မြန်မာသရုပ်ဆောင်များစာရင်း

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="my">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝီကီပီးဒီးယား</sitename>
    <dbname>mywiki</dbname>
    <base>https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မီဒီယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">အထူး</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">အသုံးပြုသူ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝီကီပီးဒီးယား</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဖိုင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဖိုင် ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">တမ်းပလိတ်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">အကူအညီ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">အကူအညီ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">မုခ်ဝ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">စာမူကြမ်း</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">မော်ဂျူး</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>မြန်မာသရုပ်ဆောင်များစာရင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2716</id>
    <revision>
      <id>1056182</id>
      <parentid>1052600</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T16:24:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>သဒ္ဒါပြင်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1056182</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32769" sha1="m262cqi47ar71c6o5ujurjtbetbc0pv" xml:space="preserve">အောက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]မှ အမျိုးသားအမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်များ၏အမည်များကို အက္ခရာစဉ်အလိုက်ဖော်ပြထားသည်။


&lt;!-- Navigator: အမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်များ --&gt;
{| class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;float:right; margin:0 0 1em 1em; font-size:125%;&quot;
|+ 
|-
! colspan=&quot;5&quot; style=&quot;background:#f9f9f9; text-align:center;&quot; | အမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်များ
|-
| [[#female-က|က]] || [[#female-ခ|ခ]] || [[#female-ဂ|ဂ]] || [[#female-ဃ|ဃ]] || [[#female-င|င]]
|-
| [[#female-စ|စ]] || [[#female-ဆ|ဆ]] || [[#female-ဇ|ဇ]] || [[#female-ဈ|ဈ]] || [[#female-ည|ည]]
|-
| [[#female-ဋ|ဋ]] || [[#female-ဌ|ဌ]] || [[#female-ဍ|ဍ]] || [[#female-ဎ|ဎ]] || [[#female-ဏ|ဏ]]
|-
| [[#female-တ|တ]] || [[#female-ထ|ထ]] || [[#female-ဒ|ဒ]] || [[#female-ဓ|ဓ]] || [[#female-န|န]]
|-
| [[#female-ပ|ပ]] || [[#female-ဖ|ဖ]] || [[#female-ဗ|ဗ]] || [[#female-ဘ|ဘ]] || [[#female-မ|မ]]
|-
| [[#female-ယ|ယ]] || [[#female-ရ|ရ]] || [[#female-လ|လ]] || [[#female-ဝ|ဝ]] || [[#female-သ|သ]]
|-
| [[#female-ဟ|ဟ]] || [[#female-ဠ|ဠ]] || [[#female-အ|အ]] 
|}


&lt;!-- Navigator: အမျိုးသားသရုပ်ဆောင်များ --&gt;
{| class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;float:right; margin:0 0 1em 1em; font-size:125%;&quot;
|+ 
|-
! colspan=&quot;5&quot; style=&quot;background:#f9f9f9; text-align:center;&quot; | အမျိုးသားသရုပ်ဆောင်များ
|-
| [[#male-က|က]] || [[#male-ခ|ခ]] || [[#male-ဂ|ဂ]] || [[#male-ဃ|ဃ]] || [[#male-င|င]]
|-
| [[#male-စ|စ]] || [[#male-ဆ|ဆ]] || [[#male-ဇ|ဇ]] || [[#male-ဈ|ဈ]] || [[#male-ည|ည]]
|-
| [[#male-ဋ|ဋ]] || [[#male-ဌ|ဌ]] || [[#male-ဍ|ဍ]] || [[#male-ဎ|ဎ]] || [[#male-ဏ|ဏ]]
|-
| [[#male-တ|တ]] || [[#male-ထ|ထ]] || [[#male-ဒ|ဒ]] || [[#male-ဓ|ဓ]] || [[#male-န|န]]
|-
| [[#male-ပ|ပ]] || [[#male-ဖ|ဖ]] || [[#male-ဗ|ဗ]] || [[#male-ဘ|ဘ]] || [[#male-မ|မ]]
|-
| [[#male-ယ|ယ]] || [[#male-ရ|ရ]] || [[#male-လ|လ]] || [[#male-ဝ|ဝ]] || [[#male-သ|သ]]
|-
| [[#male-ဟ|ဟ]] || [[#male-ဠ|ဠ]] || [[#male-အ|အ]]
|}

= အမျိုးသားသရုပ်ဆောင်များ =

== က==
*[[ကျော်ထူး]]
* [[ကျော်ကျော်ဗိုလ်|ကျော်ကျော်ဘို]]
* [[ကျောက်လုံး၊ ဦး|ဦးကျောက်လုံး]] (၁၉၁၇–၁၉၈၂)
* [[ကျော်ငြိမ်း(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)]]
* [[ကျော်စိုး၊ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်|ကျော်စိုး]] (၁၉၁၀–၁၉၃၀)
* [[ကျော်ဆွေ]] (၁၉၂၄–၁၉၈၂)
* [[ကျော်ထက်ဇော်]]
* [[ကျော်ထက်အောင်]]
* [[ကျော်ရဲအောင်]]
* [[ကျော်ဟိုး]] (၁၉၀၃-၁၉၇၈)
* [[ကျော်ဟိုးလေး]](၁၉၂၂-၁၉၇၃)
* [[ကျော်ဝင်း၊ ဦး (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ဦးကျော်ဝင်း]] (၁၉၁၈–၁၉၉၃)
* [[ကျော်သူ]]
* [[​ကျော်သက်]]
* [[ကျော်သောင်းကြီး၊ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်|ကျော်သောင်း]]
* [[ကျော်ဟိန်း]] (၁၉၄၇–၂၀၂၀)
* [[ကျော်ညွန့်]]
* [[ကျော်မိုး]]
* [[ကျော်အေး]]
* [[ကင်းကောင်]] (၁၉၆၄–၂၀၁၉)
* [[ကွမ်းသီး]]
* [[ကိုကိုလင်းမောင်]]
&lt;gallery&gt;
ဖိုင်:Klone1.JPG|ဦးကျောက်လုံး
ဖိုင်:KyawSoe.jpg|ကျော်စိုး
ဖိုင်:94P15011.JPG|ဦးကျော်ဝင်း
ဖိုင်:Kyaw Thu during a VOA interview on September 16, 2012.jpg|ကျော်သူ
ဖိုင်:KyawThaung.gif|ကျော်သောင်း
&lt;/gallery&gt;
 ကျော်‌ထက်ဇော်

== &lt;span id=&quot;male-ခ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ခ ==
* [[ခင်မောင်၊ ရုပ်ရှငိုံသရုပ်ဆောင်|ခင်မောင်]]
* [[ခင်မောင်ချင်း]]
* [[ခင်မောင်ဇင်]]
* [[ခင်မောင်ရင် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ခင်မောင်ရင်]]
* [[ခန့်စည်သူ]]
* [[ချင်းစိန် (ရွှေညာမောင်)|ချင်းစိန်]]
* [[ချစ်ထွန်း၊ ဦး (ဝေါ်လတာ)|ဝေါ်လတာချစ်ထွန်း]]
* [[ချစ်သူ]]
* [[ချစ်စရာ]]
* [[ချစ်ရွှေ]]
* [[ချစ်ဖွယ်]]
* [[ချမ်းသာ]]
* ခါရာ
&lt;gallery&gt;
ဖိုင်:Khin Maung Yin (actor).jpg|ခင်မောင်ရင်
ဖိုင်:Shwe Nyar Mg.jpg|ချင်းစိန်
ဖိုင်:02P40111.JPG|ဝေါ်လတာချစ်ထွန်း
&lt;/gallery&gt;

== &lt;span id=&quot;male-ဂ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ဂ ==
* [[ဂျော်လီဆွေ]]
* [[ဂျွန်ဂို]] (၁၉၈၇–၂၀၁၄)
* [[ဂျွန်နိုင်းအောင်]]

== &lt;span id=&quot;male-စ&quot;&gt;&lt;/span&gt;စ ==
* [[စည်ဖြိုး]]
* [[စိန်ချစ်]]
* [[စိန်မြင့်၊ (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|စိန်မြင့်]]
* [[စုတ်ဖွား]] လူရွင်တော် သရုပ်ဆောင် (၁၉၈၄–၁၉၉၂)
* [[စပ်စု]]
* [[စိုးသူ]]
* [[စိုင်းခမ်းလှိုင်၊ စိုင်း|စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင်]]
* [[စိန်ရိုး|ဦးစိန်ရိုး (ဟာသလူရွင်တော်)]] (၁၉၃၄–၂၀၂၁)
&lt;gallery&gt;
ဖိုင်:Sai Sai Kham Leng.jpg|စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင်
&lt;/gallery&gt;

== &lt;span id=&quot;male-ဇ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ဇ ==
* [[ဇင်ဝိုင်း]]
* [[ဇေရဲထက် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)]]
* [[ဇေယျ]] (၁၉၁၆–၁၉၉၆)
* [[ဇေယျာ]]
* [[ဇော်လင်း (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ဇော်လင်း]]
* [[ဇော်လွင် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ဇော်လွင်]]
* [[ဇော်ဝမ်း]]
* [[ဇော်ဦး]]
* [[ဇာဂနာ (ရုပ်ရှင်နှင့် သဘင်ပညာရှင်)|ဇာဂနာ]]
* [[ဇော်ရဲထက်]]
* [[ဇဏ်ခီ]]
* [[ဇင်မျိုး]]
&lt;gallery&gt;
ဖိုင်:U-thura.jpg|ဇာဂနာ
&lt;/gallery&gt;

== &lt;span id=&quot;male-ည&quot;&gt;&lt;/span&gt;ည ==
* [[ညွန့်ဝင်း]]
* [[ညွန့်မောင်]]
* [[ညီပု|ဦးညီပု]] (၁၉၀၀–၁၉၉၆)
* [[ညီဂျော်]]
&lt;gallery&gt;
ဖိုင်:Nyipu.jpg|ဦးညီပု
&lt;/gallery&gt;

== &lt;span id=&quot;male-တ&quot;&gt;&lt;/span&gt;တ ==
* [[အေဝမ်းတင်မောင်|အေဝမ်း ဦးတင်မောင်]]
* [[တင်ငွေ (ရုပ်ရှင်စတန့် မင်းသား)|ရုပ်ရှင်စတန့် မင်းသား ဦးတင်ငွေ]]
* [[တင်ဆွေ]]
*  တေဇလင်းရောင်

== &lt;span id=&quot;male-ထ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ထ ==
* [[ရွှေမန်းထွန်းတင်]]
* [[ထွန်းဝေ]]
* [[ထွန်းထွန်း]]
* [[ထွန်းထွန်းနိုင်]]
* [[ထွန်းထွန်းဝင်း]]
* [[ထွန်းလွင်အောင်]]
* [[ထူးကျော်]]
* [[ထူးသာ]]
* [[ထက်သျှား]]

== &lt;span id=&quot;male-ဒ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ဒ ==
* [[ဒွေး]] (၁၉၆၆–၂၀၀၇)


== &lt;span id=&quot;male-န&quot;&gt;&lt;/span&gt;န ==
* [[နေအောင်]]
* [[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]
* [[နေတိုး (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|နေတိုး]]
* [[နိုင်နိုင်း]]
* [[နေထူးနိုင်]]
&lt;gallery&gt;
ဖိုင်:CLJ.jpg|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း
ဖိုင်:Nay Toe (cropped).jpg|နေတိုး
&lt;/gallery&gt;

== &lt;span id=&quot;male-ပ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ပ ==
* [[ပြေဇင်]]
* [[ပြေငြိမ်း]]
* [[ပြေတီဦး]]
* [[ပြုံးမောင်မောင်]]
&lt;gallery&gt;
ဖိုင်:Actor Pyi Zin.jpg|ပြေဇင်
&lt;/gallery&gt;

== &lt;span id=&quot;male-ဖ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ဖ ==
* [[ဖိုးချစ်]]
* [[ဖိုးသောကြာ]]
* [[ဖိုးပါကြီး]]
* [[ဖိုးပါလေး]]
* [[ဖိုးဖြူ]]
* [[ဖြိုးငွေစိုး]]
&lt;gallery&gt;
ဖိုင်:Kyin02.jpg|ဖိုးပါကြီး
&lt;/gallery&gt;

== &lt;span id=&quot;male-ဗ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ဗ ==
* [[ဗေလုဝ]]
* [[ဗိုလ်ဗကို၊ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်|ဗိုလ်ဗကို]]
&lt;gallery&gt;
ဖိုင်:BoBaKo.gif|ဗိုလ်ဗကို
&lt;/gallery&gt;

== &lt;span id=&quot;male-ဘ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ဘ ==
* [[ဘကလေး၊ ဦး(ရွှေတလေး)|ဦးဘကလေး]]
* [[ ဘတင့်၊ (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ဘတင့်]]
* [[ဘမြင့်၊ (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ဘမြင့်]]
&lt;gallery&gt;
ဖိုင်:Bakalay.jpg|ဦးဘကလေး
&lt;/gallery&gt;

== &lt;span id=&quot;male-မ&quot;&gt;&lt;/span&gt;မ ==
* [[မောင်]]
* [[မင်းထက်ကျော်ဇင်]]
* [[မင်းခေတ်]]
* [[မင်းမော်ကွန်း]]
* [[မင်းသွေး]] (၁၉၈၆–၂၀၁၈)
* [[မြင့်မြတ် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|မြင့်မြတ်]]
* [[မြင့်ဖေ]]
* [[မြင့်အောင်၊ ဦး (ရုပ်ရှင်မင်းသားကြီး)|မြင့်အောင်]] (၁၉၃၁–၁၉၉၆)
* [[မြတ်လေး (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|မြတ်လေး]]
* [[မြတ်သစ်]]
* [[မိုးမိုး၊ အဆိုတော်]]
* [[မိုးကျော်ကျော်]]
* [[မိုးအောင်ရင်]]
* [[မိုးဒီ]]
* [[မော့စ်]] (၁၉၅၄–၂၀၁၃)
* [[မောင်မောင်စိုး]]
* [[မောင်မောင်လေး]]
* [[မောင်မောင်အေး]]
* [[မေတ္တာ (လူရွှင်တော်)]]
* [[မိုးစက် (စတန့်)]]
&lt;gallery&gt;
ဖိုင်:Myat lay.jpeg|မြတ်လေး
ဖိုင်:10067.png|မိုးဒီ
&lt;/gallery&gt;

== &lt;span id=&quot;male-ယ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ယ ==
* [[မောင်ယဉ်ထွေး (ရှုမဝ)]]

== &lt;span id=&quot;male-ရ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ရ ==
* [[ရဝေအောင်]]
* [[ရာဇာနေဝင်း]]
* [[ရန်အောင်(ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ရန်အောင်]]
* [[ရဲကိုကို]]
* [[ရဲအောင်]]
* [[ရဲရင့်အောင်]]
* [[ရဲတိုက်]]
* [[ရန်နောင်]]
* [[ရှိုင်းအောင်]]
* [[ရူပ၊ သရုပ်ဆောင်|ရူပ]]
* [[ရွဲ့ကြီး(ခေါ်)ကြယ်တံခွန်]]
* [[ရှင်မွေလ]]
* [[ရသမောင်]]
* [[ရွှေဘ]]
* [[ရွှေရိုး]]
* ရှိန်းတင့်ထူး
&lt;gallery&gt;
ဖိုင်:Actor Yu Pa.jpg|ရူပ၊ သရုပ်ဆောင်
ဖိုင်:ShweBa.jpg|ရွှေဘ
&lt;/gallery&gt;

== &lt;span id=&quot;male-လ&quot;&gt;&lt;/span&gt;လ ==
* [[လင်းထင်]]
* [[လင်းအောင်]]
* [[လူမင်း]]
* [[လွင်မိုး]]
* [[လျှမ်းထက်]]
* [[လင်းအောင်ခေတ်]]

== &lt;span id=&quot;male-ဝ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ဝ ==
* [[ဝင်းဘို]]
* [[ဝင်းဦး]] (၁၉၃၅–၁၉၈၈)
* [[ဝင်းညွန့်]]
* [[ဝါဇင်]]
* [[ဝိုင်း]]
* [[မောင်ဝဏ္ဏ (ဒါရိုက်တာ)|မောင်ဝဏ္ဏ]]
* [[ဝေဠုကျော်]]

== &lt;span id=&quot;male-သ&quot;&gt;&lt;/span&gt;သ ==
* [[မောင်သင် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|မောင်သင်]]
* [[တွံတေးသိန်းတန်]] (၁၉၄၁–၁၉၉၉)
* [[သုမောင်]] (၁၉၅၁–၂၀၁၀)
* [[သာဂေါင် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|သာဂေါင်]]
* [[သာဆန်း]]
* [[သားညီ]]
* [[သန်းထွဋ်]]
* [[သန်းနွဲ့ (ဟာသသရုပ်ဆောင်)|သန်းနွဲ့]]
* [[သန်းနွဲ့လေး]]
* [[သန်းဖေလေး]]
* [[သိန်းမောင် (သရုပ်ဆောင်)|ဦးသိန်းမောင်]]
* [[မောင်သန်းဝင်း]]
* [[သီဟတင်စိုး]] (၁၉၆၇/၆၈–၂၀၂၃)
* [[သူထူးစံ]]
* [[သျှားညို]]
&lt;gallery&gt;
ဖိုင်:Thein Tan.jpg|တွံတေးသိန်းတန်
ဖိုင်:Thu Maung 3.JPG|သုမောင်
&lt;/gallery&gt;

== &lt;span id=&quot;male-ဟ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ဟ ==
* [[ဟန်လင်းသန့်]]
* [[ဟိန်းစိုး]]
* [[ဟိန်းမင်း]]
* [[ဟိန်းဝေယံ]]

== &lt;span id=&quot;male-ဠ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ဠ ==
* (ဠင်း) – if you have names here, list them

== &lt;span id=&quot;male-အ&quot;&gt;&lt;/span&gt;အ ==
* [[အရိုင်း]]
* [[အရှည်ကြီး]]
* [[အလင်းရောင် (သရုပ်ဆောင်)|အလင်းရောင်]]
* [[အံ့ကျော်]]
* [[အေးကြူ]]
* [[အောင်ခိုင်]]
* [[အောင်ပိုင်]]
* [[အောင်လွင် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|အောင်လွင်]]
* [[အောင်သူ]]
* [[အောင်စိုး၊ ဗဂျီ|ဗဂျီအောင်စိုး]]
* [[အောင်ထွန်းလေး]]
* [[အောင်မင်းခန့်]]
* [[အောင်ရေချမ်း]]
* [[အောင်ရဲလင်း]]
* [[အောင်အောင်(မြင်စိုင်းသား)]]
&lt;gallery&gt;
ဖိုင်:Aung Ye Lin (cropped-closeup).jpg|အောင်ရဲလင်း
&lt;/gallery&gt;


&lt;!-- Navigator: အမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်များ --&gt;
{| class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;float:right; margin:0 0 1em 1em; font-size:125%;&quot;
|+ '''အက္ခရာအလိုက် ရွေးချယ်ရန်'''
|-
! colspan=&quot;5&quot; style=&quot;background:#f9f9f9; text-align:center;&quot; | အမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်များ
|-
| [[#female-က|က]] || [[#female-ခ|ခ]] || [[#female-ဂ|ဂ]] || [[#female-ဃ|ဃ]] || [[#female-င|င]]
|-
| [[#female-စ|စ]] || [[#female-ဆ|ဆ]] || [[#female-ဇ|ဇ]] || [[#female-ဈ|ဈ]] || [[#female-ည|ည]]
|-
| [[#female-ဋ|ဋ]] || [[#female-ဌ|ဌ]] || [[#female-ဍ|ဍ]] || [[#female-ဎ|ဎ]] || [[#female-ဏ|ဏ]]
|-
| [[#female-တ|တ]] || [[#female-ထ|ထ]] || [[#female-ဒ|ဒ]] || [[#female-ဓ|ဓ]] || [[#female-န|န]]
|-
| [[#female-ပ|ပ]] || [[#female-ဖ|ဖ]] || [[#female-ဗ|ဗ]] || [[#female-ဘ|ဘ]] || [[#female-မ|မ]]
|-
| [[#female-ယ|ယ]] || [[#female-ရ|ရ]] || [[#female-လ|လ]] || [[#female-ဝ|ဝ]] || [[#female-သ|သ]]
|-
| [[#female-ဟ|ဟ]] || [[#female-ဠ|ဠ]] || [[#female-အ|အ]]
|}

= အမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်များ =

== &lt;span id=&quot;female-က&quot;&gt;&lt;/span&gt;က ==
* [[ကေသွယ်မိုး]]
* [[ကေသီမြင့်အောင်]]
* [[ကေကေမိုးမြင့်]]
* [[ကြည်ကြည်ဌေး]]
* [[ကြည်လဲ့လဲ့ဦး]]
* [[ကြူကြူသင်း]]
* [[ကစ်ကစ်]]
&lt;gallery&gt;
ဖိုင်:KyiKyiHtay.jpg|ကြည်ကြည်ဌေး
&lt;/gallery&gt;

== &lt;span id=&quot;female-ခ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ခ ==
* [[ခင်ခင်ကြည်]]
* [[ခင်ခင်ကြီး]]
* [[ခင်ခင်စု]]
* [[ခင်ခင်စိန်]]
* [[ခင်ခင်နု၊ (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ခင်ခင်နု]]
* [[ခင်ခင်မြင့်]]
* [[ခင်ခင်ရီ၊ (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ခင်ခင်ရီ]]
* [[ခင်ခင်အေး]]
* [[ခင်ခင်ဥ]]
* [[ခင်ခင်တင့်]]
* [[ခင်တင့်]]
* [[ခင်စန်း]]
* [[ခင်ဇာခြည်ကျော်]] 
* [[စန္ဒယားခင်နုနု]]
* [[ခင်နှင်းရီ]]
* [[ခင်ပပလှိုင်]]
* [[ခင်မို့မို့]]
* [[ခင်မာအောင်]]
* [[ခင်မို့မို့အေး]]
* [[ခင်မီမီဇော်]]
* [[ခင်မေကြီး]]
* [[ခင်မေကလေး]]
* [[ခင်မေရီ]]
* [[ခင်မေလေး]]
* [[ခင်မြရင်]]
* [[ခင်မဉ္ဇူခိုင်]]
* [[ခင်ယုမေ]]
* [[ခင်လေးဆွေ]]
* [[ခင်လေးနွယ်]]
* [[ခင်သီတာထွန်း]] 
* [[ခင်သန်းနု]]
* [[ခင်သန်းနွယ်]]
* [[ခင်လေးနွယ်]]
* [[ခင်စိုးပိုင်]]
* [[ခင်ဝင့်ဝါ]]
* [[ခင်ရူပ]]
* [[ခိုင်သင်းကြည်]] 
* [[ခိုင်ဝါ]]
* [[ခိုင်မာအောင်]] 
* [[ခိုင်မင်းမင်းသွယ်]]
* [[ခိုင်ခင်ဦး]]
* [[ခိုင်နှင်းဝေ]]
* [[ခိုင်ဇင်သော်]]
* [[ချိုပြုံး]]
* [[ချစ်ချစ်ဇော်]]
* [[ချစ်စနိုးဦး]]
* [[ချစ်သုဝေ]]
* [[ချစ်စုဟိန်း]]
* [[ချောရတနာ]]
* [[ချောစုခင်]]
* [[ခွန်းဆင့်နေခြည်]]
* [[ခရစ္စတီးနား]]
* [[ချမ်းမီမီကို]]
* [[ချမ်းချမ်း]]
* [[ခွန်းလဲ့သံသာ]]
* [[ခြူးလေး]]
&lt;gallery&gt;
ဖိုင်:Oct-khinyumay-1.jpg|ခင်ယုမေ
ဖိုင်:Khinthannu.jpg|ခင်သန်းနု
&lt;/gallery&gt;

== &lt;span id=&quot;female-ဂ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ဂ ==
* [[ဂန္ထဝင်]]
* [[ဂျူးဂျူးကေ]]
* [[ဂွမ်းပုံကြီး]]
* [[တက္ကသိုလ်ဂွမ်းပုံ]]
* [[ဂျင်းနီ]]
* [[ဒေါ်ဂျမ်းစိန်]]
* [[ဂျူလီယာပါဝါ]]

== &lt;span id=&quot;female-င&quot;&gt;&lt;/span&gt;င ==
* [[အင်္ဂလန်စိန် ငြိမ်းငြိမ်းအိ]]
* [[ငွေမှုံရတီ]]

== &lt;span id=&quot;female-စ&quot;&gt;&lt;/span&gt;စ ==
* [[စန္ဒာ]]
* [[စန္ဒီမြင့်လွင်]]
* [[စိန်ခင်]]
* [[စံရှားတင်]]
* [[စံပယ်မိုး]]
* [[စံရတီမိုးမြင့်]]
* [[စုမြတ်ရွှေစင်]]
* [[စုမြတ်နိုင်]]
* [[စုလှိုင်နှင်း]]
* [[စုဒါလီ]]
* [[စုလင်းရှိန်]]
* [[စိုးပြည့်သဇင်]]
* [[စိုးမြတ်ကလျာ]]
* [[စိုးမြတ်နန္ဒာ]]
* [[စိုးမြတ်သူဇာ]]
* [[စိုးနန္ဒာကျော်]]
* [[စိုးစန္ဒာထွန်း]]
* [[စိုးရတနာ]]
* [[စိုးမိုးကြည်]]
* [[စမ်းစမ်အေး(ရှုမဝ)]]
* [[စမ်းစမ်းဝင်း]]
* [[ဒေါ်စိန်ဂွက်ထော်]]
* [[စောမြတ်သန္တာ]]
* [[စောယုနန္ဒာ]]
* [[စမိုင်းလ်]]
* [[စင်သီယာ]]
* [[စူဇီနိုက်]]

== &lt;span id=&quot;female-ဆ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ဆ ==
* [[ဆွေဇင်ထိုက်]]
* [[ဆုပန်ထွာ]]
* [[ဆုရွှန်းလဲ့]]
* [[ဆုအိမ့်စံ]]
* [[ဆုမြတ်နိုးဦး]]
* [[ဆုထက်ကုဋေ]]
* [[ဆုပိုပိုအောင်]]
* [[ဆုဆုစန္ဒီ]]
* [[ဆုကဗျာ]]
* [[ဆုနဒီ]]
* [[ဆောင်းအိန္ဒြေထွန်း]]
* [[ဆွိဝတ်ရည်သောင်း]]
* [[ဆိုဖီယာ အဲဗားရက်စ်]]

== &lt;span id=&quot;female-ဇ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ဇ ==
* [[ဇင်မာဦး]]
* [[ဇင်ဇင်ဇော်မြင့်]]
* [[ဇင်ဇင်မင်းထက်]]
* [[ဇင်မာအောင်]]
* [[ဇူးဇူးမောင်]]
* [[ဇွန်သံစဉ်]]

== &lt;span id=&quot;female-တ&quot;&gt;&lt;/span&gt;တ ==
* [[တင်တင်ညို]]
* [[တင်တင်နွဲ့]] 
* [[တင်တင်မူ]]
* [[တင်တင်မြ]]
* [[တင်တင်လှ]]
* [[တင်တင်အေး]]
* [[တင်နီလာဝင်း]]
* [[တင့်တင့်ထွန်း]]
* [[တင်ဇာဝင်းပြည့်]]
* [[တိုးတိုးလွင်]]
* [[မတူး]]
&lt;gallery&gt;
ဖိုင်:TintinMu.jpg|တင်တင်မူ
&lt;/gallery&gt;

== &lt;span id=&quot;female-ထ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ထ ==
* [[ထက်ထက်မိုးဦး]] 
* [[ထွန်းအိန္ဒြာဗို]]
* [[ထူးမွန်]]
* [[ထက်ထက်ထွန်း]]
* [[ထားအဥ္ဇလီ]]
* [[ထိုက်နန္ဒာကျော်]]

== &lt;span id=&quot;female-ဒ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ဒ ==
* [[ဒေစီကျော်ဝင်း]]
* [[ဒေါ်ခင်စိန်]]
* [[ဒေါ်မြလေး]]
* [[ဒိန်းပိုပိုဒေါင်]]

== &lt;span id=&quot;female-န&quot;&gt;&lt;/span&gt;န ==
* [[နွဲ့နွဲ့မူ]]
* [[နှင်းဆီ]]
* [[နန္ဒာလှိုင်]]
* [[နွေးနွေးလှိုင်]]
* [[နဝရတ်]]
* [[နဒီဝင့်နိုင်]]
* [[နိုဘယ်ကျော်ကျော်]]
* [[နန်းဆုရတီစိုး]]
* [[နင်းဝတ်ရည်]]
* [[နွဲ့နွဲ့စန်း]]
* [[နွယ်ဒါလီထွန်း]]
* [[နန်းကလျာလှိုင်]]
* [[နန်းခင်ဇေယျာ]]
* [[နန်းမြတ်ဖြိုးသင်း]]
* [[နန်းဆုဦး]]
* [[နန်းသူဇာ]]
* [[နန်းရွှေရည် (နန်းဒေဝီ)]]
* [[နန်းခမ်းဝါ]]
* [[နော်လီဇာ]]
* [[နှင်းဝတ်ရည်သောင်း]]
* [[နှင်းသွေးယုအောင်]]
* [[နော်ဖောအယ်ထား]]
* [[နီနီခင်ဇော်]]
&lt;gallery&gt;
ဖိုင်:NgweNgweMu.jpg|နွဲ့နွဲ့မူ
&lt;/gallery&gt;

== &lt;span id=&quot;female-ပ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ပ ==
* [[ပုလဲ(ရုပ်ရှင်မင်းသမီး)|ပုလဲ]]
* [[ပုလဲဝင်း]]
* [[ပက်ထရစ်ရှာ (ရုပ်ရှင် သရုပ်ဆောင်)|ပက်ထရစ်ရှာ]]
* [[ပန်းဖြူ]] 
* [[ပန်းရောင်ခြယ်]]
* [[ပန်းကဗျာကျော်]]
* [[ပန်းသော်တာ]]
* [[ပန်းအိဇွန်]]
* [[ပန်သူချစ်]]
* [[ပွင့်]]
* [[ပွင့်ရတနာကျော်]]
* [[ပပလင်း]]
* [[ပပဝင်းခင်]]
* [[ပပစိုးကြည်]]
* [[ပြည့်ဖူးခိုင်]]
* [[ပြည့်ပြည့်သော်]]
* [[ပိုင်ဖြိုးသု]]
* [[ပိုးအိအိခန့်]]
* [[ပိုးကြာဖြူခင်]]
* [[ပိုးဝတီစံ]]
* [[ပိုပို]]

== &lt;span id=&quot;female-ဘ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ဘ ==
* [[ဘေဘီနွဲ့]]
* [[ဘေဘီမောင်]]
* [[ဘိုမ]]
* [[Bobby Soxer]]

== &lt;span id=&quot;female-ဖ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ဖ ==
* [[ဖွေးဖွေး]]
* [[ဖူးစုံ]]
* [[ဖူးဖူး]]
* [[ဖူးပွင့်သခင်]]
* [[ဖြိုးရတနာသွယ်]]
* [[ဖြူစင်ဝင်းရှိန်]]

== &lt;span id=&quot;female-မ&quot;&gt;&lt;/span&gt;မ ==
* [[မသန်းရွှေ (ဟာသမယ်)]]
* [[မာမာအေး]]
* [[မို့မို့မြင့်အောင်]]
* [[မျိုးစန္ဒီကျော်]]
* [[မျိုးသီရိကျော်]]
* [[မျိုးသန္တာထွန်း]]
* [[မျိုးမျိုးခိုင်]]
* [[မယ်လိုဒီ]]
* [[မိုးဟေကို]]
* [[မိုးယုစံ]]
* [[မိုးပြည့်ပြည့်မောင်]]
* [[မိုးဟေမာန်ခင်]]
* [[မိုးစက်ဝိုင်]]
* [[မိုခမ်း]]
* [[မိုမိုကို]]
* [[မေ]]
* [[မေကဗျာ]]
* [[မေပန်းချီ]]
* [[မေမြင့်မိုရ်]]
* [[မြတ်သူသူ]]
* [[မေတိုးခိုင်]]
* [[မေဆွိ]]
* [[မေနွ့်]]
* [[မေချစ်]]
* [[မေကြည်]]
* [[မေခလာ (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)]]
* [[မေမီကိုကို]]
* [[မေဘရဏီသော်]]
* [[မေမေဝင်း၊ (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|မေမေဝင်း]]
* [[မေမြင့်၊ (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|မေမြင့်]]
* [[မေရှင်၊ (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|မေရှင်]]
* [[မေသက်ခိုင်]]
* [[မေသစ်၊ (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|မေသစ်]]
* [[မေသန်း၊ (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|မေသန်း]]
* [[မေသန်းနု]]
* [[မေဦးခင်]]
* [[မေသဉ္ဇာဦး]]
* [[မေလှ၊ (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|မေလှ]]
* [[မေလွင်၊ (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|မေလွင်]]
* [[မေရီမြင့်]]
* [[မေရီမြ]]
* [[မေဝင်းမောင်]]
* [[မေထွဋ်ခေါင်]]
* [[မေနန်းခေါင်]]
* [[မေရဲ]]
* [[မေဖူးနိုင်]]
* [[မေသင်္ကြန်]]
* [[မြယာ]]
* [[မြနှင်းရည်လွင်]]
* [[မြသဥ္ဇာလီ]]
* [[မြသင်းချယ်]]
* [[မြမျက်ချယ်]]
* [[မြတ်]]
* [[မြတ်ကေသီအောင်]]
* [[မြတ်မွန်]]
* [[မြင့်မိုရ်ခေတ်]]
* [[မြင့်⁠မြင့်ခင်၊ သရုပ်ဆောင်|မြင့်မြင့်ခင်]]
* [[မြင့်မြင့်ခိုင်]]
* [[မိုးပြည့်ပြည့်မောင်]]
* [[မိစန္ဒီ]]
* [[မေဂရေ့စ်]]
* [[မာရီကိုးလ်]]
* [[မွန်းဆန်း]]
* [[မှူးသ ခင်]]
* [[မုဏ်း]]
&lt;gallery&gt;
ဖိုင်:Maysweet.jpg|မေဆွိ
ဖိုင်:DawMayNwe.jpg|မေနွဲ့
ဖိုင်:Mayshin.jpg|မေရှင်
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery&gt;
ဖိုင်:MayThit.gif|မေသစ်
ဖိုင်:Myatmon02.jpg|မြတ်မွန်
ဖိုင်:Myint Myint Khin.jpg|မြင့်မြင့်ခင်
&lt;/gallery&gt;

== &lt;span id=&quot;female-ယ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ယ ==
* [[ယဉ်ယဉ်အေး]]
* [[ယဉ်လတ်]]
* [[ယုနန္ဒာမြင့်]]
* [[ယုသန္တာတင်]]
* [[ယွန်းရွှေရည်]]
* [[ယွန်းဝတီလွင်မိုး]]
* [[ယွန်းယွန်း]]
* [[ယမင်းကိုကို]]

== &lt;span id=&quot;female-ရ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ရ ==
* [[ရတနာခင်]]
* [[ရတနာပုံ (သရုပ်ဆောင်)]]
* [[ရတနာမိုင်]]
* [[ရတနာဘို]]
* [[ရတနာခိုင်]]
* [[ရတနာဖြူဖြူအောင်]]
* [[ရေဗက္ကာဝင်း]]
* [[ရွှေသမီး]]
* [[ရွှေပိုးအိမ်]]
* [[ရွှေမှုံရတီ]]
* [[ရွှေသွန်းရူပါ]]
* [[ရွှေယမင်းဟန်]]
* [[ရီရီပွင့်ဖြူ]]
* [[ရွှန်းလဲ့မေ]]
* [[ရွှန်းပြည့်ပိုင်]]
* [[ရှင်မိုးဦး]]

== &lt;span id=&quot;female-လ&quot;&gt;&lt;/span&gt;လ ==
* [[လှလှမိုး]]
* [[လဲ့လဲ့ဝင်းလှိုင်]]
* [[လင်းလက်]]
* [[လင်းဇာနည်ဇော်]]
* [[လှအဥ္ဇလီတင့်]]
* [[လှမျိုးသဥ္ဇာနွယ်]]
* [[လမင်းကဗျာ]]
* [[လှိုင်ဖြူဖြူထွန်း]]
* [[လှိုင်ရွှေစင်ထွဋ်]]
* [[လွန်းပိုးအိမ်]]
* [[လိုင်လာခန်း]]

== &lt;span id=&quot;female-ဝ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ဝ ==
* [[ဝါဆိုမိုးဦး]]
* [[ဝါဝါဝင်းရွှေ]]
* [[ဝါဝါမေမောင်]]
* [[ဝါဝါအောင်]]
* [[ဝတ်မှုန်ရွှေရည်]]
* [[ဝိုင်းစုခိုင်သိန်း]]
* [[ဝင်းမင်းသန်း]] (1993)
* [[ဝင်းမင်းသန်း (ဗီဒီယိုသရုပ်ဆောင်)]]
* [[ဝင်းလဲ့ရွှေရည်]]
* [[ဝင့်ယမုံနိုင်]]
* [[ဝေလာရီ]]

== &lt;span id=&quot;female-သ&quot;&gt;&lt;/span&gt;သ ==
* [[သက်မွန်မြင့်]]
* [[သီသီ]]
* [[သီတာသိမ့်]]
* [[သီရိဝင်းရွှေ]]
* [[သင်ဇာဝင့်ကျော်]]
* [[သင်ဇာနွယ်ဝင်း]]
* [[သင်ဇာမြင့်မိုရ်]]
* [[သန်းသန်းစိုး]]
* [[သန်းသန်းဆင့်]]
* [[သိင်္ဂီထွန်း]]
* [[သဇင်]]
* [[သဇင်သင်း]]
* [[သျှင်ဒီစော]]
* [[သွန်းဆက်]]
* [[သန္တာဗိုလ်]]
* [[သင်းသင်းယုလှိုင်]]
* [[သု‌‌‌န္ဒြေဦး]]
* [[သင်းသင်းမြတ်]]
* [[သံသာမိုးသိမ့်]]
* [[သူဇာပွင့်]]
* [[သဲစုညိမ်း]]
&lt;gallery&gt;
ဖိုင်:ThetMonMyint0019.jpg|သက်မွန်မြင့်
&lt;/gallery&gt;

== &lt;span id=&quot;female-ဟ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ဟ ==
* [[ဟေမာန်အောင်အောင်]]
* [[ဟန်နီထွန်း]]
* [[ဟန်သီ]]

== &lt;span id=&quot;female-အ&quot;&gt;&lt;/span&gt;အ ==
* [[အိန္ဒြာကျော်ဇင်]]
* [[ဒေါ်အေးကြည်]]
* [[အေးအေးသင်း]]
* [[အေးမြတ်သူ]]
* [[အေးဝတ်ရည်သောင်း]]
* [[အိချောပို]]
* [[အယ်လ်ဆိုင်းဇီ]]
* [[အယ်လ်ဂျာတောင်]]
* [[အယ်လ်ဘောက်နူး]]
* [[အာကာမြင့်အောင်]]
* [[အေသင်ချိုဆွေ]]
* [[အေဏီဇော်]]
* [[အဝေရာကြည်]]
* [[အေးမြဖြူ]]
* [[အမွန်း]]
* [[အေးသီတာ]]
* [[အေးအေးခိုင်]]
* [[အိမ့်ကြာဖြူ]]
* [[အထွယ့်]]

== &lt;span id=&quot;female-ဧ&quot;&gt;&lt;/span&gt;ဧ ==
* [[ဧငြိမ်းဖြူ]]

[[Category:မြန်မာ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]]</text>
      <sha1>m262cqi47ar71c6o5ujurjtbetbc0pv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အောင်သောင်း (ဝန်ကြီး)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4444</id>
    <revision>
      <id>1056221</id>
      <parentid>1017626</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T04:27:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1056221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16760" sha1="fq5l9f0adl11mtomwy9uc8484d87pnn" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
|name        = အောင်သောင်း
|honorific-prefix = ဦး
| native_name               =
| native_name_lang          = 
|image       = AungThaung.jpg
|alt         = 
|caption     = 
|office      = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency = [[တောင်သာမြို့နယ်]]
|majority    = ၁၂၂,၁၇၁ (၉၂.၉၂%)
|term_start  = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁
|term_end    = ၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၁၅
|predecessor = 
|successor   = 
|office2 = [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှု ၁ ဝန်ကြီးဌာန]] ဝန်ကြီး
|term_start2  = ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၇
|term_end2    =  ၃၀ မတ် ၂၀၁၁
|predecessor2 =  
|successor2   =  ဦး[[ကျော်စွာခိုင်]]
|office3 = [[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန|မွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|term_start3  = ၁၉၉၆
|term_end3    = ၁၉၉၇
|office4 = [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွား/ကူးသန်း ဒုဝန်ကြီး]]
|term_start4  = ၁၉၉၃
|term_end4    = ၁၉၉၆
| party = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
| birth_date  = {{birth date|1940|12|1|df=y}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.treasury.gov/press-center/press-releases/Pages/JL2680.aspx|title=Announcement of Treasury Sanctions Against Aung Thaung|publisher=}}&lt;/ref&gt;
| birth_place = ကျောက်ကာရွာ၊ [[မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| death_date = {{nowrap|{{death date and age|2015|07|23|1940|12|1}}}}{{refn|1 =''The Irrawaddy'' Magazine gives 1 December 1940 as his birth date (from his official passport), and if so, he died at the age of 75 (or 76 per East Asian age reckoning). But the obituary announcement by the family in local newspapers ''Myanmar Alin'' and ''Kyemon'' mentions that he died at the age of 79.|group = note|name=age}}
| death_place = [[စင်ကာပူနိုင်ငံ]]
| death_cause = လေဖြတ်ခြင်း
| nationality = မြန်မာနိုင်ငံသား
| ethnicity   = 
| other_names = 
| known_for   = 
| occupation  = 
| spouse      = ဒေါ်ခင်ခင်ရီ
| children    = {{unbulleted list|[[မိုးအောင်]]|နေအောင်|ပြည်အောင်|ခင်ငုရည်ဖြိုး}}
| alma_mater = [[မန္တလေးတက္ကသိုလ်]]&lt;br/&gt;အရာရှိသင်တန်းကျောင်း
&lt;!--Military service--&gt;
|nickname     =
|allegiance   = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
|branch       = [[တပ်မတော်]]
|serviceyears = ၁၉၆၄-၁၉၉၃
|rank         = ဒုတိယ ဗိုလ်မှူးကြီး
|unit         =
|commands     = 
|battles      =
|awards       =
}}

'''ဦးအောင်သောင်း''' (၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၀&lt;ref group=note name=age /&gt; - ၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၁၅) သည် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။  [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀|၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[တောင်သာမြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.altsean.org/Research/2010/Key%20Facts/Constituencies/Peoples%20Assembly/Mandalay%20Division.php#Thaungtha|title=Mandalay Division|work=Alternative Asean Network on Burma|accessdate=29 October 2012|archivedate=22 March 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120322181000/http://www.altsean.org/Research/2010/Key%20Facts/Constituencies/Peoples%20Assembly/Mandalay%20Division.php#Thaungtha}}&lt;/ref&gt;

== ကိုယ်ရေးရာဇဝင် ==
ဦးအောင်သောင်းကို ၁၉၄၀ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁ ရက်နေ့တွင် [[မန္တလေးတိုင်း]]၊ တောင်သာမြို့နယ်၊ ကျောက်ကာရွာ တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;ye&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.mmtimes.com/index.php/national-news/15647-usdp-lawmaker-dies-in-singapore.html|title=USDP lawmaker dies in Singapore|last=Ye Mon|author2=Htoo Thant|date=24 July 2015|work=Myanmar Times|accessdate=25 July 2015}}&lt;/ref&gt; သို့သော် သူ့ကိုယ်သူ (အင်္ဂလိပ်တော်လှန်တဲ့ မြင်းခေါင်း ဗိုလ်ရာညွန်ဇာတိ ကျောက်ကာနဲ့ ကပ်ရက်) ဝဲလောင်ရွာ ဇာတိဟု ပြောလေ့ရှိသည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေက သူ့အား ဝဲလောင်သားဟု မကြာခဏ ခေါ်လေ့ရှိသည်။ ဇနီးမှာ ဒေါ်ခင်ခင်ရီဖြစ်သည်။

၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရရှိပြီးနောက် ကျောင်းဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;wai&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.nytimes.com/2015/07/24/world/asia/u-aung-thaung-burmese-politician-accused-of-abuses-dies-at-74.html?_r=0|title=U Aung Thaung, Burmese Politician Accused of Abuses, Dies at 74|last=Wai Moe|author2=Austin Ramzy|date=23 July 2015|work=New York Times|accessdate=25 July 2015}}&lt;/ref&gt; ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင်ပင် တပ်မတော်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ကုန်သွယ်ရေး ဒုဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;wai&quot;/&gt;

တပ်မတော်တွင် နှစ်များစွာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် စက်မှု ၁ ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ် ၁၉၉၇ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၁ အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;az&quot;&gt;{{cite news|url=http://www2.irrawaddy.org/article.php?art_id=7327|title=Aung Thaung: Burma’s Untouchable Minister|last=Aung Zaw|date=June 2007|work=The Irrawaddy|accessdate=29 October 2012|archivedate=30 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150630235930/http://www2.irrawaddy.org/article.php?art_id=7327}}&lt;/ref&gt;

[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] (USDP) အဖြစ် မပြောင်းလဲမီ [[ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးအသင်း]] တွင်လည်း ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သေးသည်။&lt;ref name=&quot;az&quot;/&gt; ၂၀၁၁ ခုနှစ် မေလ ၂ ရက်နေ့တွင် ဦးအောင်သောင်းအား ပါတီ၏ အတွင်းရေးမှူး ၁ အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://mizzima.com/news/inside-burma/5242-lower-house-speaker-thura-shwe-mann-appointed-usdp-chairman.html |title=Lower House speaker Thura Shwe Mann appointed USDP chairman |publisher=Mizzima News |date=10 May 2011 |accessdate=9 November 2015 |archivedate=28 November 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111128084429/http://mizzima.com/news/inside-burma/5242-lower-house-speaker-thura-shwe-mann-appointed-usdp-chairman.html }}&lt;/ref&gt;

== ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ရာထူးများ ==
* ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးအသင်း ဗဟိုအတွင်းရေးမှူး၊
* အမှတ်(၁)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန၊ ဝန်ကြီး(ငြိမ်း)
*တောင်သာမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်
*ဥက္ကဋ္ဌ ၊ ဘဏ်များနှင့် ငွေကြေးဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ကော်မတီ
* ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးမည့် အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်

== အဆိုအမိန့်များ ==
ဘဏ္ဍာရေးလုပ်ငန်းဆိုသည်မှာ (၄) တန်းအောင် အရည်အချင်းရှိလျှင်ပင် လုပ်ကိုင်၍ရကြောင်း၊ ရှေးက ဘုရားပုထိုးများ စနစ်တကျ တည်နိုင်ခဲ့သည့် အနော်ရထာဘုရင်သည် မည်သည့် တက္ကသိုလ်မှ တက်ခဲ့သူမဟုတ်ကြောင်း နေပြည်တော် စက်မှု (၁) ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ဦးအောင်သောင်း ပြောခဲ့ဖူးသည်။ နေပြည်တော် စက်မှု (၁) ဝန်ကြီးဌာန ဘဏ္ဍာရေးအရာရှိများ တက်ရောက်သည့် နေပြည်တော် သင်တန်းဖွင့်ပွဲတခုတွင် ယခုကဲ့သို့ ဝန်ကြီး ဦးအောင်သောင်းက ပြောခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Redirecting&lt;!-- Bot generated title --&gt; |url=http://lanka-msma.blogspot.com/2008/08/blog-post_420.html |accessdate=26 February 2009 |archivedate=5 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305131009/http://lanka-msma.blogspot.com/2008/08/blog-post_420.html }}&lt;/ref&gt;

== စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ==
ဦးအောင်သောင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အချမ်းသာဆုံး စာရင်းဝင် ဖြစ်လာပြီး ၎င်း၏မိသားစုဝင်များက အောင်ရီဖြိုးကုမ္ပဏီ၊ အိုင်ဂျီအီးကုမ္ပဏီနှင့် ကွင်းစတားကုမ္ပဏီများကို ဦးစီးလုပ်ကိုင် လျက် ရှိသည်။ ယင်းကုမ္ပဏီများသည် [[ရေနံ]]၊ [[သဘာဝဓာတ်ငွေ့]]၊ သစ်နှင့်ဆန်စပါးရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်းများ၊ [[ကွန်ပျူတာ]]နှင့် တခြား [[လျှပ်စစ်ပစ္စည်း]]တင်သွင်းသည့်လုပ်ငန်းများမှ အကျိုးအမြတ်များ ရရှိနေသည်။ အောင်ရီဖြိုးကုမ္ပဏီသည် စင်ကာပူတွင်လည်း 'IGE' ဆိုသည့်ကုမ္ပဏီကို ဖွင့်ထားသေးသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.myanmarbawa.co.cc/2008/08/queen-star-ige-us.html?widgetType=BlogArchive&amp;widgetId=BlogArchive1&amp;action=toggle&amp;dir=close&amp;toggle=MONTHLY-1217574000000&amp;toggleopen=MONTHLY-1217574000000 |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |access-date=26 February 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250601234740/http://www.myanmarbawa.co.cc/2008/08/queen-star-ige-us.html?widgetType=BlogArchive&amp;widgetId=BlogArchive1&amp;action=toggle&amp;dir=close&amp;toggle=MONTHLY-1217574000000&amp;toggleopen=MONTHLY-1217574000000 |archive-date=1 June 2025 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== အငြင်းပွားဖွယ်ရာများ ==
၂၀ဝ၃ ခုနှစ်က [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]ကို အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် [[ဒီပဲယင်းလုပ်ကြံမှု]]၏ နောက်ကွယ်မှ ကြိုးကိုင်ခဲ့ သူအဖြစ် ဦးအောင်သောင်းကို ပြည်ပရောက်အတိုက်အခံများက စွပ်စွဲပြောနေဆိုခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.irrawaddy.org/bur/news2008/October/Oct_16c_08.html |accessdate=26 February 2009 |archivedate=19 October 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081019022434/http://www.irrawaddy.org/bur/news2008/October/Oct_16c_08.html }}&lt;/ref&gt;

== ကွယ်လွန်ခြင်း ==
၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၈ ရက်နေ့တွင် ဦးအောင်သောင်းသည် ရုတ်တရက်လေဖြတ်ကာ လဲကျခဲ့သဖြင့်&lt;ref name=&quot;wai&quot;/&gt; [[နေပြည်တော် အထွေထွေရောဂါကု ဆေးရုံ]] သို့ ပို့ဆောင်ခဲ့ရသည်။&lt;ref name=&quot;sysm&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.mmtimes.com/index.php/national-news/15437-u-aung-thaung-unlikely-to-recover-from-injury-doctor.html|title=U Aung Thaung unlikely to recover from injury: doctor|last=Shwe Yee Saw Myint|author2=Pyae Thet Phyo|date=10 July 2015|work=Myanmar Times|accessdate=11 July 2015}}&lt;/ref&gt; ရန်ကုန်မှ ဦးနှောက်နှင့်အာရုံကြော အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများ ရောက်ရှိလာကာ ကုသသော်လည်း မသက်သာသဖြင့်&lt;ref name=&quot;sysm&quot;/&gt; [[စင်ကာပူနိုင်ငံ]]သို့ သယ်ဆောင်ကာ ကုသခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;sysm&quot;/&gt;

အထူးကြပ်မတ်ကုသဆောင်တွင် ၂ ပတ်ကြာ ကုသခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် စင်ကာပူနိုင်ငံ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;nytimes&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.nytimes.com/2015/07/24/world/asia/u-aung-thaung-burmese-politician-accused-of-abuses-dies-at-74.html|title=U Aung Thaung, Burmese Politician Accused of Abuses, Dies at 74|author=Way Moe and Austin Ramzy|newspaper=New York Times|date=24 July 2015|accessdate=24 July 2015}}&lt;/ref&gt; ယင်းနေ့မှာပင် သူ၏ ရုပ်အလောင်းကို မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည် သယ်ဆောင်လာခဲ့သည်။

==မှတ်ချက်==
{{reflist|group=note}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:မြန်မာ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးခေတ် အကြီးအကဲများ]]
[[Category:မြန်မာ စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်သူများ]]
[[Category:ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]
[[Category:၁၉၄၀ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:၂၀၁၅ ကွယ်လွန်သူများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]]</text>
      <sha1>fq5l9f0adl11mtomwy9uc8484d87pnn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7037</id>
    <revision>
      <id>1056176</id>
      <parentid>1031365</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T16:00:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ကဏ္ဍ ထည့်</comment>
      <origin>1056176</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34138" sha1="qvsx1rm7voynyhytvqduzkra2cj55ow" xml:space="preserve">
{{Infobox person
| name                    = ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း 
| image                   = File:Kawleikgyin Ne Win.jpg
| caption                 = 
| birth_name               = နေဝင်း
| birth_date               = {{birth date |1928|10|1|df=y}}
| birth_place              = [[ဟင်္သာတမြို့]]၊ [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး|ပဲခူးနယ်]]၊ [[ကိုလိုနီခေတ်|ဗြိတိသျှဘားမား]]
| death_date               = {{death date and age|1983|6|2|1928|10|1|df=y}}
| death_place              = [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| restingplace            = 
| restingplacecoordinates = 
| othername               = 
| occupation              = ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်၊ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ
| yearsactive             = ၁၉၅၉ –  ၁၉၈၃
| spouse                  = ခင်မာလာ
| partner                 = 
| children                = သန္တာနေဝင်း [[ရာဇာနေဝင်း]] &lt;br/&gt;[[ဟေမာနေဝင်း]] ရူပါနေဝင်း
| parents                 = ဦးသက်ဖေ၊ ဒေါ်တင်
| influences              = 
| influenced              = 
| website                 = 
| awards                  = |[[File:အကယ်ဒမီ.gif|10px]]  အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဇာတ်​ဆောင်ဆု (၁၉၆၉)&lt;br&gt;[[File:အကယ်ဒမီ.gif|10px]]အကောင်းဆုံးအမျိုးသားဇာတ်​ဆောင်ဆု (၁၉၇၆)&lt;br&gt;[[File:အကယ်ဒမီ.gif|10px]]  အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဇာတ်ပို့ဆု (၁၉၇၉) 
}}
'''ကောလိပ်ဂျင် နေဝင်း'''&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mmload.com/article/94131
|title=ငယ်စဉ်ဘဝရဲ့အိပ်မက်ဖြစ်တဲ့ မြန်မာ့လက်ရွေးစင်ဘောလုံးသမားဘဝ ကိုစွန့်လွှတ်ခဲ့ရပြီးနောက် မထင်မှတ်ပဲနိုင်ငံကျော်ရုပ်ရှင်မင်းသားဖြစ်လာခဲ့တဲ့ မင်းသားကြီး ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း|work=Myanmarload|access-date=၂၄ မေ ၂၀၂၃ |date=၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၁  }}&lt;/ref&gt; (၁၉၂၈−၁၉၈၃) သည် မြန်မာလူမျိုး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
၁-၁၀-၂၈ ရက်နေ့တွင် ဟင်္သာတမြို့၌ အဖ အငြိမ်းစားရဲဝန်ထောက် ဦးသက်ဖေ နှင့် အမိ ကျောင်းဆရာမ ဒေါ်တင်တို့မှ တစ်ဦးတည်းသောသားအဖြစ် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ငယ်နာမည်များ ဖြစ်သော ပါပူးနှင့် နေဒွန်း မှာ လူသိများသည်။ ဟင်္သာတမြို့ ကမ်းမင်း ဟိုက်စကူး ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ဘဝပေး အခြေအနေအရ နွားနို့ လှည့်လည် ရောင်းချပြီး ပညာ သင်ကြားခဲ့ရသည်။ ဝါသနာ အလျောက် ဘောလုံး ကိုလည်း ကြိုးစား ကစားခဲ့သည်။ ပညာ တပိုင်းတစနှင့် ကျောင်းမှ နုတ်ထွက်ပြီး ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်ရေတပ်တွင် ဝင်ရောက်အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ရေတပ်သားဘဝတွင် ဘောလုံးကစားရာ၌ နာမည်ကျော်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ရေတပ်မှ ထွက်ပြီး ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၌ တက်ရောက်ပညာသင်ကြားခဲ့ရာ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ် တက်ရောက်စဉ် တက္ကသိုလ် အားကစား အရာရှိ ဦးငြိမ်း၏ စောင့်ရှောက်မှုဖြင့် ဦးငြိမ်းနှင့် အတူ အဆောင်တွင် မှီခို နေထိုင်ပြီး ပညာသင် ကြားခဲ့သည်။ တစ်ဖက်ကလည်း တက္ကသိုလ် ရေကူးကန် ကြီးကြပ်ရေးမှူး တာဝန်ကိုပါသူ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် လက်ရွေးစင် ဘောလုံးအသင်းတွင် ရှေ့တန်းလူအဖြစ် ပါဝင်ကစားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/sport/2013/01/121221_sport_universities_burma
|title=အောင်မြင်ကျော်ကြား တက္ကသိုလ်အားကစား|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ မေ ၂၀၂၃ |date= ၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ }}&lt;/ref&gt; ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့လက်ရွေးစင် ဘောလုံးကစားသမား တစ်ဦးအဖြစ် ရွေးချယ်ခြင်းခံရပြီး အင်ဒိုနီးရှား၊ ဂျပန်၊ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံများသို့ သွားရောက်ကစားရာ ခြေစွမ်းပြခဲ့သည်။

၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၌ ကျင်းပသော အိန္ဒိယ၊ မြန်မာ၊ သီဟိုဠ်၊ ပါကစ္စတန် လေးနိုင်ငံ ဘောလုံး ဗိုလ်လုပွဲသို့ သွားရောက် ယှဉ်ပြိုင် ကစားခဲ့ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်မှ ၁၉၅၆ခုနှစ် အကောင်းဆုံး ဘောလုံးသမား အဖြစ် သတ်မှတ်ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၇-ခုနှစ် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ဘောလုံး အသင်းကို ခေါင်းဆောင်ကာ ကာလကတ္တား ယူနီဗာစီတီ နှစ်တရာပြည့် အထိမ်းအမှတ်ပွဲသို့ သွားရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ 
==သရုပ်ဆောင် ကောလိပ်ဂျင်==
ဘွဲ့ရပြီးချိန်တွင် မီးရထားဌာနတွင် မီးရ ထားအရာရှိတာဝန် ထမ်းဆောင်ခွင့်ရရန် သူဆက်သွယ် ညှိနှိုင်းခဲ့သည်။ မီးရထားဌာနတွင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ရန် သူဆက်သွယ် ညှိနှိုင်း နေစဉ်မှာပင် ဇမ္ဗူအေး ရုပ်ရှင်မှ ဒါရိုက်တာ ဦးချင်းစိန်က စာရေးဆရာကြီး[[ဇဝန]]၏ အောင်မြင် ကျော်ကြား လှသည့် ကောလိပ်ကျောင်း သားဝတ္ထုအား ကောလိပ်ဂျင်အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင် ရိုက်ကူးရန် စီစဉ် နေကြသည်။ ကောလိပ်ကျောင်းသား၏ အဓိကဇာတ်ဆောင် သိန်းဖေ အဖြစ် ကျော်ကြားဆဲ မင်းသားများကို အသုံး မပြုလိုဘဲ သိန်းဖေ၏ စရိုက်နှင့် အံဝင်ဂွင်ကျ ဖြစ်သည့် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားကိုသာ စိစစ်ရွေး ချယ်ပွဲထုတ်ရန် ရည်ရွယ်သဖြင့် ဒါရိုက်တာ ဦးချင်းစိန်မှ ဦးငြိမ်းအား သင့်လျော်သူ ရှာဖွေပေးရန် အကူအညီ တောင်းခံခဲ့သည်။ ဦးငြိမ်း၏ တိုက်တွန်းအားပေးမှုဖြင့် သရုပ်ဆောင် လုပ်ရန် သူပိုင်းဖြတ်ပြီး ဒါရိုက်တာ ဦးချင်းစိန်နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဒါရိုက်တာ ဦးချင်းစိန်မှာ သရုပ်ဆောင်သစ်များ ဖြစ်သော အေဝမ်းဝေဇင်၊ မမြေ၊ အေဝမ်း သိန်းဇော်၊ မေလွင်မြင့်အောင်နှင့် မြင့်စိုးတို့အား မွေးထုတ်ခဲ့ ရုံမျှမက ဗိုလ်မြဒင် ရုပ်ရှင်ကားဖြင့် ဇာတ်ပို့ ထွန်းဝေအား ဇာတ်ဆောင် မင်းသား အဖြစ် လျှမ်းလျှမ်းတောက် ကျော်ကြားစပြေီး အကယ်ဒမီ ပါရစေခဲ့သည့် ဒါရိုက်တာကြီး ဖြစ်သည်။ သူ့အား တွေ့ဆုံပြီးသည်နှင့် မျက်နှာသွင်ပြင်၊ သွားလာ လှုပ်ရှားမှု၊ ပြောဟန် ဆိုဟန်နှင့် သူ့တွင် ကိန်းအောင်းနေသည့် သရုပ်ဆောင်ဗီဇ (Talent) တို့နှင့် ပျော် ပျော်ပါးပါး သွက်သွက် လက်လက်နေတတ်သည့် ကျောင်းသား သိန်းဖေ၏ စရိုက် ကိုက်ညီနေသည်ကို ဒါရိုက်တာ ဦးချင်းစိန်က သိလိုက်သည်။ ပြီးတော့ ဦးချင်းစိန်က သူ့အား ထိုစဉ်က ထင်ရှားနေသော အကယ်ဒမီ ဖိုးပါကြီးကဲ့သို့ ကျွဲကော်မျက်မှန်ကိုလည်း တပ်ဆင် သရုပ်ဆောင် စေခဲ့သည်။ 


ထို့နောက် စာရေးဆရာ၊ သတင်းစာ ဆရာ မောင်နေဝင်းနှင့် စာရေးဆရာနှင့် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ပို့ လုပ်နေသူ တက္ကသိုလ် နေဝင်းတို့ ရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်၍ ဘောလုံးသမား နေဝင်း အဖြစ် ကျော်ကြား ပြီး သူ့အမည်ကိုလည်း မပြောင်းလဲလိုတော့၍ နေဝင်း (ဘီအေ) ဟူသည့် သရုပ်ဆောင် အမည်ကို ကင်ပွန်းတပ် ပေးခဲ့သည်။ ကောလိပ်ဂျင် ရုပ်ရှင်ကားတွင် နေဝင်း(ဘီအေ)နှင့် အတူ ထပ်ဆင့် အကယ်ဒမီ မြင့်မြင့်ခင်၊ သိန်းဆွေမြင့် (ယခု ဇာတ်ပို့ ဦးဝင်းဆွေ)၊ ချစ်ဆွေလေးနှင့် ရွှေစင်မေတို့အား ဦးဆောင် သရုပ် ဆောင်စေခဲ့သည်။ ကောလိပ်ဂျင် ရုပ်ရှင်ကားအား ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ရုံတင်ခဲ့ရာ ရုံတင်စက ကျော်ကြားဆဲ မင်းသား မဟုတ်ဘဲ မင်းသားသစ် နေဝင်း (ဘီအေ) နှင့် သူ့ပုံပန်းသဏ္ဌာန်ကို ကြည့်ပြီး လူမဝင်ခဲ့၊ ဝင်ကြည့်မိသမျှ လူနည်းစု၏ တစ်ဆင့် စကားဖြင့် တဖြည်းဖြည်း လူကြည့် များလာပြီး ဝင်ငွေစံချိန် တင်သည် အထိ လူကြိုက်များခဲ့သည်။ နေဝင်း (ဘီအေ) အစား ရုပ်ရှင်ကြည့် ပရိသတ်ကလည်း သူ့အား ကောလိပ်ဂျင် နေဝင်းဟု ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ကောလိပ်ဂျင်ရုပ်ရှင် ကားမှ သူ့စကား “ကြေပါတယ် မအေးစိန်” မှာလည်း ပြည်သူကြားသို့ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ထိုးဖောက် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ကောလိပ်ဂျင် ရုပ်ရှင်တစ်ကားတည်းဖြင့် ဟာသသရုပ်ဆောင် မင်းသား အဖြစ် ရုပ်ရှင်ကြည့် ပရိသတ်က သူ့အား တခဲနက် အားပေးခဲ့သဖြင့် ရုပ်ရှင်ကြည့် ပရိသတ် ပေးသော ကောလိပ်ဂျင် နေဝင်း အမည်ဖြင့်ပင် ဟာသ ရုပ်ရှင်ကားများ ဆက်တိုက် ရိုက်ကူးခွင့် ရခဲ့သည်။ ဟာသ သရုပ်ဆောင် မင်းသားအဖြစ် ကျော်ကြား နေသော ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်းအား ဇမ္ဗူအေး ရုပ်ရှင်မှ ဒါရိုက်တာ မောင်မောင်သောင်းက မုန်းရုပ်ရှင်ကားဖြင့် တည်တည် ငြိမ်ငြိမ် သဘာဝ ဇာတ်ရုပ်ကို ပြောင်း၍ သရုပ်ဆောင်စေရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ ပြန်သည်။ ထို့နောက် ဟာသရုပ်ရှင်ကား များနှင့် သဘာဝ ရုပ်ရှင်ကားများ အပြင် အချို့ ဒါရိုက်တာများက လှုပ်ရှားမှု (Action) အသားပေး ကားများကိုပါ အခါ အားလျော်စွာ ရိုက်ကူး သရုပ်ဆောင်စေခဲ့ကြသည်။

မန်းသူလေးမို့၊ ချစ်အမွှာ၊ ချစ်ပွေလီ၊ ယောက္ခမကြီးရေးတဲ့ ဖူးစာ အိမ်ထောင်စု၊ သီတာကို ဘယ်သို့ချစ်ရမယ်၊ ရွှေဝါ ချစ်ထုံးရယ်ဖြေ၊ ချစ်သောချစ်သူရယ်၊ မမုန်းလေနဲ့ ငပလီစသော ဟာသကားများ မုန်း၊ မျှော်၊ အဖြေ၊ အကယ်၍သာ ချစ်မြေ၊ မေတ္တာမိုးတပေါက်၊ ဘုရားမှာ တစ်ခါဆုံတယ်။ ပန်းပန်လျက်ပါ၊ ဇာခန်းစီးနောက်ကွယ်မှာ၊ ဝမ်းနည်းဝမ်းသာ၊ မောင့်မူပိုင်ရှင်၊ သံယောဇဉ်၊မောင်ချစ် နှမချစ်၊ စကားဝါ၊ မတဲ့ အတူနေ၊ စိတ်စေတသိက်၊ တစ်ဦးက စေတနာ တစ်ဦးက မေတ္တာ၊ ဘမှန်ဘဇံ အကြောင်း၊ အကာက အချစ်အနှစ်က မေတ္တာ၊ ပယင်းရောင်၊ အားနွဲ့သူပါရှင်၊ ဆိုက္ကားသမားဘခက်၊ သီတာ ပြုံး၊ သဘင်သည် မဝင်ရ၊ သမီးချော၊ ဘုံပြတ်ဘမောင် စသော သဘာဝ ရုပ်ရှင်ကားများ မောင် ချစ်တဲ့သူအငိုတိတ်အောင်၊ ကျောက်ဘီလူးနှင့် ပပဝင်း၊ ချွေးနှင့်သွေးနှင့် ရင်းသည့်မြေ၊ သည်တောင်ကို မောင်ဖြိုပါ့မယ်၊ တယ် တညင် စသော လှုပ်ရှားမှု အသားပေး ရုပ်ရှင်ကားများတွင် ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း အမည်ဖြင့်ပင် သူသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ကောလိပ်ဂျင် ရုပ်ရှင် ကားမှ စတင်ပြီး ကွယ်လွန်ချိန် အထိ ကျရာဇာတ်ရုပ်တွင် သူ့အဆက် မပြတ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ရာ ရုပ်ရှင်ကား နှစ်ရာ နီးပါးရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ ရိုက်ကူးခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများ အနက် ဒါရိုက်တာ ခင်စိုး၏ ပယင်းရောင် ရုပ်ရှင်ကားတွင် ဘဝကို နာကြည်း၍ အရက်၏ ကျေးကျွန်ဖြစ်ရသူ အဖြစ် သရုပ် ဆောင်ထူးချွန်မှုကြောင့် ၁၉၆၉ ခုနှစ် အမျိုးသား ဇာတ်ဆောင်ဆုကို လည်းကောင်း၊ ဒါရိုက်တာ သုခ၏ အကာကအချစ် အနှစ်က မေတ္တာတွင် မိတဆိုးသမီးအား သဘောမတူသူနှင့် ပေါင်းဖက်၍ စွန့်ပစ်ပြီး ခါမှ မြေးကလေးအား တိတ်တခိုး ချစ်ရသူ အဖြစ် သရုပ်ဆောင် ထူးချွန်မှုကြောင့် ၁၉၇၉ ခုနှစ် အမျိုးသားဇာတ်ပို့ဆုကို လည်းကောင်း ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ မြန်မာ့ ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ဇာတ်ဆောင် မင်းသမီး မပါဝင်ဘဲ ရိုက်ကူး ရုံတင်ခဲ့သည့် ရုပ်ရှင်ကားအဖြစ် ဒါရိုက်တာ ဝင်းဦး၏ အတွယ် အတာနှင့် ဒါရိုက်တာခင် စိုး၏ ဆိုက္ကားသမား ဘခက်သာ ရှိခဲ့သည်။ ဆိုက္ကားသမား ဘခက်တွင် ဇာတ်ဆောင် မင်းသမီးများ မပါဝင်ဘဲ ဇာတ်ပို့များကို သူပင်ဦးဆောင်သွားခဲ့ရာ ကောလိပ် ဂျင်နေ ဝင်း၏ အနုပညာ သတ္တိပင်ဖြစ်သည်။ 

၁၉၆၂-ခုနှစ်တွင် [[ရဲဘော်သုံးကျိပ်]]ဝင် ဗိုလ်ဇေယျ နှင့် ဒေါ်ခင်တင့်တို့၏ သမီး ဒေါ်ခင်မာလာ နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး မိုးမြင့်သော်တာ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင် ဇာတ်ကားများကို ရိုက်ကူး ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ဘာသာမတူ ကွဲပြားသူနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်ဖြစ်သော်လည်း အောင်မြင်သောအိမ်ထောင်ရေး တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်။

၁၉၆၉ -ခုနှစ်တွင် `ပယင်းရောင်´ ဇာတ်ကား ဖြင့် အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်  ဆုကိုလည်းကောင်း၊ ၁၉၇၉-ခုနှစ်တွင် `အကာကအချစ် အနှစ်က မေတ္တာ´ ဇာတ်ကားဖြင့် အကောင်းဆုံး  အမျိုးသားဇာတ်ပို့ဆုကိုလည်းကောင်းအကယ်ဒမီဆုနှစ်ဆု ကို ရရှိခဲ့သည်။ 

ထင်ရှားကျော်ကြားသော ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် အဖြစ် (ကညာပျိုနှင့်ဇရာအို) စသောရုပ်ရှင်တို့တွင်လည်း ထူးချွန်စွာသရုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။

==ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်းများ==
သရုပ်ဆောင်အဖြစ်သာမက (ကိုဘထူး၊ မဦးခင်၊ တင်မောင်မောင်) စသည့် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်းအခွေများတွင်အသံဖြင့် ဖျော်ဖြေရာတွင်လည်း နာမည်ရသူဖြစ်သည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်လွန် နှစ်များမှ စတင်ပြီး ကက်ဆက် ဇာတ်လမ်းများ ထွန်းကားခဲ့သည်။ ကက်ဆက် ဇာတ်လမ်းများမှာ ကက်ဆက် သီချင်းခွေ များနှင့် အတူ မြို့ပြတွင် မက ကျေးလက်အထိ အင်အား ကြီးမားစွာ ပြန့်နှံ့ခဲ့သည်။ ရုပ်မြင်သံကြားနှင့် ဗီဒီယို ရုပ်ရှင်ကားများ ထွန်းကားချိန် တွင်မှ ကက်ဆက် ဇာတ်လမ်းများ ဈေးကွက်ပျက် သွားခဲ့သည်။ သူကွယ်လွန်ချိန်မှာ ကက်ဆက် ဇာတ်လမ်းများ ချုပ်ငြိမ်းသွားသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ကက်ဆက် ဇာတ်လမ်းမှာ အသံဖြင့် သရုပ်ဆောင်ပြရခြင်းဖြစ်ရာ ရုပ်ရှင်၊ ဗီဒီယိုနှင့် ပြဇာတ်မှာ ကဲ့သို့ မျက်နှာ အမူအရာနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာ အစိတ်အပိုင်းများကို လှုပ်ရှား မှုကို ပြခွင့်မရပါ။ အသံဖြင့်သာ နားထောင်သူကို ခံစားအောင် စွမ်းဆောင်ရသဖြင့် ခက်ခဲနက်နဲ လှပါသည်။ ကက်ဆက် ဇာတ်လမ်းများ ထုတ်လုပ်မှုအား ကောင်းစဉ်က ရုပ်ရှင် သရုပ်ဆောင်များ ဇာတ်သဘင် ပညာရှင်များ၊ တေးသံရှင်များနှင့် အနုပညာ ဝါသနာရှင်များပါ အသံဖြင့် သရုပ်ဆောင်သည့် လုပ်ငန်းကို ဝင်ရောက်လုပ် ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ အသံဖြင့် သရုပ်ဆောင်ရန် ကြိုးပမ်း အားထုတ်သူများပြားစွာ ပေါ်ထွန်းခဲ့သော်လည်း ပရိသတ်၏ အားပေး လက်ခံမှုကို ဦးဆောင် သရုပ်ဆောင် အဖြစ် သူသာ အပြည့်အဝ ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်မှ ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များထိ ဆယ်နှစ်ကာလ ထုတ်လုပ်သမျှ ကက်ဆက် ဇာတ်လမ်း၏ ၇၅%ခန့်တွင် သူသာ သရုပ်ဆောင် ခွင့်ရခဲ့သည်မှာ ထူးခြားလှပါသည်။ 

==ဘဝနိဂုံး==
သဘင်သည် မဝင်ရ ရုပ်ရှင်ကားမှာ သူ ကွယ်လွန်သည်ထိ အခက်အခဲအမျိုးမျိုးကြောင့် ရိုက်ကူးပြီးစီးမှု မရှိခဲ့၊ သူကွယ်လွန် သွားသောအခါ လက်ကျန် ဇာတ်ကွက်များတွင် မင်းသား စိန်မြင့်ကို ဆက်လက် သရုပ်ဆောင် စေခဲ့ကြသည်။ မင်းသားနှစ်ဦး ပြောင်းလဲချိန်တွင် ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း၏ ဈာပန သတင်း အား ကြားညှပ်ပြ ခဲ့ကြသည်။ သဘင်သည် မဝင်ရ ရုပ်ရှင်ကားအား နှစ်ချို့ ရုပ်ရှင်ကားဖြစ်သော်လည်း ရုပ်ရှင်ကြည့် ပရိသတ်က သူ့ သံယောဇဉ်ဖြင့် တခဲနက် အားပေးခဲ့ရာ ဝင်ငွေ ကောင်းမွန်ခဲ့သည်။ (၂- ၆- ၈၃) ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်မာလာနှင့် သား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[ရာဇာနေဝင်း]]၊ သမီး အဆိုတော် [[ဟေမာနေဝင်း]]တို့ အပါအဝင် သားသမီး ၄ ဦး ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ 

သူကွယ်လွန်ပြီးချိန်တွင် ဇနီးသား သမီးများက သူ့အနုပညာ အမွေကို ထိုက် တန်စွာပင် ခံယူပျိုးထောင် နေကြသည်။ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ခင် မာလာမှ ဒါရိုက်တာ ခိုင်မြတ်အောင် အမည်ခံယူပြီး ခိုင်တို့ ညီအစ်မ၊ ချစ်ရင် မပြေးနဲ့၊ မောင်ခေါ်ရာ လိုက်မှာလား ရုပ်ရှင်များနှင့် ဗီဒီယို ကားများစွာကို မိုးမြင့်သော်တာ ရုပ်ရှင်မှ အောင်မြင်စွာ ရိုက်ကူးထုတ်လုပ် လျက်ရှိ သည်။ သမီးဖြစ်သူ ဟေမာနေဝင်းမှ စတီရီယိုတေး များရော မြန်မာသံစဉ်တေး များပါ ပိုင်နိုင်စွာ သီဆိုပြီး ကျော်ကြားသော တေးသံရှင်ဘဝကို ခိုင်မာစွာ ရပ်တည် လျက်ရှိသည်။ ပြီးတော့ သားဖြစ်သူ ရာဇာနေဝင်း ကလည်း မိခင်၏ မြေတောင်မြှောက်မှုဖြင့် ရုပ်ရှင်ကြည့် ပရိသတ် လက်ခံအားပေးသော သရုပ်ဆောင်အဖြစ် အဖေ့ ခြေရာကို နင်း၍ ရုပ်ရှင်ကားများနှင့် ဗီဒီယိုကားများ အဆက်မပြတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ သူကွယ်လွန်သည်မှာ နှစ်(၃၀) ကြာမြင့်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သော်လည်း သူ့လုပ်ရပ်များကြောင့်ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်းဟူသည့် သူ့နာမည်မှာဘယ်တော့မှ သေမည် မဟုတ်ဘဲ ထာဝရ ရှင်သန်နေပါလိမ့်မည်။

== ပါဝင်ခဲ့သော ဇာတ်ကားများ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!ခေါင်းစဉ်
!ရုံတင်နှစ်
!ဒါရိုက်တာ
!မှတ်ချက်
|-
|''ကောလိပ်ဂျင်''
|၁၉၅၉
|
|
|-
|''ပယင်းရောင်''
|၁၉၆၉
|
|
|-
|''အကာက အချစ်၊ အနှစ်က မေတ္တာ''
|၁၉၇၉
|
|
|-
|''တစ်ဦးက စေတနာ၊ တစ်ဦးက မေတ္တာ''
|
|
|
|-
|''ပန်းပန်လျက်ပါ''
|
|
|
|-
|''လူဇော်''
|
|
|
|-
|''ထားသခင်''
|
|
|
|-
|''ကျောက်ဘီလူးနဲ့ ပပဝင်း''
|
|
|
|-
|''အားနွဲ့သူပါရှင်''
|
|
|
|-
|''ကညာပျိုနဲ့ ဇညာအို''
|
|
|
|-
|''မမုန်းလေနဲ့ ငပလီ''
|
|
|
|-
|''မဟူရာ''
|
|
|
|-
|''နှင်းဆီနီအိပ်မက်''
|
|
|
|-
|''စိတ်စေတသိက်''
|
|
|
|-
|''မြေမှာပွင့်သော မေတ္တာပန်း''
|
|
|
|}
== ရရှိသည့်ဘွဲ့ ==

[[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]]များအနေဖြင့်  ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ပယင်းရောင်ဇာတ်ကားဖြင့် အကောင်းဆုံးအမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု၊၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် အကာကအချစ် အနှစ်ကမေတ္တာဇာတ်ကား ဖြင့် အကောင်းဆုံးအမျိုးသားဇာတ်ပို့ဆု စသည်ဖြင့် ဆုအသီးသီးရရှိခဲ့သည်။၂၀၂၂ မတ်လ ၂၇ရက်တွင် ၎င်းသည် [[အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့]] အပ်နှင်းချီးမြှင့်ခံရသည်။ကွယ်လွန်ပြီး ၃၉ နှစ်အကြာတွင် အပ်နှင်းခံရခြင်းဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://burmese.dvb.no/archives/524420
|title=ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း၊ ဝင်းဦး အပါအဝင် အနုပညာရှင်များကို စစ်ခေါင်းဆောင် ဆုချီးမြှင့်|work=DVB Burmese|access-date=၂၄ မေ ၂၀၂၃ |date= ၂၇ မတ် ၂၀၂၂ }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/03/30/250961.html
|title=ကွယ်လွန် အနုပညာရှင်များအား ဘွဲ့တံဆိပ်ပေးမှု နောက်ကွယ်မှာဘာရှိမလဲ|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၂၄ မေ ၂၀၂၃ |date= ၃၀ မတ် ၂၀၂၂ }}&lt;/ref&gt;


==ကိုးကား==
{{reflist}}

{{Lifetime|၁၉၂၈|၁၉၈၃|နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အသံသရုပ်ဆောင်များ]]
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]]
[[Category:ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဟောင်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]]</text>
      <sha1>qvsx1rm7voynyhytvqduzkra2cj55ow</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ချစ်စမ်းမောင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7165</id>
    <revision>
      <id>1056198</id>
      <parentid>1055537</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T00:01:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>သဒ္ဒါပြင်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1056198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4865" sha1="c45ntzuu9opqmke6dmf190selox9bf9" xml:space="preserve">{{Distinguish|ချစ်စမ်းမောင် (ဘောလုံးသမား)}}
{{Infobox musical artist
| name                = ချစ်စမ်းမောင်
| image               = Chit San Maung (cropped).jpg
| image_size          = 
| landscape           = &lt;!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --&gt;
| alt                 = 
| caption             = 
| background          = non_vocal_instrumentalist
| birth_name          = 
| alias               = 
| birth_date          = &lt;!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} --&gt;
| birth_place         = နွယ်ခွေရွာ၊ ဓမ္ဘီတိုက်၊ [[ဟင်္သာတမြို့နယ်]]
| origin              = 
| death_date          = &lt;!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date 1st) --&gt;
| death_place         = 
| genre               = 
| occupation          = ဂီတပညာရှင်
| instrument          = [[လိဒ်ဂစ်တာ]]
| years_active        = &lt;!-- YYYY–YYYY (or –present) --&gt;
| label               = 
| associated_acts     = [[Iron Cross]]
| website             = &lt;!-- {{URL|example.com}} --&gt;
| notable_instruments = 
}}
'''ချစ်စမ်းမောင်'''သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ [[Iron Cross]]တီးဝိုင်းတွင် လိဒ်ဂစ်တာသမား တစ်ဦးဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/multimedia/2012/09/120903_mobigeno_chitsanmaung|title=မိုဘီဂျီနိုနဲ့ ချစ်စမ်းမောင်|work=BBC Burmese|access-date=၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/296393|title=ကြည့်ရှု့သူ ၇သိန်းကျော်ရှိ ချစ်စမ်းမောင်တို့ သားအဖ၏ မြူးမြူးကြွကြွ Tik Tok အက(ရုပ်သံ)|work=DVB|access-date=၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၈}}&lt;/ref&gt;ချစ်စမ်းမောင်ကို ဟင်္သာတမြို့နယ်၊ ဓမ္ဘီတိုက် ၊ နွယ်ခွေရွာနေ အဖဦးယူစီ နှင့် အမိဒေါ်အေးကြည်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
အသက် ၄ နှစ်ကျော် အရွယ် ကပင် စတင်၍ ဂစ်တာ တီးခဲ့ပြီး ယခုအချိန်ထိ [[လိဒ်ဂစ်တာ]]ကိုသာ တစိုက်မတ်မတ် တီးခတ်သူ ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်က ဘုရားကျောင်းတက်ရင်း ဂစ်တာကို စတင်တီးခတ်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။  [[ရန်ကုန်]]မြို့သို့ ရောက်ရှိလာကာ အစ်မဖြစ်သူအိမ်တွင် နေထိုင်ရင်း (MYC) ဘုရားကျောင်းတွင် ဆရာ[[စောဘွဲ့မှူး]]နှင့် တွေ့ခဲ့သည်။  အများဆုံးတီးဖြစ်ခဲ့သော စတီဒီယိုမှာ လင်းစတူဒီယို ဖြစ်သည်။ ပထမဆုံး ချစ်စမ်းမောင်ဟု အသိအမှတ်ပြုခြင်းခံခဲ့ရသည်မှာ [[စိုးလွင်လွင်]] သီဆိုသော မာနမျက်နှာ သီချင်း (Solo) တွင် ဖြစ်သည်။

တကိုယ်တော် လက်စွမ်းပြ ဆိုလိုစီးရီးအဖြစ် ခြောက်ကြိုးကဝေ အမည်ရှိ စီးရီးကို ထုတ်ဝေခဲ့ရာ ဂီတလောက တွင် ပြောစမှတ်တွင်သည့် စီးရီးတခွေဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2020/04/28/221596.html|title=အခြေအနေတွေတည်ငြိမ်သွားရင် ICနှစ်၃၀ပြည့် ပွဲမှာပြန်တွေ့ကြဖို့ အဖွဲ့သားတွေပြော|work=ဧရာဝတီသတင်း|access-date=၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၈ ဧပြီ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား ဂီတပညာရှင်များ]]
[[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]</text>
      <sha1>c45ntzuu9opqmke6dmf190selox9bf9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထွန်းဝေ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7997</id>
    <revision>
      <id>1056181</id>
      <parentid>1046373</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T16:15:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ကဏ္ဍ ထည့်ခြင်း</comment>
      <origin>1056181</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22710" sha1="spiqy6h1mr165bvp412ykcj2kcycenr" xml:space="preserve">{{Infobox person
|name = ထွန်းဝေ
|image = TunWay.jpg
|birth_date = {{birth date|၁၉၂၀|၁၀|၂၃}}
|birth_place = နတ်တလင်းမြို့၊ ပဲခူးတိုင်း 
|parents =ဦးကျော်စိန်၊ ဒေါ်ရွှေရင်
|occupation = ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်
|education =
|death_date = {{death date and age|၂၀၀၅|၈|၈|၁၉၂၀|၁၀|၂၃}}

|known_for =
|awards = [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု]] (၁၉၅၇၊ ၁၉၅၉၊ ၁၉၈၃)
}}
==ဦးထွန်းဝေ (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်နှင့် နိုင်ငံရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ)==

ဦးထွန်းဝေ (၂၃ အောက်တိုဘာ ၁၉၂၀ – ၈ ဩဂုတ် ၂၀၀၅) သည် မြန်မာအမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး အကယ်ဒမီဆု သုံးကြိမ် ရရှိထားသူ ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကတွင် မင်းသား မြတ်လေးနှင့် ထွန်းဝေတို့သည် စကားပြောကောင်းသည့် မင်းသားများအဖြစ် အထူးထင်ရှားကြသည်။ နာမည်ကျော် ပြဇာတ်မင်းသား ဘီအီးဒီအောင်သိုက်က ဦးထွန်းဝေ၏ စကားပြောဟန်ကို ကြိုက်လွန်း၍ ဆင်တူပြောဆိုခဲ့ဖူးသည်။ 

ဦးထွန်းဝေသည် အသံအောင်ခြင်း၊ အသံပြတ်ခြင်းနှင့် တမူထူးခြားသော ရယ်သံပိုင်ဆိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် ရုပ်ရှင်တွင်သာမက ကက်ဆက်ခွေဇာတ်လမ်းများတွင်ပါ အလွန်ရေပန်းစား လူကြိုက်များခဲ့သည်။ ဇာတ်ကားလိုက်ထက် ဇာတ်ကောင်ကောင်း (Art ကိုင်) ဖြစ်လိုသူဖြစ်ပြီး၊ စကားလုံးပြတ်သားပြေပြစ်ကာ လက်တွေ့ဘဝနှင့် အနီးစပ်ဆုံး သရုပ်ဆောင်တတ်သူအဖြစ် ဒါရိုက်တာ ဝင်းဖေက စံပြအပြောကောင်းသူအဖြစ် ချီးကျူးခဲ့သည်။

---

==အစောပိုင်းဘဝနှင့် နောက်ခံသမိုင်း==

အကယ်ဒမီ ဦးထွန်းဝေကို ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ပဲခူးတိုင်း၊ နတ်တလင်းမြို့၌ အဖ ဦးကျော်စိန်နှင့် အမိ ဒေါ်ရွှေရင်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်းများအနက် သားကြီး ဖြစ်သည်။ တရုတ်ပြည် ရှန်ဟိုင်းမြို့ (ရှန့်ဟိုင်) တွင် မွေးဖွားသည်ဟုလည်း ဆိုကြပြီး၊ ငယ်စဉ်က နတ်တလင်းအထက်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ အဖေက စစ်မှုထမ်းရန် ခိုင်းစေခဲ့မှုကြောင့် တရုတ်ပြည် မော်စီတုန်း၏ ပြည်သူ့တပ်မတော်တွင် စစ်မှုထမ်းခဲ့ဖူးပြီး၊ ထိုစဉ်က တရုတ်နာမည်ကြီး မင်းသမီး မေ့လန်ဖန်းနှင့် အိမ်နီးချင်း ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ 

၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ ချုံကင်းမြို့၌ စာနယ်ဇင်းသင်တန်း တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၆-၄၇ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးနှင့် ကြူကုတ် ကုန်စည်ကူးသန်းသည့် လုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး၊ မန္တလေးမြို့တွင် နေထိုင်စဉ် ဓာတ်ပုံဆရာ၊ ဓာတ်ပုံသတင်းထောက်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ရှေ့ဆောင်သတင်းစာ၊ မန္တလေးသူရိယသတင်းစာ၊ ဘဝသစ်နေ့စဉ် (အယ်ဒီတာချုပ်) နှင့် &quot;ဇင်မင်းပို&quot; ခေါ် တရုတ်သတင်းစာတို့တွင် သတင်းထောက်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း၏ ရင်းနှီးသည့် တပည့်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံရေးဝါဒအရ ကွန်မြူနစ်အတွေးအခေါ်နှင့် လက်ဝဲဝါဒ ဗီဇပါရှိသူ ဖြစ်သည်။


==ရုပ်ရှင်လောကသို့ ဝင်ရောက်ခြင်း==

သိန်းဖေမြင့်မှတစ်ဆင့် ဗြိတိသျှဘားမားစတူဒီယိုမှ ဒါရိုက်တာ ရွှေဒုံးဘီအောင်၏ တပည့်အဖြစ် ရုပ်ရှင်ပညာ သင်ယူခဲ့သည်။ ကင်မရာမင်း ဦးထွန်းကြိုင်နှင့် လက်တွဲ၍ သတင်းမှတ်တမ်းတင်ဆရာဘဝ၊ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် လခစားကားဆက်ခန်း လခစားဘဝများ ကျင်လည်ခဲ့ပြီးမှ ဇာတ်ရံ၊ လူကြမ်းဘဝဖြင့် ရုပ်ရှင်လောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။

* ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကား: ဒါရိုက်တာ ဦးချစ်ခင် ရိုက်ကူးသော 'ချစ်ရေးမလွယ်' (၁၉၅၂) ဇာတ်ကားတွင် ဇာတ်ရံအဖြစ် စတင်ပါဝင်ခဲ့သည်။
* ထင်ရှားသောဇာတ်ကားများ: ဒါရိုက်တာ ဦးသုခ၏ 'သည်ဆောင်းဟေမာန်' (မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တွဲဖက်ကာ နာမည်ကျော်ကြားလာခဲ့)၊ ရွှေဒုံးဘီအောင်၏ 'မာလာရီ'၊ 'ပွဲခါညောင်ရေ' (၁၉၅၃)၊ 'ဒေါက်တာ အောင်ကျော်ဦး'၊ ဦးလှဦး၏ 'ဖူးစာနှစ်ခိုင်' (၁၉၅၅)၊ ဦးချစ်ခင်၏ 'ဖြေလျှော့ခွေ' တို့ဖြစ်သည်။
* ခေါင်းဆောင်မင်းသားဘဝ: ဒါရိုက်တာ နေဒွန်းက တင်တင်မူနှင့် တွဲဖက်၍ 'ဘုနဲ့ ဘောက်' (ကန်တော်မိတ် ရုပ်ရှင်) ဇာတ်ကားတွင် မင်းသားအဖြစ် တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် စာရေးဆရာ သာဓု၏ ဝတ္ထုကို ဒါရိုက်တာ ဦးချစ်စိန် (ဦးချင်းစိန်) ရိုက်ကူးသည့် 'ဗိုလ်မြဒင်' (၁၉၅၇ - ဘီဘီဘီ ဖလင်) ဇာတ်ကားဖြင့် တစ်မုဟုတ္ချင်း နာမည်ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။

---

==ရရှိခဲ့သော အကယ်ဒမီဆုများ==

ဦးထွန်းဝေသည် မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု (အကယ်ဒမီဆု) ၃ ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သူ ဖြစ်သည်
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;background-color: #ffffff; border: 2px solid #ff007f; border-collapse: collapse; width: 100%; text-align: left; box-shadow: 0 6px 16px rgba(255,0,127,0.2);&quot;
|+ style=&quot;background: linear-gradient(135deg, #ff007f, #7209b7); color: #ffffff; font-size: 1.3em; font-weight: bold; padding: 12px; border-radius: 8px 8px 0 0; text-shadow: 1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.4);&quot; | အကယ်ဒမီ ဦးထွန်းဝေ ရရှိခဲ့သော အကယ်ဒမီဆုများ
|- style=&quot;background: linear-gradient(90deg, #4361ee, #4cc9f0); color: #ffffff; text-align: center; font-weight: bold; height: 45px;&quot;
! style=&quot;border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px;&quot; | စဉ်
! style=&quot;border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px;&quot; | ရုံတင်နှစ်
! style=&quot;border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px;&quot; | ဇာတ်ကားနာမည်
! style=&quot;border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px;&quot; | ရရှိသည့် ဆုအမျိုးအစား
|- style=&quot;background-color: #fff0f3; transition: background 0.3s;&quot;
| style=&quot;border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px; text-align: center; font-weight: bold; color: #d90429;&quot; | ၁
| style=&quot;border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px; text-align: center;&quot; | ၁၉၅၇ ခုနှစ်
| style=&quot;border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px; font-weight: bold;&quot; | ''ဗိုလ်မြဒင်''
| style=&quot;border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px; color: #7209b7; font-weight: bold;&quot; | အကောင်းဆုံးအမျိုးသားသရုပ်ဆောင်ဆု (ဇာတ်ဆောင်ဆု)
|- style=&quot;background-color: #ffffff; transition: background 0.3s;&quot;
| style=&quot;border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px; text-align: center; font-weight: bold; color: #d90429;&quot; | ၂
| style=&quot;border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px; text-align: center;&quot; | ၁၉၅၉ ခုနှစ်
| style=&quot;border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px; font-weight: bold;&quot; | ''ကကြီးရေက''
| style=&quot;border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px; color: #7209b7; font-weight: bold;&quot; | အကောင်းဆုံးအမျိုးသားသရုပ်ဆောင်ဆု (ဇာတ်ဆောင်ဆု)
|- style=&quot;background-color: #fff0f3; transition: background 0.3s;&quot;
| style=&quot;border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px; text-align: center; font-weight: bold; color: #d90429;&quot; | ၃
| style=&quot;border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px; text-align: center;&quot; | ၁၉၈၃ ခုနှစ်
| style=&quot;border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px; font-weight: bold;&quot; | ''တတိယအရွယ်၏ ဒုတိယဝေဒနာ''
| style=&quot;border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px; color: #7209b7; font-weight: bold;&quot; | အကောင်းဆုံးအမျိုးသားဇာတ်ပို့ဆု
|}

---

==ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် အခြားပါဝင်ခဲ့သော ဇာတ်ကားများ==

သူသည် &quot;ရန်ကင်းရုပ်ရှင်&quot; ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ရွှေပြည်တော်၊ သက်ထားဆိုသော မိန်းမချော၊ အချစ်လှေ၊ မြင်းမိုရ်ထက်မြင့်သော၊ နှင်းဆီနီအိပ်မက်၊ ရဲဘက်ထွန်းလင်း၊ မင်္ဂလာဦး၊ လူပျိုကြီးများ ရည်းစားထားတော့၊ တောင်ပေါ်မြေမှမြေပြန့်ပန်း၊ မဟူရာ၊ မေတ္တာကြိုးမျှင် စသည့် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကောင်းများ ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။

==အခြားပါဝင်ခဲ့သည့် ဇာတ်ကားများနှင့် ဇာတ်ရံ/ဇာတ်ပို့အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့မှုများ== 
ကကြီးရေ က၊ ‌ေမာင့်မူပိုင်ရှင် (၁၉၆၄)၊ ဖဆကလပ် (၁၉၆၆)၊ ချစ်တော့ ချစ်တယ်၊ ဗိုလ်အောင်နိုင်၊ ရွှေမိုး ငြွှမိုး၊ ရွှေညာမြေ၊ သစ္စာတော်ဦး၊ ရေစီးတစ်ခါ ရေသာတစ်လှည့်၊ ငွေကျွန်း၊ ပိုး၊ မိုးထိအောင်လေကားထောင်၊ ရွှေကိန္နရီ၊ ရွှေဝတ်မှုန်၊ မိစမ္း၊ သီရိဂေဟာ၊ ပန်းသီတဲ့ကြույ၊ တွယ်ရာမဲ့ပန်း၊ လူရိုးလူဖြောင့်၊ ဟန်တစ်ခါပြင် ရွှေစင်ဆယ်တင်း၊ တကယ်ချစ်ရဲ့လား၊ ကြက်လပ္ကကလေးဖြည့်ပေးပါ စသည်တို့ ဖြစ်သည်။

==အသံဇာတ်လမ်းများ==
ကကြီးရေ က၊ နဂါးနိုင်မင်းသား၊ ပုဏ္ဏားဘကွန်း၊ ဝရမ်းပြေး ဘခက်၊ မဟာဇောတိကသူဌေး၊ ဆားပုလင်းနှင်းမောင်နှင့် ပိတုန်းသုံးကောင်၊ ထောင်မင်းသား ဖိုးထော်နှင့် ယမင်းရုပ်၊ ဂျင်ပေါ်က ထုံး၊ အတ္တအကျဉ်းသား၊ ဂျမ်းမ၊ ပြောပြန်ရင်လည်း အောင်မင်း လွန်ရာကျမယ်၊ ဟင်္သာလည်းငှက် ကျီးလည်းငှက်၊ မုဆိုးနဲ့ ကျား၊ အဗ္ဗပါလီ၊ ဘုံရှင်းတမ်း၊ စိတ်၊ သမားတော်ကြီး မဟာဇီဝက၊ ရွှေနဲ့ကပ်တော့ ရွှေမင်းသား စသည်တို့တွင်လည်း အသံသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

---

==နိုင်ငံရေးနှင့် လူထုလှုပ်ရှားမှုများ==

* ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ပီကင်း၌ ကျင်းပသော အာရှနှင့် ပစိဖိတ်ဒေသ ငြိမ်းချမ်းရေး ကွန်ဂရက်သို့ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့သည်။ 
* ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် တရုတ်-မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေး အဖွဲ့ကောင်စီဝင် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ ၁၉၅၆ နှင့် ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်များတွင် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ပညာရှင်များ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တရုတ်ပြည် (ပေကျင်း) သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ 
* ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော မန္တလေးခြောက်ခရိုင် ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေး ချီတက်ဆန္ဒပြပွဲကြီးတွင် သဘာပတိအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
* ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှစ၍ အမြင့်သဘင်နှင့် ရုပ်ရှင်အစည်းအရုံးအဖွဲ့ဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။
* ရှစ်လေးလုံး အရေးတော်ပုံကြီး ဖြစ်ပွားသည့်အခါ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ရွှေတိဂုံစေတီတော်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် လူထုရှေ့မှောက်သို့ ထွက်ရှိစဉ်က ရှေ့မှမားမားမတ်မတ် ရပ်တည်ကာ သဘာပတိအဖြစ် ဦးဆောင်ကူညီပေးခဲ့ပြီး ဒေါ်ခင်ကြည်၏ ဈာပနတွင်လည်း ပါဝင်ကူညီခဲ့သည်။ (၁၉၈၈ စက်တင်ဘာ ၂၆ လူထုတွေ့ဆုံပွဲတွင် “ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏သမီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က...” ဟု ပွဲဖွင့် မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သူ ဖြစ်သည်)။
* နိုင်ငံရေး ရပ်တည်ချက်ကြောင့် စစ်အစိုးရလက်ထက် တစ်လျှောက်လုံးတွင် ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခွင့်၊ အသံသရုပ်ဆောင်ခွင့်၊ ကြော်ငြာရိုက်ခွင့်နှင့် ရုပ်ရှင်ပြသခွင့်များ အားလုံး အပိတ်ပင်ခံခဲ့ရသည်။ သို့သော် မိသားစုအတွက် ခြင်ဆေးခွေနှင့် မြေဖြူထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းငယ်များကို လုပ်ကိုင်ကာ ရပ်တည်ခဲ့သည်။
* &quot;သူတို့ ပိတ်နိုင်လှ တသက်ပေါ့ဗျာ။ ဟားဟားဟား&quot; ဟု DVB အင်တာဗျူးတွင် ရဲဝံ့ပေါ့ပါးစွာ ဖြေကြားခဲ့ပြီး သေဆုံးသည့်အထိ ဒီမိုကရေစီနှင့် ပြည်သူ့ဘက်မှ ရပ်တည်သွားခဲ့သည်။

---

==မိသားစုဘဝနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာ==

ဦးထွန်းဝေသည် ပထမဇနီး ဒေါ်စောနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး၊ ဇနီးကွယ်လွန်သောအခါ ဇနီး၏တူမဖြစ်သူ ဒေါ်ထွေးထွေးနှင့် ထပ်မံလက်ထပ်ခဲ့ရာ သား ၂ ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။ 

သူသည် သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း၏ ရင်းနှီးသည့် တပည့်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း၏ ကွမ်းအစ်တစ်လုံး၊ ယောင်ထုံးနှင့်ထိုင်နေသည့် သိုင်းပုံကို ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးပေးခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ (ယင်းဓာတ်ပုံကို ဂူဗိမာန်ရန်ပုံငွေ ပို့စကတ်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်)။ တရုတ်ဘာသာကို ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်စွာ ရေးသားပြောဆိုနိုင်ပြီး တရုတ်စာပေ၊ ဆေးကျမ်းများနှင့် အစားအစာချက်ပြုတ်နည်းများကိုပါ ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်ကာ ရန်ကုန်ရှိ တရုတ်စားသောက်ဆိုင်များက အကြံဉာဏ်တောင်းခံရသူ ဖြစ်သည်။ မန္တလေးမြို့ တောင်လေးလုံးကျောင်း (ဆရာတော် ဦးပညာ) နှင့် လူထုတိုက် (လူထုဒေါ်အမာ) တို့နှင့်လည်း များစွာ ရင်းနှီးလေးစားမှု ရှိခဲ့သည်။

---

==ကွယ်လွန်ခြင်း==

ဦးထွန်းဝေသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့ နံနက် ၁ နာရီ ၂၅ မိနစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ရန်ကင်းမြို့နယ်၊ ပြည်သာယာ၊ သီရိဇေယျာလမ်းရှိ နေအိမ်တွင် အသက် ၈၀ ကျော်အရွယ်ဖြင့် ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်ထွေးထွေးနှင့် သားသမီး၊ မြေးများ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

==ကိုးကား==
{{reflist|
&lt;ref&gt;မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ် ၂၀၀၆&lt;/ref&gt;
}}

{{Lifetime|၁၉၂၀|၂၀၀၅}}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]]
[[Category:မြန်မာ ဂျာနယ်လစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အသံသရုပ်ဆောင်များ]]</text>
      <sha1>spiqy6h1mr165bvp412ykcj2kcycenr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဆွေဇင်ထိုက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11252</id>
    <revision>
      <id>1056180</id>
      <parentid>879944</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T16:12:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ကဏ္ဍ ထည့်ခြင်း</comment>
      <origin>1056180</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15054" sha1="6wnrczmm2k7cesrfve2rx6bnytfyjqj" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name                    = ဒေါ်ဆွေဇင်ထိုက်
| image                   = Grace_Swe_Zin_Htike_2017.jpg
| caption                 =
| birth_name               =
| birth_date               = {{birth date and age|1953|06|13|df=y}}
| birth_place              = [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ မြန်မာနိုင်ငံ
| death_date               =
| death_place              =
| restingplace            =
| restingplacecoordinates =
| othername               = Grace
| occupation              =
| yearsactive             = ၁၉၇၁–၁၉၉၁
| spouse                  =
| partner                 =
| children                =
| parents                 =
| influences              =
| influenced              =
| website                 = {{url|www.graceswezinhtaik.blogspot.com}}
| awards                  = [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု]] (အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ ၁၉၇၇)
| alma_mater = [[ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်]]&lt;br/&gt;[[အ.ထ.က(၂)စမ်းချောင်း]]
}}
'''ဒေါ်ဆွေဇင်ထိုက်''' (၁၃ ဇွန် ၁၉၅၃ မွေးဖွား၊ Grace ဟုလည်း သိကြ) သည် မြန်မာရုပ်ရှင် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီ]]သရုပ်ဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

== အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး ==
ဒေါ်ဆွေဇင်ထိုက်ကို ရန်ကုန်မြို့တွင် ၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၃ နေ့ရက်က မွေးဖွားခဲ့သည်။ [[အ.ထ.က(၂)စမ်းချောင်း]]မှ ၁ဝ တန်း အောင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ် မှ B.Com. (I.T.) ဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် Burma Council of Account မှ စာရင်းကိုင် ဒီပလိုမာ ရခဲ့သည်။

ဒေါ်ဆွေဇင်ထိုက် ၁၉၈၉ တွင် Alliance Francaise မှ ပြင်သစ်ဘာသာ ဒီပလိုမာ (Diplome de Langue Francaise) ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု]]၊ [[လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့|လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်]] ရှိ University of Southern California က ပို့ချသော မီဒီယာ ခေါင်းဆောင်သင်တန်းကို (Media Leadership Training Program, specialization in Social Content Media Production Course) တက်ရောက် လေ့လာခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။

== သရုပ်ဆောင်ဘဝ ==
ဒေါ်ဆွေဇင်ထိုက်သည် ၇ တန်း ဖြေဆိုပြီးနောက် နွေရာသီ ကျောင်းပိတ်ရက်တွင် [[ကျော်၊ ဦး (ရှုမဝ)|ရှုမဝ ဦးကျော်]]၏ 'ရှုမဝ သရုပ်ဆောင် သင်တန်း' ကို တက်ရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်ဆွေဇင်ထိုက်သည် ရှုမဝဦးကျော် ရိုက်ကူးမည့် ''စေလိုရာစေ''ရုပ်ရှင် ဇာတ်ကားအတွက် သရုပ်ဆောင်သစ် လျှောက်လွှာခေါ်ရာမှစ၍ အနုပညာလောကထဲသို့ ဝင်ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုဇာတ်ကားတွင် [[ဇော်ဝမ်း]]၊ လင်းထင်တို့နှင့်အတူ တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဒေါ်ဆွေဇင်ထိုက်သည်  ရုပ်ရှင် ဇာတ်ကား မရိုက်ကူးမီ ၁ဝ တန်း စာမေးပွဲ ဖြေဆိုပြီးမှ ပထမနှစ် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသူဘဝတွင် ရိုက်ကူးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

မင်းသား [[ညွန့်ဝင်း]]၊ မင်းသမီးများအဖြစ် [[ဝါဝါဝင်းရွှေ]]၊ [[မေဝင်းမောင်]] တို့နှင့် တွဲဖက် သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သော ''မိန်းကလေးရှင်ရဲ့ဆန္ဒ'' ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် ၁၉၇၇ ခုနှစ် အတွက် အကယ်ဒမီဆု (အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီး ဇာတ်ပို့) ကို ဒေါ်ဆွေဇင်ထိုက်က  ရရှိခဲ့သည်။

ဒေါ်ဆွေဇင်ထိုက်သည် အောင်မြင်နေချိန်တွင် ရုပ်ရှင် သရုပ်ဆောင် တစ်ဦးဖြစ်သော [[စိန်မြင့် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|စိန်မြင့်]] နှင့် ခိုးရာ လိုက်ပြေးခဲ့သည့်အတွက် ဟိုးလေးတကျော် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော သတင်းစာများ၏ မျက်နှာဖုံးတွင် &quot;ကိုကို့ကို ကျမက ခိုးတာပါ&quot; ဟူသော ခေါင်းစဉ်များဖြင့် ကျော်ကြားခဲ့သည်။

၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ရုံတင် ပြသခဲ့သော ''အဖေတခု သားတခု'' ဇာတ်ကားတွင် စိန်မြင့်၊ [[ဇော်လင်း (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ဇော်လင်း]]၊ [[အောင်ထွန်းလေး|အောင်ထွန်းလေး၊]] ဆွေဇင်ထိုက်တို့ သရုပ်ဆောင်ခဲ့ကြပြီး ''မိန်းကလေးရှင်ရဲ့ ဆန္ဒ'' ဇာတ်ကားတွင် ညွန့်ဝင်း၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ၊ ဆွေဇင်ထိုက်၊ မေဝင်းမောင်၊ နန်းဝေဝေ ၊ မိုးမမမျိုး တို့ ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။

၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ရုပ်ရှင်လောကမှ အနားယူခဲ့သည်။ ဒေါ်ဆွေဇင်ထိုက်သည် ၁၉၇၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၁ ခုနှစ် အတွင်း ရုပ်ရှင် ဇာတ်ကားပေါင်း ၂၀ဝ ကျော်တွင် ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ဇာတ်လမ်းပေါင်း ၅ဝ ကျော်ကို ထုတ်လုပ်သူ သို့မဟုတ် ဒါရိုက်တာ အဖြစ် ရိုက်ကူး တင်ဆက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

== နိုင်ငံတကာ ခရီးစဉ်များ ==
၁၉၉၅ နှင့် ၁၉၉၇ နှစ်များတွင် ဟောင်ကောင် တက္ကသိုလ်တွင် ကျင်းပသော အသိဉာဏ်ပညာ ဆိုင်ရာ တီထွင်မှုများနှင့် ပတ်သက်သော မူပိုင်ခွင့် အခွင့်အရေးများ (Intellectual Property Rights Seminar) စီမီနာကို မြန်မာ ရုပ်ရှင်ထုတ်သူများ ကိုယ်စား တက်ရောက်ရန် ရွေးချယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

၂၀၀ဝ ပြည့်နှစ်တွင် [[တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ]] Natal University တွင် ကျင်းပခဲ့သော (၁၃) ကြိမ်မြောက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အေအိုင်ဒီအက်စ် ညီလာခံကို လေ့လာသူ အဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့သည်။

၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ]] [[ပါရီမြို့]] ဆိုဘုန်း တက္ကသိုလ် (Sorbonne University) နှင့် သုတေသန ဝန်ကြီးဌာန (Ministry of Research) တို့ ပူးတွဲ ကျင်းပသော [[အရှေ့တောင်အာရှ|အရှေ့တောင် အာရှ]] ဒေသအတွင်း ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားများ အတွက် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက်များ 'Health Information for Migrants in South East Asia' ဆွေးနွေးပွဲကို တက်ရောက်ပြီး စာတမ်း တင်သွင်းခဲ့သလို၊ ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်သူများ ကိုယ်စား [[ကွာလာလမ်ပူမြို့|ကွာလာလမ်ပူ]] ကမ္ဘာ့ ရုပ်ရှင်ပွဲတော် (KL World Film Festival) ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။

၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] [[မွမ်ဘိုင်းမြို့|ဘုံဘေမြို့]]တွင် ကျင်းပသော (၅) ကြိမ်မြောက် အာရှရုပ်ရှင် ပွဲတော် (Fifth Asian Eye Film Festival) ကို တက်ရောက်ပြီး 'Myanmar movies: Past, Present &amp; Future' စာတမ်းကို ဖတ်ကြားခဲ့သလို၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] အကြောင်း မီးမောင်း ထိုးပြနိုင်သော ဇာတ်ကား ရှစ်ကားကိုလည်း [[အင်္ဂလိပ်]] စာတန်းထိုးကာ ပြသနိုင်ခဲ့သည်။

== အလုပ်အကိုင် ==
၁၉၇၈ မှ ၁၉၈၁ ခုနှစ် အထိ Commerce Graduate Association (Myanmar) ၏ အလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်၊ ၁၉၈၉ မှ ၁၉၉၁ အထိ [[မြန်မာနိုင်ငံ ရုပ်ရှင်အစည်းအရုံး|ရုပ်ရှင် အစည်းအရုံး]] အလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်၊ ၁၉၉ဝ မှ ၁၉၉၂ အထိ ရန်ကုန် ယူနီဆက် (UNICEF)၊ IDD project သတင်း ပြန်ကြားရေး အရာရှိ၏ အတိုင်ပင်ခံ၊ ၁၉၉၃ မှ ၂၀၀၃ အထိ မိခင်နှင့် ကလေး စောင့်ရှောက်ရေး အသင်း (Myanmar Maternal &amp; Child Welfare Association) ၏ အလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်၊ ၁၉၉၉ မှ ၂၀၀၆ အောက်တိုဘာ အထိ Population Services International Myanmar (PSI - Myanmar) ၏ ဆက်သွယ်ရေး အရာရှိ (အသံလွှင့် ဌာနများ၊ Broadcast Media)၊ ၂၀၀၅ ဖေဖော်ဝါရီ မှ ၂၀၀၇ ဖေဖော်ဝါရီ အထိ မြန်မာ ခရစ်ကက် ဖက်ဒရေးရှင်း အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး၊ ၂၀၀၅ ဇွန် မှ ၂၀၀၇ ဇူလိုင် အထိ ရုပ်ရှင် အစည်းအရုံး တွဲဖက် အတွင်းရေးမှူး (၃) အစရှိသော တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သလို၊ ၂၀၀၇ မှစ၍ မြန်မာ ဟော်ကီ ဖက်ဒရေးရှင်း၏ အတွင်းရေးမှူး (အမျိုးသမီးရေးရာ) အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်လျက်ရှိပြီး အတွေ့အကြုံ နှင့် အမြင်များကို ဘလောက်ရေးသားခြင်းဖြင့်  မျှဝေနေလေသည်။

== ဂုဏ်ပြုဆုတံဆိပ်များ ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သော အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၉၅/၂၀၂၅) ဖြင့် ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ထူးချွန်တံဆိပ်ဖြစ်သော အနုပညာထူးချွန်တံဆိပ် (ပထမအဆင့်) ကို [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်က ချီးမြှင့်ခံရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/71777|title=စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း|accessdate=2025-7-3|publisher=Ministry of Information|date=2025-7-3}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

{{Lifetime|၁၉၅၃| }}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး အသံသရုပ်ဆောင်များ]]</text>
      <sha1>6wnrczmm2k7cesrfve2rx6bnytfyjqj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပအိုဝ်းလူမျိုး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12788</id>
    <revision>
      <id>1056215</id>
      <parentid>1055492</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T04:17:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများ */</comment>
      <origin>1056215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53573" sha1="ibu8qok66evsl0o5grauc51r7jkgxvp" xml:space="preserve">{{Infobox ethnic group
| group            = ပအိုဝ်းလူမျိုး
| native_name      = ပအိုဝ်ႏစွိုးခွိုꩻ
| native_name_lang = blk
| image            = Inle See-In Dein-Pa-O-Frau-12-2006-gje.jpg
| caption          = ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊အင်းလေးဒေသရှိ ပအိုဝ်းအမျိုးသမီးတစ်ဦး
| population       = ၂,၂၀၀,၀၀၀
| popplace         = [[မြန်မာနိုင်ငံ]](အဓိက)၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]
| rels             = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| related_groups   = [[ကရင်လူမျိုး]]၊[[ကယားလူမျိုး]]၊အခြား[[ကရင်နွယ်ဘာသာစကားများ|ကရင်နွယ်လူမျိုးများ]]
| langs            = [[ပအိုဝ်းဘာသာစကား]]၊ [[ဗမာဘာသာစကား]]
}}

'''ပအိုဝ်းလူမျိုး''' (⁠{{Lang-en|Pa'O people}}) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] ဘာသာစကားမိသားစုကြီးတွင် ပါဝင်သော [[ကရင်နွယ်ဘာသာစကားများ|ကရင်နွယ်]] တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;EBSPaO&quot;&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၆)၊ စာ-၃၄၆-၃၅၀။&lt;/ref&gt; အဓိကအားဖြင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်း (အထူးသဖြင့် [[ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]])တွင် ပအိုဝ်းလူမျိုး ~၈၂%ခန့်နေထိုင်ကြပြီး ၊[[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[ပဲခူးတိုင်း]] နှင့် [[မွန်ပြည်နယ်]] (သထုံဒေသ) တို့တွင် ပြန့်နှံ့အခြေချ နေထိုင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;EBSPaO&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Census2014&quot;&gt;Ministry of Immigration and Population (2015). *The 2014 Myanmar Population and Housing Census: Union Report*. Department of Population. pp. 17–25.&lt;/ref&gt;

ပအိုဝ်းလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကို &quot;ပအိုဝ်ႏ&quot; ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး၊ ရှေးယခင်က &quot;တောင်သူ&quot; ဟုလည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;EBSPaO&quot; /&gt; ပအိုဝ်းလူမျိုးအများစုသည် [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြပြီး ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှု ဓလေ့အချို့လည်း ကျန်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;EBSPaO&quot; /&gt; ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုများအနက် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် အပြာရင့်ရောင် ဝတ်စုံကို ခေါင်းပေါင်းနှင့်တကွ ဝတ်ဆင်သည့် ဓလေ့နှင့် တပေါင်းလပြည့်နေ့တွင် ကျင်းပလေ့ရှိသော &quot;ပအိုဝ်းအမျိုးသားနေ့&quot; (ဒေါင်းတန်ပွဲတော်) တို့မှာ အလွန်ထင်ရှားသည်။&lt;ref name=&quot;Russel1916&quot;&gt;Russel, R. V. (1916). *The Tribes and Castes of the Central Provinces of India*. London: Macmillan and Co.&lt;/ref&gt;

== ဆင်းသက်လာပုံ ==
ပအိုဝ်းလူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၌ [[ကရင်နွယ်ဘာသာစကားများ|ကရင်နွယ်ဘာသာစကား]] စုဝင်များအနက် လူဦးရေအားဖြင့် တတိယအများဆုံး ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;Bradley, David (1997). &quot;Tibeto-Burman languages and classification&quot;. *Papers in Southeast Asian Linguistics*, No. 14. Pacific Linguistics, pp. 1–71.&lt;/ref&gt; မနုဿဗေဒနှင့် ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ လေ့လာချက်များအရ ပအိုဝ်းတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် ရှေးဦးကရင်နွယ်ဝင်များ (Proto-Karenic groups) နှင့်အတူ အထက်ပိုင်းဒေသများမှတစ်ဆင့် [[သံလွင်မြစ်]] နှင့် [[မဲခေါင်မြစ်]] ဝှမ်းများအတိုင်း တောင်ဘက်သို့ အဆင့်ဆင့် ရွှေ့ပြောင်းဆင်းသက်လာခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Thurgood2003&quot;&gt;Thurgood, Graham; LaPolla, Randy J. (2003). *The Sino-Tibetan Languages*. Routledge, pp. 201–210.&lt;/ref&gt; ဤရွှေ့ပြောင်းမှုတွင် ပအိုဝ်းတို့သည် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့် တောင်ပိုင်းဒေသများ၌ စောစီးစွာ အခြေချခဲ့ကြသလို အချို့အုပ်စုများသည် တောင်ဘက်စစ်တောင်းမြစ်ဝှမ်းနှင့် သထုံ (သုဝဏ္ဏဘူမိ) အပါအဝင် အောက်မြန်မာနိုင်ငံ ဒေသများအထိ ဆက်လက် ပျံ့နှံ့အခြေချခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Luce1985&quot;&gt;Luce, G. H. (1985). *Phases of Pre-Pagan Burma*. Oxford University Press, Vol. 1, pp. 88–92.&lt;/ref&gt;

ပအိုဝ်းတို့၏ ရိုးရာပါးစပ်ရာဇဝင်နှင့် ဒဏ္ဍာရီများတွင် မိမိတို့သည် ဝိဇ္ဇာဇော်ဂျီနှင့် နဂါးမတို့မှ ဆင်းသက်လာသော သူရိယစန္ဒာ မင်းမျိုးမင်းနွယ်များဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ထို့ပြင် အနော်ရထာမင်း၏ သထုံမနူဟာမင်းအား ပုဂံသို့ ဆောင်ယူသွားခြင်းခံရအပြီး သထုံပြည် ပျက်စီးချိန်၌ အချို့သော ပအိုဝ်းတို့သည် &quot;မြေလှည်းကိုးစီး၊ ရေလှည်းကိုးစီး&quot; ဖြင့် မြောက်ဘက်သို့ ထွက်ခွာလာကာ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်းတွင် &quot;သထုံနယ်သစ်&quot; (ယခု [[ဆီဆိုင်မြို့နယ်|ဆီဆိုင်]]) ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်ဟု အစဉ်အဆက် ပြောဆိုကြသည်။&lt;ref name=&quot;Shorto1963&quot;&gt;Shorto, H. L. (1963). &quot;The 32 Myos in the Medieval Mon Kingdom&quot;. *Bulletin of the School of Oriental and African Studies*, 26(3), pp. 572–591.&lt;/ref&gt; သို့သော်လည်း သမိုင်းသုတေသနနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသန အထောက်အထားများအရ ပအိုဝ်းတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် သထုံပြည် မပျက်စီးမီ ပုဂံခေတ် မတိုင်မီကပင် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်နှင့် အောက်မြန်မာနိုင်ငံ ဒေသများတွင် ရောက်ရှိအခြေချပြီးဖြစ်ကြောင်း ပုဂံကျောက်စာများပါ &quot;တောင်သူ&quot; (Taungthu) ဟူသော အသုံးအနှုန်းများနှင့် အခြားသမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ တွေ့ရှိရသည်။&lt;ref name=&quot;Luce1985&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lieberman2003&quot;&gt;Lieberman, Victor B. (2003). *Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830*. Cambridge University Press, Vol. 1, pp. 115–123.&lt;/ref&gt; 

[[File:Pa-O women selling vegetables, Myanmar.jpg|thumb|ဟင်းသီးဟင်းရွက် ရောင်းချနေသော ပအိုဝ်းအမျိုးသမီးများ]]

ယနေ့ခေတ်တွင် ပအိုဝ်းတို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ [[ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] (ဟိုပုံး၊ ဆီဆိုင်၊ ပင်လောင်း) အဓိက အပါအဝင်၊ မွန်ပြည်နယ် (ကျိုက်ထို၊ သထုံ)၊ [[ဘားအံခရိုင်]]၊ [[တောင်ငူခရိုင်]]၊ [[ပဲခူးခရိုင်]]၊ [[ကယားပြည်နယ်]] စသည့် ဒေသများအပြင် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းဒေသများအထိ ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Saito2014&quot;&gt;Saito, Soe (2014). *The Pa'O People of Myanmar: History, Identity and Culture*. Institute of Southeast Asian Studies, pp. 15–32.&lt;/ref&gt; ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ပအိုဝ်းတို့တွင် နန်းခေ၊ တတုတ်၊ ကွန်လောင်၊ တန်စန်နှင့် ခိုင် ဟူ၍ လူမျိုးစုခွဲများ ရှိကြပြီး သမိုင်းဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းအချို့တွင် &quot;ရှမ်းတောင်သူ&quot; သို့မဟုတ် &quot;သထုံပန်းရင်&quot; ဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ဖူးကြသည်။&lt;ref name=&quot;Scott1900&quot;&gt;Scott, J. George; Hardiman, J. P. (1900). *Gazetteer of Upper Burma and the Shan States*. Government Printing, Rangoon, Vol. 1, Part 1.&lt;/ref&gt;

== မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနများ==

ခေတ်သစ် မနုဿေဗေဒပညာရှင်များ ၏ စနစ်တကျ လေ့လာဆန်းစစ်မှုများအရ ပအိုဝ်းလူမျိုးများ၏ ဖခင်ဘက်ဆိုင်ရာ Y-DNA တွင် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ၌ အဓိကတွေ့ရှိရသော Haplogroup O-M122 (O2) နှင့် အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသခံ [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|မွန်-ခမာနွယ်ဖွား]]တို့၏ Haplogroup O-M95 (O1b1a1a) ဗီဇများ ပါဝင်နေသည်ကို တွေ့ရသလို၊ မိခင်ဘက်ဆိုင်ရာ mtDNA စမ်းသပ်ချက်များတွင်လည်း ကုန်းတွင်းပိုင်း ကရင်နွယ်ဖွားများနှင့် နီးစပ်သော Haplogroup M (M7, M8)၊ B နှင့် F ဗီဇများ အဓိက ပါဝင်လျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Kutanan2021&quot;&gt;Kutanan, W., et al. (2021). &quot;Reconstructing the Indo-Indochina Sino-Tibetan language family history through Y-chromosome and mtDNA variation&quot;. *Scientific Reports*, 11, 12345.&lt;/ref&gt; ဤဗီဇဆိုင်ရာ အထောက်အထားများသည် ပအိုဝ်းတို့သည် ဘာသာဗေဒအရ ကရင်နွယ်ဖွား ၌ အခိုင်အမာ ပါဝင်ပြီး၊ အရှေ့တောင်အာရှအတွင်းသို့ ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်စဉ် အစောပိုင်း မွန်-ခမာ နွယ်ဖွားများနှင့်လည်းကောင်း၊ အိမ်နီးချင်း တိုင်းရင်းသားများနှင့်လည်းကောင်း အနည်းငယ် ဗီဇရောနှောမှု ရှိခဲ့ကြောင်း ညွှန်ပြနေသည်။&lt;ref name=&quot;Li2015&quot;&gt;Li, H., et al. (2015). &quot;Genetic diversity and phylogenetic analysis of Sino-Tibetan populations in Mainland Southeast Asia&quot;. *Journal of Human Genetics*, 60(8), 421–428.&lt;/ref&gt; 

ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း (ဟိုပုံး၊ ဆီဆိုင်၊ ပင်လောင်း စသည့် ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ) ရှိ ပအိုဝ်းများသည် [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်းလူမျိုးများ]] နှင့် ဒေသခံ တောင်ပေါ်နွယ်ဖွားများနှင့် ရာစုနှစ်များစွာ အတူယှဉ်တွဲ နေထိုင်ခဲ့ကြသဖြင့် အဆိုပါ အုပ်စုများနှင့် ဗီဇကူးလူးမှု ရှိခဲ့သော်လည်း၊ ပအိုဝ်းအချင်းချင်း ထိမ်းမြားလက်ထပ်သည့် အလေ့အထကြောင့် မူလ တိဗက်-ဗမာနွယ် ကရင်နွယ်ဖွား (Karenic Branch) ဗီဇစက်ဝန်းကို အဓိက ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Saito2014&quot;&gt;Saito, Soe (2014). *The Pa'O People of Myanmar: History, Identity and Culture*. Institute of Southeast Asian Studies.&lt;/ref&gt; တစ်ဖက်တွင်လည်း မွန်ပြည်နယ် (သထုံ၊ ကျိုက္ခမီ)၊ ကရင်ပြည်နယ်နှင့် ပဲခူးတိုင်းတို့တွင် နေထိုင်ကြသော အောက်မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပအိုဝ်းများသည် မွန်နွယ်ဖွားများနှင့် အနီးကပ် ဆက်ဆံခဲ့ရသဖြင့် ဖခင် သို့မဟုတ် မိခင်ဘက်ဆိုင်ရာ ဗီဇများတွင် Haplogroup O-M95 (မွန်-ခမာ ဗီဇ) ပါဝင်မှု အချိုးအစားမှာ ရှမ်းတောင် ပအိုဝ်းတို့ထက် ပိုမိုမြင့်မားကြောင်း မျိုးရိုးဗီဇ သုတေသနများက ညွှန်ပြနေသည်။&lt;ref name=&quot;Kutanan2021&quot; /&gt;

== ဘာသာစကားနှင့် မျိုးနွယ်စု ခွဲခြားခြင်း ==

ပအိုဝ်းလူမျိုးများသည် [[ကရင်လူမျိုး]]များ နှင့် နီးစပ်သည့် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ အမှတ်လက္ခဏာများ ရှိကြသည်။ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်း ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီခေတ် သုတေသနပညာရှင်အချို့က ပအိုဝ်းလူမျိုးများ၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဝတ်စားဆင်ယင်မှုများသည် ကရင်လူမျိုးများနှင့် ဆင်တူသည့်အတွက် &quot;ကရင်နက်&quot; (Black Karen) ဟူသောအမည်ဖြင့် ကနဦး သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ဘာသာဗေဒပညာရှင်များဖြစ်သည့် Paul Benedict (၁၉၄၃) နှင့် David Bradley (၁၉၈၅) တို့က ပအိုဝ်းဘာသာစကားကို စနစ်တကျ လေ့လာပြီး [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားမိသားစု]]၏ ကရင်နွယ် ဘာသာစကားများ (Karenic branch) တွင် ပါဝင်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Benedict1943&quot;&gt;Benedict, Paul K. (1943). *The Sino-Tibetan Languages: A Conspectus*. University of California Press.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bradley1985&quot;&gt;Bradley, David (1985). *Language Policy and Language Planning in Burma*. Australian National University.&lt;/ref&gt;

ပအိုဝ်းလူမျိုးများကို ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံအရောင်၊ ပြောဆိုသည့် ဝဲသံစနစ် နှင့် ပထဝီဝင် ဒေသအခြေချမှုအပေါ် အခြေခံ၍ အောက်ပါအတိုင်း အဓိက မျိုးနွယ်စုခွဲများနှင့် ဒေသန္တရအုပ်စုများအဖြစ် ထပ်မံခွဲခြားနိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;PaOUnions&quot;&gt;ပအိုဝ်းစာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့ (ဗဟို)။ (၂၀၁၅)။ *ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားများ၏ သမိုင်းနှင့် မျိုးနွယ်စုခွဲများ သုတေသနစာတမ်း*။ တောင်ကြီးမြို့။ စာ-၅၄–၆၂။&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BradleyEast&quot;&gt;Bradley, David (2007). &quot;East and Southeast Asia&quot;. In: *Encyclopedia of the World's Endangered Languages*. Routledge.&lt;/ref&gt;

၁။ တောင်ကြီးနှင့် ဝန်းကျင်ဒေသ ပအိုဝ်း (ကွန်လုံပအိုဝ်း)
ပအိုဝ်းလူမျိုးစုစုပေါင်း၏ အများစုဖြစ်သော (၈၀% ကျော်) သည် [[တောင်ကြီးမြို့]]၊ [[ဟိုပုံးမြို့]]၊ [[ဆီဆိုင်မြို့]]၊ [[နောင်တရားမြို့]] နှင့် [[လွိုင်လင်မြို့]] ဝန်းကျင်တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို ဗဟိုပအိုဝ်း သို့မဟုတ် &quot;ကွန်လုံပအိုဝ်း&quot; ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး ၎င်းတို့ပြောဆိုသော ဝဲသံစနစ်သည် ပအိုဝ်းတစ်မျိုးသားလုံး၏ &quot;ဘုံစကား&quot; (Standard Pa-O) အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသည်။ ပထဝီဝင်အရ အိမ်နီးနားချင်းဖြစ်သော [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]]၊ [[တောင်ရိုးလူမျိုး|တောင်ရိုး]] နှင့် [[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]] စသည့် တိုင်းရင်းသားများနှင့် ရောယှက်ထိစပ်မှု အများဆုံး ရှိသည်။

၂။ ပင်လောင်းဒေသ ပအိုဝ်း (ခြုဲင်း နှင့် တံတောက်အနွယ်)
[[ပင်လောင်းမြို့]] နှင့် ဖယ်ခုံဒေသ ကုန်းမြင့်ပိုင်းများတွင် အခြေချကြသော ပအိုဝ်းမျိုးနွယ်စုများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကိုယ် &quot;ခြုဲင်း&quot; (Khruing) သို့မဟုတ် &quot;တံတောက်&quot; (Tadaung) အနွယ်ဝင်များဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဗဟိုကွန်လုံပအိုဝ်းစကားနှင့် ဝဲသံအနည်းငယ် ကွဲပြားပြီး စကားပြောရာတွင် လေသံအနိမ့်အမြင့် ကွဲပြားမှု ထင်ရှားသည်။ ပထဝီဝင်အနေအထားအရ ကယားပြည်နယ်နှင့် နီးစပ်သဖြင့် [[ကယားလူမျိုး|ကယား (ကရင်နီ)]] တိုင်းရင်းသားများနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ကူးလူးဆက်ဆံမှုများ ရှိသည်။

၃။ လင်းခေးဒေသ ပအိုဝ်း (ပအိုဝ်းနီ သို့မဟုတ် ဖြားဗျာ)
[[လင်းခေးမြို့]]၊ [[မောက်မယ်မြို့]] နှင့် သံလွင်မြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်း တောင်တန်းဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသော ပအိုဝ်းမျိုးနွယ်စုခွဲ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို ဒေသတွင်း၌ &quot;ပအိုဝ်းနီ&quot; သို့မဟုတ် &quot;ဖြားဗျာ&quot; (Phra Bya) အနွယ်စုများဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ မူလပအိုဝ်းများကဲ့သို့ အနက်ရောင် ဝတ်ဆင်ကြသော်လည်း အမျိုးသမီးများ၏ ခေါင်းပေါင်းနှင့် ရိုးရာဝတ်စုံ အနားသတ်များတွင် အနီရောင်နှင့် အလင်းရောင်စုံ ဒီဇိုင်းများကို သိသာထင်ရှားစွာ ထည့်သွင်းချုပ်လုပ်ကြသဖြင့် ပအိုဝ်းနီဟု အမည်တွင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

၄။ အောက်မြန်မာပြည် မြေပြန့်ပအိုဝ်း (ပအိုဝ်းဖြူ သို့မဟုတ် သထုံပအိုဝ်း)
[[မွန်ပြည်နယ်]] ([[သထုံမြို့]]၊ [[ဘီလင်းမြို့]])၊ [[ကရင်ပြည်နယ်]] ([[ဘားအံမြို့]]) နှင့် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] ကမ်းနီးမြေပြန့်ဒေသများတွင် အခြေချခဲ့ကြသော ပအိုဝ်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို ရိုးရာသမိုင်းအရ &quot;ပအိုဝ်းဖြူ&quot; ဟုလည်းကောင်း၊ ဒေသအလိုက် &quot;သထုံပအိုဝ်း&quot; ဟုလည်းကောင်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ မြေပြန့်ပအိုဝ်းများသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] နှင့် ကရင်လူမျိုးများနှင့် နီးကပ်စွာ အတူနေထိုင်ခဲ့ကြသဖြင့် အဝတ်အစားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုစရိုက်လက္ခဏာများတွင် မြေပြန့်ဒေသယဉ်ကျေးမှုများ ကူးစက်သက်ရောက်မှု ရှိသည်။ ဘာသာစကားအနေဖြင့် ကွန်လုံဘုံစကားနှင့် ကွဲပြားပြီး စာပေအပိုင်းတွင် သထုံမူ (အလံတရာမူ) ကို သီးခြား အသုံးပြုကြသည်။

၅။ အခြားသော ရိုးရာနှင့် ဝဲသံအခြေပြု မျိုးနွယ်စုခွဲငယ်များ
ပအိုဝ်းရိုးရာ သမိုင်းသုတေသန အထောက်အထားများနှင့် ဒေသန္တရ ဓလေ့ထုံးစံများအရ အထက်ပါ ပင်မအုပ်စုကြီးများအပြင် အောက်ပါအတိုင်း ထူးခြားသော မျိုးနွယ်စုခွဲငယ်များအဖြစ် ထပ်မံခွဲခြားနိုင်သေးသည် -&lt;ref name=&quot;PaOClans&quot;&gt;ခွန်ပညာနန္ဒ (ဟိုပုံး)။ (၂၀၁၉)။ *ပအိုဝ်းနွယ်ဖွားတို့၏ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဒေသန္တရစကားစုများ*။ ခြူးကလျာစာပေ။ စာ-၁၁၂–၁၂၅။&lt;/ref&gt;

*တရျက် (Taryak) နှင့် တယင် (Tayang) အနွယ်စုများ
အဓိကအားဖြင့် [[ဆီဆိုင်မြို့နယ်]]နှင့် ကယားပြည်နယ်စပ်ကြား တောင်တန်းဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဗဟိုကွန်လုံပအိုဝ်းစကားနှင့် ကွဲပြားပြီး စကားလုံး အဆုံးသတ်သံများကို ခပ်ပြတ်ပြတ် ရွတ်ဆိုတတ်သည့် ဝဲသံထူးခြားချက် ရှိကြသည်။
*ပန်နင် (Panneng) အနွယ်စုများ
ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း တောင်ကုန်းအချို့နှင့် ကယားပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် အခြေချကြသည်။ ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် ခေါင်းပေါင်း ပတ်ပုံပတ်နည်းနှင့် ပွဲလမ်းသဘင်များ၌ ငွေထည်တန်ဆာပလာ ဆင်ယင်မှု ဒီဇိုင်းအနည်းငယ် ကွဲပြားသည်။
*ပထုံ (Pathong) အနွယ်စုများ
ပအိုဝ်းရှေးဟောင်း မျိုးနွယ်စုခွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီး ယနေ့ခေတ်တွင် ဗဟိုကွန်လုံပအိုဝ်းလူမျိုးစုကြီးအတွင်းသို့ အများစု ရောနှောဝင်ရောက်သွားကြပြီ ဖြစ်သော်လည်း အချို့သော နယ်စပ်ကျေးရွာများတွင် မိမိတို့၏ မူလဝဲသံကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားဆဲ ဖြစ်သည်။
*ပအိုဝ်းမည်း (နာမ်ခဲးအနွယ်)
အောက်မြန်မာပြည် ကရင်ပြည်နယ် သံလွင်မြစ်ဝှမ်းနှင့် ဘားအံမြို့နယ်အချို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။ သထုံပအိုဝ်း (ပအိုဝ်းဖြူ) များနှင့် ဒေသချင်း နီးစပ်သော်လည်း ရိုးရာအရောင်အဖြစ် အနက်ရောင်ဝတ်စုံကိုသာ စွဲစွဲမြဲမြဲ ဝတ်ဆင်ကြပြီး မွန်-ကရင် စကားလုံးအချို့ကို ရောနှောအသုံးပြုသည့် ထူးခြားချက်ရှိသည်။

== ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများ ==

[[File:Pindaya-Pa-O-Frau-02-2006-gje.jpg|thumb|ပင်းတယမြို့ရှိ ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသူတစ်ဦး]]

ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းတွင် အဓိက မှီတင်းနေထိုင်ကြသည့် [[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားများ]]သည် ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းစဉ်လာများအရ အနက်ရောင် သို့မဟုတ် နက်ပြာရောင် ရိုးရာဝတ်စုံများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ရှေးယခင်ကတည်းက တောင်ပေါ်ဒေသ၏ အအေးဒဏ်ကို ကာကွယ်ရန်၊ အပူကို ကောင်းစွာ စုပ်ယူနိုင်ရန်နှင့် တောင်ယာလုပ်ငန်းခွင်များတွင် မြေကြီး၊ အညစ်အကြေးများ ပေရေစွန်းထင်းမှု သက်သာစေရန်အတွက် အနက်ရောင်ဝတ်စုံများကို အဓိက အသုံးပြုခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဝတ်စုံသည် ပအိုဝ်းတို့၏ အမျိုးသား ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ထင်ရှားသော မူပိုင်အမှတ်အသား တစ်ရပ်လည်း ဖြစ်ပေသည်။ &lt;ref name=&quot;PaOProfile&quot;&gt;Pa-O National Organization (PNO). (2020). ''The Traditional Culture and Customs of Pa-O People''. PNO Central Strategic Research Committee. pp. 14–18.&lt;/ref&gt;

သို့သော် အထူးသဖြင့် အောက်မြန်မာပြည်ဖြစ်သော မွန်ပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး တို့တွင် အခြေချနေထိုင်ကြသည့် ပအိုဝ်းလူမျိုး အများစုမှာမူ ရာသီဥတုပူနွေးခြင်း၊ မြို့ပြယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရောနှောခြင်းတို့ကြောင့် ရိုးရာအနက်ရောင် အထူစားဝတ်စုံများကို နေ့စဉ် မဝတ်ဆင်ကြတော့ဘဲ ဒေသန္တရအခြေအနေနှင့် လိုက်လျောညီထွေရှိမည့် ခေတ်ပေါ်ဝတ်စုံများ သို့မဟုတ် ဗမာလူမျိုးတို့ကဲ့သို့ ပုံမှန်ဝတ်စုံများကို ပြောင်းလဲ ဝတ်ဆင်သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ သို့ရာတွင် အမျိုးသားရေးနေ့၊ ရိုးရာနှစ်သစ်ကူးပွဲတော်များနှင့် အထူးပွဲလမ်းသဘင် အခမ်းအနားများတွင်မူ မြေပြန့်ဒေသရှိ ပအိုဝ်းများပါ မကျန် တောင်ပေါ်ဒေသစံနှုန်းအတိုင်း အနက်ရောင် ရိုးရာဝတ်စုံအပြည့်အစုံကို ဂုဏ်ယူစွာဖြင့် ပြန်လည် ဝတ်ဆင်ကြစမြဲပင် ဖြစ်သည်။

[[File:ပအိုဝ်းလူမျိုး.jpg|thumb|ရိုးရာဝတ်စုံ ဝတ်ဆင်ထားသော ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားများ]]

ရိုးရာဝတ်စုံ ဖွဲ့စည်းပုံအနေဖြင့် အမျိုးသားများသည် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် နက်ပြာရောင် ရင်စေ့အင်္ကျီနှင့် ခေါင်းပေါင်းနီများကို အဓိက ဝတ်ဆင်ကြပြီး အမျိုးသမီးများသည် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် နက်ပြာရောင် အင်္ကျီလက်ရှည်၊ ရင်ဖုံး သို့မဟုတ် ရင်စေ့အင်္ကျီများနှင့်အတူ ခေါင်းပေါင်းအဝါ သို့မဟုတ် အနီရောင်များကို ဆင်မြန်းကြသည်။ ထို့အပြင် ဝတ်စုံချုပ်လုပ်ရာတွင် အဖိုးတန်သက္ကလပ်စက္ကူများနှင့် အထည်ကောင်းများကို အလေးပေး အသုံးပြုကြကာ ၎င်းတို့၏ ရိုးရာလွယ်အိတ်နှင့် ခြင်းတောင်းများကိုပါ တွဲဖက်အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ပအိုဝ်းတို့၏ ထူးခြားသော လူမှုယဉ်ကျေးမှု အလှတရားကို ပုံဖော်ပြသလျက် ရှိပေသည်။ &lt;ref name=&quot;PaOProfile&quot;/&gt;

=== ဆွေမျိုးတော်စပ်ခြင်း ===
ပအိုဝ်းလူမျိုးများသည် မိသားစုတစ်စုကို &quot;တဖူးဝေးတဗူႏ&quot; ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဆွေမျိုး တော်စပ်မှုစနစ်တွင် အဖေကို &quot;ဖာ&quot; (Pha)၊ အမေကို &quot;မွိုး&quot; (Mwe) ဟု လည်းကောင်း၊ အဘိုးကို &quot;ဖာဖြား&quot;၊ အဘွားကို &quot;မွိုးဖြား&quot; ဟု လည်းကောင်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ အစ်ကိုကို &quot;ဝေးခို&quot;၊ အစ်မကို &quot;ဝေးမူႏ&quot; ဟု ခေါ်ဆိုပြီး မောင်နှမအငယ်များကိုမူ &quot;ဖူးခို&quot; (ညီ/မောင်) နှင့် &quot;ဖူးမူႏ&quot; (ညီမ/နှမ) ဟု အသီးသီး ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဆွေမျိုးသားချင်း တစ်စုလုံးကို &quot;တဖူးဝေး&quot; ဟု ခြုံငုံခေါ်ဆိုသည်။ အိမ်ထောင်ဖက် ဇနီးမယားကို &quot;မာ&quot; (သို့မဟုတ် လမ်းသားမူႏ)၊ ခင်ပွန်းလင်ယောက်ျားကို &quot;ဝါꩻ&quot; (သို့မဟုတ် လမ်းသားခို) ဟု ခေါ်ဝေါ်ပြီး သားသမီးကို &quot;ပို&quot; ဟု ခေါ်သည်။ 

ထို့ပြင် ဇနီး၏မောင် သို့မဟုတ် အစ်ကိုကို &quot;မက်&quot; ဟု ခေါ်ပြီး၊ ခင်ပွန်း၏ အစ်ကို သို့မဟုတ် ညီကို &quot;ဖာတန်/ဖာနင်&quot; ဟု ခေါ်သည်။ ဇနီး၏ အစ်မ သို့မဟုတ် ညီမကို &quot;မွိုးတန်/မွိုးနင်&quot; ဟု ခေါ်ဆို၍ ခင်ပွန်း၏ အစ်မ သို့မဟုတ် ညီမကို &quot;တနေင်&quot; ဟု ခေါ်သည်။ အဖေ၏ ညီကို &quot;ဖာနင်&quot;၊ အဖေ၏ အစ်ကိုကို &quot;ဖာတန်&quot; ဟု ခေါ်ဆိုပြီး အမေ၏ မောင် သို့မဟုတ် အစ်ကိုကို &quot;ဖူ&quot; (ဦးလေး) ဟု ခေါ်သည်။ အဖေ၏ အစ်မနှင့် ညီမကိုမူ &quot;မွိုးတန်/မွိုးနင်&quot; ဟု ခေါ်ဆိုကာ အမေ၏ အစ်မ သို့မဟုတ် ညီမကို &quot;ဖီ&quot; (ဒေါ်ဒေါ်) ဟု သတ်မှတ်ခေါ်ဆိုကြသည်။&lt;ref name=&quot;PaOLanguageDict&quot;&gt;ပအိုဝ်းစာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့. (၂၀၁၈). ''ပအိုဝ်း-မြန်မာ အဘိဓာန် (Pa-O to Burmese Dictionary)''. တောင်ကြီးမြို့. စာ-၄၂–၄၇။&lt;/ref&gt;

