ဝီကီပီးဒီးယား mywiki https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter မီဒီယာ အထူး ဆွေးနွေးချက် အသုံးပြုသူ အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက် ဝီကီပီးဒီးယား ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက် ဖိုင် ဖိုင် ဆွေးနွေးချက် မီဒီယာဝီကီ မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက် တမ်းပလိတ် တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက် အကူအညီ အကူအညီ ဆွေးနွေးချက် ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက် မုခ်ဝ မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက် စာမူကြမ်း စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက် TimedText TimedText talk မော်ဂျူး မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက် Event Event talk 0 2808 1056512 868244 2026-10-07T02:03:20Z Chenzeyan29 141880 1056512 wikitext text/x-wiki [[File:StJohnsAshfield StainedGlass GoodShepherd Face.jpg|thumb|alt=Photo of Jesus Christ|ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များ ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြသည့် ယေရှုခရစ်တော်]] '''ခရစ်ယာန်သာသနာ''' သို့မဟုတ် '''ခရစ်ယာန်ဘာသာ''' ({{lang-en|Christianity}}) သည် [[နာဇရက်မြို့]]သား [[ယေရှု]]၏ ဘဝအသက်တာ၊ သွန်သင်ချက်များ၊ လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် အသေခံခြင်းနှင့် [[ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း]]တို့အပေါ် အခြေခံထားသည့် [[အာဗြဟံဘာသာတရားများ|အာဗြဟံဘာသာတရား]] တစ်ခု ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|title=Christianity|url=https://www.britannica.com/topic/Christianity|website=Encyclopædia Britannica}}</ref> [[သမ္မာကျမ်းစာ]]ကို အခြေခံကျမ်းဂန်အဖြစ် လက်ခံကျင့်သုံးကြပြီး ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များသည် ယေရှုကို [[ဟီဘရူးကျမ်းစာ]] (ဓမ္မဟောင်းကျမ်း) တွင် နိမိတ်ဖတ်ထားသော [[မေရှိယ]] (ခရစ်တော်) နှင့် လူသားတို့၏ ကယ်တင်ရှင်အဖြစ် ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြသည်။ <ref>{{Cite book|title=The Oxford Dictionary of the Christian Church|publisher=Oxford University Press|year=2005|editor=F.L. Cross|editor2=E.A. Livingstone}}</ref> ပထမရာစု အရှေ့အလယ်ပိုင်း (ယုဒပြည်) တွင် [[ဂျူးဘာသာ]]အယူဝါဒ၏ ဂိုဏ်းခွဲငယ်တစ်ခုအနေဖြင့် စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီးနောက် လျင်မြန်စွာ ကြီးထွားလာခဲ့ကာ [[ရောမအင်ပါယာ]] လက်ထက်တွင် အဓိကဘာသာတရား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သမိုင်းကြောင်းတစ်လျှောက် သာသနာပြုလုပ်ငန်းများနှင့် ကမ္ဘာ့နေရာအနှံ့သို့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိမှုများကြောင့် မျက်မှောက်ခေတ်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း [[ကိုးကွယ်သူ သန်း ၂,၄၀၀ ကျော်]] ရှိကာ [[ကမ္ဘာ့လူဦးရေအများဆုံး ကိုးကွယ်ရာ ဘာသာတရား]] အဖြစ် ရပ်တည်လျက် ရှိသည်။ <ref>{{Cite web|title=Global Christianity – A Report on the Size and Distribution of the World's Christian Population|url=https://www.pewresearch.org/religion/2011/12/19/global-christianity-exec/|publisher=Pew Research Center}}</ref> ခရစ်ယာန်သာသနာကို အဓိကအားဖြင့် [[ကက်သလစ်ဘာသာ|ကက်သလစ်]]၊ [[ပရိုတက်စတင့်ဘာသာ|ပရိုတက်စတင့်]] နှင့် [[အော်သိုဒေါ့က်စ် ခရစ်ယာန်ဘာသာ|အော်သိုဒေါ့က်စ်]] ဟူ၍ အဓိက ဂိုဏ်းကြီးသုံးခု ခွဲခြားထားသည်။ == ယေရှု ခရစ်တော် == {{Main article|ယေရှုခရစ်တော်}} ခရစ်ယာန်များ၏ ယုံကြည်မှုမှာ ယေရှုကို ထာဝရဘုရားသခင်၏သားတော် အဖြစ်နှင့် မေရှိယ ([[ယေရှု ခရစ်တော်|ခရစ်တော်]]) အဖြစ် ယုံကြည်ခြင်းဖြစ်သည်။ “မေရှိယ” ဟူသော ဘွဲ့အမည်သည် ဟီဘရူးစာလုံး מָשִׁיחַ (māšiáħ) မှ ဆင်းသက်လာပြီး ဗျာဒိတ်ခံသောသူ ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဂရိဘာသာပြန် Χριστός (Christos) သည် အင်္ဂလိပ်စာလုံး “Christ” ၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။ [[File:Vladimirskaya.jpg|thumb|alt=Christianity|သူငယ်တော်ယေရှုကို မိခင် မာရိနှင့်အတူ သရုပ်ဖော်ပုံ၊ ဗလာဒီမာ၏ သီယိုတိုကို့စ် (၁၂ ရာစု)]] ခရစ်ယာန်များက မေရှိယ ဖြစ်သော ယေရှုသည် လူသားများ၏ ကယ်တင်ရှင်အဖြစ် အဖဘုရားသခင်က ဗျာဒိတ်ပေးထားသောသူဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြပြီး ယေရှုသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ဖော်ပြပါရှိသော ကယ်တင်ရှင်အကြောင်း နိမိတ်များကို ပြည့်စုံစေခြင်းငှာ လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ခရစ်ယာန်တို့၏ မေရှိယ နှင့်ပတ်သက်သော အယူအဆသည် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်သော ဂျူးတို့၏ အယူအဆနှင့် သိသာထင်ရှားစွာ ကွဲပြားသည်။ ခရစ်ယာန်တို့၏ အဓိက ယုံကြည်မှုမှာ ယေရှု၏ အသေခံခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ အပြစ်များသော လူသားများသည် ဘုရားသခင်နှင့် ပြန်လည် သင့်မြတ်ခွင့်ရနိုင်ပြီး၊ ထိုအကြောင်းကြောင့် ဘုရားသခင်ကပေးသည့် ထာဝရအသက်တာအတွက် ကယ်တင်ခြင်း ဆုကျေးဇူးနှင့် ကတိတော်ကိုလည်းကောင်း ယုံကြည်လက်ခံခြင်း ဖြစ်သည်။ == သမ္မာကျမ်း == {{အဓိက|သမ္မာကျမ်း}} ခရစ်ယာန်များ၏ သမ္မာကျမ်းစာတွင် [[ဓမ္မသစ်ကျမ်း]] (၂၇ကျမ်း)နှင့် [[ဓမ္မဟောင်းကျမ်း]] (၃၉ကျမ်း)၊ စုစုပေါင်း ၆၆ ကျမ်းအား ပေါင်းစုထားပြီး ထာဝရဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်တော်ဖြစ်သည်။ ရှင်ဘုရင်မှအစ တံငါသည်အထိ လူ၊ ကျမ်းတတ်ဆရာ၊ ပရောဖက်ပေါင်းများစွာ ရေးသားထားသည့် ကျမ်းစာဖြစ်သည်။ ခရစ်ယာန်များ၏ အခြေပြုကျမ်းစာဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံကျမ်းစာအသင်း]]မှ စာအုပ်များစွာ အခမဲ့ သမ္မာကျမ်းစာများကို ရယူနိင်သည်။ == တရားစီရင်ခြင်းနှင့် ဘုရားသခင် == ခရစ်ယာန် သမိုင်းကြောင်း၏ အစောဆုံးရာစုနှစ်များတွင် ယေရှု၏ သဘာဝနှင့် ပတ်သက်သော ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုများ မြောက်မြားစွာရှိနေစဉ် အချိန်ကာလတွင် ခရစ်ယာန်များက ယေရှုသည် လူ့ဇာတိကို ခံယူသောဘုရားသခင်နှင့် “စစ်မှန်သော ဘုရားသခင်နှင့် စစ်မှန်သော လူသား” (သို့မဟုတ် တစ်ချိန်တည်းတွင် ဘုရားသခင်စစ်စစ်နှင့် လူစစ်စစ်ဖြစ်ခြင်း) ဖြစ်သည်ဟု အများအားဖြင့် ယူဆကြသည်။ ယေရှုသည် လူသားအဖြစ်လုံးလုံးရောက်ရှိပြီး သေမျိုးဖြစ်သော လူသားတို့ကဲ့သို့ နာကျင်မှုဝေဒနာ နှင့် သွေးဆောင်မှုတို့ကို ခံစားခဲ့ရသော်လည်း အပြစ်မှကင်းစင်သူ ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်အဖြစ်ဖြင့် ယေရှုသည် သေခြင်းမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခဲ့သည်။ သမ္မာကျမ်းစာအရ “ဘုရားသခင်က ယေရှုကို သေခြင်းမှ ထမြောက်စေခဲ့သည်”၊ ယေရှုသည် ကောင်းကင်သို့ တက်ကြွသွားခဲ့သည်၊ “ခမည်းတော်၏ လက်ယာဘက်၌ ထိုင်နေတော်မူသည်”၊ ကျန်ရှိသော ကယ်တင်ရှင်အကြောင်း နိမိတ်ဖြစ်သည့် သေခြင်းမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း၊ နောက်ဆုံးသော တရားစီရင်ခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်ကို နောက်ဆုံး ပြန်လည်တည်ထောင်ခြင်းကို ပြည့်စုံစေရန် နောက်ဆုံးအကြိမ် ပြန်လည် ကြွရောက်လာဦးမည် ဖြစ်သည်။ ရှင်မဿဲနှင့် ရှင်လုကာ ကျမ်းတို့အရ၊ ယေရှုသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်အားဖြင့် ပဋိသန္ဓေစွဲယူ၍ အပျိုစင်[[မေရီ၊ ယေရှု၏မိခင်|မာရိ]] မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ယေရှု၏ ငယ်စဉ်ဘဝကို ခရစ်ဝင်ကျမ်းများတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ သို့သော် ရှေးယခင်ကာလများတွင် ငယ်စဉ်ဘဝအကြောင်း ကျမ်းစာများမှာ လူသိများခဲ့သည်။ နှိုင်းယှဉ်ရလျှင် ယေရှု၏ အရွယ်ရောက်ပြီးဘဝ၊ အထူးသဖြင့် မသေဆုံးမီ ရက်သတ္တပတ် တစ်ပတ်အတွင်း သူ၏ဘဝကို ဓမ္မသစ်ကျမ်းရှိ ကျမ်းများတွင် ကောင်းစွာ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ သမ္မာကျမ်းစာကိုးကားချက်များအရ ယေရှု၏ ဓမ္မအမှုတော်ဆောင်ခြင်းများတွင် သူ၏ ဗတ္တိဇံခံယူခြင်း၊ သူပြုသော အံ့ဩဘွယ်ရာအမှုများ၊ ဒေသနာတော် ဟောကြားခြင်း၊ သွန်သင်ခြင်းနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များ ပါဝင်သည်။ == ယေရှု၏ သေဆုံးခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း == ခရစ်ယာန်တို့က ယေရှု၏ သေလွန်ပြီးမှ ပြန်လည် ရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူခြင်းသည် ၎င်းတို့ယုံကြည်ခြင်း၏ အဓိက အကြောင်းအရင်း ဖြစ်ပြီး (၁ [[ကောရိန္တုဩဝါဒစာပထမစောင်|ကောရိန္သု ဩဝါဒစာ ပဌမစောင်]] အခန်းကြီး ၁၅ တွင်ရှု) လူ့သမိုင်းကြောင်းတွင် အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်ရပ် ဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ခရစ်ယာန်ယုံကြည်မှုများထဲတွင် ယေရှု၏ အသေခံခြင်းနှင့် ပြန်လည် ရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူခြင်းသည် ခရစ်ယာန် အယူဝါဒနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ယုံကြည်မှုတို့ တွင်အခြေခံကျသော အဓိက ဖြစ်ရပ်နှစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းအရ ယေရှုသည် လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် တင်၍ အသတ်ခံခဲ့ရပြီး ခန္ဓာကိုယ်အားဖြင့် သေဆုံးခဲ့သည်၊ သင်္ချိုင်းတွင် မြှပ်နှံခံခဲ့ပြီးမှ သုံးရက်အကြာတွင် သေခြင်းမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခဲ့သည်။ [[ရှင်ယောဟန်ခရစ်ဝင်]]၊ အခန်းကြီး ၁၉း၃၀-၃၁ နှင့် [[ရှင်မာကုခရစ်ဝင်]] ၁၆:၁-၆ ၌ ယေရှု ကောင်းကင်သို့ တက်ကြွခြင်း မတိုင်မီ အချိန်အမျိုးမျိုးတွင် “တစ်ပြိုင်နက်ညီအစ်ကိုငါးရာမက” အပါအဝင် ကောတို့နှင့် နောက်လိုက်များအား ယေရှု ရှင်ပြန်ထမြောက်ပြီးမှ ကြိမ်ဖန်များစွာ ကိုယ်ထင်ရှားပြခြင်းအကြောင်း ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ယေရှု၏ သေဆုံးခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို ခရစ်ယာန်တို့က ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းအားလုံးတွင် အမှတ်ရကျင်းပသည်။ အထူးသဖြင့် မင်္ဂလာသောကြာနှင့် [[အီစတာပွဲတော်နေ့|အီစတာတနင်္ဂနွေ]] အပါအဝင် သန့်ရှင်းသော ရက်သတ္တပတ် အတောအတွင်းတွင် ကျင်းပကြသည်။ ယေရှု၏ အသေခံခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူခြင်းကို ခရစ်ယာန် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ယုံကြည်မှုတွင် အရေးအကြီးဆုံးသော ဖြစ်ရပ်နှစ်ခုဟု အများအားဖြင့် ယူဆကြသည်။ ဤဖြစ်ရပ်တို့သည် ယေရှုတွင် အသက်ရှင်ခြင်းနှင့် သေခြင်းအပေါ် ပိုင်စိုးသောအစွမ်းရှိပြီး ထို့အတွက်ကြောင့် လူသားများကိုလည်း ထာဝရအသက်တာကို ပေးရန် အာဏာနှင့်အစွမ်း ရှိသည်ကို ဖော်ပြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ခရစ်ယာန် အသင်းတော်များသည် ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ဖော်ပြပါရှိသော ယေရှု၏ သေခြင်းမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူခြင်းအကြောင်းကို ချွင်းချက် အနည်းငယ်မျှနှင့် လက်ခံပြီး သွန်သင်ကြသည်။ အချို့ ခေတ်သစ်ပညာရှင်များက ယေရှုနောက်လိုက်များ၏ ယုံကြည်ချက်ဖြစ်သော သေခြင်းမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို သမိုင်းဝင် ယေရှုကို ဆက်လက်တည်ရှိစေခြင်းနှင့် ရှေးကနဦး အသင်းတော်များ၏ကြေညာချက်များကိုဖယ်ရှားမှုအချက်တစ်ခုအဖြစ်အသုံးပြုသည်။ အချို့လွတ်လပ်ခွင့်ကို လိုလားသောခရစ်ယာန်များသည် ကိုယ်ခန္ဓာနှင့်တကွပြန်လည်ရှင်ပြန်ထမြောက်သည်ကို လက်မခံကြပေ။ ထိုအဖြစ်အပျက်ကို အလွန်သင်္ကေတဆန်ပြီး ဝိညာဉ်ရေးရာ အားပေးသော ဒဏ္ဍာရီအဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။ သေလွန်ခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းတို့နှင့်ပတ်သက်၍ ပြောဆိုမှုများအပေါ် အငြင်းပွားမှုများသည် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ စကားရည်လုပွဲများနှင့် ဘာသာရေးနှီးနှောဖလှယ်ပွဲများ အများအပြားတွင် ဖြစ်ပွားကြသည်။ ရှေးဦး ခရစ်ယာန်ပြောင်းလဲသူနှင့် သာသနာပြုဖြစ်သော တမန်တော် [[စိန့်ပေါလ်|ရှင်ပေါလု]]က “ခရစ်တော်သည် ထမြောက်တော်မမူလျှင်၊ ငါတို့ဟောပြောခြင်း၌ အကျိုးမရှိ သင်တို့ယုံကြည်ခြင်း၌လည်း အကျိုးမရှိ။” ဟုရေးသားခဲ့သည်။ == ဓမ္မမင်္ဂလာအမှုများ == [[File:Fractio-panis1.JPG|thumb|alt=Celebration|ပွဲတော်မင်္ဂလာ]] ခရစ်ယာန်ယုံကြည်မှုနှင့် အကျင့်တွင် ဓမ္မမင်္ဂလာအမှုသည် ခရစ်တော်က စတင်ခဲ့သော ဘုရားဝတ်ပြုခြင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျေးဇူးတော်နှင့် အထွတ်အမြတ်ထားသော ထူးခြားဆန်းကြယ်မှုကို ကိုယ်စားပြုလုပ်ဆောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဝေါဟာရသည် လက်တင်စကားလုံး sacramentum မှ ဆင်းသက်လာပြီး ထူးခြားဆန်းကြယ်မှု ဟူသော စကားလုံးကို ဂရိသို့ ဘာသာပြန်ရန် အသုံးပြုလေ့ ရှိသည်။ မည်သည့် ဘုရားဝတ်ပြုခြင်းများသည် မင်္ဂလာရှိသည် ဆိုသည်နှင့် ၎င်းသည် မင်္ဂလာရှိစေရန် မည်သည့် လုပ်ရပ်ကို ဆိုလိုသည်ဟူသော နှစ်ရပ်စလုံးအပေါ် ရှုမြင်မှုများသည် ခရစ်ယာန် ဂိုဏ်းများနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများအကြားတွင် ကွဲပြားမှုရှိသည်။ ဓလေ့ထုံးစံအရ အများဆုံးပြုလုပ်သော ဓမ္မမင်္ဂလာအမှုတစ်ခု၏ လုပ်ဆောင်မှုဆိုင်ရာအဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက်မှာ ခရစ်တော်က စတင်ခဲ့သော အပြင်ပန်း အမှတ်အသားတစ်ခု ဖြစ်ပြီး အတွင်းကျသော အဓိပ္ပာယ်အားဖြင့် ခရစ်တော်မှတဆင့် ခံစားရရှိသော ဝိညာဉ်တော်ဆုကျေးဇူး ဖြစ်သည်။ အကျယ်ပြန့်ဆုံး လက်ခံထားသော ဓမ္မမင်္ဂလာအမှုနှစ်ခုမှာ ဗတ္တိဇံခံခြင်းနှင့် ပွဲတော်မင်္ဂလာယူခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ခရစ်ယာန်အများစုသည် ဓမ္မမင်္ဂလာအမှု သို့မဟုတ် မွန်မြတ်သော အံ့ဖွယ်ရာ ခုနစ်ခုကို အသိအမှတ်ပြုကြသည်- ဗတ္တိဇံခံခြင်း၊ အတည်ပြုခြင်း(အော်သိုဒေါ့က်စ် ဓလေ့တွင် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်ခြင်း)၊နှင့် ပွဲတော်မင်္ဂလာယူခြင်း၊ သန့်ရှင်းသော အမိန့်တော်များ၊ အာပတ်ဖြေခြင်း (အပြစ်ဝန်ခံခြင်း)၊ နာမကျန်းသူကို ဆီမွှေးသုတ်လိမ်း၍ ဘိသိက်ပေးခြင်း၊ နှင့် လက်ထပ်မင်္ဂလာပြုခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ အတူအကွအားဖြင့် ၎င်းတို့သည် [[အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်|အင်္ဂလီကန်]]ရိုးရာ အသင်းတော်များဖြစ်သည့်- [[ကက်သလစ် အသင်းတော်|ရိုမန်ကက်သလစ်]]၊ အရှေ့ပိုင်း အော်သိုဒေါ့က်စ်၊ အရှေ့တိုင်း အော်သိုဒေါ့က်စ်၊ လွတ်လပ်သော ကက်သလစ်၊ ကက်သလစ်ဟောင်းနှင့် အင်္ဂလိကန်အချို့တို့က အသိအမှတ်ပြုထားသော ဓမ္မမင်္ဂလာအမှု ခုနစ်ခုဖြစ်သည်။ အခြားသော ဂိုဏ်းခွဲများနှင့် အစဉ်အလာ အများစုသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ဗတ္တိဇံခံခြင်းနှင့် ပွဲတော်မင်္ဂလာယူခြင်းကိုသာ ဓမ္မမင်္ဂလာအမှုဟု အတည်ပြုကြသည်။ ကွေ့ကားစ်(Quakers) ကဲ့သို့ အချို့ ပရိုတက်စတင့်အုပ်စုများက ဓမ္မမင်္ဂလာအမှုဆိုင်ရာ ဘာသာရေးအယူဝါဒကို ငြင်းပယ်ကြသည်။ဤဓမ္မမင်္ဂလာအမှုတို့သည် ကျေးဇူးတော်တရားနှင့် ပတ်သက်မှုမရှိဟု ယုံကြည်သော အချို့ခရစ်ယာန် ဂိုဏ်းခွဲများက ၎င်းတို့ကို ဓလေ့ထုံးစံများဟု ခေါ်ရန် နှစ်သက်ကြသည်။ == နိုင်ငံအလိုက် ခရစ်ယာန်သာသနာ == [[File:Percent of Christians by Country–Pew Research 2011.svg|thumb|alt=Periodic chart 01|နိုင်ငံတစ်ခုစီတွင် ခရစ်ယာန်သာသနာကို လူဦးရေ၏ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ဖော်ပြချက်]] [[File:Christian world map.png|thumb|alt=Periodic chart 02]] ခရစ်ယာန်သာသနာကို နိုင်ငံတော်ဘာသာအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသောနိုင်ငံများ အော်သိုဒေါ့က်စ်၊ ပရိုတက်စတင့်ဘာသာနှင့် ရိုမန်ကက်သလစ်ဘာသာ ဟူသော အဓိက ဂိုဏ်းခွဲ ၃ အုပ်စုကွဲပြားနေသည့် ယုံကြည်သူ ခန့်မှန်းအရေအတွက်ဖြစ်သော သန်းထောင်ပေါင်း ၂.၁ ခန့် ကြောင့်ခရစ်ယာန်သာသနာသည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဘာသာတရား ဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်တစ်ရာအတွင်း ခရစ်ယာန်များသည် ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၃၃ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ရပ်တည်နေခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ခရစ်ယာန် ယုံကြည်သူလူဦးရေကို အဓိက ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။ ဖွံ့ဖြိုးဆဲ နိုင်ငံများတွင် (တစ်နေ့လျှင် ၂၃၀၀၀ ခန့်) ကျယ်ပြန့်စွာ ပွားများလာမှုသည် ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများတွင် အလွန်အမင်းကျဆင်းမှုနှင့် အတူတွဲလျက် ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ အဓိကအားဖြင့် ဥရောပနှင့် မြောက်အမေရိက (တစ်နေ့လျှင် ၇၆၀၀ ခန့်) တွင် အများဆုံး ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဥရောပ၊ အမေရိကနိုင်ငံများ၊ ဖိလိပိုင်နိုင်ငံနှင့် တောင်အာဖရိကနိုင်ငံတို့တွင် အဓိကကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ ဖြစ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ သို့သော် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ၏ မြောက်ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်း၊ သမုဒ္ဒရာပိုင်းဒေသများ (ဩစတြေးလျနှင့် နယူးဇီလန်)၊ ဥရောပမြောက်ပိုင်း (ဂရိတ်ဗြိတိန်၊စကင်ဒီနေဗီးယားနှင့် အခြားနေရာများ အပါအဝင်)၊ [[ပြင်သစ်]]၊ [[ဂျာမနီ]]၊ အွန်တေးရီးယို၏ ကနေဒီးယန်း ပြည်နယ်များ၊ ဗြိတိသျှကိုလံဘီယာနှင့် ကွိဘက်နှင့် အာရှ၏အချို့အစိတ်အပိုင်းများ (အထူးသဖြင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း၊[[တောင်ကိုရီးယား]]၊ထိုင်ဝမ်နှင့် မကာအို) အပါအဝင် နေရာအများအပြားတွင် လျော့ပါးလာလျက် ရှိသည်။ == ခရစ်ယာန်သာသနာကိုအခြေခံဘာသာရေးအဖြစ်ထားရှိသောနိုင်ငံများ == ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံအများစုတွင် ပြီးခဲ့သော ဆယ်စုနှစ် အနည်းငယ်အတွင်း ခရစ်ယာန် ဝတ်ပြုအစည်းအဝေးများကို တက်ရောက်သူများအထဲမှ ခရစ်ယာန်ဟု မိမိကိုယ်မိမိ သတ်မှတ်သောသူများ လျော့ကျလျက် ရှိသည်။ အခြားသူများက ယေဘုယျအားဖြင့် ဘာသာရေး၏ အရေးကြီးမှုကို ယုံကြည်ခြင်းကို ငြင်းပယ်ခြင်း လက္ခဏာများနှင့် ဆက်စပ်ပြောဆိုကြ စဉ်တွင်အချို့အရင်းအမြစ်များက ၎င်းကို မိရိုးဖလာ အသင်းဝင်မှုမှ ဝေးလွင့်ခြင်း၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသသက်သက်သာ ဖြစ်သည်ဟု ရှုမြင်ကြသည်။ ခရစ်ယာန်သာသနာသည် အောက်ပါနိုင်ငံများ၏ နိုင်ငံတော် ကိုးကွယ်မှု အခြေခံ ဘာသာရေးအဖြစ် ပုံစံ တစ်မျိုးသို့မဟုတ်တစ်မျိုးဖြင့် တည်ရှိသည်- အာမေးနီးယား(အာမေးနီးယန်း အပိုစတော်လစ်)၊ဘိုလီးဗီးယား (ရိုမန်ကက်သလစ်)၊ကော်စတာရီကာ (ရိုမန်ကက်သလစ်)၊ဒိန်းမတ် (အီဗန်ဂျဲလ်လိကယ် လူသေးရန်း)၊အယ်လ်ဆာဗေဒေါ (ရိုမန်ကက်သလစ်)၊အင်္ဂလန် (အင်္ဂလိကန်)၊ဖင်လန် (အီဗန်ဂျဲလ်လိကယ် လူသေးရန်းနှင့် အော်သိုဒေါ့က်စ်)၊ဂျော်ဂျီယာ(ဂျော်ဂျီယန် အော်သိုဒေါ့က်စ်)၊ဂရိ (ဂရိ အော်သိုဒေါ့က်စ်)၊အိုက်စ်လန် (အီဗန်ဂျဲလ်လိကယ် လူသေးရန်း)၊လိချ်တန်စတိုင်း (ရိုမန်ကက်သလစ်)၊မဲလ်တာ (ရိုမန်ကက်သလစ်)၊မိုနာကို (ရိုမန်ကက်သလစ်)၊နော်ဝေ (အီဗန်ဂျဲလ်လိကယ် လူသေးရန်း)၊ ဆွစ်ဇာလန်(ရိုမန်ကက်သလစ်၊ ရှေးရိုးကက်သလစ်၊သို့မဟုတ် ပရိုတက်စတင့်- ပြည်နယ်အလိုက် ပြောင်းလဲမှုရှိသော ဘာသာရေးဂိုဏ်းခွဲ) နှင့် ဗာတီကန်စီးတီး (ရိုမန်ကက်သလစ်) တို့ဖြစ်သည်။ တည်ဆောက်ထားသော ဘုရားရှိခိုးကျောင်း တစ်ခုမျှ မရှိသော်လည်း တစ်ခုသော ခရစ်ယာန်ဘာသာရေးဂိုဏ်းအဖြစ် တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားဆဲ ဖြစ်သည့် ဆိုက်ပရပ်စ်ကဲ့သို့သော အခြားနိုင်ငံများစွာလည်း ရှိသည်။ == ခရစ်ယာန်သာသနာ၏ အဓိက ဂိုဏ်းခွဲများ == ခရစ်ယာန်သာသနာ၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်း သုံးမျိုးမှာ [[ကက်သလစ် အသင်းတော်|ရိုမန်ကက်သလစ်အသင်းတော်]]၊ အော်သိုဒေါ့က်စ်အသင်းတော် နှင့် ပရိုတက်စတင့်အသင်းတော်တို့ ဖြစ်သည်။ ပရိုတက်စတင့် အသင်းတော်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် နှစ်ခြင်းခရစ်ယာန် အသင်းတော်ဟူ၍ ခေါ်ဆိုသည်။ ဤအမျိုးအစား သုံးခုထဲမှ တစ်ခုခုနှင့် မကိုက်ညီသော အခြား ခရစ်ယာန် အုပ်စုများရှိသည်။ နိုင်စင်းခရိဒ် (Nicene Creed) ကို “ရိုမန်ကက်သလစ်၊ အရှေ့ပိုင်း အော်သိုဒေါ့က်စ်၊ အင်္ဂလိကန် နှင့် အဓိက ပရိုတက်စတင့် အသင်းတော်များက ခိုင်လုံမှုရှိ၍ ယုံကြည်ထိုက်သည်ဟု လက်ခံထားသည်”။ ၎င်းတို့ကိုယ်ကို ၎င်းတို့ ခရစ်ယာန်ဟု ခေါ်ဆိုသော အုပ်စုများအကြား ခြားနားသော အယူဝါဒများနှင့် အလေ့အကျင့်များ ရှိသည်။ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အယူအဆများအရ အုပ်စုအများအပြားသည် ဤအမျိုးအစားခွဲခြားမှုစနစ်ကို ငြင်းပယ်သည်ဟု သုံးသပ်သော်လည်း ဤအုပ်စုများကို တစ်ခါတစ်ရံ ခရစ်ယာန်ဂိုဏ်းခွဲများအောက်တွင် သတ်မှတ်သည်။ အခြားကွဲပြားမှုမှာ အရှေ့ပိုင်း ခရစ်ယာန်သာသနာနှင့် အနောက်ပိုင်း ခရစ်ယာန်သာသနာအကြား အာရုံစိုက်စရာများ ရှိခြင်းဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင်း ပါရာချာပ် ( ဂိုဏ်းကြီးများမှ ခွဲထွက်) ဟူသော အသင်းတော်ငယ်လေးများလည်း ပေါ်ပေါက်ပြီး သာသနာပြန့်ပွားရေးကို ဆောင်ရွက်နေကြသည်။ ထိုအသင်းတော်လေးများသည် မည်သည့်ဂိုဏ်းဟု တိကျစွာ မရှိပေ။ == မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရစ်ယာန် အသင်းအဖွဲ့များ == # မြန်မာနိုင်ငံ ခရစ်ယာန် လူငယ်အဖွဲ့အစည်း YMCA # မြန်မာ့နိုင်ငံ ခရစ်ယာန် အသင်းတော်များ ကောင်စီ MCC # ဒေသအလိုက် ခရစ်ယာန် အသင်းချုပ်များ ==အခြားကြည့်ရန်== * [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရိုမန်ကက်သလစ် ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] == ရည်ညွှန်းကိုးကား == <references/> {{ကမ္ဘာ့ဘာသာ}} [[Category:ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] toti74jracnv4xkjtnstbhh7yex0z7g 1056514 1056512 2026-10-07T02:15:02Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1056514 wikitext text/x-wiki [[File:StJohnsAshfield StainedGlass GoodShepherd Face.jpg|thumb|alt=Photo of Jesus Christ|ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များ ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြသည့် ယေရှုခရစ်တော်]] '''ခရစ်ယာန်သာသနာ''' သို့မဟုတ် '''ခရစ်ယာန်ဘာသာ''' ({{lang-en|Christianity}}) သည် [[နာဇရက်မြို့]]သား [[ယေရှု ခရစ်တော်|ယေရှု]]၏ ဘဝအသက်တာ၊ သွန်သင်ချက်များ၊ လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် အသေခံခြင်းနှင့် ရှင်သန်ထမြောက်ခြင်းတို့အပေါ် အခြေခံထားသည့် [[အာဗြဟံဘာသာတရားများ|အာဗြဟံဘာသာတရား]] တစ်ခု ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|title=Christianity|url=https://www.britannica.com/topic/Christianity|website=Encyclopædia Britannica}}</ref> [[သမ္မာကျမ်းစာ]]ကို အခြေခံကျမ်းဂန်အဖြစ် လက်ခံကျင့်သုံးကြပြီး ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များသည် ယေရှုကို [[ဂျူးဘာသာ|ဟီဘရူးကျမ်းစာ]] (ဓမ္မဟောင်းကျမ်း) တွင် နိမိတ်ဖတ်ထားသော [[မေရှိယ]] (ခရစ်တော်) နှင့် လူသားတို့၏ ကယ်တင်ရှင်အဖြစ် ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြသည်။ <ref>{{Cite book|title=The Oxford Dictionary of the Christian Church|publisher=Oxford University Press|year=2005|editor=F.L. Cross|editor2=E.A. Livingstone}}</ref> ပထမရာစု အရှေ့အလယ်ပိုင်း (ယုဒပြည်) တွင် [[ဂျူးဘာသာ]]အယူဝါဒ၏ ဂိုဏ်းခွဲငယ်တစ်ခုအနေဖြင့် စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီးနောက် လျင်မြန်စွာ ကြီးထွားလာခဲ့ကာ [[ရောမအင်ပါယာ]] လက်ထက်တွင် အဓိကဘာသာတရား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သမိုင်းကြောင်းတစ်လျှောက် သာသနာပြုလုပ်ငန်းများနှင့် ကမ္ဘာ့နေရာအနှံ့သို့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိမှုများကြောင့် မျက်မှောက်ခေတ်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ကိုးကွယ်သူ သန်း ၂,၄၀၀ ကျော် ရှိကာ ကမ္ဘာ့လူဦးရေအများဆုံး ကိုးကွယ်ရာ ဘာသာတရား အဖြစ် ရပ်တည်လျက် ရှိသည်။ <ref>{{Cite web|title=Global Christianity – A Report on the Size and Distribution of the World's Christian Population|url=https://www.pewresearch.org/religion/2011/12/19/global-christianity-exec/|publisher=Pew Research Center}}</ref> ခရစ်ယာန်သာသနာကို အဓိကအားဖြင့် [[ကက်သလစ် အသင်းတော်|ကက်သလစ်]]၊ [[ပရိုတက်စတင့်]] နှင့် [[အော်သိုဒေါ့က်စ် ခရစ်ယာန်ဘာသာ|အော်သိုဒေါ့က်စ်]] ဟူ၍ အဓိက ဂိုဏ်းကြီးသုံးခု ခွဲခြားထားသည်။ == ယေရှု ခရစ်တော် == {{Main article|ယေရှုခရစ်တော်}} ခရစ်ယာန်များ၏ ယုံကြည်မှုမှာ ယေရှုကို ထာဝရဘုရားသခင်၏သားတော် အဖြစ်နှင့် မေရှိယ ([[ယေရှု ခရစ်တော်|ခရစ်တော်]]) အဖြစ် ယုံကြည်ခြင်းဖြစ်သည်။ “မေရှိယ” ဟူသော ဘွဲ့အမည်သည် ဟီဘရူးစာလုံး מָשִׁיחַ (māšiáħ) မှ ဆင်းသက်လာပြီး ဗျာဒိတ်ခံသောသူ ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဂရိဘာသာပြန် Χριστός (Christos) သည် အင်္ဂလိပ်စာလုံး “Christ” ၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။ [[File:Vladimirskaya.jpg|thumb|alt=Christianity|သူငယ်တော်ယေရှုကို မိခင် မာရိနှင့်အတူ သရုပ်ဖော်ပုံ၊ ဗလာဒီမာ၏ သီယိုတိုကို့စ် (၁၂ ရာစု)]] ခရစ်ယာန်များက မေရှိယ ဖြစ်သော ယေရှုသည် လူသားများ၏ ကယ်တင်ရှင်အဖြစ် အဖဘုရားသခင်က ဗျာဒိတ်ပေးထားသောသူဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြပြီး ယေရှုသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ဖော်ပြပါရှိသော ကယ်တင်ရှင်အကြောင်း နိမိတ်များကို ပြည့်စုံစေခြင်းငှာ လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ခရစ်ယာန်တို့၏ မေရှိယ နှင့်ပတ်သက်သော အယူအဆသည် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်သော ဂျူးတို့၏ အယူအဆနှင့် သိသာထင်ရှားစွာ ကွဲပြားသည်။ ခရစ်ယာန်တို့၏ အဓိက ယုံကြည်မှုမှာ ယေရှု၏ အသေခံခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ အပြစ်များသော လူသားများသည် ဘုရားသခင်နှင့် ပြန်လည် သင့်မြတ်ခွင့်ရနိုင်ပြီး၊ ထိုအကြောင်းကြောင့် ဘုရားသခင်ကပေးသည့် ထာဝရအသက်တာအတွက် ကယ်တင်ခြင်း ဆုကျေးဇူးနှင့် ကတိတော်ကိုလည်းကောင်း ယုံကြည်လက်ခံခြင်း ဖြစ်သည်။ == သမ္မာကျမ်း == {{အဓိက|သမ္မာကျမ်း}} ခရစ်ယာန်များ၏ သမ္မာကျမ်းစာတွင် [[ဓမ္မသစ်ကျမ်း]] (၂၇ကျမ်း)နှင့် [[ဓမ္မဟောင်းကျမ်း]] (၃၉ကျမ်း)၊ စုစုပေါင်း ၆၆ ကျမ်းအား ပေါင်းစုထားပြီး ထာဝရဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်တော်ဖြစ်သည်။ ရှင်ဘုရင်မှအစ တံငါသည်အထိ လူ၊ ကျမ်းတတ်ဆရာ၊ ပရောဖက်ပေါင်းများစွာ ရေးသားထားသည့် ကျမ်းစာဖြစ်သည်။ ခရစ်ယာန်များ၏ အခြေပြုကျမ်းစာဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံကျမ်းစာအသင်း]]မှ စာအုပ်များစွာ အခမဲ့ သမ္မာကျမ်းစာများကို ရယူနိင်သည်။ == တရားစီရင်ခြင်းနှင့် ဘုရားသခင် == ခရစ်ယာန် သမိုင်းကြောင်း၏ အစောဆုံးရာစုနှစ်များတွင် ယေရှု၏ သဘာဝနှင့် ပတ်သက်သော ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုများ မြောက်မြားစွာရှိနေစဉ် အချိန်ကာလတွင် ခရစ်ယာန်များက ယေရှုသည် လူ့ဇာတိကို ခံယူသောဘုရားသခင်နှင့် “စစ်မှန်သော ဘုရားသခင်နှင့် စစ်မှန်သော လူသား” (သို့မဟုတ် တစ်ချိန်တည်းတွင် ဘုရားသခင်စစ်စစ်နှင့် လူစစ်စစ်ဖြစ်ခြင်း) ဖြစ်သည်ဟု အများအားဖြင့် ယူဆကြသည်။ ယေရှုသည် လူသားအဖြစ်လုံးလုံးရောက်ရှိပြီး သေမျိုးဖြစ်သော လူသားတို့ကဲ့သို့ နာကျင်မှုဝေဒနာ နှင့် သွေးဆောင်မှုတို့ကို ခံစားခဲ့ရသော်လည်း အပြစ်မှကင်းစင်သူ ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်အဖြစ်ဖြင့် ယေရှုသည် သေခြင်းမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခဲ့သည်။ သမ္မာကျမ်းစာအရ “ဘုရားသခင်က ယေရှုကို သေခြင်းမှ ထမြောက်စေခဲ့သည်”၊ ယေရှုသည် ကောင်းကင်သို့ တက်ကြွသွားခဲ့သည်၊ “ခမည်းတော်၏ လက်ယာဘက်၌ ထိုင်နေတော်မူသည်”၊ ကျန်ရှိသော ကယ်တင်ရှင်အကြောင်း နိမိတ်ဖြစ်သည့် သေခြင်းမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း၊ နောက်ဆုံးသော တရားစီရင်ခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်ကို နောက်ဆုံး ပြန်လည်တည်ထောင်ခြင်းကို ပြည့်စုံစေရန် နောက်ဆုံးအကြိမ် ပြန်လည် ကြွရောက်လာဦးမည် ဖြစ်သည်။ ရှင်မဿဲနှင့် ရှင်လုကာ ကျမ်းတို့အရ၊ ယေရှုသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်အားဖြင့် ပဋိသန္ဓေစွဲယူ၍ အပျိုစင်[[မေရီ၊ ယေရှု၏မိခင်|မာရိ]] မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ယေရှု၏ ငယ်စဉ်ဘဝကို ခရစ်ဝင်ကျမ်းများတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ သို့သော် ရှေးယခင်ကာလများတွင် ငယ်စဉ်ဘဝအကြောင်း ကျမ်းစာများမှာ လူသိများခဲ့သည်။ နှိုင်းယှဉ်ရလျှင် ယေရှု၏ အရွယ်ရောက်ပြီးဘဝ၊ အထူးသဖြင့် မသေဆုံးမီ ရက်သတ္တပတ် တစ်ပတ်အတွင်း သူ၏ဘဝကို ဓမ္မသစ်ကျမ်းရှိ ကျမ်းများတွင် ကောင်းစွာ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ သမ္မာကျမ်းစာကိုးကားချက်များအရ ယေရှု၏ ဓမ္မအမှုတော်ဆောင်ခြင်းများတွင် သူ၏ ဗတ္တိဇံခံယူခြင်း၊ သူပြုသော အံ့ဩဘွယ်ရာအမှုများ၊ ဒေသနာတော် ဟောကြားခြင်း၊ သွန်သင်ခြင်းနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များ ပါဝင်သည်။ == ယေရှု၏ သေဆုံးခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း == ခရစ်ယာန်တို့က ယေရှု၏ သေလွန်ပြီးမှ ပြန်လည် ရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူခြင်းသည် ၎င်းတို့ယုံကြည်ခြင်း၏ အဓိက အကြောင်းအရင်း ဖြစ်ပြီး (၁ [[ကောရိန္တုဩဝါဒစာပထမစောင်|ကောရိန္သု ဩဝါဒစာ ပဌမစောင်]] အခန်းကြီး ၁၅ တွင်ရှု) လူ့သမိုင်းကြောင်းတွင် အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်ရပ် ဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ခရစ်ယာန်ယုံကြည်မှုများထဲတွင် ယေရှု၏ အသေခံခြင်းနှင့် ပြန်လည် ရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူခြင်းသည် ခရစ်ယာန် အယူဝါဒနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ယုံကြည်မှုတို့ တွင်အခြေခံကျသော အဓိက ဖြစ်ရပ်နှစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းအရ ယေရှုသည် လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် တင်၍ အသတ်ခံခဲ့ရပြီး ခန္ဓာကိုယ်အားဖြင့် သေဆုံးခဲ့သည်၊ သင်္ချိုင်းတွင် မြှပ်နှံခံခဲ့ပြီးမှ သုံးရက်အကြာတွင် သေခြင်းမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခဲ့သည်။ [[ရှင်ယောဟန်ခရစ်ဝင်]]၊ အခန်းကြီး ၁၉း၃၀-၃၁ နှင့် [[ရှင်မာကုခရစ်ဝင်]] ၁၆:၁-၆ ၌ ယေရှု ကောင်းကင်သို့ တက်ကြွခြင်း မတိုင်မီ အချိန်အမျိုးမျိုးတွင် “တစ်ပြိုင်နက်ညီအစ်ကိုငါးရာမက” အပါအဝင် ကောတို့နှင့် နောက်လိုက်များအား ယေရှု ရှင်ပြန်ထမြောက်ပြီးမှ ကြိမ်ဖန်များစွာ ကိုယ်ထင်ရှားပြခြင်းအကြောင်း ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ယေရှု၏ သေဆုံးခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို ခရစ်ယာန်တို့က ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းအားလုံးတွင် အမှတ်ရကျင်းပသည်။ အထူးသဖြင့် မင်္ဂလာသောကြာနှင့် [[အီစတာပွဲတော်နေ့|အီစတာတနင်္ဂနွေ]] အပါအဝင် သန့်ရှင်းသော ရက်သတ္တပတ် အတောအတွင်းတွင် ကျင်းပကြသည်။ ယေရှု၏ အသေခံခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူခြင်းကို ခရစ်ယာန် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ယုံကြည်မှုတွင် အရေးအကြီးဆုံးသော ဖြစ်ရပ်နှစ်ခုဟု အများအားဖြင့် ယူဆကြသည်။ ဤဖြစ်ရပ်တို့သည် ယေရှုတွင် အသက်ရှင်ခြင်းနှင့် သေခြင်းအပေါ် ပိုင်စိုးသောအစွမ်းရှိပြီး ထို့အတွက်ကြောင့် လူသားများကိုလည်း ထာဝရအသက်တာကို ပေးရန် အာဏာနှင့်အစွမ်း ရှိသည်ကို ဖော်ပြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ခရစ်ယာန် အသင်းတော်များသည် ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ဖော်ပြပါရှိသော ယေရှု၏ သေခြင်းမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူခြင်းအကြောင်းကို ချွင်းချက် အနည်းငယ်မျှနှင့် လက်ခံပြီး သွန်သင်ကြသည်။ အချို့ ခေတ်သစ်ပညာရှင်များက ယေရှုနောက်လိုက်များ၏ ယုံကြည်ချက်ဖြစ်သော သေခြင်းမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို သမိုင်းဝင် ယေရှုကို ဆက်လက်တည်ရှိစေခြင်းနှင့် ရှေးကနဦး အသင်းတော်များ၏ကြေညာချက်များကိုဖယ်ရှားမှုအချက်တစ်ခုအဖြစ်အသုံးပြုသည်။ အချို့လွတ်လပ်ခွင့်ကို လိုလားသောခရစ်ယာန်များသည် ကိုယ်ခန္ဓာနှင့်တကွပြန်လည်ရှင်ပြန်ထမြောက်သည်ကို လက်မခံကြပေ။ ထိုအဖြစ်အပျက်ကို အလွန်သင်္ကေတဆန်ပြီး ဝိညာဉ်ရေးရာ အားပေးသော ဒဏ္ဍာရီအဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။ သေလွန်ခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းတို့နှင့်ပတ်သက်၍ ပြောဆိုမှုများအပေါ် အငြင်းပွားမှုများသည် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ စကားရည်လုပွဲများနှင့် ဘာသာရေးနှီးနှောဖလှယ်ပွဲများ အများအပြားတွင် ဖြစ်ပွားကြသည်။ ရှေးဦး ခရစ်ယာန်ပြောင်းလဲသူနှင့် သာသနာပြုဖြစ်သော တမန်တော် [[စိန့်ပေါလ်|ရှင်ပေါလု]]က “ခရစ်တော်သည် ထမြောက်တော်မမူလျှင်၊ ငါတို့ဟောပြောခြင်း၌ အကျိုးမရှိ သင်တို့ယုံကြည်ခြင်း၌လည်း အကျိုးမရှိ။” ဟုရေးသားခဲ့သည်။ == ဓမ္မမင်္ဂလာအမှုများ == [[File:Fractio-panis1.JPG|thumb|alt=Celebration|ပွဲတော်မင်္ဂလာ]] ခရစ်ယာန်ယုံကြည်မှုနှင့် အကျင့်တွင် ဓမ္မမင်္ဂလာအမှုသည် ခရစ်တော်က စတင်ခဲ့သော ဘုရားဝတ်ပြုခြင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျေးဇူးတော်နှင့် အထွတ်အမြတ်ထားသော ထူးခြားဆန်းကြယ်မှုကို ကိုယ်စားပြုလုပ်ဆောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဝေါဟာရသည် လက်တင်စကားလုံး sacramentum မှ ဆင်းသက်လာပြီး ထူးခြားဆန်းကြယ်မှု ဟူသော စကားလုံးကို ဂရိသို့ ဘာသာပြန်ရန် အသုံးပြုလေ့ ရှိသည်။ မည်သည့် ဘုရားဝတ်ပြုခြင်းများသည် မင်္ဂလာရှိသည် ဆိုသည်နှင့် ၎င်းသည် မင်္ဂလာရှိစေရန် မည်သည့် လုပ်ရပ်ကို ဆိုလိုသည်ဟူသော နှစ်ရပ်စလုံးအပေါ် ရှုမြင်မှုများသည် ခရစ်ယာန် ဂိုဏ်းများနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများအကြားတွင် ကွဲပြားမှုရှိသည်။ ဓလေ့ထုံးစံအရ အများဆုံးပြုလုပ်သော ဓမ္မမင်္ဂလာအမှုတစ်ခု၏ လုပ်ဆောင်မှုဆိုင်ရာအဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက်မှာ ခရစ်တော်က စတင်ခဲ့သော အပြင်ပန်း အမှတ်အသားတစ်ခု ဖြစ်ပြီး အတွင်းကျသော အဓိပ္ပာယ်အားဖြင့် ခရစ်တော်မှတဆင့် ခံစားရရှိသော ဝိညာဉ်တော်ဆုကျေးဇူး ဖြစ်သည်။ အကျယ်ပြန့်ဆုံး လက်ခံထားသော ဓမ္မမင်္ဂလာအမှုနှစ်ခုမှာ ဗတ္တိဇံခံခြင်းနှင့် ပွဲတော်မင်္ဂလာယူခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ခရစ်ယာန်အများစုသည် ဓမ္မမင်္ဂလာအမှု သို့မဟုတ် မွန်မြတ်သော အံ့ဖွယ်ရာ ခုနစ်ခုကို အသိအမှတ်ပြုကြသည်- ဗတ္တိဇံခံခြင်း၊ အတည်ပြုခြင်း(အော်သိုဒေါ့က်စ် ဓလေ့တွင် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်ခြင်း)၊နှင့် ပွဲတော်မင်္ဂလာယူခြင်း၊ သန့်ရှင်းသော အမိန့်တော်များ၊ အာပတ်ဖြေခြင်း (အပြစ်ဝန်ခံခြင်း)၊ နာမကျန်းသူကို ဆီမွှေးသုတ်လိမ်း၍ ဘိသိက်ပေးခြင်း၊ နှင့် လက်ထပ်မင်္ဂလာပြုခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ အတူအကွအားဖြင့် ၎င်းတို့သည် [[အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်|အင်္ဂလီကန်]]ရိုးရာ အသင်းတော်များဖြစ်သည့်- [[ကက်သလစ် အသင်းတော်|ရိုမန်ကက်သလစ်]]၊ အရှေ့ပိုင်း အော်သိုဒေါ့က်စ်၊ အရှေ့တိုင်း အော်သိုဒေါ့က်စ်၊ လွတ်လပ်သော ကက်သလစ်၊ ကက်သလစ်ဟောင်းနှင့် အင်္ဂလိကန်အချို့တို့က အသိအမှတ်ပြုထားသော ဓမ္မမင်္ဂလာအမှု ခုနစ်ခုဖြစ်သည်။ အခြားသော ဂိုဏ်းခွဲများနှင့် အစဉ်အလာ အများစုသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ဗတ္တိဇံခံခြင်းနှင့် ပွဲတော်မင်္ဂလာယူခြင်းကိုသာ ဓမ္မမင်္ဂလာအမှုဟု အတည်ပြုကြသည်။ ကွေ့ကားစ်(Quakers) ကဲ့သို့ အချို့ ပရိုတက်စတင့်အုပ်စုများက ဓမ္မမင်္ဂလာအမှုဆိုင်ရာ ဘာသာရေးအယူဝါဒကို ငြင်းပယ်ကြသည်။ဤဓမ္မမင်္ဂလာအမှုတို့သည် ကျေးဇူးတော်တရားနှင့် ပတ်သက်မှုမရှိဟု ယုံကြည်သော အချို့ခရစ်ယာန် ဂိုဏ်းခွဲများက ၎င်းတို့ကို ဓလေ့ထုံးစံများဟု ခေါ်ရန် နှစ်သက်ကြသည်။ == နိုင်ငံအလိုက် ခရစ်ယာန်သာသနာ == [[File:Percent of Christians by Country–Pew Research 2011.svg|thumb|alt=Periodic chart 01|နိုင်ငံတစ်ခုစီတွင် ခရစ်ယာန်သာသနာကို လူဦးရေ၏ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ဖော်ပြချက်]] [[File:Christian world map.png|thumb|alt=Periodic chart 02]] ခရစ်ယာန်သာသနာကို နိုင်ငံတော်ဘာသာအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသောနိုင်ငံများ အော်သိုဒေါ့က်စ်၊ ပရိုတက်စတင့်ဘာသာနှင့် ရိုမန်ကက်သလစ်ဘာသာ ဟူသော အဓိက ဂိုဏ်းခွဲ ၃ အုပ်စုကွဲပြားနေသည့် ယုံကြည်သူ ခန့်မှန်းအရေအတွက်ဖြစ်သော သန်းထောင်ပေါင်း ၂.၁ ခန့် ကြောင့်ခရစ်ယာန်သာသနာသည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဘာသာတရား ဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်တစ်ရာအတွင်း ခရစ်ယာန်များသည် ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၃၃ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ရပ်တည်နေခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ခရစ်ယာန် ယုံကြည်သူလူဦးရေကို အဓိက ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။ ဖွံ့ဖြိုးဆဲ နိုင်ငံများတွင် (တစ်နေ့လျှင် ၂၃၀၀၀ ခန့်) ကျယ်ပြန့်စွာ ပွားများလာမှုသည် ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများတွင် အလွန်အမင်းကျဆင်းမှုနှင့် အတူတွဲလျက် ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ အဓိကအားဖြင့် ဥရောပနှင့် မြောက်အမေရိက (တစ်နေ့လျှင် ၇၆၀၀ ခန့်) တွင် အများဆုံး ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဥရောပ၊ အမေရိကနိုင်ငံများ၊ ဖိလိပိုင်နိုင်ငံနှင့် တောင်အာဖရိကနိုင်ငံတို့တွင် အဓိကကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ ဖြစ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ သို့သော် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ၏ မြောက်ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်း၊ သမုဒ္ဒရာပိုင်းဒေသများ (ဩစတြေးလျနှင့် နယူးဇီလန်)၊ ဥရောပမြောက်ပိုင်း (ဂရိတ်ဗြိတိန်၊စကင်ဒီနေဗီးယားနှင့် အခြားနေရာများ အပါအဝင်)၊ [[ပြင်သစ်]]၊ [[ဂျာမနီ]]၊ အွန်တေးရီးယို၏ ကနေဒီးယန်း ပြည်နယ်များ၊ ဗြိတိသျှကိုလံဘီယာနှင့် ကွိဘက်နှင့် အာရှ၏အချို့အစိတ်အပိုင်းများ (အထူးသဖြင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း၊[[တောင်ကိုရီးယား]]၊ထိုင်ဝမ်နှင့် မကာအို) အပါအဝင် နေရာအများအပြားတွင် လျော့ပါးလာလျက် ရှိသည်။ == ခရစ်ယာန်သာသနာကိုအခြေခံဘာသာရေးအဖြစ်ထားရှိသောနိုင်ငံများ == ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံအများစုတွင် ပြီးခဲ့သော ဆယ်စုနှစ် အနည်းငယ်အတွင်း ခရစ်ယာန် ဝတ်ပြုအစည်းအဝေးများကို တက်ရောက်သူများအထဲမှ ခရစ်ယာန်ဟု မိမိကိုယ်မိမိ သတ်မှတ်သောသူများ လျော့ကျလျက် ရှိသည်။ အခြားသူများက ယေဘုယျအားဖြင့် ဘာသာရေး၏ အရေးကြီးမှုကို ယုံကြည်ခြင်းကို ငြင်းပယ်ခြင်း လက္ခဏာများနှင့် ဆက်စပ်ပြောဆိုကြ စဉ်တွင်အချို့အရင်းအမြစ်များက ၎င်းကို မိရိုးဖလာ အသင်းဝင်မှုမှ ဝေးလွင့်ခြင်း၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသသက်သက်သာ ဖြစ်သည်ဟု ရှုမြင်ကြသည်။ ခရစ်ယာန်သာသနာသည် အောက်ပါနိုင်ငံများ၏ နိုင်ငံတော် ကိုးကွယ်မှု အခြေခံ ဘာသာရေးအဖြစ် ပုံစံ တစ်မျိုးသို့မဟုတ်တစ်မျိုးဖြင့် တည်ရှိသည်- အာမေးနီးယား(အာမေးနီးယန်း အပိုစတော်လစ်)၊ဘိုလီးဗီးယား (ရိုမန်ကက်သလစ်)၊ကော်စတာရီကာ (ရိုမန်ကက်သလစ်)၊ဒိန်းမတ် (အီဗန်ဂျဲလ်လိကယ် လူသေးရန်း)၊အယ်လ်ဆာဗေဒေါ (ရိုမန်ကက်သလစ်)၊အင်္ဂလန် (အင်္ဂလိကန်)၊ဖင်လန် (အီဗန်ဂျဲလ်လိကယ် လူသေးရန်းနှင့် အော်သိုဒေါ့က်စ်)၊ဂျော်ဂျီယာ(ဂျော်ဂျီယန် အော်သိုဒေါ့က်စ်)၊ဂရိ (ဂရိ အော်သိုဒေါ့က်စ်)၊အိုက်စ်လန် (အီဗန်ဂျဲလ်လိကယ် လူသေးရန်း)၊လိချ်တန်စတိုင်း (ရိုမန်ကက်သလစ်)၊မဲလ်တာ (ရိုမန်ကက်သလစ်)၊မိုနာကို (ရိုမန်ကက်သလစ်)၊နော်ဝေ (အီဗန်ဂျဲလ်လိကယ် လူသေးရန်း)၊ ဆွစ်ဇာလန်(ရိုမန်ကက်သလစ်၊ ရှေးရိုးကက်သလစ်၊သို့မဟုတ် ပရိုတက်စတင့်- ပြည်နယ်အလိုက် ပြောင်းလဲမှုရှိသော ဘာသာရေးဂိုဏ်းခွဲ) နှင့် ဗာတီကန်စီးတီး (ရိုမန်ကက်သလစ်) တို့ဖြစ်သည်။ တည်ဆောက်ထားသော ဘုရားရှိခိုးကျောင်း တစ်ခုမျှ မရှိသော်လည်း တစ်ခုသော ခရစ်ယာန်ဘာသာရေးဂိုဏ်းအဖြစ် တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားဆဲ ဖြစ်သည့် ဆိုက်ပရပ်စ်ကဲ့သို့သော အခြားနိုင်ငံများစွာလည်း ရှိသည်။ == ခရစ်ယာန်သာသနာ၏ အဓိက ဂိုဏ်းခွဲများ == ခရစ်ယာန်သာသနာ၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်း သုံးမျိုးမှာ [[ကက်သလစ် အသင်းတော်|ရိုမန်ကက်သလစ်အသင်းတော်]]၊ အော်သိုဒေါ့က်စ်အသင်းတော် နှင့် ပရိုတက်စတင့်အသင်းတော်တို့ ဖြစ်သည်။ ပရိုတက်စတင့် အသင်းတော်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် နှစ်ခြင်းခရစ်ယာန် အသင်းတော်ဟူ၍ ခေါ်ဆိုသည်။ ဤအမျိုးအစား သုံးခုထဲမှ တစ်ခုခုနှင့် မကိုက်ညီသော အခြား ခရစ်ယာန် အုပ်စုများရှိသည်။ နိုင်စင်းခရိဒ် (Nicene Creed) ကို “ရိုမန်ကက်သလစ်၊ အရှေ့ပိုင်း အော်သိုဒေါ့က်စ်၊ အင်္ဂလိကန် နှင့် အဓိက ပရိုတက်စတင့် အသင်းတော်များက ခိုင်လုံမှုရှိ၍ ယုံကြည်ထိုက်သည်ဟု လက်ခံထားသည်”။ ၎င်းတို့ကိုယ်ကို ၎င်းတို့ ခရစ်ယာန်ဟု ခေါ်ဆိုသော အုပ်စုများအကြား ခြားနားသော အယူဝါဒများနှင့် အလေ့အကျင့်များ ရှိသည်။ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အယူအဆများအရ အုပ်စုအများအပြားသည် ဤအမျိုးအစားခွဲခြားမှုစနစ်ကို ငြင်းပယ်သည်ဟု သုံးသပ်သော်လည်း ဤအုပ်စုများကို တစ်ခါတစ်ရံ ခရစ်ယာန်ဂိုဏ်းခွဲများအောက်တွင် သတ်မှတ်သည်။ အခြားကွဲပြားမှုမှာ အရှေ့ပိုင်း ခရစ်ယာန်သာသနာနှင့် အနောက်ပိုင်း ခရစ်ယာန်သာသနာအကြား အာရုံစိုက်စရာများ ရှိခြင်းဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင်း ပါရာချာပ် ( ဂိုဏ်းကြီးများမှ ခွဲထွက်) ဟူသော အသင်းတော်ငယ်လေးများလည်း ပေါ်ပေါက်ပြီး သာသနာပြန့်ပွားရေးကို ဆောင်ရွက်နေကြသည်။ ထိုအသင်းတော်လေးများသည် မည်သည့်ဂိုဏ်းဟု တိကျစွာ မရှိပေ။ == မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရစ်ယာန် အသင်းအဖွဲ့များ == # မြန်မာနိုင်ငံ ခရစ်ယာန် လူငယ်အဖွဲ့အစည်း YMCA # မြန်မာ့နိုင်ငံ ခရစ်ယာန် အသင်းတော်များ ကောင်စီ MCC # ဒေသအလိုက် ခရစ်ယာန် အသင်းချုပ်များ ==အခြားကြည့်ရန်== * [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရိုမန်ကက်သလစ် ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] == ရည်ညွှန်းကိုးကား == <references/> {{ကမ္ဘာ့ဘာသာ}} [[Category:ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] fz5xk6eptn58yp3ncgzgft2vbcwptja 1056515 1056514 2026-10-07T02:15:31Z Chenzeyan29 141880 1056515 wikitext text/x-wiki [[File:StJohnsAshfield StainedGlass GoodShepherd Face.jpg|thumb|alt=Photo of Jesus Christ|ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များ ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြသည့် ယေရှုခရစ်တော်]] '''ခရစ်ယာန်သာသနာ''' သို့မဟုတ် '''ခရစ်ယာန်ဘာသာ''' ({{lang-en|Christianity}}) သည် [[နာဇရက်မြို့]]သား [[ယေရှု ခရစ်တော်|ယေရှု]]၏ ဘဝအသက်တာ၊ သွန်သင်ချက်များ၊ လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် အသေခံခြင်းနှင့် ရှင်သန်ထမြောက်ခြင်းတို့အပေါ် အခြေခံထားသည့် [[အာဗြဟံဘာသာတရားများ|အာဗြဟံဘာသာတရား]] တစ်ခု ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|title=Christianity|url=https://www.britannica.com/topic/Christianity|website=Encyclopædia Britannica}}</ref> [[သမ္မာကျမ်းစာ]]ကို အခြေခံကျမ်းဂန်အဖြစ် လက်ခံကျင့်သုံးကြပြီး ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များသည် ယေရှုကို [[ဂျူးဘာသာ|ဟီဘရူးကျမ်းစာ]] (ဓမ္မဟောင်းကျမ်း) တွင် နိမိတ်ဖတ်ထားသော [[မေရှိယ]] (ခရစ်တော်) နှင့် လူသားတို့၏ ကယ်တင်ရှင်အဖြစ် ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြသည်။ <ref>{{Cite book|title=The Oxford Dictionary of the Christian Church|publisher=Oxford University Press|year=2005|editor=F.L. Cross|editor2=E.A. Livingstone}}</ref> ပထမရာစု အရှေ့အလယ်ပိုင်း (ယုဒပြည်) တွင် [[ဂျူးဘာသာ]]အယူဝါဒ၏ ဂိုဏ်းခွဲငယ်တစ်ခုအနေဖြင့် စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီးနောက် လျင်မြန်စွာ ကြီးထွားလာခဲ့ကာ [[ရောမအင်ပါယာ]] လက်ထက်တွင် အဓိကဘာသာတရား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သမိုင်းကြောင်းတစ်လျှောက် သာသနာပြုလုပ်ငန်းများနှင့် ကမ္ဘာ့နေရာအနှံ့သို့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိမှုများကြောင့် မျက်မှောက်ခေတ်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ကိုးကွယ်သူ သန်း ၂,၄၀၀ ကျော် ရှိကာ ကမ္ဘာ့လူဦးရေအများဆုံး ကိုးကွယ်ရာ ဘာသာတရား အဖြစ် ရပ်တည်လျက် ရှိသည်။ <ref>{{Cite web|title=Global Christianity – A Report on the Size and Distribution of the World's Christian Population|url=https://www.pewresearch.org/religion/2011/12/19/global-christianity-exec/|publisher=Pew Research Center}}</ref> ခရစ်ယာန်သာသနာကို အဓိကအားဖြင့် [[ကက်သလစ် အသင်းတော်|ကက်သလစ်]]၊ [[ပရိုတက်စတင့်]] နှင့် [[အော်သိုဒေါ့က်စ် ခရစ်ယာန်ဘာသာ|အော်သိုဒေါ့က်စ်]] ဟူ၍ အဓိက ဂိုဏ်းကြီးသုံးခု ခွဲခြားထားသည်။ == ယေရှု ခရစ်တော် == {{Main article|ယေရှုခရစ်တော်}} ခရစ်ယာန်များ၏ ယုံကြည်မှုမှာ ယေရှုကို ထာဝရဘုရားသခင်၏သားတော် အဖြစ်နှင့် မေရှိယ ([[ယေရှု ခရစ်တော်|ခရစ်တော်]]) အဖြစ် ယုံကြည်ခြင်းဖြစ်သည်။ “မေရှိယ” ဟူသော ဘွဲ့အမည်သည် ဟီဘရူးစာလုံး מָשִׁיחַ (māšiáħ) မှ ဆင်းသက်လာပြီး ဗျာဒိတ်ခံသောသူ ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဂရိဘာသာပြန် Χριστός (Christos) သည် အင်္ဂလိပ်စာလုံး “Christ” ၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။ [[File:Vladimirskaya.jpg|thumb|alt=Christianity|သူငယ်တော်ယေရှုကို မိခင် မာရိနှင့်အတူ သရုပ်ဖော်ပုံ၊ ဗလာဒီမာ၏ သီယိုတိုကို့စ် (၁၂ ရာစု)]] ခရစ်ယာန်များက မေရှိယ ဖြစ်သော ယေရှုသည် လူသားများ၏ ကယ်တင်ရှင်အဖြစ် အဖဘုရားသခင်က ဗျာဒိတ်ပေးထားသောသူဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြပြီး ယေရှုသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ဖော်ပြပါရှိသော ကယ်တင်ရှင်အကြောင်း နိမိတ်များကို ပြည့်စုံစေခြင်းငှာ လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ခရစ်ယာန်တို့၏ မေရှိယ နှင့်ပတ်သက်သော အယူအဆသည် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်သော ဂျူးတို့၏ အယူအဆနှင့် သိသာထင်ရှားစွာ ကွဲပြားသည်။ ခရစ်ယာန်တို့၏ အဓိက ယုံကြည်မှုမှာ ယေရှု၏ အသေခံခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ အပြစ်များသော လူသားများသည် ဘုရားသခင်နှင့် ပြန်လည် သင့်မြတ်ခွင့်ရနိုင်ပြီး၊ ထိုအကြောင်းကြောင့် ဘုရားသခင်ကပေးသည့် ထာဝရအသက်တာအတွက် ကယ်တင်ခြင်း ဆုကျေးဇူးနှင့် ကတိတော်ကိုလည်းကောင်း ယုံကြည်လက်ခံခြင်း ဖြစ်သည်။ == သမ္မာကျမ်း == {{အဓိက|သမ္မာကျမ်း}} ခရစ်ယာန်များ၏ သမ္မာကျမ်းစာတွင် [[ဓမ္မသစ်ကျမ်း]] (၂၇ကျမ်း)နှင့် [[ဓမ္မဟောင်းကျမ်း]] (၃၉ကျမ်း)၊ စုစုပေါင်း ၆၆ ကျမ်းအား ပေါင်းစုထားပြီး ထာဝရဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်တော်ဖြစ်သည်။ ရှင်ဘုရင်မှအစ တံငါသည်အထိ လူ၊ ကျမ်းတတ်ဆရာ၊ ပရောဖက်ပေါင်းများစွာ ရေးသားထားသည့် ကျမ်းစာဖြစ်သည်။ ခရစ်ယာန်များ၏ အခြေပြုကျမ်းစာဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံကျမ်းစာအသင်း]]မှ စာအုပ်များစွာ အခမဲ့ သမ္မာကျမ်းစာများကို ရယူနိင်သည်။ == တရားစီရင်ခြင်းနှင့် ဘုရားသခင် == ခရစ်ယာန် သမိုင်းကြောင်း၏ အစောဆုံးရာစုနှစ်များတွင် ယေရှု၏ သဘာဝနှင့် ပတ်သက်သော ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုများ မြောက်မြားစွာရှိနေစဉ် အချိန်ကာလတွင် ခရစ်ယာန်များက ယေရှုသည် လူ့ဇာတိကို ခံယူသောဘုရားသခင်နှင့် “စစ်မှန်သော ဘုရားသခင်နှင့် စစ်မှန်သော လူသား” (သို့မဟုတ် တစ်ချိန်တည်းတွင် ဘုရားသခင်စစ်စစ်နှင့် လူစစ်စစ်ဖြစ်ခြင်း) ဖြစ်သည်ဟု အများအားဖြင့် ယူဆကြသည်။ ယေရှုသည် လူသားအဖြစ်လုံးလုံးရောက်ရှိပြီး သေမျိုးဖြစ်သော လူသားတို့ကဲ့သို့ နာကျင်မှုဝေဒနာ နှင့် သွေးဆောင်မှုတို့ကို ခံစားခဲ့ရသော်လည်း အပြစ်မှကင်းစင်သူ ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်အဖြစ်ဖြင့် ယေရှုသည် သေခြင်းမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခဲ့သည်။ သမ္မာကျမ်းစာအရ “ဘုရားသခင်က ယေရှုကို သေခြင်းမှ ထမြောက်စေခဲ့သည်”၊ ယေရှုသည် ကောင်းကင်သို့ တက်ကြွသွားခဲ့သည်၊ “ခမည်းတော်၏ လက်ယာဘက်၌ ထိုင်နေတော်မူသည်”၊ ကျန်ရှိသော ကယ်တင်ရှင်အကြောင်း နိမိတ်ဖြစ်သည့် သေခြင်းမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း၊ နောက်ဆုံးသော တရားစီရင်ခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်ကို နောက်ဆုံး ပြန်လည်တည်ထောင်ခြင်းကို ပြည့်စုံစေရန် နောက်ဆုံးအကြိမ် ပြန်လည် ကြွရောက်လာဦးမည် ဖြစ်သည်။ ရှင်မဿဲနှင့် ရှင်လုကာ ကျမ်းတို့အရ၊ ယေရှုသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်အားဖြင့် ပဋိသန္ဓေစွဲယူ၍ အပျိုစင်[[မေရီ၊ ယေရှု၏မိခင်|မာရိ]] မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ယေရှု၏ ငယ်စဉ်ဘဝကို ခရစ်ဝင်ကျမ်းများတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ သို့သော် ရှေးယခင်ကာလများတွင် ငယ်စဉ်ဘဝအကြောင်း ကျမ်းစာများမှာ လူသိများခဲ့သည်။ နှိုင်းယှဉ်ရလျှင် ယေရှု၏ အရွယ်ရောက်ပြီးဘဝ၊ အထူးသဖြင့် မသေဆုံးမီ ရက်သတ္တပတ် တစ်ပတ်အတွင်း သူ၏ဘဝကို ဓမ္မသစ်ကျမ်းရှိ ကျမ်းများတွင် ကောင်းစွာ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ သမ္မာကျမ်းစာကိုးကားချက်များအရ ယေရှု၏ ဓမ္မအမှုတော်ဆောင်ခြင်းများတွင် သူ၏ ဗတ္တိဇံခံယူခြင်း၊ သူပြုသော အံ့ဩဘွယ်ရာအမှုများ၊ ဒေသနာတော် ဟောကြားခြင်း၊ သွန်သင်ခြင်းနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များ ပါဝင်သည်။ == ယေရှု၏ သေဆုံးခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း == ခရစ်ယာန်တို့က ယေရှု၏ သေလွန်ပြီးမှ ပြန်လည် ရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူခြင်းသည် ၎င်းတို့ယုံကြည်ခြင်း၏ အဓိက အကြောင်းအရင်း ဖြစ်ပြီး (၁ [[ကောရိန္တုဩဝါဒစာပထမစောင်|ကောရိန္သု ဩဝါဒစာ ပဌမစောင်]] အခန်းကြီး ၁၅ တွင်ရှု) လူ့သမိုင်းကြောင်းတွင် အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်ရပ် ဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ခရစ်ယာန်ယုံကြည်မှုများထဲတွင် ယေရှု၏ အသေခံခြင်းနှင့် ပြန်လည် ရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူခြင်းသည် ခရစ်ယာန် အယူဝါဒနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ယုံကြည်မှုတို့ တွင်အခြေခံကျသော အဓိက ဖြစ်ရပ်နှစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းအရ ယေရှုသည် လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် တင်၍ အသတ်ခံခဲ့ရပြီး ခန္ဓာကိုယ်အားဖြင့် သေဆုံးခဲ့သည်၊ သင်္ချိုင်းတွင် မြှပ်နှံခံခဲ့ပြီးမှ သုံးရက်အကြာတွင် သေခြင်းမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခဲ့သည်။ [[ရှင်ယောဟန်ခရစ်ဝင်]]၊ အခန်းကြီး ၁၉း၃၀-၃၁ နှင့် [[ရှင်မာကုခရစ်ဝင်]] ၁၆:၁-၆ ၌ ယေရှု ကောင်းကင်သို့ တက်ကြွခြင်း မတိုင်မီ အချိန်အမျိုးမျိုးတွင် “တစ်ပြိုင်နက်ညီအစ်ကိုငါးရာမက” အပါအဝင် ကောတို့နှင့် နောက်လိုက်များအား ယေရှု ရှင်ပြန်ထမြောက်ပြီးမှ ကြိမ်ဖန်များစွာ ကိုယ်ထင်ရှားပြခြင်းအကြောင်း ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ယေရှု၏ သေဆုံးခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို ခရစ်ယာန်တို့က ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းအားလုံးတွင် အမှတ်ရကျင်းပသည်။ အထူးသဖြင့် မင်္ဂလာသောကြာနှင့် [[အီစတာပွဲတော်နေ့|အီစတာတနင်္ဂနွေ]] အပါအဝင် သန့်ရှင်းသော ရက်သတ္တပတ် အတောအတွင်းတွင် ကျင်းပကြသည်။ ယေရှု၏ အသေခံခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူခြင်းကို ခရစ်ယာန် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ယုံကြည်မှုတွင် အရေးအကြီးဆုံးသော ဖြစ်ရပ်နှစ်ခုဟု အများအားဖြင့် ယူဆကြသည်။ ဤဖြစ်ရပ်တို့သည် ယေရှုတွင် အသက်ရှင်ခြင်းနှင့် သေခြင်းအပေါ် ပိုင်စိုးသောအစွမ်းရှိပြီး ထို့အတွက်ကြောင့် လူသားများကိုလည်း ထာဝရအသက်တာကို ပေးရန် အာဏာနှင့်အစွမ်း ရှိသည်ကို ဖော်ပြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ခရစ်ယာန် အသင်းတော်များသည် ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ဖော်ပြပါရှိသော ယေရှု၏ သေခြင်းမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူခြင်းအကြောင်းကို ချွင်းချက် အနည်းငယ်မျှနှင့် လက်ခံပြီး သွန်သင်ကြသည်။ အချို့ ခေတ်သစ်ပညာရှင်များက ယေရှုနောက်လိုက်များ၏ ယုံကြည်ချက်ဖြစ်သော သေခြင်းမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို သမိုင်းဝင် ယေရှုကို ဆက်လက်တည်ရှိစေခြင်းနှင့် ရှေးကနဦး အသင်းတော်များ၏ကြေညာချက်များကိုဖယ်ရှားမှုအချက်တစ်ခုအဖြစ်အသုံးပြုသည်။ အချို့လွတ်လပ်ခွင့်ကို လိုလားသောခရစ်ယာန်များသည် ကိုယ်ခန္ဓာနှင့်တကွပြန်လည်ရှင်ပြန်ထမြောက်သည်ကို လက်မခံကြပေ။ ထိုအဖြစ်အပျက်ကို အလွန်သင်္ကေတဆန်ပြီး ဝိညာဉ်ရေးရာ အားပေးသော ဒဏ္ဍာရီအဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။ သေလွန်ခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းတို့နှင့်ပတ်သက်၍ ပြောဆိုမှုများအပေါ် အငြင်းပွားမှုများသည် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ စကားရည်လုပွဲများနှင့် ဘာသာရေးနှီးနှောဖလှယ်ပွဲများ အများအပြားတွင် ဖြစ်ပွားကြသည်။ ရှေးဦး ခရစ်ယာန်ပြောင်းလဲသူနှင့် သာသနာပြုဖြစ်သော တမန်တော် [[စိန့်ပေါလ်|ရှင်ပေါလု]]က “ခရစ်တော်သည် ထမြောက်တော်မမူလျှင်၊ ငါတို့ဟောပြောခြင်း၌ အကျိုးမရှိ သင်တို့ယုံကြည်ခြင်း၌လည်း အကျိုးမရှိ။” ဟုရေးသားခဲ့သည်။ == ဓမ္မမင်္ဂလာအမှုများ == [[File:Fractio-panis1.JPG|thumb|alt=Celebration|ပွဲတော်မင်္ဂလာ]] ခရစ်ယာန်ယုံကြည်မှုနှင့် အကျင့်တွင် ဓမ္မမင်္ဂလာအမှုသည် ခရစ်တော်က စတင်ခဲ့သော ဘုရားဝတ်ပြုခြင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျေးဇူးတော်နှင့် အထွတ်အမြတ်ထားသော ထူးခြားဆန်းကြယ်မှုကို ကိုယ်စားပြုလုပ်ဆောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဝေါဟာရသည် လက်တင်စကားလုံး sacramentum မှ ဆင်းသက်လာပြီး ထူးခြားဆန်းကြယ်မှု ဟူသော စကားလုံးကို ဂရိသို့ ဘာသာပြန်ရန် အသုံးပြုလေ့ ရှိသည်။ မည်သည့် ဘုရားဝတ်ပြုခြင်းများသည် မင်္ဂလာရှိသည် ဆိုသည်နှင့် ၎င်းသည် မင်္ဂလာရှိစေရန် မည်သည့် လုပ်ရပ်ကို ဆိုလိုသည်ဟူသော နှစ်ရပ်စလုံးအပေါ် ရှုမြင်မှုများသည် ခရစ်ယာန် ဂိုဏ်းများနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများအကြားတွင် ကွဲပြားမှုရှိသည်။ ဓလေ့ထုံးစံအရ အများဆုံးပြုလုပ်သော ဓမ္မမင်္ဂလာအမှုတစ်ခု၏ လုပ်ဆောင်မှုဆိုင်ရာအဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက်မှာ ခရစ်တော်က စတင်ခဲ့သော အပြင်ပန်း အမှတ်အသားတစ်ခု ဖြစ်ပြီး အတွင်းကျသော အဓိပ္ပာယ်အားဖြင့် ခရစ်တော်မှတဆင့် ခံစားရရှိသော ဝိညာဉ်တော်ဆုကျေးဇူး ဖြစ်သည်။ အကျယ်ပြန့်ဆုံး လက်ခံထားသော ဓမ္မမင်္ဂလာအမှုနှစ်ခုမှာ ဗတ္တိဇံခံခြင်းနှင့် ပွဲတော်မင်္ဂလာယူခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ခရစ်ယာန်အများစုသည် ဓမ္မမင်္ဂလာအမှု သို့မဟုတ် မွန်မြတ်သော အံ့ဖွယ်ရာ ခုနစ်ခုကို အသိအမှတ်ပြုကြသည်- ဗတ္တိဇံခံခြင်း၊ အတည်ပြုခြင်း(အော်သိုဒေါ့က်စ် ဓလေ့တွင် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်ခြင်း)၊နှင့် ပွဲတော်မင်္ဂလာယူခြင်း၊ သန့်ရှင်းသော အမိန့်တော်များ၊ အာပတ်ဖြေခြင်း (အပြစ်ဝန်ခံခြင်း)၊ နာမကျန်းသူကို ဆီမွှေးသုတ်လိမ်း၍ ဘိသိက်ပေးခြင်း၊ နှင့် လက်ထပ်မင်္ဂလာပြုခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ အတူအကွအားဖြင့် ၎င်းတို့သည် [[အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်|အင်္ဂလီကန်]]ရိုးရာ အသင်းတော်များဖြစ်သည့်- [[ကက်သလစ် အသင်းတော်|ရိုမန်ကက်သလစ်]]၊ အရှေ့ပိုင်း အော်သိုဒေါ့က်စ်၊ အရှေ့တိုင်း အော်သိုဒေါ့က်စ်၊ လွတ်လပ်သော ကက်သလစ်၊ ကက်သလစ်ဟောင်းနှင့် အင်္ဂလိကန်အချို့တို့က အသိအမှတ်ပြုထားသော ဓမ္မမင်္ဂလာအမှု ခုနစ်ခုဖြစ်သည်။ အခြားသော ဂိုဏ်းခွဲများနှင့် အစဉ်အလာ အများစုသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ဗတ္တိဇံခံခြင်းနှင့် ပွဲတော်မင်္ဂလာယူခြင်းကိုသာ ဓမ္မမင်္ဂလာအမှုဟု အတည်ပြုကြသည်။ ကွေ့ကားစ်(Quakers) ကဲ့သို့ အချို့ ပရိုတက်စတင့်အုပ်စုများက ဓမ္မမင်္ဂလာအမှုဆိုင်ရာ ဘာသာရေးအယူဝါဒကို ငြင်းပယ်ကြသည်။ဤဓမ္မမင်္ဂလာအမှုတို့သည် ကျေးဇူးတော်တရားနှင့် ပတ်သက်မှုမရှိဟု ယုံကြည်သော အချို့ခရစ်ယာန် ဂိုဏ်းခွဲများက ၎င်းတို့ကို ဓလေ့ထုံးစံများဟု ခေါ်ရန် နှစ်သက်ကြသည်။ == နိုင်ငံအလိုက် ခရစ်ယာန်သာသနာ == [[File:Percent of Christians by Country–Pew Research 2011.svg|thumb|alt=Periodic chart 01|နိုင်ငံတစ်ခုစီတွင် ခရစ်ယာန်သာသနာကို လူဦးရေ၏ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ဖော်ပြချက်]] [[File:Christian world map.png|thumb|alt=Periodic chart 02]] ခရစ်ယာန်သာသနာကို နိုင်ငံတော်ဘာသာအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသောနိုင်ငံများ အော်သိုဒေါ့က်စ်၊ ပရိုတက်စတင့်ဘာသာနှင့် ရိုမန်ကက်သလစ်ဘာသာ ဟူသော အဓိက ဂိုဏ်းခွဲ ၃ အုပ်စုကွဲပြားနေသည့် ယုံကြည်သူ ခန့်မှန်းအရေအတွက်ဖြစ်သော သန်းထောင်ပေါင်း ၂.၁ ခန့် ကြောင့်ခရစ်ယာန်သာသနာသည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဘာသာတရား ဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်တစ်ရာအတွင်း ခရစ်ယာန်များသည် ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၃၃ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ရပ်တည်နေခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ခရစ်ယာန် ယုံကြည်သူလူဦးရေကို အဓိက ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။ ဖွံ့ဖြိုးဆဲ နိုင်ငံများတွင် (တစ်နေ့လျှင် ၂၃၀၀၀ ခန့်) ကျယ်ပြန့်စွာ ပွားများလာမှုသည် ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများတွင် အလွန်အမင်းကျဆင်းမှုနှင့် အတူတွဲလျက် ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ အဓိကအားဖြင့် ဥရောပနှင့် မြောက်အမေရိက (တစ်နေ့လျှင် ၇၆၀၀ ခန့်) တွင် အများဆုံး ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဥရောပ၊ အမေရိကနိုင်ငံများ၊ ဖိလိပိုင်နိုင်ငံနှင့် တောင်အာဖရိကနိုင်ငံတို့တွင် အဓိကကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ ဖြစ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ သို့သော် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ၏ မြောက်ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်း၊ သမုဒ္ဒရာပိုင်းဒေသများ (ဩစတြေးလျနှင့် နယူးဇီလန်)၊ ဥရောပမြောက်ပိုင်း (ဂရိတ်ဗြိတိန်၊စကင်ဒီနေဗီးယားနှင့် အခြားနေရာများ အပါအဝင်)၊ [[ပြင်သစ်]]၊ [[ဂျာမနီ]]၊ အွန်တေးရီးယို၏ ကနေဒီးယန်း ပြည်နယ်များ၊ ဗြိတိသျှကိုလံဘီယာနှင့် ကွိဘက်နှင့် အာရှ၏အချို့အစိတ်အပိုင်းများ (အထူးသဖြင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း၊[[တောင်ကိုရီးယား]]၊ထိုင်ဝမ်နှင့် မကာအို) အပါအဝင် နေရာအများအပြားတွင် လျော့ပါးလာလျက် ရှိသည်။ == ခရစ်ယာန်သာသနာကိုအခြေခံဘာသာရေးအဖြစ်ထားရှိသောနိုင်ငံများ == ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံအများစုတွင် ပြီးခဲ့သော ဆယ်စုနှစ် အနည်းငယ်အတွင်း ခရစ်ယာန် ဝတ်ပြုအစည်းအဝေးများကို တက်ရောက်သူများအထဲမှ ခရစ်ယာန်ဟု မိမိကိုယ်မိမိ သတ်မှတ်သောသူများ လျော့ကျလျက် ရှိသည်။ အခြားသူများက ယေဘုယျအားဖြင့် ဘာသာရေး၏ အရေးကြီးမှုကို ယုံကြည်ခြင်းကို ငြင်းပယ်ခြင်း လက္ခဏာများနှင့် ဆက်စပ်ပြောဆိုကြ စဉ်တွင်အချို့အရင်းအမြစ်များက ၎င်းကို မိရိုးဖလာ အသင်းဝင်မှုမှ ဝေးလွင့်ခြင်း၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသသက်သက်သာ ဖြစ်သည်ဟု ရှုမြင်ကြသည်။ ခရစ်ယာန်သာသနာသည် အောက်ပါနိုင်ငံများ၏ နိုင်ငံတော် ကိုးကွယ်မှု အခြေခံ ဘာသာရေးအဖြစ် ပုံစံ တစ်မျိုးသို့မဟုတ်တစ်မျိုးဖြင့် တည်ရှိသည်- အာမေးနီးယား(အာမေးနီးယန်း အပိုစတော်လစ်)၊ဘိုလီးဗီးယား (ရိုမန်ကက်သလစ်)၊ကော်စတာရီကာ (ရိုမန်ကက်သလစ်)၊ဒိန်းမတ် (အီဗန်ဂျဲလ်လိကယ် လူသေးရန်း)၊အယ်လ်ဆာဗေဒေါ (ရိုမန်ကက်သလစ်)၊အင်္ဂလန် (အင်္ဂလိကန်)၊ဖင်လန် (အီဗန်ဂျဲလ်လိကယ် လူသေးရန်းနှင့် အော်သိုဒေါ့က်စ်)၊ဂျော်ဂျီယာ(ဂျော်ဂျီယန် အော်သိုဒေါ့က်စ်)၊ဂရိ (ဂရိ အော်သိုဒေါ့က်စ်)၊အိုက်စ်လန် (အီဗန်ဂျဲလ်လိကယ် လူသေးရန်း)၊လိချ်တန်စတိုင်း (ရိုမန်ကက်သလစ်)၊မဲလ်တာ (ရိုမန်ကက်သလစ်)၊မိုနာကို (ရိုမန်ကက်သလစ်)၊နော်ဝေ (အီဗန်ဂျဲလ်လိကယ် လူသေးရန်း)၊ ဆွစ်ဇာလန်(ရိုမန်ကက်သလစ်၊ ရှေးရိုးကက်သလစ်၊သို့မဟုတ် ပရိုတက်စတင့်- ပြည်နယ်အလိုက် ပြောင်းလဲမှုရှိသော ဘာသာရေးဂိုဏ်းခွဲ) နှင့် ဗာတီကန်စီးတီး (ရိုမန်ကက်သလစ်) တို့ဖြစ်သည်။ တည်ဆောက်ထားသော ဘုရားရှိခိုးကျောင်း တစ်ခုမျှ မရှိသော်လည်း တစ်ခုသော ခရစ်ယာန်ဘာသာရေးဂိုဏ်းအဖြစ် တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားဆဲ ဖြစ်သည့် ဆိုက်ပရပ်စ်ကဲ့သို့သော အခြားနိုင်ငံများစွာလည်း ရှိသည်။ == ခရစ်ယာန်သာသနာ၏ အဓိက ဂိုဏ်းခွဲများ == ခရစ်ယာန်သာသနာ၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်း သုံးမျိုးမှာ [[ကက်သလစ် အသင်းတော်|ရိုမန်ကက်သလစ်အသင်းတော်]]၊ အော်သိုဒေါ့က်စ်အသင်းတော် နှင့် ပရိုတက်စတင့်အသင်းတော်တို့ ဖြစ်သည်။ ပရိုတက်စတင့် အသင်းတော်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် နှစ်ခြင်းခရစ်ယာန် အသင်းတော်ဟူ၍ ခေါ်ဆိုသည်။ ဤအမျိုးအစား သုံးခုထဲမှ တစ်ခုခုနှင့် မကိုက်ညီသော အခြား ခရစ်ယာန် အုပ်စုများရှိသည်။ နိုင်စင်းခရိဒ် (Nicene Creed) ကို “ရိုမန်ကက်သလစ်၊ အရှေ့ပိုင်း အော်သိုဒေါ့က်စ်၊ အင်္ဂလိကန် နှင့် အဓိက ပရိုတက်စတင့် အသင်းတော်များက ခိုင်လုံမှုရှိ၍ ယုံကြည်ထိုက်သည်ဟု လက်ခံထားသည်”။ ၎င်းတို့ကိုယ်ကို ၎င်းတို့ ခရစ်ယာန်ဟု ခေါ်ဆိုသော အုပ်စုများအကြား ခြားနားသော အယူဝါဒများနှင့် အလေ့အကျင့်များ ရှိသည်။ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အယူအဆများအရ အုပ်စုအများအပြားသည် ဤအမျိုးအစားခွဲခြားမှုစနစ်ကို ငြင်းပယ်သည်ဟု သုံးသပ်သော်လည်း ဤအုပ်စုများကို တစ်ခါတစ်ရံ ခရစ်ယာန်ဂိုဏ်းခွဲများအောက်တွင် သတ်မှတ်သည်။ အခြားကွဲပြားမှုမှာ အရှေ့ပိုင်း ခရစ်ယာန်သာသနာနှင့် အနောက်ပိုင်း ခရစ်ယာန်သာသနာအကြား အာရုံစိုက်စရာများ ရှိခြင်းဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင်း ပါရာချာပ် ( ဂိုဏ်းကြီးများမှ ခွဲထွက်) ဟူသော အသင်းတော်ငယ်လေးများလည်း ပေါ်ပေါက်ပြီး သာသနာပြန့်ပွားရေးကို ဆောင်ရွက်နေကြသည်။ ထိုအသင်းတော်လေးများသည် မည်သည့်ဂိုဏ်းဟု တိကျစွာ မရှိပေ။ == မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရစ်ယာန် အသင်းအဖွဲ့များ == # မြန်မာနိုင်ငံ ခရစ်ယာန် လူငယ်အဖွဲ့အစည်း YMCA # မြန်မာ့နိုင်ငံ ခရစ်ယာန် အသင်းတော်များ ကောင်စီ MCC # ဒေသအလိုက် ခရစ်ယာန် အသင်းချုပ်များ ==အခြားကြည့်ရန်== * [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရိုမန်ကက်သလစ် ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] == ရည်ညွှန်းကိုးကား == <references/> {{ကမ္ဘာ့ဘာသာ}} [[Category:ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] 5w5qse6us3ettvva4suin6ztcywankt 0 4601 1056532 878377 2026-10-07T10:12:32Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1056532 wikitext text/x-wiki [[File:Buddha in Sarnath Museum (Dhammajak Mutra).jpg|right|thumb|အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဆားနပ်မြို့ (မိဂဒါဝုန်) မှ ဓမ္မစကြာမုဒြာဟန်ဖြင့် ထိုင်တော်မူ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် တစ်ဆူ (အေဒီ ၄၇၅ ဝန်းကျင်)၊ ယခု ဆားနပ်ပြတိုက်၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]။]] [[File:Gandhara Buddha (tnm).jpeg|thumb|ဂရိဟန်လက်ရာဖြင့် ထုလုပ်ထားသော ဗုဒ္ဓရပ်တော်မူဆင်းတု၊ ဂန္ဓာရတိုင်း (ယခု ပါကစ္စတန်)၊ ၁-၂ ရာစု]] ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် '''ဗုဒ္ဓ''' (သို့မဟုတ်) '''ဗုဒ္ဓတ္တ''' (ဗုဒ္ဓ၏အဖြစ်) ဆိုသည်မှာ သစ္စာလေးပါးတရားကို ကိုယ်တိုင်အသိဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသောကြောင့် ဉာဏ်အလင်းပွင့်သူ (the Awakened){{sfn|Buswell|2004|p=71}}၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော် (ဗောဓိဉာဏ်) ကို ပိုင်ဆိုင်သူ၊ လမ်းညွှန်ပြသပေးသည့် ဆရာမရှိဘဲ ကိုယ်တိုင်ကျင့်ကြံအားထုတ်မှုဖြင့်သာ ဗုဒ္ဓအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိသူနှင့် နိဗ္ဗာန်သို့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်တရားဖြင့် ရောက်ရှိသွားသူဟု ယေဘုယျအားဖြင့် အနက်အဓိပ္ပာယ် ရရှိသည်။ "ဗုဒ္ဓ" ဟူသည့် စကားလုံးသည် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးချင်း၏ အမည်နာမမဟုတ်ဘဲ အာလုပ်ပုဒ်အရ ခေါ်ဆိုသည့် အများဆိုင်နာမ် (Common noun) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ သို့သော် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ဗုဒ္ဓဟု ဆိုလိုက်ပါက ဗုဒ္ဓဘာသာကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သော [[ဂေါတမဗုဒ္ဓ]]ကိုသာ အများအားဖြင့် ရည်ညွှန်းလေ့ရှိကြသည်။ ဗုဒ္ဓ ({{lang-sa|buddhatva}}; {{lang-pi|buddhatta}} သို့မဟုတ် {{lang|pi|buddhabhāva|italic=no}}) သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များအဖို့ '''ဘုရား''' (Buddhahood - ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ခပ်သိမ်းသောတရားတို့ကို ကိုယ်တိုင်သိတော်မူသောကြောင့် '''သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ''' ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်သုံးနှုန်းကြသည်။ ဤဝေါဟာရကို ဂေါတမဗုဒ္ဓ မတိုင်မီ ပွင့်တော်မူခဲ့ကြသော ဘုရားရှင်များအားလုံးအတွက်လည်း ရည်ညွှန်းသုံးစွဲကြသည်။ မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာတွင်မူ ကောင်းကင်ဘုံမှ ဗုဒ္ဓငါးပါးကို ရည်ညွှန်းခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိကြပြီး အနာဂတ်တွင် ပွင့်ထွန်းလာမည့် "မေတ္တယျ" အမည်ရှိ ဗောဓိသတ္တဘုရားလောင်းကိုလည်း ညွှန်းဆိုကြပေသည်။ ထေရဝါဒနှင့် မဟာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာတို့၏ နောက်ဆုံးပန်းတိုင်မှာ အနည်းငယ် ကွာခြားမှု ရှိသည်။ [[ထေရဝါဒ]]သည် ဗုဒ္ဓ၏အဆုံးအမ ဓမ္မတရားများကို လိုက်နာကျင့်သုံးခြင်းဖြင့် အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ဆိုက်ရောက်ကာ<ref name="gethin1998p224" /> နိဗ္ဗာန်သို့ ဝင်စံရန်ကို ရည်မှန်းသည်။ [[မဟာယာန]] တွင်မူ သတ္တဝါအားလုံးကို ဒုက္ခဆင်းရဲမှ ကယ်တင်လမ်းပြနိုင်ရန်အတွက် မိမိကိုယ်တိုင် [[ဗုဒ္ဓအဖြစ်]] (Buddhahood) သို့ ရောက်ရှိရန်ကို နောက်ဆုံးပန်းတိုင်အဖြစ် ခံယူကျင့်သုံးကြသည်။<ref name="gethin1998p224">{{cite book|last1=Gethin|first1=Rupert|title=The foundations of Buddhism|date=1998|publisher=Oxford University Press|location=Oxford [England]|isbn=0-19-289223-1|pages=[https://archive.org/details/foundationsofbud00rupe/page/224 224–234]|edition=1. publ. paperback|url=https://archive.org/details/foundationsofbud00rupe/page/224}}</ref> ==အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ== ဗုဒ္ဓ (သို့) ဘုရားဖြစ်ခြင်း ဆိုသည်မှာ ဒုက္ခ၏ လွတ်မြောက်ရာလမ်းကို တွေ့ရှိ၍ ဉာဏ်အလင်းပွင့်ခြင်း (ဗောဓိဉာဏ်ရရှိခြင်း) ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book|last1=Gethin|first1=Rupert|title=The foundations of Buddhism|date=1998|publisher=Oxford University Press|location=Oxford [England]|isbn=0-19-289223-1|page=[https://archive.org/details/foundationsofbud00rupe/page/32 32]|edition=1. publ. paperback|url=https://archive.org/details/foundationsofbud00rupe/page/32}}</ref> သိစရာဟူသမျှကို သိရှိပြီးဖြစ်၍ နောက်ထပ်သိရန်မလိုအပ်တော့သည့် အခြေအနေလည်းဖြစ်၏ ။<ref>{{cite book|author1=Damien Keown |author2=Charles S. Prebish |title=Encyclopedia of Buddhism |url=https://books.google.com/books?id=NFpcAgAAQBAJ |year=2013|publisher=Routledge |isbn=978-1-136-98588-1|page=90}}</ref><ref>{{cite book|author=Rinpoche Karma-raṅ-byuṅ-kun-khyab-phrin-las|title=The Dharma: That Illuminates All Beings Impartially Like the Light of the Sun and Moon|url=https://books.google.com/books?id=N4wVW91BLAYC |year=1986|publisher=State University of New York Press|isbn=978-0-88706-156-1|pages=32–33}}; Quote: "There are various ways of examining the Complete Path. For example, we can speak of Five Paths constituting its different levels: the Path of Accumulation, the Path of Application, the Path of Seeing, the Path of Meditation and the Path of No More Learning, or Buddhahood."</ref><ref>{{cite book|author1=Robert E. Buswell|author2=Robert M. Gimello|title=Paths to liberation: the Mārga and its transformations in Buddhist thought|url=https://books.google.com/books?id=hu0oIf0n87IC|year=1990|publisher=University of Hawaii Press|isbn=978-0-8248-1253-9|page=204}}{{Dead link|date=January 2023 }}</ref> ဗုဒ္ဓတ္တ (သို့) ဗုဒ္ဓဘာဝ တစ်နည်း ဗုဒ္ဓအဖြစ် သို့ရောက်ရှိခြင်း (Buddhahood) နှင့်ပတ်သက်၍ နည်းလမ်းများမြောင်အပေါ် ကျယ်ပြန့်လှသော အမြင်၊ အယူအဆအမျိုးမျိုးလည်းရှိကြရာ ဂေါတမဗုဒ္ဓ၏ အဆုံးအမကို လက်ခံကြသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာဂိုဏ်းကွဲများ အလေးပေးကျင့်သုံးကြသည့် အပေါ်၌ မူတည်ကြလေသည်။ တနည်းအားဖြင့် လက်ခံကြသည့် ကျမ်းစာများအပေါ်၌ တည်မှီကြ၏ ။ မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာသည် ဗောဓိသတ္တ (ဘုရားအလောင်း) ကို အလေးပေးလက်ခံကြသည်။ တစ်ဖက်တွင် ထေရဝါဒသာသနာ၌ ဗုဒ္ဓသည် ဆရာမကူ မိမိကိုယ်တိုင် အားထုတ်မှု၊ အသိဉာဏ်ဖြင့် အလင်းပွင့်သောသူ၊ သိစရာမှန်သမျှကို မဖောက်မပြန်သိရှိ၍ သစ္စာတရား၊ မဂ္ဂင်ရှစ်တန် အကျင့်မှန်တို့ကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်သူ၊ အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့ကို ထိုအခြင်းအရာများ သင်ကြားပြသ လမ်းညွှန်သူဖြစ်၍ "သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ" မည်သည်။ အခြားဗုဒ္ဓတစ်မျိုးကို ပစ္စေကဗုဒ္ဓဟု ခေါ်တွင်၍ ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်ဖြင့်ပင် နိဗ္ဗာန်ရရှိသော်လည်း အခြားသူများကိုကား သင်ကြားပြသ လမ်းညွှန်ရန် မစွမ်းသာချေ။<ref name="Snelling, John 1987 Page 81">Snelling, John (1987), ''The Buddhist handbook. A Complete Guide to Buddhist Teaching and Practice''. London: Century Paperbacks. p. 81</ref> အခြားအသုံးနှုန်းတစ်ခုလည်းရှိသေး၏ ။ သာဝကဗုဒ္ဓဆိုသော အသုံးဖြစ်ကာ တစ်ယောက်သောသူသည် "သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ"၏ အဆုံးအမ ဓမ္မတရားကို လိုက်နာကျင့်သုံး၍ ရဟန္တာဖြစ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ရဟန္တအဖြစ်ရောက်ရှိပါက ထိုဘဝသည် နောက်ဆုံးဘဝဖြစ်ပြီး နိဗ္ဗာန်သို့ဆိုက်ရောက်သည်။<ref name="autogenerated1">''Udana Commentary''. Translation Peter Masefield, volume I, 1994. Pali Text Society. p. 94.</ref> မဟာယာန၏ တထာဂတဂါဘ နှင့် ဗုဒ္ဓသဘာဝ ကျမ်းစာများ၌ ဗုဒ္ဓမျိုးစေ့(ဗုဒ္ဓဉာဏ်)သည် လူတိုင်း၌ ကိန်းအောင်းနေ၍ လောကီကာမဂုဏ်များကို စွန့်လွှတ်စရာမလိုဘဲ ဗုဒ္ဓဖြစ်ကြောင်းအကျင့်များမှတစ်ဆင့် ထိုဗုဒ္ဓမျိုးစေ့ ခေါ် အသိဉာဏ်ပညာသည် ထိုသူ၏ လက်ရှိဘဝ၌ ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များအဖို့ ဂေါတမဗုဒ္ဓသည် တစ်ဦးတည်းသော ဗုဒ္ဓမဟုတ်၊ ပါဠိကျမ်းစာများတွင် ပွင့်ထွန်းတော်မူခဲ့သည့် ရှေးရှေးဗုဒ္ဓဘုရားများကိုလည်း ကိုယ်စားပြုရည်ညွှန်းသည်။ မဟာယာနကျမ်းစာများ၌လည်း ကောင်းကင်ဘုံမှ ဗုဒ္ဓဘုရားများရှိကြကာ ဥပမာ အမိတာဘာ (သို့) ဝေရောစန တို့ဖြစ်ကြသည်။ ==ဗုဒ္ဓသဘာဝ== ဗုဒ္ဓဘာသာဂိုဏ်းအသီးသီး၌ ဗုဒ္ဓနှင့်ပတ်သက်သော ဉာဏ်တော်၊ ဂုဏ်တော်၊ ပါရမီ စသည်များကို အမျိုးမျိုးဘာသာပြန်အနက်ဖွင့်ကြသည်။ ===ဉာဏ်တော်များ=== [[File:Korea-Gyeongju-Silla Art and Science Museum-Seokguram model-01.jpg|thumb|250px|ကိုးရီးယားနိုင်ငံ၊ ဆိုးကုရမ်ဂူကျောင်းတော်မှ ထိုင်တော်မူဗုဒ္ဓဆင်းတု]] ဗုဒ္ဓဘာသာဂိုဏ်များအားလုံး၌ ဗုဒ္ဓသည် ဗောဓိဉာဏ်ရသူ (ဉာဏ်အလင်းပွင့်သူ)၊ လိုချင်တက်မက်မှု [[တဏှာ]]၊ မသိမှု [[အဝိဇ္ဇာ]]၊ [[ဒေါသ]] စသော အဆိပ်သုံးပါးကင်းစင်သည်ဟူ၍ လက်ခံထားကြ၏ ။{{efn|ထေရဝါဒတွင် ဤသုံးပါးတွဲကို သုံးလေ့မရှိပေ။ ဤ၌ အဆိပ်သုံးပါးဆိုသည်မှာ အကုသလမူလများဖြစ်သည့် လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ ဤသုံးပါးကိုသာ ဆိုလိုသည်။<ref>အကုသလမူလသုတ္တန်ကို ဖတ်ရန်။</ref>}} ဗုဒ္ဓဆိုသည်မှာ ကံလက်သမား၏ တည်ဆောက်ခြင်း မခံရတော့ပေ၊ သံသရာမှ ကင်းလွတ်ပြီဖြစ်သည်။ ဂိုဏ်အများစုကလက်ခံထားသည်မှာ ဗုဒ္ဓသည် သဗ္ဗညုတဉာဏ် (သိစရာမှန်သမျှသိရှိခြင်း) ကိုရရှိသည်။ သို့သော် အချို့သောအစောပိုင်းကျမ်းစာများ၌ ဤသည်ကို ငြင်းပယ်ကြသည်လည်းရှိ၏ ။<ref>[[A. K. Warder]], ''Indian Buddhism.'' Third edition published by Motilal Banarsidass Publ., 2000, pp. 132–133.</ref><ref>{{cite book|last=Kalupahana|first=David|author-link=David Kalupahana|title=A History of Buddhist Philosophy: Continuities and Discontinuities|url=https://books.google.com/books?id=SlDArya3YvcC&pg=PA43|year=1992|publisher=University of Hawaii Press|isbn=978-0-8248-1402-1|page=43}}</ref> ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာတွင်မူ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ခြွင်းချက်မရှိလက်ခံကာ ပုဗ္ဗနိဝသာနုဿတိဉာဏ်၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်၊ အာသဝက္ခယဉာဏ်များကို အဆင့်ဆင့်ရရှိခြင်း၊ ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ် လေးပါး၊ အသာဓာရဏဉာဏ် ခြောက်ပါး၊ ဗုဒ္ဓဉာဏ်တော် ဆယ့်လေးပါး၊ ဝေသာရဇ္ဇဉာဏ် လေးပါးတို့ရရှိပြီး သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ပိုင်ဆိုင်ရရှိခဲ့သောကြောင့် ဗုဒ္ဓအဖြစ်သို့ ဆိုက်ရောက်သည်။<ref>{{cite book |title= နိုင်ငံတော် သာသန မဟာဗုဒ္ဓဝင် (ဒုတိယတွဲ)၊ ဒုတိယအကြိမ်။ |author= [[မင်းကွန်းတိပိဋကဆရာတော်|တိပိဋကဆရာတော် ဦးဝိစိတ္တဿရာဘိဝံသ]]|year= ၁၉၉၇|publisher=သာသနာရေးဦးစီးဌာန|page=၃၂၄-၃၄၂}}</ref> ===ဂုဏ်တော်များ=== {{main|ဘုရားဂုဏ်တော်}} ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အချို့သည် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား၏ ဂုဏ်တော်များအပေါ် အာရုံပြု၍ တရားထိုင်ခြင်း၊ နုပဿတိပွများခြင်းများရှိကြရာ ဘုရားဂုဏ်တော်များကို ပါဠိကျမ်းစာ၊ မဟာယာနကျမ်းစာများ၌ ဖော်ပြထားကြပြီး ထိုဂုဏ်တော်များကို ရွတ်ဆိုပူဇော်ခြင်းများလည်းရှိသည်။<ref>{{cite web |title=In Theravada Buddhism's canonical Buddhavamsa[6] the Ten Perfections (dasa pāramiyo) are (original terms in Pali): |url=https://forums.nexopia.com/blogs/in-theravada-buddhisms-canonical-buddhavamsa-6-the-ten-perfections-dasa-p%C4%81ramiyo-are-original-terms-in-pali.3489786/ |access-date=27 July 2021 |archive-date=9 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709185735/https://forums.nexopia.com/blogs/in-theravada-buddhisms-canonical-buddhavamsa-6-the-ten-perfections-dasa-p%C4%81ramiyo-are-original-terms-in-pali.3489786/ }}</ref> ဗုဒ္ဓ၏ ဂုဏ်တော်အပေါင်းသည် ရေတွက်မရသည့်တိုင် များပြားလှသော်လည်း ထေရဝါဒကျမ်းစာတွင် အတိုချုပ်မှတ်သားနိုင်ရန် ဂုဏ်တော်ကိုးပါးဟု ဖော်ပြထားကြသည်။<ref>{{cite book |title= ရတနာသုံးပါးဂုဏ်တော်နှင့် ဗုဒ္ဓဂုဏ်တော်ကိုးပါးအကျိုး |publisher=သာသနာရေးဦးစီးဌာန|year= ၁၉၈၇ |page=၄၂-၄၃}}</ref> ၎င်းတို့မှာ : *အရဟံ *သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ *ဝိဇ္ဇာစရဏ သမ္ပန္နော *သုဂတော *လောကဝိဒူ *အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ *သတ္ထာဒေဝ မနုဿာနံ *ဗုဒ္ဓေါ *ဘဂဝါ တို့ဖြစ်ကြသည်။ မဟာယာနဂိုဏ်းအချို့တွင်မူ '''တထာဂတ''' (လာသောကောင်းခြင်းအရှင်) ကို အမှတ်တစ်နေရာထား၍ ရေတွက်ထားသဖြင့် တစ်ပါးပိုမိုပါရှိသည်။<ref>Japanese-English Buddhist Dictionary (Daitō shuppansha) 147a/163</ref> ထို့အပြင် ဆယ်ခုမြောက် '''ဘဂဝါ''' နေရာတွင် '''ဗုဒ္ဓ လောကနာထ''' (သို့) '''ဗုဒ္ဓ ဘဂဝါ''' ဟု ရေးသားကြသည်များလည်း ရှိသည်။<ref>[http://www.tientai.net/teachings/dharma/buddha/10titles.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120530200825/http://www.tientai.net/teachings/dharma/buddha/10titles.htm |date=30 May 2012 }}, also see [[Thomas Cleary]] and [[J. C. Cleary]] ''The Blue Cliff Record'', p. 553.</ref> ===ပါရမီ=== {{main|ပါရမီ}} ပါရမီသည် မြင့်မြတ်သူတို့၏ လုပ်ငန်း<ref name="shwe">{{cite book |title= လောကသားတို့၏ အနှိုင်းမဲ့ကျေးဇူးရှင် (ကိုယ်ကျင့်ဗုဒ္ဓဝင်) |author= [[ဦးရွှေအောင်|ဦးရွှေအောင် (မဟာဝိဇ္ဇာ)]]|year= ၂၀၀၃|publisher=ရာပြည့်စာအုပ်တိုက်}}</ref> (သို့) အထပ်ထပ်ဆည်းပူးထားသော အလေ့အကျင့်<ref>Burmese Orthography, Myanmar Language Commission, 1993.</ref> ဟူ၍ အနက်ရရှိသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာအရ ပါရမီဆိုသည်မှာ မြင့်မြတ်သူတို့သာ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ကြသော လုပ်ငန်းများကို ဆိုလိုသည်။ ထိုပါရမီများကို ဖြည့်သော (သို့) လုပ်ဆောင်သောသူအများ၌ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသည် စံပြုထိုက်သည်။ ဗုဒ္ဓအဖြစ်သို့မရောက်မီ ရှေးကာလဘဝတစ်ခုက ဗျာဒိတ်ရသည်မှစ၍ နောက်ဆုံးဘဝဖြစ်သော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ၏ မဟာပရိနိဗ္ဗာန်စံသည်အထိ ဆောင်ရွက်ချက်များ ပါဝင်လေသည်။ ဒါန၊ သီလ မှအစပြုပြီး ဥပေက္ခာအထိ ဆယ်ခုသော လုပ်ငန်းတာဝန်များဖြစ်ကြသည်။ ပါရမီတစ်ပါးကို နောက်ထပ်သုံးမျိုး ပြန်ခွဲနိုင်သည်။ မူလ ပါရမီ (ရိုးရိုး)၊ ဥပပါရမီ (ရိုးရိုးထက် ပိုသော)၊ ပရမတ္ထပါရမီ (မြတ်သော၊ အမြတ်ဆုံးသော) ဟူ၍ တစ်ပါးကို သုံးခုထပ်မံခွဲခြားသောကြောင့် ပါရမီဆယ်ပါး၊ အကျယ်အနေဖြင့် သုံးဆယ်ဖြစ်သည်။<ref name="Maha">{{cite book |title= နိုင်ငံတော် သာသန မဟာဗုဒ္ဓဝင် (ပထမတွဲ၊ ပထမပိုင်း)။ |author= [[မင်းကွန်းတိပိဋကဆရာတော်|တိပိဋကဆရာတော် ဦးဝိစိတ္တဿရာဘိဝံသ]]|year= ၁၉၉၇|publisher=သာသနာရေးဦးစီးဌာန}}</ref> ပါရမီများကို ယေဘုယျအားဖြင့် ဘုရားလောင်းကျင့်စဉ် ဟုခေါ်ဆိုကြ၍ အောက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ ထေရဝါဒပိဋကတ်များ၌ ပါရမီများကို အမျိုးအမည်အားဖြင့် ဆယ်မျိုးသတ်မှတ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ : # ဒါန ပါရမီ= ပေးကမ်းစွန့်ကြဲလှူဒါန်းမှု (သို့) စွန့်လွှတ်ခြင်း။ # သီလ ပါရမီ= ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းခြင်း။ # နိက္ခမ ပါရမီ= တပ်မက်မှုကင်းခြင်း။ # ပညာ ပါရမီ= အမှန်တိုင်းသိခြင်း # ဝီရိယ ပါရမီ= ဇွဲလုံ့လကြီးခြင်း။ # ခန္တီ ပါရမီ= သည်းခံခွင့်လွှတ်ခြင်း။ # သစ္စာ ပါရမီ= မှန်ကန်ခြင်း။ # အဓိဋ္ဌာန ပါရမီ= ခိုင်မာသော ဆုံးဖြတ်ချက်ရှိခြင်း။ # မေတ္တာ ပါရမီ= သူတပါးအကျိုးစီးပွားကို လိုလားခြင်း။ မေတ္တာထားခြင်း။ # ဥပေက္ခာ ပါရမီ= ချစ်ခြင်း မုန်းခြင်း၊ ဆင်းရဲ ချမ်းသာကို ဂရုမထားဘဲ သင့်တင့်စွာ ဆင်ခြင်ခြင်း၊ သမ္မာသမ္ဗောဓိသတ္တဖြစ်သော ဘုရားလောင်းများတွင် ပါရမီဖြည့်စဉ်၌ ပညာဓိက၊ သဒ္ဒါဓိက၊ ဝိရိယာဓိက ဟူ၍ သုံးမျိုးကွဲပြားနိုင်သော်လည်း သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဖြစ်သည့်အခါ အားလုံးသောဂုဏ်ရည်၊ အခြင်းအရာများသည် တူညီကြ၍ မည်သူသည် မည်သူ့ထက်သာသည်ဟု မရှိတော့ပေ။<ref name="Maha"/> ===ဗုဒ္ဓအပေါ် ရှုမြင်ချက်=== သမိုင်းခေတ်အဆက်ဆက်၌ ဗုဒ္ဓဘာသာဂိုဏ်းအသီးသီးတို့သည် ဗုဒ္ဓနှင့်ပတ်သက်၍ အမျိုးမျိုးသော ခံယူမှု၊ ယူဆမှု၊ သတ်မှတ်မှုများ ရှိကြသည်။ ထို့အပြင် ဗုဒ္ဓဘာသာကို လေ့လာကြသော ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်၊ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မဟုတ်သော ရဟန်းပညာရှင်၊ လူပညာရှင်တို့ကလည်း အမျိုးမျိုးသော ယူဆချက်၊ ဖော်ပြချက်များကို ပေးထား၏ ။ ထိုယူဆချက်များမှ ဗုဒ္ဓကို သာမန်လူသား (သို့) မဟာလူသား (သို့) နတ်ဒေဝါ (သို့) အနန္တတန်ခိုးရှင် စသဖြင့် ဖော်ပြထားမှုများကို ဤအပိုင်းတွင် အနည်းငယ်ဖော်ပြထားသည်။ ====ထေရဝါဒ ကျမ်းစာများ==== ပါဠိကျမ်းစာများ၌ ''သတ္ထာဒေဝ မနုဿာနံ'' ဟူသော ဂုဏ်အရည်အသွေးတစ်ခု ပါရှိရာ အနက်မှာ လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာ သတ္တဝါအားလုံးတို့၏ ဆရာဖြစ်၍ နိဗ္ဗာချမ်းသာကို ရရှိပြီးဖြစ်သည်။ တစ်ဖက်တွင် အခြား နတ် လူ ဗြဟ္မာများသည် နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာ သန္တိသုခကို မခံစားရ၊ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟများရှိဆဲဖြစ်လေသည်။ ထို့ကြောင့် ဗုဒ္ဓသည် လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာများထက် မြင့်မြတ်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ မဇ္ဈိမနိကာယ်လာ ''မဓုပိဏ္ဍိကသုတ်''တွင် ဗုဒ္ဓသည် အမြိုက်နိဗ္ဗာန်ကို ပေးတော်မူတတ်၏ (အမတဒါယက)၊ '''တရားအရှင်''' (ဓမ္မသာမိ) ဖြစ်တော်မူ၏ ဟူ၍ ဖော်ပြထားပြီး<ref>[http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/mn/mn.018.than.html Majhima Nikaya 18 Madhupindika Sutta: The Ball of Honey]</ref> သံယုတ္တနိကာယ်လာ "အနုရာဓသုတ်"တွင်<ref>[http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/sn/sn44/sn44.002.than.html Sutta Nikaya 44.2 Anuradha Sutta: To Anuradha]</ref> ဗုဒ္ဓကို ဤသို့ဖော်ပြရေးသားထားသည်။ {{quote|ငါ့သျှင်တို့ ထိုမြတ်သော ယောက်ျားဖြစ်သော အလွန်မြတ်သော ယောက်ျားဖြစ်သော အမြတ်ဆုံးသို့ရောက်သော ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်...''}} ဟုပါရှိသည်။ တဖန် သံယုတ္တနိကာယ်လာ "ဝက္ကလိသုတ်"<ref>[http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/sn/sn22/sn22.087x.wlsh.html Sutta Nikaya 22.87 Vakkali Sutta: Vakkali]</ref>တွင် အရှင်ဝက္ကလိမထေရ် အနာရောဂါနိပ်စက်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးတွေ့ချင်မိသောကြောင့် အခြားရဟန်းများကို ပင့်ခိုင်းရာ မြတ်စွာဘုရားကြွရောက်လာ၍ {{quote|ဝက္ကလိ တရားကိုမြင်သော သူသည် ငါဘုရားကိုမြင်သည် မည်၏၊ ငါဘုရားကို မြင်သောသူသည် တရားကိုမြင်သည် မည်၏။ ဝက္ကလိ မှန်၏၊ တရားကိုမြင်လျှင် ငါ့ကိုမြင်၏၊ ငါ့ကိုမြင်လျှင် တရားကိုမြင်၏။}} ဟုဆိုကာ ဗုဒ္ဓသည် မိမိကိုယ်ကို ဓမ္မ ဟူ၍ ခိုင်းနှိုင်းဖော်ပြထားသည်လည်းရှိ၏ ။ ဒီဃနိကာယ်လာ "အဂ္ဂညသုတ်"တွင် ဝါသေဋ္ဌသာမဏေကို ယခုကဲ့သို့ မိန့်ဖူးသည်။ "''ဓမ္မကာယ ဗြဟ္မကာယ ဓမ္မဘူတ ဗြဟ္မဘူတဟူသော ဤအမည်သည် ငါ၏အမည် ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။''"{{efn|ဤနေရာ၌ ဓမ္မကာယသည် တရားအပေါင်းရှိသောသူ၊ ဗြဟ္မကာယသည် ဘုရား၊ ဓမ္မဘူတသည် ဗောဓိပက္ခိယတရားသဖွယ်ဖြစ်ခြင်း။ ဗြဟ္မဘူတသည် အလွန်တရာမြင့်မြတ်ခြင်း ဟူသော အနက်အသီးသီးဖြစ်သည်။}} စသဖြင့် အထက်ပါ ကျမ်းစာအသီးသီးတို့တွင် ဗုဒ္ဓသည် မည်သူမျှမတတ်နိုင်သော အမြိုက်နိဗ္ဗာန်ကို ပေးသူ၊ တရားတို့၏ အရှင်၊ အမြတ်တကာ အမြတ်ဆုံးသောသူ၊ ဗုဒ္ဓသည် ဓမ္မ (ခိုင်းနှိုင်းမှု)၊ ဓမ္မကာယ ဟူသော အလုံးစုံသောတရားများ ပေါင်းစုသူဟူ၍ ဗုဒ္ဓ၏မြင့်မြတ်ခြင်းသဘောကို ထိုသို့ဖော်ပြထားသည်။ ====ပညာရှင်အချို့၏ ဖော်ပြချက်==== မြန်မာနိုင်ငံမှ ထင်ရှားခဲ့သော ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓသာသနာပြု ဆရာတော် [[သေဋ္ဌိလ|ဦးသေဋ္ဌိလ]]က ဆောင်းပါးတစ်ခုတွင် "ဗုဒ္ဓသည် ဗောဓိဉာဏ်ကို ရရှိသူဖြစ်၍ ဗောဓိဉာဏ်ဆိုသည်မှာ လူသားများ၏ လုပ်နည်းလုပ်ဟန်သက်သက်ဖြင့် ရရှိနိုင်ပေသော အသိဉာဏ်နှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားပြီး ပြည့်စုံမှုဆိုသည့် အကောင်းဆုံး စံပြအခြေအနေကို ခေါ်ဆိုသည်။ ဗုဒ္ဓဟူသော ​ဝေါဟာရသည် တိုက်ရိုက်အားဖြင့် ဉာဏ်အလင်းရသူ၊ သိသူဖြစ်၏ ။ ... ယခုပွင့်ခဲ့သော ဂေါတမဗုဒ္ဓသည် လူသားတစ်ဦးအနေဖြင့်သာ ဗုဒ္ဓအဖြစ်သို့ရောက်ခဲ့၍ မည်သူမဆို သူ၏ လမ်းကြောင်းကို လျှောက်လှမ်းပါက သူကဲ့သို့ပင် ဖြစ်နိုင်သည်ဟု သင်ကြားပြသခဲ့သည်။"<ref>{{cite web|title=The Meaning of Buddhism, Fundamental principles of the Theravada doctrine (1958)|author=[[သေဋ္ဌိလ|Bhikkhu U Thittila]]|url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1958/02/the-meaning-of-buddhism/306832/|work=The Atlantic}}</ref> သာဝတ္ထိ ဓမ္မိကရဟန်းတော်က "ဗုဒ္ဓ၏ မဟာပရိနိဗ္ဗာန်စံပြီးနောက် ရာစုနှစ်များစွာကြာသောအခါ ရာဇဝင်၊ ဒဏ္ဍာရီများက ဗုဒ္ဓသည် လူတစ်ဦးဆိုသည်ကို မှေးမှိန်ဖုံးဖိစေကာ နတ်ဘုရားတစ်ပါးအဖြစ် အသွင်ပေါ်စေသည်။ အမှန်စင်စစ်အားဖြင့် ဗုဒ္ဓသည် သာမန်လူသားတစ်ဦးမဟုတ်၊ ပြီးပြည့်စုံသော မဟာပုရိသ၊ မဟာလူသားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ထိုသို့သော မဟာလူသားသည်လည်း သာမန်သူများနှင့် မထူးခြား သမားရိုးကျမွေးဖွားလာ၍ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာဖြင့်လည်း သာမန်သာဖြစ်သည် ဟုရေးသားဖူးသည်။<ref>{{cite book|last=Dhammika|first=Shravasti|title=The Buddha and His Disciples|publisher=Buddhist Publication Society|year=2005|page=16|isbn=978-9552402807}}</ref> သံဃရက္ခိတ ဆိုသော Dennis Philip Edward Lingwood က ယခုကဲ့သို့ ရေးသားထား၏ ။ "ပထမဆုံး ကျုပ်တို့တွေနားလည်ရမှာက ဗုဒ္ဓသည် လူသားဖြစ်သည်ဆိုတာပါပဲ။ ဒါကအရေးကြီးပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း သာမန်နဲ့မတူ ထူးခြားတဲ့လူသား၊ ကျုပ်တို့ သိသလောက် အားလုံးထဲမှာ အမြင့်ဆုံးအဆင့်ရှိတဲ့သူမျိုးပေါ့။"<ref>{{cite book|author=Sangharakshita|author-link=Sangharakshita|title=A Guide to the Buddhist Path|url=https://archive.org/details/guidetobuddhistp0000sang_m6d5|publisher=Windhorse Publications|year=1996|page=[https://archive.org/details/guidetobuddhistp0000sang_m6d5/page/45 45]|isbn=978-1899579044}}</ref> ပီတာဟာဗီး၏ ဗုဒ္ဓဘာသာမိတ်ဆက်စာအုပ်၌ ဗုဒ္ဓကို လူသား (သို့) နတ်ဒေဝါတစ်ပါး၊ မည်သည်ဖြစ်သည်ကို မေးမြန်းရာ ဗုဒ္ဓက သူသည် လူ (သို့) နတ် ဖြစ်စေရန် ဖန်တီးမည့် အမြစ်တွယ်ကပ်နေသော မသိစိတ်ဉာဉ်များကို ဖယ်ရှားထားပြီဖြစ်၍ ဗုဒ္ဓဟုသာ ခေါ်ဆိုသင့်ကြောင်း၊ မဟာပထဝီမြေကြီး၌ ရှင်သန်ကြီးပြင်းခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ၌ ထိုမဟာမြေကြီး၏ အလွန်တွင် တည်ရှိပြီဖြစ်သည်။ ကြာသည် ရေမှ ပေါက်ဖွားသော်လည်း ရေမျက်နှာပြင်၏ အထက်၊ မြေနှင့်မထိတွေ့ဘဲ ငွားငွားစွင့်စွင့် ပွင်းလန်းနေသကဲ့သို့ဖြစ်လေသည်ဟု ပြန်လည်မိန့်ကြားထားကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။<ref>Peter Harvey, ''An Introduction to Buddhism: Teachings, History, and Practices.'' Cambridge University Press, 1990, p. 28</ref> အန်ဒရူး စကစ်လ်တန်က ဗုဒ္ဓဘာသာ အယူအဆများ၌ ဗုဒ္ဓကို သမိုင်းတစ်လျှောက် မည်သည့်အခါမျှ သာမန်လူသားတစ်ဦးဟု သတ်မှတ်ယူဆခဲ့ခြင်းမရှိပါဟု ရေးသားထားသည်လည်းရှိ၏ ။<ref>Skilton, Andrew. ''A Concise History of Buddhism.'' 2004. pp. 64–65</ref> {{quote|အရေးကြီးတာကို အလေးပေးပြောရမယ်ဆိုရင် ခေတ်သစ်ထေရဝါဒအဆုံးအမတွင် ဗုဒ္ဓသည် လူသားတစ်ဦးဟု ဆိုကြသော်လည်း ဗုဒ္ဓကို သာမန်လူသားတစ်ဦးအဖြစ် မည်သည့်အခါကမျှ မယူဆခဲ့ချေ။ ဆိုလိုသည်မှာ ဗုဒ္ဓတွင် လက္ခဏကြီး (၃၂) ပါး၊ လက္ခဏာငယ် (၈၀) ရှိ၍ မဟာပုရိဿ (မဟာလူသား) ဟု ဖော်ပြလေ့ရှိကြသည်။ ဗုဒ္ဓကိုယ်တော်တိုင် ၎င်းသည် လူတစ်ဦး၊ နတ်တစ်ပါးဖြစ်သည်ကို ငြင်းဆန်ထားကာ [[မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ်]]တွင် ဗုဒ္ဓသည် မိမိဆန္ဒအလျောက် ပရိနိဗ္ဗာန်စံရန် အလိုရှိအပ်သောကြောင့်သာ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသည်။ အကယ်၍ တောင်းဆိုလာပါက ပရိနိဗ္ဗာန်မစံဘဲ ကပ်ကမ္ဘာများစွာ နေတော်မူနိုင်သေးသည်ဟူသောအချက်ပါရှိသည်။{{efn|အန်ဒရူး စကစ်လ်တန် ဖော်ပြထားသော နောက်ဆုံးအချက်များသည် မူရင်း"မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ်" တွင်မပါဝင်၊ နှောင်းပိုင်းကာလမှ ဖြည့်စွက်ထားသည်ဟု အချို့ကယူဆကြသည်ဟု ပါဠိစာပေသမိုင်းတွင် တင်ပြထားသည်။ ဤ၌ ၎င်းယူဆသည်မှာ ကပ္ပကို မြင်၍ ကမ္ဘာပေါင်းများစွာဟု ယူဆလိုက်သော်လည်း ထေရဝါဒအစဉ်အဆက်၌မူ ဤနေရာကို အနက်ယူကြပုံမှာ [[ဗုဒ္ဓဃောသ|ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ]]၊ မဟာဓမ္မပါလမှ အစရှိ၍ အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာဆရာများက '''အာယုကပ်''' (ထိုခေတ်သည် နှစ်တစ်ရာဖြစ်သောကြောင့် အာယုကပ်သည် နှစ်တစ်ရာကို ဆိုလိုသည်။) ဟု တညီတည်းလက်ခံကြပြီး ဘုရားရှင် အလိုရှိက နေနိုင်သည်မှာ နှစ်တစ်ရာ (သို့) နှစ်တစ်ရာထက်ပို၍ ဟုသာဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |title= နိုင်ငံတော် သာသန မဟာဗုဒ္ဓဝင် (ပဉ္စမတွဲ၊ ဒုတိယအကြိမ်)။ |author= [[မင်းကွန်းတိပိဋကဆရာတော်|တိပိဋကဆရာတော် ဦးဝိစိတ္တဿရာဘိဝံသ]]|year= ၁၉၈၁|publisher=သာသနာရေးဦးစီးဌာန|pages=၃၁၈-၃၂၀}}</ref> }}}} [[ရွှေအောင်|ဦးရွှေအောင်]]ပြုစုသော "ဗုဒ္ဓ (သို့) လောကသားတို့၏ အနှိုင်းမဲ့ကျေးဇူးရှင်"စာအုပ်တွင် ဗုဒ္ဓသည် လူသားမိခင်တစ်ဦးမှ မွေးဖွားလာသည်ဖြစ်၍ သာမန်အားဖြင့် လူပုဂ္ဂိုလ်ဟု ဆိုနိုင်သော်လည်း လေးသင်္ချေနှင့် ကမ္ဘာတစ်သိန်း အဆုံးမရှိသော ပါရမီတော်များကို ဖြည့်ကျင့်ခဲ့မှုကြောင့် ရိုးရိုးလူသားမဟုတ်၊ အနှိုင်းမဲ့ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်တစ်ဦးဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ဆက်လက်ရေးသားထားသည်မှာ 'လူ' ဟုဆိုပါက မှန်သည်။ သို့သော် လူတို့၏ မကိုဋ်ဖြစ်သည်။ 'နတ်'၊ 'ဗြဟ္မာ' ဟု ဆိုလျှင် မှန်သည်။ သို့သော် 'နတ်'၊ 'ဗြဟ္မာ'တို့၏ မကိုဋ် ဖြစ်သည်။ အခြားသက်ရှိတစ်မျိုးဟု ဆိုလျှင်လည်း မှန်ကာ ထိုသက်ရှိတစ်မျိုး၏ မကိုဋ်ဖြစ်ပေသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဗုဒ္ဓသည် လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာ၊ သတ္တဝါအားလုံးနှင့် ပါရမီဖြည့်စဉ်ကာလများ၌ သံသရာတစ်လျှောက် ဆက်စပ်နေသောကြောင့် (သို့) ထို လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာ၊ သတ္တဝါများဖြစ်ခဲ့ဖူးသောကြောင့် ထိုထိုသဘောများကို ကိုယ်တိုင်ကြုံခဲ့ခြင်းရှိသောကြောင့် ဖြစ်၏ ။<ref name="shwe"/> [[နာရဒ မဟာထေရ်]]က ''"ဗုဒ္ဓသည် လူသားတစ်ဦးဖြစ်၍ လူသားကဲ့သို့ မွေးဖွား၊ နေထိုင်၊ ဘဝအဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ လူသားဖြစ်သော်လည်း အလွန်ထူးခြားသော လူသား (အစ္ဆရိယ မနုဿ) ဖြစ်သည်။ နတ်ဘုရားတစ်ဆူဟု မမိန့်ခဲ့၊ ၎င်းသည် ထိုသို့ မသေနိုင်သော နတ်ဘုရားတစ်ဆူဖြစ်ကြောင်း အယူအဆအမှားများကိုလည်း ရှင်းလင်းပြသသည်။ နတ်ဘုရားသဘောသဘာမရှိသည့် နတ်ဘုရားကဲ့သို့ တူညီသော ဆရာဟူသည် ဤလောက၌ မရှိပါ"'' ဟူ၍ ဗုဒ္ဓဘာသာအနှစ်ချုပ်စာအုပ် (Buddhism in a Nutshell) တွင် ဆိုထားသည်။<ref name="Thera2017">{{cite book|author=Narada Thera|title=Buddhism in a Nutshell|url=https://books.google.com/books?id=fNTHDwAAQBAJ|date=1 September 2017|publisher=Pariyatti Publishing|isbn=978-1-68172-064-7}}</ref> ====မဟာသံဃိကဂိုဏ်း၏ သတ်မှတ်ချက်==== အစောပိုင်းပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ဗုဒ္ဓဘာသာဂိုဏ်းခွဲများအနက် မဟာသံဃိကဂိုဏ်းတွင် ဗုဒ္ဓ(များ)သည် စွမ်းအားတန်ခိုးရှိသည့် သဘာဝများကို ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု သတ်မှတ်ကြကာ မဟာသံဃိကဂိုဏ်းဝင်များက ဗုဒ္ဓများ၊ ဗောဓိသတ္တများသည် အလွန်တရာ သာလွန်မြင့်မြတ်ခြင်း၊ အစွမ်းတန်ခိုးသတ္တိများ ရှိကြောင်း၊ ရဟန္တာဆိုသည်မှာ အမှားပြုနိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်းတို့ကို တင်ပြကြသည်။<ref name="autogenerated1b">Baruah, Bibhuti. ''Buddhist Sects and Sectarianism.'' က2008. p. 48.</ref> မဟာသံဃိက၏ အခွဲများဖြစ်သော ဧကဗျောဟာရိကဂိုဏ်း၊ လောကုတ္တရာဝါဒဂိုဏ်း၊ ကုက္ကုဋိကဂိုဏ်းတို့ရှိ "သမယဗေဒေါပရစနစကြာ"ကျမ်းစာ၌ ဆိုထားသော အချက် ၄၈ ချက်တွင် အချက်၂၀ သည် ဗုဒ္ဓများ၊ ဗောဓိသတ်များ၏ အစွမ်းတန်ခိုးသတ္တိများကို ဖော်ပြထားသည်။<ref>Sree Padma. Barber, Anthony W. ''Buddhism in the Krishna River Valley of Andhra.'' 2008. p. 56.</ref> ဗုဒ္ဓဘာသာ ဒဿနလေ့လာမှုဆိုင်ရာ ပါမောက္ခ ယောင် ကျိဟွာက ယခုလိုရေးသားထားသည်။ {{quote|၎င်းတို့၏ ရှုထောင့်တွင် ဗုဒ္ဓဆိုသည်မှာ အောက်ပါ သဘာဝလွန်စွမ်းအားများကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။ "လောကုတ္တရ" ခေါ် လောကထက် မြတ်ခြင်း၊ ကိလေသာမြူ မဲ့ခြင်း၊ ဓမ္မစကြာကို လည်စေခြင်း (တရားဟောခြင်း)၊ မုက္ခပါဌ်တစ်ခုတည်းဖြင့် တရားအားလုံးကို အသေးစိတ်ပြောနိုင်ခြင်း၊ ဟောပြောသည့်အတိုင်း မှန်ကန်ခြင်း၊ ဗုဒ္ဓ၏ ရူပခန္ဓာသည် အတိုင်းအဆမဲ့ခြင်း၊ တန်ခိုးတော်အန္တရှိခြင်း၊ ဘဝသက်တမ်း ကာလမဲ့ခြင်း၊ သတ္တဝါတို့ကို ဟောပြော ခြေချွတ်၊ သဒ္ဒါယုံကြည်မှု နိုးကြားစေရာတို့တွင် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုမရှိခြင်း၊ အိပ်စက်မှု၊ အိပ်မက်မက်မှု မရှိခြင်း၊ မေးခွန်းတစ်ခုကို ဖြေကြားရာတွင် ရပ်ဆိုင်းမှုသဘောမရှိခြင်း၊ ကာလတိုင်း၌ သမာဓိ ခိုင်မြဲခြင်း တို့ဖြစ်၏။}} မဟာသံဃိကဂိုဏ်းလာ ကျမ်းတစ်ခု၌ "တထာဂတတို့၏ စွမ်းအားသည် အတိုင်းအဆမဲ့၍ ဗုဒ္ဓ၏ဘဝ(သက်တမ်း) သည်လည်း အနန္တဖြစ်၏" ဟုဖော်ပြထားသည်။<ref>Tanaka, Kenneth. ''The Dawn of Chinese Pure Land Buddhist Doctrine.'' 1990. p. 8</ref> ကွမ်းရှင်း ဆိုသူကလည်း ဗုဒ္ဓ၏ အဓိကအရည်အသွေးနှစ်ခုကို မဟာသံဃိကတရားများတွင် တွေ့နိုင်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဗုဒ္ဓစစ်စစ်သည် ဉာဏ်အလင်းပွင့်သောသူ၊ အနန္တတန်ခိုးရှင်ဖြစ်ကာ အဝတာပုံစံများဖြင့် သတ္တဝါတို့ကို ကျွမ်းကျင်လိမ္မာစွာဖြင့် ခြေချွတ်တော်မူသည် ဟုပြောဆိုသည်။<ref>Guang Xing. ''The Concept of the Buddha: Its Evolution from Early Buddhism to the Trikaya Theory.'' 2004. p. 53</ref> မဟာသံဃိကဂိုဏ်းအယူအဆတွင် လက်ရှိပွင့်ထွန်းခဲ့သည့် ဂေါတမဗုဒ္ဓသည် ဤသို့ အသွင်ပြောင်းဖန်ဆင်းထားသော ရုပ်ခန္ဓာများ (နိမ္မိတကာယ) ထဲကတစ်ဆူ ဟူ၍ယူဆကြကာ ဗုဒ္ဓစင်စစ်သည် ဓမ္မကာယ (တရားအားလုံးပေါင်းစုထားသူ) နှင့် ညီမျှသည်ဟု ဆိုကြပေသည်။<ref>Sree Padma. Barber, Anthony W. ''Buddhism in the Krishna River Valley of Andhra.'' 2008. pp. 59–60</ref> ==ပွင့်တော်မူခဲ့သော ဗုဒ္ဓများ== [[File:022 Stupas and Bodhi Trees representing the Seven Buddhas (33772342726).jpg|thumb|[[ဆန်ချီ]]စေတီတော်ရှိ ဘုရားခုနစ်ဆူ၊ (အမည်အားဖြင့် [[ဝိပဿီဘုရား]]၊ [[သိခီဘုရား]]၊ [[ဝေဿဘူဘုရား]]၊ [[ကကုသန်ဘုရား]]၊ [[ကောဏဂုံဘုရား]]၊ [[ကဿပဘုရား]]၊ [[ဂေါတမဘုရား]] တို့ဖြစ်ကြသည်။) ဘီစီတစ်ရာစု၊ ညာအစွန်းရှိဘုရားသည် ဂေါတမဗုဒ္ဓဖြစ်၏ ။<ref name="Marshall 46">John Marshall, A Guide to Sanchi, 1918 [https://archive.org/stream/in.ernet.dli.2015.459148 p.46ff] (Public Domain text)</ref>]] ===ဘုရားခုနစ်ဆူ=== အနောက်တိုင်းပညာရှင်တို့သည် ပါဠိကျမ်းစာများကို အစောပိုင်းကျမ်းစာနှင့် နှောင်းပိုင်းကျမ်းစာဟူ၍ ခွဲခြားရာတွင် ပထမမှ စတုတ္ထနိကာယ်အထိ ကျမ်းစာအများစုကို အစောပိုင်းကျမ်းစာများအဖြစ်ယူဆကြ၍ ပဉ္စမမြောက်နိကာယ်မှ ကျမ်းအများစု (သို့) အချို့ကို နှောင်းပိုင်ဟူ၍ သတ်မှတ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် အစောပိုင်း နိကာယ်လေးခုတွင် ဗုဒ္ဓခုနစ်ဆူ (သတ္တတထာဂတ-Sattatathāgata)ကိုသာ ဖော်ပြထားသည်။ ထိုဗုဒ္ဓခုနစ်ဆူမှာ : # [[ဝိပဿီဘုရား]] # [[သိခီဘုရား]] # [[ဝေဿဘူဘုရား]] # [[ကကုသန်ဘုရား]] # [[ကောဏဂုံဘုရား]] # [[ကဿပဘုရား]] # [[ဂေါတမဘုရား]] တို့ဖြစ်ကြသည်။ အထူးသဖြင့် ဤဗုဒ္ဓခုနစ်ဆူကို [[ဝိနည်းပိဋကတ်]]၊ [[ပါရာဇိကဏ်]]အပိုင်း<ref>ဝိနည်းပိဋကတ်၊ ပါရာဇိကဏ်ပါဠိတော် မြန်မာပြန်၊ ဝေရဉ္ဇရာမြို့၌ ဒုဗ္ဘိက္ခဘေး ဆိုက်ရောက်ခြင်း</ref>တွင် ပါရှိပြီး [[သုတ္တန်ပိဋကတ်]]၊ [[ဒီဃနိကာယ်]]လာ [[သုတ်မဟာဝါ]] (မဟာဝဂ်)မှ [[မဟာပဒါနသုတ်]]<ref>မဟာဝဂ်ပါဠိတော် မြန်မာပြန်၊ သာသနာရေးဦးစီးဌာန၊ ၁၉၉၂</ref>၊ [[ပါထိကဝဂ်]]မှ [[အာဋာနာဋိယသုတ်]]၊ [[ခုဒ္ဒကနိကာယ်]]၏ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်မှ "သတ္တဗောဓိသတ္တဝါရ"အပိုင်း<ref>ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်ပါဠိတော် မြန်မာပြန်၊ ပဋိသမ္ဘိဒကထာ၊ သာသနာရေးဦးစီးဌာန၊ ၁၉၅၉</ref>တို့တွင် ဖော်ပြထားသည်။ ဒီဃနိကာယ်လာ စက္ကဝတ္တိသုတ်တွင် ဤဘုရားခုနစ်ဆူပြီးနောက် မေတ္တယျမြတ်စွာဘုရားပွင့်မည်ဟု ပြဆိုထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.accesstoinsight.org/tipitaka/dn/dn.26.0.than.html|title=Cakkavatti Sutta: The Wheel-turning Emperor|website=Access To Insight}}</ref> ထေရဝါဒ၏ နောက်ဆုံးနိကာယ်ဖြစ်သော ခုဒ္ဒကနိကာယ်၏ [[ဗုဒ္ဓဝံသ]]ကျမ်း၌ နှစ်ကျိပ်လေးဆူသော ရှေးရှေးဗုဒ္ဓများကို ဖော်ပြထားသည်။ အထက်၌ဖော်ပြခဲ့သော ဘုရားခုနစ်ဆူအပြင် ပို၍စောသော ဘုရားနှစ်ဆယ့်တစ်ဆူကို ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။ အနောက်တိုင်းဖက်က ယူဆသည်မှာ ဗုဒ္ဓဝံသကျမ်းသည် ဘီစီ ၁-၂ ရာစုကြားက ပြုစုသောကျမ်းဖြစ်သည်။<ref>A textual and Historical Analysis of the Khuddaka Nikaya – Oliver Abeynayake Ph. D. , Colombo, First Edition – 1984, p. 113.</ref><ref>Horner, IB, ed. (1975). The minor anthologies of the Pali canon. Volume III: Buddhavaṁsa (Chronicle of Buddhas) and Cariyāpiṭaka (Basket of Conduct). London: Pali Text Society. {{ISBN|0-86013-072-X}}.</ref> ထေရဝါဒအယူအဆ၌ ကမ္ဘာတစ်ခုတွင် အများဆုံးပွင့်ထွန်းနိုင်သော ဗုဒ္ဓအရေအတွက်မှာ ငါးပါးသည်အများဆုံးဖြစ်၍ ထိုဗုဒ္ဓငါးပါးပွင့်ထွန်းသော ကမ္ဘာကို''ဘဒ္ဒကပ္ပ'' (ဘဒ္ဒကမ္ဘာ) ဟုအမည်တွင်ကာ ဗုဒ္ဓတစ်ဆူမျှမပွင့်သော ကမ္ဘာအမျိုးအစားလည်းရှိ၍ ထိုကမ္ဘာသည် ''သုညကပ္ပ'' (သုညကမ္ဘာ) ဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓတစ်ဆူပွင့်သည့်ကမ္ဘာကို ''သာရကပ္ပ'' (သာရကမ္ဘာ)၊ နှစ်ဆူပွင့်လျှင် ''မဏ္ဍကပ္ပ'' (မဏ္ဍကမ္ဘာ)၊ သုံးဆူပွင့်ပါက ''ဝရကပ္ပ'' (ဝရကမ္ဘာ)၊ လေးဆူပွင့်ထွန်းသည်ဆိုလျှင် ''သာရမဏ္ဍကပ္ပ'' (သာရမဏ္ဍကမ္ဘာ) ဟူ၍ အသီးသီးခေါ်ဆိုသည်။ (ဗုဒ္ဓဝံသကျမ်း) လက်ရှိကမ္ဘာတွင် ဗုဒ္ဓလေးဆူပွင့်ထွန်းခဲ့ပြီးဖြစ်၍ လက်ရှိသာသနာမှာ ဂေါတမဗုဒ္ဓဘုရား၏ သာသနာဖြစ်ပြီး နောင်ပွင့်ရန် တစ်ဆူကျန်ရာ အရိမေတ္တေယျဗုဒ္ဓဘုရားသည် ငါးဆူမြောက်ဖြစ်မည်။ ထို့ကြောင့် ဘုရားငါးဆူပွင့်သော ဤကမ္ဘာကို ဘဒ္ဒကမ္ဘာဟု အမည်ရကာ အနက်မှာ ကောင်းမွန်တင့်တယ်သော၊ ကောင်းခြင်းမင်္ဂလာရှိသော ကမ္ဘာ ဖြစ်၏ ။<ref>ပါဠိ-မြန်မာ အဘိဓာန်၊ ဟုတ်စိန်</ref> သက္ကတနှင့် မြောက်ပိုင်းဗုဒ္ဓဘာသာအချို့၏ အယူအဆများ၌ ဘဒ္ဒကမ္ဘာတွင် ဗုဒ္ဓ ၁,၀၀၀ အထိ ပွင့်ထွန်းကာ ဂေါတမဗုဒ္ဓ၊ မေတ္တေယျဗုဒ္ဓတို့သည် စတုတ္ထ၊ ပဉ္စမမြောက် ဘုရားများဖြစ်ဖြစ်ကြသည်ဟု ဆိုသည်။{{sfn|Silk|2019|p=110-111}} [[File:Budhasa Konaakamanasa.jpg|thumb|အာသောကမင်း၏ နိဂလိဆာဂါရှိ ကျောက်စာတွင် ဗြဟ္မီအက္ခရာဖြင့် [[ကောဏဂုံဘုရား]] စာသား၊ ဘီစီ ၂၅၀]] [[File:Buddha Sakyamuni on the Rummindei pillar of Ashoka.jpg|thumb|လုမ္ဗိနီရှိ အာသောကမင်းကျောက်စာမှ ဗြဟ္မီဘာသာဖြင့် "ဗုဒ္ဓေ" နှင့် "သကျမုနိ" စကားလုံးများ။]] ကောဏဂုံ (ကောဏာဂမဏ) ဘုရားကို ယနေ့ခေတ် [[နီပေါနိုင်ငံ]]၊ နိဂလဆာဂါ (ရွာ)တွင် [[အာသောက]]မင်း၏ ၃ ရာစုနှစ်က ထွင်းခဲ့သော ကျောက်စာတွင် ဖော်ပြထားမှုရှိသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ထိုနေရာ၌ ယင်းကျောက်စာကို တွေ့နိုင်သည်။ ဗြဟ္မီအက္ခရာဖြင့် ရေးသားထားကာ ကျောက်စာသည် ပြိုလဲနေ၍ တစ်စိတ်တစ်ဒေသသည် မြေအောက်၌ဖြစ်၏ ။ အာသောကမင်းသည် ဘီစီ ၂၄၉ ၌ ထိုနေရာသို့ လှည့်လည်လာကာ ထိုနေရာသို့ သူရောက်ရှိကြောင်း၊ ကောဏဂုံဘုရားကို ရည်မှန်း၍ ထူပါရုံတစ်ဆူ တည်/ချဲ့ထွင် ခြင်း၊ ကျောက်စာ ရေးထိုး စိုက်ထူခဲ့ခြင်းတို့ကို မှတ်တမ်းတင်ထားလေသည်။<ref>Basanta Bidari - 2004 Kapilavastu: the world of Siddhartha - Page 87</ref><ref>{{cite book |title=Inscriptions of Asoka. New Edition by E. Hultzsch |date=1925 |page=165 |url=https://archive.org/stream/InscriptionsOfAsoka.NewEditionByE.Hultzsch/HultzschCorpusAsokaSearchable#page/n339 |language=sa}}</ref> တရုတ်ခရီးသွားရဟန်းတော် ရွှမ်ကျန်း၏ ဖော်ပြချက်တွင် ကောဏဂုံဘုရား၏ ဓာတ်တော်များကို နိဂလစာဂါရွာတွင် ထူပါရုံတည်၍ ဌာပနာထားသည်။ ထိုနေရာသည် ယနေ့ခေတ် နီပေါတောင်ပိုင်း၊ ကပ္ပိလဝတ် ခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။<ref>{{cite book|title=Relics of the Buddha|author=John S. Strong|year=2007|page=130|isbn=978-0691117645|url=https://books.google.com/books?id=_KLAxmR8PZAC}}</ref> "သကျမုနိ" ဟုလည်း ခေါ်ဆိုသော ဂေါတမဗုဒ္ဓကို နီပေါနိုင်ငံ လုမ္ဗနီရှိ အာသောကျောက်စာတိုင်တွင် ရေးသားထားသည်။ ဗြဟ္မီအက္ခရာသုံးစွဲထား၍ မောရိယမင်းဆက် ဧကရာဇ် အာသောကမင်းသည် ဘီစီ ၃ ရာစုက ဤနေရာသို့ ရောက်ရှိလာကာ ဂေါတမဗုဒ္ဓ၏ ဖွားမြင်ရာနေရာဟု ဖော်ပြထားလေ၏ ။<ref>Paranavitana, S. (Apr. - Jun., 1962). Rummindei Pillar Inscription of Asoka, Journal of the American Oriental Society, 82 (2), 163-167</ref>{{refn|group=note|name="translations"|Several alternative translations have been published.