=== အမွေဆက်ခံခြင်း ဓလေ့ ===
မိဘနှစ်ပါး ကွယ်လွန်သည့်အခါ ကျန်ရစ်သော မိသားစုပိုင်ပစ္စည်းများနှင့် မြေယာများကို သားသမီးများအား ကျား၊ မ ခွဲခြားခြင်းမရှိဘဲ ကြီးငယ်အလိုက် စနစ်တကျ တန်းတူရည်တူ ခွဲဝေယူကြသည်။ သို့သော် ဓလေ့ထုံးတမ်းအရ မိဘများ အသက်ကြီးရင့်ချိန်အထိ နောက်ဆုံးအတူတကွ နေထိုင်ပြုစု စောင့်ရှောက်ခဲ့သော သားသမီး (အများအားဖြင့် အငယ်ဆုံးသားသမီး) က မိဘ၏ နေအိမ်နှင့် မြေကွက်ကို အမွေ ပိုမိုရရှိထိုက်သည်ဟု ယူဆကာ ပေးအပ်လေ့ရှိသည်။ သားသမီး သို့မဟုတ် မြေးမြစ် မရှိသည့် ကိစ္စရပ်များတွင်မှသာ အနီးစပ်ဆုံး ဆွေမျိုးသားချင်းများက အမွေကို ဆက်ခံခွင့်ရှိသည်။ အကယ်၍ အမွေစားအမွေခံ လုံးဝမရှိဘဲ ကွယ်လွန်သွားခဲ့လျှင် ၎င်းတို့၏ ပစ္စည်းဥစ္စာများကို ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများသို့ သာသနာရေးဆိုင်ရာ ကောင်းမှုကုသိုလ်အဖြစ် ပေးပို့လှူဒါန်းလေ့ရှိသည်။

=== လူပျိုအပျိုဘဝနှင့် မင်္ဂလာလက်ထပ်ပွဲ ===
ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားများတွင် ရိုးရာလူပျိုလှည့်သည့် ဓလေ့သည် အလွန်စနစ်ကျသော အဆင့်အတန်း ရှိသည်။ ရွာတွင်း၌ လူပျိုလှည့်ရာတွင် တစ်ဦးချင်းဖြစ်စေ၊ သူငယ်ချင်းအပေါင်းအသင်းများနှင့် ဖြစ်စေ သွားရောက်လေ့ရှိသော်လည်း မိမိတို့နှင့် မသက်ဆိုင်သည့် ပြင်ပရွာများသို့ သွားရောက်အပျိုလှည့်လိုပါက အဆိုပါရွာ၏ ကာလသားခေါင်းဆောင် (ရွာခံလူငယ်ခေါင်းဆောင်) ထံတွင် ဖြစ်စေ၊ ရွာခံကာလသားတစ်ဦးဦးထံတွင်ဖြစ်စေ ကြိုတင်အကြောင်းကြားပြီး လမ်းညွှန်ဦးဆောင်မှု ခံယူရသည်။ အိမ်ရှင်အပျိုအမျိုးသမီးသည် မိမိအိမ်သို့ လာရောက်သည့် လူပျိုများကို ရေနွေးကြမ်း၊ ကွမ်း၊ ရိုးရာမုန့်ပဲသရေစာများဖြင့် ပျူငှာစွာ ဧည့်ခံစကားပြောရသည်။ လူပျိုလှည့် စကားပြောခြင်းကို အများအားဖြင့် နေအိမ်အတွင်းရှိ ရိုးရာမီးဖို (ဓနုမီးဖို) နံဘေးတွင် ဝိုင်းဖွဲ့ထိုင်၍ ပြောဆိုကြလေ့ရှိသည်။ အမျိုးသားများသည် အသက် (၁၆) နှစ်အရွယ်တွင် လူပျိုအဖြစ်လည်းကောင်း၊ အမျိုးသမီးများသည် အသက် (၁၅) နှစ်အရွယ်တွင် အပျိုအဖြစ်လည်းကောင်း ဒေသဓလေ့အရ သတ်မှတ်ပြီး ရိုးရာလူမှုရေးလုပ်ငန်းခွင်များတွင် ပါဝင်ခွင့်ရကြသည်။

=== စိတ်နေသဘောထားများ ===
သမိုင်းကြောင်းအရ ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားများသည် ပဒေသရာဇ် အုပ်စိုးသူ လူတန်းစားတို့၏ ဖိနှိပ်မှုနှင့် မတရားအခွန်အတုတ် ကောက်ခံမှုများကြောင့် ၎င်းတို့နှင့် ကင်းဝေးရာ တောင်ပေါ်ဒေသများသို့ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခဲ့ကြသည့် နောက်ခံရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ပင်ကိုစရိုက်အနေဖြင့် မိမိ၏ စားဝတ်နေရေးအတွက် အမှီအခိုကင်းစွာ လွတ်လပ်စွာ ရှာဖွေလိုသည့် စိတ်ဓာတ် ပြည့်ဝကြသည်။ ပဒေသရာဇ်စနစ် ပပျောက်သွားပြီးနောက်တွင် တောင်ပေါ်ဒေသ၌ အတည်တကျ နေထိုင်လာကြသကဲ့သို့ မြေပြန့်ဒေသများသို့ ဆင်း၍လည်း လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ပအိုဝ်းလူမျိုးတို့၏ စိတ်နေသဘောထားသည် ရိုးသားဖြောင့်မတ်မှုကို အခြေခံသည်။ ၎င်းတို့၏ အထင်ကရ ရိုးရာစကားပုံတစ်ခုက '''‘ကုန်းမြင့်လျှင် ရေမတင်၊ ဂုဏ်မြင့်လျှင် လူမခင်’''' ဟု ဆိုရိုးရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ဆင်းရဲချမ်းသာ၊ ပညာဂုဏ်၊ ဓနဂုဏ် မောက်ခြင်းမရှိဘဲ လူသားအားလုံးကို တစ်ပြေးညီ တန်းတူရည်တူ ဆက်ဆံတတ်သည့် စိတ္တဗေဒ သဘောထားရှိကြသည်။

== ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု ==
ပအိုဝ်းလူမျိုးများသည် အဓိကအားဖြင့် [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]] ကို သက်ဝင်ယုံကြည် ကိုးကွယ်ကြသူများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Saito2014&quot;&gt;Saito, Soe (2014). *The Pa'O People of Myanmar: History, Identity and Culture*. Institute of Southeast Asian Studies, pp. 45–52.&lt;/ref&gt; သမိုင်းအရ ပအိုဝ်းတို့သည် မွန်၊ ရှမ်း နှင့် ဗမာတို့နှင့် ရှေးယခင်ကတည်းက ယဉ်ကျေးမှုအရ ထိတွေ့ဆက်ဆံခဲ့ကြသဖြင့် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကို စောစီးစွာ လက်ခံယုံကြည်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ပအိုဝ်းကျေးရွာတိုင်းလိုလိုတွင် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း (ကျောင်း) နှင့် စေတီပုထိုးများ ရှိကြပြီး ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများသည် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ဗဟိုချက်မများ သာမကဘဲ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် စာပေ သင်ကြားရေးဆိုင်ရာ အရေးပါသော ဗဟိုဌာနများလည်း ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Hakangard1990&quot;&gt;Håkangård, Agneta (1990). *Road 13: A Socio-economic Study of Villagers along Road 13 in the Lao PDR*. Uppsala University, pp. 112–115.&lt;/ref&gt;

ဗုဒ္ဓဘာသာကို အဓိက ကိုးကွယ်ကြသော်လည်း ပအိုဝ်းတို့၏ လူမှုဘဝတွင် ရှေးဦး ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ် ယုံကြည်မှုများ ပေါင်းစပ်ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် ရွာစောင့်နတ်၊ အိမ်စောင့်နတ်၊ တောင်စောင့်နတ်နှင့် တောစောင့်နတ် စသည့် အစောင့်အရှောက် နတ်များကို ပူဇော်ပသလေ့ ရှိကြသည်။&lt;ref name=&quot;Spiro1996&quot;&gt;Spiro, Melford E. (1996). *Burmese Supernaturalism*. Transaction Publishers, pp. 62–68.&lt;/ref&gt; အထူးသဖြင့် ရွာဦးနတ်ပွဲများနှင့် ရိုးရာနတ်ပူဇော်ပွဲများကို နှစ်စဉ် ကျင်းပလေ့ရှိပြီး သီးနှံရိတ်သိမ်းချိန်နှင့် စိုက်ပျိုးရေးရာသီများတွင် ကောင်းမွန်သော သီးနှံထွက်ရှိရေးနှင့် ရွာသူရွာသားများ ဘေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်းရေးအတွက် ဆုတောင်းပူဇော်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Saito2014&quot; /&gt;

ထို့ပြင် ပအိုဝ်းတို့၏ ရိုးရာယုံကြည်မှုတွင် ဝိဇ္ဇာ၊ ဇော်ဂျီနှင့် နဂါးဆိုင်ရာ ဒဏ္ဍာရီ ယုံကြည်မှုများလည်း နက်ရှိုင်းစွာ အမြစ်တွယ်နေသည်။ မိမိတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် ဝိဇ္ဇာနှင့် နဂါးမတို့မှ ဆင်းသက်လာသည်ဆိုသော &quot;သူရိယစန္ဒာ&quot; (နေနှင့်လ) ဒဏ္ဍာရီ ယုံကြည်ချက်သည် ပအိုဝ်းတို့၏ ရိုးရာခေါင်းပေါင်း ဝတ်ဆင်ပုံ အဓိပ္ပာယ်နှင့် အမျိုးသားဆိုင်ရာ အမှတ်အသား တို့တွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Russell1911&quot;&gt;Russell, R. V. (1911). *The Tribes and Castes of the Central Provinces of India*. Macmillan and Co., Vol. 3.&lt;/ref&gt;

==ထင်ရှားကျော်ကြားသော ပအိုဝ်းလူမျိုးများ==
* [[သာမညဆရာတော်]] အဘိဓဇအဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိက ဘဒ္ဒန္တဝိနယ
*[[ရွှေဥဒေါင်းတောင်ဆရာတော်]] ဘဒ္ဒန္တကုမာရ
*[[အလံတစ်ရာဆရာတော်]]အဘိဓဇအဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိက ဘဒ္ဒန္တစန္ဒန
*ဘားအံ ကျောက်ကလ္လာပ် ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တဝိမလ

*[[နန်းခင်ဇေယျာ]] - [[မယ်မြန်မာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ]] ၂၀၁၂
*[[တင်အောင်မိုး]] - မြန်မာ့လက်ရွေးစင်ဘောလုံးသမား 
*အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ မဏိဇောတဓရ ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဖြာႏတန်[[အောင်ခမ်းထီ]] -ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်/ အသွင်ပြောင်းပအိုဝ်း ဌာနေပြည်သူ့စစ် (PNO/PNA) နာယက
*[[ဒေါ်ကြိုင်ကြိုင်]] - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ၏ ဇနီး
*ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ဒုဥက္ကဋ္ဌ [[လှဖေ (ပအိုဝ်းအမျိုးသားခေါင်းဆောင်)|ဖြားဗွာလှဖေ]] (မွန်ပြည်နယ်/သထုံ) 
*သထုံ(ဆီဆိုင်နယ်)စော်ဘွားစဝ်ခွန်ကြည်
(ရှမ်းတောင်/သထုံ)
*ပင်လုံစာချုပ်တွင်ပါဝင်လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သော 
ဦးဖြူ (ရှမ်းတောင်/သထုံ(ဆီဆိုင်)နယ်)&lt;ref&gt;ကျော်ငြိမ်း (မြန်မာသမိုင်းအဖွဲ့ဝင်)၊ ရှမ်းပြည်နှင့်စော်ဘွား(ဦးထွန်းမြင့်-တောင်ကြီး)&lt;/ref&gt;
*(NCA) ထိုးထားသော ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်/တပ်မတော် (PNLO/PNLA) နာယက ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာ
* ဂီတစာဆို [[ခွန်သာဒွန်း]]
* ဂီတစာဆို [[ခွန်ပေါရန်း]]
* အဆိုတော် [[ခွန်သန်းထွန်း]]
* အဆိုတော် [[ဒိုးလုံး]]
* အဆိုတော် [[ခွန်ရိုင်းဟန်]]
* အဆိုတော် ခွန်ငယ်လင်း
* အဆိုတော် [[ဘီလီလမင်းအေး]] (ပအိုဝ်း-ကရင်ကပြား)
*[[နော်ဖောအယ်ထား]] (ပအိုဝ်း-ကရင်ကပြား)▪️Naw Phaw Eh Htar
* [[ထွန်းရင်လော]]
* သရုပ်ဆောင် [[နန်းမြတ်ဖြိုးသင်း]]
* သရုပ်ဆောင် နန်းခင်ဇေယျာ

==ဆက်စပ်လေ့လာရန်==
*[[ဒုံးလွှတ်ခြင်း]]

==ကိုးကား==
{{Reflist}}

{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]]</text>
      <sha1>ibu8qok66evsl0o5grauc51r7jkgxvp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056216</id>
      <parentid>1056215</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T04:18:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများ */</comment>
      <origin>1056216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53421" sha1="izy2zgunm1k1y4vyt6wgj2on1z8ukzp" xml:space="preserve">{{Infobox ethnic group
| group            = ပအိုဝ်းလူမျိုး
| native_name      = ပအိုဝ်ႏစွိုးခွိုꩻ
| native_name_lang = blk
| image            = Inle See-In Dein-Pa-O-Frau-12-2006-gje.jpg
| caption          = ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊အင်းလေးဒေသရှိ ပအိုဝ်းအမျိုးသမီးတစ်ဦး
| population       = ၂,၂၀၀,၀၀၀
| popplace         = [[မြန်မာနိုင်ငံ]](အဓိက)၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]
| rels             = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| related_groups   = [[ကရင်လူမျိုး]]၊[[ကယားလူမျိုး]]၊အခြား[[ကရင်နွယ်ဘာသာစကားများ|ကရင်နွယ်လူမျိုးများ]]
| langs            = [[ပအိုဝ်းဘာသာစကား]]၊ [[ဗမာဘာသာစကား]]
}}

'''ပအိုဝ်းလူမျိုး''' (⁠{{Lang-en|Pa'O people}}) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] ဘာသာစကားမိသားစုကြီးတွင် ပါဝင်သော [[ကရင်နွယ်ဘာသာစကားများ|ကရင်နွယ်]] တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;EBSPaO&quot;&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၆)၊ စာ-၃၄၆-၃၅၀။&lt;/ref&gt; အဓိကအားဖြင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်း (အထူးသဖြင့် [[ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]])တွင် ပအိုဝ်းလူမျိုး ~၈၂%ခန့်နေထိုင်ကြပြီး ၊[[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[ပဲခူးတိုင်း]] နှင့် [[မွန်ပြည်နယ်]] (သထုံဒေသ) တို့တွင် ပြန့်နှံ့အခြေချ နေထိုင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;EBSPaO&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Census2014&quot;&gt;Ministry of Immigration and Population (2015). *The 2014 Myanmar Population and Housing Census: Union Report*. Department of Population. pp. 17–25.&lt;/ref&gt;

ပအိုဝ်းလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကို &quot;ပအိုဝ်ႏ&quot; ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး၊ ရှေးယခင်က &quot;တောင်သူ&quot; ဟုလည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;EBSPaO&quot; /&gt; ပအိုဝ်းလူမျိုးအများစုသည် [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြပြီး ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှု ဓလေ့အချို့လည်း ကျန်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;EBSPaO&quot; /&gt; ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုများအနက် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် အပြာရင့်ရောင် ဝတ်စုံကို ခေါင်းပေါင်းနှင့်တကွ ဝတ်ဆင်သည့် ဓလေ့နှင့် တပေါင်းလပြည့်နေ့တွင် ကျင်းပလေ့ရှိသော &quot;ပအိုဝ်းအမျိုးသားနေ့&quot; (ဒေါင်းတန်ပွဲတော်) တို့မှာ အလွန်ထင်ရှားသည်။&lt;ref name=&quot;Russel1916&quot;&gt;Russel, R. V. (1916). *The Tribes and Castes of the Central Provinces of India*. London: Macmillan and Co.&lt;/ref&gt;

== ဆင်းသက်လာပုံ ==
ပအိုဝ်းလူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၌ [[ကရင်နွယ်ဘာသာစကားများ|ကရင်နွယ်ဘာသာစကား]] စုဝင်များအနက် လူဦးရေအားဖြင့် တတိယအများဆုံး ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;Bradley, David (1997). &quot;Tibeto-Burman languages and classification&quot;. *Papers in Southeast Asian Linguistics*, No. 14. Pacific Linguistics, pp. 1–71.&lt;/ref&gt; မနုဿဗေဒနှင့် ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ လေ့လာချက်များအရ ပအိုဝ်းတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် ရှေးဦးကရင်နွယ်ဝင်များ (Proto-Karenic groups) နှင့်အတူ အထက်ပိုင်းဒေသများမှတစ်ဆင့် [[သံလွင်မြစ်]] နှင့် [[မဲခေါင်မြစ်]] ဝှမ်းများအတိုင်း တောင်ဘက်သို့ အဆင့်ဆင့် ရွှေ့ပြောင်းဆင်းသက်လာခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Thurgood2003&quot;&gt;Thurgood, Graham; LaPolla, Randy J. (2003). *The Sino-Tibetan Languages*. Routledge, pp. 201–210.&lt;/ref&gt; ဤရွှေ့ပြောင်းမှုတွင် ပအိုဝ်းတို့သည် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့် တောင်ပိုင်းဒေသများ၌ စောစီးစွာ အခြေချခဲ့ကြသလို အချို့အုပ်စုများသည် တောင်ဘက်စစ်တောင်းမြစ်ဝှမ်းနှင့် သထုံ (သုဝဏ္ဏဘူမိ) အပါအဝင် အောက်မြန်မာနိုင်ငံ ဒေသများအထိ ဆက်လက် ပျံ့နှံ့အခြေချခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Luce1985&quot;&gt;Luce, G. H. (1985). *Phases of Pre-Pagan Burma*. Oxford University Press, Vol. 1, pp. 88–92.&lt;/ref&gt;

ပအိုဝ်းတို့၏ ရိုးရာပါးစပ်ရာဇဝင်နှင့် ဒဏ္ဍာရီများတွင် မိမိတို့သည် ဝိဇ္ဇာဇော်ဂျီနှင့် နဂါးမတို့မှ ဆင်းသက်လာသော သူရိယစန္ဒာ မင်းမျိုးမင်းနွယ်များဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ထို့ပြင် အနော်ရထာမင်း၏ သထုံမနူဟာမင်းအား ပုဂံသို့ ဆောင်ယူသွားခြင်းခံရအပြီး သထုံပြည် ပျက်စီးချိန်၌ အချို့သော ပအိုဝ်းတို့သည် &quot;မြေလှည်းကိုးစီး၊ ရေလှည်းကိုးစီး&quot; ဖြင့် မြောက်ဘက်သို့ ထွက်ခွာလာကာ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်းတွင် &quot;သထုံနယ်သစ်&quot; (ယခု [[ဆီဆိုင်မြို့နယ်|ဆီဆိုင်]]) ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်ဟု အစဉ်အဆက် ပြောဆိုကြသည်။&lt;ref name=&quot;Shorto1963&quot;&gt;Shorto, H. L. (1963). &quot;The 32 Myos in the Medieval Mon Kingdom&quot;. *Bulletin of the School of Oriental and African Studies*, 26(3), pp. 572–591.&lt;/ref&gt; သို့သော်လည်း သမိုင်းသုတေသနနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသန အထောက်အထားများအရ ပအိုဝ်းတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် သထုံပြည် မပျက်စီးမီ ပုဂံခေတ် မတိုင်မီကပင် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်နှင့် အောက်မြန်မာနိုင်ငံ ဒေသများတွင် ရောက်ရှိအခြေချပြီးဖြစ်ကြောင်း ပုဂံကျောက်စာများပါ &quot;တောင်သူ&quot; (Taungthu) ဟူသော အသုံးအနှုန်းများနှင့် အခြားသမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ တွေ့ရှိရသည်။&lt;ref name=&quot;Luce1985&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lieberman2003&quot;&gt;Lieberman, Victor B. (2003). *Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830*. Cambridge University Press, Vol. 1, pp. 115–123.&lt;/ref&gt; 

[[File:Pa-O women selling vegetables, Myanmar.jpg|thumb|ဟင်းသီးဟင်းရွက် ရောင်းချနေသော ပအိုဝ်းအမျိုးသမီးများ]]

ယနေ့ခေတ်တွင် ပအိုဝ်းတို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ [[ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] (ဟိုပုံး၊ ဆီဆိုင်၊ ပင်လောင်း) အဓိက အပါအဝင်၊ မွန်ပြည်နယ် (ကျိုက်ထို၊ သထုံ)၊ [[ဘားအံခရိုင်]]၊ [[တောင်ငူခရိုင်]]၊ [[ပဲခူးခရိုင်]]၊ [[ကယားပြည်နယ်]] စသည့် ဒေသများအပြင် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းဒေသများအထိ ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Saito2014&quot;&gt;Saito, Soe (2014). *The Pa'O People of Myanmar: History, Identity and Culture*. Institute of Southeast Asian Studies, pp. 15–32.&lt;/ref&gt; ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ပအိုဝ်းတို့တွင် နန်းခေ၊ တတုတ်၊ ကွန်လောင်၊ တန်စန်နှင့် ခိုင် ဟူ၍ လူမျိုးစုခွဲများ ရှိကြပြီး သမိုင်းဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းအချို့တွင် &quot;ရှမ်းတောင်သူ&quot; သို့မဟုတ် &quot;သထုံပန်းရင်&quot; ဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ဖူးကြသည်။&lt;ref name=&quot;Scott1900&quot;&gt;Scott, J. George; Hardiman, J. P. (1900). *Gazetteer of Upper Burma and the Shan States*. Government Printing, Rangoon, Vol. 1, Part 1.&lt;/ref&gt;

== မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနများ==

ခေတ်သစ် မနုဿေဗေဒပညာရှင်များ ၏ စနစ်တကျ လေ့လာဆန်းစစ်မှုများအရ ပအိုဝ်းလူမျိုးများ၏ ဖခင်ဘက်ဆိုင်ရာ Y-DNA တွင် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ၌ အဓိကတွေ့ရှိရသော Haplogroup O-M122 (O2) နှင့် အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသခံ [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|မွန်-ခမာနွယ်ဖွား]]တို့၏ Haplogroup O-M95 (O1b1a1a) ဗီဇများ ပါဝင်နေသည်ကို တွေ့ရသလို၊ မိခင်ဘက်ဆိုင်ရာ mtDNA စမ်းသပ်ချက်များတွင်လည်း ကုန်းတွင်းပိုင်း ကရင်နွယ်ဖွားများနှင့် နီးစပ်သော Haplogroup M (M7, M8)၊ B နှင့် F ဗီဇများ အဓိက ပါဝင်လျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Kutanan2021&quot;&gt;Kutanan, W., et al. (2021). &quot;Reconstructing the Indo-Indochina Sino-Tibetan language family history through Y-chromosome and mtDNA variation&quot;. *Scientific Reports*, 11, 12345.&lt;/ref&gt; ဤဗီဇဆိုင်ရာ အထောက်အထားများသည် ပအိုဝ်းတို့သည် ဘာသာဗေဒအရ ကရင်နွယ်ဖွား ၌ အခိုင်အမာ ပါဝင်ပြီး၊ အရှေ့တောင်အာရှအတွင်းသို့ ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်စဉ် အစောပိုင်း မွန်-ခမာ နွယ်ဖွားများနှင့်လည်းကောင်း၊ အိမ်နီးချင်း တိုင်းရင်းသားများနှင့်လည်းကောင်း အနည်းငယ် ဗီဇရောနှောမှု ရှိခဲ့ကြောင်း ညွှန်ပြနေသည်။&lt;ref name=&quot;Li2015&quot;&gt;Li, H., et al. (2015). &quot;Genetic diversity and phylogenetic analysis of Sino-Tibetan populations in Mainland Southeast Asia&quot;. *Journal of Human Genetics*, 60(8), 421–428.&lt;/ref&gt; 

ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း (ဟိုပုံး၊ ဆီဆိုင်၊ ပင်လောင်း စသည့် ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ) ရှိ ပအိုဝ်းများသည် [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်းလူမျိုးများ]] နှင့် ဒေသခံ တောင်ပေါ်နွယ်ဖွားများနှင့် ရာစုနှစ်များစွာ အတူယှဉ်တွဲ နေထိုင်ခဲ့ကြသဖြင့် အဆိုပါ အုပ်စုများနှင့် ဗီဇကူးလူးမှု ရှိခဲ့သော်လည်း၊ ပအိုဝ်းအချင်းချင်း ထိမ်းမြားလက်ထပ်သည့် အလေ့အထကြောင့် မူလ တိဗက်-ဗမာနွယ် ကရင်နွယ်ဖွား (Karenic Branch) ဗီဇစက်ဝန်းကို အဓိက ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Saito2014&quot;&gt;Saito, Soe (2014). *The Pa'O People of Myanmar: History, Identity and Culture*. Institute of Southeast Asian Studies.&lt;/ref&gt; တစ်ဖက်တွင်လည်း မွန်ပြည်နယ် (သထုံ၊ ကျိုက္ခမီ)၊ ကရင်ပြည်နယ်နှင့် ပဲခူးတိုင်းတို့တွင် နေထိုင်ကြသော အောက်မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပအိုဝ်းများသည် မွန်နွယ်ဖွားများနှင့် အနီးကပ် ဆက်ဆံခဲ့ရသဖြင့် ဖခင် သို့မဟုတ် မိခင်ဘက်ဆိုင်ရာ ဗီဇများတွင် Haplogroup O-M95 (မွန်-ခမာ ဗီဇ) ပါဝင်မှု အချိုးအစားမှာ ရှမ်းတောင် ပအိုဝ်းတို့ထက် ပိုမိုမြင့်မားကြောင်း မျိုးရိုးဗီဇ သုတေသနများက ညွှန်ပြနေသည်။&lt;ref name=&quot;Kutanan2021&quot; /&gt;

== ဘာသာစကားနှင့် မျိုးနွယ်စု ခွဲခြားခြင်း ==

ပအိုဝ်းလူမျိုးများသည် [[ကရင်လူမျိုး]]များ နှင့် နီးစပ်သည့် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ အမှတ်လက္ခဏာများ ရှိကြသည်။ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်း ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီခေတ် သုတေသနပညာရှင်အချို့က ပအိုဝ်းလူမျိုးများ၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဝတ်စားဆင်ယင်မှုများသည် ကရင်လူမျိုးများနှင့် ဆင်တူသည့်အတွက် &quot;ကရင်နက်&quot; (Black Karen) ဟူသောအမည်ဖြင့် ကနဦး သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ဘာသာဗေဒပညာရှင်များဖြစ်သည့် Paul Benedict (၁၉၄၃) နှင့် David Bradley (၁၉၈၅) တို့က ပအိုဝ်းဘာသာစကားကို စနစ်တကျ လေ့လာပြီး [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားမိသားစု]]၏ ကရင်နွယ် ဘာသာစကားများ (Karenic branch) တွင် ပါဝင်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Benedict1943&quot;&gt;Benedict, Paul K. (1943). *The Sino-Tibetan Languages: A Conspectus*. University of California Press.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bradley1985&quot;&gt;Bradley, David (1985). *Language Policy and Language Planning in Burma*. Australian National University.&lt;/ref&gt;

ပအိုဝ်းလူမျိုးများကို ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံအရောင်၊ ပြောဆိုသည့် ဝဲသံစနစ် နှင့် ပထဝီဝင် ဒေသအခြေချမှုအပေါ် အခြေခံ၍ အောက်ပါအတိုင်း အဓိက မျိုးနွယ်စုခွဲများနှင့် ဒေသန္တရအုပ်စုများအဖြစ် ထပ်မံခွဲခြားနိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;PaOUnions&quot;&gt;ပအိုဝ်းစာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့ (ဗဟို)။ (၂၀၁၅)။ *ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားများ၏ သမိုင်းနှင့် မျိုးနွယ်စုခွဲများ သုတေသနစာတမ်း*။ တောင်ကြီးမြို့။ စာ-၅၄–၆၂။&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BradleyEast&quot;&gt;Bradley, David (2007). &quot;East and Southeast Asia&quot;. In: *Encyclopedia of the World's Endangered Languages*. Routledge.&lt;/ref&gt;

၁။ တောင်ကြီးနှင့် ဝန်းကျင်ဒေသ ပအိုဝ်း (ကွန်လုံပအိုဝ်း)
ပအိုဝ်းလူမျိုးစုစုပေါင်း၏ အများစုဖြစ်သော (၈၀% ကျော်) သည် [[တောင်ကြီးမြို့]]၊ [[ဟိုပုံးမြို့]]၊ [[ဆီဆိုင်မြို့]]၊ [[နောင်တရားမြို့]] နှင့် [[လွိုင်လင်မြို့]] ဝန်းကျင်တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို ဗဟိုပအိုဝ်း သို့မဟုတ် &quot;ကွန်လုံပအိုဝ်း&quot; ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး ၎င်းတို့ပြောဆိုသော ဝဲသံစနစ်သည် ပအိုဝ်းတစ်မျိုးသားလုံး၏ &quot;ဘုံစကား&quot; (Standard Pa-O) အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသည်။ ပထဝီဝင်အရ အိမ်နီးနားချင်းဖြစ်သော [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]]၊ [[တောင်ရိုးလူမျိုး|တောင်ရိုး]] နှင့် [[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]] စသည့် တိုင်းရင်းသားများနှင့် ရောယှက်ထိစပ်မှု အများဆုံး ရှိသည်။

၂။ ပင်လောင်းဒေသ ပအိုဝ်း (ခြုဲင်း နှင့် တံတောက်အနွယ်)
[[ပင်လောင်းမြို့]] နှင့် ဖယ်ခုံဒေသ ကုန်းမြင့်ပိုင်းများတွင် အခြေချကြသော ပအိုဝ်းမျိုးနွယ်စုများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကိုယ် &quot;ခြုဲင်း&quot; (Khruing) သို့မဟုတ် &quot;တံတောက်&quot; (Tadaung) အနွယ်ဝင်များဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဗဟိုကွန်လုံပအိုဝ်းစကားနှင့် ဝဲသံအနည်းငယ် ကွဲပြားပြီး စကားပြောရာတွင် လေသံအနိမ့်အမြင့် ကွဲပြားမှု ထင်ရှားသည်။ ပထဝီဝင်အနေအထားအရ ကယားပြည်နယ်နှင့် နီးစပ်သဖြင့် [[ကယားလူမျိုး|ကယား (ကရင်နီ)]] တိုင်းရင်းသားများနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ကူးလူးဆက်ဆံမှုများ ရှိသည်။

၃။ လင်းခေးဒေသ ပအိုဝ်း (ပအိုဝ်းနီ သို့မဟုတ် ဖြားဗျာ)
[[လင်းခေးမြို့]]၊ [[မောက်မယ်မြို့]] နှင့် သံလွင်မြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်း တောင်တန်းဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသော ပအိုဝ်းမျိုးနွယ်စုခွဲ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို ဒေသတွင်း၌ &quot;ပအိုဝ်းနီ&quot; သို့မဟုတ် &quot;ဖြားဗျာ&quot; (Phra Bya) အနွယ်စုများဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ မူလပအိုဝ်းများကဲ့သို့ အနက်ရောင် ဝတ်ဆင်ကြသော်လည်း အမျိုးသမီးများ၏ ခေါင်းပေါင်းနှင့် ရိုးရာဝတ်စုံ အနားသတ်များတွင် အနီရောင်နှင့် အလင်းရောင်စုံ ဒီဇိုင်းများကို သိသာထင်ရှားစွာ ထည့်သွင်းချုပ်လုပ်ကြသဖြင့် ပအိုဝ်းနီဟု အမည်တွင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

၄။ အောက်မြန်မာပြည် မြေပြန့်ပအိုဝ်း (ပအိုဝ်းဖြူ သို့မဟုတ် သထုံပအိုဝ်း)
[[မွန်ပြည်နယ်]] ([[သထုံမြို့]]၊ [[ဘီလင်းမြို့]])၊ [[ကရင်ပြည်နယ်]] ([[ဘားအံမြို့]]) နှင့် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] ကမ်းနီးမြေပြန့်ဒေသများတွင် အခြေချခဲ့ကြသော ပအိုဝ်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို ရိုးရာသမိုင်းအရ &quot;ပအိုဝ်းဖြူ&quot; ဟုလည်းကောင်း၊ ဒေသအလိုက် &quot;သထုံပအိုဝ်း&quot; ဟုလည်းကောင်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ မြေပြန့်ပအိုဝ်းများသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] နှင့် ကရင်လူမျိုးများနှင့် နီးကပ်စွာ အတူနေထိုင်ခဲ့ကြသဖြင့် အဝတ်အစားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုစရိုက်လက္ခဏာများတွင် မြေပြန့်ဒေသယဉ်ကျေးမှုများ ကူးစက်သက်ရောက်မှု ရှိသည်။ ဘာသာစကားအနေဖြင့် ကွန်လုံဘုံစကားနှင့် ကွဲပြားပြီး စာပေအပိုင်းတွင် သထုံမူ (အလံတရာမူ) ကို သီးခြား အသုံးပြုကြသည်။

၅။ အခြားသော ရိုးရာနှင့် ဝဲသံအခြေပြု မျိုးနွယ်စုခွဲငယ်များ
ပအိုဝ်းရိုးရာ သမိုင်းသုတေသန အထောက်အထားများနှင့် ဒေသန္တရ ဓလေ့ထုံးစံများအရ အထက်ပါ ပင်မအုပ်စုကြီးများအပြင် အောက်ပါအတိုင်း ထူးခြားသော မျိုးနွယ်စုခွဲငယ်များအဖြစ် ထပ်မံခွဲခြားနိုင်သေးသည် -&lt;ref name=&quot;PaOClans&quot;&gt;ခွန်ပညာနန္ဒ (ဟိုပုံး)။ (၂၀၁၉)။ *ပအိုဝ်းနွယ်ဖွားတို့၏ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဒေသန္တရစကားစုများ*။ ခြူးကလျာစာပေ။ စာ-၁၁၂–၁၂၅။&lt;/ref&gt;

*တရျက် (Taryak) နှင့် တယင် (Tayang) အနွယ်စုများ
အဓိကအားဖြင့် [[ဆီဆိုင်မြို့နယ်]]နှင့် ကယားပြည်နယ်စပ်ကြား တောင်တန်းဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဗဟိုကွန်လုံပအိုဝ်းစကားနှင့် ကွဲပြားပြီး စကားလုံး အဆုံးသတ်သံများကို ခပ်ပြတ်ပြတ် ရွတ်ဆိုတတ်သည့် ဝဲသံထူးခြားချက် ရှိကြသည်။
*ပန်နင် (Panneng) အနွယ်စုများ
ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း တောင်ကုန်းအချို့နှင့် ကယားပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် အခြေချကြသည်။ ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် ခေါင်းပေါင်း ပတ်ပုံပတ်နည်းနှင့် ပွဲလမ်းသဘင်များ၌ ငွေထည်တန်ဆာပလာ ဆင်ယင်မှု ဒီဇိုင်းအနည်းငယ် ကွဲပြားသည်။
*ပထုံ (Pathong) အနွယ်စုများ
ပအိုဝ်းရှေးဟောင်း မျိုးနွယ်စုခွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီး ယနေ့ခေတ်တွင် ဗဟိုကွန်လုံပအိုဝ်းလူမျိုးစုကြီးအတွင်းသို့ အများစု ရောနှောဝင်ရောက်သွားကြပြီ ဖြစ်သော်လည်း အချို့သော နယ်စပ်ကျေးရွာများတွင် မိမိတို့၏ မူလဝဲသံကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားဆဲ ဖြစ်သည်။
*ပအိုဝ်းမည်း (နာမ်ခဲးအနွယ်)
အောက်မြန်မာပြည် ကရင်ပြည်နယ် သံလွင်မြစ်ဝှမ်းနှင့် ဘားအံမြို့နယ်အချို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။ သထုံပအိုဝ်း (ပအိုဝ်းဖြူ) များနှင့် ဒေသချင်း နီးစပ်သော်လည်း ရိုးရာအရောင်အဖြစ် အနက်ရောင်ဝတ်စုံကိုသာ စွဲစွဲမြဲမြဲ ဝတ်ဆင်ကြပြီး မွန်-ကရင် စကားလုံးအချို့ကို ရောနှောအသုံးပြုသည့် ထူးခြားချက်ရှိသည်။

== ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများ ==

[[File:Pindaya-Pa-O-Frau-02-2006-gje.jpg|thumb|ပင်းတယမြို့ရှိ ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသူတစ်ဦး]]

ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းတွင် အဓိက မှီတင်းနေထိုင်ကြသည့် ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားများသည် ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းစဉ်လာများအရ အနက်ရောင် သို့မဟုတ် နက်ပြာရောင် ရိုးရာဝတ်စုံများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ရှေးယခင်ကတည်းက တောင်ပေါ်ဒေသ၏ အအေးဒဏ်ကို ကာကွယ်ရန်၊ အပူကို ကောင်းစွာ စုပ်ယူနိုင်ရန်နှင့် တောင်ယာလုပ်ငန်းခွင်များတွင် မြေကြီး၊ အညစ်အကြေးများ ပေရေစွန်းထင်းမှု သက်သာစေရန်အတွက် အနက်ရောင်ဝတ်စုံများကို အဓိက အသုံးပြုခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဝတ်စုံသည် ပအိုဝ်းတို့၏ အမျိုးသား ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ထင်ရှားသော မူပိုင်အမှတ်အသား တစ်ရပ်လည်း ဖြစ်ပေသည်။ &lt;ref name=&quot;PaOProfile&quot;&gt;Pa-O National Organization (PNO). (2020). ''The Traditional Culture and Customs of Pa-O People''. PNO Central Strategic Research Committee. pp. 14–18.&lt;/ref&gt;

သို့သော် အထူးသဖြင့် အောက်မြန်မာပြည်ဖြစ်သော မွန်ပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး တို့တွင် အခြေချနေထိုင်ကြသည့် ပအိုဝ်းလူမျိုး အများစုမှာမူ ရာသီဥတုပူနွေးခြင်း၊ မြို့ပြယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရောနှောခြင်းတို့ကြောင့် ရိုးရာအနက်ရောင် အထူစားဝတ်စုံများကို နေ့စဉ် မဝတ်ဆင်ကြတော့ဘဲ ဒေသန္တရအခြေအနေနှင့် လိုက်လျောညီထွေရှိမည့် ခေတ်ပေါ်ဝတ်စုံများ သို့မဟုတ် ဗမာလူမျိုးတို့ကဲ့သို့ ပုံမှန်ဝတ်စုံများကို ပြောင်းလဲ ဝတ်ဆင်သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ သို့ရာတွင် အမျိုးသားရေးနေ့၊ ရိုးရာနှစ်သစ်ကူးပွဲတော်များနှင့် အထူးပွဲလမ်းသဘင် အခမ်းအနားများတွင်မူ မြေပြန့်ဒေသရှိ ပအိုဝ်းများပါ မကျန် တောင်ပေါ်ဒေသစံနှုန်းအတိုင်း အနက်ရောင် ရိုးရာဝတ်စုံအပြည့်အစုံကို ဂုဏ်ယူစွာဖြင့် ပြန်လည် ဝတ်ဆင်ကြစမြဲပင် ဖြစ်သည်။

[[File:ပအိုဝ်းလူမျိုး.jpg|thumb|ရိုးရာဝတ်စုံ ဝတ်ဆင်ထားသော ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားများ]]

ရိုးရာဝတ်စုံ ဖွဲ့စည်းပုံအနေဖြင့် အမျိုးသားများသည် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် နက်ပြာရောင် ရင်စေ့အင်္ကျီနှင့် ခေါင်းပေါင်းနီများကို အဓိက ဝတ်ဆင်ကြပြီး အမျိုးသမီးများသည် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် နက်ပြာရောင် အင်္ကျီလက်ရှည်နှင့်အတူ ခေါင်းပေါင်းအဝါ သို့မဟုတ် အနီရောင်များကို ဆင်မြန်းကြသည်။ ထို့အပြင် ဝတ်စုံချုပ်လုပ်ရာတွင် အဖိုးတန်သက္ကလပ်စက္ကူများနှင့် အထည်ကောင်းများကို အလေးပေး အသုံးပြုကြကာ ၎င်းတို့၏ ရိုးရာလွယ်အိတ်နှင့် ခြင်းတောင်းများကိုပါ တွဲဖက်အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ပအိုဝ်းတို့၏ ထူးခြားသော လူမှုယဉ်ကျေးမှု အလှတရားကို ပုံဖော်ပြသလျက် ရှိပေသည်။ &lt;ref name=&quot;PaOProfile&quot;/&gt;

=== ဆွေမျိုးတော်စပ်ခြင်း ===
ပအိုဝ်းလူမျိုးများသည် မိသားစုတစ်စုကို &quot;တဖူးဝေးတဗူႏ&quot; ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဆွေမျိုး တော်စပ်မှုစနစ်တွင် အဖေကို &quot;ဖာ&quot; (Pha)၊ အမေကို &quot;မွိုး&quot; (Mwe) ဟု လည်းကောင်း၊ အဘိုးကို &quot;ဖာဖြား&quot;၊ အဘွားကို &quot;မွိုးဖြား&quot; ဟု လည်းကောင်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ အစ်ကိုကို &quot;ဝေးခို&quot;၊ အစ်မကို &quot;ဝေးမူႏ&quot; ဟု ခေါ်ဆိုပြီး မောင်နှမအငယ်များကိုမူ &quot;ဖူးခို&quot; (ညီ/မောင်) နှင့် &quot;ဖူးမူႏ&quot; (ညီမ/နှမ) ဟု အသီးသီး ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဆွေမျိုးသားချင်း တစ်စုလုံးကို &quot;တဖူးဝေး&quot; ဟု ခြုံငုံခေါ်ဆိုသည်။ အိမ်ထောင်ဖက် ဇနီးမယားကို &quot;မာ&quot; (သို့မဟုတ် လမ်းသားမူႏ)၊ ခင်ပွန်းလင်ယောက်ျားကို &quot;ဝါꩻ&quot; (သို့မဟုတ် လမ်းသားခို) ဟု ခေါ်ဝေါ်ပြီး သားသမီးကို &quot;ပို&quot; ဟု ခေါ်သည်။ 

ထို့ပြင် ဇနီး၏မောင် သို့မဟုတ် အစ်ကိုကို &quot;မက်&quot; ဟု ခေါ်ပြီး၊ ခင်ပွန်း၏ အစ်ကို သို့မဟုတ် ညီကို &quot;ဖာတန်/ဖာနင်&quot; ဟု ခေါ်သည်။ ဇနီး၏ အစ်မ သို့မဟုတ် ညီမကို &quot;မွိုးတန်/မွိုးနင်&quot; ဟု ခေါ်ဆို၍ ခင်ပွန်း၏ အစ်မ သို့မဟုတ် ညီမကို &quot;တနေင်&quot; ဟု ခေါ်သည်။ အဖေ၏ ညီကို &quot;ဖာနင်&quot;၊ အဖေ၏ အစ်ကိုကို &quot;ဖာတန်&quot; ဟု ခေါ်ဆိုပြီး အမေ၏ မောင် သို့မဟုတ် အစ်ကိုကို &quot;ဖူ&quot; (ဦးလေး) ဟု ခေါ်သည်။ အဖေ၏ အစ်မနှင့် ညီမကိုမူ &quot;မွိုးတန်/မွိုးနင်&quot; ဟု ခေါ်ဆိုကာ အမေ၏ အစ်မ သို့မဟုတ် ညီမကို &quot;ဖီ&quot; (ဒေါ်ဒေါ်) ဟု သတ်မှတ်ခေါ်ဆိုကြသည်။&lt;ref name=&quot;PaOLanguageDict&quot;&gt;ပအိုဝ်းစာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့. (၂၀၁၈). ''ပအိုဝ်း-မြန်မာ အဘိဓာန် (Pa-O to Burmese Dictionary)''. တောင်ကြီးမြို့. စာ-၄၂–၄၇။&lt;/ref&gt;

=== အမွေဆက်ခံခြင်း ဓလေ့ ===
မိဘနှစ်ပါး ကွယ်လွန်သည့်အခါ ကျန်ရစ်သော မိသားစုပိုင်ပစ္စည်းများနှင့် မြေယာများကို သားသမီးများအား ကျား၊ မ ခွဲခြားခြင်းမရှိဘဲ ကြီးငယ်အလိုက် စနစ်တကျ တန်းတူရည်တူ ခွဲဝေယူကြသည်။ သို့သော် ဓလေ့ထုံးတမ်းအရ မိဘများ အသက်ကြီးရင့်ချိန်အထိ နောက်ဆုံးအတူတကွ နေထိုင်ပြုစု စောင့်ရှောက်ခဲ့သော သားသမီး (အများအားဖြင့် အငယ်ဆုံးသားသမီး) က မိဘ၏ နေအိမ်နှင့် မြေကွက်ကို အမွေ ပိုမိုရရှိထိုက်သည်ဟု ယူဆကာ ပေးအပ်လေ့ရှိသည်။ သားသမီး သို့မဟုတ် မြေးမြစ် မရှိသည့် ကိစ္စရပ်များတွင်မှသာ အနီးစပ်ဆုံး ဆွေမျိုးသားချင်းများက အမွေကို ဆက်ခံခွင့်ရှိသည်။ အကယ်၍ အမွေစားအမွေခံ လုံးဝမရှိဘဲ ကွယ်လွန်သွားခဲ့လျှင် ၎င်းတို့၏ ပစ္စည်းဥစ္စာများကို ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများသို့ သာသနာရေးဆိုင်ရာ ကောင်းမှုကုသိုလ်အဖြစ် ပေးပို့လှူဒါန်းလေ့ရှိသည်။

=== လူပျိုအပျိုဘဝနှင့် မင်္ဂလာလက်ထပ်ပွဲ ===
ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားများတွင် ရိုးရာလူပျိုလှည့်သည့် ဓလေ့သည် အလွန်စနစ်ကျသော အဆင့်အတန်း ရှိသည်။ ရွာတွင်း၌ လူပျိုလှည့်ရာတွင် တစ်ဦးချင်းဖြစ်စေ၊ သူငယ်ချင်းအပေါင်းအသင်းများနှင့် ဖြစ်စေ သွားရောက်လေ့ရှိသော်လည်း မိမိတို့နှင့် မသက်ဆိုင်သည့် ပြင်ပရွာများသို့ သွားရောက်အပျိုလှည့်လိုပါက အဆိုပါရွာ၏ ကာလသားခေါင်းဆောင် (ရွာခံလူငယ်ခေါင်းဆောင်) ထံတွင် ဖြစ်စေ၊ ရွာခံကာလသားတစ်ဦးဦးထံတွင်ဖြစ်စေ ကြိုတင်အကြောင်းကြားပြီး လမ်းညွှန်ဦးဆောင်မှု ခံယူရသည်။ အိမ်ရှင်အပျိုအမျိုးသမီးသည် မိမိအိမ်သို့ လာရောက်သည့် လူပျိုများကို ရေနွေးကြမ်း၊ ကွမ်း၊ ရိုးရာမုန့်ပဲသရေစာများဖြင့် ပျူငှာစွာ ဧည့်ခံစကားပြောရသည်။ လူပျိုလှည့် စကားပြောခြင်းကို အများအားဖြင့် နေအိမ်အတွင်းရှိ ရိုးရာမီးဖို (ဓနုမီးဖို) နံဘေးတွင် ဝိုင်းဖွဲ့ထိုင်၍ ပြောဆိုကြလေ့ရှိသည်။ အမျိုးသားများသည် အသက် (၁၆) နှစ်အရွယ်တွင် လူပျိုအဖြစ်လည်းကောင်း၊ အမျိုးသမီးများသည် အသက် (၁၅) နှစ်အရွယ်တွင် အပျိုအဖြစ်လည်းကောင်း ဒေသဓလေ့အရ သတ်မှတ်ပြီး ရိုးရာလူမှုရေးလုပ်ငန်းခွင်များတွင် ပါဝင်ခွင့်ရကြသည်။

=== စိတ်နေသဘောထားများ ===
သမိုင်းကြောင်းအရ ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားများသည် ပဒေသရာဇ် အုပ်စိုးသူ လူတန်းစားတို့၏ ဖိနှိပ်မှုနှင့် မတရားအခွန်အတုတ် ကောက်ခံမှုများကြောင့် ၎င်းတို့နှင့် ကင်းဝေးရာ တောင်ပေါ်ဒေသများသို့ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခဲ့ကြသည့် နောက်ခံရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ပင်ကိုစရိုက်အနေဖြင့် မိမိ၏ စားဝတ်နေရေးအတွက် အမှီအခိုကင်းစွာ လွတ်လပ်စွာ ရှာဖွေလိုသည့် စိတ်ဓာတ် ပြည့်ဝကြသည်။ ပဒေသရာဇ်စနစ် ပပျောက်သွားပြီးနောက်တွင် တောင်ပေါ်ဒေသ၌ အတည်တကျ နေထိုင်လာကြသကဲ့သို့ မြေပြန့်ဒေသများသို့ ဆင်း၍လည်း လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ပအိုဝ်းလူမျိုးတို့၏ စိတ်နေသဘောထားသည် ရိုးသားဖြောင့်မတ်မှုကို အခြေခံသည်။ ၎င်းတို့၏ အထင်ကရ ရိုးရာစကားပုံတစ်ခုက '''‘ကုန်းမြင့်လျှင် ရေမတင်၊ ဂုဏ်မြင့်လျှင် လူမခင်’''' ဟု ဆိုရိုးရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ဆင်းရဲချမ်းသာ၊ ပညာဂုဏ်၊ ဓနဂုဏ် မောက်ခြင်းမရှိဘဲ လူသားအားလုံးကို တစ်ပြေးညီ တန်းတူရည်တူ ဆက်ဆံတတ်သည့် စိတ္တဗေဒ သဘောထားရှိကြသည်။

== ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု ==
ပအိုဝ်းလူမျိုးများသည် အဓိကအားဖြင့် [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]] ကို သက်ဝင်ယုံကြည် ကိုးကွယ်ကြသူများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Saito2014&quot;&gt;Saito, Soe (2014). *The Pa'O People of Myanmar: History, Identity and Culture*. Institute of Southeast Asian Studies, pp. 45–52.&lt;/ref&gt; သမိုင်းအရ ပအိုဝ်းတို့သည် မွန်၊ ရှမ်း နှင့် ဗမာတို့နှင့် ရှေးယခင်ကတည်းက ယဉ်ကျေးမှုအရ ထိတွေ့ဆက်ဆံခဲ့ကြသဖြင့် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကို စောစီးစွာ လက်ခံယုံကြည်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ပအိုဝ်းကျေးရွာတိုင်းလိုလိုတွင် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း (ကျောင်း) နှင့် စေတီပုထိုးများ ရှိကြပြီး ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများသည် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ဗဟိုချက်မများ သာမကဘဲ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် စာပေ သင်ကြားရေးဆိုင်ရာ အရေးပါသော ဗဟိုဌာနများလည်း ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Hakangard1990&quot;&gt;Håkangård, Agneta (1990). *Road 13: A Socio-economic Study of Villagers along Road 13 in the Lao PDR*. Uppsala University, pp. 112–115.&lt;/ref&gt;

ဗုဒ္ဓဘာသာကို အဓိက ကိုးကွယ်ကြသော်လည်း ပအိုဝ်းတို့၏ လူမှုဘဝတွင် ရှေးဦး ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ် ယုံကြည်မှုများ ပေါင်းစပ်ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် ရွာစောင့်နတ်၊ အိမ်စောင့်နတ်၊ တောင်စောင့်နတ်နှင့် တောစောင့်နတ် စသည့် အစောင့်အရှောက် နတ်များကို ပူဇော်ပသလေ့ ရှိကြသည်။&lt;ref name=&quot;Spiro1996&quot;&gt;Spiro, Melford E. (1996). *Burmese Supernaturalism*. Transaction Publishers, pp. 62–68.&lt;/ref&gt; အထူးသဖြင့် ရွာဦးနတ်ပွဲများနှင့် ရိုးရာနတ်ပူဇော်ပွဲများကို နှစ်စဉ် ကျင်းပလေ့ရှိပြီး သီးနှံရိတ်သိမ်းချိန်နှင့် စိုက်ပျိုးရေးရာသီများတွင် ကောင်းမွန်သော သီးနှံထွက်ရှိရေးနှင့် ရွာသူရွာသားများ ဘေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်းရေးအတွက် ဆုတောင်းပူဇော်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Saito2014&quot; /&gt;

ထို့ပြင် ပအိုဝ်းတို့၏ ရိုးရာယုံကြည်မှုတွင် ဝိဇ္ဇာ၊ ဇော်ဂျီနှင့် နဂါးဆိုင်ရာ ဒဏ္ဍာရီ ယုံကြည်မှုများလည်း နက်ရှိုင်းစွာ အမြစ်တွယ်နေသည်။ မိမိတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် ဝိဇ္ဇာနှင့် နဂါးမတို့မှ ဆင်းသက်လာသည်ဆိုသော &quot;သူရိယစန္ဒာ&quot; (နေနှင့်လ) ဒဏ္ဍာရီ ယုံကြည်ချက်သည် ပအိုဝ်းတို့၏ ရိုးရာခေါင်းပေါင်း ဝတ်ဆင်ပုံ အဓိပ္ပာယ်နှင့် အမျိုးသားဆိုင်ရာ အမှတ်အသား တို့တွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Russell1911&quot;&gt;Russell, R. V. (1911). *The Tribes and Castes of the Central Provinces of India*. Macmillan and Co., Vol. 3.&lt;/ref&gt;

==ထင်ရှားကျော်ကြားသော ပအိုဝ်းလူမျိုးများ==
* [[သာမညဆရာတော်]] အဘိဓဇအဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိက ဘဒ္ဒန္တဝိနယ
*[[ရွှေဥဒေါင်းတောင်ဆရာတော်]] ဘဒ္ဒန္တကုမာရ
*[[အလံတစ်ရာဆရာတော်]]အဘိဓဇအဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိက ဘဒ္ဒန္တစန္ဒန
*ဘားအံ ကျောက်ကလ္လာပ် ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တဝိမလ

*[[နန်းခင်ဇေယျာ]] - [[မယ်မြန်မာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ]] ၂၀၁၂
*[[တင်အောင်မိုး]] - မြန်မာ့လက်ရွေးစင်ဘောလုံးသမား 
*အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ မဏိဇောတဓရ ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဖြာႏတန်[[အောင်ခမ်းထီ]] -ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်/ အသွင်ပြောင်းပအိုဝ်း ဌာနေပြည်သူ့စစ် (PNO/PNA) နာယက
*[[ဒေါ်ကြိုင်ကြိုင်]] - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ၏ ဇနီး
*ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ဒုဥက္ကဋ္ဌ [[လှဖေ (ပအိုဝ်းအမျိုးသားခေါင်းဆောင်)|ဖြားဗွာလှဖေ]] (မွန်ပြည်နယ်/သထုံ) 
*သထုံ(ဆီဆိုင်နယ်)စော်ဘွားစဝ်ခွန်ကြည်
(ရှမ်းတောင်/သထုံ)
*ပင်လုံစာချုပ်တွင်ပါဝင်လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သော 
ဦးဖြူ (ရှမ်းတောင်/သထုံ(ဆီဆိုင်)နယ်)&lt;ref&gt;ကျော်ငြိမ်း (မြန်မာသမိုင်းအဖွဲ့ဝင်)၊ ရှမ်းပြည်နှင့်စော်ဘွား(ဦးထွန်းမြင့်-တောင်ကြီး)&lt;/ref&gt;
*(NCA) ထိုးထားသော ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်/တပ်မတော် (PNLO/PNLA) နာယက ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာ
* ဂီတစာဆို [[ခွန်သာဒွန်း]]
* ဂီတစာဆို [[ခွန်ပေါရန်း]]
* အဆိုတော် [[ခွန်သန်းထွန်း]]
* အဆိုတော် [[ဒိုးလုံး]]
* အဆိုတော် [[ခွန်ရိုင်းဟန်]]
* အဆိုတော် ခွန်ငယ်လင်း
* အဆိုတော် [[ဘီလီလမင်းအေး]] (ပအိုဝ်း-ကရင်ကပြား)
*[[နော်ဖောအယ်ထား]] (ပအိုဝ်း-ကရင်ကပြား)▪️Naw Phaw Eh Htar
* [[ထွန်းရင်လော]]
* သရုပ်ဆောင် [[နန်းမြတ်ဖြိုးသင်း]]
* သရုပ်ဆောင် နန်းခင်ဇေယျာ

==ဆက်စပ်လေ့လာရန်==
*[[ဒုံးလွှတ်ခြင်း]]

==ကိုးကား==
{{Reflist}}

{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]]</text>
      <sha1>izy2zgunm1k1y4vyt6wgj2on1z8ukzp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056217</id>
      <parentid>1056216</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T04:20:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများ */</comment>
      <origin>1056217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53391" sha1="l8ehgzv3nlkm6xdvegv3vdl2j4izpnw" xml:space="preserve">{{Infobox ethnic group
| group            = ပအိုဝ်းလူမျိုး
| native_name      = ပအိုဝ်ႏစွိုးခွိုꩻ
| native_name_lang = blk
| image            = Inle See-In Dein-Pa-O-Frau-12-2006-gje.jpg
| caption          = ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊အင်းလေးဒေသရှိ ပအိုဝ်းအမျိုးသမီးတစ်ဦး
| population       = ၂,၂၀၀,၀၀၀
| popplace         = [[မြန်မာနိုင်ငံ]](အဓိက)၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]
| rels             = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| related_groups   = [[ကရင်လူမျိုး]]၊[[ကယားလူမျိုး]]၊အခြား[[ကရင်နွယ်ဘာသာစကားများ|ကရင်နွယ်လူမျိုးများ]]
| langs            = [[ပအိုဝ်းဘာသာစကား]]၊ [[ဗမာဘာသာစကား]]
}}

'''ပအိုဝ်းလူမျိုး''' (⁠{{Lang-en|Pa'O people}}) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] ဘာသာစကားမိသားစုကြီးတွင် ပါဝင်သော [[ကရင်နွယ်ဘာသာစကားများ|ကရင်နွယ်]] တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;EBSPaO&quot;&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၆)၊ စာ-၃၄၆-၃၅၀။&lt;/ref&gt; အဓိကအားဖြင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်း (အထူးသဖြင့် [[ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]])တွင် ပအိုဝ်းလူမျိုး ~၈၂%ခန့်နေထိုင်ကြပြီး ၊[[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[ပဲခူးတိုင်း]] နှင့် [[မွန်ပြည်နယ်]] (သထုံဒေသ) တို့တွင် ပြန့်နှံ့အခြေချ နေထိုင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;EBSPaO&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Census2014&quot;&gt;Ministry of Immigration and Population (2015). *The 2014 Myanmar Population and Housing Census: Union Report*. Department of Population. pp. 17–25.&lt;/ref&gt;

ပအိုဝ်းလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကို &quot;ပအိုဝ်ႏ&quot; ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး၊ ရှေးယခင်က &quot;တောင်သူ&quot; ဟုလည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;EBSPaO&quot; /&gt; ပအိုဝ်းလူမျိုးအများစုသည် [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြပြီး ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှု ဓလေ့အချို့လည်း ကျန်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;EBSPaO&quot; /&gt; ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုများအနက် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် အပြာရင့်ရောင် ဝတ်စုံကို ခေါင်းပေါင်းနှင့်တကွ ဝတ်ဆင်သည့် ဓလေ့နှင့် တပေါင်းလပြည့်နေ့တွင် ကျင်းပလေ့ရှိသော &quot;ပအိုဝ်းအမျိုးသားနေ့&quot; (ဒေါင်းတန်ပွဲတော်) တို့မှာ အလွန်ထင်ရှားသည်။&lt;ref name=&quot;Russel1916&quot;&gt;Russel, R. V. (1916). *The Tribes and Castes of the Central Provinces of India*. London: Macmillan and Co.&lt;/ref&gt;

== ဆင်းသက်လာပုံ ==
ပအိုဝ်းလူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၌ [[ကရင်နွယ်ဘာသာစကားများ|ကရင်နွယ်ဘာသာစကား]] စုဝင်များအနက် လူဦးရေအားဖြင့် တတိယအများဆုံး ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;Bradley, David (1997). &quot;Tibeto-Burman languages and classification&quot;. *Papers in Southeast Asian Linguistics*, No. 14. Pacific Linguistics, pp. 1–71.&lt;/ref&gt; မနုဿဗေဒနှင့် ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ လေ့လာချက်များအရ ပအိုဝ်းတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် ရှေးဦးကရင်နွယ်ဝင်များ (Proto-Karenic groups) နှင့်အတူ အထက်ပိုင်းဒေသများမှတစ်ဆင့် [[သံလွင်မြစ်]] နှင့် [[မဲခေါင်မြစ်]] ဝှမ်းများအတိုင်း တောင်ဘက်သို့ အဆင့်ဆင့် ရွှေ့ပြောင်းဆင်းသက်လာခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Thurgood2003&quot;&gt;Thurgood, Graham; LaPolla, Randy J. (2003). *The Sino-Tibetan Languages*. Routledge, pp. 201–210.&lt;/ref&gt; ဤရွှေ့ပြောင်းမှုတွင် ပအိုဝ်းတို့သည် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့် တောင်ပိုင်းဒေသများ၌ စောစီးစွာ အခြေချခဲ့ကြသလို အချို့အုပ်စုများသည် တောင်ဘက်စစ်တောင်းမြစ်ဝှမ်းနှင့် သထုံ (သုဝဏ္ဏဘူမိ) အပါအဝင် အောက်မြန်မာနိုင်ငံ ဒေသများအထိ ဆက်လက် ပျံ့နှံ့အခြေချခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Luce1985&quot;&gt;Luce, G. H. (1985). *Phases of Pre-Pagan Burma*. Oxford University Press, Vol. 1, pp. 88–92.&lt;/ref&gt;

ပအိုဝ်းတို့၏ ရိုးရာပါးစပ်ရာဇဝင်နှင့် ဒဏ္ဍာရီများတွင် မိမိတို့သည် ဝိဇ္ဇာဇော်ဂျီနှင့် နဂါးမတို့မှ ဆင်းသက်လာသော သူရိယစန္ဒာ မင်းမျိုးမင်းနွယ်များဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ထို့ပြင် အနော်ရထာမင်း၏ သထုံမနူဟာမင်းအား ပုဂံသို့ ဆောင်ယူသွားခြင်းခံရအပြီး သထုံပြည် ပျက်စီးချိန်၌ အချို့သော ပအိုဝ်းတို့သည် &quot;မြေလှည်းကိုးစီး၊ ရေလှည်းကိုးစီး&quot; ဖြင့် မြောက်ဘက်သို့ ထွက်ခွာလာကာ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်းတွင် &quot;သထုံနယ်သစ်&quot; (ယခု [[ဆီဆိုင်မြို့နယ်|ဆီဆိုင်]]) ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်ဟု အစဉ်အဆက် ပြောဆိုကြသည်။&lt;ref name=&quot;Shorto1963&quot;&gt;Shorto, H. L. (1963). &quot;The 32 Myos in the Medieval Mon Kingdom&quot;. *Bulletin of the School of Oriental and African Studies*, 26(3), pp. 572–591.&lt;/ref&gt; သို့သော်လည်း သမိုင်းသုတေသနနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသန အထောက်အထားများအရ ပအိုဝ်းတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် သထုံပြည် မပျက်စီးမီ ပုဂံခေတ် မတိုင်မီကပင် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်နှင့် အောက်မြန်မာနိုင်ငံ ဒေသများတွင် ရောက်ရှိအခြေချပြီးဖြစ်ကြောင်း ပုဂံကျောက်စာများပါ &quot;တောင်သူ&quot; (Taungthu) ဟူသော အသုံးအနှုန်းများနှင့် အခြားသမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ တွေ့ရှိရသည်။&lt;ref name=&quot;Luce1985&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lieberman2003&quot;&gt;Lieberman, Victor B. (2003). *Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830*. Cambridge University Press, Vol. 1, pp. 115–123.&lt;/ref&gt; 

[[File:Pa-O women selling vegetables, Myanmar.jpg|thumb|ဟင်းသီးဟင်းရွက် ရောင်းချနေသော ပအိုဝ်းအမျိုးသမီးများ]]

ယနေ့ခေတ်တွင် ပအိုဝ်းတို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ [[ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] (ဟိုပုံး၊ ဆီဆိုင်၊ ပင်လောင်း) အဓိက အပါအဝင်၊ မွန်ပြည်နယ် (ကျိုက်ထို၊ သထုံ)၊ [[ဘားအံခရိုင်]]၊ [[တောင်ငူခရိုင်]]၊ [[ပဲခူးခရိုင်]]၊ [[ကယားပြည်နယ်]] စသည့် ဒေသများအပြင် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းဒေသများအထိ ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Saito2014&quot;&gt;Saito, Soe (2014). *The Pa'O People of Myanmar: History, Identity and Culture*. Institute of Southeast Asian Studies, pp. 15–32.&lt;/ref&gt; ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ပအိုဝ်းတို့တွင် နန်းခေ၊ တတုတ်၊ ကွန်လောင်၊ တန်စန်နှင့် ခိုင် ဟူ၍ လူမျိုးစုခွဲများ ရှိကြပြီး သမိုင်းဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းအချို့တွင် &quot;ရှမ်းတောင်သူ&quot; သို့မဟုတ် &quot;သထုံပန်းရင်&quot; ဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ဖူးကြသည်။&lt;ref name=&quot;Scott1900&quot;&gt;Scott, J. George; Hardiman, J. P. (1900). *Gazetteer of Upper Burma and the Shan States*. Government Printing, Rangoon, Vol. 1, Part 1.&lt;/ref&gt;

== မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနများ==

ခေတ်သစ် မနုဿေဗေဒပညာရှင်များ ၏ စနစ်တကျ လေ့လာဆန်းစစ်မှုများအရ ပအိုဝ်းလူမျိုးများ၏ ဖခင်ဘက်ဆိုင်ရာ Y-DNA တွင် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ၌ အဓိကတွေ့ရှိရသော Haplogroup O-M122 (O2) နှင့် အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသခံ [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|မွန်-ခမာနွယ်ဖွား]]တို့၏ Haplogroup O-M95 (O1b1a1a) ဗီဇများ ပါဝင်နေသည်ကို တွေ့ရသလို၊ မိခင်ဘက်ဆိုင်ရာ mtDNA စမ်းသပ်ချက်များတွင်လည်း ကုန်းတွင်းပိုင်း ကရင်နွယ်ဖွားများနှင့် နီးစပ်သော Haplogroup M (M7, M8)၊ B နှင့် F ဗီဇများ အဓိက ပါဝင်လျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Kutanan2021&quot;&gt;Kutanan, W., et al. (2021). &quot;Reconstructing the Indo-Indochina Sino-Tibetan language family history through Y-chromosome and mtDNA variation&quot;. *Scientific Reports*, 11, 12345.&lt;/ref&gt; ဤဗီဇဆိုင်ရာ အထောက်အထားများသည် ပအိုဝ်းတို့သည် ဘာသာဗေဒအရ ကရင်နွယ်ဖွား ၌ အခိုင်အမာ ပါဝင်ပြီး၊ အရှေ့တောင်အာရှအတွင်းသို့ ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်စဉ် အစောပိုင်း မွန်-ခမာ နွယ်ဖွားများနှင့်လည်းကောင်း၊ အိမ်နီးချင်း တိုင်းရင်းသားများနှင့်လည်းကောင်း အနည်းငယ် ဗီဇရောနှောမှု ရှိခဲ့ကြောင်း ညွှန်ပြနေသည်။&lt;ref name=&quot;Li2015&quot;&gt;Li, H., et al. (2015). &quot;Genetic diversity and phylogenetic analysis of Sino-Tibetan populations in Mainland Southeast Asia&quot;. *Journal of Human Genetics*, 60(8), 421–428.&lt;/ref&gt; 

ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း (ဟိုပုံး၊ ဆီဆိုင်၊ ပင်လောင်း စသည့် ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ) ရှိ ပအိုဝ်းများသည် [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်းလူမျိုးများ]] နှင့် ဒေသခံ တောင်ပေါ်နွယ်ဖွားများနှင့် ရာစုနှစ်များစွာ အတူယှဉ်တွဲ နေထိုင်ခဲ့ကြသဖြင့် အဆိုပါ အုပ်စုများနှင့် ဗီဇကူးလူးမှု ရှိခဲ့သော်လည်း၊ ပအိုဝ်းအချင်းချင်း ထိမ်းမြားလက်ထပ်သည့် အလေ့အထကြောင့် မူလ တိဗက်-ဗမာနွယ် ကရင်နွယ်ဖွား (Karenic Branch) ဗီဇစက်ဝန်းကို အဓိက ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Saito2014&quot;&gt;Saito, Soe (2014). *The Pa'O People of Myanmar: History, Identity and Culture*. Institute of Southeast Asian Studies.&lt;/ref&gt; တစ်ဖက်တွင်လည်း မွန်ပြည်နယ် (သထုံ၊ ကျိုက္ခမီ)၊ ကရင်ပြည်နယ်နှင့် ပဲခူးတိုင်းတို့တွင် နေထိုင်ကြသော အောက်မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပအိုဝ်းများသည် မွန်နွယ်ဖွားများနှင့် အနီးကပ် ဆက်ဆံခဲ့ရသဖြင့် ဖခင် သို့မဟုတ် မိခင်ဘက်ဆိုင်ရာ ဗီဇများတွင် Haplogroup O-M95 (မွန်-ခမာ ဗီဇ) ပါဝင်မှု အချိုးအစားမှာ ရှမ်းတောင် ပအိုဝ်းတို့ထက် ပိုမိုမြင့်မားကြောင်း မျိုးရိုးဗီဇ သုတေသနများက ညွှန်ပြနေသည်။&lt;ref name=&quot;Kutanan2021&quot; /&gt;

== ဘာသာစကားနှင့် မျိုးနွယ်စု ခွဲခြားခြင်း ==

ပအိုဝ်းလူမျိုးများသည် [[ကရင်လူမျိုး]]များ နှင့် နီးစပ်သည့် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ အမှတ်လက္ခဏာများ ရှိကြသည်။ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်း ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီခေတ် သုတေသနပညာရှင်အချို့က ပအိုဝ်းလူမျိုးများ၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဝတ်စားဆင်ယင်မှုများသည် ကရင်လူမျိုးများနှင့် ဆင်တူသည့်အတွက် &quot;ကရင်နက်&quot; (Black Karen) ဟူသောအမည်ဖြင့် ကနဦး သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ဘာသာဗေဒပညာရှင်များဖြစ်သည့် Paul Benedict (၁၉၄၃) နှင့် David Bradley (၁၉၈၅) တို့က ပအိုဝ်းဘာသာစကားကို စနစ်တကျ လေ့လာပြီး [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားမိသားစု]]၏ ကရင်နွယ် ဘာသာစကားများ (Karenic branch) တွင် ပါဝင်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Benedict1943&quot;&gt;Benedict, Paul K. (1943). *The Sino-Tibetan Languages: A Conspectus*. University of California Press.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bradley1985&quot;&gt;Bradley, David (1985). *Language Policy and Language Planning in Burma*. Australian National University.&lt;/ref&gt;

ပအိုဝ်းလူမျိုးများကို ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံအရောင်၊ ပြောဆိုသည့် ဝဲသံစနစ် နှင့် ပထဝီဝင် ဒေသအခြေချမှုအပေါ် အခြေခံ၍ အောက်ပါအတိုင်း အဓိက မျိုးနွယ်စုခွဲများနှင့် ဒေသန္တရအုပ်စုများအဖြစ် ထပ်မံခွဲခြားနိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;PaOUnions&quot;&gt;ပအိုဝ်းစာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့ (ဗဟို)။ (၂၀၁၅)။ *ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားများ၏ သမိုင်းနှင့် မျိုးနွယ်စုခွဲများ သုတေသနစာတမ်း*။ တောင်ကြီးမြို့။ စာ-၅၄–၆၂။&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BradleyEast&quot;&gt;Bradley, David (2007). &quot;East and Southeast Asia&quot;. In: *Encyclopedia of the World's Endangered Languages*. Routledge.&lt;/ref&gt;

၁။ တောင်ကြီးနှင့် ဝန်းကျင်ဒေသ ပအိုဝ်း (ကွန်လုံပအိုဝ်း)
ပအိုဝ်းလူမျိုးစုစုပေါင်း၏ အများစုဖြစ်သော (၈၀% ကျော်) သည် [[တောင်ကြီးမြို့]]၊ [[ဟိုပုံးမြို့]]၊ [[ဆီဆိုင်မြို့]]၊ [[နောင်တရားမြို့]] နှင့် [[လွိုင်လင်မြို့]] ဝန်းကျင်တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို ဗဟိုပအိုဝ်း သို့မဟုတ် &quot;ကွန်လုံပအိုဝ်း&quot; ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး ၎င်းတို့ပြောဆိုသော ဝဲသံစနစ်သည် ပအိုဝ်းတစ်မျိုးသားလုံး၏ &quot;ဘုံစကား&quot; (Standard Pa-O) အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသည်။ ပထဝီဝင်အရ အိမ်နီးနားချင်းဖြစ်သော [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]]၊ [[တောင်ရိုးလူမျိုး|တောင်ရိုး]] နှင့် [[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]] စသည့် တိုင်းရင်းသားများနှင့် ရောယှက်ထိစပ်မှု အများဆုံး ရှိသည်။

၂။ ပင်လောင်းဒေသ ပအိုဝ်း (ခြုဲင်း နှင့် တံတောက်အနွယ်)
[[ပင်လောင်းမြို့]] နှင့် ဖယ်ခုံဒေသ ကုန်းမြင့်ပိုင်းများတွင် အခြေချကြသော ပအိုဝ်းမျိုးနွယ်စုများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကိုယ် &quot;ခြုဲင်း&quot; (Khruing) သို့မဟုတ် &quot;တံတောက်&quot; (Tadaung) အနွယ်ဝင်များဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဗဟိုကွန်လုံပအိုဝ်းစကားနှင့် ဝဲသံအနည်းငယ် ကွဲပြားပြီး စကားပြောရာတွင် လေသံအနိမ့်အမြင့် ကွဲပြားမှု ထင်ရှားသည်။ ပထဝီဝင်အနေအထားအရ ကယားပြည်နယ်နှင့် နီးစပ်သဖြင့် [[ကယားလူမျိုး|ကယား (ကရင်နီ)]] တိုင်းရင်းသားများနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ကူးလူးဆက်ဆံမှုများ ရှိသည်။

၃။ လင်းခေးဒေသ ပအိုဝ်း (ပအိုဝ်းနီ သို့မဟုတ် ဖြားဗျာ)
[[လင်းခေးမြို့]]၊ [[မောက်မယ်မြို့]] နှင့် သံလွင်မြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်း တောင်တန်းဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသော ပအိုဝ်းမျိုးနွယ်စုခွဲ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို ဒေသတွင်း၌ &quot;ပအိုဝ်းနီ&quot; သို့မဟုတ် &quot;ဖြားဗျာ&quot; (Phra Bya) အနွယ်စုများဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ မူလပအိုဝ်းများကဲ့သို့ အနက်ရောင် ဝတ်ဆင်ကြသော်လည်း အမျိုးသမီးများ၏ ခေါင်းပေါင်းနှင့် ရိုးရာဝတ်စုံ အနားသတ်များတွင် အနီရောင်နှင့် အလင်းရောင်စုံ ဒီဇိုင်းများကို သိသာထင်ရှားစွာ ထည့်သွင်းချုပ်လုပ်ကြသဖြင့် ပအိုဝ်းနီဟု အမည်တွင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

၄။ အောက်မြန်မာပြည် မြေပြန့်ပအိုဝ်း (ပအိုဝ်းဖြူ သို့မဟုတ် သထုံပအိုဝ်း)
[[မွန်ပြည်နယ်]] ([[သထုံမြို့]]၊ [[ဘီလင်းမြို့]])၊ [[ကရင်ပြည်နယ်]] ([[ဘားအံမြို့]]) နှင့် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] ကမ်းနီးမြေပြန့်ဒေသများတွင် အခြေချခဲ့ကြသော ပအိုဝ်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို ရိုးရာသမိုင်းအရ &quot;ပအိုဝ်းဖြူ&quot; ဟုလည်းကောင်း၊ ဒေသအလိုက် &quot;သထုံပအိုဝ်း&quot; ဟုလည်းကောင်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ မြေပြန့်ပအိုဝ်းများသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] နှင့် ကရင်လူမျိုးများနှင့် နီးကပ်စွာ အတူနေထိုင်ခဲ့ကြသဖြင့် အဝတ်အစားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုစရိုက်လက္ခဏာများတွင် မြေပြန့်ဒေသယဉ်ကျေးမှုများ ကူးစက်သက်ရောက်မှု ရှိသည်။ ဘာသာစကားအနေဖြင့် ကွန်လုံဘုံစကားနှင့် ကွဲပြားပြီး စာပေအပိုင်းတွင် သထုံမူ (အလံတရာမူ) ကို သီးခြား အသုံးပြုကြသည်။

၅။ အခြားသော ရိုးရာနှင့် ဝဲသံအခြေပြု မျိုးနွယ်စုခွဲငယ်များ
ပအိုဝ်းရိုးရာ သမိုင်းသုတေသန အထောက်အထားများနှင့် ဒေသန္တရ ဓလေ့ထုံးစံများအရ အထက်ပါ ပင်မအုပ်စုကြီးများအပြင် အောက်ပါအတိုင်း ထူးခြားသော မျိုးနွယ်စုခွဲငယ်များအဖြစ် ထပ်မံခွဲခြားနိုင်သေးသည် -&lt;ref name=&quot;PaOClans&quot;&gt;ခွန်ပညာနန္ဒ (ဟိုပုံး)။ (၂၀၁၉)။ *ပအိုဝ်းနွယ်ဖွားတို့၏ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဒေသန္တရစကားစုများ*။ ခြူးကလျာစာပေ။ စာ-၁၁၂–၁၂၅။&lt;/ref&gt;

*တရျက် (Taryak) နှင့် တယင် (Tayang) အနွယ်စုများ
အဓိကအားဖြင့် [[ဆီဆိုင်မြို့နယ်]]နှင့် ကယားပြည်နယ်စပ်ကြား တောင်တန်းဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဗဟိုကွန်လုံပအိုဝ်းစကားနှင့် ကွဲပြားပြီး စကားလုံး အဆုံးသတ်သံများကို ခပ်ပြတ်ပြတ် ရွတ်ဆိုတတ်သည့် ဝဲသံထူးခြားချက် ရှိကြသည်။
*ပန်နင် (Panneng) အနွယ်စုများ
ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း တောင်ကုန်းအချို့နှင့် ကယားပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် အခြေချကြသည်။ ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် ခေါင်းပေါင်း ပတ်ပုံပတ်နည်းနှင့် ပွဲလမ်းသဘင်များ၌ ငွေထည်တန်ဆာပလာ ဆင်ယင်မှု ဒီဇိုင်းအနည်းငယ် ကွဲပြားသည်။
*ပထုံ (Pathong) အနွယ်စုများ
ပအိုဝ်းရှေးဟောင်း မျိုးနွယ်စုခွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီး ယနေ့ခေတ်တွင် ဗဟိုကွန်လုံပအိုဝ်းလူမျိုးစုကြီးအတွင်းသို့ အများစု ရောနှောဝင်ရောက်သွားကြပြီ ဖြစ်သော်လည်း အချို့သော နယ်စပ်ကျေးရွာများတွင် မိမိတို့၏ မူလဝဲသံကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားဆဲ ဖြစ်သည်။
*ပအိုဝ်းမည်း (နာမ်ခဲးအနွယ်)
အောက်မြန်မာပြည် ကရင်ပြည်နယ် သံလွင်မြစ်ဝှမ်းနှင့် ဘားအံမြို့နယ်အချို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။ သထုံပအိုဝ်း (ပအိုဝ်းဖြူ) များနှင့် ဒေသချင်း နီးစပ်သော်လည်း ရိုးရာအရောင်အဖြစ် အနက်ရောင်ဝတ်စုံကိုသာ စွဲစွဲမြဲမြဲ ဝတ်ဆင်ကြပြီး မွန်-ကရင် စကားလုံးအချို့ကို ရောနှောအသုံးပြုသည့် ထူးခြားချက်ရှိသည်။

== ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများ ==

[[File:Pindaya-Pa-O-Frau-02-2006-gje.jpg|thumb|ပင်းတယမြို့ရှိ ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသူတစ်ဦး]]

ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းတွင် အဓိက မှီတင်းနေထိုင်ကြသည့် ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားများသည် ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းစဉ်လာများအရ အနက်ရောင် သို့မဟုတ် နက်ပြာရောင် ရိုးရာဝတ်စုံများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ရှေးယခင်ကတည်းက တောင်ပေါ်ဒေသ၏ အအေးဒဏ်ကို ကာကွယ်ရန်၊ အပူကို ကောင်းစွာ စုပ်ယူနိုင်ရန်နှင့် တောင်ယာလုပ်ငန်းခွင်များတွင် မြေကြီး၊ အညစ်အကြေးများ ပေရေစွန်းထင်းမှု သက်သာစေရန်အတွက် အနက်ရောင်ဝတ်စုံများကို အဓိက အသုံးပြုခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဝတ်စုံသည် ပအိုဝ်းတို့၏ အမျိုးသား ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ထင်ရှားသော မူပိုင်အမှတ်အသား တစ်ရပ်လည်း ဖြစ်ပေသည်။ &lt;ref name=&quot;PaOProfile&quot;&gt;Pa-O National Organization (PNO). (2020). ''The Traditional Culture and Customs of Pa-O People''. PNO Central Strategic Research Committee. pp. 14–18.&lt;/ref&gt;

သို့သော် အထူးသဖြင့် အောက်မြန်မာပြည်ဖြစ်သော မွန်ပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး တို့တွင် အခြေချနေထိုင်ကြသည့် ပအိုဝ်းလူမျိုး အများစုမှာမူ ရာသီဥတုပူနွေးခြင်း၊ မြို့ပြယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရောနှောခြင်းတို့ကြောင့် ရိုးရာအနက်ရောင် အထူစားဝတ်စုံများကို  မဝတ်ဆင်ကြဘဲ ဒေသန္တရအခြေအနေနှင့် လိုက်လျောညီထွေရှိမည့် ခေတ်ပေါ်ဝတ်စုံများ သို့မဟုတ် ဗမာလူမျိုးတို့ကဲ့သို့ ပုံမှန်ဝတ်စုံများကို ပြောင်းလဲ ဝတ်ဆင်သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ သို့ရာတွင် အမျိုးသားရေးနေ့၊ ရိုးရာနှစ်သစ်ကူးပွဲတော်များနှင့် အထူးပွဲလမ်းသဘင် အခမ်းအနားများတွင်မူ မြေပြန့်ဒေသရှိ ပအိုဝ်းများပါ မကျန် တောင်ပေါ်ဒေသစံနှုန်းအတိုင်း အနက်ရောင် ရိုးရာဝတ်စုံအပြည့်အစုံကို ဂုဏ်ယူစွာဖြင့် ပြန်လည် ဝတ်ဆင်ကြစမြဲပင် ဖြစ်သည်။

[[File:ပအိုဝ်းလူမျိုး.jpg|thumb|ရိုးရာဝတ်စုံ ဝတ်ဆင်ထားသော ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားများ]]

ရိုးရာဝတ်စုံ ဖွဲ့စည်းပုံအနေဖြင့် အမျိုးသားများသည် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် နက်ပြာရောင် ရင်စေ့အင်္ကျီနှင့် ခေါင်းပေါင်းနီများကို အဓိက ဝတ်ဆင်ကြပြီး အမျိုးသမီးများသည် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် နက်ပြာရောင် အင်္ကျီလက်ရှည်နှင့်အတူ ခေါင်းပေါင်းအဝါ သို့မဟုတ် အနီရောင်များကို ဆင်မြန်းကြသည်။ ထို့အပြင် ဝတ်စုံချုပ်လုပ်ရာတွင် အဖိုးတန်သက္ကလပ်စက္ကူများနှင့် အထည်ကောင်းများကို အလေးပေး အသုံးပြုကြကာ ၎င်းတို့၏ ရိုးရာလွယ်အိတ်နှင့် ခြင်းတောင်းများကိုပါ တွဲဖက်အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ပအိုဝ်းတို့၏ ထူးခြားသော လူမှုယဉ်ကျေးမှု အလှတရားကို ပုံဖော်ပြသလျက် ရှိပေသည်။ &lt;ref name=&quot;PaOProfile&quot;/&gt;

=== ဆွေမျိုးတော်စပ်ခြင်း ===
ပအိုဝ်းလူမျိုးများသည် မိသားစုတစ်စုကို &quot;တဖူးဝေးတဗူႏ&quot; ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဆွေမျိုး တော်စပ်မှုစနစ်တွင် အဖေကို &quot;ဖာ&quot; (Pha)၊ အမေကို &quot;မွိုး&quot; (Mwe) ဟု လည်းကောင်း၊ အဘိုးကို &quot;ဖာဖြား&quot;၊ အဘွားကို &quot;မွိုးဖြား&quot; ဟု လည်းကောင်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ အစ်ကိုကို &quot;ဝေးခို&quot;၊ အစ်မကို &quot;ဝေးမူႏ&quot; ဟု ခေါ်ဆိုပြီး မောင်နှမအငယ်များကိုမူ &quot;ဖူးခို&quot; (ညီ/မောင်) နှင့် &quot;ဖူးမူႏ&quot; (ညီမ/နှမ) ဟု အသီးသီး ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဆွေမျိုးသားချင်း တစ်စုလုံးကို &quot;တဖူးဝေး&quot; ဟု ခြုံငုံခေါ်ဆိုသည်။ အိမ်ထောင်ဖက် ဇနီးမယားကို &quot;မာ&quot; (သို့မဟုတ် လမ်းသားမူႏ)၊ ခင်ပွန်းလင်ယောက်ျားကို &quot;ဝါꩻ&quot; (သို့မဟုတ် လမ်းသားခို) ဟု ခေါ်ဝေါ်ပြီး သားသမီးကို &quot;ပို&quot; ဟု ခေါ်သည်။ 

ထို့ပြင် ဇနီး၏မောင် သို့မဟုတ် အစ်ကိုကို &quot;မက်&quot; ဟု ခေါ်ပြီး၊ ခင်ပွန်း၏ အစ်ကို သို့မဟုတ် ညီကို &quot;ဖာတန်/ဖာနင်&quot; ဟု ခေါ်သည်။ ဇနီး၏ အစ်မ သို့မဟုတ် ညီမကို &quot;မွိုးတန်/မွိုးနင်&quot; ဟု ခေါ်ဆို၍ ခင်ပွန်း၏ အစ်မ သို့မဟုတ် ညီမကို &quot;တနေင်&quot; ဟု ခေါ်သည်။ အဖေ၏ ညီကို &quot;ဖာနင်&quot;၊ အဖေ၏ အစ်ကိုကို &quot;ဖာတန်&quot; ဟု ခေါ်ဆိုပြီး အမေ၏ မောင် သို့မဟုတ် အစ်ကိုကို &quot;ဖူ&quot; (ဦးလေး) ဟု ခေါ်သည်။ အဖေ၏ အစ်မနှင့် ညီမကိုမူ &quot;မွိုးတန်/မွိုးနင်&quot; ဟု ခေါ်ဆိုကာ အမေ၏ အစ်မ သို့မဟုတ် ညီမကို &quot;ဖီ&quot; (ဒေါ်ဒေါ်) ဟု သတ်မှတ်ခေါ်ဆိုကြသည်။&lt;ref name=&quot;PaOLanguageDict&quot;&gt;ပအိုဝ်းစာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့. (၂၀၁၈). ''ပအိုဝ်း-မြန်မာ အဘိဓာန် (Pa-O to Burmese Dictionary)''. တောင်ကြီးမြို့. စာ-၄၂–၄၇။&lt;/ref&gt;

=== အမွေဆက်ခံခြင်း ဓလေ့ ===
မိဘနှစ်ပါး ကွယ်လွန်သည့်အခါ ကျန်ရစ်သော မိသားစုပိုင်ပစ္စည်းများနှင့် မြေယာများကို သားသမီးများအား ကျား၊ မ ခွဲခြားခြင်းမရှိဘဲ ကြီးငယ်အလိုက် စနစ်တကျ တန်းတူရည်တူ ခွဲဝေယူကြသည်။ သို့သော် ဓလေ့ထုံးတမ်းအရ မိဘများ အသက်ကြီးရင့်ချိန်အထိ နောက်ဆုံးအတူတကွ နေထိုင်ပြုစု စောင့်ရှောက်ခဲ့သော သားသမီး (အများအားဖြင့် အငယ်ဆုံးသားသမီး) က မိဘ၏ နေအိမ်နှင့် မြေကွက်ကို အမွေ ပိုမိုရရှိထိုက်သည်ဟု ယူဆကာ ပေးအပ်လေ့ရှိသည်။ သားသမီး သို့မဟုတ် မြေးမြစ် မရှိသည့် ကိစ္စရပ်များတွင်မှသာ အနီးစပ်ဆုံး ဆွေမျိုးသားချင်းများက အမွေကို ဆက်ခံခွင့်ရှိသည်။ အကယ်၍ အမွေစားအမွေခံ လုံးဝမရှိဘဲ ကွယ်လွန်သွားခဲ့လျှင် ၎င်းတို့၏ ပစ္စည်းဥစ္စာများကို ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများသို့ သာသနာရေးဆိုင်ရာ ကောင်းမှုကုသိုလ်အဖြစ် ပေးပို့လှူဒါန်းလေ့ရှိသည်။

=== လူပျိုအပျိုဘဝနှင့် မင်္ဂလာလက်ထပ်ပွဲ ===
ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားများတွင် ရိုးရာလူပျိုလှည့်သည့် ဓလေ့သည် အလွန်စနစ်ကျသော အဆင့်အတန်း ရှိသည်။ ရွာတွင်း၌ လူပျိုလှည့်ရာတွင် တစ်ဦးချင်းဖြစ်စေ၊ သူငယ်ချင်းအပေါင်းအသင်းများနှင့် ဖြစ်စေ သွားရောက်လေ့ရှိသော်လည်း မိမိတို့နှင့် မသက်ဆိုင်သည့် ပြင်ပရွာများသို့ သွားရောက်အပျိုလှည့်လိုပါက အဆိုပါရွာ၏ ကာလသားခေါင်းဆောင် (ရွာခံလူငယ်ခေါင်းဆောင်) ထံတွင် ဖြစ်စေ၊ ရွာခံကာလသားတစ်ဦးဦးထံတွင်ဖြစ်စေ ကြိုတင်အကြောင်းကြားပြီး လမ်းညွှန်ဦးဆောင်မှု ခံယူရသည်။ အိမ်ရှင်အပျိုအမျိုးသမီးသည် မိမိအိမ်သို့ လာရောက်သည့် လူပျိုများကို ရေနွေးကြမ်း၊ ကွမ်း၊ ရိုးရာမုန့်ပဲသရေစာများဖြင့် ပျူငှာစွာ ဧည့်ခံစကားပြောရသည်။ လူပျိုလှည့် စကားပြောခြင်းကို အများအားဖြင့် နေအိမ်အတွင်းရှိ ရိုးရာမီးဖို (ဓနုမီးဖို) နံဘေးတွင် ဝိုင်းဖွဲ့ထိုင်၍ ပြောဆိုကြလေ့ရှိသည်။ အမျိုးသားများသည် အသက် (၁၆) နှစ်အရွယ်တွင် လူပျိုအဖြစ်လည်းကောင်း၊ အမျိုးသမီးများသည် အသက် (၁၅) နှစ်အရွယ်တွင် အပျိုအဖြစ်လည်းကောင်း ဒေသဓလေ့အရ သတ်မှတ်ပြီး ရိုးရာလူမှုရေးလုပ်ငန်းခွင်များတွင် ပါဝင်ခွင့်ရကြသည်။

=== စိတ်နေသဘောထားများ ===
သမိုင်းကြောင်းအရ ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားများသည် ပဒေသရာဇ် အုပ်စိုးသူ လူတန်းစားတို့၏ ဖိနှိပ်မှုနှင့် မတရားအခွန်အတုတ် ကောက်ခံမှုများကြောင့် ၎င်းတို့နှင့် ကင်းဝေးရာ တောင်ပေါ်ဒေသများသို့ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခဲ့ကြသည့် နောက်ခံရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ပင်ကိုစရိုက်အနေဖြင့် မိမိ၏ စားဝတ်နေရေးအတွက် အမှီအခိုကင်းစွာ လွတ်လပ်စွာ ရှာဖွေလိုသည့် စိတ်ဓာတ် ပြည့်ဝကြသည်။ ပဒေသရာဇ်စနစ် ပပျောက်သွားပြီးနောက်တွင် တောင်ပေါ်ဒေသ၌ အတည်တကျ နေထိုင်လာကြသကဲ့သို့ မြေပြန့်ဒေသများသို့ ဆင်း၍လည်း လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ပအိုဝ်းလူမျိုးတို့၏ စိတ်နေသဘောထားသည် ရိုးသားဖြောင့်မတ်မှုကို အခြေခံသည်။ ၎င်းတို့၏ အထင်ကရ ရိုးရာစကားပုံတစ်ခုက '''‘ကုန်းမြင့်လျှင် ရေမတင်၊ ဂုဏ်မြင့်လျှင် လူမခင်’''' ဟု ဆိုရိုးရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ဆင်းရဲချမ်းသာ၊ ပညာဂုဏ်၊ ဓနဂုဏ် မောက်ခြင်းမရှိဘဲ လူသားအားလုံးကို တစ်ပြေးညီ တန်းတူရည်တူ ဆက်ဆံတတ်သည့် စိတ္တဗေဒ သဘောထားရှိကြသည်။

== ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု ==
ပအိုဝ်းလူမျိုးများသည် အဓိကအားဖြင့် [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]] ကို သက်ဝင်ယုံကြည် ကိုးကွယ်ကြသူများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Saito2014&quot;&gt;Saito, Soe (2014). *The Pa'O People of Myanmar: History, Identity and Culture*. Institute of Southeast Asian Studies, pp. 45–52.&lt;/ref&gt; သမိုင်းအရ ပအိုဝ်းတို့သည် မွန်၊ ရှမ်း နှင့် ဗမာတို့နှင့် ရှေးယခင်ကတည်းက ယဉ်ကျေးမှုအရ ထိတွေ့ဆက်ဆံခဲ့ကြသဖြင့် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကို စောစီးစွာ လက်ခံယုံကြည်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ပအိုဝ်းကျေးရွာတိုင်းလိုလိုတွင် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း (ကျောင်း) နှင့် စေတီပုထိုးများ ရှိကြပြီး ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများသည် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ဗဟိုချက်မများ သာမကဘဲ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် စာပေ သင်ကြားရေးဆိုင်ရာ အရေးပါသော ဗဟိုဌာနများလည်း ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Hakangard1990&quot;&gt;Håkangård, Agneta (1990). *Road 13: A Socio-economic Study of Villagers along Road 13 in the Lao PDR*. Uppsala University, pp. 112–115.&lt;/ref&gt;

ဗုဒ္ဓဘာသာကို အဓိက ကိုးကွယ်ကြသော်လည်း ပအိုဝ်းတို့၏ လူမှုဘဝတွင် ရှေးဦး ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ် ယုံကြည်မှုများ ပေါင်းစပ်ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် ရွာစောင့်နတ်၊ အိမ်စောင့်နတ်၊ တောင်စောင့်နတ်နှင့် တောစောင့်နတ် စသည့် အစောင့်အရှောက် နတ်များကို ပူဇော်ပသလေ့ ရှိကြသည်။&lt;ref name=&quot;Spiro1996&quot;&gt;Spiro, Melford E. (1996). *Burmese Supernaturalism*. Transaction Publishers, pp. 62–68.&lt;/ref&gt; အထူးသဖြင့် ရွာဦးနတ်ပွဲများနှင့် ရိုးရာနတ်ပူဇော်ပွဲများကို နှစ်စဉ် ကျင်းပလေ့ရှိပြီး သီးနှံရိတ်သိမ်းချိန်နှင့် စိုက်ပျိုးရေးရာသီများတွင် ကောင်းမွန်သော သီးနှံထွက်ရှိရေးနှင့် ရွာသူရွာသားများ ဘေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်းရေးအတွက် ဆုတောင်းပူဇော်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Saito2014&quot; /&gt;

ထို့ပြင် ပအိုဝ်းတို့၏ ရိုးရာယုံကြည်မှုတွင် ဝိဇ္ဇာ၊ ဇော်ဂျီနှင့် နဂါးဆိုင်ရာ ဒဏ္ဍာရီ ယုံကြည်မှုများလည်း နက်ရှိုင်းစွာ အမြစ်တွယ်နေသည်။ မိမိတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် ဝိဇ္ဇာနှင့် နဂါးမတို့မှ ဆင်းသက်လာသည်ဆိုသော &quot;သူရိယစန္ဒာ&quot; (နေနှင့်လ) ဒဏ္ဍာရီ ယုံကြည်ချက်သည် ပအိုဝ်းတို့၏ ရိုးရာခေါင်းပေါင်း ဝတ်ဆင်ပုံ အဓိပ္ပာယ်နှင့် အမျိုးသားဆိုင်ရာ အမှတ်အသား တို့တွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Russell1911&quot;&gt;Russell, R. V. (1911). *The Tribes and Castes of the Central Provinces of India*. Macmillan and Co., Vol. 3.&lt;/ref&gt;

==ထင်ရှားကျော်ကြားသော ပအိုဝ်းလူမျိုးများ==
* [[သာမညဆရာတော်]] အဘိဓဇအဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိက ဘဒ္ဒန္တဝိနယ
*[[ရွှေဥဒေါင်းတောင်ဆရာတော်]] ဘဒ္ဒန္တကုမာရ
*[[အလံတစ်ရာဆရာတော်]]အဘိဓဇအဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိက ဘဒ္ဒန္တစန္ဒန
*ဘားအံ ကျောက်ကလ္လာပ် ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တဝိမလ

*[[နန်းခင်ဇေယျာ]] - [[မယ်မြန်မာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ]] ၂၀၁၂
*[[တင်အောင်မိုး]] - မြန်မာ့လက်ရွေးစင်ဘောလုံးသမား 
*အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ မဏိဇောတဓရ ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဖြာႏတန်[[အောင်ခမ်းထီ]] -ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်/ အသွင်ပြောင်းပအိုဝ်း ဌာနေပြည်သူ့စစ် (PNO/PNA) နာယက
*[[ဒေါ်ကြိုင်ကြိုင်]] - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ၏ ဇနီး
*ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ဒုဥက္ကဋ္ဌ [[လှဖေ (ပအိုဝ်းအမျိုးသားခေါင်းဆောင်)|ဖြားဗွာလှဖေ]] (မွန်ပြည်နယ်/သထုံ) 
*သထုံ(ဆီဆိုင်နယ်)စော်ဘွားစဝ်ခွန်ကြည်
(ရှမ်းတောင်/သထုံ)
*ပင်လုံစာချုပ်တွင်ပါဝင်လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သော 
ဦးဖြူ (ရှမ်းတောင်/သထုံ(ဆီဆိုင်)နယ်)&lt;ref&gt;ကျော်ငြိမ်း (မြန်မာသမိုင်းအဖွဲ့ဝင်)၊ ရှမ်းပြည်နှင့်စော်ဘွား(ဦးထွန်းမြင့်-တောင်ကြီး)&lt;/ref&gt;
*(NCA) ထိုးထားသော ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်/တပ်မတော် (PNLO/PNLA) နာယက ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာ
* ဂီတစာဆို [[ခွန်သာဒွန်း]]
* ဂီတစာဆို [[ခွန်ပေါရန်း]]
* အဆိုတော် [[ခွန်သန်းထွန်း]]
* အဆိုတော် [[ဒိုးလုံး]]
* အဆိုတော် [[ခွန်ရိုင်းဟန်]]
* အဆိုတော် ခွန်ငယ်လင်း
* အဆိုတော် [[ဘီလီလမင်းအေး]] (ပအိုဝ်း-ကရင်ကပြား)
*[[နော်ဖောအယ်ထား]] (ပအိုဝ်း-ကရင်ကပြား)▪️Naw Phaw Eh Htar
* [[ထွန်းရင်လော]]
* သရုပ်ဆောင် [[နန်းမြတ်ဖြိုးသင်း]]
* သရုပ်ဆောင် နန်းခင်ဇေယျာ

==ဆက်စပ်လေ့လာရန်==
*[[ဒုံးလွှတ်ခြင်း]]

==ကိုးကား==
{{Reflist}}

{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]]</text>
      <sha1>l8ehgzv3nlkm6xdvegv3vdl2j4izpnw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကစ္ဆပနဒီ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16121</id>
    <redirect title="ကုလားတန်မြစ်" />
    <revision>
      <id>1056230</id>
      <parentid>786909</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T06:04:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>စာမျက်နှာကို [[ကုလားတန်မြစ်]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည်</comment>
      <origin>1056230</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5966" sha1="aquuuin40l4jgrwcfqqqgi510qskdn8" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ကုလားတန်မြစ်]]{{Geobox | River
&lt;!-- *** Heading *** --&gt;
| name                      = Kaladan
| native_name               = {{my|ကုလားတန်မြစ်}}
| other_name                = ကစ္ဆပနဒီ
| other_name1                = Beino
| other_name2              = Bawinu
| other_name3              = Bawinung(Boinung)
| category                  = 
&lt;!-- *** Image *** --&gt;
| image                     = Kit SaPa Nadi River.jpg
| image_caption             = ကုလားတန်မြစ်ကိုဖြတ်၍ ဆောက်ထားသော ရန်ကုန်-စစ်တွေ တံတားကို မြင်ရပုံ
&lt;!-- *** Name *** --&gt;
| etymology                 = 
| nickname                  = 
&lt;!-- *** Country etc. *** --&gt;
| country                   = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| country1                  = [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]
| state                     = [[ချင်းပြည်နယ်]]
| state1                     = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]
| state2                     = မီဇိုရမ်ပြည်နယ်
&lt;!-- *** Locations *** --&gt;
| source                    = west flank of Mount Zinghmuh
| source_location           = [[ချင်းတောင်တန်း]]
| source_region             = [[ချင်းပြည်နယ်]]
| source_country            = မြန်မာ
| source_elevation          =2564
| source_coordinates        = {{coord|22|49|28|N|93|31|57|E|display=inline,title}}
| mouth                     = [[စစ်တွေ]]
| mouth_location            = [[ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်]]
| mouth_country             = မြန်မာ
| mouth_elevation           = 0
| capital_coordinates       = 
| mouth_coordinates         = {{coord|20|06|00|N|92|54|09|E|display=inline,title}}
| tributary_left              = Twe River
| tributary_left1             = Mi River
| tributary_left2             = Kalabon River
| tributary_left3             = Kyegu River
| tributary_right             = Chal River
| tributary_right1            = Tio River
| tributary_right2            = Tuichang
| tributary_right3            = [[:en:Mat River (India)|Mat River]]
| tributary_right4            = Kawrthingdeng River
&lt;!-- *** Dimensions *** --&gt;
| length                    =
| width                     = 
| depth                     = 
| watershed                 = 
| discharge                 = 3468
| discharge_location        = 
&lt;!-- *** Free frields *** --&gt;
| free                      = 
&lt;!-- *** Maps *** --&gt;
| map                       =
| map_caption               =
| map_locator               = 
&lt;!-- *** Websites *** --&gt;
| commons                   = 
| statistics                = 
| website                   = 
&lt;!-- *** Footnotes *** --&gt;
| footnotes                 = 
}}
'''ကုလားတန်မြစ်'''သည် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်တော်မြို့]] သေလာဂီရိမောရပ္ပတ္တတောင်၏အရှေ့ဘက်တွင်တည်ရှိသည်။ ဤမြစ်သည် ပေ(၈၀⁠၀၀)ခန့်မြင့်သော [[ချင်းပြည်နယ်]] လူရှည်တောင်တန်းနှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] ချင်လတိတလန် တောင်ကုန်းများမှ မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းလာသည်။ 

ဒေသခံပြည်သူများက အရပ်အခေါ် ကုလားတန်မြစ် ဟုခေါ်သည်။ စာပေများတွင် ဂစ္ဆပနဒီ(ခေါ်)ကုလားတန်မြစ်ဟု တွေ့ရသည်။ ယခင်က ဒေသခံပြည်သူများသည်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးအဖြစ် ကုလားတန်မြစ်ကို ရေလမ်းခရီးအဖြစ် အားပြုကြရသည်။ ကုလားတန်မြစ်သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၏ အရှည်ဆုံးနှင့် အသုံးအဝင်ဆုံးမြစ်ကြောင်း တစ်သွယ်ဖြစ်သည်။ ထူးခြားထင်ရှားသည့်အချက်မှာ ချင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းမှ ထရောဘာ(တီအိုရီဘာ)အမည်ဖြင့် စီးဆင်းလာသည့်မြစ်ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံ နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့၏ နယ်ခြားမြစ်လည်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/burma/txu-oclc-6924198-nf46-7.jpg NF 46-7 &quot;Gangaw, Burma&quot;] U.S. Army Map Service topographic map 1:250,000, 1954, first printing April 1958&lt;/ref&gt;  

[[file:Kit SaPa Nadi River2.jpg|thumb|200px|ကုလားတန်မြစ် မြင်ကွင်းတစ်ခု]]

[[နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]] လက်ထက်တွင် ကစ္ဆပနဒီတံတားကြီးကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်- စစ်တွေ လမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ကုန်စည်ကူးသန်းမူအတွက် အလွန်အရေးပါသော တံတားဖြစ်သည်။

==ကိုးကား==
{{Reflist}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်]]</text>
      <sha1>aquuuin40l4jgrwcfqqqgi510qskdn8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056231</id>
      <parentid>1056230</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T06:05:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>အကြောင်းအရာ &quot;#REDIRECT [[ကုလားတန်မြစ်]]&quot; ဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်</comment>
      <origin>1056231</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50" sha1="lzz62rwelmzjp64vmu2o47gty6ld6tl" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ကုလားတန်မြစ်]]</text>
      <sha1>lzz62rwelmzjp64vmu2o47gty6ld6tl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကုလားတန်မြစ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16362</id>
    <revision>
      <id>1056232</id>
      <parentid>87403</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T06:14:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>[[ကစ္ဆပနဒီ]] သို့ ပြန်ညွှန်းကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်</comment>
      <origin>1056232</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5602" sha1="68ui7l1ekj9nrzozovu5ql90f5vi630" xml:space="preserve">{{Geobox||name=ကုလားတန်မြစ်|native_name=|other_name=ကစ္ဆပနဒီ|other_name1=ဘွယ်နူးမြစ်|other_name2=|other_name3=ချင်မ်သွီးပွီး|category=&lt;!-- *** Image *** --&gt;|image=Kit SaPa Nadi River.jpg|image_caption=ကုလားတန်မြစ်ကိုဖြတ်၍ ဆောက်ထားသော ရန်ကုန်-စစ်တွေ တံတားကို မြင်ရပုံ
&lt;!-- *** Name *** --&gt;|etymology=|nickname=&lt;!-- *** Country etc. *** --&gt;|country=[[မြန်မာနိုင်ငံ]]|country1=[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]|state=[[ချင်းပြည်နယ်]]|state1=[[ရခိုင်ပြည်နယ်]]|state2=မီဇိုရမ်ပြည်နယ်
&lt;!-- *** Locations *** --&gt;|source=west flank of Mount Zinghmuh|source_location=[[ချင်းတောင်တန်း]]|source_region=[[ချင်းပြည်နယ်]]|source_country=မြန်မာ|source_elevation=2564|source_coordinates={{coord|22|49|28|N|93|31|57|E|display=inline,title}}|mouth=[[စစ်တွေ]]|mouth_location=[[ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်]]|mouth_country=မြန်မာ|mouth_elevation=0|capital_coordinates=|mouth_coordinates={{coord|20|06|00|N|92|54|09|E|display=inline,title}}|tributary_left=Twe River|tributary_left1=Mi River|tributary_left2=Kalabon River|tributary_left3=Kyegu River|tributary_right=Chal River|tributary_right1=Tio River|tributary_right2=Tuichang|tributary_right3=[[:en:Mat River (India)|Mat River]]|tributary_right4=Kawrthingdeng River
&lt;!-- *** Dimensions *** --&gt;|length=|width=|depth=|watershed=|discharge=3468|discharge_location=&lt;!-- *** Free frields *** --&gt;|free=&lt;!-- *** Maps *** --&gt;|map=|map_caption=|map_locator=&lt;!-- *** Websites *** --&gt;|commons=|statistics=|website=&lt;!-- *** Footnotes *** --&gt;|footnotes=}}'''ကုလားတန်မြစ်''' (အခြားအမည်များ ကစ္ဆပနဒီမြစ်၊ ဘွယ်နူးမြစ်၊​ ချင်မ်သွီးပွီးမြစ်) သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]အရှေ့ပိုင်း [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၊ မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်း [[ချင်းပြည်နယ်]]နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တို့တွင် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသော ပေ(၈,၀⁠၀၀)ခန့် မြင့်သည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၂° ၄၇′ ၁၀″ နှင့် ၂၂° ၁၁′ ၀၆″ အကြားတွင် အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအကြား နိုင်ငံတကာနယ်စပ်အဖြစ် တည်ရှိသည်။ 

== အမည် ==
တရားဝင်အားဖြင့် ကုလားတန်မြစ်ဟု ခေါ်ဆိုသည့် မြစ်ကို မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင် ချင်မ်သွီးပွီးမြစ်ဟု ခေါ်ဆိုပြီး၊ ချင်းပြည်နယ်တွင် ဘွယ်နူးမြစ်ဟု ခေါ်ဝေါ်ကာ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ကစ္ဆပနဒီမြစ်ဟု ခေါ်တွင်သည်။

ယခင်က ဒေသခံပြည်သူများသည်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးအဖြစ် ကုလားတန်မြစ်ကို ရေလမ်းခရီးအဖြစ် အားပြုကြရသည်။ ကုလားတန်မြစ်သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၏ အရှည်ဆုံးနှင့် အသုံးအဝင်ဆုံးမြစ်ကြောင်း တစ်သွယ်ဖြစ်သည်။ ထူးခြားထင်ရှားသည့်အချက်မှာ ချင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းမှ ထရောဘာ(တီအိုရီဘာ)အမည်ဖြင့် စီးဆင်းလာသည့်မြစ်ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံ နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့၏ နယ်ခြားမြစ်လည်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/burma/txu-oclc-6924198-nf46-7.jpg NF 46-7 &quot;Gangaw, Burma&quot;] U.S. Army Map Service topographic map 1:250,000, 1954, first printing April 1958&lt;/ref&gt;

== တံတားတည်ဆောက်မှု ==
[[ဖိုင်:Kit_SaPa_Nadi_River2.jpg|thumb|200x200px|ကုလားတန်မြစ် မြင်ကွင်းတစ်ခု]]
[[နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]] လက်ထက်တွင် ကစ္ဆပနဒီတံတားကြီးကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်- စစ်တွေ လမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ကုန်စည်ကူးသန်းမူအတွက် အလွန်အရေးပါသော တံတားဖြစ်သည်။

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>68ui7l1ekj9nrzozovu5ql90f5vi630</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056233</id>
      <parentid>1056232</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T06:15:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1056233</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5694" sha1="1inqgq72yyf23gor66tp7svm8tfy89a" xml:space="preserve">{{Geobox||name=ကုလားတန်မြစ်|native_name=|other_name=ကစ္ဆပနဒီ|other_name1=ဘွယ်နူးမြစ်|other_name2=|other_name3=ချင်မ်သွီးပွီး|category=&lt;!-- *** Image *** --&gt;|image=Kit SaPa Nadi River.jpg|image_caption=ကုလားတန်မြစ်ကိုဖြတ်၍ ဆောက်ထားသော ရန်ကုန်-စစ်တွေ တံတားကို မြင်ရပုံ
&lt;!-- *** Name *** --&gt;|etymology=|nickname=&lt;!-- *** Country etc. *** --&gt;|country=[[မြန်မာနိုင်ငံ]]|country1=[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]|state=[[ချင်းပြည်နယ်]]|state1=[[ရခိုင်ပြည်နယ်]]|state2=မီဇိုရမ်ပြည်နယ်
&lt;!-- *** Locations *** --&gt;|source=west flank of Mount Zinghmuh|source_location=[[ချင်းတောင်တန်း]]|source_region=[[ချင်းပြည်နယ်]]|source_country=မြန်မာ|source_elevation=2564|source_coordinates={{coord|22|49|28|N|93|31|57|E|display=inline,title}}|mouth=[[စစ်တွေ]]|mouth_location=[[ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်]]|mouth_country=မြန်မာ|mouth_elevation=0|capital_coordinates=|mouth_coordinates={{coord|20|06|00|N|92|54|09|E|display=inline,title}}|tributary_left=Twe River|tributary_left1=Mi River|tributary_left2=Kalabon River|tributary_left3=Kyegu River|tributary_right=Chal River|tributary_right1=Tio River|tributary_right2=Tuichang|tributary_right3=[[:en:Mat River (India)|Mat River]]|tributary_right4=Kawrthingdeng River
&lt;!-- *** Dimensions *** --&gt;|length=|width=|depth=|watershed=|discharge=3468|discharge_location=&lt;!-- *** Free frields *** --&gt;|free=&lt;!-- *** Maps *** --&gt;|map=|map_caption=|map_locator=&lt;!-- *** Websites *** --&gt;|commons=|statistics=|website=&lt;!-- *** Footnotes *** --&gt;|footnotes=}}'''ကုလားတန်မြစ်''' (အခြားအမည်များ ကစ္ဆပနဒီမြစ်၊ ဘွယ်နူးမြစ်၊​ ချင်မ်သွီးပွီးမြစ်) သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]အရှေ့ပိုင်း [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၊ မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်း [[ချင်းပြည်နယ်]]နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တို့တွင် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသော ပေ(၈,၀⁠၀၀)ခန့် မြင့်သည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၂° ၄၇′ ၁၀″ နှင့် ၂၂° ၁၁′ ၀၆″ အကြားတွင် အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအကြား နိုင်ငံတကာနယ်စပ်အဖြစ် တည်ရှိသည်။ 

== အမည် ==
တရားဝင်အားဖြင့် ကုလားတန်မြစ်ဟု ခေါ်ဆိုသည့် မြစ်ကို မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင် ချင်မ်သွီးပွီးမြစ်ဟု ခေါ်ဆိုပြီး၊ ချင်းပြည်နယ်တွင် ဘွယ်နူးမြစ်ဟု ခေါ်ဝေါ်ကာ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ကစ္ဆပနဒီမြစ်ဟု ခေါ်တွင်သည်။

ယခင်က ဒေသခံပြည်သူများသည်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးအဖြစ် ကုလားတန်မြစ်ကို ရေလမ်းခရီးအဖြစ် အားပြုကြရသည်။ ကုလားတန်မြစ်သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၏ အရှည်ဆုံးနှင့် အသုံးအဝင်ဆုံးမြစ်ကြောင်း တစ်သွယ်ဖြစ်သည်။ ထူးခြားထင်ရှားသည့်အချက်မှာ ချင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းမှ ထရောဘာ(တီအိုရီဘာ)အမည်ဖြင့် စီးဆင်းလာသည့်မြစ်ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံ နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့၏ နယ်ခြားမြစ်လည်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/burma/txu-oclc-6924198-nf46-7.jpg NF 46-7 &quot;Gangaw, Burma&quot;] U.S. Army Map Service topographic map 1:250,000, 1954, first printing April 1958&lt;/ref&gt;

== တံတားတည်ဆောက်မှု ==
[[ဖိုင်:Kit_SaPa_Nadi_River2.jpg|thumb|200x200px|ကုလားတန်မြစ် မြင်ကွင်းတစ်ခု]]
[[နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]] လက်ထက်တွင် ကစ္ဆပနဒီတံတားကြီးကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်- စစ်တွေ လမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ကုန်စည်ကူးသန်းမူအတွက် အလွန်အရေးပါသော တံတားဖြစ်သည်။

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>1inqgq72yyf23gor66tp7svm8tfy89a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056234</id>
      <parentid>1056233</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T06:15:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1056234</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5788" sha1="nseynnza03abr3i39osrrg140istgai" xml:space="preserve">{{Geobox||name=ကုလားတန်မြစ်|native_name=|other_name=ကစ္ဆပနဒီ|other_name1=ဘွယ်နူးမြစ်|other_name2=|other_name3=ချင်မ်သွီးပွီး|category=&lt;!-- *** Image *** --&gt;|image=Kit SaPa Nadi River.jpg|image_caption=ကုလားတန်မြစ်ကိုဖြတ်၍ ဆောက်ထားသော ရန်ကုန်-စစ်တွေ တံတားကို မြင်ရပုံ
&lt;!-- *** Name *** --&gt;|etymology=|nickname=&lt;!-- *** Country etc. *** --&gt;|country=[[မြန်မာနိုင်ငံ]]|country1=[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]|state=[[ချင်းပြည်နယ်]]|state1=[[ရခိုင်ပြည်နယ်]]|state2=မီဇိုရမ်ပြည်နယ်
&lt;!-- *** Locations *** --&gt;|source=west flank of Mount Zinghmuh|source_location=[[ချင်းတောင်တန်း]]|source_region=[[ချင်းပြည်နယ်]]|source_country=မြန်မာ|source_elevation=2564|source_coordinates={{coord|22|49|28|N|93|31|57|E|display=inline,title}}|mouth=[[စစ်တွေ]]|mouth_location=[[ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်]]|mouth_country=မြန်မာ|mouth_elevation=0|capital_coordinates=|mouth_coordinates={{coord|20|06|00|N|92|54|09|E|display=inline,title}}|tributary_left=Twe River|tributary_left1=Mi River|tributary_left2=Kalabon River|tributary_left3=Kyegu River|tributary_right=Chal River|tributary_right1=Tio River|tributary_right2=Tuichang|tributary_right3=[[:en:Mat River (India)|Mat River]]|tributary_right4=Kawrthingdeng River
&lt;!-- *** Dimensions *** --&gt;|length=|width=|depth=|watershed=|discharge=3468|discharge_location=&lt;!-- *** Free frields *** --&gt;|free=&lt;!-- *** Maps *** --&gt;|map=|map_caption=|map_locator=&lt;!-- *** Websites *** --&gt;|commons=|statistics=|website=&lt;!-- *** Footnotes *** --&gt;|footnotes=}}'''ကုလားတန်မြစ်''' (အခြားအမည်များ ကစ္ဆပနဒီမြစ်၊ ဘွယ်နူးမြစ်၊​ ချင်မ်သွီးပွီးမြစ်) သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]အရှေ့ပိုင်း [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၊ မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်း [[ချင်းပြည်နယ်]]နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တို့တွင် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသော ပေ(၈,၀⁠၀၀)ခန့် မြင့်သည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၂° ၄၇′ ၁၀″ နှင့် ၂၂° ၁၁′ ၀၆″ အကြားတွင် အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအကြား နိုင်ငံတကာနယ်စပ်အဖြစ် တည်ရှိသည်။ 

== အမည် ==
တရားဝင်အားဖြင့် ကုလားတန်မြစ်ဟု ခေါ်ဆိုသည့် မြစ်ကို မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင် ချင်မ်သွီးပွီးမြစ်ဟု ခေါ်ဆိုပြီး၊ ချင်းပြည်နယ်တွင် ဘွယ်နူးမြစ်ဟု ခေါ်ဝေါ်ကာ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ကစ္ဆပနဒီမြစ်ဟု ခေါ်တွင်သည်။

ယခင်က ဒေသခံပြည်သူများသည်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးအဖြစ် ကုလားတန်မြစ်ကို ရေလမ်းခရီးအဖြစ် အားပြုကြရသည်။ ကုလားတန်မြစ်သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၏ အရှည်ဆုံးနှင့် အသုံးအဝင်ဆုံးမြစ်ကြောင်း တစ်သွယ်ဖြစ်သည်။ ထူးခြားထင်ရှားသည့်အချက်မှာ ချင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းမှ ထရောဘာ(တီအိုရီဘာ)အမည်ဖြင့် စီးဆင်းလာသည့်မြစ်ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံ နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့၏ နယ်ခြားမြစ်လည်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/burma/txu-oclc-6924198-nf46-7.jpg NF 46-7 &quot;Gangaw, Burma&quot;] U.S. Army Map Service topographic map 1:250,000, 1954, first printing April 1958&lt;/ref&gt;

== တံတားတည်ဆောက်မှု ==
[[ဖိုင်:Kit_SaPa_Nadi_River2.jpg|thumb|200x200px|ကုလားတန်မြစ် မြင်ကွင်းတစ်ခု]]
[[နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]] လက်ထက်တွင် ကစ္ဆပနဒီတံတားကြီးကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်- စစ်တွေ လမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ကုန်စည်ကူးသန်းမူအတွက် အလွန်အရေးပါသော တံတားဖြစ်သည်။

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>nseynnza03abr3i39osrrg140istgai</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056235</id>
      <parentid>1056234</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T06:16:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1056235</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5845" sha1="psf3awbw8i6hbawrmhepq6wyym4rdaj" xml:space="preserve">{{Geobox||name=ကုလားတန်မြစ်|native_name=|other_name=ကစ္ဆပနဒီ|other_name1=ဘွယ်နူးမြစ်|other_name2=|other_name3=ချင်မ်သွီးပွီး|category=&lt;!-- *** Image *** --&gt;|image=Kit SaPa Nadi River.jpg|image_caption=ကုလားတန်မြစ်ကိုဖြတ်၍ ဆောက်ထားသော ရန်ကုန်-စစ်တွေ တံတားကို မြင်ရပုံ
&lt;!-- *** Name *** --&gt;|etymology=|nickname=&lt;!-- *** Country etc. *** --&gt;|country=[[မြန်မာနိုင်ငံ]]|country1=[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]|state=[[ချင်းပြည်နယ်]]|state1=[[ရခိုင်ပြည်နယ်]]|state2=မီဇိုရမ်ပြည်နယ်
&lt;!-- *** Locations *** --&gt;|source=west flank of Mount Zinghmuh|source_location=[[ချင်းတောင်တန်း]]|source_region=[[ချင်းပြည်နယ်]]|source_country=မြန်မာ|source_elevation=2564|source_coordinates={{coord|22|49|28|N|93|31|57|E|display=inline,title}}|mouth=[[စစ်တွေ]]|mouth_location=[[ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်]]|mouth_country=မြန်မာ|mouth_elevation=0|capital_coordinates=|mouth_coordinates={{coord|20|06|00|N|92|54|09|E|display=inline,title}}|tributary_left=Twe River|tributary_left1=Mi River|tributary_left2=Kalabon River|tributary_left3=Kyegu River|tributary_right=Chal River|tributary_right1=Tio River|tributary_right2=Tuichang|tributary_right3=[[:en:Mat River (India)|Mat River]]|tributary_right4=Kawrthingdeng River
&lt;!-- *** Dimensions *** --&gt;|length=|width=|depth=|watershed=|discharge=3468|discharge_location=&lt;!-- *** Free frields *** --&gt;|free=&lt;!-- *** Maps *** --&gt;|map=|map_caption=|map_locator=&lt;!-- *** Websites *** --&gt;|commons=|statistics=|website=&lt;!-- *** Footnotes *** --&gt;|footnotes=}}'''ကုလားတန်မြစ်''' (အခြားအမည်များ ကစ္ဆပနဒီမြစ်၊ ဘွယ်နူးမြစ်၊​ ချင်မ်သွီးပွီးမြစ်) သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]အရှေ့ပိုင်း [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၊ မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်း [[ချင်းပြည်နယ်]]နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တို့တွင် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသော ပေ(၈,၀⁠၀၀)ခန့် မြင့်သည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၂° ၄၇′ ၁၀″ နှင့် ၂၂° ၁၁′ ၀၆″ အကြားတွင် အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအကြား နိုင်ငံတကာနယ်စပ်အဖြစ် တည်ရှိသည်။ 

== အမည် ==
တရားဝင်အားဖြင့် ကုလားတန်မြစ်ဟု ခေါ်ဆိုသည့် မြစ်ကို မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင် ချင်မ်သွီးပွီးမြစ်ဟု ခေါ်ဆိုပြီး၊ ချင်းပြည်နယ်တွင် ဘွယ်နူးမြစ်ဟု ခေါ်ဝေါ်ကာ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ကစ္ဆပနဒီမြစ်ဟု ခေါ်တွင်သည်။

ယခင်က ဒေသခံပြည်သူများသည်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးအဖြစ် ကုလားတန်မြစ်ကို ရေလမ်းခရီးအဖြစ် အားပြုကြရသည်။ ကုလားတန်မြစ်သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၏ အရှည်ဆုံးနှင့် အသုံးအဝင်ဆုံးမြစ်ကြောင်း တစ်သွယ်ဖြစ်သည်။ ထူးခြားထင်ရှားသည့်အချက်မှာ ချင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းမှ ထရောဘာ(တီအိုရီဘာ)အမည်ဖြင့် စီးဆင်းလာသည့်မြစ်ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံ နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့၏ နယ်ခြားမြစ်လည်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/burma/txu-oclc-6924198-nf46-7.jpg NF 46-7 &quot;Gangaw, Burma&quot;] U.S. Army Map Service topographic map 1:250,000, 1954, first printing April 1958&lt;/ref&gt;

== တံတားတည်ဆောက်မှု ==
[[ဖိုင်:Kit_SaPa_Nadi_River2.jpg|thumb|200x200px|ကုလားတန်မြစ် မြင်ကွင်းတစ်ခု]]
[[နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]] လက်ထက်တွင် ကစ္ဆပနဒီတံတားကြီးကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်- စစ်တွေ လမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ကုန်စည်ကူးသန်းမူအတွက် အလွန်အရေးပါသော တံတားဖြစ်သည်။

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်]]</text>
      <sha1>psf3awbw8i6hbawrmhepq6wyym4rdaj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056236</id>
      <parentid>1056235</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T06:16:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ချင်းပြည်နယ်]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1056236</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5899" sha1="4n10ssn3jeqa3jayeud4l22xmoa87vb" xml:space="preserve">{{Geobox||name=ကုလားတန်မြစ်|native_name=|other_name=ကစ္ဆပနဒီ|other_name1=ဘွယ်နူးမြစ်|other_name2=|other_name3=ချင်မ်သွီးပွီး|category=&lt;!-- *** Image *** --&gt;|image=Kit SaPa Nadi River.jpg|image_caption=ကုလားတန်မြစ်ကိုဖြတ်၍ ဆောက်ထားသော ရန်ကုန်-စစ်တွေ တံတားကို မြင်ရပုံ
&lt;!-- *** Name *** --&gt;|etymology=|nickname=&lt;!-- *** Country etc. *** --&gt;|country=[[မြန်မာနိုင်ငံ]]|country1=[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]|state=[[ချင်းပြည်နယ်]]|state1=[[ရခိုင်ပြည်နယ်]]|state2=မီဇိုရမ်ပြည်နယ်
&lt;!-- *** Locations *** --&gt;|source=west flank of Mount Zinghmuh|source_location=[[ချင်းတောင်တန်း]]|source_region=[[ချင်းပြည်နယ်]]|source_country=မြန်မာ|source_elevation=2564|source_coordinates={{coord|22|49|28|N|93|31|57|E|display=inline,title}}|mouth=[[စစ်တွေ]]|mouth_location=[[ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်]]|mouth_country=မြန်မာ|mouth_elevation=0|capital_coordinates=|mouth_coordinates={{coord|20|06|00|N|92|54|09|E|display=inline,title}}|tributary_left=Twe River|tributary_left1=Mi River|tributary_left2=Kalabon River|tributary_left3=Kyegu River|tributary_right=Chal River|tributary_right1=Tio River|tributary_right2=Tuichang|tributary_right3=[[:en:Mat River (India)|Mat River]]|tributary_right4=Kawrthingdeng River
&lt;!-- *** Dimensions *** --&gt;|length=|width=|depth=|watershed=|discharge=3468|discharge_location=&lt;!-- *** Free frields *** --&gt;|free=&lt;!-- *** Maps *** --&gt;|map=|map_caption=|map_locator=&lt;!-- *** Websites *** --&gt;|commons=|statistics=|website=&lt;!-- *** Footnotes *** --&gt;|footnotes=}}'''ကုလားတန်မြစ်''' (အခြားအမည်များ ကစ္ဆပနဒီမြစ်၊ ဘွယ်နူးမြစ်၊​ ချင်မ်သွီးပွီးမြစ်) သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]အရှေ့ပိုင်း [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၊ မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်း [[ချင်းပြည်နယ်]]နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တို့တွင် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသော ပေ(၈,၀⁠၀၀)ခန့် မြင့်သည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၂° ၄၇′ ၁၀″ နှင့် ၂၂° ၁၁′ ၀၆″ အကြားတွင် အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအကြား နိုင်ငံတကာနယ်စပ်အဖြစ် တည်ရှိသည်။ 

== အမည် ==
တရားဝင်အားဖြင့် ကုလားတန်မြစ်ဟု ခေါ်ဆိုသည့် မြစ်ကို မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင် ချင်မ်သွီးပွီးမြစ်ဟု ခေါ်ဆိုပြီး၊ ချင်းပြည်နယ်တွင် ဘွယ်နူးမြစ်ဟု ခေါ်ဝေါ်ကာ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ကစ္ဆပနဒီမြစ်ဟု ခေါ်တွင်သည်။

ယခင်က ဒေသခံပြည်သူများသည်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးအဖြစ် ကုလားတန်မြစ်ကို ရေလမ်းခရီးအဖြစ် အားပြုကြရသည်။ ကုလားတန်မြစ်သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၏ အရှည်ဆုံးနှင့် အသုံးအဝင်ဆုံးမြစ်ကြောင်း တစ်သွယ်ဖြစ်သည်။ ထူးခြားထင်ရှားသည့်အချက်မှာ ချင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းမှ ထရောဘာ(တီအိုရီဘာ)အမည်ဖြင့် စီးဆင်းလာသည့်မြစ်ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံ နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့၏ နယ်ခြားမြစ်လည်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/burma/txu-oclc-6924198-nf46-7.jpg NF 46-7 &quot;Gangaw, Burma&quot;] U.S. Army Map Service topographic map 1:250,000, 1954, first printing April 1958&lt;/ref&gt;

== တံတားတည်ဆောက်မှု ==
[[ဖိုင်:Kit_SaPa_Nadi_River2.jpg|thumb|200x200px|ကုလားတန်မြစ် မြင်ကွင်းတစ်ခု]]
[[နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]] လက်ထက်တွင် ကစ္ဆပနဒီတံတားကြီးကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်- စစ်တွေ လမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ကုန်စည်ကူးသန်းမူအတွက် အလွန်အရေးပါသော တံတားဖြစ်သည်။

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်]]</text>
      <sha1>4n10ssn3jeqa3jayeud4l22xmoa87vb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကိုင်ဇာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19283</id>
    <revision>
      <id>1056192</id>
      <parentid>1052665</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T17:35:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-53236-52</username>
        <id>148978</id>
      </contributor>
      <origin>1056192</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23395" sha1="3s24ka56m1c77g4xwu4ox2akgnq98cm" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = ကိုင်ဇာ
| image         =
| caption       = ကိုင်ဇာ
| birth_name    = ဦးညီညီဝင်း
| birth_date    = {{Birth date|1961|2|18}}
| birth_place   = ထားဝယ်မြို့
| nationality   = မြန်မာ
| ethnicity     = ရခိုင်လူမျိုး
| occupation    = အဆိုတော်၊ [[တေးရေးဆရာ]]
| known_for     = မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတ
| father        = ဦးစိန်ဝင်း
| mother        = ဒေါ်သန်းသန်း
| death_date    = {{Death date and age|2026|8|22|1961|2|18}}
| death_place   = ရန်ကုန်မြို့
}}

'''ကိုင်ဇာ'''  ([[၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] [[၁၉၆၁]] – [[၂၂ ဩဂုတ်]] [[၂၀၂၆]]) သည်  တေးရေးနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ &lt;ref name=&quot;DVBKaizar2019&quot;&gt;{{cite web
|url=https://burmese.dvb.no/post/357431
|title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည်
|website=Democratic Voice of Burma (DVB)
|publisher=DVB
|date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များတွင် မြန်မာ့စတီရီယိုဂီတလောက၌ ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;DVBKaizarDeath2026&quot;&gt;{{cite news
|title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|language=my
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;

ထားဝယ်ရိုးရာ မိုးခေါ်တေးကို ပြန်လည်ဆန်းသစ်ထားသည့် “ရွာလိုက်ပါ…မိုး” အပါအဝင် ထားဝယ်ဒေသအကြောင်း သီချင်းများသည် ကိုင်ဇာက၏ ဂီတဘဝတွင် အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဖန်တီးသီဆိုခဲ့သော တေးသီချင်းများသည်လည်း ခေတ်တစ်ခေတ်၏ ဂီတလောကတွင် ရေပန်းစား လူကြိုက်များခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Watch |first=Dawei |date=2026-08-23 |title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပန မနက်ဖြန် ကျင်းပမည် |url=https://www.daweiwatch.com/23/08/2026/135607/ |access-date=2026-08-24 |website=Dawei Watch |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာသည် ရခိုင်လူမျိုးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အမည်ရင်းမှာ ဦးညီညီဝင်း ဖြစ်သည်။ ကိုင်ဇာကို ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ထားဝယ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး [[ရန်ကင်းမြို့နယ်]]၊ ရန်ကုန်မြို့တွင်နေထိုင်ခဲ့သည်။ မိဘများမှာ ဖခင် နိုင်ငံတကာရေးရာသတင်းစဉ် (မြန်မာ့အလင်း) အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိန်ဝင်း နှင့် မိခင် ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီး ဒေါ်သန်းသန်းတို့ဖြစ်သည်။တေးသံရှင် ကိုင်ဇာသည် အနုပညာသွေးပါသော မိသားစုဆွေမျိုးအသိုင်းအဝိုင်းမှ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်သည်။ သူ၏ အစ်ကိုဖြစ်သူမှာ တေးရေး ဆီဇာ (ခေါ်) ဦးကိုကိုဝင်း ဖြစ်ပြီး၊ စာရေးဆရာမ သင်းသင်းသာ တို့နှင့်ညီမဝမ်းကွဲ တော်စပ်သူဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;BBC ကိုင်ဇာ စျာပန&quot;&gt;{{cite news
|title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာရဲ့ စျာပနကို ရေဝေးသုဿာန်မှာ မနက်ဖြန် ပြုလုပ်ဖို့ရှိ
|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cgr7rqdkrjdo
|work=BBC News မြန်မာ
|language=my
|date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;

ကိုင်ဇာသည် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၌ ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ လေးနှစ်တက်ရမည့် တက္ကသိုလ်ပညာရေးကို ဆယ်နှစ်ခန့် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ပထမနှစ်ကို ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် စတင်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို Regional College သုံးခုနှင့် ဝိဇ္ဇာ၊ သိပ္ပံ ပင်မတက္ကသိုလ်ဟူ၍ ခွဲခြားထားရာ ကိုင်ဇာသည် Regional College 2 တွင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဒုတိယနှစ်မှစ၍ လှိုင်နယ်မြေတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကိုင်ဇာသည် နောက်ဆုံးနှစ် ရူပဗေဒစာမေးပွဲကို မဖြေဆိုခဲ့သဖြင့် ဘွဲ့မရရှိခဲ့ပေ။&lt;ref&gt;{{cite news
|title=တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ ဦးဆောင် ပြုလုပ်မယ့် &quot;လိမ္မော်ရောင်ကောလိပ် ဂီတည&quot;
|url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2018/09/23/170627.html
|work=ဧရာဝတီ
|language=my
|date=၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၈
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
|title=ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နှစ် (၁၀၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် အမှတ်တရရင်တွင်းစကားသံများ
|url=https://myawady.net.mm/node/5220
|website=Myawady Webportal
|language=my
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;

== ဂီတဖြတ်သန်းမှု ==
ကိုင်ဇာသည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ''အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ'' တေးစီးရီးဖြင့် စတူဒီယိုဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် ကိုယ်ပိုင်တေးဂီတအဖွဲ့ Success (ဇိန) နှင့်အတူ တေးသီချင်းများ ဖန်တီးသီဆိုခဲ့ပြီး စတီရီယိုခေတ်ဦး၏ ထင်ရှားသော တေးရေး၊ တေးဆိုတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;DVBKaizarDeath2026&quot;&gt;{{cite news
|title=ဝါရင့် တေးရေး/တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|language=my
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;ကိုင်ဇာသည် တေးအယ်လ်ဘမ်ပေါင်း ၂၀ ထွက်ရှိခဲ့ပြီး သီချင်းပုဒ်ရေ ၂၀၀ ကျော် သီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news
|title=ကိုင်ဇာ တကိုယ်တော်တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပမည်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;ကိုင်ဇာ၏ တေးသီချင်းများသည် လူကြီးများသာမက လူငယ်များအကြားတွင်လည်း နှစ်သက်အားပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ တေးရေးဆရာများတွင် [[စောဘွဲ့မှူး]]၊ [[နိုင်မြန်မာ]]၊ [[စိုးလွင်လွင်]]၊ မောင်မော်ဈာန်နှင့် [[သုခမိန်လှိုင်]] တို့ ပါဝင်သည်။ ကိုင်ဇာသည် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာတစ်ဦးလည်းဖြစ်ပြီး [[မေဆွိ]]၊ [[မေခလာ]] တို့နှင့် စုံတွဲသီချင်းများ သီဆိုခဲ့ပြီး အောင်မြင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;DVBKaizar2019&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်&quot;&gt;{{cite news
|title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်
|url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/
|work=Voice of Myanmar
|language=my
|date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;ကိုင်ဇာသည် အဆိုတော်အဖြစ်သာမက တေးရေးဆရာတစ်ဦးအဖြစ်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။ သူ၏ ဂီတလက်ရာများတွင် ကိုယ်တိုင်ရေးစပ်သီဆိုခဲ့သည့် သီချင်းများအပြင် အခြားတေးရေးဆရာများ ရေးစပ်ပေးခဲ့သည့် သီချင်းများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news
|title=ဝါရင့် တေးရေး/ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်
|url=https://burmese.dvb.no/post/322834
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|language=my
|date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt; တေးရေးဆရာ နိုင်မြန်မာ ရေးသားသည့် သီချင်းများကိုလည်းသီဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news
|title=မဲဆောက်မြို့မှာကျင်းပတဲ့ ကွယ်လွန်သူ တေးရေးနိုင်မြန်မာ ဂုဏ်ပြုပွဲ
|url=https://www.rfa.org/burmese/multimedia/song-writer-naing-myanmar-02102025113043.html
|work=Radio Free Asia
|language=my
|date=၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်  [[မြန်မာနိုင်ငံ ဂီတအစည်းအရုံး|မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး]] (ဗဟို) ယာယီအမှုဆောင်အဖွဲ့တွင် ကိုင်ဇာအား ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကိုင်ဇာက ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိကြောင်း နုတ်ထွက်စာတင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news
|title=အဆိုတော် ကိုင်ဇာ ကျန်းမာရေးကြောင့် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ထမ်းဆောင်မည် မဟုတ်
|url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/06/04/242526.html
|work=ဧရာဝတီ
|date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁
|language=my
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news
|title=စစ်အုပ်စုဩဇာခံ ဂီတအစည်းအရုံးတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိဟု ဂီတအနုပညာရှင်များ ထုတ်ပြန်
|url=https://burmese.dvb.no/post/468084
|work=ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ (DVB)
|date=၄ ဇွန် ၂၀၂၁
|language=my
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;

== ဘဝနိဂုံး ==
ကိုင်ဇာသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဝိတိုရိယဆေးရုံ၌ အဆုတ်ထဲပိုးဝင်သဖြင့် ICU အရေးပေါ်ခန်းတွင် ဆေးကုသမှုခံယူနေရင်း ည ၈ နာရီဝန်းကျင်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၆ နှစ်ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;DVBKaizarDeath2026&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;BBC ကိုင်ဇာ စျာပန&quot;/&gt;တေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနကို ဩဂုတ် ၂၄ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင်   [[ရေဝေးသုသာန်]] ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံကျော် စတီရီယိုတေးသံရှင် ကိုင်ဇာ၏ ဈာပနအခမ်းအနားကျင်းပ (ဓာတ်ပုံ) |url=https://burmese.dvb.no/post/511947 |access-date=2026-08-24 |website=DVB Burmese |language=my}}&lt;/ref&gt;

== ထွက်ရှိခဲ့သော တေးအယ်လ်ဘမ်နှင့် တေးသီချင်းများ ==
ကိုင်ဇာ၏ ထင်ရှားသော တေးအယ်လ်ဘမ်များတွင် အောက်ပါတို့ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;DVBKaizar2019&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;VOM ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်&quot;&gt;{{cite news
|title=တေးရေး၊ တေးဆို ကိုင်ဇာ ကွယ်လွန်
|url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/08/23/%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%81%8A-%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC-%E1%80%80/
|work=Voice of Myanmar
|language=my
|date=၂၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
|access-date=၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;

{{div col|colwidth=20em}}
# ''[[အကျည်းတန်၏ အထီးကျန်အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]'' (၁၉၇၇ အသံသွင်း၊ ၁၉၇၈ ဖြန့်ချီ) တေးသီချင်း ၁၆ ပုဒ်၊ တေးဂီတ Success
# ''အလွမ်း'' (၁၉၇၈) တေးသီချင်း ၁၇ ပုဒ်၊ တေးဂီတ E Machine, အသံဖမ်း ဦးဘသိန်း၊ မူပိုင် ဥသြ တေးဂီတ ထုတ်လုပ်ရေး
# ''အနမ်းပန်း'' (၁၉၇၉) တေးသီချင်း ၁၈ ပုဒ် (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်) တေးဂီတ The Aces ၊ အသံဖမ်း ရဲခေါင် (မေ)၊ မူပိုင် ဥသြ တေးဂီတထုတ်လုပ်ရေး
# ''မနိုးပါစေနဲ့ မိုးရယ်'' (တေးသီချင်း ၁၈ ပုဒ်) (၁၉၈၀) တေးဂီတ Success ၊ အသံဖမ်း ရဲခေါင် (မေ)၊ မူပိုင် ဥသြ တေးဂီတထုတ်လုပ်ရေး
# ''နောက်တစ်ခေါက်လောက်ထပ်ပြောပါ'' (၁၉၈၁ ဧပြီ) တေးသီချင်း ၁၉ ပုဒ်၊ တေးဂီတ The Aces တေးပန်းချီ၊ အသံဖမ်း ရဲခေါင် (မေ)၊ မူပိုင် တေးရိပ်သာ တေးသံသွင်း၊ ဖြန့်ချီရေး တေးသံမြိုင် တေးသံသွင်း
# ''သီချင်းရှင်ကိုကြင်နာပါ'' (၁၉၈၁ စက်တင်ဘာ)
# ''ကစ္ဆပနဒီလှိုင်းသံ'' (၁၉၈၂ သြဂုတ်) တေးသီချင်း ၁၄ ပုဒ်၊ တေးဂီတ Success၊ အသံဖမ်း ရဲခေါင် (မေ)၊ မူပိုင် ဥသြမောင်မောင်၊ ဖြန့်ချီရေး ဥသြတေးသံသွင်း
# ''တူနှစ်ကိုယ်တိုင်းပြည်'' (၁၉၈၃) တေးသီချင်း ၁၄ ပုဒ်၊ စုံတွဲ ၂ ပုဒ်၊ မေဆွိ ၂ ပုဒ် (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်)၊ တေးဂီတ Success၊ အသံဖမ်း ကိုရဲခေါင်၊ ကြည်မင်းသိန်း၊ ကျော်ကျော် (မေ စတူဒီယို)၊ မူပိုင် ဥသြမောင်မောင်၊ ဖြန့်ချီရေး  ရွှေဥသြ တေးသံသွင်း
# &quot;မာနမင်းသား&quot; ရုပ်ရှင်ဇာတ်ဝင်တေး (၁၉၈၅ မတ်လ ၁ ရက်) The Aces တေးဂီတ၊ အသံဖမ်း ရဲခေါင် (မေ)
# ''အိပ်မက်များကို တီထွင်သူ'' (၁၉၈၅) တေးသီချင်း ၁၄ ပုဒ်၊ တေးဂီတ Success ၊ အသံဖမ်း ရဲခေါင် (မေ)၊ မူပိုင် ဥသြမောင်မောင်၊ ဖြန့်ချီရေး ဥသြတေးသံသွင်း
# &quot;ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်တေးများ&quot; (၁၉၈၇) အခြားအဆိုတော်များ နှင့် တွဲဖက်၊ တေးဂီတ ကြည်သာနှင့်သူငယ်ချင်းများ ၊ အသံဖမ်း ရဲခေါင် (မေ) ၊ မူပိုင် ဥသြမောင်မောင်၊ ဖြန့်ချီရေး ရွှေဥသြတေးသံသွင်း
# ''မောင့်ဒေဝစ္ဆရာ'' (၁၉၈၈ ဇန္နဝါရီ) တေးဂီတ Success နှင့် ဟန်ငွေထွန်း၊ ရွာစား ဆန်းဝင်းကျော် မင်္ဂလာဆိုင်း၊ စန္ဒရားလှထွဋ်၊ စန္ဒရားစိန်သောင်း၊ ကြည်သာ (ပွဲကြိုက်ခင်) ၊  တယောကိုစိုးမင်း (မြန်မာ့အသံ) ၊ ဟာမိုနီ ထူးအိမ်သင်၊ မေခလာ၊ ကိုင်ဇာ၊ စုံတွဲ အဆို မေခလာ၊ အသံဖမ်း ရဲခေါင် (မေ)၊ မူပိုင် ဥသြ မောင်မောင်၊ ဖြန့်ချီရေး ရွှေဥသြတေးသံသွင်း
# ''လူတွေသိလေ ပိုကောင်းလေ'' (မေဆွိနှင့် တွဲဖက်)
# ''ချမ်းလည်းချမ်းတယ် လွမ်းလည်းလွမ်းတယ်'' (၁၉၈၆) တေးသီချင်း ၁၄ ပုဒ်၊ တေးဂီတ Success ၊ အသံဖမ်း ရဲခေါင် (မေ) ၊ မူပိုင် ဥသြမောင်မောင်၊ ဖြန့်ချီရေး ရွှေဥသြတေးသံသွင်း
# ''မြင်းမိုရ်တောင်တက်သမား''
# ''အချစ်ဆိုသည်မှာ''
# ''မြန်မာပြည်ကိုလွမ်းတယ်''
# ''လွမ်းလိပ်ပြာရဲ့ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်'' (၁၉၉၆) တေးဂီတ မဟာ၊ အသံဖမ်း အိုအေစစ်၊ မူပိုင် မဟာ
# ''နိုင်ငံကျော်'' (၁၉၉၇) တေးသီချင်း ၁၂ ပုဒ်၊ တေးဂီတ Iron Cross ၊ အသံဖမ်း လင်း + ကိုင်ဇာ Workstation ၊ မူပိုင် ဥသြမောင်မောင်
# ''ဂီတရာဇဝင် (၁+၂)''
# ''ရာဇဝင်တွင်မယ့်မိုး''
# ''မောင့်ငယ်ဖော်ကို လွမ်းတဲ့ည''
# &quot;ကမ္ဘာတည်ရှိသရွေ့&quot; မေဆွိနှင့် တွဲဖက်၊ အင်ပါယာ တေးဂီတ၊ အသံဖမ်း ဝေထွန်း (နဝရတ် စတူဒီယို)၊ မူပိုင် စပါယ်ဦးတေးသံသွင်း
{{div col end}}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

{{Lifetime|၁၉၆၁|၂၀၂၆}}
[[ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ကွယ်လွန်သူများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]</text>
      <sha1>3s24ka56m1c77g4xwu4ox2akgnq98cm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပထမ အဲလိဇဘက်ဘုရင်မကြီး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23925</id>
    <revision>
      <id>1056211</id>
      <parentid>1055906</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T03:15:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-53306-81</username>
        <id>148983</id>
      </contributor>
      <origin>1056211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="272165" sha1="dtcav4s0p48zod9td97z3tw5kvuuyom" xml:space="preserve">{{cleanup|date=24 Jul 2021}}
{{Infobox royalty
| name = ပထမအဲလိဇဘက်ဘုရင်မကြီး
| image=Darnley_stage_3.jpg |caption=The &quot;Darnley Portrait&quot; of Elizabeth I (c.&amp;nbsp;1575)
| succession = အင်္ဂလန်နှင့် အိုင်ယာလန် ဘုရင်မ
| reign = ၁၇ နိုဝင်ဘာ ၁၅၅၈&amp;nbsp;– &lt;br&gt;၂၄ မတ် ၁၆၀၃
| coronation = ၁၅ ဇန်နဝါရီ ၁၅၅၉
| predecessor = [[ပထမမြောက် မေရီဘုရင်မ]]  နှင့် ဖိလစ်
| pre-type = ရှေးနန်းစံခဲ့သည့်ဘုရင်မ
| successor = [[ပထမမြောက် ဂျိမ်းစ်ဘုရင်]]
| house = တူဒါ
| father= [[အဋ္ဌမမြောက် ဟင်နရီဘုရင်ကြီး|အဌမမြောက် ဟင်နရီဘုရင်]] |mother=အန်းဘိုလင်း
| birth_date= ၇ စက်တင်ဘာ ၁၅၃၃
|birth_place=ပလက်စန်တီးယားနန်းတော်၊ ဂရင်းနစ်၊ အင်္ဂလန်
| death_date={{death date and age|1603|3|24|1533|9|7|df=y}} 
|နတ်ရွာစံသည့်နေရာ= ရစ်ခ်ျမွန်နန်းတော်, ဆာရေးနယ်, အင်္ဂလန်ပြည်
|အလောင်းတော် မြေကျသည့်ရက်=&lt;br /&gt;၂၈ ဧပြီ ၁၆၀၃&lt;br /&gt;[[ဝက်စ်မင်စတာဘုရားရှိခိုးကျောင်း]]
|မြုပ်နှံသည့်နေရာ = ဝက်စ်မင်စတာ ဘုရားကျောင်း
| လက်မှတ် = Autograph of Elizabeth I of England.svg
| ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု = အင်ဂလီကန်ခရစ်ယာန်
|burial_place=၂၈ ဧပြီ ၁၆၀၃&lt;br /&gt;[[ဝက်စ်မင်စတာဘုရားရှိခိုးကျောင်း]]&lt;br /&gt;|religion=အင်ဂလီကာနင်ဆန်|signature=Autograph_of_Elizabeth_I_of_England.svg}}
'''&lt;big&gt;ပထမအဲလိဇဘက်ဘုရင်မကြီး&lt;/big&gt;''' (၁၅၃၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၇ ရက် – ၁၆၀၃ ခုနှစ် မတ် ၂၄ ရက်) သည် ၁၅၅၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၇ ရက်မှစ၍ ၁၆၀၃ ခုနှစ် သူမ ကွယ်လွန်သည်အထိ အင်္ဂလန်နိုင်ငံနှင့် အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ၏ ဘုရင်မ ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူမသည် တူဒါမင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးနှင့် သက်တမ်းအရှည်ဆုံး စိုးစံခဲ့သော ဘုရင်မလည်း ဖြစ်သည်။ 

ဖြစ်ရပ်ဆန်းကြယ်မှုများ ပြည့်နှက်နေသော သူမ၏ ထီးနန်းစိုးစံမှုနှင့် သိုင်းဝိုင်းမှု၊ သမိုင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအပေါ် သက်ရောက်မှုတို့ကြောင့် &quot;[[အယ်လီဇဘက်ခေတ်|အဲလိဇဘက်ခေတ်]]&quot; ဟု အမည်တွင်စေခဲ့သည်။

'''အဲလိဇဘက်'''  သည် [[အဋ္ဌမမြောက် ဟင်နရီဘုရင်ကြီး]]နှင့် သူ၏ ဒုတိယမြောက် ဇနီးဖြစ်သူ အန်းဘိုလင်း တို့မှ ထွန်းကားပြီး အဖတ်တင်ကျန်ရစ်ခဲ့သော တစ်ဦးတည်းသော သမီးတော် ဖြစ်ပါသည်။ အဲလိဇဘက် အသက် နှစ်နှစ် အရွယ်တွင် သူမ၏ မိဘများ၏ ထိမ်းမြားမှုကို ပယ်ဖျက်ခဲ့ပြီး၊ မိခင်ဖြစ်သူမှာ ကွပ်မျက်ခြင်း ခံခဲ့ရကာ အဲလိဇဘက်ကိုလည်း တရားမဝင် သားသမီး  အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ သို့သော် သူမ အသက် ၁ဝ နှစ် အရွယ်တွင် ဟင်နရီက သူမအား ထီးနန်းဆက်ခံခွင့် ရှိသူများ စာရင်းတွင် ပြန်လည် ထည့်သွင်းပေးခဲ့သည်။

၁၅၄၇ ခုနှစ်တွင် ဟင်နရီ ကွယ်လွန်ပြီးနောက်၊ အဲလိဇဘက်၏ ဖအေတူ မအေကွဲ မောင်ငယ် ဖြစ်သူ ဆဌမမြောက်အက်ဒွပ်ဘုရင် က ၁၅၅၃ ခုနှစ် သူကွယ်လွန်ချိန်အထိ တိုင်းပြည်ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ [[ဆဋ္ဌမမြောက် အက်ဒွပ်ဘုရင်|ဆဌမမြောက် အက်ဒွပ်ဘုရင်]] သည် ကွယ်လွန်ခါနီးတွင် တည်ဆဲဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို ဆန့်ကျင်ပြီး ၎င်း၏ အမတော်နှစ်ဦး ဖြစ်သော မေရီ နှင့် အဲလိဇဘက် တို့၏ ထီးနန်းဆက်ခံခွင့် အခွင့်အရေးများကို လျစ်လျူရှုကာ၊ ပရိုတက်စတင့်  ဘာသာဝင် ဝမ်းကွဲညီမဖြစ်သူ လေဒီ ဂျိန်း ဂရေး ထံသို့ ထီးနန်းလွှဲအပ်ကြောင်း သေတမ်းစာ ရေးသားခဲ့သည်။

သို့သော် အက်ဒွပ်၏ သေတမ်းစာမှာ လျင်မြန်စွာပင် ပယ်ဖျက်ခြင်း ခံခဲ့ရပြီး၊ ကက်သလစ်  ဘာသာဝင် ဖြစ်သူ မေရီ ၁ က ဂျိန်းကို နန်းချ၍ ဘုရင်မ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မေရီ ဘုရင်မ စိုးစံစဉ် ကာလအတွင်း အဲလိဇဘက်သည် ပရိုတက်စတင့် သူပုန်များကို ထောက်ခံအားပေးသည် ဟူသော သံသယဖြင့် တစ်နှစ်နီးပါးခန့် အကျဉ်းချ ခံခဲ့ရသည်။

၁၅၅၈ ခုနှစ်တွင် [[ပထမမြောက် မေရီဘုရင်မ]] ကွယ်လွန်ပြီးနောက် အဲလိဇဘက် သည် ထီးနန်းကို ဆက်ခံခဲ့ပြီး ကောင်းမွန်သော အကြံပေးချက်များကို ရယူကာ တိုင်းပြည်ကို အုပ်ချုပ်ရန် ခြေလှမ်းစတင်ခဲ့သည်။ သူမသည် ဝီလျံ ဆီစီလ်  ဦးဆောင်သော ယုံကြည်စိတ်ချရသည့် အကြံပေးအဖွဲ့အပေါ် များစွာ မှီခိုခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် ဆီစီလ်ကို ဘာရွန် နယ်စားကြီး အဖြစ် သူကောင်းပြုခဲ့သည်။ ဘုရင်မအဖြစ် သူမ၏ ပထမဆုံး လုပ်ဆောင်ချက်များထဲမှ တစ်ခုမှာ အင်္ဂလန်အသင်းတော် (အင်္ဂလိပ် ခရစ်ယာန် ဘုရားကျောင်း) ကို တည်ထောင်ခြင်း ဖြစ်ပြီး သူမကိုယ်တိုင် ထိုအသင်းတော်၏ အမြင့်ဆုံး အုပ်ချုပ်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုသို့ စီမံဆောင်ရွက်မှုသည် နောက်ပိုင်းတွင် &quot;'''အဲလိဇဘက်ခေတ် ဘာသာရေး ပြန်လည်ညှိနှိုင်းမှု'''&quot; ဟု အမည်တွင်ခဲ့ပြီး ယနေ့ခေတ် '''အင်္ဂလန် အသင်းတော်'''အဖြစ်သို့ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲတိုးတက်လာခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက်အနေဖြင့် အိမ်ထောင်ပြုပြီး ထီးနန်းဆက်ခံမည့်သူ မွေးဖွားလိမ့်မည်ဟု လူအများက မျှော်လင့်ခဲ့ကြသော်လည်း၊ လူပျိုတော်များစွာနှင့် စကားကမ်းလှမ်းမှုများ ရှိခဲ့လင့်ကစား သူမသည် မည်သည့်အခါမျှ အိမ်ထောင်မပြုခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် သူမကို တစ်ခါတစ်ရံ '''&quot;အပျိုစင် ဘုရင်မ&quot;''' ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ သူမ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် စကော့တလန်နိုင်ငံ၏ ဘုရင် ဂျိမ်း ၆ ဖြစ်သော သူမ၏ သွေးချင်းစပ်ဝမ်းကွဲ တူတော် စပ်သူက ထီးနန်း ဆက်ခံခဲ့သည်။ 

အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းတွင် အဲလိဇဘက်သည် သူမ၏ ဖခင်နှင့် မောင်နှမများထက် ပိုမို ညှင်သာပျော့ပျောင်း အလယ်အလတ်ကျသူ ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူမ၏ ဆောင်ပုဒ်တစ်ခုမှာ ('''&lt;nowiki/&gt;'ငါ မြင်သော်လည်း နှုတ်ဆိတ်နေမည်'''') ဟု ဖြစ်သည်။ ဘာသာရေးတွင်လည်း သူမသည် အတော်အတန် သည်းခံခွင့်လွှတ်တတ်ပြီး စနစ်တကျ နှိပ်ကွပ်ညှဉ်းပန်းမှုများကို ရှောင်ရှားခဲ့သည်။ ၁၅၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးက သူမအား တရားမဝင် သားသမီးအဖြစ် ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် (၎င်းကြေညာချက်သည် သီအိုရီအရ အင်္ဂလိပ် ကက်သလစ်ဘာသာဝင်များကို ဘုရင်မအပေါ် သစ္စာစောင့်သိရမည့် တာဝန်မှ ကင်းလွတ်စေခဲ့သည်) သူမ၏ အသက်ကို ရန်ရှာသည့် လုပ်ကြံမှု အကြံအစည်များစွာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဖရန်စစ် ဝေါဆင်ဂမ် မောင်းနှင်သော သူမ၏ ဝန်ကြီးများ၏ လျှို့ဝှက်ထောက်လှမ်းရေး အဖွဲ့၏ အကူအညီဖြင့် ထိုလုပ်ကြံမှု အားလုံးကို နှိမ်နင်းနိုင်ခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက်သည် နိုင်ငံခြားရေး ကိစ္စရပ်များတွင် သတိကြီးစွာ ထားခဲ့ပြီး၊ ထိုခေတ်က အင်အားကြီး နိုင်ငံများဖြစ်သည့် ပြင်သစ်နှင့် စပိန်တို့အကြား ဗျူဟာမြောက် ကစားကွက် ရွှေ့ခဲ့သည်။ သူမသည် နယ်သာလန်၊ ပြင်သစ်နှင့် အိုင်ယာလန်တို့တွင် ထိရောက်မှုမရှိဘဲ ရိက္ခာနှင့် အင်အား မပြည့်စုံသော စစ်ဆင်ရေး အနည်းငယ်ကို စိတ်ပါလက်ပါ မရှိလှဘဲ ကူညီထောက်ပံ့ခဲ့သည်။ ၁၅၈၀ ပြည့်နှစ်များ အလယ်ပိုင်းသို့ ရောက်သောအခါ အင်္ဂလန်သည် စပိန်နှင့် စစ်ဖြစ်ပွားရန် မလွှဲမရှောင်သာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

သူမ အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ အဲလိဇဘက်သည် သူမ၏ အပျိုစင်ဘဝကြောင့် ပိုမို ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ထိုခေတ်ကာလ၏ ပုံတူပန်းချီများ၊ ခမ်းနားသော ပွဲလမ်းသဘင်များနှင့် စာပေများတွင် သူမအား အမွှမ်းတင် ကြည်ညိုကြသည့် ဂိုဏ်းဂဏဆန်သော ဝါဒ တစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ '''[[အယ်လီဇဘက်ခေတ်|အဲလိဇဘက်ခေတ်]]'''သည် ဝီလျံ ရှိတ်စပီးယား  နှင့် ခရစ္စတိုဖာ မာလို တို့ကဲ့သို့သော ပြဇာတ်ရေးဆရာများ ဦးဆောင်သည့် အင်္ဂလိပ် ပြဇာတ်လောက ထွန်းကားမှု၊ ဖရန်စစ် ဒရိတ် နှင့် ဝေါ်လ်တာ ရာလေတို့ကဲ့သို့သော အင်္ဂလိပ် ရေကြောင်း စွန့်စားရှာဖွေသူများ၏ စွမ်းဆောင်ရည်၊ နှင့် [[စပိန်ရေတပ်ကြီး|စပိန် ရေတပ်ကြီး]] ကို အောင်နိုင်ခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် ကျော်ကြားလှသည်။ အချို့သော သမိုင်းပညာရှင်များက အဲလိဇဘက်ကို ဒေါသကြီးပြီး တစ်ခါတစ်ရံ ဝေခွဲမရဖြစ်တတ်သည့်၊ သူမ ရသင့်ရထိုက်သည်ထက် ပို၍ ကံကောင်းမှုကို ခံစားခဲ့ရသော အုပ်ချုပ်သူတစ်ဦးအဖြစ် ပုံဖော်ကြသည်။ သူမ နန်းသက် ကုန်ဆုံးခါနီးတွင်မူ စီးပွားရေးနှင့် စစ်ရေး ပြဿနာများ ဆက်တိုက် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းကြောင့် ဘုရင်မ၏ လူထုထောက်ခံမှု လျော့နည်းသွားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အစိုးရစနစ်မှာ ယိုင်နဲ့နဲ့ ဖြစ်ပြီး အကန့်အသတ် ရှိနေသည့် ခေတ်ကာလ၊ အိမ်နီးနားချင်း နိုင်ငံများမှ ဘုရင်များသည် ၎င်းတို့၏ ရာထူးပလ္လင်ကို ခြိမ်းခြောက်နေသည့် ပြည်တွင်းရေး ပြဿနာများနှင့် ဘာသာရေး ပြည်တွင်းစစ်များကို ရင်ဆိုင်နေရချိန်တွင် အဲလိဇဘက်သည် ညှို့ဓာတ်ပြင်းပြသော ပြည်သူ့ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဇွဲနပဲကြီးစွာ ရှင်သန် ကျော်ဖြတ်နိုင်သူအဖြစ်လည်းကောင်း အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။ သူမ၏ ဖခင်တူ မအေကွဲ မောင်နှမများ၏ တိုတောင်းပြီး ပျက်စီးဆိုးရွားလှသော နန်းသက်များပြီးနောက်၊ သူမ၏ '''နန်းသက် ၄၄ နှစ်တာ ကာလသည်''' တိုင်းနိုင်ငံအတွက် ကြိုဆိုအပ်သော တည်ငြိမ်မှုကို ပေးစွမ်းနိုင်ခဲ့ပြီး အမျိုးသားရေး လက္ခဏာ  စိတ်ဓာတ်ကို ပုံဖော်ထုဆစ်ရာတွင် အထောက်အကူ ဖြစ်စေခဲ့သည်။

== '''ငယ်စဉ်ဘဝ''' ==

=== ကလေးငယ်ဘဝ ===
အဲလိဇဘက်ကို ၁၅၃၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ဂရင်းနစ် နန်းတော်၌ ဖွားမြင်ခဲ့ပြီး၊ သူမ၏ အဖွားများဖြစ်ကြသော အဲလိဇဘက် အော့ဖ် ယော့ခ် နှင့် လေဒီ အဲလိဇဘက် ဟောင်းဝပ်တို့ကို အစွဲပြု၍ အမည်မှည့်ခေါ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။  သူမသည် အင်္ဂလန်ဘုရင် [[အဋ္ဌမမြောက် ဟင်နရီဘုရင်ကြီး|အဌမမြောက် ဟင်နရီဘုရင်ကြီး]] ၏ တရားဝင် ထိမ်းမြားလက်ထပ်မှုမှ မွေးဖွားပြီး မွေးကင်းစအရွယ်ကို ကျော်လွန်ကာ ရှင်သန်နိုင်ခဲ့သည့် ဒုတိယမြောက် သမီးတော် ဖြစ်သည်။ သူမ၏ မိခင်မှာ [[အဋ္ဌမမြောက် ဟင်နရီဘုရင်ကြီး|အဌမမြောက် ဟင်နရီဘုရင်ကြီး]] ၏ ဒုတိယမြောက် ဇနီးဖြစ်သူ အန်း ဘိုလင်း ဖြစ်သည်။ မွေးဖွားချိန်တွင် အဲလိဇဘက်သည် အင်္ဂလန်ထီးနန်းကို ဆက်ခံရန် အနီးစပ်ဆုံး အခွင့်အရေးရှိသူ ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူမ၏ အစ်မတော်စပ်သူ မေရီသည် ဟင်နရီက သားရတနာထွန်းကားပြီး တူဒါမင်းဆက်ကို ဆက်ခံနိုင်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အန်းနှင့် လက်ထပ်ရန်အတွက် မေရီ၏ မိခင်ဖြစ်သူ ကတ်သရင်း အော့ဖ် အရဂွန် နှင့် လက်ထပ်မှုကို ပယ်ဖျက်ခဲ့စဉ်ကတည်းက တရားဝင် ထီးနန်းဆက်ခံသူ အဆင့်အတန်း ဆုံးရှုံးခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ အဲလိဇဘက်ကို စက်တင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ခရစ်စတီယာန်နှစ်ခြင်းမင်္ဂလာ ပေးခဲ့ပြီး၊ သူမ၏ နှစ်ခြင်းပေးသည့်မိဘများ မှာ ကန်တာဘာရီ ဂိုဏ်းချုပ်ဘုန်းတော်ကြီး သောမတ်စ် ခရန်မာ ၊ အိတ်ဇီတာ နယ်စားကြီး ဟင်နရီ ကော်တနေး  နော်ဖော့ခ် နယ်စားကတော် အဲလိဇဘက် စတက်ဖို့ဒ်နှင့် ဒေါဆက် နယ်စားကတော်ကြီး မာဂရက် ဝေါ့တန်  တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုအခမ်းအနားတွင် မွေးကင်းစ သမီးတော်လေး၏ အပေါ်မှ ကမ္ပည်းမျက်နှာကြက် ကို သူမ၏ ဦးလေးဖြစ်သူ ရော့ခ်ျဖို့ဒ် မြို့စား ဖိလစ် ဂျော့ခ်ျ ဘိုလင်း ၊ စလီးဖို့ဒ်မှ ဟာစီ နယ်စားကြီး ဂျွန် ဟာစီ၊ လော့ဒ် သောမတ်စ် ဟောင်းဝပ်  နှင့် အက်ဖင်ဂမ်မှ ဟောင်းဝပ် နယ်စားကြီး ဝီလျံ ဟောင်းဝပ် တို့က ပင့်ဆောင်ပေးခဲ့ကြသည်။ 

၁၅၃၆ ခုနှစ် မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် သူမ၏ မိခင် ခေါင်းဖြတ်ကွပ်မျက်ခံရချိန်၌ အဲလိဇဘက်သည် အသက် နှစ်နှစ်နှင့် ရှစ်လသား အရွယ်သာ ရှိပါသေးသည်၊ ယင်းမှာ ကတ်သရင်း အော့ဖ် အရဂွန် သဘာဝအတိုင်း ကွယ်လွန်ပြီး လေးလအကြာတွင် ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ အဲလိဇဘက်ကို တရားမဝင် သားသမီးအဖြစ် ကြေညာခဲ့ပြီး တော်ဝင်ထီးနန်း ဆက်ခံခွင့် အဆင့်အတန်းကိုလည်း ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ အန်း ဘိုလင်းကို ကွပ်မျက်ပြီး ၁၁ ရက်အကြာတွင် ဟင်နရီသည် ဂျိန်း ဆေးမွား နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဘုရင်မ ဂျိန်းသည် နောက်တစ်နှစ်တွင် ထီးနန်းဆက်ခံမည့်သူအဖြစ် ငြင်းခုံရန်မရှိသည့် သားတော် အက်ဒွပ် ကို ဖွားမြင်ပြီးနောက် မကြာမီမှာပင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက်ကို သူမ၏ မောင်ငယ်နှင့်အတူ တစ်အိမ်တော်တည်း၌ ထားရှိခဲ့ပြီး၊ မောင်ငယ်၏ ခရစ်စတီယာန် နှစ်ခြင်းမင်္ဂလာ အခမ်းအနားတွင် သူမက ဝတ်လဲတော်ကို ပင့်ဆောင်ပေးခဲ့ရသည်။ 

== ပညာရေး ==
အဲလိဇဘက်၏ ပထမဆုံး အထိန်းတော် ဖြစ်သူ မာဂရက် ဘရိုင်ယန်  က သူမသည် &quot;ကျွန်ုပ်၏ တစ်သက်တာတွင် ကြုံဖူးသမျှ ကလေးများထဲ၌ အလိမ္မာဆုံးနှင့် အနူးညံ့သိမ်မွေ့ဆုံး ဖြစ်သည်&quot; ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အိမ်ထောင်ပြုပြီးနောက် ကတ်သရင်း &quot;ကတ်&quot; အက်ရှ်လေ ဟု ပိုမိုလူသိများလာမည့် ကတ်သရင်း ချန်ပါနောင်း ကို ၁၅၃၇ ခုနှစ်တွင် အဲလိဇဘက်၏ အထိန်းတော်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး၊ သူမသည် ၁၅၆၅ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ချိန်အထိ အဲလိဇဘက်၏ မိတ်ဆွေစစ်အဖြစ် ရှိနေခဲ့သည်။ ချန်ပါနောင်းသည် အဲလိဇဘက်ကို '''ပြင်သစ်၊ ဒတ်ခ်ျ၊ အီတလီနှင့် စပိန်ဘာသာစကား လေးမျိုး''' သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ ၁၅၄၄ ခုနှစ်တွင် ဝီလျံ ဂရင်ဒယ်  သူမ၏ ကျောင်းဆရာ ဖြစ်လာချိန်၌ အဲလိဇဘက်သည် အင်္ဂလိပ်၊ လက်တင်နှင့် အီတလီဘာသာစကားများကို ရေးသားနိုင်နေပြီ ဖြစ်သည်။ ပါရမီရှိပြီး ကျွမ်းကျင်သော ဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည့် ဂရင်ဒယ်၏ လက်အောက်တွင် သူမသည် ပြင်သစ်နှင့် ဂရိဘာသာစကားများ၌လည်း ပိုမိုတိုးတက်လာခဲ့သည်။ အသက် ၁၂ နှစ် အရွယ်တွင် သူမသည် မိထွေးဖြစ်သူ ကတ်သရင်း ပါရ် ၏ ဘာသာရေးစာပေဖြစ်သော ဝတ်ပြုဆုတောင်းသူများ သို့ တရားတောင်းသူများကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာမှ '''အီတလီ၊ လက်တင်၊ ပြင်သစ်ဘာသာစကားများသို့ ပြန်ဆိုနိုင်ခဲ့ပြီး''' ထိုဘာသာပြန်ကို သူမ၏ ဖခင်ဖြစ်သူထံ နှစ်သစ်ကူးလက်ဆောင်အဖြစ် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သူမ၏ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်မှစ၍ တစ်သက်တာလုံးတွင် စီစီရို ၏ ပရိုမာဆယ်လို၊ ဗိုအီးသီးယပ်စ် ၏ De Consolatione Philosphiae ၊ ပလူးတပ်ခ်  ၏ ကျမ်းတစ်စောင်နှင့် တက်စီတပ်စ် ၏ အန်နယ်လ် အပါအဝင် ရှေးဟောင်း ဂန္ထဝင်စာဆိုများစွာ၏ လက်တင်နှင့် ဂရိဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသော စာပေများကို ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့သည်။ လမ်းဘတ် နန်းတော် စာကြည့်တိုက်  မှ တွေ့ရှိရသည့် တက်စီတပ်စ်၏ ဘာသာပြန်စာမူတစ်ခုမှာ စောစောပိုင်း ခေတ်သစ်ကာလမှ ယနေ့တိုင် အဖတ်တင်ကျန်ရစ်သည့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန် စာမူလေးခုအနက် တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ လက်ရေးနှင့် စာရွက်ကို အသေးစိတ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီးနောက် ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ထိုစာမူမှာ အဲလိဇဘက်ကိုယ်တိုင် ပြန်ဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုနိုင်ခဲ့သည်'''။'''

၁၅၄၈ ခုနှစ်တွင် ဂရင်ဒယ် ကွယ်လွန်ပြီးနောက်၊ အဲလိဇဘက်သည် သူမ၏ မောင်ငယ် အက်ဒွပ်၏ ဆရာဖြစ်သူ ရော်ဂျာ အက်စ်ကမ် ထံတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ သူသည် ပညာသင်ကြားခြင်းမှာ စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းရမည်ဟု ယုံကြည်သည့် စာနာနားလည်မှုရှိသော ဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အဲလိဇဘက်၏ ကျောင်းပညာရေးနှင့် ဉာဏ်ရည်ထက်မြက်မှုတို့နှင့် ပတ်သက်၍ လက်ရှိသိရှိထားသော အချက်အလက်အများစုမှာ အက်စ်ကမ်၏ မှတ်တမ်းများမှ ရရှိခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၅၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် သူမ၏ တရားဝင် ပညာသင်ကြားမှု ပြီးဆုံးချိန်၌ အဲလိဇဘက်သည် သူမ၏ မျိုးဆက်တွင် ဗဟုသုတ အစုံလင်ဆုံးနှင့် ပညာအတတ်ဆုံး အမျိုးသမီးများထဲမှ တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူမ၏ ဘဝနောက်ဆုံးအချိန်တွင် အထက်ပါ ဘာသာစကားများအပြင် ဝေလ ၊ ကောနစ်ရှ် ၊ စကော့တလန် နှင့် အိုင်ယာလန်ဘာသာစကားများကိုပါ ပြောဆိုနိုင်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ၁၆၀၃ ခုနှစ်တွင် ဗင်းနစ်သံအမတ်က သူမသည် &quot;ထိုဘာသာစကားများကို ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်စွာ တတ်မြောက်ထားသဖြင့် ဘာသာစကားတစ်ခုစီတိုင်းမှာ သူမ၏ မိခင်ဘာသာစကားကဲ့သို့ပင် ထင်မှတ်ရသည်&quot; ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ သမိုင်းပညာရှင် မာ့ခ် စတွိုင်းလ် က သူမအား ကောနစ်ရှ်ဘာသာစကားကို လျှို့ဝှက်ကောင်စီ၏ တော်ဝင်အိပ်ဆောင်ထိန်းနှင့် နောက်ပိုင်းတွင် ဘဏ္ဍာတိုက်ဝန်ကြီး ဖြစ်လာသူ ဝီလျံ ကီလီဂရူး က သင်ကြားပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်ကြောင်း သုံးသပ်ထားသည်။ ထို့အပြင် အဲလိဇဘက်သည် ဖွတ်ကြိုးတပ် စန္ဒယား နှင့် လုဒ်စောဒေါင်း တို့ကို တီးခတ်နိုင်သည့် '''ကျွမ်းကျင်သော ဂီတပညာရှင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်''' (ဖိလစ် ဗန် ဝိုင်လ်ဒါ က ဂီတသင်ကြားပေးခဲ့သည်)။ အဲလိဇဘက်သည် မူလီနာ စာအုပ်  တွင် ယနေ့တိုင် ကျန်ရစ်နေဆဲဖြစ်သော သောမတ်စ် တဲလစ်  ၏ စောစောပိုင်း ကီးဘုတ်တေးသီချင်းများကို ငယ်စဉ်ကတည်းက တီးခတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။

== ဆယ်ကျော်သက်ဘဝ ==
၁၅၄၇ ခုနှစ်တွင် [[အဋ္ဌမမြောက် ဟင်နရီဘုရင်ကြီး|အဌမမြောက်ဟင်နရီဘုရင်ကြီး]] ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး အဲလိဇဘက်၏ ဖခင်တူ မအေကွဲ မောင်ငယ် ဖြစ်သူ အက်ဒွပ် ၆ သည် အသက် ကိုးနှစ် အရွယ်တွင် ဘုရင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဟင်နရီ၏ မုဆိုးမ ဖြစ်သူ ကတ်သရင်း ပါရ် သည် မကြာမီမှာပင် ဆူဒလေမှ ဆေးမိုး နယ်စားကြီး သောမတ်စ် ဆေးမွား (ဆူဒီလေးမြို့စားဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရ)နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ သူသည် ဘုရင် အက်ဒွပ် ၆ ၏ ဦးလေး ဖြစ်ပြီး တိုင်းပြည်ကို ကြပ်မတ်ကွပ်ကဲရသူ ဖြစ်သည့် ဆမ်းမားဆက် နယ်စားကြီး အက်ဒဝပ် ဆေးမွား (ဆိုမားဆပ်နယ်စား)  ၏ ညီလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုဇနီးမောင်နှံသည် အဲလိဇဘက်ကို ချယ်လ်ဆီး  ရှိ ၎င်းတို့၏ အိမ်ထောင်စုထဲသို့ ခေါ်ယူ စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် အဲလိဇဘက်သည် စိတ်ဒဏ်ရာရဖွယ် အခြေအနေတစ်ခုနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီး ယင်းက သူမ၏ တစ်သက်တာလုံးအပေါ် သက်ရောက်မှု ရှိခဲ့သည်ဟု အချို့သော သမိုင်းပညာရှင်များက ယုံကြည်ကြသည်။ သောမတ်စ် ဆေးမွားသည် အသက် ၁၄ နှစ် အရွယ်သာ ရှိသေးသော အဲလိဇဘက်ကို အိပ်ယာဝင်ဝတ်ရုံ ဝတ်ဆင်၍ သူမ၏ အိပ်ခန်းထဲသို့ ဝင်ရောက်ခြင်း၊ ယားယံအောင် လုပ်ခြင်းနှင့် တင်ပါးကို ရိုက်ပုတ်ခြင်း အပါအဝင် ကြမ်းတမ်းစွာ စနောက်ကျီစယ်ခြင်းများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက်သည် သူ၏ မလိုလားအပ်သော နံနက်ခင်း လာရောက်မှုများကို ရှောင်ရှားရန်အတွက် မနက်စောစော ထလေ့ရှိပြီး မိမိကိုယ်ကို အစေခံမိန်းကလေးများဖြင့် ဝန်းရံထားခဲ့သည်။ ကတ်သရင်း ပါရ်သည် သူမ၏ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ၏ မလျော်ကန်သော အပြုအမူများနှင့် ပတ်သက်၍ ခင်ပွန်းကို ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းမည့်အစား ယင်းအပြုအမူများတွင် အတူတူ ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည်။ သူမသည် အဲလိဇဘက်ကို ယားယံအောင်လုပ်သည့် ကိစ္စတွင် ခင်ပွန်းဖြစ်သူနှင့်အတူ နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် လိုက်ပါလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး တစ်ကြိမ်တွင်မူ ခင်ပွန်းဖြစ်သူက အဲလိဇဘက်၏ ဂါဝန်အမည်းရောင်ကို &quot;အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာ ဖြစ်အောင်&quot; ဖြတ်တောက်ပစ်နေစဉ် သူမကို ဖမ်းချုပ်ပေးထားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ကတ်သရင်း ပါရ်သည် ထိုနှစ်ဦး ဖက်လဲတကင်း ဖြစ်နေသည်ကို လူမိသွားပြီးနောက်တွင်မူ ထိုအခြေအနေကို အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ၁၅၄၈ ခုနှစ် မေလတွင် အဲလိဇဘက်ကို အဝေးသို့ ပို့ဆောင်လိုက်ပါသည်။

သို့သော်လည်း သောမတ်စ် ဆေးမွားသည် တော်ဝင်မိသားစုကို ထိန်းချုပ်ရန် ဆက်လက် ကြံစည်နေခဲ့ပြီး မိမိကိုယ်ကို ဘုရင်မင်းမြတ်၏ ကိုယ်ရံတော်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ၁၅၄၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် ကတ်သရင်း ပါရ် ကလေးမီးဖွားပြီးနောက် ကွယ်လွန်သွားသောအခါ သူသည် အဲလိဇဘက်ကို လက်ထပ်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် သူမအပေါ် စိတ်ဝင်စားမှုများကို ပြန်လည် ပြသလာခဲ့သည်။ ဆေးမွားကို သဘောကျသည့် အဲလိဇဘက်၏ အထိန်းတော် ကတ် အက်ရှ်လေသည် အဲလိဇဘက်အား သူ့ကို ခင်ပွန်းအဖြစ် လက်ခံရန် ဖြောင်းဖျခဲ့သည်။ သူမသည် အဲလိဇဘက်ကို ဆေးမိုးထံ စာရေးရန်နှင့် &quot;သူ၏ ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုတွင် နှစ်သိမ့်ပေးရန်&quot; နားချခဲ့သော်လည်း အဲလိဇဘက်က သောမတ်စ်သည် မိထွေးဖြစ်သူ ကွယ်လွန်မှုအတွက် နှစ်သိမ့်မှု လိုအပ်လောက်အောင် ဝမ်းနည်းနေသူ မဟုတ်ကြောင်း ပြန်လည် ပြောကြားခဲ့သည်။

၁၅၄၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ဆေးမွားသည် ၎င်း၏ အစ်ကိုဖြစ်သူ ဆမ်းမားဆက်ကို ကြပ်မတ်ကွပ်ကဲသူ ရာထူးမှ ဖြုတ်ချရန် ကြံစည်ခြင်း၊ လေဒီ ဂျိန်း ဂရေးကို ဘုရင် အက်ဒွပ် ၆ နှင့် လက်ထပ်ပေးရန် ကြိုးစားခြင်းနှင့် အဲလိဇဘက်ကို မိမိ၏ ဇနီးအဖြစ် သိမ်းပိုက်ရန် ကြံစည်ခြင်းတို့ဖြင့် သံသယရှိသဖြင့် အဖမ်းခံရပြီး လန်ဒန်မျှော်စင် တွင် အကျဉ်းချခံခဲ့ရသည်။ ဟတ်ဖီးလ်ဒ် အိမ်တော်  တွင် နေထိုင်နေသော အဲလိဇဘက်သည် မည်သည့်အရာကိုမျှ ဝန်ခံခဲ့ခြင်း မရှိပေ။ သူမ၏ ခေါင်းမာမှုကြောင့် စစ်ဆေးမေးမြန်းသူ ရောဘတ် တာဝှစ် မှာ စိတ်ပျက်ခဲ့ရပြီး သူက &quot;သူမတွင် အပြစ်ရှိကြောင်း သူမ၏ မျက်နှာကို ကြည့်ရုံဖြင့် ကျွန်ုပ် မြင်နိုင်ပါသည်&quot; ဟု အစီရင်ခံခဲ့သည်။ သောမတ်စ် ဆေးမွားသည် ၁၅၄၉ ခုနှစ် မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ခေါင်းဖြတ် ကွပ်မျက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

== အမွေဆက်ခံရန် အလားအလာအရှိဆုံးသူ ==
အက်ဒွပ် ၆ သည် ၁၅၅၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် အသက် ၁၅ နှစ် အရွယ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ သူ၏ သေတမ်းစာတွင် ၁၅၄၃ ခုနှစ် ထီးနန်းဆက်ခံမှုဆိုင်ရာ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်ကို လျစ်လျူရှုကာ မေရီနှင့် အဲလိဇဘက် နှစ်ဦးစလုံးကို ထီးနန်းဆက်ခံခွင့်မှ ဖယ်ထုတ်ခဲ့သည်။ ယင်းအစား အဌမမြောက်ဟင်နရီဘုရင်ကြီး ၏ ညီမငယ်ဖြစ်သူ ပြင်သစ်ဘုရင်မ မေရီတူဒါ ၏ မြေးတော် လေဒီ ဂျိန်း ဂရေး ကို ထီးနန်းဆက်ခံသူအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ ဂျိန်းကို လျှို့ဝှက်ကောင်စီက ဘုရင်မအဖြစ် ကြေညာခဲ့သော်လည်း သူမအပေါ် ထောက်ခံမှုများ လျင်မြန်စွာ ပြိုလဲသွားခဲ့ပြီး ကိုးရက်အကြာတွင် နန်းချခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၁၁၅၃ ခုနှစ် သြဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် မေရီသည် အောင်ပွဲခံလျက် လန်ဒန်မြို့ထဲသို့ မြင်းစီးဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီး သူမ၏ ဘေးတွင် အဲလိဇဘက်လည်း ပါရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ညီအစ်မနှစ်ဦးကြားမှ ထိုသို့ စည်းလုံးညီညွတ်မှု ပြသခြင်းမှာ ရေရှည်မခံခဲ့ပေ။ မေရီသည် သဒ္ဓါထက်သန်သော ကက်သလစ်ဘာသာဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး အဲလိဇဘက် သင်ကြားတတ်မြောက်ခဲ့သည့် ပရိုတက်စတင့် ယုံကြည်မှုကို ခြေမှုန်းရန် သန္နိဋ္ဌာန်ချထားကာ လူတိုင်း ကက်သလစ်ဝတ်ပြုပွဲတက်ရောက်ရန် အမိန့်ထုတ်ခဲ့ရာ အဲလိဇဘက်သည် အပေါ်ယံအားဖြင့် လိုက်နာဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ မေရီ၏ ကနဦး လူထုထောက်ခံမှုသည် ၁၅၅၄ ခုနှစ်တွင် ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ ယင်းမှာ သူမက သန့်ရှင်းသော ရောမအင်ပါယာ ဧကရာဇ် ချားလ်စ် ၅ ၏ သားတော်ဖြစ်ပြီး ကက်သလစ်ဘာသာဝင်ဖြစ်သူ စပိန်နိုင်ငံမှ ဖိလစ် နှင့် လက်ထပ်ရန် အစီအစဉ်များကို ကြေညာခဲ့ချိန်တွင် ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းတွင် မကျေနပ်မှုများ လျင်မြန်စွာ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ပြီး မေရီ၏ ဘာသာရေးမူဝါဒများကို ဆန့်ကျင်သူများက အဲလိဇဘက်ကို ၎င်းတို့၏ အားကိုးရာ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် မျှော်လင့်ကြည့်ရှုခဲ့ကြသည်။

၁၅၅၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီနှင့် ဖေဖော်ဝါရီလများတွင် ဝိုင်းယက်၏ သူပုန်ထမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး မကြာမီမှာပင် နှိမ်နင်းခြင်းခံခဲ့ရသည်။ အဲလိဇဘက်ကို အက်ရှ်ရစ်ဂျ်  မှ နေပြည်တော် တရားရုံးသို့ ခေါ်ဆောင်လာပြီး သူပုန်ထမှုတွင် သူမ၏ အခန်းကဏ္ဍနှင့် ပတ်သက်၍ စစ်ဆေးမေးမြန်းခဲ့ကာ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် သူမကို လန်ဒန်မျှော်စင် ၌ အကျဉ်းချခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက်က သူမတွင် အပြစ်မရှိကြောင်း ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ပြောဆိုခဲ့သည်။ သူမသည် သူပုန်များနှင့် အတူတကွ ကြံစည်ခဲ့ခြင်း မရှိနိုင်သော်လည်း သူပုန်အချို့သည် သူမထံ ချဉ်းကပ်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။ မေရီ၏ အရင်းနှီးဆုံး ယုံကြည်စိတ်ချရသူ ဧကရာဇ် ချားလ်စ်၏ သံအမတ် ဆိုင်မွန် ရီနတ်  က အဲလိဇဘက် သက်ရှိထင်ရှားရှိနေသရွေ့ မေရီ၏ ရာထူးပလ္လင်သည် မည်သည့်အခါမျှ ဘေးကင်းလိမ့်မည်မဟုတ်ကြောင်း အခြေအတင် ပြောဆိုခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော် အဓိပတိ စတီဖင် ဂါဒီနာက အဲလိဇဘက်ကို တရားစွဲဆို အပြစ်ပေးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ သို့သော် ပထမဆုံး ပါဂျက်နယ်စားကြီး ဝီလျံ ပါဂျက်  အပါအဝင် အစိုးရအဖွဲ့အတွင်းရှိ အဲလိဇဘက်ကို ထောက်ခံသူများက သူမအပေါ် ခိုင်လုံသော သက်သေအထောက်အထား မရှိသည့်အတွက် သူမ၏ အသက်ကို ချမ်းသာပေးရန် မေရီကို ဖျောင်းဖျနိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းအစား မေလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် အဲလိဇဘက်ကို လန်ဒန်မျှော်စင်မှ ဝုဒ်စတော့ခ် နန်းတော် သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး ထိုနေရာတွင် ဟင်နရီ ဘက်ဒင်ဖီးလ်ဒ်) ၏ ကြီးကြပ်မှုအောက်၌ တစ်နှစ်နီးပါးခန့် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ဖြင့် ဖြတ်သန်းခဲ့ရသည်။ လမ်းခရီးတစ်လျှောက်တွင် လူအုပ်ကြီးက သူမကို ဝိုင်းဝန်းအားပေး ကြွေးကြော်ခဲ့ကြသည်။

၁၅၅၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် မေရီ၏ ကိုယ်ဝန်ရှိသည်ဟု ယူဆရသည့် နောက်ဆုံးအခြေအနေများကို တက်ရောက်ရန် အဲလိဇဘက်ကို နန်းတော်သို့ ပြန်လည်ခေါ်ယူခဲ့သည်။ အကယ်၍ မေရီနှင့် သူမ၏ ကလေးသာ သေဆုံးသွားပါက အဲလိဇဘက်သည် ဘုရင်မ ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သော်လည်း မေရီက ကျန်းမာသော ကလေးတစ်ဦး ဖွားမြင်ခဲ့လျှင်မူ အဲလိဇဘက် ဘုရင်မဖြစ်ရန် အခွင့်အရေးမှာ သိသိသာသာ လျော့နည်းသွားမည် ဖြစ်သည်။ မေရီတွင် ကိုယ်ဝန်မရှိကြောင်း ထင်ရှားလာသည့်အခါတွင်မူ သူမ ကလေးရနိုင်တော့မည်ဟု မည်သူမျှ မယုံကြည်ကြတော့ပေ။ ထို့ကြောင့် အဲလိဇဘက် ထီးနန်းဆက်ခံရန် သေချာသလောက် ဖြစ်သွားခဲ့သည်။

၁၅၅၆ ခုနှစ်တွင် စပိန်ထီးနန်းကို ဆက်ခံခဲ့သည့် ဘုရင် ဖိလစ်သည် ထိုနိုင်ငံရေး လက်တွေ့အခြေအနေအသစ်ကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပြီး သူ၏ မိန်းမညီမ (မရီး) တော်စပ်သူနှင့် ရင်းနှီးအောင် ပေါင်းသင်းခဲ့သည်။ သူမသည် ပြင်သစ်တွင် ကြီးပြင်းခဲ့ပြီး ပြင်သစ်အိမ်ရှေ့စံ ဖရန်စစ်နှင့် စုလျားရစ်ပတ်ထားသည့် စကော့တလန်ဘုရင်မ မေရီထက်စာလျှင် ပိုမိုကောင်းမွန်သော မဟာမိတ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၅၅၈ ခုနှစ်တွင် သူ၏ ဇနီးဖြစ်သူ မေရီ ဖျားနာလာသောအခါ ဖိလစ်သည် အဲလိဇဘက်နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးရန် ဖဲရီးယား နယ်စားကြီး  ကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ဤတွေ့ဆုံမှုကို ၁၅၅၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် သူမ ပြန်လည်နေထိုင်ခဲ့သည့် ဟတ်ဖီးလ်ဒ် အိမ်တော်၌ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၁၅၅၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် အဲလိဇဘက်သည် သူမ၏ အစိုးရအဖွဲ့အတွက် အစီအစဉ်များကို စတင် ရေးဆွဲနေပြီ ဖြစ်သည်။ မေရီသည် ၁၅၅၈ နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် အဲလိဇဘက်ကို သူမ၏ ထီးနန်းဆက်ခံသူအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပြီး နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် မေရီ ကွယ်လွန်သောအခါ အဲလိဇဘက်သည် ဘုရင်မ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

== ထီးနန်းဆက်ခံခြင်း ==
အဲလိဇဘက်သည် အသက် ၂၅ နှစ် အရွယ်တွင် ဘုရင်မ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး မိမိအပေါ် သစ္စာခံရန် ဟတ်ဖီးလ်ဒ် သို့ ရောက်ရှိလာကြသော သူမ၏ အတိုင်ပင်ခံ ကောင်စီဝင်များနှင့် အခြား အဆင့်မြင့် မှူးမတ်မျိုးနွယ်များရှေ့တွင် သူမ၏ ရည်ရွယ်ချက်များကို ထုတ်ဖော် ကြေညာခဲ့သည်။ ၎င်းမိန့်ခွန်းသည် ဘုရင်တစ်ပါးတွင် &quot;ရုပ်ခန္ဓာ နှစ်ပါး&quot; (အုပ်ချုပ်သူ၏ သဘာဝ ရုပ်ခန္ဓာနှင့် နိုင်ငံရေး ရုပ်ခန္ဓာ) ရှိသည်ဟူသော အလယ်ခေတ် နိုင်ငံရေး ဘာသာရေး အယူအဆကို သူမ စတင် သုံးနှုန်းခဲ့သည့် ပထမဆုံးသော သမိုင်းမှတ်တမ်း ဖြစ်သည် -&lt;blockquote&gt;'''&quot;အမတ်မင်းတို့... သဘာဝတရား၏ နိယာမအရ ကျွန်ုပ်သည် ကျွန်ုပ်၏ အစ်မတော်အတွက် ဝမ်းနည်းပူဆွေးရပါသည်၊ ကျွန်ုပ်အပေါ် ကျရောက်လာသော တာဝန်ဗာရီ ကြောင့်လည်း အံ့အားသင့် တုန်လှုပ်မိရပါသည်။ သို့သော်လည်း ကျွန်ုပ်သည် ဘုရားသခင်၏ ဖန်ဆင်းခံတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ကိုယ်တော်၏ စီမံခန့်ခွဲမှုကို နာခံရန် တာဝန်ရှိသည်ဟူသော အသိဖြင့် ထိုတာဝန်ကို ခံယူပါမည်။ ယခု ကျွန်ုပ်ထံ အပ်နှံထားသော ဤရာထူးအာဏာ၌ ဘုရားသခင်၏ ကောင်းကင်ဘုံ အလိုတော်ကို ဆောင်ရွက်မည့် အစေခံတစ်ဦး ဖြစ်လာနိုင်ရန် ကိုယ်တော်၏ ဂရုဏာတော် အကူအညီကို နှလုံးသားထဲမှ လှိုက်လှိုက်လှဲလှဲ တောင်းခံအပ်ပါသည်။ ကျွန်ုပ်သည် သဘာဝအရ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုတည်းသာ ရှိသော လူသားတစ်ဦး ဖြစ်သော်လည်း ကိုယ်တော်၏ ခွင့်ပြုချက်အရ တိုင်းပြည်ကို အုပ်ချုပ်ရန် နိုင်ငံရေး ခန္ဓာကိုယ် (အချုပ်အခြာအာဏာ) ကို ဆောင်ထားသူ ဖြစ်သည်နှင့်အညီ... ကျွန်ုပ်၏ အုပ်ချုပ်မှု၊ သင်တို့၏ အမှုထမ်းမှုတို့ဖြင့် အနန္တတန်ခိုးရှင် ဘုရားသခင်ထံ ကောင်းမွန်စွာ စာရင်းရှင်းနိုင်ရန်နှင့် ကမ္ဘာမြေပေါ်ရှိ ကျွန်ုပ်တို့၏ နောင်လာနောက်သားများအတွက် သက်သာချောင်ချိမှု အမွေအနှစ်များ ချန်ထားရစ်နိုင်ရန် သင်တို့အားလုံး အစွမ်းကုန် ကူညီကြဖို့ တောင်းဆိုချင်ပါသည်။ ကျွန်ုပ်သည် ကျွန်ုပ်၏ လုပ်ဆောင်ချက် အားလုံးကို ကောင်းမွန်သော အကြံဉာဏ်၊ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှုများနှင့်သာ လမ်းညွှန် လျှောက်လှမ်းသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။&quot;'''&lt;/blockquote&gt;နန်းဘိသိက်မြှောက်ခြင်း အခမ်းအနား မတိုင်မီ ညနေပိုင်းတွင် သူမ၏ အောင်ပွဲခံ စီတန်းလှည့်လည်မှုသည် မြို့တွင်းသို့ ဖြတ်သန်းသွားရာ ပြည်သူများက လှိုက်လှိုက်လှဲလှဲ ကြိုဆိုခဲ့ကြပြီး၊ ပရိုတက်စတင့် အငွေ့အသက် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ပါဝင်သော ဂုဏ်ပြုမိန့်ခွန်းများနှင့် ခမ်းနားသော ပြဇာတ်ပွဲလမ်းများဖြင့် ဂါရဝပြုခဲ့ကြသည်။ အဲလိဇဘက်၏ ပွင့်လင်းပြီး ကြင်နာတတ်သော တုံ့ပြန်မှုများကြောင့် သူမအား ကြည့်ရှုနေကြသည့် ပြည်သူများမှာ &quot;အလွန်အမင်း စိတ်လှုပ်ရှားကြည်နူး&quot; ကာ စွဲလန်းသွားခဲ့ကြသည်။ နောက်တစ်နေ့ ဖြစ်သော '''၁၅၅၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင်''' (ဤရက်စွဲကို သူမ၏ ဗေဒင်ပညာရှင် ဂျွန် ဒီး က ရွေးချယ်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်) အဲလိဇဘက်သည် ဝက်စ်မင်စတာ အက်ဘေး ၌ ကာလိုင်းမှ ကက်သလစ် ဂိုဏ်းအုပ်ဘုန်းတော်ကြီး အိုဝင် အိုဂဲလ်သော်ပ်  ၏ ဘိသိက်သွန်းခြင်းကို ခံယူကာ ဘုရင်မအဖြစ် နန်းတက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် အော်ဂန်များ၊ ပုလွေများ၊ တံပိုးများ၊ စည်ဗုံများနှင့် ခေါင်းလောင်းသံများ နားကွဲမတတ် ဆူညံစွာ ထွက်ပေါ်နေသည့်ကြားမှ သူမအား ပြည်သူများ အသိအမှတ်ပြု လက်ခံနိုင်ရန် ထုတ်ဖော် ပြသခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက်ကို အင်္ဂလန်၏ ဘုရင်မအဖြစ် ဝမ်းမြောက်စွာ ကြိုဆိုခဲ့ကြသော်လည်း၊ တိုင်းပြည်အတွင်းနှင့် ပြည်ပမှ ကက်သလစ်များ၏ ခြိမ်းခြောက်မှု အန္တရာယ် ရိပ်မြုံများကြောင့်လည်းကောင်း၊ သူမ မည်သူနှင့် အိမ်ထောင်ပြုမည်ဟူသော ရွေးချယ်မှုကြောင့်လည်းကောင်း တိုင်းနိုင်ငံမှာ စိုးရိမ်ပူပန်မှု အခြေအနေများအောက်တွင် ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။

== ဘုရားကျောင်းများအားအုတ်မြစ်ချခြင်း ==
အဲလိဇဘက်၏ ကိုယ်ပိုင် ဘာသာရေး ယုံကြည်ချက်နှင့် ပတ်သက်၍ ပညာရှင်များအကြား အကျေအလည် ငြင်းခုံဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ သူမသည် ပရိုတက်စတင့်ဘာသာဝင်တစ်ဦး ဖြစ်သော်လည်း (လင်္ကာစွဲ ကားစင်တင် ယေရှုရုပ်တုကဲ့သို့သော) ကက်သလစ် အထိမ်းအမှတ် အမှတ်အသားများကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းထားခဲ့ပြီး၊ ပရိုတက်စတင့်တို့၏ အဓိက ယုံကြည်ချက်တစ်ခုကို ဆန့်ကျင်ကာ ဝတ်ပြုတရားဟောခြင်း ၏ အခန်းကဏ္ဍကို လျှော့ချခဲ့သည်။

အဲလိဇဘက်နှင့် သူမ၏ အကြံပေးများသည် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ (မိမိတို့နှင့် ဘာသာရေးမတူဟု ယူဆရသော) အင်္ဂလန်နိုင်ငံအပေါ် ကက်သလစ်တို့၏ ဘာသာရေးစစ်ပွဲ  ဆင်နွှဲလာနိုင်မည့် ခြိမ်းခြောက်မှု အန္တရာယ်ကို ကြိုတင် ရိပ်မိခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဘုရင်မသည် အင်္ဂလိပ် ပရိုတက်စတင့်တို့၏ လိုလားချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးရင်း တစ်ဖက်တွင်လည်း ကက်သလစ်များကို အလွန်အမင်း စိတ်အနှောင့်အယှက် မဖြစ်စေမည့် ပရိုတက်စတင့် အဖြေတစ်ခုကို ရှာဖွေခဲ့သည်။ သို့သော် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို တွန်းအားပေးနေသည့် ပျူရီတန်  များကိုမူ သူမ သည်းခံခဲ့ခြင်း မရှိပေ။ ရလဒ်အနေဖြင့် ၁၅၅၉ ခုနှစ် လွှတ်တော်သည် အက်ဒွပ် ၆ ၏ ပရိုတက်စတင့် ပြန်လည်ညှိနှိုင်းမှုကို အခြေခံ၍၊ ဘုရင် (သို့မဟုတ် ဘုရင်မ) ကို အထွတ်အထိပ် ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ထားရှိကာ ဝတ်လဲတော်များကဲ့သို့သော ကက်သလစ် အင်္ဂါရပ်များစွာ ပါဝင်သည့် အသင်းတော်တစ်ခုအတွက် ဥပဒေများကို စတင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။

အောက်လွှတ်တော်  က ထိုအဆိုပြုချက်များကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ထောက်ခံခဲ့သော်လည်း အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်ဆိုင်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေကြမ်း သည် အထက်လွှတ်တော်တွင် အထူးသဖြင့် ဂိုဏ်းအုပ်ဘုန်းတော်ကြီးများ၏ ကန့်ကွက်မှုကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ထိုအချိန်တွင် ကန်တာဘာရီ ဂိုဏ်းချုပ်ဘုန်းတော်ကြီး ရာထူး အပါအဝင် ဂိုဏ်းအုပ်ဘုန်းတော်ကြီး နေရာအများအပြား လစ်လပ်နေခဲ့ခြင်းကြောင့် အဲလိဇဘက်အတွက် ကံကောင်းသွားခဲ့သည်။ ယင်းက အထက်လွှတ်တော်တွင်းရှိ သူမကို ထောက်ခံသူများအား ကက်သလစ် ဂိုဏ်းအုပ်များနှင့် ရှေးရိုးစွဲမှူးမတ်များကို မဲအသာဖြင့် အနိုင်ရစေခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အဲလိဇဘက်သည် အမျိုးသမီးတစ်ဦး ခံယူရန် မသင့်တော်ဟု လူအများက ယူဆကြသည့် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ &quot;အသင်းတော်၏ အမြင့်ဆုံးအဓိပတိ &quot; ဟူသော ဘွဲ့အမည်အစား '''&quot;အင်္ဂလန်အသင်းတော်၏ အမြင့်ဆုံးအုပ်ချုပ်သူ&quot;''' ဟူသော ဘွဲ့အမည်ကိုသာ လက်ခံခဲ့ရသည်။ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်ဆိုင်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေသစ်သည် ၁၅၅၉ ခုနှစ် မေလ ၈ ရက်နေ့တွင် ဥပဒေ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်း အားလုံးသည် ဘုရင်မအား အမြင့်ဆုံးအုပ်ချုပ်သူအဖြစ် သစ္စာဆိုကြရပြီး သစ္စာမဆိုပါက ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခြင်း ခံရမည့် အန္တရာယ် ရှိခဲ့သည်။ မေရီဘုရင်မ လက်ထက်ကဲ့သို့ ဘာသာရေး သဘောထားကွဲလွဲသူများကို နှိပ်ကွပ်ညှဉ်းပန်းမှုမျိုး ထပ်မံမဖြစ်ပွားစေရန် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ နှိမ်နင်းရေးဥပဒေများကို ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဝတ်ပြုကိုးကွယ်မှု ညီညွတ်မျှတရေး ဥပဒေသစ်ကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး ဘုရားကျောင်းတက်ရန်နှင့် ၁၅၅၉ ခုနှစ် ဘုံဝတ်ပြုဆုတောင်းစာအုပ်ကို မဖြစ်မနေ အသုံးပြုရန် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော်လည်း ဘုရားကျောင်းမတက်ဘဲ အာခံသူများအတွက် ပြစ်ဒဏ်များမှာမူ ပြင်းထန်ခြင်း မရှိလှပေ။ ၁၅၅၉ ခုနှစ် ညွှန်ကြားချက်များတွင် ဂီတကို &quot;သီဆိုခြင်းမပြုဘဲ ဖတ်ကြားသကဲ့သို့ ရှင်းလင်းစွာ နားလည်စေရမည်&quot; ဟု ဖော်ပြထားသော်လည်း နေ့ရက်၏ အချို့သော အချိန်များတွင် ပိုမိုဆန်းပြားသော တေးသီချင်းများကို ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး တော်ဝင်ဝတ်ပြုကျောင်း တွင် ဆာရမ် စာသားများဖြင့် လက်တင်မော်တက် သီချင်းများ စပ်ဆိုသည့် အလေ့အထမှာ ဆက်လက် တည်ရှိခဲ့သည်။

== အိမ်ထောင်ရေး မေးခွန်း ==
အဲလိဇဘက် နန်းတက်စကတည်းက သူမ အိမ်ထောင်ပြုလိမ့်မည်ဟု လူအများက မျှော်လင့်ခဲ့ကြပြီး မည်သူနှင့် လက်ထပ်မည်နည်းဟူသော မေးခွန်း ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ သူမသည် ကမ်းလှမ်းမှုများစွာကို ရရှိခဲ့သော်လည်း မည်သည့်အခါမျှ အိမ်ထောင်မပြုခဲ့ဘဲ သားသမီးလည်း မထွန်းကားခဲ့ပေ။ ယင်းသို့ ဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်းကိုမူ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မသိရသေးပေ။ သမိုင်းပညာရှင်များက သောမတ်စ် ဆေးမွား ၏ ဖြစ်ရပ်ကြောင့် သူမသည် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေးများကို စိတ်ကုန်သွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်ကြောင်း သုံးသပ်ကြသည်။ သူမသည် အသက် ၅၀ ခန့်အထိ လူပျိုတော်အချို့ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားခဲ့သည်။ သူမ၏ နောက်ဆုံး တော်ဝင်စကားကမ်းလှမ်းမှုမှာ သူမထက် ၂၂ နှစ်ငယ်သော အန်ဂျူးနယ်စားကြီး ဖရန်စစ် နှင့် ဖြစ်သည်။ စပိန်နိုင်ငံ ဘုရင် ဖိလစ် ၂ ၏ လက်ခုပ်တွင်းသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သော သူမ၏ အစ်မဖြစ်သူကဲ့သို့ပင် အိမ်ထောင်ပြုခြင်းသည် အာဏာဆုံးရှုံးနိုင်ခြေ ရှိသော်လည်း တစ်ဖက်တွင်မူ ထီးနန်းဆက်ခံမည့် သားသမီး ရရှိနိုင်မည့် အခွင့်အရေးကို ပေးစွမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ခင်ပွန်းဖြစ်သူကို ရွေးချယ်မှု လွဲမှားပါက နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှု သို့မဟုတ် တော်လှန်ပုန်ကန်မှုများကိုပင် လှုံ့ဆော်ပေးသကဲ့သို့ ဖြစ်သွားနိုင်ပေသည်။

== ရောဘတ်ဒတ်ဒ်လေ ==
၁၅၅၉ ခုနှစ် နွေဦးရာသီတွင် အဲလိဇဘက်သည် သူမ၏ ငယ်သူငယ်ချင်း ဖြစ်သူ '''ရောဘတ် ဒတ်ဒ်လေ'''  ကို ချစ်မြတ်နိုးနေကြောင်း ထင်ရှားလာခဲ့သည်။ ရောဘတ်၏ ဇနီးဖြစ်သူ အေမီ  သည် &quot;ရင်သားတစ်ဖက်တွင် ဝေဒနာ&quot; ခံစားနေရပြီး အကယ်၍ သူ၏ ဇနီးသာ ကွယ်လွန်သွားပါက ဘုရင်မကြီးသည် ရောဘတ်နှင့် လက်ထပ်လိုနေကြောင်း ပြောစကားများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၁၅၅၉ ခုနှစ် ဆောင်းဦးရာသီသို့ ရောက်သောအခါ ပြည်ပမှ မင်းသားများနှင့် မှူးမတ်အချို့သည် အဲလိဇဘက်၏ လက်ကို ပိုင်ဆိုင်ခွင့်ရရန် အပြိုင်အဆိုင် ကြိုးပမ်းလာကြသည်။ စိတ်မရှည်ဖြစ်နေကြသော ၎င်းတို့၏ သံတမန်များသည် ပိုမို၍ နာမည်ပျက်စေမည့် စကားများကို အတင်းအဖျင်း ပြောဆိုလာကြပြီး ဘုရင်မကြီး အနှစ်သက်ဆုံးသူနှင့် လက်ထပ်မည့် ကိစ္စကို အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် လက်ခံကြမည်မဟုတ်ကြောင်း ဤသို့ အစီရင်ခံခဲ့ကြသည် - ''&quot;သူမနှင့် သူ့အပေါ် ဒေါသတကြီး အော်ဟစ်ဆဲဆိုခြင်း မပြုသည့်သူ ဟူ၍ တစ်ဦးမျှ မရှိပါ... သူမသည် မိမိ မျက်နှာသာပေးထားသော ရောဘတ်ကလွဲ၍ မည်သူ့ကိုမျှ လက်ထပ်မည်မဟုတ်ပေ။&quot;'' ၁၅၆၀ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလတွင် အေမီ ဒတ်ဒ်လေသည် လှေကားပေါ်မှ ပြုတ်ကျ၍ ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။ ရင်ခွဲစစ်ဆေးသူ၏ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအရ ယင်းမှာ မတော်တဆမှုတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသော်လည်း၊ လူအများစုကမူ ရောဘတ်သည် ဘုရင်မကြီးနှင့် လက်ထပ်နိုင်ရန်အတွက် သူ၏ ဇနီးကို သေကြောင်းကြံစည်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်ဟု သံသယဝင်ခဲ့ကြသည်။ အဲလိဇဘက်သည် ရောဘတ် ဒတ်ဒ်လေနှင့် လက်ထပ်ရန် အချိန်အတန်ကြာ အလေးအနက် စဉ်းစားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဝီလျံ ဆီစီလ်၊ နီကိုးလတ်စ် သရော့ခ်မော်တန် နှင့် အချို့သော ရှေးရိုးစွဲ မှူးမတ်များက ၎င်းတို့၏ သဘောမတူကန့်ကွက်မှုကို အထင်အရှား ပြသခဲ့ကြသည်။ ထိုလက်ထပ်ပွဲသာ ဖြစ်မြောက်လာပါက မှူးမတ်မျိုးနွယ်များ တော်လှန်ပုန်ကန်ကြလိမ့်မည်ဟူသော ကောလာဟလများပင် ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။

ဘုရင်မကြီးအတွက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားနေသည့် အခြားသော အိမ်ထောင်ဖက်လောင်းများ ရှိနေသည့်ကြားမှ ရောဘတ် ဒတ်ဒ်လေသည် နောက်ထပ် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုနီးပါးခန့်အထိ အိမ်ထောင်ဖက် ဖြစ်လာနိုင်ခြေရှိသူအဖြစ် ဆက်လက် သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အဲလိဇဘက်သည် သူမကိုယ်တိုင် သူ့ကို လက်ထပ်ရန် ရည်ရွယ်ချက် မရှိတော့သည့်တိုင်အောင် ရောဘတ်၏ အချစ်ရေးနှင့် ပတ်သက်လာလျှင် အလွန်အမင်း သဝန်တိုတတ်သူ ဖြစ်သည်။ သူမသည် ၁၅၆၄ ခုနှစ်တွင် ဒတ်ဒ်လေကို '''လက်စတာ နယ်စားကြီး''' အဖြစ် ဘွဲ့ထူးအဆင့်အတန်း တိုးမြှင့်ပေးခဲ့သည်။ ၁၅၇၈ ခုနှစ်တွင် ရောဘတ်သည် နောက်ဆုံး၌ လက်တစ် ကနိုးလစ် နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ရာ၊ ဘုရင်မကြီးသည် ဒေါသတကြီး တုံ့ပြန်မှုများကို အကြိမ်ကြိမ် ပြသခဲ့ပြီး သူမအား တစ်သက်တာလုံး မုန်းတီးသွားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း သမိုင်းပညာရှင် စူဇန် ဒိုရန် က ထိုအခြေအနေကို ဖော်ပြခဲ့သကဲ့သို့ပင် ဒတ်ဒ်လေသည် အဲလိဇဘက်၏ '''&quot;စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ ဘဝအလယ်ဗဟိုတွင် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေခဲ့သည်&quot;'''။ သူသည် ၁၅၈၈ ခုနှစ်တွင် [[စပိန်ရေတပ်ကြီး]] ကို အောင်နိုင်ပြီးနောက် မကြာမီမှာပင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက် ကိုယ်တိုင် ကွယ်လွန်ပြီးနောက်တွင် သူမ၏ အရေးအကြီးဆုံးသော ကိုယ်ပိုင် အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများထဲ၌ သူပေးပို့ခဲ့သော စာတစ်စောင်ကို တွေ့ရှိခဲ့ရပြီး ၎င်းစာအပေါ်တွင် သူမ၏ လက်ရေးဖြင့် '''&quot;သူ၏ နောက်ဆုံးစာ&quot;''' ဟု မှတ်သားထားခဲ့သည်။

== ပြည်ပမှ အိမ်ထောင်ဖက်လောင်းများ ==
အိမ်ထောင်ရေး ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများသည် အဲလိဇဘက်၏ နိုင်ငံခြားရေး မူဝါဒတွင် အဓိက သော့ချက်ကျသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူမသည် ၁၅၅၉ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် သူမ၏ ဖခင်တူ မအေကွဲ အစ်မဖြစ်သူ၏ မုဆိုးဖို စပိန်ဘုရင် ဖိလစ်၏ ကမ်းလှမ်းချက်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့သော်လည်း၊ ဆွီဒင်နိုင်ငံ ဘုရင် အဲရစ် ၁၄ ( ၏ စကားကမ်းလှမ်းမှုကိုမူ နှစ်ပေါင်းများစွာကြာအောင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက်၏ ငယ်စဉ်ဘဝကပင် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံနှင့် အောင်သွယ်တော်ပြုရန် ဆွေးနွေးမှုများ ရှိခဲ့ဖူးသည်။ ၁၅၄၅ ခုနှစ်တွင် ဟင်နရီ ၈ က ဒိန်းမတ်မင်းသား ဟောလ်စတိန်း-ဂေါ့တော့ပ်မှ နယ်စားကြီး အဒေါ့ဖ်  နှင့် လက်ထပ်ရန် အဆိုပြုခဲ့ဖူးပြီး၊ ဆမ်းမားဆက် နယ်စားကြီး အက်ဒဝပ် ဆေးမိုး ကလည်း နှစ်အနည်းငယ်အကြာတွင် မင်းသား ဖရက်ဒရစ် (နောက်ပိုင်းတွင် ဖရက်ဒရစ် ၂) နှင့် လက်ထပ်ရန် အကြံပြုခဲ့သော်လည်း ၎င်းဆွေးနွေးမှုများသည် ၁၅၅၁ ခုနှစ်တွင် ပျယ်ပြယ်သွားခဲ့သည်။ ၁၅၅၉ ခုနှစ် ဝန်းကျင်နှစ်များတွင် ဒိန်းမတ်-အင်္ဂလန် ပရိုတက်စတင့် မဟာမိတ်အဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းရန် ထည့်သွင်းစဉ်းစားခဲ့ကြပြီး ဆွီဒင်၏ အဆိုပြုချက်ကို တုံ့ပြန်ရန်အတွက် ဘုရင် ဖရက်ဒရစ် ၂  သည် ၁၅၅၉ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် အဲလိဇဘက်ထံ စကားကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။

နှစ်ပေါင်းများစွာတိုင်အောင် သူမသည် ဖိလစ်၏ ဝမ်းကွဲညီအစ်ကို တော်စပ်သူ သြစတြီးယား မင်းသားကြီး ချားလ်စ် ၂  နှင့် လက်ထပ်ရန် အလေးအနက် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၅၆၉ ခုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ ဟက်ဘ်စဘတ် မင်းဆက်နှင့် ဆက်ဆံရေးမှာ ပျက်ပြားသွားခဲ့သည်။ ထို့နောက် အဲလိဇဘက်သည် ပြင်သစ် ဗာလွား မင်းဆက်မှ မင်းသားနှစ်ပါးနှင့် လက်ထပ်ရန် တစ်လှည့်စီ ထည့်သွင်းစဉ်းစားခဲ့သည်။ ပထမဦးစွာ အန်ဂျူး နယ်စားကြီး ဟင်နရီ နှင့် ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းနောက် ၁၅၇၂ ခုနှစ်မှ ၁၅၈၁ ခုနှစ်အထိတွင်မူ ယခင်က အလန်ဆွန် နယ်စားကြီး ဖြစ်ခဲ့သော ဟင်နရီ၏ ညီတော် အန်ဂျူး နယ်စားကြီး ဖရန်စစ် တို့နှင့် ဖြစ်သည်။ ဤနောက်ဆုံး အိမ်ထောင်ရေး ကမ်းလှမ်းချက်သည် နယ်သာလန် တောင်ပိုင်းအပေါ် စပိန်တို့၏ ထိန်းချုပ်မှုကို ဆန့်ကျင်မည့် မဟာမိတ် အစီအစဉ်နှင့် ဆက်စပ်နေခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက်သည် ဖရန်စစ် ပေးပို့ထားသော ဖားရုပ်သဏ္ဌာန် နားကပ်ကို ဆင်မြန်းခဲ့သည်အထိ ထိုစကားကမ်းလှမ်းမှုကို အချိန်အတန်ကြာ အလေးအနက် သဘောထားခဲ့ပုံရသည်။

၁၁၆၃ ခုနှစ်တွင် အဲလိဇဘက်က ဧကရာဇ်မင်းမြတ်၏ သံအမတ်တစ်ဦးအား &quot;ကျွန်ုပ်၏ သဘာဝစိတ်အလိုအတိုင်းသာ လိုက်ရမည်ဆိုလျှင် ဘုရင်မဖြစ်ပြီး အိမ်ထောင်သည် ဘဝဖြင့် နေရခြင်းထက် တောင်းစားရသည့် အမျိုးသမီး ဖြစ်ပါစေဦးတော့ တစ်ကိုယ်ရေတည်း နေရခြင်းကိုသာ မရမက ရွေးချယ်ပါလိမ့်မည်&quot; ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုနှစ် နှောင်းပိုင်းတွင် အဲလိဇဘက်၌ ကျောက်ကြီးရောဂါစွဲကပ်ပြီးနောက် ထီးနန်းဆက်ခံမည့်သူ မေးခွန်းသည် လွှတ်တော်တွင် အပြင်းအထန် ငြင်းခုံစရာ ကိစ္စရပ်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ လွှတ်တော်အမတ်များက ဘုရင်မကြီး ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ပြည်တွင်းစစ် ဖြစ်ပွားခြင်းမှ ကာကွယ်ရန်အတွက် အိမ်ထောင်ပြုရန် သို့မဟုတ် ဆက်ခံမည့်သူကို အမည်စာရင်း တင်သွင်းရန် တိုက်တွန်းခဲ့ကြသည်။ သို့သော် သူမက ၎င်းနှစ်ခုစလုံးကို လုပ်ဆောင်ရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ ဧပြီလတွင် သူမသည် လွှတ်တော်ကို ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ပြီး ၁၅၆၆ ခုနှစ်တွင် အခွန်တိုးကောက်ရန် လွှတ်တော်၏ ထောက်ခံမှု လိုအပ်လာချိန်အထိ လွှတ်တော်ကို ပြန်လည်ခေါ်ယူခြင်း မပြုခဲ့ပေ။

ယခင်က အိမ်ထောင်ပြုမည်ဟု ကတိပေးခဲ့ဖူးသောကြောင့် သူမသည် ငြိမ်သက်ခြင်းမရှိသော အောက်လွှတ်တော်သို့ ဤသို့ ပြောကြားခဲ့သည် -&lt;blockquote&gt;'''&quot;ကျွန်ုပ်၏ ဂုဏ်သိက္ခာအတွက် လူအများရှေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သော အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်တစ်ဦး၏ ကတိစကားကို မည်သည့်အခါမျှ ဖျက်ဖျက်မည်မဟုတ်ပါ။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ် ထပ်မံပြောကြားလိုသည်မှာ ကျွန်ုပ် လက်ထပ်ရန် ရည်ရွယ်ထားသူကို ဖြစ်စေ၊ ကျွန်ုပ်ကိုယ်တိုင်ကို ဖြစ်စေ ဘုရားသခင်က ရုပ်သိမ်းမသွားခဲ့လျှင် သို့မဟုတ် အခြားသော ကြီးမားသည့် အဟန့်အတားတစ်ခုခု မဖြစ်ပွားခဲ့လျှင် ကျွန်ုပ် အဆင်ပြေပြေ လုပ်ဆောင်နိုင်သမျှ အမြန်ဆုံး အိမ်ထောင်ပြုပါမည်။&quot;'''&lt;/blockquote&gt;၁၅၇၀ ပြည့်နှစ်သို့ ရောက်သောအခါ အစိုးရအဖွဲ့အတွင်းရှိ အဆင့်မြင့် ပုဂ္ဂိုလ်များသည် အဲလိဇဘက်အနေဖြင့် မည်သည့်အခါမျှ အိမ်ထောင်ပြုမည်မဟုတ် သို့မဟုတ် ဆက်ခံသူကို အမည်ထုတ်ဖော်လိမ့်မည်မဟုတ်ကြောင်း သီးသန့် လက်ခံခဲ့ကြသည်။ ဝီလျံ ဆီစီလ်သည် ထီးနန်းဆက်ခံမှု ပြဿနာအတွက် ဖြေရှင်းနည်းများကို စတင် ရှာဖွေနေပြီ ဖြစ်သည်။ အိမ်ထောင်မပြုခဲ့ခြင်းကြောင့် အဲလိဇဘက်သည် တာဝန်မဲ့သူအဖြစ် မကြာခဏ စွပ်စွဲခံခဲ့ရသည်။ သို့သော်လည်း သူမ၏ နှုတ်ဆိတ်နေမှုက သူမ၏ ကိုယ်ပိုင် နိုင်ငံရေး လုံခြုံမှုကို ပိုမိုခိုင်မာစေခဲ့သည်။ အကယ်၍ သူမက ဆက်ခံမည့်သူကို အမည်နာမ သတ်မှတ်လိုက်ပါက သူမ၏ ထီးနန်းသည် အာဏာသိမ်းမှုဒဏ်ကို ခံရနိုင်ခြေ ရှိကြောင်းကို သူမ သိရှိထားခဲ့သည်။ သူမ၏ ယခင် သာဓကဖြစ်သော မေရီဘုရင်မကို ဆန့်ကျင်သည့် လုပ်ကြံမှုများတွင် &quot;ကျွန်ုပ်ကိုယ်တိုင် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသကဲ့သို့ ဒုတိယမြောက် အာဏာရှိသူ ပုဂ္ဂိုလ်&quot; ကို မည်သို့ ဗဟိုချက်အဖြစ် အသုံးချခဲ့ကြသည်ကို သူမ ကောင်းစွာ မှတ်မိနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

== အပျိုစင်ဘဝ ==


အဲလိဇဘက်၏ အိမ်ထောင်မပြုဘဲ နေထိုင်ခဲ့သည့် အခြေအနေသည် အပျိုစင်မယ်တော်မေရီ နှင့် ဆက်စပ်သော '''အပျိုစင်ဘဝကို အမွှမ်းတင် ကြည်ညိုသည့် ဝါဒ''' တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ကဗျာများနှင့် ပုံတူပန်းချီများတွင် သူမကို သာမန်အမျိုးသမီးတစ်ဦးအဖြစ် မဟုတ်ဘဲ အပျိုစင်တစ်ဦး၊ နတ်ဘုရားမတစ်ပါး သို့မဟုတ် နှစ်မျိုးစလုံးအဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။ ကနဦးတွင် အဲလိဇဘက် ကိုယ်တိုင်သာ သူမ၏ အပေါ်ယံ အပျိုစင်ဘဝကို ဂုဏ်ထူးဆောင်အဖြစ် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၅၅၉ ခုနှစ်တွင် သူမက အောက်လွှတ်တော်သို့ &quot;နောက်ဆုံးတွင် ကျွန်ုပ်အတွက် ဤမျှနှင့်တင် လုံလောက်ပါပြီ၊ ကမ္ပည်း ကျောက်စာတိုင်တစ်ခုပေါ်၌ 'ဘုရင်မတစ်ပါးသည် ဤမျှသော ကာလပတ်လုံး စိုးစံခဲ့ပြီး အပျိုစင်ဘဝဖြင့် ရှင်သန်ကာ ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်' ဟု ဖော်ပြထားရုံဖြင့် ပြည့်စုံပါပြီ&quot; ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ကဗျာဆရာများနှင့် စာရေးဆရာများက ထိုအကြောင်းအရာကို ဆက်ခံပြီး အဲလိဇဘက်ကို ချီးမွမ်းမြှောက်စားသည့် အနုပညာ သင်္ကေတပုံဖော်မှုများကို ထုဆစ်ခဲ့ကြသည်။ ၁၅၇၈ ခုနှစ်တွင် အပျိုစင်ဘုရင်မကြီးအား လူထုရှေ့တွင် ဂုဏ်ပြုချီးကျူးမှုများသည် အလန်ဆွန် နယ်စားကြီးနှင့် ဘုရင်မကြီး၏ အိမ်ထောင်ရေး ဆွေးနွေးမှုများကို မသိမသာ ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်ကြောင်း ပြသသည့် လျှို့ဝှက်ချက် သင်္ကေတတစ်ခုအဖြစ် အသုံးတော်ခံခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် အဲလိဇဘက်သည် မိမိကိုယ်ကို ဘုရားသခင်၏ စောင့်ရှောက်မှုအောက်၌ မိမိ၏ တိုင်းနိုင်ငံ၊ ပြည်သူလူထုနှင့် လက်ထပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာ ဆိုခဲ့သည်။ ၁၅၉၉ ခုနှစ်တွင် သူမက ပြည်သူများကို ရည်ညွှန်း၍ &quot;ကျွန်ုပ်၏ လင်ယောက်ျားများ ဖြစ်ကြသော ကျွန်ုပ်၏ ကောင်းလှစွာသော ပြည်သူအပေါင်းတို့&quot; ဟု မိန့်ကြားခဲ့သည်။

ဤသို့ အပျိုစင်ဖြစ်သည်ဟူသော အခိုင်အမာဆိုချက်ကို လူတိုင်းက လက်ခံခဲ့ကြသည်တော့ မဟုတ်ပေ။ ကက်သလစ်ဘာသာဝင်များက အဲလိဇဘက်သည် သူမ၏ ရုပ်ခန္ဓာနှင့်အတူ နိုင်ငံတော်ကိုပါ သင်္ကေတအရ ညစ်နွမ်းစေသည့် &quot;ညစ်ညမ်းသော ရာဂစိတ်&quot; ၌ ပျော်မွေ့နေသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့ကြသည်။ ပြင်သစ်ဘုရင် ဟင်နရီ ၄ က ဥရောပ၏ ကြီးမားသော မေးခွန်းကြီးများထဲမှ တစ်ခုမှာ &quot;ဘုရင်မကြီး အဲလိဇဘက်သည် အပျိုစင် စစ်မစစ်&quot; ဟူသော အချက်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။

အဲလိဇဘက်၏ အပျိုစင်ဘဝနှင့် ပတ်သက်လာလျှင် အဓိက အကျဆုံး မေးခွန်းမှာ ဘုရင်မကြီးသည် ရောဘတ် ဒတ်ဒ်လေနှင့် အချစ်ဇာတ်လမ်းကို အမှန်တကယ် လက်တွေ့ကျကျ ဆက်ဆံခဲ့ဖူးသလား (ကာမစပ်ယှက်ခဲ့ဖူးသလား) ဆိုသည့် အချက်ဖြစ်သည်။ ၁၅၅၉ ခုနှစ်တွင် သူမသည် ဒတ်ဒ်လေ၏ အိပ်ခန်းကို သူမ၏ ကိုယ်ပိုင်အဆောင်များနှင့် ကပ်လျက်သို့ ပြောင်းရွှေ့စေခဲ့သည်။ ၁၅၆၁ ခုနှစ်တွင်မူ သူမသည် ခန္ဓာကိုယ်ကို ဖောယောင်စေသည့် ရောဂါဝေဒနာတစ်ခုကြောင့် လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်စွာ အိပ်ရာထဲလဲနေခဲ့သည်။

၁၅၈၇ ခုနှစ်တွင် မိမိကိုယ်ကို '''အာသာ ဒတ်ဒ်လေ''' ဟု ခေါ်ဆိုသော လူငယ်တစ်ဦးသည် သူလျှိုဖြစ်နိုင်သည်ဟူသော သံသယဖြင့် စပိန်ကမ်းရိုးတန်းတွင် ဖမ်းဆီးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ထိုလူငယ်က သူသည် အဲလိဇဘက်နှင့် ရောဘတ် ဒတ်ဒ်လေတို့၏ တရားမဝင် သားသမီး (ကောင်မစပ်ဘဲ ရခဲ့သောသား) ဖြစ်သည်ဟု ဆိုခဲ့ပြီး၊ သူ၏ အသက်မှာလည်း ၁၅၆၁ ခုနှစ် ဘုရင်မကြီး ဖျားနာစဉ်က မွေးဖွားခဲ့သည့် အချိန်ကာလနှင့် ကိုက်ညီနေသည်။ သူ့ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် မက်ဒရစ်မြို့သို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ပြီး စပိန်နိုင်ငံသို့ ပြည်နှင်ဒဏ်ခံထားရသည့် ကက်သလစ် မှူးမတ်တစ်ဦးနှင့် ဘုရင် ဖိလစ် ၂ ၏ အတွင်းရေးမှူးဖြစ်သူ ဖရန်စစ် အင်းဂဲလ်ဖီးလ်ဒ်က စစ်ဆေးမေးမြန်းခဲ့သည်။ ထိုစစ်ဆေးမှုကို ဖော်ပြထားသည့် စာသုံးစောင် ယနေ့တိုင် တည်ရှိနေပြီး၊ ၎င်းစာများထဲတွင် တော်ဝင်နန်းတော်၌ မွေးဖွားချိန်မှစ၍ စပိန်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာချိန်အထိ အာသာက သူ၏ ဘဝဇာတ်ကြောင်းဟု အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည့် အသေးစိတ်အချက်အလက်များ ပါဝင်သည်။ သို့သော်လည်း ယင်းက စပိန်လူမျိုးများကို ယုံကြည်အောင် မစွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့ပေ။ အင်းဂဲလ်ဖီးလ်ဒ်က ဘုရင် ဖိလစ်အား အာသာ၏ &quot;ပြောဆိုချက်မှာ လက်ရှိတွင် ဘာမျှအရာမထင်ပါ&quot; ဟု ဝန်ခံခဲ့သော်လည်း &quot;သူ့ကို ထွက်ပြေးခွင့်မပြုသင့်ဘဲ အလွန်လုံခြုံစွာ ဖမ်းဆီးထားသင့်သည်&quot; ဟု အကြံပြုခဲ့သည်။ ဘုရင်က သဘောတူခဲ့ပြီး ထိုအချိန်မှစ၍ အာသာ၏ သတင်းကို မည်သူမျှ မကြားရတော့ပေ။ ခေတ်သစ် ပညာရှင်များက ထိုဇာတ်လမ်း၏ အခြေခံယူဆချက်ကို '''&quot;မဖြစ်နိုင်သောအရာ&quot;''' အဖြစ် ပယ်ချခဲ့ကြပြီး အဲလိဇဘက်၏ ဘဝကို ထိုခေတ်က လူများက အနီးကပ် အလွန်စောင့်ကြည့်ခဲ့ကြသဖြင့် သူမအနေဖြင့် ကိုယ်ဝန်ရှိခြင်းကို ဖုံးကွယ်ထားနိုင်ရန် လုံးဝ မဖြစ်နိုင်ကြောင်း အခိုင်အမာ ဆိုကြသည်။

== စကော့တလန် ဘုရင်မ မေရီ ==
စကော့တလန်နိုင်ငံအပေါ် အဲလိဇဘက်၏ ပထမဆုံး မူဝါဒမှာ ထိုနေရာ၌ ပြင်သစ်တို့ ရောက်ရှိအခြေစိုက်နေမှုကို ဆန့်ကျင်ရန် ဖြစ်သည်။ ပြင်သစ်တို့က အင်္ဂလန်ကို ကျူးကျော်ပြီး သူမ၏ ကက်သလစ်ဘာသာဝင် ဝမ်းကွဲညီမဖြစ်သူ စကော့တလန်ဘုရင်မ မေရီ ကို ထီးနန်းတင်ရန် ကြံစည်နေကြမည်ကို သူမ စိုးရိမ်ခဲ့သည်။ မေရီသည် အဌမမြောက်ဟင်နရီဘုရင်ကြီး ၏ အစ်မတော်စပ်သူ မာဂရက်  ၏ မြေးဖြစ်သောကြောင့် လူအများက သူမအား အင်္ဂလိပ်ထီးနန်းကို ဆက်ခံမည့် တရားဝင်အမွေခံအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြသည်။ မေရီကိုယ်တိုင်ကလည်း မိမိသည် ဘုရင်မကြီးနှင့် &quot;အနီးစပ်ဆုံး သွေးချင်းတော်စပ်သူ&quot; ဖြစ်သည်ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့သည်။ ပရိုတက်စတင့် သူပုန်များကို ကူညီရန် စကော့တလန်သို့ စစ်တပ်စေလွှတ်ဖို့ အဲလိဇဘက်အား တိုက်တွန်းခဲ့ကြပြီး၊ ထိုစစ်ဆင်ရေးမှာ ထိရောက်မှုမရှိခဲ့သော်လည်း ရလဒ်အနေဖြင့် ၁၅၆၀ ပြည့်နှစ် ဇူလိုင်လတွင် ချုပ်ဆိုခဲ့သော အီဒင်ဘတ်ချ် စာချုပ်အရ မြောက်ဘက်ပိုင်းမှ ပြင်သစ်တို့၏ ခြိမ်းခြောက်မှုကို ဖယ်ရှားနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၅၆၁ ခုနှစ်တွင် မေရီသည် အာဏာစက်ကို ဆုပ်ကိုင်ရန် ပြင်သစ်မှ စကော့တလန်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာချိန်၌ ထိုနိုင်ငံတွင် ပရိုတက်စတင့်အသင်းတော် အခြေခိုင်နေပြီဖြစ်ပြီး အဲလိဇဘက်က ထောက်ပံ့ထားသော ပရိုတက်စတင့်မှူးမတ်များ၏ ကောင်စီက တိုင်းပြည်ကို အုပ်ချုပ်နေပြီ ဖြစ်သည်။ မေရီသည် ထိုစာချုပ်ကို အတည်ပြုရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။


၁၅၆၃ ခုနှစ်တွင် အဲလိဇဘက်သည် သက်ဆိုင်သူနှစ်ဦးစလုံးအား တစ်ဦးမျှ ကြိုတင်မမေးမြန်းဘဲ သူမ၏ ကိုယ်ပိုင်အိမ်ထောင်ဖက်လောင်းဖြစ်သူ ရောဘတ် ဒတ်ဒ်လေကို မေရီ၏ ခင်ပွန်းအဖြစ် အဆိုပြုခဲ့သည်။ နှစ်ဦးစလုံးက စိတ်အားထက်သန်မှုမရှိကြောင်း ပြသခဲ့ကြပြီးနောက် ၁၅၆၅ ခုနှစ်တွင် မေရီသည် အင်္ဂလိပ်ထီးနန်းဆက်ခံခွင့် လက္ခဏာကိုယ်စီရှိကြသော လော့ဒ် ဒါန်လေ ဟု လူသိများသည့် ဟင်နရီ စတူးဝပ်  နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ထိုလက်ထပ်မှုသည် စကော့တလန် ပရိုတက်စတင့်များနှင့် အဲလိဇဘက်တို့အား အောင်ပွဲကို သက်သက်သာသာ အပ်နှင်းလိုက်သကဲ့သို့ ဖြစ်စေခဲ့သော မေရီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အမှားများထဲမှ ပထမဆုံးအမှား ဖြစ်သည်။ ဒါန်လေသည် လူထုအတွင်း လျင်မြန်စွာ လူမုန်းများလာခဲ့ပြီး ၁၅၆၀ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဘော့သ်ဝဲလ် နယ်စားကြီး ဂျိမ်း ဟက်ဗ်ဘန်း ဦးဆောင်မှု သေချာသလောက်ရှိသော ကြံစည်သူများ၏ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ထိုဖြစ်ရပ်အပြီး မကြာမီ ၁၅၆၇ ခုနှစ် မေလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် မေရီသည် ဘော့သ်ဝဲလ်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ရာ၊ သူမကိုယ်တိုင် ခင်ပွန်းဖြစ်သူကို လုပ်ကြံမှုတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေခဲ့သည်ဟူသော သံသယများကို ပိုမိုကြီးထွားစေခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက်က ထိုလက်ထပ်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ မေရီအား ဤသို့ စာရေးသားကာ ပြတ်ပြတ်သားသား ရင်ဆိုင်ခဲ့သည် -&lt;blockquote&gt;&quot;အခြားသော နာမည်ဆိုးဖြင့် ကျော်ကြားသည့် ချို့ယွင်းချက်များအပြင်၊ သင်၏ ကွယ်လွန်သူ ခင်ပွန်းကို လုပ်ကြံမှုဖြင့် လူထုအကြား စွပ်စွဲခံထားရသူ၊ ထို့အပြင် (ကျွန်ုပ်တို့က မဟုတ်မမှန်ဟု ယုံကြည်လိုသော်လည်း) သင့်ကိုပါ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပတ်သက်နေသည်ဟု ဆိုနေကြသော ထိုသို့သော လက်အောက်ခံတစ်ဦးကို ဤမျှ အလျင်စလို လက်ထပ်လိုက်ခြင်းထက် သင်၏ ဂုဏ်သိက္ခာအတွက် ပိုမိုဆိုးရွားသော ရွေးချယ်မှုမျိုး မည်သို့ ရှိနိုင်ပါဦးမည်နည်း။&quot;&lt;/blockquote&gt;ဤဖြစ်ရပ်များသည် မေရီအား လျင်မြန်စွာ ရှုံးနိမ့်စေခဲ့ပြီး လော့ဂျ်လတ်ဗန် ရဲတိုက်တွင် ထောင်သွင်းအကျဉ်းချခံရခြင်းသို့ ဦးတည်သွားခဲ့သည်။ စကော့တလန်မှူးမတ်များက သူမအား နန်းချပြီး သူမ၏ အသက်တစ်နှစ်သားအရွယ် သားတော် ဂျိမ်း ၆ ကို ထီးနန်းလွှဲအပ်ရန် ဖိအားပေးခဲ့ကြသည်။ ဂျိမ်းကို ပရိုတက်စတင့်တစ်ဦးအဖြစ် ပြုစုပျိုးထောင်ရန် စတာလင် ရဲတိုက်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ မေရီသည် ၁၅၆၈ ခုနှစ်တွင် ထောင်မှ လွတ်မြောက်ခဲ့သော်လည်း လန်းဆိုက် တိုက်ပွဲတွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီးနောက် အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ ရေကြောင်းခရီးဖြင့် ထွက်ပြေးခဲ့သည်၊ ထိုနေရာသည် တစ်ချိန်က အဲလိဇဘက်ထံမှ အကူအညီရမည်ဟု အသေအချာ ကတိကဝတ်ပြုခြင်း ခံထားရဖူးသည့် နေရာဖြစ်သည်။ အဲလိဇဘက်၏ ပထမဆုံး စိတ်အလိုအရမူ မိမိနှင့် အဆင့်အတန်းတူ ဘုရင်မတစ်ပါးကို နန်းပြန်တင်ပေးရန် ဖြစ်သော်လည်း၊ သူမနှင့် သူမ၏ ကောင်စီအဖွဲ့သည် အန္တရာယ်ကင်းမည့် လမ်းကိုသာ ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။ အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်ကို အသုံးပြု၍ မေရီအား စကော့တလန်သို့ ပြန်ပို့ရန် သို့မဟုတ် အင်္ဂလန်၏ ကက်သလစ်ရန်သူများရှိရာ ပြင်သစ်သို့ စေလွှတ်ရန် စသည့် စွန့်စားမှုများကို လုပ်မည့်အစား၊ ၎င်းတို့သည် မေရီကို အင်္ဂလန်တွင်ပင် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားခဲ့ပြီး ထိုနေရာ၌ပင် မေရီသည် နောက်ထပ် '''၁၉ နှစ်တိုင်တိုင် အကျဉ်းကျခံခဲ့ရသည်။'''

== ကက်သလစ်တို့၏ လှုပ်ရှားမှု ==
မေရီသည် မကြာမီမှာပင် တော်လှန်ပုန်ကန်မှုများအတွက် ဗဟိုချက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၅၆၉ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက်ပိုင်း၌ ကြီးမားသော ကက်သလစ် သူပုန်ထမှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ မေရီကို အကျဉ်းထောင်မှ လွှတ်ပေးရန်၊ သူမအား နော်ဖော့ခ် နယ်စားကြီး သောမတ်စ် ဟောင်းဝပ်  နှင့် လက်ထပ်ပေးရန်နှင့် သူမအား အင်္ဂလိပ်ထီးနန်းပေါ် တင်မြှောက်ရန် ဖြစ်သည်။ သူပုန်များ ရှုံးနိမ့်သွားပြီးနောက် အဲလိဇဘက်၏ အမိန့်ဖြင့် သူပုန်ပေါင်း ၇၅၀ ကျော်ကို ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။ ထိုတော်လှန်မှု အောင်မြင်သွားပြီဟု အထင်ဖြင့် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ပိုင်းယပ်စ် ၅ (Pope Pius V) သည် ၁၅၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အမြင့်ဆုံးအာဏာဖြင့် စိုးစံနေသူ  ဟု အမည်ရသော သာသနာစောင့်စာချွန်လွှာကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယင်းစာချွန်လွှာတွင် &quot;အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ ဘုရင်မအဖြစ် ဟန်ဆောင်နေသူနှင့် ရာဇဝတ်မှုများ၏ အစေခံ ဖြစ်သော အဲလိဇဘက်&quot; အား ခရစ်ယာန်အသင်းတော်မှ ထုတ်ပယ်ကြောင်းနှင့် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိတစ်ဦးဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး၊ သူမ၏ လက်အောက်ခံ ပြည်သူအားလုံးကိုလည်း ဘုရင်မအပေါ် သစ္စာစောင့်သိရမည့် တာဝန်မှ ကင်းလွတ်ခွင့် ပေးခဲ့သည်။ ဘုရင်မ၏ အမိန့်ကို နာခံသော ကက်သလစ်ဘာသာဝင်များကိုလည်း အသင်းတော်မှ ထုတ်ပယ်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ ထိုစာချွန်လွှာကြောင့် လွှတ်တော်တွင်း၌ ကက်သလစ်များကို ဆန့်ကျင်သည့် ဥပဒေပြုရေးဆိုင်ရာ လှုံ့ဆော်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သော်လည်း အဲလိဇဘက်ကိုယ်တိုင် ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးခဲ့၍ သက်ညှာမှုများ ရရှိခဲ့သည်။ ၁၅၈၁ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်ပြည်သူများကို အဲလိဇဘက်အပေါ် သစ္စာဖောက်ဖျက်စေရန် &quot;ရည်ရွယ်ချက်&quot; ဖြင့် ကက်သလစ်ဘာသာသို့ ကူးပြောင်းစေခြင်းကို သေဒဏ်အထိ ကျခံရနိုင်သော နိုင်ငံတော်သစ္စာဖောက်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၁၅၇၀ ပြည့်နှစ်များမှစ၍ ဥရောပတိုက်ကြီးရှိ ခရစ်ယာန်စာသင်ကျောင်းများမှ သာသနာပြုဘုန်းတော်ကြီးများသည် &quot;အင်္ဂလန်ကို ကက်သလစ်ဘာသာသို့ ပြန်လည်ကူးပြောင်းရေး&quot; လှုပ်ရှားမှုအတွက် အင်္ဂလန်သို့ လျှို့ဝှက်စွာ လာရောက်ခဲ့ကြသည်။ အချို့မှာ သစ္စာဖောက်မှုမြောက်သော အပြုအမူများကြောင့် ကွပ်မျက်ခံခဲ့ရပြီး၊ ယင်းက ဘာသာရေးအတွက် အသက်စွန့်သူများ (အာဇာနည်များ) အဖြစ် အမွှမ်းတင် ကြည်ညိုသည့် အလေ့အထကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

အမြင့်ဆုံးအာဏာဖြင့် စိုးစံနေသူ စာချွန်လွှာသည် အင်္ဂလိပ် ကက်သလစ်ဘာသာဝင်များအား မေရီကို အင်္ဂလန်၏ တရားဝင် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်အဖြစ် မျှော်လင့်ကြည့်ရှုရန် တွန်းအားတစ်ရပ် ဖြစ်စေခဲ့သည်။ မေရီကို အင်္ဂလိပ်ထီးနန်းပေါ် တင်မြှောက်ရန် ကြံစည်သည့် ကက်သလစ်တို့၏ လျှို့ဝှက်ကြံစည်မှု တိုင်းကို မေရီကိုယ်တိုင် သိရှိချင်မှ သိရှိလိမ့်မည် ဖြစ်သော်လည်း၊ ၁၅၇၁ ခုနှစ် ရီဒိုလ်ဖီ လျှို့ဝှက်ကြံစည်မှု (ယင်းဖြစ်ရပ်ကြောင့် မေရီ၏ ချစ်ရေးဆိုသူ နော်ဖော့ခ် နယ်စားကြီး ခေါင်းဖြတ်ကွပ်မျက်ခံခဲ့ရသည်) မှသည် ၁၅၈၆ ခုနှစ် ဘာဘင်တန် လျှို့ဝှက်ကြံစည်မှု အထိ အဲလိဇဘက်၏ လျှို့ဝှက်ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဖရန်စစ် ဝေါဆင်ဂမ် နှင့် တော်ဝင်ကောင်စီသည် မေရီကို အပြစ်ပေးနိုင်မည့် အထောက်အထားများကို စိတ်အားထက်သန်စွာ စုဆောင်းခဲ့ကြသည်။ ကနဦးတွင် အဲလိဇဘက်သည် မေရီကို သေဒဏ်ပေးရန် တိုက်တွန်းချက်များကို ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၅၈၆ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် ဘာဘင်တန် လျှို့ဝှက်ကြံစည်မှုအတွင်း ရေးသားခဲ့သော စာအထောက်အထားများအရ မေရီကို တရားစွဲဆိုရန်နှင့် ကွပ်မျက်ရန် ခွင့်ပြုချက်ပေးဖို့ သူမအား ဖျောင်းဖျနိုင်ခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက်၏ ပြစ်ဒဏ်စီရင်ချက် ကြေညာစာတွင် &quot;အဆိုပါ မေရီသည် ဤထီးနန်းကို မိမိပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ဟန်ဆောင်တောင်းဆိုကာ၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ တော်ဝင်ရုပ်ခန္ဓာကို ထိခိုက်နာကျင်စေရန်၊ သေဆုံးစေရန်နှင့် ပျက်စီးစေရန် ရည်ရွယ်သော ကိစ္စရပ်အဝဝကို ဤတိုင်းနိုင်ငံအတွင်း ကြံစည်စစ်ဆေးခဲ့သည်&quot; ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ '''၁၅၈၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင်''' နော်သက်တမ်ရှိုင်းယား ရှိ ဖော်သရင်းဟေး ရဲတိုက်၌ မေရီသည် ခေါင်းဖြတ်ကွပ်မျက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ကွပ်မျက်ပြီးနောက် အဲလိဇဘက်က သူမသည် လက်မှတ်ရေးထိုးထားသော ကွပ်မျက်မိန့်ဝရမ်းကို ပေးပို့ရန် ရည်ရွယ်ချက်မရှိခဲ့ကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး၊ သူမ၏ သိခွင့်မရှိဘဲ ဝရမ်းကို အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည့်အတွက် အတွင်းရေးမှူး ဝီလျံ ဒေဗီဆင်ကို အပြစ်ပုံချခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက်၏ ထိုသို့ နောင်တရမှု မည်မျှ စစ်မှန်ကြောင်းနှင့် သူမသည် ဝရမ်းကို တကယ်ပင် အချိန်ဆွဲချင်ခဲ့သလား ဆိုသည့်အချက်အပေါ် ထိုခေတ်က လူများနှင့် နောက်ပိုင်း သမိုင်းပညာရှင်များအကြား သံသယပွားစရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။

== စစ်ပွဲများ ==
အဲလိဇဘက်၏ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒမှာ အများအားဖြင့် ကာကွယ်ရေးစစ် အသွင်သာ ဖြစ်သည်။ ချွင်းချက်အနေဖြင့် ၁၅၆၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှ ၁၅၆၃ ခုနှစ် ဇွန်လအထိ လီဟာ့ဗ် ၏ ဆိပ်ကမ်းကို အင်္ဂလိပ်တို့ ဝင်ရောက်သိမ်းပိုက်မှု ရှိခဲ့သော်လည်း၊ အဲလိဇဘက်၏ မဟာမိတ် ဟူဂါးနိုး (ပြင်သစ်ပရိုတက်စတင့်) များက ဆိပ်ကမ်းကို ပြန်လည်သိမ်းယူရန် ကက်သလစ်များနှင့် ပူးပေါင်းသွားခဲ့သဖြင့် ထိုစစ်ဆင်ရေးမှာ ရှုံးနိမ့်မှုဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက်၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ၁၅၅၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီတွင် ပြင်သစ်ထံ ဆုံးရှုံးခဲ့ရသော ကဲလေး ဆိပ်ကမ်းနှင့် လီဟာ့ဗ် ဆိပ်ကမ်းကို လဲလှယ်ရန် ဖြစ်သည်။ အဲလိဇဘက်သည် သူမ၏ ရေတပ်မတော်၏ လှုပ်ရှားမှုများမှတစ်ဆင့်သာ တိုက်စစ်ဆင်သော မူဝါဒကို ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ ယင်းက စပိန်နှင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ပွဲတွင် အောင်မြင်မှု ရရှိစေခဲ့ပြီး၊ ထိုစစ်ပွဲ၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ပင်လယ်ပြင်၌ တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သူမသည် ၁၅၇၇ ခုနှစ်မှ ၁၅၈၀ ပြည့်နှစ်အတွင်း ကမ္ဘာလှည့်ခရီးစဉ်ကို အောင်မြင်စွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် ဖရန်စစ် ဒရိတ် ကို ဆာ ဘွဲ့ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခဲ့ပြီး၊ သူသည် စပိန်ဆိပ်ကမ်းများနှင့် ရေတပ်စုများကို ဝင်ရောက်စီးနင်း တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက်ခေတ် ရေကြောင်းစွန့်စားသူများတွင် ပင်လယ်ဓားပြဆန်ဆန် ပြုမူခြင်းနှင့် ကိုယ်ကျိုးရှာလိုသော စိတ်ဓာတ်များ ရှိနေကြပြီး ၎င်းတို့အပေါ် ဘုရင်မကြီးအနေဖြင့် ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်း သိပ်မရှိခဲ့ပေ။

=== နယ်သာလန် ===
၁၅၆၂-၁၅၆၃ ခုနှစ်တွင် လီဟာ့ဗ်  ဆိပ်ကမ်းကို ဝင်ရောက်သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ပြန်လည်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည့် ဖြစ်ရပ်ပြီးနောက်၊ အဲလိဇဘက်သည် ဥရောပတိုက်ကြီးပေါ်သို့ စစ်တပ်စေလွှတ်ခြင်းကို ရှောင်ရှားခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၅၈၅ ခုနှစ်တွင် စပိန်ဘုရင် ဖိလစ် ၂ ကို တော်လှန်နေသော ပရိုတက်စတင့် ဒတ်ခ်ျသူပုန်များကို ကူညီရန် အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်ကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ဤသို့ စေလွှတ်ရခြင်းမှာ ၁၅၈၄ ခုနှစ်တွင် ဘုရင်မကြီး၏ မဟာမိတ်များဖြစ်ကြသော အော်ရိန်းမင်းသား ဝီလျံ  နှင့် အန်ဂျူး နယ်စားကြီးတို့ ကွယ်လွန်သွားခဲ့ခြင်း၊ ထို့ပြင် စပိန်ပိုင် နယ်သာလန်၏ ဘုရင်ခံဖြစ်သူ ပါးမား နယ်စားကြီး အလက်ဇန်းဒါး ဖားနီးစ်) ထံသို့ ဒတ်ခ်ျမြို့များ ဆက်တိုက် လက်နက်ချခဲ့ရခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ၁၅၈၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဖိလစ် ၂ နှင့် ပြင်သစ်ကက်သလစ်အဖွဲ့ချုပ်တို့ ဂျွိုင်းဗီးလ် ၌ မဟာမိတ်ဖွဲ့လိုက်ခြင်းကြောင့် အန်ဂျူး၏နောင်တော် ပြင်သစ်ဘုရင် ဟင်နရီ ၃ အနေဖြင့် နယ်သာလန်အပေါ် စပိန်တို့ လွှမ်းမိုးလာမှုကို တုံ့ပြန်ရန် အခွင့်အရေး မရှိသလောက် ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ ယင်းက ကက်သလစ်အဖွဲ့ချုပ် အားကောင်းသည့် ပြင်သစ်အင်္ဂလိပ်ရေလက်ကြား ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်တွင် စပိန်တို့၏ သြဇာကို ပျံ့နှံ့စေခဲ့ပြီး အင်္ဂလန်နိုင်ငံကိုလည်း ကျူးကျော်ခံရမည့် အန္တရာယ်ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ၁၅၈၅ ခုနှစ် နွေရာသီတွင် ပါးမားနယ်စားကြီးက အန့်တွပ် မြို့ကို ဝိုင်းရံပိတ်ဆို့လိုက်ခြင်းကြောင့် အင်္ဂလိပ်နှင့် ဒတ်ခ်ျတို့ဘက်မှ တစ်စုံတစ်ရာ တုံ့ပြန်ရန် လိုအပ်လာခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်ရပ်၏ ရလဒ်အနေဖြင့် ၁၅၈၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် '''နန်းဆပ်ချ် စာချုပ်ကို''' ချုပ်ဆိုခဲ့ပြီး၊ အဲလိဇဘက်က ဒတ်ခ်ျတို့အား စစ်ရေးအရ ကူညီပံ့ပိုးပေးရန် ကတိပြုခဲ့သည်။ ဤစာချုပ်သည် အင်္ဂလိပ်-စပိန် စစ်ပွဲ စတင်ခြင်း၏ မှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ထိုစစ်ဆင်ရေးကို အဲလိဇဘက်၏ ချစ်သူဟောင်း ဖြစ်ခဲ့ဖူးသူ '''လက်စတာ နယ်စားကြီး''' က ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက်သည် ကနဦးကတည်းက ဤစစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုကို စိတ်ပါလက်ပါ ထောက်ခံခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပေ။ သူမ၏ ဗျူဟာမှာ ဒတ်ခ်ျတို့အား အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်ဖြင့် အပေါ်ယံသာ ကူညီပေးဟန်ပြပြီး၊ လက်စတာ ဟော်လန်သို့ ရောက်ရှိပြီး ရက်ပိုင်းအတွင်းမှာပင် စပိန်နှင့် လျှို့ဝှက်ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးမှုများကို စတင်ရန် ဖြစ်သည်။ ယင်းဗျူဟာသည် ၎င်းဒေသတွင် ကြပ်မတ်ကွပ်ကဲခွင့် အာဏာကို တည်ဆောက်ပြီး တိုက်စစ်ဆင်ရန် ပြင်ဆင်နေသည့် ဒတ်ခ်ျတို့၏ မျှော်လင့်ချက်၊ လက်စတာ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်နေခဲ့သည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ အဲလိဇဘက်က သူ့အား &quot;ရန်သူနှင့် ထိပ်တိုက်တွေ့ပြီး အဆုံးအဖြတ်ခံယူမည့် စစ်ပွဲမျိုးကို မည်သည့်တန်ဖိုးပေးရပေးရ ရှောင်ရှားရန်&quot; လိုလားခဲ့သည်။ လက်စတာသည် ဒတ်ခ်ျလွှတ်တော်ထံမှ ဘုရင်ခံချုပ်ရာထူးကို လက်ခံခဲ့ခြင်းကြောင့် အဲလိဇဘက်ကို ဒေါသထွက်စေခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက်က ယင်းကို နယ်သာလန်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို သူမအား အတင်းအဓမ္မ လက်ခံခိုင်းစေရန် ဒတ်ခ်ျတို့၏ ပရိယာယ်တစ်ခုအဖြစ် မြင်ခဲ့ပြီး၊ သူမသည် ထိုအာဏာကို အမြဲတမ်း ငြင်းပယ်ထားခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ သူမက လက်စတာထံ ဤသို့ ရေးသားပေးပို့ခဲ့သည် -&lt;blockquote&gt;'''&quot;ကျွန်ုပ်တို့ကိုယ်တိုင် မြှောက်စားခဲ့ပြီး ဤတိုင်းပြည်ရှိ အခြားမည်သည့် လက်အောက်ခံထက်မဆို ပိုမို၍ ထူးထူးခြားခြား မျက်နှာသာပေးခဲ့သော လူတစ်ယောက်သည်၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ဤမျှ ထိခိုက်စေမည့် ကိစ္စရပ်တွင် ကျွန်ုပ်တို့၏ အမိန့်တော်ကို ဤမျှ နိမ့်ကျသော နည်းလမ်းဖြင့် ချိုးဖောက်လိမ့်မည်ဟု (လက်တွေ့ မကြုံရလျှင်) ကျွန်ုပ်တို့ မည်သည့်အခါမျှ တွေးထင်မိမည် မဟုတ်ပါ... ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ ပြတ်သားသော အလိုတော်နှင့် အမိန့်တော်မှာ ဆင်ခြေဆင်လက်များနှင့် အချိန်ဆွဲမှု အားလုံးကို ဖယ်ရှားပြီး၊ သင်၏ သစ္စာစောင့်သိမှု တာဝန်အရ ဤစာကို ဆောင်လာသူက ကျွန်ုပ်တို့၏ နာမတော်ဖြင့် ညွှန်ကြားသမျှ အားလုံးကို ချက်ချင်း နာခံဆောင်ရွက်ရန် ဖြစ်သည်။ ဤအမိန့်ကို ပျက်ကွက်ခြင်း မရှိစေရ၊ ပျက်ကွက်ပါက ကြုံတွေ့ရမည့် ကြီးမားလှသော ဘေးအန္တရာယ်ကို သင်ကိုယ်တိုင် တာဝန်ယူရမည်။&quot;'''&lt;/blockquote&gt;အဲလိဇဘက်၏ &quot;အမိန့်တော်&quot; မှာ သူမ၏ စေတမန်က ဒတ်ခ်ျနိုင်ငံတော်ကောင်စီ ရှေ့မှောက်တွင် ဘုရင်မကြီး၏ သဘောမတူ ကန့်ကွက်စာများကို လူသိရှင်ကြား ဖတ်ကြားရန်ဖြစ်ပြီး၊ လက်စတာသည် ထိုနေရာတွင် ဘေး၌ မတ်တပ်ရပ် စောင့်ဆိုင်းနေခဲ့ရသည်။ သူမ၏ &quot;စစ်သေနာပတိချုပ်&quot; အား ဤသို့ လူသိရှင်ကြား အရှက်ခွဲခြင်းနှင့်အတူ တစ်ဖက်တွင် စပိန်နှင့် သီးခြား ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ဆက်လက် ဆွေးနွေးနေခြင်းတို့ကြောင့် ဒတ်ခ်ျတို့အကြား လက်စတာ၏ အဆင့်အတန်းမှာ ပြန်လည်ကုစား၍မရအောင် ပျက်ပြားသွားခဲ့သည်။ ဆာလောင်မွတ်သိပ်နေသော အင်္ဂလိပ်စစ်သည်များအတွက် ကတိပြုထားသည့် ရန်ပုံငွေများကို ပေးပို့ရန် အဲလိဇဘက်က အကြိမ်ကြိမ် ငြင်းဆန်ခဲ့ခြင်းကြောင့် စစ်ဆင်ရေးမှာ ပြင်းထန်စွာ အဟန့်အတား ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ဤလှုပ်ရှားမှုအပေါ် ပါဝင်ပတ်သက်ရန် ဘုရင်မကြီး၏ ဝန်လေးမှု၊ နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေးခေါင်းဆောင်အဖြစ် လက်စတာ၏ ကိုယ်ပိုင်ချို့ယွင်းချက်များ၊ နှင့် ဒတ်ခ်ျနိုင်ငံရေး၏ ဂိုဏ်းဂဏကွဲပြားပြီး ရှုပ်ထွေးပွေလီလှသော အခြေအနေများကြောင့် ၎င်းစစ်ဆင်ရေးမှာ ရှုံးနိမ့်မှုဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ လက်စတာသည် ၁၅၈၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် သူ၏ စစ်သေနာပတိ ရာထူးမှ နောက်ဆုံး၌ နှုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ စပိန်တို့သည် နယ်သာလန်၏ တောင်ပိုင်းပြည်နယ်များကို ဆက်လက် ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့ဆဲ ဖြစ်ပြီး အင်္ဂလန်ကို ကျူးကျော်မည့် ခြိမ်းခြောက်မှုမှာလည်း ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။

သို့သော်လည်း ဒတ်ခ်ျတို့အား ကူညီပံ့ပိုးမှုမှာ ဆက်လက် တည်ရှိခဲ့သည်။ လက်စတာ၏နေရာတွင် '''ဖရန်စစ် ဗီယာ''' က အစားထိုး ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး သူသည် ၁၅၈၉ ခုနှစ်တွင် နယ်သာလန်ရှိ အဲလိဇဘက်၏ စစ်တပ်အားလုံး၏ စစ်သေနာပတိချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် ဤရာထူးကို ရယူထားစဉ်အတွင်း စစ်ဆင်ရေး တစ်ဆယ့်ငါးကြိမ်လုံး၌ လုံးဝနီးပါး ဆက်တိုက် အောင်ပွဲရရှိခဲ့သည်။ ဗီယာသည် နာဆောမှ မောရစ်  ဦးဆောင်သော ဒတ်ခ်ျများနှင့် အလွန်ကောင်းမွန်သော ဆက်ဆံရေး ရှိခဲ့ပြီး နယ်သာလန်နိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိရန်အတွက် ၎င်းတို့နှင့် နီးကပ်စွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဗီယာ၏ စစ်တပ်များသည် &quot;စပိန်တို့အား မည်သူမျှ မအောင်နိုင်&quot; ဟူသော ဒဏ္ဍာရီကို ခြေမှုန်းပစ်နိုင်ခဲ့သဖြင့် သူသည် အဲလိဇဘက်၏ လေးစားမှုကို ရရှိခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်တို့၏ ဒတ်ခ်ျအပေါ် ကူညီပံ့ပိုးမှုသည် အဲလိဇဘက် ကွယ်လွန်ပြီးနောက်တွင် ပြီးဆုံးသွားခဲ့သော်လည်း၊ ထိုအချိန်တွင် ဒတ်ခ်ျတို့သည် မိမိခြေထောက်ပေါ်မိမိ ရပ်တည်နိုင်လောက်အောင် အင်အားတောင့်တင်းနေပြီ ဖြစ်သည်။

=== စပိန် ===
၁၅၈၅ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နှင့် စပိန်တို့ စစ်ဖြစ်ပွားချိန်၌ '''ဖရန်စစ် ဒရိတ်'''  သည် ကာရစ်ဘီယံပင်လယ်ရှိ စပိန်ဆိပ်ကမ်းများနှင့် သင်္ဘောများကို တစ်နှစ်ကြာ လှည့်လည်စီးနင်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စပိန်ဘုရင် ဖိလစ် ၂ သည် အင်္ဂလန်ကို တိုက်ရိုက် စစ်ဆင်နွှဲရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည့်အတွက် ၁၅၈၇ ခုနှစ်တွင် ဒရိတ်သည် ကာဒစ်ဇ် ဆိပ်ကမ်းကို အောင်မြင်စွာ ဝင်ရောက်စီးနင်းပြီး အင်္ဂလန်ကို ကျူးကျော်ရန် ရည်ရွယ်ထားသည့် စပိန်စစ်သင်္ဘောစုကြီးကို ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည်။

၁၅၈၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် စပိန်၏ ကမ္ဘာကျော် ရေတပ်မတော်ကြီးဖြစ်သော '''[[စပိန်ရေတပ်ကြီး]]''' သည် ပါးမားနယ်စားကြီး ဦးဆောင်သည့် စပိန်ကျူးကျော်ရေးစစ်တပ်ကို နယ်သာလန်မှတစ်ဆင့် အင်္ဂလန်အရှေ့တောင်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းသို့ ကူးတို့ပို့ဆောင်ပေးရန် အင်္ဂလိပ်ရေလက်ကြားသို့ ရွက်လွှင့်လာခဲ့သည်။ ထိုစပိန်ရေတပ်ကြီးကို ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ရန် အဲလိဇဘက်သည် ဖရန်စစ် ဒရိတ်နှင့် ချားလ်စ် ဟောင်းဝပ် တို့ ဦးဆောင်သော သူမ၏ ရေတပ်မတော်ကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ စပိန်ရေတပ်ကြီးသည် စစ်ဗျူဟာတွက်ချက်မှု မှားယွင်းခြင်း၊ ကံမကောင်းခြင်းများနှင့် ဇူလိုင်လ ၂၈-၂၉ ရက် (ပြက္ခဒိန်သစ်အရ ဩဂုတ်လ ၇-၈ ရက်) သန်းခေါင်ယံအချိန်တွင် ဂရာဗလင်း ကမ်းလွန်၌ အင်္ဂလိပ်တို့၏ မီးတင်ရှို့ထားသော သင်္ဘောများဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုတို့ ပေါင်းစပ်သွားမှုကြောင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရပြီး၊ စပိန်သင်္ဘောများသည် မြောက်အရှေ့ဘက်သို့ အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာ ပျံ့လွင့်သွားခဲ့သည်။ ထို့နောက် အချို့သင်္ဘောများသည် မြောက်ပင်လယ်မှတစ်ဆင့် စပိန်သို့ ပြန်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး အိုင်ယာလန်အနောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းမှတစ်ဆင့် တောင်ဘက်သို့ ပြန်လှည့်ရာတွင် အိုင်ယာလန်ကမ်းရိုးတန်း၌ အကြီးအကျယ် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီးနောက်၊ စပိန်ရေတပ်ကြီး၏ ပျက်စီးယိုယွင်းနေသော အကြွင်းအကျန်များသာ စပိန်နိုင်ငံသို့ မွဲမွဲပြာပြာဖြင့် ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။

စပိန်ရေတပ်ကြီး ဤသို့ ကံကြမ္မာဆိုးနှင့် ကြုံနေရသည်ကို မသိရှိသေးသည့် အင်္ဂလန်ပြည်တွင်း၌မူ လက်စတာ နယ်စားကြီး၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် နိုင်ငံတော်ကို ကာကွယ်ရန် အင်္ဂလိပ်ပြည်သူ့စစ်များ စုရုံးနေခဲ့ကြသည်။ လက်စတာသည် အဲလိဇဘက်အား အက်ဆက်စ်  ရှိ တီလ်ဘူရီ  တွင် စုရုံးနေသော သူမ၏ စစ်တပ်များကို လာရောက်စစ်ဆေးရန် ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့၌ ဖိတ်ကြားခဲ့သည်။ သူမသည် ကတ္တီပါအဖြူရောင် ဂါဝန်ပေါ်တွင် ငွေရောင် ရင်ဖုံးသံချပ်အင်္ကျီကို ဆင်မြန်းလျက် '''&quot;တီလ်ဘူရီ စစ်မိန့်ခွန်း &quot;''' ကို ပြည်သူ့စစ်များရှေ့တွင် ဤသို့ မိန့်ကြားခဲ့သည် -&lt;blockquote&gt;&quot;'''ကျွန်ုပ် ချစ်အပ်သော ပြည်သူတို့... ကျွန်ုပ်တို့၏ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးကို စိုးရိမ်ကြသော အချို့သူများက သစ္စာဖောက်ခံရမည့် ဘေးကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် လက်နက်စွဲကိုင်ထားသည့် လူအုပ်ကြီးကြားသို့ ကိုယ်တိုင်မဝင်ရောက်ရန် ကျွန်ုပ်တို့ကို သတိပေးခဲ့ကြပါသည်။ သို့သော် ကျွန်ုပ်သည် သစ္စာရှိပြီး ချစ်ခင်ရသော ကျွန်ုပ်၏ ပြည်သူများကို သံသယစိတ်ဖြင့် ကြည့်ရမည့် ဘဝမျိုးဖြင့် မရှင်သန်လိုကြောင်း အသေအချာ ပြောကြားလိုပါသည်။...''' '''''&lt;big&gt;ကျွန်ုပ်တွင် အားနွဲ့လှသော အမျိုးသမီးတစ်ဦး၏ ရုပ်ခန္ဓာသာ ရှိသည်ကို ကျွန်ုပ်သိပါသည်၊ သို့သော် ကျွန်ုပ်၌ ဘုရင်တစ်ပါး၏ နှလုံးသားနှင့် သတ္တိ ရှိပါသည်၊ ယင်းသည် အင်္ဂလန်ဘုရင်တစ်ပါး၏ နှလုံးသားမျိုး ဖြစ်ပါသည်။&lt;/big&gt;''''' '''ထို့ကြောင့် ပါးမား ဖြစ်စေ၊ စပိန် ဖြစ်စေ သို့မဟုတ် ဥရောပမှ မည်သည့်မင်းသားကမဆို ကျွန်ုပ်၏ တိုင်းနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်များကို ကျူးကျော်ရန် ဝံ့ရဲလာခြင်းကို ကျွန်ုပ်အနေဖြင့် လုံးဝ ခွင့်လွှတ် အသည်းခံနိုင်မည် မဟုတ်ပါ။&quot;'''&lt;/blockquote&gt;မည်သည့် ကျူးကျော်မှုမျှ ရောက်ရှိမလာသည့်အခါတွင် တစ်နိုင်ငံလုံး အောင်ပွဲခံ ပျော်ရွှင်ခဲ့ကြသည်။ စိန့်ပေါလ် ကာသီဒရယ် ဘုရားကျောင်း ရှိ ဘုရားသခင်ထံ ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းခြင်း ဝတ်ပြုပွဲသို့ သွားရောက်သည့် အဲလိဇဘက်၏ စီတန်းလှည့်လည်မှု ခမ်းနားပုံမှာ သူမ၏ နန်းတက်ပွဲ အခမ်းအနားနှင့်ပင် ရင်ဘောင်တန်းနိုင်ခဲ့သည်။ စပိန်ရေတပ်ကြီးကို အောင်နိုင်ခဲ့ခြင်းသည် အဲလိဇဘက်အတွက်ရော၊ ပရိုတက်စတင့် အင်္ဂလန်နိုင်ငံအတွက်ပါ ပြင်းထန်သော ဝါဒဖြန့်ချိရေး အောင်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်ပြည်သူများက ဤသို့ ကယ်တင်ခြင်းခံရမှုကို ဘုရားသခင်၏ မျက်နှာသာပေးမှုနှင့် အပျိုစင်ဘုရင်မကြီး၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် နိုင်ငံတော်ကို မည်သူမျှ မဖျက်ဆီးနိုင်ဟူသော အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ခံယူခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း ဤအောင်ပွဲသည် စစ်ပွဲ၏ အချိုးအကွေ့တစ်ခု ဖြစ်မလာခဲ့ဘဲ စစ်ပွဲမှာ နောက်ထပ် တစ်ဆယ့်ခြောက်နှစ်တိုင်တိုင် ဆက်လက် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

စပိန်ရေတပ်ကြီးကို အောင်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် တစ်နှစ်ဖြစ်သည့် ၁၅၈၉ ခုနှစ်တွင် အဲလိဇဘက်သည် စစ်သည်အင်အား ၂၃,၃၇၅ ဦးနှင့် သင်္ဘော ၁၅၀ ပါဝင်သော '''အင်္ဂလိပ် ရေတပ်ကြီး (သို့မဟုတ် တန်ပြန်ရေတပ်ကြီး)'''ကို စပိန်နိုင်ငံသို့ စေလွှတ်ခဲ့ပြီး ၎င်းကို ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ်အဖြစ် ဖရန်စစ် ဒရိတ် ကလည်းကောင်း၊ စစ်သူကြီးအဖြစ် ဂျွန် နောရစ်  ကလည်းကောင်း ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဤအင်္ဂလိပ်ရေတပ်စုကြီးသည် စစ်သည် ၁၁,၀၀၀ မှ ၁၅,၀၀၀ ကြား သေဆုံး၊ ဒဏ်ရာရ သို့မဟုတ် ရောဂါဖြင့် သေဆုံးခဲ့ရပြီး သင်္ဘော ၄၀ နစ်မြုပ် သို့မဟုတ် အဖမ်းခံခဲ့ရသဖြင့် အကြီးအကျယ် ပျက်စီးဆုံးရှုံးကာ ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရသည်။ စပိန်ရေတပ်ကြီးကို ဖျက်ဆီးစဉ်က အင်္ဂလန်ရရှိခဲ့သော အသာစီးရမှုအားလုံး ဆုံးရှုံးသွားခဲ့ရပြီး စပိန်တို့၏ ဤအောင်ပွဲက နောက်ထပ်ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုအတွင်း ဘုရင် ဖိလစ် ၂ ၏ ရေတပ်အင်အား ပြန်လည်ဦးမော့လာစေရန် အစပြုပေးခဲ့သည်။

အင်္ဂလိပ်ရေတပ်မတော်က နောက်ထပ်ကျူးကျော်လာမည့်အန္တရာယ်ကို စောင့်ကြည့်နေစဉ်အတွင်း၊ '''&quot;အဲလိဇဘက်ခေတ် ပင်လယ်ခွေးများ &quot;''' ဟု လူသိများကြသည့် ဒရိတ်ချ်၊ ဟောကင်းစ် နှင့် ရာလေ တို့ အပါအဝင် အင်္ဂလိပ် ပုဂ္ဂလိကပိုင် စစ်သင်္ဘော များသည် စပိန်နှင့် ပေါ်တူဂီတို့၏ ရတနာသယ်သင်္ဘောများကို လိုက်လံရှာဖွေ တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ပြင် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် စပိန်ပင်လယ်ပင်မအတွင်းရှိ အခြေစိုက်စခန်းများနှင့် သင်္ဘောများကို ဝင်ရောက်စီးနင်း လုယက်သည့် အကျိုးအမြတ် အလွန်များပြားသော ဖက်စပ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု စစ်ဆင်ရေးများတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ အဲလိဇဘက်၏ နန်းတော်နှင့် သြဇာကြီးမားသော လန်ဒန်ကုန်သည်ကြီးများသည် အဲလိဇဘက်ကိုယ်တိုင် ခွင့်ပြုမိန့်ပေးထားသည့် ဤစစ်ဆင်ရေးများကို မြှင့်တင်ရန်၊ ရိက္ခာတပ်ဆင်ရန်နှင့် ရန်ပုံငွေထောက်ပံ့ရန် ရှေ့တန်းမှ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ဘုရင်မကြီး တစ်ဦးတည်းပင် ရရှိလာသော အမြတ်အစွန်းများ၏ သုံးပုံတစ်ပုံနီးပါးကို ရရှိခဲ့ပြီး ယင်းက သူမ၏ တိုင်းနိုင်ငံတော် ဘဏ္ဍာတိုက်ကို ပိုမိုပြည့်လျှံစေခဲ့သည်။ အထင်ရှားဆုံးသော လုယက်ပစ္စည်းတစ်ခုမှာ ၁၅၉၂ ခုနှစ်တွင် အဇိုးရက်စ် ကမ်းလွန်တိုက်ပွဲ၌ ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သော မာဒီဒီဂျု့စ် အမည်ရှိ အလွန်ကြီးမားပြီး တန်ဖိုးဖြတ်မရနိုင်သည့် ပေါ်တူဂီ ကုန်သင်္ဘောကြီး ခါရက်ဂျ် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသင်္ဘော ဒါမောက် ဆိပ်ကမ်းသို့ ရောက်ရှိချိန်တွင် အကြီးအကျယ် အခိုးခံခဲ့ရသဖြင့် အဲလိဇဘက်ကို ဒေါသထွက်စေခဲ့သော်လည်း၊ ကျန်ရှိနေသေးသော ကုန်စည်များ၏ တန်ဖိုးသည်ပင် ထိုခေတ်က အင်္ဂလိပ်ဘဏ္ဍာတိုက်တစ်ခုလုံးရှိ စည်းစိမ်ချမ်းသာ၏ ထက်ဝက်ခန့် ရှိခဲ့သည်။

ရှုံးနိမ့်မှုအချို့လည်း ရှိခဲ့ပြီး အထင်ရှားဆုံးမှာ ၁၅၉၅ ခုနှစ်တွင် ကာရစ်ဘီယံပင်လယ်သို့ သွားရောက်သည့် ဒရိတ်နှင့် ဟောကင်းစ်တို့၏ ဆိုးရွားလှသော စစ်ဆင်ရေးဖြစ်ပြီး၊ ထိုခရီးစဉ်အတွင်း ၎င်းတို့နှစ်ဦးစလုံး ကွယ်လွန်သွားခဲ့ကြရာ ထိုသတင်းကြောင့် အဲလိဇဘက်မှာ အလွန်တုန်လှုပ်ချောက်ချားခဲ့ရသည်။ ယင်းသို့ ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ဂျိမ်း လန်ကတ်စတာ ၊ ဝီလျံ ပါကာ နှင့် အားလုံးထဲတွင် အအောင်မြင်ဆုံးဖြစ်လာမည့် ခရစ္စတိုဖာ နယူးပို့တ်တို့ကဲ့သို့သော &quot;ပင်လယ်ခွေး&quot; မျိုးဆက်သစ်များ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ကြီးမားသော ရတနာသယ်သင်္ဘောကြီးများကို မဖမ်းဆီးနိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း အဲလိဇဘက်၏ ပင်လယ်ခွေးများသည် အလွန်အောင်မြင်ခဲ့ကြသည်။ ရန်သူကို အဆက်မပြတ် နှောင့်ယှက်တိုက်ခိုက်သည့် ဤဗျူဟာကြောင့် စစ်ပွဲကာလတစ်လျှောက်လုံးတွင် နှစ်စဉ် တစ်နိုင်ငံလုံး သွင်းကုန်၏ ပျမ်းမျှ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းကို ရှာဖွေပေးနိုင်ခဲ့သည်။

၁၅၉၆ ခုနှစ်တွင် အဲလိဇဘက်သည် စပိန်တို့၏ ရတနာသယ်သင်္ဘောစုကို သိမ်းပိုက်ရန် မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် '''ဒုတိယမြောက် အင်္ဂလိပ်ရေတပ်ကြီးကို''' ကာဒစ်ဇ်  သို့ စေလွှတ်ခဲ့သည်။ သူမ၏ အနှစ်သက်ဆုံးသူ ဖြစ်သော အက်ဆက်စ် နယ်စားကြီး ဦးဆောင်သည့် အင်္ဂလိပ်ရေတပ်သည် ဒတ်ခ်ျတို့၏ ကူညီမှုဖြင့် ကာဒစ်ဇ်မြို့ကို အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး စပိန်တို့၏ သင်္ဘော ၃၂ စင်းခန့်နှင့် ၎င်းတို့ထဲရှိ ရတနာများကိုပါ ဖျက်ဆီးနစ်မြှုပ်စေခဲ့သည်။ ဤအောင်ပွဲကို မဟာအောင်ပွဲကြီးအဖြစ် ချီးကျူးခဲ့ကြပြီး အက်ဆက်စ်သည်လည်း သူရဲကောင်းတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့ရာ သူ၏ သြဇာမှာ အဲလိဇဘက်နှင့်ပင် ရင်ဘောင်တန်းနိုင်လောက်အောင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဘုရင်မကြီးက အက်ဆက်စ်အား စပိန်ရတနာများကို ခိုးယူသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့ပြီး ကာဒစ်ဇ်တွင် ရှိနေစဉ်အတွင်း သူမထံမှ မည်သည့်လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာမျှ မရရှိဘဲ အဘယ်ကြောင့် သူရဲကောင်း ဆာ ဘွဲ့တံဆိပ်များကို လျှောက်ပေးခဲ့သနည်းဟု ပြင်းပြင်းထန်ထန် မေးခွန်းထုတ်ကာ သတိပေးခဲ့သည်။

တစ်ဖက်တွင်လည်း ကာဒစ်ဇ်မြို့ အသိမ်းခံရမှုကို ကလဲ့စားချေရန်အတွက် ဘုရင် ဖိလစ် ၂ သည် လအနည်းငယ်အကြာတွင် '''ဒုတိယမြောက် စပိန်ရေတပ်ကြီးကို''' အင်္ဂလန်သို့ စေလွှတ်ခဲ့သော်လည်း၊ ဤရေတပ်ကြီးသည် ကပ်ဆိုးနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည် - ပြင်းထန်သော မုန်တိုင်းများက အင်္ဂလန်နိုင်ငံကို မမြင်ရသေးမီမှာပင် ရေတပ်စုကြီးကို တိုက်ခတ်ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သဖြင့် စစ်သည် ၅,၀၀၀ နီးပါး သေဆုံးပြီး သင်္ဘော ၄၀ ခန့် နစ်မြုပ်ခဲ့ရသည်။ ဤဖြစ်ရပ်နှင့် ကာဒစ်ဇ် ဝင်ရောက်စီးနင်းခံရမှုတို့ကြောင့် စပိန်နိုင်ငံသည် ထိုနှစ်တွင်ပင် လူမွဲခံဝန် (ဒေဝါလီခံခြင်း) ကြေညာခဲ့ရသည်။ သို့သော် ဖိလစ်သည် လက်မလျှော့ဘဲ ၁၅၉၇ ခုနှစ်တွင် တတိယမြောက် ရေတပ်ကြီးကို ထပ်မံစေလွှတ်ခဲ့သော်လည်း အင်္ဂလန်ကမ်းရိုးတန်းအနီးတွင် အခြားမုန်တိုင်းတစ်ခုကြောင့် ရေတပ်စုကြီး ပျဉ်းပြားလွင့်သွားခဲ့ကာ နောက်ထပ်သင်္ဘော ၂၈ စင်း နစ်မြုပ် သို့မဟုတ် အဖမ်းခံခဲ့ရပြီး စစ်သည် ၂,၀၀၀ ခန့် ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက်သည် ဤစစ်ဆင်ရေးအတွင်း စွမ်းစွမ်းတမံ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် ချားလ်စ် ဟောင်းဝပ် ကို နော့တင်ဂမ် နယ်စားကြီး ဘွဲ့ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း Azores ကျွန်းစုသို့ သွားရောက်သည့် စစ်ဆင်ရေးတစ်ခုတွင် ရှုံးနိမ့်ပြီး ပြန်လာခဲ့သော အက်ဆက်စ် နယ်စားကြီးကိုမူ ဘုရင်မကြီးက အင်္ဂလန်အား ကာကွယ်မဲ့အောင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲကာ အလွန်အမင်း ဒေါသထွက်ခဲ့သဖြင့် ၎င်းတို့နှစ်ဦး၏ ဆက်ဆံရေးမှာ ပိုမိုတင်းမာလာခဲ့သည်။

၁၅၉၈ ခုနှစ်တွင် ဘုရင် ဖိလစ် ၂ ကွယ်လွန်ပြီးနောက်၊ သူ၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံသည့် ဘုရင် ဖိလစ် ၃ သည် သူ၏ ရေတပ်ကို တဖန်ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၁၆၀၁ ခုနှစ်တွင် ထိုနေရာမှ သူပုန်များကို ကူညီရန် '''စတုတ္ထမြောက် စပိန်ရေတပ်ကြီးကို''' အိုင်ယာလန်သို့ စေလွှတ်ခဲ့သည်။ စပိန်တို့သည် ယခုအကြိမ်တွင် ကုန်းတွင်းပိုင်းသို့ ဆိုက်ကပ်နိုင်ခဲ့ပြီး ကင်ဆေးလ် မြို့ကို သုံးလကြာ ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သော်လည်း၊ မြို့ပြင်ပရှိ သူပုန်များ ရှုံးနိမ့်သွားခဲ့ပြီးနောက် စပိန်တို့သည် အိုင်ယာလန် အနောက်တောင်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်ရှိ ၎င်းတို့၏ စစ်တပ်တစ်ခုလုံးကို လက်နက်ချရန် ဖိအားပေးခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ဤရှုံးနိမ့်မှုသည် အင်္ဂလန်နှင့် ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲတွင် စပိန်တို့၏ ဇွဲလုံ့လကို အားလျော့သွားစေခဲ့သည်။ နှစ်ဦးစလုံးမှာ စစ်ပန်းနေကြပြီဖြစ်ရာ အဲလိဇဘက် ကွယ်လွန်ပြီး တစ်နှစ်အကြာ ၁၆၀၄ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နှင့် စပိန်တို့အကြား '''လန်ဒန်စာချုပ်''' ဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေး လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။

ဝေါ်လ်တာ ရာလေ က ဘုရင်မကြီး ကွယ်လွန်ပြီးနောက် အဲလိဇဘက်၏ အလွန်အမင်း သတိကြီးမှုကြောင့် စပိန်နှင့် စစ်ပွဲတွင် အနှောင့်အယှက် ဖြစ်ခဲ့ရသည်ဟု ဤသို့ စွပ်စွဲဆိုခဲ့သည် -&lt;blockquote&gt;'''&quot;အကယ်၍ ကွယ်လွန်သူ ဘုရင်မကြီးအနေဖြင့် သူမ၏ စာရေးစာချီများကို ယုံကြည်သကဲ့သို့ သူမ၏ စစ်သူရဲကောင်းများကိုသာ ယုံကြည်ခဲ့ပါလျှင်၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် သူမ၏ ခေတ်ကာလအတွင်း ထိုကြီးမားသော အင်ပါယာကြီးကို အပိုင်းပိုင်းဖြစ်အောင် ချေမှုန်းနိုင်ခဲ့မည်ဖြစ်ပြီး၊ ရှေးခေတ်ကာလများကကဲ့သို့ ၎င်းတို့၏ ဘုရင်များကို သင်္ဘောသီးနှင့် လိမ္မော်သီးများကဲ့သို့ တန်ဖိုးမရှိအောင် ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့လိမ့်မည်။ သို့သော် မဟာဘုရင်မကြီးသည် အရာရာကို တစ်ဝက်တစ်ပျက်သာ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး သေးငယ်သော ကျူးကျော်မှုများဖြင့်သာ စပိန်တို့အား မိမိကိုယ်ကို မည်သို့ ကာကွယ်ရမည်ကို သင်ကြားပေးသကဲ့သို့ ဖြစ်စေခဲ့ကာ ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အားနည်းချက်ကို သိမြင်စေခဲ့သည်။&quot;'''&lt;/blockquote&gt;အချို့သော သမိုင်းပညာရှင်များကလည်း အလားတူ အကြောင်းပြချက်များဖြင့် အဲလိဇဘက်ကို ဝေဖန်ခဲ့ကြသော်လည်း၊ အဲလိဇဘက်အနေဖြင့် သူမ၏ စစ်သေနာပတိများကို အလွန်အမင်း မယုံကြည်ရန် ခိုင်လုံသောအကြောင်းပြချက် ရှိခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့သည် စစ်မြေပြင်သို့ ရောက်ရှိသွားသည့်အခါ သူမကိုယ်တိုင် ပြောကြားခဲ့သကဲ့သို့ ''&quot;အချည်းနှီးသော ဂုဏ်ပကာသန အပြုအမူများဖြင့် စိတ်လွင့်မျောသွားတတ်ကြသောကြောင့်&quot;'' ဖြစ်သည်။