<ref>{{Citation |last = Weise |first = Kai |title = The Sacred Garden of Lumbini – Perceptions of Buddha's Birthplace |date = 2013|pages= 47–48|publisher = UNESCO |location= Paris |archive-date = 2014-08-30 |url = http://unesdoc.unesco.org/images/0022/002239/223986E.pdf |archive-url = https://web.archive.org/web/20140830011700/http://unesdoc.unesco.org/images/0022/002239/223986E.pdf |display-authors = etal}}</ref><ref>Hultzsch, E. /1925). [https://archive.org/details/InscriptionsOfAsoka.NewEditionByE.Hultzsch Inscriptions of Asoka]. Oxford: Clarendon Press, pp. 164-165</ref>}} {{quote|ဒေဝါနံပီယ၊ ပီယဒဿီဘုရင်မင်းမြတ်သည် ရာဇဘိသေကခံယူအပြီး နှစ်နှစ်ဆယ်၌ ဤအရပ်ဒေသသို့ ရောက်ရှိတော်မူ၍ သကျမုနိဗုဒ္ဓဖွားမြင်ရာ ဤအရပ်ကို ရိုသေခယပူဇော်သည်။ ကျောက်တိုင်၏ ထိပ်ဖျားတွင် မြင်းရုပ်ကိုထွင်းထုစေ၍ ကျောက်တိုင်စိုက်ထူစေသည်။ ဘုရားရှင်သည် ဤအရပ်ဒေသတွင် ပွင့်ထွန်းခဲ့သည်ကို ဖော်ပြရန်ဖြစ်၏ ။ လုမ္ဗိနီရွာကို အခွန်ကင်းလွတ်စေ၍ (သီးနံ)ထုတ်လုပ်မှု၏ အဋ္ဌမမြောက်ဝေစုကိုသာ ပေးစေသည်။|လုမ္ဗိနီ အမိန့်ပြန်တမ်း၊ အာသောကကျောက်စာများထဲက တစ်ခု။ <ref>Hultzsch, E. (1925). [https://archive.org/stream/InscriptionsOfAsoka.NewEditionByE.Hultzsch/HultzschCorpusAsokaSearchable#page/n337/mode/2up Inscriptions of Asoka]. Oxford: Clarendon Press, pp. 164-165</ref>|title=|source=}} === နှစ်ကျိပ်ကိုးဆူသော ဘုရားများ === [[File:28Buddhas-01.JPG|thumb|မြန်မာနိုင်ငံ၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]ရှိ [[ဆူးလေစေတီတော်]]တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ ရှေးဗုဒ္ဓဘုရားများကို ရှိခိုးနေခြင်း]] ထေရဝါဒအလိုအရ ရေတွက်၍မရသော ကပ်ကမ္ဘာ အသင်္ချေအနန္တတို့တွင် ရေတွက်မရသော ဗုဒ္ဓအဆူဆူ ပွင့်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|title=Part 3 - Bodhisatta-kicca (duties of a Bodhisatta), The Great Chronicle of Buddhas|url=https://www.wisdomlib.org/buddhism/book/the-great-chronicle-of-buddhas/d/doc364352.html|work=Wisdom Library|quote=in the Buddhāpadāna of the Apadāna,[3] a future Buddha aspires mentally to Buddhahood in the presence of innumerable Buddhas throughout incalculable aeons}}</ref>သို့သော် အမည်သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသော ဗုဒ္ဓအရေအတွက်မှာ နှစ်ကျိပ်ကိုးဆူဖြစ်သည်။ ထေရဝါဒကိုးကွယ်ယုံကြည်သော မြန်မာ၊ ထိုင်း၊ လာအို၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ သီရိလင်္ကာတို့တွင် ဤနှစ်ကျိပ်ကိုးဆူသော ဗုဒ္ဓများကို ပူဇော်ကြ၍ ပွဲတော်ရာသီကာလများ၌ ဘုရားပွဲများကျင်းပကြသည်။ [[ဗုဒ္ဓဝင်|ဗုဒ္ဓဝံသ (သို့) ဗုဒ္ဓဝင်]]တွင် သီးသန့်အနေဖြင့် နှစ်ကျိပ်လေးဆူသော ဘုရားများနှင့် ဂေါတမဗုဒ္ဓဝင်ကို ဖော်ပြထားသည်။{{efn|ဒီပင်္ကရာဘုရားအကြောင်းကို ဗုဒ္ဓဝံသကျမ်းတွင် အကျယ်ဖော်ပြထားမှုမရှိဘဲ သုမေဓကထာတွင် အကျဉ်းချုပ်၊ ဗုဒ္ဓဝင်အဋ္ဌကထာတွင် အကျယ်ဖော်ပြထားသည်။ (မဟာဗုဒ္ဓဝင်၊ မင်းကွန်းတိပိဋကဆရာတော်)}} ထို့ကြောင့် (၂၅) ဆူဖြစ်၍ ဒီပင်္ကရာဘုရား၏ ရှေ့တွင် ဘုရားသုံးဆူရှိကာ [[နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ]]ဖြစ်လာပြီး အရိမေတ္တယျဘုရားကို ထည့်သွင်းလျှင် နှစ်ကျိပါကိုးဆူဖြစ်သည်။<ref name=Morris1882>{{cite book|editor-last=Morris|editor-first=R|editor-link=Richard Morris (philology)|title=The Buddhavamsa|chapter=XXVII: List of the Buddhas|pages=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.283044/page/n85 66]–7|publisher=Pali Text Society|location=London|year=1882|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.283044}}</ref> (ဗုဒ္ဓဝင်ကျမ်း) ထိုဗုဒ္ဓများမှ ပထမဆုံးသုံးဆူသည် တဏှင်္ကရာဘုရား၊ မေဓင်္ကရာဘုရား၊ သရဏင်္ကရာဘုရား တို့ဖြစ်ကြကာ စတုတ္ထမြောက်ဗုဒ္ဓသည် ဂေါတမဘုရားအလောင်းတော် သုမေဓာရသေ့ကို "နိယတ ဝိဝရဏ" ဗျာဒိတ်ပေးသော ဒီပင်္ကရာဘုရားဖြစ်၏။<ref name=Huntington>{{cite web|title=Life of the Buddha: Dīpankara's Prediction of Enlightenment|publisher=The Huntington Archive - The Ohio State University|url=http://huntingtonarchive.osu.edu/studypages/internal/dl/SouthAsia/Buddhist/pgs/u5/DL0208m.htm|access-date=2012-09-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20140808032753/http://huntingtonarchive.osu.edu/studypages/internal/dl/SouthAsia/Buddhist/pgs/u5/DL0208m.htm|archive-date=2014-08-08|url-status=dead|accessdate=26 August 2021|archivedate=8 August 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140808032753/http://huntingtonarchive.osu.edu/studypages/internal/dl/SouthAsia/Buddhist/pgs/u5/DL0208m.htm}}</ref> များစွာသော ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် ၂၉ ကိုးဆူမြောက်ပွင့်မည့် အရိမေတ္တယျဘုရားကိုလည်း မျှော်မှန်း၍ ပူဇော်ကြလေသည်။ အရိမေတ္တယျဘုရား ပွင့်ထွန်းမည့် ဗျာဒိတ်အကြောင်းအရာများကို ထေရဝါဒ၊ မဟာယာန၊ ဝဇီရာယာန စသော ဂိုဏ်များရှိ ကျမ်းစာများတွင် တွေ့ရှိနိုင်ကာ ဇမ္ဗူဒီပကျွန်း (ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်း; အိန္ဒိယ) တွင် ပွင့်မည်ဟု လက်ခံထားကြသည်။ အောက်ပါဇယားတွင် (၂၉) ဆူသော ဗုဒ္ဓများ၏ အချက်အလက်အချို့ကို ဖော်ပြထား၍ ဗုဒ္ဓအများစု၏ အချက်အလက်များကို [[မင်းကွန်းတိပိဋကဆရာတော်]]ပြုစုသော [[မဟာဗုဒ္ဓဝင်]]ကျမ်းမှ ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။ {| class="wikitable sortable" |- ! ! ပါဋ္ဌိအမည် ! သင်္သကရိုက်အမည် (လက်တင်အက္ခရာ) ! ဖွားမြင်ရာဒေသ ! မိဘ ! ဗောဓိပင် ! ဂေါတမဘုရားလောင်းအမည် |- | 1 |[[တဏှင်္ကရာဘုရား]] |Tṛṣṇaṃkara |ပုပ္ဖဝတီ |သုနန္ဒမင်း နှင့် သုနန္ဒာမိဖုရား |တောင်မရိုးပင် | - |- | 2 |[[မေဓင်္ကရာဘုရား]] |Medhaṃkara |ယဃရ |သုဒေဝမင်း နှင့် ယသောဓရာ |ပေါက်ပင် | - |- | 3 |[[သရဏင်္ကရာဘုရား]] |Śaraṇaṃkara |ဝိပုလ |သုမင်္ဂလမင်း နှင့် ယသဝတီ |သခွတ်ပင် | |- | 4 |[[ဒီပင်္ကရာဘုရား]] |Dīpaṃkara |ရမ္မာဝတီ |သုဒေဝမင်း နှင့် သုမေဓာမိဖုရား |ညောင်ကြတ် |သုမေဓာ (သူဌေးသာ၊ ရသေ့) |- | 5 |[[ကောဏ္ဍညဘုရား]] |Kauṇḍinya |ရမ္မာဝတီ |သုနန္ဒမင်း နှင့် သုဇာတာမိဖုရား |သာလကလျာဏီ |ဝိဇိတာဝီ (စကြဝတေးမင်း) |- | 6 |[[မင်္ဂလဘုရား]] |Maṃgala<ref name=BealChIII/> |ဥတ္တရ |ဥတ္တရမင်း နှင့် ဥတ္တရမိဖုရား |ကံ့ကော်ပင် |သုရုစိ (ပုဏ္ဏား) |- | 7 |[[သုမနဘုရား]] |Sumanas<ref name=BealChIII/> |မေခလ |သုဒတ္တမင်း နှင့် သိရိမာမိဖုရား |ကံ့ကော်ပင် |အတုလ (နဂါးမင်း) |- | 8 |[[ရေဝတဘုရား]] |Raivata |သုဓညဝတီ |ဝိပုလမင်း နှင့် ဝိပုလာမိဖုရား |ကံ့ကော်ပင် |အတိဒေဝ (ပုဏ္ဏား) |- | 9 |[[သောဘိတဘုရား]] |Śobhita |သုဓမ္မ |သုဓမ္မမင်း နှင့် သုဓမ္မမိဖုရား |ကံ့ကော်ပင် |သုဇာတ (ပုဏ္ဏား) |- | 10 |[[အနောမဒဿီဘုရား]] |Anavamadarśin |စန္ဒဝတီ |ယသဝါမင်း နှင့် ယသောဓရာမိဖုရား |ထောက်ကြံ့ပင် |နတ်ဘီလူး သေနာပတိ |- | 11 |[[ပဒုမဘုရား]] |Padma |စမ္ပကမြို့ |အသမမင်း နှင့် အသမမိဖုရား |ကြောင်လျှာပင် |ခြင်္သေ့မင်း |- | 12 |[[နာရဒဘုရား]] |Nārada |ဓညဝတီမြို့ |သုဒေဝမင်း နှင့် အနောမာမိဖုရား |ကြောင်လျှာကြီးပင် |ရသေ့ |- | 13 |[[ပဒုမုတ္တရဘုရား]] |Padmottara |ဟံသာဝတီ |အာနန္ဒမင်း နှင့် သုဇာတာမိဖုရား |ထင်းရှူးပင် |ဇဋိလ (သူဌေးသား) |- | 14 |[[သုမေဓာဘုရား]] |Sumed |သုဒဿနမြို့ |သုဒတ္တမင်း နှင့် သုဒတ္တမိဖုရား |မအူကြီးပင် (သို့) ကျည်းပင် |ဥတ္တရ (သူဌေး) |- | 15 |[[သုဇာတာဘုရား]] |Sujāta |သုမင်္ဂလ |ဥဂ္ဂတမင်း နှင့် ပဘာဝတီ |ကြခတ်ဝါးပင် |စကြာမင်း |- | 16 |[[ပီယဒဿီဘုရား]] |Priyadarśin |သုဓညဝတီ |သုဒတ္တမင်း နှင့် စန္ဒာဒေဝီ |ရေခံတက်ပင် |ကဿပ (ပုဏ္ဏား) |- | 17 |[[အတ္ထဒဿီဘုရား]] |Arthadarśin |သောဘဏ |သာဂရမင်း နှင့် သုဒဿနာမိဖုရား |စကားပင် |သုသီမ (ရသေ့) |- | 18 |[[ဓမ္မဒဿီဘုရား]] |Dharmadarśi |သရဏ |သရဏမင်း နှင့် သုနန္ဒာမိဖုရား |မျက်နှာပန်းပင် |သိကြားမင်း |- | 19 |[[သိဒ္ဓတ္ထဘုရား]] |Siddhārtha |ဝေဘာရ |ဥဒနေမင်း နှင့် သုဖဿာမိဖုရား |မဟာလှေကားပင်ရင်း |မင်္ဂလ (ပုဏ္ဏား) |- | 20 |[[တိဿဘုရား]] |Tiṣya |ခေမက |ဇနသန္ဓမင်း နှင့် ပဒုမာမိဖုရား |ပိတောက် |သုဇာတမင်း |- | 21 |[[ဖုဿဘုရား]] |Puṣ |ကာသိက |ဇယသေနမင်း နှင့် သိရိမာမိဖုရား |ရှိရှားပင် |ဝိဇိတာဝီမင်း |- | 22 |[[ဝိပဿီဘုရား]] |Vipaśyi |ဗန္ဓုမတီ |ဗန္ဓမမင်း နှင့် ဗန္ဓုမတီမိဖုရား |သခွတ်ပင် |အတုလ (နဂါးမင်း) |- | 23 |[[သိခီဘုရား]] |Śikhi |အရုဏဝတီ |အရုဏမင်း နှင့် ပဘာဝတီမိဖုရား |သရက်ဖြူပင် |အရိန္ဒမမင်း |- | 24 |[[ဝေဿဘူဘုရား]] |Viśvabh |အနောမ |သုပ္ပတီတမင်း နှင့် ယသဝတီမိဖုရား |အင်ကြင်းပင် |သုဒဿနမင်း |- | 25 |[[ကကုသန်ဘုရား]] |Krakucchanda |ခေမဝတီ |အဂ္ဂိဒတ္တပုဏ္ဏား နှင့် ဝိသာခါ(ဇနီး) |ကုက္ကိုပင် |ခေမမင်း |- | 26 |[[ကောဏဂုံဘုရား]] |Kanakamuni<ref name=Barua2008/> |သောဘဝတီ |ယညဒတ္တပုဏ္ဏား နှင့် ဥတ္တရာကပ(ဇနီး) |ရေသဖန်းပင် |ပဗ္ဗတမင်း |- | 27 |[[ကဿပဘုရား]] |Kāśyapa |ဗာရာဏသီ |ဗြဟ္မဒတ္တပုဏ္ဏား နှင့် ဓနဝတီ |ပညောင်ပင် |ဇောတိပါလ (လုလင်) |- | 28 |[[ဂေါတမဗုဒ္ဓ|သကျမုနိ ဂေါတမဘုရား]] |Sakyamuni Buddha |[[လုမ္ဗိနီ]] |[[သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီး|သုဒ္ဓေါဒနမင်း]] နှင့် [[မယ်တော်မာယာ|မာယာဒေဝီမိဖုရား]] |ညောင်ဗုဒ္ဓဟေပင် |လက်ရှိ ဂေါတမဗုဒ္ဓ |- |29 |[[အရိမေတ္တေယျဘုရား]] |Maitreya<ref>{{cite web|url=https://www.accesstoinsight.org/tipitaka/dn/dn.26.0.than.html|title=Cakkavatti Sutta: The Wheel-turning Emperor|website=www.accesstoinsight.org}}</ref> |ကေတုမတီပြည်မှ |သုဗြဟ္မာပုဏ္ဏား နှင့် ဗြဟ္မဝတီ(ဇနီး) |ကံ့ကော်ပင် | |- |} === မဟာယာန၏ ဗုဒ္ဓများ === [[File:Kamakura_Budda_Daibutsu_front_1885.jpg|thumb|ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကမာကူရမြို့ရှိ ''[[ကမာကူရ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်]]''၊ ၁၃ ရာစုက တည်ထားခဲ့သည်။]] [[မဟာယာန]]ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် ထေရဝါဒတွင်လည်းကောင်း အခြားရှေးဦးကျသော ဗုဒ္ဓဘာသာဂိုဏ်းများတွင်လည်းကောင်း မတွေ့ရသော များပြားသည့် ဗုဒ္ဓဘုရားများကို ကိုးကွယ်ပူဇော်ကြသည်။ ထိုဘုရားများကို အခြားဘံာများ၌ သက်ရှိထင်ရှားရှိနေကြသည်ဟုလည်း ယူဆကြရာ "သန့်စင်သောဘုံ" (သို့) "ဗုဒ္ဓဘုံ" (သို့) "သုခဝတီဘုံ"ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ထိုဘုရားများသည် ကမ္ဘာမြေမှ မဟုတ်သောကြောင့်၊ တစ်နည်း ကောင်းကင်ဘုံတွင် တည်ရှိသောကြောင့် "ကောင်ကင်ဘုံဘုရားများ" ဟု သမုတ်ကြ၏ ။ အချို့သော မဟာယာန၏ အဓိကဘုရားများမှာ: *အက္ခောဘ (Akshobhya) *[[အမိတာဘ]] (ဘာ) (Amitābha) *အမောဃသိဒ္ဓိ (Amoghasiddhi) * ဘေသဇ္ဇ ဇယဂုရု (သို့) ဝေသဇျဂုရု (Bhaiṣajyaguru) * ရတနသမ္ဘဝ (Ratnasambhava) * ဝေရောစန (သို့) မဟာဝိရောစဏ (Vairocana) *ပရဘူတရတန (Prabhūtaratna) *သမန္တဘဒြ (Samantabhadra)<ref>The Noble Mahāyāna Sūtra “The Teaching of Akṣayamati” ''Āryākṣayamatinirdeśanāmamahāyānasūtra.'' Toh 175 Degé Kangyur, vol. 60 (mdo sde, ma), folios 79.a–174.b. Translated by Jens Braarvig and David Welsh, University of Oslo under the patronage and supervision of 84000: Translating the Words of the Buddha. First published 2020. Current version v 1.0.9 (2021). https://read.84000.co/translation/toh175.html</ref> *လောကီဇဗာရာ-ရာဇ (Lokeśvararāja) === တန္တရဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ဗုဒ္ဓများ === [[File:Vajrayogini_from_Thangka.jpg|right|thumb|တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် အမျိုးသမီးဗုဒ္ဓဖြစ်သော ဝဇီရာယောဂီနီ၏ ပန်းချီ]] ဝဇီရာယာနဟုခေါ်တွင်သော တန္တရဗုဒ္ဓဘာသာ၌ ဝဇီရာယာနအတွင်း၌သာရှိသော ဗုဒ္ဓများအပြင် မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာရှိ ဗုဒ္ဓဘုရားအချို့ကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။ "တထာဂတငါးပါး" ဟုခေါ်ဆိုကြသော မူလဗုဒ္ဓငါးဆူမှာ : ဝေရောစန၊ အက္ခောဘ၊ ရတနသမ္ဘဝ၊ အမိတာဘ၊ အမောဃသိဒ္ဓိ တို့ဖြစ်ကြရာ တစ်ဆူစီ၌ မတူညီသော မိဖုရား၊ အရပ်မျက်နှာ၊ ခန္ဓာအစု (သို့ အရည်အသွေး)၊ စိတ်ခံစားချက်၊ အခြေခံအခြင်းအရာ၊ အရောင်အသွေး၊ အမှတ်သညာ၊ တောင်(အမှီပြု၊ ညွှန်းဆိုရာ) တို့ အသီးသီးရှိကြသည်။<ref>Nathaniel DeWitt Garson; Penetrating the Secret Essence Tantra: Context and Philosophy in the Mahayoga System of rNying-ma Tantra, page 43</ref> တန္တရဗုဒ္ဓဘာသာတွင် အမျိုးသမီးဗုဒ္ဓအချို့လည်း ထူးထူးခြားခြား ရှိကြရာ တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ၌ "တာရာ" (Tara) သည် အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်၍ ပုံအဆင်းသဏ္ဌာန်၊ အရောင်အသွေးများစွာဖြင့် ဖြစ်၏ ။ တန္တရဗုဒ္ဓဘာသာများတွင် အလွန်ကြမ်းတမ်း ကြမ်းကြုတ်သော နတ်ဒေဝါများလည်း ရှိကြပြီး ဤသည်မှာ ဗုဒ္ဓများ၏ တန္တရအသွင်ပုံစံများလည်း ဖြစ်ကြပေသည်။ ၎င်းတို့သည် အလွန်ကြမ်းတမ်းသော (တိဘက်: ထရိုဝိုး၊ သင်္သကရိုက်: ခရိုဓ) ဗုဒ္ဓပုံစံများ (သို့) တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသာ ကြမ်းတမ်းသောဗုဒ္ဓပုံစံများ ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့နောက် အမျိုးသမီးဗုဒ္ဓများနှင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပူးတွဲနေခြင်း (သို့) ထီးတည်းသူရဲကောင်း" ပုံစံများလည်း ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည်။ '''ဟာရုက'''များ (Heruka; တိုက်ရိုက်အနက်-သွေးသောက်သူ) သည် အမျိုးသားပုံစံဖြင့် ဉာဏ်အလင်းရရှိကာ သတ္တဝါများကို ကယ်တင်ရန်အလို့ငှာ ကြမ်းတမ်းသောအသွင်ကို ယူထားသည်။ ထိုဟာရုကများ၌ ယာမန်တာက (Yamantaka)၊ စကြာသမ္ဗာရာ (Cakrasamvara)၊ ဟေဝဇီရာ (Hevajra)၊ မဟာကာလ (Mahākāla) နှင့် ဝဇီရာကိလာယ (Vajrakilaya) တို့ပါဝင်လေသည်။ '''ဒါကီနီ'''များ (Dakini; ကောင်းကင်သို့ကြွလှမ်းသူ) သည် ဟရုကများ၏ အမျိုးသမီးကြင်ဖော်များဖြစ်ကြကာ ရံခါတွင် ဟာရုကနှင့် တွဲ၍လည်းကောင်း တစ်ဦးတည်းအဖြစ်လည်းကောင်း ပုံဖော်တင်ဆက်ကြ၏ ။ အလွှမ်းမိုးဆုံး၊ အဖျက်အမှောက်အပြုဆုံး ဒါကီနီများတွင် ဝဇီရာယောဂိနီ (Vajrayogini)၊ ဝဇီရာဝရာဟီ (Vajravārāhī)၊ နေယိရတ်မယာ (Nairatmya)၊ ကုရုကုလာ (Kurukullā) တို့ဖြစ်လေသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဒဏ္ဍာရီသည် ဟိန္ဒူဘာသာဒဏ္ဍာရီနှင့် အချို့အပိုင်းများတွင် အတူတူဖြစ်ရာ အက္ခောဘ(ဗုဒ္ဓ) သည် ဟိန္ဒူဘာသာရှိ ရှိဝ (ရှီဗား) ၏ ကြမ်းတမ်းသော ပုံပန်းသဏ္ဌာန်နှင့် ဆင်တူရိုးမှား ရှိနေပြီး ဤပုံစံဖြင့် အက္ခောဘကို ဟာရုက၊ ဟေဝဇီရာ၊ သမ္ဗာရ အမည်များဖြင့် သိရှိကြသည်။ ဂျပန်ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ဤအဆင်းသဏ္ဌာန်ကို ဖူဒို (Fudō) အနေဖြင့် သိရှိကြပြန်သည်။ အိန္ဒိယနတ်တစ်ပါးဖြစ်သော ကြောက်စရာကောင်းသည့် နွားသိုးဦးခေါင်းဖြင့် ဘေရာဝ (Bhairava) ကို တန္တရဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များက ဝဇီရာဘေရာဝ အဖြစ် မွေးစားယူထားကြသည်။ ယာမန်တက (သေမင်း; ပါဠိ-ယမ) ဟုခေါ်သော (သိမ်မွေ့သော မန်ဇုရှရီ (Manjushri) ၏ ကြမ်းတမ်းသောအသွင်) ဖြစ်သော ဝဇီရာဘာယိရာဝသည် တစ်ပိုင်းဗုဒ္ဓအဆင့်နှင့် ညီသည်။ ထို့နောက် အဓိ ဗုဒ္ဓများမှာ ဝဇီရာဓရ (Vajradhara)၊ သမ္မန္တဘာဒြ (Samantabhadra) နှင့် ဝေရောစနတို့ဖြစ်ကြပြီး ထိုမူလဗုဒ္ဓများသည် မဟာယာန၏ "ဓမ္မကာယ" သဘောတရားနှင့် ဆက်စပ်မှုရှိသည်။ အချို့သော သမိုင်း၌တည်ရှိခဲ့သည့် ပုဂ္ဂိုလ်များကိုလည်း ဗုဒ္ဓအဖြစ် ရှုမြင်ကြရာ အတွေးခေါ်ဆရာ နာဂါဇုန (Nagarjuna)၊ တိဘက်မှ ပဒ္မာသမ္ဘာဝ (Padmasambhava)၊ စုန်းခါးပ (Tsongkhapa) တို့ဖြစ်ကြသည်။ ==ဗုဒ္ဓကို အနုပညာလက်ရာများ၌ ဖော်ကျူးမှုများ== [[File:ShwedagonIMG 7662.JPG|thumb|[[ရွှေတိဂုံစေတီတော်]]ရှိ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များ]] ဗုဒ္ဓဘုရားများကို ပန်းချီ၊ ပန်းပုလက်ရာများဖြင့် ဖော်ကျူးတင်ဆက်ကြရာ၌ : *ထိုင်တော်မူ *လျောင်းတော်မူ *ရပ်တော်မူ *ဒုက္ကရစရိယာမူ အနေအထားများဖြင့် များသောအားဖြင့် တင်ဆက်ဖော်ပြလေ့ရှိကြသည်။ ထို့အပြင် မဟာယာနတွင် အထက်ပါလေးခုအပြင် ဟိုတေး (သို့) ဗုဒိုင် (သို့) ဤ၌အသိများသည်မှာ အန်ကုန်းကိုယ်တော် ပုံစံ (ဤရုပ်တု/ပုံသည် အလယ်ခေတ် တရုတ်ရစန်းတော်တစ်ပါးဖြစ်ဖွယ်ရှိပြီး မေတ္တယျဗုဒ္ဓနှင့် ဆက်စပ်မှုရှိသည်။ တိတိကျကျဆိုရလျှင် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်မဟုတ်ပေ) လာအိုနိုင်ငံ၌ အတွေ့ရများသည့် ရုပ်ပွားတော်သည် မိုးကိုခေါ်နေသည့် ပုံစံဖြစ်၏ ။ ===အမှတ်သညာများ=== ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် တင်ဆက်ဖော်ပြချက်များ၌ အမှတ်အသား/လက္ခဏာများစွာ ပါဝင်သည်။ သို့သော် အရပ်ဒေသပေါ်မူတည်၍ ကွဲပြားမှုရှိကြသည်။ *ဦးခေါင်းတော်ထက်တွင် မို့မောက်နေသည့် အပိုင်း (ဆံထုံး၊ မကိုဋ် ...) *ရှည်လျားနားရွက်တော်ရှိခြင်း စသည်တို့အပြင် ဒေသ၊ အရပ်၊ ဂိုဏ်းကွဲမှုများအပေါ်မူတည်၍ ထုလုပ်၊ ရေးဆွဲသည့် ပုံစံသည်အမျိုးမျိုးဖြစ်နိုင်သည်။ ပါဠိကျမ်းစာများ၌ [[လက္ခဏာတော်ကြီးငယ်|လက္ခဏာကြီး (၃၂)၊ လက္ခဏာငယ် (၈၀)]] ဟူ၍ ဖော်ပြထားသည်။ ===မုဒြာဟန်များ=== {{main|မုဒြာ}} လက်ဟန်အနေအထားကို [[သင်္သကရိုက်]]ဖြင့် [[မုဒြာ]]၊ [[ပါဠိ]]ဖြင့် မုဒ္ဒါ ဟုခေါ်ဆိုသည်။ ဤရုပ်ပွားတော်များကို ထုဆစ်ရာ၌ အရပ်ဒေသပေါ်တွင် မူတည်၍ အမျိုးမျိုး ပုံဖော်ကြလေသည်။ ဝရဇိန်လက်နက်နှင့်အတူ ထုလုပ်သော မုဒြာသည် ဂျပန်၊ ကိုရီးယားတို့တွင် ခေတ်စားကြသော်လည်း အိန္ဒိယတွင်မူ တွေ့ရခဲသည်။ အကြမ်းအားဖြင့် မုဒြားန် ခြောက်မျိုးရှိကာ ၎င်းတို့မှာ သမာဓိမုဒြာ၊ ဘူမိဖဿမုဒြာ၊ ဓမ္မစကြာမုဒြာ၊ အဘယမုဒြာ၊ ဝိတက္ကမုဒြာ၊ ဝရဒမုဒြာ တို့ဖြစ်ကြသည်။ ==မှတ်စု== {{Notelist}} {{reflist|group=note}} ==ကိုးကား== {{Reflist|refs= <ref name=Barua2008>{{cite book|last=Barua|first=A|title=Dīgha-Nikāya: romanize Pāli text with English translation|edition=1st|volume=2|page=6|publisher=New Bharatiya Book Corporation|location=Delhi, India|year=2008|isbn=978-81-8315-096-5}}</ref> <ref name=BealChIII>[[#refBeal1875|Beal (1875)]], Beal S, ''Chapter III: Exciting to religious sentiment'', pp. 10-17</ref> }} [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]] okfdncwy11m5sf6r2mtplhir8tydgup 0 5122 1056427 1053540 2026-10-06T14:17:11Z 咽頭べさ 78800 လူမျိုးနေရာမှာ ဝ နဲ့ ၀ မှားနေပါတယ် 1056427 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" style="margin-left:7px; width: 24em; font-size: 90%; text-align: left;float:right;border:1px solid #D3D3D3; background-color:#F0F8FF; " |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: 130%; font-weight: bold;" | '''သံလွင်မြစ်''' |- | colspan="2" style="text-align: center" |[[File:Salween watershed.png|250px|center]]သံလွင်မြစ် |-valign="top" |'''အရှည်''' |၁၇၄၉မိုင် (၂၈၁၅ကီလိုမီတာ) |-valign="top" |''' ဖြတ်သန်းရာဒေသ''' |တရုတ်နိုင်ငံ(တိဗက်ဒေသ၊ ယူနန်ပြည်နယ်)၊ မြန်မာနိုင်ငံ(ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကယားပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်) ထိုင်းနိုင်ငံ |-valign="top" |'''မြစ်လက်တက်များ''' |မုအီမြစ်၊ ပါယီမြစ် (ထိုင်းနိုင်ငံ) |-valign="top" |'''အဆုံးသတ်စီးဝင်ရာ''' |အက်ဒမန်ပင်လယ်၊ [[အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ|အိန္ဒိယ သမုဒ္ဒရာ]] |} '''သံလွင်မြစ်'''သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏အထင်ရှားဆုံး[[မြစ်]]ထဲကတစ်သွယ်ဖြစ်ရုံမက [[ကမ္ဘာ]]ပေါ်၌ ရှုခင်းအသာယာဆုံးနှင့် ရေစီးအကြမ်းဆုံးမြစ်တစ်မြစ်ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်ထက် မီတာ ၄,၀၀၀ ကျော်မြင့်သည့် [[ဟိမဝန္တာတောင်]]ပေါ်ရှိ [[တိဘက်]]ဒေသ ကုန်းမြင့်များမှ စတင်မြစ်ဖျားခံစီးဆင်းသည်။ ဤမြစ်သည် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]ရှိ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]၏ တောင်တန်းထူထပ်သည့်ဒေသ များကိုလည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံရှိ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[ကရင်ပြည်နယ်]] နှင့် [[မွန်ပြည်နယ်]]တို့ကိုလည်းကောင်း၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ (မြန်မာနိုင်ငံ နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ နယ်နိမိတ်အဖြစ် ကီလိုမီတာပေါင်း ၁၂၀ ကျော် ဆက်လက်စီးဆင်း) ကိုလည်းကောင်း ဖြတ်သန်း၍ မြန်မာနိုင်ငံ၊ [[မွန်ပြည်နယ်]]၏မြို့တော် [[မော်လမြိုင်မြို့]] အနီး [[မုတ္တမပင်လယ်ကွေ့]]၌ [[ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်]](အက်ဒမန်ပင်လယ်)အတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ စုစုပေါင်း အရှည်သည် ၁၇၄၉ မိုင် (၂,၈၁၅ ကီလိုမီတာ)ရှိသော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း၌မူမိုင် ၆၅၀ သာရှိသည်။ နိုင်ငံတကာကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းခဲ့သည့် မြစ်တစ်စင်းဖြစ်ပြီး [[အရှေ့တောင်အာရှဒေသ]]တွင် [[မဲခေါင်မြစ်]]ပြီးလျှင် ဒုတိယအရှည်လျားဆုံး ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် ဆည်တာတမံပိတ်ဆို့ခြင်းခံရခြင်း မရှိသေးဘဲ လွတ်လပ်စွာစီးဆင်းနေသည့် အရှည်ဆုံး မြစ်တစ်စင်းလည်း ဖြစ်သည်။ သံလွင်မြစ်ဝှမ်းလွင်ပြင်ဒေသသည် ဧရိယာ ၃၂၀,၀၀၀ ကီလိုမီတာအထိ ကျယ်ဝန်းပြီးရေဝေဒေသသည် တရုတ်နိုင်ငံ တွင် (၅၃%)၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် (၄၂%) နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် (၅%) ရှိသည်။ ဟိမဝန္တာတောင်တန်းများမှသည် မုတ္တမပင်လယ်ကွေ့အထိ မြစ်ဝှမ်းဒေသတစ်လျှောက်တွင် မှီတင်းနေထိုင်ကြသည့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကိစ္စများအတွက်ရော၊ [[ယဉ်ကျေးမှု]]အတွက်ပါ အရေးပါသည့်မြစ်ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူမျိုးကွဲများ အများဆုံးစုစည်းမှီတင်းနေထိုင်နေသည့် မြစ်တစ်စင်းလည်း ဖြစ်သည်။ သံလွင်မြစ်၏ မြစ်ဝှမ်းနှင့် မြစ်လက်တက်များ၏ ရေဝေဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသူ တိုင်းရင်းသားလူမျိုး ၁၃ အုပ်စုရှိပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် နေထိုင်ကြသည့် [[ရှမ်း]]၊ [[ဝ လူမျိုး|ဝ]]၊ [[ကရင်နီ]]၊ [[ကရင်]]၊ [[ပအိုဝ်း]]၊ [[ပလောင်]]၊ [[မွန်]]၊ [[လားဟူ]]၊ [[ပဒေါင်]]၊ [[အာခါ]]၊ [[လီဆူး]] လူမျိုးများ အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ အခြားတိုင်းရင်းသား အုပ်စုများသည်လည်း တရုတ်နိုင်ငံရှိ မြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ == အမည်များ == သံလွင်မြစ်သည် ခရီးရှည်ကြီးကို ဖြတ်သန်းချီတက်လာရသည့် အားလျော်စွာ ၎င်းဆုံတွေ့ခဲ့ရသည့် လူမျိုးများအလိုက် အမည်နာမကွဲ အမျိုးမျိုးလည်း ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ရသည်။ တရုတ်နိုင်ငံတွင် သံလွင်မြစ်ကို နူကျန်း(နူဂျင်းမြစ်) (Nu Jiang River)ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြပြီး၊ ရှမ်းလူမျိုးများက နမ့်ခုမ်း(နမ်ခေါင်)ဟု ခေါ်ပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် သံလွင်မြစ်ဟုခေါ်ပြီး၊ ဤအသံထွက်ကိုပင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာအားဖြင့် "ဆာလဝင်း" (Salween)ဟုအသီးသီး ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဤအမည်သည်ပင် ယခုတိုင် ကမ္ဘာကခေါ်ဆိုနေကြသည့် အမည်ဖြစ်သည်။ == ဆည်မြောင်းတာတမံများ == လက်ရှိအချိန်ထိ တရုတ်နိုင်ငံအတွင်းတွင် သံလွင်မြစ်ပေါ်၌ တည်ဆောက်ထားသည့် တာတမံပေါင်း ၁၃ ခု ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ သံလွင်မြစ်ကြောင်း တစ်လျှောက်တွင် တာဆန်း၊ ဟက်ကြီး အပါအဝင် အကြီးစား ဆည်မြောင်းတာတမံ စီမံကိန်း ၃ ခုထက်မနည်း ဆက်လက်တည်ဆောက်ရန် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံတို့နှင့် သဘောတူညီမှုရယူပြီးဖြစ်သည်။ မြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်တွင် လူဦးရေ အထူထပ်ဆုံးနေထိုင်ကြသည့် နေရာမှာ မြစ်ဝနေရာဖြစ်ပြီး မြစ်ကြောင်းမှ ပို့ချလာသည့် မြေဆီဩဇာများဖြင့် ကြွယ်ဝသည့် ဧက ထောင်ချီရှိသည့် လယ်ယာမြေများကို အမှီပြုနေထိုင်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဒေသများတွင် လူအများက [[မိုးရာသီ]]တွင် [[စပါး]]စိုက်ပျိုးကြပြီး၊ [[နွေရာသီ]]များတွင် မြစ်ကမ်းပါး၌ ဥယျာဉ်များ၊ [[ဟင်းသီးဟင်းရွက်]]များ စိုက်ပျိုးကြသည်။ ထို့အပြင် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းဖြင့်လည်း အသက်မွေးကြသည်။ သံလွင်မြစ်ဝှမ်းဒေသသည် ဂေဟဗေဒစနစ်အရ ယဉ်ကျေးမှုအရ မျိုးကွဲစုံလင်ကြွယ်ဝသည့် ဒေသဖြစ်သည်။ သို့အတွက် ကြောင့် [[ယူနက်စကို|ကုလသမဂ္ဂ ပညာရေး၊ လူမှုရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့]] (UNESCO) က ကမ္ဘာက အလေးပေးထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက် ရမည့်ဒေသတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်းကို အပြိုင်သဖွယ် ဖြတ် ၍ စီးဆင်းနေသည့် ယန်ဇီး၊ မဲခေါင်၊ သံလွင်မြစ်များ အထက်ပိုင်းမှသည် အောက်ပိုင်းဖြတ်သန်းရာ ဒေသများကို ဤသို့ သတ်မှတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ UNESCO အဖွဲ့၏ အဆိုအရ ဤဒေသများသည် ရာသီဥတုသမမျှတသည့် ဒေသဖြစ်ပြီး၊ မျိုးကွဲ ဇီဝသတ္တ အစုံလင်ဆုံးဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ အလားတူပင် ထိုင်းအစိုးရကလည်း သံလွင်မြစ်ကမ်းတစ်လျှောက် ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ သစ်တောများကို အရေးပါသည့် နိုင်ငံတကာမုတ်သုံတောစိမ်းများအဖြစ် ၂၀၀၀ ခုနှစ်က သတ်မှတ်ထား ခဲ့သည်။ ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်တစ်လျှောက် သံလွင်မြစ်ကမ်းပါးတွင် နေထိုင်ကြသည့်ပြည်သူများ၏ အဆိုအရ သံလွင်မြစ်နှင့် ၎င်း၏ မြစ်လက်တက်များတွင် ရွှေ့ပြောင်းမှီတင်းနေထိုင်ကြသည့် ငါးမျိုးစိတ်ပေါင်း တစ်ရာကျော်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ ဤငါးများ သည် ထိုင်းလူမျိုးများအတွက်သာမက မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကရင်၊ ကရင်နီ၊ မွန်၊ ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း နေထိုင်ကြသူ တိုင်းရင်း သားတို့အတွက်လည်း အရေးပါသည့် အစားအသောက်ရင်းမြစ်များ ဖြစ်သည်။ ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် သံလွင်မြစ်တစ်လျှောက်ရှိ သစ်တောများသည်လည်း ပထဝီအရ ဇီဝသဘောအရ နယ်ခြားသဖွယ် ဖြစ်နေစေပြီး မတူကွဲပြားသည့် မျိုးစိတ်များဖြင့် ကြွယ်ဝလှပါသည်။ အိန္ဒိယ-တရုတ် ဒေသငယ် (Indo-Chinese sub-region) သည် တရုတ်-ဟိမဝန္တာ (အိန္ဒိယ) ဒေသငယ် (Sino-Himalayan sub-region) နှင့် ဆုံတွေ့ရာနေရာလည်း ဖြစ်သည်။ သို့အတွက်ကြောင့် ဇီဝသတ္တမျိုးကွဲများ အမျိုးစုံကြွယ်ဝပြီး ဟိမဝန္တာတောင်တန်းနှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်းဒေသ တို့တွင် တွေ့ရှိရသည့် အပင်များ၊ တိရစ္ဆာန်များကိုလည်း ဤဒေသတွင် အလားတူ တွေ့ရှိနိုင်သည်။ အလားတူ အင်ဒိုချိုင်းနားဒေသတွင် တွေ့ရသည့် ဇီဝသတ္တမျိုးကွဲများကိုလည်း ဤဒေသတွင် တွေ့ရှိရသည်။ သံလွင်မြစ်ဝှမ်းဒေသသည် [[တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်]]များနှင့် [[ငါး (တိရစ္ဆာန်)|ငါး]]မျိုးများသာ ကြွယ်ဝစုံလင်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် သံလွင်မြစ် ဖြတ်သန်းရာ ဒေသသည် ကမ္ဘာ၏ [[ကျွန်းသစ်]]အကြွယ်ဝဆုံး ဒေသအဖြစ်လည်း ဂေဟဗေဒပညာရှင်များက သတ်မှတ်ပြောဆိုကြသည်။ ဤဒေသရှိ ကျွန်းတောများမှာ မြစ်စီးဆင်းရာ ဒေသတစ်လျှောက်တွင် ထူထဲစွာ ပေါက်ရောက်ကြပြီး အရှေ့တောင်အာရှ အခြားဒေသများရှိ ကျွန်းတောများနှင့်ပင် ခြားနားမှု ရှိသည်။ အခြားဒေသများတွင် ကျွန်းတောများ ပေါက်ရောက်ပုံမှာ ကျိုးတိုးကျဲတဲနိုင်လှသည်ဟု ဆိုသည်။ မြစ်၏ အထက်ပိုင်းနှင့် အောက်ပိုင်းရှိ ဤကျွန်းတောများသည် တည်ဆောက်ရန် လျာထားသည့် [[တာဆန်းဆည်]]ကြောင့် ပျက်စီးဖွယ်ရှိနေပြီး၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] အတွင်း နောက်ဆုံးကျန်ရှိတော့သည့် သစ်တောနေရာများလည်း ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်ရှိ သံလွင်မြစ်ဝှမ်းသည် သမိုင်းအရ အရေးပါသည့် ဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ [[ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်း]] သမိုင်းပညာရှင်များက ဤဒေသတွင် သမိုင်းမတင်မီ ရုပ်ကြွင်းများ တွေ့ရှိရပြီး အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် လူစတင်ဖွံ့ဖြိုးသည့် မူလအထောက်အထားလည်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ လူသိများသည့် ဤသို့ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်း အထောက်အထား အများဆုံးတွေ့ရှိရသည့်နေရာကို ဝိညာဉ်ဂူ (Spirit Cave) ဟု ခေါ်ကြပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ၊ [[မဲဟောင်ဆောင်]] ဒေသ တောင်တန်းများပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ <ref>© 2009 မြန်မာနိုင်ငံ မြစ်ချောင်းများဆိုင်ရာ ကွန်ရက် (BRN).</ref> ==သံလွင်ထွက်ပစ္စည်း== သံလွင်မြစ်ကမ်းတွင် နေထိုင်ကြသောသူများသည် တံငါလုပ်ကြ၏။ အချို့မှာ သစ်ဝါး မျှောကြ၏။ ရွှေကျင်ကြ၏။ သံလွင်ရွှေမှာ မာကြော၏။ ရွှေဝါရောင် ဖျော့၏။ သံလွင်မြစ်ကမ်းရှိ သဲသောင်ပြင် ကျောက်ခဲပြင်များမှာ လွန်စွာလှပ၏။ အမည်းရောင်ရှိသော သံလွင်ကျောက်ခဲများသည် ချစ်စရာကောင်း၏။ ရွှေစစ်မစစ် စမ်းသပ်ရာတွင် အသုံးဝင်သည်။ သံလွင် ကျောက်ခဲသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ မိုင်ပေါင်းများစွာ ရေတိုက်စားလာသောကျောက်ဖြစ်သည့်အတွက် အချို့မှာပြားချပ်ပြီး လှပစွာ ဝိုင်းနေသည်ကိုတွေ့ရ၏။ အနက်ရောင် ကျောက်ပြားဝိုင်းများမှာ အရွယ်အစား အမျိုးမျိုးရှိကြသည်။ သံလွင်သဲမှုန့်များသည် မြေမရောသော သဲမှုန့်အစစ်ဖြစ်၍ အဆောက်အအုံဆောက်ရာတွင် အသုံးဝင်၏။ သံလွင်မြစ်အတွင်းရှိငါးများလည်း မျိုးပေါင်းများစွာရှိကြမည်။ နာမည်ကြီးသည်မှာ ငါးကြင်းမြီးကွဲကဲ့သို့ သံလွင်ငါးများဖြစ်သည်။ ရေစီးသန်သောကြောင့် သဘာဝအလျောက် သံလွင်ငါးများသည် ကိုယ်လုံးရှည်ကြသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ သံလွင်ငါးမြီးကွဲများသည် ကမ်းစပ် နားရေသောက်ဆင်းလာသော သတ္တဝါငယ်များကို အမြီးနှင့်ရိုက်လှဲ၍ ဖမ်းစားတတ်ကြသည်။ သံလွင်ငါး၏ အရသာသည်လည်း အများနှင့် မတူ တစ်မူထူးခြားသည့် အရသာရှိသည်။ သံလွင်မြစ်ကမ်း၌ ပေါက်သော ဟင်းရွက်တစ်မျိုးကို ရှမ်းဘာသာဖြင့် (ဖတ်ခုံး) ဟုခေါ်ပြီး မြန်မာဘာသာဖြင့် သံလွင်ဟင်းရွက်စိမ်း ဟုခေါ်မည်ထင်သည်။ ချက်စားလျှင် အရသာဆိမ့်သည်။ ကင်းမွန်ရွက်ထက် အရသာ ပိုဆိမ့်သည်။ နောက်တစ်မျိုးမှာ သံလွင်ကန်စွန်းဥဖြစ်သည်။ ကန်စွန်းဥနီကဲ့သို့ပင်။ သို့သော် ဥတိုင်း လိုလို ပိုးထိုးနေသည့်ပုံစံမျိုးဖြစ်နေသည်။ ပြုတ်စား ချက်စားလျှင် အထဲ၌ အနီရောင် အညိုရောင်ရှိပြီး ရိုးရိုးကန်စွန်းဥထက် အရသာပို ချိုသည်။ မာသည်။ == မြစ်လက်တက်များ == * Moei မြစ်(ထိုင်းနိုင်ငံ) * Pai မြစ်(ထိုင်းနိုင်ငံ) ==စီးဆင်းမှု== သံလွင်မြစ်သည် တိဗက်ပြည်အရှေ့ဘက်ရှိ တန်ဂလာတောင်တန်းတွင် မြစ်ဖျားခံ၍ တရုတ်နိုင်ငံ ဆီကျန်ပြည်နယ်ဘက်သို့ အနောက်မှအရှေ့စီးဆင်းလာပြီးလျှင် လတ္တီတွဒ် ၃၀° နေရာရောက်သောအခါ အရှေ့တောင်ဘက်သို့ မြစ်ကြောင်းပြောင်းကာ ယူနန်နယ်ဘက်သို့စီးဝင်သည်။ ယူနန်နယ်တွင်မြောက်မှ တောင်သို့စီးဆင်းလာပြီးနောက် လတ္တီတွဒ် ၂၇° နေရာသို့ရောက်သောအခါ အနောက်ဘက်ရှိနမ့်မိုင်ခမြစ် အရှေ့တောင်ဘက်သို့မြစ်ကြောင်းပြောင်းကာ ယူနန်နယ်ဘက်သို့စီးဝင်သည်။ ယူနန်နယ်တွင်မြောက်မှ တောင်သို့စီးဆင်းလာပြီးနောက် လတ္တီတွဒ် ၂၇°နေရာသို့ရောက်သောအခါ အနောက်ဘက်ရှိနမ့်မိုင်ခမြစ် (ဧရာဝတီမြစ်အစ မြစ်ခွတစ်ခု)နှင့် ရေဝေကုန်းတန်းတစ်ခုသာ ခြား၍ အရှေ့ဘက်ရှိမဲခေါင်မြစ် နှင့် မိုင် ၃၀ ခန့်သာ ကွာလှမ်းတော့သည်။ လတ္တီတွဒ်၂၄°တွင် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသို့ဝင်ရောက်လာကာ ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း သိန္နီနယ်၊ ကိုးကန့်နယ်၊ ဝနယ်၊ မိုင်းလွန်းနယ်၊ ကျိုင်းတုံနယ်၊ မိုင်းပန်နယ်၊ မောက်မယ်နယ် တို့ကိုလွန်ပြီးနောက် ကယားပြည်နယ်ကိုဖြတ်စီးသည်။ ကယားပြည်နယ်ကိုလွန်သော် ယိုးဒယားနှင့် ကရင်ပြည်နယ်တစ်လျှောက် နယ်ခြားသဖွယ်စီးဆင်းလာပြီးနောက် ကရင်ပြည်နယ်တွင်းကိုဖြတ်စီးကာလတ္တီတွဒ် ၁၆.၅° နေရာတွင်မော်လမြိုင်မြို့အနီးမှ မုတ္တမပင်လယ်ကွေ့ထဲသို့ စီးဝင်သည်။ မုတ္တမပင်လယ်ကွေ့ထဲသို့စီးဝင်ရာတွင် မြစ်ဝနှစ်ခုခွဲထွက်သည်။ တစ်ခုသည်ဘီလူးကျွန်းမြောက်ဘက်မှ ဒရယ်ပေါက်မြစ်အဖြစ်စီးသွား၍ ကျန်တစ်ခုသည် အရှေ့မှမော်လမြိုင်မြစ် အဖြစ် စီးထွက်သည်။ ဒရယ်ပေါက်မြစ်သည်လှေသမ္ဗန်များသာဝင်ထွက်သွားလာနိုင်သော်လည်း မော်လမြိုင်မြစ်ဘက်မှမူ ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောကြီးများသည်မော်လမြိုင်မြို့အထိဝင်ထွက်သွားလာနိုင်သည်။ ပေ ၁၀၀ ခန့်ရှည်သော သင်္ဘောများသည်မော်လမြိုင်မြို့မှအထက် ၆၃ မိုင်ဝေးသော ရွှေဂွန်းမြို့အထိ ဆန်တက်သွားလာနိုင်သည်။ သို့ရာတွင် နွေရာသီ ရေနည်းသည့်အခါ၌ ရွှေဂွန်းမြို့အောက် ၁၂ မိုင်ဝေးသောနေရာမှနေ၍ ပို၍ငယ်သော သင်္ဘောကလေးပေါ်ပြောင်း၍ဆန်တက်ရသည်။ မော်တော်ဘုတ်နှင့် လှေသမ္ဗန်များသည်နွေရာသီတွင် ရွှေဂွန်းမြို့အထက် ၂၈ မိုင်ဝေးသောမဲဆိပ်မြို့အထိ ဆန်တက်နိုင်သည်။ သံလွင်မြစ်ကိုတိဗက်ပြည်တွင် ဂျာမိုငိုချူမြစ်ဟုလည်းကောင်း၊ နက်ချူမြစ်ဟုလည်းကောင်းခေါ်၍ တရုတ်နိုင်ငံတွင် လူကျန်မြစ်ဟုလည်းကောင်း၊ နုကျန်မြစ်ဟုလည်းကောင်း ဖုတ်ဆုကျန်မြစ်ဟုလည်းကောင်းခေါ်ပြီးလျှင် ရှမ်းတို့က နမ့်ခေါင်မြစ်ဟု ခေါ်သည်။ တိဗက်ဘာသာဖြင့်ဂျာမိုငိုချူမြစ်ဟူသည်မှာ တရုတ်နိုင်ငံ၏မြစ်ပြာ ဟုအဓိပ္ပာယ်ရလေသည်။ သံလွင်မြစ်သည် တိဗက်ပြည်ဘက်ပိုင်းတွင် ရေခဲ မသွားမီ ရေရောင်သည် အပြာရင့်ရောင်သန်း၍ နေတတ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ နွေအခါ၌မူ ရွှံ့နှစ်ရောင်ဝါ၍နေလေသည်။ မြစ်အစပိုင်းဒေသတွင်အောင်းရိုင်းများ၊ ဝံပုလွေများ၊ တောဆိတ်များ ပေါများသဖြင့် ထင်ရှားသည်။ သံလွင်မြစ်ကိုတရုတ်တို့ကလူတို့အား အန္တရာယ်ဖြစ်စေသောမြစ်ဟုယူဆကြသည်။ သို့ရာတွင်တရုတ်ပိုင်နက်ဖြစ်သောလူကျန်ခေါ်ဟောင်ခိုနယ်သည်အောက်မြန်မာနိုင်ငံအပိုင်းမှလွဲ၍ သံလွင်မြစ်ဝှမ်း၏လူဦးရေအများဆုံးအပိုင်းဖြစ်သည်။ သံလွင်မြစ်သည်ရေစီးအလွန်သန်သည်။ မြစ်ညာပိုင်းတွင်မြစ်ကြောင်းအလွန်ကျဉ်း၍ ရှုခင်းလှသည်။ မြစ်ကမ်းနှစ်ဖက်သည်ကျောက်တောင်ထူထပ်၍ ကမ်းပါးစောက်သည်။ ထိုကြောင့်အပေါ်မှစီး၍ကြည့်မူ သံလွင်မြစ်သည် ကျောက်ဆောင်မှအက်ကြောင်းသဖွယ်ထင်ရသည်။ မြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက် လုံး၏ထူးခြားသောအသွင်အပြင်မှာ ဘေးနှစ်ဘက်ကမ်းသည်ရေမျက်နှာပြင်ထက်ပေ ၃၀၀၀ မှ ၆၀၀၀ အထိမြင့်ရကား မြောင်းစောက်ကြီးနှင့် တူနေခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ အောက်မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသို့ရောက်သည့်အပိုင်းမှလွဲ၍ ကမ်းနှစ်ဖက်မြေပြန့်ဟူ၍ လုံးဝမတွေ့ရချေ။ နွေရာသီတွင်မြစ်ကမ်းများတွင်သဲများ၊ ရေစားကျောက်တုံးကြီးများ၊ ကျောက်ဆောင်များနှင့်ကျောက်စရစ်ခဲများအနှံ့အပြားတွေ့ရသည်။ မိုးရာသီကျရောက်သည့်အခါ ရေအလွန်ပြည့်လာရကား ဤကျောက်တုံးကျောက်ဆောင်များ မပေါ်တော့သည့်အပြင် ကမ်းစောက်ရှိသစ်ပင်များကိုပင် တိုက် စားသည်အထိ အရှိန်ပြင်းစွာစီးဆင်းလေသည်။ သံလွင်မြစ်၏ရေမျက်နှာပြင်သည် ရေများချိန်နှင့် ရေနည်းချိန်တွင် ပေ ၆၀ မှ ၇၀ အထိကွာခြားတတ်၍ အချို့ဒေသ၌ပေ ၉၀ အထိကွာတတ်သည်။ ကျောက်တောင်များ၊ ကျောက်စောင်းများကြောင့် ရေဝဲများ၊ ရေတံခွန်များအလွန်ပေါများသဖြင့် နေရာအတော်များများ၌ ကူးသန်းသွားလာရေးအတွက် မလွယ်ကူချေ။ ရေအလွန်များသည့်မိုးတွင်းအခါ၌ ယင်းအန္တရာယ်များကင်းပျောက်သွားသော်လည်း ရေစီးအလွန်သန်လာသဖြင့် မြစ်ကိုဆန်၍လှေများမတက်နိုင်တော့ချေ။ ရေစီးနှေးသည့်အချို့နေရာတွင် တစ်နာရီလျှင်မိုင်ဝက်နှုန်းစီး၍ ရေဝဲများနေရာတွင် ရေစီးသန်သည့်အခါတစ်နာရီလျှင် ၁ ၁⁄၂ မိုင်နှုန်း (၁၀နော့)ကျော်စီးသည်။ ရှားတောမြို့နှင့် ကျောက်ညှပ်မြို့ကြားရှိသံလွင်မြစ်ပိုင်းတွင်လှေကြီးများသွားလာနိုင်သော်လည်း ကျောက်ညှပ်မြို့နှင့် ယွန်းစလင်းမြစ်ဝအကြားတွင် ရေဝဲများပေါရုံမက ရေစီးအလွန်သန်၍ အန္တရာယ်အများ ဆုံး အဆိုးဆုံးအပိုင်းဖြစ်သည်။ ယွန်းစလင်းမြစ်ဝမှ သံလွင်မြစ်ဝအထိ အပိုင်း၌မူ သင်္ဘောများအခက်အခဲမရှိသွားလာနိုင်ကြသည်။ သံလွင်မြစ်ကမ်းနှစ်ဘက်၌လည်းခရီးသွားလာရန် လမ်းအနည်းငယ်ရှိသော်လည်း မိုးအခါ၌ရေလွှမ်းသွားတတ်သဖြင့် ထိုလမ်းများမရှိတော့ချေ။ သံလွင်မြစ်သည် ဧရာဝတီမြစ်ထက်ရှည်သော်လည်း ဧရာဝတီမြစ်လောက်ကူးသန်းသွားလာရေးအတွက် အသုံးမကျဟုဆိုရပေမည်။ သို့ရာတွင်ယင်း၏အရှေ့ဘက်ရှိ မဲခေါင်မြစ်ကဲ့သို့ကား သစ်များမျှောရန်အသုံးဝင်လေသည်။ သောင်ရင်းမြစ်နှင့်ဆုံရာနေရာ၏အောက် မိုင် ၃၀ ခန့်တွင် တည်ရှိသော ကယိုးတန်မြို့သည်ထင်ရှားသော သစ်ဆိပ်မြို့ဖြစ်သည်။ မြစ်ရိုးတစ်လျှောက် သစ်တောများမှထွက်သည့် သစ်များကိုမော်လမြိုင်မြို့အထက် မိုင် ၆၀ အကွာ နေရာလောက်အထိမျှောချကာ ထိုနေရာမှမော်လမြိုင်မြို့ အထိ သစ်ဖောင်များဖွဲ့၍ ပို့ပြီးနောက် မော်လမြိုင်မြို့မှတစ်ဆင့် နိုင်ငံခြားသို့သင်္ဘောကြီးများနှင့်တင်ပို့ကြရသည်။ သံလွင်မြစ်ကိုဖြတ်သန်းသွားလာရန် တရုတ်နိုင်ငံဘက်တွင် တံတားဖြတ်၍ ဆောက်ထားသော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံဘက်တွင် ကူးတို့ဆိပ်များမှတစ်ပါး ရှေးယခင်ကတံတားဟူ၍မရှိခဲ့ချေ။ သို့ရာတွင် ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှစ၍ တရုတ်ချေးငွေဖြင့်သံလွင်မြစ်ကိုဖြတ်ကာ တံတားနှစ်ခုဆောက်လုပ်ရန်အစီအစဉ် ရှိခဲ့သည်။ တစ်ခုမှာ တာကော်တံတားဖြစ်၍ တစ်ခုမှာ ကွမ်းလုံတံတားဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံဘက်တွင် စုစုပေါင်း ကူးတို့ဆိပ် ၈၈ ဆိပ်ရှိသည်။ ကူးတို့ဆိပ်ရွာများသည်အနည်းဆုံး အမြင့်ပေ ၁၀၀၀ ရှိကုန်းပေါ်တွင်တည်ထားလေသည်။ သံလွင်မြစ်ပေါ်တွင် ယင်းကူးတို့ဆိပ်များမှအပအခြားမြို့ဟူ၍မရှိသလောက်ပင်ဖြစ်သည်။ ကူးတို့ဆိပ်တစ်ခုနှင့်တစ်ခုသည် မိုင်ပေါင်းများစွာ ကွာလှမ်းသည်။ ကူးတို့ဆိပ် ၈၈ ခုအနက်ထင်ရှားသော ကူးတို့ဆိပ်ခြောက်ခုရှိသည်။ ယင်းတို့မှာ # ကွမ်းလုံ # မန်းဆန်၊ # တာကော်၊ # တာဆင်း၊ # တာတောမော်၊ # တာဆင်းလေ ကူးတို့ဆိပ်တို့ဖြစ်ကြသည်။ ===ကွမ်းလုံကူးတို့ဆိပ်=== [[ကွမ်းလုံကူးတို့ဆိပ်]] တရုတ်မြန်မာယဉ်ကျေးမှုလဲလှယ်ရေးတွင် ကျေးဇူးပြုခဲ့သောကူးတို့ဆိပ်ဖြစ်သည်။ နမ့်တင်းမြစ်နှင့်သံလွင်မြစ်ဆုံရာအနီး သံလွင်မြစ်၏ အနောက်ဘက်ကမ်းတွင်တည်ရှိသည်။ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ယူနန်နယ်စပ်မှ ၁၅ မိုင်ဝေးသည်။ ယခုအခါ ထိုနေရာတွင်သံလွင်မြစ်ကိုဖြတ်ကျော်၍ ၁၉၆၅ ခုနှစ်ကဆောက်လုပ်ထားသော ၈၉၈ ပေရှည်ကြိုးတံတား ရှိသည်။ ===မန်းဆန်ကူးတို့ဆိပ်=== မိုင်းလွန်းနယ်တွင်ရှိ၍ မြစ်ကိုဖြတ်ကူးရန် အလွယ်ဆုံးနေရာဖြစ်သည်။ ရေများသည့်အခါတွင် ကမ်းပါးသည် သဲများ၍ အတက်အဆင်း ကောင်းသည်။ သို့ရာတွင် အေး၍ခြောက်သွေ့သောရာသီတွင် ကမ်းပါးနှစ်ဖက်စလုံးသည် ကျောက်ဆောင်ထူထပ်နေလေသည်။ ဤနေရာ၌ သာမန်ခြောက်သွေ့သော ရာသီတွင် မြစ်သည် ကိုက် ၁၀၀ ခန့်သာကျယ် ၍ အနည်း ဆုံး ၅၅ ပေနက်သည်။ အမြင့်ပေ ၁၅၀၀ ရှိသည်။ ရေစီးသည် တစ်နာရီလျှင် လေးမိုင်ငါးမိုင်ခန့်စီးသည်။ တောင်သိန္နီနယ်၊ မိုင်းလွန်းနယ်နှင့် သံလွင်မြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ အခြားဒေသမှကုန်သည်များ အများဆုံးအသုံးပြုသည်။ ===တာကော်ကူးတို့ဆိပ်=== လူသိအများဆုံးနှင့် အထင်ရှားဆုံးကူးတို့ဆိပ်ဖြစ်၍ တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်တွင် အသုံးအများဆုံးဖြစ်သည်။ ကျိုင်းတုံသို့သွားသော လမ်းမကြီးသည် ယင်းကူးတို့ဆိပ်ကို ဖြတ်၍သွားလေသည်။ ခြောက်သွေ့သောရာသီတွင် ထိုနေရာရှိမြစ်သည် ကိုက် ၂၀၀ ကျယ်၍ ရေစီးမြန်သည်။ သို့ရာတွင်အမြင့်ပေ ၈၀၀ တွင်တည်ရှိသည်။ တာကော်တွင်သံလွင်မြစ်ကိုဖြတ်လျက် ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင်ယာယီကြိုးတံတားတစ်ခုဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ထိုတံတားသည် ပေ ၇၈၀ ရှည်သည်။ ===တာဆင်းကူးတို့ဆိပ်=== မိုင်းပန်နယ်တွင်ရှိ၍ မိုင်းပန်နှင့်မိုင်းတုန်နယ်၊ ဇင်းမယ်နယ်တို့ကိုဆက်သွယ်သော လမ်းပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။ ဤနေရာတွင်မြစ်အကျယ်ပေ ၂၀၀ ရှိသည်။ တစ်ဖက်တွင်နမ့်သီလီမြစ်ရှိ၍ တစ်ဖက်တွင် နမ့်သာလာမြစ်ရှိသည်။ ယင်းမြစ်ဝများနှင့်တစ်မိုင်ခန့်သာ ဝေးသည်။ အမြင့်ပေ ၈၀၀ ရှိသည်။ ===တာတောမော်ကူးတို့ဆိပ်=== ကယားပြည်နယ်တွင်ရှိသည်။ ကယားပြည်နယ် ရှားတောမြစ်၏အရှေ့ဘက် မိုင် ၈၀ ဝေးသည်။ မဲဟောင်ဆောင်းမြို့သို့သွားသောလမ်းပေါ်တွင်တည်ရှိ၍ ခြောက်သွေ့သောရာသီတွင်မြစ်သည် ဤနေရာ၌ ကိုက် ၂၀၀ ကျယ်သည်။ ===တာဆင်းလေကူးတို့ဆိပ်=== ကယားပြည်နယ်တွင်ရှိသည်။ အမြင့်ပေ ၇၅၀ ရှိပြီးခြောက်သွေ့သောရာသီတွင်မြစ်သည် ဤနေရာ၌ကိုက် ၂၅၀ ကျယ်သည်။ မိုင်းမော(ရွာသစ်)မှ မော်လမြိုင်သို့ ကျောက်ညှပ်မြို့မှတစ်ဆင့်သွားသော လှေလမ်း၊ ရှားတောမြို့သို့ မေပေမြို့မှတစ်ဆင့်သွားသောလှေလမ်းတို့ စရာဌာနဖြစ်သည်။ ရွာသစ်မှခွန်သွန်သို့သွားသောလမ်းသည် ဤကူးတို့ဆိပ်မှသံလွင်မြစ်ကိုဖြတ်၍ ဖောက်ထားလေသည်။ သံလွင်မြစ်တွင် တိဗက်ပြည်နှင့် ယူနန်နယ်ပိုင်း၌ မြစ်လက်တက်ဟူ၍ ရှိသည်ဟု တိကျစွာ မသိရှိရချေ။ မြန်မာနိုင်ငံ၌မူ မြစ်လက်တက်ပေါင်း ၂၈ ခုရှိသည်။ ယင်းတို့မှာ- # [[နမ့်ယုမြစ်]] နယ်စပ်နားမှစီးဝင်သည်။ # [[နမ့်မွိုင်မြစ်]] သို့မဟုတ် နမ့်မွေ မိုင်းယမြို့မှ စီးဝင်လာသည်။ # [[ဆီပါအောမြစ်]] ကိုးကန့်နယ်မှ စီးဝင်လာသည်။ # [[နမ့်နင်းမြစ်]] အတောက်ဘက်မှစီးဝင်၍ နမ္မတူမြစ်ဖျားနှင့် ယင်းမြစ်ဖျားကပ်လျက်ရှိသည်။ # [[နမ့်တင်းမြစ်]] ရွန်နင်ဖူးမြို့ဘက်မှစီးဝင်လာ၍ ကွမ်းလုံးကူးတို့ဆိပ်နားမှ စီးဝင်သည်။ # [[နမ့်ကြက်မြစ်]] ချောင်းငယ်သာသာ ဖြစ်သည်။ # [[နမ့်မမြစ်]] ဝနယ်ဖက်မှနောင်ချိုတစ်ဝိုက်ကိုဖြတ်၍ စီးဝင်လာသည်။ # [[နမ့်နန်းမြစ်]] ငက်လက်မှမြစ်ဖျားခံ စီးဝင်သည်။ # [[နမ့်ကအိုမြစ်]] အနောက်မိုင်းလွန်းဒေသတွင် စီးဝင်သည်။ # [[နမ့်ခမြစ်]] တိဗက်ပြည်လွန်လာသည်မှစ၍ ပထမဆုံးသောအကြီးဆုံးမြစ်လက်တက်ဖြစ်သည်။ # [[ဟွေးလွန်မြစ်]] တာကော်ကူးတို့ဆိပ်၌ စီးဝင်သည်။ # [[မန်းပန်မြစ်]] မြစ်လက်တက်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ # [[နမ့်ဆင်မြစ်]] ကျိုင်းတုံမြို့အနီး မြစ်ဖျားခံသည်။ # [[မဲဟင်းမြစ်]] မိုင်းဟန်မြို့ဘက်မှ စီးဝင်သည်။ # [[နမ့်ပန်မြစ်]]မိုင်းပန်နယ်ကို ဖြတ်စီးသည်။ # [[မဲချော့မြစ်]]ချောင်းငယ်သာဖြစ်သည်။ # [[မဲဆကွန်မြစ်]] (နမ့်ဆကွန်မြစ်) # [[မဲဆယ်မြစ်]]ချောင်းငယ်သာဖြစ်သည်။ # [[နမ့်တန်မြစ်]]မိုင်းကိုင်နယ်တောင်တန်းများတွင် မြစ်ဖျားခံပြီးနောက် လဲချား၊ မိုးနည်း၊ မောက်မယ်နယ်များကိုဖြတ်၍ စီးဆင်းသည်။ # [[ဟွဲလောင်မြစ်]] ရှမ်းပြည်နယ်နှင့်ကယားပြည်နယ် # [[ဟွဲလန်းမြစ်]] စပ်နေရာမှ စီးဝင်သည်။ # [[နမ်းမယ်ဗြဲ(မယ်ဗြဲ)မြစ်]] မဲဟောင်ဆောင်းနယ်ကိုဖြတ်၍ စီးဆင်းသည်။ # [[နမ့်ပွန်မြစ်]] သို့မဟုတ် ပွန်ချောင်း ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ကယားပြည်နယ်ကိုဖြတ်၍စီးသည်။ ယင်း၏မြစ်လက်တက်တစ်ခုဖြစ်သော နမ့်ဘီလူး(ဘီလူးချောင်း)သည်အင်းလေးကန်၌ မြစ်ဖျားခံသည်။ # [[သောင်ရင်းမြစ်]] ယိုးဒယားနိုင်ငံတွင်မြစ်ဖျားခံ၍ ယိုးဒယားနှင့်မြန်မာနယ်နမိတ်အဖြစ် စီးဆင်းကာ အရှေ့တောင်ဘက်မှ စီးဝင်သည်။ # [[ယွန်းစလင်းမြစ်]] အနောက်ဘက်မှ စီးဝင်သည်။ # [[ဒုံသမိမြစ်]] အနောက်ဘက်မှ စီးဝင်သည်။ # [[ဂျိုင်းမြစ်]] အရှေ့ဘက်မှ စီးဝင်သည်။ # [[အတ္တရံမြစ်]] အရှေ့ဘက်မှ စီးဝင်သည်။ အထက်ပါမြစ်လက်တက်ကြီး ၂၈ ခုအနက် နမ့်ခ၊ နမ့်ပန်၊ နမ့်ဆင်၊ နမ့်တန်၊ နမ့်ပွန်၊ သောင်ရင်းနှင့် ယွန်းစလင်းစသောမြစ်များသည် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်ကြသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းစီးဆင်းသော မြစ်များသည် သံလွင်မြစ်ထဲသို့စီးဝင်သည့်အခါ ရေတံခွန်များ၊ ရေတံခွန်လျှောများဖြင့် စီးဝင်လေ့ရှိကြသည်။ သံလွင်မြစ်သည် အောက်ပိုင်းအနည်းငယ်မှအပ ရေမော်၊ ရေတံခွန်များ အလွန်ပေါသဖြင့် ကူးသန်းသွားလာရန်ခက်ခဲသောမြစ်ဖြစ်လေသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)</ref> == ရည်ညွှန်းကိုးကား == <references/> * en.wikipedia.org {{Commonscat|Salween River}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြစ်များ]] [[Category:ထိုင်းနိုင်ငံရှိ မြစ်များ]] [[Category:တရုတ်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]] mttwz7vff5ez7unmp6xb1z6wf9a0lf2 0 5208 1056430 1049347 2026-10-06T14:27:40Z 咽頭べさ 78800 ဓာတ်ပုံကကြီးလွန်းတော့စာဖတ်ရတာအနှောက်ယှက်ဖြစ်တယ် 1056430 wikitext text/x-wiki '''လူသား''' ({{lang-en|Humans}} သို့မဟုတ် ''Homo sapiens'') သည် [[ကမ္ဘာမြေ]]ပေါ်တွင် လက်ရှိကျန်ရှိနေသော တစ်ခုတည်းသော [[ဟိုမို (မျိုးစု)|ဟိုမိုမျိုးစု]]ဝင် [[ပရိုင်းမိတ်]] (Primate) နို့တိုက်သတ္တဝါ မျိုးစိတ် ဖြစ်သည်။<ref name="Groves2005">{{cite book |last=Groves |first=C. P. |author-link=Colin Groves |title=Mammal Species of the World |url=https://archive.org/details/mammalspeciesofw0001unse |year=2005 |edition=3rd |publisher=Johns Hopkins University Press |isbn=0-8018-8221-4 |pages=[https://archive.org/details/mammalspeciesofw0001unse/page/181 181]–182}}</ref> လူသားများသည် မတ်မတ်ရပ်၍ နှစ်ခြေဖြင့် လျှောက်နိုင်ခြင်း (Bipedalism)၊ အခြားသတ္တဝါများနှင့် မတူဘဲ အလွန်ကြီးမား ရှုပ်ထွေးသော [[ဦးနှောက်]] တည်ဆောက်ပုံ ရှိခြင်းနှင့် လက်ချောင်းများကို စွမ်းရည်မြင့်မားစွာ အသုံးပြုနိုင်ခြင်း စသည့် ထူးခြားသော ခန္ဓာဗေဒဆိုင်ရာ ဝိသေသလက္ခဏာများ ရှိကြသည်။<ref name="Wood2011">{{cite book |last=Wood |first=Bernard |title=Human Evolution: A Very Short Introduction |year=2011 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0199589432 |pages=12–30}}</ref> ဤအဆင့်မြင့် ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်များကြောင့် လူသားများသည် ဆန်းပြားသော တူးရိယာ ကိရိယာများကို တီထွင်နိုင်ခြင်း၊ ကိုယ်ပိုင် [[ဘာသာစကား]]နှင့် သင်္ကေတများဖြင့် ဆက်သွယ်နိုင်ခြင်း၊ ရှုပ်ထွေးသော လူမှုအဖွဲ့အစည်းများကို တည်ဆောက်နိုင်ခြင်းနှင့် စိတ္တဇနာမ် ဆင်ခြင်တုံတရား (Abstract reasoning) များကို ဖော်ထုတ်နိုင်စွမ်း ရှိကြသည်။<ref name="Stringer2012">{{cite book |last=Stringer |first=Chris |title=Lone Survivors: How We Became the Only Humans on Earth |url=https://archive.org/details/lonesurvivorshow0000stri_j9k8 |year=2012 |publisher=Times Books |isbn=978-0805088915 |pages=[https://archive.org/details/lonesurvivorshow0000stri_j9k8/page/45 45]–60}}</ref> {{Speciesbox |name=လူ<ref name=msw3>{{MSW3 Groves | pages = | id = 12100795 | name-list-style = vanc }}</ref> <br>{{Lang|en|(Human)}} |fossil_range={{Fossil range|0.35|0}} <small>[[:en:Chibanian|Chibanian]]ခေတ်မှ – [[:en:Holocene|ယနေ့ထိ]]</small> |image= [[File:Local nomadic Tibetan herdsmen family standing in front of Lake Ximencuo on the Tibetan Plateau.jpg|300x300px]] |image_caption= [[တိဘက်ကုန်းပြင်မြင့်]]ရှိ ဆီမန်မဆို ရေကန်အနီးတွင် တွေ့ရသည့် ဒေသခံ တိဘက်ခြေသလုံးမြောက်စားရေး မိသားစု။ ဤပုံသည် လူသားတို့ မိမိတို့ရှင်သန်ရာ ရာသီဥတု၊ ပတ်ဝန်းကျင်အလိုက် လိုက်လျောညီထွေ နေထိုင်ပုံနှင့် မိသားစုဖွဲ့စည်းပုံ ယဉ်ကျေးမှုကို ပြသနေသည်။]] |taxon=Homo sapiens |authority=[[ကားလ် လင်းနီးယပ်| လင်းနီးယပ်]]၊ ၁၇၅၈ |subdivision_ranks=မျိုးစိတ်ခွဲ |range_map=World human population density map.png |range_map_caption=''Homo sapiens'' မျိုးစိတ်၊ '''လူသား'''ဦးရေသိပ်သည်းမှုပြမြေပုံ |synonyms= |image_width=300 |range map width=300 }} [[မနုဿဗေဒ]]နှင့် ရုပ်ကြွင်းဆိုင်ရာ အထောက်အထားများအရ ခေတ်သစ်လူသား (Anatomically modern humans) များသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၃၀၀,၀၀၀ ခန့်က [[အာဖရိကတိုက်]]တွင် စတင် အခြေတည် ဖြစ်ထွန်းခဲ့ပြီး၊ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၆၀,၀၀၀ ခန့်တွင် အာဖရိကတိုက်ပြင်ပသို့ စတင်ရွှေ့ပြောင်း အခြေချခဲ့ကြကာ ယနေ့ခေတ်တွင် [[အန္တာတိကတိုက်]]မှလွဲ၍ ကမ္ဘာ့ကုန်းတွင်းပိုင်း ဒေသအားလုံး၌ ပျံ့နှံ့နေထိုင်လျက် ရှိသည်။<ref name="Desalle2008">{{cite book |last=DeSalle |first=Rob |last2=Tattersall |first2=Ian |title=Human Origins: What Bones and Genomes Tell Us About Ourselves |url=https://archive.org/details/humanoriginswhat0000desa |year=2008 |publisher=Texas A&M University Press |isbn=978-1603440714 |pages=[https://archive.org/details/humanoriginswhat0000desa/page/112 112]–135}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ် စာရင်းဇယားများအရ ကမ္ဘာ့လူဦးရေသည် [[၈ ဘီလီယံ]]ကျော် ရှိလာပြီ ဖြစ်သည်။လူသားတို့၏ ဖြစ်တည်မှုသည် အခြားတိရစ္ဆာန်များနှင့်မတူဘဲ [[ယဉ်ကျေးမှု]] ပေါ်တွင် အလွန်အခြေခံသည်။ လူသားများသည် မိမိတို့ရှင်သန်ရာ ပတ်ဝန်းကျင်ကို နားလည်ရန်နှင့် ပြောင်းလဲရန်အတွက် [[သိပ္ပံ]]၊ [[နည်းပညာ]]၊ [[ဒဿနိကဗေဒ]]၊ [[ဒဏ္ဍာရီ]]၊ [[ဘာသာရေး]]နှင့် [[အနုပညာ]] စသည့် နယ်ပယ်ပေါင်းစုံကို ဖန်တီးထူထောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Harari2014">{{cite book |last=Harari |first=Yuval Noah |author-link=Yuval Noah Harari |title=Sapiens: A Brief History of Humankind |year=2014 |publisher=Harper |isbn=978-0062316097 |pages=20–50}}</ref> ထို့ပြင် မိသားစု တည်ဆောက်ပုံမှသည် နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများအထိ ကွန်ရက်ချိတ်ဆက်ကာ အချင်းချင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း သို့မဟုတ် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားခြင်းများဖြင့် ကမ္ဘာမြေ၏ ဂေဟစနစ်နှင့် ပထဝီဝင် သမိုင်းကြောင်းအပေါ် လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်နိုင်စွမ်း အရှိဆုံး မျိုးစိတ်အဖြစ် တည်ရှိနေသည်။<ref name="Diamond1997">{{cite book |last=Diamond |first=Jared |author-link=Jared Diamond |title=Guns, Germs, and Steel: The Fates of Human Societies |url=https://archive.org/details/gunsgermssteelfa0000diam_l8u9 |year=1997 |publisher=W. W. Norton & Company |isbn=978-0393038910 |pages=[https://archive.org/details/gunsgermssteelfa0000diam_l8u9/page/85 85]–100}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == {{Main|ကမ္ဘာ့သမိုင်း}} === သမိုင်းမတင်မီခေတ် === {{Main|သမိုင်းမတင်မီကာလ}} [[File:Early migrations mercator.svg|thumb|upright=1.5|[[ကျောက်ခေတ်ဟောင်းနှောင်းပိုင်း]]အတွင်း [[တောင်ဘက်ဆီသို့ ပျံ့နှံ့အခြေချခြင်း]] စံနမူနာအတိုင်း [[လူသားတို့ အစောပိုင်းရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှု]]များမှတစ်ဆင့် ကမ္ဘာအနှံ့သို့ လူသားများ ပျံ့နှံ့သွားပုံ ခြုံငုံသုံးသပ်ချက်မြေပုံ]] လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၂,၀၀၀ ခန့်အထိ လူသားအားလုံးသည် [[အမဲလိုက်ရှာဖွေသူများ]] (Hunter-gatherers) အဖြစ်သာ ရှင်သန်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite book |last1=Little |first1=Michael A. |last2=Blumler |first2=Mark A. |title=Basics in Human Evolution |chapter=Hunter-Gatherers |date=2015 |pages=323–335 |doi=10.1016/B978-0-12-802652-6.00023-2 |isbn=978-0-12-802652-6 }}</ref><ref>{{Cite book |last=Scarre |first=Chris |title=The Human Past: World Prehistory and the Development of Human Societies |url=https://archive.org/details/humanpastworldpr0000unse_w3g3 |publisher=[[Thames & Hudson]] |year=2018 |isbn=978-0-500-29335-5 |editor-last=Scarre |editor-first=Chris |edition=4th |location=London |pages=[https://archive.org/details/humanpastworldpr0000unse_w3g3/page/174 174]–197 |chapter=The world transformed: from foragers and farmers to states and empires |author-link=Chris Scarre}}</ref> ထို့နောက် [[အာရှအနောက်တောင်ပိုင်း]]ဒေသတွင် [[စိုက်ပျိုးရေး]] (ကျောက်ခေတ်သစ် တော်လှန်ရေး) ကို ပထမဆုံး စတင်တီထွင်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်းထွက်ပေါ်လာသော ထောင်စုနှစ်များအတွင်း [[ကမ္ဘာဟောင်း]] (Old World) ၏ နေရာအနှံ့အပြားသို့ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite book|vauthors=Colledge S, Conolly J, Dobney K, Manning K, Shennan S|title=Origins and Spread of Domestic Animals in Southwest Asia and Europe |date=2013|publisher=Left Coast |isbn=978-1-61132-324-5|location=Walnut Creek, CA|pages=13–17}}</ref> ၎င်းအပြင် [[မီဆိုအမေရိက]] (Mesoamerica) ဒေသ (လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၆,၀၀၀ ခန့်)၊<ref>{{cite book | vauthors = Scanes CG |date= January 2018 | chapter =The Neolithic Revolution, Animal Domestication, and Early Forms of Animal Agriculture | veditors = Scanes CG, Toukhsati SR |title = Animals and Human Society |pages=103–131 |publisher= Elsevier |doi=10.1016/B978-0-12-805247-1.00006-X|isbn= 978-0-12-805247-1 }}</ref> တရုတ်နိုင်ငံ၊<ref>{{cite journal |vauthors=He K, Lu H, Zhang J, Wang C, Huan X |title=Prehistoric evolution of the dualistic structure mixed rice and millet farming in China |journal=The Holocene |date=7 June 2017 |volume=27 |issue=12 |pages=1885–1898 |doi=10.1177/0959683617708455 |bibcode=2017Holoc..27.1885H }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Lu H, Zhang J, Liu KB, Wu N, Li Y, Zhou K, Ye M, Zhang T, Zhang H, Yang X, Shen L, Xu D, Li Q | display-authors = 6 | title = Earliest domestication of common millet (Panicum miliaceum) in East Asia extended to 10,000 years ago | url = https://archive.org/details/sim_proceedings-of-the-national-academy-of-sciences-usa_2009-05-05_106_18/page/7367 | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 106 | issue = 18 | pages = 7367–7372 | date = May 2009 | pmid = 19383791 | pmc = 2678631 | doi = 10.1073/pnas.0900158106 | bibcode = 2009PNAS..106.7367L | doi-access = free }}</ref> [[ပါပူအာနယူးဂီနီနိုင်ငံ|ပါပူအာနယူးဂီနီ]]<ref>{{cite journal | vauthors = Denham TP, Haberle SG, Lentfer C, Fullagar R, Field J, Therin M, Porch N, Winsborough B | display-authors = 6 | title = Origins of agriculture at Kuk Swamp in the highlands of New Guinea | url = https://archive.org/details/sim_science_2003-07-11_301_5630/page/189 | journal = Science | volume = 301 | issue = 5630 | pages = 189–193 | date = July 2003 | pmid = 12817084 | doi = 10.1126/science.1085255 | doi-access = free }}</ref> နှင့် အာဖရိကတိုက်ရှိ [[ဆာဟဲလ်ဒေသ]] (Sahel) နှင့် အနောက်ဘက် ဆာဗားနားမြက်ခင်းပြင် ဒေသများတွင်လည်း အမှီအခိုကင်းစွာဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးစနစ်များ အသီးသီး ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။<ref>{{cite journal | vauthors = Scarcelli N, Cubry P, Akakpo R, Thuillet AC, Obidiegwu J, Baco MN, Otoo E, Sonké B, Dansi A, Djedatin G, Mariac C, Couderc M, Causse S, Alix K, Chaïr H, François O, Vigouroux Y | display-authors = 6 | title = Yam genomics supports West Africa as a major cradle of crop domestication | journal = Science Advances | volume = 5 | issue = 5 | article-number = eaaw1947 | date = May 2019 | pmid = 31114806 | doi = 10.1126/sciadv.aaw1947 | pmc = 6527260 | bibcode = 2019SciA....5.1947S | doi-access = free }}</ref><ref>{{cite journal|vauthors=Winchell F|date=October 2017|title=Evidence for Sorghum Domestication in Fourth Millennium BC Eastern Sudan: Spikelet Morphology from Ceramic Impressions of the Butana Group|journal=Current Anthropology|volume=58|issue=5|pages=673–683|doi=10.1086/693898 |bibcode=2017CurrA..58..673W |url=https://discovery.ucl.ac.uk/id/eprint/1574602/ }}</ref><ref>{{cite journal| vauthors = Manning K |date=February 2011|title=4500-Year old domesticated pearl millet (Pennisetum glaucum) from the Tilemsi Valley, Mali: new insights into an alternative cereal domestication pathway |journal=Journal of Archaeological Science|volume=38|issue=2|pages=312–322|doi=10.1016/j.jas.2010.09.007 |bibcode=2011JArSc..38..312M }}</ref> လူသားတို့ အတည်တကျ [[အခြေချနေထိုင်ခြင်း]]၊ တိရစ္ဆာန်များကို ယဉ်ပါးအောင် မွေးမြူခြင်းနှင့် [[ကြေးနီခေတ်|သတ္တုကိရိယာများကို အသုံးပြုခြင်း]] တို့ကြောင့် သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ရိက္ခာများ ပိုလျှံစွာ ထုတ်လုပ်နိုင်လာခဲ့သည်။ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းနှင့် အတည်တကျ အခြေချ ရှင်သန်နေထိုင်မှု ပုံစံများသည် အစောပိုင်း ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှု လူ့အဖွဲ့အစည်းများ (Civilizations) ပေါ်ထွန်းလာစေရန် လမ်းစဖော်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite book|vauthors=Noble TF, Strauss B, Osheim D, Neuschel K, Accamp E|url=https://books.google.com/books?id=Td4WAAAAQBAJ&q=western+civilisation+egypt&pg=PA16|title=Cengage Advantage Books: Western Civilization: Beyond Boundaries|date=2013|publisher=Cengage |isbn=978-1-285-66153-7|access-date=11 July 2015}}</ref><ref>{{cite book|vauthors=Spielvogel J|url=https://books.google.com/books?id=LceiAgAAQBAJ&q=western+civilisation+egypt&pg=PT65|title=Western Civilization: Volume A: To 1500|date=2014|publisher=Cengage |isbn=978-1-285-98299-1|access-date=11 July 2015}}</ref><ref>{{cite book|vauthors=Thornton B|url=https://books.google.com/books?id=fa6swJv64xkC&q=Greek+Ways:+How+the+Greeks+Created+Western+Civilization|title=Greek Ways: How the Greeks Created Western Civilization|publisher=Encounter |year=2002|isbn=978-1-893554-57-3|location=San Francisco|pages=1–14|access-date=30 July 2022}}</ref> === ရှေးဟောင်းခေတ် === {{Main|ရှေးဟောင်းသမိုင်း}} [[File:All Gizah Pyramids.jpg|thumb|အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ [[ဂီဇာ ပိရမစ်ကြီးများ]]]] ဘီစီ ၄ ထောင်စုနှစ်တွင် [[မက်ဆိုပိုတေးမီးယား]]ဒေသရှိ [[ဆူမားရီးယန်း]] (Sumerian) မြို့ပြများ အပါအဝင် [[မြို့ပြနိုင်ငံ]] (City-states) များ ထွန်းကားလာမှုနှင့်အတူ [[မြို့ပြတော်လှန်ရေး]] (Urban revolution) တစ်ရပ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite book|last=Garfinkle | first= Steven J. | chapter= Ancient Near Eastern City-States | editor1= Peter Fibiger Bang | editor1-link= Peter Fibiger Bang | editor2= Walter Scheidel | editor2-link= Walter Scheidel | title= The Oxford Handbook of the State in the Ancient Near East and Mediterranean | date= 2013 | publisher= Oxford Academic | doi= 10.1093/oxfordhb/9780195188318.013.0004 |isbn=978-0-19-518831-8 | pages= 94–119 }}</ref> အဆိုပါ မြို့ပြများတွင် ဘီစီ ၃၀၀၀ ခန့်က လူသားတို့၏ အစောဆုံး စာအရေးအသားစနစ်ဖြစ်သော [[မပ်ကျောက်စာ|ရုပ်ပုံစာလုံး (Cuneiform script)]] စတင်ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite book | vauthors = Woods C | chapter = The Emergence of Cuneiform Writing|date=28 February 2020 |title = A Companion to Ancient Near Eastern Languages|pages=27–46| veditors = Hasselbach-Andee R |edition=1st |publisher=Wiley|doi=10.1002/9781119193814.ch2|isbn=978-1-119-19329-6 }}</ref> ထိုခေတ်ကာလတစ်ဝိုက်တွင် ပေါ်ထွန်းခဲ့သည့် အခြားသော အဓိက ယဉ်ကျေးမှုကြီးများမှာ [[အီဂျစ်ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှု|အီဂျစ်ရှေးဟောင်းနိုင်ငံ]]နှင့် [[အင်းဒတ်စ်တောင်ကြား ယဉ်ကျေးမှု]] (Indus Valley Civilization) တို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite journal | vauthors = Robinson A | title = Ancient civilization: Cracking the Indus script | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_nature_2015-10-22_526_7574/page/499 | journal = Nature | volume = 526 | issue = 7574 | pages = 499–501 | date = October 2015 | pmid = 26490603 | doi = 10.1038/526499a | bibcode = 2015Natur.526..499R | doi-access = free }}</ref> ၎င်းတို့သည် နောက်ပိုင်းတွင် အချင်းချင်း ကုန်သွယ်မှုပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး ဘီး၊ ထွန်တုံးနှင့် ရွက်လှေ စသည့် နည်းပညာများကို တီထွင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite book| vauthors = Crawford H |author-link=Harriet Crawford |title=The Sumerian World|publisher=Routledge|year=2013|isbn=978-1-136-21911-5 |pages=447–461|chapter=Trade in the Sumerian world}}</ref><ref name="Bodnár-2018">{{cite journal|vauthors=Bodnár M|date=2018|title=Prehistoric innovations: Wheels and wheeled vehicles |journal=Acta Archaeologica Academiae Scientiarum Hungaricae|volume=69|issue=2|pages=271–298 |id={{CEEOL|714342}} |doi=10.1556/072.2018.69.2.3 }}</ref><ref>{{cite journal|vauthors=Pryor FL|date=1985|title=The Invention of the Plow|url=https://archive.org/details/sim_comparative-studies-in-society-and-history_1985-10_27_4/page/727|journal=Comparative Studies in Society and History|volume=27|issue=4|pages=727–743|doi=10.1017/S0010417500011749|jstor=178600 }}</ref><ref>{{cite book |last1=Carter |first1=R. A. |title=A Companion to the Archaeology of the Ancient Near East |chapter=Watercraft |date=2012 |pages=347–372 |doi=10.1002/9781444360790.ch19 |isbn=978-1-4051-8988-0 }}</ref> ဘီစီ ၃၀၀၀ တွင် စတင်ထွန်းကားခဲ့သော [[ကာရယ်ဆူပေး ယဉ်ကျေးမှု]] (Caral–Supe civilization) သည် အမေရိကတိုက်၏ သမိုင်းအစောဆုံး အဆင့်မြင့်မြို့ပြယဉ်ကျေးမှု ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |last1=Centre |first1=UNESCO World Heritage |title=Sacred City of Caral-Supe |url=https://whc.unesco.org/en/list/1269/ |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=27 May 2024 |archive-date=23 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240523053341/https://whc.unesco.org/en/list/1269/ |url-status=live }}</ref> ထို့အပြင် နက္ခတ္တဗေဒနှင့် သင်္ချာပညာရပ်များ ထွန်းကားလာခဲ့ကာ [[ဂီဇာ မဟာပိရမစ်ကြီး]]ကိုလည်း တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite book| vauthors = Pedersen O |title=Early physics and astronomy: A historical introduction.| url = https://archive.org/details/earlyphysicsastr0000pede |publisher=Cambridge University Press|year=1993|isbn=978-0-521-40340-5|page=[https://archive.org/details/earlyphysicsastr0000pede/page/1 1]|chapter=Science Before the Greeks}}</ref><ref>{{cite book| vauthors = Robson E |title=Mathematics in ancient Iraq: A social history.|publisher=Princeton University Press|year=2008|page=xxi}}</ref><ref>{{cite journal|vauthors=Edwards JF|date=2003|title=Building the Great Pyramid: Probable Construction Methods Employed at Giza|url=https://archive.org/details/sim_technology-and-culture_2003-04_44_2/page/340|journal=Technology and Culture|volume=44|issue=2|pages=340–354|doi=10.1353/tech.2003.0063|jstor=25148110 }}</ref> နှစ်ပေါင်းတစ်ရာခန့် ကြာမြင့်ခဲ့သော [[၄.၂ ကီလိုနှစ် ဖြစ်ရပ်|ပြင်းထန်သည့် မိုးခေါင်ရေရှားမှု]]ကြောင့် အဆိုပါ ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုကြီးများ ပျက်စီးခဲ့ရသည်ဟူသော အထောက်အထားများ ရှိပြီး၊<ref>{{cite journal | vauthors = Voosen P | title = New geological age comes under fire | url = https://archive.org/details/science_2018-08-10_361_6402/page/537 | journal = Science | volume = 361 | issue = 6402 | pages = 537–538 | date = August 2018 | pmid = 30093579 | doi = 10.1126/science.361.6402.537 | bibcode = 2018Sci...361..537V }}</ref> ယင်းနောက်ပိုင်းတွင် ယဉ်ကျေးမှုအသစ်များ ထပ်မံပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ [[ဗေဘီလုံနိုင်ငံ|ဗေဘီလုံသားများ]]က မက်ဆိုပိုတေးမီးယားဒေသကို လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်လာခဲ့ပြီး၊<ref>{{cite book| vauthors = Saggs HW |title=Babylonians| url = https://archive.org/details/babylonians0000sagg |publisher=University of California Press|year=2000|isbn=978-0-520-20222-1|page=[https://archive.org/details/babylonians0000sagg/page/7 7]}}</ref> [[ပိုဗာတီပွိုင့် ယဉ်ကျေးမှု]] (Poverty Point culture)၊ [[မီနိုအန် ယဉ်ကျေးမှု]] (Minoans) နှင့် [[ရှန်းမင်းဆက်]] (Shang dynasty) စသည့် အုပ်စုများသည် ဒေသအသစ်များတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သည်။<ref>{{cite journal| vauthors = Sassaman KE |date=1 December 2005|title=Poverty Point as Structure, Event, Process | url = https://archive.org/details/journal-of-archaeological-method-and-theory_2005-12_12_4/page/335 |journal=Journal of Archaeological Method and Theory|volume=12|issue=4|pages=335–364|doi=10.1007/s10816-005-8460-4|bibcode=2005JAMT...12..335S }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Lazaridis I, Mittnik A, Patterson N, Mallick S, Rohland N, Pfrengle S, Furtwängler A, Peltzer A, Posth C, Vasilakis A, McGeorge PJ, Konsolaki-Yannopoulou E, Korres G, Martlew H, Michalodimitrakis M, Özsait M, Özsait N, Papathanasiou A, Richards M, Roodenberg SA, Tzedakis Y, Arnott R, Fernandes DM, Hughey JR, Lotakis DM, Navas PA, Maniatis Y, Stamatoyannopoulos JA, Stewardson K, Stockhammer P, Pinhasi R, Reich D, Krause J, Stamatoyannopoulos G | display-authors = 6 | title = Genetic origins of the Minoans and Mycenaeans | url = https://archive.org/details/nature-uk_2017-08-10_548_7666/page/214 | journal = Nature | volume = 548 | issue = 7666 | pages = 214–218 | date = August 2017 | pmid = 28783727 | doi = 10.1038/nature23310 | pmc = 5565772 | bibcode = 2017Natur.548..214L }}</ref><ref>{{cite book| vauthors = Keightley DN |title=The Cambridge History of Ancient China: From the Origins of Civilization to 221 BC | url = https://archive.org/details/cambridgehistory0000unse_i9g4 |publisher=Cambridge University Press|year=1999|isbn=978-0-521-47030-8 | veditors = Loewe M, Shaughnessy EL |pages=[https://archive.org/details/cambridgehistory0000unse_i9g4/page/232 232]–291|chapter=The Shang: China's first historical dynasty}}</ref> ဘီစီ ၁၂၀၀ ဝန်းကျင်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[ကြေးညိုခေတ်နှောင်းပိုင်း ပြိုလဲမှု]]ကြောင့် ယဉ်ကျေးမှုလူ့အဖွဲ့အစည်း အမြောက်အမြား ကွယ်ပျောက်ခဲ့ရပြီး [[ဂရိအမှောင်ခေတ်]] စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite journal| vauthors = Kaniewski D, Guiot J, van Campo E |date=2015|title=Drought and societal collapse 3200 years ago in the Eastern Mediterranean: a review |journal=WIREs Climate Change |volume=6 |issue=4 |pages=369–382 |doi=10.1002/wcc.345 |bibcode=2015WIRCC...6..369K }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Drake BL |date=1 June 2012|title=The influence of climatic change on the Late Bronze Age Collapse and the Greek Dark Ages |journal=Journal of Archaeological Science |volume=39|issue=6|pages=1862–1870 |doi=10.1016/j.jas.2012.01.029 |bibcode=2012JArSc..39.1862D }}</ref> ထိုကာလအတွင်း ကြေးညိုနေရာတွင် သံကို အစားထိုး အသုံးပြုလာကြရာမှ [[သံခေတ်]]သို့ ကူးပြောင်းရောက်ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite book | vauthors = Wells PS | title =European Prehistory| url = https://archive.org/details/europeanprehisto0000unse_q5z8_2ed | chapter =The Iron Age|date=2011 |pages=[https://archive.org/details/europeanprehisto0000unse_q5z8_2ed/page/405 405]–460| veditors = Milisauskas S |series=Interdisciplinary Contributions to Archaeology|place=New York|publisher=Springer|doi=10.1007/978-1-4419-6633-9_11|isbn=978-1-4419-6633-9 }}</ref> ဘီစီ ၅ ရာစုတွင် သမိုင်းကို သီးခြားပညာရပ်တစ်ခုအဖြစ် စနစ်တကျ [[သမိုင်းပြုစုခြင်းပညာ|မှတ်တမ်းတင်လာကြခြင်း]]ကြောင့် ထိုခေတ်ကာလ လူနေမှုဘဝများကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ သိရှိလာရသည်။<ref>{{cite book| vauthors = Hughes-Warrington M |title=History as Wonder: Beginning with Historiography.|publisher=Taylor & Francis|year=2018|isbn=978-0-429-76315-1 |location=United Kingdom|chapter=Sense and non-sense in Ancient Greek histories}}</ref> ဘီစီ ၈ ရာစုနှင့် ၆ ရာစုအကြားတွင် ဥရောပသည် [[ဂရိရှေးဟောင်းခေတ်|ရှေးဟောင်းဂရိ]]နှင့် [[ရောမအင်ပါယာ|ရှေးဟောင်းရောမ]]တို့ ထွန်းကားခဲ့သည့် [[ဂန္ထဝင်ရှေးဟောင်းခေတ်]] (Classical antiquity) သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=2 October 2015|vauthors=Beard M|title=Why ancient Rome matters to the modern world|url=https://www.theguardian.com/books/2015/oct/02/mary-beard-why-ancient-rome-matters|access-date=17 April 2021|website=The Guardian|archive-date=14 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414130448/https://www.theguardian.com/books/2015/oct/02/mary-beard-why-ancient-rome-matters|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|vauthors=Vidergar AB|date=11 June 2015|title=Stanford scholar debunks long-held beliefs about economic growth in ancient Greece|url=https://news.stanford.edu/news/2015/june/greek-economy-growth-061115.html|access-date=17 April 2021|publisher=Stanford University|archive-date=18 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210418190351/https://news.stanford.edu/news/2015/june/greek-economy-growth-061115.html|url-status=live}}</ref> ဤကာလတစ်ဝိုက်တွင် အခြားသော ယဉ်ကျေးမှုကြီးများလည်း ထင်ရှားလာခဲ့သည်။ [[မာယာ ယဉ်ကျေးမှု]] (Maya civilization) သည် မြို့ပြများကို စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ရှုပ်ထွေးဆန်းပြားသော [[မာယာ ပြက္ခဒိန်]]များကို ဖန်တီးခဲ့သည်။<ref>{{cite journal | vauthors = Inomata T, Triadan D, Vázquez López VA, Fernandez-Diaz JC, Omori T, Méndez Bauer MB, García Hernández M, Beach T, Cagnato C, Aoyama K, Nasu H | display-authors = 6 | title = Monumental architecture at Aguada Fénix and the rise of Maya civilization | journal = Nature | volume = 582 | issue = 7813 | pages = 530–533 | date = June 2020 | pmid = 32494009 | doi = 10.1038/s41586-020-2343-4 | bibcode = 2020Natur.582..530I }}</ref><ref>{{cite journal|vauthors=Milbrath S|date=March 2017|title=The Role of Solar Observations in Developing the Preclassic Maya Calendar|journal=Latin American Antiquity|volume=28|issue=1|pages=88–104|doi=10.1017/laq.2016.4 }}</ref> အာဖရိကတိုက်တွင် [[အက်ဇူမီအင်ပါယာ|အက်ဇူမ်နိုင်ငံ]] (Kingdom of Aksum) သည် ဆုတ်ယုတ်လာသော [[ကုရှ်နိုင်ငံ]] (Kingdom of Kush) ကို ကျော်လွန်၍ အိန္ဒိယနှင့် မြေထဲပင်လယ်ဒေသအကြား ကုန်သွယ်မှုကို မြှင့်တင်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite journal|vauthors=Benoist A, Charbonnier J, Gajda I|date=2016|title=Investigating the eastern edge of the kingdom of Aksum: architecture and pottery from Wakarida|journal=Proceedings of the Seminar for Arabian Studies|volume=46|pages=25–40|jstor=45163415 }}</ref> အာရှအနောက်ဘက်တွင် [[အာခီးမီးနစ် အင်ပါယာ]] (Achaemenid Empire) ၏ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုစနစ်သုံး အုပ်ချုပ်ရေးသည် နောက်ပိုင်းပေါ်ထွန်းလာသော အင်ပါယာများအတွက် ရှေ့ပြေးနမူနာ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊<ref>{{cite journal| vauthors = Farazmand A |date=1 January 1998|title=Administration of the Persian Achaemenid world-state empire: implications for modern public administration |journal=International Journal of Public Administration|volume=21|issue=1|pages=25–86|doi=10.1080/01900699808525297 }}</ref> အိန္ဒိယရှိ [[ဂုတ္တအင်ပါယာ]] (Gupta Empire) နှင့် တရုတ်နိုင်ငံရှိ [[ဟန်မင်းဆက်]] (Han dynasty) တို့သည်လည်း ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ ဒေသအလိုက် [[ရွှေခေတ်]]များအဖြစ် တင်စားခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite journal|vauthors=Ingalls DH|date=1976|title=Kālidāsa and the Attitudes of the Golden Age|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-the-american-oriental-society_january-march-1976_96_1/page/15|journal=Journal of the American Oriental Society|volume=96|issue=1|pages=15–26|doi=10.2307/599886 |jstor=599886 }}</ref><ref>{{cite journal|vauthors=Xie J|date=2020|title=Pillars of Heaven: The Symbolic Function of Column and Bracket Sets in the Han Dynasty|journal=Architectural History|volume=63|pages=1–36|doi=10.1017/arh.2020.1 }}</ref> === ဂန္ထဝင်လွန်ခေတ် === {{Main|ဂန္ထဝင်လွန်သမိုင်း}} [[File:Cleric, Knight, and Workman representing the Three Classes.jpg|Medieval French [[Illuminated manuscript|manuscript illustration]] of the three [[Social class|classes]] of medieval society from the 13th-century {{lang|fr|Li Livres dou Santé}}|thumb|right|upright]] ၄၇၆ ခုနှစ်တွင် [[အနောက်ရောမအင်ပါယာ ပြိုလဲခြင်း|အနောက်ရောမအင်ပါယာ ပြိုလဲပြီးနောက်]] ဥရောပသည် [[အလယ်ခေတ်]] (Middle Ages) သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite journal| vauthors = Marx W, Haunschild R, Bornmann L |date=2018|title=Climate and the Decline and Fall of the Western Roman Empire: A Bibliometric View on an Interdisciplinary Approach to Answer a Most Classic Historical Question|journal=Climate|language=en|volume=6|issue=4|page=90|doi=10.3390/cli6040090|bibcode=2018Clim....6...90M |doi-access=free}}</ref> ဤကာလအတွင်း [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]နှင့် [[ကက်သလစ်အသင်းတော်]]သည် အာဏာပိုင်စနစ်နှင့် ပညာရေး၏ အဓိကအရင်းအမြစ်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite book|veditors=Brooke JH, Numbers RL|title=Science and Religion Around the World|date=2011|publisher=Oxford University Press|location=New York|isbn=978-0-19-532819-6|page=72|url={{GBurl|id=W6HPW1TodZwC|p=71}}|access-date=30 July 2022}}</ref> အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင်မူ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]သည် အဓိကကိုးကွယ်ရာဘာသာဖြစ်လာပြီး အာဖရိကမြောက်ပိုင်းအထိ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် [[အစ္စလာမ်မစ် ရွှေခေတ်]] (Islamic Golden Age) ကို ဖြစ်ထွန်းစေခဲ့ပြီး [[ဗိသုကာပညာ]]၊ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံများနှင့် တိုးတက်မှုများကို ပြန်လည်ဆန်းသစ်စေကာ ထူးခြားသော လူနေမှုပုံစံတစ်ရပ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။<ref name="Renima-2016">{{cite book | vauthors = Renima A, Tiliouine H, Estes RJ | title = The State of Social Progress of Islamic Societies| chapter = The Islamic Golden Age: A Story of the Triumph of the Islamic Civilization|date=2016 |pages=25–52| veditors = Tiliouine H, Estes RJ |series=International Handbooks of Quality-of-Life|place=Cham|publisher=Springer International Publishing|language=en|doi=10.1007/978-3-319-24774-8_2|isbn=978-3-319-24774-8 }}</ref><ref>{{Cite book|title=The Harper Atlas of World History| vauthors = Vidal-Nanquet P |publisher=Harper & Row Publishers|year=1987|page=76}}</ref> နောက်ပိုင်းတွင် ခရစ်ယာန်ကမ္ဘာနှင့် အစ္စလာမ်ကမ္ဘာတို့ ထိပ်တိုက်တွေ့ခဲ့ကြပြီး၊ [[အင်္ဂလန်နိုင်ငံ|အင်္ဂလန်ဘုရင့်နိုင်ငံ]]၊ [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ|ပြင်သစ်ဘုရင့်နိုင်ငံ]]နှင့် [[ရောမအင်ပါယာသန့်စင်ခြင်း|အင်ပါယာသန့်စင်သော ရောမနိုင်ငံ]] (Holy Roman Empire) တို့က မွတ်စလင်များလက်မှ [[ဘုရားသခင်၏မြေမြတ်|ဂျေရုဆလင်မြေမြတ်]]ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် [[ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲများ|ဘာသာရေးစစ်ပွဲများ]]ကို ဆင်နွှဲခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite book| vauthors = Asbridge T |title=The Crusades: The War for the Holy Land|publisher=Simon and Schuster|year=2012|isbn=978-1-84983-770-5|chapter=Introduction: The world of the crusades}}</ref> အမေရိကတိုက်တွင် ခရစ်သက္ကရာဇ် ၂၀၀ နှင့် ၉၀၀ အကြား၌ မီဆိုအမေရိကသည် ၎င်း၏ [[မာယာ ဂန္ထဝင်ခေတ်]] (Classic Period) တွင် ရှိနေခဲ့ပြီး၊<ref>{{cite web |title=Classic and Postclassic Periods - Sam Noble Museum |url=https://samnoblemuseum.ou.edu/collections-and-research/ethnology/mayan-textiles/mayan-textiles-background/mayan-history/classic/ |access-date=27 May 2024 |date=3 November 2014 |archive-date=25 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240525014948/https://samnoblemuseum.ou.edu/collections-and-research/ethnology/mayan-textiles/mayan-textiles-background/mayan-history/classic/ |url-status=live }}</ref> ပိုမိုမြောက်ဘက်ကျသော ဒေသများတွင်မူ ရှုပ်ထွေးဆန်းပြားသော [[မစ္စစ္စပီ ယဉ်ကျေးမှု]] (Mississippian societies) များသည် ၈۰۰ ခုနှစ်ဝန်းကျင်ခန့်မှစ၍ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။<ref>{{Cite encyclopedia|url= https://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-707|author= Adam King|title= Mississippian Period: Overview|encyclopedia= New Georgia Encyclopedia|date= 2002|access-date= 15 November 2009|archive-date= 19 August 2009|archive-url= https://web.archive.org/web/20090819042104/http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-707}}</ref> ၁၃ ရာစုနှင့် ၁၄ ရာစုများတွင် [[မွန်ဂိုအင်ပါယာ]]သည် [[ယူရေးရှား]] (Eurasia) ဒေသအများစုကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite book| vauthors = May T |title=The Mongol Conquests in World History| publisher=Reaktion Books |year=2013|isbn=978-1-86189-971-2 |page=7}}</ref> ထိုကာလအတွင်းမှာပင် အာဖရိကတိုက်ရှိ [[မာလီအင်ပါယာ]]သည် [[ဆီနီဂမ်ဘီယာ]] (Senegambia) မှသည် [[အိုင်ဗရီကို့စ်နိုင်ငံ|အိုင်ဗရီကို့စ်]]အထိ ကျယ်ပြန့်လာပြီး ၎င်းတိုက်၏ အကြီးမားဆုံး အင်ပါယာအဖြစ် ကြီးထွားလာခဲ့သည်။<ref>{{cite book |last1=Canós-Donnay |first1=Sirio |title=Oxford Research Encyclopedia of African History |chapter=The Empire of Mali |date=2019 |doi=10.1093/acrefore/9780190277734.013.266 |isbn=978-0-19-027773-4 }}</ref> အိုရှီယန်းနီးယား (Oceania) ဒေသတွင် [[တူအီတုန်ဂါ အင်ပါယာ]] (Tuʻi Tonga Empire) ပေါ်ထွန်းလာပြီး တောင်ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာရှိ ကျွန်းစုများစွာသို့ နယ်မြေချဲ့ထွင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite journal |last1=Aswani |first1=Shankar |last2=Graves |first2=Michael W. |title=The Tongan Maritime Expansion: A Case in the Evolutionary Ecology of Social Complexity |url=https://archive.org/details/sim_asian-perspectives_fall-1998_37_2/page/135 |journal=Asian Perspectives |date=1998 |volume=37 |issue=2 |pages=135–164 |id={{Gale|A53675990}} {{ProQuest|199458937}} |jstor=42928433 }}</ref> ၁၅ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင်မူ [[အက်ဇ်တက်လူမျိုး|အက်ဇ်တက်]] (Aztecs) နှင့် [[အင်ကာအင်ပါယာ|အင်ကာ]] (Inca) တို့သည် မီဆိုအမေရိကနှင့် အင်ဒီးစ်တောင်တန်းဒေသတို့တွင် အသီးသီး အင်အားအကြီးဆုံး ဩဇာခံအာဏာပိုင်များ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite book| vauthors = Conrad G, Demarest AA |title=Religion and Empire: The Dynamics of Aztec and Inca Expansionism| url = https://archive.org/details/religionempiredy0000conr |publisher=Cambridge University Press|year=1984|isbn=0-521-31896-3|page=[https://archive.org/details/religionempiredy0000conr/page/2 2]}}</ref> === ခေတ်သစ်ကာလ === {{Main|ခေတ်သစ်ကာလ|ခေတ်သစ်ဦးကာလ|ခေတ်သစ်နှောင်းပိုင်းကာလ|မျက်မှောက်ခေတ်သမိုင်း}} ဥရောပနှင့် အရှေ့နီးပါးဒေသ၏ [[ခေတ်သစ်ဦးကာလ]] (၁၄၅၀ ဝန်းကျင်မှ ၁၈၀၀ ခန့်) သည် [[ဘိုင်ဇန်တိုင်းအင်ပါယာ]] လုံးဝပျက်သုဉ်းသွားခြင်းနှင့် [[အော်တိုမန်အင်ပါယာ]] အင်အားကြီးထွားလာခြင်းတို့နှင့်အတူ စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite book |last1=Kafadar |first1=Cemal |title=Handbook of European History 1400-1600: Late Middle Ages, Renaissance and Reformation |chapter=The Ottomans and Europe |date=1994 |pages=589–635 |doi=10.1163/9789004391659_019 |isbn=978-90-04-39165-9 }}</ref> ထိုအချိန်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံသည် [[အဲဒိုခေတ်]] (Edo period) သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး၊<ref>{{cite book |last1=Goree |first1=Robert |title=Oxford Research Encyclopedia of Asian History |chapter=The Culture of Travel in Edo-Period Japan |date=2020 |doi=10.1093/acrefore/9780190277727.013.72 |isbn=978-0-19-027772-7 }}</ref> တရုတ်နိုင်ငံတွင် [[ချင်မင်းဆက်]] (Qing dynasty) ထွန်းကားလာကာ၊<ref>{{Cite journal |id={{ProQuest|820544016}} |vauthors=Mosca MW |date=December 2010 |title=CHINA'S LAST EMPIRE: The Great Qing |url=https://archive.org/details/sim_pacific-affairs_2010-12_83_4/page/768 |journal=Pacific Affairs |volume=83 |issue=4 |pages=768–769 }}</ref> အိန္ဒိယနိုင်ငံအများစုကိုမူ [[မူဂါအင်ပါယာ]]က စိုးမိုးအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite journal |last1=Suyanta |first1=Sri |last2=Ikhlas |first2=Silfia |title=Islamic Education at Mughal Kingdom in India (1526-1857) |journal=Al-Ta Lim Journal |date=2016 |volume=23 |issue=2 |pages=128–138 |doi=10.15548/jt.v23i2.228 }}</ref> ဥရောပတွင် ၁၅ ရာစုမှစ၍ [[ဉာဏ်သစ်အလင်းပွင့်ခြင်း|ဉာဏ်ဆန်းသစ်မှုခေတ် (Renaissance)]] ဖြစ်ထွန်းခဲ့ပြီး၊<ref>{{cite book|vauthors=Kirkpatrick R|title=The European Renaissance, 1400–1600|date=2002|isbn=978-1-317-88646-4|page=1|publisher=Routledge |oclc=893909816}}</ref> နယ်မြေသစ်များကို ရှာဖွေစူးစမ်း၍ [[နယ်ချဲ့ဝါဒ|ကိုလိုနီပြုခြင်း]] စတင်သည့် [[နယ်မြေသစ်ရှာဖွေရေးခေတ်]] (Age of Discovery) ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite book|vauthors=Arnold D|title=The Age of Discovery, 1400–1600|url=https://archive.org/details/ageofdiscovery140000arno_d9e0|date=2002|isbn=978-1-136-47968-7|edition=Second|page=xi|publisher=Routledge |oclc=859536800}}</ref> ယင်းတွင် [[အမေရိကတိုက်အား ဥရောပနိုင်ငံများက ကိုလိုနီပြုခြင်း|အမေရိကတိုက်ကို ကိုလိုနီပြုခြင်း]]နှင့်<ref>{{cite journal| vauthors = Dixon EJ |date= January 2001 |title=Human colonization of the Americas: timing, technology and process |journal=Quaternary Science Reviews|language=en|volume=20|issue=1–3 |pages=277–299|doi=10.1016/S0277-3791(00)00116-5|bibcode= 2001QSRv...20..277J }}</ref> [[ကိုလံဘီယာ ဖလှယ်မှု]] (Columbian Exchange) တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite journal |last1=Keehnen |first1=Floris W. M. |last2=Mol |first2=Angus A. A. |title=The roots of the Columbian Exchange: an entanglement and network approach to early Caribbean encounter transactions |journal=Journal of Island and Coastal Archaeology |date=2020 |volume=16 |issue=2–4 |pages=261–289 |doi=10.1080/15564894.2020.1775729 |pmid=34557059 |pmc=8452148 }}</ref> ဤကဲ့သို့ နယ်မြေချဲ့ထွင်မှုများကြောင့် [[အတ္တလန္တိတ် ကျွန်ကုန်သွယ်မှု]]နှင့်<ref>{{Cite journal |vauthors=Lovejoy PE |date=1989 |title=The Impact of the Atlantic Slave Trade on Africa: A Review of the Literature |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-african-history_1989_30_3/page/365 |journal=The Journal of African History |volume=30 |issue=3 |pages=365–394 |doi=10.1017/S0021853700024439 |jstor=182914 }}</ref> [[အမေရိကတိုက်ရှိ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများအား လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|အမေရိကတိုက်ရှိ ဒေသခံတိုင်းရင်းသားများကို လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ခြင်း]]များ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite book | vauthors = Cave AA | chapter = Genocide in the Americas|date=2008 | title = The Historiography of Genocide|pages=273–295 | veditors = Stone D |place=London|publisher=Palgrave Macmillan UK|language=en|doi=10.1057/9780230297784_11|isbn=978-0-230-29778-4}}</ref> ဤကာလသည် သင်္ချာ၊ မက္ကင်းနစ်၊ နက္ခတ္တဗေဒနှင့် ဇီဝကမ္မဗေဒ ပညာရပ်များတွင် များစွာတိုးတက်ပြောင်းလဲခဲ့သော [[သိပ္ပံတော်လှန်ရေး]]ခေတ်ကိုလည်း မှတ်ကျောက်တင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite journal | vauthors = Delisle RG | title = Can a revolution hide another one? Charles Darwin and the Scientific Revolution | journal = Endeavour | volume = 38 | issue = 3–4 | pages = 157–158 | date = September 2014 | pmid = 25457642 | doi = 10.1016/j.endeavour.2014.10.001 }}</ref> [[File:A Man on the Moon, AS11-40-5903 (cropped).jpg|thumb|၁၉၆၉ ခုနှစ် [[အပိုလို ၁၁]] မစ်ရှင်အတွင်း လကမ္ဘာပေါ်သို့ ရောက်ရှိနေသည့် [[ဘတ်ဇ် အယ်ဒရင်]]။ သူနှင့် [[နေးလ် အမ်းစထရောင်း]]တို့သည် အခြားသော [[အာကာသဝတ္ထု]]တစ်ခုပေါ်သို့ ပထမဆုံး ခြေချနိုင်ခဲ့သည့် လူသားများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။]] [[ခေတ်သစ်နှောင်းပိုင်းကာလ]] (၁၈၀၀ မှ ယခုမျက်မှောက်ခေတ်အထိ) တွင် [[စက်မှုတော်လှန်ရေး]]နှင့် [[နည်းပညာတော်လှန်ရေး]]တို့ ပေါ်ပေါက်လာပြီး ပုံရိပ်ဖမ်းနည်းပညာ (Imaging technology)၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဆိုင်ရာ အဓိက တီထွင်ဆန်းသစ်မှုများနှင့် စွမ်းအင်ကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများ ကဲ့သို့သော ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုများကို ဆောင်ကြဉ်းပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=Greatest Engineering Achievements of the 20th Century|url=https://www.greatachievements.org/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150406160644/https://greatachievements.org/|archive-date=6 April 2015|access-date=7 April 2015| work = National Academy of Engineering }}</ref> [[ဉာဏ်အလင်းပွင့်ခေတ်]] (Age of Enlightenment) ၏ အတွေးအခေါ်များ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် အမေရိကနှင့် ဥရောပတိုက်တို့တွင် [[တော်လှန်ရေးခေတ်]] (Age of Revolution) ဟု လူသိများသည့် နိုင်ငံရေးတော်လှန်ရေး ကာလတစ်ခုကို ဖြတ်သန်းခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web |title=Sister Revolutions: American Revolutions on Two Continents (Teaching with Historic Places) (U.S. National Park Service) |url=https://www.nps.gov/articles/000/sister-revolutions-american-revolutions-on-two-continents-teaching-with-historic-places.htm |website=www.nps.gov |access-date=27 May 2024 |language=en |archive-date=27 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240527071735/https://www.nps.gov/articles/000/sister-revolutions-american-revolutions-on-two-continents-teaching-with-historic-places.htm |url-status=live }}</ref> ၁၈၀၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အစောပိုင်းတွင် [[နပိုလီယန် စစ်ပွဲများ]]သည် ဥရောပတစ်ခွင် အပြင်းအထန် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး၊<ref>{{cite journal |last1=O'Rourke |first1=Kevin H. |title=The worldwide economic impact of the French Revolutionary and Napoleonic Wars, 1793–1815 |journal=Journal of Global History |date=2006 |volume=1 |pages=123–149 |doi=10.1017/S1740022806000076 }}</ref> စပိန်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာသစ် (အမေရိက) ရှိ ၎င်း၏ ကိုလိုနီနယ်မြေအများစုကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite journal|vauthors=Zimmerman AF|date=November 1931|title=Spain and Its Colonies, 1808–1820|journal=The Hispanic American Historical Review|volume=11|issue=4|pages=439–463|doi=10.2307/2506251|jstor=2506251}}</ref> တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဥရောပနိုင်ငံများသည် အာဖရိကတိုက်သို့ နယ်မြေချဲ့ထွင်မှုကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြရာ—နှစ်ပေါင်း ၅၀ မပြည့်မီအတွင်း အာဖရိကရှိ ဥရောပသားတို့၏ ထိန်းချုပ်မှုသည် ၁၀% မှ ၉၀% နီးပါးအထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်—<ref>{{cite web |date=2011 |title=British History in depth: Slavery and the 'Scramble for Africa' |url=https://www.bbc.co.uk/history/british/abolition/scramble_for_africa_article_01.shtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220324121231/https://www.bbc.co.uk/history/british/abolition/scramble_for_africa_article_01.shtml |archive-date=24 March 2022 |access-date=5 May 2021 |website=[[BBC]] |language=en-GB |vauthors=David S}}</ref> ထို့အပြင် အိုရှီယန်းနီးယားသို့လည်း နယ်မြေချဲ့ထွင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite journal |vauthors=Raudzens G |date=2004 |title=The Australian Frontier Wars, 1788–1838 (review) |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-military-history_2004-07_68_3/page/957 |journal=The Journal of Military History |volume=68 |issue=3 |pages=957–959 |doi=10.1353/jmh.2004.0138 }}</ref> ၁၉ ရာစုအတွင်း [[ဗြိတိသျှအင်ပါယာ]]သည် သမိုင်းတွင် [[အကြီးမားဆုံး အင်ပါယာများ စာရင်း|ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး အင်ပါယာ]]အဖြစ်သို့ နယ်မြေကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite journal |last1=Palan |first1=Ronen |title=International Financial Centers: The British-Empire, City-States and Commercially Oriented Politics |journal=Theoretical Inquiries in Law |date=2010 |volume=11 |pages=149–176 |doi=10.2202/1565-3404.1239 }}</ref> ဥရောပနိုင်ငံများအကြား တည်ငြိမ်လုနီးပါး ရှိခဲ့သော [[အင်အားချိန်ခွင်လျှာ (နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး)|အာဏာချိန်ခွင်လျှာ]]သည် ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် သမိုင်း၌ အသေအပျောက် အများဆုံး ပဋိပက္ခတစ်ခုဖြစ်သည့် [[ပထမကမ္ဘာစစ်]] ဖြစ်ပွားမှုနှင့်အတူ ပြိုလဲသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite book|vauthors=Clark CM|title=The sleepwalkers: how Europe went to war in 1914|date=2012|publisher=Allen Lane|isbn=978-0-7139-9942-6|location=London|chapter=Polarization of Europe, 1887–1907|oclc=794136314}}</ref> ၁၉၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[ကမ္ဘာ့စီးပွားပျက်ကပ်ကြီး]] (Great Depression) ကြောင့် အာဏာရှင်စနစ်သုံး အစိုးရများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး၊ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအားလုံးနီးပါး ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့သည့် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ဆီသို့ ဦးတည်သွားခဲ့သည်။<ref>{{cite book |author=Robert Dahl |title=Democracy and Its Critics |url=https://archive.org/details/democracyitscrit00dahl_0 |url-access=registration |year=1989 |publisher=Yale UP |pages=[https://archive.org/details/democracyitscrit00dahl_0/page/239 239–240] |isbn=0-300-15355-4}}</ref> စစ်ပွဲ၏ ဖျက်ဆီးမှုများကြောင့် ကမ္ဘာ့အင်ပါယာအများစု ပြိုလဲခဲ့ရပြီး ကိုလိုနီစနစ်စွန့်လွှတ်ခြင်း (Decolonization) များ နေရာအနှံ့အပြား ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ပြီးဆုံးသွားပြီးနောက် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]နှင့်<ref>{{Cite book|vauthors=Herring GC|title=From colony to superpower: U.S. foreign relations since 1776|url=https://archive.org/details/fromcolonytosupe0000herr|date=2008|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-972343-0|location=New York|page=[https://archive.org/details/fromcolonytosupe0000herr/page/1 1]|oclc=299054528}}</ref> [[ဆိုဗီယက်ယူနီယံ]]တို့သည် ကမ္ဘာ့ [[အင်အားကြီးနိုင်ငံ|မဟာစင်္ကြံအင်အားကြီးနိုင်ငံ (Superpowers)]] များအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုအတွက် ပြိုင်ဆိုင်ရသည့် [[စစ်အေးတိုက်ပွဲ]] (Cold War) ကို ဖြစ်ပွားစေခဲ့ပြီး နျူကလီးယား လက်နက်ပြိုင်ပွဲနှင့် [[အာကာသပြိုင်ပွဲ]] (Space Race) များ ရှိခဲ့ကာ ဆိုဗီယက်ယူနီယံ ပြိုလဲမှုနှင့်အတူ အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite journal |last1=McDougall |first1=Walter A. |title=Sputnik, the space race, and the Cold War |url=https://archive.org/details/sim_bulletin-of-the-atomic-scientists_1985-05_41_5/page/20 |journal=Bulletin of the Atomic Scientists |date=1985 |volume=41 |issue=5 |pages=20–25 |doi=10.1080/00963402.1985.11455962 |bibcode=1985BuAtS..41e..20M }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Plous |first1=S. |title=The Nuclear Arms Race: Prisoner's Dilemma or Perceptual Dilemma? |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-peace-research_1993-05_30_2/page/163 |journal=Journal of Peace Research |date=1993 |volume=30 |issue=2 |pages=163–179 |doi=10.1177/0022343393030002004 }}</ref> [[အင်တာနက်]]နှင့် [[ဉာဏ်ရည်တု]] (AI) စနစ်များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမှုကြောင့် အားကောင်းလာသည့် လက်ရှိ [[သတင်းအချက်အလက်ခေတ်]] (Information Age) တွင်မူ ကမ္ဘာကြီးသည် ပိုမို [[ကမ္ဘာလုံးသဏ္ဌာန်ဖြစ်ပေါ်မှု|ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဖြစ်လာပြီး (Globalized)]] အချင်းချင်း အပြန်အလှန် ပိုမိုချိတ်ဆက်မိလာလျက် ရှိသည်။<ref>{{Cite journal|vauthors=Sachs JD|date=April 2017|title=Globalization{{snd}}In the Name of Which Freedom?