=== ပြင်သစ် ===
၁၅၈၉ ခုနှစ်တွင် ပရိုတက်စတင့်ဘာသာဝင် စတုတ္ထမြောက်ဟင်နရီ က ပြင်သစ်ထီးနန်းကို ဆက်ခံသောအခါ အဲလိဇဘက်သည် သူ့ထံသို့ စစ်ရေးအရ ကူညီပံ့ပိုးမှုများ စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ယင်းသည် ၁၅၆၃ ခုနှစ် လီဟာ့ဗ် ဆိပ်ကမ်းမှ ဆုတ်ခွာခဲ့ရပြီးနောက်ပိုင်း ပြင်သစ်နိုင်ငံအတွင်းသို့ သူမ၏ ပထမဆုံးသော စစ်ရေးစွန့်စားမှု ဖြစ်သည်။ ဟင်နရီ၏ ထီးနန်းဆက်ခံမှုကို ကက်သလစ်အဖွဲ့ချုပ်နှင့် စပိန်ဘုရင် ဖိလစ် ၂ တို့က ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ခဲ့ကြပြီး၊ အဲလိဇဘက်သည် အင်္ဂလိပ်ရေလက်ကြား ဆိပ်ကမ်းများကို စပိန်တို့ သိမ်းပိုက်သွားမည်ကို စိုးရိမ်ခဲ့သည်။

သို့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ပြင်သစ်၌ ဆင်နွှဲခဲ့သော အင်္ဂလိပ်တို့၏ ကနဦးစစ်ဆင်ရေးများသည် စနစ်မကျဘဲ ထိရောက်မှု မရှိခဲ့ပေ။ ပါရီဂရင် ဘာတီး  သည် အဲလိဇဘက်၏ အမိန့်များကို များစွာ လျစ်လျူရှုပြီး စစ်သည် ၄,၀၀ဝ ရှိသော စစ်တပ်ဖြင့် ပြင်သစ်မြောက်ပိုင်းတွင် ရလဒ်ကောင်းကောင်းမထွက်ဘဲ လှည့်လည်သွားလာနေခဲ့သည်။ သူသည် ပါရီမြို့ကို ဝိုင်းရံပိတ်ဆို့မှု ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၅၉၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဖရိုဖရဲဖြင့် ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။ နောက်တစ်နှစ်တွင် ဂျွန် နောရစ်  သည် စစ်သည် ၃,၀၀၀ ကို ဦးဆောင်၍ ဘရီတန်းနီ တွင် စစ်ဆင်ရေး ဆင်နွှဲခဲ့သော်လည်း ဇွန်လ၌ ကွင်းနလက် တွင် အောင်ပွဲရရှိခဲ့လင့်ကစား အဆုံးအဖြတ်မရှိဘဲ ပြီးဆုံးသွားခဲ့သည်။

ဇူလိုင်လတွင် အဲလိဇဘက်သည် ဟင်နရီ ၄ အား ရူးအန်း မြို့ကို ဝိုင်းရံပိတ်ဆို့ရာတွင် ကူညီရန် အက်ဆက်စ် နယ်စားကြီး ရောဘတ် ဒက်ဗရိုး ၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်၌ အခြားစစ်တပ်တစ်ခုကို ထပ်မံစေလွှတ်ခဲ့ပြီး နောရစ်လည်း ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အက်ဆက်စ်သည် မည်သည့်အရာကိုမျှ မစွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့ဘဲ ၁၅၉၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် နေရပ်သို့ ပြန်လာခဲ့ကာ ဟင်နရီသည်လည်း ဧပြီလတွင် မြို့ကို ဝိုင်းရံထားခြင်းကို စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။ ထုံးစံအတိုင်း အဲလိဇဘက်သည် သူမ၏ စစ်သေနာပတိများ ပြည်ပသို့ ရောက်ရှိသွားသည့်အခါ ၎င်းတို့အပေါ် ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်း မရှိခဲ့ပေ။ သူမက အက်ဆက်စ်နှင့် ပတ်သက်၍ ''&quot;သူ ဘယ်မှာရှိနေလဲ၊ ဘာလုပ်နေလဲ၊ ဒါမှမဟုတ် ဘာလုပ်ရမှာလဲ ဆိုတာကို ကျွန်ုပ်တို့ မသိပါ&quot;'' ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ နောရစ်သည် စစ်ရေးအကူအညီ ပိုမိုရရှိရန် ကိုယ်တိုင်လာရောက် လျှောက်လဲဖို့ လန်ဒန်သို့ ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက်က ဝေခွဲမရ ဝေဝါးနေခဲ့ပြီး နောရစ် မရှိခိုက် ၁၅၉၂ ခုနှစ် မေလတွင် ကက်သလစ်အဖွဲ့ချုပ်နှင့် စပိန်စစ်တပ်တို့သည် ပြင်သစ်အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ ခရအွန်းတွင် သူ၏ စစ်တပ်အကြွင်းအကျန်များကို ခြေမှုန်းပစ်လုနီးပါး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့သော စစ်ဆင်ရေး အားလုံးအတွက် အဲလိဇဘက်သည် စစ်သေနာပတိများ တောင်းဆိုသည့် ရိက္ခာများနှင့် စစ်ကူများအတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ဝန်လေးခဲ့သည်။

၁၅၉၃ ခုနှစ် မတ်လတွင် ဟင်နရီသည် ပြင်သစ်ထီးနန်းကို ဆက်လက်ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အတွက် ပါရီမြို့တွင် ကက်သလစ်ဘာသာသို့ ကူးပြောင်းခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက်သည် ဤလုပ်ရပ်ကြောင့် စိတ်ထိခိုက် တုန်လှုပ်ခဲ့ရပြီး သူမ၏ စိတ်ကျေနပ်မှုရအောင် ဟင်နရီ၏ နောက်ထပ် ကြိုးပမ်းမှုမှန်သမျှကို မကျေမနပ် ဖြစ်ခဲ့ကာ သူမ၏ စစ်တပ်အားလုံးကို နေရပ်သို့ ပြန်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ ယင်းသို့ ဖြစ်လင့်ကစား ကက်သလစ်အဖွဲ့ဝင်များသည် ဟင်နရီကို မယုံကြည်ကြဘဲ ဆက်လက် ဆန့်ကျင်ခဲ့ကြဆဲ ဖြစ်သည်၊ တစ်ဖက်တွင်လည်း ၎င်းတို့၏ စပိန်မဟာမိတ်များသည် ဘရီတန်းနီတွင် စစ်ဆင်ရေးကို ဆက်လက်ဆင်နွှဲပြီး အဓိကဆိပ်ကမ်းဖြစ်သော ဘရက်စ်တ် သို့ အပြင်းအထန် ချီတက်လာခဲ့ကြသည်။ စပိန်ဘုရင် ဖိလစ်သည် ပြင်သစ်အနောက်ပိုင်းတွင် အဆင့်မြင့် စစ်အခြေစိုက်စခန်းများ တည်ဆောက်ရန် ရည်ရွယ်ထားပြီး၊ ထိုနေရာမှတစ်ဆင့် သူ၏ ပြန်လည်တည်ဆောက်ထားသော ရေတပ်ဖြင့် အင်္ဂလန်ကို အမြဲတမ်း ခြိမ်းခြောက်နိုင်ရန် ဖြစ်သည်။ နောရစ်က အဲလိဇဘက်ထံ ဤခြိမ်းခြောက်မှုကို သတိပေးစာ ရေးသားခဲ့ပြီးနောက်၊ သူမသည် အတန်ကြာ တွန့်ဆုတ်နေခဲ့သော်လည်း အန္တရာယ်ကို မြင်ရသဖြင့် ၁၅၉၄ ခုနှစ်တွင် အခြားစစ်တပ်တစ်ခုကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ နောရစ်သည် စစ်သည် ၄,၀၀၀ ဖြင့် သူ၏ ပြင်သစ်စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ မဟာမိတ် ဂျီးန်ဗလ်ဒီအောမွန့် နှင့်အတူ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ယခုအကြိမ်တွင် အောင်မြင်မှု ရရှိခဲ့သည် - မြို့အချို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ၎င်းတို့သည် ဘရက်စ်တ်မြို့အနီးရှိ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာသော စပိန်ခံတပ်တစ်ခုကို ဝိုင်းရံပိတ်ဆို့ခဲ့ပြီး ၎င်းခံတပ်ကို သိမ်းပိုက်ဖျက်ဆီးနိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းသည် ထိုခြိမ်းခြောက်မှုကို အဆုံးသတ်စေခဲ့သော အဆုံးအဖြတ်ပေးသည့် အောင်ပွဲဖြစ်ခဲ့ပြီး မကြာမီမှာပင် ကက်သလစ်အဖွဲ့ချုပ်လည်း ပြိုလဲသွားခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက်သည် နောရစ်ကို သူရဲကောင်းတစ်ဦးအဖြစ် ချီးကျူးခဲ့သော်လည်း၊ ထို့နောက်တွင် သူ၏ စစ်တပ်များနှင့်အတူ အင်္ဂလန်သို့ ပြန်လာရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။

၁၅၉၅ ခုနှစ်တွင် ဟင်နရီသည် စပိန်ကို စစ်ကြေညာခဲ့ပြီး အင်္ဂလန်အား ပြင်သစ်နှင့် မဟာမိတ်အဖွဲ့ ဖွဲ့စေလိုခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အဲလိဇဘက်သည် ဟင်နရီအပေါ် မယုံကြည်ခြင်းနှင့် ပြင်သစ် ပိုမိုအာဏာကြီးမားလာမည်ကို စိုးရိမ်ခြင်းတို့ကြောင့် စိတ်ဝင်စားမှုမရှိခဲ့ပေ။ သို့သော် စပိန်တို့သည် ၁၅၉၆ ခုနှစ်တွင် ကဲလေး  မြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး စပိန်တို့သည် အင်္ဂလန်၏ မျက်စိအောက်သို့ တဖန်ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသဖြင့် အဲလိဇဘက်သည် သဘောထားလျော့ပေးခဲ့ကာ ဒတ်ခ်ျသမ္မတနိုင်ငံနှင့်အတူ သုံးပွင့်ဆိုင်မဟာမိတ်အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အဲလိဇဘက်သည် ဘိုလိုင်း (မြန်မာများဆိုကြသော ဘိုလော့ဂ်နာ) မြို့ သို့မဟုတ် ငွေကြေးအရ လျော်ကြေးတစ်ခုခုရရန် အလဲအလှယ်လုပ်ဖို့ ကြိုးပမ်းရင်း ဆက်လက်တွန့်ဆုတ်နေခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် ငွေကြေးလျော်ကြေးပေးရန် သဘောတူညီမှု ရရှိခဲ့သည်။ ၁၅၉၇ ခုနှစ် မတ်လတွင် စပိန်စစ်တပ်များက အာမီယန်  မြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်သောအခါ အဲလိဇဘက်သည် ဟင်နရီ၏ စစ်တပ်များနှင့် ပူးပေါင်းရန် သောမတ်စ် ဘက်စကာဗီးလ်  ၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်၌ စစ်သည် ၄,၂၀၀ ခန့်ရှိသော စစ်တပ်ကို ပီကာဒီ သို့ စေလွှတ်ခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်-ပြင်သစ် ပူးပေါင်းစစ်တပ် ရောက်ရှိလာပြီးနောက် အာမီယန်မြို့ကို ဝိုင်းရံပိတ်ဆို့ပြီး စပိန်စစ်ကူစစ်တပ်ကို မောင်းထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် မြို့က လက်နက်ချခဲ့ပြီး၊ ၎င်းနောက်တွင် စပိန်နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ပြင်သစ်၏ ကမ်းလှမ်းမှုများ စတင်ခဲ့သည်။ ဟင်နရီသည် အဲလိဇဘက်ကို ဤငြိမ်းချမ်းရေးတွင် ပါဝင်စေလိုသော်လည်း သူမက ဒတ်ခ်ျများနှင့် ဖွဲ့စည်းထားသော မဟာမိတ်အဖွဲ့ကို သတိပေးကာ ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ ဟင်နရီသည် နောက်ဆုံးတွင် အဲလိဇဘက်၏ ကွယ်ရာ၌ ဗာဗင်စ် တွင် စပိန်နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သူမသည် ပြင်သစ်ဘုရင်အား &quot;သစ္စာမဲ့မှုနှင့် နှစ်ခွလျှောက်ခြင်း&quot; ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။

=== အိုင်ယာလန် ===
အိုင်ယာလန်သည် သူမ၏ ဘုရင်နိုင်ငံ နှစ်ခုအနက် တစ်ခုဖြစ်သော်လည်း၊ အဲလိဇဘက်သည် ကက်သလစ်ဘာသာကို ကိုးကွယ်ပြီး သူမ၏ အာဏာစက်ကို ဖီဆန်ရန်နှင့် ရန်သူများနှင့် ပူးပေါင်းကြံစည်ရန် ဝန်မလေးသည့်၊ အချို့နေရာများတွင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရသလောက် ဖြစ်နေသော ရန်လိုသည့် အိုင်ယာလန်လူထုနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ထိုဒေသတွင် သူမကျင့်သုံးသော မူဝါဒမှာ သူမ၏ နန်းတွင်းမှူးမတ်များကို မြေယာများ ပေးအပ်ရန်နှင့် သူပုန်များအနေဖြင့် အင်္ဂလန်ကို တိုက်ခိုက်မည့် စစ်အခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုအဖြစ် စပိန်ထံသို့ အိုင်ယာလန်ကို ပေးအပ်ခြင်းမပြုနိုင်ရန် တားဆီးဖို့ ဖြစ်သည်။ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားခဲ့သော တော်လှန်ပုန်ကန်မှုများအတွင်း ဘုရင်မကြီး၏ စစ်တပ်များသည် မြေယာများကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးပြီး ယောက်ျား၊ မိန်းမနှင့် ကလေးသူငယ်များကိုပါမကျန် သတ်ဖြတ်သည့် &quot;မြေလှန်စနစ်&quot; နည်းဗျူဟာများကို ကျင့်သုံးခဲ့ကြသည်။ ၁၅၈၂ ခုနှစ်တွင် ဒက်စမွန် နယ်စားကြီး ဂျေရုဒ် ဖစ်ဇ်ဂျေရုဒ် ဦးဆောင်သည့် မန်စတာ ဒေသ သူပုန်ထမှုအတွင်း အိုင်ယာလန်ပြည်သူ ၃၀,၀၀ဝ ခန့် ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးပြီး သေဆုံးခဲ့ရသည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ ကဗျာဆရာနှင့် နယ်မြေသစ်အခြေချနေထိုင်သူ ဧဒမန် စပင်ဆာ က သားကောင်ဖြစ်ခဲ့ရသူများသည် &quot;မည်သည့် ကျောက်ခဲကဲ့သို့ ခက်ထန်သော နှလုံးသားပိုင်ရှင်မျိုးမဆို သနားကရုဏာသက်ရလောက်သည့် ဆင်းရဲဒုက္ခမျိုးသို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြရသည်&quot; ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက်က သူမ၏ စစ်သေနာပတိများအား &quot;ထိုရိုင်းစိုင်းပြီး မဟာဆန်ခြင်းမရှိသော လူမျိုး&quot; ဖြစ်သည့် အိုင်ယာလန်သားများကို ကောင်းမွန်စွာ ဆက်ဆံရန် အကြံပြုခဲ့သော်လည်း၊ သူမ သို့မဟုတ် သူမ၏ စစ်သူကြီးများသည် ၎င်းတို့၏ အာဏာရှင်ဆန်သော ရည်ရွယ်ချက်အတွက် အင်အားနှင့် သွေးထွက်သံယိုမှုများကို အသုံးပြုချိန်တွင် မည်သည့် နောင်တတရားမျှ ပြသခဲ့ခြင်း မရှိပေ။

၁၅၉၃ ခုနှစ်နှင့် ၁၆၀၃ ခုနှစ်အကြားတွင် အဲလိဇဘက်သည် အိုင်ယာလန်၌ &quot;ကိုးနှစ်ကြာစစ်ပွဲ&quot; ဟုခေါ်သော အပြင်းထန်ဆုံး စမ်းသပ်မှုနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ယင်းသည် သူပုန်ခေါင်းဆောင် တိုင်ရွန် နယ်စားကြီး ဟျူး အိုနေးလ်  ကို ကျောထောက်နောက်ခံပေးထားသည့် စပိန်နိုင်ငံနှင့် စစ်မီးအရှိန်အဟုန် အပြင်းထန်ဆုံး ဖြစ်ပွားနေချိန်တွင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော တော်လှန်မှု ဖြစ်သည်။ ၁၅၉၉ ခုနှစ် နွေဦးရာသီတွင် အဲလိဇဘက်သည် အဆိုပါ တော်လှန်မှုကို နှိမ်နင်းရန် ရောဘတ် ဒက်ဗရိုး  ကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် သူမအား စိတ်ပျက်စေသည်မှာ သူသည် စစ်ရေးအရ တိုးတက်မှု အနည်းငယ်သာ ရှိခဲ့ပြီး ဘုရင်မကြီး၏ အမိန့်ကို ဖီဆန်ကာ အင်္ဂလန်သို့ ပြန်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သူ၏ နေရာတွင် ချားလ်စ် ဘလောက်န့် နှင့် အစားထိုးခဲ့ပြီး သူသည် စပိန်တို့ ကျောထောက်နောက်ခံပေးထားသည့် သူပုန်များကို သုံးနှစ်အတွင်း အောင်မြင်စွာ ခြေမှုန်းနိုင်ခဲ့သည်။ အဆုံးအဖြတ်ပေးသည့် တိုက်ပွဲသည် ၁၆၀၂ ခုနှစ်တွင် ကင်ဆေးလ် ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အဲလိဇဘက်က ၎င်းအောင်ပွဲကို ချီးကျူးကာ ဘလောက်န့်အား သူရဲကောင်းတစ်ဦးအဖြစ် မြှောက်စားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အိုင်ယာလန်စစ်ပွဲအတွက် ကုန်ကျခဲ့သော ဘဏ္ဍာရေးစရိတ်မှာ အလွန်ကြီးမားလှသဖြင့် အဲလိဇဘက်၏ နိုင်ငံတော်သည် ဒေဝါလီခံရမည့် အခြေအနေမှ သီသီလေးသာ လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ အိုနေးလ်သည် နောက်ဆုံး၌ အဲလိဇဘက် ကွယ်လွန်ပြီး ရက်ပိုင်းအကြာ ၁၆၀၃ ခုနှစ်တွင် မယ်လီဖောင့် စာချုပ်ဖြင့် လက်နက်ချခဲ့သည်။

== ပြည်ပ ကုန်သွယ်ရေး ==

=== ရုရှား ===
အဲလိဇဘက်သည် သူမ၏ မောင်ငယ် အက်ဒွပ် ၆ လက်ထက်က စတင် ထူထောင်ခဲ့သည့် ရုရှားဇာဘုရင်နိုင်ငံ  နှင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေးကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည်။ သူမသည် ဇာဘုရင် အိုင်ဗန် သဲဖုရုဒ် ထံသို့ ခင်မင်ရင်းနှီးသော စာများကို မကြာခဏ ရေးသားလေ့ရှိသော်လည်း၊ ဇာဘုရင်မှာမူ အဲလိဇဘက်က စစ်ရေးမဟာမိတ်ပြုရန်ထက် ကုန်သွယ်ရေးကိုသာ အာရုံစိုက်နေသည့်အတွက် မကြာခဏ စိတ်အနှောင့်အယှက် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ အိုင်ဗန်သည် တစ်ကြိမ်တွင် သူမအား လက်ထပ်ခွင့်ပင် ကမ်းလှမ်းခဲ့ဖူးပြီး၊ သူ၏ နန်းသက်နှောင်းပိုင်းတွင် အကယ်၍ သူ၏ အာဏာစက် အန္တရာယ်ကြုံတွေ့ရပါက အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ခိုလှုံခွင့်ရရှိရန် အာမခံချက် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ယင်းကိစ္စ မအောင်မြင်သောအခါ သူသည် မေ ဟတ်စတင်းစ်နှင့် လက်ထပ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း အဲလိဇဘက်က ရုရှားသံအမတ်နှင့် ၎င်းအကြောင်းကို ဆွေးနွေးရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ မက်စကိုဗီ ကုမ္ပဏီ ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း လုပ်ငန်း စတင်ခဲ့သူ အင်္ဂလိပ်ကုန်သည်နှင့် စွန့်စားရှာဖွေသူ အန်တိုနီ ဂျန်ကင်ဆန် သည် ဇာဘုရင် အိုင်ဗန်၏ နန်းတော်သို့ ဘုရင်မကြီး၏ အထူးသံအမတ်အဖြစ် ရောက်ရှိခဲ့သည်။

၁၅၈၄ ခုနှစ်တွင် အိုင်ဗန် ကွယ်လွန်သောအခါ သူ၏ သားတော် ဖီအိုဒေါ ၁  က အရိုက်အရာကို ဆက်ခံခဲ့သည်။ သူ၏ ဖခင်နှင့်မတူဘဲ ဖီအိုဒေါသည် အင်္ဂလန်နှင့် သီးသန့်ကုန်သွယ်ခွင့်များကို ထိန်းသိမ်းရန် စိတ်အားထက်သန်မှု မရှိခဲ့ပေ။ သူသည် မိမိ၏ ဘုရင်နိုင်ငံကို နိုင်ငံခြားသား အားလုံးအတွက် လမ်းဖွင့်ပေးခဲ့ပြီး ၎င်း၏ ဖခင်အိုင်ဗန်က သည်းခံခဲ့သော အင်္ဂလိပ်သံအမတ် ဂျရုမ်း ဘိုးစ် ( ၏ မာနထောင်လွှားမှုကို မုန်းတီးကာ ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက်သည် ဇာဘုရင်အား ပြန်လည်စဉ်းစားရန် ဖျောင်းဖျပေးဖို့ ရင်ခွင်ပိုက်အုပ်ချုပ်သူ ဗလစ် ဂိုဒူနော့ဗ် ထံ တောင်းဆိုရန် သံအမတ်သစ် ဒေါက်တာ ဂျိုင်းလ်စ် ဖလက်ချာ ကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဖလက်ချာသည် ဖီအိုဒေါ၏ မြောက်မြားစွာသော ဘွဲ့အမည်များအနက် နှစ်ခုကို ချန်လှပ်၍ ခေါ်ဆိုခဲ့မိခြင်းကြောင့် ထိုညှိနှိုင်းမှုများမှာ ပျက်ပြားခဲ့ရသည်။ အဲလိဇဘက်သည် ဖီအိုဒေါထံသို့ တစ်ဖက်က အသနားခံပြီး တစ်ဖက်က အပြစ်တင်စကားများ ပါဝင်သည့် စာများကို ဆက်လက် ပေးပို့ခဲ့သည်။ သူမသည် မဟာမိတ်ဖွဲ့ရန် အဆိုပြုခဲ့သည်၊ ယင်းမှာ ဖီအိုဒေါ၏ ဖခင်ဖြစ်သူက ကမ်းလှမ်းစဉ်က သူမ ငြင်းပယ်ခဲ့သောအရာ ဖြစ်သော်လည်း၊ ယခုအကြိမ်တွင်မူ ရုရှားတို့ဘက်က ပြန်လည် ငြင်းဆန်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

=== မူဆလင်နိုင်ငံများ ===
အဲလိဇဘက်၏ စိုးစံမှု ကာလအတွင်း အင်္ဂလန်နှင့် ဘာဘာရီ ပြည်နယ်များအကြား ကုန်သွယ်ရေးနှင့် သံတမန်ရေး ဆက်ဆံမှုများ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်သည် စပိန်နိုင်ငံကို ဆန့်ကျင်ရန်အတွက် မော်ရိုကိုနိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်ရေး ဆက်ဆံမှုတစ်ရပ် ထူထောင်ခဲ့ပြီး၊ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ ပိတ်ပင်တားမြစ်ချက် ရှိလင့်ကစား မော်ရိုကို သကြားနှင့် လဲလှယ်ရန်အတွက် ချပ်ဝတ်တန်ဆာများ၊ ခဲယမ်းမီးကျောက်များ၊ သစ်များနှင့် သတ္တုများကို ရောင်းချခဲ့သည်။ ၁၆၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် မော်ရိုကို အုပ်ချုပ်သူ မူလိုင်း အာမတ် အယ်လ်-မန်ဆာ  ၏ အဓိက အတွင်းရေးမှူးဖြစ်သူ အာဘ်ဒဲလ် အိုဝါဟက် ဘင် မက်ဆုဒ်  သည် စပိန်ကို ဆန့်ကျင်မည့် အင်္ဂလိပ်-မော်ရိုကို မဟာမိတ်အဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းရန် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းဖို့ အင်္ဂလိပ်နန်းတော်သို့ သံအမတ်အဖြစ် လာရောက်လည်ပတ်ခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက်သည် &quot;မော်ရိုကိုနိုင်ငံသို့ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများ ရောင်းချရန် သဘောတူခဲ့ပြီး၊ သူမနှင့် မူလိုင်း အာမတ် အယ်လ်-မန်ဆာ တို့သည် စပိန်တို့အား ပူးတွဲစစ်ဆင်ရေး ဆင်နွှဲရန် ကိစ္စကို အဆက်မပြတ် ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်&quot;။ သို့သော်လည်း ဆွေးနွေးမှုများသည် အဆုံးအဖြတ်မရှိဘဲ ပြီးဆုံးခဲ့ရပြီး၊ ထိုသံတမန်အဖွဲ့ ရောက်ရှိပြီး နှစ်နှစ်အတွင်းမှာပင် အုပ်ချုပ်သူ နှစ်ဦးစလုံး ကွယ်လွန်သွားခဲ့ကြသည်။

လဗန့် ကုမ္ပဏီ  ကို လုပ်ပိုင်ခွင့် ပေးအပ်ခြင်းနှင့်အတူ ၁၅၇၈ ခုနှစ်တွင် အော်တိုမန် အင်ပါယာ၏ ဗဟိုအစိုးရ  ထံသို့ ပထမဆုံး အင်္ဂလိပ်သံအမတ် ဝီလျံ ဟာဘွန်း  ကို စေလွှတ်ခြင်းဖြင့် '''အော်တိုမန် အင်ပါယာ နှင့်လည်း''' သံတမန်ဆက်ဆံရေး ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၅၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ကုန်သွယ်ရေးစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ နှစ်ဦးနှစ်ဖက်လုံးမှ သံတမန်များစွာကို အပြန်အလှန် စေလွှတ်ခဲ့ကြပြီး အဲလိဇဘက်နှင့် ဆူလ်တန် မူရတ် ၃ အကြား စာပေးစာယူများလည်း ရှိခဲ့သည်။ စာတစ်စောင်တွင် မူရတ်က ပရိုတက်စတင့် ယုံကြည်မှုနှင့် အစ္စလာမ်ဘာသာတို့သည် &quot;ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုကို နှစ်ဦးစလုံးက ပယ်ချကြသည့်အတွက် ရောမကက်သလစ်ဘာသာနှင့် စာလျှင် အပြန်အလှန် တူညီသောအချက်များစွာ ပိုမိုရှိနေသည်&quot; ဟူသော အယူအဆကို နှစ်သက်သဘောကျခဲ့ပြီး အင်္ဂလန်နှင့် အော်တိုမန်အင်ပါယာအကြား မဟာမိတ်ဖွဲ့ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ကက်သလစ် ဥရောပနိုင်ငံများ စိတ်ပျက်ရလောက်အောင်ပင် အင်္ဂလန်သည် အော်တိုမန်အင်ပါယာသို့ ခဲနှင့် သံဖြူ (အမြောက်သွန်းလုပ်ရန်အတွက်) နှင့် စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများကို တင်ပို့ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဖရန်စစ် ဝေါဆင်ဂမ် က ဘုံရန်သူဖြစ်သော စပိန်အား ဆန့်ကျင်ရန် အော်တိုမန်တို့ တိုက်ရိုက်စစ်ရေးအရ ပါဝင်လာစေရန် စည်းရုံးလှုံ့ဆော်နေချိန်ဖြစ်ရာ၊ ၁၅၈၅ ခုနှစ် စပိန်နှင့် စစ်ပွဲစတင်ဖြစ်ပွားချိန်၌ အဲလိဇဘက်သည် မူရတ် ၃ နှင့် ပူးတွဲစစ်ဆင်ရေးများ ဆင်နွှဲရန် အလေးအနက် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။

=== အမေရိက ===
၁၅၈၃ ခုနှစ်တွင် ဟမ်ဖရီ ဂီလ်ဘတ်) သည် နယူးဖောင်လန် တွင် နယ်မြေသစ်အခြေချရန် အနောက်ဘက်သို့ ရွက်လွှင့်ခဲ့သော်လည်း အင်္ဂလန်သို့ မည်သည့်အခါမျှ ပြန်မလာနိုင်ခဲ့ပေ။ ဂီလ်ဘတ်၏ ဖခင်တူ မအေကွဲ ညီဖြစ်သူ '''ဝေါ်လ်တာ ရာလေ သည်''' အတ္တလန္တိတ် ကမ်းရိုးတန်းကို စူးစမ်းရှာဖွေခဲ့ပြီး၊ &quot;အပျိုစင် ဘုရင်မကြီး&quot; အဲလိဇဘက်ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ဗာဂျီးနီးယား  ဟု အမည်ပေးထားဟန်ရှိသည့် နယ်မြေကို မိမိပိုင်အဖြစ် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ဤနယ်မြေသည် ယနေ့ခေတ် ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ်ထက် များစွာပိုမိုကြီးမားပြီး နယူးအင်္ဂလန်မှသည် ကာရိုလိုင်းနားပြည်နယ်များအထိ ကျယ်ပြန့်သည်။ ၁၅၈၅ ခုနှစ်တွင် ရာလေသည် လူနည်းစုတစ်စုနှင့်အတူ ဗာဂျီးနီးယားသို့ ပြန်လာခဲ့ပြီး ယနေ့ခေတ် မြောက်ကာရိုလိုင်းနား ကမ်းလွန်ရှိ ရိုအန်နုတ်ကျွန်း  သို့ ဆိုက်ကပ်ခဲ့ကြသည်။ ပထမဆုံး အခြေချနေထိုင်မှု ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီးနောက် ရာလေသည် အခြားလူအုပ်စုတစ်စုကို ထပ်မံစုဆောင်းခဲ့ပြီး ဂျွန် ဝှိုက်  အား အုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။ ၁၁၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရာလေ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာချိန်၌ သူချန်ထားခဲ့သော '''ရိုအန်နုတ် အခြေချစခန်း''' ၏ အရိပ်အယောင်မျှပင် မတွေ့ရတော့ဘဲ လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်စွာ ပျောက်ဆုံးသွားခဲ့သော်လည်း၊ ယင်းသည် မြောက်အမေရိကတွင် အင်္ဂလိပ်တို့၏ ပထမဆုံးသော အခြေချနေထိုင်မှု ဖြစ်ခဲ့သည်။

=== အရှေ့အိန္ဒိယ ကုမ္ပဏီ ===
စပိန်နှင့် ပေါ်တူဂီ သင်္ဘောများကို အောင်မြင်စွာ စီးနင်းတိုက်ခိုက်ပြီးနောက်၊ အင်္ဂလိပ်ရေကြောင်းခရီးသည်များသည် စည်းစိမ်ချမ်းသာများ ရှာဖွေရန် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း လှည့်လည်ခဲ့ကြသည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် လန်ဒန်ကုန်သည်ကြီးများသည် အရှေ့ဖျားကုန်သွယ်ရေးတွင် စပိန်နှင့် ပေါ်တူဂီတို့၏ လက်ဝါးကြီးအုပ်မှုကို ပြတ်ပြတ်သားသား ခြေမှုန်းပစ်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အဲလိဇဘက်ထံသို့ အသနားခံစာ တင်သွင်းခဲ့ကြသည်။ '''၁၆၀၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင်''' ကုန်သည်များသည် အဲလိဇဘက်ထံမှ လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာစာချွန်လွှာကို ရရှိခဲ့ပြီး အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာဒေသနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့တွင် ကုန်သွယ်ရန်အတွက် '''အရှေ့အိန္ဒိယ ကုမ္ပဏီ''' ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ နောက်တစ်နှစ်တွင် ဂျိမ်း လန်ကတ်စတာ က ပထမဆုံးသော ရေကြောင်းခရီးစဉ်ကို ကွပ်ကဲခဲ့ပြီး ၎င်းခရီးစဉ်သည် အောင်မြင်ခဲ့ကာ ၁၆၀၂ ခုနှစ်တွင် ဂျာဗားကျွန်းရှိ ဘန်တန်၌ ပထမဆုံးသော ကုန်လှောင်ရုံ (စက်ရုံ) ကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ကိပ်အော့ဖ်ဂွတ်ဒ်ဟုပ်  ၏ အရှေ့ဘက်နှင့် မာဂျဲလန် ရေလက်ကြား ၏ အနောက်ဘက်ရှိ နိုင်ငံအားလုံးနှင့် အင်္ဂလိပ်တို့၏ ကုန်သွယ်မှုတွင် ဤကုမ္ပဏီအား ၁၅ နှစ်တာ ကာလပတ်လုံး လက်ဝါးကြီးအုပ် လုပ်ကိုင်ခွင့် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ဤကုမ္ပဏီသည် နောက်ပိုင်း ၁၈ နှင့် ၁၉ ရာစုနှစ်များတွင် ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်မှု၏ ထက်ဝက်ခန့်နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ နယ်မြေအမြောက်အများကိုပါ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။

== ကျန်ရှိနေသောနှစ်များ ==
၁၅၈၈ ခုနှစ်တွင် [[စပိန်ရေတပ်ကြီး]]ကို အောင်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း ကာလများသည် အဲလိဇဘက်အတွက် သူမ၏ နန်းသက်ကုန်ဆုံးချိန်အထိ ကြီးစိုးခဲ့သော ဒုက္ခအသစ်များကို သယ်ဆောင်လာခဲ့သည်။ စပိန်နိုင်ငံနှင့်လည်းကောင်း၊ အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ၌လည်းကောင်း ဖြစ်ပွားနေသော ပဋိပက္ခများသည် ရေရှည်ဆွဲဆန့်လာခဲ့ပြီး၊ အခွန်အတုပ် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးများမှာ ပိုမိုကြီးလေးလာကာ တိုင်းပြည်၏ စီးပွားရေးမှာလည်း သီးနှံရိတ်သိမ်းမှု မကောင်းခြင်းနှင့် စစ်စရိတ်စကများကြောင့် အထိနာခဲ့ရသည်။ ကုန်ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာပြီး လူနေမှုအဆင့်အတန်းများ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ ထိုခေတ်ကာလအတွင်း ကက်သလစ်ဘာသာဝင်များကို နှိပ်ကွပ်မှုများမှာ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့ပြီး၊ အဲလိဇဘက်သည် ၁၅၉၁ ခုနှစ်တွင် ကက်သလစ်အိမ်ထောင်စုများကို စစ်ဆေးမေးမြန်းရန်နှင့် စောင့်ကြည့်ရန်အတွက် ကော်မရှင်အဖွဲ့များကို လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာ အပ်နှင်းခဲ့သည်။ တိုင်းပြည်အတွင်း တည်ငြိမ်အေးချမ်းပြီး သာယာဝပြောနေသည်ဟူသော ပုံရိပ်ယောင်ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ရန်အတွက် သူမသည် ပြည်တွင်းရှိ လျှို့ဝှက်ထောက်လှမ်းရေးများနှင့် ဝါဒဖြန့်ချိရေးလုပ်ငန်းများအပေါ် ပိုမို၍ မှီခိုအားထားလာခဲ့သည်။ သူမ၏ ဘဝနောက်ဆုံးနှစ်များအတွင်း ထွက်ပေါ်လာသော ဝေဖန်ပြစ်တင်မှုများ မြင့်တက်လာခြင်းက ပြည်သူလူထု၏ သူမအပေါ် ချစ်ခင်မြတ်နိုးမှု လျော့နည်းကျဆင်းလာခြင်းကို ထင်ဟပ်ဖော်ပြနေခဲ့သည်။

တစ်ခါတစ်ရံ '''&quot;အဲလိဇဘက်၏ ဒုတိယမြောက် နန်းစံခေတ်&quot;''' ဟု ခေါ်ဆိုကြသည့် ဤကာလ ဖြစ်ပွားရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းတစ်ခုမှာ ၁၅၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း အဲလိဇဘက်၏ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်သော လျှို့ဝှက်ကောင်စီ ၏ သဘာဝ ပြောင်းလဲသွားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ မျိုးဆက်သစ်တစ်ခုက အာဏာရလာခဲ့သည်။ ဘာလင်နယ်စားကြီး ဝီလျံ ဆီစီလ် မှလွဲ၍ အရေးအကြီးဆုံးသော နိုင်ငံရေးသမား အများစုမှာ ၁၅၉၀ ပြည့်နှစ်ဝန်းကျင်တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ကြပြီ ဖြစ်သည် - ၁၅၈၈ ခုနှစ်တွင် လက်စတာ နယ်စားကြီး၊ ၁၅၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဖရန်စစ် ဝေါဆင်ဂမ်၊ နှင့် ၁၅၉၁ ခုနှစ်တွင် ခရစ္စတိုဖာ ဟက်တန်  တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ၁၅၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ မတိုင်မီက သတိပြုလောက်စရာ ပုံစံမျိုးဖြင့် တည်ရှိမနေခဲ့သော အစိုးရအဖွဲ့အတွင်း ဂိုဏ်းဂဏကွဲပြား တိုက်ခိုက်မှုများသည် ယခုအခါတွင် အစိုးရအဖွဲ့၏ သမိုင်းဝင် အမှတ်အသားတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ လက်စတာ နယ်စားကြီး၏ မွေးစားသားဖြစ်သူ ဒုတိယမြောက် အက်ဆက်စ် နယ်စားကြီး ရောဘတ် ဒက်ဗရိုးနှင့် လော့ဒ် ဘာလင်၏ သားဖြစ်သူ ရောဘတ် ဆီစီလ် တို့အကြား ပြင်းထန်သော အာဏာပြိုင်ဆိုင်မှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီး နှစ်ဦးစလုံးတွင် မိမိတို့ကို ထောက်ခံသည့် နောက်လိုက်နောက်ပါ ကိုယ်စီ ရှိကြသည်။ နိုင်ငံတော်၏ အာဏာအရှိဆုံး ရာထူးနေရာများကို ရယူရန် ဤသို့ အားပြိုင်မှုများက တိုင်းပြည်၏ နိုင်ငံရေးကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေခဲ့သည်။ ဘုရင်မကြီး၏ ကိုယ်ပိုင်အာဏာစက်မှာလည်း လျော့နည်းလာခဲ့ပြီး ယင်းကို ၁၅၉၄ ခုနှစ်တွင် သူမ အလွန်ယုံကြည်ရသည့် တော်ဝင်သမားတော်ကြီး ဒေါက်တာ ရိုဒီရီဂို လိုပက်စ် ၏ ဖြစ်ရပ်တွင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။ အက်ဆက်စ် နယ်စားကြီးက ကိုယ်ပိုင်အငြိုးအတေးကြောင့် ဒေါက်တာအား နိုင်ငံတော်သစ္စာဖောက်မှုဖြင့် မဟုတ်မမှန် စွပ်စွဲခဲ့ချိန်တွင်၊ ဘုရင်မကြီးသည် ဒေါက်တာ အဖမ်းခံရမှုအပေါ် ဒေါသထွက်ခဲ့ပြီး သူ့တွင် အပြစ်မရှိဟု ယုံကြည်ထားပုံရသော်လည်း ထိုသမားတော်ကြီး ခေါင်းဖြတ်ကွပ်မျက်ခံရမည့် ဘေးမှ မကာကွယ်ပေးနိုင်ခဲ့ပေ။

သူမ၏ နန်းသက်နောက်ဆုံးနှစ်များအတွင်း အဲလိဇဘက်သည် စစ်မီးတောက်နေသည့် ကာလ၌ လွှတ်တော်ထံမှ ငွေကြေးအကူအညီ ပိုမိုတောင်းခံမည့်အစား၊ ကုန်ကျစရိတ်မရှိဘဲ မိမိလူများကို မျက်နှာသာပေး သူကောင်းပြုနိုင်သည့် စနစ်တစ်ခုအဖြစ် '''&quot;ကုန်သွယ်ခွင့် လက်ဝါးကြီးအုပ်မှုများ&quot;''' ကို ချီးမြှင့်ခြင်းအပေါ် ပိုမိုမှီခိုလာခဲ့သည်။ ဤအလေ့အထသည် မကြာမီမှာပင် ကုန်ဈေးနှုန်းများကို စိတ်ကြိုက်သတ်မှတ်ခြင်း၊ ပြည်သူလူထု၏ အိတ်စိုက်ငွေများဖြင့် နန်းတွင်းမှူးမတ်များ ချမ်းသာကြွယ်ဝလာခြင်းနှင့် လူထုအတွင်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် မကျေနပ်မှုများဆီသို့ ဦးတည်သွားခဲ့သည်။ ယင်းသည် ၁၆၀၁ ခုနှစ် လွှတ်တော်အစည်းအဝေးအတွင်း အောက်လွှတ်တော်၌ ပြင်းထန်သော လှုံ့ဆော်ကန့်ကွက်မှုများအဖြစ် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၆၀၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ဝှိုက်ဟောလ် နန်းတော်၌ လွှတ်တော်အမတ် ၁၄၀ ဦးပါဝင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ရှေ့မှောက်တွင် မြွက်ကြားခဲ့သည့် သူမ၏ ကမ္ဘာကျော် '''&quot;ရွှေဝါရောင် မိန့်ခွန်း&quot;)''' ၌ အဲလိဇဘက်သည် ထိုသို့ မတရားလက်ဝါးကြီးအုပ် အလွဲသုံးစားမှုများကို မိမိမသိရှိခဲ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်ဆိုခဲ့ပြီး၊ ကတိကဝတ်များနှင့် သူမ၏ ထုံးစံအတိုင်း စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ် ဆွဲဆောင်မှုများဖြင့် လွှတ်တော်အမတ်များ၏ စိတ်နှလုံးကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည် -&lt;blockquote&gt;'''&quot;မိမိတို့၏ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်ကို အဝိဇ္ဇာကြောင့်လည်းကောင်း၊ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ မဟုတ်ဘဲလည်းကောင်း ကျရောက်သွားနိုင်သည့် အမှားအယွင်းများမှ ကာကွယ်ပေးကြသောသူများသည် မည်မျှလောက်သော ကျေးဇူးတုံ့ပြန်မှုကို ထိုက်တန်သနည်းဆိုသည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့ ကောင်းစွာသိပါသည် (သင်တို့လည်း ခန့်မှန်းနိုင်ပါလိမ့်မည်)။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ပြည်သူလူထု၏ နှလုံးသားများကို မေတ္တာတရားဖြင့် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းထက် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ပိုမိုတန်ဖိုးရှိသောအရာ မရှိသည်နှင့်အညီ၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ ရက်ရောမှုကို အလွဲသုံးစားလုပ်သူများ၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ ပြည်သူများကို ချုပ်ချယ်သူများနှင့် ဆင်းရဲသားများကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သူများအကြောင်းကို သင်တို့က ကျွန်ုပ်တို့အား လာရောက်မပြောပြခဲ့ကြလျှင် ကျွန်ုပ်တို့အနေဖြင့် မည်မျှလောက် မထိုက်တန်သော သံသယပွားစရာ အခြေအနေမျိုး ခံရလိမ့်မည်နည်း။&quot;'''&lt;/blockquote&gt;သို့သော်လည်း ဤသို့သော စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအရ မရေရာ မသေချာမှုများ ရှိနေသည့် ကာလသည်ပင်လျှင် '''အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၌ မည်သည့်ခေတ်နှင့်မျှ နှိုင်းယှဉ်၍မရနိုင်သော စာပေအနုပညာ ထွန်းကားမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်'''။ စာပေလှုပ်ရှားမှုအသစ်၏ ပထမဆုံးသော အရိပ်အယောင်များသည် အဲလိဇဘက် နန်းစံသက် ဒုတိယမြောက် ဆယ်စုနှစ်အကုန် ၁၅၇၈ ခုနှစ်တွင် ဂျွန် လိုင်လီ  ၏ ယူဖျူးစ်  နှင့် ဧဒမန် စပင်ဆာ  ၏ သိုးထိန်းတို့၏ ပြက္ခဒိန်  တို့နှင့်အတူ စတင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၁၅၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်းတွင်မူ '''ဝီလျံ ရှိတ်စပီးယား''' နှင့် '''ခရစ္စတိုဖာ မာလို''' တို့အပါအဝင် အင်္ဂလိပ်စာပေလောက၏ ကြီးမားလှသော အမည်နာမများစွာသည် ၎င်းတို့၏ ရင့်ကျက်ထွန်းကားရာ ခေတ်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ဂျာကိုဘီယန်ခေတ် သို့ ဆက်လက်ကူးပြောင်းသွားချိန်တွင် အင်္ဂလိပ်ပြဇာတ်လောကသည် ၎င်း၏ အမြင့်ဆုံး အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိသွားမည် ဖြစ်သည်။ ခမ်းနားထည်ဝါလှသော အဲလိဇဘက်ခေတ်ဟူသည့် အယူအဆမှာ အဲလိဇဘက်၏ စိုးစံမှုအတွင်း တက်ကြွစွာ လှုပ်ရှားခဲ့ကြသော ဗိသုကာပညာရှင်များ၊ ပြဇာတ်ရေးဆရာများ၊ ကဗျာဆရာများနှင့် ဂီတပညာရှင်များအပေါ်တွင် များစွာ မူတည်နေခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် အနုပညာရပ်များအပေါ် ကြီးမားသော နာယကတစ်ဦးအဖြစ် မည်သည့်အခါမျှ မပံ့ပိုးခဲ့ဖူးသည့် ဘုရင်မကြီးထံမှ တိုက်ရိုက်ရရှိသော ကူညီထောက်ပံ့မှုမျိုး မရှိသလောက် ဖြစ်ခဲ့သည်။

အဲလိဇဘက် အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ သူမ၏ ပုံရိပ်သည် တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ သူမအား ဘဲလ်ဖီဘီ  သို့မဟုတ် အက်စထရီးယား  နတ်ဘုရားမအဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့ကြပြီး၊ စပိန်ရေတပ်ကြီးကို အောင်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင်မူ ဧဒမန် စပင်ဆာ၏ ကဗျာရှည်ကြီးထဲမှ ထာဝရ နုပျိုနေသည့် နတ်သမီးဘုရင်မကြီး '''ဂလိုရီယားနား''' အဖြစ် တင်စားပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။ အဲလိဇဘက်သည် ဧဒမန် စပင်ဆာအား ပင်စင်လစာတစ်ရပ် ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ယင်းမှာ သူမ၏ ထုံးစံနှင့်စာလျှင် အလွန်ထူးခြားလှသဖြင့် သူမအနေဖြင့် သူ၏စာပေကို အလွန်နှစ်သက်သဘောကျကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။ သူမ၏ ပုံတူပန်းချီကားများသည် လက်တွေ့ကျကျ ဆွဲခြင်းထက် ပိုမိုနုပျိုနေစေရန်အတွက် ဆန်းကြယ်ပြီး ပဟေဠိဆန်သော အထိမ်းအမှတ် သင်္ကေတပုံစံများဖြင့်သာ ပိုမို ပုံဖော်လာခဲ့ကြသည်။ အမှန်စင်စစ်အားဖြင့်မူ သူမ၏ အရေပြားသည် ၁၅၆၂ ခုနှစ်က ကျောက်ကြီးရောဂါ ကြောင့် အမာရွတ်များ ထင်ကျန်ရစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆံပင်လည်း တစ်ဝက်ခန့် ပြောင်သွားခဲ့သဖြင့် ဝတ်ဆင်ရသော ဆံပင်တုများနှင့် မိတ်ကပ် အလှကုန်ပစ္စည်းများအပေါ်တွင်သာ မှီခိုနေခဲ့ရသည်။ သူမ၏ အချိုပွဲများကို နှစ်သက်မှုနှင့် သွားဆရာဝန်ကို ကြောက်ရွံ့မှုတို့ကြောင့် သွားများ အကြီးအကျယ် ပျက်စီးကျိုးပဲ့ကုန်သဖြင့် ပြည်ပမှ သံအမတ်ကြီးများအနေဖြင့် သူမ စကားပြောသည့်အခါ နားလည်ရန်ပင် ခက်ခဲခဲ့ကြရသည်။ ပြင်သစ်ဘုရင် ဟင်နရီ ၄ ထံမှ စေလွှတ်လိုက်သော အထူးသံအမတ်ကြီး အွန်ဒရေး ဟူရို ဒ် မက်စ်က ဘုရင်မကြီးနှင့် တွေ့ဆုံခွင့်ရခဲ့စဉ်က ဤသို့ သတိပြုမိကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည် - ''&quot;သူမ၏ သွားများသည် အလွန်ဝါပြီး ညီညာမှုမရှိပါ... လက်ယာဘက်ထက် လက်ဝဲဘက်တွင် ပို၍ သွားနည်းနေပါသည်။ သွားအများစု ကျိုးပဲ့ပျောက်ဆုံးနေသဖြင့် သူမ စကား ခပ်မြန်မြန်ပြောသည့်အခါ အလွယ်တကူ နားလည်ရန် မဖြစ်နိုင်ပါ&quot;'' ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း သူက ''&quot;သို့သော်ငြားလည်း သူမ၏ အချိုးအစားမှာ လှပမြင့်မားပြီး မည်သည့်အရာကိုမဆို ကျေးဇူးတော်ရှိစွာ ပြုမူတတ်သည်။ တတ်နိုင်သမျှ သူမ၏ သိက္ခာကို ထိန်းသိမ်းထားသော်လည်း တစ်ချိန်တည်းမှာပင် နှိမ့်ချပြီး ကြင်နာတတ်သူ ဖြစ်သည်&quot;'' ဟု ထပ်လောင်း ရေးသားခဲ့သည်။ ဝေါ်လ်တာ ရာလေ  ကမူ သူမအား '''&quot;အချိန်နှင့် ကံတရား၏ နှောင့်ယှက်အံ့အားသင့်ခြင်းကို ခံလိုက်ရသော အမျိုးသမီးကြီး&quot;''' ဟု တင်စား ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။

အဲလိဇဘက်၏ အလှအပများ ပိုမိုမှေးမှိန်လာလေလေ၊ သူမ၏ နန်းတွင်းမှူးမတ်များက ၎င်းအလှအပကို ပို၍ပင် အမွှမ်းတင် ချီးမွမ်းကြလေလေ ဖြစ်သည်။ အဲလိဇဘက်သည်လည်း ထိုသို့ ချီးမွမ်းခန်းဖွင့်သည့် ဇာတ်ကွက်တွင် ပျော်ရွှင်စွာ ပါဝင်ဆင်နွှဲခဲ့သော်လည်း၊ သူမ၏ ဘဝနောက်ဆုံး ဆယ်စုနှစ်အတွင်း၌ ထိုအမွှမ်းတင်မှုများကို သူမကိုယ်တိုင် တကယ်ပင် ယုံကြည်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်ပေသည်။ သူမသည် လက်စတာနယ်စားကြီး၏ မွေးစားသားဖြစ်ပြီး ညှို့ဓာတ်ပြင်းသော်လည်း စိတ်ဆတ်လှသည့် လူငယ်လေး '''အက်ဆက်စ် နယ်စားကြီး'''  အပေါ်တွင် အလွန်ပင် အလိုလိုက်ပြီး သံယောဇဉ်ကြီးမားလာခဲ့သည်။ သူသည် သူမအပေါ် ရဲတင်းလွန်းသော အပြုအမူများ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း ဘုရင်မကြီးက အမြဲတမ်း ခွင့်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ သူ၏ တာဝန်မဲ့မှု သမိုင်းကြောင်းများ ပိုမိုများပြားလာခဲ့သည့်တိုင်အောင် အဲလိဇဘက်သည် သူ့အား စစ်ရေးရာထူးကြီးများတွင် ထပ်လဲလဲ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၁၁၉၉ ခုနှစ်တွင် အက်ဆက်စ်သည် အိုင်ယာလန်ရှိ သူ၏ စစ်ကွပ်ကဲမှုရာထူးကို စွန့်ခွာထွက်ပြေးခဲ့ပြီးနောက်၊ အဲလိဇဘက်သည် သူ့အား နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ချထားခဲ့ပြီး နောက်တစ်နှစ်တွင် သူပိုင်ဆိုင်သော ကုန်သွယ်ခွင့် လက်ဝါးကြီးအုပ်မှုများကိုပါ ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ ၁၆၀၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အက်ဆက်စ်သည် လန်ဒန်မြို့၌ တော်လှန်ပုန်ကန်မှုတစ်ခုကို လှုံ့ဆော်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ သူသည် ဘုရင်မကြီးကို ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သော်လည်း သူ့အား ထောက်ခံဝန်းရံသူ အနည်းငယ်သာ ရှိခဲ့သဖြင့်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် သူသည် ခေါင်းဖြတ်ကွပ်မျက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အဲလိဇဘက်သည် ဤသို့သော အခြေအနေဆိုးသို့ ရောက်ရှိသွားရခြင်းမှာ သူမ၏ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ချက်အမှားများကြောင့်လည်း တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပါဝင်နေကြောင်း ကောင်းစွာ သိရှိထားခဲ့သည်။ ၁၆၀၂ ခုနှစ်တွင် မျက်မြင်သက်သေတစ်ဦးက ဤသို့ ရေးသားခဲ့သည် - ''&quot;သူမသည် အမှောင်ထဲတွင် တစ်ယောက်တည်း ထိုင်နေရခြင်းကို နှစ်သက်ပြီး၊ တစ်ခါတစ်ရံတွင် မျက်ရည်များ စီးကျလျက် အက်ဆက်စ်အတွက် ပူဆွေးတမ်းတနေတတ်သည်&quot;'' ဟု ဖြစ်သည်။

== '''နတ်ရွာစံခြင်း''' ==
အဲလိဇဘက်၏ ဝါရင့်အဆင့်မြင့် အကြံပေးအရာရှိကြီး ဖြစ်သူ လော့ဒ် ဘာလေသည် ၁၅၉၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။ သူ၏ နိုင်ငံရေးအမွေနှင့် တာဝန်များသည် သားဖြစ်သူ ရောဘတ်ဆီစီလ် ထံသို့ စီးဆင်းသွားခဲ့ပြီး၊ သူသည် မကြာမီမှာပင် အစိုးရအဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခဲ့ရသည့် လုပ်ငန်းတာဝန်တစ်ခုမှာ ထီးနန်းဆက်ခံမှု ချောမွေ့အဆင်ပြေစေရန်အတွက် လမ်းခင်းပြင်ဆင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အဲလိဇဘက်သည် သူမ၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံမည့်သူအား မည်သည့်အခါမျှ အမည်ထုတ်ဖော်လိမ့်မည် မဟုတ်သောကြောင့် ရောဘတ် ဆာဆီလ်အနေဖြင့် ဤကိစ္စကို လျှို့ဝှက်စွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် ထီးနန်းဆက်ခံရန် အခွင့်အရေး အခိုင်အမာရှိသော်လည်း တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုခြင်း မခံရသေးသည့် စကော့တလန်ဘုရင် ဂျိမ်း ၆ နှင့် လျှို့ဝှက်ချက်သင်္ကေတသုံး၍ စကားကမ်းလှမ်း ဆွေးနွေးမှုများ စတင်ခဲ့သည်။ ဆာဆီလ်သည် စိတ်မရှည်ဖြစ်နေသော ဂျိမ်းအား အဲလိဇဘက်၏ စိတ်ကျေနပ်မှုရအောင် မည်သို့ပြုမူရမည်ကို ဤသို့ လမ်းညွှန်ပြသခဲ့သည် - ''&quot;အမြင့်ဆုံးသော အရှင်သခင်၏ စိတ်နှလုံးကို သိမ်းပိုက်ပါ၊ သူမ၏ လိင်သဘာဝနှင့် အဆင့်အတန်းအရ မလိုအပ်ဘဲ အခြေအတင် ငြင်းခုံခြင်း သို့မဟုတ် သူမ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များအပေါ် အလွန်အမင်း စပ်စုစွက်ဖက်ခြင်းတို့ထက် ပိုမို၍ မလျော်ကန်သောအရာ မရှိပါ။&quot;'' ဤအကြံပြုချက်သည် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ဂျိမ်း၏ ရေးသားပြောဆိုပုံ သဘောထားကြောင့် အဲလိဇဘက်မှာ အလွန်ကျေနပ်နှစ်သက်ခဲ့ပြီး သူမက ပြန်လည်တုံ့ပြန်ခဲ့သည် - ''&quot;ထို့ကြောင့် သင်၏ နောက်ဆုံးစာများကို ကျွန်ုပ်အနေဖြင့် အလွန်နှစ်သက်လက်ခံမိသည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်စကား ပြောကြားရန် မပျက်ကွက်ကြောင်း သင် သံသယရှိလိမ့်မည်မဟုတ်ဟု ယုံကြည်ပါသည်၊ ၎င်းစာများအတွက် သင့်အား ကျေးဇူးတင်ကြောင်း လှိုက်လှိုက်လှဲလှဲ ဖော်ပြအပ်ပါသည်&quot;‌''
ဟု ဖြစ်သည်။ သမိုင်းပညာရှင် ဂျေ အီး နီးလ် ၏ သုံးသပ်ချက်အရ၊ အဲလိဇဘက်သည် ဂျိမ်းထံသို့ သူမ၏ ဆန္ဒများကို ဗြောင်ကျကျ ထုတ်ဖော်မပြောခဲ့သော်လည်း '''&quot;ဝှက်ဖုံးထားသော်လည်း ငြင်းပယ်၍မရနိုင်လောက်အောင် ထင်ရှားလှသော စကားစုများ&quot;''' ဖြင့် အသိပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်ပေသည်။

ဘုရင်မကြီး၏ ကျန်းမာရေးသည် ၁၆၀၂ ခုနှစ် ဆောင်းဦးရာသီအထိ ကောင်းမွန်နေခဲ့သော်လည်း၊ ထိုအချိန်မှစ၍ သူမ၏ ရင်းနှီးသော မိတ်ဆွေများ ဆက်တိုက် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ခြင်းကြောင့် သူမအား ပြင်းထန်သော စိတ်ကျရောဂါ ထဲသို့ ကျဆင်းသွားစေခဲ့သည်။ ၁၆၀၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် သူမ၏ ဝမ်းကွဲညီမလည်းဖြစ်၊ ရင်းနှီးသော မိတ်ဆွေလည်းဖြစ်သည့် လေဒီ ကနိုးလစ် ၏ တူမတော်စပ်သူ နော့တင်ဂမ် နယ်စားကတော် ကတ်သရင်း ကာရီ ကွယ်လွန်သွားခြင်းက သူမအတွက် အထူးသဖြင့် ကြီးမားသော စိတ်ဒဏ်ရာ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ မတ်လတွင် အဲလိဇဘက်သည် ဖျားနာခဲ့ပြီး &quot;မပြေပျောက်နိုင်ဘဲ အမြစ်တွယ်နေသော စိတ်မချမ်းမြေ့မှု &quot; ကို ခံစားခဲ့ရကာ၊ ထိုင်ခုံဖုံ (ပေါ်တွင် တစ်ခါတရံ နာရီပေါင်းများစွာကြာအောင် မလှုပ်မယှက်ဘဲ ထိုင်နေခဲ့သည်။ ရောဘတ် ဆာဆီလ် က သူမအား အိပ်ရာထဲသို့ ဝင်ရောက်နားနေရန် ပြောကြားခဲ့သည့်အခါ သူမက ဒေါသတကြီးဖြင့် ''&quot;ရမည် ဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာ ဘုရင်တွေကို သုံးရမယ့် စကားလုံးမဟုတ်ဘူး၊ လူပုလေး&quot;'' ဟု ငေါက်ငမ်းခဲ့သည်။ '''သူမသည် ၁၆၀၃ ခုနှစ် မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့''' နံနက်အစောပိုင်း ၂ နာရီနှင့် ၃ နာရီကြားတွင် '''အသက် ၆၉ နှစ် အရွယ်၌''' ရစ်ခ်ျမွန် နန်းတော်) တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။ နာရီအနည်းငယ်အကြာတွင် ဆီစီလ် နှင့် ကောင်စီအဖွဲ့သည် ၎င်းတို့၏ စီမံကိန်းများကို စတင်အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ကြပြီး ဂျိမ်း အား အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ ဘုရင်အဖြစ် လူသိရှင်ကြား ကြေညာခဲ့ကြသည်။

၁၇၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း အင်္ဂလိပ်ပြက္ခဒိန် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများအပြီးတွင် အဲလိဇဘက် ကွယ်လွန်သည့်နှစ်ကို ၁၆၀၃ ခုနှစ်အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခြင်းမှာ စံနှုန်းတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သော်လည်း၊ ထိုခေတ်ကာလက အင်္ဂလန်နိုင်ငံသည် နှစ်သစ်ကူးနေ့ကို အပျိုစင်နေ့ ဟု အများသိကြသည့် မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အဲလိဇဘက်သည် ပြက္ခဒိန်ဟောင်းအရ ၁၆၀၂ ခုနှစ်၏ နောက်ဆုံးနေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ် ကမ္ဘာ့အသုံးအနှုန်းများတွင်မူ ရက်စွဲနှင့် လကို ပြက္ခဒိန်ဟောင်းစနစ်အတိုင်း သုံးစွဲပြီး၊ ခုနှစ်ကိုမူ ပြက္ခဒိန်သစ်စနစ်အတိုင်း အသုံးပြုရန် သတ်မှတ်ထားကြသည်။

အဲလိဇဘက်၏ ခေါင်းတလားကို ညအချိန်တွင် မီးရှူးတိုင်များ ထွန်းညှိထားသည့် လှေတစ်စင်းပေါ်တင်'''ကာ''' မြစ်ကြောင်းအတိုင်း ဝှိုက်ဟောလ်  သို့ သယ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ဧပြီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်သော သူမ၏ ဈာပနအခမ်းအနား၌ ခေါင်းတလားကို ကတ္တီပါအမည်းရောင် ဆင်ယင်ထားသည့် မြင်းလေးစင်းဆွဲသော နိဗ္ဗာန်ယာဉ်ဖြင့် ဝက်စ်မင်စတာဘုရားကျောင်းသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ သမိုင်းမှတ်တမ်းပြုစုသူ ဂျွန် စတောင်း ၏ အဆိုအရ -&lt;blockquote&gt;'''&quot;ဝက်စ်မင်စတာရှိ လမ်းမများ၊ အိမ်များ၊ ပြတင်းပေါက်များ၊ အမိုးများနှင့် ရေနုတ်မြောင်းများပေါ်တွင် ဈာပနအခမ်းအနားကို လာရောက်ကြည့်ရှုကြသည့် လူတန်းစားပေါင်းစုံ၊ လူအုပ်ကြီးဖြင့် ပြည့်နှက်နေခဲ့သည်။ ခေါင်းတလားပေါ်တွင် တင်ထားသည့် ဘုရင်မကြီး၏ ရုပ်တုကို ပြည်သူများ မြင်တွေ့လိုက်ရချိန်၌ လူတို့၏ မှတ်ဉာဏ် သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မည်သည့်အခါမျှ မမြင်ဖူး၊ မကြားဖူးလောက်အောင် တစ်ခဲနက် သက်ပြင်းချသံများ၊ ညည်းတွားသံများနှင့် ငိုကြွေးသံများ တစ်ပြည်လုံး ဖုံးလွှမ်းသွားခဲ့သည်။&quot;'''&lt;/blockquote&gt;အဲလိဇဘက်ကို ဝက်စ်မင်စတာ အက်ဘေးရှိ သူမ၏ အဖိုးဖြစ်သူ သတ္တမမြောက်ဟင်နရီဘုရင်ကြီး ၏ ဂူဗိမာန်အတွင်း၌ သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့သည်။ ၁၆၀၆ ခုနှစ်တွင် သူမ၏ ခေါင်းတလားကို ဘုရင် ဂျိမ်း ၁ က တည်ဆောက်ခဲ့သော အထိမ်းအမှတ် အဆောက်အအုံအသစ်အောက်ရှိ ဂူဗိမာန်တစ်ခုသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ပြီး၊ သူမ၏ ဖခင်တူ မအေကွဲ အစ်မဖြစ်သူ မေရီ ၁ (Mary I) ၏ ခေါင်းတလား အပေါ်တည့်တည့်တွင် ထားရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ အုတ်ဂူပေါ်တွင် လက်တင်ဘာသာဖြင့် ရေးထိုးထားသော ''&quot;Regno consortes &amp; urna, hic obdormimus Elizabetha et Maria sorores, in spe resurrectionis&quot;'' ဟူသည့် စာတန်းကို ဘာသာပြန်ဆိုရလျှင် '''&quot;ထီးနန်းတွင်လည်းကောင်း၊ အုတ်ဂူတွင်လည်းကောင်း အတူတကွ ရှိခဲ့ကြသည့် ညီအစ်မများ ဖြစ်ကြသော အဲလိဇဘက်နှင့် မေရီတို့သည် ရှင်ပြန်ထမြောက်မည့် မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် ဤနေရာတွင် အိပ်စက် အနားယူနေကြသည်&quot;''' ဟု ဖြစ်သည်။

== သမိုင်းဝင် အမွေအနှစ် ==
အဲလိဇဘက် ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သူမ၏ လက်အောက်ခံ ပြည်သူအများအပြားက ဝမ်းနည်းပူဆွေးခဲ့ကြသော်လည်း၊ အချို့သူများမှာမူ စိတ်သက်သာရာ ရခဲ့ကြသည်။ ဘုရင် ဂျိမ်းစ် အပေါ် ထားရှိခဲ့သော မျှော်လင့်ချက်များသည် အစပိုင်းတွင် မြင့်မားခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်း၌ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ ၁၆၂၀ ပြည့်လွန်နှစ်များသို့ ရောက်သောအခါ အဲလိဇဘက်အား အမွှမ်းတင် ကြည်ညိုသည့် အလေ့အထမှာ လွမ်းဆွတ်တမ်းတမှုများနှင့်အတူ ပြန်လည်ဦးမော့လာခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက်ကို ပရိုတက်စတင့် လှုပ်ရှားမှု၏ သူရဲကောင်းမတစ်ဦးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ရွှေဝါရောင်ခေတ် ကို စိုးစံခဲ့သည့် အုပ်ချုပ်သူအဖြစ်လည်းကောင်း ချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ တစ်ဖက်တွင်မူ ဂျိမ်းစ်ကို ကက်သလစ်အပေါ် စာနာသူ၊ ခြစားနေသော နန်းတွင်းကို ဦးဆောင်နေသူအဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။ အစိုးရအဖွဲ့အတွင်း ဂိုဏ်းဂဏကွဲပြားမှုများ၊ စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းများ ရှိနေသည့်ကြားမှ အဲလိဇဘက်သည် သူမ၏ နန်းသက်နှောင်းပိုင်းတွင် ပုံဖော်ထုဆစ်ခဲ့သော မဟာအောင်ပွဲခံ ပုံရိပ်ကို လူအများက အပေါ်ယံအတိုင်း အရှိအတိုင်း လက်ခံခဲ့ကြသဖြင့် သူမ၏ ကျော်ကြားမှုမှာ ပိုမိုကြီးထွားလာခဲ့သည်။ ဂလော့စတာမှ ဂိုဏ်းအုပ်ဘုန်းတော်ကြီး ဂေါ့ဒ်ဖရေး ဂွတ်ဒ်မန်း က '''''&quot;ကျွန်ုပ်တို့ စကော့တလန်အစိုးရ၏ အုပ်ချုပ်မှုကို မြည်းစမ်းခဲ့ရချိန်တွင် ဘုရင်မကြီးသည် ပြန်လည်ရှင်သန်လာသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ ထိုအချိန်တွင် သူမ၏ မှတ်ဉာဏ် သမိုင်းကြောင်းကို ပိုမို၍ ကြီးကျယ်အောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်&quot;''''' ဟု ပြန်လည်အောက်မေ့ သတိရခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက်၏ နန်းစံခေတ်ကို ထီးနန်း၊ အသင်းတော်နှင့် လွှတ်တော်တို့သည် အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ မျှခြေတစ်ခုဖြင့် အတူတကွ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် ခေတ်ကာလတစ်ခုအဖြစ် စံပြပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။

၁၇ ရာစုအစောပိုင်းက ပရိုတက်စတင့် အမွှမ်းတင်သူများ ပုံဖော်ခဲ့သည့် အဲလိဇဘက်၏ ရုပ်ပုံလွှာသည် ရေရှည်တည်တံ့ပြီး ဩဇာညောင်းကြောင်း သက်သေပြနိုင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်သည် ပြည်ပကျူးကျော်မည့် အန္တရာယ်နှင့် တဖန်ပြန်လည် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော နပိုလီယန်စစ်ပွဲများကာလအတွင်း၌လည်း သူမ၏ အမှတ်တရ သမိုင်းကြောင်းမှာ ပြန်လည်နိုးထလာခဲ့သည်။ ဝိတိုရိယခေတ် တွင် အဲလိဇဘက်ခေတ် ဒဏ္ဍာရီကို ထိုခေတ်၏ အင်ပါယာဝါဒ နယ်ချဲ့အယူအဆနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ပြောင်းလဲအသုံးပြုခဲ့ကြပြီး၊ ၂၀ ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင်မူ အဲလိဇဘက်သည် ပြည်ပခြိမ်းခြောက်မှုကို အမျိုးသားရေးအရ တွန်းလှန်သည့် ရိုမန်းတစ်ဆန်သော သင်္ကေတတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုခေတ်ကာလမှ ဂျေ အီး နီးလ် (၁၉၃၄) နှင့် အေ အယ်လ် ရောက်စ် (၁၉၅၀) ကဲ့သို့သော သမိုင်းပညာရှင်များက အဲလိဇဘက်၏ နန်းသက်ကို တိုးတက်ထွန်းကားသော ရွှေဝါရောင်ခေတ်တစ်ခုအဖြစ် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့ကြသည်။ နီးလ်နှင့် ရောက်စ်တို့သည် ဘုရင်မကြီး၏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးကိုပါ စံပြအဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့ကြသည် - သူမသည် အရာရာကို အမြဲတမ်း မှန်ကန်စွာ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး၊ သူမ၏ မနှစ်မြို့ဖွယ်ကောင်းသော စရိုက်လက္ခဏာများကိုမူ လျစ်လျူရှုခဲ့ကြ သို့မဟုတ် စိတ်ဖိစီးမှုကြောင့် ဖြစ်ရသည်ဟု အကြောင်းပြခဲ့ကြသည်။

သို့သော်လည်း ခေတ်သစ် သမိုင်းပညာရှင်များကမူ အဲလိဇဘက်အပေါ် ပိုမိုရှုပ်ထွေးသော အမြင်ဖြင့် ကြည့်မြင်ခဲ့ကြသည်။ သူမ၏ နန်းသက်သည် စပိန်ရေတပ်ကြီးကို အောင်နိုင်ခဲ့ခြင်းနှင့် ၁၅၈၇ နှင့် ၁၅၉၆ ခုနှစ်များတွင် ကာဒစ်ဇ် ကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သကဲ့သို့ စပိန်တို့အပေါ် ရေကြောင်းတိုက်ပွဲများ အောင်မြင်ခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် ကျော်ကြားသော်လည်း၊ အချို့သော သမိုင်းပညာရှင်များက ကုန်းတွင်းနှင့် ပင်လယ်ပြင်ရှိ စစ်ရေးဆိုင်ရာ ရှုံးနိမ့်မှုများကို ထောက်ပြကြသည်။ အိုင်ယာလန်တွင် အဲလိဇဘက်၏ စစ်တပ်များသည် နောက်ဆုံး၌ အောင်ပွဲခံနိုင်ခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်းတို့၏ ရက်စက်လှသော နည်းဗျူဟာများသည် သူမ၏ မှတ်တမ်းကို အမည်းစက် ထင်ကျန်စေခဲ့သည်။ စပိန်နှင့် ဟက်ဘ်စဘတ်မင်းဆက်ကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်သည့် ပရိုတက်စတင့်နိုင်ငံများ၏ ရဲစွမ်းသတ္တိရှိသော ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူတစ်ဦးအဖြစ် မြင်မည့်အစား၊ သူမ၏ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒများတွင် အလွန်အမင်း သတိကြီးသူတစ်ဦးအဖြစ်သာ ပိုမိုသတ်မှတ်ကြသည်။ သူမသည် ပြည်ပရှိ ပရိုတက်စတင့်များထံသို့ အကန့်အသတ်ရှိသော အကူအညီများကိုသာ ပေးအပ်ခဲ့ပြီး၊ ပြည်ပတွင် ထိရောက်သော စွမ်းဆောင်ရည်ပြနိုင်ရန် သူမ၏ စစ်သေနာပတိများအား ရန်ပုံငွေများ ထောက်ပံ့ပေးရန် ပျက်ကွက်ခဲ့သည်။

အဲလိဇဘက်သည် အမျိုးသားရေး လက္ခဏာတစ်ရပ်ကို ပုံဖော်ထုဆစ်ရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေခဲ့ပြီး ယနေ့တိုင် တည်ရှိနေဆဲဖြစ်သော အင်္ဂလန်အသင်းတော်ကို ထူထောင်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူမအား ပရိုတက်စတင့် သူရဲကောင်းမအဖြစ် ချီးကျူးခဲ့ကြသူများသည် အင်္ဂလန်အသင်းတော်အတွင်းမှ ကက်သလစ်အယူအဆ နောက်ခံရှိသော ကျင့်ထုံးအားလုံးကို ပယ်ဖျက်ရန် သူမ ငြင်းဆန်ခဲ့ခြင်းကိုမူ လျစ်လျူရှုခဲ့ကြသည်။ သမိုင်းပညာရှင်များက ထောက်ပြသည်မှာ သူမ၏ ခေတ်ကာလတွင် တင်းကျပ်သော ပရိုတက်စတင့်များက ၁၅၅၉ ခုနှစ် ပြန်လည်ညှိနှိုင်းမှုနှင့် ဝတ်ပြုကိုးကွယ်မှု ညီညွတ်မျှတရေး ဥပဒေများကို အပေးအယူလုပ်မှုတစ်ခု (သို့မဟုတ် လျှော့ပေါ့မှုတစ်ခု) အဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့ကြသည်။ အမှန်စင်စစ်အားဖြင့် အဲလိဇဘက်သည် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုဆိုသည်မှာ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်တစ်ခုသာဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ပြီး၊ ဖရန်စစ် ဘေကွန်  တင်စားပြောဆိုခဲ့သကဲ့သို့ ''&quot;လူသားတို့၏ နှလုံးသားများနှင့် လျှို့ဝှက်သော အတွေးအခေါ်များကို ပြတင်းပေါက်ဖွင့်၍ လှန်လှောကြည့်ရှုရန်&quot;'' မလိုလားခဲ့ပေ။

အဲလိဇဘက်သည် ကာကွယ်ရေးစစ် အသွင်ဆောင်သော နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒကို အများအားဖြင့် ကျင့်သုံးခဲ့သော်လည်း၊ သူမ၏ နန်းသက်သည် ပြည်ပတွင် အင်္ဂလန်၏ အဆင့်အတန်းကို မြင့်မားစေခဲ့သည်။ ''&quot;သူမသည် အမျိုးသမီးတစ်ဦးမျှသာ ဖြစ်သည်၊ ကျွန်းတစ်ကျွန်း၏ ထက်ဝက်ကိုသာ စိုးစံသည့် သခင်မ ဖြစ်သည်၊ သို့သော်ငြားလည်း သူမသည် မိမိကိုယ်ကို စပိန်၊ ပြင်သစ်၊ အင်ပါယာနှင့် လူတိုင်းက ကြောက်ရွံ့ရအောင် လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်&quot;'' ဟု ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး စစ်တပ်စ် ၅ က အံ့သြချီးကျူးခဲ့ရသည်။ အဲလိဇဘက်၏ လက်အောက်တွင် ခရစ်ယာန်ကမ္ဘာကြီး အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာ ကွဲပြားသွားချိန်၌ နိုင်ငံတော်သည် ကိုယ်ပိုင်ယုံကြည်မှုအသစ်နှင့် အချုပ်အခြာအာဏာဆိုင်ရာ ခံယူချက်အသစ်ကို ရရှိခဲ့သည်။ အဲလိဇဘက်သည် မင်းတစ်ပါးအနေဖြင့် ပြည်သူလူထု၏ သဘောတူညီမှု ဖြင့်သာ တိုင်းပြည်ကို အုပ်ချုပ်ရသည်ဟူသောအချက်ကို ပထမဆုံး အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည့် တူဒါမင်းဆက် ဘုရင်မ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သူမသည် လွှတ်တော်၊ ထို့ပြင် သူမအား အမှန်တရားကို ပြောဝံ့ပြီး ယုံကြည်စိတ်ချရသည့် အကြံပေးများနှင့်သာ အမြဲတမ်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည် - ယင်းသည် သူမ၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံသည့် စတူးဝပ်မင်းဆက် ဘုရင်များ မလိုက်နာနိုင်ခဲ့သော အုပ်ချုပ်ရေး ပုံစံမျိုး ဖြစ်သည်။ အချို့သော သမိုင်းပညာရှင်များက သူမကို ကံကောင်းသူတစ်ဦးဟု ခေါ်ဆိုကြသော်လည်း၊ သူမကိုယ်တိုင်ကမူ ဘုရားသခင်က သူမအား စောင့်ရှောက်နေသည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။ မိမိကိုယ်ကို '''&quot;အင်္ဂလိပ်စစ်စစ်&quot;''' ဖြစ်ရခြင်းကို ဂုဏ်ယူလျက်၊ အဲလိဇဘက်သည် သူမ၏ အုပ်ချုပ်မှု အောင်မြင်ရန်အတွက် ဘုရားသခင်အပေါ်၌လည်းကောင်း၊ ရိုးသားသော အကြံဉာဏ်များအပေါ်၌လည်းကောင်း၊ သူမ၏ လက်အောက်ခံ ပြည်သူများ၏ ချစ်ခြင်းမေတ္တာအပေါ်၌လည်းကောင်း ယုံကြည်အားကိုးခဲ့သည်။ ဆုတောင်းစာတစ်စောင်တွင် သူမက ဘုရားသခင်ထံ ဤသို့ ကျေးဇူးတော် ချီးမွမ်းခဲ့သည် -&lt;blockquote&gt;'''&quot;[ကျွန်ုပ်၏ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ] ဘုရင်များနှင့် နိုင်ငံအားလုံးနီးပါးတွင် ပြင်းထန်သော နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုများနှင့်အတူ စစ်ပွဲများနှင့် ပုန်ကန်မှုများကြောင့် သောကရောက်နေကြရချိန်၌၊ ကျွန်ုပ်၏ နန်းစံသက်သည် ငြိမ်းချမ်းခဲ့ပြီး ကျွန်ုပ်၏ တိုင်းနိုင်ငံသည် ကိုယ်တော်၏ ဒုက္ခရောက်နေသော အသင်းတော်အတွက် ခိုလှုံရာ ဖြစ်ခဲ့ရပါသည်၊ ကျွန်ုပ်၏ ပြည်သူများ၏ ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည်လည်း ခိုင်မာထင်ရှားခဲ့ပြီး ကျွန်ုပ်၏ ရန်သူများ၏ ကြံစည်မှုမှန်သမျှမှာလည်း ပျက်ပြားခဲ့ရပါပြီ'''။&quot;&lt;/blockquote&gt;'''ရည်ရွယ်ချက်၊ သမိုင်းကြောင်းစိတ်ဝင်စားသူများ၊ youtube တွင် သမိုင်းကြောင်းပြောကြသူများအတွက် ပထမမြောက်အဲလိဇဘက် ဘုရင်မကြီးနှင့် တူဒါမင်းဆက်များကို ဆက်လက်ပုံဖော်ရေးသားပေးရခြင်းသာဖြစ်ပါသည်။ မူရင်းပုံဖော်ရေးသားသူ၏ စာများ၊ content များ၊ template များအား ထပ်မံဖြည့်စွက်ဖော်ပြလိုက်ခြင်းသာဖြစ်ပါသည်။ ဘာသာပြန်ဆိုသည့်အခါ မြန်မာမှုပြုရသည့်အတွက် အချို့စာလုံးများ အင်္ဂလိပ်အသံထွက်နှင့် မတူပါက နားလည်ခွင့်လွှတ်ပေးရန် တောင်းပန်အပ်ပါသည်။ ရေးသားခြင်းအား ဖတ်ရှုပြီး နားလည်လျှင်ပဲ ဘာသာပြန်သူ စိတ်ကျေနပ်ရသည့်ပီတိဖြစ်ရခြင်းသာ။'''

==ကိုးကားချက်များ==
{{Reflist}}


{{Lifetime|၁၅၃၃|၁၆၀၃|}}https://www.britannica.com/biography/Elizabeth-I

https://www.bbc.co.uk/bitesize/articles/zg7d8hv

https://www.hrp.org.uk/hampton-court-palace/history-and-stories/elizabeth-i/

https://www.ebsco.com/research-starters/history/elizabeth-i/

https://www.biography.com/royalty/queen-elizabeth-i
[[ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ် အမျိုးသမီး ကဗျာဆရာများ]]</text>
      <sha1>dtcav4s0p48zod9td97z3tw5kvuuyom</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63467</id>
    <revision>
      <id>1056163</id>
      <parentid>1043740</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T14:27:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-53068-98</username>
        <id>148969</id>
      </contributor>
      <comment>/* သမိုင်းကြောင်း */</comment>
      <origin>1056163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94384" sha1="mdvjxpv44fcfa3qo7vkjm6bugk6iz1a" xml:space="preserve">{{Infobox အစိုးရအဖွဲ့အစည်း
| agency_name     = အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ
| nativename      = National Defence and Security Council
| nativename_a    =
| nativename_r    = 
|seal            = State Seal of the Republic of the Union of Myanmar.svg
|seal_width      =
|seal_caption    =
|formed          =  {{start date and years ago|df=yes|2011|3|31}}
|preceding1      =
|agency_type     = ကောင်စီ
|jurisdiction    = {{MYA}}
|headquarters    = [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]]
|coordinates     =
|employees       =
|budget          =
| chief1_name     = [[မင်းအောင်လှိုင်]]
| chief1_position = နိုင်ငံတော်သမ္မတ
|child1_agency   =
|child2_agency   =
|child3_agency   =
|child4_agency   =
|website         = &lt;!--{{url|www.mof.gov.mm}}--&gt;
|keydocument1=[[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)]]}}

'''အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ''' (အတိုကောက်: '''ကာလုံ''') ({{lang-en|National Defence and Security Council}} အတိုကောက် '''NDSC''') သည် အဖွဲ့ဝင် ၁၁ ဦးပါဝင်သည့် အမျိုးသားအဆင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ၏ လုံခြုံရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များအတွက် တာဝန်ရှိအဖွဲ့အစည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.eastasiaforum.org/2013/05/01/the-tatmadaws-new-position-in-myanmar-politics/|title=The Tatmadaw’s new position in Myanmar politics|last=MacDonald|first=Adam P|date=1 May 2013|work=East Asia Forum|accessdate=27 June 2015}}&lt;/ref&gt; ကောင်စီကို ၂၀၁၁ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;pd&quot;&gt;{{cite news|url=http://en.people.cn/90001/90777/90851/7337304.html|title=Myanmar forms national defense, security council|date=1 April 2011|work=People's Daily|accessdate=27 June 2015|archivedate=29 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150629181654/http://en.people.cn/90001/90777/90851/7337304.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gyaw&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.nationmultimedia.com/opinion/Myanmars-constitutional-crisis-reaching-boiling-po-30227326.html|title=Myanmar's constitutional crisis reaching boiling point|last=Htun Aung Gyaw|date=21 February 2014|work=The Nation|accessdate=27 June 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304045218/http://www.nationmultimedia.com/opinion/Myanmars-constitutional-crisis-reaching-boiling-po-30227326.html}}&lt;/ref&gt; အဖွဲ့ဝင် ၁၁ ဦးအနက် ၅ ဦးကို တပ်မတော် ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်က ခန့်အပ်သည်။&lt;ref name=&quot;gyaw&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.mmtimes.com/index.php/opinion/14565-coalition-government-just-a-fantasy.html|title=Coalition government: just a fantasy?|last=Sithu Aung Myint|date=20 May 2015|work=Myanmar Times|accessdate=27 June 2015}}&lt;/ref&gt; တပ်မတော်သည် အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီကို အစီရင်ခံရသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.mmtimes.com/index.php/opinion/4268-myanmar-a-nation-at-war-with-itself.html?start=1|title=Myanmar: A nation at war with itself|last=Weiss|first=Stanley A|date=4 March 2013|work=Myanmar Times|accessdate=27 June 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304071521/http://www.mmtimes.com/index.php/opinion/4268-myanmar-a-nation-at-war-with-itself.html?start=1}}&lt;/ref&gt; ကောင်စီကို [[မြန်မာနိုင်ငံအခြေခံဥပဒေ(၂၀၀၈)]] ပုဒ်မ ၂၀၁ အရ ဖွဲ့စည်းခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf|title=Constitution of the Republic of the Union of Myanmar|date=September 2008|work=Ministry of Information|accessdate=27 June 2015}}&lt;/ref&gt;

==ဖွဲ့စည်းပုံ==
အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီကို အောက်ပါ အဖွဲ့ဝင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
# [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
# [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]]
# ဒုတိယသမ္မတ
# [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
# [[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
# [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်|တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
# [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်|ဒုတိယ တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
# [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ဝန်ကြီး
# [[နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
# [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] ဝန်ကြီး
# [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] ဝန်ကြီး{{မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းဆိုင်ရာ}}

== သမိုင်းကြောင်း ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေး (၃/၂၀၂၅) ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ယင်းအစည်းအဝေးသို့ ယာယီသမ္မတ (တာဝန်)၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်များအပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အတွင်းရေးမှူး ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]ကဲ့သို့သော အထူးဖိတ်ကြားခံရသူများလည်း တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/73064|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး (၃/၂ဝ၂၅) ကျင်းပ|publisher=Ministry of Information|accessdate=2025 July 31}}&lt;/ref&gt; 

အစည်းအဝေးတွင် ပုဒ်မ ၄၂၆ အရ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အား အာဏာလွှဲအပ်သည့်အမိန့်ကို ပယ်ဖျက်ကြောင်း ကြေညာပြီးနောက်၊ ပုဒ်မ ၄၂၇ (က) အရ ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးအာဏာများကို အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက ကျင့်သုံးဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; 

ပုဒ်မ ၄၂၇ (ခ) အရ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]အသစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပြီးနောက် အဖွဲ့အစည်းများ ဖွဲ့စည်းသည်အထိ အာဏာကို ကျင့်သုံးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ဥပဒေပြုရေးအာဏာကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်သုံးပြီး အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးအာဏာများကိုမူ သင့်လျော်သည့် အဖွဲ့အစည်းများ သို့မဟုတ် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဦးကို လွှဲအပ်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ပုဒ်မ ၄၂၉ အရ ကာလုံသည် အမိန့်ကို ပယ်ဖျက်သည့်နေ့မှစ၍ ၆ လအတွင်း အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပပေးရမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် လွှတ်တော်အသီးသီးအတွက် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅|ရွေးကောက်ပွဲ]]ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလအတွင်း ပြုလုပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း အသိပေးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ကာလုံသည် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်ရန်နှင့် နိုင်ငံတော်၏ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးကဏ္ဍများ ဆက်လက်လည်ပတ်နိုင်ရန် အစိုးရအဖွဲ့၊ တရားစီရင်ရေးအဖွဲ့နှင့် အခြားအဖွဲ့အစည်းများကို ဖွဲ့စည်းသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

=== အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းမှုများ ===
[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံကို ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ရန် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ (ကာလုံ) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရရှိသော ကာလုံတွင် ယခင်က ရုံးအဖွဲ့မရှိခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ အမှုဆောင်ချုပ်နှင့် တွဲဖက်အမှုဆောင်ချုပ်ဟူသော ရာထူးနှစ်ခုဖြင့် ရုံးအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ ဖြင့် ကြေညာခဲ့ပါသည်။ ထို့အပြင် ကာလုံရုံး ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ဦးခင်လတ်အား ခန့်အပ်ခဲ့ပါသည်။

အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့ကိုလည်း ယခင်စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်ဟောင်းများအပါအဝင် ၁၅ ဦးဖြင့် ပြန်လည်ခန့်အပ်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကိုလည်း ဦးသန်းစိုး ဦးဆောင်ကာ ၁၄ ဦးဖြင့် အသစ်ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။

အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကလည်း အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ သုံးရပ်လုံးကို ကာလုံကနေ ကျင့်သုံးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အစိုးရဖွဲ့စည်းခြင်း၊ တရားသူကြီးများ ခန့်အပ်ခြင်း၊ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဦးစီးမှူးများ ခန့်အပ်ခြင်း စသည်တို့ကို ကာလုံရုံး၏ အမိန့်များအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။

=== အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲများ ===
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ ခြောက်လသက်တမ်း ဇူလိုင် ၃၁ ရက်နေ့တွင် ကုန်ဆုံးခဲ့ပြီးနောက်၊ အဆိုပါကောင်စီကို ထပ်မံသက်တမ်းတိုးမပေးဘဲ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့်အညီ အဖွဲ့အစည်းအသစ်များ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်အမှတ် ၃/၂၀၂၅ ဖြင့် &quot;ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့&quot; အသစ်ကို ဖွဲ့စည်းပြီး ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစောကို နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|accessdate=31 July 2025|publisher=Ministry of Information}}&lt;/ref&gt;

အမိန့်အမှတ် ၄/၂၀၂၅ ဖြင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်းက ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦးက အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73052|title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=Ministry of Information|accessdate=2025 July 31}}&lt;/ref&gt;

ထို့အပြင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအား အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားအဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ကာလုံတွင် ယခင်က ရုံးအဖွဲ့မရှိခဲ့သော်လည်း အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ ဖြင့် အမှုဆောင်ချုပ်နှင့် တွဲဖက်အမှုဆောင်ချုပ်ရာထူးနှစ်ခုဖြင့် ရုံးအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ကာလုံရုံး ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ဦးခင်လတ်အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့ကိုလည်း ယခင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်ဟောင်းများအပါအဝင် ၁၅ ဦးဖြင့် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့အတူ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကိုလည်း ဦးသန်းစိုး ဦးဆောင်ကာ ၁၄ ဦးဖြင့် အသစ်ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

=== အရေးပေါ်နှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာချက်များ ===
တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကြေညာထားသည့် အရေးပေါ်အခြေအနေကို ရုပ်သိမ်းလိုက်သော်လည်း တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ၉ ခုရှိ မြို့နယ်ပေါင်း ၆၃ မြို့နယ်တွင်မူ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာချက်များ|စစ်အုပ်ချုပ်ရေး]]တို့ကို ပြန်လည်ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဥပဒေကဲ့သို့အာဏာတည်သောအမိန့်အမှတ်၊ ၁ /၂၀၂၅ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/73071 |access-date=2026-03-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့် (၁/၂၀၂၅) ဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားသည့် မြို့နယ်များတွင် ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့် (၂/၂၀၂၅) ဖြင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယင်းအမိန့်အရ အဆိုပါမြို့နယ်များ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးတာဝန်များကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံ အပ်နှင်းလိုက်ပါသည်။ ထိုလုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့်တာဝန်များကို ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က မိမိကိုယ်တိုင် သို့မဟုတ် သင့်လျော်သည့် စစ်ဘက်အာဏာပိုင်တစ်ဦးဦးအား လွှဲအပ်ဆောင်ရွက်စေနိုင်ကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားသည်။ ဤအမိန့်သည် ထုတ်ပြန်သည့်နေ့မှစ၍ ရက်ပေါင်း ၉၀ အထိ အတည်ဖြစ်မည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သော အမိန့်အမှတ်၊ ၂ /၂၀၂၅ {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73066 |access-date=2026-03-17 |website=www.moi.gov.mm}}&lt;/ref&gt;

=== အာဏာသုံးရပ် လွှဲပြောင်းခြင်း ===
၂၀၂၁ တပ်မတော်အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်း ရယူခဲ့သည့် အာဏာသုံးရပ် ကျင့်သုံးခြင်းကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၀) ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ပုဂ္ဂိုလ်များအား [[ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်|ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]]တွင် ကတိသစ္စာပြုပြီး သည့်အချိန်မှစ၍ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၂၇ အရ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီက ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည့် ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေး အာဏာများကို လွှဲပြောင်းပေးအပ်လိုက်သည်။ &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ် ၃ / ၂၀၂၆ {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/announcements/81653 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm}}&lt;/ref&gt;

== ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရလက်ထက် ==
{{Main|ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၀) ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ပုဂ္ဂိုလ်များအား [[ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်|ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]]တွင် ကတိသစ္စာပြုပြီး သည့်အချိန်မှစ၍ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၂၇ အရ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီက ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည့် ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေး အာဏာများကို လွှဲပြောင်းပေးအပ်လိုက်သည်။ &lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

ထိုနောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး ကြေညာချက်အမှတ် ၂/၂၀၂၆ ဖြင့် သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့်  အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီကို အောက်ပါအတိုင်း ဖွဲ့စည်းလိုက်ပြီး။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81569 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;ပထမဆုံး ကာလုံအစည်းအဝေး ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၂၁ ရက် တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေးကျင်းပ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်အမှာစကားပြောကြား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81953 |access-date=2026-04-22 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!စဉ်
! ရာထူး !! အမည်
|-
|၁။
| နိုင်ငံတော်သမ္မတ || ဦးမင်းအောင်လှိုင် 
|-
|၂။
| ဒုတိယသမ္မတ ၁ || ဦးညိုစော
|-
|၃။
| ဒုတိယသမ္မတ ၂ || ဒေါ်နန်းနီနီအေး
|-
|၄။
| [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]] || ဦးခင်ရီ
|-
|၅။
| [[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]] || ဦးအောင်လင်းဒွေး
|-
|၆။
|[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦး
|-
|၇။
|[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်း
|-
|၈။
| [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး]]|| ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်
|-
|၉။
| [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး]]|| ဦး[[တင်မောင်ဆွေ]]
|-
|၁၀။
| [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး]]||ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ညွန့်ဝင်းဆွေ]]
|-
|၁၁။
| [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး]]||ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]] 
|}

== ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) မင်းအောင်လှိုင်၏ အဖွဲ့ဝင်များ ==
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၃၁)ရက်နေ့တွင် ပေါ်ပေါက်လာသော အဖွဲ့ဖြစ်သည်။ အ​ရေး​ပေါ်အ​ခြေအ​နေကာလအား (၆) လ သက်တမ်းထပ်မံတိုးပေးခဲ့သည်။ ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] ကျန်းမာရေးကြောင့် ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ကို [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ထံ လွှဲပြောင်းရာမှတဆင့် ပေါ်ပေါက်လာသော အဖွဲ့လည်းဖြစ်သည်။ 

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ရာထူး !! အမည်
|-
| နိုင်ငံတော် သမ္မတ || [[မင်းအောင်လှိုင်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်]] {{small|(ယာယီ-(တာဝန်))}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/26518?d=1|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄)ကျင်းပ|work=CINCDS Myanmar|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt; 
|-
| ဒုတိယသမ္မတ ၁ || ''လစ်လပ်''
|-
| ဒုတိယသမ္မတ ၂ || ''လစ်လပ်''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ဥက္ကဋ္ဌ || [[တီခွန်မြတ်၊ ဦး|ဦးတီခွန်မြတ်]] (၁၆.၃.၂၀၂၆ ထိ)
|- 
|[[ခင်ရီ|ဦးခင်ရီ]] (၁၆.၃.၂၀၂၆ - ၁၀.၄.၂၀၂၆)
|-
| [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ဥက္ကဋ္ဌ || [[အောင်လင်းဒွေး|ဦးအောင်လင်းဒွေး]] (၁၈.၃.၂၀၂၆ - ၁၀.၄.၂၀၂၆)
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် || [[မင်းအောင်လှိုင်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်]] (၃၀.၃.၂၀၂၆ ထိ)
|-
|[[ရဲဝင်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦး]] (၃၀.၃.၂၀၂၆ - ၁၀.၄.၂၀၂၆)
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် || [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း]](၃၀.၃.၂၀၂၆ ထိ)
|-
|[[ကျော်စွာလင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်း]] (၃၀.၃.၂၀၂၆ - ၁၀.၄.၂၀၂၆)
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး]]|| ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း|တင်]][[တင်အောင်စန်း|အောင်စန်း]](၃.၈.၂၀၂၃ - ၁၈.၁၂.၂၀၂၄)
|-
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မောင်မောင်အေး|မောင်မောင်]][[မောင်မောင်အေး|အေး]] (၁၈.၁၂.၂၀၂၄ - ၁၀.၄.၂၀၂၆)
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး]]||ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]] (၃.၈. ၂၀၂၃ - ၃၁.၁.၂၀၂၅
|-
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းထွန်းနောင်]] (၃၁.၁.၂၀၂၅ - ၂၇-၁-၂၀၂၆)
|-
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]] (၂၇-၁-၂၀၂၆ - ၁၀.၄.၂၀၂၆)
|-
| [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး]]|| [[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်းဆွေ]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး]]||ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းထွန်းနောင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ထွန်းထွန်းနောင်]] (၁.၂. ၂၀၂၁ - ၃၁.၁. ၂၀၂၅)
|-
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]] (၃၁.၁.၂၀၂၅ - ၁၀.၄.၂၀၂၆)
|}

=== အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး ===

* ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တည်ရှိသော ကာလုံတွင် ယခင်က ရုံးအဖွဲ့ မရှိခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ အမှုဆောင်ချုပ်နှင့် တွဲဖက်အမှုဆောင်ချုပ်ဟူသော ရာထူးနှစ်ခုဖြင့် ရုံးအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ ဖြင့် ကြေညာခဲ့သည်။

{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!အမည်
!ရာထူး
!တာဝန်သက်တမ်း
!ရင်းမြစ်
|-
|၁။
|ဦး[[အောင်လင်းဒွေး|အောင်လင်ဒွေး]]
|အမှုဆောင်ချုပ်
| rowspan=&quot;2&quot; |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ - ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73047|title=အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၏ အမှုဆောင်ချုပ်နှင့် တွဲဖက်အမှုဆောင်ချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=Ministry of Information|accessdate=2025 July 31}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂။
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး|ရဲဝင်ဦး]]
|တွဲဖက်အမှုဆောင်ချုပ်
|}
=== အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့ ===
[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၏ အမိန့်အမှတ် ၁၀/၂၀၂၅ ဖြင့် ယခင်နစက ကောင်စီဝင်များနှင့် နစက ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်များကို ကာလုံဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့သစ်ကို နစက ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဦးစောထွန်းအောင်မြင့် ခေါင်းဆောင်မှုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/29778?d=1|title=အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းတာဝန်ပေးခြင်း|publisher=CINCDS|accessdate=2025 August 2}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!အမည်
!ရာထူး
!တာဝန်သက်တမ်း
|-
|၁။
|ဦး[[စောထွန်းအောင်မြင့်|စောထွန်းအောင်မြင့်]]
|အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်
| rowspan=&quot;16&quot; |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ - ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|-
|၂။
|ဦး[[သိန်းညွန့် (နိုင်ငံရေးသမား)|သိန်းညွန့်]]
| rowspan=&quot;15&quot; |အဖွဲ့ဝင်
|-
|၃။
|ဦး[[ခင်မောင်ဆွေ]]
|-
|၄။
|[[အေးနုစိန်]]
|-
|၅။
|[[စောဒန်နီယယ်]]
|-
|၆။
|ဒေါက်တာ [[ဗညားအောင်မိုး]]
|-
|၇။
|ဒေါက်တာ [[မောင်မောင်နိုင်]]
|-
|၈။
|ဦး[[ရွှေကြိမ်း]]
|-
|၉။
|ဦး[[ရန်ကျော်]]
|-
|၁၀။
|ဦး[[ဝဏ္ဏမောင်လွင်]]
|-
|၁၁။
|[[မန်းငြိမ်းမောင်]]
|-
|၁၂။
|ဒေါ်[[ဒွဲဘူ]]
|-
|၁၃။
|[[ပိုးရယ်အောင်သိန်း]]
|-
|၁၄။
|ဒေါက်တာ[[မှုထန်]]
|-
|၁၅။
|ဒေါက်တာ[[ဘရွှေ]]
|-
|၁၆။
|[[ခွန်စံလွင်]]
|}

=== ထုတ်ပြန်သည့် အမိန့်များ ===

==== နိုင်ငံတော် အခြေအနေ ကြေညာချက် (၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅) ====
အောက်ပါ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်များကို ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ထားသည်။
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ခေါင်းစဉ်
!ရင်းမြစ်
|-
|၁။
|ဥပဒေကဲ့သို့အာဏာတည်သောအမိန့်အမှတ် ၁/၂၀၂၅ - အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73072|title=ဥပဒေကဲ့သို့အာဏာတည်သောအမိန့်အမှတ်၊ ၁ /၂၀၂၅|publisher=MOI|accessdate=31 July 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂။
|ဥပဒေကဲ့သို့အာဏာတည်သောအမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ - စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ထုတ်ပြန်ခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.myawady.net.mm/node/73249|title=စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ထုတ်ပြန်|publisher=Myawaddy Portal|accessdate=2025 July 31}}&lt;/ref&gt;
|-
!စဉ်
!စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်များ
!ရင်းမြစ်
|-
|၁။
|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး၊ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်အမှတ် ၁ /၂၀၂၅
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73067|title=စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်အမှတ်၊ ၁ /၂၀၂၅|accessdate=2025 July 31|publisher=Ministry of Information}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂။
|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး၊​ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73070|title=စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်အမှတ်၊ ၂ /၂၀၂၅|publisher=MOI|accessdate=31 July 2025}}&lt;/ref&gt;
|}

==== အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အမိန့်များ ====
အောက်ပါ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်များကို ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ထားသည်။
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အမိန့်များ
!စဉ်
!အမိန့်အမှတ်
!ခေါင်းစဉ်
!ရင်းမြစ်
|-
|၁။
|၁/၂၀၂၅
|နိုင်ငံတော်အာဏာလွှဲအပ်ဆောင်ရွက်စေခဲ့သည့် အမိန့်အား ပယ်ဖျက်ခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73045|title=နိုင်ငံတော်အာဏာလွှဲအပ်ဆောင်ရွက်စေခဲ့သည့် အမိန့်အားပယ်ဖျက်ခြင်း|publisher=MOI|accessdate=31 July 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂။
|၂/၂၀၂၅
|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၏ အမှုဆောင်ချုပ်နှင့် တွဲဖက်အမှုဆောင်ချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73047|title=အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၏ အမှုဆောင်ချုပ်နှင့် တွဲဖက်အမှုဆောင်ချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=Ministry of Information|accessdate=1 August 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|၃။
|၃/၂၀၂၅
|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73051|publisher=MOI|accessdate=1 August 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|၄။
|၄/၂၀၂၅
|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/niungngntteaalunkhunrenngaekhmsaayaarekeaamrng-phaicnnykhng|accessdate=2025 July 31|publisher=Myanmar Digital News}}&lt;/ref&gt;
|-
|၅။
|၅/၂၀၂၅
|[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] ဖြည့်စွက်ဖွဲ့စည်းခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73057|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖြည့်စွက်ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=Ministry of Information|accessdate=2025 July 31}}&lt;/ref&gt;
|-
|၆။
|၆/၂၀၂၅{{Efn|ဤကာလုံအမိန့်ကို ကာလုံရုံးအမိန့်ဖြင့် မထုတ်ပြန်ဘဲ၊ ကောင်စီအမိန့်ဖြင့် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယခင်ကောင်စီအမိန့်များကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ကိုယ်တိုင်က လက်မှတ်ထိုးခဲ့သော်လည်း၊ ဤအမိန့်သည် ကာလုံရုံး အမှုဆောင်ချုပ် ဦးအောင်လင်းဒွေးက လက်မှတ်ထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။}}
|အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်ခြင်း
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73259|title=အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်ခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅}}&lt;/ref&gt;
|-
|၇။
|၇/၂၀၂၅
|လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အမိန့်
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74784|title=လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အမိန့်|publisher=MOI|accessdate=14 September 2025}}&lt;/ref&gt;
|}

==== အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး အမိန့်များ ====
အောက်ပါ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၏ အမိန့်များကို အမှုဆောင်ချုပ် ဦး[[အောင်လင်းဒွေး]]က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ထားသည်။
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး အမိန့်များ
!
!အမိန့်အမှတ်
!ခေါင်းစဉ်
!ရင်းမြစ်
|-
|၁။
|၁/၂၀၂၅
|ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ်နှင့် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73076|title=ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ်နှင့် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|accessdate=5 August 2025|publisher=Ministry of Information}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂။
|၂/၂၀၂၅
|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73077|title=နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2025 August 4}}&lt;/ref&gt;
|-
|၃။
|၃/၂၀၂၅
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73080|publisher=MOI|accessdate=5 August 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|၄။
|၄/၂၀၂၅
|ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73082|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=MOI|accessdate=5 August 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|၅။
|၅/၂၀၂၅
|ဒုတိယဝန်ကြီးနှင့် ဒုတိယရှေ့နေချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73083|title=ဒုတိယဝန်ကြီးနှင့် ဒုတိယရှေ့နေချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=MOI|accessdate=5 August 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|၆။
|၆/၂၀၂၅
|ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်နှင့် ဒုတိယစာရင်းစစ်ချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73086|title=ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်နှင့် ဒုတိယစာရင်းစစ်ချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=MOI|accessdate=5 August 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|၇။
|၇/၂၀၂၅
|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73088|title=ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=MOI|access-date=5 August 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|၈။
|၈/၂၀၂၅
|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/304932#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BD%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%9C%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%81%E1%80%BC%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%AE%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%96%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%85%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%81%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%81%E1%80%B6%E1%80%A5%E1%80%95%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%AF%E1%80%92%E1%80%BA%E1%80%99%20%E1%81%84%E1%81%82%E1%81%87%E1%81%8A%20%E1%80%95%E1%80%AF%E1%80%92%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%81%E1%80%BD%E1%80%B2,%28%E1%80%81%29%E1%80%A1%E1%80%9B%20%E1%80%A1%E1%80%82%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AF%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%96%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%A1%E1%80%96%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%20%E1%80%81%E1%80%94%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%91%E1%80%AF%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B|title=အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေး|publisher=Eleven Media|accessdate=5 August 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|၉။
|၉/၂၀၂၅
|[[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.news-eleven.com/article/304933|title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်|publisher=Eleven Media|accessdate=5 August 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၀။
|၁၀/၂၀၂၅
|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းတာဝန်ပေးအပ်ခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/304928|title=အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်း|publisher=Eleven Media|accessdate=6 August 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၁။
|၁၁/၂၀၂၅
|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.myawady.net.mm/node/73263|title=မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေး|publisher=Myawaddy Webportal|accessdate=5 August 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၂။
|၁၂/၂၀၂၅
|[[နေပြည်တော်ကောင်စီ]]၊ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့များနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု ဦးစီးအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=နေပြည်တော်ကောင်စီ၊ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့များနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု ဦးစီးအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.myawady.net.mm/node/73264|publisher=Myawaddy Webportal|accessdate=5 August 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၃။
|၁၃/၂၀၂၅
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းတာဝန်ပေးအပ်ခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.myawady.net.mm/node/73265|title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းတာဝန်ပေးအပ်|publisher=Myawaddy Webportal|accessdate=5 August 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၄။
|၁၄/၂၀၂၅
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အဆင့် အဖွဲ့အစည်းဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.myawady.net.mm/node/73266|title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အဆင့် အဖွဲ့အစည်းဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေး|publisher=မြဝတီသတင်း|accessdate=၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅}}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၅။
|၁၅/၂၀၂၅
|စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီများ ဖွဲ့စည်းခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.myawady.net.mm/node/73267|title=စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီများ ဖွဲ့စည်းခန့်အပ်တာဝန်ပေး|accessdate=5 August 2025|publisher=Myawaddy news}}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၆။
|၁၆/၂၀၂၅
|ခရိုင်နှင့် မြို့နယ် စီမံခန့်ခွဲရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကော်မတီများ ဖွဲ့စည်းတာဝန်ပေးအပ်ခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73105|title=ခရိုင်နှင့် မြို့နယ် စီမံခန့်ခွဲရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကော်မတီများ ဖွဲ့စည်းတာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|publisher=MOI|accessdate=5 August 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|
| colspan=&quot;2&quot; |''အမိန့်အမှတ် ၁၇-၂၂ ကို မထုတ်ပြန်ထား။''
|
|-
|၁၇။
|၂၃/၂၀၂၅
|ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73306|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=8 August 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၈။
|၂၄/၂၀၂၅
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/305131|title=ချင်းပြည်နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းနှင့် ဧရာဝတီတိုင်း အစိုးရအဖွဲ့တို့တွင် အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများ ထပ်မံခန့်အပ်|accessdate=8 August 2025|publisher=Eleven Media}}&lt;/ref&gt;
|-
|
|
|
|
|-
|၁၉။
|၃၆/၂၀၂၅
|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74832|title=မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=14 September 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀။
|၃၇/၂၀၂၅
|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74834|title=မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=MOI|accessdate=14 September 2025}}&lt;/ref&gt;
|}

=== ပြဋ္ဌာန်းသည့် ဥပဒေများ ===
[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ဥပဒေပြုရေးအာဏာကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်သုံးပြီး အောက်ပါ ဥပဒေများကို ပြဋ္ဌာန်းခြင်း၊ ပြင်ဆင်ခြင်းများ ပြုလုပ်သည်။ 
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေများ
!ပြဋ္ဌာန်းနှစ်
!ဥပဒေအမှတ်
!ဥပဒေအမည်
!နေ့စွဲ
!ရင်းမြစ်
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |'''၂၀၂၅'''
|၁/၂၀၂၅
|၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုင်ငံသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလွတ်လပ်မှုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ
|၂၀၂၅-၈-၁
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73140|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုင်ငံသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလွတ်လပ်မှုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ|publisher=MOI|accessdate=2025-8-1}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂/၂၀၂၅
|[[နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပ​ဒေ|နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပဒေ]]ကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ
|၂၀၂၅-၈-၁၁
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73521|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ|publisher=MOI|accessdate=2025-8-12}}&lt;/ref&gt;
|-
|၃/၂၀၂၅
|[[နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ]]ကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ
|၂၀၂၅-၉-၂၁
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/75244|title=နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=22 September 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|
|''ဥပဒေအမှတ် ၄-၁၆ ကို တရားဝင် မထုတ်ပြန်ထား။''
|
|
|-
|၁၇/၂၀၂၅
|မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် စိတ်ကိုပြောင်းလဲစေသောဆေးဝါးများဆိုင်ရာဥပဒေကို ဒုတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း 
|၂၀၂၅-၁၂-၃၁
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် စိတ်ကိုပြောင်းလဲစေသောဆေးဝါးများဆိုင်ရာဥပဒေကို ဒုတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း |url=http://mdn.gov.mm/my/muuycchewnng-cittkiupeaanglaiceseaachewmaachiungraaupdekiu-duttiyakimpngchngsnnyupdeptttthaan |access-date=2026-03-17 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;19&quot; |'''၂၀၂၆'''
|၁/၂၀၂၆
|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥပဒေကို တတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ
|၂၀၂၆-၁-၂၄
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥပဒေကို တတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmttmnmaaniungngntteaa-amiusaakaakyrennglunkhunrekeaangcii |access-date=2026-03-17 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂/၂၀၂၆
|ပြည်သူ့လွှတ်တော်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်၊ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဦးစီးအဖွဲ့ဝင်များ၏ ချီးမြှင့်ငွေနှင့် စရိတ်များဆိုင်ရာ ဥပဒေကို ဒုတိယအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ
|၂၀၂၆-၁-၂၈
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်သူ့လွှတ်တော်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်၊ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဦးစီးအဖွဲ့ဝင်များ၏ ချီးမြှင့်ငွေနှင့် စရိတ်များဆိုင်ရာ ဥပဒေကို ဒုတိယအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/announcements/79553 |access-date=2026-03-17 |website=www.moi.gov.mm}}&lt;/ref&gt;
|-
|၃/၂၀၂၆
|[[ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]]ဥပဒေ
|၂၀၂၆-၂-၃
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီဥပဒေပြဋ္ဌာန်း |url=http://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcuattiungpngkhnkeaangciiupdeptttthaan |access-date=2026-03-17 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}&lt;/ref&gt;
|-
|၄/၂၀၂၆
|နိုင်ငံသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလွတ်လပ်မှုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ
|၂၀၂၆-၂-၃
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလွတ်လပ်မှုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/laws/79799 |access-date=2026-03-17 |website=www.moi.gov.mm}}&lt;/ref&gt;
|-
|၅/၂၀၂၆
|ဆောက်လုပ်မှုကဏ္ဍဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဥပဒေ
|၂၀၂၆-၂-၄
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဆောက်လုပ်မှုကဏ္ဍဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဥပဒေပြဋ္ဌာန်း |url=http://www.mdn.gov.mm/my/cheaaklupmuknnddphnphiuttiuttkreupdeptttthaan |access-date=2026-03-17 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}&lt;/ref&gt;
|-
|၆/၂၀၂၆
|မြန်မာနိုင်ငံအင်ဂျင်နီယာကောင်စီဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ
|၂၀၂၆-၂-၁၇
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံအင်ဂျင်နီယာကောင်စီဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း {{!}} Media Development Department |url=https://mdd.gov.mm/en/node/2901 |access-date=2026-03-17 |website=mdd.gov.mm }}{{Dead link|date=June 2026 }}&lt;/ref&gt;
|-
|၇/၂၀၂၆
|ပုဂ္ဂလိက ကျန်းမာရေးလုပ်ငန်းဆိုင်ရာဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (၂၀၂၆ ခုနှစ်)
|၂၀၂၆-၂-၁၇
|&lt;ref&gt;{{Cite news |title=ပုဂ္ဂလိက ကျန်းမာရေးလုပ်ငန်းဆိုင်ရာဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (၂၀၂၆ ခုနှစ်) {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/news/80152 |access-date=2026-03-17 |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|၈/၂၀၂၆
|သမဝါယမအသင်းဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ
|၂၀၂၆-၂-၂၄
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမဝါယမအသင်းဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/laws/80366 |access-date=2026-03-17 |website=www.moi.gov.mm}}&lt;/ref&gt;
|-
|၉/၂၀၂၆
|အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ 
|၂၀၂၆-၂-၂၆
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/announcements/80423 |access-date=2026-03-17 |website=www.moi.gov.mm}}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၀/၂၀၂၆
|နေပြည်တော်ကောင်စီဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ 
|၂၀၂၆-၃-၄
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နေပြည်တော်ကောင်စီဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/laws/80570 |access-date=2026-03-17 |website=www.moi.gov.mm}}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၁/၂၀၂၆
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ 
|၂၀၂၆-၃-၄
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/laws/80572 |access-date=2026-03-17 |website=www.moi.gov.mm}}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၂/၂၀၂၆
|ရှေ့နေများအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ 
|၂၀၂၆-၃-၇
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ရှေ့နေများအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Media Development Department |url=https://mdd.gov.mm/my/news/3130 |access-date=2026-03-17 |website=mdd.gov.mm }}{{Dead link|date=June 2026 }}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၃/၂၀၂၆
|ယစ်မျိုးဥပဒေ
|၂၀၂၆-၃-၇
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ယစ်မျိုးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/laws/80683 |access-date=2026-03-17 |website=www.moi.gov.mm}}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၄/၂၀၂၆
|မျိုးစေ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ 
|၂၀၂၆-၃-၇
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မျိုးစေ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/laws/80684 |access-date=2026-03-17 |website=www.moi.gov.mm}}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၅/၂၀၂၆
|မြေဩဇာဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ 
|၂၀၂၆-၃-၇
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြေဩဇာဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/laws/80685 |access-date=2026-03-17 |website=www.moi.gov.mm}}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၆/၂၀၂၆
|၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ငွေကြေးခဝါချမှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ 
|၂၀၂၆-၃-၁၃
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ငွေကြေးခဝါချမှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=http://www.mdn.gov.mm/my/2026-khunc-ngekekhwkhmuttiukphkreupde-ptttthaan-1 |access-date=2026-03-17 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၇/၂၀၂၆
|အာကာသသိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်ဥပဒေ 
|၂၀၂၆-၃-၁၄
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အာကာသသိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=http://www.mdn.gov.mm/my/aaakaassippnnng-nnnypnnyaaphnphiuttiuttkrekeaamrngupde-ptttthaan |access-date=2026-03-17 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၈/၂၀၂၆
|၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု၏ [[အခွန်အခ|အခွန်အကောက်]] ဥပဒေ
|၂၀၂၆-၃-၁၅
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု၏ အခွန်အကောက်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80851 |access-date=2026-03-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၉/၂၀၂၆
| မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်ဆိုင်ရာဥပဒေ
|၂၀၂၆-၃-၁၇
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်ဆိုင်ရာဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/mnmaaniungngnkuulkmttchiungraaupde-ptttthaan |access-date=2026-03-18 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}&lt;/ref&gt;
|-
|
|
|''ဥပဒေအမှတ် ၂၀-၅၀ ကို တရားဝင် မထုတ်ပြန်ထား။''
|
|
|-
|'''၂၀၂၆'''
|၅၁/၂၀၂၆
|ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ
|၂၀၂၆-၄-၂
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81337 |access-date=2026-04-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|
|၅၂/၂၀၂၆
|ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ်များ လဲလှယ်ရောင်းဝယ်ရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ
|၂၀၂၆-၄-၃
|
|-
|
|၅၃/၂၀၂၆
|အပင်ပိုးမွှားကာကွယ်သည့်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ
|၂၀၂၆-၄-၃
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အပင်ပိုးမွှားကာကွယ်သည့်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း |url=https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/apngpiumaakaakysnnyupdekiu-pngchngsnnyupdeptttthaan |access-date=2026-04-04 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}&lt;/ref&gt;
|}

==ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ၏ အဖွဲ့ဝင်များ==
[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှု]] ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေမှ ဦးဆောင်သော အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၁)ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော ပထမဆုံး အစည်းအဝေး၌ ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေက တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အား အာဏာ (၃)ရပ်ကို လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၃၁)ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော ဒုတိယမြောက် အစည်းအဝေး၌ ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေက အ​ရေး​ပေါ်အ​ခြေအ​နေကာလအား (၆)လ သက်တမ်းထပ်မံတိုးပေးခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;ndsc2022&quot;&gt;{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/16370|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၁/၂၀၂၂) ကျင်းပ}}&lt;/ref&gt;ထို့​နောက် အ​ရေး​ပေါ်ကာလသက်တမ်းကို (၆)လ တစ်ကြိမ်စီသက်တမ်း တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ 

၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က ဒုတိယသမ္မတ[[ဟင်နရီဗန်ထီးယူ|ဦးဟင်နရီဗန်ထီးယူ]]အား ကျန်းမာရေးအကြောင်းပြချက်ဖြင့် တာဝန်မှ အနားပေးခဲ့သည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေဦးဆောင်သော အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ တွင် ဒုတိယသမ္မတ (၂) နေရာ လစ်လပ်သွားသည်။ 

{|class=wikitable
|-
! ရာထူး !! အမည်
|-
| နိုင်ငံတော် သမ္မတ || [[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးမြင့်ဆွေ]] {{small|(ယာယီ)}}
|-
| ဒုတိယသမ္မတ ၁ || —
|-
| ဒုတိယသမ္မတ ၂ || ဦး[[ဟင်နရီဗန်ထီးယူ]] (၁.၂.၂၀၂၁ - ၂၂.၄.၂၀၂၄) &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.myanmaritv.com/news/order-no-332024-vp-permitted-retire|title=ORDER NO (33/2024): VP PERMITTED TO RETIRE|work=mitv|access-date=22 April 2024|date=22 April 2024 }}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;ndsc2022&quot;/&gt;
|-
| [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ဥက္ကဋ္ဌ || [[တီခွန်မြတ်၊ ဦး|ဦးတီခွန်မြတ်]]&lt;ref name=&quot;ndsc2022&quot;/&gt;
|-
| [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ဥက္ကဋ္ဌ || လစ်လပ်
|-
| တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် || [[မင်းအောင်လှိုင်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်]]
|-
| ဒုတိယ တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် || [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း]]
|-
| ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ||
*ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မြထွန်းဦး]] (၁.၂.၂၀၂၁ - ၃.၈.၂၀၂၃)
*ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] (၃.၈.၂၀၂၃ - ၁၈.၁၂.၂၀၂၄)
|-
| ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီး || |
*ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိုးထွဋ်]] (၁.၂.၂၀၂၁ - ၃.၈.၂၀၂၃)
*ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]]  (၃.၈.၂၀၂၃ - လက်ရှိ)
|-
| နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး || 
* [[ဝဏ္ဏမောင်လွင်|ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်]](၁.၂.၂၀၂၁ - ၃၁.၁.၂၀၂၃)
* [[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်းဆွေ]](၁.၂.၂၀၂၃ - လက်ရှိ) &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/243867
|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ကို ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်လေးဦး ထပ်မံခန့်အပ်ကာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန အပါအဝင် ဝန်ကြီးဌာနလေးခုမှ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ပြောင်းလဲခန့်အပ် |work=Eleven Media Group|access-date=၂၁ဧပြီ၂၀၂၃ |date=၁ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ }}&lt;/ref&gt;
|-
| နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းထွန်းနောင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ထွန်းထွန်းနောင်]]
|}
==သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်လက်ထက် အဖွဲ့ဝင်များ==
{|class=wikitable
|-
! ရာထူး !! အမည်
|-
| နိုင်ငံတော် သမ္မတ || [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]]
|-
| ဒုတိယသမ္မတ || [[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးမြင့်ဆွေ]]
|-
| ဒုတိယသမ္မတ || [[ဟင်နရီဗန်ထီးယူ|ဦးဟင်နရီဗန်ထီးယူ]]
|-
| [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ဥက္ကဋ္ဌ || [[တီခွန်မြတ်၊ ဦး|ဦးတီခွန်မြတ်]]
|-
| [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ဥက္ကဋ္ဌ || [[မန်းဝင်းခိုင်သန်း|ဦးမန်းဝင်းခိုင်သန်း]]
|-
| တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် || [[မင်းအောင်လှိုင်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]]
|-
| ဒုတိယ တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် || [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)]]
|-
| ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး || [[စိန်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|စိန်ဝင်း၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]]
|-
| ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီး || 
*[[ကျော်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)]] (၂၀၁၈ -၂၀၂၀)
*[[စိုးထွဋ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးစိုးထွဋ်]]
|-
| နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး || [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]
|-
| နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး || [[ရဲအောင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)]]
|}

==သမ္မတ ဦးထင်ကျော်လက်ထက် အဖွဲ့ဝင်များ==
{|class=wikitable
|-
! ရာထူး !! အမည်
|-
| နိုင်ငံတော် သမ္မတ || [[ဦးထင်ကျော်]]
|-
| ဒုတိယသမ္မတ || [[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးမြင့်ဆွေ]]
|-
| ဒုတိယသမ္မတ || [[ဟင်နရီဗန်ထီးယူ|ဦးဟင်နရီဗန်ထီးယူ]]
|-
| [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ဥက္ကဋ္ဌ || [[ဝင်းမြင့်၊ ဦး (လွှတ်တော်အမတ်)|ဦးဝင်းမြင့်]]
|-
| [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ဥက္ကဋ္ဌ || [[မန်းဝင်းခိုင်သန်း|ဦးမန်းဝင်းခိုင်သန်း]]
|-
| တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် || [[မင်းအောင်လှိုင်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]]
|-
| ဒုတိယ တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် || [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)]]
|-
| ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး || [[စိန်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|စိန်ဝင်း၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]]
|-
| ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီး || [[ကျော်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)]]
|-
| နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး || [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]
|-
| နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး || [[ရဲအောင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)]]
|}

==သမ္မတ ဦးသိန်းစိန် လက်ထက် အဖွဲ့ဝင်များ==
၂၀၁၃ ဇူလိုင် ၉ ရက်နေ့အထိ ကောင်စီကို အောက်ပါအဖွဲ့ဝင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.altsean.org/Research/Regime%20Watch/Executive/NDSC.php|title=National Defense and Security Council (NDSC)|date=9 July 2013|work=Alternative Asean Network on Burma|accessdate=27 June 2015|archivedate=3 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303232519/http://www.altsean.org/Research/Regime%20Watch/Executive/NDSC.php}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://203.81.89.211/?q=briefing-room/announcements/2011/04/06/id-572|title=အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီဖွဲ့စည်းခြင်း (ကြေညာချက်အမှတ် ၉/၂ဝ၁၁)|last=|first=|author2=|date=၆ ဧပြီ ၂၀၁၁|publisher=နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|accessdate=|archivedate=4 February 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190204014343/http://203.81.89.211/?q=briefing-room%2Fannouncements%2F2011%2F04%2F06%2Fid-572}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://203.81.89.211/2012m3/?q=briefing-room/2012/08/16/id-4123|title=အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် အဖွဲ့ဝင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း (ကြေညာချက်အမှတ် ၃/၂၀၁၂)|last=|first=|author2=|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၂|publisher=နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|accessdate=|archivedate=4 February 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190204014542/http://203.81.89.211/2012m3/?q=briefing-room%2F2012%2F08%2F16%2Fid-4123}}&lt;/ref&gt;

{|class=wikitable
|-
! ရာထူး !! အမည်
|-
| နိုင်ငံတော်သမ္မတ || [[သိန်းစိန်၊ ဦး|ဦးသိန်းစိန်]]
|-
| ဒုတိယသမ္မတ || [[မောက်ခမ်း၊ စိုင်း (ဒေါက်တာ)|စိုင်းမောက်ခမ်း]]
|-
| rowspan=2|ဒုတိယသမ္မတ 
|[[တင်အောင်မြင့်ဦး၊ ဦး (သီဟသူရ)|သီဟသူရ ဦးတင်​အောင်မြင့်ဦး]]
|-
|[[ဉာဏ်ထွန်း၊ ဦး|ဦးဉာဏ်ထွန်း]]
|-
| [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ဥက္ကဋ္ဌ || [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]
|-
| [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ဥက္ကဋ္ဌ || [[ခင်အောင်မြင့် (နိုင်ငံရေးသမား)|ဦးခင်အောင်မြင့်]]
|-
| တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် || [[မင်းအောင်လှိုင်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]]
|-
| ဒုတိယ တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် || [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)]]
|-
| ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး || [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)]]
|-
| ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီး || [[ကိုကို (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)]]
|-
| နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး || [[ဝဏ္ဏမောင်လွင်|ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်]]
|-
| နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး || [[သက်နိုင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)]]
|}

==ဝေဖန်မှုများ==
ကာလုံတွင် အဖွဲ့ဝင် (၁၁) ဦးရှိသည့်အနက် (၆) ဦးမှာ တပ်မတော်မှ ခန့်အပ်သူများဖြစ်သဖြင့် တပ်မတော်ဘက်က အသာစီးရနေသည်ဟု ဝေဖန်မှုများရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/1999 |access-date=5 September 2020 |archive-date=19 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210319201553/https://www.myanmar-now.org/mm/news/1999 }}&lt;/ref&gt;

== မှတ်စု ==
{{Notelist}}

== ကိုးကား ==
{{reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး|state=expanded}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]
[[Category:အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီများ]]</text>
      <sha1>mdvjxpv44fcfa3qo7vkjm6bugk6iz1a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တင်တင်နွဲ့</title>
    <ns>0</ns>
    <id>66929</id>
    <revision>
      <id>1056178</id>
      <parentid>1040061</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T16:03:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ကဏ္ဍ ထည့်ခြင်း</comment>
      <origin>1056178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11919" sha1="olcvamhrc18j897kfrysyp9k3k2yho6" xml:space="preserve">အကယ်ဒမီ'''တင်တင်နွဲ့'''ကို [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]၌ အဖ ဦးကျော်ရင်၊ အမိ ဒေါ်တင်ယုံတို့မှ ၁၉၄၄−ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ၊ ၉−ရက်တွင် မွေးဖွားသည်။ ငယ်စဉ်က [[အ.ထ.က(၁)ကြည့်မြင်တိုင်]]တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ဝါသနာပါပြီး ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားပေါင်း ၄၃ကားတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ အကောင်းဆုံး သရုပ်ဆောင်ဆု ရရှိသည်အထိ အဆင့်ဆင့်ကြိုးပမ်း သရုပ်ဆောင်နိုင်သူအဖြစ် ရုပ်ရှင်လောကတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သည်။

==ထူးချွန်ဆု==
တင်တင်နွဲ့ ပထမဆုံး ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခွင့် ရရှိခဲ့သော ဇာတ်ကားမှာ [[ဒါရိုက်တာဦးချစ်ခင်]]၏ '''မြတ်''' ဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး ဝင်းဦး၊ မြင့်မြင့်ခင်၊ ချစ်စံပယ်တို့နှင့်အတူ တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများစွာ အဆက်မပြတ် ရိုက်ကူးခဲ့ရာ ၁၉၇၀-ပြည့်နှစ်တွင် ဒါရိုက်တာ [[ဦးသုခ]]၏ ကျွန်မမှာ မိန်းမသား ဇာတ်ကားဖြင့် အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင် ထူးချွန်ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။

==အကယ်ဒမီ==
သရုပ်ဆောင် ထူးချွန်ဆု ဆွတ်ခူးရရှိသည့်နှစ်မှာပင် ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဦးသက်ထွန်း (နောင်တွင် နိုင်ငံတော်တရားရုံးချုပ် တရားသူကြီး ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဦးသက်ထွန်း) နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ လက်ထပ်ပြီး ရှစ်နှစ်အထိ ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ကျန်းမာရေးအရ ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးရေးကို ရပ်နားခဲ့သည်။ တင်တင်နွဲ့သည် နှလုံးရောဂါအခံရှိသည်ဖြစ်၍ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ဒူဘိုင်းနိုင်ငံက လာရောက်ဖွင့်လှစ်သော ဆေးရုံသို့ (၁၃)ကြိမ်တိတိ သွားရောက်ကုသခဲ့ရသည်။ 
==ခေတ်ပြိုင် သရုပ်ဆောင်များ==
အကယ်ဒမီတင်တင်နွဲ့သည် ၎င်းနှင့်ခေတ်ပြိုင်သရုပ်ဆောင်များဖြစ်သည့် [[ဝင်းဦး]]၊ [[ညွန့်ဝင်း]]၊ [[ကြည်စိုး]]၊ [[ဝင်းညွန့်]]၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]]၊ [[အောင်လွင်]]၊ [[ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]၊ [[စိန်မြင့်]]၊ [[စိုးနိုင်]]၊ [[လင်းထင်]]၊ [[ဇော်လင်း (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|ဇော်လင်း]]၊ [[ကျော်ဟိန်း]]၊ [[ခင်မောင်ထွေး]]၊ [[စိုးရွှေ]]၊ [[ထွန်းဝေ]]၊ [[ဝင်းဆွေ]]၊ [[လင်းအောင်]]၊ [[ဇော်လွင်]]၊ [[ခင်မောင်ချင်း]]၊ [[ဝါဝါဝင်းရွှေ]]၊ [[ခင်သန်းနု]]၊ [[ခင်ယုမေ]]၊ [[စံရှားတင်]]၊ [[အေးအေးသင်း]]၊ [[စမ်းစမ်းအေး]]၊ [[သီသီ]]၊ [[စန္ဒာ]]၊ [[ဆွေဇင်ထိုက်]]၊ [[ယဉ်ယဉ်အေး]]၊ [[စိုးမြတ်သူဇာ]]တို့နှင့် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများတွင် အတွဲညီစွာ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ပင်ကိုအသံအားဖြင့် ကရုဏာသံ လွှမ်းမိုးသောကြောင့် မေတ္တာတရားနှင့် ပတ်သက်သော ဇာတ်ရုပ်များကို သရုပ်ဆောင်မှု များခဲ့သည်။

==ဒါရိုက်တာများ==
တင်တင်နွဲ့နှင့် အတွဲညီသည့် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများကို ဦးချစ်ခင်၊ ဦးကျော်သန်း၊ ဘုန်းမော်၊ တက္ကသိုလ်ဝင်းဖေ၊ သုခ၊ ထွန်းမြင့်ထွန်း၊ ဦးပါ၊ ရှုမဝချစ်စိန်၊ မောင်လှမျိုး၊ အောင်ကြီးမြင့်၊ ဘိတ်ကလာတဲ့ ငံပြာရည်၊ စန်းအောင်၊ မြင့်အောင်၊ တင်လူ၊ စံရွှေမောင်၊ ဝေဇင်၊ စိန်သော်၊ သိန်းဇော်၊ ရွှေဘော်၊ ဌေးအောင်၊ မင်းနိုင်၊ ထွန်းညွန့်မောင်၊ မိုးသူ၊ စောအောင်မြင့်၊ ပန်းသာတင်ရွှေ၊ ဝင်းဦး၊ သက်လယ်၊ သိန်းကျော်စိုး၊ သက်နောင်၊ အေဝမ်းလှငွေ၊ ကိုငြိမ်းငြိမ်း စသည့် ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာများက ရိုက်ကူးခဲ့သည်။

==ဇာတ်ကားများ==
တင်တင်နွဲ့ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများအနက် စကားပြောသော အသဲနုလုံး၊ ကျွန်မမှာ မိန်မသား၊ နန်းတစ်လိမ် ပန်းတစ်လိမ်၊ ချစ်သူရွေးမယ် ချစ်ဝဲလယ်၊ ရွှေတံခါးကြီးဖွင့်ပါဦး၊ မာယာထောင်ချောက်၊ မြတ်၊ မေတ္တာပုလဲသွယ်၊ ချစ်ဦးတိမ်ပန်းချီ၊ စေတနာမှန်သော ကံတရား၊ လကွယ်မိုးနှောင်း၊ အပြတ်မပြောနဲ့ မချော၊ စွန့်စားခြင်းအတူတူ ဘယ်သူမြတ်သလဲ၊ ဦးပေါင်းစင်းနဲ့ မြင်းညိုရှင်၊ မောင့်မမငြိမ်း၊ တောင်ပြာတန်းနဲ့ ပန်းသဇင် ဇာတ်ကားများမှာ လူကြိုက်များ ထင်ရှားခဲ့သည်။ တင်တင်နွဲ့ နောက်ဆုံးရိုက်ကူးသည့် ဇာတ်ကားမှာ ၁၉၇၈-ခုနှစ်က ဒါရိုက်တာ ကိုလင်းလင်းရိုက်ကူးသော သက်လယ် ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။
==တိတ်ခွေဇာတ်လမ်း==
ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်းခေတ်တွင် ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်းနှင့် တွဲဖက်ကာ ဗိုလ်အောင်ဒင် အသံဇာတ်လမ်း၌ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး လူကြိုက်များရာမှ ကက်ဆက်အသံလွှင့်ဇာတ်လမ်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဒါရိုက်တာ မောင်ကြေးမုံ၊ ဂန္ထဝင်မောင်ဝိုင်းတို့ စီစဉ်သော ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်းများတွင် အသံဖြင့် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း၊ တင်တင်နွဲ့၊ ဓနုဖြူကြည်ကြည်သိန်း အတွဲသည် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်းလောက၌ လူသိများသည်။

==ချီးမြှင့်ခြင်း==
ရုပ်ရှင်လောကနှင့် နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော် ကင်းကွာခဲ့သော်လည်း ရုပ်ရှင်အနုပညာလောကသားများနှင့် ပရိသတ်၏ ချစ်ခင်မြတ်နိုးမှုကို ခံယူရရှိနေဆဲ တင်တင်နွဲ့ကို မြန်မာနိုင်ငံ ရုပ်ရှင်အစည်းအရုံး၏ အနုပညာ ဂုဏ်ရည်ဆု (၂၀၁၃) ချီးမြှင့်ပေးအပ်ခြင်း ခံရသည်။ တင်တင်နွဲ့သည် ရုပ်ရှင်အဖွဲ့အစည်း၏ လှုပ်ရှားမှုများ၊ ရုပ်ရှင်ရွှေရတုပွဲများတွင် ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။

==ဘဝနိဂုံး==
အကယ်ဒမီတင်တင်နွဲ့သည် ၂၀၁၅-ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၀-ရက် အသက် (၇၁)နှစ် အရွယ်တွင် ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီး၌ လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ခင်ပွန်းဦးသက်ထွန်းနှင့် သား စိုးသူရထွန်း တို့ ကျန်ရစ်သည်။ သားတစ်ယောက်ဖြစ်သည့် ဇာနည်ဝင်းထွန်းသည် ၂၀၀၉-ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၂၀၁၆)&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
&lt;references/&gt;

{{Lifetime|၁၉၄၄|၂၀၁၅}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး အသံသရုပ်ဆောင်များ]]
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]]</text>
      <sha1>olcvamhrc18j897kfrysyp9k3k2yho6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်(မြောက်ဦး)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>67445</id>
    <revision>
      <id>1056145</id>
      <parentid>1056142</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T12:29:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saw Linn Myat</username>
        <id>148956</id>
      </contributor>
      <comment>PHOTO</comment>
      <origin>1056145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14048" sha1="flp4uuy32kfs7ov333f1n71bg597g35" xml:space="preserve">{{cleanup}}
'''စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်'''သည် တတိယ ဓညဝတီခေတ်တွင် ဘုရင် သူရိယစက္ကမင်း မှ သွန်းလောင်း ကိုးကွယ်ခဲ့သော ဆင်းတုတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။

==တည်နေရာ==
[[ဖိုင်:စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်(မြောက်ဦး).jpg|thumb|330x330px|'''စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်(မြောက်ဦး)''']]
စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်သည် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[မြောက်ဦးမြို့]] အနောက်တောင်ဘက် ယခင်က ဗန္ဒုလကျောင်းဟုခေါ်ဆိုသော ယခုစန္ဒမုနိဘုရားကြီးကျောင်းတိုက်၌ ကိန်းဝပ်စံပါယ်တော်မူလျက်ရှိသည်။

==အတိုင်းအတာများ==
*ဉာဏ်တော်  ၄ ပေ ၁၀ လက်မ
*ဒူးစွန်းနှစ်ဘက်အကျယ် ၄ပေ ၈ လက်မ
*ခါးလုံးပတ် ၄ ပေ ၁ လက်မ
*လက်မောင်းတော်လုံးပတ် ၁ ပေ ၁၁ လက်မ
*ပခုံးတော်အကျယ် ၂ ပေ ၁၀ လက်မ
*ရင်အုပ်တော် ပတ်လည် ၅ ပေ ၁၀ လက်မ

စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်သည် ပဉ္စလောဟာ ခေါ် သတ္တုငါးမျိုး ရောစပ်သွန်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ အချိုးညီစွာရောစပ်သွန်းလုပ်ထား၍ ရောင်ခြည်တော်ကွန့်မြူးခြင်းဖြစ်သည်။

==ပုံသဏ္ဌာန်တော်==
ဆင်းတုတော်သည် မျက်လွှာချထားပြီး မျက်လုံးတော်တွင် မျက်ရစ်များပေါ်အောင် သွန်းလုပ်ထားသည်။ မျက်နှာတော်သည် ဝန်းစက်ပြီး နဖူးပေါ်တွင် သီးခြားသင်းကျစ်ပြားမရှိဘဲ အနားရေးမျှသာ သွန်းထားသည်။ နားတော်နှစ်ဖက် ရှည်လျားကာ နားပေါက်ကျယ်နေမှုက ရခိုင့်ကိုယ်ပိုင်ဟန်လက်ရာ ဖြစ်သည်။ လည်တော် ဖြောင့်စင်းပြီး အရစ်သုံးခု ဖော်ထားသည်။ ပါးလွှာသော ကြာသင်္ကန်းကြောင့် ရင်အုပ်တော်၊ သားမြတ်တော် တို့ကိုမြင်နေရသည်။ လက်မောင်းတော်မှာ ဆင်နှာမောင်းသဏ္ဌာန် ပြည့်ဖြိုးသည်။ ရင်အုပ်တော်နှင့် လိုက်ဖက်သော ခါးတော်ရှိသည်။ ဆင်းတုတော်သည် ဘယ်ခြေတွင် ညာခြေ တင်ထားသည်။ ညာဘက်လက်ဝါးကို မြှောက်ကာ ညာခြေတွင် တင်ထားသည်။ ညာဘက်လက်ဝါးသည် အောက်သို့ စိုက်နေသော်လည်း ပလ္လင်နှင့် မထိဘဲ ရှိနေသည်။ လက်ချောင်းတော်များသည် လူသာမန်ကဲ့သို့ အတိုအရှည်ရှိနေသည်။ ဘယ်ဘက်လက်ဖဝါးကို လှန်ကာ ညာဘက်ဖဝါးတွင်တင်ထားသည်။ လက်ညှိုးနှင့်လက်မ ကြားတွင် ငရဲမီးကို ကိုင်ထားသည်။

==ဘုရားသမိုင်း==
ဓညဝတီခေတ်မှ သူရိယစက္ကမင်းကြီးသည် စန္ဒသူရိယမင်းကြီး မဟာမုနိဘုရား သွန်းပြီးနောက် ပိုလျှံသော ရတနာများကို ယူဆောင်ကာ ဆင်းတုငါးဆူ သွန်းခဲ့သည်။ စန္ဒမုနိ၊ သကျမုနိ၊ ဒေဝမုနိ၊ ရာဇမုနိ၊ စူဠမုနိ ဟူ၍ ဖြစ်ကြသည်။ မဟာမုနိသွန်းပြီး ကျန်သောရတနာတို့ဖြင့် သွန်းလုပ်၍ မဟာကျန်ဆင်းတုတော်များဟု ခေါ်ဆိုကြလေသည်။ သူရိယစက္ကမင်းကြီးသည် ဆင်းတုငါးဆူကို မဟာမုနိဘုရားအနီး သင့်တော်သောနေရာများတွင် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ရာ စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်လည်း တောင်ဦးရွာအနီးမှ ဒီပါပဗ္ဗတတောင်ကုန်းထက်တွင် တည်ရှိခဲ့လေသည်။ ဓညဝတီခေတ်မှ ဝေသာလီခေတ်၊ ဝေသာလီခေတ်မှ လေးမြို့ခေတ်၊ လေးမြို့ခေတ်မှ မြောက်ဦးခေတ် ရောက်သောအခါ မင်းစောမွန်သည် စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်ကို မြောက်ဦးသို့ ပင့်ဆောင်ကာ ဘားဘူတောင်၌ စေတီဆောက်ကာ တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့လေသည်။ ဗမာဘုရင် လက်အောက် ကျရောက်သောအခါ တန်ဖိုးကြီး ဘုရားဆင်းတုတော်များ၊ ရှေးဟောင်းအဖိုးတန် ပစ္စည်းများကို ဗမာပြည်သို့ ယူဆောင်ကြလေသည်။ ထို့ကြောင့် ဆောင်ရပ်ရွာမှ လူကြီးတစုသည် ညအခါ စန္ဒမုနိဘုရားအား စေတီထဲမှ ထုတ်စေကာ တောင်ပေါ်မှ အောက်သို့ တွန်းချကာ ကျောင်းကမ်းပါးနွံထဲ၌ ဝှက်ထားကြလေသည်။ ၁၀ နှစ်ကြာသောအခါ နွံထဲမှထုတ်ကာ ဗန္ဓုလကျောင်း တောင်ဘက် ဘုရားများသိမ်သို့ သယ်ဆောင်ကာ အုပ်ချုပ်သူများ မယူဆောင်နိုင်အောင် ဆင်းတုတော်ကို အင်္ဂတေဖြင့်မံ၍ အခြားဘုရားများနှင့် ရောထားခဲ့လေသည်။ နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ ခန့်ကြာသော် ဗန္ဓုလကျောင်းမှ ဆရာတော် စက္ကပါလသည် ဘုရားများသိမ်တွင် တံမြက်လှည်းနေခဲ့သည်။ ထိုစဉ် ပလ္လင်ပေါ်တွင် မျက်လုံးတစ်ဖက်ကွာကျ နေသည်ကို မြင်ကာ ကြည့်ရှုရာမှ ဆင်းတုတော်မှာ ကြေးဆင်းတုဖြစ်နေသည်ကို မြင်ခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်အား လျှောက်ထားခဲ့ရာ ဆရာတော်ကြီးမှ ဒကာ ဒကာမများ ခေါ်ယူကာ ယခုဘုရားအား အင်္ဂတေများ ခွာချမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ အကယ်၍ အထဲမှဆင်းတု ပျက်စီးနေလျင် ပြုပြင်နိုင်မည်လားဟု မေးရာ ဒကာဒကာမများက ပြုပြင်မည် ဝန်ခံကြ၍ အင်္ဂတေများ ခွာချကာ ပျက်နေသော အစိတ်အပိုင်းများပြင်ကာ ရောင်တော်ဖွင့်လိုက်လေသည်။ ထိုအခါ ဝင်းလက် တောက်ပ၍ ရောင်ခြည်ကွန့်မြူးသော ဆင်းတုတော်တဆူဖြစ်လာလေသည်။&lt;ref&gt;မြောက်ဦးမြို့ထင်ရှားသောဘုရားများသမိုင်း&lt;/ref&gt;