|journal=Humanistic Management Journal|language=en|volume=1|issue=2|pages=237–252|doi=10.1007/s41463-017-0019-5 |doi-access=free}}</ref> == မနုဿတ္တဘာဝေါ ဒုလ္လဘော == နှစ်ပေါင်းမည်မျှဟု မခန့်မှန်းနိုင်သော အချိန်အခါ၌ ကမ္ဘာပေါ်တွင် တိရစ္ဆာန်ရိုင်းများ သွားလာကျက်စားနေကြစဉ်က တိရစ္ဆာန်ရိုင်းများ၏ အရိပ်အခြည်ကို ချောင်းမြောင်းကြည့်ရှု၍ ခိုးကြောင်ခိုးဝှက် သွား လာကျက်စားနေရသော သတ္တဝါမျိုးရှိခဲ့၏။ ထိုသတ္တဝါကား နောင်နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာသောအခါ လူဟူ၍ဖြစ်လာသော သတ္တဝါတည်း။ == လူ == ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဟူ၍ ပညတ်ခေါ်ဝေါ်ရသော သတ္တဝါသည်မည်သည့်အချိန်ကစ၍ ပေါက်လာခဲ့သည်ကို မည်သူမျှ တပ်အပ်သေချာစွာမပြောနိုင်ပေ။ သိပ္ပံပညာရှင်ကြီးများပင်လျှင် ကမ္ဘာမြေလွှာ အထပ်ထပ်အောက်တွင် နစ်မြုပ်နေသောအရိုးများ၊ ကျောက်သားမှဖဲ့၍ ပြုလုပ်ထားသော လက်နက်အသုံးအဆောင်ကိရိယာများ၊ တိရစ္ဆာန်များ၏ ဦးချိုနှင့် အစွယ်များ ဖြင့်ပြုလုပ်သော အရာဝတ္ထုများနှင့် မြေအောက်လှိုဏ်ဂူနံရံများတွင် ရေးဆွဲထားသည်။ ယခုအခါတွင် တိမ်ကောပပျောက်နေပြီဖြစ်သော တိရစ္ဆာန်ကြီး များ၏ ရုပ်ပုံများအစရှိသော ရှေးခေတ်၏ အမွေအနှစ်ပစ္စည်းများကို လေ့လာကြည့်ရှုကာ ကမ္ဘာဦးလူများ၏အကြောင်းကို မှန်းဆရုံမျှသာလျှင် မှန်းဆနိုင်ကြလေသည်။ အမှန်အားဖြင့်ကား လူဟူသောသတ္တဝါသည် တွေးထင်သည်ထက် များစွာပိုမို၍ ရှေးကျသောအခါကပင်လျှင် ကမ္ဘာပေါ်၌ ပေါ်ပေါက်ခဲ့လေသည်။ ကမ္ဘာတွင် လူသတ္တဝါဟူ၍ စတင်ပေါ်ပေါက်နေသည်မှာ ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို စတင်မရေးသားမီ နှစ်ပေါင်းသိန်းသန်းများစွာကပင် ဖြစ်တန်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို ခရစ်မပေါ်မီ နှစ်ပေါင်း သုံးလေးထောင် လောက်ကမှသာ အက္ခရာစာလုံးများဖြင့် စတင်မှတ်တမ်းတင်ကြသောကြောင့်ဖြစ်၏။ ထို့အပြင် ကျောက်သားဖြင့်ပြုလုပ်သော နှစ်ပေါင်းထောင်သောင်းများစွာကပင် အသုံးပြုခဲ့ကြသော အရာဝတ္ထုများဖြစ်သည်ဟု သိပ္ပံပညာရှင်များက ယူဆကြလေသည်။ ထိုကျောက်ကိရိယာပစ္စည်းများကို လူများသည် နှစ်ပေါင်းမည်မျှကြာမှ လုပ်ကိုင်အသုံးချလာတတ်သည်ကိုလည်း ကျွန်ုပ်တို့ခန့်မှန်းရာတွင် ထည့်တွက်ရပေဦးမည်။ ဤသို့ နှစ်ပေါင်းမည်မျှဟု မခန့်မှန်းနိုင်သော အချိန်အခါက ကမ္ဘာမြေပြင်ပေါ်တွင် တိရစ္ဆာန်ရိုင်းများ သွားလာကျက်စားနေကြ သောအခါ သစ်ပင်အကိုင်းအခက်များအကြားမှနေ၍ တိရစ္ဆာန်ရိုင်းများ၏ အရိပ်အခြည်ကို ချောင်းမြောင်းကြည့်ရှု၍ ခိုးကြောင်ခိုးဝှက် သွားလာကျက်စားနေရသော သတ္တဝါတစ်မျိုးရှိ၏။ ထိုသတ္တဝါကား နောင်နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာသောအခါ လူဟူ၍ဖြစ်လာသော သတ္တဝါပေတည်း။ ထိုသတ္တဝါသည် လူဝံများကဲ့သို့အမွှေးစုပ်ဖွားရှိ၍ လက်သည်း၊ ခြေသည်းရှည်ကြီးများနှင့် ဖြစ်သော်လည်း ယခုလူကဲ့သို့ မတ်တတ်ရပ်၍ ခြေဖြင့်လမ်းမလျှောက်နိုင်သေးချေ။ မျောက်များကဲ့သို့သာ ခြေလက်များကို မြေပေါ်၌ထောက်၍ ခုန်ဆွခုန်ဆွ သွားလာနေကြလေသည်။ ကိုယ်လုံးကိုယ် ထည်မှာ ကြီးမားသန်စွမ်းသော်လည်း မိမိထက်ကြမ်းတမ်းခက်ထန်သော သားရဲတိရစ္ဆာန်များအနီးသို့ မချဉ်းကပ်ဝံ့ချေ။ စားရာတွင်လည်း တိရစ္ဆာန်များ၏ စားကြွင်းစားကျန်များနှင့် သစ်ဥသစ်ဖုများကိုသာ ရှာဖွေစားသောက် ရလေသည်။ ဤသို့ ရှာဖွေစားသောက်ရင်း အချို့မှာ သားရဲတိရစ္ဆာန်များ၏ ဘေးရန်ကို မခုခံနိုင်သောကြောင့် အစားခံကြရသည်။ အချို့မှာ ရှောင်နိုင် တိမ်းနိုင် ပြေးနိုင် လွှားနိုင်၍ ချမ်းသာရာရကြ၏။ အဖိုအမ ဟူ၍ရှိသော်လည်း အသိုက်အမြုံနှင့် အတူတကွ နေလေ့မရှိဘဲ တစ်ယောက်တည်း အစာရေစာပေါများ၍ ဘေးလွတ်ကင်းရာ အရပ်များတွင် နေလေ့ရှိတတ်ကြသည်။ ယင်းကဲ့သို့ တိရစ္ဆာန်များနှင့် ဘာမျှမခြားနားသော အရိုင်းဘဝမှနေ၍ ရှေးဦးလူသတ္တဝါများသည် တဖြည်းဖြည်းယဉ်ကျေးလာ၍ အသိဉာဏ် တိုးပြီးလျှင် အနေအထိုင်များ ပြောင်းလဲလာကြလေသည်။ သစ်ပင်များပေါ်၌သာ နေထိုင်ကျက်စားလေ့ရှိရာမှ မြေပြင်ပေါ်သို့ သက်ဆင်းနေထိုင်စပြုလာကြသည်။ မြေကြီးပေါ်တွင် အနေများလာသောအခါ တစ်စတစ်စနှင့် မတ်တတ်ရပ်နိုင်လာသည်။ ရှေးကကဲ့သို့ မြေကြီးပေါ်တွင် လက်ထောက်၍ ခုန်ဆွခုန်ဆွနှင့် သွားလာရန်မလိုတော့ဘဲ တစ်ခါတည်းခြေထောက်ပေါ်တွင် ရပ်ကာ ကိုယ်ကို မတ်မတ်ထားပြီးလျှင် လမ်းလျှောက်နိုင်လာ၏။ အဖို အမ တွဲ၍လည်းနေစပြု၏။ သစ်ရွက်သစ်ခက်များဖြင့် အဆောက်အအုံများကို ပြုလုပ်ကြ၏။ အစာရှာဖွေရန် ထွက်သောအခါ သစ်ကိုင်းများ တုတ်တိုများ ကိုကိုင်စွဲလျက်တိရစ္ဆာန်ငယ်များကို လိုက်လံသတ်ဖြတ်၍ အစိမ်းလိုက် ကိုက်ဖဲ့စားသောက်ကြသည်။ ထိုအချိန်က ရိုင်းစိုင်းကြမ်းတမ်းသော အသားစား လူသတ္တဝါများသာ ဖြစ်နေပေသေးသည်။ လူများသည် ဤမျှ ရိုင်းစိုင်းသောအခြေအနေတွင်ရှိစဉ် မီး၏အသုံးဝင်ပုံကို နားလည်ခဲ့ကြဟန် တူပေသည်။ သို့ရာတွင် မိမိတို့ အလို အလျောက် မီးဖိုခြင်း၊ မီးမွှေးခြင်းကိုမူကား မပြုလုပ်တတ်ကြသေးချေ။ ထိုသူများ မီး၏အသုံးဝင်ပုံကို သိရှိလာကြပုံမှာအတော်ပင် စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းပေသည်။ တောတွင်း၌တစ်ခါတစ်ရံ မိုးကြိုးပစ် လောင်မီးကျသော အခါ တောထဲရှိ သစ်ပင်အချို့ကို မီးစွဲလောင်သဖြင့် အလွန်သန်စွမ်းသော တိရစ္ဆာန်သားကောင်ကြီးများသည် ထွန်းလင်းတောက်လောင်သော မီးရောင်ကို ကြောက်လန့်ကာ ထွက်ပြေးကြလေသည်။ ထိုမီး၏ အပူရှိန်ကြောင့် အေးချမ်းသောညဉ့်အခါများတွင်လည်း အနွေးဓာတ်ကိုရရှိကြသည်။ ထိုအခါမှစ၍ လူများသည်မီး၏ အသုံးဝင်ပုံကို သိလာကြလေသည်။ ထို့ပြင် မီးစွဲလောင်နေသော သစ်ကိုင်းသစ်ခက်များကို တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ယူဆောင်သွားခြင်းဖြင့် မီးအလင်းရောင်ကို အသုံးချရမှန်းသိလာကြသည်။ တောမီးထဲသို့ ရောက်၍ သေဆုံးသော သားကောင်အချို့၏အသားများကိုစားကြည့်ကြသောအခါ ယခင်က အစိမ်းလိုက် ကိုက်ဖဲ့စားရသည်ထက် ပို၍အရသာရှိကြောင်းကိုလည်း တွေ့ရှိလာကြသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ကျောက်တုံးတစ်ခုနှင့်တစ်ခု ထိခိုက်ပွတ်တိုက်မိရာမှ မီးပွင့်လာသည်ကို တွေ့ရှိသော လူများသည် မီးကို ကျောက်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ သစ်ကိုင်း တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ပွတ်တိုက်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်ကို သိရှိလာကြသည်။ ဤကားအလွန်တရာအရေးပါသောအသစ်တွေ့ရှိမှုကြီးတစ်ရပ်ပင်ဖြစ်လေသည်။ ယခုခေတ်တိုင်အောင် မည်သည့်သားရဲတိရစ္ဆာန်မှ မီးကိုမည်ကဲ့သို့ပြုလုပ်ရမည်ဟု မသိရှိကြလေရာ မီးကိုပြုလုပ်တတ်သော လူများသည် တိရစ္ဆာန်များထက် တပန်းသာ၍ တိုးတက်လာကြလေသည်။ မီးမွှေးနည်းကို တွေ့ရှိကြသည့်အချိန်မှစ၍ လူများ၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် တစ်စထက်တစ်စ တိုးတက်လာပြီးလျှင် အသက်ကို ကာကွယ်ရန်လည်းကောင်း၊ အနွေးဓာတ်ကို ရရှိရန်လည်းကောင်း၊ အစားအစာများ ချက်ပြုတ်ရန်လည်းကောင်း မီးကို အသုံးပြုတတ်လာကြသည်။ ရှေးဦးလူများသည် ပထမတွင် တုတ်တိုများ၊ ကျောက်ခဲများ၊ အရိုးများမှ လွဲ၍ အခြားလက်နက်များကို မပြုလုပ်မသုံးစွဲတတ်ချေ။ သို့ရာတွင် ကျောက်ခဲများ၊ အရိုးများကို လက်နက်များဖြစ်အောင် တဖြည်းဖြည်း ပြုပြင်ပြောင်းလဲ၍ အသုံးပြုလာကြသည်။ သူတို့၏ ခန္ဓာများပေါ်တွင် အဝတ်မစားဗလာနတ္ထိ၊ သို့မဟုတ် အနည်းငယ်မျှ သာရှိလေသည်။ ပူအိုက်သော ရာသီတွင်ကား အဝတ်အစားလုံးဝမလိုချေ။ ညဉ့်အခါများတွင်ကား သစ်ပင်ထက်၌လည်းကောင်း၊ ဂူများအတွင်း၌လည်းကောင်း ခိုလှုံနေရ၍ သားရဲတိရစ္ဆာန်များ၏ ဘေးကိုတထိတ်ထိတ် တလန့်လန့်နှင့်ပင် နေကြရသေးသည်။ ထိုခေတ်က လူများ တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် တိုးတက်ယဉ်ကျေးလာပုံကိုကား အထောက်အထား အစအနများစွာမရှိသေး၍ အသေအချာ မသိရှိရသေးဘဲ မှန်းဆရုံသာ မှန်းဆကြည့်ရပေသည်။ သို့ရာတွင် ရှေးဦးလူများသည် ကျောက်ဂူများတွင် ခိုလှုံကြသောအခါသူတို့၏ နောင်လာ နောက်သား အစဉ်အဆက်များသည်လည်း ကျောက်ဂူများ၌သာ ဆက်လက် နေထိုင်ကြ၍ မိမိတို့အသုံးပြုခဲ့ကြသော ကျောက်အသုံးအဆောင်ကိရိယာများ၊ အရိုးများ စသည်တို့ကို ကျောက်ဂူများအတွင်း၌ ထားရစ်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ရှေးဦးလူများအကြောင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ သိပ္ပံပညာရှင်ကြီးတို့သည် မိမိတို့ကျွမ်းကျင်သည့်ဘက်မှစုံစမ်းရှာဖွေတွေ့ရှိရသော အချက်အလက်များကို စုပေါင်း၍ ဖက်စပ်ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ရှေးအကျဆုံး လူများ၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကို မှန်းဆကြည့်ကြသည်။ ယင်းသို့ စုံစမ်းရှာဖွေကြရာ ၁၉၂၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် တရုတ်နိုင်ငံ ပီကင်းမြို့တော်အနီး၌ မြေအောင်းဂူတစ်ခုထဲမှ လူ၏ဦးခေါင်းခွံတစ်ခုကို တူးဖော်တွေ့ရှိကြလေ သည်။ ဦးခေါင်းခွံမှာ လွန်ခဲ့သည့်နှစ်ပေါင်း ၅,ဝဝဝ,ဝဝဝ မှ ၁,ဝဝဝ,ဝဝဝစပ်ကြားတွင် နေထိုင်ခဲ့သော လူ၏ဦးခေါင်းခွံ ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထိုဦးခေါင်းခွံကို ရှေးဦးစွာတွေ့ရှိသူမှာ တရုတ်နိုင်ငံ ဘူမိဗေဒ သုတေသနအသင်းမှ ဒဗျူစီပေးဆိုသူဖြစ်၍ ဦးခေါင်းခွံကို လေ့လာစူးစမ်းသူ မှာ ပါမောက္ခဒေးဗစ်ဆန်ဗလက် အမည်ရှိ ကနေဒီယန်လူမျိုး သိပ္ပံပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ထိုဦးခေါင်းခွံကို လေ့လာကြည့်ရှုကြသောအခါ နောက်သို့ဆုတ်နေသော နဖူးနှင့် ကြီးထွားသန်မာသော မျက်ခုံးရိုးများကို တွေ့ရသည်။ ခေါင်းခွံရိုးမှာ လွန်စွာထူထဲ၍ ယခုခေတ် လူများ၏ပါးလွှာသော ခေါင်းခွံရိုးနှင့် သိသိသာသာကြီး ကွာခြားလေသည်။ သွားများမှာ လူ၏သွားကဲ့သို့ပင်ဖြစ်သော်လည်း မေးရိုးမှာကြီးထွားတုတ်ခိုင်သည်။ ဦးခေါင်းခွံရှင် လူ၏ အသိဉာဏ်မှာကား ယခုခေတ် ဉာဏ်အနည်းဆုံးရှိသော လူများ၏ အသိဉာဏ်လောက်သာရှိသည်ဟု ယူဆကြသည်။ အားလုံးကို ခြုံ၍ကြည့်လိုက်လျှင် မျောက်တစ်ဝက် လူတစ်ဝက်ဖြစ်သော ပုံသဏ္ဌာန်တစ်ခုကို ထင်မြင်လာပေမည်။ မစ္စတာပေးသည် မိမိ၏ သုတေသနလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်ပြုလုပ်သွားရာ နောက်နှစ်နှစ်မျှ ကြာသောအခါ ဦးခေါင်းခွံကိုတွေ့ရှိသော ဂူထဲ၌ပင် ရှေးခေတ်လူများအသုံးပြုခဲ့ကြသည့် ကျောက်သားဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော အသုံးအဆောင် ကိရိယာပစ္စည်းများကို တွေ့ရှိပြန်လေသည်။ ကျောက်ကိရိယာများနှင့်အတူ ရှေးလူများ မီးကိုသုံးစွဲခဲ့သည်ကိုပြသော အထောက် အထားများကိုပါ တွေ့ရှိသေးသည်ဟုဆို၏။ အထက်ပါတွေ့ရှိချက်များမှ ကျွန်ုပ်တို့သည် လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ငါးသိန်းမှ တစ်သန်းအထိ အချိန်အခါက လူများ၏ အသိဉာဏ်အဆင့်အတန်းကို ခန့်မှန်းကြည့်နိုင်ပေသည်။ ရှေးဦးလူများ အကြောင်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ အခြားအထောက်အထား တစ်ခုမှာ ၁၉ဝ၇ ခုနှစ်တွင် ဂျာမနီနိုင်ငံ ဟိုင်းဒယ်ဗတ်မြို့အနီး၌ တွေ့ရှိ သော အောက်ပိုင်းပါးရိုးတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ ထိုပါးရိုးကို အခြေခံထား၍ သတ္တဝါပုံပန်းသဏ္ဌာန်ကိုနှိုင်းယှဉ်သော ခန္ဒာဗေဒပညာဖြင့် မှန်းဆကြည့်သောအခါ ယခုလူများ၏ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် များစွာခြားနားသော လူတစ်ဦး၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကို တွေ့ရှိရလေသည်။ ပါးရိုးမှာ တုတ်ခိုင်သန်မာ၍ မေးရိုးအဖြစ်ထိုးထွက်သောအပိုင်းကိုမတွေ့ရှိရချေ။ ထိုအရိုးကို တွေ့ရှိသောနေရာမှာ မြေအောက်ပေ ၈ဝ အနက်တွင်ဖြစ်၍ အနီးအနားတွင်လည်း ယခုခေတ်၌ တိမ်ကောနေပြီဖြစ်သော ဆင်ကြီး၊ ကြံ့ကြီး များ၏ အရိုးအစအနများကို တွေ့ရှိရသည်ကို ထောက်ခြင်းအားဖြင့် ပါးရိုးရှင်လူသည် လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၂ဝဝ,ဝဝဝ ခန့်က နေထိုင်ခဲ့သောလူဟု ခန့်မှန်းရပေသည်။ ရှေးဦးလူများအကြောင်း စုံစမ်းရှာဖွေလာရာတွင် တစ်ခါတစ်ရံ သိပ္ပံပညာရှင်များ အချင်းချင်း အငြင်းပွားကြသည်။ ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်ပြည် ဆပ်ဆက်နယ်၌ တူးဖော်ရရှိသော ပိလဒေါင်း ဦးခေါင်းခွံနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အပြင်းအထန် အငြင်းပွားကြလေသည်။ ဦးခေါင်းခွံမှာ လူ၏ ဦးခေါင်းခွံမှန်း သိသာထင်ရှားသော်လည်း မေးမရှိသော အောက်ပါးရိုးနှင့် ကြီးမားသော သွားစွယ်များမှာကား မျောက်ဝံနှင့်တူလှ၏။ သို့ဖြစ်၍ ဦးခေါင်းခွံနှင့် ပါးရိုးရှင်များသည် တစ်ခြားစီလောဟု တွေးတောစရာ ဖြစ်နေ ပေသည်။ ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ နေယန်းဒါတောနယ်တွင်လည်း ရှေးခေတ်လူများ၏ ရုပ်ကလာပ် အကြွင်းအကျန်များကို တွေ့ရှိရပေသည်။ နေယန်းဒါတော လူများမှာကာ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၅ဝ,ဝဝဝ နှင့် ၁ဝဝ,ဝဝဝ အတွင်း နေထိုင်ခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။ သူတို့ကား ကျောက်လက်နက် ကိရိယာများ ပြုလုပ်သုံးစွဲ၍ ဂူများ၌နေသည်။ မီးကိုလည်း အသုံးပြုရမှန်းသိ၍ တိရစ္ဆာန် ကလေးများကို လိုက်လံသတ်ဖြတ်၍ စားသောက်ကြသည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင်တူးဖော်ရရှိသော အရိုးစုများမှာကား ကရိုမာညွှန်လူများ၏ ရုပ်ကလာပ်အစအနများ ဖြစ်ကြသည်။ သူတို့ကား အတော်အတန်ယဉ်ကျေးသော အဆင့်အတန်းသို့ရောက်နေ၍ ယခုခေတ်လူများနှင့် မျိုးစိတ်ချင်းအတူတူဖြစ်မည်ဟု ယူဆကြသည်။ ကရိုမာညွန်လူများနောက် နေထိုင်ကြသောသူများမှာ နောက်ဆုံးကျောက်ခေတ်လူများပင် ဖြစ်တော့သည်။ ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများကို မြေကြီးထဲမှ တူးဖော်၍ လေ့လာသူ ပညာရှိကြီးများသည် လူ၏သမိုင်းကို ခေတ်အမျိုးမျိုး ပိုင်းခြားထားခဲ့ကြသည်။ ရှေးအကျဆုံးခေတ်မှာ ကျောက်သားဖြင့် ပြုလုပ်သည့် ကရိယာ အကြမ်းစားများကို စတင်အသုံးပြုသော ခေတ်ဖြစ်၍ ကျောက်ခေတ်၏ရှေ့ပြေးခေတ်ဟုခေါ်သည်။ ထိုခေတ်ကလူများသည် ကျောက်တုံး၊ ကျောက်ခဲများကို ထုရိုက်ခုတ်ထစ်စရာ ကိရိယာအဖြစ် စတင်အသုံးပြုကြသည်ဟု ယူဆရသည်။ သို့ရာတွင် ထိုကျောက်ကိရိယာများမှာ လူ၏လက်ဖြင့်ကျောက်သားမှ ထွင်းဖဲ့ကာ ပြုပြင်ယူရသော ပစ္စည်းများလော၊ သို့မဟုတ် သဘာဝအတိုင်း ပွန်းပဲ့ထိခိုက်ခြင်းဖြင့် အလိုအလျောက် လက်နက်ကိရိယာသဖွယ် ဖြစ်လာသောအရာများလောဟူ၍ တပ်အပ်သေချာစွာပြောနိုင်ရန် ခဲယဉ်းလေသည်။ ထို့နောက် တစ်ခေတ်ပြောင်းခဲ့ပြန်ရာ ကျောက်ခေတ်ဟောင်းသို့ ရောက်လာကြလေသည်။ ကျောက်ခေတ်ဟောင်းကျမှ သာလျှင် လူများသည် ကျောက်ကိရိယာများကို ပြုပြင်၍ အသုံးပြုကြလေသည်။ ထိုခေတ်က လူများကို ကျောက်ခေတ်ဟောင်းလူများဟုခေါ်သည်။ ကျောက်ခေတ်ဟောင်းတွင် အသုံးပြုကြသော ကျောက်ကိရိယာများမှာ လက်ရာကြမ်းတမ်း၍ မောင်းချထားသဏ္ဌာန် ချွန်ထက်သောအစောင်းများရှိသည်။ သို့ရာတွင် ထိုခေတ်၏ နောက်ပိုင်း၌ အသုံးပြုကြသည့် ကျောက်ကိရိယာများမှာ ရှေးကထက်ပို၍ လက်ရာချောမွေ့လာလေသည်။ ကျောက်ကိရိယာများကို ပြုလုပ်ရာတွင် ယခင်ကကဲ့သို့ ကျောက်အချင်းချင်းထုရိုက်ခြင်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ လိုရာ ပုံသဏ္ဌာန်ရအောင် ဖိ၍သွေးခြင်းဖြင့်ပြုလုပ်ကြရာ ကျောက်ကိရိယာများမှာ ပိုမိုသေသပ်၍ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု မကွဲပြားလှချေ။ ကျောက်ခေတ်ဟောင်းကုန် ခါနီးတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသော လူများသည် ချောမွေ့သော ကျောက်ကိရိယာ များသာမက တိရစ္ဆာန်များ၏ အရိုးများ၊ ဦးချိုများနှင့် အစွယ်များဖြင့်လည်း ကိရိယာများကို ပြုလုပ်ကြ၏။ ကျောက်ခေတ်ဟောင်း၏ သက်တမ်းမှာ နှစ် ထောင်ပေါင်းများစွာကြာသည်ဟုခန့်မှန်းကြသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကျောက်ခေတ်ဟောင်းတွင် အသုံးပြုခဲ့ကြသော ကျောက်ကိရိယာများကို အတိမ်အနက်အမျိုးမျိုးရှိသော မြေကြီးအောက်မှ တူးဖော်ရရှိ၍ အလွန်ကြမ်းတမ်းသော အဆင့်မှ လက်ရာချောမွေ့လာသော အဆင့်များအထိအဆင့်ဆင့် တိုးတက်လာပုံကို တွေ့ရှိရသောကြောင့်ဖြစ်ပေသည်။ ကျောက်ခေတ်ဟောင်း ကုန်ဆုံးသွားသောအခါ အလယ်ပိုင်း ကျောက်ခေတ်သို့ ရောက်ရှိလာသည်။ ထိုခေတ်မှာ ကျောက်ခေတ်ဟောင်းမှ ကျောက်ခေတ်သစ်သို့ အကူကြားကာလဖြစ်သည်။ ထိုခေတ်တွင် အသုံးပြုသော ကျောက်ကိရိယာများမှာ ကျောက်ခေတ်ဟောင်းကိရိယာများထက် လက်ရာအနည်းငယ်ညံ့လာသည်ကိုတွေ့ရှိရသည်။ သို့ရာတွင် ထိုခေတ်က အသုံးပြုခဲ့ကြဟန်တူသော ဆေးရောင်ခြယ်ထားသည့် ကျောက်စရစ်ခဲကလေးများကို တွေ့ရှိရလေရာ ထိုကျောက်စရစ်များကို အက္ခရာစာလုံး အမှတ်အသားအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသလော၊ သို့မဟုတ် အယူဝါဒဆိုင်ရာ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသလောဟု အမျိုးမျိုးတွေးတောစရာ ဖြစ်နေသည်။ အလယ်ပိုင်းကျောက်ခေတ် ကုန်ဆုံးသွားသောအခါ နောက်ဆုံးဖြစ်သော ကျေက်ခေတ်သစ်သို့ရောက်ရှိလာလေသည်။ နောက်ဆုံးကျောက်ခေတ်သစ် ထွန်းကားသောအချိန်မှာ တစ်တိုင်းပြည်နှင့် တစ်တိုင်းပြည်တွင် တစ်ပြိုင်တည်းမဟုတ်ဘဲ နှစ်ပေါင်းများစွာ ခြားနားလေသည်။ အီဂျစ်နိုင်ငံတွင် ကျောက်ခေတ်သစ်ထွန်းကားချိန်မှာ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂ဝ,ဝဝဝ ခန့်က ဖြစ်၍ ကရိကျွန်းတွင်မူ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၄,ဝဝဝ ခန့်ကလည်းကောင်း၊ ဥရောပ အနောက်ပိုင်းတွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၇ဝဝဝ မှ ၈ဝဝဝ ခန့်ကလည်းကောင်း အသီးအသီး ထွန်းကားခဲ့ကြလေသည်။ ကျောက်ခေတ်သစ်တွင် အသုံးပြုသော ကျောက်ကိရိယာများသည် ယခင်ခေတ်များကထက် လှပချောမွေ့လာပြီးလျှင် အသုံးကျပုံနယ်ပယ်မှာလည်း ပိုမို၍ ကျယ်ဝန်းလာလေသည်။ ထိုခေတ်တွင် နေထိုင်ကြသော လူများသည် အိုးခွက်များနှင့် လေးမြားတို့ကိုလည်း အသုံးပြုကြလေသည်။ ထို့အပြင် တောထဲမှ တိရစ္ဆာန်အရိုင်းများကို အိမ်တွင် ယဉ်ပါးအောင်မွေးမြူခြင်း၊ အသီးအနှံပင်များစိုက်ပျိုးခြင်း၊ အဝတ်အထည်ရက်လုပ်ခြင်း စသည်တို့မှာလည်း ကျောက်ခေတ်သစ်၏ မှတ်သားဖွယ်ရာ အကြီးအကျယ် တိုးတက်မှုများပင် ဖြစ်လေသည်။ နောက်ဆုံး ကျောက်ခေတ်သစ်တွင် လူများကို အရိုင်းဘဝမှ ယဉ်ကျေးသော လူများအဖြစ်သို့ ပို့ဆောင်လိုက်သောအရာမှာ အိုးခွက်များကို ရှေးဦးစွာ အသုံးပြုခြင်းပင် ဖြစ်၏။ အိုးခွက်များကို တီထွင်ပြုလုပ်နိုင် သောအခါ အစားအစာများကို ချက်ပြုတ်၍စားသောက်ကြလေသည်။ လူများ၏ အစားအစာနယ်ပယ် ကျယ်ဝန်းလာ၍ အငွေ့တထောင်းထောင်းထကာ ဆူပွက်နေအောင် ချက်ထားသော အိုးပတ်လည်တွင် လူများအစုလိုက် ဝိုင်းရံ ၍ နေတတ်ကြသည်။ ထို့အပြင် ရှေးကထက် တိုးတက်ကောင်းမွန်သော ကျောက်ကိရိယာများကို အသုံးပြု၍ နေထိုင်ရန် အိမ်များ၊ မြစ်ချောင်း အင်းအိုင်များကို ဖြတ်ကူးရန် လှေများနှင့် အစားအစာများထည့်ရန် သစ်သားပန်းကန် အိုးခွက်များကို ပြုလုပ်ကြလေသည်။ ဥရောပတိုက် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ ပင်လယ်ကမ်းခြေတစ်လျှောက်တွင် ကျောက်ခေတ်သစ်လူများ နေထိုင်ခဲ့သော နေရာများစွာရှိလေသည်။ ထိုနေရာ တစ်ဝိုက်တွင် ရှေးဦးလူများသည် ကျောက်များပေါ်တွင် အခြေခံထားကာ ကျူပင်များကိုရက်၍ ရွှံ့များဖြင့် မံပြီးလျှင် တဲငယ်များဆောက်၍ နေထိုင်ခဲ့ကြလေသည်။ သူတို့သည် အကြမ်းပြုလုပ်ထားသော လှေများဖြင့် ပင်လယ်ကမ်းခြေမှထွက်ခွာ၍ ခရု၊ ကမာ စသည်များကို လိုက်လံရှာဖွေကြသည်။ ကုန်းပေါ်တွင်ကား နွားရိုင်းများကို လိုက်လံပစ်ခတ်ကြသည်။ အစာရသောအခါ မီးဖိုဘေးပတ်လည်တွင်ဝိုင်း၍ စားကြပြီးလျှင်အခွံများ၊ အရိုးများနှင့် အမှိုက်များကို အနားတွင်ပစ်ထားလေရာအပုံကြီးများ အဖြစ် ကျန်ရစ်နေ လေသည်။ ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများအဖြစ် ကျန်ရစ်နေလေသည်။ ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများကိုတူးဖော်၍ ထိုခေတ်ကလူများ မည်သို့မည်ပုံ နေထိုင်ကြသည်ကို တူးဖော်ရရှိသော ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် သိနိုင်သည်။ ယင်းသို့အားဖြင့် လူများသည် ရှေးဟောင်းကျောက်ခေတ်မှ ခေတ်အဆက်ဆက် နေထိုင်လာခဲ့ကြလေရာ တဖြည်းဖြည်း လူများ၏အသိဉာဏ် တိုးတက်လာသည်နှင့်အမျှ နေရေးထိုင်ရေး အဆင့်အတန်းမှာလည်း မြင့်တက်လာလေသည်။ လူများသည် သီးနှံပင်များကိုစိုက်ပျိုးခြင်း၊ တောတိရစ္ဆာန်ရိုင်းများကို အိမ်၌ယဉ်ပါးအောင် မွေးမြူနိုင်ခြင်း စသည်တို့ကို တတ်ကျွမ်းလာသောအခါ လူများ၏အသက်မွေးမှု နည်းလမ်းများသည်လည်း နှစ်မျိုးနှစ်စား ကွဲပြားလာလေသည်။ အချို့သော လူများသည် တစ်နေရာတွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးခြင်းကို လုပ်ကိုင်ကာ အသက်မွေးမြူကြ၍ အချို့မှာ မြက်ခင်းရှိရာ ဒေသများတွင် သိုး၊ ဆိတ်၊ ကျွဲ၊ နွားများကို ထိန်းကျောင်း ခြင်းဖြင့် တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ကြသည်။ တိရစ္ဆာန်များကို ထိန်းကျောင်း၍ အသက်မွေးသော သူများသည်နွေအခါတွင် မြောက်ပိုင်းရှိ မြက်ခင်းများတွင်နေထိုင်ကြ၍ ဆောင်းရာသီတွင် တောင်ပိုင်းရှိ မြက်ခင်းများသို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ သိုးသား၊ ဆိတ်သားများနှင့် နွားနို့၊ ဆတ်နို့များကို စားသောက်နေထိုင်ကြသည်။ ထိုသူများမှာ နေဒဏ်၊ မိုးဒဏ် ကိုခံကာ အလုပ်ကြမ်းကို လုပ်ကိုင်နေထိုင်ကြရသောကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာကြမ်းတမ်းခက်ထန်ပြီးလျှင် တစ်နေရာတည်းတွင် အိုးအိမ်အတည်တကျ နေထိုင်လေ့ရှိကြသော လယ်ယာသမားများကို သွားရောက်တိုက်ခိုက်လေ့ရှိကြလေသည်။ ကျောက်ခေတ်များ ကုန်ဆုံးပြီးနောက်တွင်ကား သတ္တုခေတ်သို့ ရောက်ရှိလာသည်။ လူတို့ ပထမဦးစွာ အသုံးပြုသော သတ္တုကိရိယာများမှာ ကြေးနီဖြင့်လုပ်သော ကိရိယာတန်ဆာပလာများဖြစ်သည်။ ကြေးနီခေတ် ကုန်ဆုံးသွားသည့်နောက် နှစ်ပေါင်း ၁၅ဝဝ မျှကြာသောအခါ ကြေးဝါ ခေတ်သို့ ရောက်ရှိလာသည်။ သံကိုမူ ခရစ်မပေါ်မီ နှစ်ပေါင်း ၁ဝဝဝ ခန့်ကမှသာ ဥရောပတိုက်တွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့ကြလေသည်။ ယင်းသို့အားဖြင့် သိပ္ပံပညာရှင်ကြီးများ စုံစမ်းရှာဖွေရရှိသော ပါဏဗေဒနှင့် ဘူမိဗေဒဆိုင်ရာ အထောက်အထားများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသောအခါ လူသည် မိမိထက်နိမ့်ကျသော သတ္တဝါတစ်ခုမှ တဖြည်းဖြည်းပြောင်းလဲဆင်းသက်လာသည်ဟူသော အဆုံးသတ်အဖြေ ရရှိလေသည်။ ထို့အပြင် ယနေ့သိရှိကြသည့်အတိုင်း လူမျိုးများသည် တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲလာခြင်းမှ ပေါက်ဖွားလာသည် ဟူသောအချက်ကို ရရှိလေသည်။ သို့ရာတွင် ယခုခေတ်လူများ ဖြစ်ပေါ်ပုံအစနှင့် တိမ်ကောသွားပြီဖြစ်သော မျောက်ဝံတစ်မျိုး၏ သဏ္ဌာန်အကြားတွင် မည်သို့ဖြစ်ပျက်သည်ဟူသော အထောက်အထားများကိုမူ ယခုထက်တိုင်စုံစမ်းရှာဖွေ၍ မရသေးချေ။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)</ref> = ကိုးကား = {{Reflist}} {{Taxonbar|from=Q15978631}} [[Category:လူသားများ| ]] [[Category:ထိပ်တန်းသားရဲတိရစ္ဆာန်များ| လူ]] kv02x1nvjvtm9xc5vyxuf73me81448y 0 9462 1056533 1023422 2026-10-07T10:19:17Z Chenzeyan29 141880 1056533 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = ယေရှု |native_name = {{lang-en|Jesus}} |image = Cefalù Pantocrator retouched.jpg |caption = ဆီစ္စလီကျွန်း၊ ကatedral ဘုရားကျောင်းရှိ [[ခရစ်တော် ပန်တိုခရေတာ]] ဗိုင်ဇန်တိုင်း လက်ရာ ပန်းချီမိုဇိုက် |birth_date = ဘီစီ ၇-၂ ခန့် |birth_place = [[ဂျူဒါ (ပထဝီဝင်)|ဂျူဒါ]]၊ [[ရောမအင်ပါယာ]] |parents = [[မေရီ (ယေရှု၏မယ်တော်)|မာရိ (မယ်တော်)]] နှင့် [[ယုသဖ]] |death_date = အေဒီ ၃၀-၃၃ ခန့် (အသက် ၃၀ ဝန်းကျင်) |death_place = [[ဂျေရုဆလင်မြို့]]၊ [[ဂျူဒါ (ပထဝီဝင်)|ယုဒပြည်]]၊ [[ရောမအင်ပါယာ]] |death_cause = [[လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် အသတ်ခံရခြင်း|လက်ဝါးကပ်တိုင်တင် အသတ်ခံရခြင်း]] |occupation = [[နာဇရက်မြို့]]သား ဓမ္မဒေသနာဆရာ၊ တရားဟောပြောသူ |era = ရှေးခေတ် (ပထမရာစု) }} '''ယေရှုခရစ်တော်''' သို့မဟုတ် '''ယေရှု''' ({{lang-en|Jesus Christ}}) သည် [[ခရစ်ယာန်သာသနာ]]၏ အဓိကဗဟိုချက်ဖြစ်ပြီး [[ဓမ္မဟောင်းကျမ်း]]တွင် နိမိတ်ဖတ်ဟောပြောထားသော [[မေရှိယ]] (ခရစ်တော်) အဖြစ် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တို့က ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြသည်။ ခရစ်ယာန်ဂိုဏ်းဂဏအများစုက ထာဝရဘုရားသခင်၏ သားတော်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ လူ့ဇာတိခံယူလာသော ဘုရားသခင်အဖြစ်လည်းကောင်း ခံယူကြပြီး သေခြင်းမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူခဲ့ကာ လူသားတို့၏ ကယ်တင်ရှင်အဖြစ် ကိုးကွယ်ကြသည်။ ယေရှုသည် လူ့သမိုင်းတွင် သြဇာလွှမ်းမိုးမှု အကြီးမားဆုံးသော ပုဂ္ဂိုလ်များထဲတွင် တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ယေရှု၏ ဘဝအသက်တာ၊ ဒေသနာတော်များနှင့် ပတ်သက်သည့် အဓိကသမိုင်းဝင် ရင်းမြစ်များမှာ [[သမ္မာကျမ်းစာ]]၏ ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ပါရှိသော [[ခရစ်ဝင်ကျမ်း]] လေးကျမ်း ဖြစ်သည်။ သမ္မာကျမ်းစာ ဝေဖန်ရေးနှင့် သမိုင်းပညာရှင်အများစု၏ လေ့လာဆန်းစစ်ချက်အရ ယေရှုသည် ပထမရာစုအတွင်း ဂျူဒါပြည် (ယုဒပြည်) တွင် ရှင်သန်ခဲ့သော ဂျူးလူမျိုး ဓမ္မဒေသနာဆရာနှင့် တရားဟောပြောသူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ [[ဗတ္တိဇံဆရာယောဟန်]]ထံတွင် ဗတ္တိဇံခံယူခဲ့ပြီးနောက် တရားပြသခဲ့ကာ၊ ရောမအင်ပါယာ၏ ယုဒပြည်ဆိုင်ရာ ဘုရင်ခံ [[ပုန္တိပိလတ်]]၏ အမိန့်အရ ဂျေရုဆလင်မြို့တွင် လက်ဝါးကပ်တိုင်၌ အသတ်ခံခဲ့ရသည်ကို သမိုင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်တစ်ရပ်အနေဖြင့် အများစုက လက်ခံကြသည်။ ခရစ်ယာန်ဘာသာပြင်ပ အခြားသော ကမ္ဘာ့ဘာသာတရားအချို့တွင်လည်း ယေရှုကို အထွတ်အမြတ်ထားရာ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး သို့မဟုတ် တမန်တော်တစ်ပါးအနေဖြင့် လေးစားကြသည်။ မျက်မှောက်ခေတ်တွင်မူ နွားတင်းကုပ်တွင် မထင်မရှား ဖွားမြင်ခဲ့သည့် ဤပုဂ္ဂိုလ်ကြီး၏ အဆုံးအမနှင့် ယုံကြည်မှုတရားများကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် သန်းပေါင်းများစွာတို့က ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်လျက် ရှိကြပေသည်။ == ဖွားမြင်ခြင်းနှင့် အသက်တာ == ခရစ်တော်ယေရှု မပေါ်ထွန်းမီ နှစ်ပေါင်းများစွာကပင် ပညာရှိကြီးများသည် ထာဝရဘုရားသခင်က လူသတ္တဝါတို့အား ကယ်တင်ရန် သာမန်လူတို့ထက် မြင့်မြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ထူး ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်ကို လူ့လောကသို့ စေလွှတ်လိမ့်မည်ဟု ဟောကိန်းထုတ်ခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် ယုဒလူမျိုးတို့သည် ထိုပုဂ္ဂိုလ် ပေါ်လာမည့်အချိန်ကို စောင့်မျှော်လျက်ရှိခဲ့ကြသည်။ သာမန်လူတို့ထက် ထူးကဲမြင့်မြတ်သူဟု ဆိုသောကြောင့် ထူးထူးခြားခြား ခမ်းနားတင့်တယ်စွာ ပေါ်ပေါက်လာမည်ဟု ယူဆထားကြသဖြင့် နွားတင်းကုတ်တွင် ယေရှုကို မွေးဖွားသောအခါ ၎င်းတို့မျှော်လင့်နေသော ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်ဟူ၍ မထင်မှတ်ခဲ့ကြပေ။ ခရစ်တော်ကို မဖွားမြင်မီ ကောင်းကင်တမန် ဂါဗြေလ (ဂေဘရီရယ်) သည် မာရိ (မေရီ) ထံသို့ ရောက်လာပြီး သားယောက်ျားကို ဖွားမြင်ပေလိမ့်မည်ဖြစ်ကာ ထိုသားသည် လူတို့အား အပြစ်မှ ကယ်တင်မည့်သူ ဖြစ်သောကြောင့် ယေရှုဟူသော အမည်ဖြင့် မှည့်ရမည်ဟု ကြိုတင်မိန့်ကြားခဲ့သည်။ ယေရှု၏ မယ်တော်မာရိသည် ခင်ပွန်းဖြစ်သူ နာဇရက်မြို့သား ယောသပ် (ဂျိုးဇက်) နှင့်အတူ သန်းခေါင်စာရင်းဝင်ရန် ယုဒပြည်ရှိ ဗက်လင် (ဗက်သလီဟမ်) မြို့သို့ သွားရောက်ခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် ဗက်လင်မြို့သို့ ရောက်ရှိချိန်၌ တည်းခိုစရာနေရာ မရှိသဖြင့် နွားတင်းကုတ်တစ်ခုတွင် ဝင်ရောက်တည်းခိုခဲ့ကြရပြီး ထိုနေ့ည၌ပင် ခရစ်တော်ကို ဖွားမြင်သဖြင့် သူငယ်တော်ကို နွားစားခွက်တွင် သိပ်ထားခဲ့ရသည်။ ခရစ်တော်ယေရှုကို မည်သည့်နေ့ရက်တွင် ဖွားမြင်သည်ဟု အတိအကျ မသိရသော်လည်း အေဒီ ၃၀၀ ပြည့်နှစ်ဝန်းကျင်မှစ၍ ဒီဇင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့ကို [[ခရစ္စမတ်|ခရစ်တော်ဖွားမြင်သည့်နေ့]]အမြဲတမ်း အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ကျင်းပလာခဲ့ကြသည်။ ခရစ်တော်ဖွားမြင်သည့်ညတွင် သိုးထိန်းများထံသို့ ကောင်းကင်တမန်တစ်ပါး ရောက်လာပြီး ဖွားမြင်ခြင်းသတင်းကို ပြောကြားသဖြင့် နွားစားခွက်၌ သိပ်ထားသော သူငယ်တော်ထံ သွားရောက်ဖူးမြော်ခဲ့ကြသည်။ ကောင်းကင်တွင်လည်း ထူးဆန်းသော ကြယ်သစ်တစ်လုံး ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ နက္ခတ္တဗေဒကို အမြဲစောင့်ကြည့်နေသော အရှေ့ဘက်ပြည်မှ မေဂျိုင် (မာဂုပညာရှိ) ခေါ် ပညာရှိကြီးများသည် ထိုကြယ်ကို မြင်တွေ့ရသောအခါ ထာဝရဘုရားသခင် စေလွှတ်သော ယုဒလူမျိုးတို့၏ ဘုရင်ပေါ်ထွန်းသည့်နိမိတ်အဖြစ် ယူဆကာ ကြယ်ကြီးညွှန်ရာသို့ လိုက်လာခဲ့ကြသည်။ ပညာရှိကြီးများသည် လက်ဆောင်ပဏ္ဏာများကို ယူဆောင်၍ ဂျေရုဆလင်မြို့သို့ ရောက်လာကြရာ ဟေရုဒ်မင်း (ဟဲရဒ်) က အကြောင်းစုံကို စုံစမ်းမေးမြန်းခဲ့သည်။ ဟေရုဒ်မင်းသည် ဖွားမြင်လာသော သူငယ်သည် နောင်တွင် ထီးနန်းကို လုယူမည့်သူ ဖြစ်မည်ဟု စိုးရိမ်ပူပန်သဖြင့် ပညာရှိတို့အား ဗက်လင်မြို့တွင် သွားရောက်ရှာဖွေတွေ့ရှိပါက မိမိထံသို့ ပြန်လာပြီး လျှောက်တင်ရန် မှာကြားခဲ့သည်။ ပညာရှိတို့လည်း ဗက်လင်မြို့သို့ရောက်လျှင် ခရစ်တော်ကို မယ်တော်မာရိ၊ ခမည်းတော်ယောသပ်တို့နှင့်အတူ နွားတင်းကုတ်၌ တွေ့ရှိခဲ့ကြပြီး အပြန်တွင် ဟေရုဒ်မင်း၏ မှာကြားချက်ကို ဆန့်ကျင်ကာ ဂျေရုဆလင်မြို့သို့ မဝင်တော့ဘဲ အခြားလမ်းမှ တိတ်တဆိတ် ပြန်သွားခဲ့ကြသည်။ ဟေရုဒ်မင်းသည် မေဂျိုင်တို့၏ လှည့်ဖြားခြင်းကို ခံရသည်ဟု ယူဆကာ အလွန်အမျက်ထွက်ပြီး ဗက်လင်မြို့ရှိ အသက်နှစ်နှစ်အောက် ကလေးငယ်များကို သုတ်သင်ပစ်ရန် အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့ ကလေးငယ်များအား သတ်ပစ်ခြင်းကို "အပြစ်ကင်းသူများကို သတ်ပွဲ" ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ခမည်းတော်ယောသပ်သည် ဘေးအန္တရာယ်မှ ကြိုတင်လွတ်မြောက်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဘေးရန်ကင်းစင်ချိန်၌ နာဇရက်မြို့သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ခရစ်တော်၏ အသက် ၃၀ မတိုင်မီကာလ အဖြစ်အပျက်များနှင့် ပတ်သက်၍ အသေးစိတ် အချက်အလက်အနည်းငယ်သာ သိရှိရသည်။ အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ်တွင် မိဘနှစ်ပါးနှင့်အတူ ဂျေရုဆလင်မြို့သို့ ဘုရားဖူးသွားရောက်ခဲ့ရာ အပြန်ခရီးတွင် ယေရှုကို မတွေ့ရသဖြင့် မိဘများက လိုက်လံရှာဖွေခဲ့ကြရာ ဘုရားကျောင်းအတွင်း၌ ကျမ်းတတ်ပုဂ္ဂိုလ်များ၏အလယ်တွင် ခက်ခဲနက်နဲသော တရားစကားများကို ဆွေးနွေးလျက်ရှိသည်ကို အံ့အားသင့်စွာ တွေ့ရှိခဲ့ကြရသည်။ ယေရှုသည် အသက် ၃၀ အရွယ်မှစတင်၍ တရားဒေသနာများကို ဟောပြောခဲ့သည်။ ဝမ်းကွဲနောင်တော်ဖြစ်သော ဗတ္တိဇံဆရာယောဟန်က ယေရှုကို ဂျော်ဒန်မြစ်တွင် ဗတ္တိဇံမင်္ဂလာ ပေးခဲ့ပြီးနောက် လူအများ မျှော်လင့်နေသော ကယ်တင်ရှင် (မေရှိယ) ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ယေရှုသည် တောသို့ဝင်ရောက်၍ [[တရားကျင့်]]တော်မူခဲ့သည်။ ထိုသို့ တရားကျင့်နေစဉ်အတွင်း မာရ်နတ်က လောကီနိုင်ငံများနှင့် ဘုန်းစည်းစိမ်များကိုပြသကာ စုံစမ်းသွေးဆောင်ခဲ့သော်လည်း ယေရှုသည် မာရ်နတ်၏ အလိုသို့ လိုက်ခြင်းမရှိဘဲ အရပ်ရပ်သို့ လှည့်လည်ကာ မေတ္တာတရားကို ဟောပြောခြင်း၊ မကျန်းမာသူများကို အနာရောဂါ ပျောက်ကင်းစေခြင်းနှင့် နတ်ဆိုးများကို နှင်ထုတ်ခြင်းတို့ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ မိမိအား ကူညီရန် တမန်တော် ၁၂ ပါးကိုလည်း ရွေးကောက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းလာ အယူအဆများနှင့် ကွဲပြားစွာ တရားမှန်ကို ဟောပြောနေခြင်းကြောင့် ယုဒသာသနာ့ခေါင်းဆောင်များ (ဖာရိရှဲများ) နှင့် ဟေရုဒ်မင်း၏ နောက်လိုက်များက ရန်ငြိုးဖွဲ့လာကြသည်။ ရန်သူများပြားလာသဖြင့် တိုင်ယာနှင့် ဆိုင်ဒွန်မြို့များသို့ ရှောင်တိမ်းကာ မေတ္တာတရားကို ဆက်လက်ဟောပြောခဲ့သည်။ အကျဉ်းအားဖြင့် ယေရှု၏ တရားဒေသနာမှာ ထာဝရဘုရားကို အကြွင်းမဲ့ ကိုးကွယ်ရန်နှင့် မေတ္တာတရား ထားရှိရန် ဖြစ်သော်လည်း သာသနာ့ခေါင်းဆောင်များကမူ သတ်ပစ်ရန် အချက်ကောင်း ရှာကြံလျက် ရှိကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ယေရှုသည် ရန်သူများလက်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့ပြီး သာသနာရေးရုံးတွင် ဦးစွာ စစ်ဆေးခံရပြီးနောက် ရောမဘုရင်ခံ ပုန္တိပိလတ် (ပွမ်းရှပ်ပိုင်းလတ်) မင်းထံသို့ ပို့ဆောင်ခံခဲ့ရသည်။ ပိလတ်မင်းက လွှတ်ပေးလိုသော်လည်း ယုဒအကြီးအကဲများနှင့် လူအုပ်ကြီးက ကားစင်တင်၍ သတ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသောကြောင့် လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် ရိုက်သတ်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့ရသည်။ လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်တွင် ဝေဒနာခံစားနေစဉ် "အိုအဘ၊ သူတို့၏အပြစ်ကို လွှတ်တော်မူပါ။ သူတို့သည် ကိုယ်ပြုသောအမှုကို မသိကြပါ" ဟု ရန်သူများအတွက် ဆုတောင်းပေးရင်း အသက်ချုပ်ခဲ့သည်။ အသေခံပြီးနောက် သုံးရက်မြောက်သောနေ့တွင် သေခြင်းမှ ပြန်လည်ရှင်ပြန်ထမြောက်ခဲ့သည်ဟုလည်းကောင်း၊ ကောင်းကင်ဘုံသို့ မတက်မီ တပည့်တော်များထံသို့ ထင်ရှားပြသခဲ့သည်ဟုလည်းကောင်း သမ္မာကျမ်းစာ၏ ခရစ်ဝင်ကျမ်းများတွင် ရေးသားဖော်ပြထားသည်။ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များက ယေရှုသည် ထာဝရဘုရားသခင်၏ အကြောင်းကို ထင်ရှားစွာ ဖွင့်ပြသောပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ပြီး လူသတ္တဝါများကို မကောင်းမှုနှင့် ထာဝရပျက်စီးခြင်းမှ ကယ်တင်ကာ ထာဝရအသက်ကို ပေးသکنသော အရှင်သခင်အဖြစ် ခိုင်မာစွာ ယုံကြည်ကြသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂)</ref> {{ထင်ရှားသောမှတ်ချက်|ကွင်းစကွင်းပိတ်အတွင်း ပါရှိသော ဝေါဟာရများမှာ မြန်မာပြည် ကက်သလစ်အသင်းတော်၏ အခေါ်အဝေါ်များ ဖြစ်ပြီး ရှေ့စာလုံးမှာ မြန်မာပြည် နှစ်ခြင်းအသင်းတော် အခေါ်အဝေါ်နှင့် ပုဒ်ဖြတ်သင်္ကေတ (၊) နောက်မှစာလုံးမှာ ကက်သလစ်အသင်းတော်၏ အခေါ်အဝေါ်များ ဖြစ်ကြသည်။}} == ထာဝရဘုရားသခင်၏ သားတော် == သမိုင်းဝင် ယေရှုကို လေ့လာသော ခေတ်သစ် ပညာရှင်အများစုက ယေရှုကို လွတ်လပ်သောသူ၊ ဂျူးပြန်လည်တည်ထောင်ရေး လှုပ်ရှားမှု၏ တန်ခိုးထက်သော တည်ထောင်သူ၊ ကျရောက်အံ့ဆဲဆဲဖြစ်သော ကမ္ဘာပျက်စီးမည့်ဘေးကို ကြိုတင်ဟောကိန်းထုတ်သူအဖြစ် ယူဆကြသည်။ သို့သော် အခြားထင်ရှားကျော်ကြားသော ပညာရှင်များက ယေရှု၏ “ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်” ဆိုသည်မှာ အနာဂတ် ကမ္ဘာပျက်စီးမည့်ဘေးအစား အစွန်းရောက်သော ကိုယ်ရေးကိုယ်တာနှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲမှုဟု ငြင်းချက်ထုတ်ကြသည်။ ခရစ်ယာန်များက ၎င်းတို့၏ အပြစ်များအတွက် ယေရှုသည် သူ၏ သေခြင်းဖြင့် လူတို့အတွက် ကယ်တင်ခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်နှင့် မိဿဟာယဖွဲ့ရာကျေးဇူးကို ပေးရန် လာသော "ထာဝရဘုရားသခင်၏ သားတော်" (ယေဘုယျအားဖြင့် ယေရှုသည် ဘုရားသခင်၏သားတော်၊ သုံးပါးတစ်ဆူတွင် ဒုတိယအပါး ဟုဆိုလိုသည်။) ဖြစ်သည်ဟု အဓိကထား ယုံကြည်ကြသည်။:568-603 ခရစ်ယာန် များသည် ယေရှုကို အပျိုစင် မယ်တော်မှ မွေးဖွားသည်၊:529-532 အံ့ဩဘွယ်သော အမှုတို့ကို ပြုတော်မူသည်၊,[30]:358-359 အသင်းတော်ကိုတည်ထောင်သည်၊ သေခြင်းမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်ပြီး ကောင်းကင်ဘုံသို့ တက်ကြွသွားခဲ့ကာ:616-620 တဖန်ပြန်လည်ကြွ လာဦးမည်ဟု အစဉ်တစိုက် ယုံကြည်ကြသည်။:1091-1109 သုံးပါးတစ်ဆူအယူအဆကို ခရစ်ယာန် အများစုက လက်ခံထားစဉ်တွင် အချို့အုပ်စုအနည်းငယ်တို့က ကျမ်းစာလာခြင်းမဟုတ်ဟုဆိုကာ လုံးဝသော်လည်းကောင်း၊ တစိတ်တဒေသသော်လည်းကောင်း သုံးပါးတစ်ဆူအယူအဆကို ငြင်းပယ်ကြသည်။ ခရစ်ယာန်ပညာရှင်အများစုသည် ယေရှုကို စောင့်စားနေသော မေရှိယ(မက်ဆိယား)အဖြစ်နှင့် ဘုရားသခင်အဖြစ် ဖော်ပြသည်။ အစ္စလမ်ဘာသာတွင် ယေရှု(အာရေဗျ - عيسى ၊ အများအားဖြင့် အီဆာဟု အက္ခရာပြန်ရေးသားသည်)ကို ဘုရားသခင်၏ အရေးပါသော ပရောဖက်များထဲမှ တစ်ဦး၊ကျမ်းစာကို သယ်ဆောင်လာသူနှင့် ထူးဆန်းသောတန်ခိုးကို ပြသူဟူ၍ ယူဆသည်။ ယေရှုကို "မေရှိ"ဟူ၍လည်း ခေါ်သည်။ သို့သော် သူသည် ဘုရားသခင်ဖြစ်သည်ဟု အစ္စလမ်ဘာသာက မသွန်သင်ပါ။ ရှေးရိုးခရစ်ယာန်တို့ ယုံကြည်မှုဖြစ်သော ယေရှုသည် သေလွန်ပြီးမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်သည်ဟု ဆိုခြင်းထက်၊ ယေရှုကို လက်ဝါးကပ်တိုင်တင်၍ အသတ်ခံရခြင်းနှင့် သေခြင်းမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း မတွေ့ကြုံရပဲ ကောင်းကင်သို့ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့်တကွ တက်ကြွသွားခဲ့သည်ဟု အစ္စလမ်ဘာသာအရ သွန်သင်သည်။ {ကွင်းစကွင်းပိတ်ထဲရှိ နာမည်များမှာ မြန်မာပြည်ကက်သလစ် အသင်းတော်၏ အခေါ်အဝေါ်များဖြစ်သည်။ အချို့သောနာမည်များကို ကွင်းထဲတွင် နှစ်မျိုးဖော်ပြထားပြီး အရှေ့စာလုံးမှာ မြန်မာပြည်နှစ်ခြင်းအသင်းတော် အခေါ်အဝေါ်ဖြစ်ပြီး ပုဒ်ဖြတ်(၊)၏ အနောက်စာလုံးမှာ ကက်သလစ်အခေါ်အဝေါ်ဖြစ်သည်။} == ယေရှု၏မော်ကွန်း == [[File:Mignard_vierge_raisins.jpg|200px]] မေရီနှင့် ကလေးငယ်ယေရှု၊ ပြဲမဂ္ဂနာ့ဒ် ၏ La vierge aux raisins (လာဗီးအော့ရေးစင်းစ်) 1640 ''''ခရစ်တော် ဖွားမြင်တော်မူခြင်း၊ 1 BC နှင့် သုညနှစ်'''' ပညာရှင်များက ယေရှုသည် 7-2 BC/BCE တွင် ဖွားမြင်ပြီး 26-36 AD/CE တွင်သေဆုံးသည်ဟု တွက်ဆကြသည်။ ယေရှု့ဖွားမြင်သည့်နေ့ အတိအကျကို ဖော်ပြသော ခေတ်ပြိုင် သက်သေအထောက်အထား မရှိပါ။ လက်ရှိခုနှစ်မှာ 2010 ဟူ၍ နှစ်များကို ရေတွက်သော ဂရီဂေါ်ရီးယန်းပြက္ခဒိန် သည် ယေရှုဖွားမြင်ခြင်း (လူ့ဇာတိအဖြစ်ခံယူခြင်း)မှစတင်၍ ရေတွက်ရန် ကြိုးစားသော အလယ်ခေတ်ဦးကို အခြေခံသည်။ ရှင်မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်း(ရှင်မာတေဦးခရစ်ဝင်ကျမ်း)တွင် 4 BC/BCE ၌ သေဆုံးသော မဟာဟေရုဒ်၏ နန်းစံကာလ၌ ယေရှု ဖွားမြင်ခြင်းကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ရှင်လုကာခရစ်ဝင်ကျမ်းရှိ ဖော်ပြချက်များတွင် ရှင်လုကာသည် ရှုရိပြည်နှင့် လူဒေးယတို့၏ ရောမပိုင်နယ်၌ ပထမဆုံးအကြိမ် သန်းခေါင်စာရင်းကောက်သည့်ကာလ ယေဘုယျအားဖြင့် 6 AD/CE တွင် ယေရှုကို မွေးဖွားခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြသော်လည်း တူညီသောကာလကိုပင် ရည်ညွှန်းသည်။ ပညာရှင်အများစုသည် မွေးဖွားရာနေ့သည် 6 မှ 4 BC/BCE ကြားတွင် ဖြစ်မည်ဟု ယေဘုယျအားဖြင့် ယူဆကြသည်။ ယေရှု၏ မွေးနေ့ကို ဒီဇင်ဘာလ 25 ရက်တွင် ကျင်းပသည့် အစောဆုံးသော အထောက်အထားမှာ 354 ခုနှစ်၊ ရောမတွင် ကျင်းပခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် သူ၏ မွေးနေ့ကို ဇန္နဝါရီလ 6 ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော အာမေးနီးယားမှလွဲ၍ အရှေ့ဘက်တိုင်းပြည်များတွင် ဒီဇင်ဘာလ 25 ရက်တွင်ကျင်းပလာသည်။ အကယ်ပင် အာဏာပိုင်များက သူ၏မွေးနေ့ကို နှစ်တစ်နှစ်တွင် မည်သည့်လတွင်မျှ သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိချေ။ ယေရှု၏ ဓမ္မအမှုတော်ဆောင်ခြင်းသည် ရှင်လုကာခရစ်ဝင်ကျမ်းအရ အသက် 30 အရွယ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။28 သို့မဟုတ် 29 AD/CE ခန့်ဖြစ်သော “ကဲသာဘုရင်တိဗေရိ(Tiberius Caesar) နန်းစံသက်တစ်ဆယ့်ငါးနှစ်တွင်” [လုကာ. 3:1–2] စတင်၍ ဓမ္မအမှုတော်ဆောင်သည်ဟု ဆိုသော ဗတ္တိဇံဆရာယောဟန်၏နောက်တွင်ဖြစ်သည်။ ရာဇဝင်အကျဉ်းချုပ် ကျမ်းစာများအရ ယေရှု၏ ဓမ္မအမှုတော်ဆောင်ခြင်းသည် တစ်နှစ် သို့မဟုတ် ရှင်ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကျမ်းအရ သုံးနှစ် ကြာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်တွင် အသေခံခြင်းကို အစောဆုံး ယေဘုယျ လက်ခံသော အချိန်မှာ 29 AD/CE ဖြစ်ပြီး၊ နောက်အကျဆုံး 36 AD/CE ဖြစ်သည်။ သမ္မာကျမ်းချက်များအရ ယေရှု၏ သေဆုံးခြင်းသည် ပုန္တိပိလတ်(ပိလတ်တူး)ယုဒ(ဂျုဒ)ပြည်၏ ရောမအုပ်ချုပ်ရေး ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်စဉ်ကာလတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ယိုဆေဖော့(Josephus)နှင့် တက်စီတု(Tacitus) တို့ကလည်း ပုန္တိပိလတ်(ပိလတ်တူး)သည် ယေရှုကို ကွပ်မျက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ အုပ်ချုပ်ရေးကိုယ်စားလှယ်သည် 41-54 CE အတွင်း ကလောဒိနန်းစံစဉ်က မိတ်ဆက်ခဲ့သော အရပ်သားရာထူးဖြစ်သည်။ သမိုင်းဝင် ပုန္တိပိလတ်(ပုံစီဦးပိလတ်တူး)သည် 26 နှင့် 36 CE အတွင်း၌ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဘုရင်ခံ[54]ရာထူးရှိခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန်အများစုက ယေရှု၏ လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်တွင် အသေခံခြင်းကို မင်္ဂလာ သောကြာတွင် အထိမ်းအမှတ်ပြုလုပ်၍ သူ၏ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို အီစတာ တနင်္ဂနွေတွင် ကျင်းပကြသည်။ {ကွင်းစကွင်းပိတ်ထဲရှိ နာမည်များမှာ မြန်မာပြည်ကက်သလစ် အသင်းတော်၏ အခေါ်အဝေါ်များဖြစ်သည်။ အချို့သောနာမည်များကို ကွင်းထဲတွင် နှစ်မျိုးဖော်ပြထားပြီး အရှေ့စာလုံးမှာ မြန်မာပြည်နှစ်ခြင်းအသင်းတော် အခေါ်အဝေါ်ဖြစ်ပြီး ပုဒ်ဖြတ်(၊)၏ အနောက်စာလုံးမှာ ကက်သလစ်အခေါ်အဝေါ်ဖြစ်သည်။} == ယေရှုအသက်တာကို ရှုမြင်သုံးသပ်သော ဓမ္မသစ်ကျမ်း == ''''သမ္မာကျမ်းစာသဟဇာတ'''' ခရစ်ဝင်ကျမ်း လေးကျမ်းဖြစ်သော ရှင်မဿဲ(ရှင်မာတေဦး)၊ ရှင်မာကု၊ ရှင်လုကာနှင့် ရှင်ယောဟန် ကျမ်းတို့မှာ ယေရှု၏ အတ္ထုပတ္တိအတွက် အဓိက အရင်းအမြစ်များဖြစ်သည်။ သို့သော် ဤကျမ်းများသည် ယေရှု၏ ဂုဏ်သရေ ထွန်းလင်းရေးဦးတည်ချက်ဖြင့် ရေးသားထားသည်ဖြစ်၍ တိကျသော အတ္ထုပတ္တိ ပုံစံမျိုးမဟုတ်ပါ။ ဥပမာ၊ ခရစ်ဝင်ကျမ်းများသည် ယေရှုကို မေရှိယ(မက်ဆီးယား)အဖြစ် အဓိကဖော်ပြသည်- သူသည် အံ့ဖွယ်သော အမှုတို့ကို ပြုပြီး ဂျူးဘုရာ:သခင်နှင့် အလွန်ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သော ဆက်ဆံရေးရှိကြောင်းကို မကြာခဏ ဖော်ပြခြင်းခံရသည်- “ဘုရားသခင်၏ သားတော်” ဟူသော စကားစုကို ကျမ်းတစ်ခုစီတွင် အနည်းဆုံး တစ်ကြိမ် ဂုဏ်ပုဒ် ထုတ်ဖော်သည်။ [လုကာ 1:35][မဿဲ/မာတေဦး 16:16][မာကု 1:1][ယောဟန် 3:18] ခရစ်ဝင် ကျမ်း များ(အထူးသဖြင့် ရှင်မဿဲ/မာတေဦး) သည် ယေရှုဖွားမြင်ခြင်း ဘဝအသက်တာ၊ သေဆုံးခြင်းနှင့် ဟီဘရူးသမ္မာကျမ်း တွင် တွေ့ရသော နိမိတ်ဖတ်ထားခြင်းများ(ဥပမာ- အပျိုစင်ကညာမှမွေးဖွားခြင်း၊ အီဂျစ်သို့ ခရီးထွက်ခြင်း၊ ဟေရှာယအနာဂတ္တိကျမ်း 7:14 မှ ဧမာနွေလ(အေမာနူအဲလ်)နှင့် ဝေဒနာခံစားရသောကျွန်)ကို ပြည့်စုံစေသော ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းတို့ကို ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော်၊ ဂျူးများ၏ ယုံကြည်ခြင်းဟု ထိုအချိန်က သတ်မှတ်သော အံ့ဖွယ်ကောင်းပြီး ဘာသာရေးဆိုင်ရာယုံကြည်မှု နှင့်သက်ဆိုင်သော အကြောင်းအရာများကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်းအားဖြင့် ဝေဖန်ရေးပညာရှင်များသည် ယေရှု၏ဘဝနှင့် ဓမ္မမှုဆောင်ရာ သမိုင်းကြောင်း သတင်းအချက်အလက်များကို ရာဇဝင်အကျဉ်းချုပ် ကျမ်းစာများတွင် တွေ့ရှိကြသည်။ {ကွင်းစကွင်းပိတ်ထဲရှိ နာမည်များမှာ မြန်မာပြည်ကက်သလစ် အသင်းတော်၏ အခေါ်အဝေါ်များဖြစ်သည်။ အချို့သောနာမည်များကို ကွင်းထဲတွင် နှစ်မျိုးဖော်ပြထားပြီး အရှေ့စာလုံးမှာ မြန်မာပြည်နှစ်ခြင်းအသင်းတော် အခေါ်အဝေါ်ဖြစ်ပြီး ပုဒ်ဖြတ်(၊)၏ အနောက်စာလုံးမှာ ကက်သလစ်အခေါ်အဝေါ်ဖြစ်သည်။} == ကျမ်းစာများအကြား ဆင်တူခြင်းများနှင့် ကွဲပြားခြင်းများ == ခရစ်ဝင်ကျမ်းလေးကျမ်းမှ သုံးကျမ်းဖြစ်သော ရှင်မဿဲ(မာတေဦး)၊ ရှင်မာကု၊နှင့် ရှင်လုကာ ကျမ်းတို့မှာ ရာဇဝင်အကျဉ်းချုပ် ကျမ်း များဟု ခေါ်သည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့သည် ပါဝင်သည့်အကြောင်းအရာ၊ တင်ပြပုံအစီအစဉ်၊ ဘာသာစကားနှင့် ဝါကျနှင့်စာ ပိုဒ်များ အသွင်အပြင်မှာ အတော်ပင် ဆင်တူသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဤကျမ်းများ ကိုတူညီသောရှုထောင့်မှ တင်ပြထားသည်ဟု ယူဆကြသည်။ လေးခုမြောက်သော ခရစ်ဝင်ကျမ်းဖြစ်သော ရှင်ယောဟန်မှာ အစစ်အမှန်မဟုတ်သော ကျမ်းများနှင့် ကွဲပြားသကဲ့သို့ ဤသုံးကျမ်းနှင့်လည်းများစွာ ကွဲပြားသည်။ အရင်းမြစ်နှစ်ခု မှန်းဆချက်အရ ရှင်မာကုသည် ရှင်မဿဲ(မာတေဦး)နှင့် ရှင်လုကာအတွက် အရင်းအမြစ် ဖြစ်သည်။ ၎င်းကျမ်း နှစ်ခုလုံးသည် ပျောက်ဆုံးနေသည်ဟုဆိုသော က္ခကျမ်း ဟုခေါ်သည့် အရင်းအမြစ်ကို သီးခြားစီ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ရှင်မာကုသည် ယေရှုဗတ္တိဇံခံသည့်ဖြစ်ရပ်မှသည် ဗလာဖြစ်သွားသောသချိုင်းအထိ အစဉ်လိုက်ဖော်ပြပြီး ထာဝရဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်အကြောင်း သင်ခန်းစာပေးပုံပြင်များ ပါဝင်သည်။ {ကွင်းစကွင်းပိတ်ထဲရှိ နာမည်များမှာ မြန်မာပြည်ကက်သလစ် အသင်းတော်၏ အခေါ်အဝေါ်များဖြစ်သည်။ အချို့သောနာမည်များကို ကွင်းထဲတွင် နှစ်မျိုးဖော်ပြထားပြီး အရှေ့စာလုံးမှာ မြန်မာပြည်နှစ်ခြင်းအသင်းတော် အခေါ်အဝေါ်ဖြစ်ပြီး ပုဒ်ဖြတ်(၊)၏ အနောက်စာလုံးမှာ ကက်သလစ်အခေါ်အဝေါ်ဖြစ်သည်။} == ယေရှု၏ ဝိသေသလက္ခဏာ == ကျမ်းစာ တစ်ခုစီသည် ယေရှု၏ဘဝနှင့် အဓိပ္ပာယ်ကို ကွဲပြားစွာ ပုံဖော်သည်။ ရှင်ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကျမ်းသည် ယေရှု၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ မဟုတ်ဘဲ ယေရှုသည် ဘုရားသခင်၏ အမှတ်အသားအဖြစ် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ယုံကြည်မှု နှင့်သက်ဆိုင်သော တင်ပြမှုဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ်ပညာရှင်တစ်ဦးက ဤပုံဇာတ်လမ်းလေးခုကို တစ်ခုအဖြစ် ပူးပေါင်းရန်မှာ မူလတစ်ခုချင်းမှ မတူညီမှုတစ်ခုစီယူခြင်းဖြင့် ငါးခုမြောက်ပုံဇာတ်လမ်းကို ဖန်တီးခြင်းသာ ဖြစ်သည်ဟု ရေးသားသည်။ ရှင်မာကုသည် ယေရှုကို သူရဲကောင်း၊ အလုပ်နှင့်သက်သေပြပြီး စွမ်းပကားကြီးမားသည့် လုပ်ဆောင်ချက်များပြုလုပ်သူ အဖြစ် တင်ပြသည်။ ရှင်မဿဲ(ရှင်မာတေဦး)က ယေရှုကို ဟီဘရူး နိမိတ်၏ ပြည့်စုံခြင်းအဖြစ်နှင့် မောရှေ(မိုးဇက်)ထက် ကြီးမြတ်သူအဖြစ်အထူး ပုံဖော်သည်။ ရှင်လုကာက ယေရှု၏ အံ့ဩဖွယ်စွမ်းပကားနှင့် ဆင်းရဲသားများ၊ မိန်းမများနှင့် တပါးအမျိုးသားများအပေါ် သူ၏ထောက်မမှုတို့ကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။ ရှင်ယောဟန်သည် ယေရှု၏ လူသားဘဝကို ထာဝရ နှုတ်ကပတ်တော်၏ ထင်ရှားမှုအဖြစ် ရှုမြင်သည်။ ယေရှုသည် မေထုံမရှိပဲ by Holy Spirit မွေးဖွားလာသည်။ ယေရှုကားတိုင်တွင် အသေခံပြီး၊ ၃ရက်မြောက်နေ့တွင် ကျမ်းစာနှင့်အညီ ရှင်ပြန်ထမြောက်သည်။ ယေရှုသည်အသက်ရှင်သောဘုရားဖြစ်သည်..ဟု ခရစ်ယာန်များကယုံကြည်သည်။ {ကွင်းစကွင်းပိတ်ထဲရှိ နာမည်များမှာ မြန်မာပြည်ကက်သလစ် အသင်းတော်၏ အခေါ်အဝေါ်များဖြစ်သည်။ အချို့သောနာမည်များကို ကွင်းထဲတွင် နှစ်မျိုးဖော်ပြထားပြီး အရှေ့စာလုံးမှာ မြန်မာပြည်နှစ်ခြင်းအသင်းတော် အခေါ်အဝေါ်ပြဖြစ်ပြီး ပုဒ်ဖြတ်(၊)၏ အနောက်စာလုံးမှာ ကက်သလစ်အခေါ်အဝေါ်ဖြစ်သည်။} ==မှတ်စု== {{notelist|colwidth=30em}} == ကိုးကား == {{Reflist|2}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [http://burmesebible.com] * [http://murann.com ခရစ်တော်၊ ယေရှု Ezine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126063927/http://murann.com/ |date=26 January 2021 }} * [http://www.jesuschrist.com/ jesuschrist.com] * [http://jesuschrist.lds.org/SonOfGod/eng/ Jesus Christ,The Son Of God]{{Dead link|date=April 2026 }} [[Category:ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] [[Category:ဂျူး]] [[ကဏ္ဍ:ဓမ္မသစ်ကျမ်းရှိ ပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:သမ္မာကျမ်းစာ]] kvi4slxyn6dsdqgs4qpzqov9q7f0uo9 0 13453 1056525 1043039 2026-10-07T07:00:57Z ~2026-54089-05 149113 /* */ ပေါင်းတည်မြို့ 1056525 wikitext text/x-wiki [[File:Welcome sign of Paungde.jpg | thumb | upright=1.2 | ပေါင်းတည်မြို့အဝင် ဆိုင်းဘုတ်]] '''ပေါင်းတည်မြို့'''သည် ရန်ကုန်-ပြည် အဝေးပြေးကားလမ်းနှင့်ရထားလမ်းပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။ မြောက်လဒ်တီကျု ၁၈ ဒီဂရီ ၂၈ မိနစ် မှ ၇၂ မိနစ်အကြား အေ့ရှလောင်ဂျီကျု ၉၅ ဒီဂရီ ၂၃ မိနစ်မှ ၁၂မိနစ် ကြားတွင်တည်ရှိသည်။ ပေါင်းတည်မြို့သည် [[နတ်တလင်းခရိုင်]]အတွင်းတွင် တည်ရှိသော ပေါင်းတည်မြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်သည်။ ယခင်က ပြည်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည်။ ရန်ကုန်-ပြည် မီးရထားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ [[ရန်ကုန်မြို့]] မှ ၁၄၃မိုင်ကွာဝေးပြီးလျှင် [[ပြည်မြို့]]နှင့် ၃၆ မိုင် ကွာဝေးသည်။ ရန်ကုန်-ပြည် ကားလမ်းလည်း ပေါင်းတည်မြို့ကို ဖြတ်၍ ဖောက်လုပ်ထားသည်။ ပေါင်းတည်မြို့နယ်တွင် ကျေးရွာပေါင်း ၂၅၈ ရွာပါဝင်သည်။ ပေါင်းတည်မြို့နယ်သည် ၃၇၉ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။ ပြည်ခရိုင်အတွင်းတွင် ပြည်မြို့နောက် အစည်ကားဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ [[လူဦးရေ]] ၂၀၂၃/၁၀/ အရ ၂၆၃၇၈ ယောက် ရှိသည်။ စစ်မဖြစ်မီက လူကြီးထောင် အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သော ပေါင်တည်ထောင်ကို စစ်ပြီးကာလနောက်၌ လည်း လူကြီးထောင်အဖြစ် ဆက်လက် အသုံးပြလျက်ရှိသည်။ [[File:Paungde Railway Station.jpg|thumb|Paungde Railway Station]] ပေါင်းတည်မြို့သည် ကားလမ်း၊ ရထားလမ်းတို့ ဖြတ်သန်းရာ မြို့ ဖြစ်သဖြင့် အရောင်းအဝယ်ကောင်းသည်။ ပေါင်းတည်မြို့နယ်၏ အဓိကလုပ်ငန်းမှာ [[ဆန်စပါး]]လုပ်ငန်း နှင့် [[ရာသီချိန် အသီးအနှံစိုက်ပျိုးခြင်း လုပ်ငန်း]] တို့ ဖြစ်သည်။ ပေါင်းတည်မြို့အထွက် ရန်ကုန်-ပြည် လမ်းမကြီးပေါ်ရှိ [[မင်းလက်ျာသီရိ စေတီတော်|မင်းလက်ျာသီရိ]] နှင့် [[မင်းလက်ဝဲသီရိ စေတီတော်|မင်းလက်ဝဲသီရိ]] ဘုရားကြီး နှစ်ဆူသည် မြို့၏ ကျက်သရေဆောင် တန်ခိုးကြီးဘုရားများ ဖြစ်သည်။ [[File:Paungde.jpg|thumb|Paungde ]] မင်းလက်ျာသီရိဘုရားအတွင်း သီးသန့် [[ဂန္ဓကုဋိ]]၌ [[မြတ်စွာဘုရား]]၏ စွယ်တော်ပွားတစ်ဆူ သီတင်းသုံးတော်မူသည်။ စွယ်တော်ရောက်သည့် ၁၂၅၉ ခုနှစ် [[တော်သလင်း]] လဆန်း ၁၃ ရက်နေ့မှ အစပြု၍ နှစ်စဉ် တော်သလင်းလတိုင်း [[မြတ်စွယ်တော်]] ကန်တော့ခံ လှည့်လည်ပွဲ ကျင်းပရာ၊ အလွန်စည်ကား သိုက်မြိုက်သဖြင့် အထူး မီးရထားများပင် စီစဉ်ပေးရလေသည်။ [[File:The Statue of General Aung San in Paungde Township (26188).jpg|thumb|The Statue of General Aung San in Paungde Township ]] ပေါင်းတည်မြို့နယ်တွင် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ဘယ်ဒေသမှ မရှိသော ရွာအမည်ရှိသည်။ ရွာအမည်ကား မြေနံ့သာရွာ ဖြစ်သည် ရနံ့သင်းသောမြေဟု အဓိပ္ပာယ် ရလေသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၆)၊ စာမျက်နှာ (၄၆၀)</ref> ‌ေါင်းတည်မြို့သည် ရန်ကုန် ပြည်အတွင်း အစည်းကား‌‌ဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။ထို့အပြင် သာယာဝတီ ပြည်အတွင်း ပြည်၊ သာယာဝတီနောက် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။ == ကျော်ကြားထင်ရှား == * ပေါင်းတည်မြို့နယ်တွင် နာမည်ကြီးသော ဒေသထွက်လက်ဆောင်မှာ ယောက်ကျားကြီးငါးပိရည် (နတ္တလင်းနှင့်အတူ) ဖြစ်သည်။ * မိုးညအိပ်မက်မြူဇာတ်ကားသည်တက္ကသိုလ်ဘုန်းနိုင်၏ဝတ္ထုကိုအ​ခြေခံ၍ရိုက်ကူးထား​သောဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး​ပေါင်းတည်မြို့ကိုအ​ခြေခံ၍ရိုက်ကူးထား​သောဇာတ်ကားနှင့်​​ရေသားထား​သောဝတ္ထုဖြစ်သည်။ == အထင်ကရ ပေါင်းတည်မြို့ ဇာတိများ == * ဂီတပညာရှင် [[ရဲလွင် (မဇ္ဈိမလှိုင်း)|ကိုရဲလွင် (မဇ္ဈိမလှိုင်း)]] သည် ပေါင်းတည်မြို့တွင် ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ * ဆရာကြီး​သော်တာ​ဆွေသည်​​ပေါင်းတည်မြို့နယ်၊ကြို့ပင်ရွာတွင်​မွေးဖွားခဲ့သည်။ == ကိုးကား == {{reflist}}{{ပေါင်းတည်မြို့နယ်}}{{ပဲခူးတိုင်း}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]] jwm0jg033pkn8158t7xnvflj92kyr87 1056530 1056525 2026-10-07T09:01:16Z Dr Lotus Black 31011 [[Special:Contributions/~2026-54089-05|~2026-54089-05]] ([[User talk:~2026-54089-05|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:THPAI|THPAI]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 1043039 wikitext text/x-wiki [[File:Welcome sign of Paungde.jpg | thumb | upright=1.2 | ပေါင်းတည်မြို့အဝင် ဆိုင်းဘုတ်]] '''ပေါင်းတည်မြို့'''သည် ရန်ကုန်-ပြည် အဝေးပြေးကားလမ်းနှင့်ရထားလမ်းပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။ မြောက်လဒ်တီကျု ၁၈ ဒီဂရီ ၂၈ မိနစ် မှ ၇၂ မိနစ်အကြား အေ့ရှလောင်ဂျီကျု ၉၅ ဒီဂရီ ၂၃ မိနစ်မှ ၁၂မိနစ် ကြားတွင်တည်ရှိသည်။ ပေါင်းတည်မြို့သည် [[နတ်တလင်းခရိုင်]]အတွင်းတွင် တည်ရှိသော ပေါင်းတည်မြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်သည်။ ယခင်က ပြည်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည်။ ရန်ကုန်-ပြည် မီးရထားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ [[ရန်ကုန်မြို့]] မှ ၁၄၃မိုင်ကွာဝေးပြီးလျှင် [[ပြည်မြို့]]နှင့် ၃၆ မိုင် ကွာဝေးသည်။ ရန်ကုန်-ပြည် ကားလမ်းလည်း ပေါင်းတည်မြို့ကို ဖြတ်၍ ဖောက်လုပ်ထားသည်။ ပေါင်းတည်မြို့နယ်တွင် ကျေးရွာပေါင်း ၂၅၈ ရွာပါဝင်သည်။ ပေါင်းတည်မြို့နယ်သည် ၃၇၉ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။ ပြည်ခရိုင်အတွင်းတွင် ပြည်မြို့နောက် အစည်ကားဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ [[လူဦးရေ]] ၂၀၂၃/၁၀/ အရ ၂၆၃၇၈ ယောက် ရှိသည်။ စစ်မဖြစ်မီက လူကြီးထောင် အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သော ပေါင်တည်ထောင်ကို စစ်ပြီးကာလနောက်၌ လည်း လူကြီးထောင်အဖြစ် ဆက်လက် အသုံးပြလျက်ရှိသည်။ [[File:Paungde Railway Station.jpg|thumb|Paungde Railway Station]] ပေါင်းတည်မြို့သည် ကားလမ်း၊ ရထားလမ်းတို့ ဖြတ်သန်းရာ မြို့ ဖြစ်သဖြင့် အရောင်းအဝယ်ကောင်းသည်။ ပေါင်းတည်မြို့နယ်၏ အဓိကလုပ်ငန်းမှာ [[ဆန်စပါး]]လုပ်ငန်း နှင့် [[ရာသီချိန် အသီးအနှံစိုက်ပျိုးခြင်း လုပ်ငန်း]] တို့ ဖြစ်သည်။ ပေါင်းတည်မြို့အထွက် ရန်ကုန်-ပြည် လမ်းမကြီးပေါ်ရှိ [[မင်းလက်ျာသီရိ စေတီတော်|မင်းလက်ျာသီရိ]] နှင့် [[မင်းလက်ဝဲသီရိ စေတီတော်|မင်းလက်ဝဲသီရိ]] ဘုရားကြီး နှစ်ဆူသည် မြို့၏ ကျက်သရေဆောင် တန်ခိုးကြီးဘုရားများ ဖြစ်သည်။ [[File:Paungde.jpg|thumb|Paungde ]] မင်းလက်ျာသီရိဘုရားအတွင်း သီးသန့် [[ဂန္ဓကုဋိ]]၌ [[မြတ်စွာဘုရား]]၏ စွယ်တော်ပွားတစ်ဆူ သီတင်းသုံးတော်မူသည်။ စွယ်တော်ရောက်သည့် ၁၂၅၉ ခုနှစ် [[တော်သလင်း]] လဆန်း ၁၃ ရက်နေ့မှ အစပြု၍ နှစ်စဉ် တော်သလင်းလတိုင်း [[မြတ်စွယ်တော်]] ကန်တော့ခံ လှည့်လည်ပွဲ ကျင်းပရာ၊ အလွန်စည်ကား သိုက်မြိုက်သဖြင့် အထူး မီးရထားများပင် စီစဉ်ပေးရလေသည်။ [[File:The Statue of General Aung San in Paungde Township (26188).jpg|thumb|The Statue of General Aung San in Paungde Township ]] ပေါင်းတည်မြို့နယ်တွင် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ဘယ်ဒေသမှ မရှိသော ရွာအမည်ရှိသည်။ ရွာအမည်ကား မြေနံ့သာရွာ ဖြစ်သည် ရနံ့သင်းသောမြေဟု အဓိပ္ပာယ် ရလေသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၆)၊ စာမျက်နှာ (၄၆၀)</ref> == ကျော်ကြားထင်ရှား == * ပေါင်းတည်မြို့နယ်တွင် နာမည်ကြီးသော ဒေသထွက်လက်ဆောင်မှာ ယောက်ကျားကြီးငါးပိရည် (နတ္တလင်းနှင့်အတူ) ဖြစ်သည်။ * မိုးညအိပ်မက်မြူဇာတ်ကားသည်တက္ကသိုလ်ဘုန်းနိုင်၏ဝတ္ထုကိုအ​ခြေခံ၍ရိုက်ကူးထား​သောဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး​ပေါင်းတည်မြို့ကိုအ​ခြေခံ၍ရိုက်ကူးထား​သောဇာတ်ကားနှင့်​​ရေသားထား​သောဝတ္ထုဖြစ်သည်။ == အထင်ကရ ပေါင်းတည်မြို့ ဇာတိများ == * ဂီတပညာရှင် [[ရဲလွင် (မဇ္ဈိမလှိုင်း)|ကိုရဲလွင် (မဇ္ဈိမလှိုင်း)]] သည် ပေါင်းတည်မြို့တွင် ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ * ဆရာကြီး​သော်တာ​ဆွေသည်​​ပေါင်းတည်မြို့နယ်၊ကြို့ပင်ရွာတွင်​မွေးဖွားခဲ့သည်။ == ကိုးကား == {{reflist}}{{ပေါင်းတည်မြို့နယ်}}{{ပဲခူးတိုင်း}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]] axpv1rx7vv5dz0r81lt7uccr54ldiop 1056531 1056530 2026-10-07T09:10:38Z Dr Lotus Black 31011 infobox++ 1056531 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | type = မြို့ | native_name = ပေါင်းတည်မြို့ | official_name = Paungde | other_name = | image = | image_map = | map_caption = | pushpin_map = Burma | pushpin_map_size = 150 | pushpin_caption = Location in Burma | pushpin_label_position = right | coordinates = {{coord|18|29|0|N|95|30|0|E|region:MM|display=inline,title}} | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = {{flag|Myanmar}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသ]] | subdivision_name1 = {{flag|Bago Region}} | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] | subdivision_name2 = [[ပြည်ခရိုင်|ပြည်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ]] | subdivision_name3 = [[ပေါင်းတည်မြို့နယ်|ပေါင်းတည်]] | unit_pref = Imperial | area_code = 54 | footnotes = <ref>{{Cite web | url=http://www.myanmars.net/myanmar/telephone-area-codes.htm | title=National Telephone Area Codes | publisher=Myanmar's Net | access-date=2018-07-01 | archive-date=2011-06-15 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110615013401/http://www.myanmars.net/myanmar/telephone-area-codes.htm | url-status=dead }}</ref> | area_total_km2 = | elevation_m = | elevation_ft = | population_as_of = | population_blank1_title = တိုင်းရင်းသားများ | population_blank2 = | population_blank2_title = ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာများ | population_density_km2 = auto | time_zone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်|MST]] | utc_offset = +6.30 | website = }} [[File:Welcome sign of Paungde.jpg | thumb | upright=1.2 | ပေါင်းတည်မြို့အဝင် ဆိုင်းဘုတ်]] '''ပေါင်းတည်မြို့'''သည် ရန်ကုန်-ပြည် အဝေးပြေးကားလမ်းနှင့်ရထားလမ်းပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။ မြောက်လဒ်တီကျု ၁၈ ဒီဂရီ ၂၈ မိနစ် မှ ၇၂ မိနစ်အကြား အေ့ရှလောင်ဂျီကျု ၉၅ ဒီဂရီ ၂၃ မိနစ်မှ ၁၂မိနစ် ကြားတွင်တည်ရှိသည်။ ပေါင်းတည်မြို့သည် [[နတ်တလင်းခရိုင်]]အတွင်းတွင် တည်ရှိသော ပေါင်းတည်မြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်သည်။ ယခင်က ပြည်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည်။ ရန်ကုန်-ပြည် မီးရထားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ [[ရန်ကုန်မြို့]] မှ ၁၄၃မိုင်ကွာဝေးပြီးလျှင် [[ပြည်မြို့]]နှင့် ၃၆ မိုင် ကွာဝေးသည်။ ရန်ကုန်-ပြည် ကားလမ်းလည်း ပေါင်းတည်မြို့ကို ဖြတ်၍ ဖောက်လုပ်ထားသည်။ ပေါင်းတည်မြို့နယ်တွင် ကျေးရွာပေါင်း ၂၅၈ ရွာပါဝင်သည်။ ပေါင်းတည်မြို့နယ်သည် ၃၇၉ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။ ပြည်ခရိုင်အတွင်းတွင် ပြည်မြို့နောက် အစည်ကားဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ [[လူဦးရေ]] ၂၀၂၃/၁၀/ အရ ၂၆၃၇၈ ယောက် ရှိသည်။ စစ်မဖြစ်မီက လူကြီးထောင် အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သော ပေါင်တည်ထောင်ကို စစ်ပြီးကာလနောက်၌ လည်း လူကြီးထောင်အဖြစ် ဆက်လက် အသုံးပြလျက်ရှိသည်။ [[File:Paungde Railway Station.jpg|thumb|Paungde Railway Station]] ပေါင်းတည်မြို့သည် ကားလမ်း၊ ရထားလမ်းတို့ ဖြတ်သန်းရာ မြို့ ဖြစ်သဖြင့် အရောင်းအဝယ်ကောင်းသည်။ ပေါင်းတည်မြို့နယ်၏ အဓိကလုပ်ငန်းမှာ [[ဆန်စပါး]]လုပ်ငန်း နှင့် [[ရာသီချိန် အသီးအနှံစိုက်ပျိုးခြင်း လုပ်ငန်း]] တို့ ဖြစ်သည်။ ပေါင်းတည်မြို့အထွက် ရန်ကုန်-ပြည် လမ်းမကြီးပေါ်ရှိ [[မင်းလက်ျာသီရိ စေတီတော်|မင်းလက်ျာသီရိ]] နှင့် [[မင်းလက်ဝဲသီရိ စေတီတော်|မင်းလက်ဝဲသီရိ]] ဘုရားကြီး နှစ်ဆူသည် မြို့၏ ကျက်သရေဆောင် တန်ခိုးကြီးဘုရားများ ဖြစ်သည်။ [[File:Paungde.jpg|thumb|Paungde ]] မင်းလက်ျာသီရိဘုရားအတွင်း သီးသန့် [[ဂန္ဓကုဋိ]]၌ [[မြတ်စွာဘုရား]]၏ စွယ်တော်ပွားတစ်ဆူ သီတင်းသုံးတော်မူသည်။ စွယ်တော်ရောက်သည့် ၁၂၅၉ ခုနှစ် [[တော်သလင်း]] လဆန်း ၁၃ ရက်နေ့မှ အစပြု၍ နှစ်စဉ် တော်သလင်းလတိုင်း [[မြတ်စွယ်တော်]] ကန်တော့ခံ လှည့်လည်ပွဲ ကျင်းပရာ၊ အလွန်စည်ကား သိုက်မြိုက်သဖြင့် အထူး မီးရထားများပင် စီစဉ်ပေးရလေသည်။ [[File:The Statue of General Aung San in Paungde Township (26188).jpg|thumb|The Statue of General Aung San in Paungde Township ]] ပေါင်းတည်မြို့နယ်တွင် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ဘယ်ဒေသမှ မရှိသော ရွာအမည်ရှိသည်။ ရွာအမည်ကား မြေနံ့သာရွာ ဖြစ်သည် ရနံ့သင်းသောမြေဟု အဓိပ္ပာယ် ရလေသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၆)၊ စာမျက်နှာ (၄၆၀)</ref> == ကျော်ကြားထင်ရှား == * ပေါင်းတည်မြို့နယ်တွင် နာမည်ကြီးသော ဒေသထွက်လက်ဆောင်မှာ ယောက်ကျားကြီးငါးပိရည် (နတ္တလင်းနှင့်အတူ) ဖြစ်သည်။ * မိုးညအိပ်မက်မြူဇာတ်ကားသည်တက္ကသိုလ်ဘုန်းနိုင်၏ဝတ္ထုကိုအ​ခြေခံ၍ရိုက်ကူးထား​သောဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး​ပေါင်းတည်မြို့ကိုအ​ခြေခံ၍ရိုက်ကူးထား​သောဇာတ်ကားနှင့်​​ရေသားထား​သောဝတ္ထုဖြစ်သည်။ == အထင်ကရ ပေါင်းတည်မြို့ ဇာတိများ == * ဂီတပညာရှင် [[ရဲလွင် (မဇ္ဈိမလှိုင်း)|ကိုရဲလွင် (မဇ္ဈိမလှိုင်း)]] သည် ပေါင်းတည်မြို့တွင် ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ * ဆရာကြီး​သော်တာ​ဆွေသည်​​ပေါင်းတည်မြို့နယ်၊ကြို့ပင်ရွာတွင်​မွေးဖွားခဲ့သည်။ == ကိုးကား == {{reflist}}{{ပေါင်းတည်မြို့နယ်}}{{ပဲခူးတိုင်း}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]] beer10hw7ygnwq7p439ux845qqhiaa2 0 18926 1056527 1055734 2026-10-07T07:33:32Z Archaeodontosaurus 4747 1056527 wikitext text/x-wiki [[File:Ingres, Self-portrait.jpg|thumbnail|အင်္ဂရ၏ ကိုယ်တိုင်ဆွဲ ပုံတူပန်းချီ]] '''ဂျံ-အိုဂယူ့စ်တ်-ဒေါ်မီနိခ် အင်္ဂရ'''({{small|{{lang-fr|Jean-Auguste-Dominique Ingres}}}}; [[၂၉ ဩဂုတ်]] [[၁၇၈၀]] ~ [[၁၄ ဇန်နဝါရီ]] [[၁၈၆၇]])သည် ပြင်သစ်လူမျိုး ဂန္ထဝင် ပန်းချီဆရာ ဖြစ်သည်။ == ပန်းချီကားများ == <gallery class="center"> File:Ingres, Napoleon on his Imperial throne.jpg|〈ပလ္လင်ထက်မှ နပိုလီယံ ပထမ〉 File:(Montauban) 'Le vœu de Louis XIII', par Ingres.jpg|〈တေရသမမြောက် လူဝီဘုရင် မိတ်ဆက်ခြင်း〉 File:(Paris) Madame Rivière par Ingres - Musée du Louvre - sans cadre.jpg|〈မဒမ် ရီဗီယေရ်〉 File:Ingre, Grande Odalisque.jpg|〈[[ကိုယ်လုပ်တော် (ပန်းချီကား)|ကိုယ်လုပ်တော်]]〉 File:Jean Auguste Dominique Ingres - Roger Delivering Angelica.jpg|〈အင်္ဂျလီကာကို စောင်မသူ ရော်ဂျယ်〉 File:Jean-Paul Flandrin - Odalisque with Slave - Walters 37887.jpg|〈ဩဒါလိစ်ခ်နှင့် သူ၏ ကျွန်〉 File:Louis-Francois Bertin.jpg|〈မစ္စတာ ဘယ်ရ်တင်၏ ပုံတူ〉 File:Louise de Broglie by Jean Auguste Dominique Ingres.jpg|〈လူဝဇ္ဇ ဒ ဘရောယီ〉 File:Ingres coronation charles vii.jpg|〈အာ့ရ်ခ်၏ ဂျန်နှင့် သတ္တမမြောက် ရှားရ်လ်ဘုရင်၏ နန်းတက်ပွဲ〉 File:Júpiter y Tetis, por Dominique Ingres.jpg|〈ယူပီတာနှင့် တက်တစ္စ〉 File:Le Bain Turc, by Jean Auguste Dominique Ingres, from C2RMF retouched.jpg|〈တူရကီ ရေချိုးကန်〉 File:Jean Auguste Dominique Ingres - The Spring - Google Art Project 2.jpg|〈‌နွေဦး〉 File:IngresDeathOfDaVinci.jpg|〈လီယိုနာဒို ဒါ ဗင်ချီ၏ သေဆုံးခြင်း〉‌ File:Jean-Auguste-Dominique Ingres - La Baigneuse Valpinçon.jpg|〈ဗာလ်ပင်ဆောင်၏ ရေချိုးနေသော အမျိုးသမီး〉 File:Jean-Auguste-Dominique Ingres - Autoportrait à vingt-quatre ans - Google Art Project.jpg|ကိုယ်တိုင်ဆွဲ ပုံတူ၊ ၁၈၀၄ ခန့် </gallery> == ကိုးကား == <references/> [[Category:ပြင်သစ် အမျိုးသား ပန်းချီဆရာများ]] {{Lifetime|၁၇၈၀|၁၈၆၇}} elk8ximnjtm6tepmdf3s1uycw5s14fw 1056528 1056527 2026-10-07T08:59:03Z Dr Lotus Black 31011 [[ဂျံ-အိုဂယူ့စ်တ်-ဒေါ်မီနိခ် အင်္ဂရ]] စာမျက်နှာကို [[ဂျင်း ဩဂတ်စတပ် ဒိုးမနစ် အင်းဂရက်စ်]] သို့ ပြန်ညွှန်းပေါ်ထပ်၍ Dr Lotus Black က ရွှေ့ခဲ့သည်: hard to pronounce 1056527 wikitext text/x-wiki [[File:Ingres, Self-portrait.jpg|thumbnail|အင်္ဂရ၏ ကိုယ်တိုင်ဆွဲ ပုံတူပန်းချီ]] '''ဂျံ-အိုဂယူ့စ်တ်-ဒေါ်မီနိခ် အင်္ဂရ'''({{small|{{lang-fr|Jean-Auguste-Dominique Ingres}}}}; [[၂၉ ဩဂုတ်]] [[၁၇၈၀]] ~ [[၁၄ ဇန်နဝါရီ]] [[၁၈၆၇]])သည် ပြင်သစ်လူမျိုး ဂန္ထဝင် ပန်းချီဆရာ ဖြစ်သည်။ == ပန်းချီကားများ == <gallery class="center"> File:Ingres, Napoleon on his Imperial throne.jpg|〈ပလ္လင်ထက်မှ နပိုလီယံ ပထမ〉 File:(Montauban) 'Le vœu de Louis XIII', par Ingres.jpg|〈တေရသမမြောက် လူဝီဘုရင် မိတ်ဆက်ခြင်း〉 File:(Paris) Madame Rivière par Ingres - Musée du Louvre - sans cadre.jpg|〈မဒမ် ရီဗီယေရ်〉 File:Ingre, Grande Odalisque.jpg|〈[[ကိုယ်လုပ်တော် (ပန်းချီကား)|ကိုယ်လုပ်တော်]]〉 File:Jean Auguste Dominique Ingres - Roger Delivering Angelica.jpg|〈အင်္ဂျလီကာကို စောင်မသူ ရော်ဂျယ်〉 File:Jean-Paul Flandrin - Odalisque with Slave - Walters 37887.jpg|〈ဩဒါလိစ်ခ်နှင့် သူ၏ ကျွန်〉 File:Louis-Francois Bertin.jpg|〈မစ္စတာ ဘယ်ရ်တင်၏ ပုံတူ〉 File:Louise de Broglie by Jean Auguste Dominique Ingres.jpg|〈လူဝဇ္ဇ ဒ ဘရောယီ〉 File:Ingres coronation charles vii.jpg|〈အာ့ရ်ခ်၏ ဂျန်နှင့် သတ္တမမြောက် ရှားရ်လ်ဘုရင်၏ နန်းတက်ပွဲ〉 File:Júpiter y Tetis, por Dominique Ingres.jpg|〈ယူပီတာနှင့် တက်တစ္စ〉 File:Le Bain Turc, by Jean Auguste Dominique Ingres, from C2RMF retouched.jpg|〈တူရကီ ရေချိုးကန်〉 File:Jean Auguste Dominique Ingres - The Spring - Google Art Project 2.jpg|〈‌နွေဦး〉 File:IngresDeathOfDaVinci.jpg|〈လီယိုနာဒို ဒါ ဗင်ချီ၏ သေဆုံးခြင်း〉‌ File:Jean-Auguste-Dominique Ingres - La Baigneuse Valpinçon.jpg|〈ဗာလ်ပင်ဆောင်၏ ရေချိုးနေသော အမျိုးသမီး〉 File:Jean-Auguste-Dominique Ingres - Autoportrait à vingt-quatre ans - Google Art Project.jpg|ကိုယ်တိုင်ဆွဲ ပုံတူ၊ ၁၈၀၄ ခန့် </gallery> == ကိုးကား == <references/> [[Category:ပြင်သစ် အမျိုးသား ပန်းချီဆရာများ]] {{Lifetime|၁၇၈၀|၁၈၆၇}} elk8ximnjtm6tepmdf3s1uycw5s14fw 0 50677 1056428 1049930 2026-10-06T14:25:55Z Siwatsanjai 149089 /* */ 1056428 wikitext text/x-wiki {{Infobox television channel | name = မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား | logofile = Mrtvmedialogo.png | logosize =အမွေထဖတအမွေဖြတ်ကြေညာခငြ်း | logocaption = ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်သုံးစွဲသည့် MRTV တံဆိပ်အသစ် | logoalt = | logo2 =မိသားစုဝင် 6 ဦး | established = | airdate = | launch = {{Start date|1946|02|15|df=y}}<ref name=cr>{{cite paper | title=Myanmar Country Report | url=http://utcc2.utcc.ac.th/localuser/amsar/PDF/Document50/Myanmar%20country%20report.pdf | author=Kyaw Kyaw Htun and Win Lwin | accessdate=2008-12-24 | publisher=ASEAN Mass Communication Studies and Research Center | archive-date=7 November 2012 | access-date=9 May 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20121107201755/http://utcc2.utcc.ac.th/localuser/amsar/PDF/Document50/Myanmar%20country%20report.pdf | url-status=dead }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://utcc2.utcc.ac.th/localuser/amsar/PDF/Document50/Myanmar%20country%20report.pdf |accessdate=9 May 2015 |archivedate=7 November 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121107201755/http://utcc2.utcc.ac.th/localuser/amsar/PDF/Document50/Myanmar%20country%20report.pdf }}{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://utcc2.utcc.ac.th/localuser/amsar/PDF/Document50/Myanmar%20country%20report.pdf |accessdate=9 May 2015 |archivedate=7 November 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121107201755/http://utcc2.utcc.ac.th/localuser/amsar/PDF/Document50/Myanmar%20country%20report.pdf }}</ref> (ရေဒီယို)<br>ဇွန် ၁၉၇၉ (ရုပ်သံလိုင်း)<ref name=rlf>{{cite book | title=The River of Lost Footsteps--Histories of Burma | url=https://archive.org/details/riveroflostfoots0000than_d0r2 | page=[https://archive.org/details/riveroflostfoots0000than_d0r2/page/371 371] | author=Thant Myint-U | year=2006 | publisher=Farrar, Straus and Giroux | isbn=978-0-374-16342-6}}</ref> | closed date =23. 8.2026 | picture format = 16:9 1080i <br> 4:3 480i | share =Fackbook.com.mmand tik.tok.mm | share as of =Puitivlr | share source =People | network =Ip | owner =Ip | parent = [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] | slogan =Nothinh | motto = | country = {{MYA}} | language = [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာ]] | broadcast area = မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း | affiliates = | headquarters = [[နေပြည်တော်]] | former names = | replaced names = | replaced by names = | sister names = * MRTV NEWS * MRTV Parliament * MRTV NRC * MRTV Farmers * HEY Play Sports | timeshift names = | web = <!-- {{URL|www.mrtv.gov.mm}} --> | terr serv 1 = မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား <br> (မြန်မာ) | terr chan 1 = Channel 1 (MRTV HD) <br> Channel 2 (MRTV News HD) <br> Channel 3 (MRTV Parliament) <br> Channel 4 (MRTV NRC HD) <br> Channel 5 (MRTV Farmers) <br> Channel 6 (HEY Play Sports) | sat serv 1 = Thaicom 6 78.5°E | sat chan 1 = 3729/H/15000 (HD) | sat serv 2 = Apstar 7 76.5°E | sat chsn 2 = 4049/L/15000 (HD) <br> 11140/V/30000 (HD) | sat serv 3 = [[စကိုင်းနက်]] <br> (မြန်မာ) | sat chan 3 = Channel 2 | sat serv 4 = [[Canal+ Myanmar FG|ကန်နယ်လ်ပလပ်စ်]] <br> (မြန်မာ) | sat chan 4 = Channel 60 | cable serv 1 = | cable chan 1 = | terr radio serv 1 = MRTV | terr radio chan 1 = Channel 19 | sat radio serv 1 = | sat radio chan 1 = | iptv serv 1 = | iptv chan 1 = | online serv 1 = MRTV Livestream | online chan 1 = {{URL|https://www.mrtv.gov.mm/mm/live-stream|Watch Live}} | 3gmobile serv 1 = | 3gmobile chan 1 = }} '''မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား'''သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံးသော ရုပ်သံလွှင့်လုပ်ငန်းဖြစ်ပြီး [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]၏ လက်အောက်တွင်ရှိသော နိုင်ငံပိုင် ရေဒီယိုနှင့် ရုပ်သံလွှင့်လုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ ရုပ်မြင်သံကြားထုတ်လွှင့်ခြင်းကို ၁၉၈၀ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စတင်စမ်းသပ်ခဲ့ပြီး နိုဝင်ဘာလ (၁)ရက်နေ့တွင် မြန်မာ့ရုပ်မြင်သံကြားအမည်ဖြင့် NTSC စနစ်ကို အသုံးပြု၍ ပုံမှန်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံလုံးတွင် မြန်မာ့ရုပ်မြင်သံကြားအစီအစဉ်များ ဖမ်းယူကြည့်ရှုနိုင်ရန်အတွက် ထပ်ဆင့်လွှင့်စက်ရုံများ တည်ဆောက်ခဲ့ရာ ယခုအခါ ထပ်ဆင့်လွှင့်စက်ရုံပေါင်း (၂၃၁)ရုံ ရှိပြီဖြစ်သည်။<ref name="mrtv">{{cite web|url=http://www.mrtv.gov.mm/www.mrtv.gov.mm/?q=about-transmission|title=MRTV Transmission|accessdate=၂၀၁၄-၁၀-၂၀|publisher=MRTV}}{{Dead link|date=January 2021 }}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == မြန်မာနိုင်ငံ၏ အသံလွှင့်လုပ်ငန်းကို လွတ်လပ်ရေးမရမီ ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် စတင်ပြီး ၁၉၃၇ ခုနှစ်၌ [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ မင်္ဂလာဒုံ (ဝါယာလက်) တွင်စမ်းသပ်အသံလွှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ယခု ပန်းဆိုးတန်းလမ်းနှင့် မဟာဗန္ဓုလလမ်းထောင့်ရှိ ဗဟိုကြေးနန်းရုံးကြီး အောက်ထပ်ရှိ အခန်းအချို့ကို အသံလွှင့်ရုံအဖြစ် ဖန်တီးထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ဖိုက်ချ်လမ်း (ယခင်ရှမ်းလမ်း၊ ယခုဗဟိုလမ်း)ရှိ [[လူမှုဝန်ထမ်းဦးစီးဌာန]] မူလတန်းကြိုကျောင်း၊ အမှတ်(၄)နှစ်ထပ်တိုက် ([[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]၊ ဝန်ကြီးရုံး) မှ အသံလွှင့်ခဲ့သည်။ ဖိုက်ချ်လမ်း (ယခုအခေါ် ဗဟိုလမ်း) အသံလွှင့်ရုံထက် နေရာပိုမိုကျယ်ဝန်းသော ကမ္ဘာအေးစေတီလမ်းရှိ ချင်းချောင်းနန်းတော်နေရာ (အနုပညာဦးစီးဌာနရုံး အဆောက်အအုံပရဝုဏ်) သို့ ရွှေ့ပြောင်းအသံလွှင့်ခဲ့သည်။ အသံလွှင့်ရုံအမည်ကို All Burma Broadcasting Station (ခေါ်) ရန်ကုန်မြို့၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အသံလွှင့်ဌာန ဟုခေါ်တွင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ် မတ်လဆန်းမှ မေလဆန်းအထိ ရန်ကုန်မြို့၊ ပတ်လမ်း (ယခုနတ်မောက်လမ်း) ရှိ အဆောက်အအုံနေရာ (ယခုဂျာမနီသံရုံး) နေရာတွင် မြန်မာ့တော်လှန်ရေး တပ်မတော်အသံလွှင့်ဌာန အမည်ဖြင့် မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်ပြင်းထန်သော တော်လှန်ရေးရဲဘော်များက လျှို့ဝှက်တည်ဆောက်ကာ အသံလွှင့်ခဲ့သည်။ မြန်မာ၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာများနှင့် ဟိန္ဒူစတန်နီ ဘာသာများဖြင့် အသံလွှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ မေလဆန်း၌ ရန်ကုန်မြို့ ရွှေတောင်ကြားရပ် လောင်းဝစ္စလမ်း (ယခု အင်းလျားမြိုင်လမ်း) ရှိ နှစ်ထပ်တိုက်ကို အသံလွှင့်ရုံအဖြစ် ဖန်တီးထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ အသံလွှင့်ရုံအမည်ကို Rangoon Radio (ခေါ်) ရန်ကုန်ရေဒီယို ဟု အမည်ပေး အသံလွှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ (၁၅) ရက်နေ့တွင် “ရန်ကုန်ရေဒီယို” မှ Burma Broadcasting Service (BBS) (ခေါ်) ဗမာ့အသံ အမည်သို့ နာမည်ပြောင်းလဲ အသံလွှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၂၃) ရက်နေ့တွင် လောင်းဝစ္စလမ်း (ယခုအင်းလျားမြိုင်လမ်း) အသံလွှင့်ရုံမှ ဝင်ဒါမီယာကရက်ဆင့် (ယခုပန်းဝါလမ်း) အသံလွှင့်ရုံသို့ ပြောင်းရွှေ့အသံလွှင့်ခဲ့သည်။ ဝင်ဒါမီယာအသံလွှင့်ရုံဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ(၂၈)ရက်နေ့တွင် ဗမာ့အသံ အမည်မှ ပြည်ထောင်စုဖွားတိုင်းရင်းသား အားလုံး၏ ကိုယ်စားပြုရာ မြန်မာ့အသံ အမည်သို့ နာမည်ပြောင်းလဲအသံလွှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၄) ရက်နေ့တွင် ဝင်ဒါမီယာ အသံလွှင့်ရုံမှ [[ပြည်လမ်း]] “မြန်မာ့အသံ” အသံလွှင့်ရုံသစ်ကြီးသို့ ပြောင်းရွှေ့အသံလွှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၆) ရက်နေ့တွင် အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်သစ်အရ အသံလွှင့်ဌာနခွဲ ညွှန်ကြားရေးဝန်ရုံး အမည်မှ ပြန်ကြားရေးနှင့် အသံလွှင့်ဦးစီးဌာန အမည်သို့ ပြောင်းလဲခေါ်တွင်ကာ ပြန်ကြားရေးဌာနခွဲနှင့် ပူးပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၁) ရက်နေ့တွင် ရောင်စုံရုပ်မြင်သံကြားအစီအစဉ်ကို စတင်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၂၄) ရက်နေ့တွင် ဤဌာနကို ဦးစီးဌာနအဖြစ် သီးခြားဖွဲ့စည်းကာ မြန်မာ့ရုပ်မြင်သံကြားနှင့် အသံလွှင့်ဦးစီးဌာန Myanma Television and Radio Department (MTRD) ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၂၂)ရက်နေ့တွင် မြန်မာ့ရုပ်မြင်သံကြားနှင့်အသံလွှင့်ဦးစီးဌာန အမည်မှ မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား Myanma Radio and Television (MRTV) ဟုပြောင်းလဲဖွဲ့စည်း ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ၂၀ဝ၈ ခုနှစ်၊ မတ်လ(၁၈)ရက်နေ့တွင် [[နေပြည်တော်]]၊ [[တပ်ကုန်းမြို့|တပ်ကုန်း]]ရှိ မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား အဆောက်အဦးသစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ မြန်မာ့ရုပ်မြင်သံကြား (MRTV) အစီအစဉ်အား ၁၉၈၀ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင်လည်းကောင်း၊ MRTV-3 အစီအစဉ်အား ၂၀ဝ၁ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၁၉) ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း၊[[MRTV-4]] အစီအစဉ်အား ၂၀ဝ၄ ခုနှစ်၊ မေလ (၁၅) ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း၊ MRTV-3 အစီအစဉ်အား အသွင်သဏ္ဌာန်ရော အနှစ်သာရပါပြောင်းလဲ၍ [[မြန်မာအင်တာနေရှင်နယ် ရုပ်သံလိုင်း|Myanmar International Television]] (MITV) အစီအစဉ်အဖြစ် ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ မတ်လ(၃၁)ရက်နေ့မှစ၍ ဂြိုဟ်တုများထပ်မံငှားရမ်းပြီး ကမ္ဘာ့နိုင်ငံပေါင်း(၂၂၄) နိုင်ငံများသို့ လည်းကောင်း၊ ပိတောက်‌မြေအသံလွှင့် အစီအစဉ်အား ၂၀ဝ၇ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၁၆) ရက်မှစတင်၍လည်းကောင်း၊ ဒေသဆိုင်ရာ FM များအား ၂၀ဝ၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီ (၁၇) ရက်နေ့မှ စတင်၍လည်းကောင်း ထုတ်လွှင့်ပေးလျက်ရှိသည်။ <ref>{{cite web|url=http://www.mrtv.gov.mm/?q=about-mrtv|title=About MRTV|accessdate=၂၀၁၄-၁၀-၂၀|Publisher=MRTV|archivedate=7 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150607052037/http://www.mrtv.gov.mm/?q=about-mrtv}}</ref> == မြန်မာ့ရုပ်မြင်သံကြား == မြန်မာ့ရုပ်မြင်သံကြား အစီအစဉ်များကို ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဧပြီလ (၁)ရက်နေ့မှ စ၍ နေ့စဉ် နံနက် (၀၆:၀၀)မှ တိုးချဲ့ ထုတ်လွှင့်လျက်ရှိသည်။ ပြန်ကြားပေးခြင်း ၆၀%၊ ပညာပေးခြင်း ၂၀%နှင့် ဖျော်ဖြေပေးခြင်း ၂၀% ဖြင့် ထုတ်လွှင့်ပေးလျက်ရှိသည်။ ပြန်ကြားပေးခြင်းအနေဖြင့် သတင်းအစီအစဉ်ကို နေ့စဉ်နံနက်(၀၇:၀၀)၊ ည (၂၁:၀၀)နာရီထိ တစ်နာရီခြားတစ်ခါ ထုတ်လွှင့်ပေးပြီး တစ်ပတ်အတွင်း သတင်းအဖြစ် အပတ်စဉ် စနေနေ့တိုင်း နေ့လယ်(၁၃:၀၀) နာရီအချိန်တွင် ထုတ်လွှင့်ပေးလျက်ရှိသည်။ ပညာပေးခြင်းအနေဖြင့် ပညာရေးသင်ခန်းစာပို့ချချက်များ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေး၊ ပညာပေးအစီအစဉ်များ၊ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ပညာပေးအစီအစဉ်များကို ထုတ်လွှင့်ပေးလျက်ရှိပြီး ဖျော်ဖြေပေးခြင်းအနေဖြင့် တေးဂီတအစီအစဉ်များ၊ ဇာတ်/အငြိမ့်၊ မြန်မာရုပ်ရှင်/ဗီဒီယို/ဇာတ်လမ်းများ၊ နိုင်ငံခြား ရုပ်ရှင်/ဇာတ်လမ်းတွဲများ ထုတ်လွှင့်ပြသလျက်ရှိသည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ မိန့်ခွန်းများ၊ နေ့ထူးနေ့မြတ်များ၊ ဘောလုံးပွဲများကိုလည်း အချိန်နှင့် တစ်ပြေးညီ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ပေးလျက်ရှိသည်။ ၂၀၁၃ခုနှစ် ​စက်တင်ဘာ ၁၅ရက်​​နေ့တွင် DVB-T2 Multi Channel Playout System ဖြင့်စတင်တိုးချဲ့ထုတ်လွှင့်ခဲ့ပြီး MRTV, MITV, လွှတ်​တော်ရုပ်သံလိုင်း (Hluttaw Channel), တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရုပ်သံလိုင်း (NRC), ​​တောင်သူလယ်သမားကဏ္ဍရုပ်သံလိုင်း (Farmers Channel), MRTV Sports, မြန်မာ့အသံ​ရေဒီယို စသဖြင့် ရုပ်သံလိုင်း၈လိုင်း ​ရေဒီယို၄လိုင်း တို့ကိုစတင်တိုးချဲ့ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ခုနှစ်​ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁၅ရက်​နေ့တွင် ရုပ်သံလိုင်း၁၄လိုင်းအထိတိုးချဲ့ထုတ်လွှင့်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၈ခုနှစ် မတ် ၂၄ရက်တွင် ရုပ်သံလိုင်းသစ် ၅လိုင်းထပ်မံတိုးချဲ့ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ ယခုလက်ရှိအချိန်တွင် ရုပ်သံလိုင်း ၁၈လိုင်းအား ထပ်ဆင့်လွှင့်စက်ရုံများမှ မနက်၆နာရီက​နေ ည၁၂နာရီအထိ ထုတ်လွှင့်​​ပေးလျက်ရှိသည်။ <ref name="mrtv"/> == Myanmar International Television == {{main|မြန်မာအင်တာနေရှင်နယ် ရုပ်သံလိုင်း}} မြန်မာအင်တာနေရှင်နယ် ရုပ်သံလိုင်း (mitv) ရုပ်သံလိုင်း သည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ထုတ်လွှင့်သည့် ရုပ်သံလိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပြည်ပနိုင်ငံများမှ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပကတိအခြေအနေမှန်များ သိရှိစေရန်နှင့် ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ ရောက်ရှိနေထိုင်နေသော မြန်မာနိုင်ငံသားများအတွက် ရည်ရွယ်ပြီး ထုတ်လွှင့်ပေးနေခြင်းဖြစ်သည်။ == Digital terrestrial television == {| class="wikitable" |- ! ချန်နယ် နံပါတ် ! ရုပ်ထွတ်အရည်အသွေး ! EPG name ! ထုတ်လွှင့်သောအစီအစဉ် ! မှတ်ချက် |- ! colspan=5 | '''MRTV MUX 1''' |- | 1 || 1080i 16:9 || MRTV HD || ပင်မ မြန်မာ့ရုပ်မြင့်သံကြား အစီအစဉ် || |- | 2 || 1080i 16:9 || MRTV NEWS HD || MRTV News Channel ရုပ်သံအစီအစဉ် || |- | 3 || 480i 16:9 || MRTV HLUTTAW || MRTV Parliament Channel ရုပ်သံအစီအစဉ် || [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နှင့် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကျင်းပပုံများအား တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မှု |- | 4 || 1080i 16:9 || MRTV NRC HD || မြန်မာ့ရုပ်မြင်သံကြား တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရုပ်သံလိုင်း အစီအစဉ် || |- | 5 || 480i 16:9 || HTV (MRTV Farmer) || Htv Channel နှင့် MRTV Farmers ရုပ်သံအစီအစဉ် || |- | 6 || 480i 16:9 || HTV Sports (MRTV Sports) || Htv Sports နှင့် MRTV Sports ရုပ်သံအစီအစဉ် || |- | 7 || 480i 16:9 || MITV || [[မြန်မာအင်တာနေရှင်နယ် ရုပ်သံလိုင်း]] အစီအစဉ် || |- | 8 || 480i 16:9 || EDU || မြန်မာ့ပညာရေးရုပ်သံ အစီအစဉ် || |- | 9 || 480i 16:9 || M Entertainment Channel || M Entertainment Channel ရုပ်သံအစီအစဉ် || |- | 10 || 480i 16:9 || MRTV-4 || [[MRTV-4]] ရုပ်သံအစီအစဉ် || |- | 11 || 480i 16:9 || Channel-7 || Channel 7 ရုပ်သံအစိစဉ် || |- | 12 || 480i 16:9 || 5-Plus || 5 Plus ရုပ်သံအစီအစဉ် || |- | 13 || 480i 16:9 || MNTV || MNTV ရုပ်သံအစီအစဉ် || |- | 14 || 480i 16:9 || Channel-9 || Channel 9 ရုပ်သံအစီအစဉ် || |- | 15 || 480i 16:9 || MWD || [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား]] အစီအစဉ် || |- | 16 || 480i 4:3 || Channel K || Channel K ရုပ်သံအစီအစဉ် || |- | 17 || 480i 4:3 || YTV || YTV ရုပ်သံအစီအစဉ် || |- | 18 || 480i 16:9 || Fortune TV || Fortune TV ရုပ်သံအစီအစဉ် || |- | 19 || Audio only || Myanma Radio || ပင်မ [[မြန်မာ့အသံ|မြန်မာ့အသံရေဒီယို]] အစီအစဉ် || |- | 20 || Audio only || Upper Tineyinthar || မြန်မာ့အသံ အထက်ပိုင်းတိုင်းရင်းသားဘာသာ အစီအစဉ် || |- | 21 || Audio only || Lower Tineyinthar || မြန်မာ့အသံ အောက်ပိုင်းတိုင်းရင်းသားဘာသာ အစီအစဉ် || |- | 22 || Audio only || Test Radio || Test || |- | 23 || Audio only || MRI Channel || Myanmar Radio International Programming || |- | 24 || Audio only || Tha Pyay || သပြေရေဒီယို အစီအစဉ် || |- |} {| class="wikitable" |- ! ထပ်ဆင့်လွှင့်စက်ရုံ ! Transmitter Site ! Frequancy Channel ! လွှင့်အား |- | နေပြည်တော် || မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား ဌာနချုပ်၊ တပ်ကုန်းမြို့နယ် || E21 474&nbsp;MHz || 3KW |- | နေပြည်တော် || ပျဉ်းမနား || E30 546&nbsp;MHz || 3KW |- | ရန်ကုန် || မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား ရုပ်သံလွှင့်စင်တာ၊ ဟံသာဝတီအဝိုင်းအနီး၊ ပြည်လမ်း၊ ကမာရွတ်မြို့နယ် || E31 554&nbsp;MHz || 3KW |- | မန္တလေး<br>စစ်ကိုင်း || စစ်ကိုင်းတောင် || E31 554&nbsp;MHz || 3KW |- | မုံရွာ || ဗောဓိတစ်ထောင် || E30 546&nbsp;MHz || 3KW |- | ရေဦး || ? || E24 498&nbsp;MHz || 3KW |- | ကလေး || ကနေဒီတောင် || E25 506&nbsp;MHz || 3KW |- | ကန့်ဘလူ || ? || E27 522&nbsp;MHz || 1KW |- | ဟုမ္မလင်း || ? || E30 546&nbsp;MHz || 300W |- | ကျောက်ပန်းတောင်း || ပုပ္ပါးတောင် || E27 522&nbsp;MHz || 3KW |- | ပြင်ဦးလွင် || ? || E30 546&nbsp;MHz || 600W |- | မိတ္ထီလာ || MPT Exchange ရုံးအနီး၊ ရန်ကုန်-မန္တလေး လမ်းဟောင်း || E30 546&nbsp;MHz || 3KW |- | မင်းဘူး<br>မကွေး || မင်းဘူး || E27 522&nbsp;MHz || 3KW |- | ပခုက္ကူ || ဆုကြီးပန်တောင်ကျောင်းတိုက်နှင့် သာသနာ့ပါလရိပ်သာအနီး၊ အမှတ်၁၁ ရပ်ကွတ် || E32 562&nbsp;MHz || 3KW |- | တောင်တွင်းကြီး || ? || E27 522&nbsp;MHz || 1KW |- | ပုသိမ် || မငြိမ်းလှကုန်းရပ်ကွတ် || E30 546&nbsp;MHz || 3KW |- | ကျောင်းကုန်း || ? || E27 522&nbsp;MHz || 3KW |- | ဘိုကလေး || ? || E27 522&nbsp;MHz || 3KW |- | ပဲခူး || ? || E30 546&nbsp;MHz || 3KW |- | တောင်ငူ || ? || E27 522&nbsp;MHz || 3KW |- | ပြည် || ရွှေဆံတော်ဘုရားကြီးအနီး၊ မင်းကြီးတောင် || E26 514&nbsp;MHz || 3KW |- | ထားဝယ် || ? || E27 522&nbsp;MHz || 1KW |- | မြိတ် || ? || E27 522&nbsp;MHz || 3KW |- | တောင်ကြီး || ရွှေဘုန်းပွင့်ဘုရားနှင့် တောင်ကြီး View Point အနီး || E27 522&nbsp;MHz || 3KW |- | လားရှိုး || သာသနာ ၂၅၀၀ပြည့်စေတီ အနီး || E27 522&nbsp;MHz || 1KW |- | ကျိုင်းတုန် || လွိုင်မွေတောင် || E27 522&nbsp;MHz || 300W |- | စစ်တွေ || ရန်ကုန်-စစ်တွေ လမ်းမကြီး || E27 522&nbsp;MHz || 3KW |- | မော်လမြိုင် || မွန်ပြည်နယ် ရဲတပ်ဖွဲ့ရုံးအနီး၊ တောင်ရိုးတန်းလမ်း || E27 522&nbsp;MHz || 3KW |- | ဘီးလင်း || ? || E29 538&nbsp;MHz || 3KW |- | ဘားအံ || လှကညှင်ပန်းခြံအနီး၊ လှကညှင်လမ်း || E30 546&nbsp;MHz || 3KW |- | မြစ်ကြီးနား || ? || E27 522&nbsp;MHz || 1KW |- | ဗန်းမော် || ? || E27 522&nbsp;MHz || 1KW |- | ဟားခါး || ? || E21 474&nbsp;MHz || 500W |- | လွိုင်ကော် || ? || E24 498&nbsp;MHz || 1KW |- |} == ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် == * [[မြန်မာ့အသံ]] * [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား]] * [[စကိုင်းနက်]] == ကိုးကား == {{Reflist}} == ပြင်ပအဆက်အသွယ် == *[http://www.mrtv.gov.mm မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား၏ အင်တာနက်စာမျက်နှာ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150506033117/http://www.mrtv.gov.mm/ |date=6 May 2015 }} *[https://www.facebook.com/mrtvwebmediaportal မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား၏ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စာမျက်နှာ] *[https://www.myanmaritv.com/ MITV] *[http://www.mrtv4.com.mm/ MRTV-4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141011212910/http://www.mrtv4.com.mm/ |date=11 October 2014 }} {{အာဆီယံ ရုပ်မြင်သံကြား}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရုပ်မြင်သံကြားထုတ်လွှင့်မှု]] [[ကဏ္ဍ:ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရပိုင် ကုမ္ပဏီများ]] fhomgvb041hewh34b1ft20tdx1gs9hw 0 98814 1056440 1036106 2026-10-06T15:21:25Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1056440 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = Gojōme | official_name = | native_name = 五城目町 | native_name_lang = ja | settlement_type = Town <!-- images, nickname, motto -->| image_skyline = Gojome Town Hall 202606.jpg | imagesize = | image_alt = | image_caption = Gojōme Town Hall | image_flag = Flag of Gojome Akita.svg | flag_alt = | image_seal = Emblem of Gojome, Akita.svg | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | image_blank_emblem = | nickname = | motto = <!-- maps and coordinates --> | image_map = Gojome in Akita Prefecture Ja.svg | map_alt = | map_caption = Location of Gojōme in Akita Prefecture | pushpin_map = Japan | pushpin_label_position = <!-- position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = &nbsp; | coordinates = {{coord|39|56|38|N|140|6|41.9|E|region:JP|display=inline,title}} | coor_pinpoint = <!-- to specify exact location of coordinates (was coor_type) --> | coordinates_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> <!-- location -->| subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = [[ဂျပန်နိုင်ငံ]] | subdivision_type1 = ဒေသ | subdivision_name1 = [[:en:Tōhoku region|Tōhoku]] | subdivision_type2 = စီရင်စု | subdivision_name2 = [[:en:Akita Prefecture|Akita]] | subdivision_type3 = ခရိုင် | subdivision_name3 = [[:en:Minamiakita District, Akita|Minamiakita District]] <!-- established -->| established_title = <!-- Settled --> | established_date = | founder = | named_for = <!-- seat, smaller parts --> | seat_type = <!-- defaults to: Seat --> | seat = <!-- government type, leaders --> | government_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | leader_party = | leader_title = မြို့တော်ဝန် | leader_name = | leader_title1 = | leader_name1 = <!-- etc., up to leader_title4 / leader_name4 --> <!-- display settings -->| total_type = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows --> | unit_pref = <!-- enter: Imperial, to display imperial before metric --> <!-- area -->| area_magnitude = <!-- use only to set a special wikilink --> | area_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | area_total_km2 = 214.94 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_note = <!-- elevation --> | elevation_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | elevation_m = <!-- population --> | population_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | population_total = 9946 | population_as_of = August 2013 | population_density_km2 = 46.1 | population_est = | pop_est_as_of = | population_demonym = <!-- demonym, ie. Liverpudlian for someone from Liverpool --> | population_note = <!-- time zone(s) --> | timezone1 = [[ဂျပန် စံတော်ချိန်]] | utc_offset1 = +9 | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = <!-- postal codes, area code --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = <!-- defaults to: Area code(s) --> | area_code = <!-- blank fields (section 1) --> | blank_name_sec1 = သင်္ကေတများ | blank_info_sec1 = &nbsp; | blank1_name_sec1 = • အပင် | blank1_info_sec1 = ''Cryptomeria'' | blank2_name_sec1 = • ပန်း | blank2_info_sec1 = ''Lilium auratum'' | blank3_name_sec1 = • ငှက် | blank3_info_sec1 = Japanese bush-warbler | blank4_name_sec1 = • Insect | blank4_info_sec1 = | blank5_name_sec1 = • ငါး | blank5_info_sec1 = | blank6_name_sec1 = | blank6_info_sec1 = | blank7_name_sec1 = | blank7_info_sec1 = <!-- blank fields (section 2) --> | blank_name_sec2 = ဖုန်းနံပါတ် | blank_info_sec2 = 018-852-5100 | blank1_name_sec2 = လိပ်စာ | blank1_info_sec2 = 1-1-1 Nishi-isonome, Gojōme-machi, Minami-akita-gun, Akita-ken 018-1725 <!-- website, footnotes -->| website = [http://www.town.gojome.akita.jp/ http://www.town.gojome.akita.jp/] | footnotes = }} '''ဂေါ့ဂျောမဲမြို့''' (五城目町 ''ဂေါ့ဂျောမဲမြို့'') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အခိတခရိုင်]]တွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် မြို့နေ လူဦးရေသည် ၉၉၄၆ ဦး ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၄၆.၁ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်းဧရိယာမှာ ၂၁၄.၉၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။<ref name=showaAyumi>{{cite web|script-title=ja:五城目町55年のあゆみ（昭和）|url=http://www.cs.town.gojome.akita.jp/gaiyo_img/55ayumi_showa.pdf|work=Gojōme official website|publisher=Gojōme Town|accessdate=7 October 2011|language=Japanese|title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ|archivedate=18 December 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111218093308/http://www.cs.town.gojome.akita.jp/gaiyo_img/55ayumi_showa.pdf}}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြို့များ]] lf79zwhtkuxorv5vtillckazrk323j2 1056441 1056440 2026-10-06T15:21:51Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ဂေါ့ဂျေားမဲမြို့၊ အခိတ]] စာမျက်နှာကို [[ဂေါ့ဂျောမဲမြို့၊ အခိတ]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည်: သတ်ပုံမှား ပြင်ဆင်သည်။ 1056440 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = Gojōme | official_name = | native_name = 五城目町 | native_name_lang = ja | settlement_type = Town <!-- images, nickname, motto -->| image_skyline = Gojome Town Hall 202606.jpg | imagesize = | image_alt = | image_caption = Gojōme Town Hall | image_flag = Flag of Gojome Akita.svg | flag_alt = | image_seal = Emblem of Gojome, Akita.svg | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | image_blank_emblem = | nickname = | motto = <!-- maps and coordinates --> | image_map = Gojome in Akita Prefecture Ja.svg | map_alt = | map_caption = Location of Gojōme in Akita Prefecture | pushpin_map = Japan | pushpin_label_position = <!-- position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = &nbsp; | coordinates = {{coord|39|56|38|N|140|6|41.9|E|region:JP|display=inline,title}} | coor_pinpoint = <!-- to specify exact location of coordinates (was coor_type) --> | coordinates_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> <!-- location -->| subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = [[ဂျပန်နိုင်ငံ]] | subdivision_type1 = ဒေသ | subdivision_name1 = [[:en:Tōhoku region|Tōhoku]] | subdivision_type2 = စီရင်စု | subdivision_name2 = [[:en:Akita Prefecture|Akita]] | subdivision_type3 = ခရိုင် | subdivision_name3 = [[:en:Minamiakita District, Akita|Minamiakita District]] <!-- established -->| established_title = <!-- Settled --> | established_date = | founder = | named_for = <!-- seat, smaller parts --> | seat_type = <!-- defaults to: Seat --> | seat = <!-- government type, leaders --> | government_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | leader_party = | leader_title = မြို့တော်ဝန် | leader_name = | leader_title1 = | leader_name1 = <!-- etc., up to leader_title4 / leader_name4 --> <!-- display settings -->| total_type = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows --> | unit_pref = <!-- enter: Imperial, to display imperial before metric --> <!-- area -->| area_magnitude = <!-- use only to set a special wikilink --> | area_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | area_total_km2 = 214.94 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_note = <!-- elevation --> | elevation_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | elevation_m = <!-- population --> | population_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | population_total = 9946 | population_as_of = August 2013 | population_density_km2 = 46.1 | population_est = | pop_est_as_of = | population_demonym = <!-- demonym, ie. Liverpudlian for someone from Liverpool --> | population_note = <!-- time zone(s) --> | timezone1 = [[ဂျပန် စံတော်ချိန်]] | utc_offset1 = +9 | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = <!-- postal codes, area code --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = <!-- defaults to: Area code(s) --> | area_code = <!-- blank fields (section 1) --> | blank_name_sec1 = သင်္ကေတများ | blank_info_sec1 = &nbsp; | blank1_name_sec1 = • အပင် | blank1_info_sec1 = ''Cryptomeria'' | blank2_name_sec1 = • ပန်း | blank2_info_sec1 = ''Lilium auratum'' | blank3_name_sec1 = • ငှက် | blank3_info_sec1 = Japanese bush-warbler | blank4_name_sec1 = • Insect | blank4_info_sec1 = | blank5_name_sec1 = • ငါး | blank5_info_sec1 = | blank6_name_sec1 = | blank6_info_sec1 = | blank7_name_sec1 = | blank7_info_sec1 = <!-- blank fields (section 2) --> | blank_name_sec2 = ဖုန်းနံပါတ် | blank_info_sec2 = 018-852-5100 | blank1_name_sec2 = လိပ်စာ | blank1_info_sec2 = 1-1-1 Nishi-isonome, Gojōme-machi, Minami-akita-gun, Akita-ken 018-1725 <!-- website, footnotes -->| website = [http://www.town.gojome.akita.jp/ http://www.town.gojome.akita.jp/] | footnotes = }} '''ဂေါ့ဂျောမဲမြို့''' (五城目町 ''ဂေါ့ဂျောမဲမြို့'') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အခိတခရိုင်]]တွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် မြို့နေ လူဦးရေသည် ၉၉၄၆ ဦး ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၄၆.၁ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်းဧရိယာမှာ ၂၁၄.၉၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။<ref name=showaAyumi>{{cite web|script-title=ja:五城目町55年のあゆみ（昭和）|url=http://www.cs.town.gojome.akita.jp/gaiyo_img/55ayumi_showa.pdf|work=Gojōme official website|publisher=Gojōme Town|accessdate=7 October 2011|language=Japanese|title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ|archivedate=18 December 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111218093308/http://www.cs.town.gojome.akita.jp/gaiyo_img/55ayumi_showa.pdf}}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြို့များ]] lf79zwhtkuxorv5vtillckazrk323j2 0 101769 1056449 443390 2026-10-06T15:25:24Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1056449 wikitext text/x-wiki '''ဂေါ့ဂျေားဘူတာ''' သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ဘူတာရုံနှစ်ခု၏ အမည်ဖြစ်သည်။ * [[ဂေါ့ဂျောဘူတာ (နာရ)]] * [[ဂေါ့ဂျောဘူတာ (ကျိုတို)]] {{သံတူကြောင်းကွဲ}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] 0eviphq4qgp2xqpzeudgfwu0putp8k9 1056450 1056449 2026-10-06T15:25:49Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ဂေါ့ဂျေားဘူတာ]] စာမျက်နှာကို [[ဂေါ့ဂျောဘူတာ]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည်: သတ်ပုံမှား ပြင်ဆင်သည်။ 1056449 wikitext text/x-wiki '''ဂေါ့ဂျေားဘူတာ''' သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ဘူတာရုံနှစ်ခု၏ အမည်ဖြစ်သည်။ * [[ဂေါ့ဂျောဘူတာ (နာရ)]] * [[ဂေါ့ဂျောဘူတာ (ကျိုတို)]] {{သံတူကြောင်းကွဲ}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] 0eviphq4qgp2xqpzeudgfwu0putp8k9 0 101770 1056444 443391 2026-10-06T15:22:48Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1056444 wikitext text/x-wiki ''' ဂေါ့ဂျောဘူတာ ''' (五条駅'' ဂေါ့ဂျော - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[နာရခရိုင်]]၊ [[ဂေါ့ဂျောမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] j0ywr8z4dhgfsgoq7lv8aw9ousidocg 1056445 1056444 2026-10-06T15:23:28Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1056445 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ဂေါ့ဂျောဘူတာ | native_name = 五条駅 | native_name_lang = ja | symbol_location = jp | symbol = jrw | style = JR West | system = [[West Japan Railway Company|JR-West]] [[commuter rail]] station | image = Gojyo_station_(nara_pre).JPG | alt = Gojō Station | caption = Gojō Station | address = 1-91, Sue 3-chōme, Gojō-shi, Nara-ken 637-0005 | country = Japan | coordinates = {{coord|34.355642|135.698597|format=dms|display=inline,title|type:railwaystation_region:JP}} | owner = [[File:JR_logo_(west).svg|13px]] [[West Japan Railway Company]] | operator = JR West Koutsu Service | line = {{rbox|T||#f79fba|#000}} [[Wakayama Line]] | distance = {{convert|35.4|km|mile|abbr=on}} from {{STN|Ōji|x|Nara}} | platforms = 1 side+ 2 island platforms | tracks = 4 | train_operators = [[File:JR_logo_(west).svg|13px]] [[West Japan Railway Company]] | bus_stands = 2 | connections = {{Plainlist| * {{rint|bus}} '''Kanto Bus''' / '''[[Nara Kotsu Bus Lines]]''' ''Yamato-gō'' [[Shinjuku, Tokyo|Shinjuku]]—[[Gojō, Nara|Gojō]] Route * {{rint|bus|1}} '''[[Nara Kotsu Bus Lines]]''' 1・10・11・31・32・56・57・56・''Tokkyu'' (Limited Express)・''Bun-kyūko'' (School Express)・''Bun'' (School) * {{rint|bus|1}} '''Gojo City Community Bus''' C (Hatakeda—Gojō Bus Center) }} | structure = At grade | parking = None | cyclepark = {{rint|bike}} Available | accessible = | code = | zone = | website = [http://www.jr-odekake.net/eki/top.php?id=0621811 http://www.jr-odekake.net/eki/top.php?id=0621811] | opened = {{Start date|1896|10|25|df=y}} | closed = <!-- {{End date|YYYY|MM|DD|df=y}} --> | rebuilt = | electrified = 1980 | former = | pushpin_label = Gojō Station | mapframe = yes | mapframe-zoom = 17 | passengers = 984 daily | pass_year = 2019 | pass_rank = | services = {{s-rail|title=JR-West}} {{j-route|route={{rbox|T||#f79fba|#000}} Wakayama Line|col=#eee}} {{j-rserv|service=Local|previous={{STN|Yamato-Futami|x}}<br /><small>toward {{STN|Wakayama|x}} and {{STN|Kokawa|x}}</small>|next={{STN|Kitauchi|x}}<br /><small>toward {{STN|Nara|x}}, {{STN|Ōji|x|Nara}}, and {{STN|Takada|x|Nara}}</small>|col=white}} {{j-rserv|service=Local|previous={{STN|Yamato-Futami|x}}<br /><small>toward {{STN|Wakayama|x}} and {{STN|Kokawa|x}}</small>|next=|col=white|b=d|}} {{j-rserv|service=Local|previous=|next={{STN|Kitauchi|x}}<br /><small>toward {{STN|Nara|x}}, {{STN|Ōji|x|Nara}}, and {{STN|Takada|x|Nara}}</small>|col=white|b=d|}} {{j-rserv|service=Regional Rapid Service|previous=|next=Kitauchi<br /><small>One-way</small>|col=#008000|b=d|f=b|}} {{j-rserv|service=Rapid Service<br />Local from Gojō|f=b|previous={{STN|Yamato-Futami|x}}<br /><small>toward {{STN|Wakayama|x}}</small>|next={{STN|Kitauchi|x}}<br /><small>toward {{STN|Nara|x}} and {{STN|Takada|x|Nara}}</small>|col=#f90}} {{j-rserv|service=Rapid Service|f=b|previous=|next={{STN|Kitauchi|x}}<br /><small>toward {{STN|JR Namba|x}}</small>|col=#f90}} {{j-rserv|service=Yamatoji Rapid Service|previous=|next=Kitauchi<br /><small>One-way</small>|col=#f90|b=d|f=b}} | services_collapsible = yes }} ''' ဂေါ့ဂျောဘူတာ ''' (五条駅'' ဂေါ့ဂျော - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[နာရခရိုင်]]၊ [[ဂေါ့ဂျောမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] q2ui05thir8cgeemd1idytj8bj55b93 1056446 1056445 2026-10-06T15:24:00Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ဂေါ့ဂျေားဘူတာ (နာရ)]] စာမျက်နှာကို [[ဂေါ့ဂျောဘူတာ (နာရ)]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည်: သတ်ပုံမှား ပြင်ဆင်သည်။ 1056445 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ဂေါ့ဂျောဘူတာ | native_name = 五条駅 | native_name_lang = ja | symbol_location = jp | symbol = jrw | style = JR West | system = [[West Japan Railway Company|JR-West]] [[commuter rail]] station | image = Gojyo_station_(nara_pre).JPG | alt = Gojō Station | caption = Gojō Station | address = 1-91, Sue 3-chōme, Gojō-shi, Nara-ken 637-0005 | country = Japan | coordinates = {{coord|34.355642|135.698597|format=dms|display=inline,title|type:railwaystation_region:JP}} | owner = [[File:JR_logo_(west).svg|13px]] [[West Japan Railway Company]] | operator = JR West Koutsu Service | line = {{rbox|T||#f79fba|#000}} [[Wakayama Line]] | distance = {{convert|35.4|km|mile|abbr=on}} from {{STN|Ōji|x|Nara}} | platforms = 1 side+ 2 island platforms | tracks = 4 | train_operators = [[File:JR_logo_(west).svg|13px]] [[West Japan Railway Company]] | bus_stands = 2 | connections = {{Plainlist| * {{rint|bus}} '''Kanto Bus''' / '''[[Nara Kotsu Bus Lines]]''' ''Yamato-gō'' [[Shinjuku, Tokyo|Shinjuku]]—[[Gojō, Nara|Gojō]] Route * {{rint|bus|1}} '''[[Nara Kotsu Bus Lines]]''' 1・10・11・31・32・56・57・56・''Tokkyu'' (Limited Express)・''Bun-kyūko'' (School Express)・''Bun'' (School) * {{rint|bus|1}} '''Gojo City Community Bus''' C (Hatakeda—Gojō Bus Center) }} | structure = At grade | parking = None | cyclepark = {{rint|bike}} Available | accessible = | code = | zone = | website = [http://www.jr-odekake.net/eki/top.php?id=0621811 http://www.jr-odekake.net/eki/top.php?id=0621811] | opened = {{Start date|1896|10|25|df=y}} | closed = <!