=== '''ဆင်းတုတော်၏တံကဲ''' ===


စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်၏ တံကဲမှာ ရှေးခေတ် [[ဝေသာလီမြို့|ဝေသာလီ]]လက်ရာဖြစ်သော ရှစ်ခန်း ဗုဒ္ဓဝင်ကို ပုံတူကူးယူ ထုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ရှေး[[ဝေသာလီခေတ်]]မှစပြီး [[ရခိုင်လူမျိုး|ရက္ခိုင်]]တို့သည် လေးခန်းဗုဒ္ဓဝင်၊ ရှစ်ခန်းဗုဒ္ဓဝင် ဆယ်ခန်းဗုဒ္ဓဝင် အဖြစ် ကျောက်ပြားများတွင် သရုပ်ဖော်ထုလုပ်ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite book |first=ဂေါပကအဖွဲ့ (မြောက်ဦးမြို့) |title=မြောက်ဦးမြို့ထင်ရှားသောဘုရားများသမိုင်း|date=|year=1994|location=Rakhine|language=Burmese|last=သျှစ်သောင်းဘုရား}}&lt;/ref&gt;

ဆင်းတုတော်၏ လက်ျာဘက်ရှိ ရုပ်ထုများမှာ အောက်မှအထက်သို့ အစဉ်အတိုင်းရေတွက်လျှင် — 

၁။ [[မယ်တော်မာယာ]]ဒေဝီသည် ဘုရားလောင်းကိုဖွားမြင်ခန်း၊

၂။ မြတ်စွာဘုရားသည် မယ်တော်မိနတ်သားကို ဝါတွင်းလေးလပတ်လုံး [[အဘိဓမ္မာ တရား​တော်|အဘိဓမ္မာတရားတော်]] ဟောကြားပြီး ဝါကျွတ်လပြည့်နေ့တွင် [[တာဝတိံသာဘုံ|တာဝတိံသာနတ်ပြည်]]မှ လူ့ပြည်သို့ ဆင်းလာခန်း၊

၃။ မြတ်စွာဘုရားသည် [[ဣသိပတန မိဂဒါဝုန်|မိကဒါဝုန်တော]]၌ [[ပဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦး]]အား [[ဓမ္မစကြာသုတ္တန်|ဓမ္မစကြာတရားတော်]]ကို ဟောခန်း၊

ဆင်းတုတော်၏ လက်ဝဲဘက်ရှိ ရုပ်တုများမှာ အောက်မှအထက်သို့ အစဉ်အတိုင်းရေတွက်လျှင် —

၄။ မြတ်စွာဘုရားသည် သံဃာများ အငြင်းပွားသည်ကို ဖြေရှင်းမရသဖြင့် တကိုယ်တော်တည်း [[ပါလိလေယျက|ပိလလေယျကတော]]၌ ဝါဆိုစဉ် ပါလိလေယျကဆင်မင်းအား တရားဟောခန်း၊

၅။ [[ဒေဝဒတ်|ဒေဝတ်]]သည် မြတ်စွာဘုရားအား နာဠာဂီရိဆင်ဖြင့် နင်းသတ်ရန် လွှတ်လိုက်သောအခါ ဆင်သည် မြတ်စွာဘုရား၏ ခြေရင်း၌ ဦး‌ခိုက်နေစဉ် တရားဟောခန်း၊

၆။ မြတ်စွာဘုရားသည် ယမကပါဋိဟာရိယ [ရေတစ်လှည့်၊ မီးတစ်လှည့် (သို့မဟုတ်) ရေနှင့်မီးကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း အစုံလိုက် ထွက်ပေါ်စေသော အစုံအစုံသော တန်ခိုးပြာဋိဟာ] ကိုပြတော်မူခန်း၊

၇။ မြတ်စွာဘုရား [[ပရိနိဗ္ဗာန်]]စံခန်း၊

၈။ ဆင်းတုတော်မှာ ဗောဓိပင်နှင့်ရွှေပလ္လင်ကို အောင်တော်မူ၍ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ရပြီး ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူခန်း စသည့်တို့ဖြစ်သည်။

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ]]
{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ}}</text>
      <sha1>flp4uuy32kfs7ov333f1n71bg597g35</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056152</id>
      <parentid>1056145</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T12:58:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saw Linn Myat</username>
        <id>148956</id>
      </contributor>
      <comment>စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်၏အံ့ဘွယ်ကိုးပါး</comment>
      <origin>1056152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17663" sha1="mfs3uvzfe9iwc6qprw03eg7oulxonvk" xml:space="preserve">{{cleanup}}
'''စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်'''သည် တတိယ ဓညဝတီခေတ်တွင် ဘုရင် သူရိယစက္ကမင်း မှ သွန်းလောင်း ကိုးကွယ်ခဲ့သော ဆင်းတုတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။

==တည်နေရာ==
[[ဖိုင်:စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်(မြောက်ဦး).jpg|thumb|330x330px|'''စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်(မြောက်ဦး)''']]
စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်သည် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[မြောက်ဦးမြို့]] အနောက်တောင်ဘက် ယခင်က ဗန္ဒုလကျောင်းဟုခေါ်ဆိုသော ယခုစန္ဒမုနိဘုရားကြီးကျောင်းတိုက်၌ ကိန်းဝပ်စံပါယ်တော်မူလျက်ရှိသည်။

==အတိုင်းအတာများ==
*ဉာဏ်တော်  ၄ ပေ ၁၀ လက်မ
*ဒူးစွန်းနှစ်ဘက်အကျယ် ၄ပေ ၈ လက်မ
*ခါးလုံးပတ် ၄ ပေ ၁ လက်မ
*လက်မောင်းတော်လုံးပတ် ၁ ပေ ၁၁ လက်မ
*ပခုံးတော်အကျယ် ၂ ပေ ၁၀ လက်မ
*ရင်အုပ်တော် ပတ်လည် ၅ ပေ ၁၀ လက်မ

စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်သည် ပဉ္စလောဟာ ခေါ် သတ္တုငါးမျိုး ရောစပ်သွန်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ အချိုးညီစွာရောစပ်သွန်းလုပ်ထား၍ ရောင်ခြည်တော်ကွန့်မြူးခြင်းဖြစ်သည်။

==ပုံသဏ္ဌာန်တော်==
ဆင်းတုတော်သည် မျက်လွှာချထားပြီး မျက်လုံးတော်တွင် မျက်ရစ်များပေါ်အောင် သွန်းလုပ်ထားသည်။ မျက်နှာတော်သည် ဝန်းစက်ပြီး နဖူးပေါ်တွင် သီးခြားသင်းကျစ်ပြားမရှိဘဲ အနားရေးမျှသာ သွန်းထားသည်။ နားတော်နှစ်ဖက် ရှည်လျားကာ နားပေါက်ကျယ်နေမှုက ရခိုင့်ကိုယ်ပိုင်ဟန်လက်ရာ ဖြစ်သည်။ လည်တော် ဖြောင့်စင်းပြီး အရစ်သုံးခု ဖော်ထားသည်။ ပါးလွှာသော ကြာသင်္ကန်းကြောင့် ရင်အုပ်တော်၊ သားမြတ်တော် တို့ကိုမြင်နေရသည်။ လက်မောင်းတော်မှာ ဆင်နှာမောင်းသဏ္ဌာန် ပြည့်ဖြိုးသည်။ ရင်အုပ်တော်နှင့် လိုက်ဖက်သော ခါးတော်ရှိသည်။ ဆင်းတုတော်သည် ဘယ်ခြေတွင် ညာခြေ တင်ထားသည်။ ညာဘက်လက်ဝါးကို မြှောက်ကာ ညာခြေတွင် တင်ထားသည်။ ညာဘက်လက်ဝါးသည် အောက်သို့ စိုက်နေသော်လည်း ပလ္လင်နှင့် မထိဘဲ ရှိနေသည်။ လက်ချောင်းတော်များသည် လူသာမန်ကဲ့သို့ အတိုအရှည်ရှိနေသည်။ ဘယ်ဘက်လက်ဖဝါးကို လှန်ကာ ညာဘက်ဖဝါးတွင်တင်ထားသည်။ လက်ညှိုးနှင့်လက်မ ကြားတွင် ငရဲမီးကို ကိုင်ထားသည်။

==ဘုရားသမိုင်း==
ဓညဝတီခေတ်မှ သူရိယစက္ကမင်းကြီးသည် စန္ဒသူရိယမင်းကြီး မဟာမုနိဘုရား သွန်းပြီးနောက် ပိုလျှံသော ရတနာများကို ယူဆောင်ကာ ဆင်းတုငါးဆူ သွန်းခဲ့သည်။ စန္ဒမုနိ၊ သကျမုနိ၊ ဒေဝမုနိ၊ ရာဇမုနိ၊ စူဠမုနိ ဟူ၍ ဖြစ်ကြသည်။ မဟာမုနိသွန်းပြီး ကျန်သောရတနာတို့ဖြင့် သွန်းလုပ်၍ မဟာကျန်ဆင်းတုတော်များဟု ခေါ်ဆိုကြလေသည်။ သူရိယစက္ကမင်းကြီးသည် ဆင်းတုငါးဆူကို မဟာမုနိဘုရားအနီး သင့်တော်သောနေရာများတွင် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ရာ စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်လည်း တောင်ဦးရွာအနီးမှ ဒီပါပဗ္ဗတတောင်ကုန်းထက်တွင် တည်ရှိခဲ့လေသည်။ ဓညဝတီခေတ်မှ ဝေသာလီခေတ်၊ ဝေသာလီခေတ်မှ လေးမြို့ခေတ်၊ လေးမြို့ခေတ်မှ မြောက်ဦးခေတ် ရောက်သောအခါ မင်းစောမွန်သည် စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်ကို မြောက်ဦးသို့ ပင့်ဆောင်ကာ ဘားဘူတောင်၌ စေတီဆောက်ကာ တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့လေသည်။ ဗမာဘုရင် လက်အောက် ကျရောက်သောအခါ တန်ဖိုးကြီး ဘုရားဆင်းတုတော်များ၊ ရှေးဟောင်းအဖိုးတန် ပစ္စည်းများကို ဗမာပြည်သို့ ယူဆောင်ကြလေသည်။ ထို့ကြောင့် ဆောင်ရပ်ရွာမှ လူကြီးတစုသည် ညအခါ စန္ဒမုနိဘုရားအား စေတီထဲမှ ထုတ်စေကာ တောင်ပေါ်မှ အောက်သို့ တွန်းချကာ ကျောင်းကမ်းပါးနွံထဲ၌ ဝှက်ထားကြလေသည်။ ၁၀ နှစ်ကြာသောအခါ နွံထဲမှထုတ်ကာ ဗန္ဓုလကျောင်း တောင်ဘက် ဘုရားများသိမ်သို့ သယ်ဆောင်ကာ အုပ်ချုပ်သူများ မယူဆောင်နိုင်အောင် ဆင်းတုတော်ကို အင်္ဂတေဖြင့်မံ၍ အခြားဘုရားများနှင့် ရောထားခဲ့လေသည်။ နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ ခန့်ကြာသော် ဗန္ဓုလကျောင်းမှ ဆရာတော် စက္ကပါလသည် ဘုရားများသိမ်တွင် တံမြက်လှည်းနေခဲ့သည်။ ထိုစဉ် ပလ္လင်ပေါ်တွင် မျက်လုံးတစ်ဖက်ကွာကျ နေသည်ကို မြင်ကာ ကြည့်ရှုရာမှ ဆင်းတုတော်မှာ ကြေးဆင်းတုဖြစ်နေသည်ကို မြင်ခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်အား လျှောက်ထားခဲ့ရာ ဆရာတော်ကြီးမှ ဒကာ ဒကာမများ ခေါ်ယူကာ ယခုဘုရားအား အင်္ဂတေများ ခွာချမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ အကယ်၍ အထဲမှဆင်းတု ပျက်စီးနေလျင် ပြုပြင်နိုင်မည်လားဟု မေးရာ ဒကာဒကာမများက ပြုပြင်မည် ဝန်ခံကြ၍ အင်္ဂတေများ ခွာချကာ ပျက်နေသော အစိတ်အပိုင်းများပြင်ကာ ရောင်တော်ဖွင့်လိုက်လေသည်။ ထိုအခါ ဝင်းလက် တောက်ပ၍ ရောင်ခြည်ကွန့်မြူးသော ဆင်းတုတော်တဆူဖြစ်လာလေသည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;မြောက်ဦးမြို့ထင်ရှားသောဘုရားများသမိုင်း&lt;/ref&gt;

== ဆင်းတုတော်၏တံကဲ ==
စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်၏ တံကဲမှာ ရှေးခေတ် [[ဝေသာလီမြို့|ဝေသာလီ]]လက်ရာဖြစ်သော ရှစ်ခန်း ဗုဒ္ဓဝင်ကို ပုံတူကူးယူ ထုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ရှေး[[ဝေသာလီခေတ်]]မှစပြီး [[ရခိုင်လူမျိုး|ရက္ခိုင်]]တို့သည် လေးခန်းဗုဒ္ဓဝင်၊ ရှစ်ခန်းဗုဒ္ဓဝင် ဆယ်ခန်းဗုဒ္ဓဝင် အဖြစ် ကျောက်ပြားများတွင် သရုပ်ဖော်ထုလုပ်ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite book |first=ဂေါပကအဖွဲ့ (မြောက်ဦးမြို့) |title=မြောက်ဦးမြို့ထင်ရှားသောဘုရားများသမိုင်း|date=|year=1994|location=Rakhine|language=Burmese|last=သျှစ်သောင်းဘုရား}}&lt;/ref&gt;

ဆင်းတုတော်၏ လက်ျာဘက်ရှိ ရုပ်ထုများမှာ အောက်မှအထက်သို့ အစဉ်အတိုင်းရေတွက်လျှင် — 

၁။ [[မယ်တော်မာယာ]]ဒေဝီသည် ဘုရားလောင်းကိုဖွားမြင်ခန်း၊

၂။ မြတ်စွာဘုရားသည် မယ်တော်မိနတ်သားကို ဝါတွင်းလေးလပတ်လုံး [[အဘိဓမ္မာ တရား​တော်|အဘိဓမ္မာတရားတော်]] ဟောကြားပြီး ဝါကျွတ်လပြည့်နေ့တွင် [[တာဝတိံသာဘုံ|တာဝတိံသာနတ်ပြည်]]မှ လူ့ပြည်သို့ ဆင်းလာခန်း၊

၃။ မြတ်စွာဘုရားသည် [[ဣသိပတန မိဂဒါဝုန်|မိကဒါဝုန်တော]]၌ [[ပဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦး]]အား [[ဓမ္မစကြာသုတ္တန်|ဓမ္မစကြာတရားတော်]]ကို ဟောခန်း၊

ဆင်းတုတော်၏ လက်ဝဲဘက်ရှိ ရုပ်တုများမှာ အောက်မှအထက်သို့ အစဉ်အတိုင်းရေတွက်လျှင် —

၄။ မြတ်စွာဘုရားသည် သံဃာများ အငြင်းပွားသည်ကို ဖြေရှင်းမရသဖြင့် တကိုယ်တော်တည်း [[ပါလိလေယျက|ပိလလေယျကတော]]၌ ဝါဆိုစဉ် ပါလိလေယျကဆင်မင်းအား တရားဟောခန်း၊

၅။ [[ဒေဝဒတ်|ဒေဝတ်]]သည် မြတ်စွာဘုရားအား နာဠာဂီရိဆင်ဖြင့် နင်းသတ်ရန် လွှတ်လိုက်သောအခါ ဆင်သည် မြတ်စွာဘုရား၏ ခြေရင်း၌ ဦး‌ခိုက်နေစဉ် တရားဟောခန်း၊

၆။ မြတ်စွာဘုရားသည် ယမကပါဋိဟာရိယ [ရေတစ်လှည့်၊ မီးတစ်လှည့် (သို့မဟုတ်) ရေနှင့်မီးကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း အစုံလိုက် ထွက်ပေါ်စေသော အစုံအစုံသော တန်ခိုးပြာဋိဟာ] ကိုပြတော်မူခန်း၊

၇။ မြတ်စွာဘုရား [[ပရိနိဗ္ဗာန်]]စံခန်း၊

၈။ ဆင်းတုတော်မှာ ဗောဓိပင်နှင့်ရွှေပလ္လင်ကို အောင်တော်မူ၍ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ရပြီး ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူခန်း စသည့်တို့ဖြစ်သည်။

== စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်၏အံ့ဘွယ်ကိုးပါး ==
၁။ ရောင်တော်တစ်ကြိမ်ဖွင့်ရုံဖြင့် နှစ်လကြာရှည်သော်လည်း ရောင်တော်မှေးမှိန်သွားသည်ဟု မရှိခြင်း။&lt;ref name=&quot;:1&quot; details=&quot;103&quot; /&gt;

၂။ တိုင်းပြည်၌ ထူးခြားသော ဖြစ်ရပ်များပေါ်ပေါက်လာမည်ဖြစ်လျှင် ဆင်းတုတော်၏ ညာဘက်မျက်လုံးတော်နီရဲလာတတ်ခြင်း။

၃။ ပူပြင်းသော [[နွေရာသီ]]၌ဖြစ်စေ၊ အေးမြသော [[ဆောင်းရာသီ]]၌ဖြစ်စေ ဆင်းတုတော်ကိုစမ်းကြည့်လျှင် တူညီသော အေးစက်မှုရှိခြင်း။

၄။ ရင်ညွန့်တော်၌ ပေါ်နေသော ကြာပွင့်သဏ္ဍာန်အရိပ်ကို မည်သည့်နည်းနှင့်မျှ တားဆီးမရခြင်း။

၅။ ဆင်းတုတော်အား တစ်ကြိမ်ဖူးရုံမျှဖြင့် မကျေနပ်နိုင်ပဲ အကြိမ်ကြိမ်လာရောက် ဖူးမျှော်လိုသော ဆန္ဒဖြစ်ပေါ်စေခြင်း။

၆။ မုနိတော်မှ အလင်းအမှောင် အချိန်မရွေးအရောင်တောက်ပနေခြင်း။

၇။ [[ဗုဒ္ဓ|မြတ်စွာဘုရား]]ဂုဏ်တော်ကို တစ်နေ့လျှင် ပုတီးကိုပတ် ဆင်းတုတော်ရှေ့တွင် သွားစိပ်ပြီး၊ [[ကိုးပါးသီလ]]ဆောက်တည်ကာ သက်သတ်လွတ်စား၍ ကိုးရက်အဓိဋ္ဌာန်ဝင်လျှင် ဘေးရန်ခပ်သိမ်း၊ ရန်ခပ်သိမ်းတို့မှ ကင်းလွတ်ပြီး လိုအင်ဆန္ဒ အဝဝတို့နှင့် ပြည့်စုံခြင်း။

၈။ တစ်ကြိမ်တစ်ခါဖူးရုံမျှဖြင့် ဆင်းတုတော်ကို အာရုံပြု၍ ဂုဏ်တော်ပုတီးစိတ်လျှင် အာရုံ၌ ဆင်းတုတော်ပုံပေါ်လာခြင်း။

၉။ စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်ကို ဖူးမျှော်ရန်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ရပ်နီးရပ်ဝေးမှလာကြသော ဘုရားဖူးများသည် မည်သည့်အနှောက်အယှက်မျှမရှိပဲ လွယ်ကူစွာရောက်ရှိနိုင်ခြင်း။

== စန္ဒမုနိဂါထာတော် ==
'''အဂ္ဂေါ၊ စန္ဒမုနိ ဗုဒ္ဓေါ'''

'''အနုတ္တရော၊ အဂ္ဂေါ ဝါ ပါကော''' 

'''ဟောတုမေ၊ ယံ ဣစ္ဆသမိဇ္ဈ ကု။'''


တစ်နေ့သုံးကြိမ်ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ပါ။

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ]]
{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ}}</text>
      <sha1>mfs3uvzfe9iwc6qprw03eg7oulxonvk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056173</id>
      <parentid>1056152</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T15:50:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saw Linn Myat</username>
        <id>148956</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1056173</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17926" sha1="oxiz9s3a91s6q4rzr1hd8uge8na6tjm" xml:space="preserve">{{cleanup}}
'''စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်'''သည် တတိယ ဓညဝတီခေတ်တွင် ဘုရင် သူရိယစက္ကမင်း မှ သွန်းလောင်း ကိုးကွယ်ခဲ့သော ဆင်းတုတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။

==တည်နေရာ==
[[ဖိုင်:စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်(မြောက်ဦး).jpg|thumb|330x330px|              '''စန္ဒမုနိဆင်းတုတော် (မြောက်ဦး)''']]
စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်သည် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[မြောက်ဦးမြို့]] အနောက်တောင်ဘက် ယခင်က ဗန္ဒုလကျောင်းဟုခေါ်ဆိုသော ယခုစန္ဒမုနိဘုရားကြီးကျောင်းတိုက်၌ ကိန်းဝပ်စံပါယ်တော်မူလျက်ရှိသည်။

==အတိုင်းအတာများ==
*ဉာဏ်တော်  ၄ ပေ ၁၀ လက်မ
*ဒူးစွန်းနှစ်ဘက်အကျယ် ၄ပေ ၈ လက်မ
*ခါးလုံးပတ် ၄ ပေ ၁ လက်မ
*လက်မောင်းတော်လုံးပတ် ၁ ပေ ၁၁ လက်မ
*ပခုံးတော်အကျယ် ၂ ပေ ၁၀ လက်မ
*ရင်အုပ်တော် ပတ်လည် ၅ ပေ ၁၀ လက်မ

စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်သည် ပဉ္စလောဟာ ခေါ် သတ္တုငါးမျိုး ရောစပ်သွန်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ အချိုးညီစွာရောစပ်သွန်းလုပ်ထား၍ ရောင်ခြည်တော်ကွန့်မြူးခြင်းဖြစ်သည်။

==ပုံသဏ္ဌာန်တော်==
ဆင်းတုတော်သည် မျက်လွှာချထားပြီး မျက်လုံးတော်တွင် မျက်ရစ်များပေါ်အောင် သွန်းလုပ်ထားသည်။ မျက်နှာတော်သည် ဝန်းစက်ပြီး နဖူးပေါ်တွင် သီးခြားသင်းကျစ်ပြားမရှိဘဲ အနားရေးမျှသာ သွန်းထားသည်။ နားတော်နှစ်ဖက် ရှည်လျားကာ နားပေါက်ကျယ်နေမှုက ရခိုင့်ကိုယ်ပိုင်ဟန်လက်ရာ ဖြစ်သည်။ လည်တော် ဖြောင့်စင်းပြီး အရစ်သုံးခု ဖော်ထားသည်။ ပါးလွှာသော ကြာသင်္ကန်းကြောင့် ရင်အုပ်တော်၊ သားမြတ်တော် တို့ကိုမြင်နေရသည်။ လက်မောင်းတော်မှာ ဆင်နှာမောင်းသဏ္ဌာန် ပြည့်ဖြိုးသည်။ ရင်အုပ်တော်နှင့် လိုက်ဖက်သော ခါးတော်ရှိသည်။ ဆင်းတုတော်သည် ဘယ်ခြေတွင် ညာခြေ တင်ထားသည်။ ညာဘက်လက်ဝါးကို မြှောက်ကာ ညာခြေတွင် တင်ထားသည်။ ညာဘက်လက်ဝါးသည် အောက်သို့ စိုက်နေသော်လည်း ပလ္လင်နှင့် မထိဘဲ ရှိနေသည်။ လက်ချောင်းတော်များသည် လူသာမန်ကဲ့သို့ အတိုအရှည်ရှိနေသည်။ ဘယ်ဘက်လက်ဖဝါးကို လှန်ကာ ညာဘက်ဖဝါးတွင်တင်ထားသည်။ လက်ညှိုးနှင့်လက်မ ကြားတွင် ငရဲမီးကို ကိုင်ထားသည်။

==ဘုရားသမိုင်း==
ဓညဝတီခေတ်မှ သူရိယစက္ကမင်းကြီးသည် စန္ဒသူရိယမင်းကြီး မဟာမုနိဘုရား သွန်းပြီးနောက် ပိုလျှံသော ရတနာများကို ယူဆောင်ကာ ဆင်းတုငါးဆူ သွန်းခဲ့သည်။ စန္ဒမုနိ၊ သကျမုနိ၊ ဒေဝမုနိ၊ ရာဇမုနိ၊ စူဠမုနိ ဟူ၍ ဖြစ်ကြသည်။ မဟာမုနိသွန်းပြီး ကျန်သောရတနာတို့ဖြင့် သွန်းလုပ်၍ မဟာကျန်ဆင်းတုတော်များဟု ခေါ်ဆိုကြလေသည်။ သူရိယစက္ကမင်းကြီးသည် ဆင်းတုငါးဆူကို မဟာမုနိဘုရားအနီး သင့်တော်သောနေရာများတွင် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ရာ စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်လည်း တောင်ဦးရွာအနီးမှ ဒီပါပဗ္ဗတတောင်ကုန်းထက်တွင် တည်ရှိခဲ့လေသည်။ ဓညဝတီခေတ်မှ ဝေသာလီခေတ်၊ ဝေသာလီခေတ်မှ လေးမြို့ခေတ်၊ လေးမြို့ခေတ်မှ မြောက်ဦးခေတ် ရောက်သောအခါ မင်းစောမွန်သည် စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်ကို မြောက်ဦးသို့ ပင့်ဆောင်ကာ ဘားဘူတောင်၌ စေတီဆောက်ကာ တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့လေသည်။ ဗမာဘုရင် လက်အောက် ကျရောက်သောအခါ တန်ဖိုးကြီး ဘုရားဆင်းတုတော်များ၊ ရှေးဟောင်းအဖိုးတန် ပစ္စည်းများကို ဗမာပြည်သို့ ယူဆောင်ကြလေသည်။ ထို့ကြောင့် ဆောင်ရပ်ရွာမှ လူကြီးတစုသည် ညအခါ စန္ဒမုနိဘုရားအား စေတီထဲမှ ထုတ်စေကာ တောင်ပေါ်မှ အောက်သို့ တွန်းချကာ ကျောင်းကမ်းပါးနွံထဲ၌ ဝှက်ထားကြလေသည်။ ၁၀ နှစ်ကြာသောအခါ နွံထဲမှထုတ်ကာ ဗန္ဓုလကျောင်း တောင်ဘက် ဘုရားများသိမ်သို့ သယ်ဆောင်ကာ အုပ်ချုပ်သူများ မယူဆောင်နိုင်အောင် ဆင်းတုတော်ကို အင်္ဂတေဖြင့်မံ၍ အခြားဘုရားများနှင့် ရောထားခဲ့လေသည်။ နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ ခန့်ကြာသော် ဗန္ဓုလကျောင်းမှ ဆရာတော် စက္ကပါလသည် ဘုရားများသိမ်တွင် တံမြက်လှည်းနေခဲ့သည်။ ထိုစဉ် ပလ္လင်ပေါ်တွင် မျက်လုံးတစ်ဖက်ကွာကျ နေသည်ကို မြင်ကာ ကြည့်ရှုရာမှ ဆင်းတုတော်မှာ ကြေးဆင်းတုဖြစ်နေသည်ကို မြင်ခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်အား လျှောက်ထားခဲ့ရာ ဆရာတော်ကြီးမှ ဒကာ ဒကာမများ ခေါ်ယူကာ ယခုဘုရားအား အင်္ဂတေများ ခွာချမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ အကယ်၍ အထဲမှဆင်းတု ပျက်စီးနေလျင် ပြုပြင်နိုင်မည်လားဟု မေးရာ ဒကာဒကာမများက ပြုပြင်မည် ဝန်ခံကြ၍ အင်္ဂတေများ ခွာချကာ ပျက်နေသော အစိတ်အပိုင်းများပြင်ကာ ရောင်တော်ဖွင့်လိုက်လေသည်။ ထိုအခါ ဝင်းလက် တောက်ပ၍ ရောင်ခြည်ကွန့်မြူးသော ဆင်းတုတော်တဆူဖြစ်လာလေသည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;မြောက်ဦးမြို့ထင်ရှားသောဘုရားများသမိုင်း&lt;/ref&gt;

== '''ဆင်းတုတော်၏တံကဲ''' ==
စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်၏ တံကဲမှာ ရှေးခေတ် [[ဝေသာလီမြို့|ဝေသာလီ]]လက်ရာဖြစ်သော ရှစ်ခန်း ဗုဒ္ဓဝင်ကို ပုံတူကူးယူ ထုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ရှေး[[ဝေသာလီခေတ်]]မှစပြီး [[ရခိုင်လူမျိုး|ရက္ခိုင်]]တို့သည် လေးခန်းဗုဒ္ဓဝင်၊ ရှစ်ခန်းဗုဒ္ဓဝင် ဆယ်ခန်းဗုဒ္ဓဝင် အဖြစ် ကျောက်ပြားများတွင် သရုပ်ဖော်ထုလုပ်ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite book |first=ဂေါပကအဖွဲ့ (မြောက်ဦးမြို့) |title=မြောက်ဦးမြို့ထင်ရှားသောဘုရားများသမိုင်း|date=|year=1994|location=Rakhine|language=Burmese|last=သျှစ်သောင်းဘုရား}}&lt;/ref&gt;
[[ဖိုင်:စန္ဒမုနိဘုရားကြီး.jpg|thumb|341x341px|          '''စန္ဒမုနိဘုရားကြီး ပလ္လင်တော်နှင့်တံကဲတော်''']]
ဆင်းတုတော်၏ လက်ျာဘက်ရှိ ရုပ်ထုများမှာ အောက်မှအထက်သို့ အစဉ်အတိုင်းရေတွက်လျှင် — 

၁။ [[မယ်တော်မာယာ]]ဒေဝီသည် ဘုရားလောင်းကိုဖွားမြင်ခန်း၊

၂။ မြတ်စွာဘုရားသည် မယ်တော်မိနတ်သားကို ဝါတွင်းလေးလပတ်လုံး [[အဘိဓမ္မာ တရား​တော်|အဘိဓမ္မာတရားတော်]] ဟောကြားပြီး ဝါကျွတ်လပြည့်နေ့တွင် [[တာဝတိံသာဘုံ|တာဝတိံသာနတ်ပြည်]]မှ လူ့ပြည်သို့ ဆင်းလာခန်း၊

၃။ မြတ်စွာဘုရားသည် [[ဣသိပတန မိဂဒါဝုန်|မိကဒါဝုန်တော]]၌ [[ပဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦး]]အား [[ဓမ္မစကြာသုတ္တန်|ဓမ္မစကြာတရားတော်]]ကို ဟောခန်း၊

ဆင်းတုတော်၏ လက်ဝဲဘက်ရှိ ရုပ်တုများမှာ အောက်မှအထက်သို့ အစဉ်အတိုင်းရေတွက်လျှင် —

၄။ မြတ်စွာဘုရားသည် သံဃာများ အငြင်းပွားသည်ကို ဖြေရှင်းမရသဖြင့် တကိုယ်တော်တည်း 

[[ပါလိလေယျက|ပိလလေယျကတော]]၌ ဝါဆိုစဉ် ပါလိလေယျကဆင်မင်းအား တရားဟောခန်း၊

၅။ [[ဒေဝဒတ်|ဒေဝတ်]]သည် မြတ်စွာဘုရားအား နာဠာဂီရိဆင်ဖြင့် နင်းသတ်ရန် လွှတ်လိုက်သောအခါ ဆင်သည် မြတ်စွာဘုရား၏ ခြေရင်း၌ ဦး‌ခိုက်နေစဉ် တရားဟောခန်း၊

၆။ မြတ်စွာဘုရားသည် ယမကပါဋိဟာရိယ [ရေတစ်လှည့်၊ မီးတစ်လှည့် (သို့မဟုတ်) ရေနှင့်မီးကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း အစုံလိုက် ထွက်ပေါ်စေသော အစုံအစုံသော တန်ခိုးပြာဋိဟာ] ကိုပြတော်မူခန်း၊

၇။ မြတ်စွာဘုရား [[ပရိနိဗ္ဗာန်]]စံခန်း၊

၈။ ဆင်းတုတော်မှာ ဗောဓိပင်နှင့်ရွှေပလ္လင်ကို အောင်တော်မူ၍ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ရပြီး ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူခန်း စသည့်တို့ဖြစ်သည်။

== '''စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်၏အံ့ဘွယ်ကိုးပါး''' ==
၁။ ရောင်တော်တစ်ကြိမ်ဖွင့်ရုံဖြင့် နှစ်လကြာရှည်သော်လည်း ရောင်တော်မှေးမှိန်သွားသည်ဟု မရှိခြင်း။&lt;ref name=&quot;:1&quot; details=&quot;103&quot; /&gt;

၂။ တိုင်းပြည်၌ ထူးခြားသော ဖြစ်ရပ်များပေါ်ပေါက်လာမည်ဖြစ်လျှင် ဆင်းတုတော်၏ ညာဘက်မျက်လုံးတော်နီရဲလာတတ်ခြင်း။

၃။ ပူပြင်းသော [[နွေရာသီ]]၌ဖြစ်စေ၊ အေးမြသော [[ဆောင်းရာသီ]]၌ဖြစ်စေ ဆင်းတုတော်ကိုစမ်းကြည့်လျှင် တူညီသော အေးစက်မှုရှိခြင်း။

၄။ ရင်ညွန့်တော်၌ ပေါ်နေသော ကြာပွင့်သဏ္ဍာန်အရိပ်ကို မည်သည့်နည်းနှင့်မျှ တားဆီးမရခြင်း။

၅။ ဆင်းတုတော်အား တစ်ကြိမ်ဖူးရုံမျှဖြင့် မကျေနပ်နိုင်ပဲ အကြိမ်ကြိမ်လာရောက် ဖူးမျှော်လိုသော ဆန္ဒဖြစ်ပေါ်စေခြင်း။

၆။ မုနိတော်မှ အလင်းအမှောင် အချိန်မရွေးအရောင်တောက်ပနေခြင်း။

၇။ [[ဗုဒ္ဓ|မြတ်စွာဘုရား]]ဂုဏ်တော်ကို တစ်နေ့လျှင် ပုတီးကိုပတ် ဆင်းတုတော်ရှေ့တွင် သွားစိပ်ပြီး၊ [[ကိုးပါးသီလ]]ဆောက်တည်ကာ သက်သတ်လွတ်စား၍ ကိုးရက်အဓိဋ္ဌာန်ဝင်လျှင် ဘေးရန်ခပ်သိမ်း၊ ရန်ခပ်သိမ်းတို့မှ ကင်းလွတ်ပြီး လိုအင်ဆန္ဒ အဝဝတို့နှင့် ပြည့်စုံခြင်း။

၈။ တစ်ကြိမ်တစ်ခါဖူးရုံမျှဖြင့် ဆင်းတုတော်ကို အာရုံပြု၍ ဂုဏ်တော်ပုတီးစိတ်လျှင် အာရုံ၌ ဆင်းတုတော်ပုံပေါ်လာခြင်း။

၉။ စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်ကို ဖူးမျှော်ရန်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ရပ်နီးရပ်ဝေးမှလာကြသော ဘုရားဖူးများသည် မည်သည့်အနှောက်အယှက်မျှမရှိပဲ လွယ်ကူစွာရောက်ရှိနိုင်ခြင်း။

== '''စန္ဒမုနိဂါထာတော်''' ==
'''အဂ္ဂေါ၊ စန္ဒမုနိ ဗုဒ္ဓေါ'''

'''အနုတ္တရော၊ အဂ္ဂေါ ဝါ ပါကော''' 

'''ဟောတုမေ၊ ယံ ဣစ္ဆသမိဇ္ဈ ကု။'''

တစ်နေ့သုံးကြိမ်ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ပါ။

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ]]
{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ}}</text>
      <sha1>oxiz9s3a91s6q4rzr1hd8uge8na6tjm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056190</id>
      <parentid>1056173</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T17:09:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saw Linn Myat</username>
        <id>148956</id>
      </contributor>
      <origin>1056190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18448" sha1="flv2ttviuka44khxzuaiczh15syphyl" xml:space="preserve">{{cleanup}}
{{Coord|20.5830020|93.1905170|display=title|name=စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်}}

{{Infobox monument|coordinates={{coord|20.583002|93.190517|display=inline,title}}}}

'''စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်'''သည် တတိယ ဓညဝတီခေတ်တွင် ဘုရင် သူရိယစက္ကမင်း မှ သွန်းလောင်း ကိုးကွယ်ခဲ့သော ဆင်းတုတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။

==တည်နေရာ==
[[ဖိုင်:စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်(မြောက်ဦး).jpg|thumb|330x330px|              '''စန္ဒမုနိဆင်းတုတော် (မြောက်ဦး)''']]
စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်သည် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[မြောက်ဦးမြို့]] အနောက်တောင်ဘက် ယခင်က ဗန္ဒုလကျောင်းဟုခေါ်ဆိုသော ယခုစန္ဒမုနိဘုရားကြီးကျောင်းတိုက်၌ ကိန်းဝပ်စံပါယ်တော်မူလျက်ရှိသည်။

==အတိုင်းအတာများ==
*ဉာဏ်တော်  ၄ ပေ ၁၀ လက်မ
*ဒူးစွန်းနှစ်ဘက်အကျယ် ၄ပေ ၈ လက်မ
*ခါးလုံးပတ် ၄ ပေ ၁ လက်မ
*လက်မောင်းတော်လုံးပတ် ၁ ပေ ၁၁ လက်မ
*ပခုံးတော်အကျယ် ၂ ပေ ၁၀ လက်မ
*ရင်အုပ်တော် ပတ်လည် ၅ ပေ ၁၀ လက်မ

စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်သည် ပဉ္စလောဟာ ခေါ် သတ္တုငါးမျိုး ရောစပ်သွန်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ အချိုးညီစွာရောစပ်သွန်းလုပ်ထား၍ ရောင်ခြည်တော်ကွန့်မြူးခြင်းဖြစ်သည်။

==ပုံသဏ္ဌာန်တော်==
ဆင်းတုတော်သည် မျက်လွှာချထားပြီး မျက်လုံးတော်တွင် မျက်ရစ်များပေါ်အောင် သွန်းလုပ်ထားသည်။ မျက်နှာတော်သည် ဝန်းစက်ပြီး နဖူးပေါ်တွင် သီးခြားသင်းကျစ်ပြားမရှိဘဲ အနားရေးမျှသာ သွန်းထားသည်။ နားတော်နှစ်ဖက် ရှည်လျားကာ နားပေါက်ကျယ်နေမှုက [[ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ|ရခိုင့်]]ကိုယ်ပိုင်ဟန်လက်ရာ ဖြစ်သည်။ လည်တော် ဖြောင့်စင်းပြီး အရစ်သုံးခု ဖော်ထားသည်။ ပါးလွှာသော ကြာသင်္ကန်းကြောင့် ရင်အုပ်တော်၊ သားမြတ်တော် တို့ကိုမြင်နေရသည်။ လက်မောင်းတော်မှာ ဆင်နှာမောင်းသဏ္ဌာန် ပြည့်ဖြိုးသည်။ ရင်အုပ်တော်နှင့် လိုက်ဖက်သော ခါးတော်ရှိသည်။ ဆင်းတုတော်သည် ဘယ်ခြေတွင် ညာခြေ တင်ထားသည်။ ညာဘက်လက်ဝါးကို မြှောက်ကာ ညာခြေတွင် တင်ထားသည်။ ညာဘက်လက်ဝါးသည် အောက်သို့ စိုက်နေသော်လည်း ပလ္လင်နှင့် မထိဘဲ ရှိနေသည်။ လက်ချောင်းတော်များသည် လူသာမန်ကဲ့သို့ အတိုအရှည်ရှိနေသည်။ ဘယ်ဘက်လက်ဖဝါးကို လှန်ကာ ညာဘက်ဖဝါးတွင်တင်ထားသည်။ လက်ညှိုးနှင့်လက်မ ကြားတွင် ငရဲမီးကို ကိုင်ထားသည်။

==ဘုရားသမိုင်း==
ဓညဝတီခေတ်မှ သူရိယစက္ကမင်းကြီးသည် စန္ဒသူရိယမင်းကြီး [[မဟာမုနိ ရုပ်ရှင်တော်မြတ်ကြီး(မန္တလေး)|မဟာမုနိ]]ဘုရား သွန်းပြီးနောက် ပိုလျှံသော ရတနာများကို ယူဆောင်ကာ ဆင်းတုငါးဆူ သွန်းခဲ့သည်။ စန္ဒမုနိ၊ သကျမုနိ၊ ဒေဝမုနိ၊ ရာဇမုနိ၊ စူဠမုနိ ဟူ၍ ဖြစ်ကြသည်။ မဟာမုနိသွန်းပြီး ကျန်သောရတနာတို့ဖြင့် သွန်းလုပ်၍ မဟာကျန်ဆင်းတုတော်များဟု ခေါ်ဆိုကြလေသည်။ သူရိယစက္ကမင်းကြီးသည် ဆင်းတုငါးဆူကို မဟာမုနိဘုရားအနီး သင့်တော်သောနေရာများတွင် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ရာ စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်လည်း တောင်ဦးရွာအနီးမှ ဒီပါပဗ္ဗတတောင်ကုန်းထက်တွင် တည်ရှိခဲ့လေသည်။ [[ဓညဝတီမြို့ဟောင်း|ဓညဝတီ]]ခေတ်မှ [[ဝေသာလီခေတ်|ဝေသာလီ]]ခေတ်၊ ဝေသာလီခေတ်မှ လေးမြို့ခေတ်၊ လေးမြို့ခေတ်မှ မြောက်ဦးခေတ် ရောက်သောအခါ [[မင်းစောမွန်]]သည် စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်ကို [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦး]]သို့ ပင့်ဆောင်ကာ ဘားဘူတောင်၌ စေတီဆောက်ကာ တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့လေသည်။ ဗမာဘုရင် လက်အောက် ကျရောက်သောအခါ တန်ဖိုးကြီး ဘုရားဆင်းတုတော်များ၊ ရှေးဟောင်းအဖိုးတန် ပစ္စည်းများကို ဗမာပြည်သို့ ယူဆောင်ကြလေသည်။ ထို့ကြောင့် ဆောင်ရပ်ရွာမှ လူကြီးတစုသည် ညအခါ စန္ဒမုနိဘုရားအား စေတီထဲမှ ထုတ်စေကာ တောင်ပေါ်မှ အောက်သို့ တွန်းချကာ ကျောင်းကမ်းပါးနွံထဲ၌ ဝှက်ထားကြလေသည်။ ၁၀ နှစ်ကြာသောအခါ နွံထဲမှထုတ်ကာ ဗန္ဓုလကျောင်း တောင်ဘက် ဘုရားများသိမ်သို့ သယ်ဆောင်ကာ အုပ်ချုပ်သူများ မယူဆောင်နိုင်အောင် ဆင်းတုတော်ကို အင်္ဂတေဖြင့်မံ၍ အခြားဘုရားများနှင့် ရောထားခဲ့လေသည်။ နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ ခန့်ကြာသော် ဗန္ဓုလကျောင်းမှ ဆရာတော် စက္ကပါလသည် ဘုရားများသိမ်တွင် တံမြက်လှည်းနေခဲ့သည်။ ထိုစဉ် ပလ္လင်ပေါ်တွင် မျက်လုံးတစ်ဖက်ကွာကျ နေသည်ကို မြင်ကာ ကြည့်ရှုရာမှ ဆင်းတုတော်မှာ ကြေးဆင်းတုဖြစ်နေသည်ကို မြင်ခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်အား လျှောက်ထားခဲ့ရာ ဆရာတော်ကြီးမှ ဒကာ ဒကာမများ ခေါ်ယူကာ ယခုဘုရားအား အင်္ဂတေများ ခွာချမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ အကယ်၍ အထဲမှဆင်းတု ပျက်စီးနေလျင် ပြုပြင်နိုင်မည်လားဟု မေးရာ ဒကာဒကာမများက ပြုပြင်မည် ဝန်ခံကြ၍ အင်္ဂတေများ ခွာချကာ ပျက်နေသော အစိတ်အပိုင်းများပြင်ကာ ရောင်တော်ဖွင့်လိုက်လေသည်။ ထိုအခါ ဝင်းလက် တောက်ပ၍ ရောင်ခြည်ကွန့်မြူးသော ဆင်းတုတော်တဆူဖြစ်လာလေသည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;မြောက်ဦးမြို့ထင်ရှားသောဘုရားများသမိုင်း&lt;/ref&gt;

== '''ဆင်းတုတော်၏တံကဲ''' ==
စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်၏ တံကဲမှာ ရှေးခေတ် [[ဝေသာလီမြို့|ဝေသာလီ]]လက်ရာဖြစ်သော ရှစ်ခန်း ဗုဒ္ဓဝင်ကို ပုံတူကူးယူ ထုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ရှေး[[ဝေသာလီခေတ်]]မှစပြီး [[ရခိုင်လူမျိုး|ရက္ခိုင်]]တို့သည် လေးခန်းဗုဒ္ဓဝင်၊ ရှစ်ခန်းဗုဒ္ဓဝင် ဆယ်ခန်းဗုဒ္ဓဝင် အဖြစ် ကျောက်ပြားများတွင် သရုပ်ဖော်ထုလုပ်ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite book |first=ဂေါပကအဖွဲ့ (မြောက်ဦးမြို့) |title=မြောက်ဦးမြို့ထင်ရှားသောဘုရားများသမိုင်း|date=|year=1994|location=Rakhine|language=Burmese|last=သျှစ်သောင်းဘုရား}}&lt;/ref&gt;
[[ဖိုင်:စန္ဒမုနိဘုရားကြီး.jpg|thumb|341x341px|          '''စန္ဒမုနိဘုရားကြီး ပလ္လင်တော်နှင့်တံကဲတော်''']]
ဆင်းတုတော်၏ လက်ျာဘက်ရှိ ရုပ်ထုများမှာ အောက်မှအထက်သို့ အစဉ်အတိုင်းရေတွက်လျှင် — 

၁။ [[မယ်တော်မာယာ]]ဒေဝီသည် ဘုရားလောင်းကိုဖွားမြင်ခန်း၊

၂။ မြတ်စွာဘုရားသည် မယ်တော်မိနတ်သားကို ဝါတွင်းလေးလပတ်လုံး [[အဘိဓမ္မာ တရား​တော်|အဘိဓမ္မာတရားတော်]] ဟောကြားပြီး ဝါကျွတ်လပြည့်နေ့တွင် [[တာဝတိံသာဘုံ|တာဝတိံသာနတ်ပြည်]]မှ လူ့ပြည်သို့ ဆင်းလာခန်း၊

၃။ မြတ်စွာဘုရားသည် [[ဣသိပတန မိဂဒါဝုန်|မိကဒါဝုန်တော]]၌ [[ပဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦး]]အား [[ဓမ္မစကြာသုတ္တန်|ဓမ္မစကြာတရားတော်]]ကို ဟောခန်း၊

ဆင်းတုတော်၏ လက်ဝဲဘက်ရှိ ရုပ်တုများမှာ အောက်မှအထက်သို့ အစဉ်အတိုင်းရေတွက်လျှင် —

၄။ မြတ်စွာဘုရားသည် သံဃာများ အငြင်းပွားသည်ကို ဖြေရှင်းမရသဖြင့် တကိုယ်တော်တည်း 

[[ပါလိလေယျက|ပိလလေယျကတော]]၌ ဝါဆိုစဉ် ပါလိလေယျကဆင်မင်းအား တရားဟောခန်း၊

၅။ [[ဒေဝဒတ်|ဒေဝတ်]]သည် မြတ်စွာဘုရားအား နာဠာဂီရိဆင်ဖြင့် နင်းသတ်ရန် လွှတ်လိုက်သောအခါ ဆင်သည် မြတ်စွာဘုရား၏ ခြေရင်း၌ ဦး‌ခိုက်နေစဉ် တရားဟောခန်း၊

၆။ မြတ်စွာဘုရားသည် ယမကပါဋိဟာရိယ [ရေတစ်လှည့်၊ မီးတစ်လှည့် (သို့မဟုတ်) ရေနှင့်မီးကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း အစုံလိုက် ထွက်ပေါ်စေသော အစုံအစုံသော တန်ခိုးပြာဋိဟာ] ကိုပြတော်မူခန်း၊

၇။ မြတ်စွာဘုရား [[ပရိနိဗ္ဗာန်]]စံခန်း၊

၈။ ဆင်းတုတော်မှာ ဗောဓိပင်နှင့်ရွှေပလ္လင်ကို အောင်တော်မူ၍ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ရပြီး ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူခန်း စသည့်တို့ဖြစ်သည်။

== '''စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်၏အံ့ဘွယ်ကိုးပါး''' ==
၁။ ရောင်တော်တစ်ကြိမ်ဖွင့်ရုံဖြင့် နှစ်လကြာရှည်သော်လည်း ရောင်တော်မှေးမှိန်သွားသည်ဟု မရှိခြင်း။&lt;ref name=&quot;:1&quot; details=&quot;103&quot; /&gt;

၂။ တိုင်းပြည်၌ ထူးခြားသော ဖြစ်ရပ်များပေါ်ပေါက်လာမည်ဖြစ်လျှင် ဆင်းတုတော်၏ ညာဘက်မျက်လုံးတော်နီရဲလာတတ်ခြင်း။

၃။ ပူပြင်းသော [[နွေရာသီ]]၌ဖြစ်စေ၊ အေးမြသော [[ဆောင်းရာသီ]]၌ဖြစ်စေ ဆင်းတုတော်ကိုစမ်းကြည့်လျှင် တူညီသော အေးစက်မှုရှိခြင်း။

၄။ ရင်ညွန့်တော်၌ ပေါ်နေသော ကြာပွင့်သဏ္ဍာန်အရိပ်ကို မည်သည့်နည်းနှင့်မျှ တားဆီးမရခြင်း။

၅။ ဆင်းတုတော်အား တစ်ကြိမ်ဖူးရုံမျှဖြင့် မကျေနပ်နိုင်ပဲ အကြိမ်ကြိမ်လာရောက် ဖူးမျှော်လိုသော ဆန္ဒဖြစ်ပေါ်စေခြင်း။

၆။ မုနိတော်မှ အလင်းအမှောင် အချိန်မရွေးအရောင်တောက်ပနေခြင်း။

၇။ [[ဗုဒ္ဓ|မြတ်စွာဘုရား]]ဂုဏ်တော်ကို တစ်နေ့လျှင် ပုတီးကိုးပတ် ဆင်းတုတော်ရှေ့တွင် သွားစိပ်ပြီး၊ [[ကိုးပါးသီလ]]ဆောက်တည်ကာ သက်သတ်လွတ်စား၍ ကိုးရက်အဓိဋ္ဌာန်ဝင်လျှင် ဘေးရန်ခပ်သိမ်း၊ ရန်ခပ်သိမ်းတို့မှ ကင်းလွတ်ပြီး လိုအင်ဆန္ဒ အဝဝတို့နှင့် ပြည့်စုံခြင်း။

၈။ တစ်ကြိမ်တစ်ခါဖူးရုံမျှဖြင့် ဆင်းတုတော်ကို အာရုံပြု၍ ဂုဏ်တော်ပုတီးစိတ်လျှင် အာရုံ၌ ဆင်းတုတော်ပုံပေါ်လာခြင်း။

၉။ စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်ကို ဖူးမျှော်ရန်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ရပ်နီးရပ်ဝေးမှလာကြသော ဘုရားဖူးများသည် မည်သည့်အနှောက်အယှက်မျှမရှိပဲ လွယ်ကူစွာရောက်ရှိနိုင်ခြင်း။

== '''စန္ဒမုနိဂါထာတော်''' ==
'''အဂ္ဂေါ၊ စန္ဒမုနိ ဗုဒ္ဓေါ'''

'''အနုတ္တရော၊ အဂ္ဂေါ ဝါ ပါကော''' 

'''ဟောတုမေ၊ ယံ ဣစ္ဆသမိဇ္ဈ ကု။'''

တစ်နေ့သုံးကြိမ်ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ပါ။

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ]]
{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ}}</text>
      <sha1>flv2ttviuka44khxzuaiczh15syphyl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စကားဝှက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73976</id>
    <revision>
      <id>1056154</id>
      <parentid>1044046</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T13:47:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Thal Oo Maung</username>
        <id>148962</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[User talk:InternetArchiveBot|ဆွေးနွေးချက်]]) ၏ မူဟောင်း [[Special:Diff/1032901|1032901]] ကို ပြန်ပြင်လိုက်သည်</comment>
      <origin>1056154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17512" sha1="5sf14v9jymy8mlmndbrv6sj72aa0jqp" xml:space="preserve">[[File:Mediawiki 1.25 sign in form.png|thumb|အသုံးပြုသူ၏ အမည်နှင့် စကားဝှက်ကို တောင်းခံသည့် ဝီကီပီးဒီးယား၏ ဝင်ရောက်သည့် ပုံစံ]]

'''စကားဝှက်''' (password) သည် စကားလုံးတစ်ခု သို့မဟုတ် အက္ခရာအစုအဝေး ဖြစ်သည်။ စကားဝှက်ကို အသုံးပြုသူအား အရင်းအမြစ်များကို ရယူအသုံးပြုရန်အတွက် စစ်ဆေးခြင်း(authentication) ပြုလုပ်ရန်အသုံးပြုသည်။ ရင်းမြစ်များအား ခွင့်ပြုချက်မရှိသော ရယူအသုံးပြုခြင်းများမှ ကာကွယ်ရန်အသုံးပြုသည်။ စကားဝှက်များကို ရှေးယခင်ကတည်းက အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ယခုခေတ်ကာလတွင် အသုံးပြုသူအမည် (username) နှင့် စကားဝှက် (password) ကို [[ကွန်ပျူတာ]]၊ မိုဘိုင်းဖုန်း၊ cable TV decoders, အေတီအမ်စက်များ (ATMs) အစရှိသည်တို့တွင် ကာကွယ်ထားသော စနစ်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ရန် အသုံးပြုသည်။ ကွန်ပျူတာအသုံးပြုသူတစ်ယောက်သည် စကားဝှက်များကို ရည်ရွယ်ချက် အမျိုးမျိုးဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် − [[အီးမေးလ်|အီးမေး]]များအသုံးပြုခြင်း၊ အကောင့်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခြင်း၊ အသုံးချဆော့ဖ်ဝဲများကို ရယူအသုံးပြုခြင်း၊ သိမ်းထားသည့်အချက်အလက်များ (database)၊ ကွန်ရက်များ၊ ဝဘ်ဆိုက်များ၊ မနက်ခင်းဘက် အွန်လိုင်းပေါ်တွင် သတင်းစာဖတ်ခြင်း စသည်တို့တွင် စကားဝှက်ကို အသုံးပြုကြသည်။

နာမည်မှလွဲ၍ စကားဝှက်သည် ယုတ္တိရှိသော စကားလုံးများ ဖြစ်ရန်မလိုပေ။ စကားဝှက်များသည် ရယူရန်ခက်ခဲသော စကားလုံးများ ဖြစ်ရန်လိုအပ်သည်။ မိမိနှစ်သက်သော စကားလုံးများကို အသုံးပြုနိုင်ပေသည်။ အချို့စကားဝှက်များသည် စကားလုံ:များစွာဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားကြပြီး ၎င်းတို့ကို passphrase ဟုခေါ်သည်။ passcode နှင့် passkey ဟူသော ဝေါဟာရများကို လျှို့ဝှက်သော သတင်းအချက်အလက်များတွင် တစ်ခါတရံ အသုံးပြုကြသည်။ personal identification number (PIN) ကဲ့သို့ ၎င်းတို့သည် ဂဏန်းများဖြစ်ပြီး များသောအားဖြင့် အေတီအမ်စက်များတွင် အသုံးပြုကြသည်။ စကားဝှက်များသည် ပုံမှန်အားဖြင့် စာရိုက်ရသက်သာရန်၊ မှတ်ရလွယ်ကူစေရန် တိုတောင်းကြသည်။

အချို့အဖွဲ့အစည်းများသည် စကားဝှက်များအတွက် လိုအပ်သည့်အချက်များကို ဖန်တီးထားသည်။ ဥပမာ − စကားဝှက်သည် အနည်းဆုံး စကားလုံးမည်မျှရှိရမည်။ စာလုံး အကြီး နှင့် အသေး၊ ဂဏန်းများ၊ အထူးစကားလုံးများ(@,#,$,%, etc) စသည်တို့ ပါရှိရမည်။ စကားဝှက်တွင် ကိုယ်ပိုင်အမည်များ၊ မွေးနေ့များ၊ လိပ်စာများ၊ ဖုန်းနံပါတ်များ စသည့်ကန့်သတ်ထားသော စကားလုံးများကို  ခွင့်မပြုထားပေ။ အချို့ အစိုးရများသည် national authentication frameworks များရှိကြသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[http://folk.uio.no/josang/papers/ATJK2012-SARSSI.pdf Improving Usability of Password Management with Standardized Password Policies] (pdf). Retrieved on 2012-10-12.&lt;/ref&gt; ၎င်းသည် အစိုးရ၏ ဝန်ဆောင်မှုများကို ရယူသုံးစွဲရန် အသုံးပြုသူအား စကားဝှက်နှင့် စစ်ဆေးသည်။

==လုံခြုံစိတ်ချရ၍ မှတ်မိလွယ်သော စကားဝှက်ကို ရွေးချယ်ခြင်း==

&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;အသုံးပြုသူအတွက် မှတ်မိလွယ်သော စကားဝှက်သည် တိုက်ခိုက်သူအတွက် ရယူရန်အတွက်လည်း လွယ်ကူသည်။&lt;ref&gt;{{Cite news|title=If Your Password Is 123456, Just Make It HackMe |work=The New York Times |first=Ashlee |last=Vance |date=2010-01-10 |url=https://www.nytimes.com/2010/01/21/technology/21password.html }}&lt;/ref&gt; သို့သော် မှတ်မိရန်ခက်ခဲသော စကားဝှက်များသည်  စနစ်၏ လုံခြုံမှုကို လျော့ကျစေနိုင်သည်။ အကြောင်းမှာ (၁) အသုံးပြုသူသည် စကားဝှက်ကို ချရေးထားခြင်း သို့မဟုတ် အီလက်ထရွန်းနစ် စနစ်ဖြင့် သိမ်းရန် လိုအပ်ခြင်း (၂) အသုံးပြုသူသည် မကြာသေးမီက ပြန်၍ ပြောင်းထားသည့် စကားဝှက်များကို လိုအပ်ခြင်း (၃) အသုံးပြုသူသည် တူညီသော စကားဝှက်များကို ပြန်လည်အသုံးပြုရန် ပိုမိုဖြစ်နိုင်ခြင်း စသည်တို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့နည်းတူစွာပင် စကားဝှက်၏ လုံခြံမှုပိုမိုအားကောင်းစေရန် လိုအပ်ချက်များပိုမိုသတ်မှတ်ထားခြင်းသည်လည်း စနစ်ကို  ပိုမိုအားနည်းစေသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Managing Network Security |url=http://all.net/journal/netsec/1997-09.html |accessdate=5 April 2017 |archivedate=2 March 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080302044633/http://all.net/journal/netsec/1997-09.html }}. Fred Cohen and Associates. All.net. Retrieved on 2012-05-20.&lt;/ref&gt; ဥပမာ − စကားဝှက်တွင် စာလုံးအကြီး၊ အသေး၊ ဂဏန်းများ စသည်တို့ကို ရောထားခြင်း သို့မဟုတ် လစဉ်စကားဝှက်ကို ပြောင်းလဲခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။

စကားဝှက်များ၏ မှတ်ရလွယ်ကူခြင်း နှင့် လုံခြုံမှုကို&lt;ref&gt;[http://homepages.cs.ncl.ac.uk/jeff.yan/jyan_ieee_pwd.pdf The Memorability and Security of Passwords] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120414222419/http://homepages.cs.ncl.ac.uk/jeff.yan/jyan_ieee_pwd.pdf |date=14 April 2012 }} (pdf). ncl.ac.uk. Retrieved on 2012-05-20.&lt;/ref&gt; Jeff Yan et al သည် အသုံးပြုသူများ ရွေးချယ်တားသော စကားဝှက်၏ ရလဒ် ကိုကြည့်ကာ ဆုံးဖြတ်သည်။ စကားလုံးတစ်ခုချင်းစီ၏ အစအက္ခရာနှင့် စဉ်းစားကာ ပေးထားသော စကားစုတို့သည် မှတ်ရလွယ်ကူပြီး crack လုပ်ရန်ခက်ခဲသည်။

စပ်ဆက်မှုမရှိသော စကားလုံးနှစ်လုံး သို့မဟုတ် နှစ်လုံးထက်ပိုသော စကားလုံးများကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်း နှင့် အက္ခရာများနှင့် အထူးစကားလုံးများကို တစ်လှည့်စီထားခြင်း တို့သည် ကောင်းမွန်သော နည်းလမ်းများ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=uSGkAwAAQBAJ&amp;pg=PA162&amp;dq=Combining+two+or+more+unrelated+words+is+another+good+method+password&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjllIWPq8jRAhVKRyYKHVDvCYYQ6AEIGzAA#v=onepage&amp;q=Combining%20two%20or%20more%20unrelated%20words%20is%20another%20good%20method%20password&amp;f=false|title=Principles of Information Security|last=Whitman|first=Michael E.|last2=Mattord|first2=Herbert J.|date=2014-11-26|publisher=Cengage Learning|isbn=9781305176737|language=en}}&lt;/ref&gt; သို့သော် စကားဝှက်အတွက် အဘိဓာန်တွင်ရှိသော စကားလုံးတစ်လုံးတည်းထားမည်ဆိုပါက မကောင်းပေ။ မိမိကိုယ်တိုင် စီမံထားပြီး ရှင်းလင်းမှုမရှိသော စကားဝှက်များသည်လည်း ကောင်းမွန်သော နည်းလမ်းတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။{{Citation needed|reason=The claim needs a reliable source.|date=January 2016}}

အက္ခရာအကြီးနှင့် အသေးကို ရောထားသော စကားဝှက်ကို မှတ်ထားရန် အသုံးပြုသူအားမေးခြင်းသည် sequence of bits ကို မေးခြင်းနှင့် ဆင်တူသည်။ ၎င်းသည် crack လုပ်ရန် အနည်းငယ် ခက်ခဲသည်။ ဥပမာ အနေဖြင့် ပြောရမည်ဆိုလျှင် အက္ခရာ ငါးခုပါရှိသော စကားဝှက်တွင် အက္ခရာတစ်လုံးသည် အကြီးဖြစ်ပါက crack လုပ်ရန် ၁၂၈ ကြိမ် ပိုမို၍ ခက်ခဲမည် ဖြစ်သည်။ အသုံးပြုသူအား အက္ခရာနှင့် ဂဏန်းများကို အသုံးပြုစေခြင်းသည် တိုက်ခိုက်သူများအတွက် ပိုမို၍ ခန့်မှန်းရ လွယ်ကူစေသည်။ ဥပမာအား ဖြင့်  'E' → '3' and 'I' → '1' အစရှိသည်ကဲ့သို့ အစားထားခြင်း ဖြစ်လေသည်။ ထိုကဲ့သို့ အစားထိုးမှုသည် တိုက်ခိုက်သူများအဖို့ သိရှိပြီးသော နည်းလမ်းများ ဖြစ်လေသည်။ ကီးဘုတ်ပေါ်ရှိ အက္ခရာအတန်းတစ်ခုရှိ အက္ခရာများကို စကားဝှက်အဖြစ် (ဥပမာ  - ASDFGHJKL)  အသုံးပြုခြင်းသည်လည်း တိုက်ခိုက်သူများက သိရှိပြီးဖြစ်သဖြင့် ခန့်မှန်းရ လွယ်ကူသည်။ &lt;ref&gt;{{cite book|last1=Lewis|first1=Dave|title=Ctrl-Alt-Delete|date=2011|isbn=147101911X|page=17|url=https://books.google.com/books?isbn=147101911X|accessdate=10 July 2015}}&lt;/ref&gt;

၂၁၀၃ ခုနှစ်တွင် [[Google|ဂူဂဲလ်]]က အသုံးအများဆုံး စကားဝှက်များကို စာရင်းပြုစုကာ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထိုစကားဝှက်များသည် လုံခြုံစိတ်ချရမှု မရှိဘဲ တိုက်ခိုက်သူများ အဖို့ စကားဝှက်ကို ရယူရန် အလွန်ကို လွယ်ကူသည်။ ထိုစာရင်းမှာ လူမှုကွန်ရက်မီဒီယာများကို အခြေခံကာ သုတေသန ပြုထားခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|author=Techlicious / Fox Van Allen @techlicious |url=http://techland.time.com/2013/08/08/google-reveals-the-10-worst-password-ideas/?iid=biz-article-mostpop2 |title=Google Reveals the 10 Worst Password Ideas &amp;#124; TIME.com |publisher=Techland.time.com |date=2013-08-08 |accessdate=2013-10-16}}&lt;/ref&gt; ၎င်းတို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း  ဖြစ်သည်။

* ချစ်စနိုးဖြင့် မွေးမြူထားသော အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်၊ ကလေး၊ မိသားစုဝင်များ၊ အခြားအသွင်အပြင်လက္ခဏာများ
* နှစ်ပတ်လည်နေ့နှင့် မွေးနေ့များ
* မွေးရပ်
* နှစ်သက်သော အားလပ်ရက်
* မိမိနှစ်သက်သော အားကစားအသင်းနှင့် စပ်ဆက်နေသော အရာများ
* &quot;password&quot; စကားလုံး − စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။

==ဝဘ်ဆိုက်များတွင် အသုံးပြုသော စကားဝှက်စနစ်==

ဝဘ်ဆိုက်များတွင် အသုံးပြုသူအား စစ်ဆေးရန်အတွက် စကားဝှက်များကို အသုံးပြုကြသည်။ စကားဝှက်များကို ဝဘ်ဆာဗာ (Web server) များတွင် သိမ်းထားသည်။ အသုံးပြုသူသည် ဘရောက်ဆာမှ တစ်ဆင့် ဆာဗာဆီသို့ (''HTTP POST ဖြင့်'') စကားဝှက်ကို ပေးပို့သည်။ ဆာဗာသည် စကားဝှက်ကို စစ်ဆေးပြီး သက်ဆိုင်သော  အကြောင်းအရာကို ပြန်ပို့ပေးသည်။ ဥပမာ − အသုံးပြုမှုမှားယွင်းကြောင်း ဖော်ပြသည့် အသိပေးစာ ဖြစ်သည်။ ထို စကားဝှက်လုပ်ငန်းသည် စက်ထဲတွင် မရှိသော စကားဝှက်ကို ဖယ်ရှားပစ်သည်။

ဘရောက်ဆာမှတစ်ဆင့် စကားဝှက်ကူးပြောင်းပေးပို့ရာတွင် plaintext ကို ဆာဗာဆီသို့ပေးပို့သည်။ ဝဘ်စစ်ဆေးမှုစနစ်များသည် SSL နည်းပညာကို အသုံးပြုကြသည်။ ၎င်းနည်းပညာသည် ဘရောက်ဆာနှင့် ဆာဗာကြား ပေးပို့ရာတွင် ပေးပို့သည့်အကြောင်းအရာကို ဝှက်ကာ ပေးပို့သည်။ စိတ်ချရသော ဝဘ်ဆိုက်တစ်ခုတွင် ၎င်းနည်းပညာကို အသုံးပြုရန် လိုအပ်သည်။

==ကိုးကား==
{{Reflist|30em}}

[[Category:လုံခြုံရေး]]</text>
      <sha1>5sf14v9jymy8mlmndbrv6sj72aa0jqp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အမျိုးမျိုးသော လင်းနပ်စ်စနစ်များ စာရင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>76518</id>
    <revision>
      <id>1056210</id>
      <parentid>1031720</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T02:13:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1056210</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8291" sha1="ag5xhq6p8jgpv747udpc9z8plineqlo" xml:space="preserve">{{translation incomplete}}
[[File:Linux_Distribution_Timeline.svg|thumb|Timeline of the development gof various Linux distributions]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;
! Distribution 
! Description
|-
| Alpine Linux
| A security-oriented, lightweight Linux distribution based on musl and BusyBox.
|-
| Bifrost
| Small, for networking
|-
| Billix
| A live CD or live USB system administration toolkit and multi-boot distribution with the ability to install any of the included distributions.
|-
| Coyote Linux
| A router and firewall Linux distribution
|-
| CRUX
| CRUX is a lightweight, x86-64-optimized Linux distribution targeted at experienced users. The focus is &quot;keep it simple&quot;, which is reflected in a simple tar.xz-based package system, BSD-style initscripts, and a relatively small collection of trimmed packages
|-
| DD-WRT
| Embedded firewall Linux distribution
|-
| Devil-Linux
| Router, firewall, and server Linux distribution running from CD or USB. Configuration held on USB or floppy disk.
|-
| Dragora GNU/Linux-Libre
| A Linux distribution written entirely from scratch&lt;ref&gt;Bruce Byfield: [http://itmanagement.earthweb.com/osrc/article.php/3922031/Eight-Completely-Free-Linux-Distros-And-One-More.htm Eight Completely Free Linux Distros (And One More)] earthweb.com, 2011.&lt;/ref&gt; and sharing some similarities with Slackware. Approved by the GNU Project as a free operating system.&lt;ref&gt;{{citation|url=https://www.gnu.org/distros/free-distros.html|title=List of Free GNU/Linux Distributions - GNU Project|publisher=Free Software Foundation|accessdate=2014-12-15|deadurl=no|archive-date=16 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141216063244/http://www.gnu.org/distros/free-distros.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| DSLinux
| Version of Linux designed for the Nintendo DS.
|-
| ELinOS
| Linux distribution for [[Embedded system|embedded systems]] by SYSGO. ELinOS focuses on industrial application and provides real-time extensions.
|-
| Familiar Linux
| Linux distribution for iPAQ handhelds.
|-
| fli4l
| A router and firewall Linux distribution&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.fli4l.de/en/ |title=fli4l website |access-date=24 May 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121112112208/http://www.fli4l.de/en/ |archive-date=12 November 2012 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| Foresight Linux
| A rolling release Linux distribution built around the Conary package manager.
|-
| FREESCO
| A free replacement for proprietary routers supporting up to 10 network cards and up to 10 modems.
|-
| GeeXboX
| Live CD media center Linux distribution, mainly to play special-encoded video files (e.g.: .ogg, XVID) on home theater.
|-
| Guix System Distribution (GuixSD)
| Declarative Linux distribution with atomic upgrades and rollbacks built on top of the GNU Guix package manager. Supports amongst others unprivileged package management and per-user profiles.
|-
| GoboLinux
| An alternative Linux distribution which redefines the file system hierarchy by installing everything belonging to one application in one folder under /Programs, and using symlinks from /System and its subfolders to point to the proper files.
|-
| IPCop
| A router and firewall Linux distribution
|-
| INL &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sciencepublishinggroup.com|title=INL (Is Not Linux): Challenges of Building a New FOSS Operating System}}&lt;/ref&gt; 
| INL (Is Not Linux) is a project to create complete and functional LFS (Linux From Scratch) operating system with reduced effort. It was developed for general and educational purpose. INL is created from Ubuntu 12.04.2, with a reduced set of automated Bash Shell Scripts written with Ncurses.
|-
| Jlime
| Linux distribution for the HP Jornada 6xx and 7xx and NEC MobilePro 900(c) handhelds.
|-
| Lightweight Portable Security (LPS)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.spi.dod.mil|title=Software Protection Initiative - Main|publisher=Spi.dod.mil|date=|accessdate=2013-07-05|archivedate=29 August 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120829224833/http://spi.dod.mil/}}&lt;/ref&gt;
| A distribution created by the United States Department of Defense that boots entirely in RAM
|- 
| Lunar Linux
| A source code-based Linux distribution descended from Sorcerer.
|-
| MCC Interim Linux
| Possibly the first Linux distribution, created by the Manchester Computing Centre in February 1992
|-
| MkLinux
| A legacy Linux distribution for PowerPC systems that runs the Linux kernel as a server on top of the Mach microkernel.
|-
| Mobilinux
| By Montavista for smartphones
|-
| MontaVista Linux
| [[Embedded system|Embedded]] distribution by MontaVista Software
|-
| NASLite
| A floppy-based Linux designed to turn an old computer into a simple Network Attached Storage device.
|-
| Nitix
| Developed by Net Integration Technologies Inc., Nitix claims to be the first autonomic Linux kernel&amp;#x2013;based server operating system.
|-
| NixOS
| Declarative Linux distribution with atomic upgrades and rollbacks built on top Nix package manager
|-
| OpenTV 5
| Developed by Nagra, next generation television middleware for connected media convergence platform
|-
| OpenWrt
| A router and firewall Linux distribution, also other [[Embedded system|embedded systems]], a lot of routing options via opkg available
|-
| paldo
| Independently developed desktop operating system and package manager (upkg) with a rolling release format and standard Gnome environment.
|-
| PS2 Linux
| Sony Computer Entertainment Linux distribution released officially for the PlayStation 2 video game console.
|-
| Prevas Industrial Linux
| Embedded systems customizable Linux distribution by Prevas.
|-
| Puppy Linux
| A mini Linux distribution which runs well under low-end PCs – even under 32 MB RAM.
|-
| rPath
| A distribution built around the Conary package manager. Discontinued.
|-
| SliTaz
| With less than 40&amp;nbsp;MB a very small Live-Distribution, which uses 256&amp;nbsp;MB RAM (or with a special edition only 24&amp;nbsp;MB&lt;ref&gt;{{cite web|title=SliTaz LiveCD Flavors|url=http://www.slitaz.org/en/get/flavors.php|publisher=Association SliTaz|accessdate=24 March 2015}}&lt;/ref&gt;) for a complete GUI.
|-
| Smallfoot
| Developed by the Santa Cruz Operation (SCO UNIX / SCO Group), formerly Caldera International and Caldera Systems – based on Caldera OpenLinux 3.x and 4.x binaries.
|-
| SmoothWall
| A router and firewall Linux distribution
|-
| Softlanding Linux System
| One of the earliest Linux distributions, developed from 1992–1994; Slackware was originally based on it.
|-
| Solus
| Desktop Linux distribution using Budgie as desktop environment, eopkg for package management. The roots in package management and configuration can be seen in Clear Linux&lt;ref&gt;{{Cite web |title=SolusOS website |url=https://solus-project.com/ |accessdate=24 May 2017 |archivedate=26 November 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171126194227/https://solus-project.com/ }}&lt;/ref&gt;
|-
| Sorcerer
| A source code-based Linux distribution.
|-
| Source Mage
| A source code-based Linux distribution, descended from Sorcerer.
|-
| Stable Hybrid Release
| For smartphones, offering Enlightenment's Illume user interface. It is based on FSO.
|-
| Thinstation
| Thin client Linux distribution supporting all major connectivity protocols.
|-
| Tinfoil Hat Linux
| Bootable floppy Linux distribution focusing on extreme security
|-
| Tiny Core Linux
| Tiny Core Linux is a minimalist (around 10 MB) Linux system focusing on providing a base system with BusyBox, FLTK and other minimalist software.
|-
| tomsrtbt
| Root boot disk.
|-
| Tor-ramdisk
| An i686 uClibc-based micro Linux distribution (about 5 MB) that runs in system memory and whose only purpose is to host a Tor server in an environment that maximizes security and privacy.
|-
| Void Linux
| Void is a general purpose operating system, based on the monolithic Linux kernel. Its package system allows you to quickly install, update and remove software; software is provided in binary packages or can be built directly from sources with the help of the XBPS source packages collection.
|-
| Yggdrasil Linux/GNU/X
| One of the oldest Linux distributions, not updated since 1995.
|}

== ကိုးကား ==
{{Reflist|20em}}


[[Category:လင်းနစ် ပေးဝေခြင်းများ]]</text>
      <sha1>ag5xhq6p8jgpv747udpc9z8plineqlo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝက်ဘ် ဘရောက်ဇာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83517</id>
    <revision>
      <id>1056197</id>
      <parentid>1031707</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T21:42:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1056197</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38922" sha1="1qnd8d3obzlx18qky80aj2jkj2sw8oj" xml:space="preserve">[[File:Browser usage share, 2009–2016, StatCounter.svg|thumb|StatCounter အရ ဝဘ်ဘရောက်ဆာများ အသုံးပြုသည့်ဝေစု]]

'''ဝဘ်ဘရောက်ဆာ''' (များသောအားဖြင့် ဘရောက်ဆာဟု ခေါ်သည်။) သည် ဆော့ဖ်ဝဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[World Wide Web]] တွင် ရင်းမြစ်အချက်အလက်များကို ရယူခြင်း၊ ပြသခြင်း၊ ဖြတ်သန်းပို့ဆောင်သည့် အလုပ်များ လုပ်ဆောင်သည်။ ရင်းမြစ်အချက်အလက်တစ်ခုကို Uniform Resource Identifier (URI/URL) ဖြင့် သတ်မှတ်သည်။ ထိုရင်းမြစ်အချက်အလက်တွင် ဝဘ်စာမျက်နှာ၊ ရုပ်ပုံ၊ ဗီဒီယို သို့မဟုတ် အခြားအရာများ ပါဝင်သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.w3.org/TR/webarch/#id-resources
|title=URI/Resource Relationships
|work=Architecture of the World Wide Web, Volume One
|last1=Jacobs
|first1=Ian
|last2=Walsh
|first2=Norman
|publisher=[[World Wide Web Consortium]]
|date=15 December 2004
|accessdate=30 June 2009
}}&lt;/ref&gt; လင့်များသည် အသုံးပြုသူများအား ရင်းမြစ်များရှိရာသို့ လမ်းညွှန်ရန် လုပ်ဆောင်ပေးသည်။ အဓိကအားဖြင့် ဘရောက်တာများသည် World Wide Web တွင် အသုံးပြုရန် ရည်ရွယ်သော်လည်း web servers မှ ဖိုင်များကို ကိုယ်ပိုင်ကွန်ရက်ဖြင့် ရယူအသုံးပြုခြင်းတို့တွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။

လူသုံးအများဆုံး ဝဘ်ဘရောက်ဆာများမှာ [[ဂူဂယ် ခရုမ်း]]၊ Edge ( InternetExplorer ထက် အရင်ကျသည်။) &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Fitzpatrick|first1=Jason|title=Five Best Web Browsers|url=http://lifehacker.com/5178564/five-best-web-browsers|website=[[Lifehacker]]|publisher=[[Gawker Media]]|date=22 March 2009|access-date=22 November 2017|archive-date=24 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170824074144/http://lifehacker.com/5178564/five-best-web-browsers}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Wayner|first1=Peter|title=Battle of the Web browsers|url=http://www.infoworld.com/article/2623985/applications/battle-of-the-web-browsers.html|website=[[Infoworld]]|publisher=[[International Data Group|IDG]]|date=27 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Tibken|first1=Shara|title=Aereo TV streaming expands to major Web browsers|url=http://www.cnet.com/news/aereo-tv-streaming-expands-to-major-web-browsers/|website=[[CNET]]|publisher=[[CBS Interactive]]|date=17 October 2012}}&lt;/ref&gt;၊ ဆာဖာရီ (Safari)၊ အော်ပရာ (Opera)၊ [[Firefox]] တို့ ဖြစ်ကြသည်။

==သမိုင်း==
၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် Sir Tim Berners-Lee ပထမဆုံးသော ဝဘ်ဘရောက်ဆာကို တီထွင်ခဲ့သည်။ Berners-Lee သည် World Wide Web Consortium(W3C) ၏ ညွှန်ကြားရေးမှူး ဖြစ်သည်။ World Wide Web Foundation ကို တည်ထောင်သူလည်း ဖြစ်သည်။ W3C သည် ဝဘ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ကွပ်ကဲသည်။ Berners-Lee တီထွင်ခဲ့သော ဘရောက်ဆာကို WorldWideWeb ဟုခေါ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် Nexus ဟု ပြောင်းလဲခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ထိုဘရောက်ဆာသည် NeXT ကွန်ပျူတာများတွင် အလုပ်လုပ်နိုင်သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.w3.org/People/Berners-Lee/WorldWideWeb.html |title=Tim Berners-Lee: WorldWideWeb, the first Web client |publisher=W3.org |accessdate=2011-12-07}}&lt;/ref&gt; Berners-Lee သည် [[နီကိုလာ ပဲလိုး]] နှင့်အတူ Line Mode Browser တစ်ခုရေးခဲ့သည်။ Nicola Pellow သည် CERN တွင် အလုပ်သင်လုပ်နေသည့် သင်္ချာကျောင်းသား ဖြစ်သည်။ ထိုဝဘ်ဘရောက်ဆာသည် dumb terminals ပေါ်တွင် ဝဘ်စာမျက်နှာကို ပြသသည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite book|title=How the Web was Born: The Story of the World Wide Web|url=https://archive.org/details/howwebwasbornsto00gill|last=Gillies, James; Cailliau, R.|first=|publisher=Oxford University Press|year=2000|isbn=0192862073|location=|pages=[https://archive.org/details/howwebwasbornsto00gill/page/6 6]}}&lt;/ref&gt;

ဂရပ်ဖစ်အသွင်အပြင်များဖြင့် ပထမဆုံးသော ဘရောက်ဆာသည် Erwise ဖြစ်သည်။ Erwise ဖန်တီးထုတ်လုပ်မှုကို Robert Cailliau က စတင်ခဲ့သည်။

[[File:Marc Andreessen.jpg|thumb|upright|left|, Netscape Navigator ကို တီထွင်သူ Marc Andreessen ]]
၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် Marc Andreessen က Mosaic ကို တီထွင်ခဲ့သည်။ Mosaic သည် ကမ္ဘာ့လူသိအများဆုံး ဘရောက်ဆာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;bloomberg&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.bloomberg.com/video/67758394 |title=Bloomberg Game Changers: Marc Andreessen |publisher=Bloomberg |date=17 March 2011 |accessdate=2011-12-07}}&lt;/ref&gt; World Wide Web ၏ စနစ်ကို လွယ်ကူစွာအသုံးပြုနိုင်ရန် ပြုလုပ်ထားသည်။ သာမန်လူပင် အသုံးပြုနိုင်စေရန် ပြုလုပ်ထားသည်။ Andreesen ၏ ဘရောက်ဆာသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ် အင်တာနက်ကြီးထွားမှုကို မြင့်တက်စေခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;bloomberg&quot; /&gt; ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် Mosaic ကို မိတ်ဆက်လိုက်ခြင်းနှင့်အတူ ဝဘ်အသုံးပြုမှုသည်လည်း ကြီးထွားမြင့်တက်လာခဲ့သည်။ Mosaic သည် ဂရပ်ဖစ်အသွင်အပြင်များပါဝင်သည့် ပထမဆုံး ဘရောက်လည်း ဖြစ်သည်။ Andreessen သည် National  Center  for  Supercomputing Applications  (NCSA) ၌ Mosaic အဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်သည်။ သူသည် မကြာမီပင် ကိုယ်ပိုင်ကုမ္ပဏီ Netscape ကို စတင်ခဲ့သည်။ Netscape  Navigator ကို ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့လူသုံးအများဆုံးဘရောက်ဆာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ တွက်ချက်လေ့လာမှုများအရ ဝဘ်အသုံးပြုမှု၏ ၉၀% ရှိခဲ့သည်။ Netscape  Navigator တွင် Mosaic ၏ နည်းပညာများ လွှမ်းမိုးလျက် ရှိသည်။  

၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် မိုက်ခရိုဆော့ဖ်က Internet  Explorer ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုအခါမှစကာ [[ဘရောက်ဆာ စစ်ပွဲများ|ဘရောက်ဆာစစ်ပွဲများ]] စတင်ရန် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဒိုးတွင်  တစ်ပါတည်းထည့်သွင်းပေးလိုက်ခြင်းဖြင့် Internet  Explorer သည် ဈေးကွက်ကို ကြီးစိုးနိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် Internet  Explorer အသုံးပြုမှုဝေစုသည် ၉၅% ကျော် ရှိခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;searchenginejournal.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.searchenginejournal.com/mozilla-firefox-internet-browser-market-share-gains-to-74/1082/ |title=Mozilla Firefox Internet Browser Market Share Gains to 7.4% |publisher=Search Engine Journal |date=24 November 2004 |accessdate=2011-12-07}}&lt;/ref&gt;


အော်ပရာ (Opera) သည် မည်သည့်အခါမှ ကျယ်ပြန့်သော အသုံးပြုခြင်း မရရှိခဲ့ချေ။ Net Applications ၏ အချက်အလက်များအရ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အသုံးပြသည့် ဝေစု၏ ၂% အောက်သာ ရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;browsershare&quot; /&gt; ၎င်း၏ အသေးစားဗားရှင်းမှာမူ ဘရောက်ဆာအားလုံးအသုံးပြုမှု၏ ၁.၁% ကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ရရှိခဲ့သည်။ ထိုဗားရှင်းသည် မိုဘိုင်းဖုန်းများဘရောက်ဆာဈေးကွက်ကို ဦးတည်ခဲ့သည်။ ထိုဘရောက်ဆာကို ဖုန်းအတွင်း ထည့်သွင်းအသုံးပြုမှုသည် သန်း ၄၀ ကျော် ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အခြားသော Nintendo's W ii video game console အပါအဝင် embedded စနစ်များတွင် လည်း အသုံးပြု၍ ရနိုင်သည်။

၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် မော်ဇီလာဖောင်ဒေးရှင်းသည် Netscape ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ open  source  ဆော့ဖ်ဝဲများတွင် ပြိုင်ဆိုင်နိုင်မည့် ဘရောက်တစ်ခုအဖြစ်ထုတ်လုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်း Firefox 1.0 ကို ထုတ်ဝေပြီး မကြာလိုက်သည့် အချိန်တွင် Firefox ၏ ဗားရှင်းအားလုံးသည် ဘရောက်ဆာအသုံးပြုမှု၏ ၇% ကို ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;searchenginejournal.com&quot; /&gt; ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ တွင် ၂၈% ရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;browsershare&quot;&gt;{{cite web|url=http://gs.statcounter.com/#browser-ww-monthly-201108-201108-bar|title=StatCounter Global Stats – Browser, OS, Search Engine including Mobile Usage Share|publisher=|accessdate=2 May 2015}}&lt;/ref&gt;

၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် အက်ပဲ၏ ဆာဖာရီဘရောက်စာ အစမ်းထုတ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် အက်ပဲအခြေပြုအသုံးပြုမှုများတွင် ကြီးစိုးထားနိုင်သည့် ဘရောက်ဆာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ အချက်အလက်များအရ ဘရောက်ဆာဝေစု၏ ၇% ကျော် ရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;browsershare&quot; /&gt;

ဘရောက်ဆာဈေးကွက်သို့ အဓိကပြိုင်ဘက်အဖြစ် မကြာခင် ဝင်ရောက်လာသည့် ဘရောက်ဆာသည် ခရုမ်း (Chrome) ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ပထမဆုံး ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ခရုမ်းသည် တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် အသုံးပြုမှု မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် အသုံးပြုမှုဝေစုသည် ၈% မှ ၁၆% သို့ နှစ်ဆမြင့်တက်ခဲ့သည်။ ခရုမ်း၏ မြင့်တက်မှုသည် Internet  Explorer ၏ ကုန်ကျစရိတ်ကို မြင့်မားစေခဲ့သည်။ Internet  Explorer ဈေးကွက်ဝေစုသည်လည်း တစ်လထက်တစ်လ နိမ့်ကျလာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.digitaltrends.com/web/internet-explorer-usage-to-plummet-below-50-percent-by-mid-2012/attachment/net-applications-browser-market/ |title=Internet Explorer usage to plummet below 50 percent by mid-2012 |date=3 September 2011 |accessdate=4 September 2011}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ခရုမ်းသည် Internet  Explorer 8 ကို ကျော်တက်ကာ ကမ္ဘာ့လူသုံးအများဆုံးဘရောက်ဆာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သို့သော် Internet  Explorer ဗားရှင်းအားလုံး၏ ဝေစုအောက် နည်းလျက် ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite news
|url=http://money.cnn.com/2011/12/16/technology/chrome_internet_explorer/?source=cnn_bin
|title=CNN Money claims that Chrome is more popular than IE8
|publisher=CNN
|accessdate=19 December 2011
|date=16 December 2011
|archive-date=6 September 2023
|archive-url=https://web.archive.org/web/20230906151622/https://money.cnn.com/2011/12/16/technology/chrome_internet_explorer/?source=cnn_bin
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt; ခရုမ်းကို အသုံးပြုမှုသည် ကြီးထွားမြင့်တက်လျက် ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ မေလတွင် ခရုမ်းအသုံးပြုမှုသည် Internet Explorer ဗားရှင်းအားလုံးအသုံးပြုမှုကို ကျော်ဖြတ်သွားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;ChromePassesIE&quot;&gt;{{cite web|url=http://gs.statcounter.com/#browser-ww-monthly-201204-201205|title=StatCounter Global Stats – Browser, OS, Search Engine including Mobile Usage Share|publisher=|accessdate=2 May 2015}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ခရုမ်းအသုံးပြုမှုသည် ၄၅% သို့ ရောက်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;browserShare2014&quot;&gt;{{cite web|url=http://gs.statcounter.com/#browser-ww-monthly-201404-201404-bar|title=StatCounter Global Stats – Browser, OS, Search Engine including Mobile Usage Share|publisher=|accessdate=2 May 2015}}&lt;/ref&gt;

ဝင်းဒိုး ၁၀ တွင် Internet Explorer နေရာတွင် Microsoft Edge ကို ပုံသေ (default) ဘရောက်ဆာအဖြစ် အစားထိုးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.theverge.com/2015/3/24/8284781/internet-explorer-is-slowly-dying | title=Microsoft relegates Internet Explorer to a 'legacy engine' to make way for new browser | publisher=[[Vox Media]] | date=March 24, 2015 | website=[[The Verge]] | first1=Tom | last1=Warren}}&lt;/ref&gt;

==စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ပုံစံများ==
အချိန်နှင့်အမျှပင် ဘရောက်ဆာပြုလုပ်သူတို့သည် ၎င်းတို့၏ ထုတ်လုပ်မှုကုန်ကျစရိတ်အတွက် ရန်ပုံငွေ ရှာခဲ့ကြသည်။ ပထမဆုံးဘရောက်ဆာဖြစ်သည့် WorldWideWeb သည် သုတေသနစီမံကိန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

Netscape Navigator နှင့် Opera ကို စီးပွားရေးအရ ရောင်းချခဲ့သည်။

Internet  Explorer သည် ဝင်းဒိုးစက်လည်ပတ်မှုစနစ်တွင် အခမဲ့ တစ်ပါတည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အခမဲ့ ဒေါင်းလုတ်ပြုလုပ်ကာ ရယူနိုင်သေးသည်။ Internet  Explorer ကို ကွန်ပျူတာထုတ်လုပ်သူများသို့ ဝင်းဒိုးနှင့်အတူ ရောင်းချခြင်း၊ အသုံးပြုသူများသို့ တိုက်ရိုက်ရောင်းချခြင်း တို့ဖြင့် ရန်ပုံငွေ ရှာခဲ့သည်။ Internet  Explorer သည် Mac ကွန်ပျူတာများတွင်လည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ IE ကို Mac အတွက် ထုတ်ဝေခြင်းသည် မိုက်ခရိုဆော့ဖ်၏ တိုက်ခိုက်ခြိမ်းခြောက်မှုထဲမှ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူ၏ ပလက်ဖောင်းသည် ဝဘ်စံနှုန်းများ၊ ဂျာဗား (Java) စသည်တို့အပေါ်  ကြီးစိုးရန် ဖြစ်သည်။ IE သည် ဝင်းဒိုး နှင့် မိုက်ခရိုဆော့ဖ်အသုံးချဆော့ဖ်ဝဲများတွင် ထည့်သွင်းရောင်းချသည့်နည်းကို အသုံးပြုခဲ့သည်။

==လုပ်ဆောင်ချက်များ==
[[File:Worldmap browsers.svg|thumb|၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ မေလ နိုင်ငံအလိုက်လူသုံးအများဆုံး ဘရောက်ဆာများ
{{legend|#0066FF|[[Internet Explorer]]}}
{{legend|#FF6600|[[Firefox]]}}
{{legend|#37C837|[[Google Chrome]]}}
{{legend|#FF2A2A|[[Opera (web browser)|Opera]]}}]]

ဝဘ်ဘရောက်ဆာများ၏ မူလရည်ရွယ်ချက်သည် အသုံးပြုသူများသို့ သတင်းအချက်အလက်များ ယူဆောင်ပေးရန် ဖြစ်၏။ အသုံးပြုသူသည် အချက်အလက်များကို ကြည့်ရှုနိုင်ခြင်း၊ အခြားသောအချက်အလက်များကို ရယူအသုံးပြုခြင်း (လင့်များ) စသည်တို့လည်း ဝဘ်ဘရောက်ဆာတွင် လုပ်ဆောင်နိုင်၏။

Uniform Resource Locator (URL) တွင် အချက်အလက်များ (ဥပမာ - http://en.wikipedia.org/) ထည့်သွင်းပြီး ဘရောက်ဆာ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို စတင်နိုင်သည်။ URL ၏ ရှေ့ဆက်ပုဒ်(prefix) ဖြစ်သည့် Uniform Resource Identifier or URI သည် URL က မည်ကဲ့သို့ အဓိပ္ပာယ်ကောက်ရမည့်အလုပ် (interpret)ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ http: နှင့်စသည့် URI ကို အများဆုံးအသုံးပြုကြသည်။ Hypertext Transfer Protocol (HTTP) ပေါ်မှ resource tobe ရယူသည့်အလုပ်ကို သတ်မှတ်သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web | title = Browser Information | publisher = DBF | url = http://downloadbrowserfree.com/ | accessdate = 2012-06-07 | archivedate = 15 June 2012 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20120615004248/http://downloadbrowserfree.com/ }}&lt;/ref&gt; ဘရောက်ဆာအများအပြားသည် အခြားသောရှေ့ဆက်ပုဒ်အများအပြားကို အထောက်အပံ့ ပေးထား၏။ ဥပမာ - https: for HTTPS, ftp: for the FileTransfer Protocol, and file: for local files တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ရှေ့ဆက်ပုဒ်များကို ဝဘ်ဘရောက်ဆာများသည် တိုက်ရိုက်ကိုင်တွယ်ထိန်းချုပ်၍ မရပေ။ ဥပမာ - mailto: URIs အသုံးပြုသူ၏ ပုံသေအီးမေးလ်အသုံးချဆော့ဖ်ဝဲကို ဖြတ်ကျော်သည်။ news:URIs သည် အသုံးပြုသူ၏ ပုံသေ newsgroup reader ကို ဖြတ်ကျော်သည်။

http, https, file နှင့် အခြားသောအရာများစသည်တို့ကို တစ်ကြိမ်ရယူပြီးပါက ဘရောက်ဆာသည် ပြသလိမ့်မည် ဖြစ်သည်။ HTML နှင့် ဆက်စပ်သည့်အရာများ (image files, formatting information such as CSS, etc.) စသည်တို့သည် ဘရောက်ဆာ၏ layout အင်ဂျင်ကို ဖြတ်ကျော်ကာ markup မှ interactive document သို့ ကူးပြောင်းပေးသည်။ ထိုဖြစ်စဉ်ကို rendering ဟုခေါ်သည်။ HTML မှလွဲ၍ ဝဘ်ဘရောက်ဆာများသည် ဝဘ်စာမျက်နှာတစ်ခုတွင်ပါဝင်သည့် မည်သည့်အရာကိုမဆို ပြသနိုင်သည်။ ဘရောက်ဆာအများစုသည် ရုပ်ပုံ၊ အသံ၊ ဗီဒီယို၊ XML ဖိုင် များကိုပြသနိုင်ပြီး Flash applications နှင့် Java applets များကို ထောက်ပံ့ပေးနိုင်သည့် plug-ins လည်း ပါရှိကြသည်။ အထောက်အပံ့ပေးထားခြင်း မရှိသည့် အမျိုးအစားများ၊ ဖိုင်များကိုမူ ပြသခြင်းထက် ဒေါင်းလုတ်ပြုလုပ်စေသည်။ ဘရောက်ဆာသည် အသုံးပြုသူကို ဖိုင်ကို ဟာ့ဒစ် (disk) အတွင်းသိမ်းရန် ပြောဆိုလုပ်ဆောင်သည်။ သတင်းအချက်အလက်ရင်းမြစ်များတွင် ဟိုက်ပါလင့်ခ်များ (hyperlinks) များ ပါဝင်ကြသည်။ hyperlinks များသည် အခြားအချက်အလက်ရင်းမြစ်များကိုလည်း ချိတ်ဆက်ပေးကြသည်။ လင့်ခ်တစ်ခုချင်းစီတွင် သွားရောက်ရမည့် ရင်းမြစ်၏ URI ပါဝင်သည်။ လင့်တစ်ခုကို ကလစ်နှိပ်လိုက်သောအခါ ဘရောက်ဆာသည် ရည်ရွယ်သောလင့်၏ URI ရင်းမြစ်ဆီကို သွားသည့်အလုပ်ကို လုပ်ဆောင်သည်။ ထို့နောက် အချက်အလက်များကို အသုံးပြုသူဆီသို့ တစ်ဖန်ပြန်၍ ယူဆောင်လာခဲ့သည်။

==ဈေးကွက်ဝေစု==
&lt;center&gt;
{{bar box
|title=Desktop/laptop browser statistics
|titlebar=#DDD
|width=430px
|barwidth=250px 
|bars=
{{bar percent|[[Google Chrome]]|#A3D3FF|62.95|62.09%}}
{{bar percent|[[Firefox|Mozilla Firefox]]|#A3D3FF|14.81|14.81%}}
{{bar percent|[[Internet Explorer]]|#A3D3FF|9.62|9.62%}}
{{bar percent|[[Safari (web browser)|Safari]]|#A3D3FF|5.34|5.34%}}
{{bar percent|[[Microsoft Edge]]|#A3D3FF|3.68|3.68%}}
{{bar percent|[[Opera (web browser)|Opera]]|#A3D3FF|1.6|1.6%}}
{{bar percent|[[Yandex Browser]]|#A3D3FF|0.5|0.5%}}
{{bar percent|[[Coc Coc]]|#A3D3FF|0.29|0.29%}}
{{bar percent|[[UC Browser]]|#A3D3FF|0.24|0.24%}}
{{bar percent|[[Chromium (web browser)|Chromium]]|#A3D3FF|0.18|0.18%}}
{{bar percent|[[Sogou|Sogou Explorer]]|#A3D3FF|0.16|0.16%}}
{{bar percent|[[Maxthon]]|#A3D3FF|0.16|0.16%}}
{{bar percent|[[360 Secure Browser]]|#A3D3FF|0.16|0.16%}}
{{bar percent|QQ Browser|#A3D3FF|0.11|0.11%}}
{{bar percent|[[Mozilla Application Suite|Mozilla Suite]]|#A3D3FF|0.04|0.04%}}
{{bar percent|Phantom|#A3D3FF|0.03|0.03%}}
{{bar percent|[[Vivaldi (web browser)|Vivaldi]]|#A3D3FF|0.03|0.03%}}
{{bar percent|[[Pale Moon (web browser)|Pale Moon]]|#A3D3FF|0.02|0.02%}}
{{bar percent|Amigo|#A3D3FF|0.02|0.02%}}
{{bar percent|[[SeaMonkey]]|#A3D3FF|0.02|0.02%}}
{{bar percent|Other|#A3A3A3|0.06|0.06%}}
{{bar gap|height=11}}
|caption= ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ StatCounter အရ စားပွဲတင်ကွန်ပျူတာတွင်အသုံးပြုသည့် ဝဘ်ဘရောက်ဆာများ၏ ဈေးကွက်ဝေစု&lt;ref name=&quot;StatCounter&quot;&gt;{{cite web|url=http://gs.statcounter.com/browser-market-share/desktop/worldwide/#monthly-201702-201702-bar|title=Top 5 Desktop browsers on Feb 2017 |publisher=StatCounter}}&lt;/ref&gt;}}
&lt;/center&gt;

==အင်္ဂါရပ်များ==
ဝဘ်ဘရောက်ဆာများသည် minimal, HTML အတွက် text-based user interfaces with bare-bones အစရှိသည့် အင်္ဂါရပ်များမှ ဖိုင်ပုံစံ (file format)၊ ပရိုတိုကော (protocol) အများအပြားတွက် ထောက်ပံ့သည့် rich userinterfaces စသည်တို့အထိ ပါဝင်၏။ ဘရောက်ဆာများသည် e-mail,Usenet news, and Internet Relay Chat (IRC) အစရှိသည့် &quot;Internet suites&quot; များကို ထောက်ပံ့ပေးသည့် အရာများ ပါဝင်ကြသည်။ &lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.seamonkey-project.org/
|title=The SeaMonkey Project
|publisher=[[Mozilla Foundation]]
|date=7 November 2008
|accessdate=30 June 2009
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.cyberdog.org/
|title=Cyberdog: Welcome to the 'doghouse!
|date=5 July 2009
|accessdate=30 June 2009
|archivedate=12 December 1998
|archiveurl=https://web.archive.org/web/19981212024155/http://www.cyberdog.org/
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.opus.co.tt/dave/internet.htm
|title=Interesting DOS programs
|author=Teelucksingh, Dev Anand
|publisher=Opus Networkx
|accessdate=30 June 2009
|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414093906/https://www.opus.co.tt/dave/internet.htm
|archive-date=14 April 2021
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt; 

အဓိကအသုံးပြုကြသည့် ဘရောက်ဆာအားလုံးတွင် တစ်ချိန်တည်းတွင် တစ်ခုထက်မကသော အချက်အလက်ရင်းမြစ်များကို ဖွင့်ကြည့်နိုင်သည်။ မတူညီသည့်ဘောက်ဆာဖြစ်သည့် windowsor တွင် တူညီသော window တစ်ခုတည်းတွင် tab များဖွင့်ကာ ကြည့်ရှုနိုင်သည်။ အဓိကဘရောက်ဆာများတွင် အသုံးပြုသူ၏ သဘောတူညီမှုမပါသည့် မလိုလားအပ်သော &quot;poppingup&quot; များကို ကာကွယ်ပေးသည့် pop-up blockers များပါဝင်ကြသည်။ &lt;ref&gt;{{cite web
|url=https://technet.microsoft.com/en-us/library/bb457150.aspx#EEAA
|title=Part 5: Enhanced Browsing Security
|work=Changes to Functionality in Microsoft Windows XP Service Pack 2
|last=Andersen
|first=Starr
|author2=Abella, Vincent
 |publisher=[[Microsoft]]
|date=15 September 2004
|accessdate=30 June 2009
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://support.mozilla.com/en-US/kb/Pop-up+blocker
|title=Pop-up blocker
|publisher=[[Mozilla Foundation]]
|accessdate=30 June 2009
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.mactipsandtricks.com/tips/display.lasso?mactip=137
|title=Safari: Using The Pop-Up Blocker
|work=Mac Tips and Tricks
|publisher=WeHostMacs
|year=2004
|accessdate=30 June 2009
|archivedate=13 April 2014
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140413194757/http://www.mactipsandtricks.com/tips/display.lasso?mactip=137
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.opera.com/browser/tutorials/settings/#tabs
|title=Simple settings
|work=Opera Tutorials
|publisher=[[Opera Software]]
|accessdate=30 June 2009
}}&lt;/ref&gt;

ဘရောက်ဆာအများစုသည် အသုံးပြုသူက Bookmark လုပ်ထားသော ဝဘ်ဘရောက်ဆာများကို ပြသပေးနိုင်သည်။ အသုံးပြသူသည် လိုအပ်ပါက လျင်မြန်စွာ ရရှိနိုင်ရန်အတွက် ဖြစ်သည်။ Internet Explorer တွင် Bookmarks ကို &quot;Favorites&quot; ဟု ခေါ်သည်။ ထို့ပြင် အဓိကဘရောက်ဆာအားလုံးသည် web feedaggregator တစ်ပါတည်း ပါဝင်ကြသည်။ [[Firefox]] တွင် web feeds များကို &quot;live bookmarks&quot; အဖြစ် ပုံစံပြောင်း၏။ ထို့နောက် Bookmark folder တွင် recententries အဖြစ် ရှိနေသည်။ အော်ပရာတွင် traditional feed reader ပါဝင်ပြီး feed များကို သိမ်းဆည်းခြင်း၊ ပြသခြင်းများကို လုပ်ဆောင်သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://johnbokma.com/firefox/rss-and-live-bookmarks.html
|title=Mozilla Firefox: RSS and Live Bookmarks
|last=Bokma
|first=John
|accessdate=30 June 2009
}}&lt;/ref&gt; In [[Opera (web browser)|Opera]], a more traditional feed reader is included which stores and displays the contents of the feed.&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.opera.com/mail/rss/
|title=RSS newsfeeds in Opera Mail
|publisher=[[Opera Software]]
|accessdate=30 June 2009
|archivedate=19 January 2012
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120119111128/http://www.opera.com/mail/rss/
}}&lt;/ref&gt;

ဘရောက်ဆာအများစုတွင် အခြားသော အင်္ဂါရပ်များဖြင့် အသုံးပြုသူများသည် plug-ins များကို ဒေါင်းလုတ်ပြုလုပ်ကာ အသုံးပြုနိုင်ကြသည်။

===အသွင်အပြင်===
[[File:LG Smart TV web browser.jpg|thumb|right|အချို့အိမ်သုံးဖျော်ဖြေရေးပစ္စည်းများသည် LG Smart TV ကဲ့သို့ ဝဘ်ဘရောက်ဆာများ ပါဝင်လာကြသည်။ ဘရောက်ဆာကို LG's &quot;Magic Motion&quot; remote နှင့် on-screen keyboard များ အသုံးပြုကာ ထိန်းချုပ်သည်။]]

အဓိကအသုံးပြုကြသည့် ဝဘ်ဘရောက်ဆာများ၏ အသွင်အပြင်တွင် အောက်ပါအရာများသည် အများအားဖြင့် ပါဝင်လေ့ ရှိသည်။ &lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.about-the-web.com/shtml/browsers.shtml
|title=About Browsers and their Features
|publisher=SpiritWorks Software Development
|accessdate=5 May 2009
|archivedate=10 July 2017
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170710054155/http://www.about-the-web.com/shtml/browsers.shtml
}}&lt;/ref&gt;

* Back နှင့် forward ခလုတ်များ ပါဝင်ကြသည်။ အရင်ကြည့်ပြီးသားအရာကို ကြည့်ရန်နှင့် ရှေ့ဆက်ကြည့်မည့်အရာများကို ကြည့်ရန် သုံးသည်။
* refresh သို့မဟုတ် reload ခလုတ် ပါဝင်သည်။ လက်ရှိကြည့်နေသည့်ရင်းမြစ်ကို ပြန်လည်ရယူရန် သုံးသည်။
* stop ခလုတ် - ရင်းမြစ်ရယူနေမှုကို ပယ်ဖျက်ရန် သုံးသည်။ stop ခလုတ်ကို reload ခလုတ်နှင့် တွဲထားသည်။
* home ခလုတ် - အသုံးပြုသူ၏ မူလစာမျက်နှာသို့ ကြည့်ရှုရန် သုံးသည်။
* address bar - Uniform Resource Identifier (URI) များ ထည့်သွင်းရန် ဖြစ်သည်။
* search bar - ရှာဖွေရေးအင်ဂျင်တွင် အချက်အလက်များ ရိုက်ထည့်ကာ ရှာဖွေခြင်းအတွက် သုံးသည်။ search bar နှင့် address bar ကို တွဲထားကြသည်။
* status bar ရင်းမြစ်များ ရယူသည့်အလုပ်၏ ဖြစ်စဉ်များကို ပြသရန် ဖြစ်သည်။ ဝလ်စာမျက်နှာကို ချုံ့/ချဲ့လုပ်သည့်အခါနှင့် လင့်များအပေါ် cursor ရောက်ရှိသည့်အခါများတွင် URI ကို ပြသပေးသည်။
* viewport - ဘရောက်ဆာဝင်းဒိုးနှင့်အတူ ဝဘ်စာမျက်နှာ၏ မြင်နိုင်သည့် ဧရိယာ ဖြစ်သည်။
* ဝဘ်စာမျက်နှာ၏ HTML ရင်းမြစ်များကို ပြသနိုင်သည့်စွမ်းရည်။
 
အဓိကအသုံးပြုသည့် ဘရောက်ဆာများသည် ဝဘ်စာမျက်နှာအတွင်းရှိအရာများကို ရှာဖွေနိုင်သည့် လုပ်ဆောင်ချက်များ ပိုင်ဆိုင်သည်။

===ကိုယ်ရေးကိုယ်တာနှင့် လုံခြုံမှု===
ဘရောက်ဆာအများစုသည် HTTP လုံခြုံရေးအတွက် ထောက်ပံ့ထား၏။ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာအချက်အလက်များဖြစ်သည့် web cache, download history, formand search history, cookies, and browsing history တို့ကို လျင်မြန်လွယ်ကူစွာ ဖျက်ပစ်နိုင်သည်။

===စံနှုန်းများ ထောက်ပံ့မှု===
အစောပိုင်းကလ ဘရောက်ဆာတို့သည် ရိုးရှင်းသည့် HTML ဗားရှင်းကိုသာ အထောက်အပံ့ပေး၏။ နောက်ပိုင်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာသည့်အခါ ဝဘ်ဘရောက်ဆာများသည် HTML စံနှုန်းနှင့် မကိုက်ညီသည့်ဘက်သို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ခေတ်သစ်ဘရောက်ဆာတို့သည် standards-based and de facto HTML and XHTML စသည်တို့ကို ထောက်ပံ့နိုင်၏။

===တိုးချဲ့နိုင်စွမ်း===
ဘရောက်ဆာ၏ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းကို တိုးချဲ့ခြင်းကို browser extension ဟု ခေါ်၏။ ကွန်ပျူတာပရိုဂရမ်တစ်ခု ဖြစ်၏။  browser extensions ကို ထုတ်လုပ်ရန် အဓိကအသုံးပြုသည့် ဘရောက်ဆာအားလုံးတိုင်း ထောက်ပံ့ပေးထားကြသည်။

==ပါဝင်သည့်အရာများ==
ဝဘ်ဘရောက်ဆာများတွင် user interface, layout engine, rendering engine, JavaScript interpreter, UI backend, networking componentand data persistence component များ ပါဝင်၏။ ထိုပါဝင်သည့် အရာများဖြင့် ဘရောက်ဆာတစ်ခုသည် လုပ်ဆောင်ချက်များကို လုပ်ဆောင်သည်။ ထို့အပြင် လုပ်ဆောင်ချက်အားလုံးကိုလည်း အတူတကွ လုပ်ဆောင်ပေး၏။&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://taligarsiel.com/Projects/howbrowserswork1.htm
|title=Behind the scenes of modern web browsers
|publisher=Tali Garsiel
|accessdate=12 October 2013
|archive-date=18 April 2018
|archive-url=https://web.archive.org/web/20180418175529/http://taligarsiel.com/Projects/howbrowserswork1.htm
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ဝဘ် ဘရောက်ဆာများ| ]]</text>
      <sha1>1qnd8d3obzlx18qky80aj2jkj2sw8oj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107056</id>
    <revision>
      <id>1056209</id>
      <parentid>1055232</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T01:29:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-51696-31</username>
        <id>148653</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ် */</comment>
      <origin>1056209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="104598" sha1="g4l26hy2obou2v2ccbwuxxvdtw2r1kj" xml:space="preserve">'''ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်'''ဆိုသည်မှာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်တွင် နိုင်ငံတော်အခမ်းအနားများနှင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးဆောင်သော အစည်းအဝေးများ ပြုလုပ်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအချင်းချင်း ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ရာတွင်လည်းကောင်း စနစ်တကျရှိစေရေးနှင့် မှန်ကန်မြန်ဆန်စွာ ဆောင်ရွက်ရေးအတွက် သတ်မှတ်ထားသော အင်္ဂါစဉ်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.moi.gov.mm/ppd/?q=book/bid-4079|title=အတွဲ (၆၉)၊ အမှတ် (၃၀)၊ ၁၅-၇-၂၀၁၆ ရက်ထုတ်စာစောင်|last=|first=|author2=|date= |publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=}}&lt;/ref&gt;

==ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်==

လက်ရှိပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လ ၁၃ ရက်နေ့ ရက်စွဲပါ လျှို့ဝှက်စာအရ သတ်မှတ်ထားပါသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.facebook.com/share/p/1CCcimydVD/|title=https://www.facebook.com/share/p/1CCcimydVD/|last=|first=|author2=|date= |publisher=|accessdate=}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''စဉ်'''
|'''ရာထူး'''
|'''တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်'''
|-
|၁
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
|[[မင်းအောင်လှိုင်|ဦးမင်းအောင်လှိုင်]]
|-
|၂
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတများ]]
|
*[[ညိုစော|ဦးညိုစော]]
*[[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]]
|-
|၃
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[ခင်ရီ|ဦးခင်ရီ]]
|-
|၄
|[[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[အောင်လင်းဒွေး|ဦးအောင်လင်းဒွေး]]
|-
|၅
|[[ပြည်ထောင်စု တရားသူကြီးချုပ်]]
|[[သာဌေး|ဦးသာဌေး]]
|-
|၆
|[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|[[ရဲဝင်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦး]]
|-
|၇
|[[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး ဥက္ကဋ္ဌများ|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[အောင်ဇော်သိန်း|ဦးအောင်ဇော်သိန်း]]
|-
|၈
|[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[သန်းစိုး (ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်)|ဦးသန်းစိုး]]
|-
|၉
|[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|[[ကျော်စွာလင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်း]]
|-
|၁၀
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]]
|-
|၁၁
|[[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[Jeng Phang နော်တောင်|ဦးဂျဲန်ဖန်နော်တောင်(ခ)ဦးနော်တောင်]]
|-
|၁၂
|[[ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ]]
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး (၃၀) ဦး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
*[[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]]
* [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]]
* [[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]]
* [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]]
* [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကိုဦး]]
* [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]]
* [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့်နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]]
* [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ ကံဇော်]]
* [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]]
* [[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန|တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]]
* [[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]]
* [[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]]
* [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]]
* [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]]
* [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]]
* [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]]
* [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]]
* [[ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန|ယဉ်ကျေးမှု၊ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]]
* [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်််ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]]
* [[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]]
* [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ဆန်းဦး|ဦးဆန်းဦး]]
* [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]]
* [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုနှင့်အသေးစား၊အငယ်စား၊အလတ်စားနှင့်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]]
* [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]]
* [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]]
* [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]]
* [[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]]
* [[လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မောင်သင်း|ဒေါက်တာ မောင်သင်း]]
* [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]]
* [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ စိုးဝင်း]]
|-
|၁၃
|[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်]]
|[[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]]
|-
|၁၄
|[[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး|ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်]]
|[[နိုင်သက်ဦး|ဒေါ်နိုင်သက်ဦး]]
|-
|၁၅
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]]
|[[ကျော်စွာလင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်း]]
|-
|၁၆
|[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]
|–
|-
|၁၇
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]]
|[[ထိန်ဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထိန်ဝင်း]]
|-
|၁၈
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]]
|[[ထွန်းဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းဝင်း]]
|-
|၁၉
|[[ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[တင်မောင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးတင်မောင်ဝင်း]]
|-
|၂၀
|[[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌများ]]
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ (၁၄) ဦး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
*[[ကချင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|ကချင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးရားဝမ်ဂျုံး
*[[ကယားပြည်နယ် လွှတ်တော်|ကယားပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးမော်ရယ်
*[[ကရင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးစန်းကို
*[[ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးကောလ်လျန်ထန်း
*[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးတင့်လှိုင်မြင့်
*[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[မြတ်ကို|ဦးမြတ်ကို]]
*[[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးအောင်ချိုဦး
*[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|မကွေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဒေါက်တာ မောင်မောင်ဌေး
*[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[အောင်ကျော်မိုး|ဦးအောင်ကျော်မိုး]]
*[[မွန်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|မွန်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးသက်ထွေး
*[[ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|ရခိုင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဒေါက်တာ စန်းရွှေ
*[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးဌေးအောင်
*[[ရှမ်းပြည်နယ် လွှတ်တော်|ရှမ်းပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[စိုင်းလုံကျော်|ဦးစိုင်းလုံကျော်]]
*[[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးသိန်းထွန်း
|-
|၂၁
|[[နေပြည်တော်ကောင်စီ|နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[ကံမြင့်သန်း|ဦးကံမြင့်သန်း]]
|-
|၂၂
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ် (၁၄) ဦး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
*[[ကချင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကချင်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] [[ခက်ထိန်နန်|ဦးခက်ထိန်နန်]]
*[[ကယားပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကယားပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] ဦးအံ့မော်
*[[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကရင်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] [[စောမြင့်ဦး|ဦးစောမြင့်ဦး]]
*[[ချင်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ချင်းပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] [[ဝုန်ဆွန်းထန်|ဒေါက်တာ ဝုန်ဆွန်းထန်]]
*[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] [[ကိုလေး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဦးကိုလေး]]
*[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] [[ဇော်နိုင်ဦး|ဦးဇော်နိုင်ဦး]]
*[[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] [[မျိုးဆွေဝင်း|ဦးမျိုးဆွေဝင်း]]
*[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|မကွေးတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] [[တင်ကိုကို|ဦးတင်ကိုကို]]
*[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] [[မျိုးအောင်|ဦးမျိုးအောင်]]
*[[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|မွန်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] [[အောင်ဝင်းသန်း|ဦးအောင်ဝင်းသန်း]]
*[[ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ရခိုင်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] ဦးနိုင်ဦး
*[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] [[အောင်နိုင်သူ|ဦးအောင်နိုင်သူ]]
*[[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ရှမ်းပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] ဦးစိုင်းထိန်စိုး
*[[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] ဦးအေးကျော်
|-
|၂၃
|[[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[ခင်နိုင်ဦး|ဒေါက်တာ ခင်နိုင်ဦး]]
|-
|၂၄
|[[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[စိုးသိန်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးစိုးသိန်း]]
|-
|၂၅
|[[မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[သစ်လင်းအုန်း|ဦးသစ်လင်းအုန်း]]
|-
|၂၆
|[[တပ်မတော် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအကြီးအကဲများ|တပ်မတော်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ]]
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး (၁၉) ဦး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* [[အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] [[နီလင်းအောင်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး နီလင်းအောင်]]
* [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မင်းလတ်
* [[အမှတ် (၃) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၃)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] နှင့် စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ကြည်း) [[သန်းထိုက်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းထိုက်]]
* [[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်လင်းမောင်
* [[စစ်ရေးချုပ်]] [[ဇော်ဟိန်း|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်ဟိန်း]]
* [[စစ်ထောက်ချုပ်]] [[ဇော်မျိုးတင်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မျိုးတင်]]
* တပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း
* [[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေး အရာရှိချုပ်|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်]] ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးမင်းထွန်း
* [[စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်]] ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထိန်ဝင်း
* [[စစ်ဥပဒေချုပ်]] ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးသန့်နိုင်
* [[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့် စာရင်းစစ်ချုပ် (ကြည်း/ရေ/လေ)|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်(ကြည်း၊ရေ၊လေ)]] [[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]]
* [[စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်|တပ်မ​တော်စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်]] ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ကိုထိုက်
* [[လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ်]] ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးမင်း
* [[ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေး အရာရှိချုပ်ရုံး|ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်]] [[မိုးမြင့်ဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးမြင့်ဆွေ]]
* စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ရေ) ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းထူး
* အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ [[ရာပြည့်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]]
* အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီအတွင်းရေးမှူး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းနိုင်
* အရန်အင်အားမှ [[နိုင်နိုင်ဦး|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး နိုင်နိုင်ဦး]]
* ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့|မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ ရဲချုပ်]] ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးလှိုင်
|-
|၂၇
|[[ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီးများ]]
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; တရားသူကြီး (၈) ဦး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* [[သောင်းနိုင်|ဦးသောင်းနိုင်]]
* ဦးသိန်းကိုကို
* [[သင်းသင်းနွဲ့|ဒေါ်သင်းသင်းနွဲ့]]
* ဒေါ်ပြုံးပြုံးအေး
* ဒေါက်တာ ကိုကိုနိုင်
* ဦးဝင်းမြင့်
* ဒေါ်စိုးခက်ခက်
* ဒေါ်သင်းသင်းချို
|-
|၂၈
|[[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး အဖွဲ့ဝင်များ]]
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; အဖွဲ့ဝင် (၈) ဦး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဦးဉာဏ်ထွန်း
* ဦးမျိုးတင့်
* ဦးကျော်ဆန်း
* ဦးတူးမော်
* ဒေါ်စုစုဝင်း
* ဒေါ်ဥမ္မာအေး
* ဦးတင့်ဝေ
* ဒေါက်တာ မာလာမော်
|-
|၂၉
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင်များ
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; အဖွဲ့ဝင် (၁၄) ဦး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဦးအောင်မိုးမြင့်
* ဦးအောင်လွင်ဦး
* ဦးမြင့်ဦး
* ဦးခင်မောင်ဦး
* ဦးမြင့်သိန်း
* ဦးကိုကိုလွင်
* ဦးသန်းအောင်ကျော်
* ဦးခင်ဇော်
* ဦးသန်းထွတ်သိန်း
* ဦးအောင်မြင့်လွင်
* ဦးခင်မောင်ကြီး
* ဦးမျိုးမောင်
* ဦးကြည်သိန်း
* [[ခင်သင်းဝေ|ဒေါ်ခင်သင်းဝေ]]
|-
|၃၀
|ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot;&gt; [[ဥပဒေကြမ်း ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] &lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဥက္ကဋ္ဌ​ [[နန္ဒကျော်စွာ|ဒေါက်တာ နန္ဒကျော်စွာ]]
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်သန်းသန်းအေး
* အဖွဲ့ဝင် ဦးစိုးတင့်အောင်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးတင့်လွင်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးကျော်မင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးတင်ရွှေ
* အဖွဲ့ဝင် ဦးသန့်ဇော်
* အဖွဲ့ဝင် စိုင်းဝန်းဆမ်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးဇော်မင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးနိုင်မင်းဦး
* အဖွဲ့ဝင် နန်းကျင်း(ခ)နန်းစိန်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးနိုင်နိုင်ကျော်
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းမြိုင်
* အဖွဲ့ဝင် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး မျိုးထက်ဝင်း
* အတွင်းရေးမှူး [[သိန်းထွန်းဦး|ဦးသိန်းထွန်းဦး]]
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot;&gt;[[ဥပဒေကြမ်း ကော်မတီ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသားလွှတ်တော်]]&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဥက္ကဋ္ဌ​ ဒေါ်နွယ်နွယ်ဦး
* အဖွဲ့ဝင် ဦးအောင်ကျော်မင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးပြုံးချို
* အဖွဲ့ဝင် ဦးသန်းထွန်း
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်ဇင်ပပဦး
* အဖွဲ့ဝင် ဦးခိုင်ဝင်းအောင်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးဟိန်းမင်းဦး
* အဖွဲ့ဝင် ဦးမိုးမြင့်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးအေးပိုင်
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်ပီကျိန်ငိုက်မန်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးစိုးကြည်
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်ဇော်ထွန်း
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်မှူးကြီး လှိုင်ဝင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်ကြီး ဒေါ်ဖြိုးဖြိုးဝေ
* အတွင်းရေးမှူး [[ဇင်မင်းထက်|ဦးဇင်မင်းထက်]]
&lt;/div&gt;
|-
|၃၁
|ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီ
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; ပြည်သူ့လွှတ်တော်
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဥက္ကဋ္ဌ [[တေဇကျော်|ဦးတေဇကျော်]]
* အဖွဲ့ဝင် ဦးထွန်းထွန်းအောင်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးသိန်းရီ
* အဖွဲ့ဝင် ဦးတင့်ဆွေ
* အဖွဲ့ဝင် ဦးကိုကိုသင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးမောင်မောင်စိုး
* အဖွဲ့ဝင် ဦးအေးချမ်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးခင်မောင်ဝင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးဝင်းကျော်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးမြင့်စိုး
* အဖွဲ့ဝင် ဦးသန်းရွှေ
* အဖွဲ့ဝင် ခွန်လှသိန်း
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးညွန့်
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်ကြီး ဒေါ်ယမင်းအောင်
* အတွင်းရေးမှူး ဦးတင်အောင်ချစ်
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; အမျိုးသားလွှတ်တော်
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဥက္ကဋ္ဌ [[ချစ်ဆွေ (သံအမတ်ကြီး)|ဦးချစ်ဆွေ]]
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်သိင်္ဂီဝင်းရွှေ
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်မီမီကျော်ထွန်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးချစ်ဝေ
* အဖွဲ့ဝင် ဦးဗိုလ်သိန်းနိုင်
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်အေးချမ်းမုံ
* အဖွဲ့ဝင် ဦးကျော်ကျော်လင်း(ခ)ဦးထိန်လင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်ထားထားနု
* အဖွဲ့ဝင် ဦးအောင်ကျော်မင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးဇော်ဇော်မြင့်
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်စိုးစိုးမြင့်
* အဖွဲ့ဝင် ခွန်ဝင်းဦး
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်မှူးချုပ် ခင်မောင်စိုး
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်မှူးကြီး ဖြိုးမင်းဝင်း
* အတွင်းရေးမှူး ဦးသန်းအောင်
&lt;/div&gt;
|-
|၃၂
|လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီ
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; ပြည်သူ့လွှတ်တော်
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဥက္ကဋ္ဌ [[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]]
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါက်တာ ကျော်ဦး
* အဖွဲ့ဝင် စိုင်းဆမ်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးအောင်ဇော်မိုး(ခ)အောင်ဇော်မိုးထွန်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးအောင်မျိုးသန်း
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်သိင်္ဂီမြင့်ရည်
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်စိုးစိုးရီ
* အဖွဲ့ဝင် ဦးစိုးနိုင်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးစောဝင်းထိန်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးသန်းနိုင်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးစိုးဝင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးဂုဏ်ဝမ်း
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်ချုပ် ရဲကျော်သူ
* အဖွဲ့ဝင် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး တင်သောင်းလင်း
* အတွင်းရေးမှူး ဒေါက်တာ ကျော်ကျော်ဌေး 
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; အမျိုးသားလွှတ်တော်
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဥက္ကဋ္ဌ [[Jeng Phang နော်တောင်|ဦးဂျဲန်ဖန်နော်တောင်(ခ)ဦးနော်တောင်]]
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါက်တာ ကျော်ထွန်း
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါက်တာ ဗညားအောင်မိုး
* အဖွဲ့ဝင် ဦးတင့်ဇော်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးခင်ဇော်ထွန်း
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်နီနီမာ
* အဖွဲ့ဝင် ဦးကျော်တင်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးသိန်းဇော်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးယုနိုင်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးခင်မောင်ဌေး
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်မြမြသက်
* အဖွဲ့ဝင် စိုင်းဝင်းခိုင်
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်ချုပ် ကျော်သူရအေး
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးရွှေ
* အတွင်းရေးမှူး ဦးအောင်တင်မြင့်
&lt;/div&gt;
|-
|၃၃
|အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များစိစစ်ရေးကော်မတီ
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; ပြည်သူ့လွှတ်တော်
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဥက္ကဋ္ဌ [[သန်းထွန်းဦး|ဦးသန်းထွန်းဦး]]
* အဖွဲ့ဝင် ဦးမင်းခန့်ကျော်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးခင်မောင်ထွန်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးအောင်လင်းလှိုင်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးအောင်ကျော်နှင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးလူဇော်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးအောင်ကိုလတ်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးထွန်းထွန်းမိုး
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်ဆွေဆွေသင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးဉာဏ်ဝင်းထိုက်
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်စမ်းစမ်းဌေး
* အဖွဲ့ဝင် ဦးအောင်မြသန်း
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်စိုး
* အဖွဲ့ဝင် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး လှနိုင်
* အတွင်းရေးမှူး ဦးသန်းထွန်း 
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; အမျိုးသားလွှတ်တော်
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဥက္ကဋ္ဌ ဦးလှသိန်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးဝင်းဖေမောင်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးအောင်စိုး
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်ကျော့ယဉ်ဝင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးကျော်စိန်လှ
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်ယဉ်မင်းထိုက်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးဖြိုးဝေဝင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးခင်မောင်တင့်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးအောင်သီဟ
* အဖွဲ့ဝင် ဦးခင်မောင်သန်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးဇော်မင်းထူး
* အဖွဲ့ဝင် စောမြတ်ထွဋ်ဝင်း(ခ)ကိုဆွိ
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်အောင်
* အဖွဲ့ဝင် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ဝင်းမြင့်ထွန်း
* အတွင်းရေးမှူး ဦးရန်နိုင်ဦး
&lt;/div&gt;
|-
|၃၄
|[[တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|တိုင်းမှူးများ]]
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; တိုင်းမှူး (၁၄) ဦး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* [[နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်ချုပ် ကြည်သိုက်
* [[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဇော်ထွေး
* [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်ချုပ် အေးမင်းဦး
* [[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်နိုင်ဦး
* [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ''လစ်လပ်''
* [[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်ချုပ် စိုးမြတ်ထွဋ်
* [[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အရှေ့​တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ ဇော်လွင်စိုး
* [[ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ကျော်ဟန်
* [[ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်ချုပ် တင်မင်းလတ်
* [[အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကျော်ခိုင်
* [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော
* [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်ချုပ် ကျော်သူရ
* [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဌေး
* [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်ချုပ် စိုးကျော်ထက်
|-
|၃၅
|ဒုတိယဝန်ကြီးများ
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; ဒုတိယဝန်ကြီး (၄၈) ဦး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးခင်လတ်
* နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး ဒုတိယဝန်ကြီး [[ခိုင်ခိုင်စိုး|ဒေါက်တာ ခိုင်ခိုင်စိုး]]
* နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး [[ထင်ကျော်သူ|ဦးထင်ကျော်သူ]]
* ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးအောင်မြိုင်
* ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးထွန်းလူ
* ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးမင်းဇေယျာလှိုင်
* ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးသက်ဝင်းအောင်
* ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့်
* ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ
* နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး [[နိုင်မင်းကျော်|ဦးနိုင်မင်းကျော်]]
* နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး [[ကိုကိုကျော်|ဦးကိုကိုကျော်]]
* အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့်နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး [[ကျော်ထင် (ဒုတိယဝန်ကြီး)|ဦးကျော်ထင်]]
* အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့်နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးသန့်စင်လွင်
* ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါ်သန်းသန်းလင်း
* ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးဟန်ဝင်းအောင်
* နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး
* တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးစိုင်းထွန်းညို
* ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး [[ထိန်လင်းဦး|ဒေါက်တာ ထိန်လင်းဦး]]
* ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ ဇော်မြင့်
* ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးနေမျိုးလှိုင်
* သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ နေခြည်လဲ့လဲ့သိန်း
* ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ အေးထွန်း
* အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး [[စန်းစန်းနွယ်|ဒေါ်စန်းစန်းနွယ်]]
* ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးရဲတင့်
* သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး [[လင်းအောင်|ဦးလင်းအောင်]]
* ယဉ်ကျေးမှု၊ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးအေးထွန်း
* ယဉ်ကျေးမှု၊ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးဖြိုးဇော်စိုး
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော်
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ ရဲထွန်းဝင်း
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ ရဲတင့်ထွန်း
* သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးသိုက်စိုး
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးခင်လတ်ကြီး
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ သောင်းနိုင်ဦး
* လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးအေးကျော်
* လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးကျော်နိုင်ဝင်း
* စက်မှုနှင့်အသေးစား၊အငယ်စား၊အလတ်စားနှင့်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးသွင်အောင်
* စက်မှုနှင့်အသေးစား၊အငယ်စား၊အလတ်စားနှင့်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ အောင်ဇေယျ
* လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး [[လင်းဇော်ထွန်း|ဦးလင်းဇော်ထွန်း]]
* လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးရဲထွန်းဦး
* အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးမောင်မောင်သန်း
* စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး [[မင်းမင်း|ဦးမင်းမင်း]]
* စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးဝင်းမြင့်ခိုင်
* အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးညီညီ
* လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးစစ်နိုင်
* ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး [[မျိုးမြင့်|ဦးမျိုးမြင့်]]
* ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ သောင်းနိုင်
* လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ သန်းစိုး
* လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ သန့်ဇော်လွင်
|-
|၃၆
|ဒုတိယရှေ့နေချုပ်
|[[ထိန်လင်းဦး|ဒေါက်တာ ထိန်လင်းဦး]]
|-
|၃၇
|ဒုတိယစာရင်းစစ်ချုပ်
|ဒေါ်ခိုင်ခိုင်အောင်
|-
|၃၈
|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်များ
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; အဖွဲ့ဝင် (၆) ဦး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဒေါ်ခင်မျိုးမြင့်
* ဦးစိုးတင့်
* ဒေါက်တာ စုစုဒွေး
* ဦးထွန်းထွန်းဝင်း
* ဒေါ်ခင်ရွှေမြင့်
* ဒေါက်တာ ခင်ချစ်ချစ်
|-
|၃၉
|နေပြည်တော်ကောင်စီဝင်များ
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; ကောင်စီဝင် (၆) ဦး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဗိုလ်မှူးကြီး ရဲမိုး
* ဦးမင်းဦး
* ဦးခင်မောင်လတ်
* ဦးဝင်းမိုးခိုင်
* ဦးထွန်းထွန်း
* ဦးအောင်ဇေယျ
|-
|၄၀
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် (၁၄) ဦး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* [[ကချင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ကချင်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[အေးအေးမော်|ဒေါ်အေးအေးမော်]]
* [[ကယားပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ကယားပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[ထွန်းထွန်းဦး (တရားသူကြီး)|ဦးထွန်းထွန်းဦး]]
* [[ကရင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ကရင်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[ညွန့်လင်း|ဦးညွန့်လင်း]]
* [[ချင်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] ဦးမြတ်စံ
* [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[ဇော်ထူး|ဦးဇော်ထူး]]
* [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[အေးအေးသန်း|ဒေါ်အေးအေးသန်း]]
* [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်|ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[လွင်လွင်အေးကျော်|ဒေါ်လွင်လွင်အေးကျော်]]
* [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်|မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[မိမိမော်|ဒေါ်မိမိမော်]]
* [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[လှမြင့် (တရားသူကြီး)|ဒေါ်လှမြင့်]]
* [[မွန်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|မွန်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[ဌေးမြင့်အေး|ဒေါ်ဌေးမြင့်အေး]]
* [[ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ရခိုင်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[မြအေး (တရားသူကြီး)|ဒေါ်မြအေး]]
* [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[စန္ဒာသွယ်|ဒေါ်စန္ဒာသွယ်]]
* [[ရှမ်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ရှမ်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[သန်းဦးလွင်|ဦးသန်းဦးလွင်]]
* [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[မိုးမိုးအေး|ဒေါ်မိုးမိုးအေး]]
|-
|၄၁
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၁၄) ဦး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ကချင်ပြည်နယ်လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းထွန်းအေး
* ကယားပြည်နယ်လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးရယ်
* ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးအေးမင်းထွေး
* ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန့်စင်ဦး
* စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးမျိုးသန့်
* တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးခင်မောင်မြင့်
* ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးကျော်ဌေး
* မကွေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးခင်မောင်ညို
* မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးကျော်မြင့်
* မွန်ပြည်နယ်လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးမင်းအောင်မြင့်
* ရခိုင်ပြည်နယ်လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာ ထင်လင်းဦး
* ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ [[ကျော်ကျော်စိုး|ဦးကျော်ကျော်စိုး]]
* ရှမ်းပြည်နယ်လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုင်းထွန်းစိန်
* ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးစောသက်နိုင်ဦး
|-
|၄၂
|[[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများ]]
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; [[ကချင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကချင်ပြည်နယ်]]
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးရန်နောင်
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဦးချန်တန်ခင်
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဦးကျော်မင်းခိုင်
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးအောင်နိုင်
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးရဲရင့်ဆွေ
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်သိမ်းရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာ အောင်ဝင်း
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာ သန်းဌေးအောင်
* ဗမာတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးစိုးသိန်း
* ရှမ်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးတင်အောင်
* လီဆူးတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာ၀န်ကြီး ဦးလီပေါ်ရဲ့
* ရဝမ်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးမယစ်ယောရှု
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; [[ကယားပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကယားပြည်နယ်]]
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး သန်းစိုးအောင်
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဦးတင်လှ
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဦးအောင်မျိုးသိန်း
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးရဲဝင်း
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးဂျိုးဇက်ကျော်
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး ဒေါ်နှင်းနှင်းရီ
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဦးစောဟူးဟူး
* ဗမာတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဒေါ်ခင်သန္တာထွန်း
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; [[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကရင်ပြည်နယ်]]
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမိုးဝင်း
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဦးညီညီဇော်
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဦးစောထွန်းအောင်
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးစောမျိုးမြင့်
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးအောင်လွင်
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး ဦးစယဉ်ဌေး
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး စောခေါင်ပန်ထော့
* ဗမာတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးတင်မောင်လှိုင်
* မွန်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးမျိုးမြင့်နိုင်
* ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ခွန်မြတ်ထူး
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; [[ချင်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ချင်းပြည်နယ်]]
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး ခင်မောင်ထွေး
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာ လျန်ဇခုပ်
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဦးစိန်ထွန်းလှ
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးနေလင်းအောင်
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးပေါင်ဇလန်း
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး ဦးဝင်းဇော်ဦး
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဦးအောင်ကျော်ဌေး
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး ဝင်းတင်စိုး
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဦးအောင်ဇော်ဦး
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဦးညွန့်ဝင်းအောင်
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးခင်မောင်အေး
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးဆန်းဝင်း
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး ဦးတင်သန်းဝင်း
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာ သောင်းနိုင်
* [[နာဂ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးလှထွန်း
* ရှမ်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးစိန်ဖေ
* ချင်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးငွန်ဘွလ်ထန်
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး ရန်ကြီးအောင်
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဦး​မောင်ကြီး
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဦးသက်နိုင်
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာ ဝင်းအောင်
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးအောင်ကျော်ကျော်ဦး
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး ဦးသိန်းလွင်
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဦးမင်းမင်းလတ်
* ကရင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး စောမာတင်လူသာ
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး ညီလန်းချို
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဦးဇော်ဝင်း
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဒေါက်တာ ထူးခြားအောင်
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးကျော်ထွဋ်
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးကိုကိုဦး
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး ဦးကျော်ကျော်လင်း
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဦးနိုင်လင်းဆွေ(ခ)ဦးထွန်းထွန်းဦး
* ကရင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး စောလင်းအောင်
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး မိုးမင်းသိန်း
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဦးစန်းလွင်
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဒေါ်နွယ်နီနိုင်
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးဆန်းညွန့်အောင်
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးအောင်နိုင်
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး ဦးစိုင်းမြင့်အေး
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဦးကြည်ထွန်း
* ချင်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးထွန်းခင်
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး နေလင်းစိုး
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဦးသိန်းဌေး
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဦးလှကြွယ်
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးကျော်မိုးသက်
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးလှမျိုး
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး ဒေါ်သိင်္ဂီအောင်
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဦးခင်မောင်အေး
* ရှမ်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး စိုင်းအောင်ကြည်
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; [[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|မွန်ပြည်နယ်]]
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်စွာမြင့်
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး နိုင်လယိတမ(ခ)နိုင်ခင်မောင်ဇင်
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဦးတင်ဇော်ထွန်း
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးဇေယျာဦး
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးမင်းမြင့်မောင်လေး
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး မိလဝီဟန်
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာ အောင်မြတ်ကျော်စိန်
* ဗမာတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးမျိုးမင်းလှိုင်
* ကရင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးအောင်ကျော်သိန်း
* ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးချစ်သိန်း
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; [[ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ရခိုင်ပြည်နယ်]]
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်သူရ
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဦးအောင်ကျော်မိုး
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဦးကျော်စိုး
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးကျော်ဆွေလင်း
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးသက်ထွန်း
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး ဦးမြင့်စိုး
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဦးမြင့်စိုးဝင်း
* ချင်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးတင်လှ
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး ဝင်းတင့်
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာ မေသန်းနွယ်
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဦးဗိုလ်ဌေး
* ပြန်ကြားရေး၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်သာသနာရေးဝန်ကြီး ဦးနေလင်းထွန်း
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာ မျိုးသော်
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဒေါက်တာ ထူးမောင်
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး ဦးစိုးဦး
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး [[မျိုးမြင့်အောင်|ဦးမျိုးမြင့်အောင်]]
* ကရင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး စောဂျက်ကော့ထူး
* ရခိုင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးနေမင်းထွန်း
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; [[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ရှမ်းပြည်နယ်]]
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး စိန်ဝင်း
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာ လဆိုင်း
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဒေါ်နန်းခမ်းလူ
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးခွန်သန်းထူး
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးလင်းအောင်ဆွေ
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး စိုင်းဝမ်းလှိုင်းတစ်ပ်
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဦးခွန်ထွန်းဖြူ
* [[ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးအာကာလင်း
* [[ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးခွန်ဖိုးစိန်
* [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ]] ''လစ်လပ်''
* [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ]] ''လစ်လပ်''
* [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း|“ဝ”ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ]] ''လစ်လပ်''
* ဗမာတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဒေါ်ခင်ထွေးအောင်
* ကချင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးကိန်မိုင်
* လီဆူးတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဒေါ်ငွေလှိုင်
* လားဟူတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးဝီလ်ဆင်မိုး
* အင်းသားတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဒေါ်တင်တင်ရီ
* အာခါတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးထွန်းအောင်
* ကယန်း(ခ)ပဒေါင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဒေါ်အေးချိုစိန်
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမင်းဦး
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဦးအောင်စန်းချစ်
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဦးခင်မောင်ကြည်
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးကျော်ထွန်းဇော်
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးကျော်မျိုးတင်
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး ဒေါ်မေသန်းဦး
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဦးမောင်​မောင်ဦး
* ကရင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး မန်းသိန်းကျော်
* ရခိုင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးစိုးညွန့်
&lt;/div&gt;
|-
|၄၃
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် ဥပဒေချုပ်
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; ဥပဒေချုပ် (၁၄) ဦး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ကချင်ပြည်နယ်ဥပဒေချုပ် ဒေါ်နန်းလှလှအေး
* ကယားပြည်နယ်ဥပဒေချုပ် ဦးဝင်းနိုင်
* ကရင်ပြည်နယ်ဥပဒေချုပ် ဒေါ်နော်သန်းသန်းငြိမ်း
* ချင်းပြည်နယ်ဥပဒေချုပ် ဦးကပ်တလွန်း
* စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးဥပဒေချုပ် ဒေါ်လှလှဝင်း
* တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးဥပဒေချုပ် ဦးထိန်လင်းကျော်
* ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးဥပဒေချုပ် ဦးခင်မောင်တင့်
* မကွေးတိုင်းဒေသကြီးဥပဒေချုပ် ဦးအေးလွင်
* မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးဥပဒေချုပ် ဦးလှသိန်း
* မွန်ပြည်နယ်ဥပဒေချုပ် ဒေါ်မိသန္တာမြင့်
* ရခိုင်ပြည်နယ်ဥပဒေချုပ် ဦးဝင်းမောင်
* ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးဥပဒေချုပ် ဒေါ်ဖြူမာဝေ
* ရှမ်းပြည်နယ်ဥပဒေချုပ် ဦးစိုင်းကျော်ဇံ
* ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးဥပဒေချုပ် ဦးခင်မောင်လွင်
|-
|၄၄
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် စာရင်းစစ်ချုပ်
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; စာရင်းစစ်ချုပ် (၁၄) ဦး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ကချင်ပြည်နယ်စာရင်းစစ်ချုပ် ဒေါ်ခင်လေးနွယ်
* ကယားပြည်နယ်စာရင်းစစ်ချုပ် ဒေါ်မော်မော်
* ကရင်ပြည်နယ်စာရင်းစစ်ချုပ် ဦးအောင်စိုး
* ချင်းပြည်နယ်စာရင်းစစ်ချုပ် ဦးမောင်မောင်ခင်
* စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးစာရင်းစစ်ချုပ် ဒေါ်မြင့်မြင့်သိန်း
* တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးစာရင်းစစ်ချုပ် ဒေါ်ဌေးဌေးမြင့်
* ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးစာရင်းစစ်ချုပ် ဒေါ်တင်တင်ငြိမ်း
* မကွေးတိုင်းဒေသကြီးစာရင်းစစ်ချုပ် ဒေါ်အေးအေး
* မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးစာရင်းစစ်ချုပ် ဒေါ်ခင်ခင်သီ
* မွန်ပြည်နယ်စာရင်းစစ်ချုပ် ဒေါ်သိန်းသိန်းဦး
* ရခိုင်ပြည်နယ်စာရင်းစစ်ချုပ် ဒေါ်ခင်သန်းကြည်
* ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးစာရင်းစစ်ချုပ် ဒေါ်ခင်မာချို
* ရှမ်းပြည်နယ်စာရင်းစစ်ချုပ် ဒေါ်ခင်ထွေးရီ
* ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးစာရင်းစစ်ချုပ် ဒေါ်ငြိမ်းငြိမ်းဝင်း
|-
|၄၅
|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၃) ဦး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဦးဇော်မြင့်နိုင်
* ဦးသက်ထွန်းအောင်
* ဒေါက်တာ စန္ဒာဦး
|-
|၄၆
|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင်များ
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; အဖွဲ့ဝင် (၈) ဦး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဦးကျော်ဝင်းသိန်း
* ဒေါက်တာ ထွန်းထွန်းဦး
* [[တိုးရီ|ဦးတိုးရီ]
* ဦးဝင်းဇော်မိုး
* ဦးတင်အောင်ဝင်း
* ဦးလွန်းဘော်
* ဦးကျော်စိုးညွန့်
* ဦးမင်းဟန်
|-
|၄၇
|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင်များ
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; အဖွဲ့ဝင် (၁၀) ဦး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဒေါက်တာ မြင့်သူမြိုင်
* ဦးဝင်းလှိုင်ဦး(ခ)ကုန်ဇမှုန်း
* ဦးသန်းဝင်း
* ဦးတင်ကိုကို
* ဦးအုန်းခိုင်
* ဒေါက်တာ နုနုရီ
* ဒေါ်စန္ဒာ
* ဒေါက်တာ ဆွေဆွေအောင်
* ဒေါက်တာ တင်ဌေးအိ
* ဒေါက်တာ ဥမ္မာကျော်
|-
|၄၈
|[[အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့|အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ]]
|ဦးမြင့်ဦး
|-
|၄၉
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများ
| &lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; ကချင်ပြည်နယ်
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဦးအောင်မြင့်
* ဒေါ်ပြုံးပြုံးကြည်
* ဒေါ်ခင်ပြုံးရီ
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; ကယားပြည်နယ်
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဒေါ်ချယ်ရီခင်
* ဒေါ်သိန်းသိန်းနှင်း
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; ကရင်ပြည်နယ်
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဒေါ်ခင်စိမ်းဝင်း
* ဒေါ်နွဲ့နွဲ့ဦး
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; ချင်းပြည်နယ်
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဦးကျော်သောင်းအောင်
* ဒေါ်နှင်းကေသီဝင်း
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဦးဟန်သိန်း
* ဒေါ်မိမိစိန်
* ဦးခင်မောင်မြင့်
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဒေါ်ရင်ရင်သန်း
* ဒေါ်ထွေးထွေး
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဒေါ်အေးအေးသန့်
* ဒေါ်ခင်အုန်းတင့်
* ဒေါက်တာ ဇော်ဝင်းထွန်း
* ဦးသန့်ဇော်သန်း
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဒေါ်ခင်နှင်းထွဋ်
* ဦးထွန်းထွန်းအောင်
* ဒေါ်မာလာ
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဦးမြင့်ဆန်း
* ဒေါ်ခင်စန်းမြင့်
* ဒေါ်ကြည်ကြည်စိန်း
* ဒေါ်ခင်သစ်ဆွေ
* ဦးသန်းထွန်းအောင်
* ဦးဌေးအောင်
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; မွန်ပြည်နယ်
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဒေါ်ညိုမီစံ
* ဒေါက်တာ အောင်သီဟ
* ဒေါ်ခိုင်ခိုင်မျိုး
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; ရခိုင်ပြည်နယ်
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဦးအောင်ထွန်းသိန်း
* ဒေါ်စောရွှေ
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဦးကျော်စွာငြိမ်း
* ဒေါ်ထားထား
* ဒေါ်နုနုခင်
* ဦးကျော်ကျော်
* ဒေါ်မာလာထွဋ်
* ဦးသောင်းထွေး
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; ရှမ်းပြည်နယ်
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဒေါ်စန္ဒာအောင်
* ဦးအောင်မော်
* ဒေါ်သူဇာအောင်
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;&gt; ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
* ဒေါ်ယဉ်ယဉ်ဟန်
* ဦးဝင်းမြိုင်
* ဒေါ်ခင်စန်းဝင်း
* ဒေါက်တာ အောင်ထွန်းလင်း
&lt;/div&gt;
|-
|၅၀
|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ
|
|}

{{small|&lt;sup&gt; မှတ်ချက်။ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကရာထူးသည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အစည်းအဝေးကျင်းပသည့် အစည်းအဝေးကာလအတွက်သာဖြစ်သဖြင့် ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်အရ အကျုံးမဝင်ပါ။}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]]</text>
      <sha1>g4l26hy2obou2v2ccbwuxxvdtw2r1kj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရတနာပုံဘုရား</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140594</id>
    <revision>
      <id>1056170</id>
      <parentid>535054</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T15:42:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saw Linn Myat</username>
        <id>148956</id>
      </contributor>
      <comment>This update significantly expands the brief article—which previously contained only one image, one map, and four lines of text—by incorporating two new photographs of the pagoda and providing thoroughly researched details regarding its founder, precise location, and architectural features.</comment>
      <origin>1056170</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7029" sha1="ql8u7qavwzzxw5si4vc4gi7xlky42o3" xml:space="preserve">{{Infobox religious building
| name = ရတနာပုံဘုရား
| native_name = 
| image = Image:Ratana-pon.jpg
| image_size = 
| alt = 
| caption = 
| map_type = မြန်မာနိုင်ငံ
| map_size = 
| map_alt = 
| map_caption = 
| location = [[မြောက်ဦးမြို့]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]
| coordinates = {{coord|20.598833|93.193698|display=inline,title}}
| religious_affiliation = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| deity = 
| country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| functional_status = 
| website = 
| founded_by = [[မင်းခမောင်း]]
| year_completed = {{start date and years ago|1612}}
}}

== တည်နေရာ ==
'''ရတနာပုံဘုရား'''  သည် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[မြောက်ဦးမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် အခေါင်းပိတ်ပုံစံ တည်ရှိသည့် စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ဒေသသမိုင်းများအရ စေတီတော်တွင် ရတနာများနှင့် ရုပ်ပွားတော်များကို စေတီတော်၏ အလယ်တွင် ဌာပနာထားသည်ဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော်မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကမျှ တွေ့ရှိရခြင်း မရှိသေးပေ။ စေတီတော်ကို '''အေဒီ - ၁၆၁၂ (ကောဇာ - ၉၇၄)''' ခုနှစ်တွင် ဘုရင် [[မင်းခမောင်း]] နှင့် မိဖုရားကြီးရှင်‌ထွေးတို့က တည်ထားခဲ့သည်။ ရတနာပုံစေတီသည် [[အံတော်သိမ်]]ကြီး၏ မြောက်ဘက် ပေ (၂၀) ခန့်အကွာ (၁၀) ပေခန့်မြင့်သော တောင်ကုန်းတွင်တည်ရှိသည်။ 

== အမည်နာမ ==
ရွှေ၊ ငွေ၊ ဥစ္စာရတနာများကို ပုံအော၍ လည်းကောင်း ရက္ခိုင်တို့သည် [[ရတနာသုံးပါး]]ကို ကြည်ညိုခြင်း၌ မဆုတ်မလျော့ခြင်းကို သိစေခြင်းငှာလည်းကောင်း၊ စေတီတော်ကို ရတနာပုံပုထိုးတော်ကြီးဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ ရတနာပုံဆိုသော စကားမှာ ပါဠိ-ရတနာပုညမှ ပြောင်းရွေ့လာသော စကားဖြစ်သည်။ &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book |title=ရတနာပုံစေတီတော်သမိုင်း |location=Mrauk-U}}&lt;/ref&gt;

== ပုံသဏ္ဌာန်တော် ==
[[ဖိုင်:ရတနာပုံစေတီA.jpg|left|thumb|230x230px|'''ရတနာပုံစေတီ Architectural Plan (ဗိသုကာဆိုင်ရာပုံစံ)''']]
[[ဖိုင်:ရတနာပုံစေတီတော်.jpg|left|thumb|'''ရတနာပုံစေတီတော်''']]
စေတီတော်၏ ပုံသဏ္ဌာန်မှာ '''ပုပ္ပကာရ''' '''(ခေါ်) ရေမြုပ်ပုံသဏ္ဌာန်၊ ခေါင်းလောင်းမှောက်ပုံသဏ္ဌာန်၊ ဓာတ်လုံးပုံစံ'''မျိုးဖြစ်ပြီး အလွန်ကြီးမားသော ကျောက်တုံးကြီးများဖြင့်တည်ဆောက်ထားသည်။ အိန္ဒိယပြည်ရှိ [[ဆန်ချီ]] ထူပါပုံနှင့် စစ်ကိုင်းသာလွန်မင်း [[ကောင်းမှုတော်ဘုရား|ကောင်းမှုတော်ကြီး]]နှင့်တူသည်။ စေတီတော်၏တောင်ဘက်တွင် [[အံတော်သိမ်]]နှင့် တစ်ဆက်တည်း တံတိုင်းကာရံထားသည်။ ထိုတံတိုင်းများတွင် အရှေ့ဘက်၊ မြောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တို့၌ ဝင်လမ်းလှေကားများရှိသည်။ အတွင်းတံတိုင်း၏ အပြင်ဘက် ဝင်လမ်းများ၌ ကျောက်တုံးများကို ထုလုပ်ထားသော ခြင်္သေ့ရုပ်များရှိသည်။ စေတီကို အုတ်စေတီ (၂၄) ဆူရံလျက်ရှိသည်။ စေတီကြီး၏ အရှေ့ဘက်တွင် ကပ်လျက် စေတီ (၃) ဆူရှိသည်။ ထိုစေတီများတွင် ဂူခေါင်းထဲရှိအထဲ၌ ကျောက်ဆင်းတုတော်များရှိသည်။ အလယ်မှ စေတီဂူထဲတွင် ကြွေရည်သုတ်ထားသော ကျောက်ပြားများ ခင်းထားသည်ကို ယနေ့တိုင်မြင်တွေ့နိုင်သေးသည်။ ဤစေတီကို နဂါးကြီးနှစ်ကောင်က အမြှီးဖြင့် ရစ်ခွေထားပြီး ပါးပျဉ်းဖြင့်မိုးထားသည်။ အရှေ့ဘက်ရှိ ရင်ပြင်တွင် ရှေးအခါက သိမ်တော်ကြီးဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ရင်ပြင်မှ ရေများထွက်ရန် ဆင်ဦးခေါင်းရေပြွန်များကို တံတိုင်းတွင် တပ်ဆင်ထားသည်ကို ယနေ့တိုင်တွေ့မြင်နိုင်သေးသည်။ စေတီပရဝုဏ်သို့ဝင်ရန် အတွင်းတံတိုင်း၌ လှေကား (၃) စင်းရှိသည်။ '''ဖောင်းရစ်၊ ကြာမှောက်၊ ကြာလန်၊ ပုတီးရစ်(ရွဲလုံး)'''တို့မှာ ကျောက်ဆစ်လက်ရာ ပြောင်မြောက်လှသည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

==ကိုးကား==
*Pamela Gutman (2001) ''Burma's Lost Kingdoms: splendours of Arakan''. Bangkok: Orchid Press
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ]]</text>
      <sha1>ql8u7qavwzzxw5si4vc4gi7xlky42o3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056191</id>
      <parentid>1056170</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T17:34:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saw Linn Myat</username>
        <id>148956</id>
      </contributor>
      <origin>1056191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7317" sha1="cfb7bkimd9zuy4fg7zkzom9gjhex6pa" xml:space="preserve">{{Infobox religious building
| name = ရတနာပုံဘုရား
| native_name = 
| image = Image:Ratana-pon.jpg
| image_size = 
| alt = 
| caption = 
| map_type = မြန်မာနိုင်ငံ
| map_size = 
| map_alt = 
| map_caption = 
| location = [[မြောက်ဦးမြို့]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]
| coordinates = {{coord|20.598833|93.193698|display=inline,title}}
| religious_affiliation = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| deity = 
| country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| functional_status = 
| website = 
| founded_by = [[မင်းခမောင်း]]
| year_completed = {{start date and years ago|1612}}
}}

== တည်နေရာ ==
'''ရတနာပုံဘုရား'''  သည် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[မြောက်ဦးမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် အခေါင်းပိတ်ပုံစံ တည်ရှိသည့် စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ဒေသသမိုင်းများအရ စေတီတော်တွင် ရတနာများနှင့် ရုပ်ပွားတော်များကို စေတီတော်၏ အလယ်တွင် ဌာပနာထားသည်ဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော်မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကမျှ တွေ့ရှိရခြင်း မရှိသေးပေ။ စေတီတော်ကို '''အေဒီ - ၁၆၁၂ (ကောဇာ - ၉၇၄)''' ခုနှစ်တွင် ဘုရင် [[မင်းခမောင်း]] နှင့် မိဖုရားကြီးရှင်‌ထွေးတို့က တည်ထားခဲ့သည်။ ရတနာပုံစေတီသည် [[အံတော်သိမ်]]ကြီး၏ မြောက်ဘက် ပေ (၂၀) ခန့်အကွာ (၁၀) ပေခန့်မြင့်သော တောင်ကုန်းတွင်တည်ရှိသည်။ 

== အမည်နာမ ==
ရွှေ၊ ငွေ၊ ဥစ္စာရတနာများကို ပုံအော၍ လည်းကောင်း [[ရခိုင်လူမျိုး|ရက္ခိုင်]]တို့သည် [[ရတနာသုံးပါး]]ကို ကြည်ညိုခြင်း၌ မဆုတ်မလျော့ခြင်းကို သိစေခြင်းငှာလည်းကောင်း၊ စေတီတော်ကို ရတနာပုံပုထိုးတော်ကြီးဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ ရတနာပုံဆိုသော စကားမှာ [[ပါဠိ]]-ရတနာပုညမှ ပြောင်းရွေ့လာသော စကားဖြစ်သည်။ &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book |title=ရတနာပုံစေတီတော်သမိုင်း |location=Mrauk-U}}&lt;/ref&gt;

== ဗိသုကာလက်ရာ ==
[[ဖိုင်:ရတနာပုံစေတီA.jpg|left|thumb|230x230px|'''ရတနာပုံစေတီ Architectural Plan (ဗိသုကာဆိုင်ရာပုံစံ)''']]
[[ဖိုင်:ရတနာပုံစေတီတော်.jpg|left|thumb|'''ရတနာပုံစေတီတော်''']]
ပင်မစေတီကြီးတစ်ဆူလုံးကို အလွန်ကြီးမားသော သဲကျောက်တုံးကြီးများဖြင့် တည်ဆောက်ထားပြီးပုံသဏ္ဌာန်မှာ '''ပုပ္ပကာရ''' '''(ခေါ်) ရေမြုပ်ပုံသဏ္ဌာန်၊ ခေါင်းလောင်းမှောက်ပုံသဏ္ဌာန်၊ ဓာတ်လုံးပုံစံ၊  အခေါင်းပိတ်ပုံစံ'''မျိုးဖြစ်ပြီး တည်ဆောက်ထားသည်။ အိန္ဒိယပြည်ရှိ [[ဆန်ချီ]] ထူပါပုံနှင့် စစ်ကိုင်းသာလွန်မင်း [[ကောင်းမှုတော်ဘုရား|ကောင်းမှုတော်ကြီး]]နှင့်တူသည်။ စေတီတော်၏တောင်ဘက်တွင် [[အံတော်သိမ်]]နှင့် တစ်ဆက်တည်း တံတိုင်းကာရံထားသည်။ ထိုတံတိုင်းများတွင် အရှေ့ဘက်၊ မြောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တို့၌ ဝင်လမ်းလှေကားများရှိသည်။ အတွင်းတံတိုင်း၏ အပြင်ဘက် ဝင်လမ်းများ၌ ကျောက်တုံးများကို ထုလုပ်ထားသော [[ခြင်္သေ့]]ရုပ်များရှိသည်။ 

'''စေတီကို အုတ်စေတီ (၂၄) ဆူရံလျက်ရှိသည်။''' '''စေတီကြီး၏ အရှေ့ဘက်တွင် ကပ်လျက် စေတီ (၃) ဆူရှိသည်။''' '''ထိုစေတီများတွင် ဂူခေါင်းထဲရှိအထဲ၌ ကျောက်ဆင်းတုတော်များရှိသည်။''' အလယ်မှ စေတီဂူထဲတွင် [[ကြွေရည်သုတ်ခြင်း|ကြွေရည်]]သုတ်ထားသော ကျောက်ပြားများ ခင်းထားသည်ကို ယနေ့တိုင်မြင်တွေ့နိုင်သေးသည်။ ဤစေတီကို [[နဂါး]]ကြီးနှစ်ကောင်က အမြှီးဖြင့် ရစ်ခွေထားပြီး ပါးပျဉ်းဖြင့်မိုးထားဟန်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်ရှိ ရင်ပြင်တွင် ရှေးအခါက သိမ်တော်ကြီးဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ရင်ပြင်မှ ရေများထွက်ရန် ဆင်ဦးခေါင်းရေပြွန်များကို တံတိုင်းတွင် တပ်ဆင်ထားသည်ကို ယနေ့တိုင်တွေ့မြင်နိုင်သေးသည်။ စေတီပရဝုဏ်သို့ဝင်ရန် အတွင်းတံတိုင်း၌ လှေကား (၃) စင်းရှိသည်။ '''ဖောင်းရစ်၊ ကြာမှောက်၊ ကြာလန်၊ ပုတီးရစ်(ရွဲလုံး)'''တို့မှာ ကျောက်ဆစ်လက်ရာ ပြောင်မြောက်လှသည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

==ကိုးကား==
*Pamela Gutman (2001) ''Burma's Lost Kingdoms: splendours of Arakan''. Bangkok: Orchid Press
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ]]</text>
      <sha1>cfb7bkimd9zuy4fg7zkzom9gjhex6pa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဟင်္သာတထွန်းရင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>146177</id>
    <revision>
      <id>1056179</id>
      <parentid>946697</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T16:05:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ကဏ္ဍ ထည့်ခြင်း</comment>
      <origin>1056179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12156" sha1="q022v9vdovepvbu31pt7tdp4nkj0jnk" xml:space="preserve">{{Infobox musical artist
|Name= ဟင်္သတထွန်းရင်
|Birth_name= ထွန်းရင်
|birth_date= {{Birth date|1941|2|15}}
| birth_place       = ကျောက်အိုင်ကျေးရွာ၊ နိဗ္ဗာန်တိုက်နယ်၊ [[ဟင်္သာတမြို့နယ်]]
| origin            = ဟင်္သာတမြို့
| death_date        = {{Death date and age|2016|11|21|1941|2|15}} 
| death_place       =ရန်ကုန်မြို့၊ မြန်မာနိုင်ငံ 
| genre             = မြန်မာသံစဉ်
| years_active      = ၁၉၆၄-၂၀၁၆
| current_member_of = ဟင်္သာတတေးအဖွဲ့
| spouse            = ဒေါ်စီစီစိန်
| background = solo_singer
}}

'''ဟင်္သာတထွန်းရင်'''သည် မြန်မာနိုင်ငံသား မြန်မာသံစဉ် အမျိုးသားအဆိုရှင် နှင့် တေးရေးဆရာ တစ်ဦး ဖြစ်သည်သာမက ပြဇာတ်မင်းသား နှင့် အသံဇာတ်လမ်း မင်းသားတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ 

==ဘဝအစောပိုင်း==
အဘ ဦးဖေ အမိဒေါ်ကုလားမတို့က [[ဟင်္သာတမြို့နယ်]] [[နိဗ္ဗာန်ရွာ၊ ထန်းတပင်|နိဗ္ဗာန်တိုက်နယ်]] [[ကျောက်အိုးရွာ၊ ထန်းတပင်မြို့နယ်|ကျောက်အိုင်ကျေးရွာ]]၌ (တချို့က [[ယုန်တလင်းရွာ ထန်းတပင်မြို့နယ်|ယုန်တလင်းကျေးရွာ]]၌) ထွန်းရင်(ခ)အထွန်းကို ၁၉၄၁-ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၅)ရက် (စနေနေ့)တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ 

ငယ်အမည်မှာ အထွန်းဖြစ်ပြီး အမည်ရင်းမှာ ထွန်းရင်ဖြစ်သည်။ (ဦးဖေ ကွယ်လွန်ပြီး မိခင်ဖြစ်သူက နောက်အိမ်ထောင် ဆက်ပြု၍ နောက်အိမ်ထောင်နှင့် ကလေးနှစ်ယောက် ရသောကြောင့် မွေးချင်း သုံးဦးဖြစ်လာသည်။) မွေးချင်း သုံးယောက်အနက် အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး ငယ်စဉ်က ကျေးရွာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး အရွယ်ရောက်လာသည့်အခါ [[ဟင်္သာတမြို့]]၊ ကံလှရပ်ကွက်သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်သည်။ ဟင်္သာတမြို့ နေရှင်နယ်ကျောင်း၌ အတန်းပညာဆက်လက်သင်ကြားခဲ့ရာ ကိုးတန်းအထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ 

အသက် (၂ဝ) အရွယ်တွင် [[ရန်ကုန်မြို့|ရန်ကုန်]]သို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ ရွှေဒင်္ဂါးဆပ်ပြာစက်ရုံ၌ အလုပ်ဝင်လုပ်သည်။ စက်ရုံတွင် လုပ်ကိုင်နေစဉ်အတွင်း အားလပ်သည့်အခါ [[မင်ဒလင်|မယ်ဒလင်]]တစ်လက်ဖြင့် ဆို၊ တီးလေ့ ရှိရာ စက်ရုံအကြီးအကဲတစ်ဦးက နှစ်သက်သဘောကျပြီး ဂီတဖြင့် ဖြစ်ထွန်းနိုင်ခြေရှိသူဟု ယူဆ၍ ဂီတစာဆို [[ပန်တျာချစ်လှိုင်]]နှင့် ဆက်သွယ်ပေးခဲ့သည်။

== အနုပညာဘဝ ==
၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ပန်တျာချစ်လှိုင်ရေးစပ်သည့် ''မောင်ကြီးကြိုနေမယ်''၊ ''ရှာတော့မယ်''၊ ''လှည်းယဉ်ကျော့'' စသည့် တေးသီချင်းများဖြင့် ရောင်းတမ်းဓာတ်ပြား လောကဝယ် နေရာရခဲ့ပြီး ဆက်တိုက်ဆိုသလိုပင် အခြားသော တေးရေးဆရာများရေးစပ်ပေးသည့် သီချင်းပေါင်းများစွာ သီဆိုခဲ့ပြန်သည်။ ၁၉၇ဝ ခုနှစ်ဝန်းကျင်ခန့်တွင် ''ဟင်္သာတ''တေးအဖွဲ့ကို တည်ထောင်ပြီး ကိုယ်တိုင်လည်း တေးသီချင်းများ သီဆိုရေးသားခဲ့ရာ မြန်မာအသံဓာတ်ပြားတေးများ ရရှိခဲ့သည်။ ''မိသားစုကန်တော့ပွဲ'' မြန်မာအသံ ဓာတ်ပြားတေးထင်ရှားသည်။ 

ဟင်္သာတထွန်းရင် ကိုယ်တိုင်ရေး တေးဖြစ်ပြီး ဟင်္သာတအောင်တင်ဝင်း၊ ရီရီချိန် တို့နှင့် တွဲဖက်သီဆိုခဲ့ရာ ထိုသီချင်းမှစတင်၍ ဟင်္သာတထွန်းရင်သည် အရည်အသွေးပြည့်ဝသည့် ဂီတသမားဖြစ်ကြောင်း ဝါရင့်ဂီတပညာရှင်ကြီးများက အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။

၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ဂီတစာဆို ကိုခင်မောင်ဝင်း (ပျဉ်းမငုတ်တို) ရေးသားသည့် ကက်ဆက်တိပ်ခွေ ဇာတ်လမ်းပေါင်း ၄ဝ ခန့်တွင် အသံမင်းသားအဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ရာ တောရောမြို့ပါ အကြိုက်တွေ့ပြီး လူတိုင်း ပါးစပ်ဖျား အထူးရေပန်းစားလေတော့သည်။ ထင်ရှားသည့် ဇာတ်လမ်းအချို့မှာ ပေါက်ပင်ဘာကြောင့် ကိုင်းရတယ်၊ ဗျိုင်းနားလို့ကိုင်းရတယ်၊ မုန်းချောင်းလေးခြား နေတယ်၊ လွမ်းဒီပါ၊ မောင်ဖေငယ်လို အချစ်မျိုး၊ ဇွဲကပင် ရောက် ချစ်ဧည့်သည်၊ ချစ်သော ရာမညဧကရီ၊ မေတ္တာ လှိုင်သောနေ့၊ ချစ်တောင်ပြုံး၊ ချစ်ပုပ္ပား၊ မုန်တိုင်းသံကြောင့် ဗျိုင်းလန့်ပျံသည်၊ တောင်ပံနီ လူလေး၊ ပုံတောင်မြေက လွမ်းမျက်ရည်နှင့် တေးဇာတ်လမ်းအဖြစ် [[မောင်ကြေးမုံ (ဂီတစာဆို)|ဂီတစာဆို မောင်ကြေးမုံ]]ရေးသားသော ''ဗိဿနိုး''တေးဇာတ်လမ်းကိုလည်း [[မာမာအေး]]နှင့် တွဲဖက်သီဆိုပုံဖော်ခဲ့သည်။ အတွဲအများဆုံးသော အသံမင်းသမီးများမှာ ရုပ်ရှင်မင်းသမီး အကယ်ဒမီ [[တင်တင်နွဲ့]]၊ မြမြသွေးနှင့် တင်တင်ထွေးတို့ ဖြစ်သည်။

မြန်မာ့အသံဓာတ်ပြားတေး၊ ရောင်းတမ်းတေးနှင့် ကတ်ဆက်တိပ်ခွေ ဇာတ်လမ်းများကြောင့် ဟင်္သာတထွန်းရင်သည် တိုင်းသိပြည်သိ နာမည်ကြီးအနုပညာသမား အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ရာ ၁၉၇၃ ခုနှစ်ဝန်းကျင်ခန့်တွင် ''နိုင်ငံကျော်ပြည်သူ့အဆိုတော် ဟင်္သာတထွန်းရင် ဂီတကပွဲသဘင်'' အမည်ဖြင့် ဇာတ်ထောင်သည်။ အခြားသော ဇာတ်ကြီးများနည်းတူ [[အော်ပရာဇာတ်ပွဲ|အော်ပရာ]]၊ မြန်မာမှုတေးသံသာ၊ စတိတ်ရှိုး၊ ပြဇာတ်၊ နှစ်ပါးသွား၊ နောက်ပိုင်း ဇာတ်တော်ကြီး စသည်ဖြင့် မိုးလင်းကပြသည်။

ဟင်္သာတထွန်းရင်သည် ''ဆံစလည်ဝဲ ကိုယ့်ချစ်သည်း'' ဝတ္ထုကို ပထမဦးဆုံးအကြိမ် ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ''တေးရယ်၊ ဘဝရယ်၊ ချစ်သူရယ်'' ဝတ္ထု အပါအဝင် ဝတ္ထုစာအုပ်ပေါင်း ခုနစ်အုပ်ခန့် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၂ဝ၁၁ ခုနှစ်တွင် [[မလေးရှားနိုင်ငံ|မလေးရှား]]နိုင်ငံ၏ မြို့ကြီးများဖြစ်သော [[ကွာလာလမ်ပူမြို့|ကွာလာလမ်ပူ]]၊ [[ပီနန်မြို့|ပီနန်]]နှင့် [[စင်ကာပူနိုင်ငံ]]တို့သို့ အခြားသော ရုပ်ရှင်ဂီတပညာရှင်များနှင့်အတူ ဖျော်ဖြေရေးသွားရောက်ခဲ့သည်။

==ဘဝနိဂုံး==
ဟင်္သာတထွန်းရင်ဟာ ၂၀၁၆-ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့က ရန်ကုန်မြို့က နေအိမ်မှာ [[ကင်ဆာရောဂါ|အဆုတ်ကင်ဆာ]]ဝေဒနာနဲ့ ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပါတယ်။။&lt;ref&gt;https://burma.irrawaddy.com/news/2016/11/22/126531.html&lt;/ref&gt; ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်စီစီစိန် ဟာ [[စိန်အောင်မင်း|ဇာတ်မင်းသားကြီး ဦးစိန်အောင်မင်း]]ရဲ့ သမီးဖြစ်ပါသည်။&lt;ref&gt;https://www.bbc.com/burmese/38405404&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{Reflist}}


{{Lifetime|၁၉၄၁|၂၀၁၆}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အသံသရုပ်ဆောင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၁၆ ကွယ်လွန်သူများ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၄၁ မွေးဖွားသူများ]]</text>
      <sha1>q022v9vdovepvbu31pt7tdp4nkj0jnk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အုတ်ဖိုရွာသစ်ရွာ၊ဝေါမြို့နယ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>199194</id>
    <revision>
      <id>1056156</id>
      <parentid>964344</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T14:12:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ကိုးကား]] စာမျက်နှာကို [[အုတ်ဖိုရွာသစ်ရွာ၊ဝေါမြို့နယ်]] သို့ Kyaw Myo Aungက ရွှေ့ခဲ့သည်: Botရဲ့ မှားယွင်းစွာ ရွာအမည်တည်းဖြတ်ခြင်း</comment>
      <origin>964344</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3608" sha1="q9hbc3gff0jt8mizac6l2enk1eqtijs" xml:space="preserve">==အုတ်ဖိုရွာသစ်
ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်==
{{Infobox settlement
|name = အုတ်ဖိုရွာသစ်

|official_name = အုတ်ဖိုရွာသစ်
ရွာ
|native_name = 
|other_name = 
|postal_code =
|postal_code_type = Postal codes
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
|image_skyline = 
|image_map = 
|map_caption = 
|settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]]
|subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]]
|subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]]
|subdivision_name1 =  {{flag|ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[ပဲခူးခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[ဝေါမြို့နယ်]]
|subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]]
|subdivision_name4 = အုတ်ဖို
|unit_pref = imperial
|area_total_km2 =
|population = 
|population_as_of = 
|population_density_km2 = auto
|coordinates_display =
|coordinates_region = MM
|coordinates = {{Coord|17.5329856872559|96.8518447875977|region:MM|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_ft = 
|elevation_m = 
|timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
|utc_offset = +6.30
|website =
}}

'''အုတ်ဖိုရွာသစ်
ရွာ''' ({{Lang-en|Okehpoywarthit}})သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)]]၊ [[ပဲခူးခရိုင်]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[အုတ်ဖိုကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၈၃၄ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ အုတ်ဖိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၃၀ ဦး၊ မ ၁၇၅၃ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၃၃၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။  &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;


{{Reflist}}


{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ
|Centre = အုတ်ဖိုရွာသစ်

|North = -
|Northeast = -
|East = -
|Southeast = -
|South = -
|Southwest = -
|West = -
|Northwest = -
}}

{{ဝေါမြို့နယ်}}


[[ကဏ္ဍ:ဝေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]]

{{Bago-geo-stub}}</text>
      <sha1>q9hbc3gff0jt8mizac6l2enk1eqtijs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056160</id>
      <parentid>1056156</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T14:15:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>သဒ္ဒါပြင်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1056160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3516" sha1="9itlpkm0hw8m92etlskvs1t2cr46zpj" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = အုတ်ဖိုရွာသစ်
|official_name = အုတ်ဖိုရွာသစ်
ရွာ
|native_name = 
|other_name = 
|postal_code =
|postal_code_type = Postal codes
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
|image_skyline = 
|image_map = 
|map_caption = 
|settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]]
|subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]]
|subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]]
|subdivision_name1 =  {{flag|ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[ပဲခူးခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[ဝေါမြို့နယ်]]
|subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]]
|subdivision_name4 = အုတ်ဖို
|unit_pref = imperial
|area_total_km2 =
|population = 
|population_as_of = 
|population_density_km2 = auto
|coordinates_display =
|coordinates_region = MM
|coordinates = {{Coord|17.5329856872559|96.8518447875977|region:MM|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_ft = 
|elevation_m = 
|timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
|utc_offset = +6.30
|website =
}}

'''အုတ်ဖိုရွာသစ်
ရွာ''' ({{Lang-en|Okehpoywarthit}})သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)]]၊ [[ပဲခူးခရိုင်]]၊ [[ဝေါမြို့နယ်]]၊ [[အုတ်ဖိုကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၈၃၄ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ အုတ်ဖိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၃၀ ဦး၊ မ ၁၇၅၃ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၃၃၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။  &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;


{{Reflist}}


{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ
|Centre = အုတ်ဖိုရွာသစ်

|North = -
|Northeast = -
|East = -
|Southeast = -
|South = -
|Southwest = -
|West = -
|Northwest = -
}}

{{ဝေါမြို့နယ်}}


[[ကဏ္ဍ:ဝေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]]

{{Bago-geo-stub}}</text>
      <sha1>9itlpkm0hw8m92etlskvs1t2cr46zpj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဥဿရရာဇမဟာဝိဟာရ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>205814</id>
    <revision>
      <id>1056229</id>
      <parentid>656304</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T04:54:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1056229</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7700" sha1="1km1pa1ngdg4as6heazkbphcjbzoqhd" xml:space="preserve">{{Infobox religious building
| building_name           = Uththara Jayamaha Vihara
| native_name             =උත්තර ජයමහා විහාරය
| infobox_width           =
| image                   = Uththara_Jayamaha_Vihara,_Ampara.jpg
| image_size              = 
| alt                     =
| caption                 = The rock inscription inside the Image house of the Vihara
| map_type                = 
| map_size                = 
| location                = [[Hingurana]]
| coordinates             = {{coord|07|13|17.8|N|81|40|45.7|E|display=inline,title}}
| religious_affiliation   = [[Buddhism]] 
| rite                    =
|country                  =[[Sri Lanka]]
| region                  = 
| state                   =
| province                =[[Eastern Province, Sri Lanka|Eastern Province]]
| territory               =
| prefecture              =
| sector                  =
| district                =[[Ampara District|Ampara]]
| cercle                  =
| municipality            =
| consecration_year       =
| status                  = 
| functional_status       = 
| heritage_designation    = [[List of Archaeological Protected Monuments in Ampara District|Archaeological protected monument]] (26 December 2014)
| leadership              =
| website                 =
| architecture            = yes
| architect               = 
| architecture_type       = [[Buddhist Temple]]
| architecture_style      = 
| founded_by              = 
| general_contractor      =
| facade_direction        =
| groundbreaking          =
| year_completed          = 
| construction_cost       =
| specifications          = 
| capacity                =
| length                  =
| width                   =
| width_nave              =
| height_max              =
| dome_quantity           = 
| dome_height_outer       =
| dome_height_inner       =
| dome_dia_outer          =
| dome_dia_inner          =
| minaret_quantity        =
| minaret_height          =
| spire_quantity          =
| spire_height            =
| materials               =
| nrhp                    =
| added                   =
| refnum                  =
| designated              = 
| designation1            = 
| designation1_offname    = 
| designation1_date       = 
| designation1_type       = 
| designation1_criteria   = 
| designation1_number     = 
| designation1_free1name  = 
| designation1_free1value =
| designation1_free2name  = 
| designation1_free2value = 
}}

'''ဥဿရရာဇမဟာဝိဟာရ''' သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ဟင်ဂုရနမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ရှေးဟောင်းဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာအစိုးရက ကျောင်းတော်ကို ရှေးဟောင်းသုတေသနနယ်မြေတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းကြေညာချက်ကို အစိုးရဂေဇတ်အမှတ် ၁၈၉၅ တွင် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၆ ရက်နေ့၌ ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal|url=http://www.documents.gov.lk/files/gz/2014/10/2014-12-26(I-I)E.pdf|date=26 December 2014|title=PART I : SECTION (I) — GENERAL Government Notifications|journal=[[The Gazette of the Democratic Socialist Republic of Sri Lanka]]|volume=1895|p=1148}}{{Dead link|date=July 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==ကျောင်းတော်==
ကျောင်းတော်သည် ဂယ်အိုယသကြားစက်ရုံ၏ အနောက်ဘက်၊  ဟင်ဂုရနအဝိုင်းမှ ၁ ကီလိုမီတာ (၀.၆၂ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ဥဿရရာဇမဟာဝိဟာရကို ဘုရင် Saddha Tissa (137 BC – 119 BC) လက်ထက်က တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။&lt;ref name=&quot;bs&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.budusarana.lk/budusarana/2017/10/05/tmp.asp?ID=temp01| title=අම්පාරේ හිඟුරාන උත්තර ජයමහා විහාරස්ථානය (In Sinhala)| newspaper=BuduSarana| publisher=[[Associated Newspapers of Ceylon Limited]]| date=5 October 2017| accessdate=8 October 2017}} {{Dead link|date=October 2026 }}&lt;/ref&gt; လက်ရှိအချိန်တည်ရှိနေသည့် ခေတ်သစ်ကျောင်းဆောင်သည် Digamadulla မင်းလက်ထက်က တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ &lt;ref name=&quot;amazinglanka&quot;&gt;{{cite web | url=http://amazinglanka.com/wp/hingurana/| title=Hingurana Uththara Jayamaha Viharaya Archaeological Site – හිඟුරාන උත්තර ජයමහා විහාරය පුරාවිද්‍යා භූමිය| publisher=amazinglanka| date=| accessdate=3 September 2017}}&lt;/ref&gt;မကြာသေးခင်က ပြင်ဆင်မှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ရာတွင် ရှေးခေတ်လက်ရာများကို လျော့ပါးသွားစေခဲ့သည်။ ရှေးဟောင်းလက်ရာများမထဲမှ ကျောက်စာများရေးသားထားသည့် ကိုရဝက်ဂါလာကျောက်တုံး (Korawak Gala)၊ ကျောက်စက်ရေများကျနေသည့်ဂူများ၊ ကျောက်စာတိုင်အပိုင်းများနှင့် အခြားသော ရှေးဟောင်းလက်ရာများကို ဖော်ထုတ်ခွဲခြားနိုင်ခဲ့သည်။

==ကျောက်စာများ==
ခရစ်နှစ်မတိုင်မီက အစောပိုင်းဗြဟ္မဏီဘာသာစကားဖြင့် ရေးထိုးထားသည့် ကျောက်စာများကို ဘုရားကျောင်းဆောင်ရှိရာ ကျောင်း၏ ကျောက်သားမျက်နှာပြင်တွင် တွေ့ရသည်။&lt;ref name=&quot;Lankapradeepa&quot;&gt;{{cite web | url=https://www.lankapradeepa.com/2018/03/uththara-jayamaha-viharaya.html| title=Uththara Jayamaha Viharaya| publisher=LankaPradeepa| date=| accessdate=30 September 2020}}&lt;/ref&gt; ကိုကျောက်စာများကို ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာနက ကူးယူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite book|url=|title=Epigraphical notes (Nos 1 -18)|author =Dias, Malini|date=|volume=|publisher=[[Department of Archaeology (Sri Lanka)|Department of Archaeology]] |year=1991|isbn=|location=Colombo 7|pages=4|language=en|ref=}}&lt;/ref&gt;

ခေတ်ကာလ - ဘီစီ ၂ ရာစု၊ &lt;br&gt;
အက္ခရာအစောပိုင်းဗြဟ္မဏီ&lt;br&gt;
ဘာသာစကား - Old Sinhalese&lt;br&gt;
စာသား - &quot;Mahamata-Utara-jhita-Racitaya lene&quot;&lt;br&gt;
ဘာသာပြန် - ဥတ္တရဝန်ကြီး၏ သမီး၊ ရာတီကာဂူ&lt;br&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ]]</text>
      <sha1>1km1pa1ngdg4as6heazkbphcjbzoqhd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>206391</id>
    <revision>
      <id>1056245</id>
      <parentid>1053567</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T08:45:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1056245</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11207" sha1="abrpciei24eecne5lo7ia1j2zggb8rs" xml:space="preserve">{{for|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီး|ကိုကိုဦး (ဝန်ကြီး)}}
 {{Infobox officeholder
 | honorific-prefix   = [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]]
 | name               = ကိုကိုဦး
 | native_name        = 
 | native_name_lang   = 
 | honorific-suffix   = 
 | image              = 
 | image_size         = 
 | smallimage         = 
 | alt                = 
 | caption            = 
 | order              = 
 | office             = [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး]]
 |deputy              = ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ
 | termstart         = ၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆
 | termend           =  
 |appointer= [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]
 | 1blankname         = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]]
 | 1namedata         = [[မင်းအောင်လှိုင်]]
 | predecessor        = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ညွန့်ဝင်းဆွေ]]
 | successor         = 
 | office1             = [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]
 | term_start1         = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆
 | term_end1           = ၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆
 | predecessor1        = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]
 | successor1          = -
 | office2            = [[အမှတ် (၅) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]]
 | term_start2        = စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅
 | term_end2          = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆
 | predecessor2       = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မင်းလတ်
 | successor2         = 
 | office3            = [[အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]]
 | term_start3        = ဩဂုတ် ၂၀၂၃
 | term_end3          = စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅
 | predecessor3       = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တေဇကျော်
 | successor3         = [[နီလင်းအောင်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး နီလင်းအောင်]]
 | office4            = [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး
 | term_start4        = ၂၀၂၀
 | term_end4          = ဩဂုတ် ၂၀၂၃
 | predecessor4       = ဗိုလ်ချုပ် [[ကျော်စွာလင်း]]
 | successor4         = ဗိုလ်ချုပ် ကြည်ခိုင်
 | birth_name         = 
 | birth_date         = 
 | birth_place        = 
 | nationality        = မြန်မာ
 | spouse             = 
 | children           = 
 | allegiance         = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
 | branch             = [[တပ်မတော်]]
 | rank               = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}} [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]]
 | unit               = 
 | awards             = 
 }}
'''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကိုဦး''' သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ထိပ်သီးအရာရှိကြီးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ လက်ရှိတွင် [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]၏  ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူးတာဝန်ကို ဆက်ခံခဲ့ပြီး၊ [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|တပ်မတော်ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] အဖြစ် (၆)လခန့်    ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူသည် [[အမှတ် (၅) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ် (၅) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]]&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cpdmypd28epo?fbclid=IwAR0J8E8BMzgLlKKS8MQklRrVHFRgrx1KQ6CASD9v4lrzc-MYYEyF0Pj7oVY|title=နေပြည်တော်စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး အပါအဝင်တိုင်းမှူးတွေ အပြောင်းအလဲဖြစ်}}&lt;/ref&gt;၊ [[အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] နှင့် [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး တာဝန်များကိုလည်း အဆင့်ဆင့် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=စထွန်းအောင် |date=2026-03-30 |title=မှန်းဆထားကြသည့်အတိုင်း အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင် သမ္မတလောင်း ဖြစ်လာ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73680/ |access-date=2026-03-30 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== စစ်မှုထမ်းခြင်း ==
၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ်ရာထူးဖြင့် [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူးဖြစ်လာချိန်၌ အသက်၄၅နှစ်ခန့်သာရှိသေးသဖြင့် အသက်အငယ်ဆုံး စစ်တိုင်းမှူး အဖြစ် စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။ 

ထို့​နောက် ဗိုလ်ချုပ်ရာထူး၊ဆက်၍ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာထူးတိုးကာ ၂၀၂၃ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ယခင်က စစ်ဦးစီးအရာရှိနှင့် စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူးဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://thevoicejournal.com/news/5648|title=တပ်ချုပ်သစ် ရှာပုံတော် ၂၀၂၀|last=|date=|work=|language=|accessdate=|archivedate=8 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210608054915/https://thevoicejournal.com/news/5648}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာ တွင်  ရန်ကုန်ကိုကိုင်တွယ်ရသည့် အမှတ် (၅) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး အဖြစ် ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cddmrl0j83ro|title=ထိပ်တန်းစစ်ဘက်ရာထူးတွေ အပြောင်းအလဲဖြစ်|work=BBC|access-date=၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%2595%25E1%2580%25BC%25E1%2580%258A%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2591%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25E1%2580%259D%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2580%25E1%2580%25BC%25-5120?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fhome%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_bGKbAOPbVS3E%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_bGKbAOPbVS3E_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_bGKbAOPbVS3E_assetEntryId%3D496279142%26p_p_auth%3DloSoIhpM&amp;p_p_auth=loSoIhpM|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးတင်အောင်စန်း တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံတည်ထောင်သည့် (၇၆) နှစ်မြောက် နှစ်ပတ်လည်နှင့် မြန်မာ-တရုတ် သံတမန်ဆက်ဆံရေး (၇၅) နှစ်ပြည့် အထိမ်းအမှတ် ဧည့်ခံပွဲအခမ်းအနားတက်ရောက်|work=MYANMAR NATIONAL PORTAL|access-date=၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅}}&lt;/ref&gt;

== ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ==
၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၇ ရက်တွင် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရအဖွဲ့]]က ၎င်းအား ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး အဖြစ်  ခန့်အပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-09-17 |title=ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေကို စစ်ဘက်ပြန်ပို့ပြီး ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကိုဦးနဲ့ အစားထိုး - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%B2%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8-%E1%80%8A%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%9D/ |access-date=2026-09-17 |work=New Day Myanmar |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]</text>
      <sha1>abrpciei24eecne5lo7ia1j2zggb8rs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အင်ဂိုလာ အာဗန်တီ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>208743</id>
    <revision>
      <id>1056208</id>
      <parentid>1017839</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T00:53:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1056208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16294" sha1="1m8cak15mi954nhb3lra3vhf7z68p20" xml:space="preserve">{{Infobox anthem
|title = Angola Avante!
|english_title = 'Onwards Angola'
|image =
|image_size =
|prefix = 
|country = {{AGO}}
|author = မန်နျူရယ် ဟူအီ အယ်ဗီစ် မွန်တီရို
|lyrics_date = ၁၉၇၅
|composer = ဟူအီ အယ်ဘက်တို ဗီအေရာ ဂျီအက်စ် မင်ဂက်စ်
|music_date =
|adopted = ၁၉၇၅
|sound = 
|sound_title = 
}}
'''အင်ဂိုလာ အာဗန်တီ'''({{lang-pt|&quot;Angola Avante&quot;}}{{Lang-en|&quot;Onwards Angola&quot;}}, {{Literal translation|&quot;ရှေ့သို့ အင်ဂိုလာ&quot;}})သည် အင်ဂိုလာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်သီချင်းဖြစ်သည်။ ဟူအီ အယ်ဘက်တို ဗီအေရာ ဂျီအက်စ် မင်ဂက်စ်မှ တေးသွားကို သီကုံးခဲ့ပြီး မန်နျူရယ် ဟူအီ အယ်ဗီစ် မွန်တီရိုမှ စာသားကို ရေးစပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုသီချင်းသည် ပေါ်တူဂီတို့ထံမှ နိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည် ၁၉၇၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် နိုင်ငံတော်သီချင်းဖြစ်၍ လာခဲ့သည်။ သီချင်းစာသားထဲတွင် လွတ်လပ်ရေးရစဉ်မှစ၍ ၁၉၉၂ ခုနှစ်မတိုင်မီအထိ တစ်ပါတီတည်း ကြီးစိုးခဲ့သည့် အင်ဂိုလာလွတ်မြောက်ရေးပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှုပါတီ၏ အရေးပါသော ဖြစ်ရပ်များကို ထည့်သွင်းထားသည်။ 

== သမိုင်း ==
&quot;အင်ဂိုလာ အာဗန်တီ&quot;ကို ဟူအီ အယ်ဘက်တို ဗီအေရာ ဂျီအက်စ် မင်ဂက်စ်မှ ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။&lt;ref name=CIA&gt;{{cite web|title=Angola|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/angola/|access-date=August 16, 2014|work=The World Factbook|publisher=CIA|archive-date=4 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210104184356/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/angola/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title= Rui Alberto Vieira Dias Mingas|url=http://www.naxos.com/person/Rui_Alberto_Vieira_Dias_Mingas/18640.htm|access-date=August 16, 2014|work=Naxos.com|publisher=Naxos Records}}&lt;/ref&gt;  နိုင်ငံ၏ စာရေးဆရာများသမဂ္ဂနှင့် အနုပညာရှင်နှင့် တေးရေးဆရာများသမဂ္ဂတို့၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သော ဟွန်ဘိုမြို့(Huambo)၌ ပညာသင်ကြားနေသည့် စာရေးဆရာ မန်နျူရယ် ဟူအီ အယ်ဗီစ် မွန်တီရိုမှ စာသားကို ရေးစပ်ခဲ့ဖြစ်သည်။&lt;ref name=CIA/&gt;&lt;ref name=dictionary&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=4A5NM4IeBXgC&amp;pg=PA170|title=Historical Dictionary of Angola|publisher=Scarecrow Press|date=May 5, 2011|last=James|first=W. Martin|page=170|isbn=9780810874589}}&lt;/ref&gt; သူသည် ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ကောက်ယူခဲ့သော တရားဝင်မဟုတ်သော စစ်တမ်းများအရ မြို့တော် လုအန်ဒါတွင် ရောင်းအားအကောင်းဆုံးသော စာရေးဆရာများထဲမှတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။&lt;ref name=dictionary/&gt; ဤသီချင်းကို နိုင်ငံတော်သီချင်းအဖြစ် ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် တရားဝင်သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အင်ဂိုလာနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံ အပိုဒ်ခွဲ ၁၆၄ တွင် ဖော်ပြထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=8VZo8Lx93sUC&amp;pg=PA182|title=Angola Country: Strategic Information and Developments|publisher=International Business Publications|date=March 20, 2009|page=182|isbn=9781438701677}}&lt;/ref&gt; 

=== အဆိုပြုသော ပြောင်းလဲမှုများ ===
သီချင်းစာသားများထဲတွင် အင်ဂိုလာလွတ်မြောက်ရေးပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှုပါတီ၏ အရေးပါသော အဖြစ်အပျက်များကို ရည်ညွှန်းသော စာသားများ ပါဝင်သည်။ သို့ပေမယ့်လည်း ၁၉၉၂ ခုနှစ် တစ်ပါတီအာဏာရှင်စနစ်ချုပ်ငြိမ်းသွားချိန်တွင် ဤစာသားများသည် အသုံးမဝင်တော့သော သရုပ်ဖော်မှုများဖြစ်နေသည်။&lt;ref name=guide&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=qM5XAAAAYAAJ&amp;q=angola+avante&amp;dq=angola+avante|title=The Complete Guide to National Symbols and Emblems: Volume 2|first=James|last=Minahan|publisher=Greenwood Press|date=December 1, 2009|page=776|isbn=9780313345005}}&lt;/ref&gt; ထို့ကြောင့် အခြားသော အမျိုးသားရေးလက္ခဏာများဖြင့် နိုင်ငံတော်သီချင်းကို ကောင်းမွန်စွာ ပြင်ဆင်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းအားထုတ်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=guide/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Lessons learned in Angola|url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=WT&amp;p_theme=wt&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EB0F163DF9AE83A&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM|date=July 9, 1995|page=B4|first=Jonas|last=Savimbi|access-date=August 16, 2014|newspaper=The Washington Times|accessdate=29 July 2021|archivedate=11 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111191328/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=WT&amp;p_theme=wt&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EB0F163DF9AE83A&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM}}&lt;/ref&gt; သို့ပေမယ်လည်း မည်သည့်အရာမျှ အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းမလာခဲ့ပဲ နိုင်ငံတော်သီချင်းသည် မပြောင်းလဲပဲ ရှိ၍နေသည်။&lt;ref name=CIA/&gt;

== စာသား စကားစပ်များ ==
&quot;Angola Avante&quot; ထဲမှ သီချင်းစာသားများသည် နိုင်ငံနှင့်ပြည်သူများအား အနာဂတ်တွင် ရှေ့သို့ တိုးတက်ကြလိမ့်မည်ကို သွယ်ဝိုက်ရည်ညွှန်းထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Power|first=Marcus|year=2012|title=Angola 2025: The Future of the 'World's Richest Poor Country' as Seen through a Chinese Rear-View Mirror|journal=Antipode|volume=44|issue=3|page=995|doi=10.1111/j.1467-8330.2011.00896.x}} {{registration required}}&lt;/ref&gt;  The Daily Telegraph သတင်းစာမှ သတင်းစာဆရာ အီဗန် ဟီးဝပ်ထ်မှ အမျိုးအစားခွဲခြားခဲ့ရာ စစ်သီချင်းသံသည်  &quot;La Marseillaise&quot; သီချင်း၏ လွှမ်မိုးမှုရှိသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|title=National anthems – must we hear more of them?|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/classicalmusic/8663865/National-anthems-must-we-hear-more-of-them.html|date=July 26, 2011|first=Ivan|last=Hewett|access-date=August 16, 2014|newspaper=The Daily Telegraph}}&lt;/ref&gt;

== စာသားများ ==
===ပေါ်တူဂီ (တရားဝင်ဘာသာစကား)===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! style=&quot;background-color:#C8102E;color:#FFCD00;&quot; | Portuguese original
! style=&quot;background-color:#000000;color:#FFCD00;&quot; | IPA transcription
|-
|&lt;poem&gt;'''I'''
Ó [[အင်ဂိုလာနိုင်ငံ|Pátria]], nunca mais esqueceremos
Os heróis do [[:en:Angolan War of Independence|quatro de Fevereiro]].
Ó Pátria, nós saudamos os teus filhos
Tombados pela nossa Independência.
𝄆 Honramos o passado e a nossa História,
Construindo no Trabalho o Homem novo. 𝄇

&lt;small&gt;'''Coro:'''&lt;/small&gt;
''[[အင်ဂိုလာနိုင်ငံ|Angola]], avante!''
''Revolução, pelo Poder Popular!''
''Pátria Unida, Liberdade,''
''Um só povo, uma só Nação!''

'''II'''
Levantemos nossas vozes libertadas,
Para glória dos povos Africanos,
Marchemos combatentes Angolanos,
Solidários com os povos oprimidos,
𝄆 Orgulhosos lutaremos pela Paz,
Com as forças progressistas do mundo. 𝄇

&lt;small&gt;'''''Coro'''''&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://consuladoangolarj.org/hino/|website=República de Angola Consulado Geral no Rio de Janeiro|title=Hino Angolano|access-date=2019-08-23|accessdate=29 July 2021|archivedate=29 July 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210729014636/https://consuladoangolarj.org/hino/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.parlamento.ao/constituicao-an/files/assets/seo/page88.html|website=ConstituicaoRepublicaAngola|title=Anexo III – Hino Nacional, &quot;Angola Avante&quot;|access-date=2019-08-23|accessdate=29 July 2021|archivedate=29 July 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210729014637/http://www.parlamento.ao/constituicao-an/files/assets/seo/page88.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lyricsondemand&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.lyricsondemand.com/n/nationalanthemlyrics/angolanationalanthemlyrics.html|website=Lyrics on Demand|title=Angola National Anthem Lyrics|access-date=2019-08-23}}&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;
|&lt;poem&gt;'''1'''
[ˈɔ ˈpatɾjɐ {{!}} ˈnũkɐ ˈmajz ɨʃkɨsɨˈɾemuʃ]
[uz iˈɾɔjʒ du ˈkwatɾu dɨ fɨvɨˈɾɐjɾu ǁ]
[ˈɔ ˈpatɾjɐ {{!}} ˈnɔʃ sawˈdɐmuz uʃ ˈtewʃ ˈfiʎuʃ]
[tõˈbaduʃ ˈpeɫɐ ˈnosɐ ĩdɨpẽˈdẽsjɐ ‖]
𝄆 [õˈɾɐmuz u pɐˈsadu jɐ ˈnosɐ iʃˈtɔɾjɐ {{!}}]
[kõʃtɾuˈĩdu nu tɾɐˈbaʎu u ˈɔmẽj̃ ˈnovu ‖] 𝄇

&lt;small&gt;'''[ˈkoɾu]'''&lt;/small&gt;
''[ɐ̃ˈgoɫɐ {{!}} ɐˈvɐ̃tɨ ‖]''
''[ʁɨvuɫuˈsɐ̃w {{!}} ˈpeɫu puˈde(ɾ) pupuˈɫa(ɾ) ‖]''
''[ˈpatɾjɐ uˈnidɐ {{!}} ɫibɨɾˈdadɨ {{!}}]''
''[ˈũ ˈsɔ ˈpovu {{!}} ˈumɐ ˈsɔ nɐˈsɐ̃w ‖]''

'''2'''
[ɫɨvɐ̃ˈtemuʒ ˈnosɐʒ ˈvozɨʒ ɫibɨɾˈtadɐʃ {{!}}]
[pɐɾɐ ˈgɫɔɾjɐ duʃ ˈpovuz ɐfɾiˈkɐnuʃ {{!}}]
[maɾˈʃemuʃ kõbɐˈtẽtɨz ɐ̃guˈɫɐnuʃ {{!}}]
[suɫiˈdaɾjuʃ kõ uʃ ˈpovuz opɾɨˈmiduʃ {{!}}]
𝄆 [oɾguˈʎozuʒ ɫutɐˈɾemuʃ ˈpeɫɐ ˈpaʃ {{!}}]
[kõ ɐʃ ˈfoɾsɐʃ pɾugɾɨˈsiʃtɐʒ du ˈmũdu ǁ] 𝄇

&lt;small&gt;'''''[ˈkoɾu]'''''&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Transcription was derived from [https://european-portuguese.info/ipa#Ó%20Pátria,%20nunca%20mais%20esqueceremosOs%20heróis%20do%20quatro%20de%20Fevereiro.%20Ó%20Pátria,%20nós%20saudamos%20os%20teus%20filhos%20Tombados%20pela%20nossa%20Independência.%20Honramos%20o%20passado%20e%20a%20nossa%20História,%20Construindo%20no%20Trabalho%20o%20Homem%20novo,%20Honramos%20o%20passado%20e%20a%20nossa%20História,%20Construindo%20no%20Trabalho%20o%20Homem%20novo.%20%20Coro:%20Angola,%20avante!%20Revolução,%20pelo%20Poder%20Popular!%20Pátria%20Unida,%20Liberdade,%20Um%20só%20povo,%20uma%20só%20Nação!%20%20Levantemos%20nossas%20vozes%20libertadas,Para%20a%20glória%20dos%20povos%20Africanos,%20Marchemos%20combatentes%20Angolanos,%20Solidários%20com%20os%20povos%20oprimidos,%20Orgulhosos%20lutaremos%20pela%20Paz,%20Com%20as%20forças%20progressistas%20do%20mundo,%20Orgulhosos%20lutaremos%20pela%20Paz,%20Com%20as%20forças%20progressistas%20do%20mundo,%20%20Coro https://european-portuguese.info/ipa#] with slight adjustments.&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;
|}

===ကီကွန်ဂို (အမျိုးသားဘာသာစကား)===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! style=&quot;background-color:#C8102E;color:#FFCD00;&quot; | Kongo
! style=&quot;background-color:#000000;color:#FFCD00;&quot; | IPA transcription
|-
|&lt;poem&gt;'''I'''
E nsi'eto, katulendi kubavilakana ko
N'nûngi mya kya n'nya kya ngond'a n'zole.
E nsi, kûnda tukûndânga bana baku
Bazîmbana mu diambu dya kimpwânza kyeto.

𝄆 Zitisa tuzitisânga mavioka ye kinkulu kyeto,
Mu salu kyeto, tunga tutungânga muntu’a mpa. 𝄇

''Ngola, nda kuntwala!''
''Nsobolo muna lendo kya n'kangu!''
''Nsi'a vukana, (muna) kimpwanza!''
''Nkang'umosi, n'toto mosi!''

Tutumbula ngolo ndinga zeto zayambulwa
Mu dyambu dya nkangu mya Afrika.
Makesa ma Ngola, diata tudiata
Muna kintwadi ye nkangu mina mu kinkole.

𝄆 Yinga, mu yadisa ngemba, nwana tunwana mvita
Vamosi ye ngolo zawonso za ntomosono ya nza. 𝄇

''Ngola, nda kuntwala!''
''Nsobolo muna lendo kya n'kangu!''
''Nsi'a vukana, (muna) kimpwanza!''
''Nkang'umosi, n'toto mosi!''&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://wizi-kongo.com/aprender-kikongo/hino-nacional-de-angola-em-kikongo/|website=Wizi-Kongo|title=Hino nacional de Angola em Kikongo|language=pt|date=2016-10-16|access-date=2019-08-23}} {{Dead link|date=October 2026 }}&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;
|&lt;poem&gt;/e nsijetɔ {{!}} katuleⁿdi kubaʋilakana kɔ/
/n̩.nuːŋi mʲa kʲa n̩.nja kʲa ŋɔⁿda n̩zɔle ǁ/
/e nsi {{!}} kuːⁿda tukuːⁿdaːŋa bana baku/
/baziːᵐbana mu djaᵐbu dja kimpwaːⁿza kʲetɔ ǁ/

𝄆 /zitisa tuzitisaːŋa maʋjɔka je kinkulu kʲetɔ {{!}}/
/mu salu kʲetɔ {{!}} tuŋa tutuŋaːŋa muntuwa mpa ǁ/ 𝄇

''/ŋɔla {{!}} ⁿda kuntwala ǁ/''
''/nsɔbɔlɔ muna leⁿdɔ kʲa n̩kaŋu ǁ/''
''/nsija ʋukana {{!}} (muna) kimpwaⁿza ǁ/''
''/ŋkaŋumɔsi {{!}} n̩tɔtɔ mɔsi ǁ/''

/tutuᵐbula ŋɔlɔ ⁿdiŋa zetɔ zajaᵐbulwa/
/mu djaᵐbu dja ŋkaŋu mʲa aːfrika ǁ/
/makesa ma ŋɔla {{!}} djata tudjata/
/muna kintwadi je ŋkaŋu mina mu kiᵑkɔle ǁ/

𝄆 /jiŋa {{!}} mu jadisa ŋeᵐba {{!}} nwana tunwana ᵐʋita/
/ʋamɔsi je ŋɔlɔ zawɔnsɔ za ntɔmɔsɔnɔ ja ⁿza ǁ/ 𝄇

''/ŋɔla {{!}} ⁿda kuntwala ǁ/''
''/nsɔbɔlɔ muna leⁿdɔ kʲa n̩kaŋu ǁ/''
''/nsija ʋukana {{!}} (muna) kimpwaⁿza ǁ/''
''/ŋkaŋumɔsi {{!}} n̩tɔtɔ mɔsi ǁ/''&lt;/poem&gt;
|}

===အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်===
:Oh Fatherland, we shall never forget
:The heroes of the Fourth of February.
:Oh Fatherland, we salute your children
:Who died for our Independence.
:𝄆 We honour the past and our History,
:As by our work we build the New Man. 𝄇

::&lt;small&gt;'''Chorus:'''&lt;/small&gt;
::''Forward, Angola!
::''Revolution through the power of the People:''
::''A United Country, Freedom,
::''One People, one Nation!

:Let us raise our liberated voices
:For the glory of the peoples of Africa.
:We shall march, Angolan fighters,
:In solidarity with oppressed peoples.
:𝄆 We shall fight proudly for Peace
:Along with the progressive forces of the world. 𝄇

::&lt;small&gt;'''Chorus:'''&lt;/small&gt;
::''Forward, Angola!
::''Revolution through the power of the People:''
::''A United Country, Freedom,
::''One People, one Nation!&lt;ref name=&quot;lyricsondemand&quot;/&gt;


==ပြင်ပလင့်များ==
*[https://web.archive.org/web/20041019042629/http://www.navyband.navy.mil/anthems/ANTHEMS/Angola.mp3 MP3 file]


[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်သီချင်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အင်ဂိုလာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ]]</text>
      <sha1>1m8cak15mi954nhb3lra3vhf7z68p20</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကျောင်းကောင်စီ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>223669</id>
    <revision>
      <id>1056246</id>
      <parentid>756870</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T09:13:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-53310-43</username>
        <id>148989</id>
      </contributor>
      <comment>more about school council of Myanmar</comment>
      <origin>1056246</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2270" sha1="0h804iieq7bw455lng48oy9drzoi23x" xml:space="preserve">'''ကျောင်းကောင်စီ'''သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ အခြေခံပညာကျောင်းများနှင့် ပညာရေးကောလိပ်များတွင် ဖွဲ့စည်းသည့် အစိုးရအစီအစဉ်ဖြင့် ကျောင်းသားအဖွဲ့အစည်းလှုပ်ရှားမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် ကျောင်းကောင်စီများကို အသင်းငါးသင်းဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ 

ကျောင်းကောင်စီကို

၁။ အနော်ရထာအသင်း (House of Annawyahtar )

၂။ ကျန်စစ်သားအသင်း (Houe of Kyansittthar)

၃။ ဘုရင့်နောင်အသင်း (House of Bayintnaung)

၄။ အလောင်းဘုရားအသင်း (Houe of Alaungphayar)

၅။ ‌‌ဗန္ဓုလအသင်း (House of Banduhla) တို့ဖြစ်သည်။

၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပုံမှန်အစည်းအဝေး တွင် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးဗိသုကာ အာဇာနည်အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး [[အောင်ဆန်း|ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်]]း အားဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် ကျောင်းကောင်စီတွင် ဆဌမမြောက်အသင်းအဖြစ် &quot;ဗိုလ်တေဇ&quot; အသင်းဖွဲ့စည်းရန် အဆိုတင်သွင်းခဲ့သော်လည်း လွှတ်တော်မှတ်တမ်း အဖြစ်သာ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သဖြင့် ထိုအဆိုသည် မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။


[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပညာရေး]]</text>
      <sha1>0h804iieq7bw455lng48oy9drzoi23x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မောင်ကြေးမုံ (ဂီတစာဆို)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>239768</id>
    <revision>
      <id>1056174</id>
      <parentid>1038696</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T15:50:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ကဏ္ဍ ထည့်</comment>
      <origin>1056174</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12367" sha1="p6bgu1d3r953pxljxfv74hn1tbhqv27" xml:space="preserve">{{refimprove}}
{{copyedit}}
'''ဂီတစာဆိုမောင်ကြေးမုံ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်း]]၊[[မင်းလှမြို့]]ဇာတိဖြစ်သည်၊&quot;မောင်ကြေးမုံ&quot; သည်ဂီတစာဆိုလည်းဟုတ်သည်၊ တေးပြုသူဆိုလျင်လည်းဟုတ်သည်။  ဂီတလောကတွင် ပထမဆုံးသော သူ့ဆရာ သူ့မိခင်သည် ဂီတမိခင်အလင်္ကာကျော်စွာ[[ဒေါ်စောမြအေးကြည်]]ပင်ဖြစ်သည်။ သူ၏ဂီတမိခင်သည် ဂီတအခြေခံ မဟာဂီတများကို သင်ကြားပေးသည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်မှစ၍ မောင်ကြေးမုံ အမည်ဖြင့် စာပေလောကသို့ခြေချခဲ့သည်။  ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှစ၍ ဂီတလောကထဲသို့ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ သူသည် ဂီတပဒေသာစင်မြင့်ပေါ်တွင် နေ့ကြီးရက်ကြီးများ၌ နှစ်စဉ်တင်ဆက်ခဲ့သောပြဇာတ်နှင့် တေးသရုပ်ဖော်များစွာတို့အနက် လူကြိုက်များထင်ရှားခဲ့သော တေးသရုပ်ဖော်များမှာ လမင်းသာချိန်နေကွယ်ချိန်၊ အိုဘယ့်တဏှာမိမာယာ၊ ဆယ် ပြန်ဆယ်သက်နှင်းဝံ့သည်။  အလှမာနကျဆုံးခန်း၊သွေးမျက်ရည်ဖြင့်သစ္စာနှံသည်၊ အိပ်မက်သူဇာမောင့်ကြင်ရာ၊ တိုက်ပွဲလမ်းမှချစ်ပန်းနီနီပြဇာတ် စသည်တို့ဖြစ်ပေသည်။ မောင်ကြေးမုံ၏ “ဒီထက်ပိုပြီး ပြောချင်ဘူး၊ ပြောချင်ဘူး”၊ ဂန္ထဝင်မောင်ဝိုင်း၏ “သူများအကြောင်းလည်း မပြောတတ်ပါ၊ စပ်မိစပ်ရာ၊ ကြုံတုန်း ဆုံတုန်း” ဆိုသော သံချပ်စာသားများအား တခေတ်တခါက သင်္ကြန်ချစ်သူများ အမှတ်ရနေကြ လိမ့်မည် ဟု ထင်မိပါသည်။  ထို့အပြင်ရုပ်ရှင်နောက်ခံတေးများ၊ ရောင်းတမ်းဝင်ဓာတ်ပြားတွဲပြဇာတ်များ၊ ကက်ဆက်ခွေဇာတ်လမ်းများ၊ ဇာတ်ဝင်တေးများရေးသားခြင်း၊ ကိုယ်တိုင်ပါဝင်၍ အသံဖြင့်သရုပ်ဆောင်ခြင်း၊ ရေဒီယိုဓာတ်ပြားတေးများကိုလည်း ရေးသားခဲ့သည်။ ဂီတစာဆိုပြည်သူချစ်သော  မောင်ကြေးမုံသည် အသက် ၆၃ နှစ်အရွယ် ၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ဇွန်လ၊ ၁၄ ရက် နံနက် ၆နာရီ၊ မိနစ်၄၀တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပါသည်။

== ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်းများ ==
ကောလိပ်ဂျင်

ကိုရင်ကြေး နှင့် မမွှေးကြူ

ကျွန်မနာမည် မကြေးမုံ

ငါ့ကိုချစ်ပါ မိဟင်္သါ

စိန်မျက်ခုံး

စမ်းချင်ရာစမ်း မောင်ဘဂျမ်း

စမ်းချင်သလိုစမ်း မောင်ဘဂျမ်း

ဆားပုလင်းနှင်းမောင် နှင့် တပွဲစား ဦးနှော

ဆားပုလင်းနှင်းမောင် နှင့် မမင်းဖြူ မှန်မှန်ပြော

ပုဂံမြို့သူ (ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း၊ ဝါဝါဝင်းရွှေ)

ပေါက်ကျော်မ

ဗိုလ်ချဉ်ပေါင်ကြော် 

ဗိုလ်အောင်ဒင် 

ဗျတ္တလိုပန်းဆက်သမား (ပ၊ ဒု) 

ဘဦး ရေကူးနေသည် 

မမထား နှင့် ရွှေယောက်မများ 

မောင်ကြေးမုံ ရဲ့ မကြေးမုံ 

မောင်ဘဂျမ်း နှင့် ပုစ္ဆာမိန်းကလေး 

မောင်မောင်နှင့်မှ ရှေ့သွားနောက်လိုက်ညီ

မောင်မောင့်အချစ် ဈေးမဆစ်နဲ့

မိန်းမဆိုးအမုန်း 

မြစံပါယ်မြိုင် မှ လက်ဖြောင့်သေနတ်သမား

မွန်းတည့်ချိန် 

ရွှေယောက္ဖလို့ မခေါ်နဲ့

လက္ခဏ လို အချစ်ပုန်းသမား

လမ်းကြုံရင် ဂျမ်းဘုံကိုပြောလိုက်ပါ

သားမက် လေးထပ်ကွမ်း ယောက္ခမကြီး

သည်မောင့်လက်သံ ဒေါင်ဒေါင်လန်

သေတ္တာ မှားတဲ့ ဖူးစာ

ဟာသကျူရှင်

ဟိုဘက်ခြံက အပျိုဖျန်း

အချစ် ရောင်းသည်၊ ဝယ်သည်၊ ပြုပြင်သည်

အညာမိသွားတဲ့ အညာသားလေး

အသည်းနုတဲ့ တောက ကိုရင်

အသည်းနုသည် ဖြည်းဖြည်းမုန်း (ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း၊ ဓနုဖြူကြည်ကြည်သိန်း၊ ဓနုဖြူညွန့်ညွန့်ရွှေ) 

အိမ်ရှင် အိမ်ငှား လျှာနဲ့သွား  

== ပြဇာတ်များ ==

# လမင်းသာချိန်နေကွယ်ချိန်၊

# အိုဘယ့်တဏှာမိမာယာ၊
#  ဆယ် ပြန်ဆယ်သက်နှင်းဝံ့သည်။ 
#အလှမာနကျဆုံးခန်း

# 
၊သွေးမျက်ရည်ဖြင့်သစ္စာနှံသည်၊

# 
အိပ်မက်သူဇာမောင့်ကြင်ရာ၊

# တိုက်ပွဲလမ်းမှချစ်ပန်းနီနီ

== ဖန်တီးခဲ့သော တေးသီချင်းများ ==
ကာလီဒါသ (ဟင်္သါတ ထွန်းရင်)

ကြော်တော့ လှေသူကြီး (ရီရီချိန်)

ကျွန်တော်တို့ ကျွန်မတို့သည်

ကျွန်မချစ်မိ အပြစ်ရှိ၏ (မာမာအေး)

ချစ်တယ်လို့ ဘယ်တော့မှ မပြောတော့ဘူး  (မာမာအေး)

ချစ်ရက် ဆုံနိုး မကြုံနိုး (မောင်မောင်ညွန့်)

ချစ်ဦးသူ နဲ့ ချစ်ဖူးသူ

စူးပါစေလေ မောင် မနှုတ်နဲ့ (မာမာအေး)

စက္ကန့်လေးတွေ စိန်စီထားမယ်  (ဟင်္သါတ ထွန်းရင်)

ဆုတောင်းမှားခဲ့လေသလားအချစ်ရယ်  (မာမာအေး)

တသိမ့်သိမ့်သူ (စိုးစန္ဒာထွန်း)

တောက်တီးတောက်တဲ့ (ဟင်္သါတထွန်းရင်)

တိမ်စွန်လေလျင် ဖူးရောက်ချင် (မောင်မောင်ညွန့်) 

ထမီမနိုင် ပုဝါမနိုင် (မောင်မောင်ညွန့်) 

ဒဿလိုမိန်းမ (မေဆွိ၊ နီနီဝင်းရွှေ)  

ပီတိမျက်ရည်  (မာမာအေး) 

ပူးနောင်းချပ်ချိမ်း  (မာမာအေး) 

ပေါက်နဲ့သူမှန်မှန်ပြော (မောင်ကြေးမုံ) 

ပြားတဲ့ဖားကပြား ဖောင်းတဲ့ဖားကဖောင်း (ကျောက်ပန်းတောင်း ကျော်လွင်) 

ဗာရာဏသီပြည်သား ကျွန်မရည်းစား (သင်းသင်းမြတ်)  

ဗျတ္တလိုပန်းဆက်သမား (မင်းယျာ၊ မောင်ကြေးမုံ)  

မာယာဒေဝီ (ရဲကျော်ကျော်)    

မေ့ရင်ထဲမှာ နေတစ်ရာ နွေတစ်ရာ (မာမာအေး)    

မောင်ပေါက်ကျိုင်း ရဲ့ ချစ်တဲ့သူ (ကျောက်ပန်းတောင်း ကျော်လွင်)    

မောင်ပေါက်ကျိုင်းလိုလူစား (မာမာအေး)    

မိန်းမယူရန်သိန်းဆုပန် (မောင်မောင်ညွန့်)    

မြချူသံ (မာမာအေး)    

ရောက်ရာအရပ်က စာပြန်ပါ (ဟင်္သါတ အောင်တင်ဝင်း)    

ရွာသာရွာပါ ပစ္စုန်မိုး  (မာမာအေး)    

ရှိခြင်း မရှိသော နေရာ (မာမာအေး)    

ရှိတော့ရှိတယ် ရှားတယ် (မောင်မောင်ညွန့် သင်းသင်းမြတ်)    

လမင်းသာချိန် နေကွယ်ချိန် (မာမာအေး)        

လေချွန်သံ  (မာမာအေး)        

လင်္ကာဒီပချစ်သူ (မေဆွိ၊ မေရွက်ဝါ)        

သမီးလှလှ သားမက်ချောချော (မောင်မောင်ညွန့်၊ နိုင်နိုင်မော်)        

အကောင်းဆုံး အရှုံးသမား  (ဟင်္သါတ ထွန်းရင်)        

အချစ်သေလို့ဝင်စားတဲ့သီချင်းတွေ  (မာမာအေး)        

အစိမ်းရောင်ဝေဒနါ  (မာမာအေး)        

အပျိုရံမလေး မကျည်းတန်  (မာမာအေး)        

== သံချပ်များ ==

==ကိုးကား==
# ဧရာဝတီမြန်မာပိုင်းတွင် မောင်မောင်ကျော် ရေးသားသည့်တခေတ်တခါက မဟာရန်ကုန် သင်္ကြန် မင်းသားကြီးများ ဆောင်းပါး
# ဦးချစ်ဝင်းရေးသားသည် ဂီတစာဆိုမောင်ကြေးမုံအကြောင်း

[[ကဏ္ဍ:၂၀၁၄ ကွယ်လွန်သူများ]]
[[ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အသံသရုပ်ဆောင်များ]]</text>
      <sha1>p6bgu1d3r953pxljxfv74hn1tbhqv27</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရောင်နီလာရာလမ်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>254000</id>
    <revision>
      <id>1056195</id>
      <parentid>883293</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T19:46:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1056195</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9783" sha1="iz2ybz35i7vw0gtibieoyay2dzwgfre" xml:space="preserve">{{Infobox film
| name           = ရောင်နီလာရာလမ်း
| image          = 
| caption        = 
| director       = ကိုပေါက်
| producer       = 
| writer         = ကိုပေါက်
| starring       = 
| music          = 
| cinematography = 
| editing        = 
| studio         = သော်ဝန်းကြာဖြူ ထုတ်လုပ်ရေး
| distributor    = 
| released       = {{Film date|2023|02|4|ဂျပန်}}
| runtime        = ၁၀၅ မိနစ်
| country        = မြန်မာ
| language       = မြန်မာ
| budget         = 
| gross          = 
}}
'''''ရောင်နီလာရာလမ်း''''' ({{lang-en|Rays of Hope}}) သည် ဒါရိုက်တာ ကိုပေါက် ရိုက်ကူးသော ၂၀၂၃ ခုနှစ်ထွက် မြန်မာ အတ္ထုပ္ပတ္တိမှတ်တမ်းတင် ရုပ်ရှင်ကားဖြစ်သည်။ [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|မြန်မာပြည်တွင်းစစ်]]ကာလအတွင်း ဒါရိုက်တာကိုပေါက်၏ အနုပညာသမားဘဝမှ တော်လှန်ရေးသမားဘဝသို့ ပြောင်းလဲလာခြင်းကို ရိုက်ကူးတင်ဆက်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|title=ဒါရိုက်တာ ကိုပေါက်ရဲ့ ရောင်နီလာရာလမ်း မှတ်တမ်းရုပ်ရှင် ဖေဖေါ်ဝါရီတွင် စတင်ပြသမည်|url=https://thevoiceofspring.com/all-news/2222/|access-date=27 December 2023|work=The Voice of Spring|date=8 January 2023|language=Burmese}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title='မသောက်မိသောမိုးခါးရေ' ဇာတ်ကားတွင် ပါဝင်ကြသည့် ရဲဘော်များအား ဂုဏ်ပြု|url=https://kicnews.org/2022/12/%E1%80%99%E1%80%9E%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%9E%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%AB%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1/|access-date=27 December 2023|work=Karen Information Center|date=27 December 2022|language=Burmese|quote=အလားတူ တော်လှန်ရေးနှစ်နှစ်ပြည့်အဖြစ် ဒါရိုက်တာကိုပေါက်၏ တော်လှန်ရေးဘဝ နှစ်နှစ်တာ ဖြတ်သန်းမှုကိုရိုက်ကူးထားသော ‘ရောင်နီလာရာလမ်း’ ဟူသည့် မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်အား ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ...|accessdate=7 February 2024|archivedate=27 December 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231227193748/https://kicnews.org/2022/12/%e1%80%99%e1%80%9e%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ad%e1%80%9e%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%99%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%ab%e1%80%b8%e1%80%9b%e1%80%b1/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DRNAustralia&quot;&gt;{{cite news|author=Nway Oo Pyi Thu|title=Myanmar's Spring Revolution News – March 02 (Morning)|url=https://dailyradionews.org/2023/03/20230302/|access-date=27 December 2023|work=Daily Radio News|date=March 2, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231227070919/https://dailyradionews.org/2023/03/20230302/|archive-date=27 December 2023|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကို ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့က ပြသခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;BNI&quot;&gt;{{cite news|title='Rays of Hope' documentary earns nearly 1000-lakh kyats from first screening in Japan|url=https://www.bnionline.net/en/news/rays-hope-documentary-earns-nearly-1000-lakh-kyats-first-screening-japan|access-date=27 December 2023|work=Burma News International|date=6 February 2023}}&lt;/ref&gt;

==ထုတ်လုပ်ရေး==
'''ရောင်နီလာရာလမ်း''' ကို ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်သူ၊ သရုပ်ဖော်နှင့် ဂီတသမားတစ်ဦးဖြစ်သော ကိုပေါက်&lt;ref&gt;{{cite news|author=Mohinga Matters|title=Showtime for the Resistance: Revolutionary films screening worldwide|url=https://english.dvb.no/showtime-for-the-resistance-revolutionary-films-screening-worldwide/|access-date=27 December 2023|work=[[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|DVB]]|publisher=[[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ]]|date=28 April 2023|quote=After the screening, Ko Pauk performed a live concert vowing to continue the fight against the military.}}&lt;/ref&gt; က ''မသောက်မိသော မိုးခါးရေ'' မှတ်တမ်းတင်ဇာတ်လမ်းတိုရိုက်ကူးပြီးနောက်တွင် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;TNZH&quot;&gt;{{cite news|last=Tan|first=Lincoln|title=Myanmar chaos and amazing Chinese faces: Two doco films screening this Sunday open windows into different worlds|url=https://www.nzherald.co.nz/nz/myanmar-chaos-and-amazing-chinese-faces-two-doco-films-screening-this-sunday-opens-windows-into-diffferent-worlds/I3C47HRVIVA7JD4ZF3TDQHWFZI/|access-date=27 December 2023|work=The New Zealand Herald|publisher=NZME Publishing Limited|date=2 November 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BNI&quot;/&gt; ဤရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေးအတွက် ရန်ပုံငွေရရှိရန် ဒါရိုက်တာကိုပေါက်က ရည်ရွယ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|author=DVB|title='ရောင်နီလာရာလမ်း' တော်လှန်ရေးမှတ်တမ်းရုပ်ရှင် နိုင်ငံတကာ မြို့ကြီး ၅ မြို့တွင် ပြသမည်|url=https://burmese.dvb.no/post/576941|access-date=27 December 2023|work=[[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|DVB]]|publisher=[[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ]]|date=4 February 2023|language=Burmese|quote=မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေးအတွက် ရန်ပုံငွေရှာဖွေနိုင်ဖို့ ဖန်တီးရိုက်ကူးထားတဲ့ ဒီကားကိုတော့ ဂျပန်နိုင်ငံမြို့တော် တိုကျို၊...}}&lt;/ref&gt;

==ဖြန့်ချိခြင်း==
''ရောင်နီလာရာလမ်း'' ကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့က ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုမြို့ရှိ ရုပ်ရှင်ရုံတစ်ရုံတွင် စတင်ပြသခဲ့သည်။ NHK သတင်းဌာနက &quot;အဖိုးမဖြတ်နိုင်သော ရုပ်ရှင်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ထိန်းသိမ်းထားသင့်သည်&quot; ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;BNI&quot;/&gt; ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ အင်ဒီယာနာပိုလစ်မြို့တွင် ဆက်လက်ပြသခဲ့ရာ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါ်[[ဇင်မာအောင်]]နှင့် ဒုတိယဝန်ကြီး [[မိုးဇော်ဦး|ဦးမိုးဇော်ဦး]]တို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|author=ရောင်နီလာရာလမ်း|title=ဖေဖေါ်ဝါရီလ ၁၈ရက်နေ့က|url=https://www.facebook.com/mohkhayay/posts/pfbid0AXSjqPTDxxPb8p9Pb4PXvXZ5YyMiu5aJp88XNCcJNEwtyKWF38S5F1MwsNBSneval|website=Facebook|publisher=Meta Platforms, Inc.|access-date=27 December 2023|language=Burmese|date=19 February 2023}}&lt;/ref&gt; ဩစတြေးလျနိုင်ငံ ပါတ်မြို့တွင် မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့က ပြသခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;DRNAustralia&quot;/&gt;

==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*''[[မြန်မာဒိုင်ယာရီ]]'' - [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခြင်း]]၏ နောက်ပိုင်းဖြစ်စဉ်များအကြောင်း ၂၀၂၂ ရုပ်ရှင်
*''[[ကျိုးပဲ့အိပ်မက်များ]]'' -  ၂၀၂၃ မြန်မာကဗျာရုပ်ရှင်


==ကိုးကား==
{{reflist}}


[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]


{{Myanmar-film-stub}}</text>
      <sha1>iz2ybz35i7vw0gtibieoyay2dzwgfre</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ချင်း စစ်မြေပြင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>270482</id>
    <revision>
      <id>1056242</id>
      <parentid>1043442</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T08:38:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>/* အခြားဖတ်ရှုရန် */</comment>
      <origin>1056242</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="89019" sha1="3qo7i7gisfuldclwpsg4rzyoo1huust" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict|conflict=ချင်းဒေသစစ်မြေပြင်|partof=[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]  |image=Chin_State_in_Myanmar.svg|image_size=250 px|caption=မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်ပြ မြေပုံ|date= ဧပြီလ ၂၀၂၁ - လက်ရှိ

|place= {{flag|Chin State}}, မြန်မာနိုင်ငံ|territory= [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]မှ [[ချင်းပြည်]] (Chinland) အုပ်ချုပ်မှုကြေညာခဲ့။ &lt;ref&gt;https://myind.net/Home/viewArticle/chinese-backed-rebels-in-myanmar-declare-new-country-on-indias-eastern-border {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240302150316/https://myind.net/Home/viewArticle/chinese-backed-rebels-in-myanmar-declare-new-country-on-indias-eastern-border|date=2 March 2024}}&lt;/ref&gt;|status=	ဖြစ်ပွားနေဆဲ
|combatant1={{flagicon image|Flag of the Myanmar Armed Forces.svg}} [[တပ်မတော်]]
* {{army|MYA}}
** {{flagicon image|Mm-north-western-rmc.svg}} [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
*{{flagicon image|Air_Force_Ensign_of_Myanmar.svg}} [[တပ်မတော် (လေ)]]
* {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]
ပြည်သူ့စစ်
*{{flagicon image|Flag_of_Zomi_Re-unification_Organisation.svg}} [[ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]]

|combatant2=
*{{flagicon image|Chin National Army Flag.svg}} [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] 
*{{flagicon image|CNO-CNDF Flag.svg}} [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]
*{{flagicon image|Flag of Chin State.svg}} [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]
*{{flagicon image|PDF Zoland Flag.jpg}} PDF-Zoland
*{{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်]]
*{{flagicon image|Flag of the Anti-fascist Internationalist Front.jpg}} [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး နိုင်ငံတကာတပ်ဦး]]|strength1=6+ infantry battalions in the State &lt;ref&gt;{{cite web |title=Military Command structure in Chin State |url=https://www.chinhumanrights.org/wp-content/uploads/2009/02/Chin-Human-Rights-Organizaiton-1.mp4?_=1 |website=Chin Human Rights Organization |access-date=2023-08-06 |archive-date=2022-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220708132426/https://www.chinhumanrights.org/wp-content/uploads/2009/02/Chin-Human-Rights-Organizaiton-1.mp4?_=1 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; and other deployed troops|strength2=10,000 (CDF and CNF only){{sfn|Ye Myo Hein|2022|page=41}}|casualties1=900+ killed and several wounded&lt;sup&gt; ''as of July 2022''&lt;/sup&gt;&lt;ref name=&quot;BNI 900&quot;&gt;{{cite web |title=Over 900 Myanmar junta soldiers killed in battles in Chin and Sagaing over six months |url=https://www.bnionline.net/en/news/over-900-myanmar-junta-soldiers-killed-battles-chin-and-sagaing-over-six-months |website=BNI Online|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231106134609/https://www.bnionline.net/en/news/over-900-myanmar-junta-soldiers-killed-battles-chin-and-sagaing-over-six-months|archivedate=6 November 2023}}&lt;/ref&gt;|casualties2=53 killed and several wounded&lt;sup&gt; ''as of July 2022''&lt;/sup&gt;&lt;ref name=&quot;BNI 900&quot; /&gt;|campaignbox={{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}}}}'''ချင်း စစ်မြေပြင်'''သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း [[ချင်းပြည်နယ်]]နှင့် ယင်းနှင့်ထိစပ်နေသော ဒေသများတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ]]ကို ခြုံငုံဖော်ပြသည့် အခေါ်အဝေါ် ဖြစ်သည်။ ဤပဋိပက္ခများသည် စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်သည့် ပြည်သူလူထု၏ ခုခံတော်လှန်မှုနှင့်အတူ စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကုန်ပိုင်းနှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အစောပိုင်းကာလများအထိ ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသည်။

== နောက်ခံသမိုင်း ==
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]က အရပ်သားအစိုးရကို ဖြုတ်ချကာ အာဏာသိမ်းယူပြီးနောက် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ဆန္ဒပြမှုများ]] ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီ၏ အကြမ်းဖက် နှိမ်နင်းမှုများကြောင့် ပြည်သူလူထု၏ လက်နက်ကိုင် ခုခံတော်လှန်မှုများ စတင်ခဲ့သည်။ ချင်းပြည်နယ်သည် ထိုလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး၏ အစောဆုံးနှင့် အပြင်းထန်ဆုံး ဖြစ်ပွားရာဒေသများအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်းအရ၊ ချင်းပြည်နယ်သည် [[ဗမာလူမျိုး]]က ဦးဆောင်သော အစိုးရအပေါ် မကျေနပ်မှုများနှင့် ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့် လိုလားမှုများ ရှိခဲ့ဖူးသည်။ [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း|၁၉၈၈ ခုနှစ် အရေးတော်ပုံ]]နောက်ပိုင်းတွင်လည်း စစ်အစိုးရကို ဆန့်ကျင်သည့် လှုပ်ရှားမှုများ ရှိခဲ့သော်လည်း [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ်အာဏာသိမ်းမှု]]နောက်ပိုင်း ပေါ်ပေါက်လာသည့် ခုခံတော်လှန်မှုမှာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်ကာ ဒေသခံပြည်သူလူထု အများအပြား ပါဝင်လာခဲ့သည်။

== အကျိုးဆက်များ ==
ချင်းရေးရာအဖွဲ့ချုပ် (ICA) ၏ စာရင်းများအရ ချင်းပြည်နယ်လူဦးရေ၏ ထက်ဝက်ခန့်နီးပါးသည် ပဋိပက္ခများကြောင့် နေရပ်စွန့်ခွာတိမ်းရှောင်နေကြသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချင်းပြည်နယ်တွင် လူဦးရေ ၅၀၀,၀၀၀ ခန့်ရှိရာ၊ စစ်ကောင်စီအာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၎င်းတို့အထဲမှ လူဦးရေ ၂၀၀,၀၀၀ ခန့်မှာ စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်နေကြရကြောင်း သိရသည်။ ICA ကောက်ယူထားသည့် စာရင်းများနှင့် အကူအညီပေးသူများ၏ မှတ်တမ်းများအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လအတွင်း လူဦးရေ ၁၃၀,၀၀၀ သည် ချင်းပြည်နယ်တွင်းမှာပင် နေရပ်ရွှေ့ပြောင်းတိမ်းရှောင်နေရသည်။ ကျန် ၇၀,၀၀၀ ခန့်သော မြန်မာနိုင်ငံသားများသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မီဇိုရမ်၊ မဏိပူရပြည်နယ်နှင့် နယူးဒေလီမြို့များတွင် ဒုက္ခသည်အဖြစ် ခိုလှုံနေကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/07/18/62462|title=ချင်းပြည်နယ် လူဦးရေ၏ ထက်ဝက်နီးပါး ပဋိပက္ခကြောင့် နေရပ်တိမ်းရှောင်|publisher=Mizzima|accessdate=2025-7-16}}&lt;/ref&gt;

== ခုခံတော်လှန်ရေး အဖွဲ့အစည်းများ ==
ချင်းပြည်နယ်တွင် စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရန် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သော အဓိက ခုခံတော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်-

=== ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး/တပ်မတော် ===
{{Main article|ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်}}
ချင်းပြည်နယ်၏ သက်တမ်းအရင့်ဆုံး လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်ပြီး စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းတွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]နှင့် ပူးပေါင်းကာ စစ်ကောင်စီကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ CNF/A သည် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ (CDFs) ကို လေ့ကျင့်ပေးခြင်းနှင့် စစ်ရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းတို့တွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။  

၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF) သည် မင်းတပ်မြို့နယ်၌ စစ်တပ်၏ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုကို ရှုတ်ချခဲ့သည်။ ထို့နောက် မေလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် CNF သည် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) နှင့် နှစ်ဖက်သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်တွင် အပြန်အလှန်အသိအမှတ်ပြုမှုနှင့် လေးစားမှုဖြင့် အာဏာရှင်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်တော်လှန်ရေး၊ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီစနစ် ဖော်ဆောင်ရေးတို့အတွက် တန်းတူရေးအခြေခံဖြင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.springsprouts.info/stakeholders/cnf|title=ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250529043824/https://www.springsprouts.info/stakeholders/cnf|archivedate=၂၉ မေ ၂၀၂၅|accessdate=29 May 205|publisher=Spring Sprouts}}&lt;/ref&gt; 

=== ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ (Chinland Defense Force - CDFs) ===
{{Main article|ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်}}
၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ်လနှင့် ဧပြီလများတွင် ချင်းပြည်နယ်၏ မြို့နယ်အသီးသီး (ဥပမာ- မင်းတပ်၊ ကန်ပက်လက်၊ ထန်တလန်၊ ဖလမ်း၊ တီးတိန်၊ ဟားခါး စသည်ဖြင့်) တွင် ဒေသခံပြည်သူများက ဖွဲ့စည်းခဲ့သော မြို့နယ်၊ ဒေသအခြေပြု ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များဖြစ်သည်။ CDFs တပ်ဖွဲ့များသည် တစ်မြို့နယ်စီ သီးခြားဖွဲ့စည်းထားသော်လည်း နယ်မြေအလိုက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ပြုလုပ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် အစပိုင်းတွင် အမဲလိုက်သေနတ်များနှင့် လက်လုပ်သေနတ်များဖြင့်သာ တပ်ဆင်ထားသော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများနှင့် လက်နက်ကြီးများပါ ပိုင်ဆိုင်လာခဲ့ကြသည်။ 

=== ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CNDF) ===
{{Main article|ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့}}
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သော အင်အားကြီးမားသည့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းဒေသများ၊ အထူးသဖြင့် [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]နှင့် [[ကလေးမြို့|ကလေး-]]ဖလမ်းလမ်း တစ်လျှောက်တို့တွင် အဓိကလှုပ်ရှားပြီး အခြားသော ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်းကာ စစ်ကောင်စီတပ်များကို ခုခံတိုက်ခိုက်လျက်ရှိသည်။ [[ချင်းညီနောင်]]အဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင်တပ်ဖွဲ့တစ်ခု ဖြစ်သည်။  

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ချင်းဒေသတော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများ
!စဉ်
!နိုင်ငံရေးအဖွဲ့စည်း
!တပ်ဖွဲ့
!ချင်းမျိုးနွယ်စု ကိုယ်စားပြုမှု
!နယ်မြေ
|-
|၁။
|Zotung Federal Council
|CDF-Zotung
|[[ဇိုတုံးလူမျိုး|ဇိုတုံး]]မျိုးနွယ်စု
|ဇိုတုန်နယ်မြေ
|-
|၂။
|
|CDF-Matupi
|[[မတူလူမျိုး|မတူ]]မျိုးနွယ်စု
|
|-
|၃။
|
|CDF-Kalay-Gabaw-Gangaw
|
|
|-
|၄။ 
|CDF-Hakha Central Council
|CDF-Hakha 
|ဟားခါး[[လိုင်လူမျိုး|လိုင်]]မျိုးနွယ်စု
|
|-
|၅။
|Thantlang Council
|CDF-Thangtlang
|ထန်တလန်[[လိုင်လူမျိုး|လိုင်]]မျိုးနွယ်စု
|
|-
|၆။
|Lautu Regional People Administration
|CDF-Lautu
|[[လောက်သူဘာသာစကား|လောက်တူ]]မျိုးနွယ်စု
|
|-
|၇။
|Zopheiram Council
|CDF-Zophei
|[[ဇိုဖေဘာသာစကား|ဇိုဖေ]]မျိုးနွယ်စု
|
|-
|၈။
|Maraland Council
|CDF-Mara
|မရာမျိုးနွယ်စု
|
|-
|၉။
|Paletwa Council
|CDF-Paletwa
|ခူမီး/ခမီးမျိုးနွယ်စု
|
|-
|၁၀။
|Mindat Council
|CDF-Mindat
|[[ချိုးလူမျိုး|ချိုး]]မျိုးနွယ်စု
|
|-
|၁၁။
|Senthang Central Council
|CDF-Senthang
|[[ဆဲန်ထန်ဘာသာစကား|ဆဲန်တန်]]မျိုးနွယ်စု
|
|-
|၁၂။
|Tedim Township Council
|PDA
|[[တီးတိန်လူမျိုး|တီးတိန်]] (ဇိုမီး)မျိုးနွယ်စု
|
|-
|၁၃။
|Thado Council
|CDF-Thado
|[[ကူကီးလူမျိုး|ထာဒို]]မျိုးနွယ်စု
|
|-
|၁၄။
|Tonzang Township Council
|CDF-Tonzang
|တွန်ဇံမျိုးနွယ်စု
|
|-
|၁၅။
|Siyin Regional Council
|CDF-CDM-Siyin
|[[စီးယင်းလူမျိုး|စီးယင်း]]မျိုးနွယ်စု
|
|-
|၁၆။
|Kanpetlet Council
|CDF-Kanpetlet
|[[ဒိုင်လူမျိုး|ဒိုင်]](ယင်ဒူး) မျိုးနွယ်စု
|
|-
|၁၇။
|Zanniatland People's Organization
|CDF-Zannaitram
|[[ဇန်ညှပ်လူမျိုး|ဇန်နိယက်]]မျိုးနွယ်စု
|
|-
|၁၈။
|Hualngoram People's Organization
|CDF-Hualgoram
|[[ဟွာလ်ငိုလူမျိုး|ဟွာလ်ငို]]မျိုးနွယ်စု
|
|-
|၁၉။
|Maraland Territorial Counicl
|Maraland Defence Force - MDF
|[[မရာလူမျိုး|မရာ]]မျိုးနွယ်စု
|
|}

== အဓိကတိုက်ပွဲများနှင့် ဖြစ်ရပ်များ (၂၀၂၁-လက်ရှိ) ==
[[ဖိုင်:Chin state district map 2022.svg|thumb|ချင်းပြည်နယ်၏ ခရိုင်မြေပုံ]]{{Main article|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်မှတ်တမ်း (၂၀၂၁-လက်ရှိ)}}
ချင်းပြည်နယ်တွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲများနှင့် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ အများအပြား ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

=== ချင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း ===

==== တွန်းဇံနယ် ====
တွန်းဇံမြို့နယ်သည် ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြောက်ဘက်စွန်းရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တွန်းဇံမြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ [[ကလေးမြို့နယ်]]နှင့် [[တမူးမြို့နယ်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[တီးတိန်မြို့နယ်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]ရှိ မိဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ [[မဏိပူရပြည်နယ်]]များ တည်ရှိသည်။

တွန်းဇံမြို့နယ်တွင် လှုပ်ရှားသော တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များမှာ CDF-Tonzang နှင့် PDA-Tedim တို့ ဖြစ်သည်။ စစ်ကောင်စီနှင့် ပူးပေါင်းလေ့ရှိသော အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အခြေစိုက် [[ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော်|Zomi Revolutionary Army]] (ZRA) တပ်ဖွဲ့တစ်ခုလည်း ရှိသည်။ 

၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်တွင် အခြေစိုက်သည့် Zomi Revolutionary Army (ZRA) နှင့် စစ်ကောင်စီတပ် ပူးပေါင်းအဖွဲ့က [[တွန်းဇံမြို့နယ်]]ရှိ CNA တပ်မဟာ (၄) စခန်းကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ယင်းကျူးကျော်မှုကို ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော် (CNA) နှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များက ပြန်လည်တိုက်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပြီး ZRA တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။ ဆုတ်ခွာသည့် လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်တွင် ZRA တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အိမ်ခြေ ၈၀ ခန့်ရှိသော Nakzang ([[နတ်ဇန်ရွာ၊ တွန်းဇံမြို့နယ်|နတ်ဇန်]]) ရွာကို ဘုရားရှိခိုးကျောင်းမှ လွဲ၍ ရွာလုံးကျွတ် မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ ဤတိုက်ခိုက်မှုသည် ငလျင်ဘေးဒဏ်သင့်ပြည်သူများအား ကူညီကယ်ဆယ်ရေးအတွက် ယာယီအပစ်အခတ်ရပ်စဲထားချိန်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news|publisher=Khit Thit Media|accessdate=29 May 2025|date=2025 April 5|title=တွန်းဇံမြို့ရှိ CNA တပ်စခန်းကို စစ်တပ်နှင့် ZRA ပူးပေါင်း အဖွဲ့က ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ပြီး Nakzang ရွာကို ရွာလုံးကျွတ် မီးရှို့ဖျက်ဆီးသွား|url=https://yktnews.com/2025/04/210374/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250529042902/https://yktnews.com/2025/04/210374/|archivedate=29 May 2025}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၆ မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ချင်းလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိခဲ့သော [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[တွန်းဇံမြို့]]အား စစ်တပ်နှင့် [[ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]] (ZRA-EC) တို့ ပူးပေါင်းဖွဲ့စည်းထားသည့် တပ်ဖွဲ့က ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web |last=Lin |first=Editor Htein |date=2026-05-21 |title=တွန်းဇံမြို့ကို အစိုးရတပ်နဲ့ ZRA ပူးပေါင်းတပ်တွေ ​ထိန်းချုပ် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/05/21/%e1%80%90%e1%80%bd%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%87%e1%80%b6%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af-%e1%80%a1%e1%80%85%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b8%e1%80%9b%e1%80%90/ |access-date=2026-05-21 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

==== တီးတိန်နယ် ====
တီးတိန်မြို့နယ်သည် ချင်းပြည်နယ်၏ မြောက်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသော မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တီးတိန်မြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ [[ကလေးမြို့နယ်]]နှင့် သာစည်မြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊အနောက်ဘက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၊ မြောက်ဘက်တွင် [[တွန်းဇံမြို့နယ်]]များ တည်ရှိသည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၉ ရက်မှစ၍ ကလေးမြို့မှ ချင်းတောင်တန်းဘက်သို့ စစ်ကောင်စီတပ်မ ၇၇ လက်အောက်ခံ တပ်ရင်းခြောက်ရင်းမှ အင်အား ၈၀၀ ခန့်ဖြင့် [[သိုင်းငင်းရွာ၊ တီးတိန်မြို့နယ်|သိုင်းငင်း]]၊ တီးတိန်မြို့များသို့ ဦးတည်ကာ စစ်ကြောင်းထိုးခဲ့သည်။ မေလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် [[တီးတိန်မြို့နယ်]]၊ စီးယင်းဒေသရှိ မွာလ်ပီးရွာမရောက်မီ ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ခုခံတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာမှ တိုက်ပွဲများ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မေလ ၂၁ ရက်နေ့က တီးတိန်မြို့နယ်၊ ကလေး-သိုင်းငင်း ကားလမ်းပေါ်ရှိ မွာလ်ပီးကျေးရွာအနီးတွင် စစ်ကောင်စိစစ်ကြောင်းနှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များသည် ရှေ့ဆက်တိုးနိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ဇွန်လလယ်တွင် ကလေးမြို့မှ စားနပ်ရိက္ခာ၊ လက်နက်ခဲယမ်းနှင့် လူအင်အားများကို ထပ်မံဖြည့်တင်းခဲ့သည်။ မွာလ်ပီးနှင့် ထေးဇန်ရွာအနီးရှိ စစ်ကောင်စိစစ်ကြောင်းကို ဇွန်လ ၂၅ ရက်မှစ၍ ချင်းပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက လိုက်လံတိုက်ခိုက်ရာ ဇွန်လ ၂၈ ရက်နေ့အထိ တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါတိုက်ပွဲများအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်၏ ကာကင်းစခန်းသုံးခုကို ချင်းပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များသည် အကျအဆုံးများခဲ့ပြီး ရှေ့မတိုးနိုင်သည့်အပြင် နောက်သို့ ဆုတ်ခွာနေရကြောင်း သိရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/07/05/403051.html|title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပထမ ခြောက်လပတ် မြန်မာပြည်စစ်ရေး သုံးသပ်ချက် ၂|accessdate=2025-7-12|publisher=The Irrawaddy}}&lt;/ref&gt;

=== ချင်းပြည်နယ် အလယ်ပိုင်း ===

==== ဖလမ်းနယ် ====
{{Main|ဖလမ်းတိုက်ပွဲ}}
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းက ချင်းပြည်နယ်၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]ရှိ [[လုမ်သဲရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်|လုမ်သဲ]] (Lumte) ရွာကို လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အနည်းဆုံး ခြောက်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အိမ်ခြေ ၈၀ ခန့်ရှိ လုံသဲမ်ရွာ ကျေးရွာဆေးပေးခန်း၊ ဘုရားကျောင်း အပါအဝင် နေအိမ်ခြောက်လုံးခန့် ပျက်စီးသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/59487/|title=ဖလမ်းမြို့၊လုံသဲမ်ကျေးရွာကျန်းမာရေးဆေးပေးခန်းကိုစစ်ကောင်စီ ဗုံးကြဲ၊ ၆ ဦးသေဆုံး|accessdate=2025-6-22|publisher=Myanmar Now|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250622135026/https://myanmar-now.org/mm/news/59487/|archivedate=2025-6-22}}&lt;/ref&gt;

===== CNDF နှင့် CDF-Hualgoram ထိတွေ့မှု =====
၂ ဇူလိုင် - ချင်းပြည်နယ်၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]တွင် နယ်မြေအငြင်းပွားမှုကြောင့် [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (CNDF) နှင့် CDF ဟွာလ်ငိုးရမ် (Hualngoram) တပ်ဖွဲ့များအကြား ဇူလိုင် ၂ ရက်နေ့မှ ၃ ရက်နေ့အထိ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ CNDF က CDF ဟွာလ်ငိုးရမ် တပ်ဖွဲ့ဝင် ၄ ဦးကို ဖမ်းဆီးထားသည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/686b58f4aec603c0e6214d02|title=ချင်းလက်နက်ကိုင်နှစ်ဖွဲ့ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ၍ ချင်းဒေသခံ ထောင်နှင့်ချီ အိန္ဒိယဘက်သို့ ထွက်ပြေး|publisher=Narinjara|accessdate=2025-7-5}}&lt;/ref&gt; 

* ဇူလိုင် ၂ ရက်နှင့် ၃ ရက်တို့ကလည်း ဖလမ်းမြို့နယ်၊ [[စတောမ်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်|စတွာမ်]]၊ [[လျန်နှာ (ဟောင်း)ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်|လျန်နှာ]]၊ [[သီးကျိရ်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်|သီးကျီရ်]]ကျေးရွာများတွင် CNDF နှင့် CDF ဟွာလ်ငိုးရမ်တို့အကြား ထိတွေ့ပစ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://khonumthung.org/cndf-%e1%80%94%e1%80%be%e1%80%84%e1%80%b7%e1%80%ba-cdf-hualngoram-%e1%80%a1%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%91%e1%80%ad%e1%80%90%e1%80%bd%e1%80%b1%e1%80%b7%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%af/|title=CNDF နှင့် CDF-Hualngoram အကြား ထိတွေ့မှုဖြစ်ပွား|publisher=Khonumthung News|accessdate=2025-7-5}}&lt;/ref&gt; ဇူလိုင် ၃ ရက်တွင် [[ချင်းညီနောင်|ချင်းညီနောင်အဖွဲ့]] (CB) ဝင် CNDF နှင့် [[ချင်းပြည်ကောင်စီ|ချင်းလဲန်းကောင်စီ]] (CC) ဝင် CDF ဟွာလ်ငိုးရမ်တို့ နှစ်ဖက်စလုံးက နိုင်ငံရေးအရ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေး အဖြေရှာရန် လိုအပ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
* ဇူလိုင် ၅ ရက်တွင် [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိခေါဒါရ်မြို့]]ပေါ်၌ နံနက် ၈ နာရီမှ ညနေ ၆ နာရီအထိ နှစ်ဖက်အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဤတိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းသည် CNDF နှင့် CDF ဟွာလ်ငိုးရမ်တို့ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရန် စီစဉ်နေချိန် ဖြစ်သည်။ CNO/CNDF ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ CNDF အဖွဲ့ဝင်များ တီးအိုချောင်းရွာတွင် တွေ့ဆုံရန် သွားရောက်စဉ် CDF ဟွာလ်ငိုရမ်မှ အလစ်အငိုက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် တိုက်ပွဲများ စတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း အိန္ဒိယဘက်ခြမ်း ဇိုခေါ်ထာရ်သို့ ကျည်များ ကျရောက်ခဲ့သဖြင့် အိန္ဒိယအာဏာပိုင်များက ပစ်ခတ်မှု ရပ်တန့်ရန် သတိပေးခဲ့ရသည်။ ထို့ပြင် CNDF ကလည်း ဒေသခံများကို မိနစ် ၃၀ အတွင်း အမြန်ဆုံး ထွက်ခွာရန် သတိပေးခဲ့သည်။
* ဇူလိုင် ၆ ရက်တွင် CNDF ဌာနချုပ်အနီးတွင် ချင်းလဲန်းကောင်စီတပ်များပါဝင်သည့် CDF-ဟွာလ်ငိုးရမ်တပ်ဖွဲ့များနှင့် CNDF တို့အကြား ပြင်းထန်သောတိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများကြောင့် ရိခေါ်ဒါရ်မြို့ခံ ၁,၀၀၀ ကျော်သည် မြစ်ကိုဖြတ်ကျော်ကာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၊ ဇိုခေါ်ထာရ်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြသည်။ အိန္ဒိယအာဏာပိုင်များကလည်း တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားချိန်တွင် နယ်စပ်ဂိတ်တံတားကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
* ထို့အပြင် ဇူလိုင် ၅ ရက်တွင် ချင်းလဲန်းကောင်စီဝင် CDF မာရာ (CDF Mara) က ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင် မာရာလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ် (MDF) နှင့် [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) တို့သည် မတူပီမြို့နယ်၊ လိုင်လင်းပီမြို့ရှိ ၎င်းတို့၏ ဌာနချုပ်ကို ဝင်ရောက်စီးနင်းရန် အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်လာကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဇူလိုင် ၃ ရက်တွင် MDF နှင့် AA တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် လာအိုကျေးရွာမှ စစ်ကြောင်းထိုးလာပြီး CDF မာရာဌာနချုပ်နှင့် ၁ မိုင်ခန့်အကွာအထိ ရောက်ရှိနေပြီဟု ဆိုသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/07/06/403115.html|title=အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အနီး ချင်းလက်နက်ကိုင် ၂ ဖွဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်|accessdate=၂၀၂၅-၇-၅|publisher=The Irrawaddy}}&lt;/ref&gt;
* ၈ ဇူလိုင် - NUG နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတက CNF/CNA, CNO/CNDF နှင့် CDF-Hualngoram ကို လိပ်မူပြီး၊ ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား ထိတွေ့မှုကို အမြန်ဆုံး ငြိမ်းချမ်းသည့် နည်းလမ်းဖြင့် နိုင်ငံရေး စားပွဲဝိုင်းတွင်သာ ညှိနှိုင်းအဖြေရှာကြရန် တိုက်တွန်းကြောင်း သဝဏ်လွှာ ပို့လိုက်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/07/09/61541|title=ပဋိပက္ခများကို ငြိမ်းချမ်းသောနည်းလမ်းဖြင့် ဆွေးနွေးရန် ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကို NUG ယာယီသမ္မတ တိုက်တွန်း|accessdate=၂၀၂၅-၇-၈|publisher=Mizzima}}&lt;/ref&gt; NUCC ကလည်း ချင်းပြည်တော်လှန်ရေး အင်အားစုများအကြား ဖြစ်ပွားနေသည့် သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို နိုင်ငံရေး နည်းလမ်းဖြင့် ဆွေးနွေး အဖြေရှာကြပါဟု ပန်ကြားချက်ထုတ်ပြန်သည်။​&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://khumimediagroup.com/2025/07/09/%e1%80%81%e1%80%bb%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%9c%e1%80%be%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%9b%e1%80%b1%e1%80%b8-%e1%80%a1%e1%80%84/|title=ချင်းပြည်တော်လှန်ရေး အင်အားစုများအကြား ဖြစ်ပွားနေသည့် သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို နိုင်ငံရေး နည်းလမ်းဖြင့် ဆွေးနွေး အဖြေရှာကြပါရန် NUCC ပန်ကြား|publisher=Khumi Media Group|accessdate=10 July 2025|archive-date=11 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250811060546/https://khumimediagroup.com/2025/07/09/%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8-%E1%80%A1%E1%80%84/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* ၁၀ ဇူလိုင် - ဇူလိုင် ၅ ရက်နေ့တွင် CNDF မှ [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့]]ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့ပြီး ဖလမ်းမြို့နယ်အတွင်း၌ ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်(CNA) ၊ CDF – Hualngoram နှင့် CNDFတပ်ဖွဲ့ များ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကာ  ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက် ညပိုင်းတွင် ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/07/11/61775|title=ရိခေါ်ဒါရ်မြို့မှ CNDF တပ်များဆုတ်ခွာ ၊ ချင်းတပ်ဖွဲ့များအကြား ဆက်လက်ညှိနှိုင်းဆွေးနွေး|publisher=Mizzima|accessdate=2025-7-13}}&lt;/ref&gt;
*

==== ဟားခါးနယ် ====
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် ချင်းပြည်နယ်မြို့တော် [[ဟားခါးမြို့|ဟားခါး]]၏ မြောက်ဘက် ၁၀ မိုင်ခန့်အကွာတွင်ရှိသည့် [[ချွန်ကျုံးရွာ၊ ဟားခါးမြို့နယ်|ချွန်ကျုံးရွာ]]ကို လေတပ်က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ မိသားစုဝင်လေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကလေးငယ်တစ်ဦးအပါအဝင် ဒေသခံ ၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၉ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟု သတင်းများက ဖော်ပြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ဟားခါး ချွန်ကျုံးကျေးရွာ စစ်ကောင်စီ ဗုံး ၂ ကြိမ်ကြဲ ၄ ဦး သေဆုံး၊ ၉ ဦး ဒဏ်ရာရ|url=https://burmese.voanews.com/a/sac-airstrike-on-chin-village/7895668.html|publisher=VOA Burmese|accessdate=2025-6-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250622133332/https://burmese.voanews.com/a/sac-airstrike-on-chin-village/7895668.html|archivedate=2025-6-22}}&lt;/ref&gt; ယင်းဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုအပေါ် [[ချင်းပြည်အစိုးရ]]က ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ပြင်းထန်စွာ ရှုတ်ချကြောင်း ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်အမှတ် ၇/၂၀၂၄ ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.facebook.com/photo?fbid=122194550828230682&amp;set=pb.61556920467564.-2207520000|publisher=Government of Chinland|title=ချွန်ကျုံကျေးရွာရှိ ပြည်သူများအား အကြမ်းဖက်စစ်ကောင်စီမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုအပေါ် သဘောထားထုတ်ပြန်ချက်|accessdate=2025-6-22}}&lt;/ref&gt;

==== ထန်တလန်နယ် ====
{{Main|ထန်တလန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}}
တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများသည် ထန်တလန်မြို့အတွင်း စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသည့် နေရာများကို ၂၀၂၆ ဇွန် ၁၂ ရက်မှစ၍ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ဇွန် ၁၃ မှ ဇူလိုင် ၁၅ ရက်အတွင်း ရဲစခန်း၊ ကျောင်းများ၊ ဆေးရုံ၊ မီးသတ်ရုံးနှင့် ဟိုတယ်ဇုန်တို့ကို အဆင့်ဆင့် ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ဇူလိုင် ၁၆ ရက်နေ့တွင် မြို့တစ်မြို့လုံးကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ထန်တလန်မြို့နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသတစ်ဝိုက်အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခဲ့ပြီး ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်|url=http://www.moi.gov.mm/news/85333|website=Ministry Of Information|access-date=2026-07-17|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== ချင်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်း ===

==== မတူပီနယ် ====
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့မှ ၁၇ ရက်နေ့အထိ [[မတူပီမြို့]]တွင် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့နှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များ (AA နှင့် Yaw Army အပါအဝင်) က စစ်ကောင်စီ၏ တပ်စခန်းများအား ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီ၏ [[တပ်မတော် (ကြည်း)#ခြေမြန်တပ်ရင်းများ (ခမရ)|ခမရ (၃၀၄) တပ်ရင်း]]ကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ကြောင်း ဇွန်လ ၁၈ ရက်နေ့၌ ချင်းညီနောင်တပ်ဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း ဟောင်ဝစ်ဇာ လက်နက်ကြီးများနှင့် လက်နက်ခဲယမ်းများ သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သော်လည်း နှစ်ဖက်ထိခိုက်သေဆုံးမှု အသေးစိတ်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်း မရှိပေ။ ထိုအချိန်က မတူပီမြို့ရှိ ခလရ (၁၄၀) အပါအဝင် အခြားစစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို ဆက်လက်ထိုးစစ်ဆင်နေဆဲဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news|archivedate=28 May 2025|title=မတူပီက စစ်ကောင်စီတပ်ရင်းတစ်ခုကို ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်တွေ သိမ်းယူ|publisher=RFA Burmese|accessdate=28 May 2025|url=https://www.rfa.org/burmese/news/matupi-sac-camp-seized-06182024092253.html|date=2024.06.18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250528163555/https://www.rfa.org/burmese/news/matupi-sac-camp-seized-06182024092253.html}}&lt;/ref&gt;

CDF - မတူပီ ချင်းအင်အားစုသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လတွင် စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးသဘောထား ကွဲလွဲမှုများကြောင့် CDF - မတူပီ၊ တပ်မဟာ-၁ နှင့် CDF - မတူပီ၊ တပ်မဟာ-၂ အဖြစ် နှစ်ခြမ်းကွဲသွားခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် CDF - မတူပီ၊ တပ်မဟာ-၁ သည် MRO / Chin Defense Force - မတူပီအဖြစ် ICNCC နှင့် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တစ်ဖက်တွင် CDF - မတူပီ၊ တပ်မဟာ-၂ မှာ Chinland Defense Force - မတူပီ / မတူပီကောင်စီအဖြစ် ချင်းလဲန်းကောင်စီနှင့် ချင်းပြည်အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာသည်။ ချင်းတောင်ပိုင်းရှိ မတူပီမြို့ကို MRO / Chin Defense Force - မတူပီ ပါဝင်သော ချင်းညီနောင်နှင့် မဟာမိတ်များက ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအပြီး တစ်နှစ်ကျော်အကြာတွင် MRO / Chin Defense Force - မတူပီမှ ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုများသည် ချင်းအမျိုးသားကောင်စီ - မတူပီ (CNC – Matupi) ကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်လိုက်ပြီဟု ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် တရားဝင် ကြေညာခဲ့သည်။

ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ မတူပီမြို့နယ်အခြေစိုက် ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုများသည် ကနဦးတော်လှန်ရေးကာလတွင် အစုအဖွဲ့တစ်ခုအဖြစ်မှ ယခုတော်လှန်ရေး ၄ နှစ်ကျော်လာချိန်တွင် နိုင်ငံရေးအစုအဖွဲ့ စင်ပြိုင် ၃ ခုအထိ ရှိလာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် မတူပီတော်လှန်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (Matupi Revolutionary Organisation- MRO) က ချင်းအမျိုးသားကောင်စီ - မတူပီ (Chin National Council - Matupi) သည် မတူပီမြို့နယ်ရှိ ပြည်သူလူထုကို လုံးဝကိုယ်စားမပြုကြောင်း ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန် ကြေညာခဲ့သည်။

==== မင်းတပ်နယ် ====
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလနှောင်းပိုင်းတွင် မင်းတပ်မြို့၌ ဒေသခံပြည်သူများက CDF မဖွဲ့စည်းမီ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များကို လက်လုပ်သေနတ်များဖြင့် စတင်ခုခံခဲ့ကြသည်။ မေလအတွင်းတွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက မင်းတပ်မြို့ကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး CDFs များက ပြင်းထန်စွာ ခုခံခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီတပ်များက မြို့တွင်းသို့ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခတ်ကာ လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ မင်းတပ်မြို့သည် ချင်းပြည်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များအကြား ပထမဆုံး အကြီးစားတိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သော မြို့များအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤတိုက်ပွဲများကြောင့် မြို့ခံလူဦးရေ၏ ၉၅% ကျော် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။  

မင်းတပ်တိုက်ပွဲသည် မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) က စစ်ကြေညာခြင်းမပြုမီ လက်နက်ကိုင်ခုခံမှု တိုးလာစေသည့် လက္ခဏာတစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်ပိုင်းတွင်လည်း မင်းတပ်မြို့နှင့် မင်းတပ်မြို့နယ်သည် ပဋိပက္ခများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားရာ ဒေသတစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့ပြီး ချင်းပြည်နယ်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပဋိပက္ခများစွာထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ 

၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မေလ (၁၃) ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီက စစ်အုပ်ချုပ်ရေး (Martial Law) အမိန့်အမှတ် ၄/၂၀၂၁ ဖြင့် မင်းတပ်မြို့နယ်ကို အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ တိုင်းမှူးကို စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ အပ်နှင်းခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite news|title=ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တွေနဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်နေတဲ့ မင်းတပ်မြို့နယ်ကို စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကြေညာ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250529080223/https://www.rfa.org/burmese/news/mindat-martial-law-05132021141855.html|archivedate=29 May 2025|accessdate=29 May 2025|date=2021.05.13|url=https://www.rfa.org/burmese/news/mindat-martial-law-05132021141855.html|publisher=RFA Burmese}}&lt;/ref&gt; 

၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့က ချင်းပြည်နယ်၊ [[မင်းတပ်မြို့]]ကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း တရားဝင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်နေ့မှစ၍ [[ချင်းညီနောင် စစ်ဆင်ရေး|ချင်းညီနောင်စစ်ဆင်ရေး]] (Operation CB) အဖြစ် မင်းတပ်နှင့် ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများကို ဆင်နွှဲခဲ့ရာ ဒီဇင်ဘာ ၂၁ ရက်နေ့တွင် မင်းတပ်မြို့ အခြေစိုက် [[ခြေမြန်တပ်ရင်း (မြန်မာ)|ခလရ ၂၇၄ တပ်ရင်း]]ကို အပြီးသတ် ချေမှုန်းနိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းစစ်ဆင်ရေးအတွင်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရသည့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ၁၃ ဦးကိုလည်း ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သည်ဟု ချင်းညီနောင်အဖွဲ့က ဆိုသည်။ မင်းတပ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို ချင်းညီနောင်နှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များဖြစ်သည့် Yaw Defense Force (YDF)၊ Yaw Army (YA)၊ မုံရွာခရိုင်တပ်ရင်း (၃) တို့က ပူးပေါင်းဆင်နွှဲခဲ့ပြီး အာရက္ခတပ်တော် (AA) မှ စစ်လက်နက်၊ ခဲယမ်း၊ စစ်ကူများနှင့် စစ်ရေးဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်များကို ပံ့ပိုးကူညီခဲ့ကြောင်း သိရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite news|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250529073044/https://yktnews.com/favicon.ico|archivedate=29 May 2025|title=မင်းတပ်မြို့အခြေစိုက် ခလရ ၂၇၄ တပ်ရင်းကို အပြီးတိုင် ချေမှုန်းနိုင်ခဲ့ပြီး မင်းတပ်မြို့ကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီဟု ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ တရားဝင်ထုတ်ပြန်၊ နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသား ၁၃ ဦးကိုလည်း ကယ်တင်နိုင်ခဲ့|url=https://yktnews.com/2024/12/196564/|publisher=Khit Thit Media|date=December 22, 2024|accessdate=29 May 2025}}&lt;/ref&gt;

==== ကန်ပလက်နယ် ====
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၂ ရက်တွင် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ ကန်ပက်လက်မြို့ကို ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုများက သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ချင်းညီနောင်အဖွဲ့နှင့် ကန်ပက်လက်ကောင်စီတို့က ဆိုသည်။ ကန်ပက်လက်ကောင်စီနှင့် CDF – ကန်ပက်လက်တပ်ရင်း – ၇ တို့၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ မြို့ပေါ်တွင် တပ်စွဲထားသည့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ပြည်သူများ၏ ညှိနှိုင်းပေးမှုကြောင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက် ည ၁၂ နာရီခန့်တွင် ကန်ပက်လက်မြို့မှ စွန့်ခွာသွားခဲ့သည် ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ကန်ပက်လက်ကောင်စီ၏ သတင်းနှင့် ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ကလည်း ကန်ပက်လက်မြို့ကို ကန်ပက်လက်ပြည်သူများက ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ပြီးဖြစ်ကြောင်းနှင့် ပြည်သူများ၏ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၂ ရက်တွင် သက်သေပြခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://khonumthung.org/%E1%80%80%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7-%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AD%E1%80%AF/|title=ကန်ပက်လက်မြို့ သိမ်းပိုက်နိုင်ပြီဟု ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ အတည်ပြု|accessdate=2025-6-22|publisher=Khonumthung|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250622115934/https://khonumthung.org/%E1%80%80%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7-%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AD%E1%80%AF/|archivedate=2025-6-22}}&lt;/ref&gt;

ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ကန်ပက်လက်နှင့် ကျင်ဒွေး မြို့နယ်အတွင်းနေထိုင်သည့် အသက် ၁၈ နှစ် ပြည့်ပြီးသူတိုင်း အခြေခံစစ်သင်တန်း တက်ရောက်ကြရန် Chin Defense Force – Kanpetlet က ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|url=https://khumimediagroup.com/2025/07/09/%e1%80%a1%e1%80%9e%e1%80%80%e1%80%ba-%e1%81%81%e1%81%88-%e1%80%94%e1%80%be%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%ae%e1%80%b8%e1%80%9e%e1%80%b0%e1%80%90%e1%80%ad/|title=အသက် ၁၈ နှစ်ပြည်ပြီးသူတိုင်း စစ်သင်တန်းတက်ကြရန် CDF-Kanpetlet ထုတ်ပြန်|accessdate=8 July 2025|publisher=Khumi Media Group}}{{Dead link|date=June 2026 }}&lt;/ref&gt;

==== ပလက်ဝနယ် ====

== ဖြစ်ရပ်များ ==

=== ၂၀၂၄ ===

* ချင်းပြည်နယ်တွင် [[မတူပီမြို့နယ်]]၊ [[တွန်းဇံမြို့နယ်]]၊ [[ကျီခါးမြို့]]၊ [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိဒ်ခေါ်ဒါရ်မြို့]]၊ [[လိုင်လင်းပီမြို့]]၊ [[ကျင်ဒွေးမြို့]]၊ [[မကွီအိမ်နူးမြို့|မကွီးအိမ်နူးမြို့]]၊ [[နှာဟရိန်မြို့]]၊ [[ရေဇွာမြို့]]၊ [[ဝေဘူလမြို့]]၊ [[ဆူရ်ခွားမြို့]] တွေကို ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ထိန်းချုပ်ထားပြီး၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်|ပလက်၀မြို့နယ်]]ကို [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) က ထိန်းချုပ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းက [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]ရှိ [[လုမ်သဲရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်|လုမ်သဲ]] (Lumte) ရွာကို လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အနည်းဆုံး ခြောက်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အိမ်ခြေ ၈၀ ခန့်ရှိ လုမ်သဲရွာ ကျေးရွာဆေးပေးခန်း၊ ဘုရားကျောင်း အပါအဝင် နေအိမ်ခြောက်လုံးခန့် ပျက်စီးသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/59487/|title=ဖလမ်းမြို့၊လုံသဲမ်ကျေးရွာကျန်းမာရေးဆေးပေးခန်းကိုစစ်ကောင်စီ ဗုံးကြဲ၊ ၆ ဦးသေဆုံး|accessdate=2025-6-22|publisher=Myanmar Now|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250622135026/https://myanmar-now.org/mm/news/59487/|archivedate=2025-6-22}}&lt;/ref&gt;

=== ၂၀၂၅ ===

* [[၂ ဇူလိုင်]] - ချင်းပြည်နယ်၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ဟွာလ်ငိုလူမျိုး|ဟွာလ်ငို]]ရမ်ဒေသတွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့က ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CNDF) နှင့် ဟွာလ်ငိုရမ် ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CDF) တို့အကြား တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။ ဟွာလ်ငိုရမ် CDF က CNDF အား ၎င်းတို့နယ်မြေအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ပြီး ဒရုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သော်လည်း CNDF ကမူ ဟွာလ်ငိုရမ် CDF က ၎င်းတို့အဖွဲ့ဝင်များကို စတင်ပစ်ခတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Fighting Between Chin Resistance Forces in Falam Township|url=https://www.bnionline.net/en/news/fighting-between-chin-resistance-forces-falam-township|access-date=2025-07-05|website=Burma News International|language=en}}&lt;/ref&gt; ဟွာလ်ငိုရမ် CDF နှင့် ဆက်နွှယ်နေသော [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]က နှစ်ဖက်အဖွဲအစည်းမှ ခေါင်းဆောင်များအနေဖြင့် ပြန်လည်ချေဖျက်မရသည့် ချင်းလူမျိုးအချင်းချင်းကြား ကြီးမားသော စစ်ရေးပဋိပက္ခများကို မဖန်တီးရန်တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ဤအခြေအနေနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်တွင် CNDF နှင့် မဟာမိတ်ဖြစ်သော [[ချင်းညီနောင်|ချင်းညီနောင်အဖွဲ့]]ကလည်း တင်းမာမှုလျှော့ချလိုကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း ပြင်ပတောင်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများက စစ်ရေးအကူအညီများဖြင့် ပါဝင်လာပါက CNDF ဘက်က မားမားမတ်မတ် ရပ်တည်မည်ဟု ထုတ်ပြန်သည်။ &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/07/05/126319/|title=ချင်းလူမျိုး အချင်းချင်းအကြား စစ်ရေးပဋိပက္ခမဖန်တီးဘဲ စစ်ရေးပြင်ဆင်မှုများ ချက်ချင်းရပ်ရန် ချင်းပြည်ကောင်စီ တိုက်တွန်း|publisher=Ludu Nway Oo|accessdate=2025-7-5}}&lt;/ref&gt;
* ၂ ဇူလိုင် - ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်တွင် နယ်မြေအငြင်းပွားမှုကြောင့် ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CNDF) နှင့် CDF ဟွာလ်ငိုးရမ် (Hualngoram) တပ်ဖွဲ့များအကြား ဇူလိုင် ၂ ရက်နေ့မှ ၃ ရက်နေ့အထိ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ CNDF က CDF ဟွာလ်ငိုရမ် တပ်ဖွဲ့ဝင် ၄ ဦးကို ဖမ်းဆီးထားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဇူလိုင် ၆ ရက်၊ မနက်ပိုင်းမှ စတင်ကာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားလျက်ရှိသည့်အတွက် ရာနှင့်ချီသော ဒေသခံများသည် အိန္ဒိယ- မြန်မာ နယ်စပ်ဂိတ်ကို ဖြတ်ကျော်ပြီး ထွက်ပြေးနေကြသည်။  &lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
* [[၃ ဇူလိုင်]] - [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|CDF-Hakha Central Council]] က [[ဟားခါးမြို့နယ်]]အတွင်း နေထိုင်သူ လူငယ်အမျိုးသားများ မြို့နယ်ပြင်ပသို့ မထွက်ခွာရန်နှင့် အရံတပ်ဖွဲ့သင်တန်းများ မဖြစ်မနေတက်ရောက်ရန် ဇူလိုင် ၃ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://khonumthung.org/%e1%80%9f%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%ab%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%94%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%80-%e1%80%9c%e1%80%b0%e1%80%84%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bb/|title=ဟားခါးမြို့နယ်က လူငယ်များအားလုံး အရံတပ်ဖွဲ့သင်တန်းတက်ရောက်ရန် CDF-Hakha ထုတ်ပြန်|accessdate=2025-7-6|publisher=Khonuthung News}}&lt;/ref&gt;
* [[၇ ဇူလိုင်]] - အချင်းချင်းပဋိပက္ခဖြစ်စေတဲ့ ဘယ်ချင်းတော်လှန်ရေးလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းကိုမှ အားပေးထောက်ခံမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ CDF – Paletwa ထုတ်ပြန်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://chinworld.org/2025/07/%e1%80%a1%e1%80%81%e1%80%bb%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%bb%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%95%e1%80%8b%e1%80%ad%e1%80%95%e1%80%80%e1%80%b9%e1%80%81%e1%80%96%e1%80%bc%e1%80%85%e1%80%ba/|title=အချင်းချင်းပဋိပက္ခဖြစ်စေတဲ့ ဘယ်ချင်းတော်လှန်ရေးလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းကိုမှ အားပေးထောက်ခံမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ CDF – Paletwa ထုတ်ပြန်|accessdate=၂၀၂၅-၇-၅|publisher=Chin World}}&lt;/ref&gt;
* ၈ ဇူလိုင် - ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ကန်ပက်လက်နှင့် ကျင်ဒွေး မြို့နယ်အတွင်းနေထိုင်သည့် အသက် ၁၈ နှစ် ပြည့်ပြီးသူတိုင်း အခြေခံစစ်သင်တန်း တက်ရောက်ကြရန် Chin Defense Force – Kanpetlet က ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* ၉ ဇူလိုင် - ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၉ ရက်တွင် ISP Myanmar က ထုတ်ထားသော &quot;ဒုတ်ဒုတ်ထိမျက်တွေ့ (De Facto) ထီးပြိုင်နန်းပြိုင်ရခိုင်ပြည်&quot; အစီရင်ခံစာတွင် [[ချင်းညီနောင်]] အဖွဲ့များဖြစ်သော CNDF, CDF-Kanpetlet, CDF-Matupi, CDF-Mindat, PDF-Zoland တို့သည် AA က စစ်ရေးအရင်းအမြစ်များကို တစိတ်တပိုင်း (သို့မဟုတ်) အပြည့်အဝ ထောက်ပံ့ထားသော မဟာမိတ်များ ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ispmyanmar.com/burmese/op-26/|title=ဒုတ်ဒုတ်ထိမျက်တွေ့ (De Facto) ထီးပြိုင်နန်းပြိုင်ရခိုင်ပြည်|accessdate=၂၀၂၅-၇-၁၀|publisher=ISP Myanmar}}&lt;/ref&gt;
* ၁၇ ဇူလိုင် - [[ချင်းညီနောင်]]အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သော မရာလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (Maraland Defense Force – MDF) က ၎င်းတို့အဖွဲ့မှ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အပါအဝင် ၃ ဦးကို စစ်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများနှင့်အတူ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင် ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့၌ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ အဆိုပါ စစ်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ကျည်ကာဦးထုပ်နှင့် ကျည်ကာပြားများ တင်ဆောင်လာသော ကားသည် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ဆိုင်ဟား (Saiha) ခရိုင်၊ တီပါ့ (Tipa) ရွာရှိ မီဇိုရမ်ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် အာသံရိုင်ဖယ်တပ်တို့ ပူးပေါင်းထားသည့် စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွင် ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့၊ အိန္ဒိယစံတော်ချိန် ည ၉ နာရီ ၄၅ မိနစ်ခန့်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း MDF မှ သိရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/65347/|title=ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့  MDFထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင် အိန္ဒိယတွင်ဖမ်းခံရ|accessdate=2025-7-23|publisher=Myanmar Now|date=22 July 2025}}{{Dead link|date=September 2025 }}&lt;/ref&gt;
* [[၁၉ ဇူလိုင်]] - ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (၁၈) ခုက ချင်းတော်လှန်ရေးလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအားလုံး စည်းလုံးဖို့ လိုအပ်ကြောင်း သဘောထားထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုကို ဖြန့်ဝေခဲ့သည်။ 
* ၂၀ ဇူလိုင် - အချင်းချင်းအကြားလက်နက်ကိုင်တိုက်ခိုက်မှုဟာ ဘုံရန်သူ စစ်ကောင်စီဖြစ်စေချင် တဲ့အတိုင်းလုပ်ဆောင်ပေးခြင်းဖြစ်ပြီး တော်လှန်‌ရေးကိုနှောင့်နှေးစေဟု ZZLSM တပ်ဖွဲ့ (၅) ခုက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ZZLMS တွင် CDF-Zotung, CDF-Zophei, CDF-Lautu, CDF-Mara နဲ့ Senthang Revolution Force တို့ ပါဝင်သည်။ 

=== ၂၀၂၆ ===
* ၁၂ ဇန်နဝါရီ - ချင်းပြည်အစည်းအရုံး/ ချင်းပြည်သူ့တပ်မတော် (CPU/CPA) ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၁၅ ) နေ့တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်သည်။ အဆိုပါ အဖွဲ့အစည်းတွင် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်ကြသည့် မင်းတပ်မြို့နယ် တော်လှန်ရေးဦးဆောင်ကော်မတီ၊ မင်းတပ်မြို့နယ် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့၊ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ – မင်းတပ် (CDF- Mindat) နှင့် မတူပီတော်လှန်ရေးအဖွဲ့ချုပ်/ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့- မတူပီ (CDF – Matupi) တို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားကြောင်း သိရှိရပါသည်။
* ၂၀ မတ် - 
** [[၂၀၂၆ ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် တိုက်ခိုက်ခံရမှု]]: ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့၌ ကျင်းပနေသည့် တတိယအကြိမ် ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ချင်းလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (ဟားခါး)(CDF-Hakha)က ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
** ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ချင်းတော်လှန်ရေးနေ့တွင် ချင်းအမျိုးသားတရပ်လုံး အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းပါဝင်ကြရန် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]]က တိုက်တွန်းထုတ်ပြန်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-03-20 |title=ချင်းလူငယ်များ အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းရန် CNF တိုက်တွန်းနေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73449/ |access-date=2026-03-22 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt; 
** ချင်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းရှိ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့များ၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိသော မင်းတပ်မြို့အား စစ်တပ်က ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့၊ ည ၁၁ နာရီခွဲဝန်းကျင်တွင် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် နေအိမ် အလုံး ၂၀ နှင့် မော်တော်ယာဉ် ၄ စီးတို့ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-04-12 |title=ဧပြီ ၁၂ ရက် သတင်းများအနှစ်ချုပ်- ပြင်ဦးလွင်မှာ ရည်းစားဟောင်းက ဓားနဲ့ထိုးလို့ လက်ထပ်ခါနီး အမျိုးသမီးသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c8x79k47rvvo |access-date=2026-04-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt; 
** ၂၀၂၆ ဧပြီ ၂၅ ရက်တွင့် ချင်းညီနောင် (CB) အဖွဲ့က တစ်နှစ်ကျော်ကြာ သိမ်းပိုက်ထားရှိသည့် ချင်းပြည်နယ်၊ [[ဖလမ်းမြို့]]ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ဧပြီ ၂၅ ရက် သတင်းအနှစ်ချုပ် - နေပြည်တော်မှာငလျင်လှုပ်|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn8d05qq6edo|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-25|access-date=2026-04-25|language=my}}&lt;/ref&gt; 

* မေ ၁ - အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်အနီး [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ ဟွာလ်ငိုရမ်ဒေသ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ [[ခေါ်ပီးရှစ်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်|ခေါ်ပွီချစ်ပ် (Khawpuichhip)]] ကျေးရွာကို စစ်လေတပ်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ၁၀ နှစ်အောက် ကလေး ငါးဦးနှင့် လူကြီး တဦး စုစုပေါင်း ခြောက်ဦး သေဆုံးပြီး၊ ကိုးဦး ဒဏ်ရာရရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2026/05/01/89167|title=အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အနီး ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု ၊ ကလေး ၅ ဦး အပါအဝင် ၆ ဦး သေဆုံး|access-date=3 May 2026|website=Mizzima|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* မေ ၆ - ချင်းပြည်နယ်၊ [[တီးတိန်မြို့နယ်]]၊ [[ဖူနွမ်းရွာ၊ တီးတိန်မြို့နယ်|ဖူနွမ်းကျေးရွာ]]ရှိ ဘုရားကျောင်းအား စစ်တပ်က မေလ ၆ ရက်နေ့တွင် ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (PDF Zoland) ရဲဘော် ၇ ဦး အပါအဝင် အရပ်သား စုစုပေါင်း ၁၀ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-05-07 |title=၂၀၂၆ မေ၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား ကားလမ်းတစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်တပ်ကြေညာ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3r2n458gw2t |access-date=2026-05-07 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;
** ချင်းပြည်နယ် ၊ တီးတိန်မြို့နယ် ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များထိန်းချုပ်ထားသော [[ကနေဒီတောင်]]ကို စစ်အုပ်စုတပ်က ပြန်လည်သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း ချင်းတပ်ဖွဲ့များက ပြောဆိုသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=6 May 2026 |title=ကနေဒီတောင်စခန်းကို စစ်အုပ်စုတပ် ပြန်လည်သိမ်းပိုက် |url=https://bur.mizzima.com/2026/05/06/89574 |url-status=live |access-date=7 May 2026 |website=Mizzima}}&lt;/ref&gt;

* မေ ၁၉ - ချင်းလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိခဲ့သော [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[တွန်းဇံမြို့]]အား စစ်တပ်နှင့် [[ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]] (ZRA-EC) တို့ ပူးပေါင်းဖွဲ့စည်းထားသည့် တပ်ဖွဲ့က ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* မေ ၂၃ - [[ချင်းပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်းရှိ မတူပီ၊ မင်းတပ်နှင့် ကန်ပက်လက်စသည့် မြို့များကို စစ်တပ်က ၁၀ ရက်အတွင်း ၂၅ ကြိမ် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ရက်သားကလေးတစ်ဦး အပါအဝင် လူနှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ချင်းပြည်သူ့အစည်းအရုံး / ချင်းပြည်သူ့တပ်မတော် (CPU/CPA) က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ချင်းတောင်ပိုင်းမြို့များကို ဗုံးအဆက်မပြတ်ကြဲ၊ ရက်သားကလေးငယ် အပါအဝင် ၂ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/794982 |access-date=2026-05-24 |website=DVB Burmese |language=en}}&lt;/ref&gt;
* ဇွန် ၂၉ - [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[မင်းတပ်မြို့နယ်]]အတွင်း ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်များနှင့် တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားနေချိန် မြို့နယ်၏ အရှေ့ခြမ်းရှိ ရှိမ်းကျေးရွာအတွင်းသို့ စစ်တပ်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ မိန်းကလေးငယ် သုံးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-06-30 |title=၂၀၂၆ ဇွန် ၃၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/ce95yk5d43yt |access-date=2026-06-30 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;
* အောက်တိုဘာ ၃ - [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[မင်းတပ်မြို့]]ကို စစ်တပ်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် အသက် ၉၀ အရွယ် အဘိုးအိုတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး နေအိမ်အများအပြားလည်း ထိခိုက်ပျက်စီးသွားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မင်းတပ်မြို့ကို စစ်တပ် ဗုံးကြဲ၊ အဘိုးအို ၁ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/920436 |access-date=2026-10-04 |website=DVB Burmese |language=my}}&lt;/ref&gt;