-- {{End date|YYYY|MM|DD|df=y}} --> | rebuilt = | electrified = 1980 | former = | pushpin_label = Gojō Station | mapframe = yes | mapframe-zoom = 17 | passengers = 984 daily | pass_year = 2019 | pass_rank = | services = {{s-rail|title=JR-West}} {{j-route|route={{rbox|T||#f79fba|#000}} Wakayama Line|col=#eee}} {{j-rserv|service=Local|previous={{STN|Yamato-Futami|x}}<br /><small>toward {{STN|Wakayama|x}} and {{STN|Kokawa|x}}</small>|next={{STN|Kitauchi|x}}<br /><small>toward {{STN|Nara|x}}, {{STN|Ōji|x|Nara}}, and {{STN|Takada|x|Nara}}</small>|col=white}} {{j-rserv|service=Local|previous={{STN|Yamato-Futami|x}}<br /><small>toward {{STN|Wakayama|x}} and {{STN|Kokawa|x}}</small>|next=|col=white|b=d|}} {{j-rserv|service=Local|previous=|next={{STN|Kitauchi|x}}<br /><small>toward {{STN|Nara|x}}, {{STN|Ōji|x|Nara}}, and {{STN|Takada|x|Nara}}</small>|col=white|b=d|}} {{j-rserv|service=Regional Rapid Service|previous=|next=Kitauchi<br /><small>One-way</small>|col=#008000|b=d|f=b|}} {{j-rserv|service=Rapid Service<br />Local from Gojō|f=b|previous={{STN|Yamato-Futami|x}}<br /><small>toward {{STN|Wakayama|x}}</small>|next={{STN|Kitauchi|x}}<br /><small>toward {{STN|Nara|x}} and {{STN|Takada|x|Nara}}</small>|col=#f90}} {{j-rserv|service=Rapid Service|f=b|previous=|next={{STN|Kitauchi|x}}<br /><small>toward {{STN|JR Namba|x}}</small>|col=#f90}} {{j-rserv|service=Yamatoji Rapid Service|previous=|next=Kitauchi<br /><small>One-way</small>|col=#f90|b=d|f=b}} | services_collapsible = yes }} ''' ဂေါ့ဂျောဘူတာ ''' (五条駅'' ဂေါ့ဂျော - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[နာရခရိုင်]]၊ [[ဂေါ့ဂျောမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] q2ui05thir8cgeemd1idytj8bj55b93 0 101981 1056472 444102 2026-10-06T15:34:55Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1056472 wikitext text/x-wiki '''ဂေါ့ရေားဘူတာ''' သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ဘူတာရုံနှစ်ခု၏ အမည် ဖြစ်သည်။ * [[ဂေါ့ရောဘူတာ (ဟီရိုရှီးမား)]] * [[ဂေါ့ရောဘူတာ (ခဂိုရှိမ)]] {{သံတူကြောင်းကွဲ}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] e91dkna41hkow0xc7zjfmbr0gzmt8a7 1056473 1056472 2026-10-06T15:35:11Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ဂေါ့ရေားဘူတာ]] စာမျက်နှာကို [[ဂေါ့ရောဘူတာ]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 1056472 wikitext text/x-wiki '''ဂေါ့ရေားဘူတာ''' သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ဘူတာရုံနှစ်ခု၏ အမည် ဖြစ်သည်။ * [[ဂေါ့ရောဘူတာ (ဟီရိုရှီးမား)]] * [[ဂေါ့ရောဘူတာ (ခဂိုရှိမ)]] {{သံတူကြောင်းကွဲ}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] e91dkna41hkow0xc7zjfmbr0gzmt8a7 0 101982 1056468 444103 2026-10-06T15:34:00Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1056468 wikitext text/x-wiki ''' ဂေါ့ရောဘူတာ ''' (御領駅'' ဂေါ့ရော - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟီရိုရှီးမားခရိုင်]]၊ [[ဖုခုယာမမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] qufuj124u0xx8as2zd6wspjej1gn9hb 1056469 1056468 2026-10-06T15:34:18Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ဂေါ့ရေားဘူတာ (ဟီရိုရှီးမား)]] စာမျက်နှာကို [[ဂေါ့ရောဘူတာ (ဟီရိုရှီးမား)]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည်: သတ်ပုံမှား ပြင်ဆင်သည်။ 1056468 wikitext text/x-wiki ''' ဂေါ့ရောဘူတာ ''' (御領駅'' ဂေါ့ရော - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟီရိုရှီးမားခရိုင်]]၊ [[ဖုခုယာမမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] qufuj124u0xx8as2zd6wspjej1gn9hb 0 101983 1056460 444105 2026-10-06T15:30:00Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1056460 wikitext text/x-wiki ''' ဂေါ့ရေားဘူတာ ''' (御領駅'' ဂေါ့ရေား - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[မိနမိခယူးရှူးမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်ခဲ့သည်။ ဘူတာ၏ အမည်အား သတ်မှတ်ထားမှု မရှိပေ။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] ii48l4okxm0jw48ud6thxm4jf607g8d 1056461 1056460 2026-10-06T15:31:22Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1056461 wikitext text/x-wiki ''' ဂေါ့ရောဘူတာ ''' (御領駅'' ဂေါ့ရော - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[မိနမိခယူးရှူးမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်ခဲ့သည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] 3vzglfov9y7vz3g4r8e8duuwibfw03m 1056462 1056461 2026-10-06T15:31:34Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ဂေါ့ရေားဘူတာ (ခါဂိုရှီးမား)]] စာမျက်နှာကို [[ဂေါ့ရောဘူတာ (ခါဂိုရှီးမား)]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည်: သတ်ပုံမှား ပြင်ဆင်သည်။ 1056461 wikitext text/x-wiki ''' ဂေါ့ရောဘူတာ ''' (御領駅'' ဂေါ့ရော - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[မိနမိခယူးရှူးမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်ခဲ့သည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] 3vzglfov9y7vz3g4r8e8duuwibfw03m 1056464 1056462 2026-10-06T15:32:08Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ဂေါ့ရောဘူတာ (ခါဂိုရှီးမား)]] စာမျက်နှာကို [[ဂေါ့ရောဘူတာ (ခဂိုရှိမ)]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 1056461 wikitext text/x-wiki ''' ဂေါ့ရောဘူတာ ''' (御領駅'' ဂေါ့ရော - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[မိနမိခယူးရှူးမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်ခဲ့သည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] 3vzglfov9y7vz3g4r8e8duuwibfw03m 0 101984 1056455 444106 2026-10-06T15:27:05Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1056455 wikitext text/x-wiki ''' ဂေါ့ရိုးမရုဘူတာ ''' (五郎丸駅'' ဂေါ့ရိုးမရု - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဖုခုအိုခခရိုင်]]၊ [[ခုရုမဲမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] 82roqslzph5h4bkengkpqsk3r7q0yp0 1056456 1056455 2026-10-06T15:28:03Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1056456 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ဂေါ့ရိုးမရုဘူတာ | native_name = 五郎丸駅 | native_name_lang = ja | system = | image = Goromaru Station 20151120.JPG | alt = | caption = Station platform | other_name = | address = 6-chōme-4 Miyanojin, Kurume-shi, Fukuoka-ken 839-0801 | country = Japan | coordinates = {{coord|33|19|49.61|N|130|32|23.54|E|region:JP_type:railwaystation|display=inline,title}} | operator = [[File:NNR logo.svg|frameless|25x25px]] [[Nishi-Nippon Railroad]] | line = {{Color|#87CEEB|■}} [[Nishitetsu Amagi Line|Amagi Line]] | distance = 0.9&nbsp;km from{{STN|Miyanojin|x}} | platforms = 1 side platform | connections = {{Plainlist| * }} | structure = At-grade | status = Unstaffed | code = A11 | website = {{Official website|1=http://www.ensen24.jp/amagi-line/goromaru.html}} | opened = {{Start date|1915|10|15|df=y}} | closed = | former = | passengers = 754 | pass_year = FY2022 | services = {{adjacent stations|system=Nishitetsu|line=a |left1=Miyanojin|right1=Gakkōmae }} | pushpin_map = Japan Fukuoka Prefecture#Japan | pushpin_label = Gorōmaru Station | mapframe = yes | mapframe-zoom = 17 }} ''' ဂေါ့ရိုးမရုဘူတာ ''' (五郎丸駅'' ဂေါ့ရိုးမရု - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဖုခုအိုခခရိုင်]]၊ [[ခုရုမဲမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] lb3yfifh3ee3wiwjw3i23c9tbfibbmg 1056457 1056456 2026-10-06T15:28:19Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ဂေါ့ရေားမရုဘူတာ]] စာမျက်နှာကို [[ဂေါ့ရိုးမရုဘူတာ]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 1056456 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ဂေါ့ရိုးမရုဘူတာ | native_name = 五郎丸駅 | native_name_lang = ja | system = | image = Goromaru Station 20151120.JPG | alt = | caption = Station platform | other_name = | address = 6-chōme-4 Miyanojin, Kurume-shi, Fukuoka-ken 839-0801 | country = Japan | coordinates = {{coord|33|19|49.61|N|130|32|23.54|E|region:JP_type:railwaystation|display=inline,title}} | operator = [[File:NNR logo.svg|frameless|25x25px]] [[Nishi-Nippon Railroad]] | line = {{Color|#87CEEB|■}} [[Nishitetsu Amagi Line|Amagi Line]] | distance = 0.9&nbsp;km from{{STN|Miyanojin|x}} | platforms = 1 side platform | connections = {{Plainlist| * }} | structure = At-grade | status = Unstaffed | code = A11 | website = {{Official website|1=http://www.ensen24.jp/amagi-line/goromaru.html}} | opened = {{Start date|1915|10|15|df=y}} | closed = | former = | passengers = 754 | pass_year = FY2022 | services = {{adjacent stations|system=Nishitetsu|line=a |left1=Miyanojin|right1=Gakkōmae }} | pushpin_map = Japan Fukuoka Prefecture#Japan | pushpin_label = Gorōmaru Station | mapframe = yes | mapframe-zoom = 17 }} ''' ဂေါ့ရိုးမရုဘူတာ ''' (五郎丸駅'' ဂေါ့ရိုးမရု - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဖုခုအိုခခရိုင်]]၊ [[ခုရုမဲမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] lb3yfifh3ee3wiwjw3i23c9tbfibbmg 0 140479 1056513 1056426 2026-10-07T02:08:23Z Zawzawaungthwin 100038 ထင်ရှားခရီးစဥ်များ 1056513 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations|မလေးရှား - မြန်မာ|Malaysia|Myanmar|filetype=svg}} '''မလေးရှား-မြန်မာဆက်ဆံရေးမှာ''' [[မလေးရှားနိုင်ငံ|မလေးရှား]]နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ]]တို့အကြား နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေးဖြစ်သည် ။ နှစ်နိုင်ငံစလုံးသည် [[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အာဆီယံ]] အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်ကြပြီးကောင်းမွန်သော ဆက်ဆံရေးရှိကြသည်။ <ref>{{Cite web|url=http://www.diplonews.com/feeds/free/15_March_2012_7.php|title=Malaysia and Myanmar to enhance bilateral relations|publisher=Diplo News|date=15 March 2012|accessdate=21 November 2013|archivedate=18 March 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120318230246/http://www.diplonews.com/feeds/free/15_March_2012_7.php}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.nst.com.my/top-news/malaysia-myanmar-to-foster-greater-ties-1.67436|title=Malaysia, Myanmar to foster greater ties|publisher=[[New Straits Times]]|date=28 March 2012|accessdate=21 November 2013}}</ref> ၂၀၁၆ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် [[ရိုဟင်ဂျာ|ရိုဟင်ဂျာလူမျိုး]] တို့၏ပြဿနာများကြောင့်ဆက်ဆံရေးတင်းမာနေသော်လည်းနှစ်နိုင်ငံလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များအကြီးအကဲများအကြားပြဿနာများကိုဖြေရှင်းရန်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုအပြီးတွင်တည်ငြိမ်မှုရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ <ref name="normalisation">{{Cite web|url=http://www.mmtimes.com/index.php/national-news/nay-pyi-taw/24063-president-military-chiefs-meet-to-smooth-myanmar-malaysia-ties.html|title=President, military chiefs meet to smooth Myanmar-Malaysia ties|publisher=[[Myanmar Times]]|date=6 December 2016|accessdate=6 December 2016}}</ref>လက်ရှိတွင်မြန်မာသံရုံးသည် [[ကွာလာလမ်ပူမြို့|ကွာလာလမ်ပူ]]၌ တစ်ခု <ref name="mm">{{Cite web|url=http://myanmarembassy-kl.org/?p=313|title=Bilateral Relations between Myanmar and Malaysia|publisher=Embassy of The Republic of The Union of Myanmar, Kuala Lumpur, Malaysia|date=5 August 2013|accessdate=21 November 2013|archivedate=8 November 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131108055911/http://myanmarembassy-kl.org/?p=313}}</ref> နှင့် မလေးရှားသံရုံးသည် [[ရန်ကုန်မြို့|ရန်ကုန်]]၌ တစ်ခုစီရှိသည်။<ref>{{Cite web|url=http://www.kln.gov.my/web/mmr_yangon/home|title=Official Website of Malaysian Embassy in Yangon|publisher=[[Ministry of Foreign Affairs, Malaysia]]|accessdate=6 December 2016|archive-date=31 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201031033419/https://www.kln.gov.my/web/mmr_yangon/home|url-status=dead}}</ref> == နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း == နိုင်ငံနှစ်ခုကြား ဆက်ဆံရေးကို ၁၉၅၇ ခုနှစ် မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ထူထောင်ခဲ့ပြီး၊ ကွာလာလမ်ပူမြို့တွင် ပထမဆုံးသော မြန်မာသံရုံး (သံအမတ်အဆင့်) ကို ၁၉၅၉ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကာ နောက်ပိုင်းတွင် သံအမတ်ကြီးအဆင့်ရှိ သံရုံးအဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ မြန်မာဘုရင် [[ဘုရင့်နောင်]] လက်ထက်တွင် မလေးရှားနိုင်ငံသည် အေဒီ ၁၅၉၀ အထိ တောင်ငူအင်ပါယာ၏ နယ်မြေတစ်ခု အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်ဆိုသော သမိုင်းကြောင်းရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=Diplomatic Relations with Myanmar – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/deplomatic-relations-with-myanmar/ |access-date=2026-10-06 |website=www.mofa.gov.mm}}</ref> == နှစ်နိုင်ငံ သဘောတူစာချုပ်များ == မြန်မာနှင့် မလေးရှားနိုင်ငံတို့သည် အာဆီယံအသိုက်အဝန်း ကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်နိုင်ရေးအတွက် အခြားအာဆီယံအဖွဲ့ဝင်များနှင့်အတူ အနီးကပ် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။နှစ်နိုင်ငံအကြား  လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသော သဘောတူစာချုပ်များလည်းရှိခဲ့ကြသည်။၎င်းတို့မှာ  ၁၉၇၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် လေကြောင်းဖြတ်သန်းခွင့် ကင်းလွတ်ခွင့်ဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ် နှင့်  ၁၉၉၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ရေးထိုးခဲ့သော  ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရနှင့် မလေးရှားနိုင်ငံအစိုးရတို့အကြား စီးပွားရေး၊ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ပူးတွဲပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး သဘောတူစာချုပ် တို့ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{Cite journal |last=Sidhu |first=Jatswan S. |date=2008-01-01 |title=Malaysia-Myanmar Relations since 1958 |url=https://www.academia.edu/42165713/Malaysia_Myanmar_Relations_since_1958 |journal=Journal of International Studies}}</ref> ၁၉၉၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် သံတမန်နှင့် တရားဝင် ပတ်စ်ပို့ကိုင်ဆောင်သူများအတွက် ဗီဇာကင်းလွတ်ခွင့်ဆိုင်ရာ နားလည်မှုစာချွန်လွှာနှင့် ဝင်ငွေခွန်များနှင့်စပ်လျဉ်း၍ နှစ်ထပ်အခွန်ကောက်ခံမှုကို ရှောင်ရှားရန်နှင့် အခွန်တိမ်းရှောင်မှုကို ကာကွယ်ရန် သဘောတူစာချုပ်တို့ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။ထို့အပြင် ၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလအတွင်းတွင် သတင်းအချက်အလက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ၊ ခရီးသွားလာရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ၊ မြန်မာနိုင်ငံ ကုန်သည်များနှင့် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များအသင်းချုပ်နှင့် မလေးရှားနိုင်ငံ အမျိုးသားကုန်သည်များနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များအသင်းတို့အကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး သဘောတူစာချုပ်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၀၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် မြန်မာနိုင်ငံ တနင်္သာရီကမ်းလွန်ဒေသအတွက် ထုတ်လုပ်မှုခွဲဝေရေးစာချုပ်များ၊ ရန်ကုန်မြို့ပြ စဉ်ဆက်မပြတ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဆိုင်ရာ နားလည်မှုစာချွန်လွှာနှင့် နိုင်ငံတကာ တယ်လီဖုန်းဆက်သွယ်ရေး ဝန်ဆောင်မှုများဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်နှင့် နားလည်မှုစာချွန်လွှာတို့ကိုလည်းကောင်း အသီးသီး ချုပ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ယင်းနောက် ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင်လည်း မလေးရှားနိုင်ငံအစိုးရနှင့် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရတို့အကြား သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ နားလည်မှုစာချွန်လွှာကို ဆက်လက်လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=Embassy of The Republic of The Union of Myanmar » Bilateral Relations between Myanmar and Malaysia |url=http://myanmarembassy-kl.org/?p=313 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131108055911/http://myanmarembassy-kl.org/?p=313 |archive-date=2013-11-08 |access-date=2026-10-06 |website=myanmarembassy-kl.org |language=en-US}}</ref> == ထင်ရှားခရီးစဥ်များ == ၂၀၁၅ ခုနှစ် မတ်လ ၁၂ ရက် နှင့် ၁၃ ရက်နေ့များတွင် မြန်မာသမ္မတ ဦးသိန်းစိန် သည် မလေးရှားနိုင်ငံသို့ မလေးရှားနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် [[နာဂျစ် ရာဇက်|နာဂျစ်ရာဇက်]] ၏ တရားဝင်ဖိတ်ကြားချက်အရ ချစ်ကြည်ရေးခရီး သွားရောက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း) |date=2015-03-12 |title=သမ္မတ ဦးသိန်းစိန် မလေးရှားနိုင်ငံ ရောက်ရှိ |url=https://burmese.voanews.com/a/president-thein-sein-malaysia-trip/2677627.html |access-date=2026-10-07 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref>ထို့နောက် ၂၇ ကြိမ်မြောက် [[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အာဆီယံ]] ထိပ်သီး အစည်းအဝေးနှင့် ဆက်စပ် အစည်းအဝေး ပိတ်ပွဲသို့ တက်ရောက်ရန်အတွက်လည်း ထိုနှစ် နိုဝင်ဘာလအတွင်းတွင် ထပ်မံသွားရောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မလေးရှား ဝန်ကြီးချုပ်က သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်နှင့် ဖိလစ်ပိုင် သမ္မတ အကွီနိုတို့အား နှုတ်ဆက် စကားဆိုပြီး အာဆီယံ အလှည့်ကျ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို လာအိုသို့ လွှဲပြောင်း |url=https://news-eleven.com/article/266986 |access-date=2026-10-07 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်းအခြေအနေ == မြန်မာတွင် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးသည် အထူးတင်းမာသွားခဲ့ကြသည်။နိုင်ငံရေးအရ အဆက်မဆံမရှိလောက်တော့သည်အထိ ဖြစ်သွားခဲ့သည်။သို့သော် အာဆီယံတွင်းဆက်ဆံရေးများမှာမူ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ထိုသို့ အေးစက်မာကျောနေရာမှ  ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် မလေးရှားနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန သည် အောက်တိုဘာလ  ၇ ရက်နေ့မှ ၈ ရက်နေ့အထိ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတဆိုသည့် အသုံးအနှုန်းဖြင့် ဦးမင်းအောင်လှိုင် အား မလေးရှားနိုင်ငံသို့ တရားဝင် အလည်အပတ်ခရီးစဉ် ဖိတ်ကြားခြင်းဖြင့် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးကို ဆက်လက်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။မလေးရှားနိုင်ငံဘက်က ဤခရီးစဉ်သည် မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ် ဒါတိုဆယ်ရီ အန်ဝါ အီဘရာဟင်၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်ပြီး၊ နှစ်နိုင်ငံအကြား သံတမန်ဆက်ဆံရေးနှင့် ဒေသတွင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို အဓိကထား ဆွေးနွေးသည့် ခရီးစဉ်တစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-10-01 |title=နေပြည်တော် သမ္မတကို မလေးရှား ဖိတ်ခေါ်မှု ဘယ်လို သဘောဆောင်လဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cqz0z0n1vkg4o |access-date=2026-10-07 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ဤခရီးစဥ်သည် မြန်မာသမ္မတ ဦးသိန်းစိန်ပြီးနောက် ၁၁ နှစ်ကျော်အကြာတွင် မြန်မာသမ္မတစ်ဦးအနေဖြင့် မလေးရှားနိုင်ငံသို့ ပထမဦးဆုံးသွားရောက်သည့် ခရီးစဥ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ယင်းအပြင် ယခုခရီးစဉ်သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလက ကျင်းပခဲ့သော (၄၈) ကြိမ်မြောက် [[အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး]]၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များဖြစ်သည့် အာဆီယံ၏ ဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ရပ် (5PC) နှင့်အညီ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အပြုသဘောဆောင်သော ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် ရည်ရွယ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီလျက်ရှိသည်ဟု မလေးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.kln.gov.my/web/guest/post/official-visit-by-the-president-of-myanmar-to-malaysia-7-8-october-2026|title=OFFICIAL VISIT BY THE PRESIDENT OF MYANMAR TO MALAYSIA 7 – 8 OCTOBER 2026|work=MINISTRY OF FOREIGN AFFAIRS MALAYSIA|access-date=6 October 2026|date=6 October 2026}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:မလေးရှား - မြန်မာ ဆက်ဆံရေး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး]] [[Category:မလေးရှားနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး]] {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး}} 1aeosv3bt7btp23ndl2xe7ycl0pknlx 0 203679 1056517 798918 2026-10-07T02:21:36Z Stephan1000000 88075 1056517 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | name = အန်စီအိုင်အဲ့စ် | image = | image_alt = | genre = {{Plainlist| * လှုပ်ရှားမှု * စစ်ရေး * ရဲလုပ်ထုံးလုပ်နည် }} | creator = {{unbulleted list|Donald P. Bellisario|Don McGill}} | writer = | starring = <!-- Per the infobox instructions, original cast members are listed first in the order presented in the opening credits, followed by additional cast members in the order that they joined the show. Please do not modify the order of this list or remove anyone from it. -->{{Plainlist| * [[Mark Harmon]] * [[Sasha Alexander]] * [[Michael Weatherly]] * [[Pauley Perrette]] * [[David McCallum]] * [[Sean Murray (actor)|Sean Murray]] * [[Cote de Pablo]] * [[Lauren Holly]] * [[Rocky Carroll]] * [[Brian Dietzen]] * [[Emily Wickersham]] * [[Wilmer Valderrama]] * [[Jennifer Esposito]] * [[Duane Henry]] * [[Maria Bello]] * [[Diona Reasonover]] }} | theme_music_composer = Numeriklab | opentheme = "NCIS Theme" | endtheme = "NCIS Theme" | composer = {{unbulleted list|Joseph Conlan|Brian Kirk}} | country = အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု<!-- Do not wikilink this, per [[WP:OVERLINK]]. --> | language = အင်္ဂလိပ်<!-- Do not wikilink this, per [[WP:OVERLINK]] and infobox instructions. --> | num_seasons = 24 | num_episodes = <onlyinclude>508</onlyinclude><!--Do not remove these tags, these are needed to transclude the episode count to the List of Episodes page--> | list_episodes = List of NCIS episodes | executive_producer = {{unbulleted list|Donald P. Bellisario|Steven D. Binder|Shane Brennan (2007–15)|Frank Cardea|Gary Glasberg (2009–16)|Chas. Floyd Johnson|George Schenck (2011–18)|Mark Harmon|Mark Horowitz}} | producer = {{unbulleted list|David Bellisario|Avery C. Drewe}} | cinematography = Billy Webb | runtime = 39–44 minutes | company = {{unbulleted list|Belisarius Productions (2003–present)|Paramount Network Television (2003–2006)|CBS Paramount Network Television (2006–2009)|CBS Television Studios (2009–2020)|CBS Studios (2020–present)}} | distributor = CBS Media Ventures | network = CBS | picture_format = {{unbulleted list|[[HDTV]] [[1080i]]}} | audio_format = Dolby Digital 5.1 stereo with audio descriptions on secondary audio (SAP on analog) | first_aired = {{Start date|2003|9|23}} | last_aired = လက်ရှိနေ့ရက် | related = {{unbulleted list|''[[:en:JAG (TV series)|JAG]]''|''[[:en:NCIS: Los Angeles|NCIS: Los Angeles]]''|''[[:en:NCIS: New Orleans|NCIS: New Orleans]]''}} }} '''အန်စီအိုင်အဲ့စ်''' ({{lang-en|NCIS}}) သည် ၂၀၀၃ ခုနှစ်စက်တင်ဘာ ၂၃ ရက်တွင် CBS တွင်ပြသခဲ့သောအမေရိကန်ဒရာမာရုပ်မြင်သံကြားဇာတ်လမ်းတွဲဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |date=2020-10-13 |title=Shows A-Z NCIS on CBS |url=http://thefutoncritic.com/showatch/ncis/listings/ |access-date=2020-10-13 |website=The Futon Critic}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်၌ ၎င်းသည် အန်နီမေးရှင်းမဟုတ်သောဇာတ်ကားများ၌ ဒုတိယအရှည်လျားဆုံးသော ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲဖြစ်ပြီး လက်ရှိထိထုတ်လွှင့်သော [[:en:Law & Order: Special Victims Unit|Law & Order: Special Victims Unit]] (၁၉၉၉ - လက်ရှိ) ဇာတ်လမ်းတွဲကသာ ၎င်းထက်သာလွန်ခဲ့သည်။ သတ္တမမြောက်အရှည်ဆုံး အမေရိကန်ဇာတ်လမ်းတွဲ ဖြစ်သည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်မြင်သံကြား ဇာတ်လမ်းတွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာ တီဗွီဇာတ်လမ်းတွဲ အစီစဉ်]] 1r01t7jiy0r4yj7010yts5115d7bc16 0 217685 1056438 1042647 2026-10-06T15:17:53Z Aye myint phyu 149046 /* */ 1056438 wikitext text/x-wiki {{Infobox military unit | unit_name = မြန်မာနိုင်ငံကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့ | native_name = ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့ | image = {{ubl |[[File:Emblem of the Myanmar Coast Guard.svg|frameless|150px]]|တပ်ဖွဲ့တံဆိပ် ---- |[[File:Shoulder Sleeve Insignia of the Myanmar Coast Guard.svg|frameless|150px]]|လက်ရုံးအမှတ်အသားတံဆိပ်}} | image_size = | caption = | start_date = {{Start date and age|2021|10|6|df=y|paren=y|br=y}}<ref name=":0" /> | dates = | country = {{MMR}} | branch = | type = [[ကမ်းခြေကာကွယ်ရေးတပ်]] | role = | size = (၅၀+၅၀၀) ဦး | command_structure = {{Tree list}} * {{Armed forces|Myanmar}} ** {{Navy|Myanmar}}၏ ကြီးကြပ်မှုဖြင့် {{Tree list/end}} | garrison = [[ရန်ကုန်မြို့]] | garrison_label = တပ်ဖွဲ့ဌာနချုပ် | nickname = | motto = ''”စောင့်ရှောက် ကာကွယ် ဒို့ပင်လယ်”'' | patron = | colors = | colors_label = | march = | mascot = | equipment = <!-- [[မြန်မာနိုင်ငံကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့၏စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများ စာရင်း]] --> | equipment_label = | website ={{url | https://mcg.com.mm/}} | battles = | anniversaries = ၆ အောက်တိုဘာ | decorations = <!-- Decoration --> | battle_honours = <!-- Commanders --> | commander1 = {{Flagicon image|Commander in Chief flag of Myanmar.svg|size=25px}} [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ရဲဝင်းဦး]] | commander1_label = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | commander2 = {{Nowrap|{{Flagicon image|Deputy Commander in Chief flag of Myanmar.svg|size=25px}}{{Flagicon image|Commander in Chief (Army) flag of Myanmar.svg|size=25px}} [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ကျော်စွာလင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ကျော်စွာလင်း]]}| commander2_label = [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]/ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)|ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)]] | commander3 = {{Flagicon image|Commander in Chief (Navy) flag of Myanmar.svg|size=25px}} [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ထိန်ဝင်း]] | commander3_label = [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]] | commander4 = {{Flagicon image|Ensign of the Myanmar Coast Guard.svg|size=25px}} ဗိုလ်ချုပ် [[တက်လွင်ထွန်း]]<ref name=j>{{cite web|url=https://www.janes.com/defence-news/myanmar-inaugurates-coastguard-service-with-initial-fleet-of-four-vessels/|title=Myanmar inaugurates coastguard service with initial fleet of four vessels|publisher=Janes.com|access-date=11 October 2021|archive-date=11 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211011113448/https://www.janes.com/defence-news/myanmar-inaugurates-coastguard-service-with-initial-fleet-of-four-vessels/|url-status=live}}</ref> | commander4_label = ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် | commander5 = | commander5_label = ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် | commander6 = | commander6_label = | notable_commanders = <!-- Insignia --> | identification_symbol = [[File:Mark of the Myanmar Coast Guard.svg|frameless|150px]] | identification_symbol_label = တံဆိပ်အမှတ်အသား | identification_symbol_2 = [[File:Racing stripe of the Myanmar Coast Guard.svg|frameless|150px]] | identification_symbol_2_label = သင်္ဘောအမှတ်အသား | identification_symbol_3 = [[File:Ensign of the Myanmar Coast Guard.svg|border|150px]] | identification_symbol_3_label = အလံတော် | identification_symbol_4 = | identification_symbol_4_label = | identification_symbol_5 = | identification_symbol_5_label = | identification_symbol_6 = | identification_symbol_6_label = }} မြန်မာနိုင်ငံ '''ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့''' ([[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]]: Myanmar Coast Guard) သည် စစ်ရေးနှင့်မသက်ဆိုင်သည့် [[:en:maritime law enforcement|ပင်လယ်ရေကြောင်းဥပဒေ ထိန်းသိမ်းရေး]]အဖွဲ့ဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပင်လယ်ပြင် ခရီးသွားလာရေး၊ [[:en:maritime trade|ပင်လယ်ရေကြောင်း ကုန်သွယ်ရေး]]၊ ရေနက်ဆိပ်ကမ်းလုပ်ငန်းများ၊ [[:en:offshore oil|ကမ်းလွန်ရေနံ]]နှင့် [[သဘာဝဓာတ်ငွေ့]] တူးဖော်ထုတ်လုပ်ရေး၊ ပင်လယ်ပြင် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းစသည့် [[:en:blue economy|ပင်လယ်ရေကြောင်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်း]]များကို စောင့်ကြပ်ကာကွယ်ရန်နှင့် တရားမဝင်ကျူးကျော်လာမှုများကို ဥပဒေနှင့်အညီ တားဆီးကာကွယ်ရန် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="ft">{{cite news |title=မြန်မာကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းနိုင်ရန် စတင် လေ့လာ ဆောင်ရွက်နေ |url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%85%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%BA/ |work=Frontier Myanmar |date=5 September 2018 |language=mm-MM}}</ref> ပင်လယ်ပြင်အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန်၊ ပင်လယ်တွင်း ဒုက္ခသည်များကို ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရန်၊ ပင်လယ်တွင်း သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးအတွက် ရှေးရှုစောင့်ရွက်ရန်နှင့် မြန်မာ့ရေပိုင်နက်အတွင်းရှိ ရေပေါ်ရေအောက်လုပ်ငန်းများကို စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုရန် တာဝန်ယူရသည်။<ref>{{cite news|url=https://www.gnlm.com.mm/the-unique-role-of-the-myanmar-coast-guard/|title=The Unique Role of The Myanmar Coast Guard|work=The Global New Light of Myanmar|access-date=11 October 2021}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၁၇ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က [[မြန်မာနိုင်ငံကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့ဥပဒေ]]ကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။<ref>[https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=22461#SEC_0000.00:0004.00:0008.00:0000.00:0000.00:0000.00 မြန်မာနိုင်ငံကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့ဥပဒေ]{{Dead link|date=August 2025 }} (မြန်မာဥပဒေသတင်းအချက်အလက်စနစ်)</ref> == သမိုင်းကြောင်း == === နောက်ခံသမိုင်း === ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့ကို မဖွဲ့စည်းမီအချိန်ထိ မြန်မာနိုင်ငံသည် ကမ်းခြေစောင့်တပ်မရှိသော အာရှနိုင်ငံအနည်းငယ်တွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး၊<ref name=ft/> ပင်လယ်ပြင်လုံခြုံရေးကို ရေတပ်နှင့် ကမ်းခြေရဲတပ်ဖွဲ့တို့ကသာ တာဝန်ယူခဲ့ကြရာ ကိစ္စအဝဝကို လွှမ်းခြုံနိုင်ခြင်း မရှိသကဲ့သို့ တပ်မတော်အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်၏ စစ်ဆင်ရေးနှင့် သံတမန်ရေးကဏ္ဍများတွင် သက်ဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများ မရနိုင်ဘဲ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref name=i>{{cite news |last1=Htet Naing |first1=Zaw |title=ကမ်းခြေစောင့်တပ်ကို ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအောက်မှာ ဖွဲ့ရန်စီစဉ် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2019/03/13/186317.html |work=The Irrawaddy |date=13 March 2019}}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၄ ရက်တွင် [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ဒုတိယဝန်ကြီးက ပြည်သူ့လွှတ်တော်၌ မေးခွန်းများဖြေကြားစဉ် ကမ်းခြေစောင့်တပ် ဖွဲ့စည်းရန် စီစဉ်ထားရှိကြောင်း ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကမ်းခြေစောင့်တပ် ဖွဲ့စည်းရန် စီစဉ်နေ |url=https://myanmar.mmtimes.com/news/121331.html |work=The Myanmar Times |date=13 March 2019 |accessdate=15 October 2021 |archivedate=29 October 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211029112627/https://myanmar.mmtimes.com/news/121331.html }}</ref> [[ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ|ထိုစဉ်ကအရပ်သားအစိုးရ]]၏ စစ်ဘက်လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များကို အရပ်ဘက်သို့ပြောင်းလဲရေးမူများအရ [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] သို့မဟုတ် [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး]]၏ လက်အောက်တွင် ဖွဲ့စည်းထားရှိရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။<ref name=i/> သို့သော် [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]ကမူ "နိုင်ငံတော်၏ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းအားလုံးသည် တပ်မတော်၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် ရှိရမည်"ဟု ဆိုထားသဖြင့် ကြန့်ကြာမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|url= https://www.lowyinstitute.org/the-interpreter/new-coastguard-myanmar-looks-improve-maritime-security|title= New coastguard Myanmar looks improve maritime security|access-date=9 September 2019}}</ref> === ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခြင်း === [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]ဦးဆောင်သည့် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]အစိုးရက ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် စတင်အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သော<ref name="ir">{{cite news |title=Myanmar Junta Launches New Coastguard |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-launches-new-coastguard.html |work=The Irrawaddy |date=7 October 2021}}</ref> ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၆ ရက်တွင်<ref name=":0">{{cite news |title=ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့သစ်ဖွင့်ပွဲ စစ်ကောင်စီအကြီးအကဲတက်ရောက် |url=https://burmese.voanews.com/a/new-myanmar-coast-guard-formed/6260204.html |work=VOA Burmese |language=my}}</ref> [[သန်လျင်မြို့|သန်လျင်]]ရှိ သီလဝါဆိပ်ကမ်း၌<ref>{{cite news |title=စစ်ခေါင်းဆောင်သွားမည့် သန်လျင်တွင် ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်၊ စစ်သား ၂ ဦး သေ |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/8714 |work=Myanmar NOW |language=my}}</ref> တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]က တပ်တော်ဝင်အခမ်းအနား ပြုလုပ်ပြီး ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ကမ်းခြေစောင့်တပ် ဖွဲ့စည်းခြင်းနှင့် တပ်တော်ဝင် အခမ်းအနားကို သီလဝါ အမှတ် (၃) ဆိပ်ခံတံတား၌ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ကမ်းခြေစောင့်တပ်အား စစ်ရေယာဉ်လေးစင်း လွှဲပြောင်းပေးအပ် |url=https://news-eleven.com/article/217248 |work=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့သည် [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင်ရှိပြီး [[တပ်မတော် (ရေ)]]၊ ပြည်တွင်း အစိုးရဌာန၊ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ၊ အခြားအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရသည့်အပြင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါ်းဆောင်ရွက်မှုကိုပါ အလေးပေးဆောင်ရွက်ရသည်။ ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့၏ တာဝန်နှင့်လုပ်ပိုင်ခွင့်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အတွင်းပိုင်းရေပြင်မှစ၍ ပိုင်နက်ပင်လယ်အထိ တစ်ဆက်တည်းရှိသေ ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်ရှိ ကျွန်းပေါင်း တစ်ထောင်ခန့် အပါအဝင် ကမ်းရိုးတန်းအရှည် ၁၉၃၀ ကီလိုမီတာ၊ ရေပိုင်နက်ဧရိယာ ၂၃,၀၇၀ စတုရန်းကီလိုမီတာအတွင်း သက်ရောက်မှုရှိသည်။<ref name="ir">{{cite news|title=Myanmar Junta Launches New Coastguard|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-launches-new-coastguard.html|work=The Irrawaddy|date=7 October 2021}}</ref>၂၀၂၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့ ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် အား ထပ်မံဖွင့်လှစ်သည်။ === စစ်ဆင်ရေးဆောင်ရွက်မှု === ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှ  ၂၀၂၄  ခုနှစ်အထိ  သုံးနှစ်တာကာလအတွင်း “နောင်ရိုးစစ်ဆင်ရေး”အမည်ဖြင့်   ရေကြောင်းလုံခြုံရေးနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး တာဝန်များကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါစစ်ဆင်ရေးတွင် လိုင်စင်မဲ့ရေယာဉ် နှစ်စင်း၊ တရားမဝင်ရေယာဉ် သုံးစင်း၊ ခိုးဝင် ဘင်္ဂါလီလှေ တစ်စင်း၊ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်လာသည့် ရေယာဉ်တစ်စင်း၊ သစ်မှောင်ခိုလှေ နှစ်စင်း၊ ကုန်တင်(ကုန်မဲ့)လှေသုံးစင်းနှင့် ဆီအညစ်အကြေး စွန့်ပစ်သည့် ကွန်တိန်နာရေယာဉ်တစ်စင်းတို့အား ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေး အနေဖြင့် ရေဝင်တိမ်းစောင်း နစ်မြုပ်လျက်ရှိသည့်  ကျားပိုက်ငါးဖမ်းလှေမှ ရေလုပ်သား ၂၂ ဦး၊ ကြိုးပြတ်၍  ရေမျောနေသည့်  ကျားဖောင်ရေလုပ်သားသုံးဦးနှင့် ရေဝင်နစ်မြုပ်နေသည့် ဒေသခံချွန်းလှေမှ ရေလုပ်သား သုံးဦးတို့အား အသက်ဘေးမှ ကယ်ဆယ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.myawady.net.mm/node/57284|title=အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မည့် မြန်မာ့ကမ်းခြေစောင့် တပ်ဖွဲ့|work=MWD Webportal|access-date=၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄|date=၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄}}{{Dead link|date=November 2025 }}</ref> == ရေယာဉ်များ == မြန်မာနိုင်ငံကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့ ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် '''အမှတ်(၁)ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့ရေယာဉ်စု'''ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် *ကမ်းလွန်ကင်းလှည့်ရေယာဉ် ၁ စင်း (P-211) *အမြန်သွားကင်းလှည့်ရေယာဉ် ၇ စင်း (P-311 , P-312 , P-313 , P-314 , P-315 , P-316 , P-317) *ကမ်းခြေစောင့်ကင်းလှည့်‌ရေယာဉ် ၅ စင်း (P-411 , P-412 , P-413 , P-414 , P-415) *တွဲဆွဲရေယာဉ် ၁ စင်း (T-01) နှင့် *ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေး ကင်းလှည့်ရေယာဉ် ၄ စင်း<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-navy-coastal-guards-10062024114854.html|title=ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့ကို တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းဖို့ စစ်ခေါင်းဆောင်ပြော|work=RFA Burmese|access-date=၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄|date=၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ }}</ref> စုစုပေါင်း ၁၈ စင်းတို့ဖြင့် ပင်လယ်ပြင်တရား‌ဥပဒေစိုးမိုးရေး၊ လုံခြုံရေးနှင့် ရှာ‌ဖွေကယ်ဆယ် ‌ရေးတာဝန်များ ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ '''ကမ်းခြေစောင့် ကင်းလှည့်ရေယာဉ်များ''' {| class="wikitable" style="font-size:97%; width:90%" |- !အမျိုးအစား !width=120px|တည်ဆောက်သူ !နံပါတ်စဉ် !စတင်အသုံးပြုသောနှစ် !လက်နက်တပ်ဆင်ထားခြင်း !မှတ်ချက် |- | PGM 43 class || Marinette Marine, '''Wisconsin'''; last two by Peterson Builders, '''Sturgeon Bay, WI''', {{USA}} || P-411<br/> P-412 P-413 P-414 P-415 | ၁၉၅၉-၁၉၆၁ || || | |- |} '''အမြန်သွား ကင်းလှည့်ရေယာဉ်များ''' {| class="wikitable" style="font-size:97%; width:90%" |- !အမျိုးအစား !width=120px|တည်ဆောက်သူ !နံပါတ်စဉ် !စတင်အသုံးပြုသောနှစ် !လက်နက်တပ်ဆင်ထားခြင်း !မှတ်ချက် |- | 5 series class || ရေတပ် သင်္ဘောကျင်း {{flagicon|Burma}} || P-311<br />P-312<br />P-313 || ၂၀၁၃-၂၀၁၄ || || |- |48 m Fast Patrol Cutter |[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] |P-314 P-315 P-316 P-317 |၂၀၂၃-၂၀၂၄ | | |- |} == ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်များ == {| class="wikitable" ! rowspan="2" |စဉ် ! rowspan="2" |အမည် ! colspan="2" |ကာလ |- !မှ !ထိ |- |၁ |ဗိုလ်ချုပ် [[ကိုကိုကျော်]] |၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၁ |၂၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ |- |၂ |ဗိုလ်ချုပ် [[တက်လွင်ထွန်း]] |၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ |ယနေ့ထိ |} == ပြင်ပလင့်များ == * {{Official website|https://mcg.com.mm}} == ကိုးကား == {{reflist}} {{တပ်မတော်}} [[Category:ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့ များ]] [[Category:တပ်မတော်]] dt5i6ysbgkgkqjiri2n734kw9faviq2 3 243614 1056510 799679 2026-10-07T01:08:40Z Mfield 138184 [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:TheWxResearcher]] စာမျက်နှာကို [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:TheDetroitGeographer]] သို့ Mfieldက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ "[[Special:CentralAuth/TheWxResearcher|TheWxResearcher]]" ကို "[[Special:CentralAuth/TheDetroitGeographer|TheDetroitGeographer]]" သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း 790694 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Cyclonetracker7586 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၃:၁၃၊ ၁၄ မေ ၂၀၂၃ (UTC) qhgs2vuoh4li8zwx3r05h7adij6ma9o 3 246544 1056540 799907 2026-10-07T11:48:10Z EmausBot 5629 [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:TheDetroitGeographer]] သို့ ပြန်ညွှန်းနှစ်ထပ်ဖြစ်နေသည်ကို ပြင်နေသည် 1056540 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:TheDetroitGeographer]] bpq2wnyu4wd3xgidekd1eh98o3f0cje 3 246551 1056541 799680 2026-10-07T11:48:20Z EmausBot 5629 [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:TheDetroitGeographer]] သို့ ပြန်ညွှန်းနှစ်ထပ်ဖြစ်နေသည်ကို ပြင်နေသည် 1056541 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:TheDetroitGeographer]] bpq2wnyu4wd3xgidekd1eh98o3f0cje 0 252993 1056502 831226 2026-10-06T23:22:40Z Tmhtet 36402 /* ပဌမဈာန် မရကြောင်း တရား ၆ ပါး */ 1056502 wikitext text/x-wiki {{ဗုဒ္ဓဘာသာ}} ကာမတို့မှ ကင်းဆိတ်၍သာလျှင်, အကုသိုလ်တရားတို့မှ ကင်းဆိတ်၍သာလျှင် ကြံစည်မှု ဝိတက်နှင့် တကွဖြစ်သော, သုံးသပ်မှု ဝိစာရနှင့် တကွဖြစ်သော နီဝရဏ ကင်းဆိတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်မှု ပီတိ, ချမ်းသာမှု သုခရှိသော ပထမဈာန်၊<ref> (ဒီ၊၃၊၁၈၅။) (မ၊၂၊၂၀၇။) (သံ၊၃၊၂၆၈။) (အဘိ၊ဝိ၊၂၇၄။) (အဘိ၊ဝိ၊၂၇၆။) (အဘိ၊ဝိ၊၃၅၆။) (ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၇၁။) (ဒီ၊မြန်၊၃။၂၀၆။) (မ၊မြန်၊၂။၂၁၉။) (သံ၊မြန်၊၃။၂၇၁။) (အဘိ၊ဝိ၊မြန်၊၂။၂၉၇။(အဘိ၊ဝိ၊၂၇၈-၂၇၉-၂၈၀။) (အဘိ၊ဝိ၊မြန်၊၂။၂၉၇။) (အဘိ၊ဝိ၊မြန်၊၂။၂၉၇။) (အဘိ၊ဝိ၊မြန်၊၂။၂၉၇။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> <ref>ပဌမဇ္ဈာ (ဈာ)န(န) ပဌမ+ဈာန</ref> ရှေးဦး-အစ-ပထမ-ဖြစ်–ရအပ်-သော ဈာန်။ <ref>ပဌမဇ္ဈာနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ ဒုတိယံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇိ။ ဒီ၊၂၊၁၂၈။ ပဌမဉ္စ ဒေသနာက္ကမတော စေဝ ဥပ္ပတ္တိက္ကမတော စ အာဒိဘူတတ္တာ တံ ဈာနဉ္စ အာရမ္မဏူပနိဇ္ဈာနတော ပစ္စနီကဈာပနတော စာတိ ပဌမဇ္ဈာနံ၊ ဝိတက္ကာဒိပဉ္စကံ။ ဝိဘာဝိနီ၊ ၉၂။ (ပဋိသံ၊၃၁၊ ၉၂၊ ၃၆၄။ နေတ္တိ၊၈၃။ ပေဋကော။ ၁၉၂။ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၁၂-၇-၈-၉၊ ၁၂၃။ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၊ ၁၇။ ၂၃၃ ကင်္ခါ၊၁၀၃။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၀၀-၂၊ ၁၈၆၊ ၂၃၅၊ ၃၀၁၊ ၃၂၃၊ ၃၉၃။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၇၂။ မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၉၀။ မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၃၇။ မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၁၆။ သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၈၂၊ ၁၉၁။ ပ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၈၃၊ ၂၁၄။ သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၀၄-၇၊ ၁၁၉၊ ၁၂၉၊ ၁၆၂။ အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၄၊ ၃၂။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၃၂၊ ၃၅၄။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၈၀။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၀၈၊ ၂၁၃-၄-၅၊ ၂၂၁-၆၊ ၂၄၃-၄-၆-၇၊ ၂၇၂-၃။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၇၊ ၁၁၂၊ ၂၉၃၊ ၄၀၀။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၁။ ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၆၊ ၈၂၊ ၉၃-၆၊ ၁၀၄။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၁၃၅၊ ၂၅၇၊ ၂၆၇။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၃၀၅၊ ၃၃၈၊ ၃၄၆-၇။ ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၁၃၇၊ ၁၄၀။ သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၀၈။ ထေရီ၊ဋ္ဌ၊၂၇၉။ အပ၊ဋ္ဌ၊၁၊၇၀၊ ၁၇၃၊ ၂၄၅။ ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၆၃။ မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၃၀၊ ၁၁၆-၇၊ ၁၇၆၊ ၂၇၂။ စူဠနိ၊ဋ္ဌ၊၄၃၊ ၁၃၃။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၈။ ဝဇိရ၊၁၄၅၊ ၁၅၁။ သာရတ္ထ၊၁၊၁၃။ သာရတ္ထ၊၂၊၄၃၊ ၁၉၄၊ ၂၃၂၊ ၂၈၉။ သာရတ္ထ၃။ ၃၉၉။ C ဝိမတိ၊၁၊၇၁၊ ၁၂၉။ ကင်္ခါ၊ဋီ၊သစ်၊၁၆၃။ ဒီ၊ဋီ၊၁၊၅၉၊ ၁၀၃-၄၊ ၂၆၂၊ ၃၃၄၊ ၃၄၃၊ ၃၆၇၊ ၃၈၀။ သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၄၉၊ ၂၂၂၊ ၃၀၇၊ ၄၁၆၊ ၄၅၂။ သီ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၃၂၅၊ ၃၃၉။ ဒီ၊ဋီ၊၂၊၃၄၆။ ဒီ၊ဋီ၊၃၊၂၃၁၊ ၂၅၀။ မ၊ဋီ၊၂၊၂၄၊ ၄၀၊ ၆၈၊ ၁၆၂၊ ၁၇၉၊ ၁၉၁။ မ၊ဋီ၊၃၊၄၆၊ ၁၃၀။ သံ၊ဋီ၊၂၊၁၆၈။ အံ၊ဋီ၊၁၊၈၃၊ ၁၂၈၊ ၂၁၅၊ ၂၄၅-၈။ အံ၊ဋီ၊၂၊၂၁၂။ အံ၊ဋီ၊၃၊၇၄၊ ၁၀၁။ မူလဋီ၊၁၊၄၅-၇၊ ၁၀၂-၄။ မူလဋီ၊၃၊၁၄၀။ အနုဋီ၊၁၊၉၈၊ ၁၁၀၊ ၁၂၃၊ ၁၄၀၊ ၁၅၃။ အနုဋီ၊၂၊၄၉။ ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၁၊၁၄၊ ၄၉၁၁၃-၅၊ ၁၄၅၊ ၁၆၇၊ ၁၈၀-၁-၂-၄၊ ၁၉၂၊ ၂၀၃၊ ၂၁၆-၇၊ ၃၆၃၊ ၄၀၉။ ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၂၊၁၂။ နေတ္တိ၊ဋီ၊၁၁၆။)</ref> ==အာနာပါန ပထမဈာန်သို့== [[ဈာန်|ဈာန်]]သို့ ကူးလိုသော ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သည် ဘဝင်မနောအကြည်ဓာတ် = [[မနောဒွါရ]]<ref> ဘဝင်မနောအကြည်ဓာတ် = မနောဒွါရ အကြောင်းကို စာမျက်နှာ (၁၉၃ ..စသည်) တွင် ကြည့်ပါ။</ref>ကို သိမ်းဆည်းတတ်ဖို့ သိမ်းဆည်းထားပြီးဖြစ်ဖို့ ဉာဏ်ဖြင့် ပိုင်းခြားယူပြီးဖြစ်ဖို့ လိုအပ်ပေသည်။ [[အနုပဒသုတ်|အနုပဒသုတ္တန်]]<ref> (မ၊၃၊၇၅-၇၉၊၊)</ref>၌ [[သာရိပုတ္တရာထေရ်|အရှင်သာရိပုတ္တရာ]] ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးသည် ဈာန်အင်္ဂါတို့နှင့်တကွသော ဈာနဓမ္မ အမည်ရသော ဈာန်နာမ်တရားစုတို့ကို တစ်လုံးစီ တစ်လုံးစီ ဉာဏ်ဖြင့် ပိုင်းခြားယူနိုင်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း, ထင်ထင်ရှားရှား သိတော်မူကြောင်းကိုလည်းကောင်း, ယင်းတရားတို့၏ ဖြစ်မှု တည်မှု ပျက်မှုကို ထင်ထင်ရှားရှား သိလျက် ဝိပဿနာ ရှုပွားသုံးသပ်နိုင်ကြောင်းကို လည်းကောင်း ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင်က ဝန်ခံလျက် ဟောကြားထားတော်မူ၏၊ ထိုကဲ့သို့ ရှုနိုင်ရခြင်း၏ အကြောင်း ကိုလည်း [[အဋ္ဌကထာ]]ဆရာတော်<ref>(မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၆၀။)</ref>က ဝတ္ထာရမ္မဏာနံ ပရိဂ္ဂဟိတတာယ – ဝတ္ထု (= ဒွါရ ) နှင့် အာရုံကို ပူးတွဲ သိမ်းဆည်းလျက် ယင်းဈာန်နာမ်တရားတို့ကို [[ဝိပဿနာ]]ရှုပွားခြင်းကြောင့် ထိုကဲ့သို့ ရှုနိုင်ကြောင်းကို ရှင်းပြထား၏၊<ref name="တစ်ကြောင်းတည်းသောလမ်း">{{cite book |title= နိဗ္ဗာန်သို့ သွားရာ တစ်ကြောင်းတည်းသောလမ်း |author= [[ဖားအောက်တောရဆရာတော်]] |date= |pages= }}</ref> ==ဝတ္ထု (= ဒွါရ ) နှင့် အာရုံကို ပူးတွဲ သိမ်းဆည်းပါ== ပညာအရာတွင် ထိပ်တန်းဧတဒဂ် ဘွဲ့ထူးကြီးကို ဆင်မြန်းသွားတော်မူသော အရှင်သာရိပုတ္တရာ ကိုယ်တော်မြတ်ကြီး ကိုယ်တိုင် ရိုသေစွာ ဦးထိပ်ရွက်ပန်ဆင်လျက် လိုက်နာပြုကျင့်သွားတော်မူသော ဤရှေးထုံးဟောင်း ဥပဒေသကြီးကား ဈာန်အင်္ဂါတို့ကိုလည်းကောင်း, ဈာန်အင်္ဂါနှင့်တကွသော ဈာန်နာမ်တရားစုတို့ကိုလည်းကောင်း သိမ်းဆည်းလိုသော = ဉာဏ်ဖြင့် ပိုင်းခြားယူလိုသော ဝိပဿနာလည်း ရှုပွားသုံးသပ်လိုသော ယောဂီသူတော်ကောင်း အတွက် တန်ဖိုး မဖြတ်နိုင်သော ရိုသေစွာ ဦးထိပ်ရွက် ပန်ဆင်၍ လိုက်နာ ပြုကျင့်သင့် ပြုကျင့်ထိုက်သော ရှေးထုံးဟောင်းကြီး တစ်ခုပင် ဖြစ်ပေသည်။<ref name="တစ်ကြောင်းတည်းသောလမ်း"/> ==ဈာန်သမာဓိ== ယောဂီသူတော်ကောင်းသည် အလွန်ကြည်လင်တောက်ပနေသော အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်အာရုံ၌ ဘာဝနာစိတ်ကို တစ်နာရီ နှစ်နာရီ စသည်ဖြင့် ငြိမ်ဝပ်စွာကပ်၍ တည်နေအောင် သမာဓိကို ထူထောင်နိုင်သောအခါ ယင်းအာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်သည်လည်း အထူးကြည်လင်တောက်ပလာသောအခါ ယင်းအာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ် အာရုံအတွင်းသို့ ဘာဝနာစိတ်သည် နစ်မြုပ်သွားကာ ငြိမ်ဝပ်စွာ ကပ်ပြီး တည်ရှိနေလိမ့်မည်။ ယင်းကဲ့သို့ နစ်မြုပ်နေသော သမာဓိကို ဈာန်သမာဓိဟု ခေါ်ဆို၏၊ ယင်းဈာန်သမာဓိကို ခိုင်ခံ့အောင် အချိန်ကြာမြင့်စွာ တည်တံ့အောင် ဆက်လက် ကြိုးပမ်းပါ။<ref name="တစ်ကြောင်းတည်းသောလမ်း"/> ==ဈာန်အင်္ဂါတို့ကို ဆင်ခြင်ခြင်း== ထိုင်တိုင်းထိုင်တိုင်း ထိုကဲ့သို့ နစ်မြုပ်နေသော သမာဓိကို (၂)နာရီ (၃)နာရီခန့် တည်တံ့အောင် ထူထောင်နိုင်ပါက သုံးလေးရက်ခန့် ကြာသောအခါ ဈာန်အင်္ဂါတို့ကို သိမ်းဆည်းလိုက သိမ်းဆည်းနိုင်ပြီ ဖြစ်ပေသည်။ ဈာန်အင်္ဂါတို့ကို သိမ်းဆည်းလိုသောအခါ ဘဝင်မနောအကြည်၏တည်ရာ နှလုံးအိမ်အတွင်း ဟဒယဝတ္ထုရှိရာဘက်သို့ လှမ်းအာရုံ ယူကြည့်ပါ။ ကြိမ်ဖန်များစွာ လေ့ကျင့်ပါက [[ဟဒယဝတ္ထု]]ကို မှီဖြစ်နေသော ဘဝင်မနောအကြည် = မနောဒွါရကို လည်းကောင်း, ယင်းမနောဒွါရတွင် ထင်နေသော အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်ကိုလည်းကောင်း လွယ်ကူစွာ သိမ်းဆည်းနိုင် မည် ဖြစ်ပေသည်။ ထိုနောင် သမာဓိကို အရှိန်မြင့်မားသည်ထက် မြင့်မားအောင် ထူထောင်၍ ယင်းဘဝင်မနောဒွါရနှင့် ယင်းအာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်ကို ပူးတွဲ သိမ်းဆည်းလျက် ဈာန်အင်္ဂါတို့ကို ဆင်ခြင်ကြည့်ပါ။ ယင်းဘဝင်မနောဒွါရတွင် ယင်းအာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်အာရုံက ရှေးရှုထင်ခြင်းသို့ ရောက်သောအခါ = ရှေးရှုကျရောက်လာသောအခါ ယင်းအာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်အာရုံကို အာရုံပြုနေသော အာရုံမူနေသော ဈာန်အင်္ဂါတို့ကို ကြိမ်ဖန်များစွာ ဆင်ခြင်လိုက်ပါက တဖြည်းဖြည်း လွယ်ကူစွာပင် သိမ်းဆည်းနိုင်ပေလိမ့်မည်။ ရှေးဦးစွာ ဈာန်အင်္ဂါတို့ကို တစ်လုံးစီ ထင်ထင်ရှားရှား သိအောင် သိမ်းဆည်းပါ။ ထို့နောင် ဈာန်အင်္ဂါ (၅)ပါးလုံးကို ပြိုင်တူလိုလို ဉာဏ်၌ ထင်လာအောင် သိမ်းဆည်းပါ။<ref name="တစ်ကြောင်းတည်းသောလမ်း"/> ==ဝင်စားမှု များပါစေ - ဆင်ခြင်မှု နည်းပါစေ== ထိုအာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်အာရုံ၌ ရောက်အပ် ရအပ်သော ပထမဈာန်ရှိသော ပထမဈာန်ကို ရသစ်စဖြစ်သော အာဒိကမ္မိကပုဂ္ဂိုလ်သည် ဈာန်ဝင်စားမှု များပါစေ၊ ဈာန်အင်္ဂါကို ဆင်ခြင်မှု မများပါစေနှင့်။ အပြစ်ကား – ဈာန်အင်္ဂါကို ဆင်ခြင်ခြင်းများသောသူအား ဈာန်အင်္ဂါတို့သည် ရုန့်ရင်းကုန်သည်ဖြစ်၍ ထင်လာတတ်ကုန်၏၊ ဈာန်အင်္ဂါကို ဆင်ခြင်ခြင်းများသဖြင့် ဈာန်အင်္ဂါတို့၏ ထင်ထင်ရှားရှား ဖြစ်ပေါ်လာသောကြောင့် ဖြစ်၏၊ ပထမဈာန်ကို နိုင်နိုင်နင်းနင်း အဝါးဝစွာ ဝင်စားနိုင်မှု စွမ်းအားရှိသည်၏ အဖြစ်သို့ မရောက်စေအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဈာန်အင်္ဂါတို့သည် အားမရှိကုန်သည် ဖြစ်၍ ထင်လာကုန်၏၊ ထိုသို့ ထင်လာလတ်သော် ထိုယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်အား ထိုဈာန်အင်္ဂါတို့သည် ရုန့်ရင်းအားနည်းသောအားဖြင့် ထင်လာသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အာနာပါနဿတိသမာဓိဘာဝနာဖြင့် အထက် ဒုတိယဈာန်သို့ တက်ခြင်းငှာ အကြောင်းတရား၏အဖြစ်သို့ မရောက်နိုင်ကုန်။ ထိုယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သည် ပထမဈာန်ကို ဝင်စားမှုများခြင်းဖြင့် နိုင်နိုင်နင်းနင်း အဝါးဝစွာ မပွားစေအပ် မလေ့လာအပ်သည်ရှိသော် အထက် ဒုတိယဈာန်ကို ရစိမ့်သောငှာ အားထုတ်ပါသော်လည်း ရောက်အပ် ရအပ်ပြီးသော ပထမဈာန်မှလည်း ဆုတ်ယုတ်တတ်၏ လျှောကျတတ်၏၊ [[ဒုတိယဈာန်]]သို့ ရောက်ရှိ ခြင်းငှာလည်း မစွမ်းနိုင် ရှိတတ်၏၊<ref>(ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၁၄၈။ မဟာဋီ၊၁၊၁၇၈။)</ref><ref name="တစ်ကြောင်းတည်းသောလမ်း"/> ==ဈာန်အင်္ဂါ (၅) ပါး== * ၁။ [[ဝိတက်]] = အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးခြင်းသဘော။ * ၂။ [[ဝိစာရ]] = အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်အာရုံကို ထပ်ကာထပ်ကာ သုံးသပ်ဆင်ခြင်ခြင်းသဘော။ * ၃။ [[ပီတိ]] = အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်အာရုံကို နှစ်သက်ခြင်းသဘော။ * ၄။ [[သုခ]] = အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်အာရုံ၏ အရသာကို ချမ်းချမ်းသာသာ ခံစားခြင်းသဘော။ * ၅။ [[ဧကဂ္ဂတာ]] = အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်အာရုံ တစ်ခုတည်းပေါ်သို့ စိတ် ကျရောက်တည်ငြိမ်နေခြင်းသဘော။<ref name="တစ်ကြောင်းတည်းသောလမ်း"/> ==ဝသီဘော် (၅) တန်== * ၁။ '''အာဝဇ္ဇနဝသီ''' = ဈာန်ဝင်စား၍ ဈာန်အင်္ဂါများကို အလိုရှိတိုင်း ဆင်ခြင်နိုင်စွမ်းရှိခြင်း။ * ၂။ '''သမာပဇ္ဇနဝသီ''' = ဈာန်ကို အလိုရှိသလို အလိုရှိတိုင်း ဝင်စားနိုင်စွမ်းရှိခြင်း။ * ၃။ '''အဓိဋ္ဌာနဝသီ''' = ဈာန်ကို (၁-နာရီ ၂-နာရီ စသည်ဖြင့်) အလိုရှိသလောက် အချိန်ကာလကို ပိုင်းခြား၍ အဓိဋ္ဌာန်၍ ဝင်စားနိုင်စွမ်းရှိခြင်း။ * ၄။ '''ဝုဋ္ဌာနဝသီ''' = ပိုင်းခြားထားသော အချိန်ကာလ စေ့သော် ဈာန်မှ ထနိုင်စွမ်းရှိခြင်း။ * ၅။ '''ပစ္စဝေက္ခဏာဝသီ''' = ဈာန်အင်္ဂါတို့ကို အလိုရှိသလို ဆင်ခြင်နိုင်စွမ်း ရှိခြင်း။<ref name="တစ်ကြောင်းတည်းသောလမ်း"/> ==အာဝဇ္ဇနဝသီ, ပစ္စဝေက္ခဏာဝသီတို့ ထူးခြားပုံ== ဈာန်အင်္ဂါကို အမြန်ဆုံး ဆင်ခြင်နိုင်သော မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၏ သတ္တိကို '''အာဝဇ္ဇနဝသီ''' ဟု ခေါ်ဆို၍ ဈာန်အင်္ဂါကိုပင် အမြန်ဆုံး ဆင်ခြင်နိုင်သော ပစ္စဝေက္ခဏာဇော၏ သတ္တိကို '''ပစ္စဝေက္ခဏာဝသီ''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းနှင့် ပစ္စဝေက္ခဏာဇောတို့ကား မနောဒွါရဝီထိ တစ်ဝီထိ၏ အတွင်း၌ စိတ္တက္ခဏ တစ်ခုပြီးတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သော တရားဓမ္မတို့သာ ဖြစ်ကြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဇောဝီထိစဉ် တစ်ခုအတွင်း၌ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း တစ်ကြိမ်၊ ပစ္စဝေက္ခဏာဇော ငါးကြိမ် သို့မဟုတ် ခုနစ်ကြိမ် စောတတ်၏၊<ref>(အကျယ်ကို ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၁၄၉-၁၅၀။ မဟာဋီ၊၁၊၁၇၈-၁၈၀- ကြည့်ပါ၊၊)</ref><ref name="တစ်ကြောင်းတည်းသောလမ်း"/> ==ဈာန်အင်္ဂါဆင်ခြင်ပုံ== ယောဂီသူတော်ကောင်းသည် ယင်း ဈာန်အင်္ဂါများကို ကျေပွန်စွာ နှုတ်တက်ရအောင် လေ့ကျင့်ပါ။ ထိုနောင် အထက်တွင် ရှင်းလင်းတင်ပြထားသည့်အတိုင်း ဈာန်အင်္ဂါတို့ကို ဆင်ခြင်ကြည့်ပါ။ ဈာန်ကို ဝင်စားလိုက်ပါ၊ ထိုနောင် ဈာန်မှထကာ ဈာန်အင်္ဂါ တစ်ခုကို သိမ်းဆည်းပါ။ တစ်ဖန် ဈာန်ကို ပြန်ဝင်စားပါ။ အခြား ဈာန်အင်္ဂါတစ်ခုကို ထပ်ပြီး သိမ်းဆည်းပါ။ ဤသို့လျှင် ဈာန်အင်္ဂါ တစ်လုံးစီကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် သိမ်းဆည်းနိုင်ပါက ဈာန်အင်္ဂါငါးပါးလုံးကို ဈာန်မှ ထတိုင်း သိမ်းဆည်းကြည့်ပါ၊ ပြိုင်တူမြင်အောင် လေ့ကျင့်ပါ။ ပထမဈာန်၏ ဈာန်အင်္ဂါ (၅)ပါးတို့သည် အထက်တွင် ရှင်းပြထားသည့်အတိုင်း ထင်ရှားလာသောအခါ ယင်းပထမဈာန်ကို အထက်ပါအတိုင်း ဝသီဘော် (၅)တန် နိုင်နင်းအောင် လေ့ကျင့်ပါ။<ref name="တစ်ကြောင်းတည်းသောလမ်း"/> ==ပထမဈာန်နှင့် ဆက်စပ်သည့် တရားများ== နီဝရဏတရားတို့ကို ပယ်ခွာဖျက်ဆီး ဖယ်ရှားသောအားဖြင့် ဆန့်ကျင်ဘက်တရားတို့မှ ထွက်မြောက်ကြောင်း ပထမဈာန်ကို '''ဝိက္ခမ္ဘနနိဿရဏ'''ဟု ခေါ်သည်။<ref> (သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၀၉။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> '''တဒင်္ဂသန္တိ'''- ပထမဈာန် စသော ဂုဏ်အစိတ်, အဖို့ဖြင့် '''နီဝရဏစသော ကျေးဇူးမဲ့အစိတ်, အဖို့တို့မှ ငြိမ်းအေးခြင်း'''၊<ref>(မဟာနိ၊၅၇။) (သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၇၁။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref>ဟူ၏ အသံသည် ပထမဈာန်၏ '''ဆူးငြောင့်'''ဖြစ်ခြင်း<ref> (အံ၊၃၊၃၆၃။) (အံ၊မြန်၊၃။၃၆၁။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref>ဟု ဆိုသည်။ '''စရဏတရား''' ၁၅-ပါး၌ ပထမဈာန် ပါဝင်သည်။<ref> (မ၊၂၊၂၁။) (ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၈၈။) (စရိယာ၊ဋ္ဌ၊၂၉၃။) (စူဠနိ၊ဋ္ဌ၊၃၄။) (ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၁၉၆။) (ဒီ၊ဋီ၊၁၊၈၄။) (အံ၊ဋီ၊၂၊၃၅၁။) (မ၊မြန်၊၂။၂၄။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> အတ္တသည် ပထမဈာန်သို့ ရောက်၍ မျက်မှောက် လောကီနိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်သည်ဟု ယူသော အယူသည် '''ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနဝါဒ''' ၅ မျိုး၌ ပါဝင်သည်။<ref>(ဒီ၊၁၊၃၃၊၃၄။) (ဒီ၊မြန်၊၁။၃၉။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> '''ရဟန်းပြုရခြင်း၏ မျက်မှောက်ဘဝ ရကျိုး''' ၁၄ မျိုးတွင် သီလ, သမာဓိ, ပညာ, ဣန္ဒြေ စသော တရားတို့ကို ပွားများသဖြင့် ပထမဈာန်ကို ရခြင်းပါဝင်သည်။<ref>(ဒီ၊၁၊၅၆။) (ဒီ၊မြန်၊၁။၆၇။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> နာနတ္တကာယာ ဧကတ္တသညီဟူသည် ပထမဈာန်ရဗြဟ္မာတို့ကဲ့သို့ '''အထူးထူးသော ခန္ဓာကိုယ်ရှိ၍ တူသော ပဋိသန္ဓေသညာ'''ရှိသော သတ္တဝါ၊<ref> (ဒီ၊၂၊၅၈။) (ဒီ၊၃၊၂၀၉။) (ဒီ၊၃၊၂၄၁။) (စူဠနိ၊၁၆၇။) (ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၀၃။) (သာရတ္ထ၊ဋီ၊၁၊၂၄၃။) (ဒီ၊မြန်၊၂။၆၈။) (ဒီ၊မြန်၊၃။၂၃၂-၂၃၃။) (ဒီ၊မြန်၊၃။၂၆၄။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> မိမိသည် သီလ စသည်နှင့် ပြည့်စုံပြီး ပထမဈာန်ကို ရသည်ဖြစ်၍ တပည့်တို့အားလည်း သီလ စသည်နှင့် ပြည့်စေလျက် ပထမဈာန်တရားထူးကို ရစေနိုင်သော ဆရာသည် '''အပြစ်မတင်ထိုက်သော ဆရာ'''ဖြစ်သည်။<ref>(ဒီ၊၁၊၂၂၀။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> '''အာယောဂပတ်''' (ထိုင်သောအခါ ထောင်နေသော ဒူးနှစ်ဘက်ကို ကိုယ်နှင့် ရစ်သိုင်းပတ်ဖွဲ့ကြောင်း အဝတ်) '''လှူရကျိုး''' ၅ ပါးတွင် ပထမဈာန် သမာဓိ စသည်တို့၌ တုန်လှုပ်မှု မရှိခြင်းနှင့် ပထမဈာန်သမာဓိ စသည်တို့၌ ဝသီဘော်ရှိသူ ဖြစ်ခြင်းအကျိုးလည်းပါဝင်သည်။<ref>(အပ၊၁၊၃၆၅။) (အပ၊မြန်၊၁။၃၇၄။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> ဥပစာရဈာန်နှင့်တကွ အပ္ပနာပထမဈာန်သည် နေက္ခမ္မတရား ၅-ပါး၌ ပါဝင်သည်။<ref>(ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၃၃၀။) (အံ၊ဋီ၊၂၊၄၆။) (ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၁၊၁၄၅။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> ==ပဌမဈာန် မရကြောင်း တရား ၆ ပါး== * ၁။ ကာမဂုဏ်၌ ဖြစ်သော အလို ကာမစ္ဆန္ဒကို မပယ်ခြင်း၊၊ * ၂။ ပျက်စီးစေလိုမှု ဗျာပါဒကို မပယ်ခြင်း၊ * ၃။ လေးလံထိုင်းမှိုင်းမှု ထိနမိဒ္ဓကို မပယ်ခြင်း၊ * ၄။ ပျံ့လွင့်မှု နောင်တပူပန်မှု ဥဒ္ဓစ္စ ကုက္ကုစ္စကို မပယ်ခြင်း၊ * ၅။ မဝေခွဲနိုင်မှု ဝိစိကိစ္ဆာကို မပယ်ခြင်း၊ * ၆။ ကာမဂုဏ်တို့၌ အပြစ်ကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မမြင်ခြင်း။ <ref>(အံ၊၂၊၃၇၃။) (အံ၊မြန်၊၂။၄၇၀-၄၇၁။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> ==ပဌမဈာန် လက္ခဏာ ၁၀ ပါး== * ၁။ စိတ်ကို ထက်ဝန်းကျင်မှ နှောင်ဖွဲ့တတ်သော နီဝရဏတရားတို့မှ ဈာန်စိတ်၏ စင်ကြယ်ခြင်း၊ * ၂။ အလယ်အလတ်ဖြစ်သော သမာဓိနိမိတ်ကို ရခြင်း (သမာဓိ နိမိတ်သို့ ရောက်ခြင်း။)၊ * ၃။ ထိုသမာဓိနိမိတ်၌ ဈာန်စိတ် ပြေးဝင်နေခြင်း၊ * ၄။ စင်ကြယ် ပြီးသော ဈာန်စိတ်ကို ဗျာပါရမပြု လျစ်လျူရှုခြင်း၊ * ၅။ သမာဓိရပြီးသော ဈာန်စိတ်ကို လျစ်လျူ ရှုခြင်း၊ * ၆။ ကိလေသာတို့နှင့် မရောသည့်အတွက် တစ်ပါးတည်းအဖြစ်ဖြင့် တည်နေသော ဈာန်စိတ်ကို လျစ်လျူရှုခြင်း၊ * ၇။ ထိုဈာန်စိတ်၌ ဖြစ်ကုန်သော သမာဓိ, ပညာဟု ဆိုအပ်သော ယုဂနဒ္ဓတရားတို့ကို တစ်ပါးသည် တစ်ပါးကို မကျော်လွန်စေခြင်းအားဖြင့် ကောင်းစွာ ရွှင်လန်း စေခြင်း ဖြူစင်စေခြင်း၊ * ၈။ သဒ္ဓါစသော ဣန္ဒြေတို့ကို ဝိမုတ္တိရသတစ်ခုတည်း အဖြစ်ဖြင့် ရွှင်လန်း ဖြူစင်စေခြင်း၊ * ၉။ ထိုဧကရသသဘောရှိသော ဣန္ဒြေတို့အားလျော်သော ဝီရိယကို ဆောင်ရွက် သည်၏ အဖြစ်အားဖြင့် ကောင်းစွာ ရွှင်လန်းစေခြင်း၊ * ၁၀။ ဈာန်စိတ်၌ ဖြစ်သော သမာဓိ ပညာ စသော တရားတို့ကို အဖန်ဖန် ဖြစ်စေသောအားဖြင့် ကောင်းစွာ ရွှင်လန်းစေခြင်း ဖြူစင်စေခြင်း။ <ref>(ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> ==ပဌမဈာန်၌ ရှိသော တရား ၁၆ ပါး== * ၁။ ကြံခြင်း ဝိတက်၊ * ၂။ ဆင်ခြင်ခြင်း ဝိစာရ၊ * ၃။ နှစ်သက်ခြင်း ပီတိ၊ * ၄။ ချမ်းသာခြင်း သုခ၊ * ၅။ စိတ်တည်ငြိမ်ခြင်း ဧကဂ္ဂတာ၊ * ၆။ တွေ့ထိခြင်း ဖဿ၊ * ၇။ ခံစားခြင်း ဝေဒနာ၊ * ၈။ မှတ်ခြင်း သညာ၊ * ၉။ စေ့ဆော်ခြင်း စေတနာ၊ * ၁၀။ စိတ်၊ * ၁၁။ အလို ဆန္ဒ၊ * ၁၂။ ဆုံးဖြတ်ခြင်း အဓိမောက္ခ၊ * ၁၃။ လုံ့လပြုခြင်း ဝီရိယ၊ * ၁၄။ အမှတ်ရခြင်း သတိ၊ * ၁၅။ လျစ်လျူရှုခြင်း ဥပေက္ခာ၊ * ၁၆။ နှလုံးသွင်းခြင်း မနသိကာရ။ <ref>(မ၊၃၊၇၅။) (မ၊မြန်၊၃။၇၉။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> ==ပထမဈာန်ရပုဂ္ဂိုလ်== ပထမဈာန်ရသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် ပထမဈာန်၌ သာယာ နှစ်သက်လျက် သေလွန်သောအခါ ပထမဈာန်ဗြဟ္မာ့ဘုံသို့ ရောက်ပြီး ထိုပထမဈာန်ဗြဟ္မာတို့၏ သက်တမ်း ကုန်ဆုံးသဖြင့် တစ်ဖန် ငရဲ တိရစ္ဆာန်[[ပြိတ္တာ]]ဘုံသို့ ကပ်ရောက်ရသော [[ပုထုဇဉ်]]ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် ထိုပထမဈာန်ဗြဟ္မာ့ဘုံ၌ပင် ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသော ဘုရားရှင်၏ တပည့် [[အရိယာ]]သာဝက ပုဂ္ဂိုလ်၊ ပထမဈာန်ရသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ထိုပထမဈာန်၌ ခန္ဓာငါးပါးတို့ကို အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တ စသည်ဖြင့် ရှုလျက် သေလွန်သောအခါ သုဒ္ဓါဝါသ ဗြဟ္မာ့ဘုံသို့ ရောက်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်၊<ref> (အံ၊၁၊၄၄၁။) (အံ၊၁၊၄၄၃။) (အံ၊၁၊၄၄၅။) (အံ၊မြန်၊၁။၄၅၃-၄၅၄-၄၅၅) (အံ၊မြန်၊၁။၄၅၃- ၄၅၄-၄၅၅) (အံ၊မြန်၊၁။၄၅၃-၄၅၄-၄၅၅)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> ==ပထမဈာန် ဗြဟ္မာဘုံ== ပထမဈာန်ရသော ဗြဟ္မာတို့၏ နေရာဘုံ။ (ယင်းသည်-ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာဘုံ, ဗြဟ္မပုရောဟိတာဘုံ, မဟာဗြဟ္မာဘုံ ဟူ၍ ၃-ဘုံရှိသည်၊ ကောင်းကင် တစ်ပြင်တည်း၌ တည်နေကြသည်။ <ref>အဘိ၊ဝိ၊၄၃၉။)ဣမေ တယောပိ ဇနာ ပဌမဇ္ဈာနဘူမိယံ ဧကတလေ ဝသန္တိ။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၅၀၃။ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာ, ဗြဟ္မပုရောဟိတာ, မဟာဗြဟ္မာ စေတိ ပဌမဇ္ဈာနဘူမိ။ သင်္ဂဟ၊၇၃။ (သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၈၂၊ ၁၉၁။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၁၈။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၄၆။ ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၃၅။ ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၇၂။ ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ။၁၄။ သာရတ္ထ၊၃။၁၅၅။ ဂိမတိ၊၁။ ၅၃။ ဝိမတိ၊၂။၈၇။ ဒီ၊ဋီ၊၁၊၁၅၆။ သီ၊ဋီ၊သစ်၊ ၁။၄၁၆။ ဒီ၊ဋီ၊၃၊၂၀၈။ မ၊ဋီ၊၂။၉။ အံ၊ဋီ၊၃။ ၁၈၃။ အနုဋီ၊၂။၂၂၈။)</ref> === ကိုးကား === {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ]] [[ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ]] [[ကဏ္ဍ:သင်္သကရိုက်ဝေါဟာရများ]] [[Category:ဝိပဿနာ]] 4si7o3j0f05s7kcb8d7mhvetdszzhlw 1056509 1056502 2026-10-06T23:41:56Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1056509 wikitext text/x-wiki {{ဗုဒ္ဓဘာသာ}} ကာမတို့မှ ကင်းဆိတ်၍သာလျှင်, အကုသိုလ်တရားတို့မှ ကင်းဆိတ်၍သာလျှင် ကြံစည်မှု ဝိတက်နှင့် တကွဖြစ်သော, သုံးသပ်မှု ဝိစာရနှင့် တကွဖြစ်သော နီဝရဏ ကင်းဆိတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော နှစ်သိမ့်မှု ပီတိ, ချမ်းသာမှု သုခရှိသော ပထမဈာန်၊<ref> (ဒီ၊၃၊၁၈၅။) (မ၊၂၊၂၀၇။) (သံ၊၃၊၂၆၈။) (အဘိ၊ဝိ၊၂၇၄။) (အဘိ၊ဝိ၊၂၇၆။) (အဘိ၊ဝိ၊၃၅၆။) (ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၇၁။) (ဒီ၊မြန်၊၃။၂၀၆။) (မ၊မြန်၊၂။၂၁၉။) (သံ၊မြန်၊၃။၂၇၁။) (အဘိ၊ဝိ၊မြန်၊၂။၂၉၇။(အဘိ၊ဝိ၊၂၇၈-၂၇၉-၂၈၀။) (အဘိ၊ဝိ၊မြန်၊၂။၂၉၇။) (အဘိ၊ဝိ၊မြန်၊၂။၂၉၇။) (အဘိ၊ဝိ၊မြန်၊၂။၂၉၇။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> <ref>ပဌမဇ္ဈာ (ဈာ)န(န) ပဌမ+ဈာန</ref> ရှေးဦး-အစ-ပထမ-ဖြစ်–ရအပ်-သော ဈာန်။ <ref>ပဌမဇ္ဈာနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ ဒုတိယံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇိ။ ဒီ၊၂၊၁၂၈။ ပဌမဉ္စ ဒေသနာက္ကမတော စေဝ ဥပ္ပတ္တိက္ကမတော စ အာဒိဘူတတ္တာ တံ ဈာနဉ္စ အာရမ္မဏူပနိဇ္ဈာနတော ပစ္စနီကဈာပနတော စာတိ ပဌမဇ္ဈာနံ၊ ဝိတက္ကာဒိပဉ္စကံ။ ဝိဘာဝိနီ၊ ၉၂။ (ပဋိသံ၊၃၁၊ ၉၂၊ ၃၆၄။ နေတ္တိ၊၈၃။ ပေဋကော။ ၁၉၂။ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၁၂-၇-၈-၉၊ ၁၂၃။ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၊ ၁၇။ ၂၃၃ ကင်္ခါ၊၁၀၃။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၀၀-၂၊ ၁၈၆၊ ၂၃၅၊ ၃၀၁၊ ၃၂၃၊ ၃၉၃။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၇၂။ မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၉၀။ မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၃၇။ မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၁၆။ သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၈၂၊ ၁၉၁။ ပ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၈၃၊ ၂၁၄။ သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၀၄-၇၊ ၁၁၉၊ ၁၂၉၊ ၁၆၂။ အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၄၊ ၃၂။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၃၂၊ ၃၅၄။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၈၀။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၀၈၊ ၂၁၃-၄-၅၊ ၂၂၁-၆၊ ၂၄၃-၄-၆-၇၊ ၂၇၂-၃။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၇၊ ၁၁၂၊ ၂၉၃၊ ၄၀၀။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၁။ ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၆၊ ၈၂၊ ၉၃-၆၊ ၁၀၄။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၁၃၅၊ ၂၅၇၊ ၂၆၇။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၃၀၅၊ ၃၃၈၊ ၃၄၆-၇။ ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၁၃၇၊ ၁၄၀။ သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၀၈။ ထေရီ၊ဋ္ဌ၊၂၇၉။ အပ၊ဋ္ဌ၊၁၊၇၀၊ ၁၇၃၊ ၂၄၅။ ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၆၃။ မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၃၀၊ ၁၁၆-၇၊ ၁၇၆၊ ၂၇၂။ စူဠနိ၊ဋ္ဌ၊၄၃၊ ၁၃၃။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၈။ ဝဇိရ၊၁၄၅၊ ၁၅၁။ သာရတ္ထ၊၁၊၁၃။ သာရတ္ထ၊၂၊၄၃၊ ၁၉၄၊ ၂၃၂၊ ၂၈၉။ သာရတ္ထ၃။ ၃၉၉။ C ဝိမတိ၊၁၊၇၁၊ ၁၂၉။ ကင်္ခါ၊ဋီ၊သစ်၊၁၆၃။ ဒီ၊ဋီ၊၁၊၅၉၊ ၁၀၃-၄၊ ၂၆၂၊ ၃၃၄၊ ၃၄၃၊ ၃၆၇၊ ၃၈၀။ သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၄၉၊ ၂၂၂၊ ၃၀၇၊ ၄၁၆၊ ၄၅၂။ သီ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၃၂၅၊ ၃၃၉။ ဒီ၊ဋီ၊၂၊၃၄၆။ ဒီ၊ဋီ၊၃၊၂၃၁၊ ၂၅၀။ မ၊ဋီ၊၂၊၂၄၊ ၄၀၊ ၆၈၊ ၁၆၂၊ ၁၇၉၊ ၁၉၁။ မ၊ဋီ၊၃၊၄၆၊ ၁၃၀။ သံ၊ဋီ၊၂၊၁၆၈။ အံ၊ဋီ၊၁၊၈၃၊ ၁၂၈၊ ၂၁၅၊ ၂၄၅-၈။ အံ၊ဋီ၊၂၊၂၁၂။ အံ၊ဋီ၊၃၊၇၄၊ ၁၀၁။ မူလဋီ၊၁၊၄၅-၇၊ ၁၀၂-၄။ မူလဋီ၊၃၊၁၄၀။ အနုဋီ၊၁၊၉၈၊ ၁၁၀၊ ၁၂၃၊ ၁၄၀၊ ၁၅၃။ အနုဋီ၊၂၊၄၉။ ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၁၊၁၄၊ ၄၉၁၁၃-၅၊ ၁၄၅၊ ၁၆၇၊ ၁၈၀-၁-၂-၄၊ ၁၉၂၊ ၂၀၃၊ ၂၁၆-၇၊ ၃၆၃၊ ၄၀၉။ ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၂၊၁၂။ နေတ္တိ၊ဋီ၊၁၁၆။)</ref> ==အာနာပါန ပထမဈာန်သို့== [[ဈာန်|ဈာန်]]သို့ ကူးလိုသော ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သည် ဘဝင်မနောအကြည်ဓာတ် = [[မနောဒွါရ]]<ref> ဘဝင်မနောအကြည်ဓာတ် = မနောဒွါရ အကြောင်းကို စာမျက်နှာ (၁၉၃ ..စသည်) တွင် ကြည့်ပါ။</ref>ကို သိမ်းဆည်းတတ်ဖို့ သိမ်းဆည်းထားပြီးဖြစ်ဖို့ ဉာဏ်ဖြင့် ပိုင်းခြားယူပြီးဖြစ်ဖို့ လိုအပ်ပေသည်။ [[အနုပဒသုတ်|အနုပဒသုတ္တန်]]<ref> (မ၊၃၊၇၅-၇၉၊၊)</ref>၌ [[သာရိပုတ္တရာထေရ်|အရှင်သာရိပုတ္တရာ]] ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးသည် ဈာန်အင်္ဂါတို့နှင့်တကွသော ဈာနဓမ္မ အမည်ရသော ဈာန်နာမ်တရားစုတို့ကို တစ်လုံးစီ တစ်လုံးစီ ဉာဏ်ဖြင့် ပိုင်းခြားယူနိုင်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း, ထင်ထင်ရှားရှား သိတော်မူကြောင်းကိုလည်းကောင်း, ယင်းတရားတို့၏ ဖြစ်မှု တည်မှု ပျက်မှုကို ထင်ထင်ရှားရှား သိလျက် ဝိပဿနာ ရှုပွားသုံးသပ်နိုင်ကြောင်းကို လည်းကောင်း ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင်က ဝန်ခံလျက် ဟောကြားထားတော်မူ၏၊ ထိုကဲ့သို့ ရှုနိုင်ရခြင်း၏ အကြောင်း ကိုလည်း [[အဋ္ဌကထာ]]ဆရာတော်<ref>(မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၆၀။)</ref>က ဝတ္ထာရမ္မဏာနံ ပရိဂ္ဂဟိတတာယ – ဝတ္ထု (= ဒွါရ ) နှင့် အာရုံကို ပူးတွဲ သိမ်းဆည်းလျက် ယင်းဈာန်နာမ်တရားတို့ကို [[ဝိပဿနာ]]ရှုပွားခြင်းကြောင့် ထိုကဲ့သို့ ရှုနိုင်ကြောင်းကို ရှင်းပြထား၏၊<ref name="တစ်ကြောင်းတည်းသောလမ်း">{{cite book |title= နိဗ္ဗာန်သို့ သွားရာ တစ်ကြောင်းတည်းသောလမ်း |author= [[ဖားအောက်တောရဆရာတော်]] |date= |pages= }}</ref> ==ဝတ္ထု (= ဒွါရ ) နှင့် အာရုံကို ပူးတွဲ သိမ်းဆည်းပါ== ပညာအရာတွင် ထိပ်တန်းဧတဒဂ် ဘွဲ့ထူးကြီးကို ဆင်မြန်းသွားတော်မူသော အရှင်သာရိပုတ္တရာ ကိုယ်တော်မြတ်ကြီး ကိုယ်တိုင် ရိုသေစွာ ဦးထိပ်ရွက်ပန်ဆင်လျက် လိုက်နာပြုကျင့်သွားတော်မူသော ဤရှေးထုံးဟောင်း ဥပဒေသကြီးကား ဈာန်အင်္ဂါတို့ကိုလည်းကောင်း, ဈာန်အင်္ဂါနှင့်တကွသော ဈာန်နာမ်တရားစုတို့ကိုလည်းကောင်း သိမ်းဆည်းလိုသော = ဉာဏ်ဖြင့် ပိုင်းခြားယူလိုသော ဝိပဿနာလည်း ရှုပွားသုံးသပ်လိုသော ယောဂီသူတော်ကောင်း အတွက် တန်ဖိုး မဖြတ်နိုင်သော ရိုသေစွာ ဦးထိပ်ရွက် ပန်ဆင်၍ လိုက်နာ ပြုကျင့်သင့် ပြုကျင့်ထိုက်သော ရှေးထုံးဟောင်းကြီး တစ်ခုပင် ဖြစ်ပေသည်။<ref name="တစ်ကြောင်းတည်းသောလမ်း"/> ==ဈာန်သမာဓိ== ယောဂီသူတော်ကောင်းသည် အလွန်ကြည်လင်တောက်ပနေသော အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်အာရုံ၌ ဘာဝနာစိတ်ကို တစ်နာရီ နှစ်နာရီ စသည်ဖြင့် ငြိမ်ဝပ်စွာကပ်၍ တည်နေအောင် သမာဓိကို ထူထောင်နိုင်သောအခါ ယင်းအာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်သည်လည်း အထူးကြည်လင်တောက်ပလာသောအခါ ယင်းအာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ် အာရုံအတွင်းသို့ ဘာဝနာစိတ်သည် နစ်မြုပ်သွားကာ ငြိမ်ဝပ်စွာ ကပ်ပြီး တည်ရှိနေလိမ့်မည်။ ယင်းကဲ့သို့ နစ်မြုပ်နေသော သမာဓိကို ဈာန်သမာဓိဟု ခေါ်ဆို၏၊ ယင်းဈာန်သမာဓိကို ခိုင်ခံ့အောင် အချိန်ကြာမြင့်စွာ တည်တံ့အောင် ဆက်လက် ကြိုးပမ်းပါ။<ref name="တစ်ကြောင်းတည်းသောလမ်း"/> ==ဈာန်အင်္ဂါတို့ကို ဆင်ခြင်ခြင်း== ထိုင်တိုင်းထိုင်တိုင်း ထိုကဲ့သို့ နစ်မြုပ်နေသော သမာဓိကို (၂)နာရီ (၃)နာရီခန့် တည်တံ့အောင် ထူထောင်နိုင်ပါက သုံးလေးရက်ခန့် ကြာသောအခါ ဈာန်အင်္ဂါတို့ကို သိမ်းဆည်းလိုက သိမ်းဆည်းနိုင်ပြီ ဖြစ်ပေသည်။ ဈာန်အင်္ဂါတို့ကို သိမ်းဆည်းလိုသောအခါ ဘဝင်မနောအကြည်၏တည်ရာ နှလုံးအိမ်အတွင်း ဟဒယဝတ္ထုရှိရာဘက်သို့ လှမ်းအာရုံ ယူကြည့်ပါ။ ကြိမ်ဖန်များစွာ လေ့ကျင့်ပါက [[ဟဒယဝတ္ထု]]ကို မှီဖြစ်နေသော ဘဝင်မနောအကြည် = မနောဒွါရကို လည်းကောင်း, ယင်းမနောဒွါရတွင် ထင်နေသော အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်ကိုလည်းကောင်း လွယ်ကူစွာ သိမ်းဆည်းနိုင် မည် ဖြစ်ပေသည်။ ထိုနောင် သမာဓိကို အရှိန်မြင့်မားသည်ထက် မြင့်မားအောင် ထူထောင်၍ ယင်းဘဝင်မနောဒွါရနှင့် ယင်းအာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်ကို ပူးတွဲ သိမ်းဆည်းလျက် ဈာန်အင်္ဂါတို့ကို ဆင်ခြင်ကြည့်ပါ။ ယင်းဘဝင်မနောဒွါရတွင် ယင်းအာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်အာရုံက ရှေးရှုထင်ခြင်းသို့ ရောက်သောအခါ = ရှေးရှုကျရောက်လာသောအခါ ယင်းအာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်အာရုံကို အာရုံပြုနေသော အာရုံမူနေသော ဈာန်အင်္ဂါတို့ကို ကြိမ်ဖန်များစွာ ဆင်ခြင်လိုက်ပါက တဖြည်းဖြည်း လွယ်ကူစွာပင် သိမ်းဆည်းနိုင်ပေလိမ့်မည်။ ရှေးဦးစွာ ဈာန်အင်္ဂါတို့ကို တစ်လုံးစီ ထင်ထင်ရှားရှား သိအောင် သိမ်းဆည်းပါ။ ထို့နောင် ဈာန်အင်္ဂါ (၅)ပါးလုံးကို ပြိုင်တူလိုလို ဉာဏ်၌ ထင်လာအောင် သိမ်းဆည်းပါ။<ref name="တစ်ကြောင်းတည်းသောလမ်း"/> ==ဝင်စားမှု များပါစေ - ဆင်ခြင်မှု နည်းပါစေ== ထိုအာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်အာရုံ၌ ရောက်အပ် ရအပ်သော ပထမဈာန်ရှိသော ပထမဈာန်ကို ရသစ်စဖြစ်သော အာဒိကမ္မိကပုဂ္ဂိုလ်သည် ဈာန်ဝင်စားမှု များပါစေ၊ ဈာန်အင်္ဂါကို ဆင်ခြင်မှု မများပါစေနှင့်။ အပြစ်ကား – ဈာန်အင်္ဂါကို ဆင်ခြင်ခြင်းများသောသူအား ဈာန်အင်္ဂါတို့သည် ရုန့်ရင်းကုန်သည်ဖြစ်၍ ထင်လာတတ်ကုန်၏၊ ဈာန်အင်္ဂါကို ဆင်ခြင်ခြင်းများသဖြင့် ဈာန်အင်္ဂါတို့၏ ထင်ထင်ရှားရှား ဖြစ်ပေါ်လာသောကြောင့် ဖြစ်၏၊ ပထမဈာန်ကို နိုင်နိုင်နင်းနင်း အဝါးဝစွာ ဝင်စားနိုင်မှု စွမ်းအားရှိသည်၏ အဖြစ်သို့ မရောက်စေအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဈာန်အင်္ဂါတို့သည် အားမရှိကုန်သည် ဖြစ်၍ ထင်လာကုန်၏၊ ထိုသို့ ထင်လာလတ်သော် ထိုယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်အား ထိုဈာန်အင်္ဂါတို့သည် ရုန့်ရင်းအားနည်းသောအားဖြင့် ထင်လာသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အာနာပါနဿတိသမာဓိဘာဝနာဖြင့် အထက် ဒုတိယဈာန်သို့ တက်ခြင်းငှာ အကြောင်းတရား၏အဖြစ်သို့ မရောက်နိုင်ကုန်။ ထိုယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သည် ပထမဈာန်ကို ဝင်စားမှုများခြင်းဖြင့် နိုင်နိုင်နင်းနင်း အဝါးဝစွာ မပွားစေအပ် မလေ့လာအပ်သည်ရှိသော် အထက် ဒုတိယဈာန်ကို ရစိမ့်သောငှာ အားထုတ်ပါသော်လည်း ရောက်အပ် ရအပ်ပြီးသော ပထမဈာန်မှလည်း ဆုတ်ယုတ်တတ်၏ လျှောကျတတ်၏၊ [[ဒုတိယဈာန်]]သို့ ရောက်ရှိ ခြင်းငှာလည်း မစွမ်းနိုင် ရှိတတ်၏၊<ref>(ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၁၄၈။ မဟာဋီ၊၁၊၁၇၈။)</ref><ref name="တစ်ကြောင်းတည်းသောလမ်း"/> ==ဈာန်အင်္ဂါ (၅) ပါး== * ၁။ [[ဝိတက်]] = အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးခြင်းသဘော။ * ၂။ [[ဝိစာရ]] = အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်အာရုံကို ထပ်ကာထပ်ကာ သုံးသပ်ဆင်ခြင်ခြင်းသဘော။ * ၃။ [[ပီတိ]] = အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်အာရုံကို နှစ်သက်ခြင်းသဘော။ * ၄။ [[သုခ]] = အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်အာရုံ၏ အရသာကို ချမ်းချမ်းသာသာ ခံစားခြင်းသဘော။ * ၅။ [[ဧကဂ္ဂတာ]] = အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်အာရုံ တစ်ခုတည်းပေါ်သို့ စိတ် ကျရောက်တည်ငြိမ်နေခြင်းသဘော။<ref name="တစ်ကြောင်းတည်းသောလမ်း"/> ==ဝသီဘော် (၅) တန်== * ၁။ '''အာဝဇ္ဇနဝသီ''' = ဈာန်ဝင်စား၍ ဈာန်အင်္ဂါများကို အလိုရှိတိုင်း ဆင်ခြင်နိုင်စွမ်းရှိခြင်း။ * ၂။ '''သမာပဇ္ဇနဝသီ''' = ဈာန်ကို အလိုရှိသလို အလိုရှိတိုင်း ဝင်စားနိုင်စွမ်းရှိခြင်း။ * ၃။ '''အဓိဋ္ဌာနဝသီ''' = ဈာန်ကို (၁-နာရီ ၂-နာရီ စသည်ဖြင့်) အလိုရှိသလောက် အချိန်ကာလကို ပိုင်းခြား၍ အဓိဋ္ဌာန်၍ ဝင်စားနိုင်စွမ်းရှိခြင်း။ * ၄။ '''ဝုဋ္ဌာနဝသီ''' = ပိုင်းခြားထားသော အချိန်ကာလ စေ့သော် ဈာန်မှ ထနိုင်စွမ်းရှိခြင်း။ * ၅။ '''ပစ္စဝေက္ခဏာဝသီ''' = ဈာန်အင်္ဂါတို့ကို အလိုရှိသလို ဆင်ခြင်နိုင်စွမ်း ရှိခြင်း။<ref name="တစ်ကြောင်းတည်းသောလမ်း"/> ==အာဝဇ္ဇနဝသီ, ပစ္စဝေက္ခဏာဝသီတို့ ထူးခြားပုံ== ဈာန်အင်္ဂါကို အမြန်ဆုံး ဆင်ခြင်နိုင်သော မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၏ သတ္တိကို '''အာဝဇ္ဇနဝသီ''' ဟု ခေါ်ဆို၍ ဈာန်အင်္ဂါကိုပင် အမြန်ဆုံး ဆင်ခြင်နိုင်သော ပစ္စဝေက္ခဏာဇော၏ သတ္တိကို '''ပစ္စဝေက္ခဏာဝသီ''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းနှင့် ပစ္စဝေက္ခဏာဇောတို့ကား မနောဒွါရဝီထိ တစ်ဝီထိ၏ အတွင်း၌ စိတ္တက္ခဏ တစ်ခုပြီးတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သော တရားဓမ္မတို့သာ ဖြစ်ကြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဇောဝီထိစဉ် တစ်ခုအတွင်း၌ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း တစ်ကြိမ်၊ ပစ္စဝေက္ခဏာဇော ငါးကြိမ် သို့မဟုတ် ခုနစ်ကြိမ် စောတတ်၏၊<ref>(အကျယ်ကို ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၁၄၉-၁၅၀။ မဟာဋီ၊၁၊၁၇၈-၁၈၀- ကြည့်ပါ၊၊)</ref><ref name="တစ်ကြောင်းတည်းသောလမ်း"/> ==ဈာန်အင်္ဂါဆင်ခြင်ပုံ== ယောဂီသူတော်ကောင်းသည် ယင်း ဈာန်အင်္ဂါများကို ကျေပွန်စွာ နှုတ်တက်ရအောင် လေ့ကျင့်ပါ။ ထိုနောင် အထက်တွင် ရှင်းလင်းတင်ပြထားသည့်အတိုင်း ဈာန်အင်္ဂါတို့ကို ဆင်ခြင်ကြည့်ပါ။ ဈာန်ကို ဝင်စားလိုက်ပါ၊ ထိုနောင် ဈာန်မှထကာ ဈာန်အင်္ဂါ တစ်ခုကို သိမ်းဆည်းပါ။ တစ်ဖန် ဈာန်ကို ပြန်ဝင်စားပါ။ အခြား ဈာန်အင်္ဂါတစ်ခုကို ထပ်ပြီး သိမ်းဆည်းပါ။ ဤသို့လျှင် ဈာန်အင်္ဂါ တစ်လုံးစီကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် သိမ်းဆည်းနိုင်ပါက ဈာန်အင်္ဂါငါးပါးလုံးကို ဈာန်မှ ထတိုင်း သိမ်းဆည်းကြည့်ပါ၊ ပြိုင်တူမြင်အောင် လေ့ကျင့်ပါ။ ပထမဈာန်၏ ဈာန်အင်္ဂါ (၅)ပါးတို့သည် အထက်တွင် ရှင်းပြထားသည့်အတိုင်း ထင်ရှားလာသောအခါ ယင်းပထမဈာန်ကို အထက်ပါအတိုင်း ဝသီဘော် (၅)တန် နိုင်နင်းအောင် လေ့ကျင့်ပါ။<ref name="တစ်ကြောင်းတည်းသောလမ်း"/> ==ပထမဈာန်နှင့် ဆက်စပ်သည့် တရားများ== နီဝရဏတရားတို့ကို ပယ်ခွာဖျက်ဆီး ဖယ်ရှားသောအားဖြင့် ဆန့်ကျင်ဘက်တရားတို့မှ ထွက်မြောက်ကြောင်း ပထမဈာန်ကို '''ဝိက္ခမ္ဘနနိဿရဏ'''ဟု ခေါ်သည်။<ref> (သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၀၉။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> '''တဒင်္ဂသန္တိ'''- ပထမဈာန် စသော ဂုဏ်အစိတ်, အဖို့ဖြင့် '''နီဝရဏစသော ကျေးဇူးမဲ့အစိတ်, အဖို့တို့မှ ငြိမ်းအေးခြင်း'''၊<ref>(မဟာနိ၊၅၇။) (သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၇၁။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref>ဟူ၏ အသံသည် ပထမဈာန်၏ '''ဆူးငြောင့်'''ဖြစ်ခြင်း<ref> (အံ၊၃၊၃၆၃။) (အံ၊မြန်၊၃။၃၆၁။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref>ဟု ဆိုသည်။ '''စရဏတရား''' ၁၅-ပါး၌ ပထမဈာန် ပါဝင်သည်။<ref> (မ၊၂၊၂၁။) (ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၈၈။) (စရိယာ၊ဋ္ဌ၊၂၉၃။) (စူဠနိ၊ဋ္ဌ၊၃၄။) (ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၁၉၆။) (ဒီ၊ဋီ၊၁၊၈၄။) (အံ၊ဋီ၊၂၊၃၅၁။) (မ၊မြန်၊၂။၂၄။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> အတ္တသည် ပထမဈာန်သို့ ရောက်၍ မျက်မှောက် လောကီနိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်သည်ဟု ယူသော အယူသည် '''ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနဝါဒ''' ၅ မျိုး၌ ပါဝင်သည်။<ref>(ဒီ၊၁၊၃၃၊၃၄။) (ဒီ၊မြန်၊၁။၃၉။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> '''ရဟန်းပြုရခြင်း၏ မျက်မှောက်ဘဝ ရကျိုး''' ၁၄ မျိုးတွင် သီလ, သမာဓိ, ပညာ, ဣန္ဒြေ စသော တရားတို့ကို ပွားများသဖြင့် ပထမဈာန်ကို ရခြင်းပါဝင်သည်။<ref>(ဒီ၊၁၊၅၆။) (ဒီ၊မြန်၊၁။၆၇။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> နာနတ္တကာယာ ဧကတ္တသညီဟူသည် ပထမဈာန်ရဗြဟ္မာတို့ကဲ့သို့ '''အထူးထူးသော ခန္ဓာကိုယ်ရှိ၍ တူသော ပဋိသန္ဓေသညာ'''ရှိသော သတ္တဝါ၊<ref> (ဒီ၊၂၊၅၈။) (ဒီ၊၃၊၂၀၉။) (ဒီ၊၃၊၂၄၁။) (စူဠနိ၊၁၆၇။) (ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၀၃။) (သာရတ္ထ၊ဋီ၊၁၊၂၄၃။) (ဒီ၊မြန်၊၂။၆၈။) (ဒီ၊မြန်၊၃။၂၃၂-၂၃၃။) (ဒီ၊မြန်၊၃။၂၆၄။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> မိမိသည် သီလ စသည်နှင့် ပြည့်စုံပြီး ပထမဈာန်ကို ရသည်ဖြစ်၍ တပည့်တို့အားလည်း သီလ စသည်နှင့် ပြည့်စေလျက် ပထမဈာန်တရားထူးကို ရစေနိုင်သော ဆရာသည် '''အပြစ်မတင်ထိုက်သော ဆရာ'''ဖြစ်သည်။<ref>(ဒီ၊၁၊၂၂၀။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> '''အာယောဂပတ်''' (ထိုင်သောအခါ ထောင်နေသော ဒူးနှစ်ဘက်ကို ကိုယ်နှင့် ရစ်သိုင်းပတ်ဖွဲ့ကြောင်း အဝတ်) '''လှူရကျိုး''' ၅ ပါးတွင် ပထမဈာန် သမာဓိ စသည်တို့၌ တုန်လှုပ်မှု မရှိခြင်းနှင့် ပထမဈာန်သမာဓိ စသည်တို့၌ ဝသီဘော်ရှိသူ ဖြစ်ခြင်းအကျိုးလည်းပါဝင်သည်။<ref>(အပ၊၁၊၃၆၅။) (အပ၊မြန်၊၁။၃၇၄။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> ဥပစာရဈာန်နှင့်တကွ အပ္ပနာပထမဈာန်သည် နေက္ခမ္မတရား ၅-ပါး၌ ပါဝင်သည်။<ref>(ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၃၃၀။) (အံ၊ဋီ၊၂၊၄၆။) (ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၁၊၁၄၅။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> ==ပဌမဈာန် မရကြောင်း တရား ၆ ပါး== * ၁။ ကာမဂုဏ်၌ ဖြစ်သော အလို ကာမစ္ဆန္ဒကို မပယ်ခြင်း၊၊ * ၂။ ပျက်စီးစေလိုမှု ဗျာပါဒကို မပယ်ခြင်း၊ * ၃။ လေးလံထိုင်းမှိုင်းမှု ထိနမိဒ္ဓကို မပယ်ခြင်း၊ * ၄။ ပျံ့လွင့်မှု နောင်တပူပန်မှု ဥဒ္ဓစ္စ ကုက္ကုစ္စကို မပယ်ခြင်း၊ * ၅။ မဝေခွဲနိုင်မှု ဝိစိကိစ္ဆာကို မပယ်ခြင်း၊ * ၆။ ကာမဂုဏ်တို့၌ အပြစ်ကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မမြင်ခြင်း။ <ref>(အံ၊၂၊၃၇၃။) (အံ၊မြန်၊၂။၄၇၀-၄၇၁။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> ==ပဌမဈာန် လက္ခဏာ ၁၀ ပါး== * ၁။ စိတ်ကို ထက်ဝန်းကျင်မှ နှောင်ဖွဲ့တတ်သော နီဝရဏတရားတို့မှ ဈာန်စိတ်၏ စင်ကြယ်ခြင်း၊ * ၂။ အလယ်အလတ်ဖြစ်သော သမာဓိနိမိတ်ကို ရခြင်း (သမာဓိ နိမိတ်သို့ ရောက်ခြင်း။)၊ * ၃။ ထိုသမာဓိနိမိတ်၌ ဈာန်စိတ် ပြေးဝင်နေခြင်း၊ * ၄။ စင်ကြယ် ပြီးသော ဈာန်စိတ်ကို ဗျာပါရမပြု လျစ်လျူရှုခြင်း၊ * ၅။ သမာဓိရပြီးသော ဈာန်စိတ်ကို လျစ်လျူ ရှုခြင်း၊ * ၆။ ကိလေသာတို့နှင့် မရောသည့်အတွက် တစ်ပါးတည်းအဖြစ်ဖြင့် တည်နေသော ဈာန်စိတ်ကို လျစ်လျူရှုခြင်း၊ * ၇။ ထိုဈာန်စိတ်၌ ဖြစ်ကုန်သော သမာဓိ, ပညာဟု ဆိုအပ်သော ယုဂနဒ္ဓတရားတို့ကို တစ်ပါးသည် တစ်ပါးကို မကျော်လွန်စေခြင်းအားဖြင့် ကောင်းစွာ ရွှင်လန်း စေခြင်း ဖြူစင်စေခြင်း၊ * ၈။ သဒ္ဓါစသော ဣန္ဒြေတို့ကို ဝိမုတ္တိရသတစ်ခုတည်း အဖြစ်ဖြင့် ရွှင်လန်း ဖြူစင်စေခြင်း၊ * ၉။ ထိုဧကရသသဘောရှိသော ဣန္ဒြေတို့အားလျော်သော ဝီရိယကို ဆောင်ရွက် သည်၏ အဖြစ်အားဖြင့် ကောင်းစွာ ရွှင်လန်းစေခြင်း၊ * ၁၀။ ဈာန်စိတ်၌ ဖြစ်သော သမာဓိ ပညာ စသော တရားတို့ကို အဖန်ဖန် ဖြစ်စေသောအားဖြင့် ကောင်းစွာ ရွှင်လန်းစေခြင်း ဖြူစင်စေခြင်း။ <ref>(ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> ==ပဌမဈာန်၌ ရှိသော တရား ၁၆ ပါး== * ၁။ ကြံခြင်း ဝိတက်၊ * ၂။ ဆင်ခြင်ခြင်း ဝိစာရ၊ * ၃။ နှစ်သက်ခြင်း ပီတိ၊ * ၄။ ချမ်းသာခြင်း သုခ၊ * ၅။ စိတ်တည်ငြိမ်ခြင်း ဧကဂ္ဂတာ၊ * ၆။ တွေ့ထိခြင်း ဖဿ၊ * ၇။ ခံစားခြင်း ဝေဒနာ၊ * ၈။ မှတ်ခြင်း သညာ၊ * ၉။ စေ့ဆော်ခြင်း စေတနာ၊ * ၁၀။ စိတ်၊ * ၁၁။ အလို ဆန္ဒ၊ * ၁၂။ ဆုံးဖြတ်ခြင်း အဓိမောက္ခ၊ * ၁၃။ လုံ့လပြုခြင်း ဝီရိယ၊ * ၁၄။ အမှတ်ရခြင်း သတိ၊ * ၁၅။ လျစ်လျူရှုခြင်း ဥပေက္ခာ၊ * ၁၆။ နှလုံးသွင်းခြင်း မနသိကာရ။ <ref>(မ၊၃၊၇၅။) (မ၊မြန်၊၃။၇၉။)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> ==ပထမဈာန်ရပုဂ္ဂိုလ်== ပထမဈာန်ရသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် ပထမဈာန်၌ သာယာ နှစ်သက်လျက် သေလွန်သောအခါ ပထမဈာန်ဗြဟ္မာ့ဘုံသို့ ရောက်ပြီး ထိုပထမဈာန်ဗြဟ္မာတို့၏ သက်တမ်း ကုန်ဆုံးသဖြင့် တစ်ဖန် ငရဲ တိရစ္ဆာန်[[ပြိတ္တာ]]ဘုံသို့ ကပ်ရောက်ရသော [[ပုထုဇဉ်]]ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် ထိုပထမဈာန်ဗြဟ္မာ့ဘုံ၌ပင် ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသော ဘုရားရှင်၏ တပည့် [[အရိယာ]]သာဝက ပုဂ္ဂိုလ်၊ ပထမဈာန်ရသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ထိုပထမဈာန်၌ ခန္ဓာငါးပါးတို့ကို အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တ စသည်ဖြင့် ရှုလျက် သေလွန်သောအခါ သုဒ္ဓါဝါသ ဗြဟ္မာ့ဘုံသို့ ရောက်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်၊<ref> (အံ၊၁၊၄၄၁။) (အံ၊၁၊၄၄၃။) (အံ၊၁၊၄၄၅။) (အံ၊မြန်၊၁။၄၅၃-၄၅၄-၄၅၅) (အံ၊မြန်၊၁။၄၅၃- ၄၅၄-၄၅၅) (အံ၊မြန်၊၁။၄၅၃-၄၅၄-၄၅၅)♦ပိဋကတ်သုံးပုံ သရုပ်စုံအဘိဓာန်</ref> ==ပထမဈာန် ဗြဟ္မာဘုံ== ပထမဈာန်ရသော ဗြဟ္မာတို့၏ နေရာဘုံ။ (ယင်းသည်-ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာဘုံ, ဗြဟ္မပုရောဟိတာဘုံ, မဟာဗြဟ္မာဘုံ ဟူ၍ ၃-ဘုံရှိသည်၊ ကောင်းကင် တစ်ပြင်တည်း၌ တည်နေကြသည်။ <ref>အဘိ၊ဝိ၊၄၃၉။)ဣမေ တယောပိ ဇနာ ပဌမဇ္ဈာနဘူမိယံ ဧကတလေ ဝသန္တိ။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၅၀၃။ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာ, ဗြဟ္မပုရောဟိတာ, မဟာဗြဟ္မာ စေတိ ပဌမဇ္ဈာနဘူမိ။ သင်္ဂဟ၊၇၃။ (သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၈၂၊ ၁၉၁။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၁၈။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၄၆။ ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၃၅။ ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၇၂။ ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ။၁၄။ သာရတ္ထ၊၃။၁၅၅။ ဂိမတိ၊၁။ ၅၃။ ဝိမတိ၊၂။၈၇။ ဒီ၊ဋီ၊၁၊၁၅၆။ သီ၊ဋီ၊သစ်၊ ၁။၄၁၆။ ဒီ၊ဋီ၊၃၊၂၀၈။ မ၊ဋီ၊၂။၉။ အံ၊ဋီ၊၃။ ၁၈၃။ အနုဋီ၊၂။၂၂၈။)</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ]] [[ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ]] [[ကဏ္ဍ:သင်္သကရိုက်ဝေါဟာရများ]] [[Category:ဝိပဿနာ]] fxq14d68er7xswf2apd3d1234ep65xo 1 274138 1056435 942587 2026-10-06T15:12:29Z ~2026-53609-33 149090 /* ေလာ့ခတ်ထာတာေဆာ့လိုမရဘူ */ အပိုင်းသစ် 1056435 wikitext text/x-wiki {{talk header}} == ေလာ့ခတ်ထာတာေဆာ့လိုမရဘူ == နံပါတ်၄လံုး paww [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/~2026-53609-33|~2026-53609-33]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-53609-33|talk]]) ၁၅:၁၂၊ ၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC) 8znm9lpjb7sv4i1nkxx2gg0w1a5u66f 0 280044 1056523 1056136 2026-10-07T06:55:43Z Salai Rungtoi 22844 /* အောက်တိုဘာ */ 1056523 wikitext text/x-wiki {{Events by month|၂၀၂၆|prefix=မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/}}{{Year nav|2026}} {{Year article header|2026}} == ဖြစ်ပွားဆဲ ဖြစ်ရပ်များ == * [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] * [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]] * [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]] * [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]သက်တမ်း * [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]]သက်တမ်း == အဓိက ဖြစ်ရပ်များ == === ဇန်နဝါရီ === * [[၁ ဇန်နဝါရီ]] - [[ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ]]သည် [[ယူရို|ယူရိုငွေကြေး]]ကို စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး ယူရိုဇုန်၏ ၂၁ ခုမြောက် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite press release|title=Bulgaria ready to use the euro from 1 January 2026: Council takes final steps|date=July 8, 2025|publisher=Council of the European Union|url=https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/07/08/bulgaria-ready-to-use-the-euro-from-1-january-2026-council-takes-final-steps/}}</ref> * [[၅ ဇန်နဝါရီ]] - [[ကော်သူးလေတပ်မတော် (KTLA)]]က မြန်မာနိုင်ငံက ခွဲထွက်ပြီး ကော်သူးလေသမ္မတနိုင်ငံ တည်ထောင်လိုက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ကော်သူးလေနိုင်ငံသစ် ကြေညာ၊ သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်စောနယ်ဒါးမြ တာဝန်ယူ |url=https://burmese.dvb.no/post/740655 |access-date=8 Jan 2026 |website=DVB}}</ref> * [[၉ ဇန်နဝါရီ]] - မြန်မာနိုင်ငံနှင့် [[ဆိုမာလီယာနိုင်ငံ]]တို့သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၉ ရက်မှစတင်၍ နှစ်နိုင်ငံအကြား သံအမတ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်ကြသည်။ ဆိုမာလီယာဖက်ဒရယ် သမ္မတနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ (၁၂၇) နိုင်ငံမြောက် သံတမန်အဆက်အသွယ်ထူထောင်သည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်နှင့် ဆိုမာလီယာဖက်ဒရယ်သမ္မတနိုင်ငံတို့အကြား သံတမန်အဆက်အသွယ်ထူထောင် |url=https://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmttmnmaaniungngntteaanng-chiumaaliiyaaphkdrysmmttniungngnttiuakaa |url-status=live |access-date=၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |website=Myanmar Digital News}}</ref> * [[၁၁ ဇန်နဝါရီ]] - [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ၏ အပိုင်း (၂) ကို မြို့နယ်ပေါင်း ၁၀၀ ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ကျင်းပပြီးစီး |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-2611131/ |access-date=2026-02-28 |language=en-US |archive-date=1 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260201035017/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-2611131/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=■ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၂)တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များ၌ မဲပေးမှုများ ပြီးဆုံး၍ မဲရုံများစတင်ပိတ်သိမ်း |url=https://news-eleven.com/article/309049 |access-date=2026-02-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၂၄ ဇန်နဝါရီ]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁/၂၀၂၆ ဖြင့် [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]]ဥပဒေကို တတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥပဒေကို တတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmttmnmaaniungngntteaa-amiusaakaakyrennglunkhunrekeaangcii |access-date=2026-03-13 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref>               * [[၂၅ ဇန်နဝါရီ]] - [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ၏ အပိုင်း (၃) ကို မြို့နယ်ပေါင်း ၆၁ ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်(တနဂ်​နွေ​နေ့)တွင် ကျင်းပမည့် ​ရွေး​ကောက်ပွဲအပိုင်း(၃)တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ် ၆၁ မြို့နယ် |url=https://news-eleven.com/article/309419 |access-date=2026-02-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၂၇ ဇန်နဝါရီ]] - ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းထွန်းနောင်]]အား စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ မူလတာဝန်များသို့ ပြန်လည်ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏နေရာတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]]ကို ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် အစားထိုးခန့်ထားသဖြင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကောင်မရှင်]]အဖွဲ့ဝင်သစ် ဖြစ်လာသည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထဲ​ရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်း​နောင်အား စစ်ဘက်မူလတာဝန် ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေပြီး ၎င်း၏​နေရာတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဖုန်းမြတ်အား ခန့်အပ်|url=https://news-eleven.com/article/309488|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-06|language=my}}</ref> * [[၂၉ ဇန်နဝါရီ]] - ယခင်​အရေးပေါ် အခြေအနေ​ကြေညာထားသည့် ၆၃ မြို့နယ်တွင် အရေးပေါ် အခြေအနေ​နှင့် စစ်အုပ်ချုပ်​ရေးအမိန့်ကို ​ရက်​ ၉၀ ဆက်လက်တည်ရှိ​ကြောင်း အမိန့်များကို ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ဆက်လက်ထုတ်ပြန်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/76504 |access-date=2026-02-27 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ယခင်​အရေးပေါ် အခြေအနေ​ကြေညာထားသည့် ၆၃ မြို့နယ်တွင် အရေးပေါ်အခြေအနေ​နှင့် စစ်အုပ်ချုပ်​ရေးအမိန့်ကို ရက်​ ၉၀ ဆက်လက်တည်ရှိ​​ကြောင်းကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/309542 |access-date=2026-02-27 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> === ဖေဖော်ဝါရီ === * [[၃ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]]ကို [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ဥပဒေအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ * [[၇ ဖေဖော်ဝါရီ]] - ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခြင်းအခမ်းအနားကို နေပြည်တော်ရှိ  MICC -1 ခန်းမတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ အကောင်းဆုံးရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဆုကို "''[[ပန်းမြိုင်လယ်မှ ဥယျာဉ်မှူး]]''"ဇာတ်ကားက ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုများ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ပွဲ ပြုလုပ် |url=https://news-eleven.com/article/309744 |access-date=2026-02-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ]] - နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက [[တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ သံရုံး ယာယီတာဝန်ခံကို မြန်မာနိုင်ငံကနေ ထွက်ခွာရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ * [[၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[မြန်မာ့တော်ဝင်နဂါးတပ်တော်|ဗမာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]]၏ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်နဂါး]]သည် မြန်မာ့တပ်မတော်ထံ လက်နက်ချခဲ့သည်။ * [[၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်]]မှ ထွက်ခွာရန် ပြင်ဆင်နေသည့် [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း|မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်းလိုင်း]] ၏ ATR-72-600 အမျိုးအစား ခရီးသည်တင်လေယာဉ်ကို FPV Suicide Drone များဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လေယာဉ်၏ ခေါင်းပိုင်း၊ ကိုယ်ထည်အလယ်ပိုင်းနှင့် နောက်မီးပိုင်းတို့တွင် ဗုံးစထိမှန်၍ အနည်းငယ်ပျက်စီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြစ်ကြီးနားလေဆိပ် တိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက် လေယာဉ်ခရီးစဉ်များ ဖျက်သိမ်းထား |url=https://npnewsmm.com/news/699966621a20c677ac351113 |url-status=live |website=NP News}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-02-21 |title=မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်မှာ ခရီးသည်တင်လေယာဉ် တိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/02/21/mna-airline-rebel-drone-burma-junta/ |access-date=2026-02-22 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> * [[၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ]] - တတိယအကြိမ်မြောက် လွှတ်တော်အသီးသီး၏ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးများကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်း ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်ရာ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]ကို (၁၆) ရက်နေ့၊ [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]]ကို (၁၈) ရက်နေ့နှင့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော်များကို (၂၀) ရက်နေ့တို့တွင် အသီးသီးစတင်ကျင်းပရန် ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80312 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80315 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80316 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ]] - ရန်ကုန်မြို့ရှိ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ [[ဖင်လန်နိုင်ငံ]]သံရုံးကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၈) ရက်နေ့၌ ပိတ်သိမ်းမည်ဟု တရားဝင်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=■ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဖင်လန်နိုင်ငံသံရုံး ပိတ်သိမ်းမည် |url=https://news-eleven.com/article/310071 |access-date=2026-02-24 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် [[အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80422|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-02-27|language=en}}</ref> * [[၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]: [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]နှင့် [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]]နိုင်ငံတို့သည် [[အီရန်နိုင်ငံ]]အတွင်း တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ နိုင်ငံတော်ခေါင်းဆောင်ကြီး အလီ ခါမေနီ အပါအဝင် အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီး အများအပြား သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t |access-date=28 February 2026 |publisher=BBC News}}</ref> ယင်းကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အီရန်က ပင်လယ်ကွေ့ဒေသရှိ အမေရိကန်စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=US and Israel attack Iran as Trump says ‘major combat operations’ under way – live |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/feb/28/israel-attacks-iran-as-blasts-heard-in-tehran-live-updates?page=with:block-69a2c4c98f08e575db5bd4de#block-69a2c4c98f08e575db5bd4de |access-date=28 February 2026 |publisher=The Guardian}}</ref> === မတ် === * [[၁ မတ်]] - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မင်းတုန်းမြို့နယ်]]၊ အနောက်ဘက် ရှစ်မိုင်ခန့်အကွာ ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ပြောင်းရွာဝန်းကျင်ကို လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ သေဆုံးသူ ၂၅ ဦး ရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2026-03-02 |title=မင်းတုန်းမြို့အနောက်ဘက် ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ကုန်တင်ကားရပ်နားစခန်းကို ဗုံးကြဲ၊ ၂၅ ဦးသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73008/ |access-date=2026-03-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=မင်းတုန်းမြို့နယ်၌ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကုန်သည်နှင့် ကားသမား ၂၅ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/748482 |access-date=2026-03-02 |website=မကွေးတိုင်း၊ မင်းတုန်းမြို့နယ်၊ ပြောင်းကျေးရွာအနားရှိ ကုန်ကားတွေ ရပ်နားထားတဲ့ နေရာကို စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခဲ့တာကြောင့် ရခိုင်ကုန်သည်နဲ့ ကားသမား အပါအဝင် ၂၅ ယောက် သေဆုံးပြီး ပြင်းထန… |language=en}}</ref> * [[၂ မတ်]] - [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]သည် [[တောင်သူလယ်သမားနေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အမိန့်အမှတ် ၆/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ (၂၈၂၅) ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80494 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၇/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား/သူ (၁၀) ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80496 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၈/၂၀၂၆ ဖြင့် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅၀(ည) နှင့်  ၅၂(က) အရ ပြစ်မှုကျခံနေရသည့် ၇,၃၃၇ ဦး တို့အား လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80498 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊​ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် အဆိုပါ အဆိုပါပုဒ်မများအရ တရားစွဲဆိုခံထားရကာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေသူ ၁၂,၄၈၇ ဦး နှင့် သက်ဆိုင်သည့် အမှုပေါင်း ၉,၅၃၂ မှုကို ပိတ်သိမ်းပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅ဝ(ည)၊ ၅၂(က) ဖြင့် ကြားနာစစ်ဆေးဆဲအမှုများကိုပိတ်သိမ်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80500 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၃ မတ်]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု|အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသအတွင်း၌ စစ်ရေး ပဋိပက္ခများကြောင့်]] လောင်စာဆီတင်သွင်းသည့်သင်္ဘောများဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရာ ရေလမ်းကြောင်း တစ်လျှောက်တွင် အတားအဆီး၊ အဟန့်အတားပိတ်ဆို့မှုများကြောင့် စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်မှစတင်၍ ပုဂ္ဂလိက ပိုင်ယာဉ်များ လစဉ် စုံရက်များတွင် စုံအက္ခရာနှင့် မ ရက်များတွင် မ အက္ခရာ နံပါတ်ပါယာဉ်များ ​မောင်းနှင်အသုံးပြုရန် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] သတင်းထုတ်ပြန်​ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် ပြည်သူသို့ အသိပေးကြေညာချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80530 |access-date=2026-03-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၄ မတ်]] - ** သင်ကြားရေးဗီဇာ (Study Visa) ဖြင့် ဝင်ရောက်လာပြီး နိုင်ငံရေးခိုလှုံခွင့် လျှောက်ထားသူများ တိုးလာနေမှုကြောင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]အပါအဝင် [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ|အာဖဂန်နစ္စတန်]]၊ [[ဆူဒန်နိုင်ငံ|ဆူဒန်]] နှင့် [[ကင်မရွန်းနိုင်ငံ|ကင်မရွန်း]] စုစုပေါင်း နိုင်ငံ ၄ နိုင်ငံမှ လျှောက်ထားသူများအတွက် ဗီဇာ ထုတ်ပေးမှုကို ရပ်ဆိုင်းထားကြောင်း [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံအစိုးရ]] က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာအပါအဝင် နိုင်ငံလေးနိုင်ငံမှ ကျောင်းသားများကို ကျောင်းသားဗီဇာထုတ်ပေးမှု ရပ်ဆိုင်းလိုက်သည်ဟု ဗြိတိန်ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/310263 |access-date=2026-03-04 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]သည် [[စစ်ဘက်ရေးရာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့|စရဖ အရာရှိချုပ်]]အဖြစ်မှ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]] အဖြစ်သို့ ရာထူးအဆင့် တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် [[နေပြည်တော်ကောင်စီ]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (ဥပဒေအမှတ် ၁၀/၂၀၂၆)<ref>{{Cite web |title=နေပြည်တော်ကောင်စီဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80569 |access-date=2026-03-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> နှင့် [[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (ဥပဒေအမှတ် ၁၁/၂၀၂၆) တို့ကို အသစ်ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။​<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80571 |access-date=2026-03-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ပုလဲမြို့နယ်]]၊ မရိုးတုန်းကျေးရွာကို ပါရာမော်တာ နှစ်စီးဖြင့် ဗုံးကြဲခဲ့ရာ ကလေးငယ်တဦးအပါအဝင် ဒေသခံ ငါးဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-03-05 |title=စစ်ရေးပြင်းထန်နေသည့် ပုလဲမြို့နယ်တွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၇ ဦးသေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73154/ |access-date=2026-03-07 |website=Myanmar Now |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |title=ပုလဲမြို့နယ်ကို စစ်တပ်က ဗုံးကြဲ၊ ပြည်သူ ၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၇ ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/749049 |access-date=2026-03-07 |website=စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ မရိုးတုံးရွာကို မတ် ၄ ရက် ည ၉ နာရီကျော်နဲ့ မတ် ၅ ရက် မနက် ၁၀ နာရီကျော်မှာ စစ်တပ်က စက်တပ်လေထီးနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် အရပ်သား ၄ ယောက် နေရာမှာတင် သေဆုံးခဲ့ပြီး … |language=en}}</ref> *[[၅ မတ်]] - [[ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ်]]: ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ပထမပတ်မှစတင်၍ မိုဘိုင်းလက်ကိုင်ဖုန်းအသုံးပြုသူများသည် စံချိန်စံညွှန်းနှင့် ကိုက်ညီပြီး နိုင်ငံတော်သို့ သတ်မှတ်ထားသော အခွန်များ ပေးဆောင်ထားသည့် ဖုန်းများကို အသုံးပြုနိုင်စေရန်အတွက် ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ် (CEIR) ကို စတင်အသုံးပြုဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း CEIR နှင့် EIR စနစ် စီမံကိန်းဦးစီးကော်မတီမှ သတင်းထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web |title=မတ်လ ပထမပတ်မှစ၍ ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်းသက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ်(CEIR) အား စတင်အသုံးပြုမည် |url=https://news-eleven.com/article/310289 |access-date=2026-03-06 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ် (CEIR) စတင်အသုံးပြုဆောင်ရွက်မည့် အစီအစဉ်ကို ပြည်သူသို့ အသိပေးကြေညာခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80618 |access-date=2026-03-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၆ မတ်]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]: [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ]]တွင် လတ်တလောဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည့် တိုက်ခိုက်မှုများအတွက် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် လွန်စွာစိုးရိမ်ပူပန်လျက်ရှိကြောင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |title=အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင်းဆိုင်ရာ သတင်းထုတ်ပြန်ချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80643 |access-date=2026-03-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၇ မတ်]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ဥပဒေအမှတ် ၁၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ရှေ့နေများအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=ရှေ့နေများအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80673 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ယစ်မျိုးခွန်|ယစ်မျိုး]]ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=ယစ်မျိုးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80674 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၄/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မျိုးစေ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=မျိုးစေ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80675 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၅/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြေဩဇာ]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း<ref>{{Cite web |title=မြေဩဇာဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80676 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> အသီးသီး ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ * [[၈ မတ်]] ** - [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၏ သား၊ [[မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီ|မိုဂျလ်တာဘာ ခါမေနီ]]ကို တတိယမြောက် [[အီရန်နိုင်ငံ]]၏ [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်|အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်]] အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည်။ <ref>{{Cite web |title=အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်နေရာကို အယာတိုလာ ခါမေနီ၏သားဖြစ်သူ မိုဂျ်တာဘာအား ရွေးချယ် |url=https://news-eleven.com/article/310269 |access-date=2026-03-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** [[အမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ဒလက်ချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မ​တော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု]] ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် တပ်မ​တော်သား စစ်သုံ့ပန်း (၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး (၃၂) ဦး ဒဏ်ရာရရှိပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်း အချို့လည်း သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |title=■အမ်းမြို့နယ် ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မ​တော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက် ခဲ့သဖြင့် တပ်မ​တော်သား စစ်သုံ့ပန်း(၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်းအချို့ သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်မှု သံသယဖြစ်ဖွယ်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/310463 |access-date=2026-03-13 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=အမ်းမြို့နယ်က စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်း ဗုံးကြဲခံရပြီး ၁၂၀ နီးပါးသေဆုံး၊ ၃၀ ကျော် ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/749879 |access-date=2026-03-13 |website=ရခိုင်ပြည်နယ်၊ အမ်းမြို့နယ်၊ ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းတခုကို စစ်ကောင်စီက မတ် ၈ ရက်မှာ လေကြောင်းကနေ ၃ နာရီခွဲခန့်ကြာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် စစ်သုံ့ပန်းနဲ့ အရပ်သား အကျဉ်းသား ၁၁၆… |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=ထွန်းအောင် |first=ဖဒူ |date=2026-03-11 |title=အမ်းမြို့နယ်ဗုံးကြဲမှု အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ သုံ့ပန်းအများစု သေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73267/ |access-date=2026-03-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> * [[၉ မတ်]] - ** ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) နှင့် (၂) အတွက် တင်သွင်းလာသည့် ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို စတင်ကြားနာစစ်ဆေးခဲ့ပြီး၊ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) က အမှုအမှတ် (၁/၂၀၂၅) ဖြစ်သည့် လျှောက်ထားသူ ဒေါက်တာကောင်းထက်ခိုင် (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးပေါင်ဇလန်း (ZNP) တို့၏အမှုကိုလည်းကောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) က အမှုအမှတ် (၂/၂၀၂၅) ဖြစ်သည့် လျှောက်ထားသူ ဦးဝင်းကြူ (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးခိုင်ဦး (PP) တို့၏အမှုကိုလည်းကောင်း အသီးသီးစတင်စစ်ဆေးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၊ ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) နှင့် ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) တို့ဖြင့် စတင်ကြားနာစစ်ဆေး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80710 |access-date=2026-03-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** ပဲခူးတိုင်း၊ [[ညောင်လေးပင်ခရိုင်]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ရေတွင်းကုန်း]]ကျေးရွာအုပ်စုမှာ လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် အသက် ၆ နှစ်ကျော် ကလေးငယ်အပါအဝင် လူအယောက် ၃၀ နီးပါးသေဆုံးခဲ့ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)က ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-09 |title=ကျောက်ကြီးမှာ စစ်တပ်ဗုံးကြဲလို့ လူ ၂၅ ဦးခန့်သေဆုံး၊ ၅ ဦး အသတ်ခံရတယ်လို့ KNU ပြော - ၂၀၂၆ မတ်လ ၉ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgqgpqwww5xt |access-date=2026-03-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=မွန်သတင်းအေဂျင်စီ |first=လွတ်လပ်သော |date=2026-03-09 |title=ကျောက်ကြီးမြို့နယ်တွင် စစ်တပ် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်မှုကြောင့် အရပ်သား ၃၀ သေဆုံး - လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ သတင်း - |url=https://burmese.monnews.org/2026/03/09/%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA/ |access-date=2026-03-10 |website=လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ |language=en-US}}</ref> ** တနင်္သာရီတိုင်း၊ [[ပုလောမြို့နယ်]]၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နှင့် လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယောက် သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပုလောမြို့နယ်၌ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်နေရာကို စစ်တပ်ဗုံးကြဲ၊ ကလေးအပါအဝင် ၆ ဦး သေဆုံး|url=https://burmese.dvb.no/post/749677|website=တနင်္သာရီတိုင်း ပုလောမြို့နယ်၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့အတွက် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နဲ့ လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယ…|access-date=2026-03-10|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ယင်းမာပင်ခရိုင်ထဲက NUG တပ်စခန်း ၂ ခု မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cg4gwek9gq7t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-10|access-date=2026-03-10|language=my}}</ref> * [[၁၀ မတ်]] - ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၈/၂၀၂၆ ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာလင်းအောင် အား ကျန်းမာရေးအရ အနာယူးခွင့်ပြုပြီး၊ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် ဒေါက်တာစန္ဒာဦးအား အစားထိုး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80726|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-03-11|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80725|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-03-11|language=en}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၀/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ချင်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးချုပ် ဦး[[နေစိုး]]အား တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုလိုက်ပြီး၊<ref>{{Cite web |title=တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80727|access-date=2026-03-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> အမိန့်အမှတ် ၁၁/၂၀၂၆ ဖြင့် ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ဦးမြတ်စံဖြင့် အစားထိုးခန့်အပ်ခဲ့သည်။​<ref>{{Cite web |title=ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80728|access-date=2026-03-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၂/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ချင်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီး ဦးကျော်သောင်းအောင် နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးအဖြစ် ဦးအောင်မော်တို့ကို အသီးသီး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80729 |access-date=2026-03-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** မန္တလေးတိုင်းအတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ နောက်ဆုံးထိန်းချုပ်ထားသည့် [[တကောင်း|တကောင်းမြို့]]ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်မှစတင်ကာ တစ်လကျော်ကြာ အင်အားသုံးထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အလုံးစုံ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=တကောင်းမြို့ကျပြီး မန္တလေးတိုင်းတစ်ခုလုံးကို စစ်တပ် ထိန်းချုပ်|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73241/|website=Myanmar Now|date=2026-03-10|access-date=2026-03-12|language=en-US|first=Myanmar|last=Now}}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref><ref>{{Cite web|title=မန္တလေးတိုင်း NUG နောက်ဆုံးလက်ကျန် တကောင်းမြို့ကို စစ်ကော်မရှင်သိမ်းယူ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/03/11/myanmar-burma-conflict-tagaung-nug/|website=မြန်မာဌာန|date=2026-03-11|access-date=2026-03-12|language=my|first=R. F. A.|last=Burmese}}</ref><ref>{{Cite web|title=တကောင်းမြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်ကော်မရှင်ထုတ်ပြန်လာ|url=https://myaelattathan.com/news/22992/|website=Myaelatt Athan|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=en-US|last=MLAT}}</ref> * [[၁၁ မတ်]] - ** ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ် [[တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲ|တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ]]: ၂၀၂၅- ၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲသို့ ဝင်ရောက်ဖြေဆိုရန် စာရင်းပေးသွင်းထားသူ နှစ်သိန်းခြောက်သောင်းကျော်ရှိပြီး၊ မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့မှ စတင်ဖြေဆိုလျက်ရှိပြီး မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့အထိ ဖြေဆိုကြရမည်ဖြစ်ပြီး မတ် ၁၅ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့အား ပိတ်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။​<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ပထမနေ့ မြန်မာစာဘာသာရပ် စတင်ဖြေဆို {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80766 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲနှင့် စက်မှု၊ စိုက်ပျိုး၊ မွေးမြူရေးတက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲများ စတင်ဖြေဆို {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80772 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ပထမနေ့ မြန်မာစာဘာသာရပ်ဖြေဆိုသူ ကျောင်းသားကျောင်းသူပေါင်း နှစ်သိန်းခွဲကျော်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/310445 |access-date=2026-03-12 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ဥပဒေအမှတ် ၁၆/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ငွေမည်းခဝါချခြင်း|ငွေကြေးခဝါချမှု]]တိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး၊ ငွေကြေးခဝါချမှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ (ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဥပဒေအမှတ် ၁၁/၂၀၁၄)ကို ဤဥပဒေဖြင့် ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။​<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-12 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ငွေကြေးခဝါချမှုတို-က်ဖျ-က်ရေးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%82%E1%81%86-%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%9D%E1%80%AB%E1%80%81%E1%80%BB/ |access-date=2026-03-12 |website=Popular |language=en-US}}</ref> ** [[ဒီမိုကရက်တစ် ကရင်အကျိုးပြုတပ်မတော်|ဒီမိုကရေစီအကျိုးပြုကရင်တပ်မတော်]] (D.K.B.A) မှ အမှတ်(၁) စစ်ကွပ်ကဲရေးလက်အောက်ခံ အမှတ်(၉၁၅) တပ်ရင်းတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့် အရာရှိ ၂ ဦးအား ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေထံ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုကြောင့် တပ်ဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ အပြီးအပိုင် ထုတ်ပယ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၂ ရက် ဘီဘီစီ သတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ရှမ်းမြောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲ TNLA နဲ့ MNDAA အင်အားတိုးနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cj326geenvrt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=my}}</ref> ** စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံသစ်အဖြစ် စက်သုံးဆီ ပြတ်လပ်မှုနှင့် ဆီဆိုင်များတွင် အကြိမ်ကြိမ် တန်းစီဝယ်ယူမှုများကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် နေပြည်တော်၊ ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် တောင်ကြီးမြို့တို့ရှိ စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များတွင် တယ်လီဖုန်း Application အသုံးပြု၍ အလိုအလျောက် စိစစ်ရောင်းချသည့်စနစ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့မှစတင်ကာ စမ်းသပ်အသုံးပြုမည်ဟု စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ကြေညာထားသည်။<ref>{{Cite web |title=စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံ အသိပေးထုတ်ပြန်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80768 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ရန်ကုန်မြို့ရှိ စက်သုံးဆီဆိုင်များတွင် မော်တော်ယာဉ်များကို QR Code ဖြင့် စက်သုံးဆီ စမ်းသပ်ရောင်းချ |url=https://news-eleven.com/article/310451 |access-date=2026-03-12 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** တနင်္သာရီတိုင်း၊ [[သရက်ချောင်းမြို့နယ်]]၊ [[မင်းဒပ်ရွာ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်|မင်းဒပ်ကျေးရွာ]]ရှိ နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော် အခြေချခဲ့သည့် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ဝင်းဝတပ်စခန်းကို KNLA နှင့် PDF တော်လှန်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၂ ရက် ဘီဘီစီ သတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ရှမ်းမြောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲ TNLA နဲ့ MNDAA အင်အားတိုးနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cj326geenvrt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=သရက်ချောင်းနှင့် ပလောက်မြို့ကြား တစ်ခုတည်းသော စစ်ကော်မရှင်စခန်းကို သိမ်းယူ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73294/|website=Myanmar Now|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=en-US|last=သူရအောင်}}</ref> * [[၁၃ မတ်]] - [[ရန်ကုန်ယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း|ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်း]]၏ ကစားသမားဖြစ်သူ [[မောင်မောင်လွင် (ဘောလုံးသမား)|မောင်မောင်လွင်]]သည် ပွဲကြည့်စင်ရှိ အမျိုးသမီးပရိသတ်တစ်ဦးအပေါ် ကိုယ်ထိလက်ရောက် ကျူးလွန်ခဲ့သည့်အတွက် ၎င်းအား ၆ လ ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ်နှင့် ဒဏ်ကြေးငွေ ကျပ်သိန်း ၃၀ ပေးဆောင်ရန် [[မြန်မာ နေရှင်နယ် လိဂ်|မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်]] (MNL) က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=အမျိုးသမီးပရိသတ် ၁ ဦးအပေါ် ကိုယ်ထိလက်ရောက်ကျူးမှုဖြင့် မောင်မောင်လွင်ကို ၆ လ ကစားခွင့်ပိတ်|url=https://burmese.dvb.no/post/750191|website=အမျိုးသမီး ပရိသတ်တယောက်အပေါ် ပွဲကြည့်စဉ်မှာ ကိုယ်ထိလက် ရောက်ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်းရဲ့ ကစားသမား မောင်မောင်လွင်ကို ၆ လ ပွဲပယ်နဲ့ ဒဏ်ကြေး‌ ငွေ ကျပ် သိန်း ၃၀ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်လိုက်တယ်လို့ မြန်…|access-date=2026-03-13|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=အမျိုးသမီးပရိသတ်ကို ကိုယ်ထိလက်ရောက်တွန်းထိုးခဲ့သည့် မောင်မောင်လွင်ကို ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ် ခြောက်လနှင့် ဒဏ်ငွေကျပ်သိန်း ၃၀ ချမှတ်|url=https://news-eleven.com/article/310472|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-13|language=my}}</ref> * [[၁၄ မတ်]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၇/၂၀၂၆ ဖြင့် [[အာကာသသိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်]]ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=အာကာသသိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80825 |access-date=2026-03-15 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၁၅ မတ်]] ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၈/၂၀၂၆ ဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု၏ [[အခွန်အခ|အခွန်အကောက်]] ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်အကျိုးသက်ရောက်မည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု၏ အခွန်အကောက်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80851 |access-date=2026-03-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး အမိန့်အမှတ် ၁၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]]၊ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးကို ကြည်း ၂၇၂၃၈ ဗိုလ်မှူးကြီး မင်းသူကျော် အစား ကြည်း ၃၂၈၃၅ ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမိုးဝင်း ဖြင့်လည်းကောင်း၊ [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့၊]] လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးကို ကြည်း ၃၀၁၀၇ ဗိုလ်မှူးကြီး ခန့်မွန်ဆွေ အစား ကြည်း ၃၀၃၃၉ ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမင်းဦး ဖြင့် အစားထိုးခန့်အပ်သည်။ <ref>{{Cite web |title=လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးများ အစားထိုးခန့်အပ်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80839 |access-date=2026-03-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၁၆ မတ်]] **[[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|တတိယအကြိမ် ပြည့်သူလွှတ်တော်]]ကို ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပပြီး၊ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]] ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[ခင်ရီ]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦး[[မောင်မောင်အုန်း]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=■တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးများ စတင်ကျင်းပ|url=https://news-eleven.com/article/310534|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-16|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ်လ ၁၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ပြည်သူ့လွှတ်တော်စတင်ကျင်းပ၊ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးခင်ရီ ရေပန်းစားနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/ckg352l0jz6t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-16|access-date=2026-03-16|language=my}}</ref> ** ကွတ်ခိုင်မြို့ ထိန်းချုပ်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ကိုးကန့်တပ် (MNDAA) နှင့် တအာင်းတပ် (TNLA) တို့အကြား နှစ်ဖက်တင်းမာမှုများ နှစ်ရက်ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီးနောက် [[ကွတ်ခိုင်မြို့]]အား MNDAA က အပြီးအပိုင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-17 |title=ရှမ်းမြောက်အရေး MNDAA နဲ့ TNLA ခေါင်းဆောင်တွေ လောက်ကိုင်မှာ တွေ့ဆုံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvgk20p4k6pt |access-date=2026-03-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** [[နတ်တလင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဖလံပင်ရွာမရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်|ဖလံပင်ကျေးရွာမှ]] စစ်တပ် စစ်ကြောင်းက ပစ်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် ပြည်သူ ၃ ဦး သေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းဆီးခံထားရသည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ကြီး |date=2026-03-17 |title=နတ်တလင်းမှာ စစ်တပ်ကပစ်ခတ်လို့ ပြည်သူ ၃ ဦးသေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းခံရ |url=https://myaelattathan.com/news/23027/ |access-date=2026-03-19 |website=Myaelatt Athan |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=mmblogmaster |date=2026-03-17 |title=နတ်တလင်းတွင် အကြမ်းဖက်စစ်တပ်စစ်ကြောင်းက ပြည်သူ ၃ ဦးကို သတ်ဖြတ်ကာ နေအိမ် ၁၆၀ ကျော်ကို မီးရှို့ |url=https://maun-mm.com/2026/03/17/nattalin-3/ |access-date=2026-03-19 |website=Maun |language=en-US}}</ref>ဖလံပင်ရွာက နေအိမ် ၁၅၀ လုံးနှင့် [[ရှားစီးဘို (အထက်စု)ရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်|ရှားစီးဘို]]ရွာက နေအိမ် ၁၅ လုံးတို့ကို မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-19 |title=ရန်ကုန် - ပြည်လမ်းပေါ် က နတ်တလင်းမြို့စစ်ရေး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cvglee9j7xzo |access-date=2026-03-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၇ မတ်]] ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၉/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်|မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်]]ဆိုင်ရာဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်ဆိုင်ရာဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/mnmaaniungngnkuulkmttchiungraaupde-ptttthaan |access-date=2026-03-18 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> ** "သမီးလှကျွန်း တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော" အား [[သမီးလှကျွန်းအဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်|သမီးလှကျွန်း အဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်]] သို့ ဧရိယာတိုးချဲ့ပြင်ဆင်၍ အဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင် သတ်မှတ်ခဲ့။ * [[၁၈ မတ်]] ** [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]]၏ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို စတင်ကျင်းပခဲ့ရာ ဦး[[အောင်လင်းဒွေး]]အား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဦး [[Jeng Phang နော်တောင်]]အား ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=၂၀၂၆ မတ်လ ၁၈ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ကာလုံအမှုဆောင်ချုပ် ဦးအောင်လင်းဒွေး အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ရွေးချယ်ခံရ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clygyzg0396t |access-date=2026-03-18 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၂၀/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုတရားစီရင်ရေးဥပဒေကို ပဉ္စမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။​<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုတရားစီရင်ရေးဥပဒေကို ပဉ္စမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80929 |access-date=2026-03-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၁၉ မတ်]] - [[၂၀၂၆ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အကျပ်အတည်း]]: လေယာဉ်ဆီအကန့်အသတ်ဖြစ်မှုကြောင့် ခရီးသည်တစ်ဦးကို ၁၀ ကီလိုသာ ထပ်တိုးသယ်ယူခွင့်ပြုမည်ဟု [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်း|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်းလိုင်း]] (MAI)နှင့် [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း|မြန်မာအမျိုးသာလေကြောင်းလိုင်း]] (MNA) တို့က အသီးသီးကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၂၀ ရက်- မတ် ၃၀ မှာ သမ္မတ တင်မြှောက်ဖို့လျာထား|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c77ml61nz4gt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-20|access-date=2026-03-20|language=my}}</ref> * [[၂၀ မတ်]] - ** [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို စတင်ကျင်းပသည်။ ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်နိုင်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အလိုက် အစည်းအဝေးများကို မတ်လ ၂၃ ရက်တွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်ပြီး၊ ဒုသမ္မတသုံးယောက်ကို မတ်လ ၂၅ ရက်မှာ စိစစ်မှာဖြစ်ပြီး မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ရွေးချယ်တင်မြှောက်မှုပြုလုပ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။​<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၂၀ ရက်- မတ် ၃၀ မှာ သမ္မတ တင်မြှောက်ဖို့လျာထား|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c77ml61nz4gt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-20|access-date=2026-03-20|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=ဒုတိယသမ္မတလောင်းများအမည်စာရင်း မတ် ၃၀ ရက် တင်သွင်းမည်|url=https://burmese.dvb.no/post/261196|website=DVB Burmese|access-date=2026-03-20|language=en}}</ref> ** တတိယအကြိမ် [[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ|ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်များ]] အသီးသီးကျင်းပပြီး၊ တိုင်းဒသေကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်အကြီးအကဲများကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။​ **[[၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲ]]: လောက်ကိုင်မြို့၌ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ပါဝင်သော တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတစ်ရပ် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် သဘောတူညီမှု ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်များအရ ကွတ်ခိုင်မြို့ကို MNDAA က ဆက်လက်ထိန်းချုပ်သွားမည်ဖြစ်ပြီး [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်မဟာမိတ်]]များအဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်ရေး၊ နယ်မြေသတ်မှတ်မှု ထားရှိရေးနှင့် ဖမ်းဆီးထားသူများကို ပြန်လည်လွှတ်ပေးရေးတို့ ပါဝင်ကြောင်း TNLA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ရှိသူ လွေးယေဦးက ပြောကြားခဲ့ရာ၊ MNDAA က ဖမ်းဆီးထားသည့် TNLA တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀၀ ခန့်အား ပြန်လည်လွှတ်ပေးရန် စီစဉ်သည်။<ref>{{Cite web|title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-21|access-date=2026-03-21|language=my}}</ref> **[[၂၀၂၆ ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် တိုက်ခိုက်ခံရမှု]]: ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့၌ ကျင်းပနေသည့် တတိယအကြိမ် ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ချင်းလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (ဟားခါး)(CDF-Hakha)က ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-21 |title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro |access-date=2026-03-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> **စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ကသာမြို့]]မှာ တိုက်လေယာဉ်နှင့် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် မဟာလေးထပ်ဘုန်းကြီးကျောင်းက သံဃာအပါအဝင် စစ်ဘေးရှောင်နှင့် ဒေသခံများ လူအယောက် ၅၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-21 |title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro |access-date=2026-03-22 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=KNG |date=2026-03-20 |title=ကသာမြို့လယ်ခေါင် ဗုံးကြဲခံရ၊ သေဆုံးဒဏ်ရာရသူတွေများနိုင်တယ်လို့ဆို |url=https://burmese.kachinnews.com/2026/03/20/am1-388/ |access-date=2026-03-22 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကသာမြို့တွင် စစ်ရှောင်များနေသည့်ဘုန်းကြီးကျောင်း ဗုံးကြဲခံရ၍ ၆၀ ထက်မနည်းသေဆုံး |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/69be6b725ec101b7a780ccc4 |access-date=2026-03-22 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2026-03-21 |title=စစ်တပ်လွှတ်​တော်​ငါးရက်​မြောက်​နေ့မှာ ကသာမြို့ကစစ်ဘေးရှောင်​တွေခိုလှုံတဲ့ဘုန်းကြီးကျောင်းကို စစ်​ကောင်စီ ဗုံးကြဲ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/03/22/151892/ |access-date=2026-03-22 |website=LuduNwayOo |language=my-MM }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Lin |first=Editor Htein |date=2026-03-21 |title=ကသာနဲ့ မြောင်မှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရပြီး သေဆုံးသူအများပြားနဲ့ ဒဏ်ရာရသူတွေရှိခဲ့ |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/03/21/%e1%80%80%e1%80%9e%e1%80%ac%e1%80%94%e1%80%b2%e1%80%b7-%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84/ |access-date=2026-03-22 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref> **၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ချင်းတော်လှန်ရေးနေ့တွင် ချင်းအမျိုးသားတရပ်လုံး အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းပါဝင်ကြရန် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]]က တိုက်တွန်းထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|title=ချင်းလူငယ်များ အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းရန် CNF တိုက်တွန်းနေ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73449/|website=Myanmar Now|date=2026-03-20|access-date=2026-03-22|language=en-US|first=Myanmar|last=Now}}</ref> * [[၂၂ မတ်]] - ** အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှုကို ကြိုတင်ကာကွယ်သည့်အနေဖြင့် အစိုးရရုံးများမှ ဝန်ထမ်းများသည် ရုံးသို့လာရောက်ခြင်းမပြုဘဲ မိမိတို့၏နေအိမ် သို့မဟုတ် အဆောင်များတွင်သာ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရန် သတ်မှတ်လိုက်ကြောင်း အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၊ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်သည်။ ယင်းသို့ အိမ်မှအလုပ်လုပ်ခြင်း (work from home) စနစ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၅ ရက်မှစတင်၍ အပတ်စဉ် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တိုင်း ဆောင်ရွက်သွားရမည်ဖြစ်ပြီး ပုဂ္ဂလိကအလုပ်ဌာနများအနေဖြင့်လည်း အလားတူ အိမ်မှအလုပ်လုပ်ခြင်းစနစ်ကို အတတ်နိုင်ဆုံး လိုက်နာဆောင်ရွက်သွားရန် ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web |title=အပတ်စဉ်ဗုဒ္ဓဟူးနေ့အား အစိုးရရုံးဌာနများ၏ ရုံးလုပ်ငန်းများကို နေအိမ်မှသာဆောင်ရွက်ကြရန် သတ်မှတ်ကြေညာ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81059 |access-date=2026-03-23 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၂၃ မတ်]] - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာ ခံစားခဲ့ရသဖြင့် ၂ နာရီကြာ ခွဲစိတ်မှုအောင်မြင်ကြောင်း စစ်ကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်။<ref>{{Cite web |title=သတင်းထုတ်ပြန်ချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81078 |access-date=2026-03-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၂၈ မတ်]] - ၂၀၂၅ မြန်မာနိုင်ငံငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်မှု (၁) နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားကို နေပြည်တော်၌ ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ငလျင်ကြီးကြောင့် နေပြည်တော်အပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ် (၁၀) ခု၌ သေဆုံးသူ ၃၈၁၈ ဦး၊ ပျောက်ဆုံးသူ ငါးဦး၊ ဒဏ်ရာရသူ ၅၁၀၄ ဦး၊ ဘေးသင့်အိမ်ထောင်စု ၁၆၂၅၆၃ စု၊ ဘေးသင့်လူဦးရေ ၄၂၄၀၆၃ ဦးနှင့် ယာယီရွှေ့ပြောင်း လူဦးရေ ၂၇၉၁၁၁ ဦးရှိခဲ့ကြောင်း၊ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုအနေဖြင့် စုစုပေါင်း တန်ဖိုးကျပ် ၇၉၇၉ ဘီလီယံကျော်ရှိကြောင်း နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌက ပြောကြားသည်။ <ref>{{Cite web |title=မန္တလေးငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်မှု (၁)နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81220 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၃၀ မတ်]] - **[[၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ]] *** ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး|ရဲဝင်ဦး]]သည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်လာပြီး၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]သည် [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ဖြစ်လာသည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၃၀ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ပြည်သူ့လွှတ်တော်က စစ်ခေါင်းဆောင်ကို ဒုသမ္မတ အမည်စာရင်းတင်သွင်း|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx290r3lvm0t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-30|access-date=2026-03-30|language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်း ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနား ကျင်းပပြုလုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81247 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေကို ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် တင်သွင်းခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-30 |title=ပြည်သူ့လွှတ်တော်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဒေါက်တာ ကျော်ဆွေကို ဒုသမ္မတလောင်း အမည်စာရင်း တင်သွင်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%80-%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA/ |access-date=2026-03-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref>၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာတူးဂျာနှင့် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကိုယ်စားပြု ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် [[နန်းနီနီအေး]] အား ရွေးချယ်တင်သွင်းခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-30 |title=အမျိုးသားလွှတ်တော်မှ ဒေါက်တာ တူးဂျာနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် အမည်စာရင်းတင်သွင်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE-%E1%80%92%E1%80%B1/ |access-date=2026-03-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref> *** ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီက ဦး[[ဌေးငွေ]] အား အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၏ ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ *** KIO ၊ KNU ၊ CNF ၊ KSIEC၊ CRPH နှင့် NUG တို့ပါဝင်သော [[ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ|ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။ * ၃၁ မတ် ** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်းအဖြစ် [[နန်းနီနီအေး]]ကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြပြီး၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ကမူ ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <br /> === ဧပြီ === * [[၂ ဧပြီ]] - ** ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် ကော့ကရိတ်-မြဝတီ အာရှလမ်းမကြီးကို တိုက်ပွဲများကြောင့် ပိတ်ထားရာမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-02 |title=လကမ္ဘာဆီသွားမယ့် Artemis II ယာဉ် ကမ္ဘာပတ်လမ်းပေါ်ရောက်ပြီ - ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၂ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3ex5eq4nypt |access-date=2026-04-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-02 |title=မြဝတီ-ကော့ကရိတ် အာရှလမ်း ပြန်ဖွင့် - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%9d%e1%80%90%e1%80%ae-%e1%80%80%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%b7%e1%80%80%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%90%e1%80%ba-%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%9b%e1%80%be%e1%80%9c%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8/ |access-date=2026-04-02 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကုန်သွယ်မှုပမာဏအများဆုံးစီးဆင်းရာ ဘားအံ-ကော့ကရိတ်-မြဝတီ (အာရှလမ်းပိုင်း) ပြန်လည်ဖွင့်လှစ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81336 |access-date=2026-04-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ဥပဒေအမှတ် ၅၁/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ|ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ]]ကိုပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81337 |access-date=2026-04-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br /> * [[၃ ဧပြီ]] ** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] အား မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ် ဦး[[ညိုစော]]၊ ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ် [[နန်းနီနီအေး]] အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-03|access-date=2026-04-03|language=my}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၅၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ်များ လဲလှယ်ရောင်းဝယ်ရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။ ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၅၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ** ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် စစ်ဆေးတွေ့ရှိချက်အရ (၁-၁-၂၀၂၁) မှ (၃၁-၃-၂၀၂၅) ရက်နေ့အထိ ကာလအတွင်း ပို့ကုန်များ တင်ပို့ပြီးဖြစ်သော်လည်း ပို့ကုန်ရငွေ ပြန်လည်မဝင်ရောက်သေးသည့် ကုမ္ပဏီပေါင်း (၂၈၇) ခုသည် နိုင်ငံခြားသုံးငွေ စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်းများနှင့် အမိန့်ကြော်ငြာစာများပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို လိုက်နာခြင်းမရှိသောကြောင့် အဆိုပါကုမ္ပဏီများနှင့် ၎င်းတို့၏ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအား အမည်ပျက်စာရင်းသွင်းလိုက်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်က ထုတ်ပြန်ကြေညာသည်။<ref>{{Cite web|title=ပို့ကုန်ရငွေပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် ကျန်ရှိသည့်ကုမ္ပဏီ (၂၈၇) ခု၏ ကုမ္ပဏီနှင့်ကုမ္ပဏီ၏ ဒါရို-က်တာအဖွဲ့ဝင်များအား အမည်မည်းစာရင်း ထည့်သွင်းကြောင်း ဗဟိုဘဏ်က ထုတ်ပြန်|url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%95%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%80%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA-2/|website=Popular|date=2026-04-04|access-date=2026-04-04|language=en-US|first=Popular|last=Journal}}</ref> * [[၄ ဧပြီ]] - ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်မှစတင်၍ ရပ်နားထားခဲ့ရာမှ ဧပြီ ၄ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် [[မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်]]၌ ခရီးသည်တင်လေကြောင်းလိုင်းများ စတင်၍ ပြန်လည်ပြေးဆွဲနေပြီဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ကချင်ပြည်နယ် မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်၌ လေကြောင်းလိုင်းများဆင်းသက်မှု ရက်ပေါင်း ၄၀ ကျော် ရပ်နားထားခဲ့ပြီး ယနေ့မှစ၍ ပြန်လည်ပြေးဆွဲ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81429 |access-date=2026-04-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၆ ဧပြီ]] - ** ရိုဟင်ဂျာများအား လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟူသော စွဲဆိုချက်နှင့် အဆိုပါအခင်းအဖြစ်အပျက်ဖြစ်ပွားစဉ်က [[တပ်မတော်]]၏ ရာထူးအကြီးဆုံးဖြစ်သည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]အပေါ် အရေးယူရန် တိုင်တန်းချက်ကို [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]]တရားစီရင်ရေး အာဏာပိုင်များက တရားဝင် လက်ခံလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ယူကေအခြေစိုက် တာဝန်ခံမှုရှိစေရေး-မြန်မာ (MAP) အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်သူ ခရစ္စ ဂန်းနက်စ်က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-04-06 |title=ရိုဟင်ဂျာ ဂျီနိုဆိုက်အမှုနဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို အရေးယူဖို့ တိုင်တန်းချက်ကို အင်ဒိုနီးရှား လက်ခံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၆ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းများ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c7470nv11l7t |access-date=2026-04-06 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** မကွေးတိုင်း၊ ဆောမြို့တွင် ပြီးခဲ့သောနှစ် အောက်တိုဘာလ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် သက်ငယ်မုဒိမ်းမှုနှင့် လူသတ်ကာ အလောင်းဖျောက်မှုကျူးလွန်သူအား အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ ဆောမြို့နယ်တရားရုံးနှင့် မြို့နယ်တရားရေးအဖွဲ့က သေဒဏ်ချမှတ်လိုက်ကြောင်း မြို့နယ်တရားရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးလင်းထက်က ဘီဘီစီသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":0" /> ** [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့တွင် ၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ဆိုင်ရာ နည်းဥပဒေများအရ ခန့်အပ်မည့် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ရာထူးများအတွက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြချက်များကို ဖတ်ကြားခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81463 |access-date=2026-04-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br /> *[[၇ ဧပြီ]] **တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးစတုတ္ထနေ့တွင် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[သာဌေး]]အပါအဝင် တရားသူကြီး ၉ ဦးပါ ဖွဲ့စည်းမှုကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းစိုးအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန အရေအတွက် (၃၁ ခု)နှင့် အမည်သတ်မှတ်ချက်ကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦးအား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ရန် လွှတ်တော်က သဘောတူသည်။ [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]] (အသစ်) ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၉ ဦးကို အတည်ပြုသည်။ ဝန်ကြီးများနှင့် ကျန်တရားသူကြီးများ အမည်စာရင်းများကို ဖတ်ကြားတင်ပြခဲ့ပြီး ဧပြီ ၉ ရက် အစည်းအဝေးတွင် ကန့်ကွက်မှုများ လက်ခံမည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81500 |access-date=2026-04-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> **[[၂၀၂၆ ပန်ဆန်း ပေါက်ကွဲမှု]] * [[၈ ဧပြီ]] ** အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီ (Abbas Araghchi) က အီရန်နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့အကြား [[ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား]] ကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် အပါအဝင် နှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီမှုကို အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အီရန်အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်ကောင်စီ (Supreme National Security Council) က အတည်ပြုချက်ပေးထားသည်။<ref>{{Cite web |title=Iran agrees to ceasefire, offers conditional Hormuz passage |url=https://shafaq.com/en/Middle-East/Iran-agrees-to-ceasefire-offers-conditional-Hormuz-passage |access-date=2026-04-09 |website=Shafaq News |language=en}}</ref> ** [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပဉ္စမနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပြီးစီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-08 |title=ပြည်သူကိုကိုယ်စားပြုရေး ဆောင်ရွက်ရန် ပြည်သူ့ |url=https://onenewstvchannel.com/politic/people-hluttaw/%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%b0%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%af%e1%80%9b%e1%80%b1/ |access-date=2026-04-09 |website=One News Myanmar |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာကျင်းပပြီးစီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81524 |access-date=2026-04-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပြီးစီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြီးစီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81525 |access-date=2026-04-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br /> * [[၉ ဧပြီ]] ** ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးများအဖြစ် ဦးသောင်းနိုင်၊ ဦးသိန်းကိုကို၊ ဒေါ်သင်းသင်းနွဲ့၊ ဒေါ်ပြုံးပြုံးအေး၊ ဒေါက်တာကိုကိုနိုင်၊ ဦးဝင်းမြင့်၊ ဒေါ်စိုးခက်ခက်၊ ဒေါ်သင်းသင်းချိုတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးရှစ်ဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု|url=https://news-eleven.com/article/311163|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-04-09|language=my}}</ref> ** [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]]ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဦးကျော်ဝင်းသိန်း၊ ဒုတိယရဲဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝင်းဇော်မိုး၊ ဒေါက်တာထွန်းထွန်းဦး၊ ဦးလွန်းဘော်၊ ဦးကျော်စိုးညွန့်၊ ဦးတိုးရီ၊ ဦးတင်အောင်ဝင်း၊ ဦးမင်းဟန်တို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်ကိုးဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311162 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311161 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦး၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများအဖြစ် ဦးဇော်မြင့်နိုင်၊ ဦးသက်ထွန်းအောင်၊ ဒေါက်တာစန္ဒာဦးနှင့် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ်  ဒေါက်တာရီရီအး၊ ဦးတင်မြင့်၊ ဒေါက်တာလှညွန့်၊ ဒေါက်တာဇော်ဦး၊ ဒေါက်တာဖြူဖြူအိတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦးနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311160 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ဒေါက်တာသီတာဦးနှင့် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်အဖြစ် ဒေါ်နိုင်သက်ဦးတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ဒေါက်တာသီတာဦးနှင့် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်အဖြစ် ဒေါ်နိုင်သက်ဦးတို့အား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311159 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]]ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[အောင်ဇော်သိန်း]]အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဦးဉာဏ်ထွန်း၊ ဦးမျိုးတင့်၊  ဦးကျော်ဆန်း၊ ဦးတူးမော်၊ ဒေါ်စုစုဝင်း၊ ဒေါ်ဥမ္မာအေး၊ ဦးတင့်ဝေ၊ ဒေါက်တာမာလာမော်တို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက တင်ပြထားသည့် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး ဥက္ကဋ္ဌဦးအောင်ဇော်သိန်း အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်ကိုးဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်အတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311158 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်မှု တစ်မျိုးဖြစ်သည့် [[ဧရာဝတီဘဏ်]] Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှု သုံးစွဲသူ အများအပြား ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=■ AYA Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှုများ ဖြစ်ပွား |url=https://news-eleven.com/article/311181 |access-date=2026-04-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၁၀ ဧပြီ]] ** [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ကြေညာချက်အမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ကြေညာချက်တွင် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ပုဂ္ဂိုလ်များအား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် ကတိသစ္စာပြုပြီး သည့်အချိန်မှစ၍ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၂၇ အရ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီက ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည့် ဥပဒေပြုရေး၊အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေး အာဏာများကို လွှဲပြောင်းပေးအပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ် ၃ / ၂၀၂၆ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81654 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဒုတိယသမ္မတများဖြစ်ကြသည့် ဦးညိုစော၊ ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့သည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြုပြီး ကတိသစ္စာပြုလွှာပေါ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-04-10 |title=မြန်မာနိုင်ငံတော်သမ္မတသစ်နှင့် ဒု-သမ္မတများ ကတိသစ္စာပြု |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90-3/ |access-date=2026-04-10 |website=Popular |language=en-US}}</ref> ** နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်မည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** တော်လှန်ရေးကာလ ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး [[ကော်သူးလေအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]] (KCC) နဲ့ [[ကော်သူးလေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (KGC) ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးက ကြေညာသည်။ <ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2026-04-11 |title=ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို KNU ဖွဲ့စည်း- DVB News |url=https://www.youtube.com/watch?v=CZEAY59xewI |access-date=2026-04-12}}</ref><ref>{{Cite web |title=KNU က ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုပြီး ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်း |url=https://bur.mizzima.com/2026/04/10/87297 |url-status=live |access-date=၁၂ ဧပြီ ၂၀၂၆ |website=Mizzima}}</ref><br /> * [[၁၂ ဧပြီ|၁၂]] - မကွေးတိုင်း၊ [[ပခုက္ကူမြို့နယ်]]၊ ပန်းတိုင်းခြုံကျေးရွာအုပ်စု၊ မြောက်လူးကံရွာကို စစ်တပ်က မီးရှို့တဲ့အတွက် အိမ် ၄၀၀ ကျော်မီးလောင်ကျွမ်းပြာကျသွားကြောင်း ဒေသခံတွေကပြောသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese|first=R. F. A.|date=2026-04-13|title=ပခုက္ကူလေဆိပ်နားက မြောက်လူးကံရွာ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/04/13/myauklukan-village-burnt-down/|access-date=2026-04-14|website=မြန်မာဌာန|language=my}}</ref> * ၁၃ ဧပြီ - [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်]]ရှိ မြိုင်ကြီးငူ-မဲသဝေါဒေသအတွင်းတည်ရှိသော စစ်တပ်၏ ကြယ်ပြောင်ကုန်း တပ်စခန်းအား [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KNLA) နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း မြေပြင်သတင်းရင်းမြစ်အချို့က အတည်ပြုပြောကြားသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-13 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မြန်မာလူထုနဲ့ အတူရှိနေကြောင်း အမေရိကန်နဲ့ ယူကေက သင်္ကြန်ဆုတောင်းပေးပို့ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx2dg3z017mt |access-date=2026-04-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၄ ဧပြီ]] - ချင်းပြည် (Chinland) ကောင်စီနှင့် [[ချင်းပြည်အစိုးရ]]အဖွဲ့၏ လက်အောက်ရှိ ချင်းပြည်ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ တည်ထောင်သည့် Chinland Jordan School of Medicine ဆေးတက္ကသိုလ်အား ချင်းပြည်နယ်၊ ချင်းလုံမြို့၌ ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၅ ရက် - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရမှု ရက်ပေါင်း ၁,၉၀၀ ရှိလာ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1mkk7p1j5jt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-15|access-date=2026-04-15|language=my}}</ref> * ၁၆ ဧပြီ - အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ လွှမ်းမိုးမှုများကြောင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား ညီညွတ်ရေးတွင် အတားအဆီးများ ရှိနေသည်ဟု [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ ယာယီသမ္မတ [[ဒူဝါလရှီးလ]]က အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ငါးနှစ်ပြည့် မိန့်ခွန်းတွင် ပြောကြားလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-16 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ညီညွတ်ရေးမှာ အတားအဆီးရှိနေတယ်လို့ NUG ၅ နှစ်ပြည့်မှာ ယာယီသမ္မတ ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx2d1vrj7jmt |access-date=2026-04-16 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၁၇ ဧပြီ - ** နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်အမှတ် ၄၀/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ ၄,၃၃၅ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်လိုက်ပြီး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81788 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၄၁/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသူ/သား ၁၇၉ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု၍ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81789 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *** အဂတိလိုက်စားမှုဆိုင်ရာ ပုဒ်မများနှင့် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၀ (က) တို့ဖြင့် စွဲဆိုတရားစွဲခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၉ နှစ်နှင့် ၆ လ ချမှတ်ကာ အကျဉ်းချခဲ့ရသည့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]အား တောင်ငူအကျဉ်းထောင်မှ မိသားစုထံသို့ ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် -ဒေါ်‌အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ပြောင်းရွှေ့မယ်လို့ သတင်းထွက်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c8r488z2lm3t |access-date=2026-04-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၈ ဧပြီ]] - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မင်းကွန်းဒေသရှိ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရလက်အောက်ခံ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးအဖွဲ့ (ပလဖ) မှ ဒုတိယတာဝန်ခံအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးတို့သည် စစ်ကောင်စီထံ လက်နက်စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-19 |title=ဧပြီ ၁၉ ရက် သတင်းများအနှစ်ချုပ် - မင်းကွန်းတိုက်နယ် ပလဖ ဒုတာဝန်ခံအပါ ၁၅ ဦး စစ်တပ်ထံ လက်နက်ချ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cg543ry1ggdo |access-date=2026-04-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><br /> * [[၂၀ ဧပြီ|ဧပြီ ၂၀]] - ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ MNA ATR-72 ပြေးလမ်းပေါ်ထွက်ခွာနေချိန် ဘရိတ်စနစ်ချို့ယွင်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့းပြီး ရပ်နားထားသည့် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်း|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာ့လေကြောင်း]] (MAI) ၏ Airbus A319 လေယာဉ် အမြီးပိုင်းကို ဝင်တိုက်မိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ MNA ATR-72 ဘရိတ်ချို့ယွင်းပြီး MAI Airbus A319 ကို ဝင်တိုက်မှုဖြစ် - New Day Myanmar|url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%9b%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%86%e1%80%ad%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-mna-atr-72-%e1%80%98%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%90/|date=2026-04-20|access-date=2026-04-20|language=en-US}}</ref> * [[၂၁ ဧပြီ]] - စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ) ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းဝင်း]] သည် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]] ဖြစ်လာသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-21 |title=အေအေ ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်နဲ့ ချင်း CPU ခေါင်းဆောင်တွေ ရခိုင်မှာတွေ့ဆုံ -၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၁ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်း တိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clyxrv7g29gt |access-date=2026-04-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၂၅ ဧပြီ - ချင်းညီနောင် (CB) အဖွဲ့က တစ်နှစ်ကျော်ကြာ သိမ်းပိုက်ထားရှိသည့် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ပေါ်ရှိ နေရာအချို့ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ဧပြီ ၂၅ ရက် သတင်းအနှစ်ချုပ် - နေပြည်တော်မှာငလျင်လှုပ်|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn8d05qq6edo|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-25|access-date=2026-04-25|language=my}}</ref> * ၂၇ ဧပြီ - အမျိုးသားစာပေဆုရှင် ဦး[[တင်ညွန့်]]နှင့် သားဖြစ်သူအပါအဝင် ၃ ဦးအား ဖမ်းဆီးခံထားရသည်။ * [[၃၀ ဧပြီ]] - ** ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့|ကဆုန်လပြည့်နေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြင့် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁,၅၀၈ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82285|access-date=2026-04-30|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>နှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၁ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82287|access-date=2026-04-30|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>၊ စုစုပေါင်း ၁,၅၁၉ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ အကျဉ်း​ထောင် အချုပ်​ထောင်အသီးသီးတွင် အကျဉ်းကျခံ​နေရသည့် အကျဉ်းသား အကျဉ်းသာသူ ၁၅၀၈ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်​ပေး|url=https://news-eleven.com/article/311564|access-date=2026-04-30|website=Eleven Media Group Co., Ltd|language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ဝ ရက် မတိုင်မီ ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုတစ်ခုခုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းခံရပြီး အကျဉ်း ထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးတွင် ပြစ်ဒဏ်ကျခံလျက်ရှိသော အကျဉ်းသား၊ သူများကို ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) အရ ယင်းတို့ကျခံရန်ကျန်ရှိသောပြစ်ဒဏ်၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82283|access-date=2026-04-30|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> *** [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]အား ကျန်ရှိနေသေးသည့် ပြစ်ဒဏ်များကို သတ်မှတ်ထားသည့် နေအိမ်တွင်သာ ဆက်လက်ကျခံစေရန် အကျဉ်းထောင်မှ နေအိမ်အကျယ်ချုပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ပြောင်းရွှေ့၊ ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးထားဆဲဟု ကိုထိန်လင်းပြော |url=https://burmese.dvb.no/post/542191 |access-date=2026-05-01 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><br /> === မေ === * ၁ မေ - အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်အနီး [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ ဟွာလ်းငိုးရမ်းဒေသ၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ ခေါ်ပွီချစ်ပ် (Khawpuichhip) ကျေးရွာကို စစ်လေတပ်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ၁၀ နှစ်အောက် ကလေး ငါးဦးနှင့် လူကြီး တဦး စုစုပေါင်း ခြောက်ဦး သေဆုံးပြီး၊ ကိုးဦး ဒဏ်ရာရရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အနီး ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု ၊ ကလေး ၅ ဦး အပါအဝင် ၆ ဦး သေဆုံး |url=https://bur.mizzima.com/2026/05/01/89167 |url-status=live |access-date=3 May 2026 |website=Mizzima}}</ref> * ၄ - ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများဖြင့် စွဲဆိုထားသည့် အမှုအတွက် [[တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]၏ တရားရုံးသို့ တရားဝင် အမှုတင်သွင်းလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း တရားစွဲဆိုသည့် အဖွဲ့အစည်းများက မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်အာဏာရှင်မင်းအောင်လှိုင်ကို စစ်ရာဇဝတ်မှုဖြင့် တရားစွဲသည့်အမှု တီမောတရားရုံးသို့ တင်သွင်း |url=https://burmese.dvb.no/post/204215 |access-date=2026-05-04 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> * ၅ - တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ စတင်ကာ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သော အင်းတော်မြို့၏ မြို့နယ်ခွဲဖြစ်သည့် [[မော်လူးမြို့]]ကို မြန်မာစစ်တပ်က မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-05 |title=၂၀၂၆ မေ ၅ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိန္ဒိယ-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်မှာ လက်နက်ကိုင်တပ်တွေ မရှိရေး နေပြည်တော်နဲ့ ဒေလီဆွေးနွေး |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cm2p15nvdm6t |access-date=2026-05-05 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၆ မေ - မတ္တရာ၊ သပိတ်ကျင်း၊ တကောင်း၊ ထီးချိုင့်၊ ကသာ၊ အင်းတော်နှင့် မော်လူးတို့ကို စစ်တပ်က ပြီးခဲ့သည့် လများအတွင်း ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် မန္တလေး-မတ္တရာ-သပိတ်ကျင်း-တကောင်း-ထီးချိုင့်-ကသာ-အင်းတော်-မော်လူး-နန့်စီးအောင်-မိုးညှင်း-မိုးကောင်း-မြစ်ကြီးနား လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်အား အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး၊ ဖွင့်လှစ်လိုက်ကြောင်း နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာများမှ ကြေညာသည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မေ၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား ကားလမ်းတစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်တပ်ကြေညာ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3r2n458gw2t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-05-07|access-date=2026-05-07|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် နေရာများအား ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး မန္တလေး - မတ္တရာ - သပိတ်ကျင်း-တကောင်း- ထီးချိုင့် - ကသာ - အင်းတော် - မော်လူး - နန့်စီးအောင် - မိုးညှင်း - မိုးကောင်း - မြစ်ကြီးနား ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းအား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးနိုင်ခဲ့ {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82465|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-05-07|language=en}}</ref> * [[၇ မေ]] - မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မိုးကုတ်မြို့နယ်|မိုးကုတ်]]ရတနာမြေမှ အလေးချိန် ၂,၂၀၀ ဂရမ် (၁၁,၀၀၀ ကရက်) အရွယ်အစားကြီးမားသည့် ပတ္တမြားတစ်ပွင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် မိုးကုတ်ရတနာမြေမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိသည့် ထူးခြားလှပပြီး အရွယ်အစားကြီးမားသော ပတ္တမြားကြီးအား ကြည့်ရှု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/82498 |access-date=2026-05-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * ၉ မေ - UFC 328 ၏ Co-Main Event ပွဲဖြစ်သည့် ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ချန်ပီယံရှစ်ပွဲတွင် လက်ရှိချန်ပီယံ မြန်မာ MMA ကစားသမား [[ဂျော့ရှုအာဗန်|ဂျိုရှူအာဗန်]]က ပြိုင်ဘက် ဂျပန်ကစားသမား တက်ဆူရို တိုင်ရာအား အလဲထိုးနည်းဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ချန်ပီယံခါးပတ်ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ဂျိုရှူအာဗန် တက်ဆူရိုတိုင်ရာကို ငါးချီမြောက်တွင် အနိုင်ရပြီး ဖလိုင်းဝိတ်ချန်ပီယံကာကွယ် |url=https://news-eleven.com/article/311821 |access-date=2026-05-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * ၁၁ မေ - ဦးရဲသွင်ဟိန်း၏ [[မြေလတ်အသံ]](Myaelatt Athan)၊ ဦးဝင်းဇော်နိုင်၏ Red News Agency နှင့် ဦးဇင်မင်းထက်၏ Asia Citizens (အာရှနိုင်ငံသားများ) သတင်းအေဂျင်စီ ၃ ခုကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့မှစ၍ ပိတ်သိမ်းလိုက်ကြောင်း ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web|title=သတင်းအေဂျင်စီလုပ်ငန်း ပိတ်သိမ်းကြောင်း အသိပေးကြေညာချက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82656|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-05-12|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=သတင်းဌာန ၃ ခုကို စစ်အာဏာရှင်က ထပ်မံပိတ်သိမ်း|url=https://burmese.dvb.no/post/566989|website=DVB Burmese|access-date=2026-05-12|language=en}}</ref> * ၁၄ မေ - အမေရိကန်သမ္မတ [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်|ဒေါ်နယ်ထရမ့်]] (Donald Trump) သည် တရုတ်ခေါင်းဆောင် [[ရှီကျင့်ဖျင်]] (Xi Jinping) နှင့် တွေ့ဆုံရန်အတွက် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[ပေကျင်းမြို့]]သို့ ရောက်ရှိလာသည်။<ref>{{Cite web |title=■ အမေရိကန်သမ္မတထရန့်နှင့် တရုတ်သမ္မတရှီတို့ တွေ့ဆုံ |url=https://news-eleven.com/article/311904 |access-date=2026-05-14 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * ၁၈ မေ - [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ရန်ကုန်တိုင်း]]၊ [[ကျောက်တန်းမြို့]]အနီး မြန်မာ့ကမ်းရိုးတန်းကို ဗဟိုပြုပြီး မနက် ၈ နာရီ ၃၅ မိနစ်ဝန်းကျင်က အင်အားရစ်ချ်တာစကေး ၅ ဒသမ ၂ အဆင့်ရှိတဲ့ အင်အားအတော်အသင့်ပြင်းထန်တဲ့ မြေငလျင်တခု လှုပ်ခတ်သွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကျောက်တန်းမြို့အနီး ဗဟိုပြုပြီး အင်အား ၅ ဒသမ ၃ ရှိ ငလျင်လှုပ် |url=https://burmese.dvb.no/post/359449 |access-date=2026-05-18 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]ရှိ မုံရွာ-ရေဦး အဝေးပြေးလမ်းမကြီးဘေးတွင် တည်ရှိသော [[စိုင်ပြင်မြို့]]ကို "Operation OTT" စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့ကြောင်း [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF)၊ အမှတ် (၁) ရွှေဘိုခရိုင် စစ်ဌာနက သတင်းထုတ်ပြန်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၁၉ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - လွတ်လပ်ရေးနှစ် ၂၅၀ ပြည့် အိမ်ဖြူတော် UFC ပွဲမှာ မြန်မာဖိုက်တာ ဗန် ပါဝင်|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgrp1972qent|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-05-19|access-date=2026-05-19|language=my}}</ref> *၁၉ မေ - ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်တွင် KNU၊ KNLA နှင့် PDF တို့က သိမ်းပိုက်ထားသည့် [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊]] [[မြိတ်ခရိုင်]]၊ [[တနင်္သာရီမြို့နယ်]]၊ [[မောတောင်မြို့]]ကို စစ်အုပ်စုက ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၅ ရက်မှစတင်သည့် စစ်ကြောင်းဖြင့် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက KNU၊ KNLA နှင့် PDF အမည်ခံ ကိုယ်ကျိုးရှာအကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူ ပူးပေါင်းအဖွဲ့များ ယာယီစိုးမိုးထားသော မောတောင်မြို့အား အလုံးစုံပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/82973 |access-date=2026-05-20 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *မေ ၂၆ - [[၂၀၂၆ ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော် အဖွဲ့ဝင်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု]] *၂၈ မေ - ကိုးလကြာ ပိတ်ထားခဲ့သော [[ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်]] ကုန်သွယ်ရေးတွင် အရေးပါသည့် မြဝတီ-မဲဆောက် [[မြန်မာ - ထိုင်း အမှတ် (၁) ချစ်ကြည်ရေးတံတား|အမှတ် ၂ ချစ်ကြည်ရေးတံတား]]အား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်လိုက်ပြီဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-05-28 |title=၂၀၂၆ခုနှစ် မေ ၂၈-ဘန်ကောက်မှာ ကလေးငယ်တွေကို ညှဉ်းပန်းပြီး ပန်းရောင်းခိုင်းတဲ့မြန်မာ ၃ ဦးကို ရဲဖမ်း |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cg4pw09y4yvt |access-date=2026-05-28 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> *၂၀၂၅ ခုနှစ်  အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူများအနက် ရွေးကောက်ပွဲကုန်ကျစရိတ်စာရင်းအား သတ်မှတ်ရက်အတွင်း တင်သွင်းခြင်းမရှိသည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၄၁ ဦးကို အရည်အချင်းပျက်ယွင်းသူများအဖြစ် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာချက်အမှတ် (၄၇/၂၀၂၆)ဖြင့် ၂ဝ၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၃ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ထားကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူများအနက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၄၁ ဦးကို အရည်အချင်းပျက်ယွင်းသူများအဖြစ် UEC ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/312227 |access-date=2026-05-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> *၃၀ မေ - သမ္မတဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]သို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေး ခရီးစဉ် စတင်ထွက်ခွာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/6a1a7327acbcdc59760091ee |access-date=2026-05-30 |website=www.npnewsmm.com}}</ref> *[[၃၁ မေ]] - [[၂၀၂၆ နမ့်ခမ်း ပေါက်ကွဲမှု]] === ဇွန် === *၆ ဇွန် - မြန်မာနှင့် ရုရှားတို့သည် [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး|တနင်္သာရီတိုင်း]]၊ [[ထားဝယ်မြို့]]ရှိ ရေနက်ဆိပ်ကမ်းစီမံကိန်းအတွက် ၆၆၀ မဂ္ဂါဝပ် [[ကျောက်မီးသွေး]]သုံး [[ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ]] တည်ဆောက်ရေး နားလည်မှုစာချွန်လွှာကို [[စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့]]၌ ကျင်းပသည့် စီးပွားရေးဖိုရမ်အတွင်း လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-06-10 |title=၂၀၂၆ ဇွန်လ ၁၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - တရားမဝင် ရွှေတူးဖော်မှုတွေ နှိမ်နင်းမယ်လို့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/czx5r48ynzgt |access-date=2026-06-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> *၁၁ ဇွန် - ၁၉ ဇူလိုင် - [[၂၀၂၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား]] *၁၅ ဇွန် - သမ္မတ ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]] သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]သို့ နိုင်ငံတော်အဆင့် ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ် စတင်ထွက်ခွာခဲ့ပြီး၊ [[ပေကျင်းမြို့]]သို့ ရောက်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦး​ဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ​​​​ပေကျင်းမြို့သို့​ရောက်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/312702 |access-date=2026-06-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> *၂၁ ဇွန် - [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]]၏ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးအဖြစ် ဗိုလ်မှူးကြီး သိန်းဇော်မြင့် အစား ဗိုလ်မှူးကြီး ရန်ကြီးအောင် အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/84248 |access-date=2026-06-22 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၂၅ ဇွန် - [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးချုပ်အဖြစ် ဒေါ်[[အေးအေးသန်း]]ကို ခန့်အပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/84447 |access-date=2026-06-26 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ** တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီး အဖြစ် ဒေါ်ထွေးထွေးအား ခန့်အပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/84450 |access-date=2026-06-26 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref><br /> === ဇူလိုင် === * ၁၂ ဇူလိုင် - [[ဘန်ကောက်ဆွေးနွေးပွဲ (၂၀၂၆)]]: မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းနှင့် ပတ်သက်၍ အာဆီယံ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ၊ အဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦး[[တင်မောင်ဆွေ]] တို့အကြား ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-07-13 |title=ဘန်ကောက်က ဘီယာဘားဆိုင် မီးလောင်မှု သေဆုံးသူ ၂၈ ဦးအထိရှိ - ၂၀၂၆ ဇူလိုင် ၁၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cy8w6vlglp5t |access-date=2026-07-14 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၁၅ ဇူလိုင် - သံအမတ်ကြီး ဦး[[မင်းသိမ်း]]အား ကူဝိတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သံအမတ်ကြီး ဦးမင်းသိမ်းအား ကူဝိတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ် |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/85218 |access-date=2026-07-15 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * [[၁၆ ဇူလိုင်]]- [[ထန်တလန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] - တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက [[ထန်တလန်မြို့]]နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသတစ်ဝိုက်အား အပြည့်အဝ ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ထန်တလန်မြို့နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသတစ်ဝိုက်အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခဲ့ပြီး ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်ဆောင်ရွက် |url=http://www.moi.gov.mm/news/85333 |access-date=2026-07-17 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၁၉ ဇူလိုင် - [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းတပ်]] (TNLA) ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၁) တားဂျုတ်ဂျား ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် ဦးဆောင်သည့် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုကော်မတီ (NSPNC) အဖွဲ့နှင့် နေပြည်တော်၌ တွေ့ဆုံခဲ့ရာ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ ရက် (၁၀၀) ငြိမ်းချမ်းရေးအစီအစဉ်တွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအပါအဝင် အချက် (၆) ချက်ပါဝင်သည့် ဆွေးနွေးချက်များကို နေပြည်တော်နှင့် TNLA တို့က လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-07-20 |title=အင်ဒီဘာနမ် ယူကေဝန်ကြီးချုပ်သစ်ဖြစ်လာ - ၂၀၂၆ ဇူလိုင် ၂၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cjej0nw0wl1t |access-date=2026-07-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၃၀ ဇူလိုင် - ** တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန် အစည်းအဝေး ၂၃ ရက်မြောက်နေ့ ရပ်နားပြီး၊​ တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန် အစည်းအဝေးကျင်းပပြီးစီးသည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြီးစီး |url=http://www.moi.gov.mm/news/86030 |access-date=2026-07-31 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ** တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန် အစည်းအဝေး ၃၂ ရက်မြောက်နေ့ကို ရပ်နားပြီး၊ တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန် အစည်းအဝေးကျင်းပပြီးစီးသည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာကျင်းပပြီးစီး |url=http://www.moi.gov.mm/news/86029 |access-date=2026-07-31 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၃၁ ဇူလိုင် - အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က အတည်ပြု ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/86064 |access-date=2026-08-02 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref><br /> === ဩဂုတ် === * ၃ ဩဂုတ် - ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]]ကို [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီ ကော်မတီ|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီကော်မတီ]] (ICRC) မှ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဌာ‌နေကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သူ Mr. Arnaude de Baqque က လာရောက် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီကော်မတီ (ICRC) မှ မြန်မာ နိုင်ငံဆိုင်ရာ ဌာ‌နေကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သူ လာရောက် တွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/86157 |access-date=2026-08-03 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၆ ဩဂုတ် - ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]သည် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ်အဖြစ် ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-08-06 |title=၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ကြို့ပင်ကောက်မှာ စစ်တပ်လေကြောင်းဗုံးကြဲလို့ ၆ ဦး ဒဏ်ရာရ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cw20jkkz3y81t |access-date=2026-08-06 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၁၃ ဩဂုတ် - ကချင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့၊ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်သူရ အစား ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးရန်နောင် အားခန့်အပ်တာဝန်ပေးသည်။<ref>{{Cite web |title=လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေး |url=http://www.moi.gov.mm/news/86631 |access-date=2026-08-14 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ** [[အာရက္ခတပ်တော်]] ထိန်းချုပ်ထားသော [[ဂွမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ [[ကျိန္တလီမြို့|ကျိန္တိလီမြို့]]ပေါ်သို့ စစ်တပ်က ဂျက်ဖိုက်တာဖြင့် ဗုံး ၂ လုံး ကြဲချခဲ့ရာ အရပ်သား ၈ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-08-14 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် သြဂုတ် ၁၄ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်း တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက်- ကျောက်တော်၊ သံတွဲနဲ့ ဂွ ကို လေကြောင်းကနေဗုံးကြဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cr4gxy75ljg2t |access-date=2026-08-14 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၁၇ ဩဂုတ် ** - မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ်ထွက်ခွာသည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ်ထွက်ခွာ |url=http://www.moi.gov.mm/news/86799 |access-date=2026-08-17 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ** [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]]၊ ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ [[ခိုင်ခိုင်စိုး]] ကို [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး]]၊ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-08-17 |title=ဒေါက်တာ ခိုင်ခိုင်စိုး အား သမ္မတရုံး ဒုတိယဝန်� |url=https://onenewstvchannel.com/politic/government/%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%ac-%e1%80%81%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b8-%e1%80%a1/ |access-date=2026-08-18 |website=One News Myanmar |language=my-MM}}</ref> ** လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန၏ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ဦးရဲထွန်းဦး အား ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေး |url=http://www.moi.gov.mm/news/86828 |access-date=2026-08-18 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref><br /> * ၂၁ ဩဂုတ် - [[တပ်မတော် (လေ)|စစ်တပ်]]က [[မြောင်မြို့နယ်]]ရှိ [[ဆွဲလွဲအိုရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်|ဆွဲလွဲအိုရွာ]]အား လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဇေဋ္ဌဝါဒီဘုန်းကြီးကျောင်း၌ တရားစခန်းဝင်နေသော သက်ကြီးရွယ်အို ၁၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း မြေပြင်အခြေအနေသိရှိသူတစ်ဦးက ဘီဘီစီသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-08-21 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် သြဂုတ် ၂၁ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက်-ဦးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့ လူကာရှန်ကို အလွတ်သဘောတွေ့ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c6n0nl5v7r8qt |access-date=2026-08-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၂၄ ဩဂုတ် - [[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] အား ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေဝန်ကြီးဌာန အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအမည် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/87236 |access-date=2026-08-25 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၂၆ ဩဂုတ် - [[၂၀၂၆ နီပေါနိုင်ငံ ရေကြီးမှု]] * ၃၁ ဩဂုတ် - [[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း|နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း]] (AAPP) ၏ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး ဦးဘိုကြည်အား [[ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ]]၊ [[မနီလာမြို့]]အခြေစိုက် Ramon Magsaysay Award Foundation မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွက် Ramon Magsaysay Award ဆုဖြင့် ဂုဏ်ပြုချီးမြှင့်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Bo Kyi |url=https://rmaward.asia/rmawardees/bo-kyi/ |access-date=2026-08-31 |website=Ramon Magsaysay Award Foundation Philippines |language=en-US}}</ref> === စက်တင်ဘာ === * ၁ - [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]]သည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ သစ်တောဥပဒေပုဒ်မ ၆၊ ပုဒ်မခွဲ (င) အရ အပ်နှင်းထားသော လုပ်ပိုင်ခွင့်များကိုကျင့်သုံးလျက် ရှမ်းပြည်နယ် [[ကျိုင်းတုံခရိုင်]] [[မိုင်းပြင်းမြို့နယ်|မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်]]အတွင်း ကျရောက်နေသည့် ဧရိယာအကျယ်အဝန်း ၆၁၀၀၈ ဧကရှိသောနယ်မြေကို “သုဝဏ္ဏသျှံတောင် ကြိုးပြင်ကာကွယ်တော” အဖြစ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် (၄) ရက် (၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်) မှစ၍ သတ်မှတ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=သုဝဏ္ဏသျှံတောင် ကြိုးပြင်ကာကွယ်တော သတ်မှတ် |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/87840 |access-date=2026-09-08 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ** သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ သစ်တောဥပဒေပုဒ်မ ၆၊ ပုဒ်မခွဲ(င)အရ အပ်နှင်းထားသောလုပ်ပိုင်ခွင့်များကိုကျင့်သုံးလျက် ရှမ်းပြည်နယ် နမ့်စန်ခရိုင် [[နမ့်စန်မြို့နယ်]]အတွင်း ကျရောက်နေသည့် ဧရိယာအကျယ်အဝန်း ၃၀၇၅၅ ဧကရှိသောနယ်မြေကို “ခိုလမ်ကြိုးပြင်ကာကွယ်တော”အဖြစ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် (၄) ရက် (၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်)မှစ၍ သတ်မှတ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ခိုလမ်ကြိုးပြင်ကာကွယ်တော သတ်မှတ်ခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/87896 |access-date=2026-09-10 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၉ - စက်သုံးဆီ သုံးစွဲမှု လျှော့ချရေးအတွက် သတ်မှတ်ထားသည့် စုံ/မ စနစ်ဖြင့် ယာဉ်မောင်းနှင်သုံးစွဲရမည့် စည်းမျဉ်းကို စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့မှစ၍ ပယ်ဖျက်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်တော်ယာဉ်မောင်းနှင်မှုအား “စုံ” ရက်၊ “မ” ရက် ခွဲခြားမှု မရှိဘဲ ပုံမှန်အတိုင်းပြန်လည်မောင်းနှင်နိုင်ပါကြောင်း ပြည်သူသို့အသိပေးကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/87872 |access-date=2026-09-10 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၁၄ - တပ်မတော်သား ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ခုနစ်ဦး<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်သား ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ခုနစ်ဦး အစားထိုးပြောင်းလဲ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/88081 |access-date=2026-09-15 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> နှင့် တပ်မတော်သား အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ငါးဦးကို  အစားထိုးပြောင်းလဲကြောင်း<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်သား အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ငါးဦး အစားထိုးပြောင်းလဲ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/88082 |access-date=2026-09-15 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က အသိပေးထုတ်ပြန်ထားသည်။ * ၁၇ - ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ကိုကိုဦး]]အား [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် အစားထိုးခန့်အပ်တာဝန်ပေးခဲ့ပြီး ယင်းရာထူးတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ညွန့်ဝင်းဆွေ]]အား စစ်ဘက်မူလတာဝန်များကို ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး အစားထိုးခန့်အပ်ခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/88205 |access-date=2026-09-18 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၂၁ - နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦးအေးမင်းထွေး အား ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယသမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်ပြီဖြစ်ပါသည်။<ref>{{Cite web |title=သံအမတ်ကြီး ဦးအေးမင်းထွေးအား အိန္ဒိယသမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် |url=http://www.mdn.gov.mm/my/snamttkii-uuaemngtheaaa-aindiysmmttniungngnchiungraa-mnmaasnamttkiiaphc-khnap |access-date=2026-09-23 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> * ၂၇ - ကရင်နီပြည်တပ်မတော်၏ ဒုတိယစစ်ဦးစီးချုပ် တာဝန်အပြင် ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ၏ အမြဲတမ်းပါတီဗဟိုကော်မတီဝင်အဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ ဗိုလ်မှူးကြီး ဘုန်းနိုင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကရင်နီပြည်တပ်မ​တော် ဒု- စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်မှူးကြီးဘုန်းနိုင် ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/968535 |access-date=2026-09-28 |website=DVB Burmese |language=my}}</ref> * ၂၈ - ဦးဌေးအောင်အား [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်|မန္တလေးတိုင်းတရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးအဖြစ်ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခဲ့ကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးက အမိန့်အမှတ် ၆၇ / ၂၀၂၆ ဖြင့် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/88622 |access-date=2026-09-29 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၂၉ - [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်တော်မြို့]]ရှိ [[ကစ္ဆပနဒီ|ကစ္ဆပနဒီတံတား]]ဝန်းကျင်နှင့် အိန္ဒိယဈေးဝန်းကျင်တို့ လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခံရမှုတွင် အရပ်သား ၄၉ ဦး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံးကာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသူ ၆၀ နီးပါး ရှိလာပြီဖြစ်ကြောင်း [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-09-29 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၉ ရက် ဘီဘီစီသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် - ကျောက်တော်လေကြောင်းတိုက်ခံရမှု သေဆုံးသူ ၄၉ ဦးရှိလာ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cm2kwld0dn47t |access-date=2026-09-29 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] ဝင်များကို အဓိကထောက်ပံ့သည့် ပြည်သူ့တော်လှန်ရေးထောက်ပို့အစီအစဉ် (PRF) တွင် ရှမ်းပြည်နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးမှ ငွေကြေးထောက်ပံ့သူ ၂၁ ဦးကို ဖမ်းဆီးထားကြောင်း နေပြည်တော်က သတင်းထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |title=အကြမ်းဖက် CRPH ၊ NUG အဖွဲ့များအတွက် ငွေကြေးကောက်ခံပေးနေသည့် People's Revolution Supply Family - PRF Website သို့ ငွေကြေးထောက်ပံ့ပေးပို့သူများအား ဖမ်းဆီးရမိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/88627 |access-date=2026-09-29 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> *** [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]၌ ပြစ်ဒဏ်များကျခံပြီးနောက် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများတွင် ထိန်းသိမ်းခံထားနေရသည့် မြန်မာနိုင်ငံသားစိစစ်ပြီး သူ ၁၄၇၆ ဦးကို မြန်မာနိုင်ငံသို့ တပ်မတော် (ရေ) မှ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်သည်။<ref>{{Cite web |title=မလေးရှားထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများရှိ မြန်မာနိုင်ငံသားများအား မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင် |url=http://www.moi.gov.mm/news/88667 |access-date=2026-09-30 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> === အောက်တိုဘာ === * ၂ - [[ချီဖွေမြို့နယ်]]၊ [[လဂွေရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်|လဂွေရွာ]]တွင် တည်ရှိသော ယမ်းသိုလှောင်ရုံတစ်ခု ပေါက်ကွဲခဲ့ရာ အနီးပတ်ဝန်းကျင်တွင် နေထိုင်သူ ခုနစ်ဦး သေဆုံးပြီး ဆယ်ဦးထက်မနည်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-10-03 |title=အောက်တိုဘာ ၃ ရက် သတင်းများအနှစ်ချုပ် - ရသေ့တောင်မှာ လေကြောင်းဗုံးကြဲခံရ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c680zepnnxjxo |access-date=2026-10-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၃ - နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးက အမိန့်အမှတ် (၆၈/၂၀၂၆) ဖြင့် [[ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦး[[မောင်မြင့်]]အား အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦး[[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ခင်မောင်စိုး]]အား ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးအပ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးသည် အမိန့်အမှတ် (၆၈/ ၂၀၂၆) အား ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၃) ရက် ရက်စွဲဖြင့် ထုတ်ပြန် |url=http://www.moi.gov.mm/news/88808 |access-date=2026-10-03 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၇ - ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]သည် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]သို့ နိုင်ငံတော်အဆင့်တရားဝင်ခရီးစဉ် သွားရောက်ရန်အတွက် [[နေပြည်တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|နေပြည်တော်လေဆိပ်]]မှ အထူးလေယာဉ်ဖြင့် ထွက်ခွာသည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ မလေးရှားနိုင်ငံသို့ နိုင်ငံတော်အဆင့် တရားဝင်ခရီးစဉ်(Official Visit) စတင်ထွက်ခွာ |url=http://www.moi.gov.mm/news/88966 |access-date=2026-10-07 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref><br /> == ကွယ်လွန်သူများ == * <!--Do not add people without Wikipedia articles to this list Do not trust "this year in history" websites for accurate date information Do not link multiple occurrences of the same year, just link the first occurrence. No red links, please.