== အခြားဖတ်ရှုရန် ==
* [[ချင်းညီနောင် စစ်ဆင်ရေး]]
* [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]
* [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်မှတ်တမ်း (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်အမှတ်တမ်း (၂၀၂၁ - လက်ရှိ)]]
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ တိုက်ပွဲများ]]</text>
      <sha1>3qo7i7gisfuldclwpsg4rzyoo1huust</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နောင်နောင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>282433</id>
    <revision>
      <id>1056153</id>
      <parentid>1024902</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T13:26:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-53219-14</username>
        <id>148965</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1056153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7756" sha1="2y49m8lxdgxxnmst5hs9w4vflnqgs76" xml:space="preserve">'''နောင်နောင်''' (နာမည်ရင်း ဇော်မျိုးနောင်) သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်အတွက် [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] အမျိုးသားသရုပ်ဆောင်ဆုကို &quot;ထာဝရအလင်းတန်းများ&quot;  ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးဖြင့် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ဇာနည်မာန် |date=2012-12-31 |title=မပြောင်းလဲသေးတဲ့ အကယ်ဒမီ ည |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2012/12/31/29387.html |access-date=2026-03-13 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}&lt;/ref&gt; အဆိုပါဇာတ်ကားသည် နောင်နောင်အတွက် ပထမဆုံးရိုက်ကူးသည့် ပွဲဦးထွက်ရုပ်ရှင်ဖြစ်ပြီး ပထမဆုံးဇာတ်ကားဖြင့်ပင် အကယ်ဒမီဆုကို ရရှိခဲ့ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မန္တလေး ရီမြင့်ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးမှ ထုတ်လုပ်သူ ဦးဇော်မြင့်၏ သားဖြစ်ပြီး အဆိုပါဇာတ်ကားကိုလည်း ၎င်းတို့၏ မိသားစုပိုင် မန္တလေး ရီမြင့်ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးမှပင် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ချီခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=႐ုပ္ရွင္သ႐ုပ္ေဆာင္ ေနာင္ေနာင္ကို မူးယစ္ေဆးမ်ားျဖင့္ ဖမ္းမိ |url=https://burmese.dvb.no/post/190226 |access-date=2026-03-13 |website=႐ုပ္ရွင္သ႐ုပ္ေဆာင္ အကယ္ဒမီဆုရ မင္းသား ေနာင္ေနာင္ ကို စိတ္ႂကြမူးယစ္ေဆးဝါးေတြနဲ႔အတူ မူးယစ္ရဲက ဖမ္းမိလို႔ မႏၱေလးၿမိဳ႕၊ အမွတ္ ၆ နယ္ေျမရဲစခန္းမွာ အမႈဖြင့္ အေရးယူလိုက္ပါတယ္။ဒီေန႔မနက္ ၁0 နာရီခြဲေလာက္မွာ… |language=en}}&lt;/ref&gt;

&quot;ထာဝရအလင်းတန်းများ&quot; ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးသည် ဒါရိုက်တာ  ထွန်းအောင်ဇော် ရိုက်ကူးပြီး [[ညွန့်ဝင်း]]၊ [[ဇင်ဝိုင်း|ဇင်ဝိုင်း၊]] [[လူမင်း]]၊ [[ရဲအောင်]]၊ [[မော့စ်]]၊ [[နောင်နောင်]]၊ [[မေသဉ္ဇာဦး]]၊ [[မယ်လိုဒီ]]၊ အိစိကွေးနှင့် ထူးခြား စသည့် သရုပ်ဆောင်များစွာ ပါဝင်သည့် ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ ဤဇာတ်ကားသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်အတွက် အကောင်းဆုံးရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဆု၊ ဒါရိုက်တာဆု၊ အမျိုးသားသရုပ်ဆောင်ဆု (နောင်နောင်) နှင့် အမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်ဆု (မယ်လိုဒီ) တို့အပြင် အခြားသော အတတ်ပညာပိုင်းဆိုင်ရာဆုများ အပါအဝင် တစ်နှစ်တည်းတွင် အကယ်ဒမီဆု စုစုပေါင်း (၈) ဆုအထိ စံချိန်တင် ရရှိခဲ့သော ဇာတ်ကားတစ်ကားလည်း ဖြစ်သည်။ နောင်နောင်သည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ၎င်း၏ ဒုတိယရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးဖြစ်သည့် လော်မင်္ဂလာဟာသ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးတွင် လူမော် ဇာတ်ကောင်နေရာမှသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ၎င်း၏မိသားစုပိုင် မန္တလေးရီမြင့်ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးမှထုတ်လုပ်ကာ ဒါရိုက်တာ ဟိန်းစိုးရိုက်ကူးသည့် နှင်းဆီပန်သူ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးတွင် သရုပ်ဆောင် အကယ်ဒမီ [[အိန္ဒြာကျော်ဇင်]] ဖြင့်တွဲဖက်ကာ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ နှင်းဆီပန်သူရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးသည် နောင်နောင်၏ နောက်ဆုံးသရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးပင်ဖြစ်သည်။ 

== မူးယစ်ဆေးဝါးဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရခြင်း ==
၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် နောင်နောင်အား မန္တလေးမြို့ရှိ ၎င်း၏ နေအိမ်၌ မူးယစ်ဆေးဝါးများနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ ရဲတပ်ဖွဲ့၏ ရှာဖွေမှုအရ ၎င်း၏ အိပ်ခန်းအတွင်းရှိ သံသေတ္တာထဲမှ အိုက်စ် (Ice) ၀.၈ ဂရမ်ခန့်၊ စိတ်ကြွဆေးပြား ၁၄၀ ပြားနှင့် ဘိန်းဖြူဟု ယူဆရသည့် အမှုန့် ၂ ဂရမ်တို့ကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သဖြင့် မန္တလေးမြို့၊ အမှတ် (၆) နယ်မြေရဲစခန်းတွင် မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် စိတ်ကို ပြောင်းလဲစေသော ဆေးဝါးများဆိုင်ရာ ဥပဒေဖြင့် အမှုဖွင့် အရေးယူခြင်း ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Popular |date=2017-02-20 |title=႐ုပ္ရွင္ သ႐ုပ္ေဆာင္ အကယ္ဒမီဆုရ မင္းသား ေနာင္ေနာင္ စိတ္ၾကြ မူးယစ္ ေဆးဝါးေတြ နဲ႔အတူ ဖမ္းမိ |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%82%90%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%B9%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%B9-%E1%80%9E%E1%82%90%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%86%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9-%E1%80%A1%E1%80%80%E1%80%9A%E1%80%B9/ |access-date=2026-03-13 |website=Popular |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==


[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား သရုပ်ဆောင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]]</text>
      <sha1>2y49m8lxdgxxnmst5hs9w4vflnqgs76</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>283947</id>
    <revision>
      <id>1056244</id>
      <parentid>1053573</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T08:44:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>updated information</comment>
      <origin>1056244</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16495" sha1="gh483j7rv7hgvsnvczacpyid8phjkdk" xml:space="preserve">{{#invoke:navbox|navbox
|name= မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ
|title= [[File:State seal of Myanmar.svg|15px]] [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]
|listclass = hlist
|state = {{{state&lt;includeonly&gt;|collapsed&lt;/includeonly&gt;}}}
|titlestyle =

|above= [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]: [[မင်းအောင်လှိုင်]] &lt;Br&gt; [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]]: [[ညိုစော]] နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၂)]]: [[နန်းနီနီအေး]]

|list1={{navbox with columns|child|fullwidth = true |state=uncollapsed
|title= '''ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ'''

|col1 = {{#invoke:navbox|navbox|subgroup |groupstyle = vertical-align:top;white-space:normal;
|group1=[[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]] |list1=[[ခင်မောင်ရီ]]
|group2=[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |list2=[[တင်အောင်စန်း]]
|group3=[[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေး]] |list3=[[မြထွန်းဦး]]
|group4=[[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး&lt;br&gt;နှင့် ဆက်သွယ်ရေး]] |list4=[[မြထွန်းဦး]]
|group5=[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေး]] |list5=[[ထွန်းအောင်]]
|group6=[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေး]] |list6= [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ကိုကိုဦး]]
|group7=[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေး]] |list7=[[တင်မောင်ဆွေ]]
|group8=[[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊&lt;br&gt;ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့်&lt;br&gt;နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေး]] |list8=[[အောင်ကျော်ဟိုး]]
|group9=[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်]] |list9=[[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ကံဇော်]]
|group10=[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာ]] |list10=[[ဖုန်းမြတ်]]
|group11=[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန|တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာ]] |list11=[[သန်းမောင်]]

}}

|col2 = {{#invoke:navbox|navbox|subgroup |groupstyle = vertical-align:top;white-space:normal;
|group2=[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာ]] |list2=[[သီတာဦး]]
|group3=[[ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေး]] |list3=[[ချောချောစိန်]]
|group4=[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ]] |list4=[[မျိုးသိန်းကျော်]]
|group5=[[ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေး]] |list5=[[သက်ခိုင်ဝင်း]]
|group6=[[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာ]] |list6=[[သက်သက်ဇင်]]
|group7=[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေး]] |list7= [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ထိန်လင်း]]
|group8=[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေး]] |list8=[[တင်ဦးလွင်]]
|group9=[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေး&lt;br&gt;နှင့် ဆည်မြောင်း]] |list9=[[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|မင်းနောင်]]
|group10=[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်&lt;br&gt;ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး]] |list10=[[မျိုးဇော်သိမ်း]]
|group11=[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်&lt;br&gt;သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး]] |list11=[[ဆန်းဦး]]
}}

|col3 = {{#invoke:navbox|navbox|subgroup |groupstyle = vertical-align:top;white-space:normal;
|group2=[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်]] |list2=[[ကိုကိုလွင်]]
|group3=စက်မှုနှင့် MSME ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး |list3=[[ချာလီသန်း]]
|group4=[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်&lt;br&gt;ပြည်သူ့အင်အား]] |list4=[[မြင့်ကြိုင်]]
|group5=[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား]] |list5=[[မောင်မြင့်]]
|group6=[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး]] |list6=[[ထွန်းအုံ]]
|group7=[[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာ]] |list7=[[ရဲမြင့်ထွန်း]]
|group8=[[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန|လူငယ်ရေးရာ]] |list8=[[မောင်သင်း]]
|group9=[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေး]] |list9=[[မျိုးသန့်]]
|group10=[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေး&lt;br&gt;နှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး]] |list10=[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|စိုးဝင်း]]
|group11=[[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေး&lt;br&gt;နှင့် ယဉ်ကျေးမှု]] |list11=[[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ခင်မောင်စိုး]]
}}
}}
|list2={{navbox with columns|child|fullwidth = true |state=&lt;includeonly&gt;collapsed&lt;/includeonly&gt;
|title= '''ဒုတိယဝန်ကြီးများ'''

|col1 = {{#invoke:navbox|navbox|subgroup |groupstyle = vertical-align:top;white-space:normal;
|group1=[[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]] |list1= ခင်လတ်
|group2=[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |list2=[[ထင်ကျော်သူ]]
|group3=[[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေး]] |list3=[[အောင်မြိုင်]]&lt;br&gt;[[ထွန်းလူ]]
|group4=[[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး&lt;br&gt;နှင့် ဆက်သွယ်ရေး]] |list4=[[မင်းဇေယျာလှိုင်]]&lt;br&gt;[[သက်ဝင်းအောင်]]
|group5=[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေး]] |list5=[[အောင်မျိုးသန့်]]
|group6=[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေး]] |list6=မင်းသူ
|group7=[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေး]] |list7=[[နိုင်မင်းကျော်]]&lt;br&gt;[[ကိုကိုကျော်]]
|group8=[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်]] |list8=[[သန်းသန်းလင်း]]&lt;br&gt;[[ဟန်ဝင်းအောင်]]
|group9=[[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊&lt;br&gt;ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့်&lt;br&gt;နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေး]] |list9=[[ကျော်ထင် (ဒုတိယဝန်ကြီး)|ကျော်ထင်]]&lt;br&gt;[[သန့်စင်လွင်]]
|group10=[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာ]] |list10=[[ကျော်စွာဦး]]
|group11=[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန|တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာ]] |list11=[[စိုင်းထွန်းညို]]
}}

|col2 = {{#invoke:navbox|navbox|subgroup |groupstyle = vertical-align:top;white-space:normal;
|group2=[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာ]] |list2=[[ထိန်လင်းဦး]]
|group3=[[ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေး]] |list3=[[ဇော်မြင့်]]&lt;br&gt;[[နေမျိုးလှိုင်]]
|group4=[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ]] |list4=[[နေခြည်လဲ့လဲ့သိန်း]]
|group5=[[ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေး]] |list5=[[အေးထွန်း]]
|group6=[[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာ]] |list6=[[စန်းစန်းနွယ်]]
|group7=[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေး]] |list7=[[ရဲတင့်]]
|group8=[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေး]] |list8=[[လင်းအောင်]]
|group9=[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေး&lt;br&gt;နှင့် ဆည်မြောင်း]] |list9=[[ဗိုလ်ဗိုလ်ကျော်]]&lt;br&gt;[[ရဲထွန်းဝင်း]]&lt;br&gt;[[ရဲတင့်ထွန်း]]
|group10=[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်&lt;br&gt;ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး]] |list10=[[သိုက်စိုး]]
|group11=[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်&lt;br&gt;သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး]] |list11=[[ခင်လတ်ကြီး]]&lt;br&gt;[[သောင်းနိုင်ဦး]]
}}

|col3 = {{#invoke:navbox|navbox|subgroup |groupstyle = vertical-align:top;white-space:normal;

|group2=[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်]] |list2= အေးကျော် &lt;br&gt;[[ကျော်နိုင်ဝင်း]]
|group3= စက်မှုနှင့် MSME ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး |list3=[[သွင်အောင်]]&lt;br&gt;[[အောင်ဇေယျ]]
|group4=[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်&lt;br&gt;ပြည်သူ့အင်အား]] |list4=[[လင်းဇော်ထွန်း]]&lt;br&gt;[[ခိုင်ခိုင်စိုး]]
|group5=[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား]] |list5=[[မောင်မောင်သန်း]]
|group6=[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး]] |list6=[[မင်းမင်း]]&lt;br&gt;[[ဝင်းမြင့်ခိုင်]]
|group7=[[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာ]] |list7=[[ညီညီ]]
|group8=[[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန|လူငယ်ရေးရာ]] |list8=[[စစ်နိုင်]]
|group9=[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေး]] |list9=[[မျိုးမြင့်]]&lt;br&gt;[[သောင်းနိုင်(ဒေါက်တာ)|သောင်းနိုင်]]
|group10=[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေး&lt;br&gt;နှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး]] |list10= သန်းစိုး&lt;br&gt;[[သန့်ဇော်လွင်]]
|group11=[[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေး&lt;br&gt;နှင့် ယဉ်ကျေးမှု]] |list11=[[အေးထွန်း]]&lt;br&gt;[[ဖြိုးဇော်စိုး]]
}}
}}
}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရအဖွဲ့ လမ်းညွှန်တမ်းပလိတ်များ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gh483j7rv7hgvsnvczacpyid8phjkdk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၂၀၂၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285611</id>
    <revision>
      <id>1056237</id>
      <parentid>1048361</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T06:20:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1056237</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44173" sha1="cydnot7c82uomxxaqluozx4bk3qrv1y" xml:space="preserve">{{Infobox international football competition
| year           = ၂၀၂၆
| tourney_name   = ဖီဖာကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ
| other_titles   = {{ubl|FIFA World Cup 26|Copa Mundial de la FIFA 2026|Coupe du Monde de la FIFA 2026}}
| image          = 2026 FIFA World Cup emblem.svg
| size           = 
| alt            = Emblem of the 2026 FIFA World Cup, showing numbers &quot;2&quot; (top) and &quot;6&quot; (bottom) superimposed by the World Cup trophy
&lt;!--Do not add flags to country parameters as per WP:INFOBOXFLAG.--&gt;
| country        = [[ကနေဒါနိုင်ငံ]]
| country2       = [[မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ]]
| country3       = [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
| dates          = ၁၁ ဇွန် - ၁၉ ဇူလိုင်
| num_teams      = ၄၈ နိုင်ငံ
| confederations = ၆ ခု
| venues         = ၁၆ ခု
| cities         = ၁၆ 
| champion       =
| count          =
| second         =
| third          =
| fourth         =
| matches        =
| goals          =
| attendance     =
| top_scorer     =
| player         =
| goalkeeper     =
| young_player   =
| fair_play      =
| prevseason     = [[၂၀၂၂ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား|၂၀၂၂]]
| nextseason     = ''၂၀၃၀''
| updated        =
}}{{Current sport|sport=ဘောလုံးအားကစား|event=ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား|date=ဇူလိုင် ၂၀၂၆}}
'''၂၀၂၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ''' (အင်္ဂလိပ်: 2026 FIFA World Cup) သည် [[ဖီဖာ]]အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအကြား ယှဉ်ပြိုင်ကြသည့် (၂၃) ကြိမ်မြောက် ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။ အဆိုပါပြိုင်ပွဲကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့မှ ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့အထိ [[ကနေဒါနိုင်ငံ|ကနေဒါ]]၊ [[မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ|မက္ကဆီကို]]နှင့် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]တို့ရှိ မြို့ပေါင်း ၁၆ မြို့တွင် ကျင်းပရန် လျာထားသည်။&lt;ref name=&quot;Schedule&quot;&gt;{{cite web |date=February 4, 2024 |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |archive-date=February 5, 2024 |access-date=February 4, 2024 |publisher=FIFA}}&lt;/ref&gt; အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ကွာတားဖိုင်နယ်၊ ဆီမီးဖိုင်နယ်နှင့် ဗိုလ်လုပွဲများအပါအဝင် ပွဲစဉ်ပေါင်း ၆၀ ကို မြို့ကြီး ၁၁ မြို့တွင် လက်ခံကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။ မက္ကဆီကိုက မြို့ ၃ မြို့တွင် ပွဲစဉ် ၁၀ ပွဲနှင့် ကနေဒါက မြို့ ၂ မြို့တွင် ပွဲစဉ် ၁၀ ပွဲ အသီးသီး လက်ခံကျင်းပသွားမည် ဖြစ်သည်။ ဤကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် နိုင်ငံသုံးနိုင်ငံ စုပေါင်းအိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ပြိုင်ပွဲဝင်အသင်းအရေအတွက်ကိုလည်း ၃၂ သင်းမှ ၄၈ သင်းအထိ ပထမဆုံးအကြိမ် တိုးမြှင့်ကျင်းပခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်အတွက် အသင်း (၃၉)သင်း အဖြေထွက် |url=https://news-eleven.com/article/307720 |access-date=2026-05-11 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;

မက္ကဆီကိုနိုင်ငံသည် ၁၉၇၀ နှင့် ၁၉၈၆ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲများကို အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပခဲ့ဖူးသဖြင့် ယခုတစ်ကြိမ်နှင့်ဆိုလျှင် ကမ္ဘာ့ဖလားကို (တစ်ကိုယ်တော် သို့မဟုတ် ပူးတွဲအိမ်ရှင်အဖြစ်) သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် လက်ခံကျင်းပသည့် ပထမဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ၁၉၉၄ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ဒုတိယအကြိမ်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပခြင်းဖြစ်ပြီး ကနေဒါနိုင်ငံအတွက်မူ ပထမဆုံးအကြိမ် ဖြစ်သည်။ နိုဝင်ဘာနှင့် ဒီဇင်ဘာလများတွင် ကျင်းပခဲ့သည့် ၂၀၂၂ ကာတာကမ္ဘာ့ဖလားပြီးနောက် ယခုပြိုင်ပွဲကို မြောက်ကမ္ဘာခြမ်း၏ နွေရာသီကာလတွင် ပြန်လည်ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။

ယခုအကြိမ်တွင် [[ကိတ်ဗာဒီနိုင်ငံ|ကိတ်ဗာဒီ]] (Cape Verde)၊ [[ကူရာဆော|ကူရာဆောနိုင်ငံ]] (Curaçao)၊ [[ဂျော်ဒန်နိုင်ငံ|ဂျော်ဒန်]] နှင့် [[ဥဇဘက်ကစ္စတန်နိုင်ငံ|ဥဇဘက်ကစ္စတန်]] စသည့် နိုင်ငံလေးနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲတွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ကြမည်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ကမ္ဘာ့ဖလားချန်ပီယံ [[အာဂျင်တီးနား အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း|အာဂျင်တီးနားအသင်း]]သည် ယခုပြိုင်ပွဲတွင် လက်ရှိချန်ပီယံအဖြစ် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်မည် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-03-01 |title=၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလား ပွဲစဉ်ဇယား - အရေးကြီးရက်များနှင့် မြန်မာစံတော်ချိန် {{!}} သတင်း |url=https://myanmarworldcup.com/news/2026-world-cup-key-dates-schedule |access-date=2026-05-11 |website=၂၀၂၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား |language=my}} {{Dead link|date=October 2026 }}&lt;/ref&gt;

== ကျင်းပမည့်နေရာများ ==
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် အိမ်ရှင်မြို့ကြီး ၁၆ မြို့ (ကနေဒါနိုင်ငံမှ နှစ်မြို့၊ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံမှ သုံးမြို့၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ ၁၁ မြို့) ပါဝင်သည့်စာရင်းကို FIFA က ကြေညာခဲ့သည်။

FIFA ၏ အားကစားကွင်းစပွန်ဆာဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများအရ ပြိုင်ပွဲကျင်းပမည့် ကာလအတွင်း အားကစားကွင်းများအား အောက်တွင် ကွင်းစကွင်းပိတ်ဖြင့် ဖော်ပြထားသည့် အမည်လွှဲများကို အသုံးပြုမည်။&lt;ref&gt;{{cite web |last=Pelit |first=Asli |date=February 16, 2024 |title=FIFA RULES MAY COST METLIFE $80M IN WORLD CUP FINAL BRAND VALUE |url=https://www.sportico.com/business/sponsorship/2024/world-cup-final-metlife-sponsorship-fifa-rules-1234766942/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216173018/https://www.sportico.com/business/sponsorship/2024/world-cup-final-metlife-sponsorship-fifa-rules-1234766942/ |archive-date=February 16, 2024 |access-date=July 21, 2024 |work=Sportico}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FIFA stadia2&quot;&gt;{{cite web |date=July 15, 2025 |title=The FIFA World Cup 26 stadiums |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/world-cup-2026-stadiums-fifa-soccer-football-mexico-usa-canada |access-date=November 17, 2025 |publisher=FIFA |quote=Stadium official names for the FIFA World Cup 26 have been matched with Host City names and may differ from the common designation used locally.}}&lt;/ref&gt; လူဝင်ဆံ့မှုပမာဏသည် FIFA မှ ထုတ်ပြန်သည့် အချက်အလက်များအပေါ် အခြေခံထားသည်။&lt;ref name=&quot;FIFA stadia&quot;&gt;{{cite web |date=July 15, 2025 |title=The FIFA World Cup 26 stadiums |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/world-cup-2026-stadiums-fifa-soccer-football-mexico-usa-canada |access-date=November 17, 2025 |publisher=FIFA |quote=Stadium official names for the FIFA World Cup 26 have been matched with Host City names and may differ from the common designation used locally.}}&lt;/ref&gt;

==== သင်္ကေတရှင်းလင်းချက် ====
† ယခင်အမျိုးသားကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲများအတွက် အသုံးပြုခဲ့သော အားကစားကွင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။

‡ အမိုးအပြည့်အစုံ သို့မဟုတ် ပြန်ဆုတ်နိုင်သော အမိုးပါရှိပြီး အတွင်းပိုင်း ရာသီဥတုထိန်းချုပ်မှုစနစ် တပ်ဆင်ထားသည့် အမိုးအကာအောက်ရှိ အားကစားကွင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ ပြိုင်ပွဲကျင်းပမည့် နေရာများ
|-
! scope=&quot;col&quot; | မြို့များ
! scope=&quot;col&quot; | အားကစားကွင်းများ
! scope=&quot;col&quot; | လူဦးရေဝင်ဆံ့မှု
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | ပုံ
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Dallas&quot; | {{flagicon|USA}} [[ဒါးလတ်စ်မြို့]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt; Arlington, Texas&lt;/small&gt;
| AT&amp;T Stadium{{double-dagger}}&lt;br /&gt;'''{{small|(Dallas Stadium)}}'''
| '''94,000'''
| [[File:Cowboys stadium inside view 4.JPG|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Mexico City&quot; | {{flagicon|MEX}} [[မက္ကဆီကိုမြို့]]
| Estadio Azteca{{dagger}}&lt;br /&gt;'''{{small|(Mexico City Stadium)}}'''
| '''83,000'''
| [[File:Soccer game at the Azteca Stadium.JPG|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;New York&quot; | {{flagicon|USA}} [[နယူးယောက်မြို့|နယူးယောက်/နယူးဂျာစီ]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt; East Rutherford, [[နယူးဂျာစီပြည်နယ်]]&lt;/small&gt;
| MetLife Stadium&lt;br /&gt;'''{{small|(New York New Jersey Stadium)}}'''
| '''82,500'''
| [[File:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Atlanta&quot; | {{flagicon|USA}} [[အတ္တလန္တာမြို့]]
| Mercedes-Benz Stadium {{double-dagger}}&lt;br /&gt;'''{{small|(Atlanta Stadium)}}'''
| '''75,000'''
| [[File:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Kansas City&quot; | {{flagicon|USA}} [[မစ်ဆိုရီပြည်နယ်|ကန်းဆပ်မြို့]]
| Arrowhead Stadium &lt;br /&gt;'''{{small|(Kansas City Stadium)}}'''
| '''73,000'''
| [[File:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Houston&quot; | {{flagicon|USA}} [[ဟူစတန်မြို့]]
| NRG Stadium {{double-dagger}}&lt;br /&gt;'''{{small|(Houston Stadium)}}'''
| '''72,000'''
| [[File:NRG Stadium, LEAGUES CUP 2024 TIGRES INTER MIAMI.jnp.jpg|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;San Francisco&quot; | {{flagicon|USA}} [[ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt; (Santa Clara, [[ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်|ကယ်လီဖိုးနီးယား]])&lt;/small&gt;
| Levi's Stadium &lt;br /&gt;'''{{small|(San Francisco Bay Area Stadium)}}'''
| '''71,000'''
| [[File:Entering Levi's Stadium.JPG|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Los Angeles&quot; | {{flagicon|USA}} [[လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(Inglewood, California)&lt;/small&gt;
| SoFi Stadium&lt;br /&gt;'''{{small|(Los Angeles Stadium)}}'''
| '''70,000'''
| [[File:SoFi Stadium 23rd March 2025.jpg|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Philadelphia&quot; | {{flagicon|USA}} [[ဖီလာဒဲလ်ဖီးယားမြို့]]
| Lincoln Financial Field&lt;br /&gt;'''{{small|(Philadelphia Stadium)}}'''
| '''69,000'''
| [[File:United States v Paraguay, Copa América Centenario (cropped).jpg|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Seattle&quot; | {{flagicon|USA}} [[ဆေအတလ်မြို့]]
| Lumen Field&lt;br /&gt;'''{{small|(Seattle Stadium)}}'''
| '''69,000'''
| [[File:2025 FIFA Club World Cup - Seattle Sounders FC vs. Botafogo - 03.jpg|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Boston&quot; | {{flagicon|USA}} [[ဘော့စတွန်မြို့]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(Foxborough, [[မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်]])&lt;/small&gt;
| Gillette Stadium&lt;br /&gt;'''{{small|(Boston Stadium)}}'''
| '''65,000'''
| [[File:New England Revolution vs Liga Deportivo Alajuense 2024-03-06 53571677017.jpg|frameless|Gillette Stadium]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Miami&quot; | {{flagicon|USA}} [[မိုင်ယာမီမြို့]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(Miami Gardens, [[ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်]])&lt;/small&gt;
| Hard Rock Stadium&lt;br /&gt;'''{{small|(Miami Stadium)}}'''
| '''65,000'''
| [[File:Hard Rock Stadium Club World Cup.jpg|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Vancouver&quot; | {{flagicon|CAN}} [[ဗန်ကူးဗားမြို့]]
| BC Place {{double-dagger}}&lt;br /&gt;'''{{small|(BC Place Vancouver)}}'''
| '''54,000'''
| [[File:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Monterrey&quot; | {{flagicon|MEX}} မွန်တယ်ရေးမြို့ &lt;br /&gt;&lt;small&gt;(Guadalupe)&lt;/small&gt;
| Estadio BBVA&lt;br /&gt;'''{{small|(Estadio Monterrey)}}'''
| '''53,500'''
| [[File:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Guadalajara&quot; | {{flagicon|MEX}} ဂွါဒါလာဟာရာမြို့&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(Zapopan)&lt;/small&gt;
| Estadio Akron&lt;br /&gt;'''{{small|(Estadio Guadalajara)}}'''
| '''48,000'''
| [[File:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho (3).jpg|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Toronto&quot; | {{flagicon|CAN}} [[တိုရွန်တိုမြို့]]
| BMO Field&lt;br /&gt;'''{{small|(Toronto Stadium)}}'''
| '''45,000'''
| [[File:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|frameless]]
|}

== အသင်းများ ==


{| class=&quot;vertical-align-top&quot;
|-
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ အုပ်စု A
|-
! စဉ်||width=&quot;220&quot;| အသင်းများ
|-
| A1 || ''{{fb|MEX}}''
|-
| A2 || {{fb|RSA}}
|-
| A3 || {{fb|KOR}}
|-
| A4 || {{fb|CZE}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ အုပ်စု B
|-
! စဉ်||width=&quot;220&quot;| အသင်းများ
|-
| B1 || ''{{fb|CAN}}''
|-
| B2 || {{fb|BIH}} 
|-
| B3 || {{fb|QAT}}
|-
| B4 || {{fb|SUI}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ အုပ်စု C
|-
! စဉ်||width=&quot;220&quot;| အသင်းများ
|-
| C1 || {{fb|BRA}}
|-
| C2 || {{fb|MAR}}
|-
| C3 || {{fb|HAI}}
|-
| C4 || {{fb|SCO}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ အုပ်စု D
|-
! စဉ်||width=&quot;220&quot;| အသင်းများ
|-
| D1 || ''{{fb|USA}}''
|-
| D2 || {{fb|PAR}}
|-
| D3 || {{fb|AUS}}
|-
| D4 || {{fb|TUR}}
|}
|-
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ အုပ်စု E
|-
! စဉ်||width=&quot;220&quot;| အသင်းများ
|-
| E1 || {{fb|GER}}
|-
| E2 || {{fb|CUW}}
|-
| E3 || {{fb|CIV}}
|-
| E4 || {{fb|ECU}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ အုပ်စု F
|-
! စဉ်||width=&quot;220&quot;| အသင်းများ
|-
| F1 || {{fb|NED}}
|-
| F2 || {{fb|JPN}}
|-
| F3 || {{fb|SWE}}
|-
| F4 || {{fb|TUN}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ အုပ်စု G
|-
! စဉ်||width=&quot;220&quot;| အသင်းများ
|-
| G1 || {{fb|BEL}}
|-
| G2 || {{fb|EGY}}
|-
| G3 || {{fb|IRN}}
|-
| G4 || {{fb|NZL}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ အုပ်စု H
|-
! စဉ်||width=&quot;220&quot;| အသင်းများ
|-
| H1 || {{fb|ESP}}
|-
| H2 || {{fb|CPV}}
|-
| H3 || {{fb|KSA}}
|-
| H4 || {{fb|URU}}
|}
|-
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ အုပ်စု I
|-
! စဉ်||width=&quot;220&quot;| အသင်းများ
|-
| I1 || {{fb|FRA}}
|-
| I2 || {{fb|SEN}}
|-
| I3 || {{fb|IRQ}}
|-
| I4 || {{fb|NOR}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ အုပ်စု J
|-
! စဉ်||width=&quot;220&quot;| အသင်းများ
|-
| J1 || {{fb|ARG}}
|-
| J2 || {{fb|ALG}}
|-
| J3 || {{fb|AUT}}
|-
| J4 || {{fb|JOR}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ အုပ်စု K
|-
! စဉ်||width=&quot;220&quot;| အသင်းများ
|-
| K1 || {{fb|POR}}
|-
| K2 || {{fb|COD}}
|-
| K3 || {{fb|UZB}}
|-
| K4 || {{fb|COL}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ အုပ်စု L
|-
! စဉ်||width=&quot;220&quot;| အသင်းများ
|-
| L1 || {{fb|ENG}}
|-
| L2 || {{fb|CRO}}
|-
| L3 || {{fb|GHA}}
|-
| L4 || {{fb|PAN}}
|}
|}


== ပွဲစဉ်အချိန်ဇယား ==
&lt;div style=display:inline-grid&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Schedule by round
|-
!Round
!ပွဲစဉ်
!ရက်စွဲ
|-
|rowspan=3|အုပ်စုအဆင့်
|ပွဲစဉ် ၁
|June 11–17, 2026
|-
|ပွဲစဉ် ၂
|June 18–23, 2026
|-
|ပွဲစဉ် ၃
|June 24–27, 2026
|- style=&quot;border-top:3px solid green&quot;
|rowspan=6| နောက်ဆုံးအဆင့်
|Round of 32
|June 28 – July 3, 2026
|-
|Round of 16
|July 4–7, 2026
|-
|Quarterfinals
|July 9–11, 2026
|-
|Semifinals
|July 14–15, 2026
|-
|Match for third place
|July 18, 2026
|-
|Final
|July 19, 2026
|}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=display:inline-grid&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ Schedule by group
|-
!Matchday
!Pairings
!Groups
!Date
|-
|rowspan=7|ပွဲစဉ် ၁
|rowspan=7|1 vs 2&lt;br&gt;3 vs 4
|A
|June 11, 2026
|-
|B &amp; D
|June 12, 2026
|-
|B, C &amp; D
|June 13, 2026
|-
|E &amp; F
|June 14, 2026
|-
|G &amp; H
|June 15, 2026
|-
|I &amp; J
|June 16, 2026
|-
|K &amp; L
|June 17, 2026
|- style=&quot;border-top:3px solid green&quot;
|rowspan=6|ပွဲစဉ် ၂
|rowspan=6|1 vs 3&lt;br&gt;4 vs 2
|A &amp; B
|June 18, 2026
|-
|C &amp; D
|June 19, 2026
|-
|E &amp; F
|June 20, 2026
|-
|G &amp; H
|June 21, 2026
|-
|I &amp; J
|June 22, 2026
|-
|K &amp; L
|June 23, 2026
|- style=&quot;border-top:3px solid green&quot;
|rowspan=4|ပွဲစဉ် ၃
|rowspan=4|4 vs 1&lt;br&gt;2 vs 3
|A, B &amp; C
|June 24, 2026
|-
|D, E &amp; F
|June 25, 2026
|-
|G, H &amp; I
|June 26, 2026
|-
|J, K &amp; L
|June 27, 2026
|}
=== အုပ်စုအဆင့် ===
=== အုပ်စု A ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!အဆင့်
!အသင်း
!ပွဲ
!နိုင်
!သရေ
!ရှုံး
!ဂိုးသွင်း
!ဂိုးပေး
!ဂိုးကွာ
!ရမှတ်
!
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | ''{{fb|MEX}}''
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 3
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 3
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 6
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +6
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | '''9'''
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot;  rowspan=&quot;2&quot; |ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | {{fb|RSA}}
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 3
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 3
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | -1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | '''4'''
|-
| 3
| {{fb|KOR}}
| 3
| 1
| 0
| 2
| 2
| 3
| -1
| '''3'''
|
|-
|4
|{{fb|CZE}}
|3
|0
|1
|2
|2
|6
| -4
|'''1'''
|
|}
{{football box
|date={{Start date|2026|6|11}}
|time= 1:00pm [[UTC−06:00|UTC−6]]
|team1={{fb-rt|MEX}}
|score=၂-၀
|team2={{#invoke:flag|fb|RSA}}
|goals1= Quiñones {{goal|၉}} &lt;br&gt; Jiménez {{goal|၆၇}}
|goals2=
|stadium= Estadio Azteca ကွင်း၊ [[မက္ကဆီကိုမြို့|မက္ကစီကိုစီးတီး]]
|attendance= 80,824
|referee= Wilton Sampaio (Brazil)
|report=
}}

=== အုပ်စု B ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!အဆင့်
!အသင်း
!ပွဲ
!နိုင်
!သရေ
!ရှုံး
!ဂိုးသွင်း
!ဂိုးပေး
!ဂိုးကွာ
!ရမှတ်
!
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | ''{{fb|CAN}}''
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | '''1'''
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot;  rowspan=&quot;2&quot; |ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | {{fb|BIH}}
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | '''1'''
|-
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 3
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | {{fb|SUI}}
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | '''0'''
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခြေရှိ
|-
|4
|{{fb|QAT}}
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| 0
|'''0'''
|
|}

=== အုပ်စု C ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!အဆင့်
!အသင်း
!ပွဲ
!နိုင်
!သရေ
!ရှုံး
!ဂိုးသွင်း
!ဂိုးပေး
!ဂိုးကွာ
!ရမှတ်
!
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | {{fb|SCO}}
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 3
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | {{fb|MAR}}
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | '''1'''
|-
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 3
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | {{fb|BRA}}
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | '''1'''
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခြေရှိ
|-
|4
|{{fb|HAI}}
|1
|0
|0
|1
|0
|1
| -1
|'''0'''
|
|}

=== အုပ်စု D ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!အဆင့်
!အသင်း
!ပွဲ
!နိုင်
!သရေ
!ရှုံး
!ဂိုးသွင်း
!ဂိုးပေး
!ဂိုးကွာ
!ရမှတ်
!
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | ''{{fb|USA}} '''(H)'''''
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 4
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +3
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | '''3'''
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | {{fb|AUS}}
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |'''3'''
|-
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 3
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | {{fb|TUR}}
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |2
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | -2
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |'''0'''
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခြေရှိ
|-
|4
|{{fb|PAR}}
|1
|0
|0
|1
|1
|4
| -3
|'''0'''
|
|}

=== အုပ်စု E ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!အဆင့်
!အသင်း
!ပွဲ
!နိုင်
!သရေ
!ရှုံး
!ဂိုးသွင်း
!ဂိုးပေး
!ဂိုးကွာ
!ရမှတ်
!
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | {{fb|GER}}
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 7
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +6
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | '''3'''
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | {{fb|CIV}}
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |'''3'''
|-
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 3
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | {{fb|ECU}}
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | -1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |'''0'''
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခြေရှိ
|-
|4
|{{fb|CUW}}
|1
|0
|0
|1
|1
|7
| -6
|'''0'''
|
|}

=== အုပ်စု F ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!အဆင့်
!အသင်း
!ပွဲ
!နိုင်
!သရေ
!ရှုံး
!ဂိုးသွင်း
!ဂိုးပေး
!ဂိုးကွာ
!ရမှတ်
!
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | {{fb|SWE}}
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 5
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +4
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | '''3'''
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | {{fb|JPN}}
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |'''1'''
|-
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 3
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | {{fb|NED}}
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |2
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |2
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |'''1'''
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခြေရှိ
|-
|4
|{{fb|TUN}}
|1
|0
|0
|1
|1
|5
| -4
|'''0'''
|
|}

=== အုပ်စု G ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!အဆင့်
!အသင်း
!ပွဲ
!နိုင်
!သရေ
!ရှုံး
!ဂိုးသွင်း
!ဂိုးပေး
!ဂိုးကွာ
!ရမှတ်
!
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 3
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
|-
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 3
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခြေရှိ
|-
|4
|
|1
|0
|0
|1
|1
|4
| -3
|'''0'''
|
|}

=== အုပ်စု H ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!အဆင့်
!အသင်း
!ပွဲ
!နိုင်
!သရေ
!ရှုံး
!ဂိုးသွင်း
!ဂိုးပေး
!ဂိုးကွာ
!ရမှတ်
!
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 3
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
|-
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 3
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခြေရှိ
|-
|4
|
|1
|0
|0
|1
|1
|4
| -3
|'''0'''
|
|}

=== အုပ်စု I ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!အဆင့်
!အသင်း
!ပွဲ
!နိုင်
!သရေ
!ရှုံး
!ဂိုးသွင်း
!ဂိုးပေး
!ဂိုးကွာ
!ရမှတ်
!
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 3
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
|-
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 3
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခြေရှိ
|-
|4
|
|1
|0
|0
|1
|1
|4
| -3
|'''0'''
|
|}

=== အုပ်စု J ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!အဆင့်
!အသင်း
!ပွဲ
!နိုင်
!သရေ
!ရှုံး
!ဂိုးသွင်း
!ဂိုးပေး
!ဂိုးကွာ
!ရမှတ်
!
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 3
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
|-
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 3
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခြေရှိ
|-
|4
|
|1
|0
|0
|1
|1
|4
| -3
|'''0'''
|
|}

=== အုပ်စု K ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!အဆင့်
!အသင်း
!ပွဲ
!နိုင်
!သရေ
!ရှုံး
!ဂိုးသွင်း
!ဂိုးပေး
!ဂိုးကွာ
!ရမှတ်
!
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 3
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
|-
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 3
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခြေရှိ
|-
|4
|
|1
|0
|0
|1
|1
|4
| -3
|'''0'''
|
|}

=== အုပ်စု L ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!အဆင့်
!အသင်း
!ပွဲ
!နိုင်
!သရေ
!ရှုံး
!ဂိုးသွင်း
!ဂိုးပေး
!ဂိုးကွာ
!ရမှတ်
!
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 3
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
|-
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 3
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခြေရှိ
|-
|4
|
|1
|0
|0
|1
|1
|4
| -3
|'''0'''
|
|}


== ဈေးကွက်ရှာဖွေရေး ==

=== ပွဲစဉ်ထုတ်လွှင့်ခွင့် ===
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ|မိုင်တဲလ်]] (MyTel) ၏ ရုပ်သံပလက်ဖောင်း ဖြစ်သော TV360 က ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ ပွဲစဉ်များကို တရားဝင် ထုတ်လွှင့်ခွင့် ရရှိထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=TV360 Media Hub |date=2026-05-31 |title=2026 Worldcup is coming on TV360  🥳🥳 |url=https://www.youtube.com/watch?v=kEsoZNERGzc |access-date=2026-06-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-06-11 |title=၂၀၂၆ ဇွန် ၁၁ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မြန်မာ စစ်တပ်ပိုင် Mytel က ၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲစဉ်တွေကို ပြသခွင့်ရ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx2klzdneylt |access-date=2026-06-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲစဉ်များကို မြန်မာနိုင်ငံ၌ တရားဝင် တိုက်ရိုက်ပြသခွင့်ရရှိရန် ငွေကြေးများစွာကုန်ကျခံ၍ မူပိုင်ခွင့်ရရှိထားပါသည်။ ထို့အပြင် [[Canal+ Myanmar|Canal Plus]] ၏ သုခုမ Channel တွင်လည်း တရားဝင် တိုက်ရိုက်ပြသခွင့် ရရှိထားပါသည်။

=== သီးခြားအကြောင်းအရာ ===
TV360 ၏ [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] စာမျက်နှာကို Meta က ဖယ်ရှားလိုက်သည်ဟု Justice For Myanmar က ဇွန်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နွေဦးတော်လှန်ရေး နေ့စဉ်မှတ်စု (၁၃ ဇွန် ၂၀၂၆ ) |url=https://bur.mizzima.com/2026/06/13/93050 |url-status=live |access-date=14 June 2026 |website=Mizzima}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ဖြစ်ရပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာ့ဖလား ပြိုင်ပွဲများ]]</text>
      <sha1>cydnot7c82uomxxaqluozx4bk3qrv1y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မျက်နှာပေါ် သုက်လွှတ်ခြင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290826</id>
    <revision>
      <id>1056168</id>
      <parentid>1054141</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T15:25:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1056168</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25078" sha1="p7tjl0zj0968lojqemmmqaef3rvlt2k" xml:space="preserve">[[Image:Wiki-facial.png|thumb|alt=artist's illustration of dark-haired woman with right hand holding man's penis, left hand rubbing semen from her eye|အမျိုးသမီးတစ်ဦး၏ မျက်နှာပေါ်သို့ သုက်လွှတ်နေသော အမျိုးသားတစ်ဦးတို့၏ သရုပ်ဖော်ပုံ]]
'''မျက်နှာပေါ် သုက်လွှတ်ခြင်း''' ({{langx|en|facial}}) ဆိုသည်မှာ အမျိုးသားတစ်ဦးက လက်တွဲဖော် သို့မဟုတ် ပါတနာအများအပြား၏ မျက်နှာပေါ်သို့ [[သုက်လွှတ်ခြင်း|သုက်ရည် စွန့်ထုတ်သည့်]] [[လူသားတို့၏ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အပြုအမူ|လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှု]]တစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Sex for Dummies&quot;&gt;{{cite book |title=Sex for Dummies |url=https://archive.org/details/sexfordummies00west_510 |url-access=limited |year=2006 |publisher=Wiley |isbn=978-0-470-04523-7 |last1=Westheimer |first1=Ruth K. |last2=Lehu |first2=Pierre A. |page=[https://archive.org/details/sexfordummies00west_510/page/n25 194]}}&lt;/ref&gt; မျက်နှာပေါ် သုက်လွှတ်ခြင်းသည် [[မထိုးသွင်းသော လိင်ဆက်ဆံခြင်း|ထိုးဖောက်မှုမပါသော လိင်ဆက်ဆံခြင်း]] ပုံစံတစ်မျိုး ဖြစ်သော်လည်း၊ အများအားဖြင့် [[မိန်းမကိုယ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း|မိန်းမကိုယ် လိင်ဆက်ဆံခြင်း]]၊ [[စအိုဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း|စအိုလိင်]]၊ [[ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း|ပါးစပ်လိင်]]၊ [[လက်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း]] သို့မဟုတ် [[အာသာဖြေခြင်း]]ကဲ့သို့သော အခြား လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှုံ့ဆော်မှုများ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ မျက်နှာပေါ် သုက်လွှတ်ခြင်းများကို [[ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်]]များနှင့် ဗီဒီယိုများတွင် ဇာတ်ဝင်ခန်းတစ်ခုကို အဆုံးသတ်သည့် နည်းလမ်းအဖြစ် ပုံမှန် ရိုက်ကူးပြသလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;tinynibbles.com&quot;&gt;[[Violet Blue (author)|Violet Blue]], (Sep 2001) [http://www.tinynibbles.com/firstpr0n A First Timer's Guide to Watching Porn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200814203259/https://www.tinynibbles.com/firstpr0n |date=14 August 2020 }}, &quot;Facial ejaculation (men ejaculating on women's faces) is pretty much a standard.&quot;&lt;/ref&gt;

မျက်နှာပေါ် သုက်လွှတ်ခြင်း မပြုလုပ်မီ သုက်လွှတ်မည့်သူ၏ [[လိင်စိတ်နိုးကြားမှု]]နှင့် လှုံ့ဆော်မှုများကို ရှေ့ပြေးပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ လိုအပ်သည့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှုံ့ဆော်မှုအဆင့်သို့ ရောက်ရှိပြီး သုက်လွှတ်တော့မည့် အခြေအနေသို့ ရောက်သောအခါ၊ အမျိုးသားသည် ထွက်ရှိလာသော သုက်ရည်များကို လက်တွဲဖော်၏ မျက်နှာပေါ်သို့ ကျရောက်စေရန် ၎င်း၏ လိင်တံကို နေရာချပေးသည်။

==ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက်များ==
ခေတ်သစ် ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်များ မတိုင်မီ ခေတ်အဆက်ဆက် စာပေများတွင် မျက်နှာပေါ် သုက်လွှတ်ခြင်း အကြောင်းကို ရေးသားခဲ့ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ပြင်သစ် မြို့စား Marquis de Sade သည် ၁၇၈၅ ခုနှစ်တွင် ရေးသားခဲ့သော ၎င်း၏ ''The 120 Days of Sodom'' စာအုပ်တွင် မျက်နှာပေါ် သုက်လွှတ်ခြင်း ပြုလုပ်သည့်အကြောင်းကို ထည့်သွင်းရေးသားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Seaver |first=Richard |title=The 120 Days of Sodom and Other Writings |publisher=Grove Press |page=[https://archive.org/details/120daysofsodomot00sade/page/268 268] |isbn=978-0-8021-3012-9 |year=1987 |orig-date=1987 |url=https://archive.org/details/120daysofsodomot00sade/page/268}}&lt;/ref&gt;

===ပင်မရေစီးကြောင်း ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်များတွင်===
၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ဟာ့ဒ်ကိုးညစ်ညမ်းရုပ်ရှင် အမျိုးအစား၌ cumshot (သို့မဟုတ် ''money shot'') ဟုခေါ်သော သုက်လွှတ်ခန်းကို ဟာ့ဒ်ကိုး ရုပ်ရှင်များ၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး၊ အမျိုးသား သရုပ်ဆောင်က လိင်ဆက်ဆံမှုကို အထင်ရှားဆုံး မြင်တွေ့ရစေရန် သုက်လွှတ်ပြလေ့ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{citation |last=Williams |first=Linda |author-link=Linda Williams (film scholar) |contribution=Fetishism and hard core: Marx, Freud, and the &quot;money shot&quot; |editor-last=Williams |editor-first=Linda |editor-link=Linda Williams (film scholar) |title=Hard core: power, pleasure, and the &quot;frenzy of the visible&quot; |pages=[https://archive.org/details/hardcore00will/page/93 93–94] |publisher=University of California Press |location=Berkeley |year=1989 |isbn=9780520066526 |postscript=. |url=https://archive.org/details/hardcore00will/page/93}} [https://books.google.com/books?id=OMa96WrLnhQC&amp;pg=PA93 Preview.]&lt;/ref&gt; ဤဇာတ်ဝင်ခန်းများတွင် အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်က သုက်ရည်ကို ၎င်း၏ ခန္ဓာကိုယ် တိကျသော အစိတ်အပိုင်းသို့ ဦးတည်လွှတ်ရန် တောင်းဆိုသည့် အခန်းများ ပါဝင်နိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{citation |last=Williams |first=Linda |author-link=Linda Williams (film scholar) |contribution=Fetishism and hard core: Marx, Freud, and the &quot;money shot&quot; |editor-last=Williams |editor-first=Linda |editor-link=Linda Williams (film scholar) |title=Hard core: power, pleasure, and the &quot;frenzy of the visible&quot; |page=[https://archive.org/details/hardcore00will/page/101 101] |publisher=University of California Press |location=Berkeley |year=1989 |isbn=9780520066526 |postscript=. |url=https://archive.org/details/hardcore00will/page/101}} [https://books.google.com/books?id=OMa96WrLnhQC&amp;pg=PA101 Preview.]&lt;/ref&gt; ယခုအခါ မျက်နှာပေါ် သုက်လွှတ်သည့် Facial cumshot များကို ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်များ၊ ဗီဒီယိုများ၊ မဂ္ဂဇင်းများနှင့် အင်တာနက် ဝဘ်ဆိုက်များတွင် ပုံမှန်တွေ့မြင်နိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;tinynibbles.com&quot;/&gt;

ပင်မရေစီးကြောင်း ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်များအပြင် မျက်နှာပေါ် သုက်လွှတ်ခြင်း၏ ရေပန်းစားမှုသည် ဤလုပ်ဆောင်မှုကို သီးသန့်ပြသသော ဗီဒီယို အစီအစဉ်များကဲ့သို့ သီးသန့် ဈေးကွက် တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The final (niche) frontier |url=http://business.avn.com/articles/The-Final-Niche-Frontier-26019.html |website=business.avn.com |publisher=AVN Online |access-date=26 October 2010 |archive-date=21 February 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110221023719/http://business.avn.com/articles/The-Final-Niche-Frontier-26019.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် စိတ်ပညာရှင် Ana Bridges နှင့် အပေါင်းအပါများ၏ အရောင်းရဆုံး လိင်တူမဟုတ်သော ညစ်ညမ်းဗီဒီယိုများကို လေ့လာစန်းစစ်ချက်အရ ဇာတ်ဝင်ခန်း ၉၆% ကျော်သည် အမျိုးသား သရုပ်ဆောင်က အမျိုးသမီး လက်တွဲဖော်၏ ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်သို့ သုက်လွှတ်ခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |last=Bridges |first=Ana J. |author-link=Ana J. Bridges |contribution=Pornography's effects on interpersonal relationships |editor-last1=Stoner |editor-first1=James R. Jr. |editor-last2=Hughes |editor-first2=Donna M. |editor-link1=James Reist Stoner Jr. |editor-link2=Donna M. Hughes |title=The social costs of pornography: a collection of papers |pages=89–110 |publisher=Witherspoon Institute |location=Princeton, New Jersey |year=2010 |isbn=9780981491134 |postscript=.}} [http://www.socialcostsofpornography.com/Bridges_Pornographys_Effect_on_Interpersonal_Relationships.pdf Pdf.]&lt;/ref&gt; ပါးစပ်သည် သုက်လွှတ်ခံရဆုံး အဓိက နေရာဖြစ်သည်။ မျက်နှာ၏ အစိတ်အပိုင်း အားလုံးကို ထည့်တွက်ပါက ပြင်ပသို့ သုက်လွှတ်သည့် ဇာတ်ဝင်ခန်းများ၏ ၆၂% ခန့်တွင် Facial cumshot များ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Bridges |first1=Ana J. |last2=Wosnitzer |first2=Robert |last3=Scharrer |first3=Erica |last4=Sun |first4=Chyng |last5=Liberman |first5=Rachael |s2cid=3708846 |author-link1=Ana J. Bridges |title=Aggression and sexual behavior in best-selling pornography videos: a content analysis update |journal=[[Violence Against Women (journal)|Violence Against Women]] |volume=16 |issue=10 |pages=1065–1085 |publisher=[[SAGE Publishing|Sage]] |doi=10.1177/1077801210382866 |pmid=20980228 |date=October 2010}} [http://media.virbcdn.com/files/79/FileItem-273118-AgressionandSexualBehavior2010.pdf Pdf.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160117205855/http://media.virbcdn.com/files/79/FileItem-273118-AgressionandSexualBehavior2010.pdf |date=17 January 2016 }}&lt;/ref&gt;

=== အမျိုးသမီးဝါဒီ ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်များတွင် ===
၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် အမျိုးသမီးဝါဒီ ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင် စတင်ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ လမ်းသစ်ထွင်သူ Candida Royalle သည် ၎င်း၏ လိင်ဇာတ်ဝင်ခန်းများမှ Facial cumshot များနှင့် အခြားသော အမျိုးသား ပြင်ပသုက်လွှတ်မှု အများစုကို အမြဲတမ်း ချန်လှပ်ထားခဲ့သည်။{{sfn|Heck|2021|p=2–3}}{{sfn|Taormino|Shimizu|Penley|Miller-Young|2013|p=293}} Ms. Naughty (၂၀၀၀ ခုနှစ်မှစ၍){{sfn|Taormino|Shimizu|Penley|Miller-Young|2013|p=82–88}} နှင့် Petra Joy (၂၀၀၄ ခုနှစ်မှစ၍){{sfn|Heck|2021|p=16}} တို့၏ လက်ရာများတွင်လည်း ဤမူကိုပင် လိုက်နာခဲ့သည်။ Tristan Taormino ၏ စတင်ရိုက်ကူးချိန် ၁၉၉၉ အစောပိုင်း လက်ရာများတွင် Facial များကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ချန်လှပ်ထားခဲ့သော်လည်း၊ အမျိုးသမီးဝါဒီ ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်အပေါ် ၎င်း၏ အယူအဆ အပြောင်းအလဲများ ရှိလာပြီးနောက် နောက်ပိုင်း ထုတ်လုပ်မှုများတွင် အချို့ကို ထည့်သွင်းရိုက်ကူးခဲ့သည်။{{sfn|Taormino|Shimizu|Penley|Miller-Young|2013|p=291–293, 300}} Erika Lust သည်လည်း ၂၀၀၄ ခုနှစ် ပွဲထွက်ဇာတ်ကားဖြစ်သော ''The Good Girl'' မှစတင်၍ မျက်နှာပေါ် သုက်လွှတ်ခြင်းများကို တစ်ခါတစ်ရံ ရိုက်ကူးပြသခဲ့သည်။{{sfn|Heck|2021|p=11–12}}

==ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ရန်အချက်များ==

===မျက်လုံးအတွင်း နာကျင်မှု ဖြစ်ပေါ်ခြင်း===
မျက်လုံးအတွင်းသို့ သုက်ရည် ဝင်ရောက်ပါက သုက်ရည်တွင် မျက်လုံးတစ်ရှူးများကို ယားယံစေသည့် ပါဝင်ပစ္စည်းများ ပါရှိသောကြောင့် ပြင်းထန်စွာ နာကျင်ခြင်း၊ စပ်ဖျင်းဖျင်းဖြစ်ခြင်းနှင့် ပူစပ်ပူလောင် ဖြစ်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ တုံ့ပြန်မှုအနေဖြင့် မျက်ရည်ကျခြင်း၊ အလင်းရောင် မခံနိုင်ခြင်း၊ နီရဲခြင်းနှင့် အမြင်အာရုံ ဝေဝါးခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်သည်။ မျက်လုံးကို သန့်ရှင်းသော ရေဖြင့် ဆေးကြောနိုင်ပြီး၊ မျက်ရည်သည်လည်း သုက်ရည်များကို အပြင်သို့ ထွက်သွားစေရန် ကူညီပေးသဖြင့် ထိုသို့ပြုလုပ်ပြီးနောက် မသက်မသာဖြစ်မှု သက်သာသွားမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Kasandra Brabaw: ''[https://www.yahoo.com/lifestyle/got-semen-eye-heres-193418866.html?guccounter=1 So, You Got Semen in Your Eye. Here's What to Do]''. March 1st, 2019.&lt;/ref&gt;

===ရောဂါများ ကူးစက်ခြင်း===
[[File:Chlamydial-conjunctivitis.jpg|thumb|160px|right|Eye infected with chlamydial conjunctivitis.]]
အခြားသူတစ်ဦး၏ ခန္ဓာကိုယ်မှ ထွက်ရှိသော အရည်များနှင့် ထိတွေ့မှုပါဝင်သည့် မည်သည့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုမဆို [[လိင်မှတဆင့် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါ|လိင်မှတဆင့် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါများ]] ကူးစက်နိုင်ခြေ အန္တရာယ် ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Em &amp; Lo's&quot;&gt;{{cite book |title=Em &amp; Lo's Rec Sex: An A–Z Guide to Hooking Up |year=2006 |publisher=Chronicle Books |isbn=978-0-8118-5212-8 |last1=Taylor |first1=Emma |last2=Sharkey |first2=Lorelei |page=[https://archive.org/details/emlosrecsexazgui00tayl/page/60 60] |url=https://archive.org/details/emlosrecsexazgui00tayl/page/60}}&lt;/ref&gt; သုက်ရည်သည် အရေပြားပေါ်တွင် သို့မဟုတ် မျိုချပါက ယေဘုယျအားဖြင့် ဘေးအန္တရာယ် မရှိသော်လည်း၊&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Mann |first=Thaddeus |title=Male Reproductive Function and Semen |publisher=Springer |isbn=978-0-387-10383-9 |year=1981 |orig-date=1981}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Scheit |first=Karl H. |title=Proteins of Seminal Plasma |url=https://archive.org/details/proteinsofsemina0000shiv |publisher=John Wiley &amp; Sons |isbn=978-0-471-84685-7 |year=1990 |orig-date=1990}}&lt;/ref&gt; မျက်လုံးတစ်ရှူးပေါ်တွင်မူ မဟုတ်ပေ။ သို့သော် သုက်ရည်သည် HIV နှင့် အသည်းရောင်အသားဝါ ကဲ့သို့သော လိင်မှတဆင့် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါများစွာအတွက် သယ်ဆောင်ပေးရာ ပစ္စည်းဖြစ်နိုင်သည်။ California Occupational Safety and Health Administration က သုက်ရည်ကို &quot;အခြား ကူးစက်နိုင်ခြေရှိသော ပစ္စည်း&quot; သို့မဟုတ် OPIM အဖြစ် အမျိုးအစားခွဲခြားထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.dir.ca.gov/DOSH/AdultFilmIndustry.html#hh |title=Cal/OSHA Health Hazards in the Adult Film Industry |access-date=25 July 2008 |publisher=State of California |archive-url=https://web.archive.org/web/20210508011610/https://www.dir.ca.gov/dosh/adultfilmindustry.html#hh |archive-date=8 May 2021 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

အမျိုးသား၏ သုက်ရည်တွင် chlamydia ရောဂါပိုး ပါရှိပါက၊ ခံယူသူ လက်တွဲဖော်သည် ကလမိုင်းဒီးယားကြောင့်ဖြစ်သော မျက်လုံးမြှေးရောင်ရောဂါ (chlamydial conjunctivitis) ကူးစက်ခံရနိုင်သည်။&lt;ref&gt;Rackstraw, S.; Viswalingam N. D.; Goh, B. T.:  ''[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16942659/ Can chlamydial conjunctivitis result from direct ejaculation into the eye?]''. In: International Journal of STD AIDS. September 17, 2006, page 639-641.&lt;/ref&gt;

မျက်နှာပေါ် သုက်လွှတ်ခြင်း ပြုလုပ်စဉ် ပေးသူနှင့် ခံယူသူ လက်တွဲဖော် နှစ်ဦး ကြုံတွေ့ရသော အန္တရာယ်များသည် လုံးဝ ကွဲပြားခြားနားသည်။ သုက်လွှတ်သူ ပါတနာအတွက် STI ကူးစက်နိုင်ခြေ လုံးဝနီးပါး မရှိပါ။ ခံယူသူ ပါတနာအတွက်မူ အန္တရာယ် ပိုမိုမြင့်မားသည်။&lt;ref name=&quot;Moore&quot;&gt;{{Cite book |last=Moore |first=LJ |title=Sperm Counts: Overcome by Man's Most Precious Fluid |publisher=[[New York University Press]] |pages=[https://archive.org/details/isbn_9780814757185/page/84 &amp;#91;https://books.google.com/books?id=tpiyGxq92RwC&amp;pg=PA84 84&amp;#93;] |isbn=978-0-8147-5718-5 |year=2007 |url=https://archive.org/details/isbn_9780814757185/page/84}}&lt;/ref&gt; ရောဂါပိုး ကူးစက်နေနိုင်သော သုက်ရည်သည် ပေါက်ပြဲနေသော အရေပြား သို့မဟုတ် ထိခိုက်လွယ်သော အမြှေးပါးများ (ဥပမာ- မျက်လုံး၊ နှုတ်ခမ်း၊ ပါးစပ်) နှင့် ထိတွေ့နိုင်သောကြောင့် ကူးစက်ရောဂါများ ကူးစက်နိုင်ခြေ ရှိသည်။

===ဓာတ်မတည့်သည့် တုံ့ပြန်မှုများ===
ရှားရှားပါးပါး အခြေအနေများတွင် လူအချို့သည် human seminal plasma hypersensitivity ဟု သိကြသည့် သုက်ရည်နှင့် ဓာတ်မတည့်သည့် တုံ့ပြန်မှုများကို ကြုံတွေ့ရလေ့ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |vauthors=Guillet G, Dagregorio G, Guillet M |title=[Vulvar contact dermatitis due to seminal allergy: 3 cases] |journal=Ann Dermatol Venereol |volume=132 |issue=2 |pages=123–5 |year=2005 |pmid=15798560 |doi=10.1016/S0151-9638(05)79221-8}}&lt;/ref&gt; ရောဂါလက္ခဏာများသည် သီးခြားနေရာတစ်ခုတည်းတွင် သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးတွင် ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး၊ ထိတွေ့ပြီး မိနစ် ၃၀ အတွင်း ယားယံခြင်း၊ နီရဲခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်း သို့မဟုတ် အဖုအပိမ့်များ ထွက်ခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်သည်။ ထို့ပြင် အင်ပြင်ထခြင်းနှင့် အသက်ရှူရ ခက်ခဲခြင်းတို့ပင် ပါဝင်နိုင်သည်။

သုက်ရည် ဓာတ်မတည့်ခြင်းအတွက် ကုသမှု နည်းလမ်းများတွင် ကွန်ဒုံးအသုံးပြု၍ သုက်ရည်နှင့် ထိတွေ့မှုကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်းနှင့် ဓာတ်မတည့်မှုကို လျှော့ချရန် ကြိုးပမ်းခြင်း (desensitization) တို့ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |vauthors=Weidinger S, Ring J, Köhn F |title=IgE-mediated allergy against human seminal plasma |journal=Chem Immunol Allergy |volume=88 |pages=128–138 |year=2005 |pmid=16129942 |doi=10.1159/000087830 |series=Chemical Immunology and Allergy, 2005 |isbn=978-3-8055-7951-3}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{Reflist}}

== ကျမ်းကိုးများ ==
* {{Cite journal |last1=Heck |first1=Richard Kimberly |date=2021 |title=How Not to Watch Feminist Pornography |url=https://ojs.lib.uwo.ca/index.php/fpq/article/download/10609/11147/27752 |journal=Feminist Philosophy Quarterly |volume=7 |issue=1 |article-number=3 |doi=10.5206/fpq/2021.1.10609 |access-date=13 January 2023|doi-access=free }}
* {{Cite book |title=The Feminist Porn Book: The Politics of Producing Pleasure |date=2013 |publisher=Feminist Press at the City University of New York |last1=Taormino |first1=Tristan |last2=Shimizu |first2=Celine Parreñas |last3=Penley |first3=Constance |last4=Miller-Young |first4=Mireille |isbn=9781558618190 |location=New York |oclc=828140733}}

[[ကဏ္ဍ:လိင်အပြုအမူများ]]
[[ကဏ္ဍ:လိင်ဆန္ဒ ပြီးမြောက်ခြင်း]]
[[ကဏ္ဍ:ပါးစပ် ရမ္မက်]]
[[ကဏ္ဍ:မျက်နှာ]]
[[ကဏ္ဍ:သုက်လွှတ်ခြင်း]]</text>
      <sha1>p7tjl0zj0968lojqemmmqaef3rvlt2k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>291096</id>
    <revision>
      <id>1056205</id>
      <parentid>1053310</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T00:36:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်ရှိ ဟွန်းရှူးကျွန်းများ */</comment>
      <origin>1056205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18507" sha1="grhbqv6v488qa7w9rqcovkfi89ff3rr" xml:space="preserve">[[File:Japan-Archipelago-Outlined-Islands-Map.png|thumb|upright=1.6|ဂျပန်ကျွန်းများကို ဖော်ပြထားသည့် ပုံကြမ်း]]

[[ဂျပန်နိုင်ငံ]]သည် ကျွန်းပေါင်း ၁၄,၁၂၅ ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ကျွန်းနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုအထဲမှ ကျွန်း ၂၆၀ ခုသည် လူနေထိုင်ခြင်း မရှိပေ။&lt;ref name=&quot;asahi230215&quot;&gt;{{cite news |url=https://www.asahi.com/ajw/articles/14840218 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230221010537/https://www.asahi.com/ajw/articles/14840218 |title=Japan has more than 14,000 islands, digital mapping reveals |first=Hirotaka |last= Kojo|date=February 15, 2023 |archive-date=February 21, 2023|work=[[The Asahi Shimbun]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.theguardian.com/world/2023/feb/16/japan-sees-its-number-of-islands-double-after-recount |archive-url=https://web.archive.org/web/20230301154105/https://www.theguardian.com/world/2023/feb/16/japan-sees-its-number-of-islands-double-after-recount |title=Japan sees its number of islands double after recount |first=Justin|last=McCurry |date=February 16, 2023 |archive-date=March 1, 2023|work=The Guardian}}&lt;/ref&gt; ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ကျွန်းနိုင်ငံများထဲတွင် [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]၊ [[မဒါဂတ်စကားနိုင်ငံ|မဂါဒတ်စကားနိုင်ငံ]]တို့ပြီးလျှင် တတိယမြောက်အကြီးဆုံး ကျွန်းနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;world-atlas&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-island-countries-of-the-world.html |title=Island Countries Of The World |publisher=WorldAtlas.com |access-date=2019-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171207094959/http://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-island-countries-of-the-world.html | archive-date=2017-12-07}}&lt;/ref&gt; လူဦးရေအနေဖြင့် ကြည့်ပါက အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက်လူနေအထူထပ်ဆုံးကျွန်းနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။

၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်ကမ်းခြေစောင့်တပ်၏ ရှာဖွေစူးစမ်းမှုများအရ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ကျွန်း ၆၈၅၂ ခု ရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန် စူးစမ်းလေ့လာမှုသည် စက္ကူမြေပုံပေါ်တွင် ဖော်ပြထားသည့် ကမ်းခြေမှ ၁၀၀ မီတာနှင့်အထက် ကျွန်းများကိုသာ ရေတွက်ထားခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်ပထဝီဝင်သတင်းအချက်အလက်အာဏာပိုင်အဖွဲ့သည် ဒီဂျစ်တယ်မြေပုံနည်းပညာကို အသုံးပြု၍ ရေတွက်ခဲ့ရာ ကျွန်းပေါင်း ၁၄,၁၂၅ ခု ရှိသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ကျွန်းများအား သတ်မှတ်ပုံနှင့်ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာစံနှုန်းမရှိသဖြင့် ကမ်းရိုးတန်းမှ ၁၀၀ မီတာနှင့် ထိုထက်ဝေးကွာသည့် ကျွန်းများကိုလည်း ထည့်သွင်းရေတွက်ထားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.gsi.go.jp/kihonjohochousa/pressrelease20230228.html
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302180055/https://www.gsi.go.jp/kihonjohochousa/pressrelease20230228.html |title=我が国の島を一定の条件のもと数えました。その結果、14,125島となりましたので、お知らせいたします。|date=February 28, 2023 |archive-date=March 2, 2023|work=[[Geospatial Information Authority of Japan]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;asahi230215&quot;/&gt;

==ဂျပန်ကျွန်းစု==
{{Main|ဂျပန်ကျွန်းစု}}

===ပင်မကျွန်းများ===
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပင်မကျွန်း လေးခု ရှိသည်။ ၎င်တို့မှာ -
*[[ဟော့ကိုင်းဒိုး]] - နိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက်စွန်ဆုံးကျွန်းနှင့် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်းသည်။ ဤကျွန်းသည် တတိယမြောက်လူနေအထူထပ်ဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။
*[[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူး]] - ဤကျွန်းသည် အကြီးဆုံးကျွန်းဖြစ်ကာ မြို့တော် တိုကျိုမြို့ တည်ရှိသည်။ နိုင်ငံ့လူဦးရေ၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဤကျွန်းတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းသည် တံတားများ၊ တူးမြောင်းများဖြင့် အခြားသောပင်မကျွန်းသုံးခုနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။
*[[ခယူးရှူးကျွန်း|ခယူးရှူး]] - တတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးဖြစ်ပြီး အာရှတိုက်ပင်ကုန်းမြေနှင့် အနီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။
*[[ရှိခိုခုကျွန်း|ရှိခိုခု]] - အသေးဆုံးနှင့် လူဦးရေအနည်းဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းနှင့် ခယူးရှူးကျွန်းအကြားတွင် တည်ရှိသည်။

===ဟော့ကိုင်းဒိုးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
* [[အိုးရှိမ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုး|အိုးရှိမ]]
* [[အိုခုရှိရိကျွန်း]]
* [[တဲအုရိကျွန်း]]
* [[ရဲဘွန်းကျွန်း]]
* [[ရိရှိရိကျွန်း]]&lt;ref&gt;[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA791 &quot;Rishiri-tō&quot;] in ''Japan Encyclopedia'', p. 791.&lt;/ref&gt;
* [[ယဂိရှိရိကျွန်း]]
*[[ခမိုမဲကျွန်း]]

===ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်ရှိ ဟွန်းရှူးကျွန်းများ===
* [[အဝရှိမ၊ နီးဂတ]]
* [[ခန်းမုရိဂျိမ]]
* [[ခုဆွတ်ဂျိမ၊ ကျိုတို]]
* [[မိဆွဲခဲဂျိမ]]
* [[နဆဆွတ်ဂျိမကျွန်းငယ်များ]]
* [[နိုတိုဂျိမ]]
* [[အိုခိကျွန်းများ]]&lt;ref name=&quot;ponsonby332&quot;&gt;[[Richard Ponsonby-Fane|Ponsonby-Fane, Richard]]. (1962). ''Sovereign and Subject,'' p. 332.&lt;/ref&gt;
**[[ဒိုးဂေါ့ဂျိမ]]
**[[နခနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နခနိုရှိမ]]
**[[နိရှိနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နိရှိနိုရှိမ]]
**[[ချိဘုရိဂျိမ]]
* {{ill|အိုးမိဂျိမ|ja|青海島}}
* [[ဆဒိုကျွန်း]]&lt;ref name=&quot;ponsonby331&quot;&gt;Ponsonby-Fane, p. 331.&lt;/ref&gt;
* [[တခရှိမ၊ ရှိမနဲ]]
* [[တိုဘိရှိမ (ယမဂတ)]]
**{{ill|အိုရှခုဂျိမ|ja|御積島}}
* [[ဆွတ်နိုရှိမ]]
* [[အုမရှိမ၊ ရှိမနဲ]]

===တိုကျိုပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|တိုကျိုပင်လယ်အော်}}
* [[အိပ်မက်ကျွန်း (ယူးမဲနော့ရှိမ)]]
* [[အိုးဒိုင်းဘ]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ဆရုရှိမ]] (သဘာဝ)
* {{ill|ဂျောနန်းကျွန်း|ja|城南島}}
* {{ill|ဟဲအိဝကျွန်း|ja|平和島}}
* {{ill|ရှောဝကျွန်း|ja|昭和島}}
* {{ill|ခဲအိဟင်းကျွန်း|ja|京浜島}}
* [[ဟနဲဒလေဆိပ်|တိုကျိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* {{ill|ခဆွတ်ရှိမ |ja|勝島}}
* {{ill|ဟက်ခဲဂျိမ|ja|八景島}}
* {{ill|ဟိဂရှိအိဂိဂျိမ|ja|東扇島}}
* [[ဝခဆု]]
* {{ill|အိုးဂိရှိမ|ja|扇島}}
* {{interlanguage link multi|Ukishima-cho|lt=အုခိရှိမ|ja|浮島町 (川崎市)}}

===အိုဆာကာပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|အိုဆာကာပင်လယ်အော်}}
* [[မိုင်ရှိမ]]
* [[ယူးမဲရှီမ]]
* {{ill|ဆခိရှိမ၊ အိုဆာကာ|ja|咲洲|lt=Sakishima}}
* [[ခန်းဆိုင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ခိုးဘဲလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ဆိပ်ကမ်းကျွန်း]]
* [[ရော့ခိုးကျွန်း]]
* {{ill|မိနမိအရှိယဟမ|ja|南芦屋浜}}
* [[ဝခယမမရိနမြို့]]
* {{ill|နိရှိနိုမိယဟမ|ja|西宮浜}}

===အိဆဲပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|အိဆဲပင်လယ်အော်}}
* [[ချူးဘုဗဟိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ခမိရှိမ]]
* [[ခရှိခိုကျွန်း]]
* [[ခိုဇုခုမိကျွန်း]]
* [[မိခိမိုတိုပုလဲကျွန်း]]

===မုဆွတ်ပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|မုဆွတ်ပင်လယ်အော်}}
* [[အိုးရှိမ (အအိမိုရိ)|အိုးရှိမ]]
* [[တိုင်းဂျိမ]]

===နန်းပိုးကျွန်းများ (နန်းပိုးရှောတိုး)===
{{main|နန်းပိုးကျွန်းများ}}
[[File:Map_of_Izu_Islands.png|thumb|upright=1.4|Izu Islands]]

*[[အိဇုကျွန်းများ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA412 &quot;''Izu Shotō''&quot;] at p. 412.&lt;/ref&gt;
**[[အအိုဂရှိမ]]&lt;ref&gt;Gotoh, H. ''et al.'' (2010). [https://books.google.com/books?id=Kc5xrqAD9fYC&amp;pg=PA187  &quot;Infrastructure Maintenance and Disaster Prevention Measures on Isolated Islands: the Case of the Izu Islands near Tokyo&quot;] in ''Island Sustainability'' (Favro, S., editor), p. 187.&lt;/ref&gt;
**[[ဟချိဂျောဂျိမ|ဟချိဂျော]]&lt;ref&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA412 p. 412]; Ponsonby-Fane, p. 332.&lt;/ref&gt;
**[[အိဇုအိုးရှိမ]]&lt;ref&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA761 &quot;Ōshima&quot;] at p. 761.&lt;/ref&gt;
**[[ခိုးဇုရှိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[မိယခဲဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[မိခုရဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[နိအိဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[ရှိခိနဲဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[တိုရှိမကျွန်း]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[တိုရိရှိမ (အိဇုကျွန်းများ)|တိုရိရှိမ]]&lt;ref&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA987 &quot;Torishima&quot;] at p. 987.&lt;/ref&gt;
**[[အုဒိုနဲရှိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
*[[အိုဂဆဝရကျွန်းများ]] ([[ဘိုးနင်းကျွန်းများ]])
**[[Mukojima islands|Mukojima]] Rettō
**[[Chichi-jima|Chichijima]]&lt;ref name=&quot;nussbaum737&quot;&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA737 &quot;Ogasawara Guntō&quot;] at p. 737.&lt;/ref&gt;
**[[Haha-jima|Hahajima]]&lt;ref name=&quot;nussbaum737&quot; /&gt;
**[[Bonin Islands|Mukojima]]
*[[Volcano Islands]] (Kazan Rettō)
** [[Nishinoshima (Ogasawara)|Nishinoshima]]
** Kita Iwo Jima ([[North Iwo Jima]])
** [[Iwo Jima]]&lt;ref name=&quot;nussbaum737&quot; /&gt;
** Minami Iwo Jima ([[South Iwo Jima]])

===အခြားကျွန်းများ===
*[[Minami Torishima]] (Marcus Island)
*[[Enoshima]]
*[[Okino Torishima]] (Parece Vela)

===ခယူးရှူးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
ဤကျွန်းအများစုသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ပြင်တွင် တည်ရှိသည်။
*[[Amakusa|Amakusa Islands]]
**[[Shimoshima Island, Amakusa]]
**[[Kamishima Island, Amakusa]]
*[[Nagashima Island, Kagoshima]]
*[[Aoshima, Miyazaki|Aoshima]]
*[[Gotō Islands]]&lt;ref name=&quot;ponsonby331&quot;/&gt;
*[[Danjo Islands]]
*{{ill|Hizentorishima|ja|鳥島 (長崎県)}}
*[[Hashima Island|Hashima]]&lt;ref&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA294  &quot;Hashima&quot; at p. 294].&lt;/ref&gt;
*[[Hirado Island|Hirado]]&lt;ref name=&quot;ponsonby332&quot;/&gt;
*[[Iki Island|Iki]]
*[[Koshikijima Islands]]
**[[Shimokoshiki-jima]]
**[[Kamikoshiki-jima]]
*[[Tsushima Islands|Tsushima]]&lt;ref name=&quot;ponsonby331&quot;/&gt;
*[[Ukushima]]

===ရှိခိုခုပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
*[[Kuro-shima (Ehime)]]
*[[Nii Ōshima]]

===ရူးခယူးကျွန်းများ (နန်းဆဲရှောတိုး)===
{{main|Ryukyu Islands}}
[[File:Location_of_the_Ryukyu_Islands.JPG|thumb|upright=1.4|ရူးခယူးကျွန်းများ]]

====ဆဆွတ်နန်းကျွန်းများ====
{{main|Satsunan Islands}}
ကျွန်း၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းတစ်ဝက်သည် ခယူးရှူးဒေသရှိ ခဂိုရှိမခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။

====အိုးဆုမိကျွန်းများ====
{{main|Ōsumi Islands}}
The North-Eastern Group:
*[[Tanegashima]]&lt;ref name=&quot;ponsonby331&quot;/&gt;
* [[Yakushima]]
* [[Kuchinoerabujima]]
* [[Mageshima]]
The North-Western Group:
* [[Iōjima, Kagoshima|Iōjima]]
* [[Shōwa Iōjima]]
* [https://www.google.com/maps/place/Kuroshima,+Mishima,+Kagoshima+District,+Kagoshima+890-0902,+Japan/@30.831093,129.8658229,12z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x3517d4295cfe122f:0xcf4c5c44daabe9ee!8m2!3d30.8327368!4d129.935018 Kuroshima]
*[https://www.google.com/maps/place/Takeshima/@30.8100241,130.4210341,14z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x353da4255a06b1b5:0x60b4e3632d7b1930!8m2!3d30.8101914!4d130.4287111 Takeshima]

====တိုခရကျွန်းများ====
{{main|Tokara Islands}}
* [[Kuchinoshima]]
* [[Nakanoshima (Kagoshima)]]
* [[Gajajima]]
* [[Suwanosejima]]
* [[Akusekijima]]
* [[Tairajima]]
* [[Kodakarajima]]
* [[Takarajima]]

====အမမိကျွန်းများ====
{{main|Amami Islands}}
* [[Amami Ōshima]]
* [[Kikaijima]]
* [[Kakeromajima]]
* [[Yoroshima]]
* [[Ukeshima]]
* [[Tokunoshima]]
* [[Okinoerabujima]]
* [[Yoronjima]]

====ရူးခယူးကျွန်းများ (''ရူးခယူးရှောတိုး'')====
ဤကျွန်း၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတစ်ဝက်သည် [[အိုခိနဝခရိုင်]]၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။

=====အိုခိနဝကျွန်းများ=====
{{main|Okinawa Islands}}

The Central Group or Ryukyu proper:
* [[Okinawa Island]]&lt;ref name=&quot;ponsonby332&quot;/&gt;
* [[Kumejima, Okinawa|Kumejima]]
* [[Iheyajima]]
* [[Izenajima]]
* [[Aguni Island|Agunijima]]
* [[Iejima]]
* [[Iōtorishima]]&lt;ref&gt;{{cite gvp|title=Io-Torishima|vn=282020|access-date=2022-03-16}}&lt;/ref&gt;
* [[Kerama Islands]]
** [[Tokashikijima]]
** [[Zamamijima]]
** [[Akajima]]
** [[Gerumajima]]
* [[Daitō Islands]]
** [[Kitadaitojima]]
** [[Minamidaitōjima]]
** [[Okidaitōjima]]

=====ဆခိရှိမကျွန်းများ=====
{{main|Sakishima Islands}}

Also known as the Further Isles:
* [[Miyako Islands]]
** [[Miyako-jima]]
** [[Ikema]]
** [[Ogami]]
** [[Irabu Island]]
** [[Shimoji-shima|Shimoji]]
** [[Kurima-jima]]
** [[Minna, Okinawa|Minna]]
** [[Tarama, Okinawa|Tarama]]
* [[Yaeyama Islands]]
** [[Iriomote]]
** [[Ishigaki Island|Ishigaki]]
** [[Taketomi]]
** [[Kohamajima|Kohama]]
** [[Kuroshima, Okinawa|Kuroshima]]
** [[Aragusuku]]
** [[Hatoma]]
** [[Yubujima]]
** [[Hateruma]]
** [[Yonaguni]]
* [[Senkaku Islands]] - controlled by Japan, [[Senkaku Islands dispute|disputed]] by [[China]] and [[Taiwan]].
** [[Uotsurijima]]
** [[Kuba Jima]]
** [[Taisho Jima]]
** [[Kita Kojima]]
** [[Minami Kojima]]

===ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ကျွန်းများ===

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်]]</text>
      <sha1>grhbqv6v488qa7w9rqcovkfi89ff3rr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056206</id>
      <parentid>1056205</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T00:42:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်ရှိ ဟွန်းရှူးကျွန်းများ */</comment>
      <origin>1056206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18525" sha1="98ih04936gogw2io3hudtb4dy5reb7s" xml:space="preserve">[[File:Japan-Archipelago-Outlined-Islands-Map.png|thumb|upright=1.6|ဂျပန်ကျွန်းများကို ဖော်ပြထားသည့် ပုံကြမ်း]]

[[ဂျပန်နိုင်ငံ]]သည် ကျွန်းပေါင်း ၁၄,၁၂၅ ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ကျွန်းနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုအထဲမှ ကျွန်း ၂၆၀ ခုသည် လူနေထိုင်ခြင်း မရှိပေ။&lt;ref name=&quot;asahi230215&quot;&gt;{{cite news |url=https://www.asahi.com/ajw/articles/14840218 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230221010537/https://www.asahi.com/ajw/articles/14840218 |title=Japan has more than 14,000 islands, digital mapping reveals |first=Hirotaka |last= Kojo|date=February 15, 2023 |archive-date=February 21, 2023|work=[[The Asahi Shimbun]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.theguardian.com/world/2023/feb/16/japan-sees-its-number-of-islands-double-after-recount |archive-url=https://web.archive.org/web/20230301154105/https://www.theguardian.com/world/2023/feb/16/japan-sees-its-number-of-islands-double-after-recount |title=Japan sees its number of islands double after recount |first=Justin|last=McCurry |date=February 16, 2023 |archive-date=March 1, 2023|work=The Guardian}}&lt;/ref&gt; ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ကျွန်းနိုင်ငံများထဲတွင် [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]၊ [[မဒါဂတ်စကားနိုင်ငံ|မဂါဒတ်စကားနိုင်ငံ]]တို့ပြီးလျှင် တတိယမြောက်အကြီးဆုံး ကျွန်းနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;world-atlas&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-island-countries-of-the-world.html |title=Island Countries Of The World |publisher=WorldAtlas.com |access-date=2019-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171207094959/http://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-island-countries-of-the-world.html | archive-date=2017-12-07}}&lt;/ref&gt; လူဦးရေအနေဖြင့် ကြည့်ပါက အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက်လူနေအထူထပ်ဆုံးကျွန်းနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။

၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်ကမ်းခြေစောင့်တပ်၏ ရှာဖွေစူးစမ်းမှုများအရ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ကျွန်း ၆၈၅၂ ခု ရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန် စူးစမ်းလေ့လာမှုသည် စက္ကူမြေပုံပေါ်တွင် ဖော်ပြထားသည့် ကမ်းခြေမှ ၁၀၀ မီတာနှင့်အထက် ကျွန်းများကိုသာ ရေတွက်ထားခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်ပထဝီဝင်သတင်းအချက်အလက်အာဏာပိုင်အဖွဲ့သည် ဒီဂျစ်တယ်မြေပုံနည်းပညာကို အသုံးပြု၍ ရေတွက်ခဲ့ရာ ကျွန်းပေါင်း ၁၄,၁၂၅ ခု ရှိသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ကျွန်းများအား သတ်မှတ်ပုံနှင့်ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာစံနှုန်းမရှိသဖြင့် ကမ်းရိုးတန်းမှ ၁၀၀ မီတာနှင့် ထိုထက်ဝေးကွာသည့် ကျွန်းများကိုလည်း ထည့်သွင်းရေတွက်ထားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.gsi.go.jp/kihonjohochousa/pressrelease20230228.html
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302180055/https://www.gsi.go.jp/kihonjohochousa/pressrelease20230228.html |title=我が国の島を一定の条件のもと数えました。その結果、14,125島となりましたので、お知らせいたします。|date=February 28, 2023 |archive-date=March 2, 2023|work=[[Geospatial Information Authority of Japan]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;asahi230215&quot;/&gt;

==ဂျပန်ကျွန်းစု==
{{Main|ဂျပန်ကျွန်းစု}}

===ပင်မကျွန်းများ===
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပင်မကျွန်း လေးခု ရှိသည်။ ၎င်တို့မှာ -
*[[ဟော့ကိုင်းဒိုး]] - နိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက်စွန်ဆုံးကျွန်းနှင့် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်းသည်။ ဤကျွန်းသည် တတိယမြောက်လူနေအထူထပ်ဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။
*[[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူး]] - ဤကျွန်းသည် အကြီးဆုံးကျွန်းဖြစ်ကာ မြို့တော် တိုကျိုမြို့ တည်ရှိသည်။ နိုင်ငံ့လူဦးရေ၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဤကျွန်းတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းသည် တံတားများ၊ တူးမြောင်းများဖြင့် အခြားသောပင်မကျွန်းသုံးခုနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။
*[[ခယူးရှူးကျွန်း|ခယူးရှူး]] - တတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးဖြစ်ပြီး အာရှတိုက်ပင်ကုန်းမြေနှင့် အနီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။
*[[ရှိခိုခုကျွန်း|ရှိခိုခု]] - အသေးဆုံးနှင့် လူဦးရေအနည်းဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းနှင့် ခယူးရှူးကျွန်းအကြားတွင် တည်ရှိသည်။

===ဟော့ကိုင်းဒိုးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
* [[အိုးရှိမ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုး|အိုးရှိမ]]
* [[အိုခုရှိရိကျွန်း]]
* [[တဲအုရိကျွန်း]]
* [[ရဲဘွန်းကျွန်း]]
* [[ရိရှိရိကျွန်း]]&lt;ref&gt;[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA791 &quot;Rishiri-tō&quot;] in ''Japan Encyclopedia'', p. 791.&lt;/ref&gt;
* [[ယဂိရှိရိကျွန်း]]
*[[ခမိုမဲကျွန်း]]

===ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်ရှိ ဟွန်းရှူးကျွန်းများ===
* [[အဝရှိမကျွန်း၊ နီးဂတ]]
* [[ခန်းမုရိဂျိမ]]
* [[ခုဆွတ်ဂျိမ၊ ကျိုတို]]
* [[မိဆွဲခဲဂျိမ]]
* [[နဆဆွတ်ဂျိမကျွန်းငယ်များ]]
* [[နိုတိုဂျိမ]]
* [[အိုခိကျွန်းများ]]&lt;ref name=&quot;ponsonby332&quot;&gt;[[Richard Ponsonby-Fane|Ponsonby-Fane, Richard]]. (1962). ''Sovereign and Subject,'' p. 332.&lt;/ref&gt;
**[[ဒိုးဂေါ့ဂျိမ]]
**[[နခနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နခနိုရှိမ]]
**[[နိရှိနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နိရှိနိုရှိမ]]
**[[ချိဘုရိဂျိမ]]
* {{ill|အိုးမိဂျိမ|ja|青海島}}
* [[ဆဒိုကျွန်း]]&lt;ref name=&quot;ponsonby331&quot;&gt;Ponsonby-Fane, p. 331.&lt;/ref&gt;
* [[တခရှိမ၊ ရှိမနဲ]]
* [[တိုဘိရှိမ (ယမဂတ)]]
**{{ill|အိုရှခုဂျိမ|ja|御積島}}
* [[ဆွတ်နိုရှိမ]]
* [[အုမရှိမ၊ ရှိမနဲ]]

===တိုကျိုပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|တိုကျိုပင်လယ်အော်}}
* [[အိပ်မက်ကျွန်း (ယူးမဲနော့ရှိမ)]]
* [[အိုးဒိုင်းဘ]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ဆရုရှိမ]] (သဘာဝ)
* {{ill|ဂျောနန်းကျွန်း|ja|城南島}}
* {{ill|ဟဲအိဝကျွန်း|ja|平和島}}
* {{ill|ရှောဝကျွန်း|ja|昭和島}}
* {{ill|ခဲအိဟင်းကျွန်း|ja|京浜島}}
* [[ဟနဲဒလေဆိပ်|တိုကျိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* {{ill|ခဆွတ်ရှိမ |ja|勝島}}
* {{ill|ဟက်ခဲဂျိမ|ja|八景島}}
* {{ill|ဟိဂရှိအိဂိဂျိမ|ja|東扇島}}
* [[ဝခဆု]]
* {{ill|အိုးဂိရှိမ|ja|扇島}}
* {{interlanguage link multi|Ukishima-cho|lt=အုခိရှိမ|ja|浮島町 (川崎市)}}

===အိုဆာကာပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|အိုဆာကာပင်လယ်အော်}}
* [[မိုင်ရှိမ]]
* [[ယူးမဲရှီမ]]
* {{ill|ဆခိရှိမ၊ အိုဆာကာ|ja|咲洲|lt=Sakishima}}
* [[ခန်းဆိုင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ခိုးဘဲလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ဆိပ်ကမ်းကျွန်း]]
* [[ရော့ခိုးကျွန်း]]
* {{ill|မိနမိအရှိယဟမ|ja|南芦屋浜}}
* [[ဝခယမမရိနမြို့]]
* {{ill|နိရှိနိုမိယဟမ|ja|西宮浜}}

===အိဆဲပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|အိဆဲပင်လယ်အော်}}
* [[ချူးဘုဗဟိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ခမိရှိမ]]
* [[ခရှိခိုကျွန်း]]
* [[ခိုဇုခုမိကျွန်း]]
* [[မိခိမိုတိုပုလဲကျွန်း]]

===မုဆွတ်ပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|မုဆွတ်ပင်လယ်အော်}}
* [[အိုးရှိမ (အအိမိုရိ)|အိုးရှိမ]]
* [[တိုင်းဂျိမ]]

===နန်းပိုးကျွန်းများ (နန်းပိုးရှောတိုး)===
{{main|နန်းပိုးကျွန်းများ}}
[[File:Map_of_Izu_Islands.png|thumb|upright=1.4|Izu Islands]]

*[[အိဇုကျွန်းများ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA412 &quot;''Izu Shotō''&quot;] at p. 412.&lt;/ref&gt;
**[[အအိုဂရှိမ]]&lt;ref&gt;Gotoh, H. ''et al.'' (2010). [https://books.google.com/books?id=Kc5xrqAD9fYC&amp;pg=PA187  &quot;Infrastructure Maintenance and Disaster Prevention Measures on Isolated Islands: the Case of the Izu Islands near Tokyo&quot;] in ''Island Sustainability'' (Favro, S., editor), p. 187.&lt;/ref&gt;
**[[ဟချိဂျောဂျိမ|ဟချိဂျော]]&lt;ref&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA412 p. 412]; Ponsonby-Fane, p. 332.&lt;/ref&gt;
**[[အိဇုအိုးရှိမ]]&lt;ref&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA761 &quot;Ōshima&quot;] at p. 761.&lt;/ref&gt;
**[[ခိုးဇုရှိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[မိယခဲဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[မိခုရဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[နိအိဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[ရှိခိနဲဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[တိုရှိမကျွန်း]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[တိုရိရှိမ (အိဇုကျွန်းများ)|တိုရိရှိမ]]&lt;ref&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA987 &quot;Torishima&quot;] at p. 987.&lt;/ref&gt;
**[[အုဒိုနဲရှိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
*[[အိုဂဆဝရကျွန်းများ]] ([[ဘိုးနင်းကျွန်းများ]])
**[[Mukojima islands|Mukojima]] Rettō
**[[Chichi-jima|Chichijima]]&lt;ref name=&quot;nussbaum737&quot;&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA737 &quot;Ogasawara Guntō&quot;] at p. 737.&lt;/ref&gt;
**[[Haha-jima|Hahajima]]&lt;ref name=&quot;nussbaum737&quot; /&gt;
**[[Bonin Islands|Mukojima]]
*[[Volcano Islands]] (Kazan Rettō)
** [[Nishinoshima (Ogasawara)|Nishinoshima]]
** Kita Iwo Jima ([[North Iwo Jima]])
** [[Iwo Jima]]&lt;ref name=&quot;nussbaum737&quot; /&gt;
** Minami Iwo Jima ([[South Iwo Jima]])

===အခြားကျွန်းများ===
*[[Minami Torishima]] (Marcus Island)
*[[Enoshima]]
*[[Okino Torishima]] (Parece Vela)

===ခယူးရှူးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
ဤကျွန်းအများစုသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ပြင်တွင် တည်ရှိသည်။
*[[Amakusa|Amakusa Islands]]
**[[Shimoshima Island, Amakusa]]
**[[Kamishima Island, Amakusa]]
*[[Nagashima Island, Kagoshima]]
*[[Aoshima, Miyazaki|Aoshima]]
*[[Gotō Islands]]&lt;ref name=&quot;ponsonby331&quot;/&gt;
*[[Danjo Islands]]
*{{ill|Hizentorishima|ja|鳥島 (長崎県)}}
*[[Hashima Island|Hashima]]&lt;ref&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA294  &quot;Hashima&quot; at p. 294].&lt;/ref&gt;
*[[Hirado Island|Hirado]]&lt;ref name=&quot;ponsonby332&quot;/&gt;
*[[Iki Island|Iki]]
*[[Koshikijima Islands]]
**[[Shimokoshiki-jima]]
**[[Kamikoshiki-jima]]
*[[Tsushima Islands|Tsushima]]&lt;ref name=&quot;ponsonby331&quot;/&gt;
*[[Ukushima]]

===ရှိခိုခုပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
*[[Kuro-shima (Ehime)]]
*[[Nii Ōshima]]

===ရူးခယူးကျွန်းများ (နန်းဆဲရှောတိုး)===
{{main|Ryukyu Islands}}
[[File:Location_of_the_Ryukyu_Islands.JPG|thumb|upright=1.4|ရူးခယူးကျွန်းများ]]

====ဆဆွတ်နန်းကျွန်းများ====
{{main|Satsunan Islands}}
ကျွန်း၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းတစ်ဝက်သည် ခယူးရှူးဒေသရှိ ခဂိုရှိမခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။

====အိုးဆုမိကျွန်းများ====
{{main|Ōsumi Islands}}
The North-Eastern Group:
*[[Tanegashima]]&lt;ref name=&quot;ponsonby331&quot;/&gt;
* [[Yakushima]]
* [[Kuchinoerabujima]]
* [[Mageshima]]
The North-Western Group:
* [[Iōjima, Kagoshima|Iōjima]]
* [[Shōwa Iōjima]]
* [https://www.google.com/maps/place/Kuroshima,+Mishima,+Kagoshima+District,+Kagoshima+890-0902,+Japan/@30.831093,129.8658229,12z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x3517d4295cfe122f:0xcf4c5c44daabe9ee!8m2!3d30.8327368!4d129.935018 Kuroshima]
*[https://www.google.com/maps/place/Takeshima/@30.8100241,130.4210341,14z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x353da4255a06b1b5:0x60b4e3632d7b1930!8m2!3d30.8101914!4d130.4287111 Takeshima]

====တိုခရကျွန်းများ====
{{main|Tokara Islands}}
* [[Kuchinoshima]]
* [[Nakanoshima (Kagoshima)]]
* [[Gajajima]]
* [[Suwanosejima]]
* [[Akusekijima]]
* [[Tairajima]]
* [[Kodakarajima]]
* [[Takarajima]]

====အမမိကျွန်းများ====
{{main|Amami Islands}}
* [[Amami Ōshima]]
* [[Kikaijima]]
* [[Kakeromajima]]
* [[Yoroshima]]
* [[Ukeshima]]
* [[Tokunoshima]]
* [[Okinoerabujima]]
* [[Yoronjima]]

====ရူးခယူးကျွန်းများ (''ရူးခယူးရှောတိုး'')====
ဤကျွန်း၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတစ်ဝက်သည် [[အိုခိနဝခရိုင်]]၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။

=====အိုခိနဝကျွန်းများ=====
{{main|Okinawa Islands}}

The Central Group or Ryukyu proper:
* [[Okinawa Island]]&lt;ref name=&quot;ponsonby332&quot;/&gt;
* [[Kumejima, Okinawa|Kumejima]]
* [[Iheyajima]]
* [[Izenajima]]
* [[Aguni Island|Agunijima]]
* [[Iejima]]
* [[Iōtorishima]]&lt;ref&gt;{{cite gvp|title=Io-Torishima|vn=282020|access-date=2022-03-16}}&lt;/ref&gt;
* [[Kerama Islands]]
** [[Tokashikijima]]
** [[Zamamijima]]
** [[Akajima]]
** [[Gerumajima]]
* [[Daitō Islands]]
** [[Kitadaitojima]]
** [[Minamidaitōjima]]
** [[Okidaitōjima]]

=====ဆခိရှိမကျွန်းများ=====
{{main|Sakishima Islands}}

Also known as the Further Isles:
* [[Miyako Islands]]
** [[Miyako-jima]]
** [[Ikema]]
** [[Ogami]]
** [[Irabu Island]]
** [[Shimoji-shima|Shimoji]]
** [[Kurima-jima]]
** [[Minna, Okinawa|Minna]]
** [[Tarama, Okinawa|Tarama]]
* [[Yaeyama Islands]]
** [[Iriomote]]
** [[Ishigaki Island|Ishigaki]]
** [[Taketomi]]
** [[Kohamajima|Kohama]]
** [[Kuroshima, Okinawa|Kuroshima]]
** [[Aragusuku]]
** [[Hatoma]]
** [[Yubujima]]
** [[Hateruma]]
** [[Yonaguni]]
* [[Senkaku Islands]] - controlled by Japan, [[Senkaku Islands dispute|disputed]] by [[China]] and [[Taiwan]].
** [[Uotsurijima]]
** [[Kuba Jima]]
** [[Taisho Jima]]
** [[Kita Kojima]]
** [[Minami Kojima]]

===ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ကျွန်းများ===

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်]]</text>
      <sha1>98ih04936gogw2io3hudtb4dy5reb7s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056225</id>
      <parentid>1056206</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T04:30:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်ရှိ ဟွန်းရှူးကျွန်းများ */</comment>
      <origin>1056225</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18528" sha1="i25whrbwts6egzwsqe3pmb4tateze7f" xml:space="preserve">[[File:Japan-Archipelago-Outlined-Islands-Map.png|thumb|upright=1.6|ဂျပန်ကျွန်းများကို ဖော်ပြထားသည့် ပုံကြမ်း]]

[[ဂျပန်နိုင်ငံ]]သည် ကျွန်းပေါင်း ၁၄,၁၂၅ ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ကျွန်းနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုအထဲမှ ကျွန်း ၂၆၀ ခုသည် လူနေထိုင်ခြင်း မရှိပေ။&lt;ref name=&quot;asahi230215&quot;&gt;{{cite news |url=https://www.asahi.com/ajw/articles/14840218 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230221010537/https://www.asahi.com/ajw/articles/14840218 |title=Japan has more than 14,000 islands, digital mapping reveals |first=Hirotaka |last= Kojo|date=February 15, 2023 |archive-date=February 21, 2023|work=[[The Asahi Shimbun]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.theguardian.com/world/2023/feb/16/japan-sees-its-number-of-islands-double-after-recount |archive-url=https://web.archive.org/web/20230301154105/https://www.theguardian.com/world/2023/feb/16/japan-sees-its-number-of-islands-double-after-recount |title=Japan sees its number of islands double after recount |first=Justin|last=McCurry |date=February 16, 2023 |archive-date=March 1, 2023|work=The Guardian}}&lt;/ref&gt; ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ကျွန်းနိုင်ငံများထဲတွင် [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]၊ [[မဒါဂတ်စကားနိုင်ငံ|မဂါဒတ်စကားနိုင်ငံ]]တို့ပြီးလျှင် တတိယမြောက်အကြီးဆုံး ကျွန်းနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;world-atlas&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-island-countries-of-the-world.html |title=Island Countries Of The World |publisher=WorldAtlas.com |access-date=2019-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171207094959/http://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-island-countries-of-the-world.html | archive-date=2017-12-07}}&lt;/ref&gt; လူဦးရေအနေဖြင့် ကြည့်ပါက အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက်လူနေအထူထပ်ဆုံးကျွန်းနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။

၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်ကမ်းခြေစောင့်တပ်၏ ရှာဖွေစူးစမ်းမှုများအရ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ကျွန်း ၆၈၅၂ ခု ရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန် စူးစမ်းလေ့လာမှုသည် စက္ကူမြေပုံပေါ်တွင် ဖော်ပြထားသည့် ကမ်းခြေမှ ၁၀၀ မီတာနှင့်အထက် ကျွန်းများကိုသာ ရေတွက်ထားခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်ပထဝီဝင်သတင်းအချက်အလက်အာဏာပိုင်အဖွဲ့သည် ဒီဂျစ်တယ်မြေပုံနည်းပညာကို အသုံးပြု၍ ရေတွက်ခဲ့ရာ ကျွန်းပေါင်း ၁၄,၁၂၅ ခု ရှိသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ကျွန်းများအား သတ်မှတ်ပုံနှင့်ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာစံနှုန်းမရှိသဖြင့် ကမ်းရိုးတန်းမှ ၁၀၀ မီတာနှင့် ထိုထက်ဝေးကွာသည့် ကျွန်းများကိုလည်း ထည့်သွင်းရေတွက်ထားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.gsi.go.jp/kihonjohochousa/pressrelease20230228.html
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302180055/https://www.gsi.go.jp/kihonjohochousa/pressrelease20230228.html |title=我が国の島を一定の条件のもと数えました。その結果、14,125島となりましたので、お知らせいたします。|date=February 28, 2023 |archive-date=March 2, 2023|work=[[Geospatial Information Authority of Japan]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;asahi230215&quot;/&gt;

==ဂျပန်ကျွန်းစု==
{{Main|ဂျပန်ကျွန်းစု}}

===ပင်မကျွန်းများ===
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပင်မကျွန်း လေးခု ရှိသည်။ ၎င်တို့မှာ -
*[[ဟော့ကိုင်းဒိုး]] - နိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက်စွန်ဆုံးကျွန်းနှင့် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်းသည်။ ဤကျွန်းသည် တတိယမြောက်လူနေအထူထပ်ဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။
*[[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူး]] - ဤကျွန်းသည် အကြီးဆုံးကျွန်းဖြစ်ကာ မြို့တော် တိုကျိုမြို့ တည်ရှိသည်။ နိုင်ငံ့လူဦးရေ၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဤကျွန်းတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းသည် တံတားများ၊ တူးမြောင်းများဖြင့် အခြားသောပင်မကျွန်းသုံးခုနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။
*[[ခယူးရှူးကျွန်း|ခယူးရှူး]] - တတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးဖြစ်ပြီး အာရှတိုက်ပင်ကုန်းမြေနှင့် အနီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။
*[[ရှိခိုခုကျွန်း|ရှိခိုခု]] - အသေးဆုံးနှင့် လူဦးရေအနည်းဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းနှင့် ခယူးရှူးကျွန်းအကြားတွင် တည်ရှိသည်။

===ဟော့ကိုင်းဒိုးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
* [[အိုးရှိမ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုး|အိုးရှိမ]]
* [[အိုခုရှိရိကျွန်း]]
* [[တဲအုရိကျွန်း]]
* [[ရဲဘွန်းကျွန်း]]
* [[ရိရှိရိကျွန်း]]&lt;ref&gt;[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA791 &quot;Rishiri-tō&quot;] in ''Japan Encyclopedia'', p. 791.&lt;/ref&gt;
* [[ယဂိရှိရိကျွန်း]]
*[[ခမိုမဲကျွန်း]]

===ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်ရှိ ဟွန်းရှူးကျွန်းများ===
* [[အဝရှိမကျွန်း၊ နီးဂတ]]
* [[ခန်းမုရိဂျိမ]]
* [[ခုဆွတ်ဂျိမ၊ ကျိုတို]]
* [[မိဆွတ်ခဲဂျိမ]]
* [[နဆဆွတ်ဂျိမကျွန်းငယ်များ]]
* [[နိုတိုဂျိမ]]
* [[အိုခိကျွန်းများ]]&lt;ref name=&quot;ponsonby332&quot;&gt;[[Richard Ponsonby-Fane|Ponsonby-Fane, Richard]]. (1962). ''Sovereign and Subject,'' p. 332.&lt;/ref&gt;
**[[ဒိုးဂေါ့ဂျိမ]]
**[[နခနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နခနိုရှိမ]]
**[[နိရှိနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နိရှိနိုရှိမ]]
**[[ချိဘုရိဂျိမ]]
* {{ill|အိုးမိဂျိမ|ja|青海島}}
* [[ဆဒိုကျွန်း]]&lt;ref name=&quot;ponsonby331&quot;&gt;Ponsonby-Fane, p. 331.&lt;/ref&gt;
* [[တခရှိမ၊ ရှိမနဲ]]
* [[တိုဘိရှိမ (ယမဂတ)]]
**{{ill|အိုရှခုဂျိမ|ja|御積島}}
* [[ဆွတ်နိုရှိမ]]
* [[အုမရှိမ၊ ရှိမနဲ]]

===တိုကျိုပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|တိုကျိုပင်လယ်အော်}}
* [[အိပ်မက်ကျွန်း (ယူးမဲနော့ရှိမ)]]
* [[အိုးဒိုင်းဘ]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ဆရုရှိမ]] (သဘာဝ)
* {{ill|ဂျောနန်းကျွန်း|ja|城南島}}
* {{ill|ဟဲအိဝကျွန်း|ja|平和島}}
* {{ill|ရှောဝကျွန်း|ja|昭和島}}
* {{ill|ခဲအိဟင်းကျွန်း|ja|京浜島}}
* [[ဟနဲဒလေဆိပ်|တိုကျိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* {{ill|ခဆွတ်ရှိမ |ja|勝島}}
* {{ill|ဟက်ခဲဂျိမ|ja|八景島}}
* {{ill|ဟိဂရှိအိဂိဂျိမ|ja|東扇島}}
* [[ဝခဆု]]
* {{ill|အိုးဂိရှိမ|ja|扇島}}
* {{interlanguage link multi|Ukishima-cho|lt=အုခိရှိမ|ja|浮島町 (川崎市)}}

===အိုဆာကာပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|အိုဆာကာပင်လယ်အော်}}
* [[မိုင်ရှိမ]]
* [[ယူးမဲရှီမ]]
* {{ill|ဆခိရှိမ၊ အိုဆာကာ|ja|咲洲|lt=Sakishima}}
* [[ခန်းဆိုင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ခိုးဘဲလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ဆိပ်ကမ်းကျွန်း]]
* [[ရော့ခိုးကျွန်း]]
* {{ill|မိနမိအရှိယဟမ|ja|南芦屋浜}}
* [[ဝခယမမရိနမြို့]]
* {{ill|နိရှိနိုမိယဟမ|ja|西宮浜}}

===အိဆဲပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|အိဆဲပင်လယ်အော်}}
* [[ချူးဘုဗဟိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ခမိရှိမ]]
* [[ခရှိခိုကျွန်း]]
* [[ခိုဇုခုမိကျွန်း]]
* [[မိခိမိုတိုပုလဲကျွန်း]]

===မုဆွတ်ပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|မုဆွတ်ပင်လယ်အော်}}
* [[အိုးရှိမ (အအိမိုရိ)|အိုးရှိမ]]
* [[တိုင်းဂျိမ]]

===နန်းပိုးကျွန်းများ (နန်းပိုးရှောတိုး)===
{{main|နန်းပိုးကျွန်းများ}}
[[File:Map_of_Izu_Islands.png|thumb|upright=1.4|Izu Islands]]

*[[အိဇုကျွန်းများ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA412 &quot;''Izu Shotō''&quot;] at p. 412.&lt;/ref&gt;
**[[အအိုဂရှိမ]]&lt;ref&gt;Gotoh, H. ''et al.'' (2010). [https://books.google.com/books?id=Kc5xrqAD9fYC&amp;pg=PA187  &quot;Infrastructure Maintenance and Disaster Prevention Measures on Isolated Islands: the Case of the Izu Islands near Tokyo&quot;] in ''Island Sustainability'' (Favro, S., editor), p. 187.&lt;/ref&gt;
**[[ဟချိဂျောဂျိမ|ဟချိဂျော]]&lt;ref&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA412 p. 412]; Ponsonby-Fane, p. 332.&lt;/ref&gt;
**[[အိဇုအိုးရှိမ]]&lt;ref&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA761 &quot;Ōshima&quot;] at p. 761.&lt;/ref&gt;
**[[ခိုးဇုရှိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[မိယခဲဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[မိခုရဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[နိအိဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[ရှိခိနဲဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[တိုရှိမကျွန်း]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[တိုရိရှိမ (အိဇုကျွန်းများ)|တိုရိရှိမ]]&lt;ref&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA987 &quot;Torishima&quot;] at p. 987.&lt;/ref&gt;
**[[အုဒိုနဲရှိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
*[[အိုဂဆဝရကျွန်းများ]] ([[ဘိုးနင်းကျွန်းများ]])
**[[Mukojima islands|Mukojima]] Rettō
**[[Chichi-jima|Chichijima]]&lt;ref name=&quot;nussbaum737&quot;&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA737 &quot;Ogasawara Guntō&quot;] at p. 737.&lt;/ref&gt;
**[[Haha-jima|Hahajima]]&lt;ref name=&quot;nussbaum737&quot; /&gt;
**[[Bonin Islands|Mukojima]]
*[[Volcano Islands]] (Kazan Rettō)
** [[Nishinoshima (Ogasawara)|Nishinoshima]]
** Kita Iwo Jima ([[North Iwo Jima]])
** [[Iwo Jima]]&lt;ref name=&quot;nussbaum737&quot; /&gt;
** Minami Iwo Jima ([[South Iwo Jima]])

===အခြားကျွန်းများ===
*[[Minami Torishima]] (Marcus Island)
*[[Enoshima]]
*[[Okino Torishima]] (Parece Vela)

===ခယူးရှူးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
ဤကျွန်းအများစုသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ပြင်တွင် တည်ရှိသည်။
*[[Amakusa|Amakusa Islands]]
**[[Shimoshima Island, Amakusa]]
**[[Kamishima Island, Amakusa]]
*[[Nagashima Island, Kagoshima]]
*[[Aoshima, Miyazaki|Aoshima]]
*[[Gotō Islands]]&lt;ref name=&quot;ponsonby331&quot;/&gt;
*[[Danjo Islands]]
*{{ill|Hizentorishima|ja|鳥島 (長崎県)}}
*[[Hashima Island|Hashima]]&lt;ref&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA294  &quot;Hashima&quot; at p. 294].&lt;/ref&gt;
*[[Hirado Island|Hirado]]&lt;ref name=&quot;ponsonby332&quot;/&gt;
*[[Iki Island|Iki]]
*[[Koshikijima Islands]]
**[[Shimokoshiki-jima]]
**[[Kamikoshiki-jima]]
*[[Tsushima Islands|Tsushima]]&lt;ref name=&quot;ponsonby331&quot;/&gt;
*[[Ukushima]]

===ရှိခိုခုပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
*[[Kuro-shima (Ehime)]]
*[[Nii Ōshima]]

===ရူးခယူးကျွန်းများ (နန်းဆဲရှောတိုး)===
{{main|Ryukyu Islands}}
[[File:Location_of_the_Ryukyu_Islands.JPG|thumb|upright=1.4|ရူးခယူးကျွန်းများ]]

====ဆဆွတ်နန်းကျွန်းများ====
{{main|Satsunan Islands}}
ကျွန်း၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းတစ်ဝက်သည် ခယူးရှူးဒေသရှိ ခဂိုရှိမခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။

====အိုးဆုမိကျွန်းများ====
{{main|Ōsumi Islands}}
The North-Eastern Group:
*[[Tanegashima]]&lt;ref name=&quot;ponsonby331&quot;/&gt;
* [[Yakushima]]
* [[Kuchinoerabujima]]
* [[Mageshima]]
The North-Western Group:
* [[Iōjima, Kagoshima|Iōjima]]
* [[Shōwa Iōjima]]
* [https://www.google.com/maps/place/Kuroshima,+Mishima,+Kagoshima+District,+Kagoshima+890-0902,+Japan/@30.831093,129.8658229,12z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x3517d4295cfe122f:0xcf4c5c44daabe9ee!8m2!3d30.8327368!4d129.935018 Kuroshima]
*[https://www.google.com/maps/place/Takeshima/@30.8100241,130.4210341,14z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x353da4255a06b1b5:0x60b4e3632d7b1930!8m2!3d30.8101914!4d130.4287111 Takeshima]

====တိုခရကျွန်းများ====
{{main|Tokara Islands}}
* [[Kuchinoshima]]
* [[Nakanoshima (Kagoshima)]]
* [[Gajajima]]
* [[Suwanosejima]]
* [[Akusekijima]]
* [[Tairajima]]
* [[Kodakarajima]]
* [[Takarajima]]

====အမမိကျွန်းများ====
{{main|Amami Islands}}
* [[Amami Ōshima]]
* [[Kikaijima]]
* [[Kakeromajima]]
* [[Yoroshima]]
* [[Ukeshima]]
* [[Tokunoshima]]
* [[Okinoerabujima]]
* [[Yoronjima]]

====ရူးခယူးကျွန်းများ (''ရူးခယူးရှောတိုး'')====
ဤကျွန်း၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတစ်ဝက်သည် [[အိုခိနဝခရိုင်]]၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။

=====အိုခိနဝကျွန်းများ=====
{{main|Okinawa Islands}}

The Central Group or Ryukyu proper:
* [[Okinawa Island]]&lt;ref name=&quot;ponsonby332&quot;/&gt;
* [[Kumejima, Okinawa|Kumejima]]
* [[Iheyajima]]
* [[Izenajima]]
* [[Aguni Island|Agunijima]]
* [[Iejima]]
* [[Iōtorishima]]&lt;ref&gt;{{cite gvp|title=Io-Torishima|vn=282020|access-date=2022-03-16}}&lt;/ref&gt;
* [[Kerama Islands]]
** [[Tokashikijima]]
** [[Zamamijima]]
** [[Akajima]]
** [[Gerumajima]]
* [[Daitō Islands]]
** [[Kitadaitojima]]
** [[Minamidaitōjima]]
** [[Okidaitōjima]]

=====ဆခိရှိမကျွန်းများ=====
{{main|Sakishima Islands}}

Also known as the Further Isles:
* [[Miyako Islands]]
** [[Miyako-jima]]
** [[Ikema]]
** [[Ogami]]
** [[Irabu Island]]
** [[Shimoji-shima|Shimoji]]
** [[Kurima-jima]]
** [[Minna, Okinawa|Minna]]
** [[Tarama, Okinawa|Tarama]]
* [[Yaeyama Islands]]
** [[Iriomote]]
** [[Ishigaki Island|Ishigaki]]
** [[Taketomi]]
** [[Kohamajima|Kohama]]
** [[Kuroshima, Okinawa|Kuroshima]]
** [[Aragusuku]]
** [[Hatoma]]
** [[Yubujima]]
** [[Hateruma]]
** [[Yonaguni]]
* [[Senkaku Islands]] - controlled by Japan, [[Senkaku Islands dispute|disputed]] by [[China]] and [[Taiwan]].
** [[Uotsurijima]]
** [[Kuba Jima]]
** [[Taisho Jima]]
** [[Kita Kojima]]
** [[Minami Kojima]]

===ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ကျွန်းများ===

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်]]</text>
      <sha1>i25whrbwts6egzwsqe3pmb4tateze7f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.ထ.က - တပ်နယ် (ရွှေကျင်မြို့နယ်)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>291452</id>
    <revision>
      <id>1056187</id>
      <parentid>1052427</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T16:58:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[အ.ထ.က - တပ်နယ်]] စာမျက်နှာကို [[အ.ထ.က - တပ်နယ် (ရွှေကျင်မြို့နယ်)]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1052427</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="811" sha1="d60si3rd9jezjgqf6dtgqzyrxz7wyel" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က - တပ်နယ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရွှေကျင်မြို့နယ်]]၊ [[ရွှေကျင်မြို့]]၊ ရှမ်ကြေးရပ်ကွက်ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကျောင်းသား ၁၀၅၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/shwegyin-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}


[[ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>d60si3rd9jezjgqf6dtgqzyrxz7wyel</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၂၀၂၇</title>
    <ns>0</ns>
    <id>291832</id>
    <revision>
      <id>1056238</id>
      <parentid>1053903</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T06:27:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1056238</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33703" sha1="ilx1pcejeryypgfg1gn9eqmylwcm89b" xml:space="preserve">{{Events by month|၂၀၂၇|prefix=မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/}}
{{Year nav|2027}}
{{Year article header|2027}}
{{horizontal TOC|nonum=yes}}

== ကြိုတင်ခန့်မှန်းထားသော နှင့် ပြုလုပ်ရန် သတ်မှတ်ထားသော အစီအစဉ်များ ==
*[[၇ ဇန်နဝါရီ]] – [[၅ ဖေဖော်ဝါရီ]]– [[၂၀၂၇ အာရှဖလား]]ဘောလုံးပြိုင်ပွဲကို [[ဆော်ဒီအာရေးဘီးယားနိုင်ငံ]]ရှိ ရီယာ့ဒ်၊ ဂျက်ဒါနှင့် အယ်လ်ခိုဘာမြို့တို့၌ ကျင်းပရန် သတ်မှတ်ထားပြီး၊ ယင်းပြိုင်ပွဲသည် (၁၉) ကြိမ်မြောက် ကျင်းပသော အာရှဖလားပြိုင်ပွဲ ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;AFC2027&quot;&gt;{{Cite web |title=Two-year countdown: Dates for AFC Asian Cup Saudi Arabia 2027™ confirmed |date=2025-01-03 |website=Asian Football Confederation |url=https://www.the-afc.com/en/national/afc_asian_cup.html/news/dates-for-afc-asian-cup-saudi-arabia-2027%E2%84%A2-recommended |access-date=2026-08-22}}&lt;/ref&gt;
*[[၁၃ ဇန်နဝါရီ]] – [[၃၁ ဇန်နဝါရီ|၃၁]] – ၂၀၂၇ ကမ္ဘာ့အမျိုးသား လက်ပစ်ဘောချန်ပီယံရှစ်ပြိုင်ပွဲကို [[ဂျာမနီနိုင်ငံ]]တွင် ကျင်းပမည်ဖြစ်ပြီး၊ ပွဲစဉ်များကို ကိုလုံး၊ ဟန်နိုဗာ၊ ကီလ်၊ မက်ဂ်ဒီဘာ့ဂ်၊ [[မြူးနစ်ခ်မြို့|မြူးနစ်]]နှင့် စတုဂတ်မြို့တို့တွင် ယှဉ်ပြိုင်ကစားကြမည် ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်လုပွဲကို ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်တွင် ကိုလုံးမြို့၌ ကျင်းပရန် လျာထားသည်။&lt;ref name=&quot;IHF2027&quot;&gt;{{Cite web |title=Match schedule confirmed for the 2027 IHF Men's World Championship |date=2026-06-18 |website=International Handball Federation |url=https://www.ihf.info/competitions/men/308/30th-ihf-mens-handball-world-championship-2027-germany/263667/news/283455 |access-date=2026-08-22}}&lt;/ref&gt;
* [[၁၅ ဇန်နဝါရီ]] – [[၂၅ ဇန်နဝါရီ|၂၅]] – ၂၀၂၇ ကမ္ဘာ့တက္ကသိုလ်များ ဆောင်းရာသီအားကစားပြိုင်ပွဲကို [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ ချန်ချွန်းမြို့တွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါပြိုင်ပွဲကို နိုင်ငံတကာ တက္ကသိုလ်များ အားကစားအဖွဲ့ချုပ်က ကြီးမှူးကျင်းပခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;FISU2027&quot;&gt;{{Cite web |title=Regulations for the Changchun 2027 Winter Universiade |date=2026-02-13 |website=FISU |url=https://www.fisu.net/app/uploads/2026/04/20260213_FISU-Regulations_Changchun-2027-Winter-Universiade.pdf |access-date=2026-08-22}}&lt;/ref&gt;
* [[၂၀ ဇန်နဝါရီ]] – [[၇ ဖေဖော်ဝါရီ]] – ၂၀၂၇ အာဖရိက အားကစားပြိုင်ပွဲကို [[အီဂျစ်နိုင်ငံ]]၊ [[ကိုင်ရိုမြို့]]တွင် ကျင်းပရန် သတ်မှတ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;AfricanGames2027&quot;&gt;{{Cite web |title=Egypt ready for the African Games in 2027 |date=2025-06-24 |website=African Union Sports Council |url=https://sportscouncil.au.int/en/news/press-releases/2025-06-24/egypt-ready-african-games-2027 |access-date=2026-08-22}}&lt;/ref&gt;
* [[၃၀ ဇန်နဝါရီ]] – [[ဂျာမနီနိုင်ငံ]]၏ သမ္မတကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ရန် ဖက်ဒရယ်ညီလာခံက ကြီးမှူးကျင်းပမည့် ၂၀၂၇ ဂျာမနီသမ္မတရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပရန် သတ်မှတ်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=TKO, Arizona Sports &amp; Events Alliance, and Legends Global announce Noche UFC, WWE Royal Rumble and PBR World Finals coming to Arizona |date=2026-08-04 |website=WWE Corporate |url=https://corporate.wwe.com/about/news/2026/08-04-2026 |access-date=2026-08-22}}&lt;/ref&gt;
*[[ဖေဖော်ဝါရီ|ဖေဖော်ဝါရီလ]] – အကြိမ် (၄၀) မြောက် ရွိုင်ရယ်ရမ်းဘယ်လက်ဝှေ့ပွဲကို [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]၊ [[အရီဇိုးနားပြည်နယ်]]တွင် ကျင်းပရန် စီစဉ်ထားပြီး၊ ယင်းပွဲသည် ရက်စတယ်မေးနီးယား ၄၃ အတွက် ချန်ပီယံလုပွဲ အခွင့်အရေးများကို ဆုံးဖြတ်ပေးမည် ဖြစ်သည်။
* [[၇ မတ်]] – အကယ်၍ သတ်မှတ်ရက်ထက် စောစီးစွာ စတင်ကျင်းပခြင်းမရှိပါက နောက်လာမည့် အက်စတိုးနီးယား ပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲကို ဤရက်စွဲထက် နောက်မကျစေဘဲ မဖြစ်မနေ ကျင်းပရမည် ဖြစ်သည်။
* [[၁၉ မတ်]] – [[၂၆ စက်တင်ဘာ]] – ၂၀၂၇ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥယျာဉ်စိုက်ပျိုးရေးပြပွဲ (GREEN×EXPO 2027 ဟုလည်း လူသိများသည်) ကို ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ယိုကိုဟားမားမြို့တွင် ''ပျော်ရွှင်မှုအတွက် အနာဂတ်၏ သဘာဝရှုခင်း'' (Scenery of the Future for Happiness) ဟူသော ဆောင်ပုဒ်ဖြင့် ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Yokohama2027&quot;&gt;{{Cite web |title=GREEN×EXPO 2027 |website=International Horticultural Expo 2027 Association |url=https://expo2027yokohama.or.jp/en/ |access-date=2026-08-22}}&lt;/ref&gt;
* [[၁၈ ဧပြီ]] 
** ၂၀၂၇ ဖင်လန် ပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပရန် သတ်မှတ်ထားသည်။
** ၂၀၂၇ ပြင်သစ် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပရန် သတ်မှတ်ထားသည်။
* [[၁ မေ]] – အကယ်၍ သတ်မှတ်ရက်ထက် စောစီးစွာ စတင်ကျင်းပခြင်းမရှိပါက နောက်လာမည့် ဆားဘီးယား သမ္မတရွေးကောက်ပွဲကို ဤရက်စွဲထက် နောက်မကျစေဘဲ မဖြစ်မနေ ကျင်းပရမည် ဖြစ်သည်။
* [[၁၁ မေ]]–[[၁၅ မေ|၁၅]] – (၇၁) ကြိမ်မြောက် [[ယူရိုဗစ်ရှင်း သီချင်းပြိုင်ပွဲ]]ကို [[ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ]]၊ ဘာဂတ်စ်မြို့ရှိ အေရီနာ ဘာဂတ်စ်တွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။ ပထမ ဆီမီးဖိုင်နယ်ကို မေ ၁၁ ရက်၊ ဒုတိယ ဆီမီးဖိုင်နယ်ကို မေ ၁၃ ရက်နှင့် ဗိုလ်လုပွဲကြီးကို မေ ၁၅ ရက်တွင် ကျင်းပရန် လျာထားသည်။&lt;ref name=&quot;Eurovision2027&quot;&gt;{{Cite web |title=FAQs: Burgas 2027 |website=Eurovision.com |url=https://www.eurovision.com/newsroom/frequently-asked-questions/faqs-burgas-2027/ |access-date=2026-08-22}}&lt;/ref&gt;
* [[၁၄ မေ]]–[[၃၀ မေ]] – ၂၀၂၇ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရေခဲပြင်ဟော်ကီအဖွဲ့ချုပ် ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံရှစ်ပြိုင်ပွဲကို ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ ဒစ်ဆယ်ဒေါ့ဖ်မြို့နှင့် မန်ဟိန်းမြို့တို့တွင် ကျင်းပမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဗိုလ်လုပွဲအဆင့်ကို ဒစ်ဆယ်ဒေါ့ဖ်မြို့၌ ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။ ဂျာမနီနှင့် ဆွစ်ဇာလန်တို့ ယှဉ်ပြိုင်ကစားမည့် ဖွင့်ပွဲစဉ်ကို မေ ၁၃ ရက်တွင် ဂယ်လ်ဆင်ကာချန်မြို့ရှိ ဗဲလ်တင်စ်-အေရီနာ ၌ ကျင်းပရန် စီစဉ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;IIHF2027&quot;&gt;{{Cite web |title=IIHF World Championship Germany 2027™ announces Preliminary Round Groups |date=2026-06-08 |website=International Ice Hockey Federation |url=https://www.iihf.com/en/events/2027/wm/news/75120/iihf_world_championship_2027_announces_preliminary |access-date=2026-08-22}}&lt;/ref&gt;
* [[၁၅ မေ]]–[[၁၅ ဩဂုတ်]] – အထူးပြုပြပွဲတစ်ရပ်ဖြစ်သော အိတ်စ်ပို ၂၀၂၇ ကို [[ဆားဘီးယားနိုင်ငံ]]၊ ဘဲလ်ဂရိတ်မြို့တွင် ''လူသားထုအတွက် ကစားနည်းများ - အားလုံးအတွက် အားကစားနှင့် ဂီတ'' (Play for Humanity: Sport and Music for All) ဟူသော ဆောင်ပုဒ်ဖြင့် ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;ExpoBelgrade2027&quot;&gt;{{Cite web |title=BIE General Assembly recognises Specialised Expo 2027 Belgrade |date=2024-11-25 |website=Bureau International des Expositions |url=https://www.bie-paris.org/site/en/news-announcements/specialised-expo/bie-general-assembly-recognises-specialised-expo-2027-belgrade |access-date=2026-08-22}}&lt;/ref&gt;
* [[၂၆ မေ]] – ၂၀၂၇ ယူအီးအက်ဖ်အေ ယူရိုပါလိဂ်ဗိုလ်လုပွဲကို ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ [[ဖရန့်ဖွတ်မြို့]]တွင် ယှဉ်ပြိုင်ကစားရန် သတ်မှတ်ထားသည်။
* [[၅ ဇွန်]] – ၂၀၂၇ ယူအီးအက်ဖ်အေ ချန်ပီယံလိဂ်ဗိုလ်လုပွဲကို [[စပိန်နိုင်ငံ]]၊ [[မက်ဒရစ်မြို့]]ရှိ မက်ထရိုပိုလီတာနို အားကစားကွင်းတွင် ယှဉ်ပြိုင်ကစားရန် သတ်မှတ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;UCL2027&quot;&gt;{{Cite web |title=2027 UEFA Champions League final: Estadio Metropolitano, Madrid |date=2026-07-13 |website=UEFA.com |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/029d-1eb2d5faf53c-d67c9fed04fa-1000--2027-uefa-champions-league-final-estadio-metropolitano-m/ |access-date=2026-08-22}}&lt;/ref&gt;
* [[၆ ဇွန်]] – ၂၀၂၇ မက္ကဆီကို ဥပဒေပြုလွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပရန် သတ်မှတ်ထားသည်။
* [[၁၆ ဇွန်]]–[[၂၇ ဇွန်|၂၇]] –၂၀၂၇ ဥရောပ အားကစားပြိုင်ပွဲကို [[တူရကီနိုင်ငံ]]၊ [[အစ္စတန်ဘူလ်မြို့]]တွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။ ပြိုင်ပွဲအစီအစဉ်တွင် အားကစားနည်းနှင့် ကဏ္ဍခွဲပေါင်း ၂၆ မျိုး ပါဝင်မည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။&lt;ref name=&quot;EuropeanGames2027&quot;&gt;{{Cite web |title=4th European Games Istanbul 2027 confirmed with 26 sports in the programme on the road to LA28 |date=2026-03-26 |website=European Olympic Committees |url=https://www.eurolympic.org/4th-european-games-istanbul-2027-confirmed-with-26-sports-in-the-programme-on-the-road-to-la28/ |access-date=2026-08-22}}&lt;/ref&gt;
* [[၁၉ ဇွန်]]–[[၁၇ ဇူလိုင်]] – ၂၀၂၇ အာဖရိကဖလားဘောလုံးပြိုင်ပွဲကို [[ကင်ညာနိုင်ငံ|ကင်ညာ]]၊ [[တန်ဇန်းနီးယားနိုင်ငံ|တန်ဇန်းနီးယား]]နှင့် [[ယူဂန်ဒါနိုင်ငံ]]တို့က ပူးတွဲအိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။ ဖွင့်ပွဲစဉ်ကို ဇွန် ၁၉ ရက်တွင်လည်းကောင်း၊ ဗိုလ်လုပွဲကို ဇူလိုင် ၁၇ ရက်တွင်လည်းကောင်း ကျင်းပရန် လျာထားသည်။ ဤပြိုင်ပွဲသည် နိုင်ငံသုံးနိုင်ငံက ပူးတွဲအိမ်ရှင်အဖြစ် ပထမဆုံးအကြိမ် လက်ခံကျင်းပသည့် အာဖရိကဖလားပြိုင်ပွဲ ဖြစ်လာမည် ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;AFCON2027&quot;&gt;{{Cite web |title=ROAD TO EAST AFRICA! CAF Announces Kick-Off, Final and Qualifiers Dates for the TotalEnergies CAF Africa Cup of Nations PAMOJA 2027 |date=2026-05-02 |website=Confederation of African Football |url=https://www.cafonline.com/afcon2025/news/road-to-east-africa-caf-announces-kick-off-final-and-qualifiers-dates-for-the-totalenergies-caf-africa-cup-of-nations-pamoja-2027/ |access-date=2026-08-22}}&lt;/ref&gt;
* [[၂၄ ဇွန်]]–[[၂၅ ဇူလိုင်]] – ၂၀၂၇ ဖီဖာ အမျိုးသမီးကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲကို [[ဘရာဇီးလ်နိုင်ငံ]]တွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။ ဤပြိုင်ပွဲသည် [[တောင်အမေရိကတိုက်]]တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ကျင်းပသည့် ဖီဖာ အမျိုးသမီးကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ ဖြစ်လာမည် ဖြစ်ပြီး၊ [[ရီယိုဒီဂျနေးရိုးမြို့]]ရှိ မာရာကာနာ အားကစားကွင်၌ အဖွင့်ပွဲစဉ်နှင့် ဗိုလ်လုပွဲ နှစ်ရပ်စလုံးကို လက်ခံကျင်းပရန် သတ်မှတ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;FIFAWWC2027&quot;&gt;{{Cite web |title=FIFA Women's World Cup Brazil 2027™ |website=FIFA |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/womens/womensworldcup |access-date=2026-08-22}}&lt;/ref&gt;
* [[၂၅ ဇွန်]]–[[၄ ဇူလိုင်]] – ၂၀၂၇ ကမ္ဘာ့တပ်မတော် အားကစားပြိုင်ပွဲကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ချာလော့တ် မက်ထရိုပိုလီတန်ဒေသနှင့် မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနားနှင့် တောင်ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ်များရှိ အခြားသော နေရာများတွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။
* [[၂၃ ဇူလိုင်]]–[[၈ ဩဂုတ်]] – ၂၀၂၇ ပန်အမေရိကန် အားကစားပြိုင်ပွဲကို [[ပီရူးနိုင်ငံ]]၊ [[လီမာမြို့]]တွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံပေါင်း ၄၁ နိုင်ငံမှ အားကစားသမား ၆,၉၀၀ ကျော်တို့က အားကစားနည်း ၃၈ မျိုးတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ကြမည်ဟု မျှော်လင့်ရပြီး ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကို ဇူလိုင် ၂၃ ရက်တွင် ကျင်းပရန် စီစဉ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;Lima2027&quot;&gt;{{Cite web |title=Official sports schedule for the Lima 2027 Pan American Games confirmed |date=2026-05-14 |website=Panam Sports |url=https://www.panamsports.org/en/news-sport/official-sports-schedule-for-the-lima-2027-pan-american-games-confirmed/ |access-date=2026-08-22}}&lt;/ref&gt;
* [[၂၄ ဇူလိုင်]]–[[၈ ဩဂုတ်]] – ၂၀၂၇ ပစိဖိတ် အားကစားပြိုင်ပွဲကို ပြင်သစ်ပိုလီနီးရှား၊ တဟီတီကျွန်းတွင် ကျင်းပရန် သတ်မှတ်ထားသည်။
* [[၂၅ ဇူလိုင်]] – အကယ်၍ သတ်မှတ်ရက်ထက် စောစီးစွာ စတင်ကျင်းပခြင်းမရှိပါက နောက်လာမည့် ဂရိ ပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲကို ဤရက်စွဲထက် နောက်မကျစေဘဲ မဖြစ်မနေ ကျင်းပရမည် ဖြစ်သည်။
* [[၁ ဩဂုတ်]]–[[၁၂ ဩဂုတ်]] – ၂၀၂၇ ကမ္ဘာ့တက္ကသိုလ်များ နွေရာသီအားကစားပြိုင်ပွဲကို [[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]]၊ ချောင်ချွန်းပြည်နယ်တွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါပြိုင်ပွဲကို ယင်းဒေသအတွင်း ပါဝင်သော မြို့များနှင့် ပြည်နယ်များက ပူးတွဲတာဝန်ယူ ကျင်းပသွားမည် ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;FISUSummer2027&quot;&gt;{{Cite web |title=Chungcheong Megacity announced as host of 2027 FISU World University Games Summer |date=2022-11-12 |website=FISU |url=https://www.fisu.net/2022/11/12/chungcheong-megacity-announced-as-host-of-2027-fisu-world-university-games-summer/ |access-date=2026-08-22}}&lt;/ref&gt;
* [[၃ ဩဂုတ်]]–[[၈ ဩဂုတ်]] – ၂၀၂၇ ကမ္ဘာ့လူငယ်များနေ့ကို တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ [[ဆိုးလ်မြို့]]တွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။ ယင်းတွေ့ဆုံပွဲတွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှ လူငယ်များသည် [[ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး လီယို ၁၄]] နှင့် အတူတကွ တွေ့ဆုံကြမည် ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;WYD2027&quot;&gt;{{Cite web |title=Words of His Holiness Pope Leo XIV to Young People following Holy Mass - Jubilee of Youth |date=2025-08-03 |website=Holy See Press Office |url=https://press.vatican.va/content/leo-xiv/en/angelus/2025/documents/20250803-angelus.pdf |access-date=2026-08-22}}&lt;/ref&gt;
* [[၁၀ ဩဂုတ်]] – ၂၀၂၇ ကင်ညာ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပရန် သတ်မှတ်ထားသည်။
* [[၂၂ ဩဂုတ်]] – အကယ်၍ သတ်မှတ်ရက်ထက် စောစီးစွာ စတင်ကျင်းပခြင်းမရှိပါက နောက်လာမည့် စပိန် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ဤရက်စွဲထက် နောက်မကျစေဘဲ မဖြစ်မနေ ကျင်းပရမည် ဖြစ်သည်။
* [[၂၇ ဩဂုတ်]]–[[၁၂ စက်တင်ဘာ]] – ၂၀၂၇ ဖီဘာ ဘတ်စကက်ဘော ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲကို [[ကာတာနိုင်ငံ]]၊ [[ဒိုဟာမြို့]]တွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါပြိုင်ပွဲတွင် နိုင်ငံလက်ရွေးစင် ၃၂ သင်း ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်မည်ဖြစ်ပြီး မိုးလုံလေလုံ အားကစားကွင်း လေးကွင်း၌ ပွဲစဉ်ပေါင်း ၉၂ ပွဲ ကစားသွားမည် ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;FIBA2027&quot;&gt;{{Cite web |title=Get Ready: World Cup 2027 venues confirmed with exactly two years to go |date=2025-08-27 |website=FIBA Basketball |url=https://www.fiba.basketball/en/news/get-ready-world-cup-2027-venues-confirmed-with-exactly-two-years-to-go |access-date=2026-08-22}}&lt;/ref&gt;
* [[၂၈ စက်တင်ဘာ]] – အကယ်၍ သတ်မှတ်ရက်ထက် စောစီးစွာ စတင်ကျင်းပခြင်းမရှိပါက နောက်လာမည့် ဆလိုဗက်ကီးယား ပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲကို ဤရက်စွဲထက် နောက်မကျစေဘဲ မဖြစ်မနေ ကျင်းပရမည် ဖြစ်သည်။
* [[၁ အောက်တိုဘာ]]–[[၁၃ နိုဝင်ဘာ]] – ၂၀၂၇ ရပ်ဂ်ဘီ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲကို [[ဩစတြေးလျနိုင်ငံ]]တွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။ အသင်းအရေအတွက် တိုးချဲ့ထားသော ဤပြိုင်ပွဲတွင် အသင်းပေါင်း ၂၄ သင်း ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်မည်ဖြစ်ပြီး အဖွင့်ပွဲစဉ်ကို [[ပါ့သ်မြို့]]၌လည်းကောင်း၊ ဗိုလ်လုပွဲကို [[ဆစ်ဒနီမြို့]]၌လည်းကောင်း ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;RWC2027&quot;&gt;{{Cite web |title=About Men's Rugby World Cup 2027 |website=World Rugby |url=https://www.rugbyworldcup.com/2027/en/about |access-date=2026-08-22}}&lt;/ref&gt;
* [[အောက်တိုဘာ]]–[[နိုဝင်ဘာ]] – ၂၀၂၇ ခရစ်ကတ် ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲကို [[တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ|တောင်အာဖရိက]]၊ [[ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံ|ဇင်ဘာဘွေ]]နှင့် [[နမီးဘီးယားနိုင်ငံ]]တို့တွင် ပူးတွဲကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။ ယင်းပြိုင်ပွဲတွင် အသင်းပေါင်း ၁၄ သင်း ပါဝင်မည်ဖြစ်ပြီး ပွဲစဉ်ပေါင်း ၅၄ ပွဲ ယှဉ်ပြိုင်ကစားရန် စီစဉ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;CWC2027&quot;&gt;{{Cite web |title=ICC Events |website=International Cricket Council |url=https://images.icc-cricket.com/image/upload/prd/shrpqiqix3w7xunyql86.pdf |access-date=2026-08-22}}&lt;/ref&gt;
* [[၁၆ အောက်တိုဘာ]]–[[၂၄ အောက်တိုဘာ|၂၄]] – ၂၀၂၇ အထူးအိုလံပစ် ကမ္ဘာ့နွေရာသီအားကစားပြိုင်ပွဲကို [[ချီလီနိုင်ငံ]]၊ [[ဆန်တီယာဂိုမြို့]]တွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။
* [[၂၄ အောက်တိုဘာ]] – ၂၀၂၇ အာဂျင်တီးနား အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပရန် သတ်မှတ်ထားသည်။
* [[၂၇ အောက်တိုဘာ]]–[[၄ နိုဝင်ဘာ]] – ၂၀၂၇ ဓနသဟာယ လူငယ်အားကစားပြိုင်ပွဲကို [[မော်လတာနိုင်ငံ]]တွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Malta to Host the 2027 Commonwealth Youth Games |date=2025-07-31 |website=Commonwealth Sport |url=https://www.commonwealthsport.com/news/4328644/www.commonwealthsport.com/news/4328644/malta-to-host-the-2027-commonwealth-youth-games |access-date=2026-08-22}} {{Dead link|date=October 2026 }}&lt;/ref&gt;
* [[၁၁ နိုဝင်ဘာ]] – အကယ်၍ သတ်မှတ်ရက်ထက် စောစီးစွာ စတင်ကျင်းပခြင်းမရှိပါက နောက်လာမည့် ပိုလန် ပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲကို ဤရက်စွဲထက် နောက်မကျစေဘဲ မဖြစ်မနေ ကျင်းပရမည် ဖြစ်သည်။
* [[၂၂ ဒီဇင်ဘာ]] – အကယ်၍ သတ်မှတ်ရက်ထက် စောစီးစွာ စတင်ကျင်းပခြင်းမရှိပါက နောက်လာမည့် အီတလီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ဤရက်စွဲထက် နောက်မကျစေဘဲ မဖြစ်မနေ ကျင်းပရမည် ဖြစ်သည်။