-->[[၂၆ ဇန်နဝါရီ]] - [[မြင့်ထွေး]]၊ [[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီးဟောင်း]] ([[၁၉၄၈]] ဖွား) * [[၆ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[စိန်ဝင်း၊ ဒေါက်တာ|စိန်ဝင်း]]၊ နိုင်ငံရေးသမားနှင့် [[ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ|ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] ([[၁၉၄၄]] မွေးဖွား) * [[၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၊ အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတဟောင်းနှင့် နိုင်ငံ့အထွတ်အထိပ်ခေါင်းဆောင် ([[၁၉၃၉]] မွေးဖွား) * [[၂ ဇွန်]] - [[မင်းထင်ကိုကိုကြီး]]၊ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာနှင့် ကဗျာဆရာ (၁၉၆၁ ဝန်းကျင်မွေးဖွား) * [[၁၁ ဇွန်]] - [[ဝဇိရကိတ္တိယာဘာ]]၊ ထိုင်းတော်ဝင်မင်းသမီး ([[၁၉၇၈]] မွေးဖွား) * [[၁၈ ဇွန်]] - [[တင်မောင်မြင့် (စာရေးဆရာ)|တင်မောင်မြင့်]]၊ [[အမျိုးသားစာပေတစ်သက်တာဆု]]ရ ဆရာကြီး ([[၁၉၃၆]] မွေးဖွား) * [[၂၂ ဩဂုတ်]] - [[ကိုင်ဇာ]] ၊ အဆိုတော် ([[၁၉၆၁]] မွေးဖွား) == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၀ ဆယ်စုနှစ်]] 7253gdvt34796j6ea3tzmdt38xtgihj 1056524 1056523 2026-10-07T06:57:02Z Salai Rungtoi 22844 /* အောက်တိုဘာ */ 1056524 wikitext text/x-wiki {{Events by month|၂၀၂၆|prefix=မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/}}{{Year nav|2026}} {{Year article header|2026}} == ဖြစ်ပွားဆဲ ဖြစ်ရပ်များ == * [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] * [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]] * [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]] * [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]သက်တမ်း * [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]]သက်တမ်း == အဓိက ဖြစ်ရပ်များ == === ဇန်နဝါရီ === * [[၁ ဇန်နဝါရီ]] - [[ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ]]သည် [[ယူရို|ယူရိုငွေကြေး]]ကို စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး ယူရိုဇုန်၏ ၂၁ ခုမြောက် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite press release|title=Bulgaria ready to use the euro from 1 January 2026: Council takes final steps|date=July 8, 2025|publisher=Council of the European Union|url=https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/07/08/bulgaria-ready-to-use-the-euro-from-1-january-2026-council-takes-final-steps/}}</ref> * [[၅ ဇန်နဝါရီ]] - [[ကော်သူးလေတပ်မတော် (KTLA)]]က မြန်မာနိုင်ငံက ခွဲထွက်ပြီး ကော်သူးလေသမ္မတနိုင်ငံ တည်ထောင်လိုက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ကော်သူးလေနိုင်ငံသစ် ကြေညာ၊ သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်စောနယ်ဒါးမြ တာဝန်ယူ |url=https://burmese.dvb.no/post/740655 |access-date=8 Jan 2026 |website=DVB}}</ref> * [[၉ ဇန်နဝါရီ]] - မြန်မာနိုင်ငံနှင့် [[ဆိုမာလီယာနိုင်ငံ]]တို့သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၉ ရက်မှစတင်၍ နှစ်နိုင်ငံအကြား သံအမတ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်ကြသည်။ ဆိုမာလီယာဖက်ဒရယ် သမ္မတနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ (၁၂၇) နိုင်ငံမြောက် သံတမန်အဆက်အသွယ်ထူထောင်သည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်နှင့် ဆိုမာလီယာဖက်ဒရယ်သမ္မတနိုင်ငံတို့အကြား သံတမန်အဆက်အသွယ်ထူထောင် |url=https://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmttmnmaaniungngntteaanng-chiumaaliiyaaphkdrysmmttniungngnttiuakaa |url-status=live |access-date=၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |website=Myanmar Digital News}}</ref> * [[၁၁ ဇန်နဝါရီ]] - [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ၏ အပိုင်း (၂) ကို မြို့နယ်ပေါင်း ၁၀၀ ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ကျင်းပပြီးစီး |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-2611131/ |access-date=2026-02-28 |language=en-US |archive-date=1 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260201035017/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-2611131/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=■ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၂)တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များ၌ မဲပေးမှုများ ပြီးဆုံး၍ မဲရုံများစတင်ပိတ်သိမ်း |url=https://news-eleven.com/article/309049 |access-date=2026-02-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၂၄ ဇန်နဝါရီ]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁/၂၀၂၆ ဖြင့် [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]]ဥပဒေကို တတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥပဒေကို တတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmttmnmaaniungngntteaa-amiusaakaakyrennglunkhunrekeaangcii |access-date=2026-03-13 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref>               * [[၂၅ ဇန်နဝါရီ]] - [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ၏ အပိုင်း (၃) ကို မြို့နယ်ပေါင်း ၆၁ ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်(တနဂ်​နွေ​နေ့)တွင် ကျင်းပမည့် ​ရွေး​ကောက်ပွဲအပိုင်း(၃)တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ် ၆၁ မြို့နယ် |url=https://news-eleven.com/article/309419 |access-date=2026-02-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၂၇ ဇန်နဝါရီ]] - ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းထွန်းနောင်]]အား စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ မူလတာဝန်များသို့ ပြန်လည်ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏နေရာတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]]ကို ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် အစားထိုးခန့်ထားသဖြင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကောင်မရှင်]]အဖွဲ့ဝင်သစ် ဖြစ်လာသည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထဲ​ရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်း​နောင်အား စစ်ဘက်မူလတာဝန် ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေပြီး ၎င်း၏​နေရာတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဖုန်းမြတ်အား ခန့်အပ်|url=https://news-eleven.com/article/309488|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-06|language=my}}</ref> * [[၂၉ ဇန်နဝါရီ]] - ယခင်​အရေးပေါ် အခြေအနေ​ကြေညာထားသည့် ၆၃ မြို့နယ်တွင် အရေးပေါ် အခြေအနေ​နှင့် စစ်အုပ်ချုပ်​ရေးအမိန့်ကို ​ရက်​ ၉၀ ဆက်လက်တည်ရှိ​ကြောင်း အမိန့်များကို ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ဆက်လက်ထုတ်ပြန်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/76504 |access-date=2026-02-27 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ယခင်​အရေးပေါ် အခြေအနေ​ကြေညာထားသည့် ၆၃ မြို့နယ်တွင် အရေးပေါ်အခြေအနေ​နှင့် စစ်အုပ်ချုပ်​ရေးအမိန့်ကို ရက်​ ၉၀ ဆက်လက်တည်ရှိ​​ကြောင်းကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/309542 |access-date=2026-02-27 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> === ဖေဖော်ဝါရီ === * [[၃ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]]ကို [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ဥပဒေအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ * [[၇ ဖေဖော်ဝါရီ]] - ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခြင်းအခမ်းအနားကို နေပြည်တော်ရှိ  MICC -1 ခန်းမတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ အကောင်းဆုံးရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဆုကို "''[[ပန်းမြိုင်လယ်မှ ဥယျာဉ်မှူး]]''"ဇာတ်ကားက ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုများ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ပွဲ ပြုလုပ် |url=https://news-eleven.com/article/309744 |access-date=2026-02-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ]] - နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက [[တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ သံရုံး ယာယီတာဝန်ခံကို မြန်မာနိုင်ငံကနေ ထွက်ခွာရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ * [[၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[မြန်မာ့တော်ဝင်နဂါးတပ်တော်|ဗမာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]]၏ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်နဂါး]]သည် မြန်မာ့တပ်မတော်ထံ လက်နက်ချခဲ့သည်။ * [[၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်]]မှ ထွက်ခွာရန် ပြင်ဆင်နေသည့် [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း|မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်းလိုင်း]] ၏ ATR-72-600 အမျိုးအစား ခရီးသည်တင်လေယာဉ်ကို FPV Suicide Drone များဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လေယာဉ်၏ ခေါင်းပိုင်း၊ ကိုယ်ထည်အလယ်ပိုင်းနှင့် နောက်မီးပိုင်းတို့တွင် ဗုံးစထိမှန်၍ အနည်းငယ်ပျက်စီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြစ်ကြီးနားလေဆိပ် တိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက် လေယာဉ်ခရီးစဉ်များ ဖျက်သိမ်းထား |url=https://npnewsmm.com/news/699966621a20c677ac351113 |url-status=live |website=NP News}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-02-21 |title=မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်မှာ ခရီးသည်တင်လေယာဉ် တိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/02/21/mna-airline-rebel-drone-burma-junta/ |access-date=2026-02-22 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> * [[၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ]] - တတိယအကြိမ်မြောက် လွှတ်တော်အသီးသီး၏ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးများကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်း ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်ရာ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]ကို (၁၆) ရက်နေ့၊ [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]]ကို (၁၈) ရက်နေ့နှင့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော်များကို (၂၀) ရက်နေ့တို့တွင် အသီးသီးစတင်ကျင်းပရန် ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80312 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80315 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80316 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ]] - ရန်ကုန်မြို့ရှိ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ [[ဖင်လန်နိုင်ငံ]]သံရုံးကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၈) ရက်နေ့၌ ပိတ်သိမ်းမည်ဟု တရားဝင်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=■ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဖင်လန်နိုင်ငံသံရုံး ပိတ်သိမ်းမည် |url=https://news-eleven.com/article/310071 |access-date=2026-02-24 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် [[အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80422|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-02-27|language=en}}</ref> * [[၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]: [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]နှင့် [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]]နိုင်ငံတို့သည် [[အီရန်နိုင်ငံ]]အတွင်း တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ နိုင်ငံတော်ခေါင်းဆောင်ကြီး အလီ ခါမေနီ အပါအဝင် အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီး အများအပြား သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t |access-date=28 February 2026 |publisher=BBC News}}</ref> ယင်းကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အီရန်က ပင်လယ်ကွေ့ဒေသရှိ အမေရိကန်စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=US and Israel attack Iran as Trump says ‘major combat operations’ under way – live |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/feb/28/israel-attacks-iran-as-blasts-heard-in-tehran-live-updates?page=with:block-69a2c4c98f08e575db5bd4de#block-69a2c4c98f08e575db5bd4de |access-date=28 February 2026 |publisher=The Guardian}}</ref> === မတ် === * [[၁ မတ်]] - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မင်းတုန်းမြို့နယ်]]၊ အနောက်ဘက် ရှစ်မိုင်ခန့်အကွာ ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ပြောင်းရွာဝန်းကျင်ကို လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ သေဆုံးသူ ၂၅ ဦး ရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2026-03-02 |title=မင်းတုန်းမြို့အနောက်ဘက် ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ကုန်တင်ကားရပ်နားစခန်းကို ဗုံးကြဲ၊ ၂၅ ဦးသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73008/ |access-date=2026-03-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=မင်းတုန်းမြို့နယ်၌ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကုန်သည်နှင့် ကားသမား ၂၅ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/748482 |access-date=2026-03-02 |website=မကွေးတိုင်း၊ မင်းတုန်းမြို့နယ်၊ ပြောင်းကျေးရွာအနားရှိ ကုန်ကားတွေ ရပ်နားထားတဲ့ နေရာကို စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခဲ့တာကြောင့် ရခိုင်ကုန်သည်နဲ့ ကားသမား အပါအဝင် ၂၅ ယောက် သေဆုံးပြီး ပြင်းထန… |language=en}}</ref> * [[၂ မတ်]] - [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]သည် [[တောင်သူလယ်သမားနေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အမိန့်အမှတ် ၆/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ (၂၈၂၅) ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80494 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၇/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား/သူ (၁၀) ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80496 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၈/၂၀၂၆ ဖြင့် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅၀(ည) နှင့်  ၅၂(က) အရ ပြစ်မှုကျခံနေရသည့် ၇,၃၃၇ ဦး တို့အား လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80498 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊​ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် အဆိုပါ အဆိုပါပုဒ်မများအရ တရားစွဲဆိုခံထားရကာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေသူ ၁၂,၄၈၇ ဦး နှင့် သက်ဆိုင်သည့် အမှုပေါင်း ၉,၅၃၂ မှုကို ပိတ်သိမ်းပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅ဝ(ည)၊ ၅၂(က) ဖြင့် ကြားနာစစ်ဆေးဆဲအမှုများကိုပိတ်သိမ်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80500 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၃ မတ်]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု|အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသအတွင်း၌ စစ်ရေး ပဋိပက္ခများကြောင့်]] လောင်စာဆီတင်သွင်းသည့်သင်္ဘောများဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရာ ရေလမ်းကြောင်း တစ်လျှောက်တွင် အတားအဆီး၊ အဟန့်အတားပိတ်ဆို့မှုများကြောင့် စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်မှစတင်၍ ပုဂ္ဂလိက ပိုင်ယာဉ်များ လစဉ် စုံရက်များတွင် စုံအက္ခရာနှင့် မ ရက်များတွင် မ အက္ခရာ နံပါတ်ပါယာဉ်များ ​မောင်းနှင်အသုံးပြုရန် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] သတင်းထုတ်ပြန်​ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် ပြည်သူသို့ အသိပေးကြေညာချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80530 |access-date=2026-03-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၄ မတ်]] - ** သင်ကြားရေးဗီဇာ (Study Visa) ဖြင့် ဝင်ရောက်လာပြီး နိုင်ငံရေးခိုလှုံခွင့် လျှောက်ထားသူများ တိုးလာနေမှုကြောင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]အပါအဝင် [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ|အာဖဂန်နစ္စတန်]]၊ [[ဆူဒန်နိုင်ငံ|ဆူဒန်]] နှင့် [[ကင်မရွန်းနိုင်ငံ|ကင်မရွန်း]] စုစုပေါင်း နိုင်ငံ ၄ နိုင်ငံမှ လျှောက်ထားသူများအတွက် ဗီဇာ ထုတ်ပေးမှုကို ရပ်ဆိုင်းထားကြောင်း [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံအစိုးရ]] က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာအပါအဝင် နိုင်ငံလေးနိုင်ငံမှ ကျောင်းသားများကို ကျောင်းသားဗီဇာထုတ်ပေးမှု ရပ်ဆိုင်းလိုက်သည်ဟု ဗြိတိန်ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/310263 |access-date=2026-03-04 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]သည် [[စစ်ဘက်ရေးရာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့|စရဖ အရာရှိချုပ်]]အဖြစ်မှ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]] အဖြစ်သို့ ရာထူးအဆင့် တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် [[နေပြည်တော်ကောင်စီ]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (ဥပဒေအမှတ် ၁၀/၂၀၂၆)<ref>{{Cite web |title=နေပြည်တော်ကောင်စီဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80569 |access-date=2026-03-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> နှင့် [[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (ဥပဒေအမှတ် ၁၁/၂၀၂၆) တို့ကို အသစ်ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။​<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80571 |access-date=2026-03-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ပုလဲမြို့နယ်]]၊ မရိုးတုန်းကျေးရွာကို ပါရာမော်တာ နှစ်စီးဖြင့် ဗုံးကြဲခဲ့ရာ ကလေးငယ်တဦးအပါအဝင် ဒေသခံ ငါးဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-03-05 |title=စစ်ရေးပြင်းထန်နေသည့် ပုလဲမြို့နယ်တွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၇ ဦးသေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73154/ |access-date=2026-03-07 |website=Myanmar Now |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |title=ပုလဲမြို့နယ်ကို စစ်တပ်က ဗုံးကြဲ၊ ပြည်သူ ၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၇ ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/749049 |access-date=2026-03-07 |website=စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ မရိုးတုံးရွာကို မတ် ၄ ရက် ည ၉ နာရီကျော်နဲ့ မတ် ၅ ရက် မနက် ၁၀ နာရီကျော်မှာ စစ်တပ်က စက်တပ်လေထီးနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် အရပ်သား ၄ ယောက် နေရာမှာတင် သေဆုံးခဲ့ပြီး … |language=en}}</ref> *[[၅ မတ်]] - [[ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ်]]: ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ပထမပတ်မှစတင်၍ မိုဘိုင်းလက်ကိုင်ဖုန်းအသုံးပြုသူများသည် စံချိန်စံညွှန်းနှင့် ကိုက်ညီပြီး နိုင်ငံတော်သို့ သတ်မှတ်ထားသော အခွန်များ ပေးဆောင်ထားသည့် ဖုန်းများကို အသုံးပြုနိုင်စေရန်အတွက် ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ် (CEIR) ကို စတင်အသုံးပြုဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း CEIR နှင့် EIR စနစ် စီမံကိန်းဦးစီးကော်မတီမှ သတင်းထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web |title=မတ်လ ပထမပတ်မှစ၍ ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်းသက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ်(CEIR) အား စတင်အသုံးပြုမည် |url=https://news-eleven.com/article/310289 |access-date=2026-03-06 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ် (CEIR) စတင်အသုံးပြုဆောင်ရွက်မည့် အစီအစဉ်ကို ပြည်သူသို့ အသိပေးကြေညာခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80618 |access-date=2026-03-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၆ မတ်]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]: [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ]]တွင် လတ်တလောဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည့် တိုက်ခိုက်မှုများအတွက် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် လွန်စွာစိုးရိမ်ပူပန်လျက်ရှိကြောင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |title=အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင်းဆိုင်ရာ သတင်းထုတ်ပြန်ချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80643 |access-date=2026-03-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၇ မတ်]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ဥပဒေအမှတ် ၁၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ရှေ့နေများအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=ရှေ့နေများအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80673 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ယစ်မျိုးခွန်|ယစ်မျိုး]]ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=ယစ်မျိုးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80674 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၄/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မျိုးစေ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=မျိုးစေ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80675 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၅/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြေဩဇာ]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း<ref>{{Cite web |title=မြေဩဇာဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80676 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> အသီးသီး ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ * [[၈ မတ်]] ** - [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၏ သား၊ [[မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီ|မိုဂျလ်တာဘာ ခါမေနီ]]ကို တတိယမြောက် [[အီရန်နိုင်ငံ]]၏ [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်|အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်]] အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည်။ <ref>{{Cite web |title=အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်နေရာကို အယာတိုလာ ခါမေနီ၏သားဖြစ်သူ မိုဂျ်တာဘာအား ရွေးချယ် |url=https://news-eleven.com/article/310269 |access-date=2026-03-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** [[အမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ဒလက်ချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မ​တော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု]] ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် တပ်မ​တော်သား စစ်သုံ့ပန်း (၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး (၃၂) ဦး ဒဏ်ရာရရှိပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်း အချို့လည်း သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |title=■အမ်းမြို့နယ် ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မ​တော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက် ခဲ့သဖြင့် တပ်မ​တော်သား စစ်သုံ့ပန်း(၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်းအချို့ သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်မှု သံသယဖြစ်ဖွယ်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/310463 |access-date=2026-03-13 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=အမ်းမြို့နယ်က စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်း ဗုံးကြဲခံရပြီး ၁၂၀ နီးပါးသေဆုံး၊ ၃၀ ကျော် ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/749879 |access-date=2026-03-13 |website=ရခိုင်ပြည်နယ်၊ အမ်းမြို့နယ်၊ ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းတခုကို စစ်ကောင်စီက မတ် ၈ ရက်မှာ လေကြောင်းကနေ ၃ နာရီခွဲခန့်ကြာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် စစ်သုံ့ပန်းနဲ့ အရပ်သား အကျဉ်းသား ၁၁၆… |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=ထွန်းအောင် |first=ဖဒူ |date=2026-03-11 |title=အမ်းမြို့နယ်ဗုံးကြဲမှု အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ သုံ့ပန်းအများစု သေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73267/ |access-date=2026-03-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> * [[၉ မတ်]] - ** ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) နှင့် (၂) အတွက် တင်သွင်းလာသည့် ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို စတင်ကြားနာစစ်ဆေးခဲ့ပြီး၊ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) က အမှုအမှတ် (၁/၂၀၂၅) ဖြစ်သည့် လျှောက်ထားသူ ဒေါက်တာကောင်းထက်ခိုင် (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးပေါင်ဇလန်း (ZNP) တို့၏အမှုကိုလည်းကောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) က အမှုအမှတ် (၂/၂၀၂၅) ဖြစ်သည့် လျှောက်ထားသူ ဦးဝင်းကြူ (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးခိုင်ဦး (PP) တို့၏အမှုကိုလည်းကောင်း အသီးသီးစတင်စစ်ဆေးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၊ ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) နှင့် ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) တို့ဖြင့် စတင်ကြားနာစစ်ဆေး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80710 |access-date=2026-03-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** ပဲခူးတိုင်း၊ [[ညောင်လေးပင်ခရိုင်]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ရေတွင်းကုန်း]]ကျေးရွာအုပ်စုမှာ လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် အသက် ၆ နှစ်ကျော် ကလေးငယ်အပါအဝင် လူအယောက် ၃၀ နီးပါးသေဆုံးခဲ့ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)က ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-09 |title=ကျောက်ကြီးမှာ စစ်တပ်ဗုံးကြဲလို့ လူ ၂၅ ဦးခန့်သေဆုံး၊ ၅ ဦး အသတ်ခံရတယ်လို့ KNU ပြော - ၂၀၂၆ မတ်လ ၉ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgqgpqwww5xt |access-date=2026-03-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=မွန်သတင်းအေဂျင်စီ |first=လွတ်လပ်သော |date=2026-03-09 |title=ကျောက်ကြီးမြို့နယ်တွင် စစ်တပ် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်မှုကြောင့် အရပ်သား ၃၀ သေဆုံး - လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ သတင်း - |url=https://burmese.monnews.org/2026/03/09/%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA/ |access-date=2026-03-10 |website=လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ |language=en-US}}</ref> ** တနင်္သာရီတိုင်း၊ [[ပုလောမြို့နယ်]]၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နှင့် လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယောက် သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပုလောမြို့နယ်၌ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်နေရာကို စစ်တပ်ဗုံးကြဲ၊ ကလေးအပါအဝင် ၆ ဦး သေဆုံး|url=https://burmese.dvb.no/post/749677|website=တနင်္သာရီတိုင်း ပုလောမြို့နယ်၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့အတွက် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နဲ့ လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယ…|access-date=2026-03-10|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ယင်းမာပင်ခရိုင်ထဲက NUG တပ်စခန်း ၂ ခု မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cg4gwek9gq7t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-10|access-date=2026-03-10|language=my}}</ref> * [[၁၀ မတ်]] - ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၈/၂၀၂၆ ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာလင်းအောင် အား ကျန်းမာရေးအရ အနာယူးခွင့်ပြုပြီး၊ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် ဒေါက်တာစန္ဒာဦးအား အစားထိုး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80726|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-03-11|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80725|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-03-11|language=en}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၀/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ချင်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးချုပ် ဦး[[နေစိုး]]အား တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုလိုက်ပြီး၊<ref>{{Cite web |title=တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80727|access-date=2026-03-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> အမိန့်အမှတ် ၁၁/၂၀၂၆ ဖြင့် ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ဦးမြတ်စံဖြင့် အစားထိုးခန့်အပ်ခဲ့သည်။​<ref>{{Cite web |title=ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80728|access-date=2026-03-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၂/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ချင်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီး ဦးကျော်သောင်းအောင် နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးအဖြစ် ဦးအောင်မော်တို့ကို အသီးသီး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80729 |access-date=2026-03-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** မန္တလေးတိုင်းအတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ နောက်ဆုံးထိန်းချုပ်ထားသည့် [[တကောင်း|တကောင်းမြို့]]ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်မှစတင်ကာ တစ်လကျော်ကြာ အင်အားသုံးထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အလုံးစုံ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=တကောင်းမြို့ကျပြီး မန္တလေးတိုင်းတစ်ခုလုံးကို စစ်တပ် ထိန်းချုပ်|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73241/|website=Myanmar Now|date=2026-03-10|access-date=2026-03-12|language=en-US|first=Myanmar|last=Now}}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref><ref>{{Cite web|title=မန္တလေးတိုင်း NUG နောက်ဆုံးလက်ကျန် တကောင်းမြို့ကို စစ်ကော်မရှင်သိမ်းယူ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/03/11/myanmar-burma-conflict-tagaung-nug/|website=မြန်မာဌာန|date=2026-03-11|access-date=2026-03-12|language=my|first=R. F. A.|last=Burmese}}</ref><ref>{{Cite web|title=တကောင်းမြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်ကော်မရှင်ထုတ်ပြန်လာ|url=https://myaelattathan.com/news/22992/|website=Myaelatt Athan|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=en-US|last=MLAT}}</ref> * [[၁၁ မတ်]] - ** ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ် [[တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲ|တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ]]: ၂၀၂၅- ၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲသို့ ဝင်ရောက်ဖြေဆိုရန် စာရင်းပေးသွင်းထားသူ နှစ်သိန်းခြောက်သောင်းကျော်ရှိပြီး၊ မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့မှ စတင်ဖြေဆိုလျက်ရှိပြီး မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့အထိ ဖြေဆိုကြရမည်ဖြစ်ပြီး မတ် ၁၅ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့အား ပိတ်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။​<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ပထမနေ့ မြန်မာစာဘာသာရပ် စတင်ဖြေဆို {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80766 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲနှင့် စက်မှု၊ စိုက်ပျိုး၊ မွေးမြူရေးတက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲများ စတင်ဖြေဆို {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80772 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ပထမနေ့ မြန်မာစာဘာသာရပ်ဖြေဆိုသူ ကျောင်းသားကျောင်းသူပေါင်း နှစ်သိန်းခွဲကျော်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/310445 |access-date=2026-03-12 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ဥပဒေအမှတ် ၁၆/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ငွေမည်းခဝါချခြင်း|ငွေကြေးခဝါချမှု]]တိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး၊ ငွေကြေးခဝါချမှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ (ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဥပဒေအမှတ် ၁၁/၂၀၁၄)ကို ဤဥပဒေဖြင့် ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။​<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-12 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ငွေကြေးခဝါချမှုတို-က်ဖျ-က်ရေးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%82%E1%81%86-%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%9D%E1%80%AB%E1%80%81%E1%80%BB/ |access-date=2026-03-12 |website=Popular |language=en-US}}</ref> ** [[ဒီမိုကရက်တစ် ကရင်အကျိုးပြုတပ်မတော်|ဒီမိုကရေစီအကျိုးပြုကရင်တပ်မတော်]] (D.K.B.A) မှ အမှတ်(၁) စစ်ကွပ်ကဲရေးလက်အောက်ခံ အမှတ်(၉၁၅) တပ်ရင်းတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့် အရာရှိ ၂ ဦးအား ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေထံ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုကြောင့် တပ်ဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ အပြီးအပိုင် ထုတ်ပယ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၂ ရက် ဘီဘီစီ သတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ရှမ်းမြောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲ TNLA နဲ့ MNDAA အင်အားတိုးနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cj326geenvrt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=my}}</ref> ** စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံသစ်အဖြစ် စက်သုံးဆီ ပြတ်လပ်မှုနှင့် ဆီဆိုင်များတွင် အကြိမ်ကြိမ် တန်းစီဝယ်ယူမှုများကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် နေပြည်တော်၊ ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် တောင်ကြီးမြို့တို့ရှိ စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များတွင် တယ်လီဖုန်း Application အသုံးပြု၍ အလိုအလျောက် စိစစ်ရောင်းချသည့်စနစ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့မှစတင်ကာ စမ်းသပ်အသုံးပြုမည်ဟု စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ကြေညာထားသည်။<ref>{{Cite web |title=စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံ အသိပေးထုတ်ပြန်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80768 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ရန်ကုန်မြို့ရှိ စက်သုံးဆီဆိုင်များတွင် မော်တော်ယာဉ်များကို QR Code ဖြင့် စက်သုံးဆီ စမ်းသပ်ရောင်းချ |url=https://news-eleven.com/article/310451 |access-date=2026-03-12 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** တနင်္သာရီတိုင်း၊ [[သရက်ချောင်းမြို့နယ်]]၊ [[မင်းဒပ်ရွာ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်|မင်းဒပ်ကျေးရွာ]]ရှိ နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော် အခြေချခဲ့သည့် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ဝင်းဝတပ်စခန်းကို KNLA နှင့် PDF တော်လှန်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၂ ရက် ဘီဘီစီ သတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ရှမ်းမြောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲ TNLA နဲ့ MNDAA အင်အားတိုးနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cj326geenvrt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=သရက်ချောင်းနှင့် ပလောက်မြို့ကြား တစ်ခုတည်းသော စစ်ကော်မရှင်စခန်းကို သိမ်းယူ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73294/|website=Myanmar Now|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=en-US|last=သူရအောင်}}</ref> * [[၁၃ မတ်]] - [[ရန်ကုန်ယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း|ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်း]]၏ ကစားသမားဖြစ်သူ [[မောင်မောင်လွင် (ဘောလုံးသမား)|မောင်မောင်လွင်]]သည် ပွဲကြည့်စင်ရှိ အမျိုးသမီးပရိသတ်တစ်ဦးအပေါ် ကိုယ်ထိလက်ရောက် ကျူးလွန်ခဲ့သည့်အတွက် ၎င်းအား ၆ လ ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ်နှင့် ဒဏ်ကြေးငွေ ကျပ်သိန်း ၃၀ ပေးဆောင်ရန် [[မြန်မာ နေရှင်နယ် လိဂ်|မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်]] (MNL) က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=အမျိုးသမီးပရိသတ် ၁ ဦးအပေါ် ကိုယ်ထိလက်ရောက်ကျူးမှုဖြင့် မောင်မောင်လွင်ကို ၆ လ ကစားခွင့်ပိတ်|url=https://burmese.dvb.no/post/750191|website=အမျိုးသမီး ပရိသတ်တယောက်အပေါ် ပွဲကြည့်စဉ်မှာ ကိုယ်ထိလက် ရောက်ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်းရဲ့ ကစားသမား မောင်မောင်လွင်ကို ၆ လ ပွဲပယ်နဲ့ ဒဏ်ကြေး‌ ငွေ ကျပ် သိန်း ၃၀ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်လိုက်တယ်လို့ မြန်…|access-date=2026-03-13|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=အမျိုးသမီးပရိသတ်ကို ကိုယ်ထိလက်ရောက်တွန်းထိုးခဲ့သည့် မောင်မောင်လွင်ကို ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ် ခြောက်လနှင့် ဒဏ်ငွေကျပ်သိန်း ၃၀ ချမှတ်|url=https://news-eleven.com/article/310472|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-13|language=my}}</ref> * [[၁၄ မတ်]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၇/၂၀၂၆ ဖြင့် [[အာကာသသိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်]]ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=အာကာသသိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80825 |access-date=2026-03-15 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၁၅ မတ်]] ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၈/၂၀၂၆ ဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု၏ [[အခွန်အခ|အခွန်အကောက်]] ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်အကျိုးသက်ရောက်မည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု၏ အခွန်အကောက်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80851 |access-date=2026-03-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး အမိန့်အမှတ် ၁၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]]၊ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးကို ကြည်း ၂၇၂၃၈ ဗိုလ်မှူးကြီး မင်းသူကျော် အစား ကြည်း ၃၂၈၃၅ ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမိုးဝင်း ဖြင့်လည်းကောင်း၊ [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့၊]] လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးကို ကြည်း ၃၀၁၀၇ ဗိုလ်မှူးကြီး ခန့်မွန်ဆွေ အစား ကြည်း ၃၀၃၃၉ ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမင်းဦး ဖြင့် အစားထိုးခန့်အပ်သည်။ <ref>{{Cite web |title=လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးများ အစားထိုးခန့်အပ်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80839 |access-date=2026-03-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၁၆ မတ်]] **[[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|တတိယအကြိမ် ပြည့်သူလွှတ်တော်]]ကို ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပပြီး၊ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]] ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[ခင်ရီ]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦး[[မောင်မောင်အုန်း]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=■တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးများ စတင်ကျင်းပ|url=https://news-eleven.com/article/310534|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-16|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ်လ ၁၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ပြည်သူ့လွှတ်တော်စတင်ကျင်းပ၊ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးခင်ရီ ရေပန်းစားနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/ckg352l0jz6t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-16|access-date=2026-03-16|language=my}}</ref> ** ကွတ်ခိုင်မြို့ ထိန်းချုပ်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ကိုးကန့်တပ် (MNDAA) နှင့် တအာင်းတပ် (TNLA) တို့အကြား နှစ်ဖက်တင်းမာမှုများ နှစ်ရက်ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီးနောက် [[ကွတ်ခိုင်မြို့]]အား MNDAA က အပြီးအပိုင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-17 |title=ရှမ်းမြောက်အရေး MNDAA နဲ့ TNLA ခေါင်းဆောင်တွေ လောက်ကိုင်မှာ တွေ့ဆုံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvgk20p4k6pt |access-date=2026-03-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** [[နတ်တလင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဖလံပင်ရွာမရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်|ဖလံပင်ကျေးရွာမှ]] စစ်တပ် စစ်ကြောင်းက ပစ်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် ပြည်သူ ၃ ဦး သေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းဆီးခံထားရသည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ကြီး |date=2026-03-17 |title=နတ်တလင်းမှာ စစ်တပ်ကပစ်ခတ်လို့ ပြည်သူ ၃ ဦးသေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းခံရ |url=https://myaelattathan.com/news/23027/ |access-date=2026-03-19 |website=Myaelatt Athan |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=mmblogmaster |date=2026-03-17 |title=နတ်တလင်းတွင် အကြမ်းဖက်စစ်တပ်စစ်ကြောင်းက ပြည်သူ ၃ ဦးကို သတ်ဖြတ်ကာ နေအိမ် ၁၆၀ ကျော်ကို မီးရှို့ |url=https://maun-mm.com/2026/03/17/nattalin-3/ |access-date=2026-03-19 |website=Maun |language=en-US}}</ref>ဖလံပင်ရွာက နေအိမ် ၁၅၀ လုံးနှင့် [[ရှားစီးဘို (အထက်စု)ရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်|ရှားစီးဘို]]ရွာက နေအိမ် ၁၅ လုံးတို့ကို မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-19 |title=ရန်ကုန် - ပြည်လမ်းပေါ် က နတ်တလင်းမြို့စစ်ရေး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cvglee9j7xzo |access-date=2026-03-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၇ မတ်]] ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၉/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်|မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်]]ဆိုင်ရာဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်ဆိုင်ရာဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/mnmaaniungngnkuulkmttchiungraaupde-ptttthaan |access-date=2026-03-18 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> ** "သမီးလှကျွန်း တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော" အား [[သမီးလှကျွန်းအဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်|သမီးလှကျွန်း အဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်]] သို့ ဧရိယာတိုးချဲ့ပြင်ဆင်၍ အဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင် သတ်မှတ်ခဲ့။ * [[၁၈ မတ်]] ** [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]]၏ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို စတင်ကျင်းပခဲ့ရာ ဦး[[အောင်လင်းဒွေး]]အား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဦး [[Jeng Phang နော်တောင်]]အား ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=၂၀၂၆ မတ်လ ၁၈ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ကာလုံအမှုဆောင်ချုပ် ဦးအောင်လင်းဒွေး အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ရွေးချယ်ခံရ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clygyzg0396t |access-date=2026-03-18 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၂၀/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုတရားစီရင်ရေးဥပဒေကို ပဉ္စမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။​<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုတရားစီရင်ရေးဥပဒေကို ပဉ္စမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80929 |access-date=2026-03-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၁၉ မတ်]] - [[၂၀၂၆ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အကျပ်အတည်း]]: လေယာဉ်ဆီအကန့်အသတ်ဖြစ်မှုကြောင့် ခရီးသည်တစ်ဦးကို ၁၀ ကီလိုသာ ထပ်တိုးသယ်ယူခွင့်ပြုမည်ဟု [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်း|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်းလိုင်း]] (MAI)နှင့် [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း|မြန်မာအမျိုးသာလေကြောင်းလိုင်း]] (MNA) တို့က အသီးသီးကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၂၀ ရက်- မတ် ၃၀ မှာ သမ္မတ တင်မြှောက်ဖို့လျာထား|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c77ml61nz4gt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-20|access-date=2026-03-20|language=my}}</ref> * [[၂၀ မတ်]] - ** [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို စတင်ကျင်းပသည်။ ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်နိုင်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အလိုက် အစည်းအဝေးများကို မတ်လ ၂၃ ရက်တွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်ပြီး၊ ဒုသမ္မတသုံးယောက်ကို မတ်လ ၂၅ ရက်မှာ စိစစ်မှာဖြစ်ပြီး မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ရွေးချယ်တင်မြှောက်မှုပြုလုပ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။​<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၂၀ ရက်- မတ် ၃၀ မှာ သမ္မတ တင်မြှောက်ဖို့လျာထား|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c77ml61nz4gt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-20|access-date=2026-03-20|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=ဒုတိယသမ္မတလောင်းများအမည်စာရင်း မတ် ၃၀ ရက် တင်သွင်းမည်|url=https://burmese.dvb.no/post/261196|website=DVB Burmese|access-date=2026-03-20|language=en}}</ref> ** တတိယအကြိမ် [[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ|ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်များ]] အသီးသီးကျင်းပပြီး၊ တိုင်းဒသေကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်အကြီးအကဲများကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။​ **[[၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲ]]: လောက်ကိုင်မြို့၌ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ပါဝင်သော တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတစ်ရပ် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် သဘောတူညီမှု ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်များအရ ကွတ်ခိုင်မြို့ကို MNDAA က ဆက်လက်ထိန်းချုပ်သွားမည်ဖြစ်ပြီး [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်မဟာမိတ်]]များအဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်ရေး၊ နယ်မြေသတ်မှတ်မှု ထားရှိရေးနှင့် ဖမ်းဆီးထားသူများကို ပြန်လည်လွှတ်ပေးရေးတို့ ပါဝင်ကြောင်း TNLA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ရှိသူ လွေးယေဦးက ပြောကြားခဲ့ရာ၊ MNDAA က ဖမ်းဆီးထားသည့် TNLA တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀၀ ခန့်အား ပြန်လည်လွှတ်ပေးရန် စီစဉ်သည်။<ref>{{Cite web|title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-21|access-date=2026-03-21|language=my}}</ref> **[[၂၀၂၆ ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် တိုက်ခိုက်ခံရမှု]]: ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့၌ ကျင်းပနေသည့် တတိယအကြိမ် ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ချင်းလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (ဟားခါး)(CDF-Hakha)က ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-21 |title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro |access-date=2026-03-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> **စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ကသာမြို့]]မှာ တိုက်လေယာဉ်နှင့် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် မဟာလေးထပ်ဘုန်းကြီးကျောင်းက သံဃာအပါအဝင် စစ်ဘေးရှောင်နှင့် ဒေသခံများ လူအယောက် ၅၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-21 |title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro |access-date=2026-03-22 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=KNG |date=2026-03-20 |title=ကသာမြို့လယ်ခေါင် ဗုံးကြဲခံရ၊ သေဆုံးဒဏ်ရာရသူတွေများနိုင်တယ်လို့ဆို |url=https://burmese.kachinnews.com/2026/03/20/am1-388/ |access-date=2026-03-22 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကသာမြို့တွင် စစ်ရှောင်များနေသည့်ဘုန်းကြီးကျောင်း ဗုံးကြဲခံရ၍ ၆၀ ထက်မနည်းသေဆုံး |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/69be6b725ec101b7a780ccc4 |access-date=2026-03-22 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2026-03-21 |title=စစ်တပ်လွှတ်​တော်​ငါးရက်​မြောက်​နေ့မှာ ကသာမြို့ကစစ်ဘေးရှောင်​တွေခိုလှုံတဲ့ဘုန်းကြီးကျောင်းကို စစ်​ကောင်စီ ဗုံးကြဲ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/03/22/151892/ |access-date=2026-03-22 |website=LuduNwayOo |language=my-MM }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Lin |first=Editor Htein |date=2026-03-21 |title=ကသာနဲ့ မြောင်မှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရပြီး သေဆုံးသူအများပြားနဲ့ ဒဏ်ရာရသူတွေရှိခဲ့ |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/03/21/%e1%80%80%e1%80%9e%e1%80%ac%e1%80%94%e1%80%b2%e1%80%b7-%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84/ |access-date=2026-03-22 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref> **၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ချင်းတော်လှန်ရေးနေ့တွင် ချင်းအမျိုးသားတရပ်လုံး အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းပါဝင်ကြရန် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]]က တိုက်တွန်းထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|title=ချင်းလူငယ်များ အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းရန် CNF တိုက်တွန်းနေ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73449/|website=Myanmar Now|date=2026-03-20|access-date=2026-03-22|language=en-US|first=Myanmar|last=Now}}</ref> * [[၂၂ မတ်]] - ** အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှုကို ကြိုတင်ကာကွယ်သည့်အနေဖြင့် အစိုးရရုံးများမှ ဝန်ထမ်းများသည် ရုံးသို့လာရောက်ခြင်းမပြုဘဲ မိမိတို့၏နေအိမ် သို့မဟုတ် အဆောင်များတွင်သာ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရန် သတ်မှတ်လိုက်ကြောင်း အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၊ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်သည်။ ယင်းသို့ အိမ်မှအလုပ်လုပ်ခြင်း (work from home) စနစ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၅ ရက်မှစတင်၍ အပတ်စဉ် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တိုင်း ဆောင်ရွက်သွားရမည်ဖြစ်ပြီး ပုဂ္ဂလိကအလုပ်ဌာနများအနေဖြင့်လည်း အလားတူ အိမ်မှအလုပ်လုပ်ခြင်းစနစ်ကို အတတ်နိုင်ဆုံး လိုက်နာဆောင်ရွက်သွားရန် ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web |title=အပတ်စဉ်ဗုဒ္ဓဟူးနေ့အား အစိုးရရုံးဌာနများ၏ ရုံးလုပ်ငန်းများကို နေအိမ်မှသာဆောင်ရွက်ကြရန် သတ်မှတ်ကြေညာ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81059 |access-date=2026-03-23 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၂၃ မတ်]] - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာ ခံစားခဲ့ရသဖြင့် ၂ နာရီကြာ ခွဲစိတ်မှုအောင်မြင်ကြောင်း စစ်ကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်။<ref>{{Cite web |title=သတင်းထုတ်ပြန်ချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81078 |access-date=2026-03-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၂၈ မတ်]] - ၂၀၂၅ မြန်မာနိုင်ငံငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်မှု (၁) နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားကို နေပြည်တော်၌ ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ငလျင်ကြီးကြောင့် နေပြည်တော်အပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ် (၁၀) ခု၌ သေဆုံးသူ ၃၈၁၈ ဦး၊ ပျောက်ဆုံးသူ ငါးဦး၊ ဒဏ်ရာရသူ ၅၁၀၄ ဦး၊ ဘေးသင့်အိမ်ထောင်စု ၁၆၂၅၆၃ စု၊ ဘေးသင့်လူဦးရေ ၄၂၄၀၆၃ ဦးနှင့် ယာယီရွှေ့ပြောင်း လူဦးရေ ၂၇၉၁၁၁ ဦးရှိခဲ့ကြောင်း၊ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုအနေဖြင့် စုစုပေါင်း တန်ဖိုးကျပ် ၇၉၇၉ ဘီလီယံကျော်ရှိကြောင်း နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌက ပြောကြားသည်။ <ref>{{Cite web |title=မန္တလေးငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်မှု (၁)နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81220 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၃၀ မတ်]] - **[[၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ]] *** ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး|ရဲဝင်ဦး]]သည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်လာပြီး၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]သည် [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ဖြစ်လာသည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၃၀ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ပြည်သူ့လွှတ်တော်က စစ်ခေါင်းဆောင်ကို ဒုသမ္မတ အမည်စာရင်းတင်သွင်း|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx290r3lvm0t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-30|access-date=2026-03-30|language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်း ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနား ကျင်းပပြုလုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81247 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေကို ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် တင်သွင်းခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-30 |title=ပြည်သူ့လွှတ်တော်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဒေါက်တာ ကျော်ဆွေကို ဒုသမ္မတလောင်း အမည်စာရင်း တင်သွင်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%80-%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA/ |access-date=2026-03-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref>၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာတူးဂျာနှင့် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကိုယ်စားပြု ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် [[နန်းနီနီအေး]] အား ရွေးချယ်တင်သွင်းခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-30 |title=အမျိုးသားလွှတ်တော်မှ ဒေါက်တာ တူးဂျာနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် အမည်စာရင်းတင်သွင်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE-%E1%80%92%E1%80%B1/ |access-date=2026-03-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref> *** ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီက ဦး[[ဌေးငွေ]] အား အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၏ ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ *** KIO ၊ KNU ၊ CNF ၊ KSIEC၊ CRPH နှင့် NUG တို့ပါဝင်သော [[ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ|ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။ * ၃၁ မတ် ** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်းအဖြစ် [[နန်းနီနီအေး]]ကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြပြီး၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ကမူ ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <br /> === ဧပြီ === * [[၂ ဧပြီ]] - ** ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် ကော့ကရိတ်-မြဝတီ အာရှလမ်းမကြီးကို တိုက်ပွဲများကြောင့် ပိတ်ထားရာမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-02 |title=လကမ္ဘာဆီသွားမယ့် Artemis II ယာဉ် ကမ္ဘာပတ်လမ်းပေါ်ရောက်ပြီ - ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၂ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3ex5eq4nypt |access-date=2026-04-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-02 |title=မြဝတီ-ကော့ကရိတ် အာရှလမ်း ပြန်ဖွင့် - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%9d%e1%80%90%e1%80%ae-%e1%80%80%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%b7%e1%80%80%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%90%e1%80%ba-%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%9b%e1%80%be%e1%80%9c%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8/ |access-date=2026-04-02 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကုန်သွယ်မှုပမာဏအများဆုံးစီးဆင်းရာ ဘားအံ-ကော့ကရိတ်-မြဝတီ (အာရှလမ်းပိုင်း) ပြန်လည်ဖွင့်လှစ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81336 |access-date=2026-04-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ဥပဒေအမှတ် ၅၁/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ|ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ]]ကိုပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81337 |access-date=2026-04-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br /> * [[၃ ဧပြီ]] ** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] အား မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ် ဦး[[ညိုစော]]၊ ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ် [[နန်းနီနီအေး]] အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-03|access-date=2026-04-03|language=my}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၅၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ်များ လဲလှယ်ရောင်းဝယ်ရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။ ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၅၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ** ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် စစ်ဆေးတွေ့ရှိချက်အရ (၁-၁-၂၀၂၁) မှ (၃၁-၃-၂၀၂၅) ရက်နေ့အထိ ကာလအတွင်း ပို့ကုန်များ တင်ပို့ပြီးဖြစ်သော်လည်း ပို့ကုန်ရငွေ ပြန်လည်မဝင်ရောက်သေးသည့် ကုမ္ပဏီပေါင်း (၂၈၇) ခုသည် နိုင်ငံခြားသုံးငွေ စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်းများနှင့် အမိန့်ကြော်ငြာစာများပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို လိုက်နာခြင်းမရှိသောကြောင့် အဆိုပါကုမ္ပဏီများနှင့် ၎င်းတို့၏ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအား အမည်ပျက်စာရင်းသွင်းလိုက်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်က ထုတ်ပြန်ကြေညာသည်။<ref>{{Cite web|title=ပို့ကုန်ရငွေပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် ကျန်ရှိသည့်ကုမ္ပဏီ (၂၈၇) ခု၏ ကုမ္ပဏီနှင့်ကုမ္ပဏီ၏ ဒါရို-က်တာအဖွဲ့ဝင်များအား အမည်မည်းစာရင်း ထည့်သွင်းကြောင်း ဗဟိုဘဏ်က ထုတ်ပြန်|url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%95%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%80%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA-2/|website=Popular|date=2026-04-04|access-date=2026-04-04|language=en-US|first=Popular|last=Journal}}</ref> * [[၄ ဧပြီ]] - ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်မှစတင်၍ ရပ်နားထားခဲ့ရာမှ ဧပြီ ၄ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် [[မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်]]၌ ခရီးသည်တင်လေကြောင်းလိုင်းများ စတင်၍ ပြန်လည်ပြေးဆွဲနေပြီဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ကချင်ပြည်နယ် မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်၌ လေကြောင်းလိုင်းများဆင်းသက်မှု ရက်ပေါင်း ၄၀ ကျော် ရပ်နားထားခဲ့ပြီး ယနေ့မှစ၍ ပြန်လည်ပြေးဆွဲ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81429 |access-date=2026-04-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၆ ဧပြီ]] - ** ရိုဟင်ဂျာများအား လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟူသော စွဲဆိုချက်နှင့် အဆိုပါအခင်းအဖြစ်အပျက်ဖြစ်ပွားစဉ်က [[တပ်မတော်]]၏ ရာထူးအကြီးဆုံးဖြစ်သည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]အပေါ် အရေးယူရန် တိုင်တန်းချက်ကို [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]]တရားစီရင်ရေး အာဏာပိုင်များက တရားဝင် လက်ခံလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ယူကေအခြေစိုက် တာဝန်ခံမှုရှိစေရေး-မြန်မာ (MAP) အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်သူ ခရစ္စ ဂန်းနက်စ်က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-04-06 |title=ရိုဟင်ဂျာ ဂျီနိုဆိုက်အမှုနဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို အရေးယူဖို့ တိုင်တန်းချက်ကို အင်ဒိုနီးရှား လက်ခံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၆ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းများ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c7470nv11l7t |access-date=2026-04-06 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** မကွေးတိုင်း၊ ဆောမြို့တွင် ပြီးခဲ့သောနှစ် အောက်တိုဘာလ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် သက်ငယ်မုဒိမ်းမှုနှင့် လူသတ်ကာ အလောင်းဖျောက်မှုကျူးလွန်သူအား အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ ဆောမြို့နယ်တရားရုံးနှင့် မြို့နယ်တရားရေးအဖွဲ့က သေဒဏ်ချမှတ်လိုက်ကြောင်း မြို့နယ်တရားရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးလင်းထက်က ဘီဘီစီသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":0" /> ** [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့တွင် ၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ဆိုင်ရာ နည်းဥပဒေများအရ ခန့်အပ်မည့် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ရာထူးများအတွက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြချက်များကို ဖတ်ကြားခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81463 |access-date=2026-04-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br /> *[[၇ ဧပြီ]] **တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးစတုတ္ထနေ့တွင် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[သာဌေး]]အပါအဝင် တရားသူကြီး ၉ ဦးပါ ဖွဲ့စည်းမှုကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းစိုးအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန အရေအတွက် (၃၁ ခု)နှင့် အမည်သတ်မှတ်ချက်ကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦးအား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ရန် လွှတ်တော်က သဘောတူသည်။ [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]] (အသစ်) ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၉ ဦးကို အတည်ပြုသည်။ ဝန်ကြီးများနှင့် ကျန်တရားသူကြီးများ အမည်စာရင်းများကို ဖတ်ကြားတင်ပြခဲ့ပြီး ဧပြီ ၉ ရက် အစည်းအဝေးတွင် ကန့်ကွက်မှုများ လက်ခံမည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81500 |access-date=2026-04-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> **[[၂၀၂၆ ပန်ဆန်း ပေါက်ကွဲမှု]] * [[၈ ဧပြီ]] ** အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီ (Abbas Araghchi) က အီရန်နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့အကြား [[ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား]] ကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် အပါအဝင် နှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီမှုကို အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အီရန်အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်ကောင်စီ (Supreme National Security Council) က အတည်ပြုချက်ပေးထားသည်။<ref>{{Cite web |title=Iran agrees to ceasefire, offers conditional Hormuz passage |url=https://shafaq.com/en/Middle-East/Iran-agrees-to-ceasefire-offers-conditional-Hormuz-passage |access-date=2026-04-09 |website=Shafaq News |language=en}}</ref> ** [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပဉ္စမနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပြီးစီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-08 |title=ပြည်သူကိုကိုယ်စားပြုရေး ဆောင်ရွက်ရန် ပြည်သူ့ |url=https://onenewstvchannel.com/politic/people-hluttaw/%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%b0%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%af%e1%80%9b%e1%80%b1/ |access-date=2026-04-09 |website=One News Myanmar |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာကျင်းပပြီးစီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81524 |access-date=2026-04-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပြီးစီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြီးစီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81525 |access-date=2026-04-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br /> * [[၉ ဧပြီ]] ** ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးများအဖြစ် ဦးသောင်းနိုင်၊ ဦးသိန်းကိုကို၊ ဒေါ်သင်းသင်းနွဲ့၊ ဒေါ်ပြုံးပြုံးအေး၊ ဒေါက်တာကိုကိုနိုင်၊ ဦးဝင်းမြင့်၊ ဒေါ်စိုးခက်ခက်၊ ဒေါ်သင်းသင်းချိုတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးရှစ်ဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု|url=https://news-eleven.com/article/311163|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-04-09|language=my}}</ref> ** [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]]ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဦးကျော်ဝင်းသိန်း၊ ဒုတိယရဲဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝင်းဇော်မိုး၊ ဒေါက်တာထွန်းထွန်းဦး၊ ဦးလွန်းဘော်၊ ဦးကျော်စိုးညွန့်၊ ဦးတိုးရီ၊ ဦးတင်အောင်ဝင်း၊ ဦးမင်းဟန်တို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်ကိုးဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311162 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311161 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦး၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများအဖြစ် ဦးဇော်မြင့်နိုင်၊ ဦးသက်ထွန်းအောင်၊ ဒေါက်တာစန္ဒာဦးနှင့် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ်  ဒေါက်တာရီရီအး၊ ဦးတင်မြင့်၊ ဒေါက်တာလှညွန့်၊ ဒေါက်တာဇော်ဦး၊ ဒေါက်တာဖြူဖြူအိတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦးနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311160 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ဒေါက်တာသီတာဦးနှင့် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်အဖြစ် ဒေါ်နိုင်သက်ဦးတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ဒေါက်တာသီတာဦးနှင့် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်အဖြစ် ဒေါ်နိုင်သက်ဦးတို့အား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311159 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]]ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[အောင်ဇော်သိန်း]]အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဦးဉာဏ်ထွန်း၊ ဦးမျိုးတင့်၊  ဦးကျော်ဆန်း၊ ဦးတူးမော်၊ ဒေါ်စုစုဝင်း၊ ဒေါ်ဥမ္မာအေး၊ ဦးတင့်ဝေ၊ ဒေါက်တာမာလာမော်တို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက တင်ပြထားသည့် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး ဥက္ကဋ္ဌဦးအောင်ဇော်သိန်း အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်ကိုးဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်အတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311158 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်မှု တစ်မျိုးဖြစ်သည့် [[ဧရာဝတီဘဏ်]] Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှု သုံးစွဲသူ အများအပြား ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=■ AYA Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှုများ ဖြစ်ပွား |url=https://news-eleven.com/article/311181 |access-date=2026-04-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၁၀ ဧပြီ]] ** [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ကြေညာချက်အမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ကြေညာချက်တွင် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ပုဂ္ဂိုလ်များအား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် ကတိသစ္စာပြုပြီး သည့်အချိန်မှစ၍ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၂၇ အရ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီက ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည့် ဥပဒေပြုရေး၊အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေး အာဏာများကို လွှဲပြောင်းပေးအပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ် ၃ / ၂၀၂၆ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81654 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဒုတိယသမ္မတများဖြစ်ကြသည့် ဦးညိုစော၊ ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့သည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြုပြီး ကတိသစ္စာပြုလွှာပေါ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-04-10 |title=မြန်မာနိုင်ငံတော်သမ္မတသစ်နှင့် ဒု-သမ္မတများ ကတိသစ္စာပြု |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90-3/ |access-date=2026-04-10 |website=Popular |language=en-US}}</ref> ** နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်မည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** တော်လှန်ရေးကာလ ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး [[ကော်သူးလေအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]] (KCC) နဲ့ [[ကော်သူးလေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (KGC) ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးက ကြေညာသည်။ <ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2026-04-11 |title=ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို KNU ဖွဲ့စည်း- DVB News |url=https://www.youtube.com/watch?v=CZEAY59xewI |access-date=2026-04-12}}</ref><ref>{{Cite web |title=KNU က ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုပြီး ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်း |url=https://bur.mizzima.com/2026/04/10/87297 |url-status=live |access-date=၁၂ ဧပြီ ၂၀၂၆ |website=Mizzima}}</ref><br /> * [[၁၂ ဧပြီ|၁၂]] - မကွေးတိုင်း၊ [[ပခုက္ကူမြို့နယ်]]၊ ပန်းတိုင်းခြုံကျေးရွာအုပ်စု၊ မြောက်လူးကံရွာကို စစ်တပ်က မီးရှို့တဲ့အတွက် အိမ် ၄၀၀ ကျော်မီးလောင်ကျွမ်းပြာကျသွားကြောင်း ဒေသခံတွေကပြောသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese|first=R. F. A.|date=2026-04-13|title=ပခုက္ကူလေဆိပ်နားက မြောက်လူးကံရွာ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/04/13/myauklukan-village-burnt-down/|access-date=2026-04-14|website=မြန်မာဌာန|language=my}}</ref> * ၁၃ ဧပြီ - [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်]]ရှိ မြိုင်ကြီးငူ-မဲသဝေါဒေသအတွင်းတည်ရှိသော စစ်တပ်၏ ကြယ်ပြောင်ကုန်း တပ်စခန်းအား [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KNLA) နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း မြေပြင်သတင်းရင်းမြစ်အချို့က အတည်ပြုပြောကြားသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-13 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မြန်မာလူထုနဲ့ အတူရှိနေကြောင်း အမေရိကန်နဲ့ ယူကေက သင်္ကြန်ဆုတောင်းပေးပို့ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx2dg3z017mt |access-date=2026-04-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၄ ဧပြီ]] - ချင်းပြည် (Chinland) ကောင်စီနှင့် [[ချင်းပြည်အစိုးရ]]အဖွဲ့၏ လက်အောက်ရှိ ချင်းပြည်ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ တည်ထောင်သည့် Chinland Jordan School of Medicine ဆေးတက္ကသိုလ်အား ချင်းပြည်နယ်၊ ချင်းလုံမြို့၌ ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၅ ရက် - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရမှု ရက်ပေါင်း ၁,၉၀၀ ရှိလာ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1mkk7p1j5jt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-15|access-date=2026-04-15|language=my}}</ref> * ၁၆ ဧပြီ - အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ လွှမ်းမိုးမှုများကြောင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား ညီညွတ်ရေးတွင် အတားအဆီးများ ရှိနေသည်ဟု [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ ယာယီသမ္မတ [[ဒူဝါလရှီးလ]]က အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ငါးနှစ်ပြည့် မိန့်ခွန်းတွင် ပြောကြားလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-16 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ညီညွတ်ရေးမှာ အတားအဆီးရှိနေတယ်လို့ NUG ၅ နှစ်ပြည့်မှာ ယာယီသမ္မတ ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx2d1vrj7jmt |access-date=2026-04-16 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၁၇ ဧပြီ - ** နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်အမှတ် ၄၀/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ ၄,၃၃၅ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်လိုက်ပြီး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81788 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၄၁/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသူ/သား ၁၇၉ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု၍ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81789 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *** အဂတိလိုက်စားမှုဆိုင်ရာ ပုဒ်မများနှင့် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၀ (က) တို့ဖြင့် စွဲဆိုတရားစွဲခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၉ နှစ်နှင့် ၆ လ ချမှတ်ကာ အကျဉ်းချခဲ့ရသည့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]အား တောင်ငူအကျဉ်းထောင်မှ မိသားစုထံသို့ ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် -ဒေါ်‌အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ပြောင်းရွှေ့မယ်လို့ သတင်းထွက်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c8r488z2lm3t |access-date=2026-04-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၈ ဧပြီ]] - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မင်းကွန်းဒေသရှိ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရလက်အောက်ခံ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးအဖွဲ့ (ပလဖ) မှ ဒုတိယတာဝန်ခံအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးတို့သည် စစ်ကောင်စီထံ လက်နက်စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-19 |title=ဧပြီ ၁၉ ရက် သတင်းများအနှစ်ချုပ် - မင်းကွန်းတိုက်နယ် ပလဖ ဒုတာဝန်ခံအပါ ၁၅ ဦး စစ်တပ်ထံ လက်နက်ချ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cg543ry1ggdo |access-date=2026-04-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><br /> * [[၂၀ ဧပြီ|ဧပြီ ၂၀]] - ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ MNA ATR-72 ပြေးလမ်းပေါ်ထွက်ခွာနေချိန် ဘရိတ်စနစ်ချို့ယွင်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့းပြီး ရပ်နားထားသည့် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်း|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာ့လေကြောင်း]] (MAI) ၏ Airbus A319 လေယာဉ် အမြီးပိုင်းကို ဝင်တိုက်မိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ MNA ATR-72 ဘရိတ်ချို့ယွင်းပြီး MAI Airbus A319 ကို ဝင်တိုက်မှုဖြစ် - New Day Myanmar|url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%9b%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%86%e1%80%ad%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-mna-atr-72-%e1%80%98%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%90/|date=2026-04-20|access-date=2026-04-20|language=en-US}}</ref> * [[၂၁ ဧပြီ]] - စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ) ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းဝင်း]] သည် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]] ဖြစ်လာသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-21 |title=အေအေ ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်နဲ့ ချင်း CPU ခေါင်းဆောင်တွေ ရခိုင်မှာတွေ့ဆုံ -၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၁ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်း တိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clyxrv7g29gt |access-date=2026-04-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၂၅ ဧပြီ - ချင်းညီနောင် (CB) အဖွဲ့က တစ်နှစ်ကျော်ကြာ သိမ်းပိုက်ထားရှိသည့် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ပေါ်ရှိ နေရာအချို့ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ဧပြီ ၂၅ ရက် သတင်းအနှစ်ချုပ် - နေပြည်တော်မှာငလျင်လှုပ်|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn8d05qq6edo|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-25|access-date=2026-04-25|language=my}}</ref> * ၂၇ ဧပြီ - အမျိုးသားစာပေဆုရှင် ဦး[[တင်ညွန့်]]နှင့် သားဖြစ်သူအပါအဝင် ၃ ဦးအား ဖမ်းဆီးခံထားရသည်။ * [[၃၀ ဧပြီ]] - ** ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့|ကဆုန်လပြည့်နေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြင့် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁,၅၀၈ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82285|access-date=2026-04-30|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>နှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၁ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82287|access-date=2026-04-30|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>၊ စုစုပေါင်း ၁,၅၁၉ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ အကျဉ်း​ထောင် အချုပ်​ထောင်အသီးသီးတွင် အကျဉ်းကျခံ​နေရသည့် အကျဉ်းသား အကျဉ်းသာသူ ၁၅၀၈ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်​ပေး|url=https://news-eleven.com/article/311564|access-date=2026-04-30|website=Eleven Media Group Co., Ltd|language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ဝ ရက် မတိုင်မီ ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုတစ်ခုခုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းခံရပြီး အကျဉ်း ထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးတွင် ပြစ်ဒဏ်ကျခံလျက်ရှိသော အကျဉ်းသား၊ သူများကို ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) အရ ယင်းတို့ကျခံရန်ကျန်ရှိသောပြစ်ဒဏ်၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82283|access-date=2026-04-30|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> *** [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]အား ကျန်ရှိနေသေးသည့် ပြစ်ဒဏ်များကို သတ်မှတ်ထားသည့် နေအိမ်တွင်သာ ဆက်လက်ကျခံစေရန် အကျဉ်းထောင်မှ နေအိမ်အကျယ်ချုပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ပြောင်းရွှေ့၊ ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးထားဆဲဟု ကိုထိန်လင်းပြော |url=https://burmese.dvb.no/post/542191 |access-date=2026-05-01 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><br /> === မေ === * ၁ မေ - အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်အနီး [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ ဟွာလ်းငိုးရမ်းဒေသ၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ ခေါ်ပွီချစ်ပ် (Khawpuichhip) ကျေးရွာကို စစ်လေတပ်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ၁၀ နှစ်အောက် ကလေး ငါးဦးနှင့် လူကြီး တဦး စုစုပေါင်း ခြောက်ဦး သေဆုံးပြီး၊ ကိုးဦး ဒဏ်ရာရရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အနီး ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု ၊ ကလေး ၅ ဦး အပါအဝင် ၆ ဦး သေဆုံး |url=https://bur.mizzima.com/2026/05/01/89167 |url-status=live |access-date=3 May 2026 |website=Mizzima}}</ref> * ၄ - ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများဖြင့် စွဲဆိုထားသည့် အမှုအတွက် [[တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]၏ တရားရုံးသို့ တရားဝင် အမှုတင်သွင်းလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း တရားစွဲဆိုသည့် အဖွဲ့အစည်းများက မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်အာဏာရှင်မင်းအောင်လှိုင်ကို စစ်ရာဇဝတ်မှုဖြင့် တရားစွဲသည့်အမှု တီမောတရားရုံးသို့ တင်သွင်း |url=https://burmese.dvb.no/post/204215 |access-date=2026-05-04 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> * ၅ - တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ စတင်ကာ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သော အင်းတော်မြို့၏ မြို့နယ်ခွဲဖြစ်သည့် [[မော်လူးမြို့]]ကို မြန်မာစစ်တပ်က မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-05 |title=၂၀၂၆ မေ ၅ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိန္ဒိယ-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်မှာ လက်နက်ကိုင်တပ်တွေ မရှိရေး နေပြည်တော်နဲ့ ဒေလီဆွေးနွေး |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cm2p15nvdm6t |access-date=2026-05-05 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၆ မေ - မတ္တရာ၊ သပိတ်ကျင်း၊ တကောင်း၊ ထီးချိုင့်၊ ကသာ၊ အင်းတော်နှင့် မော်လူးတို့ကို စစ်တပ်က ပြီးခဲ့သည့် လများအတွင်း ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် မန္တလေး-မတ္တရာ-သပိတ်ကျင်း-တကောင်း-ထီးချိုင့်-ကသာ-အင်းတော်-မော်လူး-နန့်စီးအောင်-မိုးညှင်း-မိုးကောင်း-မြစ်ကြီးနား လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်အား အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး၊ ဖွင့်လှစ်လိုက်ကြောင်း နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာများမှ ကြေညာသည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မေ၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား ကားလမ်းတစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်တပ်ကြေညာ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3r2n458gw2t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-05-07|access-date=2026-05-07|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် နေရာများအား ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး မန္တလေး - မတ္တရာ - သပိတ်ကျင်း-တကောင်း- ထီးချိုင့် - ကသာ - အင်းတော် - မော်လူး - နန့်စီးအောင် - မိုးညှင်း - မိုးကောင်း - မြစ်ကြီးနား ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းအား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးနိုင်ခဲ့ {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82465|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-05-07|language=en}}</ref> * [[၇ မေ]] - မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မိုးကုတ်မြို့နယ်|မိုးကုတ်]]ရတနာမြေမှ အလေးချိန် ၂,၂၀၀ ဂရမ် (၁၁,၀၀၀ ကရက်) အရွယ်အစားကြီးမားသည့် ပတ္တမြားတစ်ပွင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် မိုးကုတ်ရတနာမြေမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိသည့် ထူးခြားလှပပြီး အရွယ်အစားကြီးမားသော ပတ္တမြားကြီးအား ကြည့်ရှု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/82498 |access-date=2026-05-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * ၉ မေ - UFC 328 ၏ Co-Main Event ပွဲဖြစ်သည့် ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ချန်ပီယံရှစ်ပွဲတွင် လက်ရှိချန်ပီယံ မြန်မာ MMA ကစားသမား [[ဂျော့ရှုအာဗန်|ဂျိုရှူအာဗန်]]က ပြိုင်ဘက် ဂျပန်ကစားသမား တက်ဆူရို တိုင်ရာအား အလဲထိုးနည်းဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ချန်ပီယံခါးပတ်ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ဂျိုရှူအာဗန် တက်ဆူရိုတိုင်ရာကို ငါးချီမြောက်တွင် အနိုင်ရပြီး ဖလိုင်းဝိတ်ချန်ပီယံကာကွယ် |url=https://news-eleven.com/article/311821 |access-date=2026-05-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * ၁၁ မေ - ဦးရဲသွင်ဟိန်း၏ [[မြေလတ်အသံ]](Myaelatt Athan)၊ ဦးဝင်းဇော်နိုင်၏ Red News Agency နှင့် ဦးဇင်မင်းထက်၏ Asia Citizens (အာရှနိုင်ငံသားများ) သတင်းအေဂျင်စီ ၃ ခုကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့မှစ၍ ပိတ်သိမ်းလိုက်ကြောင်း ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web|title=သတင်းအေဂျင်စီလုပ်ငန်း ပိတ်သိမ်းကြောင်း အသိပေးကြေညာချက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82656|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-05-12|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=သတင်းဌာန ၃ ခုကို စစ်အာဏာရှင်က ထပ်မံပိတ်သိမ်း|url=https://burmese.dvb.no/post/566989|website=DVB Burmese|access-date=2026-05-12|language=en}}</ref> * ၁၄ မေ - အမေရိကန်သမ္မတ [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်|ဒေါ်နယ်ထရမ့်]] (Donald Trump) သည် တရုတ်ခေါင်းဆောင် [[ရှီကျင့်ဖျင်]] (Xi Jinping) နှင့် တွေ့ဆုံရန်အတွက် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[ပေကျင်းမြို့]]သို့ ရောက်ရှိလာသည်။<ref>{{Cite web |title=■ အမေရိကန်သမ္မတထရန့်နှင့် တရုတ်သမ္မတရှီတို့ တွေ့ဆုံ |url=https://news-eleven.com/article/311904 |access-date=2026-05-14 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * ၁၈ မေ - [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ရန်ကုန်တိုင်း]]၊ [[ကျောက်တန်းမြို့]]အနီး မြန်မာ့ကမ်းရိုးတန်းကို ဗဟိုပြုပြီး မနက် ၈ နာရီ ၃၅ မိနစ်ဝန်းကျင်က အင်အားရစ်ချ်တာစကေး ၅ ဒသမ ၂ အဆင့်ရှိတဲ့ အင်အားအတော်အသင့်ပြင်းထန်တဲ့ မြေငလျင်တခု လှုပ်ခတ်သွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကျောက်တန်းမြို့အနီး ဗဟိုပြုပြီး အင်အား ၅ ဒသမ ၃ ရှိ ငလျင်လှုပ် |url=https://burmese.dvb.no/post/359449 |access-date=2026-05-18 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]ရှိ မုံရွာ-ရေဦး အဝေးပြေးလမ်းမကြီးဘေးတွင် တည်ရှိသော [[စိုင်ပြင်မြို့]]ကို "Operation OTT" စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့ကြောင်း [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF)၊ အမှတ် (၁) ရွှေဘိုခရိုင် စစ်ဌာနက သတင်းထုတ်ပြန်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၁၉ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - လွတ်လပ်ရေးနှစ် ၂၅၀ ပြည့် အိမ်ဖြူတော် UFC ပွဲမှာ မြန်မာဖိုက်တာ ဗန် ပါဝင်|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgrp1972qent|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-05-19|access-date=2026-05-19|language=my}}</ref> *၁၉ မေ - ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်တွင် KNU၊ KNLA နှင့် PDF တို့က သိမ်းပိုက်ထားသည့် [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊]] [[မြိတ်ခရိုင်]]၊ [[တနင်္သာရီမြို့နယ်]]၊ [[မောတောင်မြို့]]ကို စစ်အုပ်စုက ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၅ ရက်မှစတင်သည့် စစ်ကြောင်းဖြင့် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက KNU၊ KNLA နှင့် PDF အမည်ခံ ကိုယ်ကျိုးရှာအကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူ ပူးပေါင်းအဖွဲ့များ ယာယီစိုးမိုးထားသော မောတောင်မြို့အား အလုံးစုံပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/82973 |access-date=2026-05-20 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *မေ ၂၆ - [[၂၀၂၆ ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော် အဖွဲ့ဝင်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု]] *၂၈ မေ - ကိုးလကြာ ပိတ်ထားခဲ့သော [[ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်]] ကုန်သွယ်ရေးတွင် အရေးပါသည့် မြဝတီ-မဲဆောက် [[မြန်မာ - ထိုင်း အမှတ် (၁) ချစ်ကြည်ရေးတံတား|အမှတ် ၂ ချစ်ကြည်ရေးတံတား]]အား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်လိုက်ပြီဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-05-28 |title=၂၀၂၆ခုနှစ် မေ ၂၈-ဘန်ကောက်မှာ ကလေးငယ်တွေကို ညှဉ်းပန်းပြီး ပန်းရောင်းခိုင်းတဲ့မြန်မာ ၃ ဦးကို ရဲဖမ်း |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cg4pw09y4yvt |access-date=2026-05-28 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> *၂၀၂၅ ခုနှစ်  အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူများအနက် ရွေးကောက်ပွဲကုန်ကျစရိတ်စာရင်းအား သတ်မှတ်ရက်အတွင်း တင်သွင်းခြင်းမရှိသည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၄၁ ဦးကို အရည်အချင်းပျက်ယွင်းသူများအဖြစ် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာချက်အမှတ် (၄၇/၂၀၂၆)ဖြင့် ၂ဝ၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၃ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ထားကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူများအနက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၄၁ ဦးကို အရည်အချင်းပျက်ယွင်းသူများအဖြစ် UEC ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/312227 |access-date=2026-05-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> *၃၀ မေ - သမ္မတဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]သို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေး ခရီးစဉ် စတင်ထွက်ခွာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/6a1a7327acbcdc59760091ee |access-date=2026-05-30 |website=www.npnewsmm.com}}</ref> *[[၃၁ မေ]] - [[၂၀၂၆ နမ့်ခမ်း ပေါက်ကွဲမှု]] === ဇွန် === *၆ ဇွန် - မြန်မာနှင့် ရုရှားတို့သည် [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး|တနင်္သာရီတိုင်း]]၊ [[ထားဝယ်မြို့]]ရှိ ရေနက်ဆိပ်ကမ်းစီမံကိန်းအတွက် ၆၆၀ မဂ္ဂါဝပ် [[ကျောက်မီးသွေး]]သုံး [[ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ]] တည်ဆောက်ရေး နားလည်မှုစာချွန်လွှာကို [[စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့]]၌ ကျင်းပသည့် စီးပွားရေးဖိုရမ်အတွင်း လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-06-10 |title=၂၀၂၆ ဇွန်လ ၁၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - တရားမဝင် ရွှေတူးဖော်မှုတွေ နှိမ်နင်းမယ်လို့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/czx5r48ynzgt |access-date=2026-06-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> *၁၁ ဇွန် - ၁၉ ဇူလိုင် - [[၂၀၂၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား]] *၁၅ ဇွန် - သမ္မတ ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]] သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]သို့ နိုင်ငံတော်အဆင့် ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ် စတင်ထွက်ခွာခဲ့ပြီး၊ [[ပေကျင်းမြို့]]သို့ ရောက်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦး​ဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ​​​​ပေကျင်းမြို့သို့​ရောက်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/312702 |access-date=2026-06-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> *၂၁ ဇွန် - [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]]၏ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးအဖြစ် ဗိုလ်မှူးကြီး သိန်းဇော်မြင့် အစား ဗိုလ်မှူးကြီး ရန်ကြီးအောင် အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/84248 |access-date=2026-06-22 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၂၅ ဇွန် - [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးချုပ်အဖြစ် ဒေါ်[[အေးအေးသန်း]]ကို ခန့်အပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/84447 |access-date=2026-06-26 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ** တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီး အဖြစ် ဒေါ်ထွေးထွေးအား ခန့်အပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/84450 |access-date=2026-06-26 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref><br /> === ဇူလိုင် === * ၁၂ ဇူလိုင် - [[ဘန်ကောက်ဆွေးနွေးပွဲ (၂၀၂၆)]]: မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းနှင့် ပတ်သက်၍ အာဆီယံ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ၊ အဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦး[[တင်မောင်ဆွေ]] တို့အကြား ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-07-13 |title=ဘန်ကောက်က ဘီယာဘားဆိုင် မီးလောင်မှု သေဆုံးသူ ၂၈ ဦးအထိရှိ - ၂၀၂၆ ဇူလိုင် ၁၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cy8w6vlglp5t |access-date=2026-07-14 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၁၅ ဇူလိုင် - သံအမတ်ကြီး ဦး[[မင်းသိမ်း]]အား ကူဝိတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သံအမတ်ကြီး ဦးမင်းသိမ်းအား ကူဝိတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ် |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/85218 |access-date=2026-07-15 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * [[၁၆ ဇူလိုင်]]- [[ထန်တလန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] - တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက [[ထန်တလန်မြို့]]နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသတစ်ဝိုက်အား အပြည့်အဝ ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ထန်တလန်မြို့နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသတစ်ဝိုက်အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခဲ့ပြီး ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်ဆောင်ရွက် |url=http://www.moi.gov.mm/news/85333 |access-date=2026-07-17 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၁၉ ဇူလိုင် - [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းတပ်]] (TNLA) ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၁) တားဂျုတ်ဂျား ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် ဦးဆောင်သည့် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုကော်မတီ (NSPNC) အဖွဲ့နှင့် နေပြည်တော်၌ တွေ့ဆုံခဲ့ရာ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ ရက် (၁၀၀) ငြိမ်းချမ်းရေးအစီအစဉ်တွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအပါအဝင် အချက် (၆) ချက်ပါဝင်သည့် ဆွေးနွေးချက်များကို နေပြည်တော်နှင့် TNLA တို့က လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-07-20 |title=အင်ဒီဘာနမ် ယူကေဝန်ကြီးချုပ်သစ်ဖြစ်လာ - ၂၀၂၆ ဇူလိုင် ၂၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cjej0nw0wl1t |access-date=2026-07-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၃၀ ဇူလိုင် - ** တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန် အစည်းအဝေး ၂၃ ရက်မြောက်နေ့ ရပ်နားပြီး၊​ တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန် အစည်းအဝေးကျင်းပပြီးစီးသည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြီးစီး |url=http://www.moi.gov.mm/news/86030 |access-date=2026-07-31 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ** တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန် အစည်းအဝေး ၃၂ ရက်မြောက်နေ့ကို ရပ်နားပြီး၊ တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန် အစည်းအဝေးကျင်းပပြီးစီးသည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာကျင်းပပြီးစီး |url=http://www.moi.gov.mm/news/86029 |access-date=2026-07-31 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၃၁ ဇူလိုင် - အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က အတည်ပြု ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/86064 |access-date=2026-08-02 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref><br /> === ဩဂုတ် === * ၃ ဩဂုတ် - ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]]ကို [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီ ကော်မတီ|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီကော်မတီ]] (ICRC) မှ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဌာ‌နေကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သူ Mr. Arnaude de Baqque က လာရောက် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီကော်မတီ (ICRC) မှ မြန်မာ နိုင်ငံဆိုင်ရာ ဌာ‌နေကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သူ လာရောက် တွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/86157 |access-date=2026-08-03 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၆ ဩဂုတ် - ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]သည် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ်အဖြစ် ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-08-06 |title=၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ကြို့ပင်ကောက်မှာ စစ်တပ်လေကြောင်းဗုံးကြဲလို့ ၆ ဦး ဒဏ်ရာရ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cw20jkkz3y81t |access-date=2026-08-06 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၁၃ ဩဂုတ် - ကချင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့၊ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်သူရ အစား ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးရန်နောင် အားခန့်အပ်တာဝန်ပေးသည်။<ref>{{Cite web |title=လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေး |url=http://www.moi.gov.mm/news/86631 |access-date=2026-08-14 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ** [[အာရက္ခတပ်တော်]] ထိန်းချုပ်ထားသော [[ဂွမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ [[ကျိန္တလီမြို့|ကျိန္တိလီမြို့]]ပေါ်သို့ စစ်တပ်က ဂျက်ဖိုက်တာဖြင့် ဗုံး ၂ လုံး ကြဲချခဲ့ရာ အရပ်သား ၈ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-08-14 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် သြဂုတ် ၁၄ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်း တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက်- ကျောက်တော်၊ သံတွဲနဲ့ ဂွ ကို လေကြောင်းကနေဗုံးကြဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cr4gxy75ljg2t |access-date=2026-08-14 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၁၇ ဩဂုတ် ** - မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ်ထွက်ခွာသည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ်ထွက်ခွာ |url=http://www.moi.gov.mm/news/86799 |access-date=2026-08-17 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ** [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]]၊ ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ [[ခိုင်ခိုင်စိုး]] ကို [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး]]၊ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-08-17 |title=ဒေါက်တာ ခိုင်ခိုင်စိုး အား သမ္မတရုံး ဒုတိယဝန်� |url=https://onenewstvchannel.com/politic/government/%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%ac-%e1%80%81%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b8-%e1%80%a1/ |access-date=2026-08-18 |website=One News Myanmar |language=my-MM}}</ref> ** လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန၏ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ဦးရဲထွန်းဦး အား ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေး |url=http://www.moi.gov.mm/news/86828 |access-date=2026-08-18 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref><br /> * ၂၁ ဩဂုတ် - [[တပ်မတော် (လေ)|စစ်တပ်]]က [[မြောင်မြို့နယ်]]ရှိ [[ဆွဲလွဲအိုရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်|ဆွဲလွဲအိုရွာ]]အား လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဇေဋ္ဌဝါဒီဘုန်းကြီးကျောင်း၌ တရားစခန်းဝင်နေသော သက်ကြီးရွယ်အို ၁၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း မြေပြင်အခြေအနေသိရှိသူတစ်ဦးက ဘီဘီစီသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-08-21 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် သြဂုတ် ၂၁ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက်-ဦးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့ လူကာရှန်ကို အလွတ်သဘောတွေ့ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c6n0nl5v7r8qt |access-date=2026-08-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၂၄ ဩဂုတ် - [[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] အား ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေဝန်ကြီးဌာန အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအမည် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/87236 |access-date=2026-08-25 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၂၆ ဩဂုတ် - [[၂၀၂၆ နီပေါနိုင်ငံ ရေကြီးမှု]] * ၃၁ ဩဂုတ် - [[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း|နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း]] (AAPP) ၏ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး ဦးဘိုကြည်အား [[ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ]]၊ [[မနီလာမြို့]]အခြေစိုက် Ramon Magsaysay Award Foundation မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွက် Ramon Magsaysay Award ဆုဖြင့် ဂုဏ်ပြုချီးမြှင့်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Bo Kyi |url=https://rmaward.asia/rmawardees/bo-kyi/ |access-date=2026-08-31 |website=Ramon Magsaysay Award Foundation Philippines |language=en-US}}</ref> === စက်တင်ဘာ === * ၁ - [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]]သည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ သစ်တောဥပဒေပုဒ်မ ၆၊ ပုဒ်မခွဲ (င) အရ အပ်နှင်းထားသော လုပ်ပိုင်ခွင့်များကိုကျင့်သုံးလျက် ရှမ်းပြည်နယ် [[ကျိုင်းတုံခရိုင်]] [[မိုင်းပြင်းမြို့နယ်|မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်]]အတွင်း ကျရောက်နေသည့် ဧရိယာအကျယ်အဝန်း ၆၁၀၀၈ ဧကရှိသောနယ်မြေကို “သုဝဏ္ဏသျှံတောင် ကြိုးပြင်ကာကွယ်တော” အဖြစ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် (၄) ရက် (၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်) မှစ၍ သတ်မှတ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=သုဝဏ္ဏသျှံတောင် ကြိုးပြင်ကာကွယ်တော သတ်မှတ် |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/87840 |access-date=2026-09-08 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ** သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ သစ်တောဥပဒေပုဒ်မ ၆၊ ပုဒ်မခွဲ(င)အရ အပ်နှင်းထားသောလုပ်ပိုင်ခွင့်များကိုကျင့်သုံးလျက် ရှမ်းပြည်နယ် နမ့်စန်ခရိုင် [[နမ့်စန်မြို့နယ်]]အတွင်း ကျရောက်နေသည့် ဧရိယာအကျယ်အဝန်း ၃၀၇၅၅ ဧကရှိသောနယ်မြေကို “ခိုလမ်ကြိုးပြင်ကာကွယ်တော”အဖြစ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် (၄) ရက် (၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်)မှစ၍ သတ်မှတ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ခိုလမ်ကြိုးပြင်ကာကွယ်တော သတ်မှတ်ခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/87896 |access-date=2026-09-10 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၉ - စက်သုံးဆီ သုံးစွဲမှု လျှော့ချရေးအတွက် သတ်မှတ်ထားသည့် စုံ/မ စနစ်ဖြင့် ယာဉ်မောင်းနှင်သုံးစွဲရမည့် စည်းမျဉ်းကို စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့မှစ၍ ပယ်ဖျက်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်တော်ယာဉ်မောင်းနှင်မှုအား “စုံ” ရက်၊ “မ” ရက် ခွဲခြားမှု မရှိဘဲ ပုံမှန်အတိုင်းပြန်လည်မောင်းနှင်နိုင်ပါကြောင်း ပြည်သူသို့အသိပေးကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/87872 |access-date=2026-09-10 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၁၄ - တပ်မတော်သား ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ခုနစ်ဦး<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်သား ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ခုနစ်ဦး အစားထိုးပြောင်းလဲ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/88081 |access-date=2026-09-15 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> နှင့် တပ်မတော်သား အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ငါးဦးကို  အစားထိုးပြောင်းလဲကြောင်း<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်သား အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ငါးဦး အစားထိုးပြောင်းလဲ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/88082 |access-date=2026-09-15 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က အသိပေးထုတ်ပြန်ထားသည်။ * ၁၇ - ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ကိုကိုဦး]]အား [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် အစားထိုးခန့်အပ်တာဝန်ပေးခဲ့ပြီး ယင်းရာထူးတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ညွန့်ဝင်းဆွေ]]အား စစ်ဘက်မူလတာဝန်များကို ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး အစားထိုးခန့်အပ်ခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/88205 |access-date=2026-09-18 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၂၁ - နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦးအေးမင်းထွေး အား ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယသမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်ပြီဖြစ်ပါသည်။<ref>{{Cite web |title=သံအမတ်ကြီး ဦးအေးမင်းထွေးအား အိန္ဒိယသမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် |url=http://www.mdn.gov.mm/my/snamttkii-uuaemngtheaaa-aindiysmmttniungngnchiungraa-mnmaasnamttkiiaphc-khnap |access-date=2026-09-23 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> * ၂၇ - ကရင်နီပြည်တပ်မတော်၏ ဒုတိယစစ်ဦးစီးချုပ် တာဝန်အပြင် ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ၏ အမြဲတမ်းပါတီဗဟိုကော်မတီဝင်အဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ ဗိုလ်မှူးကြီး ဘုန်းနိုင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကရင်နီပြည်တပ်မ​တော် ဒု- စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်မှူးကြီးဘုန်းနိုင် ကွယ်လွန် |url=https://burmese.dvb.no/post/968535 |access-date=2026-09-28 |website=DVB Burmese |language=my}}</ref> * ၂၈ - ဦးဌေးအောင်အား [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်|မန္တလေးတိုင်းတရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးအဖြစ်ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခဲ့ကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးက အမိန့်အမှတ် ၆၇ / ၂၀၂၆ ဖြင့် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/88622 |access-date=2026-09-29 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၂၉ - [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်တော်မြို့]]ရှိ [[ကစ္ဆပနဒီ|ကစ္ဆပနဒီတံတား]]ဝန်းကျင်နှင့် အိန္ဒိယဈေးဝန်းကျင်တို့ လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခံရမှုတွင် အရပ်သား ၄၉ ဦး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံးကာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသူ ၆၀ နီးပါး ရှိလာပြီဖြစ်ကြောင်း [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-09-29 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၉ ရက် ဘီဘီစီသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် - ကျောက်တော်လေကြောင်းတိုက်ခံရမှု သေဆုံးသူ ၄၉ ဦးရှိလာ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cm2kwld0dn47t |access-date=2026-09-29 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] ဝင်များကို အဓိကထောက်ပံ့သည့် ပြည်သူ့တော်လှန်ရေးထောက်ပို့အစီအစဉ် (PRF) တွင် ရှမ်းပြည်နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးမှ ငွေကြေးထောက်ပံ့သူ ၂၁ ဦးကို ဖမ်းဆီးထားကြောင်း နေပြည်တော်က သတင်းထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |title=အကြမ်းဖက် CRPH ၊ NUG အဖွဲ့များအတွက် ငွေကြေးကောက်ခံပေးနေသည့် People's Revolution Supply Family - PRF Website သို့ ငွေကြေးထောက်ပံ့ပေးပို့သူများအား ဖမ်းဆီးရမိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/88627 |access-date=2026-09-29 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> *** [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]၌ ပြစ်ဒဏ်များကျခံပြီးနောက် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများတွင် ထိန်းသိမ်းခံထားနေရသည့် မြန်မာနိုင်ငံသားစိစစ်ပြီး သူ ၁၄၇၆ ဦးကို မြန်မာနိုင်ငံသို့ တပ်မတော် (ရေ) မှ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်သည်။<ref>{{Cite web |title=မလေးရှားထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများရှိ မြန်မာနိုင်ငံသားများအား မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင် |url=http://www.moi.gov.mm/news/88667 |access-date=2026-09-30 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> === အောက်တိုဘာ === * ၂ - [[ချီဖွေမြို့နယ်]]၊ [[လဂွေရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်|လဂွေရွာ]]တွင် တည်ရှိသော ယမ်းသိုလှောင်ရုံတစ်ခု ပေါက်ကွဲခဲ့ရာ အနီးပတ်ဝန်းကျင်တွင် နေထိုင်သူ ခုနစ်ဦး သေဆုံးပြီး ဆယ်ဦးထက်မနည်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-10-03 |title=အောက်တိုဘာ ၃ ရက် သတင်းများအနှစ်ချုပ် - ရသေ့တောင်မှာ လေကြောင်းဗုံးကြဲခံရ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c680zepnnxjxo |access-date=2026-10-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၃ - နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးက အမိန့်အမှတ် (၆၈/၂၀၂၆) ဖြင့် [[ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦး[[မောင်မြင့်]]အား အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦး[[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ခင်မောင်စိုး]]အား ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးအပ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးသည် အမိန့်အမှတ် (၆၈/ ၂၀၂၆) အား ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၃) ရက် ရက်စွဲဖြင့် ထုတ်ပြန် |url=http://www.moi.gov.mm/news/88808 |access-date=2026-10-03 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၆ - [[မုတ်သုန်|အနောက်တောင်မုတ်သုံလေ]] နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးမှ ဆုတ်ခွာခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=အနောက်တောင်မုတ်သုံလေ နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးမှ ဆုတ်ခွာခဲ့ပြီးဖြစ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/88972 |access-date=2026-10-07 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၇ - ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]သည် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]သို့ နိုင်ငံတော်အဆင့်တရားဝင်ခရီးစဉ် သွားရောက်ရန်အတွက် [[နေပြည်တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|နေပြည်တော်လေဆိပ်]]မှ အထူးလေယာဉ်ဖြင့် ထွက်ခွာသည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ မလေးရှားနိုင်ငံသို့ နိုင်ငံတော်အဆင့် တရားဝင်ခရီးစဉ်(Official Visit) စတင်ထွက်ခွာ |url=http://www.moi.gov.mm/news/88966 |access-date=2026-10-07 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref><br /> == ကွယ်လွန်သူများ == * <!