===ရက်စွဲ အတိအကျ မသိရသေးသော အစီအစဉ်များ===

* ၂၀၂၇ ခုနှစ် နှစ်လယ်ပိုင်း – အာတီးမစ် အစီအစဉ်၏ တတိယမြောက် မစ်ရှင်ဖြစ်သော အာတီးမစ် ၃ အာကာသခရီးစဉ်ကို ကနေဒီ အာကာသစခန်းမှတစ်ဆင့် အိုရီယွန် အာကာသယာဉ်နှင့် အာကာသလွှတ်တင်ရေးစနစ် တို့ဖြင့် အာကာသယာဉ်မှူး လေးဦးကို လွှတ်တင်ရန် သတ်မှတ်ထားသည်။ [[နာဆာ]]၏ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ထားသော အာတီးမစ် ဖွဲ့စည်းပုံအရ Artemis III သည် ကမ္ဘာပတ်လမ်းနိမ့်အတွင်း လူလိုက်ပါသည့် သရုပ်ပြမစ်ရှင်တစ်ခု ဖြစ်လာမည်ဖြစ်ပြီး၊ နောက်ဆက်တွဲ လကမ္ဘာဆင်းသက်ရေး မစ်ရှင်အတွက် လိုအပ်သော စီးပွားဖြစ် လူလိုက်ပါဆင်းသက်သည့် စနစ်ဆိုင်ရာ စက်ပစ္စည်းများနှင့် အခြားစနစ်များအကြား အာကာသယာဉ်ချင်း တွေ့ဆုံချိတ်ဆက်မှုဆိုင်ရာ စစ်ဆင်ရေးများကို စမ်းသပ်ရန် ဒီဇိုင်းရေးဆွဲထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အာတီးမစ် အစီအစဉ်၏ ပထမဆုံးသော လကမ္ဘာပေါ်သို့ လူလိုက်ပါဆင်းသက်မည့် ခရီးစဉ်ကိုမူ ယခုအခါ ၂၀၂၈ ခုနှစ်တွင် အာတီးမစ် ၄ ဖြင့် လုပ်ဆောင်ရန် လျာထားသည်။&lt;ref name=&quot;ArtemisIII&quot;&gt;{{Cite web |title=NASA Marches Toward Artemis III Mission in 2027, Names Crew Members |date=2026-06-09 |website=NASA |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-marches-toward-artemis-iii-mission-in-2027-names-crew-members/ |access-date=2026-08-22}}&lt;/ref&gt;
* ၂၀၂၇ ခရစ်ကတ် ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲကို တောင်အာဖရိက၊ ဇင်ဘာဘွေနှင့် နမီးဘီးယားနိုင်ငံတို့တွင် ကျင်းပသွားမည် ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;CWC2027&quot;/&gt;
* ပထမဆုံးအကြိမ် ကျင်းပမည့် အိုလံပစ် အီးစပေါ့ အားကစားပြိုင်ပွဲကို ၂၀၂၇ ခုနှစ်တွင် ဆော်ဒီအာရေးဘီးယားနိုင်ငံ၌ ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ စတင်ဖွင့်လှစ်သည့် ပြိုင်ပွဲသည် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အိုလံပစ်ကော်မတီ]] နှင့် ဆော်ဒီ အိုလံပစ်နှင့် ပါရာလံပစ်ကော်မတီတို့အကြား ရေရှည်လက်တွဲ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;OlympicEsports&quot;&gt;{{Cite web |title=The Olympic Esports Games |website=International Olympic Committee |url=https://img.olympics.com/images/image/private/fl_attachment/primary/ta3mdy5mqdmxakymp98i.pdf |access-date=2026-08-22}}&lt;/ref&gt;
* ရက်စတယ်မေးနီးယား ၄၃ကို ၂၀၂၇ ခုနှစ်တွင် ဆော်ဒီအာရေးဘီးယားနိုင်ငံ၊ ရီယာ့ဒ်မြို့၌ ကျင်းပမည်ဖြစ်ရာ မြောက်အမေရိကတိုက် ပြင်ပတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ကျင်းပသည့် ပွဲစဉ်အဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်မည် ဖြစ်သည်။ WWE အဖွဲ့အစည်းက ယင်းပွဲကို ၂၀၂၇ ခုနှစ် ဧပြီလအတွင်း နှစ်ညတာ ကျင်းပမည့် အစီအစဉ်အဖြစ် နောက်ပိုင်းတွင် ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း ကျင်းပမည့် ရက်စွဲအတိအကျနှင့် နေရာကိုမူ ထုတ်ပြန်ကြေညာရန် ကျန်ရှိနေသေးသည်။&lt;ref name=&quot;WM43&quot;&gt;{{Cite web |title=Riyadh Season to make history by hosting WrestleMania 43 in 2027 |date=2025-09-12 |website=WWE Corporate |url=https://corporate.wwe.com/about/news/2025/09-12-2025 |access-date=2026-08-22}}&lt;/ref&gt;
* ၂၀၂၇ အာရပ် အားကစားပြိုင်ပွဲကို ဆော်ဒီအာရေးဘီးယားနိုင်ငံ၊ ရီယာ့ဒ်မြို့တွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;ArabGames2027&quot;&gt;{{Cite web |title=Saudi Arabia to host 16th Pan Arab Games in 2027 |date=2023-07-17 |website=Olympic Council of Asia |url=https://oca.asia/news/4130-saudi-arabia-to-host-16th-pan-arab-games-in-2027.html |access-date=2026-08-22}}&lt;/ref&gt;
* ၂၀၂၇ ပါလက်စတိုင်း သမ္မတရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပရန် သတ်မှတ်ထားသည်။ ကျင်းပမည့် အချိန်ကာလမှာ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် နောက်ထပ် ပေါ်ပေါက်လာမည့် ဥပဒေရေးရာ သို့မဟုတ် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲများအပေါ်တွင် မူတည်နေသည်။&lt;ref name=&quot;PalestinianElection2027&quot;&gt;{{Cite web |title=President Abbas issues decree-law amending the General Elections Law |date=2026-06-14 |website=WAFA |url=https://english.wafa.ps/Pages/Details/171648 |access-date=2026-08-22}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:၂၀၂၇}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၇| ]]</text>
      <sha1>ilx1pcejeryypgfg1gn9eqmylwcm89b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အိုးရှိမ (အအိုမိုရိ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>291917</id>
    <revision>
      <id>1056214</id>
      <parentid>1054448</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T03:54:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1056214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4353" sha1="qmt4k2s7dnzfnkmct83iybv5m68yg65" xml:space="preserve">{{Infobox islands
| name                    = အိုးရှိမ
| local_name              = 大島
| native_name_lang        = ja
| image                   = Oshima Island from Natsudomari Peninsula.jpg
| image_caption           = နဆွတ်ဒိုမရိကျွန်းဆွယ်မှ မြင်ရသည့် အိုးရှိမ
| pushpin_map             = Japan Aomori Prefecture
| pushpin_map_size        = 220
| pushpin_relief          = yes
| coordinates             = {{coord|41|0|47.4|N|140|52|27.1|E|display=inline}}
| area_km2                = 0.16
| coastline_km            = 3
| location                = [[Mutsu Bay]]
| country                 = Japan
| country_admin_divisions_title = Prefecture
| country_admin_divisions = [[Aomori Prefecture]]
| country_admin_divisions_title_1 = District
| country_admin_divisions_1 = [[Higashitsugaru District, Aomori|Higashitsugaru]]
| country_admin_divisions_title_2 = Municipality
| country_admin_divisions_2 = [[Hiranai, Aomori|Hiranai]]
}}

'''အိုးရှိမ''' (大島おおしま) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ မုဆွတ်ပင်လယ်အော်ရှိ ကျောက်ဆောင်ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းသည် [[အအိုမိုရိခရိုင်]]၊ [[ဟိရနိုင်းမြို့၊ အအိုမိုရိ|ဟိရနိုင်းမြို့]]၏ အစိတ်အပိုင်းနေရာ ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် ကမ်းရိုးတန်းအရှည် ၃ ကီလိုမီတာ (၁.၉ မိုင်) နှင့် ဧရိယာ ၀.၁၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၀.၀၆၂ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ကျွန်းကို အအိရိုမိုရိခရိုင်သည် &quot;အဆမုရှိ - နဆွတ်ဒိုမရိခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်&quot; အဖြစ် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ကျွန်းသည် မုဆုပင်လယ်အော်ရှိ နဆွတ်ဒိုမရိကျွန်းဆွယ်၏ မြောက်ဘက် ၂၀၀ မီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်းရှိရာသို့ ကျွန်းဆွယ်မှ လမ်းလျောက်ကာ သွားရောက်နိုင်သည်။

ကျွန်း၏ တောင်ဘက်တစ်ဝက်သည် သစ်တောများ ဖုံးလျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|author=Fujio Uemura|title=Geology of the Asamushi District (Abstract in English)|url=https://www.gsj.jp/data/50KGM/PDF/GSJ_MAP_G050_05016_1983_D.pdf|language=ja|date=1982|accessdate=27 May 2020}}&lt;/ref&gt; မြောက်ဘက်တစ်ဝက်သည် မြက်ခင်းစိမ်းများ ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိသည်။ ဤကျွန်းကို သဘာဝဥယျာဉ်တစ်ခုအဖြစ်သတ်မှတ်ကာ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှုများ မရှိခဲ့မီက ကျွန်းရှိ မြက်ခင်းစိမ်းများကို တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းအတွက် စားကျက်မြေအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|title=GeomapNavi|url=https://gbank.gsj.jp/geonavi/geonavi.php#11,40.91068,140.88787|work=Gelogical Survey of Japan|accessdate=27 May 2020}}&lt;/ref&gt;

==ပြင်ပလင့်များ==
*{{in lang|ja}} [http://www.town.hiranai.aomori.jp/index.cfm/7,0,30,129,html 夏泊半島（大島・椿山）Natsudomari Peninsula, Ōshima- Hiranai Town Website] {{Dead link|date=October 2026 }}

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အအိုမိုရိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>qmt4k2s7dnzfnkmct83iybv5m68yg65</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရှေးဦး-တရုတ်-တိဘက်ဘာသာစကား</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292285</id>
    <revision>
      <id>1056196</id>
      <parentid>1055926</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T20:32:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1056196</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5204" sha1="mln5g58lkbnvx2yctkk2hsvkote7v75" xml:space="preserve">'''ရှေးဦး-တရုတ်-တိဗက်''' သို့မဟုတ် '''ရှေ့ပြေး-တရုတ်-တိဗက်''' ('''Proto-Sino-Tibetan''' - '''PST''') သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]၏ ဘာသာစကားပြန်လည်တည်ဆောက်မှု ဖြစ်ပြီး ဤမိသားစုဝင် ဘာသာစကားအားလုံး၏ ဘုံဘိုးဘေး ဖြစ်ပေသည်။ ၎င်းတွင် [[တရုတ်နွယ်ဘာသာစကားများ]]၊ [[တိဗက်ဘာသာစကားများ]]၊[[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ]]၊ [[ပိုင်လူမျိုး|ပိုင်]]၊ [[မြန်မာဘာသာစကား]]၊ [[ကရင်နွယ်ဘာသာစကားများ]]၊ [[တန်ဂု ဘာသာစကား|တန်ဂွတ်]]နှင့် [[နာဂနွယ် ဘာသာစကားများ|နာဂနွယ်ဘာသာစကားများ]] စသည့် ဘာသာစကားများ ပါဝင်သည်။ ပောလ် ကေ. ဘင်နီဒစ် (Paul K. Benedict - 1972) သည် ရှေးဟောင်းတရုတ်၊ ဂန္ထဝင်တိဗက်၊ [[ကချင်ဘာသာစကား|ဂျိန်းဖော]]၊ [[မြန်မာအက္ခရာ|ရှေးဟောင်းမြန်မာစကား]]၊ [[ဂါရိုဘာသာစကား|ဂါရို]]နှင့် [[မီဇိုဘာသာစကား|မီဇို]] တို့ကို အခြေခံ၍ ရှေးဦး-တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကားအကြောင်း ဆွေးနွေးရာတွင် အဓိကအလေးပေး ဖော်ပြခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;benedict1972&quot;&gt;{{ကိုးကားခြင်း|archive-url=https://web.archive.org/web/20260310100702/https://stedt.berkeley.edu/pubs_and_prods/Benedict_1972_Sino-Tibetan-Conspectus.pdf|title=Sino-Tibetan: A Conspectus|year=1972|url=http://stedt.berkeley.edu/pubs_and_prods/Benedict_1972_Sino-Tibetan-Conspectus.pdf|postscript=.|access-date=2 October 2026|archive-date=10 March 2026|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

ရှေးဦး-တရုတ်-တိဗက် ဟုဆိုရာတွင် ရှေးဦး-တရုတ်နွယ်ဘာသာစကားများနှင့် ရှေးဦး-တိဗက်-ဗမာနွယ်ဘာသာစကားများဟူ၍ အကိုင်းအခက် နှစ်ခုအဖြစ် တိုက်ရိုက်ဆင်းသက်လာသည်ဟု ရှေးဦးပိုင်းတွင် အများအားဖြင့် ယူဆခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Sagart |first=Laurent |date=6 May 2019 |title=Dated language phylogenies shed light on the ancestry of Sino-Tibetan |journal=Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. |volume=116 |issue=21 |pages=10317–10322 |bibcode=2019PNAS..11610317S |doi=10.1073/pnas.1817972116 |pmc=6534992 |pmid=31061123 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt; သို့သော် မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ပညာရှင်အများအပြားက ဤ Bifurcate Model ကို ခိုင်မာစွာ အတည်မပြုနိုင်ကြောင်း ငြင်းခုံခဲ့ကြပြီး&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Orlandi |first=Georg |date=2021 |title=Once again on the history and validity of the Sino-Tibetan bifurcate model |journal=Journal of Language Relationship |volume=19 |issue=4 |pages=263–292 |doi=10.31826/jlr-2021-193-409 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt; ဤဘာသာစကားအုပ်စုကို [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|ထရန်စ်-ဟိမဝန္တာ]] ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ {{Sfn|Hill|2019}} ဤအယူအဆအရ [[တရုတ်နွယ်ဘာသာစကားများ|Sinitic (တရုတ်နွယ်)]] သည် ရှေးဦး-တရုတ်-တိဗက်မှ ပထမဆုံး ခွဲထွက်လာသည့် အကိုင်းအခက်မဟုတ်ပါက ရှေးဦး-တိဗက်-ဗမာ (Proto-Tibeto-Burman) သည် ရှေးဦး-တရုတ်-တိဗက်နှင့် သဘောတရားအရ ညီမျှသည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=van Driem |first=George |year=2007 |title=The diversity of the Tibeto-Burman language family and the linguistic ancestry of Chinese |journal=Bulletin of Chinese Linguistics |volume=1 |issue=2 |pages=211–270 |doi=10.1163/2405478X-90000023}}&lt;/ref&gt;


==ကိုးကား==
{{Reflist}}


[[ကဏ္ဍ:တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ]]</text>
      <sha1>mln5g58lkbnvx2yctkk2hsvkote7v75</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အာဘာကန် (မြို့)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292303</id>
    <revision>
      <id>1056212</id>
      <parentid>1055992</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T03:16:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1056212</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11559" sha1="05lu2e8j0ba9hwx9rbz1k7hl9lurpr6" xml:space="preserve">{{Rough translation}}
{| class=&quot;infobox ib-settlement vcard&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-above&quot; |&lt;div class=&quot;fn org&quot;&gt;Abakan&lt;/div&gt;
    &lt;div class=&quot;nickname ib-settlement-native&quot; lang=&quot;ru&quot;&gt;Абакан&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-subheader&quot; |&lt;div class=&quot;category&quot;&gt;[[Types of inhabited localities in Russia|City]]&lt;ref name=&quot;Ref54&quot;&gt;Law #20&lt;/ref&gt;&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-header&quot; |Other&amp;nbsp;transcription(s)
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |&amp;nbsp;•&amp;nbsp;Khakas
| class=&quot;infobox-data&quot; |Ағбан
|- class=&quot;mergedbottomrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |&amp;nbsp;•&amp;nbsp;Khakas
| class=&quot;infobox-data&quot; |Абахан
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |[[File:Фонтан_у_обновленного_входа_в_Абаканский_зоопарк.jpg|250x250px|Abakan Zoo.]]&lt;div class=&quot;ib-settlement-caption&quot;&gt;Abakan Zoo.&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data maptable&quot; |&lt;templatestyles src=&quot;Infobox settlement/columns/styles.css&quot; /&gt;
&lt;div class=&quot;ib-settlement-cols&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;ib-settlement-cols-row&quot;&gt;&lt;div class=&quot;ib-settlement-cols-cell&quot;&gt;[[File:Flag_of_Abakan_(Khakassia).png|border|100x100px|Flag of Abakan]]&lt;div class=&quot;ib-settlement-caption-link&quot;&gt;Flag&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;ib-settlement-cols-cell&quot;&gt;[[File:Coat_of_Arms_of_Abakan_(Khakassia).png|100x100px|Coat of arms of Abakan]]&lt;div class=&quot;ib-settlement-caption-link&quot;&gt;Coat of arms&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |&lt;mapframe height=&quot;200&quot; frameless=&quot;1&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;250&quot;&gt;[
{&quot;properties&quot;:{&quot;title&quot;:&quot;Abakan&quot;,&quot;fill-opacity&quot;:0.1,&quot;stroke&quot;:&quot;#FF0000&quot;,&quot;stroke-width&quot;:2,&quot;fill&quot;:&quot;#606060&quot;},&quot;type&quot;:&quot;ExternalData&quot;,&quot;service&quot;:&quot;geoshape&quot;,&quot;ids&quot;:&quot;Q875&quot;},
{&quot;properties&quot;:{&quot;stroke-width&quot;:2,&quot;stroke&quot;:&quot;#FF0000&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Abakan&quot;},&quot;type&quot;:&quot;ExternalData&quot;,&quot;service&quot;:&quot;geoline&quot;,&quot;ids&quot;:&quot;Q875&quot;},
{&quot;type&quot;:&quot;Feature&quot;,&quot;geometry&quot;:{&quot;coordinates&quot;:[91.43972222222223,53.71944444444445],&quot;type&quot;:&quot;Point&quot;},&quot;properties&quot;:{&quot;marker-color&quot;:&quot;#5E74F3&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Abakan&quot;,&quot;marker-symbol&quot;:&quot;town&quot;}}
]&lt;/mapframe&gt;&lt;div class=&quot;infobox-caption&quot;&gt;Interactive map of Abakan&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |&lt;div class=&quot;switcher-container&quot;&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Location map/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;&lt;div class=&quot;locmap&quot; style=&quot;width:250px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto&quot;&gt;&lt;div style=&quot;width:250px;padding:0&quot;&gt;&lt;div style=&quot;position:relative;width:250px&quot;&gt;[[File:Russia_administrative_location_map_and_Crimea_dashed.svg|class=notpageimage noviewer|250x250px|Abakan is located in Russia]]&lt;div class=&quot;od notheme&quot; style=&quot;top:77.88%;left:45.955%;font-size:91%&quot;&gt;&lt;div class=&quot;id&quot; style=&quot;left:-4px;top:-4px&quot;&gt;[[File:Red_pog.svg|link=|class=notpageimage noviewer|8x8px|Abakan]]&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;pr&quot; style=&quot;width:6em;left:5px&quot;&gt;&lt;div&gt;Abakan&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;padding-top:0.2em&quot;&gt;Location of Abakan&lt;/div&gt;&lt;span class=&quot;switcher-label&quot; style=&quot;display:none&quot;&gt;Show map of Russia&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Location map/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;&lt;div class=&quot;locmap&quot; style=&quot;width:250px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto&quot;&gt;&lt;div style=&quot;width:250px;padding:0&quot;&gt;&lt;div style=&quot;position:relative;width:250px&quot;&gt;[[File:Outline_Map_of_Khakasia.svg|class=notpageimage noviewer|362x362px|Abakan is located in Khakassia]]&lt;div class=&quot;od notheme&quot; style=&quot;top:42.74%;left:81.171%;font-size:91%&quot;&gt;&lt;div class=&quot;id&quot; style=&quot;left:-4px;top:-4px&quot;&gt;[[File:Red_pog.svg|link=|class=notpageimage noviewer|8x8px|Abakan]]&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;pr&quot; style=&quot;width:6em;left:5px&quot;&gt;&lt;div&gt;Abakan&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;padding-top:0.2em&quot;&gt;Abakan (Khakassia)&lt;/div&gt;&lt;span class=&quot;switcher-label&quot; style=&quot;display:none&quot;&gt;Show map of Khakassia&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |Coordinates: &lt;templatestyles src=&quot;Module:Coordinates/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;span class=&quot;geo-inline&quot;&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks nourlexpansion&quot;&gt;[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Abakan&amp;params=53_43_10_N_91_26_23_E_type:city(165214)_region:RU-KK &lt;span class=&quot;geo-default&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dms&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;&lt;span class=&quot;latitude&quot;&gt;53°43′10″N&lt;/span&gt; &lt;span class=&quot;longitude&quot;&gt;91°26′23″E&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-multi-punct&quot;&gt;&amp;#xFEFF; / &amp;#xFEFF;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-nondefault&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dec&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;53.71944°N 91.43972°E&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;&amp;#xFEFF; / &lt;span class=&quot;geo&quot;&gt;53.71944; 91.43972&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;indicator name=&quot;coordinates&quot;&gt;&lt;span id=&quot;coordinates&quot;&gt;[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:27}}&lt;span class=&quot;plainlinks nourlexpansion&quot;&gt;[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Abakan&amp;params=53_43_10_N_91_26_23_E_type:city(165214)_region:RU-KK &lt;span class=&quot;geo-default&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dms&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;&lt;span class=&quot;latitude&quot;&gt;53°43′10″N&lt;/span&gt; &lt;span class=&quot;longitude&quot;&gt;91°26′23″E&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-multi-punct&quot;&gt;&amp;#xfeff; / &amp;#xfeff;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-nondefault&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dec&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;53.71944°N 91.43972°E&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;&amp;#xfeff; / &lt;span class=&quot;geo&quot;&gt;53.71944; 91.43972&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]&lt;/span&gt;[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]&lt;/span&gt;&lt;/indicator&gt;
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Country
| class=&quot;infobox-data&quot; |Russia
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Federal subject
| class=&quot;infobox-data&quot; |Khakassia&lt;ref name=&quot;Ref54&quot; /&gt;
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Founded
| class=&quot;infobox-data&quot; |1675&lt;ref name=&quot;gr&quot;&gt;{{Cite book |year=2003 |title=Энциклопедия Города России |publisher=Большая Российская Энциклопедия |isbn=5-7107-7399-9 |location=Moscow |page=13 |trans-title=&quot;Cities and Towns of Russia&quot; Encyclopedia}}&lt;/ref&gt;
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |City status since
| class=&quot;infobox-data&quot; |30 April 1931
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-header&quot; |Government&lt;div class=&quot;ib-settlement-fn&quot;&gt;&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |&amp;nbsp;•&amp;nbsp;Body
| class=&quot;infobox-data agent&quot; |[[Council of Deputies of Abakan|Council of Deputies]]&lt;ref name=&quot;HeadLegis&quot; /&gt;
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |&amp;nbsp;•&amp;nbsp;Head
| class=&quot;infobox-data&quot; |Alexey Lemin
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Elevation&lt;div class=&quot;ib-settlement-fn&quot;&gt;&lt;/div&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; |245&amp;nbsp;m (804&amp;nbsp;ft)
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-header&quot; |Population&lt;div class=&quot;ib-settlement-fn&quot;&gt;&lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;(2010&lt;nowiki&gt;&lt;span typeof=&quot;mw:Entity&quot;&gt;&amp;&lt;/nowiki&gt;nbsp;&lt;nowiki&gt;&lt;/span&gt;&lt;/nowiki&gt;Census)&lt;ref name=&quot;2010Census&quot;&gt;{{Ru-pop-ref|2010Census}}&lt;/ref&gt;&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |&lt;div style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;nbsp;•&amp;nbsp;Total&lt;/div&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; |165,214
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |&lt;div style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;nbsp;•&amp;nbsp;Estimate&amp;nbsp;&lt;div class=&quot;ib-settlement-fn&quot;&gt;(2025)&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; |173,200 (&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;+4.8%&lt;/span&gt;)
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |&amp;nbsp;•&amp;nbsp;Rank
| class=&quot;infobox-data&quot; |109th  in 2010
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-header&quot; |&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;Administrative status&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;ib-settlement-fn&quot;&gt;&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |&amp;nbsp;•&amp;nbsp;&lt;span style=&quot;font-weight:normal;&quot;&gt;Subordinated to&lt;/span&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; |City of Abakan&lt;ref name=&quot;Ref54&quot; /&gt;
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |&amp;nbsp;•&amp;nbsp;&lt;span style=&quot;font-weight:normal;&quot;&gt;Capital of&lt;/span&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; |Republic of Khakassia&lt;ref name=&quot;Ref54&quot; /&gt;
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |&amp;nbsp;•&amp;nbsp;&lt;span style=&quot;font-weight:normal;&quot;&gt;Capital of&lt;/span&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; |City of Abakan&lt;ref name=&quot;Ref54&quot; /&gt;
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-header&quot; |&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;Municipal status&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;ib-settlement-fn&quot;&gt;&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |&amp;nbsp;•&amp;nbsp;&lt;span style=&quot;font-weight:normal;&quot;&gt;Urban okrug&lt;/span&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; |Abakan Urban Okrug
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |&amp;nbsp;•&amp;nbsp;&lt;span style=&quot;font-weight:normal;&quot;&gt;Capital of&lt;/span&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; |Abakan Urban Okrug&lt;ref name=&quot;Ref741&quot; /&gt;
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |[[အချိန်ဇုန်|Time&amp;nbsp;zone]]
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[utc+07:00|UTC+7]] (MSK+4&amp;nbsp;[[File:OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg|link=https://www.wikidata.org/wiki/Q6543?uselang=en#P421|text-top|frameless|10x10px|Edit this on Wikidata]])
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Postal codes
| class=&quot;infobox-data adr&quot; |&lt;div class=&quot;postal-code&quot;&gt;655000; 655001; 655002; 655003; 655004; 655005; 655006; 655007; 655008; 655009; 655010; 655011; 655012; 655014; 655015; 655016; 655017; 655018; 655019; 655022; 655400; 655401; 655899; 655961; 655965; 655966; 655990; 655996.&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Dialing code
| class=&quot;infobox-data&quot; | +7&amp;nbsp;3902
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |OKTMO ID
| class=&quot;infobox-data nickname&quot; |95701000001
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |City&amp;nbsp;Day
| class=&quot;infobox-data&quot; |Second to last Saturday in August
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Website
| class=&quot;infobox-data&quot; |&lt;span class=&quot;url&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20211028162118/https://xn--80aaac0ct.xn--p1ai/ абакан.рф]&lt;/span&gt;
|}
'''Abakan (ရုရှား: Абака́н [ɐbɐˈkan] ⓘ; Khakas: Ағбан Ağban, Абахан Aaxan) သည် ရုရှားနိုင်ငံ၊ Khakassia ၏မြို့တော်ဖြစ်ပြီး Minusinsk မုန်တိုင်းငယ်၏အလယ်ပိုင်း၊ Abakan မြစ်ဆုံနှင့် Yenisei မြစ်ဆုံတွင် တည်ရှိသည်။ 2010 သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၎င်းတွင် လူဦးရေ 165,214 ရှိသည်—2002 သန်းခေါင်စာရင်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော 165,197 ထက် အနည်းငယ် တိုးလာပြီး 1989 သန်းခေါင်စာရင်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော 154,092 မှ နောက်ထပ်တိုးလာသည်။'''
[[ကဏ္ဍ:CS1: long volume value]]
[[ကဏ္ဍ:ရုရှားဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာနှင့် ကွဲပြားသော ဖော်ပြချက်တိုများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဖော်ပြချက်တို ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]]</text>
      <sha1>05lu2e8j0ba9hwx9rbz1k7hl9lurpr6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၃</title>
    <ns>100</ns>
    <id>292321</id>
    <revision>
      <id>1056241</id>
      <parentid>1056124</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T08:37:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1056241</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2507" sha1="fo6q6surmvx83oj8z79g169ss81sxof" xml:space="preserve">{{Current events|year=2026|month=10|day=3|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;
'''လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ'''
*[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
**[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်မှတ်တမ်း (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]၊ [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]
***[[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[မင်းတပ်မြို့]]ကို စစ်တပ်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် အသက် ၉၀ အရွယ် အဘိုးအိုတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး နေအိမ်အများအပြားလည်း ထိခိုက်ပျက်စီးသွားခဲ့သည်။ [https://burmese.dvb.no/post/920436 (ဒီဗွီဘီ)]

'''နိုင်ငံရေးနှင့် ရွေးကောက်ပွဲများ'''
*[[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]
**[[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]]က အမိန့်အမှတ် (၆၈/၂၀၂၆) ဖြင့် [[ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦး[[မောင်မြင့်]]အား [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦး[[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ခင်မောင်စိုး]]အား ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးအပ်သည်။ [https://www.moi.gov.mm/news/88808 (MOI)]

&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>fo6q6surmvx83oj8z79g169ss81sxof</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ယဂိရှိရိကျွန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292339</id>
    <revision>
      <id>1056146</id>
      <parentid>1056114</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T12:34:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* သမိုင်းကြောင်း */</comment>
      <origin>1056146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5060" sha1="bjqb6fqntulaul1xkma3cpqkdni7wqo" xml:space="preserve">{{Infobox islands
| name                    = ယဂိရှိရိကျွန်း
| image                   = Yagishiri Island.JPG
| image_caption           = Yagishiri Island, [[Haboro, Hokkaido|Haboro]], [[Hokkaido]], [[Japan]]
| image_size              = 
| locator_map             = 
| native_name             = 焼尻島, ''Yagishiri-tō''
| native_name_link        = Japanese Language
| nickname                = 
| location                = [[East Asia]]
| coordinates             = {{Coord|44|26|N|141|24|E|display=inline,title}}
| archipelago             = Japanese archipelago
| total_islands           = 
| major_islands           = 
| area_km2                = 5.34
| length_km               = 4
| width_km                = 2
| coastline_km            = 
| highest_mount           = Central Yagishiri Island
| elevation_m             = 97
| country                 = Japan
| country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| country_admin_divisions = [[Hokkaido]]
| country_admin_divisions_title_1 = [[Subprefectures in Hokkaidō|Subprefecture]]
| country_admin_divisions_1 = [[Rumoi Subprefecture]]
| country_admin_divisions_title_2 = [[Districts of Japan|District]]
| country_admin_divisions_2 = [[Tomamae District, Hokkaidō|Tomamae District]]
| country_admin_divisions_title_3 = [[Towns of Japan|Town]]
| country_admin_divisions_3 = [[Haboro, Hokkaido|Haboro]]
| country_capital         = 
| country_largest_city    = 
| country_largest_city_population = 
| country_leader_title    = 
| country_leader_name     = 
| country_1               = 
| country_1_admin_divisions_title = 
| country_1_admin_divisions = 
| country_1_capital_city  = 
| country_1_largest_city  = 
| country_1_largest_city_population = 
| country_1_leader_title  = 
| country_1_leader_name   = 
| country_2               = 
| country_2_admin_divisions_title = 
| country_2_admin_divisions = 
| country_2_capital_city  = 
| country_2_largest_city  = 
| country_2_largest_city_population = 
| country_2_leader_title  = 
| country_2_leader_name   = 
| population              = 273
| population_as_of        = 2010
| density_km2             = 51
| ethnic_groups           = [[Ainu people|Ainu]]&lt;br/&gt; [[Japanese people|Japanese]]
| additional_info         = 
}}

'''ယဂိရှိရိကျွန်း''' (焼尻島, Yagishiri-tō) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ဟော့ကိုင်းဒိုး]]၊ [[ဟဘိုရိုမြို့]]ရှိ [[ဟဘိုရိုပင်လယ်အော်]]၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၂၃ ကီလိုမီတာ (၁၄ မိုင်) အကွာ [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]တွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်းသည် တောထူထပ်သည်။ ကျွန်း၏ သုံးပုံနှစ်ပုံးသည် အလုံးစုံသစ်တောများ ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိသည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
ယဂိရှိရိကျွန်းသည် ၁၇၈၆ ခုနှစ်တွင် ပစိဖိတ်ငါးသလောက်တစ်မျိုးဖြစ်သည့် [[:en:Pacific Herring|Pacific Herring]] ဖမ်းရာနေရာ စတင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;n&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;kokugo&quot;&gt;{{cite encyclopedia | encyclopedia = Nihon Kokugo Daijiten | title = 焼尻島 |trans-title=Yagishiri Island | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-08-03 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja | oclc = 56431036}}&lt;/ref&gt;  လက်ရှိကာလတွင် ယဂိရှိရိကျွန်း၏ လူဦးရေသည် ကာလကြာရှည်စွာကပင် ကျဆင်းနေခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေသည် ၂၂၈၃ ဦး ရှိခဲ့ရာမှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေသည် ၁၀၇၃ ဦးသို့ ကျဆင်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေသည် ၂၇၃ ဦးအထိ ကျဆင်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.town.haboro.lg.jp/gyousei/shiryou-toukei/chosei-youran/files/2012P04.pdf | script-title=ja:町勢要覧資料編（2012年版）: 人口 | year = 2012 | publisher = Town of Haboro | location = Haboro, Hokkaido | language = ja |trans-title=Survey of the Town of Haboro: Population | access-date = Aug 4, 2012}}&lt;/ref&gt;

==ပထဝီသွင်ပြင်==
==ယဂိရှိရိတိုးမိပြတိုက်==
==ယဂိရှိရိသစ်တော==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>bjqb6fqntulaul1xkma3cpqkdni7wqo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056147</id>
      <parentid>1056146</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T12:40:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပထဝီသွင်ပြင် */</comment>
      <origin>1056147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7045" sha1="81ob3s9cgxyvcy3xok41mpem6gws9jf" xml:space="preserve">{{Infobox islands
| name                    = ယဂိရှိရိကျွန်း
| image                   = Yagishiri Island.JPG
| image_caption           = Yagishiri Island, [[Haboro, Hokkaido|Haboro]], [[Hokkaido]], [[Japan]]
| image_size              = 
| locator_map             = 
| native_name             = 焼尻島, ''Yagishiri-tō''
| native_name_link        = Japanese Language
| nickname                = 
| location                = [[East Asia]]
| coordinates             = {{Coord|44|26|N|141|24|E|display=inline,title}}
| archipelago             = Japanese archipelago
| total_islands           = 
| major_islands           = 
| area_km2                = 5.34
| length_km               = 4
| width_km                = 2
| coastline_km            = 
| highest_mount           = Central Yagishiri Island
| elevation_m             = 97
| country                 = Japan
| country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| country_admin_divisions = [[Hokkaido]]
| country_admin_divisions_title_1 = [[Subprefectures in Hokkaidō|Subprefecture]]
| country_admin_divisions_1 = [[Rumoi Subprefecture]]
| country_admin_divisions_title_2 = [[Districts of Japan|District]]
| country_admin_divisions_2 = [[Tomamae District, Hokkaidō|Tomamae District]]
| country_admin_divisions_title_3 = [[Towns of Japan|Town]]
| country_admin_divisions_3 = [[Haboro, Hokkaido|Haboro]]
| country_capital         = 
| country_largest_city    = 
| country_largest_city_population = 
| country_leader_title    = 
| country_leader_name     = 
| country_1               = 
| country_1_admin_divisions_title = 
| country_1_admin_divisions = 
| country_1_capital_city  = 
| country_1_largest_city  = 
| country_1_largest_city_population = 
| country_1_leader_title  = 
| country_1_leader_name   = 
| country_2               = 
| country_2_admin_divisions_title = 
| country_2_admin_divisions = 
| country_2_capital_city  = 
| country_2_largest_city  = 
| country_2_largest_city_population = 
| country_2_leader_title  = 
| country_2_leader_name   = 
| population              = 273
| population_as_of        = 2010
| density_km2             = 51
| ethnic_groups           = [[Ainu people|Ainu]]&lt;br/&gt; [[Japanese people|Japanese]]
| additional_info         = 
}}

'''ယဂိရှိရိကျွန်း''' (焼尻島, Yagishiri-tō) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ဟော့ကိုင်းဒိုး]]၊ [[ဟဘိုရိုမြို့]]ရှိ [[ဟဘိုရိုပင်လယ်အော်]]၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၂၃ ကီလိုမီတာ (၁၄ မိုင်) အကွာ [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]တွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်းသည် တောထူထပ်သည်။ ကျွန်း၏ သုံးပုံနှစ်ပုံးသည် အလုံးစုံသစ်တောများ ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိသည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
ယဂိရှိရိကျွန်းသည် ၁၇၈၆ ခုနှစ်တွင် ပစိဖိတ်ငါးသလောက်တစ်မျိုးဖြစ်သည့် [[:en:Pacific Herring|Pacific Herring]] ဖမ်းရာနေရာ စတင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;n&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;kokugo&quot;&gt;{{cite encyclopedia | encyclopedia = Nihon Kokugo Daijiten | title = 焼尻島 |trans-title=Yagishiri Island | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-08-03 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja | oclc = 56431036}}&lt;/ref&gt;  လက်ရှိကာလတွင် ယဂိရှိရိကျွန်း၏ လူဦးရေသည် ကာလကြာရှည်စွာကပင် ကျဆင်းနေခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေသည် ၂၂၈၃ ဦး ရှိခဲ့ရာမှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေသည် ၁၀၇၃ ဦးသို့ ကျဆင်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေသည် ၂၇၃ ဦးအထိ ကျဆင်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.town.haboro.lg.jp/gyousei/shiryou-toukei/chosei-youran/files/2012P04.pdf | script-title=ja:町勢要覧資料編（2012年版）: 人口 | year = 2012 | publisher = Town of Haboro | location = Haboro, Hokkaido | language = ja |trans-title=Survey of the Town of Haboro: Population | access-date = Aug 4, 2012}}&lt;/ref&gt;

==ပထဝီသွင်ပြင်==
[[File:Port of Yagishiri.jpg|thumb|left|170px|ယဂိရှိရိဆိပ်ကမ်း]]
ယဂိရှိရိကျွန်းသည် တဲရုအိကျွန်း၏ အရှေ့ဘက် ၃.၅ ကီလိုမီတာ (၂.၂ မိုင်)တွင် တည်ရှိသည်။ ယဂိရှိရိကျွန်းနှင့် တဲရုအိကျွန်းတို့ကို မုဆရှိရေလက်ကြားက ပိုင်းခြားထားသည်။ ကျွန်းသည် အရှေ့မှ အနောက်သို့ ခန့်မှန်းခြေ ၄ ကီလိုမီတာ (၂.၅ မိုင်)၊ မြောက်မှ တောင်သို့ ၂ ကီလိုမီတာ (၁.၂ မိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဧရိယာ ၅.၃၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂.၀၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ကျွန်း၏ ကမ်းခြေသည် အကြမ်းဖျင်း ၁၂ ကီလိုမီတာ (၇.၅ မိုင်) ရှည်လျားသည်။&lt;ref name=&quot;d&quot;&gt;{{cite encyclopedia | encyclopedia = Dijitaru Daijisen | title = 焼尻島 | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-08-03 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja |trans-title=Yagishiri Island | oclc = 56431036}}&lt;/ref&gt;

ယဂိရှိရိကျွန်းသည် အနီးအနားရှိ တဲရုအိကျွန်းထက် ပိုမို၍ ပြန့်သည့် မြေမျက်နှာသွင်ပြင်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ အလယ်ဗဟိုနေရာသည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၉၇ မီတာ (၃၁၈ ပေ) အမြင့် ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;n&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;d&quot; /&gt;

==ယဂိရှိရိတိုးမိပြတိုက်==
==ယဂိရှိရိသစ်တော==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>81ob3s9cgxyvcy3xok41mpem6gws9jf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056148</id>
      <parentid>1056147</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T12:44:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ယဂိရှိရိတိုးမိပြတိုက် */</comment>
      <origin>1056148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8234" sha1="5i8a1y77jkz3rjm7bfah1z6shhyjkm3" xml:space="preserve">{{Infobox islands
| name                    = ယဂိရှိရိကျွန်း
| image                   = Yagishiri Island.JPG
| image_caption           = Yagishiri Island, [[Haboro, Hokkaido|Haboro]], [[Hokkaido]], [[Japan]]
| image_size              = 
| locator_map             = 
| native_name             = 焼尻島, ''Yagishiri-tō''
| native_name_link        = Japanese Language
| nickname                = 
| location                = [[East Asia]]
| coordinates             = {{Coord|44|26|N|141|24|E|display=inline,title}}
| archipelago             = Japanese archipelago
| total_islands           = 
| major_islands           = 
| area_km2                = 5.34
| length_km               = 4
| width_km                = 2
| coastline_km            = 
| highest_mount           = Central Yagishiri Island
| elevation_m             = 97
| country                 = Japan
| country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| country_admin_divisions = [[Hokkaido]]
| country_admin_divisions_title_1 = [[Subprefectures in Hokkaidō|Subprefecture]]
| country_admin_divisions_1 = [[Rumoi Subprefecture]]
| country_admin_divisions_title_2 = [[Districts of Japan|District]]
| country_admin_divisions_2 = [[Tomamae District, Hokkaidō|Tomamae District]]
| country_admin_divisions_title_3 = [[Towns of Japan|Town]]
| country_admin_divisions_3 = [[Haboro, Hokkaido|Haboro]]
| country_capital         = 
| country_largest_city    = 
| country_largest_city_population = 
| country_leader_title    = 
| country_leader_name     = 
| country_1               = 
| country_1_admin_divisions_title = 
| country_1_admin_divisions = 
| country_1_capital_city  = 
| country_1_largest_city  = 
| country_1_largest_city_population = 
| country_1_leader_title  = 
| country_1_leader_name   = 
| country_2               = 
| country_2_admin_divisions_title = 
| country_2_admin_divisions = 
| country_2_capital_city  = 
| country_2_largest_city  = 
| country_2_largest_city_population = 
| country_2_leader_title  = 
| country_2_leader_name   = 
| population              = 273
| population_as_of        = 2010
| density_km2             = 51
| ethnic_groups           = [[Ainu people|Ainu]]&lt;br/&gt; [[Japanese people|Japanese]]
| additional_info         = 
}}

'''ယဂိရှိရိကျွန်း''' (焼尻島, Yagishiri-tō) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ဟော့ကိုင်းဒိုး]]၊ [[ဟဘိုရိုမြို့]]ရှိ [[ဟဘိုရိုပင်လယ်အော်]]၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၂၃ ကီလိုမီတာ (၁၄ မိုင်) အကွာ [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]တွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်းသည် တောထူထပ်သည်။ ကျွန်း၏ သုံးပုံနှစ်ပုံးသည် အလုံးစုံသစ်တောများ ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိသည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
ယဂိရှိရိကျွန်းသည် ၁၇၈၆ ခုနှစ်တွင် ပစိဖိတ်ငါးသလောက်တစ်မျိုးဖြစ်သည့် [[:en:Pacific Herring|Pacific Herring]] ဖမ်းရာနေရာ စတင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;n&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;kokugo&quot;&gt;{{cite encyclopedia | encyclopedia = Nihon Kokugo Daijiten | title = 焼尻島 |trans-title=Yagishiri Island | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-08-03 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja | oclc = 56431036}}&lt;/ref&gt;  လက်ရှိကာလတွင် ယဂိရှိရိကျွန်း၏ လူဦးရေသည် ကာလကြာရှည်စွာကပင် ကျဆင်းနေခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေသည် ၂၂၈၃ ဦး ရှိခဲ့ရာမှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေသည် ၁၀၇၃ ဦးသို့ ကျဆင်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေသည် ၂၇၃ ဦးအထိ ကျဆင်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.town.haboro.lg.jp/gyousei/shiryou-toukei/chosei-youran/files/2012P04.pdf | script-title=ja:町勢要覧資料編（2012年版）: 人口 | year = 2012 | publisher = Town of Haboro | location = Haboro, Hokkaido | language = ja |trans-title=Survey of the Town of Haboro: Population | access-date = Aug 4, 2012}}&lt;/ref&gt;

==ပထဝီသွင်ပြင်==
[[File:Port of Yagishiri.jpg|thumb|left|170px|ယဂိရှိရိဆိပ်ကမ်း]]
ယဂိရှိရိကျွန်းသည် တဲရုအိကျွန်း၏ အရှေ့ဘက် ၃.၅ ကီလိုမီတာ (၂.၂ မိုင်)တွင် တည်ရှိသည်။ ယဂိရှိရိကျွန်းနှင့် တဲရုအိကျွန်းတို့ကို မုဆရှိရေလက်ကြားက ပိုင်းခြားထားသည်။ ကျွန်းသည် အရှေ့မှ အနောက်သို့ ခန့်မှန်းခြေ ၄ ကီလိုမီတာ (၂.၅ မိုင်)၊ မြောက်မှ တောင်သို့ ၂ ကီလိုမီတာ (၁.၂ မိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဧရိယာ ၅.၃၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂.၀၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ကျွန်း၏ ကမ်းခြေသည် အကြမ်းဖျင်း ၁၂ ကီလိုမီတာ (၇.၅ မိုင်) ရှည်လျားသည်။&lt;ref name=&quot;d&quot;&gt;{{cite encyclopedia | encyclopedia = Dijitaru Daijisen | title = 焼尻島 | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-08-03 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja |trans-title=Yagishiri Island | oclc = 56431036}}&lt;/ref&gt;

ယဂိရှိရိကျွန်းသည် အနီးအနားရှိ တဲရုအိကျွန်းထက် ပိုမို၍ ပြန့်သည့် မြေမျက်နှာသွင်ပြင်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ အလယ်ဗဟိုနေရာသည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၉၇ မီတာ (၃၁၈ ပေ) အမြင့် ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;n&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;d&quot; /&gt;

==ယဂိရှိရိတိုးမိပြတိုက်==
ကျွန်းတွင် မီးပြတိုက် တစ်ခုသာ ရှိသည်။ ၎င်းမှာ ယဂိရှိရိတိုးမီးပြတိုက် ဖြစ်သည်။ ယဂိရှိရိဆိပ်ကမ်းငယ်၏ တောင်ဘက်နား၊ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၄၀ မီတာ (၁၃၀ ပေ) အမြင့်တွင် တည်ရှိသည်။ မီးပြတိုက်သည် ၁၃ မီတာ (၄၃ ပေ) ကွန်ကရစ်အဆောက်အဦ ဖြစ်ပြီး အဖြူရောင်ဆေး သုတ်လိမ်းထားသည်။ ၎င်းကို ၁၉၁၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia | encyclopedia = Nihon Rekishi Chimei Taikei | title = 焼尻島灯台 | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-08-03 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja |trans-title=Yagishiritō Lighthouse | id=dlc 2009238904 | oclc = 173191044}}&lt;/ref&gt;

==ယဂိရှိရိသစ်တော==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>5i8a1y77jkz3rjm7bfah1z6shhyjkm3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056149</id>
      <parentid>1056148</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T12:48:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ယဂိရှိရိသစ်တော */</comment>
      <origin>1056149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9742" sha1="aq1toy6wh9k2wocy0o2wlnn7f0gex4k" xml:space="preserve">{{Infobox islands
| name                    = ယဂိရှိရိကျွန်း
| image                   = Yagishiri Island.JPG
| image_caption           = Yagishiri Island, [[Haboro, Hokkaido|Haboro]], [[Hokkaido]], [[Japan]]
| image_size              = 
| locator_map             = 
| native_name             = 焼尻島, ''Yagishiri-tō''
| native_name_link        = Japanese Language
| nickname                = 
| location                = [[East Asia]]
| coordinates             = {{Coord|44|26|N|141|24|E|display=inline,title}}
| archipelago             = Japanese archipelago
| total_islands           = 
| major_islands           = 
| area_km2                = 5.34
| length_km               = 4
| width_km                = 2
| coastline_km            = 
| highest_mount           = Central Yagishiri Island
| elevation_m             = 97
| country                 = Japan
| country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| country_admin_divisions = [[Hokkaido]]
| country_admin_divisions_title_1 = [[Subprefectures in Hokkaidō|Subprefecture]]
| country_admin_divisions_1 = [[Rumoi Subprefecture]]
| country_admin_divisions_title_2 = [[Districts of Japan|District]]
| country_admin_divisions_2 = [[Tomamae District, Hokkaidō|Tomamae District]]
| country_admin_divisions_title_3 = [[Towns of Japan|Town]]
| country_admin_divisions_3 = [[Haboro, Hokkaido|Haboro]]
| country_capital         = 
| country_largest_city    = 
| country_largest_city_population = 
| country_leader_title    = 
| country_leader_name     = 
| country_1               = 
| country_1_admin_divisions_title = 
| country_1_admin_divisions = 
| country_1_capital_city  = 
| country_1_largest_city  = 
| country_1_largest_city_population = 
| country_1_leader_title  = 
| country_1_leader_name   = 
| country_2               = 
| country_2_admin_divisions_title = 
| country_2_admin_divisions = 
| country_2_capital_city  = 
| country_2_largest_city  = 
| country_2_largest_city_population = 
| country_2_leader_title  = 
| country_2_leader_name   = 
| population              = 273
| population_as_of        = 2010
| density_km2             = 51
| ethnic_groups           = [[Ainu people|Ainu]]&lt;br/&gt; [[Japanese people|Japanese]]
| additional_info         = 
}}

'''ယဂိရှိရိကျွန်း''' (焼尻島, Yagishiri-tō) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ဟော့ကိုင်းဒိုး]]၊ [[ဟဘိုရိုမြို့]]ရှိ [[ဟဘိုရိုပင်လယ်အော်]]၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၂၃ ကီလိုမီတာ (၁၄ မိုင်) အကွာ [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]တွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်းသည် တောထူထပ်သည်။ ကျွန်း၏ သုံးပုံနှစ်ပုံးသည် အလုံးစုံသစ်တောများ ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိသည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
ယဂိရှိရိကျွန်းသည် ၁၇၈၆ ခုနှစ်တွင် ပစိဖိတ်ငါးသလောက်တစ်မျိုးဖြစ်သည့် [[:en:Pacific Herring|Pacific Herring]] ဖမ်းရာနေရာ စတင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;n&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;kokugo&quot;&gt;{{cite encyclopedia | encyclopedia = Nihon Kokugo Daijiten | title = 焼尻島 |trans-title=Yagishiri Island | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-08-03 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja | oclc = 56431036}}&lt;/ref&gt;  လက်ရှိကာလတွင် ယဂိရှိရိကျွန်း၏ လူဦးရေသည် ကာလကြာရှည်စွာကပင် ကျဆင်းနေခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေသည် ၂၂၈၃ ဦး ရှိခဲ့ရာမှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေသည် ၁၀၇၃ ဦးသို့ ကျဆင်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေသည် ၂၇၃ ဦးအထိ ကျဆင်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.town.haboro.lg.jp/gyousei/shiryou-toukei/chosei-youran/files/2012P04.pdf | script-title=ja:町勢要覧資料編（2012年版）: 人口 | year = 2012 | publisher = Town of Haboro | location = Haboro, Hokkaido | language = ja |trans-title=Survey of the Town of Haboro: Population | access-date = Aug 4, 2012}}&lt;/ref&gt;

==ပထဝီသွင်ပြင်==
[[File:Port of Yagishiri.jpg|thumb|left|170px|ယဂိရှိရိဆိပ်ကမ်း]]
ယဂိရှိရိကျွန်းသည် တဲရုအိကျွန်း၏ အရှေ့ဘက် ၃.၅ ကီလိုမီတာ (၂.၂ မိုင်)တွင် တည်ရှိသည်။ ယဂိရှိရိကျွန်းနှင့် တဲရုအိကျွန်းတို့ကို မုဆရှိရေလက်ကြားက ပိုင်းခြားထားသည်။ ကျွန်းသည် အရှေ့မှ အနောက်သို့ ခန့်မှန်းခြေ ၄ ကီလိုမီတာ (၂.၅ မိုင်)၊ မြောက်မှ တောင်သို့ ၂ ကီလိုမီတာ (၁.၂ မိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဧရိယာ ၅.၃၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂.၀၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ကျွန်း၏ ကမ်းခြေသည် အကြမ်းဖျင်း ၁၂ ကီလိုမီတာ (၇.၅ မိုင်) ရှည်လျားသည်။&lt;ref name=&quot;d&quot;&gt;{{cite encyclopedia | encyclopedia = Dijitaru Daijisen | title = 焼尻島 | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-08-03 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja |trans-title=Yagishiri Island | oclc = 56431036}}&lt;/ref&gt;

ယဂိရှိရိကျွန်းသည် အနီးအနားရှိ တဲရုအိကျွန်းထက် ပိုမို၍ ပြန့်သည့် မြေမျက်နှာသွင်ပြင်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ အလယ်ဗဟိုနေရာသည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၉၇ မီတာ (၃၁၈ ပေ) အမြင့် ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;n&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;d&quot; /&gt;

==ယဂိရှိရိတိုးမိပြတိုက်==
ကျွန်းတွင် မီးပြတိုက် တစ်ခုသာ ရှိသည်။ ၎င်းမှာ ယဂိရှိရိတိုးမီးပြတိုက် ဖြစ်သည်။ ယဂိရှိရိဆိပ်ကမ်းငယ်၏ တောင်ဘက်နား၊ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၄၀ မီတာ (၁၃၀ ပေ) အမြင့်တွင် တည်ရှိသည်။ မီးပြတိုက်သည် ၁၃ မီတာ (၄၃ ပေ) ကွန်ကရစ်အဆောက်အဦ ဖြစ်ပြီး အဖြူရောင်ဆေး သုတ်လိမ်းထားသည်။ ၎င်းကို ၁၉၁၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia | encyclopedia = Nihon Rekishi Chimei Taikei | title = 焼尻島灯台 | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-08-03 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja |trans-title=Yagishiritō Lighthouse | id=dlc 2009238904 | oclc = 173191044}}&lt;/ref&gt;

==ယဂိရှိရိသစ်တော==
ယဂိရှိရိကျွန်းသည် ထူထပ်သည့် သစ်တောရှိသည့်အတွက် လူသိများသည်။ ဤကျွန်းသည် တစ်ကြိမ် လုံးဝတောဖုံးလွှမ်းသွားခဲ့ဖူးသည်။ သို့သော် ၁၈ ရာစုနောက်ပိုင်းတွင် Pacific Herring ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများ စတင်ရောင်းဝယ်မှုများ ပြုလုပ်သည့်အခါတွင် သစ်တော၏ အဓိကအပိုင်းများကို အိမ်ဆောင်လုပ်ခြင်းနှင့် အခြားသော ဆောက်လုပ်ရေးများအတွက် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ယဂိရိရှိသစ်တောကို ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သဘာဝအထိမ်းအမှတ်နေရာအဖြစ် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ထားသည်။ ကျွန်းတစ်ခုလုံးကို &quot;ရှောခန်းဘဲဆွတ် - တဲအုရိ - ယဂိရှိရိအမျိုးသားဥယျာဉ်&quot; အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု အနေဖြင့် သတ်မှတ်ကာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ထားသည်။

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>aq1toy6wh9k2wocy0o2wlnn7f0gex4k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056150</id>
      <parentid>1056149</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T12:49:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ယဂိရှိရိသစ်တော */</comment>
      <origin>1056150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10142" sha1="2drdmik3yd6bo8kejeonz2prupoymxz" xml:space="preserve">{{Infobox islands
| name                    = ယဂိရှိရိကျွန်း
| image                   = Yagishiri Island.JPG
| image_caption           = Yagishiri Island, [[Haboro, Hokkaido|Haboro]], [[Hokkaido]], [[Japan]]
| image_size              = 
| locator_map             = 
| native_name             = 焼尻島, ''Yagishiri-tō''
| native_name_link        = Japanese Language
| nickname                = 
| location                = [[East Asia]]
| coordinates             = {{Coord|44|26|N|141|24|E|display=inline,title}}
| archipelago             = Japanese archipelago
| total_islands           = 
| major_islands           = 
| area_km2                = 5.34
| length_km               = 4
| width_km                = 2
| coastline_km            = 
| highest_mount           = Central Yagishiri Island
| elevation_m             = 97
| country                 = Japan
| country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| country_admin_divisions = [[Hokkaido]]
| country_admin_divisions_title_1 = [[Subprefectures in Hokkaidō|Subprefecture]]
| country_admin_divisions_1 = [[Rumoi Subprefecture]]
| country_admin_divisions_title_2 = [[Districts of Japan|District]]
| country_admin_divisions_2 = [[Tomamae District, Hokkaidō|Tomamae District]]
| country_admin_divisions_title_3 = [[Towns of Japan|Town]]
| country_admin_divisions_3 = [[Haboro, Hokkaido|Haboro]]
| country_capital         = 
| country_largest_city    = 
| country_largest_city_population = 
| country_leader_title    = 
| country_leader_name     = 
| country_1               = 
| country_1_admin_divisions_title = 
| country_1_admin_divisions = 
| country_1_capital_city  = 
| country_1_largest_city  = 
| country_1_largest_city_population = 
| country_1_leader_title  = 
| country_1_leader_name   = 
| country_2               = 
| country_2_admin_divisions_title = 
| country_2_admin_divisions = 
| country_2_capital_city  = 
| country_2_largest_city  = 
| country_2_largest_city_population = 
| country_2_leader_title  = 
| country_2_leader_name   = 
| population              = 273
| population_as_of        = 2010
| density_km2             = 51
| ethnic_groups           = [[Ainu people|Ainu]]&lt;br/&gt; [[Japanese people|Japanese]]
| additional_info         = 
}}

'''ယဂိရှိရိကျွန်း''' (焼尻島, Yagishiri-tō) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ဟော့ကိုင်းဒိုး]]၊ [[ဟဘိုရိုမြို့]]ရှိ [[ဟဘိုရိုပင်လယ်အော်]]၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၂၃ ကီလိုမီတာ (၁၄ မိုင်) အကွာ [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]တွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်းသည် တောထူထပ်သည်။ ကျွန်း၏ သုံးပုံနှစ်ပုံးသည် အလုံးစုံသစ်တောများ ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိသည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
ယဂိရှိရိကျွန်းသည် ၁၇၈၆ ခုနှစ်တွင် ပစိဖိတ်ငါးသလောက်တစ်မျိုးဖြစ်သည့် [[:en:Pacific Herring|Pacific Herring]] ဖမ်းရာနေရာ စတင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;n&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;kokugo&quot;&gt;{{cite encyclopedia | encyclopedia = Nihon Kokugo Daijiten | title = 焼尻島 |trans-title=Yagishiri Island | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-08-03 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja | oclc = 56431036}}&lt;/ref&gt;  လက်ရှိကာလတွင် ယဂိရှိရိကျွန်း၏ လူဦးရေသည် ကာလကြာရှည်စွာကပင် ကျဆင်းနေခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေသည် ၂၂၈၃ ဦး ရှိခဲ့ရာမှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေသည် ၁၀၇၃ ဦးသို့ ကျဆင်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေသည် ၂၇၃ ဦးအထိ ကျဆင်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.town.haboro.lg.jp/gyousei/shiryou-toukei/chosei-youran/files/2012P04.pdf | script-title=ja:町勢要覧資料編（2012年版）: 人口 | year = 2012 | publisher = Town of Haboro | location = Haboro, Hokkaido | language = ja |trans-title=Survey of the Town of Haboro: Population | access-date = Aug 4, 2012}}&lt;/ref&gt;

==ပထဝီသွင်ပြင်==
[[File:Port of Yagishiri.jpg|thumb|left|170px|ယဂိရှိရိဆိပ်ကမ်း]]
ယဂိရှိရိကျွန်းသည် တဲရုအိကျွန်း၏ အရှေ့ဘက် ၃.၅ ကီလိုမီတာ (၂.၂ မိုင်)တွင် တည်ရှိသည်။ ယဂိရှိရိကျွန်းနှင့် တဲရုအိကျွန်းတို့ကို မုဆရှိရေလက်ကြားက ပိုင်းခြားထားသည်။ ကျွန်းသည် အရှေ့မှ အနောက်သို့ ခန့်မှန်းခြေ ၄ ကီလိုမီတာ (၂.၅ မိုင်)၊ မြောက်မှ တောင်သို့ ၂ ကီလိုမီတာ (၁.၂ မိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဧရိယာ ၅.၃၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂.၀၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ကျွန်း၏ ကမ်းခြေသည် အကြမ်းဖျင်း ၁၂ ကီလိုမီတာ (၇.၅ မိုင်) ရှည်လျားသည်။&lt;ref name=&quot;d&quot;&gt;{{cite encyclopedia | encyclopedia = Dijitaru Daijisen | title = 焼尻島 | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-08-03 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja |trans-title=Yagishiri Island | oclc = 56431036}}&lt;/ref&gt;

ယဂိရှိရိကျွန်းသည် အနီးအနားရှိ တဲရုအိကျွန်းထက် ပိုမို၍ ပြန့်သည့် မြေမျက်နှာသွင်ပြင်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ အလယ်ဗဟိုနေရာသည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၉၇ မီတာ (၃၁၈ ပေ) အမြင့် ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;n&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;d&quot; /&gt;

==ယဂိရှိရိတိုးမိပြတိုက်==
ကျွန်းတွင် မီးပြတိုက် တစ်ခုသာ ရှိသည်။ ၎င်းမှာ ယဂိရှိရိတိုးမီးပြတိုက် ဖြစ်သည်။ ယဂိရှိရိဆိပ်ကမ်းငယ်၏ တောင်ဘက်နား၊ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၄၀ မီတာ (၁၃၀ ပေ) အမြင့်တွင် တည်ရှိသည်။ မီးပြတိုက်သည် ၁၃ မီတာ (၄၃ ပေ) ကွန်ကရစ်အဆောက်အဦ ဖြစ်ပြီး အဖြူရောင်ဆေး သုတ်လိမ်းထားသည်။ ၎င်းကို ၁၉၁၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia | encyclopedia = Nihon Rekishi Chimei Taikei | title = 焼尻島灯台 | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-08-03 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja |trans-title=Yagishiritō Lighthouse | id=dlc 2009238904 | oclc = 173191044}}&lt;/ref&gt;

==ယဂိရှိရိသစ်တော==
ယဂိရှိရိကျွန်းသည် ထူထပ်သည့် သစ်တောရှိသည့်အတွက် လူသိများသည်။ ဤကျွန်းသည် တစ်ကြိမ် လုံးဝတောဖုံးလွှမ်းသွားခဲ့ဖူးသည်။ သို့သော် ၁၈ ရာစုနောက်ပိုင်းတွင် Pacific Herring ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများ စတင်ရောင်းဝယ်မှုများ ပြုလုပ်သည့်အခါတွင် သစ်တော၏ အဓိကအပိုင်းများကို အိမ်ဆောင်လုပ်ခြင်းနှင့် အခြားသော ဆောက်လုပ်ရေးများအတွက် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ယဂိရိရှိသစ်တောကို ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သဘာဝအထိမ်းအမှတ်နေရာအဖြစ် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ထားသည်။ ကျွန်းတစ်ခုလုံးကို &quot;ရှောခန်းဘဲဆွတ် - တဲအုရိ - ယဂိရှိရိအမျိုးသားဥယျာဉ်&quot; အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု အနေဖြင့် သတ်မှတ်ကာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ထားသည်။

==ပြင်ပလင့်များ==
* [http://www.haboro.tv/see.php#yagishiri Yagishiri Island, Haboro Tourism Organization] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120817234459/http://www.haboro.tv/see.php#yagishiri |date=2012-08-17 }}{{in lang|ja}}
* [http://en.visit-hokkaido.jp/travelPlanner/details.php?code=6205004000012 The Forests of Yagishiri, Hokkaido Tourism Organization]

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>2drdmik3yd6bo8kejeonz2prupoymxz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056151</id>
      <parentid>1056150</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T12:50:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ယဂိရှိရိသစ်တော */</comment>
      <origin>1056151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10605" sha1="sh0hzba7ngjlndvebrw2wo97g5hf7dw" xml:space="preserve">{{Infobox islands
| name                    = ယဂိရှိရိကျွန်း
| image                   = Yagishiri Island.JPG
| image_caption           = Yagishiri Island, [[Haboro, Hokkaido|Haboro]], [[Hokkaido]], [[Japan]]
| image_size              = 
| locator_map             = 
| native_name             = 焼尻島, ''Yagishiri-tō''
| native_name_link        = Japanese Language
| nickname                = 
| location                = [[East Asia]]
| coordinates             = {{Coord|44|26|N|141|24|E|display=inline,title}}
| archipelago             = Japanese archipelago
| total_islands           = 
| major_islands           = 
| area_km2                = 5.34
| length_km               = 4
| width_km                = 2
| coastline_km            = 
| highest_mount           = Central Yagishiri Island
| elevation_m             = 97
| country                 = Japan
| country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| country_admin_divisions = [[Hokkaido]]
| country_admin_divisions_title_1 = [[Subprefectures in Hokkaidō|Subprefecture]]
| country_admin_divisions_1 = [[Rumoi Subprefecture]]
| country_admin_divisions_title_2 = [[Districts of Japan|District]]
| country_admin_divisions_2 = [[Tomamae District, Hokkaidō|Tomamae District]]
| country_admin_divisions_title_3 = [[Towns of Japan|Town]]
| country_admin_divisions_3 = [[Haboro, Hokkaido|Haboro]]
| country_capital         = 
| country_largest_city    = 
| country_largest_city_population = 
| country_leader_title    = 
| country_leader_name     = 
| country_1               = 
| country_1_admin_divisions_title = 
| country_1_admin_divisions = 
| country_1_capital_city  = 
| country_1_largest_city  = 
| country_1_largest_city_population = 
| country_1_leader_title  = 
| country_1_leader_name   = 
| country_2               = 
| country_2_admin_divisions_title = 
| country_2_admin_divisions = 
| country_2_capital_city  = 
| country_2_largest_city  = 
| country_2_largest_city_population = 
| country_2_leader_title  = 
| country_2_leader_name   = 
| population              = 273
| population_as_of        = 2010
| density_km2             = 51
| ethnic_groups           = [[Ainu people|Ainu]]&lt;br/&gt; [[Japanese people|Japanese]]
| additional_info         = 
}}

'''ယဂိရှိရိကျွန်း''' (焼尻島, Yagishiri-tō) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ဟော့ကိုင်းဒိုး]]၊ [[ဟဘိုရိုမြို့]]ရှိ [[ဟဘိုရိုပင်လယ်အော်]]၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၂၃ ကီလိုမီတာ (၁၄ မိုင်) အကွာ [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]တွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်းသည် တောထူထပ်သည်။ ကျွန်း၏ သုံးပုံနှစ်ပုံးသည် အလုံးစုံသစ်တောများ ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိသည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
ယဂိရှိရိကျွန်းသည် ၁၇၈၆ ခုနှစ်တွင် ပစိဖိတ်ငါးသလောက်တစ်မျိုးဖြစ်သည့် [[:en:Pacific Herring|Pacific Herring]] ဖမ်းရာနေရာ စတင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;n&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;kokugo&quot;&gt;{{cite encyclopedia | encyclopedia = Nihon Kokugo Daijiten | title = 焼尻島 |trans-title=Yagishiri Island | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-08-03 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja | oclc = 56431036}}&lt;/ref&gt;  လက်ရှိကာလတွင် ယဂိရှိရိကျွန်း၏ လူဦးရေသည် ကာလကြာရှည်စွာကပင် ကျဆင်းနေခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေသည် ၂၂၈၃ ဦး ရှိခဲ့ရာမှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေသည် ၁၀၇၃ ဦးသို့ ကျဆင်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေသည် ၂၇၃ ဦးအထိ ကျဆင်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.town.haboro.lg.jp/gyousei/shiryou-toukei/chosei-youran/files/2012P04.pdf | script-title=ja:町勢要覧資料編（2012年版）: 人口 | year = 2012 | publisher = Town of Haboro | location = Haboro, Hokkaido | language = ja |trans-title=Survey of the Town of Haboro: Population | access-date = Aug 4, 2012}}&lt;/ref&gt;

==ပထဝီသွင်ပြင်==
[[File:Port of Yagishiri.jpg|thumb|left|170px|ယဂိရှိရိဆိပ်ကမ်း]]
ယဂိရှိရိကျွန်းသည် တဲရုအိကျွန်း၏ အရှေ့ဘက် ၃.၅ ကီလိုမီတာ (၂.၂ မိုင်)တွင် တည်ရှိသည်။ ယဂိရှိရိကျွန်းနှင့် တဲရုအိကျွန်းတို့ကို မုဆရှိရေလက်ကြားက ပိုင်းခြားထားသည်။ ကျွန်းသည် အရှေ့မှ အနောက်သို့ ခန့်မှန်းခြေ ၄ ကီလိုမီတာ (၂.၅ မိုင်)၊ မြောက်မှ တောင်သို့ ၂ ကီလိုမီတာ (၁.၂ မိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဧရိယာ ၅.၃၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂.၀၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ကျွန်း၏ ကမ်းခြေသည် အကြမ်းဖျင်း ၁၂ ကီလိုမီတာ (၇.၅ မိုင်) ရှည်လျားသည်။&lt;ref name=&quot;d&quot;&gt;{{cite encyclopedia | encyclopedia = Dijitaru Daijisen | title = 焼尻島 | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-08-03 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja |trans-title=Yagishiri Island | oclc = 56431036}}&lt;/ref&gt;

ယဂိရှိရိကျွန်းသည် အနီးအနားရှိ တဲရုအိကျွန်းထက် ပိုမို၍ ပြန့်သည့် မြေမျက်နှာသွင်ပြင်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ အလယ်ဗဟိုနေရာသည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၉၇ မီတာ (၃၁၈ ပေ) အမြင့် ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;n&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;d&quot; /&gt;

==ယဂိရှိရိတိုးမိပြတိုက်==
ကျွန်းတွင် မီးပြတိုက် တစ်ခုသာ ရှိသည်။ ၎င်းမှာ ယဂိရှိရိတိုးမီးပြတိုက် ဖြစ်သည်။ ယဂိရှိရိဆိပ်ကမ်းငယ်၏ တောင်ဘက်နား၊ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၄၀ မီတာ (၁၃၀ ပေ) အမြင့်တွင် တည်ရှိသည်။ မီးပြတိုက်သည် ၁၃ မီတာ (၄၃ ပေ) ကွန်ကရစ်အဆောက်အဦ ဖြစ်ပြီး အဖြူရောင်ဆေး သုတ်လိမ်းထားသည်။ ၎င်းကို ၁၉၁၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia | encyclopedia = Nihon Rekishi Chimei Taikei | title = 焼尻島灯台 | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-08-03 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja |trans-title=Yagishiritō Lighthouse | id=dlc 2009238904 | oclc = 173191044}}&lt;/ref&gt;

==ယဂိရှိရိသစ်တော==
[[File:Hokkaido Yagishiri Ichii.jpg|thumb|right|''[[Taxus cuspidata]]'', the Japanese yew, in the forest of Yagishiri Island]]

ယဂိရှိရိကျွန်းသည် ထူထပ်သည့် သစ်တောရှိသည့်အတွက် လူသိများသည်။ ဤကျွန်းသည် တစ်ကြိမ် လုံးဝတောဖုံးလွှမ်းသွားခဲ့ဖူးသည်။ သို့သော် ၁၈ ရာစုနောက်ပိုင်းတွင် Pacific Herring ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများ စတင်ရောင်းဝယ်မှုများ ပြုလုပ်သည့်အခါတွင် သစ်တော၏ အဓိကအပိုင်းများကို အိမ်ဆောင်လုပ်ခြင်းနှင့် အခြားသော ဆောက်လုပ်ရေးများအတွက် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ယဂိရိရှိသစ်တောကို ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သဘာဝအထိမ်းအမှတ်နေရာအဖြစ် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ထားသည်။ ကျွန်းတစ်ခုလုံးကို &quot;ရှောခန်းဘဲဆွတ် - တဲအုရိ - ယဂိရှိရိအမျိုးသားဥယျာဉ်&quot; အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု အနေဖြင့် သတ်မှတ်ကာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;forest&quot;&gt;{{cite web | url = http://en.visit-hokkaido.jp/travelPlanner/details.php?code=6205004000012 | title = The Natural Forest of Yagishiri | year = 2012 | publisher = Hokkaido Tourism Organization | location = Sapporo, Hokkaido | access-date = Aug 3, 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;n&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;kokugo&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;forest&quot; /&gt;

==ပြင်ပလင့်များ==
* [http://www.haboro.tv/see.php#yagishiri Yagishiri Island, Haboro Tourism Organization] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120817234459/http://www.haboro.tv/see.php#yagishiri |date=2012-08-17 }}{{in lang|ja}}
* [http://en.visit-hokkaido.jp/travelPlanner/details.php?code=6205004000012 The Forests of Yagishiri, Hokkaido Tourism Organization]

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>sh0hzba7ngjlndvebrw2wo97g5hf7dw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056193</id>
      <parentid>1056151</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T18:08:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 5 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1056193</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11252" sha1="p8fhimwxn7k74oegxs3423xbzhqv8cy" xml:space="preserve">{{Infobox islands
| name                    = ယဂိရှိရိကျွန်း
| image                   = Yagishiri Island.JPG
| image_caption           = Yagishiri Island, [[Haboro, Hokkaido|Haboro]], [[Hokkaido]], [[Japan]]
| image_size              = 
| locator_map             = 
| native_name             = 焼尻島, ''Yagishiri-tō''
| native_name_link        = Japanese Language
| nickname                = 
| location                = [[East Asia]]
| coordinates             = {{Coord|44|26|N|141|24|E|display=inline,title}}
| archipelago             = Japanese archipelago
| total_islands           = 
| major_islands           = 
| area_km2                = 5.34
| length_km               = 4
| width_km                = 2
| coastline_km            = 
| highest_mount           = Central Yagishiri Island
| elevation_m             = 97
| country                 = Japan
| country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| country_admin_divisions = [[Hokkaido]]
| country_admin_divisions_title_1 = [[Subprefectures in Hokkaidō|Subprefecture]]
| country_admin_divisions_1 = [[Rumoi Subprefecture]]
| country_admin_divisions_title_2 = [[Districts of Japan|District]]
| country_admin_divisions_2 = [[Tomamae District, Hokkaidō|Tomamae District]]
| country_admin_divisions_title_3 = [[Towns of Japan|Town]]
| country_admin_divisions_3 = [[Haboro, Hokkaido|Haboro]]
| country_capital         = 
| country_largest_city    = 
| country_largest_city_population = 
| country_leader_title    = 
| country_leader_name     = 
| country_1               = 
| country_1_admin_divisions_title = 
| country_1_admin_divisions = 
| country_1_capital_city  = 
| country_1_largest_city  = 
| country_1_largest_city_population = 
| country_1_leader_title  = 
| country_1_leader_name   = 
| country_2               = 
| country_2_admin_divisions_title = 
| country_2_admin_divisions = 
| country_2_capital_city  = 
| country_2_largest_city  = 
| country_2_largest_city_population = 
| country_2_leader_title  = 
| country_2_leader_name   = 
| population              = 273
| population_as_of        = 2010
| density_km2             = 51
| ethnic_groups           = [[Ainu people|Ainu]]&lt;br/&gt; [[Japanese people|Japanese]]
| additional_info         = 
}}

'''ယဂိရှိရိကျွန်း''' (焼尻島, Yagishiri-tō) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ဟော့ကိုင်းဒိုး]]၊ [[ဟဘိုရိုမြို့]]ရှိ [[ဟဘိုရိုပင်လယ်အော်]]၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၂၃ ကီလိုမီတာ (၁၄ မိုင်) အကွာ [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]တွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်းသည် တောထူထပ်သည်။ ကျွန်း၏ သုံးပုံနှစ်ပုံးသည် အလုံးစုံသစ်တောများ ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိသည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
ယဂိရှိရိကျွန်းသည် ၁၇၈၆ ခုနှစ်တွင် ပစိဖိတ်ငါးသလောက်တစ်မျိုးဖြစ်သည့် [[:en:Pacific Herring|Pacific Herring]] ဖမ်းရာနေရာ စတင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;n&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;kokugo&quot;&gt;{{cite encyclopedia | encyclopedia = Nihon Kokugo Daijiten | title = 焼尻島 | trans-title = Yagishiri Island | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-08-03 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja | oclc = 56431036 | archive-date = 25 August 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ | url-status = dead}}&lt;/ref&gt;  လက်ရှိကာလတွင် ယဂိရှိရိကျွန်း၏ လူဦးရေသည် ကာလကြာရှည်စွာကပင် ကျဆင်းနေခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေသည် ၂၂၈၃ ဦး ရှိခဲ့ရာမှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေသည် ၁၀၇၃ ဦးသို့ ကျဆင်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေသည် ၂၇၃ ဦးအထိ ကျဆင်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.town.haboro.lg.jp/gyousei/shiryou-toukei/chosei-youran/files/2012P04.pdf | script-title=ja:町勢要覧資料編（2012年版）: 人口 | year = 2012 | publisher = Town of Haboro | location = Haboro, Hokkaido | language = ja |trans-title=Survey of the Town of Haboro: Population | access-date = Aug 4, 2012}}&lt;/ref&gt;

==ပထဝီသွင်ပြင်==
[[File:Port of Yagishiri.jpg|thumb|left|170px|ယဂိရှိရိဆိပ်ကမ်း]]
ယဂိရှိရိကျွန်းသည် တဲရုအိကျွန်း၏ အရှေ့ဘက် ၃.၅ ကီလိုမီတာ (၂.၂ မိုင်)တွင် တည်ရှိသည်။ ယဂိရှိရိကျွန်းနှင့် တဲရုအိကျွန်းတို့ကို မုဆရှိရေလက်ကြားက ပိုင်းခြားထားသည်။ ကျွန်းသည် အရှေ့မှ အနောက်သို့ ခန့်မှန်းခြေ ၄ ကီလိုမီတာ (၂.၅ မိုင်)၊ မြောက်မှ တောင်သို့ ၂ ကီလိုမီတာ (၁.၂ မိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဧရိယာ ၅.၃၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂.၀၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ကျွန်း၏ ကမ်းခြေသည် အကြမ်းဖျင်း ၁၂ ကီလိုမီတာ (၇.၅ မိုင်) ရှည်လျားသည်။&lt;ref name=&quot;d&quot;&gt;{{cite encyclopedia | encyclopedia = Dijitaru Daijisen | title = 焼尻島 | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-08-03 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja | trans-title = Yagishiri Island | oclc = 56431036 | archive-date = 25 August 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ | url-status = dead}}&lt;/ref&gt;

ယဂိရှိရိကျွန်းသည် အနီးအနားရှိ တဲရုအိကျွန်းထက် ပိုမို၍ ပြန့်သည့် မြေမျက်နှာသွင်ပြင်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ အလယ်ဗဟိုနေရာသည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၉၇ မီတာ (၃၁၈ ပေ) အမြင့် ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;n&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;d&quot; /&gt;

==ယဂိရှိရိတိုးမိပြတိုက်==
ကျွန်းတွင် မီးပြတိုက် တစ်ခုသာ ရှိသည်။ ၎င်းမှာ ယဂိရှိရိတိုးမီးပြတိုက် ဖြစ်သည်။ ယဂိရှိရိဆိပ်ကမ်းငယ်၏ တောင်ဘက်နား၊ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၄၀ မီတာ (၁၃၀ ပေ) အမြင့်တွင် တည်ရှိသည်။ မီးပြတိုက်သည် ၁၃ မီတာ (၄၃ ပေ) ကွန်ကရစ်အဆောက်အဦ ဖြစ်ပြီး အဖြူရောင်ဆေး သုတ်လိမ်းထားသည်။ ၎င်းကို ၁၉၁၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia | encyclopedia = Nihon Rekishi Chimei Taikei | title = 焼尻島灯台 | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-08-03 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja | trans-title = Yagishiritō Lighthouse | id = dlc 2009238904 | oclc = 173191044 | archive-date = 25 August 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ | url-status = dead}}&lt;/ref&gt;

==ယဂိရှိရိသစ်တော==
[[File:Hokkaido Yagishiri Ichii.jpg|thumb|right|''[[Taxus cuspidata]]'', the Japanese yew, in the forest of Yagishiri Island]]

ယဂိရှိရိကျွန်းသည် ထူထပ်သည့် သစ်တောရှိသည့်အတွက် လူသိများသည်။ ဤကျွန်းသည် တစ်ကြိမ် လုံးဝတောဖုံးလွှမ်းသွားခဲ့ဖူးသည်။ သို့သော် ၁၈ ရာစုနောက်ပိုင်းတွင် Pacific Herring ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများ စတင်ရောင်းဝယ်မှုများ ပြုလုပ်သည့်အခါတွင် သစ်တော၏ အဓိကအပိုင်းများကို အိမ်ဆောင်လုပ်ခြင်းနှင့် အခြားသော ဆောက်လုပ်ရေးများအတွက် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ယဂိရိရှိသစ်တောကို ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သဘာဝအထိမ်းအမှတ်နေရာအဖြစ် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ထားသည်။ ကျွန်းတစ်ခုလုံးကို &quot;ရှောခန်းဘဲဆွတ် - တဲအုရိ - ယဂိရှိရိအမျိုးသားဥယျာဉ်&quot; အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု အနေဖြင့် သတ်မှတ်ကာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;forest&quot;&gt;{{cite web | url = http://en.visit-hokkaido.jp/travelPlanner/details.php?code=6205004000012 | title = The Natural Forest of Yagishiri | year = 2012 | publisher = Hokkaido Tourism Organization | location = Sapporo, Hokkaido | access-date = Aug 3, 2012 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140724102428/http://en.visit-hokkaido.jp/travelPlanner/details.php?code=6205004000012 | archive-date = 24 July 2014 | url-status = dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;n&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;kokugo&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;forest&quot; /&gt;

==ပြင်ပလင့်များ==
* [http://www.haboro.tv/see.php#yagishiri Yagishiri Island, Haboro Tourism Organization] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120817234459/http://www.haboro.tv/see.php#yagishiri |date=2012-08-17 }}{{in lang|ja}}
* [https://web.archive.org/web/20140724102428/http://en.visit-hokkaido.jp/travelPlanner/details.php?code=6205004000012 The Forests of Yagishiri, Hokkaido Tourism Organization]

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>p8fhimwxn7k74oegxs3423xbzhqv8cy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-53142-61</title>
    <ns>3</ns>
    <id>292341</id>
    <revision>
      <id>1056143</id>
      <timestamp>2026-10-03T12:17:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1056143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8555" sha1="j7oc8w3g1n7hsjq977l83pz0dgp3iv6" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-53142-61 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၂:၁၇၊ ၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>j7oc8w3g1n7hsjq977l83pz0dgp3iv6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-53123-26</title>
    <ns>3</ns>
    <id>292342</id>
    <revision>
      <id>1056144</id>
      <timestamp>2026-10-03T12:17:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1056144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8555" sha1="nzz8s8jrdjz72bf5z2fta0q9roqke5s" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-53123-26 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၂:၁၇၊ ၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>nzz8s8jrdjz72bf5z2fta0q9roqke5s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရည်ညွှန်းကိုးကားခြင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292343</id>
    <revision>
      <id>1056155</id>
      <timestamp>2026-10-03T14:08:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;''ဝီကီပီးဒီးယားတွင်ရင်းမြစ်များကို ကိုးကားခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော အချက်အလက်များအတွက် ဝီကီပီးဒီးယား:ရင်းမြစ်များကို ကိုးကာ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1056155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10312" sha1="nupilqmqf9ogd4igilc1dpwhb2bjujd" xml:space="preserve">''ဝီကီပီးဒီးယားတွင်ရင်းမြစ်များကို ကိုးကားခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော အချက်အလက်များအတွက် [[ဝီကီပီးဒီးယား:ရင်းမြစ်များကို ကိုးကားခြင်း]] ကို ကြည့်ပါ။''

'''ရည်ညွှန်းကိုးကားခြင်း'''ဆိုသည်မှာ စာပေ၊ ကျမ်းဂန်၊ သုတေသနစာတမ်းများနှင့် [[ဝီကီပီးဒီးယား]]ကဲ့သို့သော စွယ်စုံကျမ်းဆောင်းပါးများ ရေးသားရာတွင် မိမိ၏ တင်ပြချက်များ ခိုင်လုံမှုရှိစေရန် အခြားသော စာအုပ်စာပေ၊ မှတ်တမ်းအထောက်အထားများမှ အချက်အလက်များကို မှီငြမ်းထုတ်နုတ်ပြသသည့် လုပ်ငန်းစဉ်ဖြစ်သည်။ မိမိ၏ ရေးသားချက်များသည် ထင်မြင်ယူဆချက်သက်သက်မဟုတ်ဘဲ ခိုင်မာသော အထောက်အထားများအပေါ် အခြေခံထားကြောင်း သက်သေပြနိုင်ရန်အတွက် စာပေနှင့် သုတေသနလုပ်ငန်းများတွင် ရည်ညွှန်းကိုးကားခြင်းကို မဖြစ်မနေ ပြုလုပ်ကြရသည်။

ဤသို့ စနစ်တကျ မှီငြမ်းဖော်ပြခြင်းဖြင့် ဖတ်ရှုသူများအနေဖြင့် အချက်အလက်များ၏ တိကျမှန်ကန်မှုနှင့် မူလဇစ်မြစ်ကို အလွယ်တကူ ခြေရာခံ လေ့လာစစ်ဆေးနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး စာရေးသူ၏ တင်ပြချက်အပေါ် ယုံကြည်စိတ်ချမှုကိုလည်း ပိုမိုတိုးပွားစေသည်။ ထို့အပြင် မိမိမှီငြမ်းထားသော အချက်အလက်များကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည့် မူလပိုင်ရှင် (သို့မဟုတ်) စာရေးဆရာအား လေးစားဂုဏ်ပြုရာရောက်သကဲ့သို့၊ သူတစ်ပါး၏ ရေးသားချက်များကို မိမိ၏ ကိုယ်ပိုင်အကြံဉာဏ်ကဲ့သို့ အလွဲသုံးစားပြုလုပ်ခြင်း (စာပေခိုးယူမှု) မှ ကင်းလွတ်စေပြီး ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ကျင့်ဝတ်ကိုပါ ခိုင်မာစွာ စောင့်ထိန်းနိုင်မည် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |title=Wikipedia:Verifiability |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Verifiability |website=Wikipedia |access-date=2026-10-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Wikipedia:Citing sources |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Citing_sources |website=Wikipedia |access-date=2026-10-03}}&lt;/ref&gt;
== ဝေါဟာရ အနက်သဘောတရား ==
မြန်မာစာပေအသုံးအနှုန်းတွင် &quot;ရည်ညွှန်းခြင်း&quot; နှင့် &quot;ကိုးကားခြင်း&quot; ဟူ၍ ဝေါဟာရနှစ်ရပ်ကို ပေါင်းစပ်သုံးနှုန်းလေ့ရှိသည်။

*'''ရည်ညွှန်းခြင်း''' ဆိုသည်မှာ မိမိရေးသားတင်ပြလိုသော အကြောင်းအရာနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် တိကျသော အထောက်အထား၊ စာအုပ်၊ ကျမ်းဂန် သို့မဟုတ် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဦးထံသို့ လှမ်းမျှော်ညွှန်းဆိုပြသခြင်း ဖြစ်သည်။
*'''ကိုးကားခြင်း''' ဆိုသည်မှာ ထိုညွှန်းဆိုအပ်သော ရင်းမြစ်များပါ အချက်အလက်များ၊ အဆိုအမိန့်များနှင့် တွေ့ရှိချက်များကို မိမိ၏ စာမူတွင် အထောက်အထားအဖြစ် တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ၊ သွယ်ဝိုက်၍ဖြစ်စေ မှီငြမ်းအသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ရည်ညွှန်းကိုးကားခြင်းဆိုသည်မှာ မိမိ၏ ရေးသားချက်များကို ပိုမိုပီပြင်ခိုင်မာစေရန် ခိုင်လုံသော အထောက်အထားရင်းမြစ်များကို စနစ်တကျ မှီငြမ်းဖော်ပြခြင်းပင် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |title=reference |url=https://myordbok.com/definition?q=reference |website=Myanmar Ordbok |access-date=2026-10-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=ဇော်အောင်ထွဋ်
 |title=မြန်မာရည်ညွှန်း (Myanmar Reference, Part-1)
 |year=၂၀၀၅
 |publisher=ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ စာကြည့်တိုက်နှင့် သတင်းအချက်အလက်ပညာဌာန
 |url=https://meral.edu.mm/record/2339/files/Myanmar%20Reference%2C%20Part-1.pdf
}}&lt;/ref&gt;

== အဓိက ပါဝင်သော အစိတ်အပိုင်းများ ==
စာတမ်းနှင့် ဆောင်းပါးများတွင် ရည်ညွှန်းကိုးကားရာ၌ ယေဘုယျအားဖြင့် အောက်ပါအစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်လေ့ရှိသည်။
#'''ကိုးကားရင်းမြစ်:''' အချက်အလက်များကို ရယူမှီငြမ်းခဲ့သော မူလအထောက်အထားများ (ဥပမာ - စာအုပ်၊ ဂျာနယ်၊ ဝက်ဘ်ဆိုက်၊ သုတေသနစာတမ်း၊ မော်ကွန်းမှတ်တမ်း) ဖြစ်သည်။
#'''စာသားတွင်း ကိုးကားချက်:''' စာမူ၏ စာပိုဒ်များကြားတွင် အချက်အလက်ကို မည်သည့်ရင်းမြစ်မှ ရယူထားကြောင်း အကျဉ်းချုံး မှတ်သားဖော်ပြသည့် စနစ်ဖြစ်သည်။
#'''အောက်ခြေမှတ်စုနှင့် အဆုံးမှတ်စု:''' စာမျက်နှာအောက်ခြေ သို့မဟုတ် စာအုပ်အဆုံးတွင် အသေးစိတ် ရှင်းလင်းချက်များနှင့်တကွ ကိုးကားထားသော ရင်းမြစ်များကို ဖြည့်စွက်ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။
#'''ကျမ်းကိုးစာရင်း (သို့မဟုတ်) ကိုးကားစာရင်း:''' မိမိအသုံးပြုခဲ့သော အထောက်အထား ရင်းမြစ်အားလုံးကို စာမူ၏ နောက်ဆုံးပိုင်းတွင် အက္ခရာစဉ်အလိုက်ဖြစ်စေ၊ နံပါတ်စဉ်အလိုက်ဖြစ်စေ အသေးစိတ် စနစ်တကျ စုစည်းဖော်ပြထားသော စာရင်းဖြစ်သည်။

== ဝီကီပီးဒီးယားတွင် ရည်ညွှန်းကိုးကားခြင်း ==
ဝီကီပီးဒီးယားတွင် ရည်ညွှန်းကိုးကားခြင်းသည် အဓိကအခြေခံမူများဖြစ်သော '''အတည်ပြုနိုင်မှု (Verifiability)'''၊ '''မူရင်းသုတေသနမပြုခြင်း (No original research)''' နှင့် '''ဘက်မလိုက်သောအမြင် (Neutral point of view)''' တို့ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်အတွက် အလွန်အခြေခံကျသည်။ ယုံကြည်စိတ်ချရသော အရင်းအမြစ်များကို ကိုးကားခြင်းဖြင့် ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်၏ အရည်အသွေးကို မြှင့်တင်နိုင်သည်။ ကိုးကားချက်မရှိသော၊ အထောက်အထားမခိုင်လုံသော အချက်အလက်များကို အခြားတည်းဖြတ်သူများက စိန်ခေါ်နိုင်ပြီး လိုအပ်ပါက ဆောင်းပါးထဲမှ ဖယ်ရှားပစ်နိုင်သည်။

== ဆက်စပ်ကြည့်ရန် ==
*[[ဝီကီပီးဒီးယား:စိစစ်အတည်ပြုခံနိုင်မှု]]

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ရည်ညွှန်းကိုးကားခြင်း]]</text>
      <sha1>nupilqmqf9ogd4igilc1dpwhb2bjujd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကိုးကား</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292344</id>
    <redirect title="ရည်ညွှန်းကိုးကားခြင်း" />
    <revision>
      <id>1056157</id>
      <timestamp>2026-10-03T14:12:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <comment>[[ကိုးကား]] စာမျက်နှာကို [[အုတ်ဖိုရွာသစ်ရွာ၊ဝေါမြို့နယ်]] သို့ Kyaw Myo Aungက ရွှေ့ခဲ့သည်: Botရဲ့ မှားယွင်းစွာ ရွာအမည်တည်းဖြတ်ခြင်း</comment>
      <origin>1056157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="98" sha1="s7rq4n34fej7cd206z7kml9vjzr4p5k" xml:space="preserve">#REDIRECT [[အုတ်ဖိုရွာသစ်ရွာ၊ဝေါမြို့နယ်]]</text>
      <sha1>s7rq4n34fej7cd206z7kml9vjzr4p5k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056158</id>
      <parentid>1056157</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T14:13:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>စာမျက်နှာကို ဗလာလုပ်လိုက်သည်</comment>
      <origin>1056158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056159</id>
      <parentid>1056158</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T14:14:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>bot ရဲ့ ရွာအမည် မှားပေးခြင်း</comment>
      <origin>1056159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10" sha1="35r2j9t4ectnt1cmb7mlgcqvwz6h5k6" xml:space="preserve">{{delete}}</text>
      <sha1>35r2j9t4ectnt1cmb7mlgcqvwz6h5k6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056164</id>
      <parentid>1056159</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T14:28:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>သဒ္ဒါပြင်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1056164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77" sha1="rjvwdqfpz1jsi7q30gasshn5bwje1vd" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ရည်ညွှန်းကိုးကားခြင်း]]</text>
      <sha1>rjvwdqfpz1jsi7q30gasshn5bwje1vd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-53219-14</title>
    <ns>3</ns>
    <id>292345</id>
    <revision>
      <id>1056161</id>
      <timestamp>2026-10-03T14:17:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1056161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8555" sha1="hswgi58tegnt8a0afh0re94ecxttmj1" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-53219-14 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၄:၁၇၊ ၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>hswgi58tegnt8a0afh0re94ecxttmj1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Thal Oo Maung</title>
    <ns>3</ns>
    <id>292346</id>
    <revision>
      <id>1056162</id>
      <timestamp>2026-10-03T14:17:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1056162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8549" sha1="sqy7yxzareckav8u14akcxrsczvs7ie" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Thal Oo Maung ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၄:၁၇၊ ၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>sqy7yxzareckav8u14akcxrsczvs7ie</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အသံဇာတ်လမ်းများ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>292347</id>
    <revision>
      <id>1056165</id>
      <timestamp>2026-10-03T15:00:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;ဤကဏ္ဍသည် အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ရေဒီယိုဇာတ်လမ်းများနှင့် အသံဖိုင်အခြေပြု ဖျော်ဖြေရေး အကြောင်းအရာများပါဝင်သော ဆောင်းပါးများအတ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1056165</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="440" sha1="dkc3q046m7mwyaxmip0ry5d3blrybfo" xml:space="preserve">ဤကဏ္ဍသည် အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ရေဒီယိုဇာတ်လမ်းများနှင့် အသံဖိုင်အခြေပြု ဖျော်ဖြေရေး အကြောင်းအရာများပါဝင်သော ဆောင်းပါးများအတွက် ဖြစ်သည်။

[[ကဏ္ဍ:အနုပညာ]]
[[ကဏ္ဍ:အသံ]]</text>
      <sha1>dkc3q046m7mwyaxmip0ry5d3blrybfo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသံဇာတ်လမ်းများ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292348</id>
    <revision>
      <id>1056166</id>
      <timestamp>2026-10-03T15:02:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အသံဇာတ်လမ်း''' ({{lang-en|Radio drama}}) ဆိုသည်မှာ ရုပ်ပုံ သို့မဟုတ် ရုပ်မြင်ပုံရိပ်များကို မသုံးဘဲ အသံဖြင့်သာ သရုပ်ဖော်တင်ဆက်သည့် အနုပညာ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1056166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1781" sha1="e5l3wgwqyje8hqtxu57rwjh456mdnvk" xml:space="preserve">'''အသံဇာတ်လမ်း''' ({{lang-en|Radio drama}}) ဆိုသည်မှာ ရုပ်ပုံ သို့မဟုတ် ရုပ်မြင်ပုံရိပ်များကို မသုံးဘဲ အသံဖြင့်သာ သရုပ်ဖော်တင်ဆက်သည့် အနုပညာပုံစံတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ နားဆင်သူ၏ စိတ်ကူးထဲတွင် ဇာတ်ကောင်များနှင့် ဇာတ်ကွက်များ ပေါ်လွင်လာစေရန်အတွက် စကားပြောဆိုမှု၊ တေးဂီတနှင့် နောက်ခံအသံ သက်ရောက်မှုများကို အဓိကထား အသုံးပြုသည်။ 

အသံဇာတ်လမ်းများတွင် ရေဒီယိုပြဇာတ်များ၊ ကတ်ဆက်ဇာတ်လမ်းများနှင့် ပုံပြင်များ အပါအဝင် မှုခင်းစုံထောက်၊ ခြောက်ခြားဖွယ်သရဲဇာတ်လမ်းများ၊ အချစ်၊ သိပ္ပံစိတ်ကူးယဉ်၊ သမိုင်းနောက်ခံနှင့် ဓမ္မသင်ခန်းစာပေး ဇာတ်လမ်းများ စသည့် အမျိုးအစားစုံလင်စွာ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |title=Radio drama|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Radio_drama |website=Wikipedia |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:အသံဇာတ်လမ်းများ]]
{{Stub}}</text>
      <sha1>e5l3wgwqyje8hqtxu57rwjh456mdnvk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-53068-98</title>
    <ns>3</ns>
    <id>292349</id>
    <revision>
      <id>1056167</id>
      <timestamp>2026-10-03T15:17:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1056167</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8555" sha1="q8cnllkjq36qrh09taopxvzbl8uxlik" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-53068-98 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၅:၁၇၊ ၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>q8cnllkjq36qrh09taopxvzbl8uxlik</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြန်မာအသံဇာတ်လမ်းများ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292350</id>
    <revision>
      <id>1056169</id>
      <timestamp>2026-10-03T15:36:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''မြန်မာ့အသံဇာတ်လမ်းများ''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် ကက်ဆက်တိပ်ခွေခေတ်က အလွန်ခေတ်စားခဲ့သော အသံဖြင့် သရုပ်ဖော်တင်ဆက်သည့် ဖျေ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1056169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3062" sha1="43yeq1cc4q4lslo76mglsxjsf0stov1" xml:space="preserve">'''မြန်မာ့အသံဇာတ်လမ်းများ''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် ကက်ဆက်တိပ်ခွေခေတ်က အလွန်ခေတ်စားခဲ့သော အသံဖြင့် သရုပ်ဖော်တင်ဆက်သည့် ဖျော်ဖြေရေးအနုပညာတစ်ခုဖြစ်သည်။ အသံဇာတ်လမ်းများသည် ရေဒီယိုမှ ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည့် အသံလွှင့်ပြဇာတ်များကို အခြေခံ၍ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် ကက်ဆက်တိပ်ခွေများဖြင့် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖြန့်ချိကာ လူထုကြားတွင် အလွန်ရေပန်းစားသော ဖျော်ဖြေရေးပုံစံတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထိုသို့သော ဖျော်ဖြေမှုများတွင် မြန်မာ့အသံနှင့် ရုပ်မြင်သံကြားမှလည်း ပြည်သူများ ပမာနားဆင်နိုင်ရန်အတွက် စိတ်ဝင်စားဖွယ် အသံဇာတ်လမ်းစဉ်များကို စဉ်ဆက်မပြတ် ထုတ်လွှင့်တင်ဆက်ပေးလျက်ရှိသည်။ မြန်မာကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများတွင် စွန့်စားခန်း၊ ဟာသ၊ အချစ်၊ မိသားစု၊ သမိုင်း၊ ဒဏ္ဍာရီ၊ စုံထောက်နှင့် သည်းထိတ်ရင်ဖိုစသည့် အမျိုးအစားစုံလင်လှသော ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းပေါင်း (၅၀၃)ကျော်အထိထုတ်လုပ်ဖြန့်ချီခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web
|title=ဇာတ်လမ်းပမာနားဆင်စရာ
|url=https://mrtv.gov.mm/en/radio-jaattlmpmaanaachngcraa
|website=မြန်မာ့အသံနှင့် ရုပ်မြင်သံကြား (MRTV)
|publisher=မြန်မာ့အသံနှင့် ရုပ်မြင်သံကြား
|language=my
|access-date=၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=ရှေးကတေးသံ မင်္ဂလာရှိလို့နေပြန် |url=https://www.moi.gov.mm/npe/rekttesn-mngglaariliunepn |website=News and Periodical Enterprise |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}&lt;/ref&gt;
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:အသံဇာတ်လမ်းများ]]
{{Stub}}</text>
      <sha1>43yeq1cc4q4lslo76mglsxjsf0stov1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မြန်မာအသံသရုပ်ဆောင်များ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>292351</id>
    <revision>
      <id>1056171</id>
      <timestamp>2026-10-03T15:46:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံသားအလိုက် အသံသရုပ်ဆောင်များ]]&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1056171</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="117" sha1="f8fpe18t4ge6boedb8kve0e1oogs9aa" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံသားအလိုက် အသံသရုပ်ဆောင်များ]]</text>
      <sha1>f8fpe18t4ge6boedb8kve0e1oogs9aa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အသံသရုပ်ဆောင်များ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>292352</id>
    <revision>
      <id>1056172</id>
      <timestamp>2026-10-03T15:49:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[ကဏ္ဍ:မြန်မာအသံသရုပ်ဆောင်များ]]&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1056172</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86" sha1="d9xpf45ahjn5k3sgoy637204wz2dxjw" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:မြန်မာအသံသရုပ်ဆောင်များ]]</text>
      <sha1>d9xpf45ahjn5k3sgoy637204wz2dxjw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292353</id>
    <redirect title="မြန်မာအသံဇာတ်လမ်းများ" />
    <revision>
      <id>1056175</id>
      <timestamp>2026-10-03T15:58:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <comment>စာမျက်နှာကို [[မြန်မာအသံဇာတ်လမ်းများ]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည်</comment>
      <origin>1056175</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77" sha1="lsrhqmtuv4lwfm2yd6q6i331ciisfov" xml:space="preserve">#REDIRECT [[မြန်မာအသံဇာတ်လမ်းများ]]</text>
      <sha1>lsrhqmtuv4lwfm2yd6q6i331ciisfov</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး အသံသရုပ်ဆောင်များ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>292354</id>
    <revision>
      <id>1056177</id>
      <timestamp>2026-10-03T16:02:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[ကဏ္ဍ:မြန်မာအသံသရုပ်ဆောင်များ]]&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1056177</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86" sha1="d9xpf45ahjn5k3sgoy637204wz2dxjw" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:မြန်မာအသံသရုပ်ဆောင်များ]]</text>
      <sha1>d9xpf45ahjn5k3sgoy637204wz2dxjw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြန်မာအသံသရုပ်ဆောင်များစာရင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292355</id>
    <revision>
      <id>1056183</id>
      <timestamp>2026-10-03T16:47:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{expand list|date=October 2026}} အောက်ပါစာရင်းသည် မြန်မာ့အသံ ရေဒီယိုဇာတ်လမ်းများနှင့် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်းများတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသော ထင်ရှာ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1056183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1153" sha1="q3xoqyokuw4ph4s8nrqtrf0812bhese" xml:space="preserve">{{expand list|date=October 2026}}
အောက်ပါစာရင်းသည် မြန်မာ့အသံ ရေဒီယိုဇာတ်လမ်းများနှင့် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်းများတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသော ထင်ရှားသည့် အသံသရုပ်ဆောင်များစာရင်းဖြစ်သည်။

==အမျိုးသားအသံသရုပ်များ==
*[[မောင်ကြေးမုံ (ဂီတစာဆို)|ဂီတစာဆို မောင်ကြေးမုံ]]
*[[တွံတေးသိန်းတန်]]
*[[ဟင်္သာတထွန်းရင်]]
*[[ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]]

== အမျိုးသမီးအသံသရုပ်များ==
*[[တင်တင်နွဲ့]]
*[[ဆွေဇင်ထိုက်]]
*[[ဓနုဖြူကြည်ကြည်သိန်း]]

==ကိုးကား==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာအသံသရုပ်ဆောင်များ]]
{{Stub}}</text>
      <sha1>q3xoqyokuw4ph4s8nrqtrf0812bhese</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.ထ.က - ကျွဲပွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292356</id>
    <revision>
      <id>1056184</id>
      <timestamp>2026-10-03T16:52:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.ထ.က - ကျွဲပွဲ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[အုတ်တွင်းမြို့နယ်]]၊ [[ကျွဲပွဲမြို့]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခု...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1056184</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="779" sha1="0de6i2e5yjxmfeze0fri4drtopkqub3" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က - ကျွဲပွဲ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[အုတ်တွင်းမြို့နယ်]]၊ [[ကျွဲပွဲမြို့]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၈၁၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/oktwin-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:အုတ်တွင်းမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]

{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>0de6i2e5yjxmfeze0fri4drtopkqub3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.ထ.က - ညောင်ခြေထောက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292357</id>
    <revision>
      <id>1056185</id>
      <timestamp>2026-10-03T16:54:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.ထ.က - ညောင်ခြေထောက်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[အုတ်တွင်းမြို့နယ်]]၊ ညောင်ခြေထောက်ရွာ၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်|ညောင်ခြေထောက်ရွ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1056185</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1001" sha1="a1wj2o22kyxrga05beqwg1fjkoiigeq" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က - ညောင်ခြေထောက်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[အုတ်တွင်းမြို့နယ်]]၊ [[ညောင်ခြေထောက်ရွာ၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်|ညောင်ခြေထောက်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၉၉၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/oktwin-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

{{coord|18.614419583418808| 96.41773222563772|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[ကဏ္ဍ:အုတ်တွင်းမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]

{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>a1wj2o22kyxrga05beqwg1fjkoiigeq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.ထ.က - တပ်နယ် (အုတ်တွင်းမြို့နယ်)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292358</id>
    <revision>
      <id>1056186</id>
      <timestamp>2026-10-03T16:57:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.ထ.က - တပ်နယ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[အုတ်တွင်းမြို့နယ်]]၊ [[ပေါက်တောရွာ၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်|ပေါက်တောရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1056186</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="859" sha1="gp5p71ojn1cckfiy98bz2tid3sptwhk" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က - တပ်နယ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[အုတ်တွင်းမြို့နယ်]]၊ [[ပေါက်တောရွာ၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်|ပေါက်တောရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၅၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/oktwin-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:အုတ်တွင်းမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]

{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>gp5p71ojn1cckfiy98bz2tid3sptwhk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.ထ.က - တပ်နယ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292359</id>
    <revision>
      <id>1056188</id>
      <timestamp>2026-10-03T16:58:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>[[အ.ထ.က - တပ်နယ်]] စာမျက်နှာကို [[အ.ထ.က - တပ်နယ် (ရွှေကျင်မြို့နယ်)]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1056188</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="97" sha1="bo9gfhkyb8fj5v9wysssv1is5nhiuys" xml:space="preserve">#REDIRECT [[အ.ထ.က - တပ်နယ် (ရွှေကျင်မြို့နယ်)]]</text>
      <sha1>bo9gfhkyb8fj5v9wysssv1is5nhiuys</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056189</id>
      <parentid>1056188</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T16:59:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>[[အ.ထ.က - တပ်နယ် (ရွှေကျင်မြို့နယ်)]] သို့ ပြန်ညွှန်းကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်</comment>
      <origin>1056189</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="480" sha1="t0iozbqpoty4311kd0iuu9ocmuv6jdn" xml:space="preserve">
မြန်မာနိုင်ငံတွင် '''အ.ထ.က - တပ်နယ်''' အမည်ဖြင့် အောက်ပါအခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းများ ရှိသည်။

** [[အ.ထ.က - တပ်နယ် (အုတ်တွင်းမြို့နယ်)]]
* [[အ.ထ.က - တပ်နယ် (ရွှေကျင်မြို့နယ်)]]

{{သံတူကြောင်းကွဲ}}</text>
      <sha1>t0iozbqpoty4311kd0iuu9ocmuv6jdn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-53236-52</title>
    <ns>3</ns>
    <id>292360</id>
    <revision>
      <id>1056194</id>
      <timestamp>2026-10-03T18:18:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1056194</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8555" sha1="6qvse2jaldt11jbdi2ppfn9szeg8z15" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-53236-52 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၈:၁၈၊ ၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>6qvse2jaldt11jbdi2ppfn9szeg8z15</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.ထ.က - ထန်းကုန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292361</id>
    <revision>
      <id>1056199</id>
      <timestamp>2026-10-04T00:19:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.ထ.က - ထန်းကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[အုတ်တွင်းမြို့နယ်]]၊ [[ထန်းကုန်းရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်|ထန်းကုန်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပည...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1056199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="962" sha1="pkvlw1n9yq1qn1e62vtc2wkws350r9d" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က - ထန်းကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[အုတ်တွင်းမြို့နယ်]]၊ [[ထန်းကုန်းရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်|ထန်းကုန်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၇၉၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/oktwin-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

{{coord|19.184333877890264| 96.29618703735022|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[ကဏ္ဍ:အုတ်တွင်းမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]

{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>pkvlw1n9yq1qn1e62vtc2wkws350r9d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056202</id>
      <parentid>1056199</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T00:24:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1056202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="964" sha1="spv7cq2xkucyn8z0131f9diqn68r8ff" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က - ထန်းကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[အုတ်တွင်းမြို့နယ်]]၊ [[ထန်းကုန်းရွာ၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်|ထန်းကုန်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၇၉၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/oktwin-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

{{coord|18.899338994031833| 96.4491158166433|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[ကဏ္ဍ:အုတ်တွင်းမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]

{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>spv7cq2xkucyn8z0131f9diqn68r8ff</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.ထ.က - ဘိုကုန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292362</id>
    <revision>
      <id>1056200</id>
      <timestamp>2026-10-04T00:21:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.ထ.က - ဘိုကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[အုတ်တွင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဘိုကုန်းရွာ၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်|ဘိုကုန်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1056200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="866" sha1="jumfsco3slw12moslmq3hegh8agukfh" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က - ဘိုကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[အုတ်တွင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဘိုကုန်းရွာ၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်|ဘိုကုန်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၈၉၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/oktwin-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}


[[ကဏ္ဍ:အုတ်တွင်းမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]

{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>jumfsco3slw12moslmq3hegh8agukfh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.ထ.က - ဗောဓိကုန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292363</id>
    <revision>
      <id>1056201</id>
      <timestamp>2026-10-04T00:23:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.ထ.က - ဗောဓိကုန်း ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[အုတ်တွင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဗောဓိကုန်းရွာ၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်|ဗောဓိကုန်းရွာ]]ရှိ အခြ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1056201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="975" sha1="9h7yk0i5rsezuq8t4bmr3bymxk3iino" xml:space="preserve">'''အ.ထ.က - ဗောဓိကုန်း ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[အုတ်တွင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဗောဓိကုန်းရွာ၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်|ဗောဓိကုန်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၉၉၆ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/oktwin-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

{{coord|18.835942054190134| 96.34009765273096|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[ကဏ္ဍ:အုတ်တွင်းမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]

{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>9h7yk0i5rsezuq8t4bmr3bymxk3iino</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ခမိုမဲကျွန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292364</id>
    <revision>
      <id>1056203</id>
      <timestamp>2026-10-04T00:34:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{Infobox islands | name                    = ခမိုမဲကျွန်း  | image                   = Heishiiwa Rock Esashi.jpg | image_caption           = Heishi Rock is an attraction at Kamome Island.(April 2007) | image_size              =  | locator_map             =  | native_name             = 鷗島, ''Kamome Jima'' | nativ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1056203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4035" sha1="c496ru14llo4xemh62ymwgkfvgiaol7" xml:space="preserve">{{Infobox islands
| name                    = ခမိုမဲကျွန်း 
| image                   = Heishiiwa Rock Esashi.jpg
| image_caption           = Heishi Rock is an attraction at Kamome Island.(April 2007)
| image_size              = 
| locator_map             = 
| native_name             = 鷗島, ''Kamome Jima''
| native_name_link        = Japanese Language
| nickname                = 
| location                = [[East Asia]]
| coordinates             = {{coord|41.867781|N|140.1143|E|display=inline,title}}
| archipelago             = Japanese archipelago
| total_islands           = 
| major_islands           = 
| area_km2                = 
| length_km               = 
| width_km                = 
| coastline_km            = 2.6
| highest_mount           = [[Mount Kamui (Okushiri)|Mount Kamui]]
| elevation_m             = 27.6
| country                 = Japan
| country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefectures]]
| country_admin_divisions = Hokkaidō
| country_admin_divisions_title_1 = [[Subprefectures in Hokkaidō|Subprefectures]]
| country_admin_divisions_1 = [[Hiyama Subprefecture]]
| country_admin_divisions_title_2 = [[Districts of Japan|District]]
| country_admin_divisions_2 = [[Hiyama District, Hokkaidō|Hiyama District]]
| country_capital         = 
| country_largest_city    = 
| country_largest_city_population = 
| country_leader_title    = 
| country_leader_name     = 
| population              = 
| population_as_of        = 
| density_km2             = 
| ethnic_groups           = 
| additional_info         = 
}}

'''ခမိုမဲကျွန်း''' (鷗島, ခမိုမဲဂျိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၊ [[ဟော့ကိုင်းဒိုး]]၊ အဲဆရှိမြို့၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်း ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်ထဲတွင် ရှိသည်။ ဤကျွန်းသည် အဲဆရှိဆိပ်ကမ်း၏ အကာအရံအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေးသည်။ ကျွန်းတွင် များစွာသော သမိုင်းဝင်နေရာများ ရှိသည်။ ကျွန်းကို &quot;ဟိယမခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်&quot; ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် ထိန်းသိမ်းထားသည်။ နှစ်စဉ် ဇူလိုင်လရောက်သည့်အခါတိုင်း နှစ်ရက်ကြာကျင်းပသည့် ပွဲတော်တစ်ခု ရှိသည်။ ထိုပွဲတော်သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ လူအများသည် ရေကူးခြင်း၊ ပျော်ပွဲစားထွက်ခြင်း၊ ငါးဖမ်းခြင်းနှင့် အခြားလှုပ်ရှားမှုများလုပ်ရန်အတွက် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ကျွန်းသို့ လာရောက်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;hiyama-hokkaido-gov&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.pref.hokkaido.lg.jp/ks/skn/environ/parks/hiyama.htm|script-title=ja:檜山道立自然公園|year=2006|work=Home page of the Hokkaido government|publisher=HOKKAIDO GOVERNMENT|language=Japanese|accessdate=2009-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20170624212829/http://www.pref.hokkaido.lg.jp/ks/skn/environ/parks/hiyama.htm|archive-date=2017-06-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=r1/&gt;

==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Kamome Island (Hiyama)}}
*[https://books.google.com/books?id=T0XDuBKL2tYC&amp;pg=PA63 Images of the rope renewal festival]

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>c496ru14llo4xemh62ymwgkfvgiaol7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056204</id>
      <parentid>1056203</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T00:34:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1056204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4130" sha1="hdugclka7zaogahxlfp5xw1kuwu5gpn" xml:space="preserve">{{Infobox islands
| name                    = ခမိုမဲကျွန်း 
| image                   = Heishiiwa Rock Esashi.jpg
| image_caption           = Heishi Rock is an attraction at Kamome Island.(April 2007)
| image_size              = 
| locator_map             = 
| native_name             = 鷗島, ''Kamome Jima''
| native_name_link        = Japanese Language
| nickname                = 
| location                = [[East Asia]]
| coordinates             = {{coord|41.867781|N|140.1143|E|display=inline,title}}
| archipelago             = Japanese archipelago
| total_islands           = 
| major_islands           = 
| area_km2                = 
| length_km               = 
| width_km                = 
| coastline_km            = 2.6
| highest_mount           = [[Mount Kamui (Okushiri)|Mount Kamui]]
| elevation_m             = 27.6
| country                 = Japan
| country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefectures]]
| country_admin_divisions = Hokkaidō
| country_admin_divisions_title_1 = [[Subprefectures in Hokkaidō|Subprefectures]]
| country_admin_divisions_1 = [[Hiyama Subprefecture]]
| country_admin_divisions_title_2 = [[Districts of Japan|District]]
| country_admin_divisions_2 = [[Hiyama District, Hokkaidō|Hiyama District]]
| country_capital         = 
| country_largest_city    = 
| country_largest_city_population = 
| country_leader_title    = 
| country_leader_name     = 
| population              = 
| population_as_of        = 
| density_km2             = 
| ethnic_groups           = 
| additional_info         = 
}}

'''ခမိုမဲကျွန်း''' (鷗島, ခမိုမဲဂျိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၊ [[ဟော့ကိုင်းဒိုး]]၊ အဲဆရှိမြို့၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်း ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်ထဲတွင် ရှိသည်။ ဤကျွန်းသည် အဲဆရှိဆိပ်ကမ်း၏ အကာအရံအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေးသည်။ ကျွန်းတွင် များစွာသော သမိုင်းဝင်နေရာများ ရှိသည်။ ကျွန်းကို &quot;ဟိယမခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်&quot; ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် ထိန်းသိမ်းထားသည်။ နှစ်စဉ် ဇူလိုင်လရောက်သည့်အခါတိုင်း နှစ်ရက်ကြာကျင်းပသည့် ပွဲတော်တစ်ခု ရှိသည်။ ထိုပွဲတော်သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ လူအများသည် ရေကူးခြင်း၊ ပျော်ပွဲစားထွက်ခြင်း၊ ငါးဖမ်းခြင်းနှင့် အခြားလှုပ်ရှားမှုများလုပ်ရန်အတွက် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ကျွန်းသို့ လာရောက်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;hiyama-hokkaido-gov&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.pref.hokkaido.lg.jp/ks/skn/environ/parks/hiyama.htm|script-title=ja:檜山道立自然公園|year=2006|work=Home page of the Hokkaido government|publisher=HOKKAIDO GOVERNMENT|language=Japanese|accessdate=2009-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20170624212829/http://www.pref.hokkaido.lg.jp/ks/skn/environ/parks/hiyama.htm|archive-date=2017-06-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=r1/&gt;

==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Kamome Island (Hiyama)}}
*[https://books.google.com/books?id=T0XDuBKL2tYC&amp;pg=PA63 Images of the rope renewal festival]

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>hdugclka7zaogahxlfp5xw1kuwu5gpn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အဝရှိမကျွန်း၊ နီးဂတ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292365</id>
    <revision>
      <id>1056207</id>
      <timestamp>2026-10-04T00:42:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot; '''အဝရှိမ''' (粟島 သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[နီးဂတခရိုင်]]မြောက်ပိုင်း၊ မုရခမိမြို့၏ အနောက်ဘက် ခ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1056207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1271" sha1="kpqpnqvokxu7fhtrfz68s6q7zhmebk2" xml:space="preserve">
'''အဝရှိမ''' (粟島 သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[နီးဂတခရိုင်]]မြောက်ပိုင်း၊ မုရခမိမြို့၏ အနောက်ဘက် ခန့်မှန်းခြေ ၃၀ ကီလိုမီတာ (၁၉ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ 

ကျွန်းသည် နီးဂတခရိုင်၊ အိဝဖုနဲဒေသ၊ အဝရှိမရွာ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် အချက်အလက်များအရ ကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၃၅၃ ဦး နေထိုင်ကြသည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
==ရာသီဥတု==
==အရေးပါသည့် ငှက်ဧရိယာ==
==ပိုမိုကြည့်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကားး==
{{reflist}}</text>
      <sha1>kpqpnqvokxu7fhtrfz68s6q7zhmebk2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056218</id>
      <parentid>1056207</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T04:25:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* သမိုင်းကြောင်း */</comment>
      <origin>1056218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2890" sha1="5y15z307qkihvnzfwpv200hcvkjs20i" xml:space="preserve">
'''အဝရှိမ''' (粟島 သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[နီးဂတခရိုင်]]မြောက်ပိုင်း၊ မုရခမိမြို့၏ အနောက်ဘက် ခန့်မှန်းခြေ ၃၀ ကီလိုမီတာ (၁၉ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ 

ကျွန်းသည် နီးဂတခရိုင်၊ အိဝဖုနဲဒေသ၊ အဝရှိမရွာ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် အချက်အလက်များအရ ကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၃၅၃ ဦး နေထိုင်ကြသည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
အဝရှိမကျွန်းတွင် အနည်းဆုံး ဂျောမွန်းခေတ်ကာလကတည်းက လူများနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များသည် ကျွန်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေရှိ မတူညီသည့်နေရာငါးခုတွင် ဂျောမွန်းခေတ်အိုးခြမ်းကွဲများကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း ယယောအိခေတ်နှင့် ခိုဖွန်းခေတ်ကာလတို့တွင် လူအခြေချနေထိုင်ခဲ့သည်ဟူသည့် အထောက်အထားကိုမူ တွေ့ရပေ။ မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ၁၉၀၉ ခုနှစ်တွင် အဆဟိမုရရွာကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုရွာသည် နီးဂတခရိုင်၊ အိဝဖုနဲဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် တည်ရှိသည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ် နီးဂတငလျင်၏ ဗဟိုချက်သည် အဝရှိမကျွန်း၏ အနီးအနားတွင် ဖြစ်ခဲ့သည်။

==ရာသီဥတု==
==အရေးပါသည့် ငှက်ဧရိယာ==
==ပိုမိုကြည့်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကားး==
{{reflist}}</text>
      <sha1>5y15z307qkihvnzfwpv200hcvkjs20i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056219</id>
      <parentid>1056218</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T04:26:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ရာသီဥတု */</comment>
      <origin>1056219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2864" sha1="7971z7ifnujcylwo59c32ajwhskmjrs" xml:space="preserve">
'''အဝရှိမ''' (粟島 သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[နီးဂတခရိုင်]]မြောက်ပိုင်း၊ မုရခမိမြို့၏ အနောက်ဘက် ခန့်မှန်းခြေ ၃၀ ကီလိုမီတာ (၁၉ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ 

ကျွန်းသည် နီးဂတခရိုင်၊ အိဝဖုနဲဒေသ၊ အဝရှိမရွာ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် အချက်အလက်များအရ ကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၃၅၃ ဦး နေထိုင်ကြသည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
အဝရှိမကျွန်းတွင် အနည်းဆုံး ဂျောမွန်းခေတ်ကာလကတည်းက လူများနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များသည် ကျွန်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေရှိ မတူညီသည့်နေရာငါးခုတွင် ဂျောမွန်းခေတ်အိုးခြမ်းကွဲများကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း ယယောအိခေတ်နှင့် ခိုဖွန်းခေတ်ကာလတို့တွင် လူအခြေချနေထိုင်ခဲ့သည်ဟူသည့် အထောက်အထားကိုမူ တွေ့ရပေ။ မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ၁၉၀၉ ခုနှစ်တွင် အဆဟိမုရရွာကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုရွာသည် နီးဂတခရိုင်၊ အိဝဖုနဲဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် တည်ရှိသည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ် နီးဂတငလျင်၏ ဗဟိုချက်သည် အဝရှိမကျွန်း၏ အနီးအနားတွင် ဖြစ်ခဲ့သည်။

==အရေးပါသည့် ငှက်ဧရိယာ==
==ပိုမိုကြည့်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကားး==
{{reflist}}</text>
      <sha1>7971z7ifnujcylwo59c32ajwhskmjrs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056220</id>
      <parentid>1056219</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T04:27:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* အရေးပါသည့် ငှက်ဧရိယာ */</comment>
      <origin>1056220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3092" sha1="6211rhff2crlmll0l362v4xnuoxr35n" xml:space="preserve">
'''အဝရှိမ''' (粟島 သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[နီးဂတခရိုင်]]မြောက်ပိုင်း၊ မုရခမိမြို့၏ အနောက်ဘက် ခန့်မှန်းခြေ ၃၀ ကီလိုမီတာ (၁၉ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ 

ကျွန်းသည် နီးဂတခရိုင်၊ အိဝဖုနဲဒေသ၊ အဝရှိမရွာ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် အချက်အလက်များအရ ကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၃၅၃ ဦး နေထိုင်ကြသည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
အဝရှိမကျွန်းတွင် အနည်းဆုံး ဂျောမွန်းခေတ်ကာလကတည်းက လူများနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များသည် ကျွန်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေရှိ မတူညီသည့်နေရာငါးခုတွင် ဂျောမွန်းခေတ်အိုးခြမ်းကွဲများကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း ယယောအိခေတ်နှင့် ခိုဖွန်းခေတ်ကာလတို့တွင် လူအခြေချနေထိုင်ခဲ့သည်ဟူသည့် အထောက်အထားကိုမူ တွေ့ရပေ။ မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ၁၉၀၉ ခုနှစ်တွင် အဆဟိမုရရွာကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုရွာသည် နီးဂတခရိုင်၊ အိဝဖုနဲဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် တည်ရှိသည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ် နီးဂတငလျင်၏ ဗဟိုချက်သည် အဝရှိမကျွန်း၏ အနီးအနားတွင် ဖြစ်ခဲ့သည်။

==အရေးကြီးသည့် ငှက်ဧရိယာ==
ကျွန်းသည် အရေးကြီးသည့် ငှက်ဧရိယာ  (IBA)  အဖြစ် BirdLife International ၏ သတ်မှတ်ထားခြင်းကို ခံရသည်။

==ပိုမိုကြည့်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကားး==
{{reflist}}</text>
      <sha1>6211rhff2crlmll0l362v4xnuoxr35n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056222</id>
      <parentid>1056220</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T04:27:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1056222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3187" sha1="ks55nkilxzhjo73ewrab6tto61ih8jo" xml:space="preserve">
'''အဝရှိမ''' (粟島 သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[နီးဂတခရိုင်]]မြောက်ပိုင်း၊ မုရခမိမြို့၏ အနောက်ဘက် ခန့်မှန်းခြေ ၃၀ ကီလိုမီတာ (၁၉ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ 

ကျွန်းသည် နီးဂတခရိုင်၊ အိဝဖုနဲဒေသ၊ အဝရှိမရွာ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် အချက်အလက်များအရ ကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၃၅၃ ဦး နေထိုင်ကြသည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
အဝရှိမကျွန်းတွင် အနည်းဆုံး ဂျောမွန်းခေတ်ကာလကတည်းက လူများနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များသည် ကျွန်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေရှိ မတူညီသည့်နေရာငါးခုတွင် ဂျောမွန်းခေတ်အိုးခြမ်းကွဲများကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း ယယောအိခေတ်နှင့် ခိုဖွန်းခေတ်ကာလတို့တွင် လူအခြေချနေထိုင်ခဲ့သည်ဟူသည့် အထောက်အထားကိုမူ တွေ့ရပေ။ မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ၁၉၀၉ ခုနှစ်တွင် အဆဟိမုရရွာကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုရွာသည် နီးဂတခရိုင်၊ အိဝဖုနဲဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် တည်ရှိသည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ် နီးဂတငလျင်၏ ဗဟိုချက်သည် အဝရှိမကျွန်း၏ အနီးအနားတွင် ဖြစ်ခဲ့သည်။

==အရေးကြီးသည့် ငှက်ဧရိယာ==
ကျွန်းသည် အရေးကြီးသည့် ငှက်ဧရိယာ  (IBA)  အဖြစ် BirdLife International ၏ သတ်မှတ်ထားခြင်းကို ခံရသည်။

==ပိုမိုကြည့်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကားး==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>ks55nkilxzhjo73ewrab6tto61ih8jo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056223</id>
      <parentid>1056222</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T04:28:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပြင်ပလင့်များ */</comment>
      <origin>1056223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3300" sha1="ma2n7pcoshd858xa4xl62cu8k7qtvme" xml:space="preserve">
'''အဝရှိမ''' (粟島 သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[နီးဂတခရိုင်]]မြောက်ပိုင်း၊ မုရခမိမြို့၏ အနောက်ဘက် ခန့်မှန်းခြေ ၃၀ ကီလိုမီတာ (၁၉ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ 

ကျွန်းသည် နီးဂတခရိုင်၊ အိဝဖုနဲဒေသ၊ အဝရှိမရွာ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် အချက်အလက်များအရ ကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၃၅၃ ဦး နေထိုင်ကြသည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
အဝရှိမကျွန်းတွင် အနည်းဆုံး ဂျောမွန်းခေတ်ကာလကတည်းက လူများနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များသည် ကျွန်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေရှိ မတူညီသည့်နေရာငါးခုတွင် ဂျောမွန်းခေတ်အိုးခြမ်းကွဲများကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း ယယောအိခေတ်နှင့် ခိုဖွန်းခေတ်ကာလတို့တွင် လူအခြေချနေထိုင်ခဲ့သည်ဟူသည့် အထောက်အထားကိုမူ တွေ့ရပေ။ မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ၁၉၀၉ ခုနှစ်တွင် အဆဟိမုရရွာကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုရွာသည် နီးဂတခရိုင်၊ အိဝဖုနဲဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် တည်ရှိသည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ် နီးဂတငလျင်၏ ဗဟိုချက်သည် အဝရှိမကျွန်း၏ အနီးအနားတွင် ဖြစ်ခဲ့သည်။

==အရေးကြီးသည့် ငှက်ဧရိယာ==
ကျွန်းသည် အရေးကြီးသည့် ငှက်ဧရိယာ  (IBA)  အဖြစ် BirdLife International ၏ သတ်မှတ်ထားခြင်းကို ခံရသည်။

==ပိုမိုကြည့်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ပြင်ပလင့်များ==
{{commons category-inline|Awashima}}
* [http://www.vill.awashimaura.lg.jp Awashimaura Village Official Website]

==ကိုးကားး==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>ma2n7pcoshd858xa4xl62cu8k7qtvme</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056224</id>
      <parentid>1056223</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T04:29:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1056224</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5066" sha1="b6gug66kban66vpwhqldxsrs3hrth17" xml:space="preserve">{{Infobox Islands
| name                    = အဝရှိမကျွန်း
| image                   = Awashima Island Niigata Aerial photograph.1977.jpg
| image_caption           = Aerial photograph of Awashima in 1977
| image_size              = 
| image_map               = Awashimaura in Niigata Prefecture.png
| map_caption             = 
| native_name             = 粟島
| native_name_link        = 
| nickname                = 
| location                = Sea of Japan
| coordinates             = {{Coord|38|27|13|N|139|14|18|E}}
| archipelago             = 
| total_islands           = 
| major_islands           = 
| area_km2                = 9.86
| length_m                = 6100
| width_m                 = 4400
| coastline_m             = 23000
| highest_mount           = 
| elevation_m             = 265.6
| country                 = Japan
| country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| country_admin_divisions = [[Niigata Prefecture|Niigata]]
| country_admin_divisions_title_1 = [[Districts of Japan|District]]
| country_admin_divisions_1 = [[Iwafune District, Niigata|Iwafune]]
| country_admin_divisions_title_2 = [[Villages of Japan|Village]]
| country_admin_divisions_2 = [[Awashimaura]]
| population              = 353
| population_as_of        = October 2020
| density_km2             = 
| ethnic_groups           = Japanese
| additional_info         = 
}}
[[File:Awashima Island in Summer, Japan - Aerial Video.webm|thumb|250px|thumbtime=0:22|နွေရာသီကာလ အဝရှိမကျွန်း၏ ကောင်းကင်မြင်ကွင်း]]
[[File:Kamaya Area (in Awashima) - 釜谷地区（粟島浦村） - panoramio.jpg|right|250px|thumb|ခမယဧရိယာ]]

'''အဝရှိမ''' (粟島 သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[နီးဂတခရိုင်]]မြောက်ပိုင်း၊ မုရခမိမြို့၏ အနောက်ဘက် ခန့်မှန်းခြေ ၃၀ ကီလိုမီတာ (၁၉ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ 

ကျွန်းသည် နီးဂတခရိုင်၊ အိဝဖုနဲဒေသ၊ အဝရှိမရွာ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် အချက်အလက်များအရ ကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၃၅၃ ဦး နေထိုင်ကြသည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
အဝရှိမကျွန်းတွင် အနည်းဆုံး [[ဂျောမွန်းခေတ်]]ကာလကတည်းက လူများနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များသည် ကျွန်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေရှိ မတူညီသည့်နေရာငါးခုတွင် ဂျောမွန်းခေတ်အိုးခြမ်းကွဲများကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း [[ယယောအိခေတ်]]နှင့် [[ခိုဖွန်းခေတ်]]ကာလတို့တွင် လူအခြေချနေထိုင်ခဲ့သည်ဟူသည့် အထောက်အထားကိုမူ တွေ့ရပေ။ မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ၁၉၀၉ ခုနှစ်တွင် အဆဟိမုရရွာကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုရွာသည် နီးဂတခရိုင်၊ အိဝဖုနဲဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် တည်ရှိသည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ် နီးဂတငလျင်၏ ဗဟိုချက်သည် အဝရှိမကျွန်း၏ အနီးအနားတွင် ဖြစ်ခဲ့သည်။

==အရေးကြီးသည့် ငှက်ဧရိယာ==
ကျွန်းသည် အရေးကြီးသည့် ငှက်ဧရိယာ  (IBA)  အဖြစ် BirdLife International ၏ သတ်မှတ်ထားခြင်းကို ခံရသည်။

==ပိုမိုကြည့်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ပြင်ပလင့်များ==
{{commons category-inline|Awashima}}
* [http://www.vill.awashimaura.lg.jp Awashimaura Village Official Website]

==ကိုးကားး==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>b6gug66kban66vpwhqldxsrs3hrth17</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-53306-81</title>
    <ns>3</ns>
    <id>292366</id>
    <revision>
      <id>1056213</id>
      <timestamp>2026-10-04T03:19:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1056213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8555" sha1="9wadbd88hk6lrbq6zk1irubypuxgvy7" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-53306-81 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၃:၁၉၊ ၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>9wadbd88hk6lrbq6zk1irubypuxgvy7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မိဆွတ်ခဲဂျိမ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292367</id>
    <revision>
      <id>1056226</id>
      <timestamp>2026-10-04T04:38:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot; မိဆွတ်ခဲဂျိမ  (見附島)သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိရှိခဝခရိုင်၊ ဆုဇုမြို့၊ တခဒတဲချောရှိ လူနေထိုင်ခြင်းမရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ က...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1056226</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2529" sha1="buvgtm5wecxz7qyn5obwo9v9it93gtk" xml:space="preserve">
မိဆွတ်ခဲဂျိမ  (見附島)သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိရှိခဝခရိုင်၊ ဆုဇုမြို့၊ တခဒတဲချောရှိ လူနေထိုင်ခြင်းမရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျွန်း၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကြောင့် ဂွန်းခန်းဂျိမ (軍艦島; စစ်သင်္ဘောကျွန်း)ဟူသည့် အမည်ဖြင့် လူသိများသည်။ 

ရှေးခေတ်ဒဏ္ဍာရီများအရ ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းဖြစ်သည့် ခူးခိုင်း (Kūkai) က ကျွန်း၏ အမည်ကို &quot;မဆွတ်ခဲဂျိမ&quot; ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ သူသည် ဆဒိုကျွန်းမှ ခရီးသွားစဉ် ဤကျွန်းကို ပထမဆုံးရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သူ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

မိဆွတ်ခဲဂျိမသည် အရှည် ခန့်မှန်းခြေ ၁၅၀ မီတာ၊ အကျယ် ၅၀ မီတာ၊ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၃၀ မီတာ အတိုင်းတာရှိသည်။ မဆွတ်ခဲဂျိမသည် &quot;နိုတိုဟန်းတိုးအမျိုးသားဥယျာဉ်&quot; ၏ လှပသည့်ရှုခင်းများကို ကြည့်ရှုနိုင်သည့်နေရာအဖြစ် လူသိများကာ ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။

၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုတိုငလျင်လှုပ်ခတ်ပြီးနောက်တွင် အိရှိခဝခရိုင်သည် ကျွန်းကို သုံးဘက်မြင်စကန် (3D scan) ဖတ်ရန် စီစဉ်ခဲ့ပြီး ခရီးသွားများသည် ကျွန်း၏ အတုအယောင်ပုံစံကို ကြည့်ရှုနိုင်မည် ဖြစ်သည်။

==ငလျင်များ==

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>buvgtm5wecxz7qyn5obwo9v9it93gtk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056227</id>
      <parentid>1056226</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T04:38:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1056227</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2624" sha1="ameo1ajr9k4egiox2clvgw9nro8i8h8" xml:space="preserve">
မိဆွတ်ခဲဂျိမ  (見附島)သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိရှိခဝခရိုင်၊ ဆုဇုမြို့၊ တခဒတဲချောရှိ လူနေထိုင်ခြင်းမရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျွန်း၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကြောင့် ဂွန်းခန်းဂျိမ (軍艦島; စစ်သင်္ဘောကျွန်း)ဟူသည့် အမည်ဖြင့် လူသိများသည်။ 

ရှေးခေတ်ဒဏ္ဍာရီများအရ ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းဖြစ်သည့် ခူးခိုင်း (Kūkai) က ကျွန်း၏ အမည်ကို &quot;မဆွတ်ခဲဂျိမ&quot; ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ သူသည် ဆဒိုကျွန်းမှ ခရီးသွားစဉ် ဤကျွန်းကို ပထမဆုံးရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သူ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

မိဆွတ်ခဲဂျိမသည် အရှည် ခန့်မှန်းခြေ ၁၅၀ မီတာ၊ အကျယ် ၅၀ မီတာ၊ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၃၀ မီတာ အတိုင်းတာရှိသည်။ မဆွတ်ခဲဂျိမသည် &quot;နိုတိုဟန်းတိုးအမျိုးသားဥယျာဉ်&quot; ၏ လှပသည့်ရှုခင်းများကို ကြည့်ရှုနိုင်သည့်နေရာအဖြစ် လူသိများကာ ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။

၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုတိုငလျင်လှုပ်ခတ်ပြီးနောက်တွင် အိရှိခဝခရိုင်သည် ကျွန်းကို သုံးဘက်မြင်စကန် (3D scan) ဖတ်ရန် စီစဉ်ခဲ့ပြီး ခရီးသွားများသည် ကျွန်း၏ အတုအယောင်ပုံစံကို ကြည့်ရှုနိုင်မည် ဖြစ်သည်။

==ငလျင်များ==

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>ameo1ajr9k4egiox2clvgw9nro8i8h8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056228</id>
      <parentid>1056227</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T04:40:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1056228</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6274" sha1="n9ktep629ehf9v5ljced55nda5kbr81" xml:space="preserve">{{Infobox islands
| name                     = မိဆွဲခဲဂျိမ
| native_name              = 見附島
| native_name_link         = Japanese Language
| native_name_lang         = Japanese
| image                    = Mitsukejima (Ishikawa) 1.jpg
| image_size               = 
| image_caption            = Mitsukejima in 2014
| image_alt                = 
| image_map                = 
| map_alt                  = 
| map_size                 = 
| map_caption              = 
| pushpin_map              = Japan#Japan Chubu#Japan Ishikawa Prefecture
| pushpin_label            = 
| pushpin_label_position   = 
| pushpin_alt              = 
| pushpin_relief           = yes
| pushpin_caption          = 
| coordinates              = {{Coord|37|23|35|N|137|15|00|E}}
| etymology                = 
| location                 = [[Sea of Japan]]
| grid_reference           = &lt;!-- UK only --&gt;
| archipelago              = 
| waterbody                = 
| total_islands            = 1
| major_islands            = 
| area_km2                 = &lt;!-- or |area_m2= or |area_ha= --&gt;
| area_footnotes           = 
| rank                     = 
| length_m                 = 150
| length_footnotes         = 
| width_m                  = 30
| width_footnotes          = 
| coastline_km             = &lt;!-- or |coastline_m=  --&gt;
| coastline_footnotes      = 
| elevation_m              = 30
| elevation_footnotes      = 
| highest_mount            = 
| country                  = Japan
| country_admin_divisions_title = Prefecture
| country_admin_divisions  = [[Ishikawa Prefecture]]
| country_admin_divisions_title_1 = City
| country_admin_divisions_1 = [[Suzu, Ishikawa|Suzu City]]
| country_admin_divisions_title_2 = District
| country_admin_divisions_2 = Takadate-cho
| country_largest_city_type = 
| country_capital          = 
| country_largest_city     = 
| country_capital_and_largest_city = 
| country_largest_city_population = 
| country_leader_title     = 
| country_leader_name      = 
| country_area_km2         = &lt;!-- or |country_area_m2= or |country_area_ha= --&gt;
| country1                 = 
| country1_admin_divisions_title = 
| country1_admin_divisions = 
| country1_admin_divisions_title_1 = 
| country1_admin_divisions_1 = 
| country1_capital         = 
| country1_largest_city_type = 
| country1_largest_city    = 
| country1_capital_and_largest_city = 
| country1_largest_city_population = 
| country1_leader_title    = 
| country1_leader_name     = 
| country1_area_km2        = &lt;!-- or |country1_area_m2= or |country1_area_ha= --&gt;
| demonym                  = 
| population               = 0
| population_as_of         = 
| population_footnotes     = 
| population_rank          = 
| population_rank_max      = 
| density_km2              = 
| density_rank             = 
| density_footnotes        = 
| languages                = 
| ethnic_groups            = 
| timezone1                = 
| utc_offset1              = 
| timezone1_DST            = 
| utc_offset1_DST          = 
| website                  = 
| additional_info          = 
| footnotes                = 
}}

မိဆွတ်ခဲဂျိမ  (見附島)သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိရှိခဝခရိုင်၊ ဆုဇုမြို့၊ တခဒတဲချောရှိ လူနေထိုင်ခြင်းမရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျွန်း၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကြောင့် ဂွန်းခန်းဂျိမ (軍艦島; စစ်သင်္ဘောကျွန်း)ဟူသည့် အမည်ဖြင့် လူသိများသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|script-title=ja:石川の「軍艦島」見附島で&quot;白骨化&quot;加速 能登地震で崩壊→樹木枯れ |url=https://mainichi.jp/articles/20250614/k00/00m/040/071000c |access-date=15 July 2025 |newspaper=[[Mainichi Shimbun]] |date=June 12, 2025 |language=ja}}&lt;/ref&gt;

ရှေးခေတ်ဒဏ္ဍာရီများအရ ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းဖြစ်သည့် ခူးခိုင်း (Kūkai) က ကျွန်း၏ အမည်ကို &quot;မဆွတ်ခဲဂျိမ&quot; ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ သူသည် ဆဒိုကျွန်းမှ ခရီးသွားစဉ် ဤကျွန်းကို ပထမဆုံးရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သူ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

မိဆွတ်ခဲဂျိမသည် အရှည် ခန့်မှန်းခြေ ၁၅၀ မီတာ၊ အကျယ် ၅၀ မီတာ၊ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၃၀ မီတာ အတိုင်းတာရှိသည်။ မဆွတ်ခဲဂျိမသည် &quot;နိုတိုဟန်းတိုးအမျိုးသားဥယျာဉ်&quot; ၏ လှပသည့်ရှုခင်းများကို ကြည့်ရှုနိုင်သည့်နေရာအဖြစ် လူသိများကာ ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။

၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုတိုငလျင်လှုပ်ခတ်ပြီးနောက်တွင် အိရှိခဝခရိုင်သည် ကျွန်းကို သုံးဘက်မြင်စကန် (3D scan) ဖတ်ရန် စီစဉ်ခဲ့ပြီး ခရီးသွားများသည် ကျွန်း၏ အတုအယောင်ပုံစံကို ကြည့်ရှုနိုင်မည် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|script-title=ja:崩れた見附島 バーチャルで「復元」 来春公開へ 〈１.１大震災〉|url=https://www.hokkoku.co.jp/articles/-/1613967 |access-date=July 15, 2025 |newspaper=Hokkoku Shimbun |date=December 24, 2024|language=ja}}&lt;/ref&gt;

==ငလျင်များ==

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>n9ktep629ehf9v5ljced55nda5kbr81</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၄</title>
    <ns>100</ns>
    <id>292368</id>
    <revision>
      <id>1056239</id>
      <timestamp>2026-10-04T07:22:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{Current events|year=2026|month=10|day=4|content=  &lt;!-- All news items below this line --&gt;    &lt;!-- All news items above this line --&gt;}}&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1056239</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="136" sha1="mkr7pq7trc6nwbq2unczshgxdaiq63y" xml:space="preserve">{{Current events|year=2026|month=10|day=4|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;


&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>mkr7pq7trc6nwbq2unczshgxdaiq63y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1056243</id>
      <parentid>1056239</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T08:41:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1056243</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="939" sha1="5cklbkdca9z76a377nwret098up9zuv" xml:space="preserve">{{Current events|year=2026|month=10|day=4|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;


'''ကျန်းမာရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်'''
*[[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[မြောက်ဦးမြို့]]၏ အရှေ့-အရှေ့မြောက်ဘက် ၂၃ မိုင်ခန့်အကွာ မြေအောက်အနက် ၁၀ ကီလိုမီတာကို ဗဟိုပြု၍ နံနက်အစောပိုင်း ၁၂ နာရီ ၄၂ မိနစ်ခန့်တွင် အင်အား ၅ အဆင့်ရှိသည့် ငလျင်တစ်ခု လှုပ်ရှားသွားကြောင်း မိုးလေဝသဌာနက ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ [https://burmese.dvb.no/post/233039 (DVB)]


&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>5cklbkdca9z76a377nwret098up9zuv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-53310-43</title>
    <ns>3</ns>
    <id>292370</id>
    <revision>
      <id>1056247</id>
      <timestamp>2026-10-04T09:20:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1056247</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8555" sha1="hwad7amgg00rpz4oturnfsmtczxcx58" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-53310-43 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၉:၂၀၊ ၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>hwad7amgg00rpz4oturnfsmtczxcx58</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>