--Do not add people without Wikipedia articles to this list Do not trust "this year in history" websites for accurate date information Do not link multiple occurrences of the same year, just link the first occurrence. No red links, please.-->[[၂၆ ဇန်နဝါရီ]] - [[မြင့်ထွေး]]၊ [[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီးဟောင်း]] ([[၁၉၄၈]] ဖွား) * [[၆ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[စိန်ဝင်း၊ ဒေါက်တာ|စိန်ဝင်း]]၊ နိုင်ငံရေးသမားနှင့် [[ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ|ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] ([[၁၉၄၄]] မွေးဖွား) * [[၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၊ အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတဟောင်းနှင့် နိုင်ငံ့အထွတ်အထိပ်ခေါင်းဆောင် ([[၁၉၃၉]] မွေးဖွား) * [[၂ ဇွန်]] - [[မင်းထင်ကိုကိုကြီး]]၊ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာနှင့် ကဗျာဆရာ (၁၉၆၁ ဝန်းကျင်မွေးဖွား) * [[၁၁ ဇွန်]] - [[ဝဇိရကိတ္တိယာဘာ]]၊ ထိုင်းတော်ဝင်မင်းသမီး ([[၁၉၇၈]] မွေးဖွား) * [[၁၈ ဇွန်]] - [[တင်မောင်မြင့် (စာရေးဆရာ)|တင်မောင်မြင့်]]၊ [[အမျိုးသားစာပေတစ်သက်တာဆု]]ရ ဆရာကြီး ([[၁၉၃၆]] မွေးဖွား) * [[၂၂ ဩဂုတ်]] - [[ကိုင်ဇာ]] ၊ အဆိုတော် ([[၁၉၆၁]] မွေးဖွား) == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၀ ဆယ်စုနှစ်]] d2z2wn3nftt4x47i1fatdqnzc6ohwjh 0 290013 1056479 1047744 2026-10-06T17:29:36Z Zenni2026 146541 1056479 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ကာတွန်းဝင်းအောင် | image = Win_Aung_2019.jpg | caption = ကာတွန်းဝင်းအောင် | birth_date = {{Birth date and age|1962|3|18|df=y}} | birth_place = [[မန္တလေးမြို့]] | occupation = ကာတွန်းဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ အယ်ဒီတာ | known_for = Editorial Cartoon, Political Cartoon | organization = မြန်မာနိုင်ငံ ကာတွန်းဆရာများအသင်း <small>ဥက္ကဋ္ဌ</small> }} '''ကာတွန်း ဝင်းအောင်''' (၁၈ မတ် ၁၉၆၂ မွေးဖွား) သည် မြန်မာလူမျိုး ကာတွန်းဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ အယ်ဒီတာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ Editorial Cartoon နှင့် Political Cartoon များ ရေးဆွဲသူဖြစ်ပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းမှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံ ကာတွန်းဆရာများအသင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ စာနယ်ဇင်းများတွင် ဝတ္ထုတို၊ သရော်စာ၊ ကာတွန်းသမိုင်းဆိုင်ရာ သုတေသနဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2017-03-27 |title=DVB - ကာတွန်းဝင်းအောင်နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခြင်း |url=https://www.youtube.com/watch?v=X1p_0NPsIc8 |access-date=2026-08-05}}</ref> <ref>{{Cite web |last=MizzimaTV |date=2021-07-12 |title=ကာတွန်းဆရာ ၄ ဦး မြဝတီမြို့မှာ ဖမ်းခံရတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းအမှား |url=https://www.youtube.com/watch?v=1UL-2oV-T1s |access-date=2026-08-05}}</ref> == အစောပိုင်းဘဝ == ကာတွန်းဝင်းအောင်ကို ၁၉၆၂ ခုနှစ် မတ်လ ၁၈ ရက်တွင် မန္တလေးမြို့၌ အဖ ဦးသောင်းနှင့် အမိ ဒေါ်နုနုတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ကာတွန်းပညာကို [[ဝင်းမောင် (ကာတွန်း)|ကာတွန်းဝင်းမောင်]]၏ ကာတွန်းစာပေးစာယူသင်တန်းတွင် သင်ယူခဲ့သည်။ == အနုပညာလုပ်ငန်း == ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် မန္တလေး ဟံသာဝတီသတင်းစာ၌ ကာတွန်းများ စတင်ရေးဆွဲခဲ့ပြီး ယင်းအချိန်မှစ၍ ကာတွန်းရေးဆွဲခြင်းကို အဓိက အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ထိုသို့လုပ်ဆောင်နေစဉ် ၁၉၈၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၄ ခုနှစ်အထိ ပုဒ်မ ၅(ည) ဖြင့် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် '''ရွှေရိုးရုပ်စုံဂျာနယ်''' ၌ တာဝန်ခံအယ်ဒီတာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ ခုနှစ်အထိ '''ECOVISION''' ဂျာနယ်တွင် Art Director အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကာတွန်း ဝင်းအောင် ● ဖွဲ့စည်းပုံအောက်က ငြိမ်းချမ်းရေး – MoeMaKa Burmese News & Media |url=https://moemaka.net/wpmmk/archives/55359 |access-date=2026-08-05 |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=ကာတွန်း ဝင်းအောင် ● ဩော် … အရိုး … အရိုး …. – MoeMaKa Burmese News & Media |url=https://moemaka.net/wpmmk/archives/60242 |access-date=2026-08-05 |language=en-US}}</ref> == ကာတွန်းပြပွဲများ == ကာတွန်းဝင်းအောင်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပခဲ့သော ကာတွန်းပြပွဲအချို့၏ စီစဉ်သူနှင့် တာဝန်ခံအဖြစ် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထင်ရှားသော ပြပွဲများမှာ— * ၁၉၉၆ ခုနှစ် – ''TODAY'' (မန္တလေး) ကာတွန်းပြပွဲ * ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် – ''ရာစုသစ် ကာတွန်းပြပွဲ'' * ၂၀၀၈ ခုနှစ် – ''Wake Up from Cyclone'' (နာဂစ်ရန်ပုံငွေ) ကာတွန်းပြပွဲ * ၂၀၀၂ ကာတွန်းဦးဘဂျမ်းနှင့် ကာတွန်းဦးဟိန်စွန်း ရာပြည့်အထိမ်းအမှတ်ပြပွဲ။ * ၂၀၁၅ မြန်မာကာတွန်းရာပြည့် အထိမ်းအမှတ်ပွဲတော်။ * ၂၀၂၄ ကာတွန်းဦးဖေသိန်း ရာပြည့်အထိမ်းအမှတ်ပြပွဲ။ * သဘာဝဘေးဒဏ်သင့် ပြည်သူများအား ကူညီလှူဒါန်းနိုင်ရန် ရန်ပုံငွေရှာသည့်ပြပွဲများတို့ဖြစ်သည်? == ရေးဆွဲထုတ်ဝေစာအုပ်များ == ကာတွန်းဝင်းအောင် ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များမှာ - {{columns-list| # ''ဘာပဲပြောပြော ရာဇဝင်ရှိတယ်'' # ''ယုန်ထင်ကြောင်ထင် ကာတွန်းများ'' # ''လက်မရွံ့ ကာတွန်းများ'' # ''အောင်မြင်ထင်ရှား မြန်မာပြည်မှ အနုပညာရှင်များ'' # ''ချာရာဏသီ စစ်တမ်း'' # ''နိုင်ငံတကာ ကာတွန်းများ'' # ''အကြိုက်ဆုံး ကာတွန်းများ'' # ''ထီမထင် အွန်လိုင်းကာတွန်းများ'' # ''မြန်မာကာတွန်းကို ဖန်တီးသူများ'' # ''ကမ္ဘာမကြေ ကာတွန်းများ'' # ''အကြိုက်ဆုံး ကာတွန်းများ (၂)'' }} == တည်းဖြတ်ထုတ်ဝေမှုများ == ကာတွန်းဝင်းအောင်သည် ကာတွန်းစာအုပ်များစွာကို စီစဉ်တည်းဖြတ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထင်ရှားသော စာအုပ်များမှာ— {{columns-list| * ''ဗိုင်းရပ်စ်ကာတွန်းများ'' (HIV/AIDS ပညာပေးစာအုပ်) * ကာတွန်းဦးဘဂျမ်း၏ ကာတွန်းပေါင်းချုပ် * ကာတွန်းဦးဘထွေး၏ ကာတွန်းပေါင်းချုပ် * ကာတွန်းဦးမောင်စိန်၏ ကာတွန်းပေါင်းချုပ် * ကာတွန်းဦးသန်းကြွယ်၏ ကာတွန်းပေါင်းချုပ် * ကာတွန်းဦးကျော်ဆန်း၏ ကာတွန်းပေါင်းချုပ် * ကာတွန်းဦးဖေသိန်း၏ ကာတွန်းပေါင်းချုပ် * ကာတွန်း‌သော်က၏ ကာတွန်းပေါင်းချုပ် * ကာတွန်းတင်အောင်နီ၏ ကာတွန်းပေါင်းချုပ် * မြန်မာကာတွန်းပေါင်းချုပ် * ရာပြည့်ကာတွန်းများ <small>(မြန်မာ့ကာတွန်း နှစ်တစ်ရာပြည့် အထိမ်းအမှတ်)</small> * ဒေါင်ဒေါင်မြည် ကာတွန်းများ <small>(အခြားကာတွန်းဆရာများနှင့် ပူးပေါင်း၍)</small> * ပြည်တွင်းဖြစ် ကာတွန်းများ * သုံးသုံးလီ ကာတွန်းများ * ကက်ကင်း <small>(ကဗျာဆရာ [[အောင်ဝေး]]နှင့် ပူးပေါင်း၍)</small> }} အပါအဝင် ‌ရေးဖော်များနှင့်တွဲဖက်ပြီး စာအုပ်ပေါင်း ၂၀ ကျော်တွင် ပါဝင်ရေးသားခဲ့သည်။ == အသင်းအဖွဲ့တာဝန်များ == ၂၀၁၉ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းမှစ၍ ယခင် မြန်မာနိုင်ငံ ကာတွန်းဆရာများအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ ဆရာ [[အော်ပီကျယ်]] နေရာတွင် ကာတွန်းဝင်းအောင်သည် အသင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်ခံ တာဝန်လွဲပြောင်း ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ထို့အပြင် သူသည် သက်ကြီး နာမကျန်း အနုပညာရှင်ဘိုးဘွားများအား စောင့်ရှောက်ဖေးမပေးနေသော အနုပညာဆည်းဆာရိပ်တွင် အလုပ်အမှုဆောင် အတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့ဝင်တာဝန်ကိုလည်း ထမ်းဆောင်လျှက်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=ကာတွန်းလောကသားအားလုံးအတွက် အသင်းဝင်သည်ဖြစ်စေ၊ မဝင်သည်ဖြစ်စေ ကာတွန်းပညာတိုးတက်ရေး၊ ကာတွန်းဆရာများရဲ့ ဘဝမြှင့်တင်ရေးအတွက် အဓိကလုပ်ဆောင်ပေးပါတယ် (ဆရာ အော်ပီကျယ်၊ မြန်မာနိုင်ငံ ကာတွန်းဆရာများအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ) |url=http://www.mdn.gov.mm/my/kaattnleaaksaaaaalunattk-asngwngsnnyphcce-mwngsnnyphcce-kaattnpnnyaattiuttkre-kaattnchraamaarai |access-date=2026-08-05 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကာတွန်းဆရာကြီးများအား (၄၃) ကြိမ်မြောက် ဂါရဝပြုကန်တော့ပွဲ အခမ်းအနားကျင်းပ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/kaattnchraakiimaaaaa-43-kimmeaak-grwpukntteaapai-akhmanaakngp |access-date=2026-08-05 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> == ကိုးကားချက်များ == {{Reflist}} {{Lifetime|၁၉၅၈|}} [[Category:မြန်မာ ကာတွန်းဆရာများ]] [[Category:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] h5jjpz94qbrb4udy6k37sj2m39hi4um 1056519 1056479 2026-10-07T04:18:44Z Zawzawaungthwin 100038 စာလုံးပေါင်းပြင် 1056519 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ကာတွန်းဝင်းအောင် | image = Win_Aung_2019.jpg | caption = ကာတွန်းဝင်းအောင် | birth_date = {{Birth date and age|1962|3|18|df=y}} | birth_place = [[မန္တလေးမြို့]] | occupation = ကာတွန်းဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ အယ်ဒီတာ | known_for = Editorial Cartoon, Political Cartoon | organization = မြန်မာနိုင်ငံ ကာတွန်းဆရာများအသင်း <small>ဥက္ကဋ္ဌ</small> }} '''ကာတွန်း ဝင်းအောင်''' (၁၈ မတ် ၁၉၆၂ မွေးဖွား) သည် မြန်မာလူမျိုး ကာတွန်းဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ အယ်ဒီတာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ Editorial Cartoon နှင့် Political Cartoon များ ရေးဆွဲသူဖြစ်ပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းမှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံ ကာတွန်းဆရာများအသင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ စာနယ်ဇင်းများတွင် ဝတ္ထုတို၊ သရော်စာ၊ ကာတွန်းသမိုင်းဆိုင်ရာ သုတေသနဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2017-03-27 |title=DVB - ကာတွန်းဝင်းအောင်နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခြင်း |url=https://www.youtube.com/watch?v=X1p_0NPsIc8 |access-date=2026-08-05}}</ref> <ref>{{Cite web |last=MizzimaTV |date=2021-07-12 |title=ကာတွန်းဆရာ ၄ ဦး မြဝတီမြို့မှာ ဖမ်းခံရတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းအမှား |url=https://www.youtube.com/watch?v=1UL-2oV-T1s |access-date=2026-08-05}}</ref> == အစောပိုင်းဘဝ == ကာတွန်းဝင်းအောင်ကို ၁၉၆၂ ခုနှစ် မတ်လ ၁၈ ရက်တွင် မန္တလေးမြို့၌ အဖ ဦးသောင်းနှင့် အမိ ဒေါ်နုနုတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ကာတွန်းပညာကို [[ဝင်းမောင် (ကာတွန်း)|ကာတွန်းဝင်းမောင်]]၏ ကာတွန်းစာပေးစာယူသင်တန်းတွင် သင်ယူခဲ့သည်။ == အနုပညာလုပ်ငန်း == ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် မန္တလေး ဟံသာဝတီသတင်းစာ၌ ကာတွန်းများ စတင်ရေးဆွဲခဲ့ပြီး ယင်းအချိန်မှစ၍ ကာတွန်းရေးဆွဲခြင်းကို အဓိက အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ထိုသို့လုပ်ဆောင်နေစဉ် ၁၉၈၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၄ ခုနှစ်အထိ ပုဒ်မ ၅(ည) ဖြင့် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် '''ရွှေရိုးရုပ်စုံဂျာနယ်''' ၌ တာဝန်ခံအယ်ဒီတာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ ခုနှစ်အထိ '''ECOVISION''' ဂျာနယ်တွင် Art Director အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကာတွန်း ဝင်းအောင် ● ဖွဲ့စည်းပုံအောက်က ငြိမ်းချမ်းရေး – MoeMaKa Burmese News & Media |url=https://moemaka.net/wpmmk/archives/55359 |access-date=2026-08-05 |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=ကာတွန်း ဝင်းအောင် ● ဩော် … အရိုး … အရိုး …. – MoeMaKa Burmese News & Media |url=https://moemaka.net/wpmmk/archives/60242 |access-date=2026-08-05 |language=en-US}}</ref> == ကာတွန်းပြပွဲများ == ကာတွန်းဝင်းအောင်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပခဲ့သော ကာတွန်းပြပွဲအချို့၏ စီစဉ်သူနှင့် တာဝန်ခံအဖြစ် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထင်ရှားသော ပြပွဲများမှာ— * ၁၉၉၆ ခုနှစ် – ''TODAY'' (မန္တလေး) ကာတွန်းပြပွဲ * ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် – ''ရာစုသစ် ကာတွန်းပြပွဲ'' * ၂၀၀၈ ခုနှစ် – ''Wake Up from Cyclone'' (နာဂစ်ရန်ပုံငွေ) ကာတွန်းပြပွဲ * ၂၀၀၂ ကာတွန်းဦးဘဂျမ်းနှင့် ကာတွန်းဦးဟိန်စွန်း ရာပြည့်အထိမ်းအမှတ်ပြပွဲ။ * ၂၀၁၅ မြန်မာကာတွန်းရာပြည့် အထိမ်းအမှတ်ပွဲတော်။ * ၂၀၂၄ ကာတွန်းဦးဖေသိန်း ရာပြည့်အထိမ်းအမှတ်ပြပွဲ။ * သဘာဝဘေးဒဏ်သင့် ပြည်သူများအား ကူညီလှူဒါန်းနိုင်ရန် ရန်ပုံငွေရှာသည့်ပြပွဲများတို့ဖြစ်သည်။ == ရေးဆွဲထုတ်ဝေစာအုပ်များ == ကာတွန်းဝင်းအောင် ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များမှာ - {{columns-list| # ''ဘာပဲပြောပြော ရာဇဝင်ရှိတယ်'' # ''ယုန်ထင်ကြောင်ထင် ကာတွန်းများ'' # ''လက်မရွံ့ ကာတွန်းများ'' # ''အောင်မြင်ထင်ရှား မြန်မာပြည်မှ အနုပညာရှင်များ'' # ''ချာရာဏသီ စစ်တမ်း'' # ''နိုင်ငံတကာ ကာတွန်းများ'' # ''အကြိုက်ဆုံး ကာတွန်းများ'' # ''ထီမထင် အွန်လိုင်းကာတွန်းများ'' # ''မြန်မာကာတွန်းကို ဖန်တီးသူများ'' # ''ကမ္ဘာမကြေ ကာတွန်းများ'' # ''အကြိုက်ဆုံး ကာတွန်းများ (၂)'' }} == တည်းဖြတ်ထုတ်ဝေမှုများ == ကာတွန်းဝင်းအောင်သည် ကာတွန်းစာအုပ်များစွာကို စီစဉ်တည်းဖြတ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထင်ရှားသော စာအုပ်များမှာ— {{columns-list| * ''ဗိုင်းရပ်စ်ကာတွန်းများ'' (HIV/AIDS ပညာပေးစာအုပ်) * ကာတွန်းဦးဘဂျမ်း၏ ကာတွန်းပေါင်းချုပ် * ကာတွန်းဦးဘထွေး၏ ကာတွန်းပေါင်းချုပ် * ကာတွန်းဦးမောင်စိန်၏ ကာတွန်းပေါင်းချုပ် * ကာတွန်းဦးသန်းကြွယ်၏ ကာတွန်းပေါင်းချုပ် * ကာတွန်းဦးကျော်ဆန်း၏ ကာတွန်းပေါင်းချုပ် * ကာတွန်းဦးဖေသိန်း၏ ကာတွန်းပေါင်းချုပ် * ကာတွန်း‌သော်က၏ ကာတွန်းပေါင်းချုပ် * ကာတွန်းတင်အောင်နီ၏ ကာတွန်းပေါင်းချုပ် * မြန်မာကာတွန်းပေါင်းချုပ် * ရာပြည့်ကာတွန်းများ <small>(မြန်မာ့ကာတွန်း နှစ်တစ်ရာပြည့် အထိမ်းအမှတ်)</small> * ဒေါင်ဒေါင်မြည် ကာတွန်းများ <small>(အခြားကာတွန်းဆရာများနှင့် ပူးပေါင်း၍)</small> * ပြည်တွင်းဖြစ် ကာတွန်းများ * သုံးသုံးလီ ကာတွန်းများ * ကက်ကင်း <small>(ကဗျာဆရာ [[အောင်ဝေး]]နှင့် ပူးပေါင်း၍)</small> }} အပါအဝင် ‌အခြားသူများနှင့်လည်း တွဲဖက်ပြီး စာအုပ်ပေါင်း ၂၀ ကျော်တွင် ပါဝင်ရေးသားခဲ့သည်။ == အသင်းအဖွဲ့တာဝန်များ == ၂၀၁၉ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းမှစ၍ ယခင် မြန်မာနိုင်ငံ ကာတွန်းဆရာများအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ ဆရာ [[အော်ပီကျယ်]] နေရာတွင် ကာတွန်းဝင်းအောင်သည် အသင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်ခံ တာဝန်လွဲပြောင်း ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ထို့အပြင် သူသည် သက်ကြီး နာမကျန်း အနုပညာရှင်ဘိုးဘွားများအား စောင့်ရှောက်ဖေးမပေးနေသော အနုပညာဆည်းဆာရိပ်တွင် အလုပ်အမှုဆောင် အတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့ဝင်တာဝန်ကိုလည်း ထမ်းဆောင်လျှက်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=ကာတွန်းလောကသားအားလုံးအတွက် အသင်းဝင်သည်ဖြစ်စေ၊ မဝင်သည်ဖြစ်စေ ကာတွန်းပညာတိုးတက်ရေး၊ ကာတွန်းဆရာများရဲ့ ဘဝမြှင့်တင်ရေးအတွက် အဓိကလုပ်ဆောင်ပေးပါတယ် (ဆရာ အော်ပီကျယ်၊ မြန်မာနိုင်ငံ ကာတွန်းဆရာများအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ) |url=http://www.mdn.gov.mm/my/kaattnleaaksaaaaalunattk-asngwngsnnyphcce-mwngsnnyphcce-kaattnpnnyaattiuttkre-kaattnchraamaarai |access-date=2026-08-05 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကာတွန်းဆရာကြီးများအား (၄၃) ကြိမ်မြောက် ဂါရဝပြုကန်တော့ပွဲ အခမ်းအနားကျင်းပ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/kaattnchraakiimaaaaa-43-kimmeaak-grwpukntteaapai-akhmanaakngp |access-date=2026-08-05 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> == ကိုးကားချက်များ == {{Reflist}} {{Lifetime|၁၉၅၈|}} [[Category:မြန်မာ ကာတွန်းဆရာများ]] [[Category:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] bc89f4lrrncglb88kw2qu2k48yayvgf 0 290146 1056516 1052897 2026-10-07T02:16:22Z Zawzawaungthwin 100038 ၁၁ နှစ်အကြာ မလေးရှားသို့ မြန်မာသမ္မတ၏ ပထမဆုံးခရီးစဉ် 1056516 wikitext text/x-wiki {{Infobox | title = ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ နိုင်ငံတော်အဆင့် ခရီးစဉ်များ | image = [[File:PM meeting with the President of the Republic of the Union of Myanmar, Mr. U Min Aung Hlaing at Hyderabad House, in New Delhi on June 01, 2026.jpg|250px|alt=ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် တွေ့ဆုံစဉ်]] | caption = သမ္မတ၏ ပထမဦးဆုံး ပြည်ပခရီးစဉ်ဖြစ်သည့် အိန္ဒိယခရီးစဉ်အတွင်း တွေ့ဆုံမှုမှတ်တမ်းပုံ | headerstyle = background:#cc3333; color:white; | header1 = အချက်အလက်များ | label2 = ပုဂ္ဂိုလ် | data2 = [[မင်းအောင်လှိုင်]] | label3 = ရာထူး | data3 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]<br /> <small>(၂၀၂၁–၂၀၂၆)</small><br />[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]<br /> <small>(၂၀၂၆–လက်ရှိ)</small> | label4 = နိုင်ငံ | data4 = {{flag|Myanmar}} | label5 = ပထမဆုံး ခရီးစဉ် | data5 = * [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]<br /> <small>([[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ရာထူးဖြင့်]])</small> <br /><small>(၂၄ ဧပြီ ၂၀၂၁)</small> * [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]<br /> <small>([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရာထူးဖြင့်]])</small> <br /><small>(၃၀ မေ ၂၀၂၆)</small> | label6 = စုစုပေါင်း ခရီးစဉ် | data6 = ၁၆ ကြိမ် }} '''ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ နိုင်ငံတော်အဆင့် ခရီးစဉ်များ''' သည် [[မင်းအောင်လှိုင်|ဦးမင်းအောင်လှိုင်]] (ယခင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]]) က [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] ဥက္ကဋ္ဌ၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်စဉ် ကာလအတွင်း ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ တရားဝင် သွားရောက်ခဲ့သော နိုင်ငံတော်အဆင့် နိုင်ငံခြားခရီးစဉ်များနှင့် နိုင်ငံတကာ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးများ တက်ရောက်ခဲ့သည့် မှတ်တမ်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အာဆီယံနိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်များအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက် |url=http://moi.gov.mm/index.php/news/12918 |access-date=2026-08-08 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာရယူ]]အပြီး စစ်ကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအဖြစ် ပထမဆုံး ပြည်ပခရီးစဉ်အဖြစ် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]၊ ဂျကာတာမြို့၌ ကျင်းပသည့် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၀ ရက် တွင် [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ တာဝန်]] ကို စတင်ရယူခဲ့ပြီးနောက် ပထမဦးဆုံး ပြည်ပခရီးစဉ်အဖြစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၊ နယူးဒေလီမြို့သို့ တရားဝင် နိုင်ငံတော်အဆင့် ခရီးစဉ်အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-06-03 |title=ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့အိန္ဒိယခရီး - ဘယ်လိုကတိကဝတ်တွေပြုနိုင်လဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c62ep6lk4y7o |access-date=2026-08-08 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ပြည်ပခရီးစဥ်များ (၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ – လက်ရှိ) == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%; width: 100%;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 8px;" | နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ ပြည်ပခရီးစဉ်များ (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) |- style="background:#e9e9e9; text-align:center;" ! style="width:6%;" | စဉ် ! style="width:15%;" | ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံ ! style="width:24%;" | မြို့များ ! style="width:25%;" | ရက်စွဲ ! style="width:30%;" | အကြောင်းအရာ |- | align="center" | ၁ | {{အလံ|India}} | [[ဗုဒ္ဓဂါယာ]]<br />[[နယူးဒေလီမြို့]]<br />[[မွမ်ဘိုင်းမြို့]] | align="center" | ၃၀ မေ – ၃ ဇွန် ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ် ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/83365 |access-date=2026-05-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> | |- | align="center" | ၂ | {{အလံ|China}} | [[ပေကျင်းမြို့]] | align="center" | ၁၅ – ၁၉ ဇွန် ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ပေကျင်းမြို့သို့ ရောက်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/312702 |access-date=2026-06-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> | |- | align="center" | ၃ | {{အလံ|Laos}} | [[ဗီယင်ကျန်းမြို့]] | align="center" | ၃ – ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဇနီး ဒေါ်ကြူကြူလှ ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ နိုင်ငံတော်အဆင့်ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/84781 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> | |- | align="center" | ၄ | {{အလံ|Thailand}} | [[ဘန်ကောက်မြို့]] | align="center" | ၆ – ၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |date=2026-08-07 |title=၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ကန့်ကွက်မှုတွေနဲ့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ထိုင်းခရီးစဉ် စတင် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cw20jkkz3y81t |access-date=2026-08-07 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> | |- | align="center" |၅ |{{flag|Russia}}<hr style="margin: 4px 0; border: 0; border-top: 1px solid #ccc;" />{{flag|Belarus}} |[[မော်စကိုမြို့]]<br />[[မင့်စ်မြို့]] | align="center" |၁၇ - ၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ်ထွက်ခွာ |url=http://www.moi.gov.mm/news/86799 |access-date=2026-08-19 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> | |- | align="center" |၆ |{{flag|Vietnam}} |[[ဟနွိုင်းမြို့]] | align="center" |၄ - ၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ <ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဇနီး ဒေါ်ကြူကြူလှ ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ဗီယက်နမ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံမှ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိ |url=http://moi.gov.mm/news/87790 |access-date=2026-09-07 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> | |- | align="center" |၇ |{{flag|Cambodia}} |ဖနောင်ပင်မြို့<br />ဆီရမ်ရိမြို့ | align="center" |၁၁ - ၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်အား ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ဘုရင် မင်းမြတ် ပရယ်ဘတ် ဆမ်ဒက်ပရယ် ဘိုရိုနစ် နိုရိုဒွန် သီဟာမိုနီကိုယ်စား ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ခေတ္တနိုင်ငံတော်အကြီးအကဲနှင့် အထက်လွှတ်တော် (ဆီးနိတ်) ဥက္ကဋ္ဌ ဆမ်ဒက်ဟွန်ဆင်က ဂုဏ်ပြုကြိုဆိုတွေ့ဆုံဆွေးနွေး |url=http://www.moi.gov.mm/news/87974 |access-date=2026-09-14 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> | |- | align="center" |၈ |{{flag|Malaysia}} |[[ကွာလာလမ်ပူမြို့]] | align="center" |၇ - ၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |date=2026-10-01 |title=နေပြည်တော် သမ္မတကို မလေးရှား ဖိတ်ခေါ်မှု ဘယ်လို သဘောဆောင်လဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cqz0z0n1vkg4o |access-date=2026-10-07 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> |၁၁ နှစ်အကြာ မလေးရှားသို့ မြန်မာသမ္မတ၏ ပထမဆုံးခရီးစဉ် |} {| class="wikitable" style="width:100%; margin:1em auto; line-height:1.6; font-size: 90%;" |- ! colspan="3" style="background:#4682b4; color:white; text-align:center; font-size:1.15em; padding:0.5em;" |{{flagicon|Myanmar}} {{flagicon|India}} အိန္ဒိယနိုင်ငံ တရားဝင်ခရီးစဉ် အနှစ်ချုပ်မှတ်တမ်း <span style="font-size: 85%; font-weight: normal;">(၃၀ မေ – ၃ ဇွန် ၂၀၂၆)</span> |- style="background:#b0c4de; text-align:center; font-weight:bold;" | style="width:25%;" | ရက်စွဲနှင့် တည်နေရာ | style="width:30%;" | တွေ့ဆုံမှုနှင့် လေ့လာမှုများ | style="width:45%;" | နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ဆွေးနွေးချက်နှင့် ရလဒ်များ |- | align="center" | '''မေ ၃၀'''<br />[[ဗုဒ္ဓဂါယာ]] | မဟာဗောဓိစေတီတော်နှင့် မြန်မာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများသို့ သွားရောက်ဖူးမြော်။ | နှစ်နိုင်ငံအကြား ကာလရှည်ကြာ တည်ရှိခဲ့သည့် ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ ဆက်နွှယ်မှုနှင့် ပြည်သူအချင်းချင်း ဘာသာရေးအရ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုကို ပိုမိုခိုင်မာစေခဲ့သည်။ |- | align="center" | '''မေ ၃၁'''<br />[[နယူးဒေလီမြို့|နယူးဒေလီ]]နှင့် နွိုင်ဒါ | * မြန်မာ-အိန္ဒိယ စီးပွားရေးဖိုရမ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့ခြင်း။<br />* NETRA စွမ်းအင်နည်းပညာအဖွဲ့သို့ သွားရောက်ခဲ့ခြင်း။ | နှစ်နိုင်ငံ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအခွင့်အလမ်းများ တိုးချဲ့ရန် အမှာစကားပြောကြားပြီး သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်ဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်သုတေသနများကို လေ့လာခဲ့သည်။ |- | rowspan="3" align="center" | '''ဇွန် ၁'''<br /> နယူးဒေလီ (သံတမန်ရေးရာ) | အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် [[နာရန်ဒရာ မိုဒီ|နရိန္ဒြာ ဒါမိုဒါဒါစ် မိုဒီ]] နှင့် သီးခြားတွေ့ဆုံဆွေးနွေး။ | အိန္ဒိယ၏ "အိမ်နီးချင်းဦးစားပေးမူဝါဒ" အောက်တွင် ကုန်သွယ်ရေး၊ ကာကွယ်ရေးနှင့် နယ်စပ်စီမံခန့်ခွဲမှုများ တိုးမြှင့်ရန် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ မိမိတို့နယ်မြေအား အိန္ဒိယလုံခြုံရေးကို ထိခိုက်စေရန် အသုံးပြုခွင့်ပြုမည်မဟုတ်ကြောင်း အာမခံခဲ့ပြီး ကုလားတန်စီမံကိန်းနှင့် သုံးနိုင်ငံအဝေးပြေးလမ်းမကြီး အမြန်အပြီးသတ်ရန် နှစ်ဖက် သဘောတူခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်မှစတင်၍ မြန်မာကျောင်းသားများအတွက် မဲခေါင်-ဂင်္ဂါ ICCR ပညာသင်ဆုများကို လက်ရှိပေးအပ်လျက်ရှိသော ပညာသင်ဆု (၃၆) ခုမှ ပညာသင်ဆု (၁၀၀) အထိ တိုးမြှင့်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ဝန်ကြီးချုပ်က အသိပေးပြောကြားခဲ့သည်။ |- | အိန္ဒိယနိုင်ငံ သမ္မတ [[ဒရူပါဒီ မာမူ|ရှရီမတီ ဒရောပါတီ မာမူ]] နှင့် တွေ့ဆုံ။ | နှစ်နိုင်ငံ ကာလရှည်ကြာ တည်ရှိခဲ့သည့် ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ဘုံကတိကဝတ်များကို ထပ်လောင်းအတည်ပြုခဲ့သည်။ |- | နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် အမျိုးသားလုံခြုံရေးအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်တို့က လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ။ | ဒေသတွင်း တည်ငြိမ်ရေးနှင့် နယ်စပ်ဒေသ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေရန် အပြန်အလှန် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ |- | align="center" | '''ဇွန် ၂ – ၃'''<br />မဟာရက်ရှ်ထရာ | ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး၊ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်တို့နှင့် မွမ်ဘိုင်းမြို့၌ တွေ့ဆုံ။ | မွမ်ဘိုင်းမြို့ ခရီးစဉ်အတွင်း ရှိရင်းစွဲ နှစ်နိုင်ငံ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်မှုများကို ပိုမိုခိုင်မာအောင် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ |} == တရားဝင် နိုင်ငံတော်အဆင့် ပြည်ပခရီးစဉ်များ (၂၀၂၁-၂၀၂၆) == အောက်ပါတို့သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ နှင့် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့သည့် ခရီးစဉ်များ ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%; width: 100%;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 8px;" | တရားဝင် နိုင်ငံတော်အဆင့် ပြည်ပခရီးစဉ်များ စာရင်း(၂၀၂၁-၂၀၂၆) |- style="background:#e9e9e9; text-align:center;" ! style="width:5%;" | စဉ် ! style="width:15%;" | ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံ ! style="width:15%;" | မြို့များ ! style="width:20%;" | ရက်စွဲ ! style="width:45%;" | အကြောင်းအရာ |- | align="center" | ၁ | {{flag|Indonesia}} | [[ဂျကာတာမြို့]] | align="center" | ၂၄ ဧပြီ ၂၀၂၁ | အာဏာရယူပြီးနောက် ပထမဆုံး ပြည်ပခရီးစဉ်အဖြစ် အာဆီယံ ခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |- | align="center" | ၂ | {{flag|Russia}} | [[မော်စကိုမြို့]] | align="center" | ၂၁–၂၇ ဇွန် ၂၀၂၁ | မော်စကိုမြို့၌ ကျင်းပသော Moscow Conference on International Security 2021 သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |- | align="center" | ၃ | {{flag|Russia}} | [[မော်စကိုမြို့]] | align="center" | ၁၀–၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၂ | ရုရှားနိုင်ငံသို့ ဒုတိယအကြိမ် ခရီးစဉ်အတွင်း မော်စကိုမြို့တွင် ရွှေစည်းခုံပုံတူ စေတီတော် ထီးတော်တင်လှူခြင်း၊ ရုရှား-မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးအသင်း၊ ရုရှား-အာဆီယံ စီးပွားရေးကောင်စီတို့နှင့် တွေ့ဆုံခြင်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ရုရှား ဒုတိယကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အလက်ဇန်းဒါး ဖိုမင်နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ |- | align="center" | ၄ | {{flag|Russia}} | ဗလာဒီဗော့စတော့ခ်မြို့ | align="center" | ၄–၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ | (၇) ကြိမ်မြောက် အရှေ့ဖျားစီးပွားရေးဖိုရမ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေးတွင် ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမီရ် ပူတင် နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ |- | align="center" | ၅ | {{flag|China}} | [[ကူမင်းမြို့]] | align="center" | ၅-၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ | (၈) ကြိမ်မြောက် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (GMS) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး တရုတ်ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာ လီချောင်း နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ |- | align="center" | ၆ | {{flag|Russia}}<hr style="margin: 4px 0; border: 0; border-top: 1px solid #ccc;" />{{flag|Belarus}} | [[မော်စကိုမြို့]] <br /> မင့်စ်မြို့ | align="center" | ၃–၉ မတ် ၂၀၂၅ | ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမီရ် ပူတင်၊ ဘယ်လာရုစ်သမ္မတ အလက်ဇန္ဒား လူကာရှန်ကို တို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ |- | align="center" | ၇ | {{flag|Thailand}} | [[ဘန်ကောက်မြို့]] | align="center" | ၃ ဧပြီ ၂၀၂၅ | ထိုင်းနိုင်ငံ၌ ကျင်းပသည့် [[ဘင်းမ်စတက်|BIMSTEC]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |- | align="center" | ၈ | {{flag|Thailand}} | [[ဘန်ကောက်မြို့]] | align="center" | ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ | ဘန်ကောက်မြို့တွင် အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ် အပါအဝင် အကြံပေး သက်ဆင် တို့နှင့် သုံးပွင့်ဆိုင်တွေ့ဆုံခဲ့ကြသည်။ |- | align="center" | ၉ | {{flag|Russia}} | [[မော်စကိုမြို့]] | align="center" | ၇–၁၀ မေ ၂၀၂၅ | ရုရှားနိုင်ငံ မော်စကိုမြို့၌ ကျင်းပသည့် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]] ပြီးဆုံးခြင်း နှစ် (၈၀) ပြည့် အထိမ်းအမှတ် ရင်ပြင်နီ အောင်ပွဲ စစ်ရေးပြအခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။တရုတ်သမ္မတနှင့်ပါ သီးခြားတွေ့ဆုံခဲ့သည်။ |- | align="center" | ၁၀ | {{flag|Russia}}<hr style="margin: 4px 0; border: 0; border-top: 1px solid #ccc;" />{{flag|Belarus}} | မင့်စ်မြို့<br />နိုဗိုစီဗစ်မြို့<br />အူလန်-အူဒေးမြို့ | align="center" | ၂၅–၂၉ ဇွန် ၂၀၂၅ | (၄) ကြိမ်မြောက် ဥရောပ-အာရှ စီးပွားရေးဖိုရမ် (EEF 2025) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ရုရှားနိုင်ငံ နိုဗိုစီဗစ်ဒေသ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး Mr. Travnikov Andrey Aleksandrovich နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သကဲ့သို့ ဘူရားတီးယားပြည်နယ် အူလန်-အူဒေးမြို့သို့လည်း သွားရောက်ခဲ့သည်။ |- | align="center" | ၁၁ | {{flag|China}} | တီယန်ကျင်းမြို့ | align="center" | ၃၀ ဩဂုတ် – ၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ | [[ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေး သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။တရုတ်သမ္မတနှင့်ပါတွေ့ဆုံခဲ့သည်။ |- | align="center" | ၁၂ | {{flag|Russia}}<hr style="margin: 4px 0; border: 0; border-top: 1px solid #ccc;" />{{flag|Kazakhstan}} | [[မော်စကိုမြို့]]<br /> အက်စတာနာမြို့ | align="center" | ၂၄–၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ | ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ရုရှားသမ္မတ အပါအဝင် ကာဇက်စတန်သမ္မတ တို့နှင့်ပါ သီးခြားစီတွေ့ဆုံခဲ့သည်။ |} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများ၏ နိုင်ငံတော်အဆင့်ခရီးစဉ်များ|​မင်းအောင်လှိုင်]] d1ij5waewdp2rjdx4pexog0zwdeoa0h 0 291096 1056534 1056336 2026-10-07T11:22:57Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်ရှိ ဟွန်းရှူးကျွန်းများ */ 1056534 wikitext text/x-wiki [[File:Japan-Archipelago-Outlined-Islands-Map.png|thumb|upright=1.6|ဂျပန်ကျွန်းများကို ဖော်ပြထားသည့် ပုံကြမ်း]] [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]သည် ကျွန်းပေါင်း ၁၄,၁၂၅ ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ကျွန်းနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုအထဲမှ ကျွန်း ၂၆၀ ခုသည် လူနေထိုင်ခြင်း မရှိပေ။<ref name="asahi230215">{{cite news |url=https://www.asahi.com/ajw/articles/14840218 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230221010537/https://www.asahi.com/ajw/articles/14840218 |title=Japan has more than 14,000 islands, digital mapping reveals |first=Hirotaka |last= Kojo|date=February 15, 2023 |archive-date=February 21, 2023|work=[[The Asahi Shimbun]]}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/world/2023/feb/16/japan-sees-its-number-of-islands-double-after-recount |archive-url=https://web.archive.org/web/20230301154105/https://www.theguardian.com/world/2023/feb/16/japan-sees-its-number-of-islands-double-after-recount |title=Japan sees its number of islands double after recount |first=Justin|last=McCurry |date=February 16, 2023 |archive-date=March 1, 2023|work=The Guardian}}</ref> ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ကျွန်းနိုင်ငံများထဲတွင် [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]၊ [[မဒါဂတ်စကားနိုင်ငံ|မဂါဒတ်စကားနိုင်ငံ]]တို့ပြီးလျှင် တတိယမြောက်အကြီးဆုံး ကျွန်းနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။<ref name="world-atlas">{{Cite web|url=https://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-island-countries-of-the-world.html |title=Island Countries Of The World |publisher=WorldAtlas.com |access-date=2019-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171207094959/http://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-island-countries-of-the-world.html | archive-date=2017-12-07}}</ref> လူဦးရေအနေဖြင့် ကြည့်ပါက အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက်လူနေအထူထပ်ဆုံးကျွန်းနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်ကမ်းခြေစောင့်တပ်၏ ရှာဖွေစူးစမ်းမှုများအရ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ကျွန်း ၆၈၅၂ ခု ရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန် စူးစမ်းလေ့လာမှုသည် စက္ကူမြေပုံပေါ်တွင် ဖော်ပြထားသည့် ကမ်းခြေမှ ၁၀၀ မီတာနှင့်အထက် ကျွန်းများကိုသာ ရေတွက်ထားခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်ပထဝီဝင်သတင်းအချက်အလက်အာဏာပိုင်အဖွဲ့သည် ဒီဂျစ်တယ်မြေပုံနည်းပညာကို အသုံးပြု၍ ရေတွက်ခဲ့ရာ ကျွန်းပေါင်း ၁၄,၁၂၅ ခု ရှိသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ကျွန်းများအား သတ်မှတ်ပုံနှင့်ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာစံနှုန်းမရှိသဖြင့် ကမ်းရိုးတန်းမှ ၁၀၀ မီတာနှင့် ထိုထက်ဝေးကွာသည့် ကျွန်းများကိုလည်း ထည့်သွင်းရေတွက်ထားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.gsi.go.jp/kihonjohochousa/pressrelease20230228.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302180055/https://www.gsi.go.jp/kihonjohochousa/pressrelease20230228.html |title=我が国の島を一定の条件のもと数えました。その結果、14,125島となりましたので、お知らせいたします。|date=February 28, 2023 |archive-date=March 2, 2023|work=[[Geospatial Information Authority of Japan]]}}</ref><ref name="asahi230215"/> ==ဂျပန်ကျွန်းစု== {{Main|ဂျပန်ကျွန်းစု}} ===ပင်မကျွန်းများ=== ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပင်မကျွန်း လေးခု ရှိသည်။ ၎င်တို့မှာ - *[[ဟော့ကိုင်းဒိုး]] - နိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက်စွန်ဆုံးကျွန်းနှင့် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်းသည်။ ဤကျွန်းသည် တတိယမြောက်လူနေအထူထပ်ဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ *[[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူး]] - ဤကျွန်းသည် အကြီးဆုံးကျွန်းဖြစ်ကာ မြို့တော် တိုကျိုမြို့ တည်ရှိသည်။ နိုင်ငံ့လူဦးရေ၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဤကျွန်းတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းသည် တံတားများ၊ တူးမြောင်းများဖြင့် အခြားသောပင်မကျွန်းသုံးခုနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ *[[ခယူးရှူးကျွန်း|ခယူးရှူး]] - တတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးဖြစ်ပြီး အာရှတိုက်ပင်ကုန်းမြေနှင့် အနီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ *[[ရှိခိုခုကျွန်း|ရှိခိုခု]] - အသေးဆုံးနှင့် လူဦးရေအနည်းဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းနှင့် ခယူးရှူးကျွန်းအကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ===ဟော့ကိုင်းဒိုးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ=== * [[အိုးရှိမ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုး|အိုးရှိမ]] * [[အိုခုရှိရိကျွန်း]] * [[တဲအုရိကျွန်း]] * [[ရဲဘွန်းကျွန်း]] * [[ရိရှိရိကျွန်း]]<ref>[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA791 "Rishiri-tō"] in ''Japan Encyclopedia'', p. 791.</ref> * [[ယဂိရှိရိကျွန်း]] *[[ခမိုမဲကျွန်း]] ===ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်ရှိ ဟွန်းရှူးကျွန်းများ=== * [[အဝရှိမကျွန်း၊ နီးဂတ]] * [[ခန်းမုရိဂျိမ]] * [[ခုဆွတ်ဂျိမ၊ ကျိုတို]] * [[မိဆွတ်ခဲဂျိမ]] * [[နနဆွတ်ဂျိမကျွန်းငယ်များ]] * [[နိုတိုဂျိမ]] * [[အိုခိကျွန်းစု]]<ref name="ponsonby332">[[Richard Ponsonby-Fane|Ponsonby-Fane, Richard]]. (1962). ''Sovereign and Subject,'' p. 332.</ref> **[[ဒိုးဂေါ့ဂျိမ]] **[[နခနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နခနိုရှိမ]] **[[နိရှိနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နိရှိနိုရှိမ]] **[[ချိဘုရိဂျိမ]] * {{ill|အိုးမိဂျိမ|ja|青海島}} * [[ဆဒိုကျွန်း]]<ref name="ponsonby331">Ponsonby-Fane, p. 331.</ref> * [[တခရှိမ၊ ရှိမနဲ]] * [[တိုဘိရှိမ (ယမဂတ)]] **{{ill|အိုရှခုဂျိမ|ja|御積島}} * [[ဆွတ်နိုရှိမ]] * [[အုမရှိမ၊ ရှိမနဲ]] ===တိုကျိုပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ=== {{main|တိုကျိုပင်လယ်အော်}} * [[အိပ်မက်ကျွန်း (ယူးမဲနော့ရှိမ)]] * [[အိုးဒိုင်းဘ]] (လူလုပ်ကျွန်း) * [[ဆရုရှိမ]] (သဘာဝ) * {{ill|ဂျောနန်းကျွန်း|ja|城南島}} * {{ill|ဟဲအိဝကျွန်း|ja|平和島}} * {{ill|ရှောဝကျွန်း|ja|昭和島}} * {{ill|ခဲအိဟင်းကျွန်း|ja|京浜島}} * [[ဟနဲဒလေဆိပ်|တိုကျိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း) * {{ill|ခဆွတ်ရှိမ |ja|勝島}} * {{ill|ဟက်ခဲဂျိမ|ja|八景島}} * {{ill|ဟိဂရှိအိဂိဂျိမ|ja|東扇島}} * [[ဝခဆု]] * {{ill|အိုးဂိရှိမ|ja|扇島}} * {{interlanguage link multi|Ukishima-cho|lt=အုခိရှိမ|ja|浮島町 (川崎市)}} ===အိုဆာကာပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ=== {{main|အိုဆာကာပင်လယ်အော်}} * [[မိုင်ရှိမ]] * [[ယူးမဲရှီမ]] * {{ill|ဆခိရှိမ၊ အိုဆာကာ|ja|咲洲|lt=Sakishima}} * [[ခန်းဆိုင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း) * [[ခိုးဘဲလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း) * [[ဆိပ်ကမ်းကျွန်း]] * [[ရော့ခိုးကျွန်း]] * {{ill|မိနမိအရှိယဟမ|ja|南芦屋浜}} * [[ဝခယမမရိနမြို့]] * {{ill|နိရှိနိုမိယဟမ|ja|西宮浜}} ===အိဆဲပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ=== {{main|အိဆဲပင်လယ်အော်}} * [[ချူးဘုဗဟိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း) * [[ခမိရှိမ]] * [[ခရှိခိုကျွန်း]] * [[ခိုဇုခုမိကျွန်း]] * [[မိခိမိုတိုပုလဲကျွန်း]] ===မုဆွတ်ပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ=== {{main|မုဆွတ်ပင်လယ်အော်}} * [[အိုးရှိမ (အအိမိုရိ)|အိုးရှိမ]] * [[တိုင်းဂျိမ]] ===နန်းပိုးကျွန်းများ (နန်းပိုးရှောတိုး)=== {{main|နန်းပိုးကျွန်းများ}} [[File:Map_of_Izu_Islands.png|thumb|upright=1.4|Izu Islands]] *[[အိဇုကျွန်းများ]]<ref name="nussbaum412">Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA412 "''Izu Shotō''"] at p. 412.</ref> **[[အအိုဂရှိမ]]<ref>Gotoh, H. ''et al.'' (2010). [https://books.google.com/books?id=Kc5xrqAD9fYC&pg=PA187 "Infrastructure Maintenance and Disaster Prevention Measures on Isolated Islands: the Case of the Izu Islands near Tokyo"] in ''Island Sustainability'' (Favro, S., editor), p. 187.</ref> **[[ဟချိဂျောဂျိမ|ဟချိဂျော]]<ref>Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA412 p. 412]; Ponsonby-Fane, p. 332.</ref> **[[အိဇုအိုးရှိမ]]<ref>Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA761 "Ōshima"] at p. 761.</ref> **[[ခိုးဇုရှိမ]]<ref name="nussbaum412"/> **[[မိယခဲဂျိမ]]<ref name="nussbaum412"/> **[[မိခုရဂျိမ]]<ref name="nussbaum412"/> **[[နိအိဂျိမ]]<ref name="nussbaum412"/> **[[ရှိခိနဲဂျိမ]]<ref name="nussbaum412"/> **[[တိုရှိမကျွန်း]]<ref name="nussbaum412"/> **[[တိုရိရှိမ (အိဇုကျွန်းများ)|တိုရိရှိမ]]<ref>Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA987 "Torishima"] at p. 987.</ref> **[[အုဒိုနဲရှိမ]]<ref name="nussbaum412"/> *[[အိုဂဆဝရကျွန်းများ]] ([[ဘိုးနင်းကျွန်းများ]]) **[[Mukojima islands|Mukojima]] Rettō **[[Chichi-jima|Chichijima]]<ref name="nussbaum737">Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA737 "Ogasawara Guntō"] at p. 737.</ref> **[[Haha-jima|Hahajima]]<ref name="nussbaum737" /> **[[Bonin Islands|Mukojima]] *[[Volcano Islands]] (Kazan Rettō) ** [[Nishinoshima (Ogasawara)|Nishinoshima]] ** Kita Iwo Jima ([[North Iwo Jima]]) ** [[Iwo Jima]]<ref name="nussbaum737" /> ** Minami Iwo Jima ([[South Iwo Jima]]) ===အခြားကျွန်းများ=== *[[Minami Torishima]] (Marcus Island) *[[Enoshima]] *[[Okino Torishima]] (Parece Vela) ===ခယူးရှူးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ=== ဤကျွန်းအများစုသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ပြင်တွင် တည်ရှိသည်။ *[[Amakusa|Amakusa Islands]] **[[Shimoshima Island, Amakusa]] **[[Kamishima Island, Amakusa]] *[[Nagashima Island, Kagoshima]] *[[Aoshima, Miyazaki|Aoshima]] *[[Gotō Islands]]<ref name="ponsonby331"/> *[[Danjo Islands]] *{{ill|Hizentorishima|ja|鳥島 (長崎県)}} *[[Hashima Island|Hashima]]<ref>Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA294 "Hashima" at p. 294].</ref> *[[Hirado Island|Hirado]]<ref name="ponsonby332"/> *[[Iki Island|Iki]] *[[Koshikijima Islands]] **[[Shimokoshiki-jima]] **[[Kamikoshiki-jima]] *[[Tsushima Islands|Tsushima]]<ref name="ponsonby331"/> *[[Ukushima]] ===ရှိခိုခုပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ=== *[[Kuro-shima (Ehime)]] *[[Nii Ōshima]] ===ရူးခယူးကျွန်းများ (နန်းဆဲရှောတိုး)=== {{main|Ryukyu Islands}} [[File:Location_of_the_Ryukyu_Islands.JPG|thumb|upright=1.4|ရူးခယူးကျွန်းများ]] ====ဆဆွတ်နန်းကျွန်းများ==== {{main|Satsunan Islands}} ကျွန်း၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းတစ်ဝက်သည် ခယူးရှူးဒေသရှိ ခဂိုရှိမခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။ ====အိုးဆုမိကျွန်းများ==== {{main|Ōsumi Islands}} The North-Eastern Group: *[[Tanegashima]]<ref name="ponsonby331"/> * [[Yakushima]] * [[Kuchinoerabujima]] * [[Mageshima]] The North-Western Group: * [[Iōjima, Kagoshima|Iōjima]] * [[Shōwa Iōjima]] * [https://www.google.com/maps/place/Kuroshima,+Mishima,+Kagoshima+District,+Kagoshima+890-0902,+Japan/@30.831093,129.8658229,12z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x3517d4295cfe122f:0xcf4c5c44daabe9ee!8m2!3d30.8327368!4d129.935018 Kuroshima] *[https://www.google.com/maps/place/Takeshima/@30.8100241,130.4210341,14z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x353da4255a06b1b5:0x60b4e3632d7b1930!8m2!3d30.8101914!4d130.4287111 Takeshima] ====တိုခရကျွန်းများ==== {{main|Tokara Islands}} * [[Kuchinoshima]] * [[Nakanoshima (Kagoshima)]] * [[Gajajima]] * [[Suwanosejima]] * [[Akusekijima]] * [[Tairajima]] * [[Kodakarajima]] * [[Takarajima]] ====အမမိကျွန်းများ==== {{main|Amami Islands}} * [[Amami Ōshima]] * [[Kikaijima]] * [[Kakeromajima]] * [[Yoroshima]] * [[Ukeshima]] * [[Tokunoshima]] * [[Okinoerabujima]] * [[Yoronjima]] ====ရူးခယူးကျွန်းများ (''ရူးခယူးရှောတိုး'')==== ဤကျွန်း၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတစ်ဝက်သည် [[အိုခိနဝခရိုင်]]၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။ =====အိုခိနဝကျွန်းများ===== {{main|Okinawa Islands}} The Central Group or Ryukyu proper: * [[Okinawa Island]]<ref name="ponsonby332"/> * [[Kumejima, Okinawa|Kumejima]] * [[Iheyajima]] * [[Izenajima]] * [[Aguni Island|Agunijima]] * [[Iejima]] * [[Iōtorishima]]<ref>{{cite gvp|title=Io-Torishima|vn=282020|access-date=2022-03-16}}</ref> * [[Kerama Islands]] ** [[Tokashikijima]] ** [[Zamamijima]] ** [[Akajima]] ** [[Gerumajima]] * [[Daitō Islands]] ** [[Kitadaitojima]] ** [[Minamidaitōjima]] ** [[Okidaitōjima]] =====ဆခိရှိမကျွန်းများ===== {{main|Sakishima Islands}} Also known as the Further Isles: * [[Miyako Islands]] ** [[Miyako-jima]] ** [[Ikema]] ** [[Ogami]] ** [[Irabu Island]] ** [[Shimoji-shima|Shimoji]] ** [[Kurima-jima]] ** [[Minna, Okinawa|Minna]] ** [[Tarama, Okinawa|Tarama]] * [[Yaeyama Islands]] ** [[Iriomote]] ** [[Ishigaki Island|Ishigaki]] ** [[Taketomi]] ** [[Kohamajima|Kohama]] ** [[Kuroshima, Okinawa|Kuroshima]] ** [[Aragusuku]] ** [[Hatoma]] ** [[Yubujima]] ** [[Hateruma]] ** [[Yonaguni]] * [[Senkaku Islands]] - controlled by Japan, [[Senkaku Islands dispute|disputed]] by [[China]] and [[Taiwan]]. ** [[Uotsurijima]] ** [[Kuba Jima]] ** [[Taisho Jima]] ** [[Kita Kojima]] ** [[Minami Kojima]] ===ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ကျွန်းများ=== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်]] nka9n60wndnmc3eki1mosf480rrmgas 0 292350 1056478 1056169 2026-10-06T15:47:59Z Kyaw Myo Aung 103978 ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်းမျာ ဇယားထည့် 1056478 wikitext text/x-wiki '''မြန်မာ့အသံဇာတ်လမ်းများ''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် ကက်ဆက်တိပ်ခွေခေတ်က အလွန်ခေတ်စားခဲ့သော အသံဖြင့် သရုပ်ဖော်တင်ဆက်သည့် ဖျော်ဖြေရေးအနုပညာတစ်ခုဖြစ်သည်။ အသံဇာတ်လမ်းများသည် ရေဒီယိုမှ ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည့် အသံလွှင့်ပြဇာတ်များကို အခြေခံ၍ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် ကက်ဆက်တိပ်ခွေများဖြင့် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖြန့်ချိကာ လူထုကြားတွင် အလွန်ရေပန်းစားသော ဖျော်ဖြေရေးပုံစံတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုသို့သော ဖျော်ဖြေမှုများတွင် မြန်မာ့အသံနှင့် ရုပ်မြင်သံကြားမှလည်း ပြည်သူများ ပမာနားဆင်နိုင်ရန်အတွက် စိတ်ဝင်စားဖွယ် အသံဇာတ်လမ်းစဉ်များကို စဉ်ဆက်မပြတ် ထုတ်လွှင့်တင်ဆက်ပေးလျက်ရှိသည်။ မြန်မာကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများတွင် စွန့်စားခန်း၊ ဟာသ၊ အချစ်၊ မိသားစု၊ သမိုင်း၊ ဒဏ္ဍာရီ၊ စုံထောက်နှင့် သည်းထိတ်ရင်ဖိုစသည့် အမျိုးအစားစုံလင်လှသော ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းပေါင်း (၄၆၆)ကျော်အထိထုတ်လုပ်ဖြန့်ချီခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=ဇာတ်လမ်းပမာနားဆင်စရာ |url=https://mrtv.gov.mm/en/radio-jaattlmpmaanaachngcraa |website=မြန်မာ့အသံနှင့် ရုပ်မြင်သံကြား (MRTV) |publisher=မြန်မာ့အသံနှင့် ရုပ်မြင်သံကြား |language=my |access-date=၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ }}</ref><ref>{{cite web |title=ရှေးကတေးသံ မင်္ဂလာရှိလို့နေပြန် |url=https://www.moi.gov.mm/npe/rekttesn-mngglaariliunepn |website=News and Periodical Enterprise |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> == မြန်မာ့ကက်ဆက် အသံဇာတ်လမ်းများ == မြန်မာနိုင်ငံတွင် ခေတ်တစ်ခေတ်ခါက ရေပန်းစားလူကြိုက်များခဲ့သော ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web |url=https://phyuniwarpyar.blogspot.com/?m=1 |title=ဖြူနီဝါပြာ ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်းများ စာရင်း |website=ဖြူနီဝါပြာ |access-date=၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆}}</ref> {| class="wikitable sortable" ! စဉ် !! ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းခေါင်းစဉ်များ |- | ၁ || ကီလီဈေးသည်မိသိန်းကြွယ် |- | ၂ || ချစ်တောင်ပြုံး |- | ၃ || စမ်းချင်သလိုစမ်း မောင်ဘဂျမ်း နှင့် ဘဒ္ဒနုဝတီ |- | ၄ || ဆားပုလင်းနှင်းမောင် သေသောသူသည်သု… |- | ၅ || တာနောယက္ခ |- | ၆ || ဗျူဟာဘုံ(အကယ်ဒမီထွန်းဝေ) |- | ၇ || မင်းသမီး |- | ၈ || မရွှေအထက်တန်းစား |- | ၉ || မြညိုချစ်သောကိုရင်ဩ(ပ၊ဒု၊တ) |- | ၁၀ || လူမိုက်ကကျနော် အဖော်ကဒုက္ခ |- | ၁၁ || သစ္စာဖြင့်ရသောမေတ္တာ |- | ၁၂ || အညာမိသွားတဲ့ အညာသားလေး |- | ၁၃ || ဒွေးမယ်နော် |- | ၁၄ || မောင်လေးမထံပြန်လာပါ |- | ၁၅ || ၂၁ရာစုအဇာတသတ် ရာဟု |- | ၁၆ || ခတ္တာမှာပြဿနာမရှိပါ |- | ၁၇ || စမ်းချင်သလိုစမ်း မောင်ဘဂျမ်း |- | ၁၈ || ပါတော်မူဇာတ်လမ်း |- | ၁၉ || မိခင်မှတပါး |- | ၂၀ || ယကွ |- | ၂၁ || ဝင်းဗိုလ် ညီတော်မင်းနန်း |- | ၂၂ || အရောင်မရှိ အနံ့ မရှိ အရသာ မရှိသောရေကို ရေကောင်းရေသန့် ဟုခေါ်သည် |- | ၂၃ || ဒေါင်းယောင်ဆောင်သောကျီး ပြဇာတ် |- | ၂၄ || ရွှေလင်ပန်းအချင်းဆေး မင်းမွေးတဲ့သမီး |- | ၂၅ || ကုမုဒြာအလွမ်း |- | ၂၆ || ဂျင်မလေးဂျမ်း |- | ၂၇ || စိန်လင်ပန်းနဲ့ထမင်းစား မင်းမွေးတဲ့သား |- | ၂၈ || ဆားပုလင်းနှင်းမောင်နှင့်မင်းဂွတ်သီး(၃)လုံး |- | ၂၉ || တဇောက်ကမ်းဘဂျမ်း |- | ၃၀ || ဘူရိဒတ် နဂါးမင်း |- | ၃၁ || မဟာပဒုမပေါင်တို |- | ၃၂ || မဟော်သဓာ (ရွှေမန်းတင်မောင်) |- | ၃၃ || ရွဲကုန်သည် |- | ၃၄ || လူမိုက်ကကျနော် အဖော်ကဒဿ |- | ၃၅ || သမုဒယရင်ခွင် |- | ၃၆ || အမိန့်တော်ပြန်တမ်း |- | ၃၇ || ဥမ္မာဒန္တီ |- | ၃၈ || ပေါက်စီနဲ့ပေါင်မုန့် |- | ၃၉ || ယောက္ခမကျောင်းပို့နည်း |- | ၄၀ || ရွှေသည်။ ငွေသည်း စိန်နဲ့ခွဲ |- | ၄၁ || ကြောင်မျက်ရှင်စိန်စိန် (ပထမပိုင်း) |- | ၄၂ || ကချင်တိုင်းက မညိုမြ |- | ၄၃ || ခရေတံခါး |- | ၄၄ || ဇာတ်ခုံပေါ်ကတဲ့အခါ(ဟာသဇာတ်လမ်း) |- | ၄၅ || ပုလဲစိန် - သူခိုးကြီးထီးလတ် |- | ၄၆ || ၅ မိုင်သုံးဆယ်ထက်ပိုမချစ်ရတဲ့ |- | ၄၇ || ရာဟူလာအမွေတောင်ခဏ်း(စိန်အောင်မင်း) |- | ၄၈ || သစ်ခုတ်သမား နဲ့ ရွှေပေါက်ဆိန် (ရွှေမန်းတင်မောင်) |- | ၄၉ || ဥမ္မာဒန္တီ နောက်ပိုင်းဇာတ် |- | ၅၀ || နောက်ဆုံးကျတော့ ကျော်ဟိန်းက ကျော်ဟန်းပါပဲ |- | ၅၁ || လောဘမှောင် (စိန်အောင်မင်း) |- | ၅၂ || ကမ္ဘာပတ်ရွှေ့လမ်းလျှောက်ခြင်း |- | ၅၃ || ခရောင်းကန်သာ |- | ၅၄ || ငါမသေဘူးရေကူးတတ်တယ် |- | ၅၅ || ဆားပလင်းနှင်းမောင်နှင့်မမင်းဖြူမှန်မှန်ပြော |- | ၅၆ || ညီတော်အာနန္ဒာ -(ပန်တျာကြည်လင်) |- | ၅၇ || ပန်းနုရောင်သွေး |- | ၅၈ || မင်းကုဿမု |- | ၅၉ || ဆိုးလည်းသားကောင်သားကောင်လည်းမုဆိုး |- | ၆၀ || မြစိမ်းရှင် |- | ၆၁ || လူ့ကျင့်၀တ်နှင့်အိမ်ထောင်သာယာရေး |- | ၆၂ || လူဝင်စားမယ်နု |- | ၆၃ || ချစ်နှင့်အမျှငြိမ်းချမ်းပါစေသတည်း |- | ၆၄ || အသဲနုသည်ဖြေးဖြေးမုန်းပါ |- | ၆၅ || ခေါင်းညိမ့်ခေါင်းခါမတက်ပါ |- | ၆၆ || မောင်ပစ္စက |- | ၆၇ || ရွှေရင်မောင်ငွေရတုလင် |- | ၆၈ || အေးသာဈေးမလာရ ဇာတ်လမ်း (၂)ခွေတွဲ |- | ၆၉ || ကြာပွင့်သောကန်ရေပြင် သန့်တယ် |- | ၇၀ || ငုဝါဘယ်သို့ချစ်ရမယ် |- | ၇၁ || ဓါတ်တော်ဝေခန်း နောက်ပိုင်းဇာတ်ကြီး |- | ၇၂ || မတည့်အတူနေ |- | ၇၃ || မမေ့သောအညာ |- | ၇၄ || လက်ဝါးကိုကာ ခေါင်းကိုခါ၍ |- | ၇၅ || အတာ နဲ့ အမာ |- | ၇၆ || ကျော့ကေသီရဲ့ ဒုတိယပြဿနာ |- | ၇၇ || ရေခဲရုပ်အချစ် |- | ၇၈ || ကာက၀ဠယ(၁) -( ပန်တျာမြသိန်း) |- | ၇၉ || ချစ်ပုပ္ပား |- | ၈၀ || ငါလိုမင်းသား ကမ္ဘာရှား |- | ၈၁ || ဆားပလင်းနှင်းမောင်နှင့်ဒေါက်တာဆိတ်ဖွား |- | ၈၂ || တရားရှင်မြို့တော်အောင်ကြည်သန်း |- | ၈၃ || ဗိုလ်အောင်ဒင် |- | ၈၄ || မင်းကတော် |- | ၈၅ || မုန်တိုင်းအငြိမ့် |- | ၈၆ || လူမိုက်ကကျနော် အဖော်က အဇာတသတ် |- | ၈၇ || လှည်းသားငါးရာ |- | ၈၈ || အင်္ဂုလိမာလ |- | ၈၉ || အိုး နင်း ခွက် နင်း |- | ၉၀ || ထွေးညိုပြဇာတ် (မျိုးမြင့်လေး နှင့် အဖွဲ့) |- | ၉၁ || မောင်မူး (ပ၊ဒု)ရွှေ |- | ၉၂ || အောင်ခြင်းရှစ်ပါးတေးသရုပ်ဖော် |- | ၉၃ || ဟဲဗီးမောင်တေ |- | ၉၄ || ခင်သီတာ အကြောင်း |- | ၉၅ || စည်းဝိုင်းအပြင်မှာ မင်းနဲ့ငါ |- | ၉၆ || နဂုလ မဟာ၀င် (စိန်အောင်မင်း) |- | ၉၇ || မဟာမိတ်ချစ်သူ |- | ၉၈ || လက်ဆောင် |- | ၉၉ || အရူးငမောက် |- | ၁၀၀ || ဇော်ဇော့်မမ မန်းမမ |- | ၁၀၁ || ရောက်ရာအရပ်ကပြန်လာပါ ပိုက်ဆံ |- | ၁၀၂ || ဂိဋနုပမင်း - ပန်တျာကြည်လင် |- | ၁၀၃ || ကျွန်းညိုသခင် စောင်းတော်ရှင် |- | ၁၀၄ || ဂန္ဒမာတောင်(ရွှေမန်းတင်မောင်) |- | ၁၀၅ || စိမ်းသရဖူစိမ်း (ပြောဇာတ်) |- | ၁၀၆ || ဇာလီဇာခြည် (ပ+ဒု) |- | ၁၀၇ || ဓားတောင်ကိုကျော်၍မီးပင်လယ်ကိုဖြတ်မည် |- | ၁၀၈ || ဘမောင်ကို ဘောင်မခတ်နဲ့ |- | ၁၀၉ || မိခင်မှန် ရေဆန်မကြောက် |- | ၁၁၀ || ခြင်းရွှေလုံး -( ပန်တျာမြသိန်း) |- | ၁၁၁ || လက်ဝဲသုန္ဒရ |- | ၁၁၂ || လူမိုက်ကကျနော် အဖော်ကပန်းချီလေးဝင်း |- | ၁၁၃ || သူနဲ့ကျွန်တော်လင်မယားတော်သည် |- | ၁၁၄ || အရိပ်ပမာ |- | ၁၁၅ || ဦးပေါင်းစင်းနဲ့မြင်းညိုရှင် |- | ၁၁၆ || ဗေဒါလမ်း |- | ၁၁၇ || ယောက္ခမကြီး ရေးတဲ့ဖူးစာ |- | ၁၁၈ || ရွှေတောင်ကြားမှာပျော်ပါဖိုးဇော်လမ်းပေါ်မှာ |- | ၁၁၉ || ဩော်ခယ်မ |- | ၁၂၀ || ကိုကိုထင်လင်းထိုက် နဲ့ ညီမယဉ်မင်းပိုက် |- | ၁၂၁ || ချစ်လို့ဟုတ်ဘူး |- | ၁၂၂ || မြိုင်- (တွံတေးသိန်းတန်) |- | ၁၂၃ || မင်းကုသ နောက်ပိုင်းဇာတ် |- | ၁၂၄ || မိအေးရင် တစ်ခါပြင်နှစ်ကျပ်ခွဲ |- | ၁၂၅ || ရှင်သီ၀လိမထေရ်မြတ် ဖွားတော်မူခန်း |- | ၁၂၆ || သီပေါမင်းပါတော်မူဇာတ်ထုပ် |- | ၁၂၇ || သာလိကုမာရ |- | ၁၂၈ || မေတ္တာသီတာမိုး ဇာတ်လမ်း |- | ၁၂၉ || ဝေသံသရာ |- | ၁၃၀ || ကန်တော်ရှင်မောင်နှမ - (ပန်တျာကြည်လင်) |- | ၁၃၁ || ကကြီးရေ က (အကယ်ဒမီထွန်း၊မေဆွိ) |- | ၁၃၂ || ငါ့ငွေ ငါ့ခေတ် ငါ့အချစ် |- | ၁၃၃ || စိုးမိုးမေတ္တာ ဇတ်လမ်း |- | ၁၃၄ || ညီတော်မင်းနန်ချွတ်ခန်း |- | ၁၃၅ || နန်းကြာညိုကျော့ |- | ၁၃၆ || မကသောအရှပ် ကြိုးရှုပ်သည် |- | ၁၃၇ || မိုးမလင်းသေးဘူး မိနန္ဒာရေ |- | ၁၃၈ || မြ၀တီမင်းကြီးဦးစ - (ပန်တျာမြသိန်း) |- | ၁၃၉ || လင်များတဲ့ခင်ထား |- | ၁၄၀ || လူမိုက်ကကျနော် အဖော်ကပါပ |- | ၁၄၁ || အချစ်နှင့်အမျှ ငြိမ်းချမ်းပါစေတည်း |- | ၁၄၂ || အလွှာ(ပ၊ဒု၊တ) |- | ၁၄၃ || ကျောက်ဘီလူးနဲ့ပပ၀င်း |- | ၁၄၄ || မေ့ကွက်ကိုရှာ |- | ၁၄၅ || မြောင်းထဲကဇောတိက |- | ၁၄၆ || ရွှေယောက်ဖလို့မခေါ်နဲ့ |- | ၁၄၇ || ကြင်ဖော် + ကြင်ဖော်ငယ်ဝေး |- | ၁၄၈ || ကိုဖိုးကောင်းနဲ့ မကြာအုံ |- | ၁၄၉ || ဂျင်ဆိုသောကောင်လေး |- | ၁၅၀ || တနေဝင်ပြန်ပြီ မဂျမ်းဘုံ |- | ၁၅၁ || မင်းတိုင်ပင် - ဓါတ်ပေါက်နဲ့ဓါတ်စိန် |- | ၁၅၂ || မခေါ်သာ တော်ရာကပြုံးပါ့မယ် |- | ၁၅၃ || ရှရီချန်ဒရာ နောက်ပိုင်းဇာတ်ကြီး |- | ၁၅၄ || ဟာသပျက်လုံးများ(ဓတ်ဆီဓတ်ဆံ) |- | ၁၅၅ || ကောလိပ်ဂျင် |- | ၁၅၆ || မောင်သမုဒယ (ပန်တျာကြည်လင်) |- | ၁၅၇ || ကမ္ဘာတုန် အောင် အာဂုံဟစ်လိုက်မယ် |- | ၁၅၈ || ကိုကိုကပ္ပလီ |- | ၁၅၉ || ကီလီဈေးလည်းနေမ၀င် |- | ၁၆၀ || ကျားဘခက် (၂) |- | ၁၆၁ || ကျွန်တော့်ဖေဖေနဲ့ မေမေ (ဇာတ်သိမ်း) |- | ၁၆၂ || ခွင့်လွှတ်ခြင်းဖြင့်အနိုင်ယူပါ |- | ၁၆၃ || ချစ်တမြေ့မြေ့ ဇာတ်လမ်း |- | ၁၆၄ || ချစ်ဧည့်သည် |- | ၁၆၅ || ငါလိုယောက်ျား ပြဿဒါးမရှိ |- | ၁၆၆ || စိန်ကဲကျောက်ကဲပတ္တမြားကဲ |- | ၁၆၇ || စိန်ခေါ်ရင် ဘွာမခတ်တမ်း |- | ၁၆၈ || ကိုးဆယ်ဆသာလိမ့်မယ် ဇာတ်လမ်း |- | ၁၆၉ || ကျားဘက် (၃) |- | ၁၇၀ || ကျွန်တော်ကကိုကိုချစ် သူကခင်ခင်ချစ် |- | ၁၇၁ || စင်သဲကိုရင်ခွဲပြမယ် |- | ၁၇၂ || စရေတံငါး |- | ၁၇၃ || ချစ်သောအငယ် အမြန်ပြန်လာပါ |- | ၁၇၄ || ဂျမ်း ဇာတ်လမ်း |- | ၁၇၅ || ငါ့နေ့ ငါ့အိမ်ငါ့အချိန် |- | ၁၇၆ || စိန်စီသောအပြေးလမ်း |- | ၁၇၇ || စနေဒေါင့်မှာ ကျတဲ့မျက်ရည် |- | ၁၇၈ || ဆားပုလင်းနှင်းမောင်နှင့် သံတော်ဆင့် |- | ၁၇၉ || ဆားပုလင်းနှင်းမောင်နှင့်ပဉ္စရူပဘသိန်း |- | ၁၈၀ || ဆားပုလင်းနှင်းမောင်နှင့်တမာအိုင်လူသတ်မှု |- | ၁၈၁ || တ၀ဂူဇာတ်လမ်း |- | ၁၈၂ || ညီမလေးတို့ ရေးတဲ့ဖူးစာ |- | ၁၈၃ || တွယ်ရာမဲ့အချစ် |- | ၁၈၄ || ဒီလိုရှိပါတယ်ယောက္ခမကြီးရယ် |- | ၁၈၅ || နှင့်ကျောမှာဖုန်တွေပေလို |- | ၁၈၆ || ပန်းကလေးထိန်ထိန် |- | ၁၈၇ || ပိတောက်ရယ် ငုရယ် ခေါင်းရမ်းရယ် |- | ၁၈၈ || ပုဂံသားမောင်ဘမော် (ပထမပိုင်း) |- | ၁၈၉ || ပျဉ်းမမြိုင် |- | ၁၉၀ || ဗိုလ်ကြီးဗိုလ်လတ်ဗိုလ်ထွေး |- | ၁၉၁ || ဘိန်းစားဘသော် |- | ၁၉၂ || မမုန်းသော်လဲပေးရတယ် |- | ၁၉၃ || မသပြေတို့ ပျဉ်းမငုတ်တို |- | ၁၉၄ || ဆားပုလင်းနှင်းမေနှင့်ပရိပုစ္ဆာဗျာကရဏ |- | ၁၉၅ || ဒုက္ခကိုပြုံးပြလိုက်စမ်းပါ |- | ၁၉၆ || နန်းထားလမ်းသလားနေသည် |- | ၁၉၇ || ပန်းပန်လျက်ပါ |- | ၁၉၈ || ပိတောက်ရွှေရည်လူးခဲ့ပြီ |- | ၁၉၉ || ပုဏ္ဏားဘကွန်း (ပထမပိုင်း) |- | ၂၀၀ || ဖားသားဟင်းတခွက် |- | ၂၀၁ || ဗျိုင်းနားလို့ ကိုင်းရတယ် |- | ၂၀၂ || ဘုတ်ဆုံမ |- | ၂၀၃ || မင်းသားကြီးလို လွမ်းပြမယ် |- | ၂၀၄ || မယားသုံးယောက် ကိုယ်တစ်ယောက် |- | ၂၀၅ || မဟာဇောတိကသူဌေး |- | ၂၀၆ || မိထားခင်လင်နှစ်ယောက်နဲ့ ဇာတ်လမ်း |- | ၂၀၇ || မုဆိုးလည်းသားကောင်သားကောင်လည်းမုဆိုး |- | ၂၀၈ || မိုးပေါ်က မမ ဇာတ်လမ်း |- | ၂၀၉ || မုန်းချင်သလောက်သာမှန်းလိုက်စမ်း |- | ၂၁၀ || ကိုးဆယ်ဆသာလိမ့်မယ် ဇာတ်လမ်း(ပထမပိုင်း) |- | ၂၁၁ || ကိုဘဦးမဦးခင်တင်မောင်မောင် |- | ၂၁၂ || ကုန်းဘောင်ခေတ်က သုံးတောင်၀တ်မဟုတ် |- | ၂၁၃ || ကျားသေကိုအသက်မသွင်းပါ |- | ၂၁၄ || ကျွန်တော်တင်တဲ့ရွှေမင်းသမီး တေးဇာတ်လမ်း |- | ၂၁၅ || ရောင်းကန်သာ |- | ၂၁၆ || ချစ်ရင်မရှက်နဲ့ |- | ၂၁၇ || ချန်ပီယံဖေဖေ ဇာတ်လမ်း |- | ၂၁၈ || ငါမငိုဘူး သာဓုခေါ်မယ် |- | ၂၁၉ || စိန်တံတိုင်းရွှေတံတိုင်း နောက်ကွယ်ကလူ |- | ၂၂၀ || စနေမောင်မောင် (ဇာတ်သိမ်း) |- | ၂၂၁ || ဆားပုလင်းနှင်းမောင်နှင့် မြိုင်ရာဇာတာတေ |- | ၂၂၂ || ဆားပုလင်းနှင်းမောင်နှင့် သံတော်ဆင့် (B) |- | ၂၂၃ || ဆူးလေလမ်းကပန်းရေ |- | ၂၂၄ || တစ်လိမ်နှစ်လိမ် ပွေလိမ်ရှုပ်တယ် ဟာသဇာတ်လမ်း |- | ၂၂၅ || ပန်းများကိုတွေ့ စေသူ |- | ၂၂၆ || ပုဏ္ဏား ဘကွန်း(ဇာတ်သိမ်း) |- | ၂၂၇ || ဖိုးထောင်ချစ်တဲ့ ဂျမ်းဘုံ |- | ၂၂၈ || ငြိမ်းချမ်းပါစေမမျိုးဖြူ |- | ၂၂၉ || မင်းသိင်္ဂီလို အချစ်ရူး |- | ၂၃၀ || မယားနေစ ရွေးသေမှ |- | ၂၃၁ || မိန်းမပိုးနည်းနိဿရည်း |- | ၂၃၂ || မဟူရာ |- | ၂၃၃ || မိုင် (၃၀) ထက်ပိုမချစ်ရ |- | ၂၃၄ || မုန်းပါမေ့ပါရက်စက်ပါ |- | ၂၃၅ || မန္တလေးရောက်ချစ်ဧည့်သည် |- | ၂၃၆ || ယူချင်ဦးဟ မယားတောသူ |- | ၂၃၇ || ငြမ်းဆင်တဲ့ငြမ်း |- | ၂၃၈ || ဖြစ်ချင်ဦးဟ သင်္ဘောသား |- | ၂၃၉ || မြင်းခွာတစ်ချက်ပေါက် မီးတစ်ချက်တောက် |- | ၂၄၀ || မြတ်ပန်းတော်၀င် |- | ၂၄၁ || ရန်ပိုင်ရန်နိုင် |- | ၂၄၂ || ရာဟုမောင်မောင် |- | ၂၄၃ || ရှင်ကိုဘယ်သူကမုန်းလို့ လဲ |- | ၂၄၄ || လက်ဆောင်ပေးရင်ကြိုက် ကားနဲ့ ခေါ်ရင် |- | ၂၄၅ || လင်ချစ်ဆေး |- | ၂၄၆ || လာမစနဲ့ တော်ရှေ့ တော်ရေ |- | ၂၄၇ || လူပျိုကြီးဖြစ်ရခြင်းအကြောင်း |- | ၂၄၈ || လှတောသားနဲ့ ဈေးချိုသူ |- | ၂၄၉ || လာနိုးငယ် |- | ၂၅၀ || လူပျိုကြီးဦးဘချစ် ရဲ့ ချစ်ဒုက္ခ |- | ၂၅၁ || လူမိုက်ကကျွန်မ ဘ၀ကပတ်ဝန်းကျင် |- | ၂၅၂ || လူနှစ်ယောက်၊ ကားတစ်စီးနဲ့၊ မိုးတစ်ည |- | ၂၅၃ || လှတောသားများ ရန်ကုန်ရောက်တော့ |- | ၂၅၄ || ဝဋ်လိုက်တက်တယ် ငါ့သမက် သတိထား |- | ၂၅၅ || သစ္စာဘက်တော်သား |- | ၂၅၆ || သစ္စာရှင်မလေး အနာရ်ကာလီ |- | ၂၅၇ || သစ္စာရှင်မလေး အနာရ်ကာလီ(ပထမပိုင်း) |- | ၂၅၈ || သာကေတနေ ကိုမြရွှေ |- | ၂၅၉ || သိန်းတစ်ရာမေတ္တာ |- | ၂၆၀ || ဒေါ်သိန်းရှင်ကိုပြောပြလိုက်ပါ |- | ၂၆၁ || အခုမှတော့ငိုမနေနဲ့ |- | ၂၆၂ || အညာသားကြီးများရည်းစားထားတော့ ဟာသဇာတ်လမ်း |- | ၂၆၃ || အသည်းနုတဲ့တောကကိုရင် |- | ၂၆၄ || အဖေတူသား |- | ၂၆၅ || စေတနာဖြူစင် ဂရုဏာရှင် (၀င်းဦး၊တင်တင်နွဲ့) |- | ၂၆၆ || ပေတရာကျောက်ခဲ |- | ၂၆၇ || သူဘုငါဘောက် |- | ၂၆၈ || သူတော်စိန်(ခေါင်းတုံးပေါ်ထိပ်ကွက်) |- | ၂၆၉ || အချစ်၏အခြားမျက်နှာစာ |- | ၂၇၀ || အချစ်ဆုံး အမှန်းသမား |- | ၂၇၁ || အတ္တအကျဉ်းသား |- | ၂၇၂ || အမြင်မှန် |- | ၂၇၃ || ဤအရာကား အချစ်ဟုခေါ်သည် |- | ၂၇၄ || အရက်သမားဖူးစာ |- | ၂၇၅ || အိမ်ကြီးမာယာ၀င်္ကဘာ |- | ၂၇၆ || ဆောင်ကြာမြိုင်က အရည်းကြီးမ |- | ၂၇၇ || ဖေဖေဦးလေးကြီး |- | ၂၇၈ || ကျောင်းတော်က ရန်စ |- | ၂၇၉ || ဇော်ဇော်၊ကုဋေးမခင်နွေ |- | ၂၈၀ || နေ နှင့် လ နှင့် ကုမ္ပဏ |- | ၂၈၁ || ပျော်သလိုသာနေ |- | ၂၈၂ || မေတ္တာစစ်မေတ္တာမွန် |- | ၂၈၃ || မေတ္တာဧကရာဇ် |- | ၂၈၄ || ယောက္ခမချစ်အောင်လုပ်တဲ့နည်း |- | ၂၈၅ || ပြောပြန်ရင်လဲအောင်မင်းလွန်ရာကျမယ် |- | ၂၈၆ || ရွှေလက်နဲ့ ခေါ်လဲမလာ |- | ၂၈၇ || ရှောင်လေရှားလေ ယောက္ခမတွေ |- | ၂၈၈ || ဟောင်ကောင်ပြန်ချက်ကြီး |- | ၂၈၉ || နှလုံးသားထက်မှ အက္ခရာ |- | ၂၉၀ || မေတ္တာစိမ့်စမ်း |- | ၂၉၁ || မောင့်ဘ၀ပစ်တိုင်းထောင် |- | ၂၉၂ || မောင်ဣဒ္ဓိနဲ့ ခင်ဥမ္မာ |- | ၂၉၃ || ယောက္ခမပိုင်ပစ္စည်းအကုန်ယူတဲ့နည်း |- | ၂၉၄ || အေးသာဈေးမလာရ (A) |- | ၂၉၅ || ကြောင်လက်သည်းနဲ့ ကျားလိုလူ |- | ၂၉၆ || နှလုံးသားနဲ့ လာတဲ့ ဧည့်သည် |- | ၂၉၇ || ဖေဖေကြီးကိုချစ်ဖူး |- | ၂၉၈ || မေတ္တာမိုးပြေး အတွေးဝင်္ကဘာ |- | ၂၉၉ || မောင့်ဘ၀ကောက်ရိုးနွယ် |- | ၃၀၀ || မောင်ဖေငယ်လို အချစ်မျိုး |- | ၃၀၁ || သေတ္တာမှားတဲ့ ဖူးစာ |- | ၃၀၂ || ဆေးသာဈေးမလာရ |- | ၃၀၃ || ကြည်မချစ်တဲ့ မောင်ကြီးဆရာ |- | ၃၀၄ || ကိုးပွင့်ဖူးစာ (၃) |- | ၃၀၅ || ကိုယ်ချင်းစာကြည့်ပါ |- | ၃၀၆ || ကုန်တင်ယဉ်များမ၀င်ရ |- | ၃၀၇ || ကျွန်တော့်မှာ မိန်းမသား |- | ၃၀၈ || ကျွန်တော်တို့ ကိုယ်စားကျွန်တော် |- | ၃၀၉ || ငယ်မတစ်ကောင် နွာတစ်ထောင် |- | ၃၁၀ || ချစ်ညှိုးမုန်းမာန် |- | ၃၁၁ || ချစ်ရန်ညိုး |- | ၃၁၂ || ဂလဲ့စား ဇာတ်လမ်း |- | ၃၁၃ || ငယ်ငယ်တုန်းကချစ်ရေစင် |- | ၃၁၄ || ငါမသေဘူးသေတာသံလုံး |- | ၃၁၅ || စိန်ပုလဲချမ်းအေး |- | ၃၁၆ || စနေမောင်မောင် (ပထမပိုင်း) |- | ၃၁၇ || ဆားပုလင်းနှင်းမောင်နှင့် မီးခဲမောင်မောင် |- | ၃၁၈ || ဆားပုလင်းနှင်းမောင်နှင့်ပိတုန်းသုံးကောင် |- | ၃၁၉ || ဆားပုလင်းနှင်းမောင်နှင့်သူ့ဋ္ဌသယမောင်မောင် |- | ၃၂၀ || ဇကာတင်ချစ် လေလံပစ် |- | ၃၂၁ || တစ်ကျော့ပြန် ဇာတ်လမ်း |- | ၃၂၂ || ဓါတ်ပေါက်နဲ့ဓါတ်စိန် |- | ၃၂၃ || နန်းကြာရိပ်မြိုင် |- | ၃၂၄ || ပန်းတေလေ ဇာတ်လမ်း |- | ၃၂၅ || ပုဏ္ဏား ဘကွန်း(ဒုတိယပိုင်း) |- | ၃၂၆ || ဖူးစာရှင်တေးဇာတ်လမ်း |- | ၃၂၇ || မချစ်တက်ရင် အသည်းမခွဲနဲ့ |- | ၃၂၈ || မယားနိုင်နည်း |- | ၃၂၉ || မာနီအောင် (or) မိုးနတ်မ |- | ၃၃၀ || မိန်းမရိုက်နည်းသင်တန်း |- | ၃၃၁ || မိသေးရင်တစ်ခါပြင်နှစ်ကျပ်ခွဲ |- | ၃၃၂ || မုသားမြိုင်မှ အပြန် |- | ၃၃၃ || မနုစာရီ (ဒုတိယပိုင်း) |- | ၃၃၄ || ပြည်ကြီးမဏ္ဍိုင်မြကြီး ၂ |- | ၃၃၅ || မြူနှင်းတို့ ပေလေပြီ |- | ၃၃၆ || လမင်းကိုကျောခိုင်း၍ |- | ၃၃၇ || လူစိမ်း |- | ၃၃၈ || ကိုးပွင့်ဖူးစာ (ပ) |- | ၃၃၉ || ကိုယ်ရယ် မင်းရယ် ပန်းပိတောက်ရယ် |- | ၃၄၀ || ကျားငါးစီးနဲ့ ဒေါက်တာမြကေသီ |- | ၃၄၁ || ကျွန်တော့်သမီး ဈေးကြီးကြီး ဇာတ်လမ်း |- | ၃၄၂ || ကျွန်တော်အဆိုတော် ဖိုးဖော် |- | ၃၄၃ || စယ်မတယောက်လုံးနှင်ထုတ်နည်း |- | ၃၄၄ || ချစ်တတ်ကြစေရာ |- | ၃၄၅ || ချစ်လွန်းကေသီ |- | ၃၄၆ || ဂျက်ကွင်းကင်းမောင်မောင် ဇာတ်လမ်း |- | ၃၄၇ || ကညာပျိုနဲ့ ဇရာအို |- | ၃၄၈ || ကိုကံယုံရန်ကုန်မှာနေသည် |- | ၃၄၉ || ကိုသိန်းတန်ချစ်တဲ့ ထွေးညီ |- | ၃၅၀ || ကျားဘခက် (၁) |- | ၃၅၁ || ကျွန်တော့်ဖေဖနဲ့ မေမေ (ပထမပိုင်း) |- | ၃၅၂ || ခင်ပပမြိုင် |- | ၃၅၃ || ခရီးသည်မချော ဇာတ်လမ်း |- | ၃၅၄ || ချစ်တရားခံ |- | ၃၅၅ || ချစ်သုံးလီ |- | ၃၅၆ || ငါ့သား ငါ့ခါး ငါ့နိုင်ငံတော် |- | ၃၅၇ || စိတ်တစ္ဆေ |- | ၃၅၈ || စိန်ခြယ်သောအချစ် |- | ၃၅၉ || ဆင်းရဲတာဆန်းသလား ခင် |- | ၃၆၀ || ဆားပုလင်းနှင်းမောင်နှင့်ပုတီးစိပ်သော မရှိလီ |- | ၃၆၁ || ဆားပုလင်းနှင်းမောင်နှင့်ခေါင်းမြီးခြုံလုံပါပေ့ |- | ၃၆၂ || ထိုတစ်ည |- | ၃၆၃ || နက်ဖြန်မနက်ကျောင်းတက်မယ် |- | ၃၆၄ || နားတော့ဗျိုင်းကိုင်းတော့ပေါက်ပင် |- | ၃၆၅ || ပုဂံပြည်သား |- | ၃၆၆ || ပျဉ်းမငုတ်တို |- | ၃၆၇ || ဗာရာဏသီ လှဖေ |- | ၃၆၈ || ဘ၀ရဲ့ အကယ်ဒမီ |- | ၃၆၉ || မချစ်တက်သူများဖြတ်သန်းသွားလာခွင့်မပြု |- | ၃၇၀ || မနက်ဖြန်မှာရက်ရာဇာ |- | ၃၇၁ || ညာလို့ ညားတဲ့လင်မယား |- | ၃၇၂ || တွံတေးကြမြအေး |- | ၃၇၃ || နဂါးကြီးနဂါးလေး |- | ၃၇၄ || နာနာရူပံဆရာခြိမ့်နှင့်ဆပ်ကလေးဘကျော် |- | ၃၇၅ || ပန်ချင်တယ် မရွေရက်လို |- | ၃၇၆ || ပုဂံသားမောင်ဘမော် (ဒုတိယပိုင်း) |- | ၃၇၇ || ပျဉ်းမငုတ်တိုရဲ့ လပြည့်ည |- | ၃၇၈ || ဗိုလ်အောင်ဒင်(စဆုံး) |- | ၃၇၉ || ဘယ်ပန်းချီရေးလို့ ပ |- | ၃၈၀ || မင်္ဂလာရက်သတ်မှတ်ခြင်း |- | ၃၈၁ || မန်းမမ မုန်းမာန်မိုး |- | ၃၈၂ || မသုံးလုံးနယ်မြေကကိုရွှေမြ |- | ၃၈၃ || မာယာမမိုးတိမ် |- | ၃၈၄ || မိုးတိမ်သို့နှယ် |- | ၃၈၅ || မရှိခဏမောင်ပုည |- | ၃၈၆ || မာန်ရှင်း ရန်ရှင်း |- | ၃၈၇ || မိန်းမကောင်း အလိုရှိသည် |- | ၃၈၈ || မီးနောက်မှာရေ နေနောက်မှာလ |- | ၃၈၉ || မူပိုင်မေတ္တာ |- | ၃၉၀ || မနုစာရီ (ပထမပိုင်း) |- | ၃၉၁ || ရင်ထဲအမှိုက်မပုံရ |- | ၃၉၂ || လက်ခုပ်တီးတိုင်းလှည့်မကြည့်နဲ့ |- | ၃၉၃ || လပြည့်ညနဲ့ဖေသန်းမောင် |- | ၃၉၄ || လူပျို့ ဖူးစာဆန်းသဗျာ |- | ၃၉၅ || လှတောသားကွချစ်တက်တယ် |- | ၃၉၆ || လှတောကဘချော ရွှေမန်းကမေစန်း |- | ၃၉၇ || သုံးပင်လိမ် |- | ၃၉၈ || သုံးလွန်းတင် |- | ၃၉၉ || သိုင်းနယ်မှကျားသောင်းကျန်း |- | ၄၀၀ || ဟာသကျူရှင်-ကလပ်ကြေးမုံ |- | ၄၀၁ || အချစ်သူစိုး မောင်လူဆိုး |- | ၄၀၂ || အဗ္ဗပါလီ ဇာတ်လမ်း |- | ၄၀၃ || အရိပ်လိုလိုက်တဲ့ အမုန်းသမား |- | ၄၀၄ || အိုင်အိုမင်းအောင်နှင့် မြနန်းနွယ် |- | ၄၀၅ || ဤလောကတွင် |- | ၄၀၆ || တောက ငပေါ |- | ၄၀၇ || နေကမ္ဘာ နွေကမ္ဘာ |- | ၄၀၈ || ပေါက်ပင်ဘာကြောင့် ကိုင်းရတယ် |- | ၄၀၉ || သမုဒယရင်ခွင်မောင်မောင်ညွန့် ရှိပြီး |- | ၄၁၀ || သီချင်းဆုံးရင်လက်ရုပ်တီးပါ |- | ၄၁၁ || အများကြီးမောတဲ့သမီးဇော |- | ၄၁၂ || အရုပ်မျက်နှာရှာတော်ပုံ |- | ၄၁၃ || ဆိုင်အိုမင်းအောင်နှင့်မှန်ဘောင်ကြားကလ |- | ၄၁၄ || ဦးကံကောင်းနှင် ့သမီးများ |- | ၄၁၅ || ခေါင်းလောင်းထိုးသံ ဘယ်သူ.ထံ |- | ၄၁၆ || တောကိုပဲပြန်တော့မယ် |- | ၄၁၇ || နေမ၀င်မေတ္တာ |- | ၄၁၈ || ပေါက်ကျော်မ |- | ၄၁၉ || မေတ္တာသံသရာ |- | ၄၂၀ || မေတ္တာသာပဓါန |- | ၄၂၁ || မောင်ဘဂျမ်းနဲ့ ဘဒ္ဒန၀တီ (ဒု) |- | ၄၂၂ || မောင်မောင်ချစ်တဲ့မိမိမာ |- | ၄၂၃ || မကျေနပ်ရင်တစ်ကပြန်စပါ |- | ၄၂၄ || ပြာလောင်မ |- | ၄၂၅ || ရန်ကုန်ပြန် ကိုသာအေး |- | ၄၂၆ || လွမ်းမိုးစွေစွေ |- | ၄၂၇ || လူပျိုကိုအပျိုဖမ်းတယ် |- | ၄၂၈ || လှတောသားနဲ့ အောက်ရွာသူ |- | ၄၂၉ || သ၀န်တိုတာ ချစ်လို့ ပါ |- | ၄၃၀ || သားမက်နဲ့ ယောက္ခမ ဘောက်ကျလို့ လဲအာ… |- | ၄၃၁ || အခက်ရယ်ကကျော့သူဇာ |- | ၄၃၂ || အညာသားကြီးများ မိန်းမရတော့ |- | ၄၃၃ || အပြင်းစားတေးသံချပ် = မောင်ကြေးမုံ |- | ၄၃၄ || အရူးကတစ်မူးသာ |- | ၄၃၅ || အိုင်ဆေး ယောက်ဖ |- | ၄၃၆ || ဦးဖြူသီ နှင့်မြစိမ်းရောင် မင်းသမီး |- | ၄၃၇ || ရွေးမနဲ့ ယောက္ခမကမ္ဘာရန် |- | ၄၃၈ || ထောင်မင်းသားဖိုးထော်နှင့်ဖယောင်းရုပ် |- | ၄၃၉ || နေလိုလလိုပန်းချီလေးဝင်း |- | ၄၄၀ || ပျော်ပါတယ် မောင်ပြည်သိမ်း |- | ၄၄၁ || မေတ္တာကူတို့ အမဲ့ပို့ သည် |- | ၄၄၂ || မေတ္တာသီတာမိုး ဇာတ်လမ်း - တွံတေးသိန်း... |- | ၄၄၃ || မောင်ဘဂျမ်းနဲ့ ပုစ္ဆာမိန်းကလေး |- | ၄၄၄ || ယောယု၀မှာ ပျော်တော့မယ် |- | ၄၄၅ || ရွှေပြရံခြယ် |- | ၄၄၆ || မောင်ဘဂျမ်းနဲ့ ဘဒ္ဒန၀တီ (ပ) |- | ၄၄၇ || မောင်မောင်အချစ်ရူး ကိုကိုအချစ်ဦး |- | ၄၄၈ || ယောက္စကြီးသံသရာလည် |- | ၄၄၉ || ရောဂါဆန်၊ |- | ၄၅၀ || သေမင်းကိုစိန်ခေါ်သည် |- | ၄၅၁ || မုဆိုးမလး |- | ၄၅၂ || သေမင်းပြု |- | ၄၅၃ || မြိုင် |- | ၄၅၄ || ငယ်ပေါင်း |- | ၄၅၅ || ပြည်ကြီးမဏ္ဍိုင်မြကြီး |- | ၄၅၆ || ကြေးစားအချစ်ပဲကြီးလှော်နဲ့ လဲပစ်မယ် |- | ၄၅၇ || ထီရူး |- | ၄၅၈ || သွေးမဟုတ်သောသွေး |- | ၄၅၉ || ထမင်းတစ်လုပ် ထင်းခုတ်စားမယ် |- | ၄၆၀ || ပုဂံမြို့သူ |- | ၄၆၁ || ကြောင်မျက်ရှင်စိန်စိန် (ဒုတိယပိုင်း) |- | ၄၆၂ || နိုင်လင်းရေးတဲ့လူ |- | ၄၆၃ || နုငယ်ငယ် ရေဒီယိုဇာတ်လမ်း |- | ၄၆၄ || ကြမ္မာရိုင်း |- | ၄၆၅ || ကြံချင်ဦးဟ...ခယ်မ |- | ၄၆၆ || နှလုံးသား၏တောက်ခေါက်သံ |} == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:အသံဇာတ်လမ်းများ]] {{Stub}} 9ue86inxf82dpbuwuxlh6skses99rpp 0 292355 1056520 1056183 2026-10-07T05:34:52Z Kyaw Myo Aung 103978 1056520 wikitext text/x-wiki {{expand list|date=October 2026}} အောက်ပါစာရင်းသည် မြန်မာ့အသံ ရေဒီယိုဇာတ်လမ်းများနှင့် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်းများတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသော ထင်ရှားသည့် အသံသရုပ်ဆောင်များစာရင်းဖြစ်သည်။ ==အမျိုးသားအသံသရုပ်များ== *[[မောင်ကြေးမုံ (ဂီတစာဆို)|ဂီတစာဆို မောင်ကြေးမုံ]] *[[တွံတေးသိန်းတန်]] *[[ဟင်္သာတထွန်းရင်]] *[[ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]] * [[ပန်တျာကြည်လင်]] * [[ဘီအီဒီ အောင်သိုက်]] * [[ပန်းချီလေးဝင်း]] == အမျိုးသမီးအသံသရုပ်များ== *[[တင်တင်နွဲ့]] *[[ဆွေဇင်ထိုက်]] *[[ဓနုဖြူကြည်ကြည်သိန်း]] ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာအသံသရုပ်ဆောင်များ]] {{Stub}} njmx4327mjnwlua48qum9w0he9suzw4 100 292428 1056518 1056425 2026-10-07T03:21:13Z Salai Rungtoi 22844 1056518 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=10|day=6|content= <!-- All news items below this line --> '''လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ''' *[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] **[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်မှတ်တမ်း (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]၊ [[အညာ စစ်မြေပြင်]] ***မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ သာပေါင်းလေးကျေးရွာအတွင်းရှိ မူလတန်းလွန်စာသင်ကျောင်းဆောင်တစ်ဆောင်ကို ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကျောင်းသားကလေးငယ် ၁၄ ဦးနှင့် ဆရာမ ၁ ဦး စုစုပေါင်း ၁၅ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/live/cm3el8314ddjt (BBC)] ***စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ကျွန်းလှမြို့နယ်]] [[သဖန်းဆိပ် တာတမံ|သဖန်းဆိပ်ဆည်]]အနီးရှိ ရွှေမျောဖောင်များကို စစ်တပ်က တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ရွှေမျောလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်နေသူ ၅ ဦး သေဆုံးပြီး ၂ ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/live/cm3el8314ddjt (BBC)] '''ကျန်းမာရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်''' *[[မုတ်သုန်|အနောက်တောင်မုတ်သုံလေ]] နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးမှ ဆုတ်ခွာခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ [https://www.moi.gov.mm/news/88972 (MOI)] <!-- All news items above this line -->}} s3lq114hs7tyfa1mtu80h21cj7ej5lr 0 292435 1056431 1056420 2026-10-06T15:04:37Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1056431 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = နခနိုရှိမ | image = Oki shrine.jpg | image_caption = နခနိုရှိမရှိ အိုဂျိဂျင်းဂျ (အိုဂျိနတ်ကျောင်းတော်) | image_size = | image_map = Oki Islands.png | map_caption = | native_name = 中ノ島, '' Nakanoshima'' | native_name_link = Japanese language | nickname = Ama-tō | location = [[ဂျပန်ပင်လယ်]] | coordinates = {{coord|36|5|N|133|06|E|region:JP_type:isle|display=inline,title}} | archipelago = [[Oki Islands]] | total_islands = | major_islands = | area_km2 = 32.21 | length_km = | width_km = | coastline_km = 89.1 | highest_mount = | elevation_m = 164 | country = ဂျပန် | country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefectures]] | country_admin_divisions = ရှိမနဲခရိုင် | country_admin_divisions_title_1 = [[Districts of Japan|District]] | country_admin_divisions_1 = [[Oki District, Shimane|Oki District]] | country_admin_divisions_title_2 = [[Towns of Japan|Town]] | country_admin_divisions_2 = [[Ama, Shimane|Ama]] | population = 2,400 | population_as_of = 2013 | density_km2 = | ethnic_groups = [[ဂျပန်လူမျိုး]] | additional_info = }} '''နခနိုရှိမ''' (中ノ島) သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]] အိုခိကျွန်းစု၏ ဒိုးဇန်းကျွန်းများတွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းကို "အမတိုး" (海士島) ဟုလည်း သိကြသည်။<ref>''Teikoku's Complete Atlas of Japan'', Teikoku-Shoin Co., Ltd., Tokyo, {{ISBN|4-8071-0004-1}}</ref> ဧရိယာ ၃၂.၂၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။ လူဦးရေသည် ခန့်မှန်းခြေ ၂,၄၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ကျွန်းကို [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အမမြို့က စီမံအုပ်ချုပ်လျက်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ အစိတ်အပိုင်းအများစုသည် "ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး== ==စီးပွားရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{commonscat-inline| Ama, Shimane |Nakanoshima}} *[https://web.archive.org/web/20130101141419/http://www.shimaneajet.com/okiislands/ Travel guide] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]] d1fcrhkjy3z6f3jt0rvbk0ousdtj8oy 1056432 1056431 2026-10-06T15:09:46Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပထဝီသွင်ပြင် */ 1056432 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = နခနိုရှိမ | image = Oki shrine.jpg | image_caption = နခနိုရှိမရှိ အိုဂျိဂျင်းဂျ (အိုဂျိနတ်ကျောင်းတော်) | image_size = | image_map = Oki Islands.png | map_caption = | native_name = 中ノ島, '' Nakanoshima'' | native_name_link = Japanese language | nickname = Ama-tō | location = [[ဂျပန်ပင်လယ်]] | coordinates = {{coord|36|5|N|133|06|E|region:JP_type:isle|display=inline,title}} | archipelago = [[Oki Islands]] | total_islands = | major_islands = | area_km2 = 32.21 | length_km = | width_km = | coastline_km = 89.1 | highest_mount = | elevation_m = 164 | country = ဂျပန် | country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefectures]] | country_admin_divisions = ရှိမနဲခရိုင် | country_admin_divisions_title_1 = [[Districts of Japan|District]] | country_admin_divisions_1 = [[Oki District, Shimane|Oki District]] | country_admin_divisions_title_2 = [[Towns of Japan|Town]] | country_admin_divisions_2 = [[Ama, Shimane|Ama]] | population = 2,400 | population_as_of = 2013 | density_km2 = | ethnic_groups = [[ဂျပန်လူမျိုး]] | additional_info = }} '''နခနိုရှိမ''' (中ノ島) သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]] အိုခိကျွန်းစု၏ ဒိုးဇန်းကျွန်းများတွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းကို "အမတိုး" (海士島) ဟုလည်း သိကြသည်။<ref>''Teikoku's Complete Atlas of Japan'', Teikoku-Shoin Co., Ltd., Tokyo, {{ISBN|4-8071-0004-1}}</ref> ဧရိယာ ၃၂.၂၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။ လူဦးရေသည် ခန့်မှန်းခြေ ၂,၄၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ကျွန်းကို [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အမမြို့က စီမံအုပ်ချုပ်လျက်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ အစိတ်အပိုင်းအများစုသည် "ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== နခနိုရှိမသည် အိုခိကျွန်းစုတွင် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းကမ်းရိုးတန်းမှ မြောက်ဘက်သို့ ဖယ်ရီလှေဖြင့် သုံးနာရီခန့်သွားပါက ရောက်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးအမှတ်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက်၁၆၄ မီတာ (၅၃၈ ပေ) တွင် ရှိသည်။ ကျွန်း၏ မူလအစသည် မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်း၏ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၈၉.၁ ကီလိုမီတာ (၅၅.၄ မိုင်) ရှည်သည်။ ကျွန်း၏ ရာသီဥတုသည် နွေရာသီတွင် အလွန်ပူပြီး၊ ဆောင်းရာသီသည် အေးမြသည်။ ==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး== ==စီးပွားရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{commonscat-inline| Ama, Shimane |Nakanoshima}} *[https://web.archive.org/web/20130101141419/http://www.shimaneajet.com/okiislands/ Travel guide] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]] 4hdvdjjw9t85n812zu7ivkptjjbwenc 1056433 1056432 2026-10-06T15:10:06Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပထဝီသွင်ပြင် */ 1056433 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = နခနိုရှိမ | image = Oki shrine.jpg | image_caption = နခနိုရှိမရှိ အိုဂျိဂျင်းဂျ (အိုဂျိနတ်ကျောင်းတော်) | image_size = | image_map = Oki Islands.png | map_caption = | native_name = 中ノ島, '' Nakanoshima'' | native_name_link = Japanese language | nickname = Ama-tō | location = [[ဂျပန်ပင်လယ်]] | coordinates = {{coord|36|5|N|133|06|E|region:JP_type:isle|display=inline,title}} | archipelago = [[Oki Islands]] | total_islands = | major_islands = | area_km2 = 32.21 | length_km = | width_km = | coastline_km = 89.1 | highest_mount = | elevation_m = 164 | country = ဂျပန် | country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefectures]] | country_admin_divisions = ရှိမနဲခရိုင် | country_admin_divisions_title_1 = [[Districts of Japan|District]] | country_admin_divisions_1 = [[Oki District, Shimane|Oki District]] | country_admin_divisions_title_2 = [[Towns of Japan|Town]] | country_admin_divisions_2 = [[Ama, Shimane|Ama]] | population = 2,400 | population_as_of = 2013 | density_km2 = | ethnic_groups = [[ဂျပန်လူမျိုး]] | additional_info = }} '''နခနိုရှိမ''' (中ノ島) သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]] အိုခိကျွန်းစု၏ ဒိုးဇန်းကျွန်းများတွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းကို "အမတိုး" (海士島) ဟုလည်း သိကြသည်။<ref>''Teikoku's Complete Atlas of Japan'', Teikoku-Shoin Co., Ltd., Tokyo, {{ISBN|4-8071-0004-1}}</ref> ဧရိယာ ၃၂.၂၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။ လူဦးရေသည် ခန့်မှန်းခြေ ၂,၄၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ကျွန်းကို [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အမမြို့က စီမံအုပ်ချုပ်လျက်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ အစိတ်အပိုင်းအများစုသည် "ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== နခနိုရှိမသည် အိုခိကျွန်းစုတွင် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းကမ်းရိုးတန်းမှ မြောက်ဘက်သို့ ဖယ်ရီလှေဖြင့် သုံးနာရီခန့်သွားပါက ရောက်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးအမှတ်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက်၁၆၄ မီတာ (၅၃၈ ပေ) တွင် ရှိသည်။ ကျွန်း၏ မူလအစသည် မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်း၏ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၈၉.၁ ကီလိုမီတာ (၅၅.၄ မိုင်) ရှည်သည်။<ref name="map">[http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/japan/txu-oclc-6900707-nj53-13.jpg Map of Dogo]</ref> ကျွန်း၏ ရာသီဥတုသည် နွေရာသီတွင် အလွန်ပူပြီး၊ ဆောင်းရာသီသည် အေးမြသည်။ ==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး== ==စီးပွားရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{commonscat-inline| Ama, Shimane |Nakanoshima}} *[https://web.archive.org/web/20130101141419/http://www.shimaneajet.com/okiislands/ Travel guide] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]] ija62e7rg5abnznbl0laemjh1u5m5lj 1056434 1056433 2026-10-06T15:10:21Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး */ 1056434 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = နခနိုရှိမ | image = Oki shrine.jpg | image_caption = နခနိုရှိမရှိ အိုဂျိဂျင်းဂျ (အိုဂျိနတ်ကျောင်းတော်) | image_size = | image_map = Oki Islands.png | map_caption = | native_name = 中ノ島, '' Nakanoshima'' | native_name_link = Japanese language | nickname = Ama-tō | location = [[ဂျပန်ပင်လယ်]] | coordinates = {{coord|36|5|N|133|06|E|region:JP_type:isle|display=inline,title}} | archipelago = [[Oki Islands]] | total_islands = | major_islands = | area_km2 = 32.21 | length_km = | width_km = | coastline_km = 89.1 | highest_mount = | elevation_m = 164 | country = ဂျပန် | country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefectures]] | country_admin_divisions = ရှိမနဲခရိုင် | country_admin_divisions_title_1 = [[Districts of Japan|District]] | country_admin_divisions_1 = [[Oki District, Shimane|Oki District]] | country_admin_divisions_title_2 = [[Towns of Japan|Town]] | country_admin_divisions_2 = [[Ama, Shimane|Ama]] | population = 2,400 | population_as_of = 2013 | density_km2 = | ethnic_groups = [[ဂျပန်လူမျိုး]] | additional_info = }} '''နခနိုရှိမ''' (中ノ島) သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]] အိုခိကျွန်းစု၏ ဒိုးဇန်းကျွန်းများတွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းကို "အမတိုး" (海士島) ဟုလည်း သိကြသည်။<ref>''Teikoku's Complete Atlas of Japan'', Teikoku-Shoin Co., Ltd., Tokyo, {{ISBN|4-8071-0004-1}}</ref> ဧရိယာ ၃၂.၂၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။ လူဦးရေသည် ခန့်မှန်းခြေ ၂,၄၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ကျွန်းကို [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အမမြို့က စီမံအုပ်ချုပ်လျက်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ အစိတ်အပိုင်းအများစုသည် "ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== နခနိုရှိမသည် အိုခိကျွန်းစုတွင် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းကမ်းရိုးတန်းမှ မြောက်ဘက်သို့ ဖယ်ရီလှေဖြင့် သုံးနာရီခန့်သွားပါက ရောက်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးအမှတ်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက်၁၆၄ မီတာ (၅၃၈ ပေ) တွင် ရှိသည်။ ကျွန်း၏ မူလအစသည် မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်း၏ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၈၉.၁ ကီလိုမီတာ (၅၅.၄ မိုင်) ရှည်သည်။<ref name="map">[http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/japan/txu-oclc-6900707-nj53-13.jpg Map of Dogo]</ref> ကျွန်း၏ ရာသီဥတုသည် နွေရာသီတွင် အလွန်ပူပြီး၊ ဆောင်းရာသီသည် အေးမြသည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး== ==စီးပွားရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{commonscat-inline| Ama, Shimane |Nakanoshima}} *[https://web.archive.org/web/20130101141419/http://www.shimaneajet.com/okiislands/ Travel guide] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]] ebvmuav3fp6155lk7t5nduexzkp5hde 1056436 1056434 2026-10-06T15:14:50Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* သမိုင်းကြောင်း */ 1056436 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = နခနိုရှိမ | image = Oki shrine.jpg | image_caption = နခနိုရှိမရှိ အိုဂျိဂျင်းဂျ (အိုဂျိနတ်ကျောင်းတော်) | image_size = | image_map = Oki Islands.png | map_caption = | native_name = 中ノ島, '' Nakanoshima'' | native_name_link = Japanese language | nickname = Ama-tō | location = [[ဂျပန်ပင်လယ်]] | coordinates = {{coord|36|5|N|133|06|E|region:JP_type:isle|display=inline,title}} | archipelago = [[Oki Islands]] | total_islands = | major_islands = | area_km2 = 32.21 | length_km = | width_km = | coastline_km = 89.1 | highest_mount = | elevation_m = 164 | country = ဂျပန် | country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefectures]] | country_admin_divisions = ရှိမနဲခရိုင် | country_admin_divisions_title_1 = [[Districts of Japan|District]] | country_admin_divisions_1 = [[Oki District, Shimane|Oki District]] | country_admin_divisions_title_2 = [[Towns of Japan|Town]] | country_admin_divisions_2 = [[Ama, Shimane|Ama]] | population = 2,400 | population_as_of = 2013 | density_km2 = | ethnic_groups = [[ဂျပန်လူမျိုး]] | additional_info = }} '''နခနိုရှိမ''' (中ノ島) သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]] အိုခိကျွန်းစု၏ ဒိုးဇန်းကျွန်းများတွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းကို "အမတိုး" (海士島) ဟုလည်း သိကြသည်။<ref>''Teikoku's Complete Atlas of Japan'', Teikoku-Shoin Co., Ltd., Tokyo, {{ISBN|4-8071-0004-1}}</ref> ဧရိယာ ၃၂.၂၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။ လူဦးရေသည် ခန့်မှန်းခြေ ၂,၄၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ကျွန်းကို [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အမမြို့က စီမံအုပ်ချုပ်လျက်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ အစိတ်အပိုင်းအများစုသည် "ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== နခနိုရှိမသည် အိုခိကျွန်းစုတွင် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းကမ်းရိုးတန်းမှ မြောက်ဘက်သို့ ဖယ်ရီလှေဖြင့် သုံးနာရီခန့်သွားပါက ရောက်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးအမှတ်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက်၁၆၄ မီတာ (၅၃၈ ပေ) တွင် ရှိသည်။ ကျွန်း၏ မူလအစသည် မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်း၏ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၈၉.၁ ကီလိုမီတာ (၅၅.၄ မိုင်) ရှည်သည်။<ref name="map">[http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/japan/txu-oclc-6900707-nj53-13.jpg Map of Dogo]</ref> ကျွန်း၏ ရာသီဥတုသည် နွေရာသီတွင် အလွန်ပူပြီး၊ ဆောင်းရာသီသည် အေးမြသည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== [[ဂျပန်ကျောက်ခေတ်ကာလ]]ကတည်းက အိုခိကျွန်းများတွင် လူများအခြေချခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် [[ဂျောမွန်းခေတ်]]၊ [[ယယောအိခေတ်]]နှင့် [[ခိုဖွန်းခေတ်]]ကာလ အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများကို ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။<ref name="nishinoshima">{{cite web |url=http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/about.nishinoshima.htm |title=Nishinoshima Town--About Nishinoshima |accessdate=2011-01-25 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110125010519/http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/about.nishinoshima.htm |archivedate=2011-01-25 }}</ref> ==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး== ==စီးပွားရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{commonscat-inline| Ama, Shimane |Nakanoshima}} *[https://web.archive.org/web/20130101141419/http://www.shimaneajet.com/okiislands/ Travel guide] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]] 2xxxllpkbl04z3hzc5m8ygs379ue2fh 1056437 1056436 2026-10-06T15:17:14Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး */ 1056437 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = နခနိုရှိမ | image = Oki shrine.jpg | image_caption = နခနိုရှိမရှိ အိုဂျိဂျင်းဂျ (အိုဂျိနတ်ကျောင်းတော်) | image_size = | image_map = Oki Islands.png | map_caption = | native_name = 中ノ島, '' Nakanoshima'' | native_name_link = Japanese language | nickname = Ama-tō | location = [[ဂျပန်ပင်လယ်]] | coordinates = {{coord|36|5|N|133|06|E|region:JP_type:isle|display=inline,title}} | archipelago = [[Oki Islands]] | total_islands = | major_islands = | area_km2 = 32.21 | length_km = | width_km = | coastline_km = 89.1 | highest_mount = | elevation_m = 164 | country = ဂျပန် | country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefectures]] | country_admin_divisions = ရှိမနဲခရိုင် | country_admin_divisions_title_1 = [[Districts of Japan|District]] | country_admin_divisions_1 = [[Oki District, Shimane|Oki District]] | country_admin_divisions_title_2 = [[Towns of Japan|Town]] | country_admin_divisions_2 = [[Ama, Shimane|Ama]] | population = 2,400 | population_as_of = 2013 | density_km2 = | ethnic_groups = [[ဂျပန်လူမျိုး]] | additional_info = }} '''နခနိုရှိမ''' (中ノ島) သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]] အိုခိကျွန်းစု၏ ဒိုးဇန်းကျွန်းများတွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းကို "အမတိုး" (海士島) ဟုလည်း သိကြသည်။<ref>''Teikoku's Complete Atlas of Japan'', Teikoku-Shoin Co., Ltd., Tokyo, {{ISBN|4-8071-0004-1}}</ref> ဧရိယာ ၃၂.၂၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။ လူဦးရေသည် ခန့်မှန်းခြေ ၂,၄၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ကျွန်းကို [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အမမြို့က စီမံအုပ်ချုပ်လျက်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ အစိတ်အပိုင်းအများစုသည် "ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== နခနိုရှိမသည် အိုခိကျွန်းစုတွင် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းကမ်းရိုးတန်းမှ မြောက်ဘက်သို့ ဖယ်ရီလှေဖြင့် သုံးနာရီခန့်သွားပါက ရောက်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးအမှတ်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက်၁၆၄ မီတာ (၅၃၈ ပေ) တွင် ရှိသည်။ ကျွန်း၏ မူလအစသည် မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်း၏ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၈၉.၁ ကီလိုမီတာ (၅၅.၄ မိုင်) ရှည်သည်။<ref name="map">[http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/japan/txu-oclc-6900707-nj53-13.jpg Map of Dogo]</ref> ကျွန်း၏ ရာသီဥတုသည် နွေရာသီတွင် အလွန်ပူပြီး၊ ဆောင်းရာသီသည် အေးမြသည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== [[ဂျပန်ကျောက်ခေတ်ကာလ]]ကတည်းက အိုခိကျွန်းများတွင် လူများအခြေချခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် [[ဂျောမွန်းခေတ်]]၊ [[ယယောအိခေတ်]]နှင့် [[ခိုဖွန်းခေတ်]]ကာလ အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများကို ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။<ref name="nishinoshima">{{cite web |url=http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/about.nishinoshima.htm |title=Nishinoshima Town--About Nishinoshima |accessdate=2011-01-25 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110125010519/http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/about.nishinoshima.htm |archivedate=2011-01-25 }}</ref> ==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး== [[ဒိုးဂေါ့ဂျိမ]]ရှိ ဆိုင်းဂိုဆိပ်ကမ်းမှတဆင့်ပြေးဆွဲသည့် ပုံမှန်ဖယ်ရီဝန်ဆောင်မှုဖြင့် နခနိုရှိမသို့ သွားရောက်နို်ငသည်။ ထို့အပြင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပင်မကုန်းမြေရှိ နေရာများသို့လည်း တိုက်ရိုက်ပြေးဆွဲသည့် ဖယ်ရီဝန်ဆောင်မှုများ ရှိသည်။ ==စီးပွားရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{commonscat-inline| Ama, Shimane |Nakanoshima}} *[https://web.archive.org/web/20130101141419/http://www.shimaneajet.com/okiislands/ Travel guide] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]] qp5qz638h2q0xak7ffuz1l7zhnqhauk 1056439 1056437 2026-10-06T15:18:27Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* စီးပွားရေး */ 1056439 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = နခနိုရှိမ | image = Oki shrine.jpg | image_caption = နခနိုရှိမရှိ အိုဂျိဂျင်းဂျ (အိုဂျိနတ်ကျောင်းတော်) | image_size = | image_map = Oki Islands.png | map_caption = | native_name = 中ノ島, '' Nakanoshima'' | native_name_link = Japanese language | nickname = Ama-tō | location = [[ဂျပန်ပင်လယ်]] | coordinates = {{coord|36|5|N|133|06|E|region:JP_type:isle|display=inline,title}} | archipelago = [[Oki Islands]] | total_islands = | major_islands = | area_km2 = 32.21 | length_km = | width_km = | coastline_km = 89.1 | highest_mount = | elevation_m = 164 | country = ဂျပန် | country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefectures]] | country_admin_divisions = ရှိမနဲခရိုင် | country_admin_divisions_title_1 = [[Districts of Japan|District]] | country_admin_divisions_1 = [[Oki District, Shimane|Oki District]] | country_admin_divisions_title_2 = [[Towns of Japan|Town]] | country_admin_divisions_2 = [[Ama, Shimane|Ama]] | population = 2,400 | population_as_of = 2013 | density_km2 = | ethnic_groups = [[ဂျပန်လူမျိုး]] | additional_info = }} '''နခနိုရှိမ''' (中ノ島) သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]] အိုခိကျွန်းစု၏ ဒိုးဇန်းကျွန်းများတွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းကို "အမတိုး" (海士島) ဟုလည်း သိကြသည်။<ref>''Teikoku's Complete Atlas of Japan'', Teikoku-Shoin Co., Ltd., Tokyo, {{ISBN|4-8071-0004-1}}</ref> ဧရိယာ ၃၂.၂၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။ လူဦးရေသည် ခန့်မှန်းခြေ ၂,၄၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ကျွန်းကို [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အမမြို့က စီမံအုပ်ချုပ်လျက်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ အစိတ်အပိုင်းအများစုသည် "ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== နခနိုရှိမသည် အိုခိကျွန်းစုတွင် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းကမ်းရိုးတန်းမှ မြောက်ဘက်သို့ ဖယ်ရီလှေဖြင့် သုံးနာရီခန့်သွားပါက ရောက်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးအမှတ်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက်၁၆၄ မီတာ (၅၃၈ ပေ) တွင် ရှိသည်။ ကျွန်း၏ မူလအစသည် မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်း၏ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၈၉.၁ ကီလိုမီတာ (၅၅.၄ မိုင်) ရှည်သည်။<ref name="map">[http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/japan/txu-oclc-6900707-nj53-13.jpg Map of Dogo]</ref> ကျွန်း၏ ရာသီဥတုသည် နွေရာသီတွင် အလွန်ပူပြီး၊ ဆောင်းရာသီသည် အေးမြသည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== [[ဂျပန်ကျောက်ခေတ်ကာလ]]ကတည်းက အိုခိကျွန်းများတွင် လူများအခြေချခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် [[ဂျောမွန်းခေတ်]]၊ [[ယယောအိခေတ်]]နှင့် [[ခိုဖွန်းခေတ်]]ကာလ အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများကို ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။<ref name="nishinoshima">{{cite web |url=http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/about.nishinoshima.htm |title=Nishinoshima Town--About Nishinoshima |accessdate=2011-01-25 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110125010519/http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/about.nishinoshima.htm |archivedate=2011-01-25 }}</ref> ==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး== [[ဒိုးဂေါ့ဂျိမ]]ရှိ ဆိုင်းဂိုဆိပ်ကမ်းမှတဆင့်ပြေးဆွဲသည့် ပုံမှန်ဖယ်ရီဝန်ဆောင်မှုဖြင့် နခနိုရှိမသို့ သွားရောက်နို်ငသည်။ ထို့အပြင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပင်မကုန်းမြေရှိ နေရာများသို့လည်း တိုက်ရိုက်ပြေးဆွဲသည့် ဖယ်ရီဝန်ဆောင်မှုများ ရှိသည်။ ==စီးပွားရေး== ကျွန်း၏ စီးပွားရေးသည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စီးပွားဖြစ်ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းပေါ်တွင် အခြေခံထားသည်။ ရာသီအလိုက် ခရီးသွားလုပ်ငန်းသည် ဒေသစီးပွားရေး၏ အခန်းကဏ္ဍတစ်ခုအဖြင့် ပါဝင်သည်။ ==ပြင်ပလင့်များ== {{commonscat-inline| Ama, Shimane |Nakanoshima}} *[https://web.archive.org/web/20130101141419/http://www.shimaneajet.com/okiislands/ Travel guide] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]] ewsr33t8etkayeczcamev93vncsmhcb 3 292436 1056429 2026-10-06T14:26:39Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1056429 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Siwatsanjai ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၆၊ ၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC) hlyvc0etprly4lx4rrsh7ouojzo0f69 3 292440 1056453 2026-10-06T15:26:46Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1056453 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-53609-33 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၆၊ ၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC) ghl2wjer440dqdlrkuzcuym0iuglmk8 3 292441 1056454 2026-10-06T15:26:56Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1056454 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Aye myint phyu ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၆၊ ၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC) qmtmbcb2wr2eko9b4e8zd3jw5u81wsn 0 292447 1056476 2026-10-06T15:43:08Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 " '''နိရှိနိုရှိမ''' (西ノ島) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းသည် [[အိုခိကျွန်းများ]]တွင် ပါဝင်ပြီး ဒုတိယမြောက်အကြီ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1056476 wikitext text/x-wiki '''နိရှိနိုရှိမ''' (西ノ島) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းသည် [[အိုခိကျွန်းများ]]တွင် ပါဝင်ပြီး ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]တွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်းသည် ဧရိယာ ၅၅.၉၇ စတုရန်းကီလိုမီတာရှိပြီး လူဦးရေခန့်မှန်းခြေ ၃,၄၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ကျွန်းကို [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ နိရှိနိုရှိမမြို့က စီမံအုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်း၏ နေရာအများစုသည် "ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} m0f3iw37hxb1akexj4om91ovvon8vh4 1056477 1056476 2026-10-06T15:44:15Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1056477 wikitext text/x-wiki '''နိရှိနိုရှိမ''' (西ノ島) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းသည် [[အိုခိကျွန်းများ]]တွင် ပါဝင်ပြီး ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]တွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်းသည် ဧရိယာ ၅၅.၉၇ စတုရန်းကီလိုမီတာရှိပြီး လူဦးရေခန့်မှန်းခြေ ၃,၄၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ကျွန်းကို [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ နိရှိနိုရှိမမြို့က စီမံအုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်း၏ နေရာအများစုသည် "ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]] gy8lw3xgj67cwlc48uzlpy5g00fe396 1056495 1056477 2026-10-06T23:14:10Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1056495 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = နိရှိနိုရှိမ | image = Matengai of Kuniga Coast in Oki Island Shimane pref600.jpg | image_caption = နိရှိနိုရှိမကျွန်းရှိ ခုနိဂကမ်းခြေ | image_size = | image_map = Oki Islands.png | map_caption = | native_name = 西ノ島, '' Nishinoshima'' | native_name_link = Japanese language | nickname = | location = [[ဂျပန်ပင်လယ်]] | coordinates = {{coord|36|6|N|133|00|E|region:JP_type:isle|display=inline,title}} | archipelago = [[Oki Islands]] | total_islands = | major_islands = | area_km2 = 55.97 | length_km = | width_km = | coastline_km = 117 | highest_mount = Takuhiyama | elevation_m = 452 | country = Japan | country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefectures]] | country_admin_divisions = Shimane Prefecture | country_admin_divisions_title_1 = [[Districts of Japan|District]] | country_admin_divisions_1 = [[Oki District, Shimane|Oki District]] | country_admin_divisions_title_2 = [[Towns of Japan|Town]] | country_admin_divisions_2 = [[Nishinoshima, Shimane|Nishinoshima]] | population = 3,400 | population_as_of = 2013 | density_km2 = | ethnic_groups = [[Japanese people|Japanese]] | additional_info = }} '''နိရှိနိုရှိမ''' (西ノ島) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းသည် [[အိုခိကျွန်းများ]]တွင် ပါဝင်ပြီး ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]တွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်းသည် ဧရိယာ ၅၅.၉၇ စတုရန်းကီလိုမီတာရှိပြီး လူဦးရေခန့်မှန်းခြေ ၃,၄၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ကျွန်းကို [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ နိရှိနိုရှိမမြို့က စီမံအုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်း၏ နေရာအများစုသည် "ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]] t2rg6cvhxfl01gq04t53i6vm8cvc8kt 1056496 1056495 2026-10-06T23:14:32Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1056496 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = နိရှိနိုရှိမ | image = Matengai of Kuniga Coast in Oki Island Shimane pref600.jpg | image_caption = နိရှိနိုရှိမကျွန်းရှိ ခုနိဂကမ်းခြေ | image_size = | image_map = Oki Islands.png | map_caption = | native_name = 西ノ島, '' Nishinoshima'' | native_name_link = Japanese language | nickname = | location = [[ဂျပန်ပင်လယ်]] | coordinates = {{coord|36|6|N|133|00|E|region:JP_type:isle|display=inline,title}} | archipelago = [[Oki Islands]] | total_islands = | major_islands = | area_km2 = 55.97 | length_km = | width_km = | coastline_km = 117 | highest_mount = Takuhiyama | elevation_m = 452 | country = Japan | country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefectures]] | country_admin_divisions = Shimane Prefecture | country_admin_divisions_title_1 = [[Districts of Japan|District]] | country_admin_divisions_1 = [[Oki District, Shimane|Oki District]] | country_admin_divisions_title_2 = [[Towns of Japan|Town]] | country_admin_divisions_2 = [[Nishinoshima, Shimane|Nishinoshima]] | population = 3,400 | population_as_of = 2013 | density_km2 = | ethnic_groups = [[Japanese people|Japanese]] | additional_info = }} '''နိရှိနိုရှိမ''' (西ノ島) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းသည် [[အိုခိကျွန်းများ]]တွင် ပါဝင်ပြီး ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]တွင် တည်ရှိသည်။<ref>''Teikoku's Complete Atlas of Japan'', Teikoku-Shoin Co., Ltd., Tokyo, {{ISBN|4-8071-0004-1}}</ref> ကျွန်းသည် ဧရိယာ ၅၅.၉၇ စတုရန်းကီလိုမီတာရှိပြီး လူဦးရေခန့်မှန်းခြေ ၃,၄၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ကျွန်းကို [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ နိရှိနိုရှိမမြို့က စီမံအုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်း၏ နေရာအများစုသည် "ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]] 4qzrzw3m29271xkxkumx1bmajwdciqc 1056497 1056496 2026-10-06T23:14:56Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပြင်ပလင့်များ */ 1056497 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = နိရှိနိုရှိမ | image = Matengai of Kuniga Coast in Oki Island Shimane pref600.jpg | image_caption = နိရှိနိုရှိမကျွန်းရှိ ခုနိဂကမ်းခြေ | image_size = | image_map = Oki Islands.png | map_caption = | native_name = 西ノ島, '' Nishinoshima'' | native_name_link = Japanese language | nickname = | location = [[ဂျပန်ပင်လယ်]] | coordinates = {{coord|36|6|N|133|00|E|region:JP_type:isle|display=inline,title}} | archipelago = [[Oki Islands]] | total_islands = | major_islands = | area_km2 = 55.97 | length_km = | width_km = | coastline_km = 117 | highest_mount = Takuhiyama | elevation_m = 452 | country = Japan | country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefectures]] | country_admin_divisions = Shimane Prefecture | country_admin_divisions_title_1 = [[Districts of Japan|District]] | country_admin_divisions_1 = [[Oki District, Shimane|Oki District]] | country_admin_divisions_title_2 = [[Towns of Japan|Town]] | country_admin_divisions_2 = [[Nishinoshima, Shimane|Nishinoshima]] | population = 3,400 | population_as_of = 2013 | density_km2 = | ethnic_groups = [[Japanese people|Japanese]] | additional_info = }} '''နိရှိနိုရှိမ''' (西ノ島) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းသည် [[အိုခိကျွန်းများ]]တွင် ပါဝင်ပြီး ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]တွင် တည်ရှိသည်။<ref>''Teikoku's Complete Atlas of Japan'', Teikoku-Shoin Co., Ltd., Tokyo, {{ISBN|4-8071-0004-1}}</ref> ကျွန်းသည် ဧရိယာ ၅၅.၉၇ စတုရန်းကီလိုမီတာရှိပြီး လူဦးရေခန့်မှန်းခြေ ၃,၄၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ကျွန်းကို [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ နိရှိနိုရှိမမြို့က စီမံအုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်း၏ နေရာအများစုသည် "ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]] cjrarll5i254p79sa9pzo148k4lpvng 1056498 1056497 2026-10-06T23:18:21Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပထဝီသွင်ပြင် */ 1056498 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = နိရှိနိုရှိမ | image = Matengai of Kuniga Coast in Oki Island Shimane pref600.jpg | image_caption = နိရှိနိုရှိမကျွန်းရှိ ခုနိဂကမ်းခြေ | image_size = | image_map = Oki Islands.png | map_caption = | native_name = 西ノ島, '' Nishinoshima'' | native_name_link = Japanese language | nickname = | location = [[ဂျပန်ပင်လယ်]] | coordinates = {{coord|36|6|N|133|00|E|region:JP_type:isle|display=inline,title}} | archipelago = [[Oki Islands]] | total_islands = | major_islands = | area_km2 = 55.97 | length_km = | width_km = | coastline_km = 117 | highest_mount = Takuhiyama | elevation_m = 452 | country = Japan | country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefectures]] | country_admin_divisions = Shimane Prefecture | country_admin_divisions_title_1 = [[Districts of Japan|District]] | country_admin_divisions_1 = [[Oki District, Shimane|Oki District]] | country_admin_divisions_title_2 = [[Towns of Japan|Town]] | country_admin_divisions_2 = [[Nishinoshima, Shimane|Nishinoshima]] | population = 3,400 | population_as_of = 2013 | density_km2 = | ethnic_groups = [[Japanese people|Japanese]] | additional_info = }} '''နိရှိနိုရှိမ''' (西ノ島) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းသည် [[အိုခိကျွန်းများ]]တွင် ပါဝင်ပြီး ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]တွင် တည်ရှိသည်။<ref>''Teikoku's Complete Atlas of Japan'', Teikoku-Shoin Co., Ltd., Tokyo, {{ISBN|4-8071-0004-1}}</ref> ကျွန်းသည် ဧရိယာ ၅၅.၉၇ စတုရန်းကီလိုမီတာရှိပြီး လူဦးရေခန့်မှန်းခြေ ၃,၄၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ကျွန်းကို [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ နိရှိနိုရှိမမြို့က စီမံအုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်း၏ နေရာအများစုသည် "ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== နိရှိနိုရှိမသည် ဟွန်းရှူးကျွန်းကမ်းခြေမှ အရှေ့မြောက်ဘက် ခန့်မှန်းခြေ ၆၅ ကီလိုမီတာ (၃၅ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်းသည် မီးတောင်ပေါက်ကွဲရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ကျွန်း၏ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၁၁၇ ကီလိုမီတာ (၇၃ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ အမြင့်ဆုံးနေရာမှာ တခုဟိတောင် (တခုဟိယမ) ဖြစ်ပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၄၅၂ မီတာ (၁၄၈၃ ပေ) ရှိသည်။<ref name="map">[http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/japan/txu-oclc-6900707-nj53-13.jpg Map of Dogo]</ref> ကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းရှိ မတန်းဂိုင်းကမ်းပါးစောက်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ၂၅၇ မီတာ (၈၄၃ ပေ) ရှိသည်။<ref>http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/tourist.info.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110125010929/http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/tourist.info.htm |date=2011-01-25 }} {{in lang|ja}}</ref> ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]] c1dp5cfo83aoj9x9ycjsi7asxae5ihg 1056499 1056498 2026-10-06T23:19:13Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပထဝီသွင်ပြင် */ 1056499 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = နိရှိနိုရှိမ | image = Matengai of Kuniga Coast in Oki Island Shimane pref600.jpg | image_caption = နိရှိနိုရှိမကျွန်းရှိ ခုနိဂကမ်းခြေ | image_size = | image_map = Oki Islands.png | map_caption = | native_name = 西ノ島, '' Nishinoshima'' | native_name_link = Japanese language | nickname = | location = [[ဂျပန်ပင်လယ်]] | coordinates = {{coord|36|6|N|133|00|E|region:JP_type:isle|display=inline,title}} | archipelago = [[Oki Islands]] | total_islands = | major_islands = | area_km2 = 55.97 | length_km = | width_km = | coastline_km = 117 | highest_mount = Takuhiyama | elevation_m = 452 | country = Japan | country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefectures]] | country_admin_divisions = Shimane Prefecture | country_admin_divisions_title_1 = [[Districts of Japan|District]] | country_admin_divisions_1 = [[Oki District, Shimane|Oki District]] | country_admin_divisions_title_2 = [[Towns of Japan|Town]] | country_admin_divisions_2 = [[Nishinoshima, Shimane|Nishinoshima]] | population = 3,400 | population_as_of = 2013 | density_km2 = | ethnic_groups = [[Japanese people|Japanese]] | additional_info = }} '''နိရှိနိုရှိမ''' (西ノ島) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းသည် [[အိုခိကျွန်းများ]]တွင် ပါဝင်ပြီး ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]တွင် တည်ရှိသည်။<ref>''Teikoku's Complete Atlas of Japan'', Teikoku-Shoin Co., Ltd., Tokyo, {{ISBN|4-8071-0004-1}}</ref> ကျွန်းသည် ဧရိယာ ၅၅.၉၇ စတုရန်းကီလိုမီတာရှိပြီး လူဦးရေခန့်မှန်းခြေ ၃,၄၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ကျွန်းကို [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ နိရှိနိုရှိမမြို့က စီမံအုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်း၏ နေရာအများစုသည် "ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== နိရှိနိုရှိမသည် ဟွန်းရှူးကျွန်းကမ်းခြေမှ အရှေ့မြောက်ဘက် ခန့်မှန်းခြေ ၆၅ ကီလိုမီတာ (၃၅ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်းသည် မီးတောင်ပေါက်ကွဲရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ကျွန်း၏ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၁၁၇ ကီလိုမီတာ (၇၃ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ အမြင့်ဆုံးနေရာမှာ တခုဟိတောင် (တခုဟိယမ) ဖြစ်ပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၄၅၂ မီတာ (၁၄၈၃ ပေ) ရှိသည်။<ref name="map">[http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/japan/txu-oclc-6900707-nj53-13.jpg Map of Dogo]</ref> ကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းရှိ မတန်းဂိုင်းကမ်းပါးစောက်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ၂၅၇ မီတာ (၈၄၃ ပေ) ရှိသည်။<ref>http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/tourist.info.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110125010929/http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/tourist.info.htm |date=2011-01-25 }} {{in lang|ja}}</ref> ==သမိုင်းကြောင်း== ==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး== ==စီးပွားရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]] i6txwu4o14177ujcty3my49tg2c1ywc 1056500 1056499 2026-10-06T23:20:59Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* သမိုင်းကြောင်း */ 1056500 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = နိရှိနိုရှိမ | image = Matengai of Kuniga Coast in Oki Island Shimane pref600.jpg | image_caption = နိရှိနိုရှိမကျွန်းရှိ ခုနိဂကမ်းခြေ | image_size = | image_map = Oki Islands.png | map_caption = | native_name = 西ノ島, '' Nishinoshima'' | native_name_link = Japanese language | nickname = | location = [[ဂျပန်ပင်လယ်]] | coordinates = {{coord|36|6|N|133|00|E|region:JP_type:isle|display=inline,title}} | archipelago = [[Oki Islands]] | total_islands = | major_islands = | area_km2 = 55.97 | length_km = | width_km = | coastline_km = 117 | highest_mount = Takuhiyama | elevation_m = 452 | country = Japan | country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefectures]] | country_admin_divisions = Shimane Prefecture | country_admin_divisions_title_1 = [[Districts of Japan|District]] | country_admin_divisions_1 = [[Oki District, Shimane|Oki District]] | country_admin_divisions_title_2 = [[Towns of Japan|Town]] | country_admin_divisions_2 = [[Nishinoshima, Shimane|Nishinoshima]] | population = 3,400 | population_as_of = 2013 | density_km2 = | ethnic_groups = [[Japanese people|Japanese]] | additional_info = }} '''နိရှိနိုရှိမ''' (西ノ島) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းသည် [[အိုခိကျွန်းများ]]တွင် ပါဝင်ပြီး ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]တွင် တည်ရှိသည်။<ref>''Teikoku's Complete Atlas of Japan'', Teikoku-Shoin Co., Ltd., Tokyo, {{ISBN|4-8071-0004-1}}</ref> ကျွန်းသည် ဧရိယာ ၅၅.၉၇ စတုရန်းကီလိုမီတာရှိပြီး လူဦးရေခန့်မှန်းခြေ ၃,၄၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ကျွန်းကို [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ နိရှိနိုရှိမမြို့က စီမံအုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်း၏ နေရာအများစုသည် "ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== နိရှိနိုရှိမသည် ဟွန်းရှူးကျွန်းကမ်းခြေမှ အရှေ့မြောက်ဘက် ခန့်မှန်းခြေ ၆၅ ကီလိုမီတာ (၃၅ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်းသည် မီးတောင်ပေါက်ကွဲရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ကျွန်း၏ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၁၁၇ ကီလိုမီတာ (၇၃ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ အမြင့်ဆုံးနေရာမှာ တခုဟိတောင် (တခုဟိယမ) ဖြစ်ပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၄၅၂ မီတာ (၁၄၈၃ ပေ) ရှိသည်။<ref name="map">[http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/japan/txu-oclc-6900707-nj53-13.jpg Map of Dogo]</ref> ကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းရှိ မတန်းဂိုင်းကမ်းပါးစောက်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ၂၅၇ မီတာ (၈၄၃ ပေ) ရှိသည်။<ref>http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/tourist.info.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110125010929/http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/tourist.info.htm |date=2011-01-25 }} {{in lang|ja}}</ref> ==သမိုင်းကြောင်း== အိုခိကျွန်းများသည် ဂျပန်ကျောက်ခေတ်ကာလကတည်းက လူအခြေချခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဂျောမွန်းခေတ်၊ ယယောအိခေတ်နှင့် ခိုဖွန်းခေတ်ကာလ လူအသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများကို ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်တို့သည် တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။<ref name="nishinoshima">{{cite web |url=http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/about.nishinoshima.htm |title=Nishinoshima Town--About Nishinoshima |accessdate=2004-04-07 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20040407180237/http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/about.nishinoshima.htm |archivedate=2004-04-07 }}</ref> ==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး== ==စီးပွားရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]] nabmwqfqm8o5lhqe27myyvneg8vkaf6 1056501 1056500 2026-10-06T23:22:17Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး */ 1056501 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = နိရှိနိုရှိမ | image = Matengai of Kuniga Coast in Oki Island Shimane pref600.jpg | image_caption = နိရှိနိုရှိမကျွန်းရှိ ခုနိဂကမ်းခြေ | image_size = | image_map = Oki Islands.png | map_caption = | native_name = 西ノ島, '' Nishinoshima'' | native_name_link = Japanese language | nickname = | location = [[ဂျပန်ပင်လယ်]] | coordinates = {{coord|36|6|N|133|00|E|region:JP_type:isle|display=inline,title}} | archipelago = [[Oki Islands]] | total_islands = | major_islands = | area_km2 = 55.97 | length_km = | width_km = | coastline_km = 117 | highest_mount = Takuhiyama | elevation_m = 452 | country = Japan | country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefectures]] | country_admin_divisions = Shimane Prefecture | country_admin_divisions_title_1 = [[Districts of Japan|District]] | country_admin_divisions_1 = [[Oki District, Shimane|Oki District]] | country_admin_divisions_title_2 = [[Towns of Japan|Town]] | country_admin_divisions_2 = [[Nishinoshima, Shimane|Nishinoshima]] | population = 3,400 | population_as_of = 2013 | density_km2 = | ethnic_groups = [[Japanese people|Japanese]] | additional_info = }} '''နိရှိနိုရှိမ''' (西ノ島) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းသည် [[အိုခိကျွန်းများ]]တွင် ပါဝင်ပြီး ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]တွင် တည်ရှိသည်။<ref>''Teikoku's Complete Atlas of Japan'', Teikoku-Shoin Co., Ltd., Tokyo, {{ISBN|4-8071-0004-1}}</ref> ကျွန်းသည် ဧရိယာ ၅၅.၉၇ စတုရန်းကီလိုမီတာရှိပြီး လူဦးရေခန့်မှန်းခြေ ၃,၄၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ကျွန်းကို [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ နိရှိနိုရှိမမြို့က စီမံအုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်း၏ နေရာအများစုသည် "ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== နိရှိနိုရှိမသည် ဟွန်းရှူးကျွန်းကမ်းခြေမှ အရှေ့မြောက်ဘက် ခန့်မှန်းခြေ ၆၅ ကီလိုမီတာ (၃၅ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်းသည် မီးတောင်ပေါက်ကွဲရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ကျွန်း၏ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၁၁၇ ကီလိုမီတာ (၇၃ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ အမြင့်ဆုံးနေရာမှာ တခုဟိတောင် (တခုဟိယမ) ဖြစ်ပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၄၅၂ မီတာ (၁၄၈၃ ပေ) ရှိသည်။<ref name="map">[http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/japan/txu-oclc-6900707-nj53-13.jpg Map of Dogo]</ref> ကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းရှိ မတန်းဂိုင်းကမ်းပါးစောက်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ၂၅၇ မီတာ (၈၄၃ ပေ) ရှိသည်။<ref>http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/tourist.info.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110125010929/http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/tourist.info.htm |date=2011-01-25 }} {{in lang|ja}}</ref> ==သမိုင်းကြောင်း== အိုခိကျွန်းများသည် ဂျပန်ကျောက်ခေတ်ကာလကတည်းက လူအခြေချခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဂျောမွန်းခေတ်၊ ယယောအိခေတ်နှင့် ခိုဖွန်းခေတ်ကာလ လူအသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများကို ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်တို့သည် တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။<ref name="nishinoshima">{{cite web |url=http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/about.nishinoshima.htm |title=Nishinoshima Town--About Nishinoshima |accessdate=2004-04-07 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20040407180237/http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/about.nishinoshima.htm |archivedate=2004-04-07 }}</ref> ==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး== နိရှိနိုရှိမကျွန်းသည် ဒိုးဂေါ့ကျွန်းရှိ ဆိုင်းဂိုဆိပ်ကမ်းမှတဆင့် ဖယ်ရီဝန်ဆောင်မှုဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ကျွန်းမှတဆင့် ဂျပန်ပင်မကုန်းမြေသို့ တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်ထားသည့် ဖယ်ရီဝန်ဆောင်မှု မရှိပေ။ ==စီးပွားရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]] qjpx7dxlz84p1maz79wjxlgvef6jhr7 1056503 1056501 2026-10-06T23:23:31Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* စီးပွားရေး */ 1056503 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = နိရှိနိုရှိမ | image = Matengai of Kuniga Coast in Oki Island Shimane pref600.jpg | image_caption = နိရှိနိုရှိမကျွန်းရှိ ခုနိဂကမ်းခြေ | image_size = | image_map = Oki Islands.png | map_caption = | native_name = 西ノ島, '' Nishinoshima'' | native_name_link = Japanese language | nickname = | location = [[ဂျပန်ပင်လယ်]] | coordinates = {{coord|36|6|N|133|00|E|region:JP_type:isle|display=inline,title}} | archipelago = [[Oki Islands]] | total_islands = | major_islands = | area_km2 = 55.97 | length_km = | width_km = | coastline_km = 117 | highest_mount = Takuhiyama | elevation_m = 452 | country = Japan | country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefectures]] | country_admin_divisions = Shimane Prefecture | country_admin_divisions_title_1 = [[Districts of Japan|District]] | country_admin_divisions_1 = [[Oki District, Shimane|Oki District]] | country_admin_divisions_title_2 = [[Towns of Japan|Town]] | country_admin_divisions_2 = [[Nishinoshima, Shimane|Nishinoshima]] | population = 3,400 | population_as_of = 2013 | density_km2 = | ethnic_groups = [[Japanese people|Japanese]] | additional_info = }} '''နိရှိနိုရှိမ''' (西ノ島) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းသည် [[အိုခိကျွန်းများ]]တွင် ပါဝင်ပြီး ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]တွင် တည်ရှိသည်။<ref>''Teikoku's Complete Atlas of Japan'', Teikoku-Shoin Co., Ltd., Tokyo, {{ISBN|4-8071-0004-1}}</ref> ကျွန်းသည် ဧရိယာ ၅၅.၉၇ စတုရန်းကီလိုမီတာရှိပြီး လူဦးရေခန့်မှန်းခြေ ၃,၄၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ကျွန်းကို [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ နိရှိနိုရှိမမြို့က စီမံအုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်း၏ နေရာအများစုသည် "ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== နိရှိနိုရှိမသည် ဟွန်းရှူးကျွန်းကမ်းခြေမှ အရှေ့မြောက်ဘက် ခန့်မှန်းခြေ ၆၅ ကီလိုမီတာ (၃၅ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်းသည် မီးတောင်ပေါက်ကွဲရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ကျွန်း၏ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၁၁၇ ကီလိုမီတာ (၇၃ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ အမြင့်ဆုံးနေရာမှာ တခုဟိတောင် (တခုဟိယမ) ဖြစ်ပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၄၅၂ မီတာ (၁၄၈၃ ပေ) ရှိသည်။<ref name="map">[http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/japan/txu-oclc-6900707-nj53-13.jpg Map of Dogo]</ref> ကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းရှိ မတန်းဂိုင်းကမ်းပါးစောက်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ၂၅၇ မီတာ (၈၄၃ ပေ) ရှိသည်။<ref>http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/tourist.info.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110125010929/http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/tourist.info.htm |date=2011-01-25 }} {{in lang|ja}}</ref> ==သမိုင်းကြောင်း== အိုခိကျွန်းများသည် ဂျပန်ကျောက်ခေတ်ကာလကတည်းက လူအခြေချခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဂျောမွန်းခေတ်၊ ယယောအိခေတ်နှင့် ခိုဖွန်းခေတ်ကာလ လူအသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများကို ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်တို့သည် တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။<ref name="nishinoshima">{{cite web |url=http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/about.nishinoshima.htm |title=Nishinoshima Town--About Nishinoshima |accessdate=2004-04-07 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20040407180237/http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/about.nishinoshima.htm |archivedate=2004-04-07 }}</ref> ==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး== နိရှိနိုရှိမကျွန်းသည် ဒိုးဂေါ့ကျွန်းရှိ ဆိုင်းဂိုဆိပ်ကမ်းမှတဆင့် ဖယ်ရီဝန်ဆောင်မှုဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ကျွန်းမှတဆင့် ဂျပန်ပင်မကုန်းမြေသို့ တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်ထားသည့် ဖယ်ရီဝန်ဆောင်မှု မရှိပေ။ ==စီးပွားရေး== ကျွန်း၏ စီးပွားရေးသည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စီးပွားဖြစ် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းပေါ် အခြေခံထားသည်။ ရာသီပေါ် ခရီးသွားလုပ်ငန်းသည်လည်း ဒေသစီးပွားရေး၏ အခန်းကဏ္ဍတစ်ခုအနေဖြင့် ပါဝင်သည်။ ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]] nr1bpsp509qpakixilhaze07bby1fo7 1056504 1056503 2026-10-06T23:23:47Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပြင်ပလင့်များ */ 1056504 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = နိရှိနိုရှိမ | image = Matengai of Kuniga Coast in Oki Island Shimane pref600.jpg | image_caption = နိရှိနိုရှိမကျွန်းရှိ ခုနိဂကမ်းခြေ | image_size = | image_map = Oki Islands.png | map_caption = | native_name = 西ノ島, '' Nishinoshima'' | native_name_link = Japanese language | nickname = | location = [[ဂျပန်ပင်လယ်]] | coordinates = {{coord|36|6|N|133|00|E|region:JP_type:isle|display=inline,title}} | archipelago = [[Oki Islands]] | total_islands = | major_islands = | area_km2 = 55.97 | length_km = | width_km = | coastline_km = 117 | highest_mount = Takuhiyama | elevation_m = 452 | country = Japan | country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefectures]] | country_admin_divisions = Shimane Prefecture | country_admin_divisions_title_1 = [[Districts of Japan|District]] | country_admin_divisions_1 = [[Oki District, Shimane|Oki District]] | country_admin_divisions_title_2 = [[Towns of Japan|Town]] | country_admin_divisions_2 = [[Nishinoshima, Shimane|Nishinoshima]] | population = 3,400 | population_as_of = 2013 | density_km2 = | ethnic_groups = [[Japanese people|Japanese]] | additional_info = }} '''နိရှိနိုရှိမ''' (西ノ島) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းသည် [[အိုခိကျွန်းများ]]တွင် ပါဝင်ပြီး ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]တွင် တည်ရှိသည်။<ref>''Teikoku's Complete Atlas of Japan'', Teikoku-Shoin Co., Ltd., Tokyo, {{ISBN|4-8071-0004-1}}</ref> ကျွန်းသည် ဧရိယာ ၅၅.၉၇ စတုရန်းကီလိုမီတာရှိပြီး လူဦးရေခန့်မှန်းခြေ ၃,၄၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ကျွန်းကို [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ နိရှိနိုရှိမမြို့က စီမံအုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်း၏ နေရာအများစုသည် "ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== နိရှိနိုရှိမသည် ဟွန်းရှူးကျွန်းကမ်းခြေမှ အရှေ့မြောက်ဘက် ခန့်မှန်းခြေ ၆၅ ကီလိုမီတာ (၃၅ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်းသည် မီးတောင်ပေါက်ကွဲရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ကျွန်း၏ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၁၁၇ ကီလိုမီတာ (၇၃ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ အမြင့်ဆုံးနေရာမှာ တခုဟိတောင် (တခုဟိယမ) ဖြစ်ပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၄၅၂ မီတာ (၁၄၈၃ ပေ) ရှိသည်။<ref name="map">[http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/japan/txu-oclc-6900707-nj53-13.jpg Map of Dogo]</ref> ကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းရှိ မတန်းဂိုင်းကမ်းပါးစောက်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ၂၅၇ မီတာ (၈၄၃ ပေ) ရှိသည်။<ref>http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/tourist.info.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110125010929/http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/tourist.info.htm |date=2011-01-25 }} {{in lang|ja}}</ref> ==သမိုင်းကြောင်း== အိုခိကျွန်းများသည် ဂျပန်ကျောက်ခေတ်ကာလကတည်းက လူအခြေချခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဂျောမွန်းခေတ်၊ ယယောအိခေတ်နှင့် ခိုဖွန်းခေတ်ကာလ လူအသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများကို ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်တို့သည် တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။<ref name="nishinoshima">{{cite web |url=http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/about.nishinoshima.htm |title=Nishinoshima Town--About Nishinoshima |accessdate=2004-04-07 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20040407180237/http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/english/about.nishinoshima.htm |archivedate=2004-04-07 }}</ref> ==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး== နိရှိနိုရှိမကျွန်းသည် ဒိုးဂေါ့ကျွန်းရှိ ဆိုင်းဂိုဆိပ်ကမ်းမှတဆင့် ဖယ်ရီဝန်ဆောင်မှုဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ကျွန်းမှတဆင့် ဂျပန်ပင်မကုန်းမြေသို့ တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်ထားသည့် ဖယ်ရီဝန်ဆောင်မှု မရှိပေ။ ==စီးပွားရေး== ကျွန်း၏ စီးပွားရေးသည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စီးပွားဖြစ် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းပေါ် အခြေခံထားသည်။ ရာသီပေါ် ခရီးသွားလုပ်ငန်းသည်လည်း ဒေသစီးပွားရေး၏ အခန်းကဏ္ဍတစ်ခုအနေဖြင့် ပါဝင်သည်။ ==ပြင်ပလင့်များ== {{commonscat-inline| Nishinoshima, Shimane |Nishinoshima}} *[https://www.infooki.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220527175512/https://www.infooki.com/ |date=2022-05-27 }} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]] n8b24kvw7xbszynczoa2wpyom2yu40x 0 292448 1056480 2026-10-06T17:38:58Z Mkant00 135890 "File:Mobius strip illus.svg|thumb|250px|right|မိုးဘီးယပ်စ် မျဉ်းအစည်း (Möbius line bundle) သည် 1-စက်လုံးမျက်နှာပြင် (1-sphere) <math>\mathcal{S}^1</math> အပေါ်ရှိ အသေးအဖွဲမဟုတ်သော (non-trivial) [[ဖို..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1056480 wikitext text/x-wiki [[File:Mobius strip illus.svg|thumb|250px|right|မိုးဘီးယပ်စ် မျဉ်းအစည်း (Möbius line bundle) သည် 1-စက်လုံးမျက်နှာပြင် (1-sphere) <math>\mathcal{S}^1</math> အပေါ်ရှိ အသေးအဖွဲမဟုတ်သော (non-trivial) [[ဖိုက်ဘာအစည်း|မျဉ်းအစည်း]] (line bundle) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒေသအလိုက် (locally) ၎င်းသည် <math>U\times\mathbb{R}</math> သို့ [[ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင်|ဟိုမီယိုမော်ဖစ်]] (homeomorphic) ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>U</math> သည် အဖွင့်မျဉ်းကွေးပိုင်း (open arc) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်း၏ အလုံးစုံ (global) တိုပေါ်လော်ဂျီတည်ဆောက်ပုံ (topological structure) သည် အသေးအဖွဲဆလင်ဒါ (trivial cylinder) <math>\mathcal{S}^1\times\mathbb{R}</math> နှင့် ကွဲပြားသည်။]] [[သင်္ချာ]] (mathematics) တွင် အခြေခံရပ်ဝန်း (base space) <math>X</math> ဖြင့် ကိန်းရှင်ကြားခံများဖြင့်ဖော်ပြထားသော (parameterized) [[ဖိုက်ဘာအစည်း|ဗက်တာအစည်း]] (vector bundle) တစ်ခုသည် အမှတ် (point) <math>x \in X</math> တိုင်းကို [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (vector space) <math>V(x)</math> တစ်ခုစီနှင့် ဆက်စပ်ပေးသည်။ ဤဗက်တာရပ်ဝန်းများသည် <math>X</math> ကဲ့သို့ တူညီသော [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] သို့မဟုတ် အက္ခရာသင်္ချာ[[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ]] (topological or algebraic category) ရှိသည့် ရပ်ဝန်းတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ == ပုံစံတကျ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များ (Formal Definitions) == [[File:Vector bundle.png|thumb|250px|အခြေခံရပ်ဝန်း (base space) <math>X</math> တစ်ခု အပေါ်ရှိ [[ဖိုက်ဘာအစည်း|ဗက်တာအစည်း]] (vector bundle) <math>E</math> ။ အမှတ် (point) <math>x_1 \in X</math> သည် အစည်း ပရိုဂျက်ရှင်းပုံဖော်မှု (bundle projection) <math>\pi: E \to X</math> မှတစ်ဆင့် ပုံဖော်ထားသော ဗက်တာရပ်ဝန်း ဖိုက်ဘာ (vector space fiber) <math>E_{x_1}</math> ရှိ မူလနေရာ (origin) နှင့် ကိုက်ညီမှု (corresponds) ရှိသည်။]] ကိန်းစစ် ဗက်တာအစည်း (real vector bundle) တစ်ခုတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်။ * [[တိုပေါ်လော်ဂျီ|တိုပေါ်လော်ဂျီရပ်ဝန်းများ]] (topological spaces) <math>X</math> နှင့် <math>E</math> ။ <math>X</math> ကို အခြေခံရပ်ဝန်း (base space) ဟု သတ်မှတ်ပြီး <math>E</math> ကို စုစုပေါင်းရပ်ဝန်း (total space) ဟု သတ်မှတ်သည်။ * [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်]] [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဆာဂျက်ရှင်း]] (continuous surjection) <math>\pi:E\to X</math> ။ ၎င်းကို အစည်း ပရိုဂျက်ရှင်းပုံဖော်မှု (bundle projection) ဟု ခေါ်သည်။ * <math>x \in X</math> တိုင်းအတွက် ဖိုက်ဘာ (fiber) <math>E_x := \pi^{-1}(\{x\})</math> အပေါ်ရှိ [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]]အဆုံးရှိသော (finite-dimensional) [[ကိန်းစစ်]]ဗက်တာရပ်ဝန်း (real vector space) တစ်ခု၏ တည်ဆောက်ပုံ (structure)။ <math>p \in X</math> တိုင်းအတွက် <math>p</math> ၏ အဖွင့်ပတ်ဝန်းကျင် (open neighborhood) <math>U \subseteq X</math> တစ်ခု၊ [[သဘာဝကိန်း]] (natural number) <math>k</math> တစ်ခု နှင့် [[ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင်]] (homeomorphism) <math>\varphi: U \times \mathbb{R}^k \to \pi^{-1}(U)</math> တစ်ခုတို့ တည်ရှိရမည်။ ထို့ကြောင့် <math>x \in U</math> အားလုံးအတွက် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ * <math>v \in \mathbb{R}^k</math> အားလုံးအတွက် <math>(\pi \circ \varphi)(x, v) = x</math> ဖြစ်သည်။ * ပုံဖော်မှု (map) <math>v \mapsto \varphi(x, v)</math> သည် <math>\mathbb{R}^k</math> နှင့် <math>E_x</math> ကြားရှိ [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|မျဉ်းဖြောင့်အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (linear isomorphism) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အတွဲ (pair) <math>(U, \varphi)</math> သည် ဒေသအလိုက်အသေးအဖွဲဖြစ်စေခြင်း (local trivialization) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဖိုက်ဘာ <math>E_x</math> ၏ အတိုင်းအတာ (dimension) <math>k_x</math> သည် ဒေသအလိုက်ကိန်းသေ (locally constant) ဖြစ်သည်။ အလုံးစုံအားဖြင့် (globally) <math>k_x = k</math> ဖြစ်ပါက <math>E</math> သည် အဆင့် (rank) <math>k</math> ရှိသော ဗက်တာအစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဆင့် 1 ရှိသော အစည်းတစ်ခုကို မျဉ်းအစည်း (line bundle) ဟု ခေါ်သည်။ === ကူးပြောင်းမှုဖန်ရှင်များ (Transition Functions) === [[File:Transition functions.png|thumb|250px|ထပ်တူပိုင်းအစု (intersection) <math>U_{\alpha\beta}</math> တစ်ခု အပေါ်တွင် ကူးပြောင်းမှုဖန်ရှင်များ (transition functions) <math>g_{\alpha\beta}</math> ဖြင့် ကပ်ထားသော (glued) အသေးအဖွဲ ဗက်တာအစည်းများ (trivial vector bundles) နှစ်ခု။ ၎င်းသည် ထပ်တူကျနေသော ဖိုက်ဘာများ (overlapping fibres) ဆီသို့ [[မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာ|မျဉ်းဖြောင့်အသွင်ပြောင်းခြင်း]] (linear transformation) တစ်ခုကို သက်ရောက်စေသည်။]] အဆင့် <math>k</math> ရှိသော ဗက်တာအစည်း <math>E \to X</math> တစ်ခု နှင့် အဖွင့်စု (open set) များ <math>U, V \subseteq X</math> အပေါ်ရှိ ဒေသအလိုက်အသေးအဖွဲဖြစ်စေခြင်းများကို ပေးထားသည်။ <math display="block">\varphi_U: U \times \mathbb{R}^k \xrightarrow{\cong} \pi^{-1}(U), \quad \varphi_V: V \times \mathbb{R}^k \xrightarrow{\cong} \pi^{-1}(V)</math> ပေါင်းစပ်ဖန်ရှင် (composite function) <math>\varphi_U^{-1} \circ \varphi_V: (U \cap V) \times \mathbb{R}^k \to (U \cap V) \times \mathbb{R}^k</math> သည် အောက်ပါအခြေအနေကို ပြည့်စုံစေသည်။ <math display="block">\varphi_U^{-1} \circ \varphi_V(x, v) = (x, g_{UV}(x)v)</math> ဤနေရာတွင် <math>g_{UV}: U \cap V \to \text{GL}(k)</math> တို့သည် ကူးပြောင်းမှုဖန်ရှင်များဟု ခေါ်သော အဆက်မပြတ်ပုံဖော်မှုများ (continuous maps) ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ချက် ဒွန်တွဲကွင်းပိတ် အခြေအနေများ (Čech cocycle conditions) ကို ပြည့်စုံစေသည်။ <math display="block">g_{UU}(x) = I, \quad g_{UV}(x)g_{VW}(x)g_{WU}(x) = I</math> ဤအခြေအနေသည် ဗလာမဟုတ်သော (non-empty) ထပ်တူပိုင်းအစုရှိသည့် <math>U, V, W</math> အားလုံးအတွက် မှန်ကန်သည်။ === မော်ဖစ်ဇင်များ နှင့် အစည်းပိုင်းများ (Morphisms and Subbundles) === [[File:BundleMorphism-01.svg|130px|right]] <math>\pi_1: E_1 \to X_1</math> မှ <math>\pi_2: E_2 \to X_2</math> သို့ရှိသော မော်ဖစ်ဇင် (morphism) တစ်ခုသည် အဆက်မပြတ်ပုံဖော်မှုများဖြစ်သည့် <math>f: E_1 \to E_2</math> နှင့် <math>g: X_1 \to X_2</math> တို့၏ အတွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>g \circ \pi_1 = \pi_2 \circ f</math> ဖြစ်ရန်လိုအပ်ပြီး လှုံ့ဆော်ခံပုံဖော်မှု (induced map) <math>E_x \to E_{g(x)}</math> သည် <math>x \in X_1</math> အားလုံးအတွက် မျဉ်းဖြောင့် ဖြစ်သည်။<ref>Lang (1995), p. 55.</ref> ပြောင်းပြန်မော်ဖစ်ဇင် (inverse morphism) တစ်ခု တည်ရှိပါက ထိုအစည်းများသည် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဖြစ်သော]] (isomorphic) အစည်းများ ဖြစ်ကြသည်။ <math>X \times \mathbb{R}^k</math> သို့ရှိသော [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (isomorphism) တစ်ခုသည် အသေးအဖွဲဖြစ်စေခြင်း (trivialization) ပင် ဖြစ်သည်။ [[File:Subbundle.png|thumb|250px|အတိုင်းအတာတစ်ခုရှိသော [[မန်နီဖိုး]] (one-dimensional manifold) <math>X</math> တစ်ခု အပေါ်ရှိ အဆင့် 2 ရှိသော အသေးအဖွဲ ဗက်တာအစည်းတစ်ခု၏ မျဉ်းအစည်းပိုင်း (line subbundle) <math>L</math> ။]] အစည်းပိုင်း (subbundle) တစ်ခုသည် တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာရပ်ဝန်းပိုင်း (topological subspace) <math>F \subset E</math> တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် ကန့်သတ်ခြင်း (restriction) <math>\pi|_F: F \to X</math> သည် ဗက်တာအစည်းတစ်ခု ဖြစ်ရန်လိုအပ်ပြီး ဖိုက်ဘာ <math>F_x</math> တစ်ခုစီသည် <math>E_x</math> ၏ ဗက်တာရပ်ဝန်းပိုင်း (vector subspace) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ == ဗက်တာအစည်းများအပေါ်ရှိ တွက်ချက်မှုများ (Operations on Vector Bundles) == [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာရပ်ဝန်းများ]] (vector spaces) ၏ ကတ်တဂိုရီ (category) မှ ဖိုက်ဘာအလိုက် တွက်ချက်မှုများ (fiberwise operations) သည် ဗက်တာအစည်းများ (vector bundles) ဆီသို့ [[ဖန်တာ]]သဘောတရားအရ (functorially) တိုးချဲ့သွားသည်။ * ဝှစ်တနီ ပေါင်းလဒ် (Whitney sum) သည် ဖိုက်ဘာများ (fibers) <math>E_x \oplus F_x</math> ပါဝင်သော အခြေခံရပ်ဝန်း <math>X</math> အပေါ်ရှိ [[တိုက်ရိုက်ပေါင်းလဒ်]] (direct sum) အစည်း <math>E \oplus F</math> ဖြစ်သည်။ * [[တန်ဆာ မြှောက်လဒ်]] (Tensor product) သည် ဖိုက်ဘာများ <math>E_x \otimes F_x</math> ပါဝင်သော အစည်း <math>E \otimes F</math> ဖြစ်သည်။ * [[ဖိုက်ဘာအစည်း|ဒွန်တွဲအစည်း]] (Dual bundle) သည် ဖိုက်ဘာများ <math>(E_x)^*</math> ပါဝင်သော အစည်း <math>E^*</math> ဖြစ်သည်။ * ဟွမ်း-အစည်း (Hom-bundle) သည် [[မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာ|မျဉ်းဖြောင့်ပုံဖော်မှုများ]] (linear maps) <math>L(E_x, F_x)</math> ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဖိုက်ဘာများပါဝင်သည့် အစည်း <math>\text{Hom}(E, F)</math> ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>\text{Hom}(E, F) \cong E^* \otimes F</math> ဖြစ်သည်။ * ပူးလ်ဘက်အစည်း (Pullback bundle) ကို <math>\pi: E \to Y</math> နှင့် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်ပုံဖော်မှု]] (continuous map) <math>f: X \to Y</math> တို့ ပေးထားရာတွင် သတ်မှတ်သည်။ ပူးလ်ဘက် (pullback) <math>f^*E \to X</math> တွင် ဖိုက်ဘာများ <math>(f^*E)_x = E_{f(x)}</math> ပါဝင်သည်။ == အပိုင်းများ နှင့် ဒေသအလိုက် လွတ်လပ်သော အစည်းများ (Sections and Locally Free Sheaves) == [[File:Vector bundle with section.png|thumb|250px|အလုံးစုံအဆက်မပြတ် အပိုင်း (global continuous section) <math>s</math> တစ်ခု ပါဝင်သော အခြေခံရပ်ဝန်း (base space) <math>X</math> အပေါ်ရှိ ဗက်တာအစည်း (vector bundle) <math>E</math>။]] [[အစုပိုင်း|အဖွင့်စုပိုင်း]] (open subset) <math>U</math> တစ်ခု အပေါ်ရှိ <math>\pi: E \to X</math> ၏ [[အပိုင်း (ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ)|အပိုင်း]] (section) တစ်ခုသည် အဆက်မပြတ်ပုံဖော်မှု (continuous map) <math>s: U \to E</math> တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းအတွက် <math>\pi \circ s = \text{id}_U</math> ဖြစ်ရမည်။ အပိုင်းများ၏ ရပ်ဝန်း (space of sections) <math>F(U)</math> သည် သက်ဆိုင်ရာအမှတ်များအလိုက်[[ပေါင်းခြင်း]] (pointwise addition) နှင့် [[စကေလာ|စကေလာ]][[မြှောက်ခြင်း]] (scalar multiplication) တို့၏ အောက်တွင် [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (vector space) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းပြီး ၎င်းတွင် သုညအပိုင်း (zero section) လည်း ပါဝင်သည်။ <math>F(U)</math> သည် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်ဖန်ရှင်များ]] (continuous functions) ၏ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] (ring) <math>U \to \mathbb{R}</math> အပေါ်ရှိ [[မော်ဂျူး]] (module) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ <math>X</math> အပေါ်ရှိ အဆက်မပြတ်ဖန်ရှင်များ၏ တည်ဆောက်ပုံ[[အစည်း]] (structure sheaf) ကို <math>\mathcal{O}_X</math> ဟု သတ်မှတ်ပါက ပုံဖော်ချိတ်ဆက်မှု <math>U \mapsto F(U)</math> သည် <math>\mathcal{O}_X</math>-မော်ဂျူးများ၏ အစည်း (sheaf of <math>\mathcal{O}_X</math>-modules) တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ <math>X</math> သည် ပါရာကျစ်လျစ်သော ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်း (paracompact Hausdorff space) တစ်ခု ဖြစ်ပါက <math>X</math> အပေါ်ရှိ ကိန်းစစ် ဗက်တာအစည်းများ၏ (real vector bundles) ကတ်တဂိုရီ (category) သည် <math>\mathcal{O}_X</math>-မော်ဂျူးများ၏ [[လွတ်လပ်သော မော်ဂျူး|ဒေသအလိုက် လွတ်လပ်သော]] (locally free) နှင့် အဆုံးရှိထုတ်လုပ်ကိန်းပါ (finitely generated) အစည်းများ၏ ကတ်တဂိုရီ နှင့် ထပ်တူညီမှု (equivalence) ရှိသည်။<ref>Rubei (2014), p. 112.</ref> == ချောမွေ့သော ဗက်တာအစည်းများ (Smooth Vector Bundles) == [[File:Smooth vs non-smooth vector bundle.png|thumb|250px|ကူးပြောင်းမှုဖန်ရှင်များ၏ (transition functions) ပုံမှန်ဖြစ်မှု (regularity) သည် အစည်း၏ (bundle) ချောမွေ့မှု (smoothness) ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ အဆက်မပြတ်ကူးပြောင်းမှုများ (continuous transitions) <math>g_{UV}</math> သည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော အစည်း (continuous bundle) <math>E</math> ကို ရရှိစေသည်။ သို့သော် ချောမွေ့သော ကူးပြောင်းမှုများ (smooth transitions) <math>h_{UV}</math> သည် ချောမွေ့သော ဗက်တာအစည်း (smooth vector bundle) <math>F</math> ကို ရရှိစေသည်။]] ဗက်တာအစည်း (vector bundle) <math>(E, \pi, X)</math> တစ်ခုသည် <math>E</math> နှင့် <math>X</math> တို့ [[မန်နီဖိုး|ချောမွေ့သော မန်နီဖိုးများ]] (smooth manifolds) ဖြစ်ပြီး <math>\pi</math> သည် ချောမွေ့သော (smooth) အခါတွင် ချောမွေ့သော ဗက်တာအစည်း ဖြစ်လာသည်။ ထို့အပြင် ဒေသအလိုက်အသေးအဖွဲဖြစ်စေခြင်းများ (local trivializations) သည် [[ဒစ်ဖီယိုမော်ဖစ်ဇင်|ဒစ်ဖီယိုမော်ဖစ်ဇင်များ]] (diffeomorphisms) ဖြစ်ရန် လိုအပ်ပြီး ကူးပြောင်းမှုဖန်ရှင်များ <math>g_{UV}: U \cap V \to \text{GL}(k, \mathbb{R})</math> သည် ချောမွေ့သော ပုံဖော်မှုများ (smooth mappings) ဖြစ်ရန် လိုအပ်သည်။<ref>Lee (2003), p. 104.</ref> <math>v \in E_x</math> ရှိ [[ထိမျဉ်းရပ်ဝန်း]] (tangent space) <math>T_v(E_x)</math> ကို ဒေါင်လိုက်ပင့်တင်မှု (vertical lift) <math>\text{vl}_v: E_x \to T_v(E_x)</math> မှတစ်ဆင့် <math>E_x</math> နှင့် သဘာဝကျစွာ သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ၎င်းကို အောက်ပါအတိုင်း တွက်ချက်သည်။ <math display="block">\text{vl}_v w[f] := \left.\frac{d}{dt}\right|_{t=0} f(v + tw), \quad f \in C^\infty(E_x)</math> ဤအရာသည် <math>E</math> အပေါ်ရှိ ပုံမှန် [[ဗက်တာစက်ကွင်း]] (canonical vector field) <math>V_v := \text{vl}_v(v)</math> တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ == K-သီအိုရီ နှင့် ယေဘုယျပြုထားခြင်းများ (K-Theory and Generalizations) == ဝှစ်တနီ ပေါင်းလဒ် (Whitney sum) အောက်ရှိ ကျစ်လျစ်သော ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်း (compact Hausdorff space) <math>X</math> အပေါ်ရှိ [[ကိန်းထွေး]] ဗက်တာအစည်းများ (complex vector bundles) ၏ [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်အတန်းအစားများ]] (isomorphism classes) <math>[E]</math> ပါဝင်သည့် ဂရိုသန်ဒိခ် အုပ်စု (Grothendieck group) သည် [[တိုပေါ်လော်ဂျီ|တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ]] K-သီအိုရီ အုပ်စု (topological K-theory group) <math>K(X)</math> ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ဘော့တ် ကာလမှန်သီအိုရမ် (Bott periodicity theorem) သည် <math>\widetilde{K}(X)</math> နှင့် <math>\widetilde{K}(S^2X)</math> အကြား လျှော့ချထားသော တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ K-သီအိုရီ (reduced topological K-theory) အတွင်းရှိ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism) တစ်ခုကို တည်ဆောက်ပေးသည်။<ref>Hatcher (2003), p. 45.</ref> အတိုင်းအတာအဆုံးရှိသော ဖိုက်ဘာများ (finite-dimensional fibers) ကို [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဘာနက် ရပ်ဝန်းများ]] (Banach spaces) ဖြင့် အစားထိုးခြင်းအားဖြင့် ဘာနက် အစည်း (Banach bundle) တစ်ခုကို ရရှိသည်။ ဤအခြေအနေတွင် ဒေသအလိုက်အသေးအဖွဲဖြစ်စေခြင်းများ (local trivializations) သည် ဘာနက် ရပ်ဝန်း အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များ (Banach space isomorphisms) ဖြစ်ရန် လိုအပ်ပြီး ကူးပြောင်းမှုဖန်ရှင်များ (transition functions) သည် အဆက်မပြတ်ပုံဖော်မှုများ (continuous mappings) ဖြစ်ရန် လိုအပ်သည်။<ref>Lang (1995), p. 57.</ref> == ကိုးကား (References) == * {{Citation |last1=Abraham |first1=Ralph H. |last2=Marsden |first2=Jerrold E. |title=Foundations of Mechanics |publication-place=London |publisher=Benjamin-Cummings |date=1978 |isbn=978-0-8053-0102-1}} * {{Citation |last=Hatcher |first=Allen |title=Vector Bundles & K-Theory |edition=2.0 |date=2003 |url=https://pi.math.cornell.edu/~hatcher/VBKT/VBpage.html}} * {{Citation |last=Jost |first=Jürgen |title=Riemannian Geometry and Geometric Analysis |edition=3rd |publication-place=Berlin, New York |publisher=Springer-Verlag |date=2002 |isbn=978-3-540-42627-1}} * {{Citation |last=Lang |first=Serge |title=Differential and Riemannian manifolds |publication-place=Berlin, New York |publisher=Springer-Verlag |date=1995 |isbn=978-0-387-94338-1}} * {{Citation |last=Lee |first=Jeffrey M. |title=Manifolds and Differential Geometry |series=Graduate Studies in Mathematics |volume=107 |publication-place=Providence |publisher=American Mathematical Society |date=2009 |isbn=978-0-8218-4815-9}} * {{Citation |last=Lee |first=John M. |title=Introduction to Smooth Manifolds |publication-place=New York |publisher=Springer |date=2003 |isbn=978-0-387-95448-6}} * {{Citation |last=Rubei |first=Elena |title=Algebraic Geometry, a concise dictionary |publication-place=Berlin/Boston |publisher=Walter De Gruyter |date=2014 |isbn=978-3-11-031622-3}} imifuv6tvq0jcmbsipr44p9m9djm4ff 1056481 1056480 2026-10-06T17:40:14Z Mkant00 135890 1056481 wikitext text/x-wiki [[File:Mobius strip illus.svg|thumb|250px|right|မိုးဘီးယပ်စ် မျဉ်းအစည်း (Möbius line bundle) သည် 1-စက်လုံးမျက်နှာပြင် (1-sphere) <math>\mathcal{S}^1</math> အပေါ်ရှိ အသေးအဖွဲမဟုတ်သော (non-trivial) [[ဖိုက်ဘာအစည်း|မျဉ်းအစည်း]] (line bundle) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒေသအလိုက် (locally) ၎င်းသည် <math>U\times\mathbb{R}</math> သို့ [[ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင်|ဟိုမီယိုမော်ဖစ်]] (homeomorphic) ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>U</math> သည် အဖွင့်မျဉ်းကွေးပိုင်း (open arc) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်း၏ အလုံးစုံ (global) တိုပေါ်လော်ဂျီတည်ဆောက်ပုံ (topological structure) သည် အသေးအဖွဲဆလင်ဒါ (trivial cylinder) <math>\mathcal{S}^1\times\mathbb{R}</math> နှင့် ကွဲပြားသည်။]] [[သင်္ချာ]] (mathematics) တွင် အခြေခံရပ်ဝန်း (base space) <math>X</math> ဖြင့် ကိန်းရှင်ကြားခံများဖြင့်ဖော်ပြထားသော (parameterized) [[ဖိုက်ဘာအစည်း|ဗက်တာအစည်း]] (vector bundle) တစ်ခုသည် အမှတ် (point) <math>x \in X</math> တိုင်းကို [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (vector space) <math>V(x)</math> တစ်ခုစီနှင့် ဆက်စပ်ပေးသည်။ ဤဗက်တာရပ်ဝန်းများသည် <math>X</math> ကဲ့သို့ တူညီသော [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] သို့မဟုတ် အက္ခရာသင်္ချာ[[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ]] (topological or algebraic category) ရှိသည့် ရပ်ဝန်းတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ == ပုံစံတကျ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များ (Formal Definitions) == [[File:Vector bundle.png|thumb|250px|အခြေခံရပ်ဝန်း (base space) <math>X</math> တစ်ခု အပေါ်ရှိ [[ဖိုက်ဘာအစည်း|ဗက်တာအစည်း]] (vector bundle) <math>E</math> ။ အမှတ် (point) <math>x_1 \in X</math> သည် အစည်း ပရိုဂျက်ရှင်းပုံဖော်မှု (bundle projection) <math>\pi: E \to X</math> မှတစ်ဆင့် ပုံဖော်ထားသော ဗက်တာရပ်ဝန်း ဖိုက်ဘာ (vector space fiber) <math>E_{x_1}</math> ရှိ မူလနေရာ (origin) နှင့် ကိုက်ညီမှု (corresponds) ရှိသည်။]] ကိန်းစစ် ဗက်တာအစည်း (real vector bundle) တစ်ခုတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်။ * [[တိုပေါ်လော်ဂျီ|တိုပေါ်လော်ဂျီရပ်ဝန်းများ]] (topological spaces) <math>X</math> နှင့် <math>E</math> ။ <math>X</math> ကို အခြေခံရပ်ဝန်း (base space) ဟု သတ်မှတ်ပြီး <math>E</math> ကို စုစုပေါင်းရပ်ဝန်း (total space) ဟု သတ်မှတ်သည်။ * [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်]] [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဆာဂျက်ရှင်း]] (continuous surjection) <math>\pi:E\to X</math> ။ ၎င်းကို အစည်း ပရိုဂျက်ရှင်းပုံဖော်မှု (bundle projection) ဟု ခေါ်သည်။ * <math>x \in X</math> တိုင်းအတွက် ဖိုက်ဘာ (fiber) <math>E_x := \pi^{-1}(\{x\})</math> အပေါ်ရှိ [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]]အဆုံးရှိသော (finite-dimensional) [[ကိန်းစစ်]]ဗက်တာရပ်ဝန်း (real vector space) တစ်ခု၏ တည်ဆောက်ပုံ (structure)။ <math>p \in X</math> တိုင်းအတွက် <math>p</math> ၏ အဖွင့်ပတ်ဝန်းကျင် (open neighborhood) <math>U \subseteq X</math> တစ်ခု၊ [[သဘာဝကိန်း]] (natural number) <math>k</math> တစ်ခု နှင့် [[ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင်]] (homeomorphism) <math>\varphi: U \times \mathbb{R}^k \to \pi^{-1}(U)</math> တစ်ခုတို့ တည်ရှိရမည်။ ထို့ကြောင့် <math>x \in U</math> အားလုံးအတွက် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ * <math>v \in \mathbb{R}^k</math> အားလုံးအတွက် <math>(\pi \circ \varphi)(x, v) = x</math> ဖြစ်သည်။ * ပုံဖော်မှု (map) <math>v \mapsto \varphi(x, v)</math> သည် <math>\mathbb{R}^k</math> နှင့် <math>E_x</math> ကြားရှိ [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|မျဉ်းဖြောင့်အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (linear isomorphism) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အတွဲ (pair) <math>(U, \varphi)</math> သည် ဒေသအလိုက်အသေးအဖွဲဖြစ်စေခြင်း (local trivialization) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဖိုက်ဘာ <math>E_x</math> ၏ အတိုင်းအတာ (dimension) <math>k_x</math> သည် ဒေသအလိုက်ကိန်းသေ (locally constant) ဖြစ်သည်။ အလုံးစုံအားဖြင့် (globally) <math>k_x = k</math> ဖြစ်ပါက <math>E</math> သည် အဆင့် (rank) <math>k</math> ရှိသော ဗက်တာအစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဆင့် 1 ရှိသော အစည်းတစ်ခုကို မျဉ်းအစည်း (line bundle) ဟု ခေါ်သည်။ === ကူးပြောင်းမှုဖန်ရှင်များ (Transition Functions) === [[File:Transition functions.png|thumb|250px|ထပ်တူပိုင်းအစု (intersection) <math>U_{\alpha\beta}</math> တစ်ခု အပေါ်တွင် ကူးပြောင်းမှုဖန်ရှင်များ (transition functions) <math>g_{\alpha\beta}</math> ဖြင့် ကပ်ထားသော (glued) အသေးအဖွဲ ဗက်တာအစည်းများ (trivial vector bundles) နှစ်ခု။ ၎င်းသည် ထပ်တူကျနေသော ဖိုက်ဘာများ (overlapping fibres) ဆီသို့ [[မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာ|မျဉ်းဖြောင့်အသွင်ပြောင်းခြင်း]] (linear transformation) တစ်ခုကို သက်ရောက်စေသည်။]] အဆင့် <math>k</math> ရှိသော ဗက်တာအစည်း <math>E \to X</math> တစ်ခု နှင့် အဖွင့်စု (open set) များ <math>U, V \subseteq X</math> အပေါ်ရှိ ဒေသအလိုက်အသေးအဖွဲဖြစ်စေခြင်းများကို ပေးထားသည်။ <math display="block">\varphi_U: U \times \mathbb{R}^k \xrightarrow{\cong} \pi^{-1}(U), \quad \varphi_V: V \times \mathbb{R}^k \xrightarrow{\cong} \pi^{-1}(V)</math> ပေါင်းစပ်ဖန်ရှင် (composite function) <math>\varphi_U^{-1} \circ \varphi_V: (U \cap V) \times \mathbb{R}^k \to (U \cap V) \times \mathbb{R}^k</math> သည် အောက်ပါအခြေအနေကို ပြည့်စုံစေသည်။ <math display="block">\varphi_U^{-1} \circ \varphi_V(x, v) = (x, g_{UV}(x)v)</math> ဤနေရာတွင် <math>g_{UV}: U \cap V \to \text{GL}(k)</math> တို့သည် ကူးပြောင်းမှုဖန်ရှင်များဟု ခေါ်သော အဆက်မပြတ်ပုံဖော်မှုများ (continuous maps) ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ချက် ဒွန်တွဲကွင်းပိတ် အခြေအနေများ (Čech cocycle conditions) ကို ပြည့်စုံစေသည်။ <math display="block">g_{UU}(x) = I, \quad g_{UV}(x)g_{VW}(x)g_{WU}(x) = I</math> ဤအခြေအနေသည် ဗလာမဟုတ်သော (non-empty) ထပ်တူပိုင်းအစုရှိသည့် <math>U, V, W</math> အားလုံးအတွက် မှန်ကန်သည်။ === မော်ဖစ်ဇင်များ နှင့် အစည်းပိုင်းများ (Morphisms and Subbundles) === [[File:BundleMorphism-01.svg|130px|right]] <math>\pi_1: E_1 \to X_1</math> မှ <math>\pi_2: E_2 \to X_2</math> သို့ရှိသော မော်ဖစ်ဇင် (morphism) တစ်ခုသည် အဆက်မပြတ်ပုံဖော်မှုများဖြစ်သည့် <math>f: E_1 \to E_2</math> နှင့် <math>g: X_1 \to X_2</math> တို့၏ အတွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>g \circ \pi_1 = \pi_2 \circ f</math> ဖြစ်ရန်လိုအပ်ပြီး လှုံ့ဆော်ခံပုံဖော်မှု (induced map) <math>E_x \to E_{g(x)}</math> သည် <math>x \in X_1</math> အားလုံးအတွက် မျဉ်းဖြောင့် ဖြစ်သည်။<ref>Lang (1995), p. 55.</ref> ပြောင်းပြန်မော်ဖစ်ဇင် (inverse morphism) တစ်ခု တည်ရှိပါက ထိုအစည်းများသည် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဖြစ်သော]] (isomorphic) အစည်းများ ဖြစ်ကြသည်။ <math>X \times \mathbb{R}^k</math> သို့ရှိသော [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (isomorphism) တစ်ခုသည် အသေးအဖွဲဖြစ်စေခြင်း (trivialization) ပင် ဖြစ်သည်။ [[File:Subbundle.png|thumb|250px|အတိုင်းအတာတစ်ခုရှိသော [[မန်နီဖိုး]] (one-dimensional manifold) <math>X</math> တစ်ခု အပေါ်ရှိ အဆင့် 2 ရှိသော အသေးအဖွဲ ဗက်တာအစည်းတစ်ခု၏ မျဉ်းအစည်းပိုင်း (line subbundle) <math>L</math> ။]] အစည်းပိုင်း (subbundle) တစ်ခုသည် တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာရပ်ဝန်းပိုင်း (topological subspace) <math>F \subset E</math> တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် ကန့်သတ်ခြင်း (restriction) <math>\pi|_F: F \to X</math> သည် ဗက်တာအစည်းတစ်ခု ဖြစ်ရန်လိုအပ်ပြီး ဖိုက်ဘာ <math>F_x</math> တစ်ခုစီသည် <math>E_x</math> ၏ ဗက်တာရပ်ဝန်းပိုင်း (vector subspace) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ == ဗက်တာအစည်းများအပေါ်ရှိ တွက်ချက်မှုများ (Operations on Vector Bundles) == [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာရပ်ဝန်းများ]] (vector spaces) ၏ ကတ်တဂိုရီ (category) မှ ဖိုက်ဘာအလိုက် တွက်ချက်မှုများ (fiberwise operations) သည် ဗက်တာအစည်းများ (vector bundles) ဆီသို့ [[ဖန်တာ]]သဘောတရားအရ (functorially) တိုးချဲ့သွားသည်။ * ဝှစ်တနီ ပေါင်းလဒ် (Whitney sum) သည် ဖိုက်ဘာများ (fibers) <math>E_x \oplus F_x</math> ပါဝင်သော အခြေခံရပ်ဝန်း <math>X</math> အပေါ်ရှိ [[တိုက်ရိုက်ပေါင်းလဒ်]] (direct sum) အစည်း <math>E \oplus F</math> ဖြစ်သည်။ * [[တန်ဆာ မြှောက်လဒ်]] (Tensor product) သည် ဖိုက်ဘာများ <math>E_x \otimes F_x</math> ပါဝင်သော အစည်း <math>E \otimes F</math> ဖြစ်သည်။ * [[ဖိုက်ဘာအစည်း|ဒွန်တွဲအစည်း]] (Dual bundle) သည် ဖိုက်ဘာများ <math>(E_x)^*</math> ပါဝင်သော အစည်း <math>E^*</math> ဖြစ်သည်။ * ဟွမ်း-အစည်း (Hom-bundle) သည် [[မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာ|မျဉ်းဖြောင့်ပုံဖော်မှုများ]] (linear maps) <math>L(E_x, F_x)</math> ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဖိုက်ဘာများပါဝင်သည့် အစည်း <math>\text{Hom}(E, F)</math> ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>\text{Hom}(E, F) \cong E^* \otimes F</math> ဖြစ်သည်။ * ပူးလ်ဘက်အစည်း (Pullback bundle) ကို <math>\pi: E \to Y</math> နှင့် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်ပုံဖော်မှု]] (continuous map) <math>f: X \to Y</math> တို့ ပေးထားရာတွင် သတ်မှတ်သည်။ ပူးလ်ဘက် (pullback) <math>f^*E \to X</math> တွင် ဖိုက်ဘာများ <math>(f^*E)_x = E_{f(x)}</math> ပါဝင်သည်။ == အပိုင်းများ နှင့် ဒေသအလိုက် လွတ်လပ်သော အစည်းများ (Sections and Locally Free Sheaves) == [[File:Vector bundle with section.png|thumb|250px|အလုံးစုံအဆက်မပြတ် အပိုင်း (global continuous section) <math>s</math> တစ်ခု ပါဝင်သော အခြေခံရပ်ဝန်း (base space) <math>X</math> အပေါ်ရှိ ဗက်တာအစည်း (vector bundle) <math>E</math>။]] [[အစုပိုင်း|အဖွင့်စုပိုင်း]] (open subset) <math>U</math> တစ်ခု အပေါ်ရှိ <math>\pi: E \to X</math> ၏ [[အပိုင်း (ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ)|အပိုင်း]] (section) တစ်ခုသည် အဆက်မပြတ်ပုံဖော်မှု (continuous map) <math>s: U \to E</math> တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းအတွက် <math>\pi \circ s = \text{id}_U</math> ဖြစ်ရမည်။ အပိုင်းများ၏ ရပ်ဝန်း (space of sections) <math>F(U)</math> သည် သက်ဆိုင်ရာအမှတ်များအလိုက်[[ပေါင်းခြင်း]] (pointwise addition) နှင့် [[စကေလာ|စကေလာ]][[မြှောက်ခြင်း]] (scalar multiplication) တို့၏ အောက်တွင် [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (vector space) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းပြီး ၎င်းတွင် သုညအပိုင်း (zero section) လည်း ပါဝင်သည်။ <math>F(U)</math> သည် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်ဖန်ရှင်များ]] (continuous functions) ၏ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] (ring) <math>U \to \mathbb{R}</math> အပေါ်ရှိ [[မော်ဂျူး]] (module) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ <math>X</math> အပေါ်ရှိ အဆက်မပြတ်ဖန်ရှင်များ၏ တည်ဆောက်ပုံ[[အစည်း]] (structure sheaf) ကို <math>\mathcal{O}_X</math> ဟု သတ်မှတ်ပါက ပုံဖော်ချိတ်ဆက်မှု <math>U \mapsto F(U)</math> သည် <math>\mathcal{O}_X</math>-မော်ဂျူးများ၏ အစည်း (sheaf of <math>\mathcal{O}_X</math>-modules) တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ <math>X</math> သည် ပါရာကျစ်လျစ်သော ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်း (paracompact Hausdorff space) တစ်ခု ဖြစ်ပါက <math>X</math> အပေါ်ရှိ ကိန်းစစ် ဗက်တာအစည်းများ၏ (real vector bundles) ကတ်တဂိုရီ (category) သည် <math>\mathcal{O}_X</math>-မော်ဂျူးများ၏ [[လွတ်လပ်သော မော်ဂျူး|ဒေသအလိုက် လွတ်လပ်သော]] (locally free) နှင့် အဆုံးရှိထုတ်လုပ်ကိန်းပါ (finitely generated) အစည်းများ၏ ကတ်တဂိုရီ နှင့် ထပ်တူညီမှု (equivalence) ရှိသည်။<ref>Rubei (2014), p. 112.</ref> == ချောမွေ့သော ဗက်တာအစည်းများ (Smooth Vector Bundles) == [[File:Smooth vs non-smooth vector bundle.png|thumb|250px|ကူးပြောင်းမှုဖန်ရှင်များ၏ (transition functions) ပုံမှန်ဖြစ်မှု (regularity) သည် အစည်း၏ (bundle) ချောမွေ့မှု (smoothness) ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ အဆက်မပြတ်ကူးပြောင်းမှုများ (continuous transitions) <math>g_{UV}</math> သည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော အစည်း (continuous bundle) <math>E</math> ကို ရရှိစေသည်။ သို့သော် ချောမွေ့သော ကူးပြောင်းမှုများ (smooth transitions) <math>h_{UV}</math> သည် ချောမွေ့သော ဗက်တာအစည်း (smooth vector bundle) <math>F</math> ကို ရရှိစေသည်။]] ဗက်တာအစည်း (vector bundle) <math>(E, \pi, X)</math> တစ်ခုသည် <math>E</math> နှင့် <math>X</math> တို့ [[မန်နီဖိုး|ချောမွေ့သော မန်နီဖိုးများ]] (smooth manifolds) ဖြစ်ပြီး <math>\pi</math> သည် ချောမွေ့သော (smooth) အခါတွင် ချောမွေ့သော ဗက်တာအစည်း ဖြစ်လာသည်။ ထို့အပြင် ဒေသအလိုက်အသေးအဖွဲဖြစ်စေခြင်းများ (local trivializations) သည် [[ဒစ်ဖီယိုမော်ဖစ်ဇင်|ဒစ်ဖီယိုမော်ဖစ်ဇင်များ]] (diffeomorphisms) ဖြစ်ရန် လိုအပ်ပြီး ကူးပြောင်းမှုဖန်ရှင်များ <math>g_{UV}: U \cap V \to \text{GL}(k, \mathbb{R})</math> သည် ချောမွေ့သော ပုံဖော်မှုများ (smooth mappings) ဖြစ်ရန် လိုအပ်သည်။<ref>Lee (2003), p. 104.</ref> <math>v \in E_x</math> ရှိ [[ထိမျဉ်းရပ်ဝန်း]] (tangent space) <math>T_v(E_x)</math> ကို ဒေါင်လိုက်ပင့်တင်မှု (vertical lift) <math>\text{vl}_v: E_x \to T_v(E_x)</math> မှတစ်ဆင့် <math>E_x</math> နှင့် သဘာဝကျစွာ သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ၎င်းကို အောက်ပါအတိုင်း တွက်ချက်သည်။ <math display="block">\text{vl}_v w[f] := \left.\frac{d}{dt}\right|_{t=0} f(v + tw), \quad f \in C^\infty(E_x)</math> ဤအရာသည် <math>E</math> အပေါ်ရှိ ပုံမှန် [[ဗက်တာစက်ကွင်း]] (canonical vector field) <math>V_v := \text{vl}_v(v)</math> တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ == K-သီအိုရီ နှင့် ယေဘုယျပြုထားခြင်းများ (K-Theory and Generalizations) == ဝှစ်တနီ ပေါင်းလဒ် (Whitney sum) အောက်ရှိ ကျစ်လျစ်သော ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်း (compact Hausdorff space) <math>X</math> အပေါ်ရှိ [[ကိန်းထွေး]] ဗက်တာအစည်းများ (complex vector bundles) ၏ [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်အတန်းအစားများ]] (isomorphism classes) <math>[E]</math> ပါဝင်သည့် ဂရိုသန်ဒိခ် အုပ်စု (Grothendieck group) သည် [[တိုပေါ်လော်ဂျီ|တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ]] K-သီအိုရီ အုပ်စု (topological K-theory group) <math>K(X)</math> ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ဘော့တ် ကာလမှန်သီအိုရမ် (Bott periodicity theorem) သည် <math>\widetilde{K}(X)</math> နှင့် <math>\widetilde{K}(S^2X)</math> အကြား လျှော့ချထားသော တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ K-သီအိုရီ (reduced topological K-theory) အတွင်းရှိ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism) တစ်ခုကို တည်ဆောက်ပေးသည်။<ref>Hatcher (2003), p. 45.</ref> အတိုင်းအတာအဆုံးရှိသော ဖိုက်ဘာများ (finite-dimensional fibers) ကို [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဘာနက် ရပ်ဝန်းများ]] (Banach spaces) ဖြင့် အစားထိုးခြင်းအားဖြင့် ဘာနက် အစည်း (Banach bundle) တစ်ခုကို ရရှိသည်။ ဤအခြေအနေတွင် ဒေသအလိုက်အသေးအဖွဲဖြစ်စေခြင်းများ (local trivializations) သည် ဘာနက် ရပ်ဝန်း အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များ (Banach space isomorphisms) ဖြစ်ရန် လိုအပ်ပြီး ကူးပြောင်းမှုဖန်ရှင်များ (transition functions) သည် အဆက်မပြတ်ပုံဖော်မှုများ (continuous mappings) ဖြစ်ရန် လိုအပ်သည်။<ref>Lang (1995), p. 57.</ref> == ကိုးကား (References) == * {{Citation |last1=Abraham |first1=Ralph H. |last2=Marsden |first2=Jerrold E. |title=Foundations of Mechanics |publication-place=London |publisher=Benjamin-Cummings |date=1978 |isbn=978-0-8053-0102-1}} * {{Citation |last=Hatcher |first=Allen |title=Vector Bundles & K-Theory |edition=2.0 |date=2003 |url=https://pi.math.cornell.edu/~hatcher/VBKT/VBpage.html}} * {{Citation |last=Jost |first=Jürgen |title=Riemannian Geometry and Geometric Analysis |edition=3rd |publication-place=Berlin, New York |publisher=Springer-Verlag |date=2002 |isbn=978-3-540-42627-1}} * {{Citation |last=Lang |first=Serge |title=Differential and Riemannian manifolds |publication-place=Berlin, New York |publisher=Springer-Verlag |date=1995 |isbn=978-0-387-94338-1}} * {{Citation |last=Lee |first=Jeffrey M. |title=Manifolds and Differential Geometry |series=Graduate Studies in Mathematics |volume=107 |publication-place=Providence |publisher=American Mathematical Society |date=2009 |isbn=978-0-8218-4815-9}} * {{Citation |last=Lee |first=John M. |title=Introduction to Smooth Manifolds |publication-place=New York |publisher=Springer |date=2003 |isbn=978-0-387-95448-6}} * {{Citation |last=Rubei |first=Elena |title=Algebraic Geometry, a concise dictionary |publication-place=Berlin/Boston |publisher=Walter De Gruyter |date=2014 |isbn=978-3-11-031622-3}} [[ကဏ္ဍ:တိုပေါ်လော်ဂျီ]] da60hx8pq8dwh2h0fedclht4m0t9rxw 0 292449 1056482 2026-10-06T17:46:02Z Mkant00 135890 "[[File:HeisenbergCayleyGraph.png|thumb|350px|right|ပိုင်းစသီးခြား [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|ဟိုက်ဇင်ဘတ် အုပ်စု]] (discrete Heisenberg group) <math>H_3(\mathbb{Z})</math> ၏ ကေးလီ [[ဂရပ်သီအိုရီ|ဂရပ်]] (Cayley graph) အ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1056482 wikitext text/x-wiki [[File:HeisenbergCayleyGraph.png|thumb|350px|right|ပိုင်းစသီးခြား [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|ဟိုက်ဇင်ဘတ် အုပ်စု]] (discrete Heisenberg group) <math>H_3(\mathbb{Z})</math> ၏ ကေးလီ [[ဂရပ်သီအိုရီ|ဂရပ်]] (Cayley graph) အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု။]] [[သင်္ချာ]] (mathematics) တွင် [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|ဟိုက်ဇင်ဘတ် အုပ်စု]] <math>H</math> သည် အောက်ပါပုံစံရှိ <math>3 \times 3</math> အထက် [[ကိန်းအုံ|တြိဂံပုံကိန်းအုံများ]] (upper triangular matrices) ၏ [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] (group) ဖြစ်သည်။ <math display="block">\begin{bmatrix} 1 & a & c \\ 0 & 1 & b \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}</math> ဤအုပ်စုသည် [[မြှောက်လဒ်|ကိန်းအုံမြှောက်ခြင်း]] (matrix multiplication) အောက်တွင် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>a, b, c</math> တို့သည် ထပ်တူရပါသော [[ဖလှယ်ရ ကွင်း|ဖလှယ်ရကွင်း]] (commutative ring with identity) တစ်ခု၏ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]] (elements) ဖြစ်ကြသည်။ == ပုံစံတကျ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များ (Formal Definitions) == === အတိုင်းအတာသုံးခုရှိသော အခြေအနေ (Three-dimensional Case) === <math>R</math> ကို [[ဖလှယ်ရ ကွင်း|ဖလှယ်ရကွင်း]] (commutative ring) တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်မည်။ <math>H_3(R)</math> ရှိ အုပ်စုမြှောက်ခြင်း (group multiplication) ကို အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြသည်။ <math display="block">\begin{bmatrix} 1 & a & c \\ 0 & 1 & b \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & a' & c' \\ 0 & 1 & b' \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & a+a' & c+ab'+c' \\ 0 & 1 & b+b' \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}</math> အစုဝင် (element) တစ်ခု၏ [[ပြောင်းပြန် အစုဝင်|ပြောင်းပြန်]] (inverse) မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ <math display="block">\begin{bmatrix} 1 & a & c \\ 0 & 1 & b \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}^{-1} = \begin{bmatrix} 1 & -a & ab-c \\ 0 & 1 & -b \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}</math> <math>R = \mathbb{R}</math> ဖြစ်ပါက <math>H_3(\mathbb{R})</math> သည် [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]] (dimension) 3 ရှိသော အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော (continuous) သုညဖြစ်နိုင်စွမ်းရှိ လီ အုပ်စု (nilpotent Lie group) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ <math>R = \mathbb{Z}</math> ဖြစ်ပါက <math>H_3(\mathbb{Z})</math> သည် ပိုင်းစသီးခြား (discrete) ဖြစ်သော အဘီလီယန် မဟုတ်သော သုညဖြစ်နိုင်စွမ်းရှိအုပ်စု (non-abelian nilpotent group) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ === ပိုမိုမြင့်မားသော အတိုင်းအတာများ (Higher Dimensions) === မည်သည့် [[ကိန်းပြည့်]] (integer) <math>n \geq 1</math> အတွက်မဆို ဟိုက်ဇင်ဘတ် အုပ်စု <math>H_{2n+1}(R)</math> သည် <math>(n + 2) \times (n + 2)</math> အရွယ်အစားရှိ အကွက်ကိန်းအုံများ (block matrices) ၏ အုပ်စုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ <math display="block">\begin{bmatrix} 1 & \mathbf{a} & c \\ \mathbf{0} & I_n & \mathbf{b} \\ 0 & \mathbf{0} & 1 \end{bmatrix}</math> ဤနေရာတွင် <math>\mathbf{a}</math> သည် အလျား <math>n</math> ရှိသော [[ဗက်တာ|အတန်းဗက်တာ]] (row vector) တစ်ခု ဖြစ်ပြီး <math>\mathbf{b}</math> သည် အလျား <math>n</math> ရှိသော [[ဗက်တာ|တိုင်ဗက်တာ]] (column vector) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ <math>I_n</math> သည် ထပ်တူရကိန်းအုံ (identity matrix) ဖြစ်ကာ <math>c \in R</math> ဖြစ်သည်။ [[မြှောက်ခြင်း]] (multiplication) ကို အကွက်ကိန်းအုံ ဂဏန်းသင်္ချာ (block matrix arithmetic) ဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်သည်။ <math display="block">\begin{bmatrix} 1 & \mathbf{a} & c \\ \mathbf{0} & I_n & \mathbf{b} \\ 0 & \mathbf{0} & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & \mathbf{a}' & c' \\ \mathbf{0} & I_n & \mathbf{b}' \\ 0 & \mathbf{0} & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & \mathbf{a} + \mathbf{a}' & c + c' + \mathbf{a}\mathbf{b}' \\ \mathbf{0} & I_n & \mathbf{b} + \mathbf{b}' \\ 0 & \mathbf{0} & 1 \end{bmatrix}</math> === ဆင်ပလက်တစ် ဗက်တာရပ်ဝန်းများ (Symplectic Vector Spaces) === [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]]အဆုံးရှိသော (finite-dimensional) ကိန်းစစ် [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဆင်ပလက်တစ်ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (real symplectic vector space) <math>(V, \omega)</math> တစ်ခုအတွက် ဟိုက်ဇင်ဘတ် အုပ်စု <math>H(V)</math> သည် အောက်ပါ အုပ်စုနိယာမ (group law) ပါဝင်သော [[အစု]] (set) <math>V \times \mathbb{R}</math> ဖြစ်သည်။<ref>Tilgner (1970), p. 105.</ref> <math display="block">(v, t) \cdot (v', t') = \left(v + v', t + t' + \frac{1}{2}\omega(v, v')\right)</math> ဤအရာသည် [[အဘီလီယန်အုပ်စု|အပေါင်းအခြေခံအုပ်စု]] (additive group) <math>V</math> ၏ ဗဟိုတိုးချဲ့ချက် (central extension) ကို အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်ပေးသည်။ <math display="block">0 \to \mathbb{R} \to H(V) \to V \to 0</math> === ဒေသအလိုက်ကျစ်လျစ်သော အဘီလီယန် အုပ်စုများ (Locally Compact Abelian Groups) === ပွန်ထရီယာဂင် ဒွန်တွဲ (Pontrjagin dual) <math>\hat{K}</math> ပါဝင်ပြီး ဟား အတိုင်းအတာ (Haar measure) တစ်ခု ပိုင်ဆိုင်ထားသော [[အဘီလီယန်အုပ်စု|ဒေသအလိုက်ကျစ်လျစ်သော အဘီလီယန် အုပ်စု]] (locally compact abelian group) <math>K</math> တစ်ခုအတွက် ဟိုက်ဇင်ဘတ် အုပ်စု <math>H(K)</math> ကို ယူနစ်တရီအော်ပရေတာများ (unitary operators) ၏ [[အုပ်စုပိုင်း]] (subgroup) အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ၎င်းအော်ပရေတာများသည် <math>L^2(K)</math> အပေါ်တွင် သက်ရောက်ပြီး <math>K</math> မှ ပြိုင်တူရွှေ့ပြောင်းခြင်းများ (translations)၊ <math>\hat{K}</math> မှ စရိုက်လက္ခဏာဖန်ရှင်များ (characters) ဖြင့် မြှောက်ခြင်း နှင့် <math>U(1)</math> မှ [[စကေလာ]] (scalar) အခြေပြထောင့် (phase) အော်ပရေတာများမှတစ်ဆင့် ထုတ်လုပ် (generate) ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အောက်ပါ ဗဟိုတိုးချဲ့ချက်ကို ဖွဲ့စည်းသည်။ <math display="block">1 \to U(1) \to H(K) \to K \times \hat{K} \to 0</math> == လီ အက္ခရာသင်္ချာ နှင့် ထပ်ကိန်းတင်ဖန်ရှင် (Lie Algebra and Exponential Map) == <math>H_{2n+1}(\mathbb{R})</math> ၏ [[လီအက္ခရာသင်္ချာ|လီ အက္ခရာသင်္ချာ]] (Lie algebra) <math>\mathfrak{h}_{2n+1}</math> တွင် အောက်ပါ အကွက်ကိန်းအုံများ (block matrices) ပါဝင်သည်။ <math display="block">u = \begin{bmatrix} 0 & \mathbf{a} & c \\ \mathbf{0} & 0_n & \mathbf{b} \\ 0 & \mathbf{0} & 0 \end{bmatrix}</math> ပုံမှန် [[အခြေအစု]] (canonical basis) ကိန်းအုံများဖြစ်သော <math>p_i, q_j, z</math> ကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် အဆိုပါ အက္ခရာသင်္ချာကို ပုံမှန် ကွန်မြူတေတာ ဆက်သွယ်ချက်များ (canonical commutation relations) ဖြင့် ဖော်ပြနိုင်သည်။<ref>Hall (2015), p. 87.</ref> <math display="block">[p_i, q_j] = \delta_{ij}z, \quad [p_i, z] = 0, \quad [q_j, z] = 0</math> <math>u^3 = 0_{n+2}</math> ဖြစ်သောကြောင့် [[ထပ်ကိန်းတင် ဖန်ရှင်|ထပ်ကိန်းတင်ဖန်ရှင်]] (exponential map) <math>\exp: \mathfrak{h}_{2n+1} \to H_{2n+1}(\mathbb{R})</math> ၏ တန်ဖိုးကို အဆုံးရှိပေါင်းလဒ် (finite sum) တစ်ခုအဖြစ် အတိအကျ တွက်ချက်နိုင်သည်။ <math display="block">\exp(u) = I_{n+2} + u + \frac{1}{2}u^2 = \begin{bmatrix} 1 & \mathbf{a} & c + \frac{1}{2} \mathbf{a}\mathbf{b} \\ \mathbf{0} & I_n & \mathbf{b} \\ 0 & \mathbf{0} & 1 \end{bmatrix}</math> ပိုလီနိုမီရယ်မြှောက်ဖော်ကိန်းများ (polynomial coefficients) ပါဝင်သော ဒစ်ဖရန်ရှယ်အော်ပရေတာများ (differential operators) ၏ ဗိုင်းလ် အက္ခရာသင်္ချာ (Weyl algebra) သည် အလုံးစုံအကျုံးဝင်သော ဖုံးအုပ်အက္ခရာသင်္ချာ (universal enveloping algebra) <math>U(\mathfrak{h}_{2n+1})</math> ၏ စားလဒ် (quotient) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ == ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှုသီအိုရီ (Representation Theory) == <math>\hbar \in \mathbb{R} \setminus \{0\}</math> အတွက် ရှရိုဒင်းဂါး ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှု (Schrödinger representation) <math>\Pi_\hbar</math> သည် <math>H_{2n+1}(\mathbb{R})</math> ၏ ဆမခွဲနိုင်သော ယူနစ်တရီ ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှု (irreducible unitary representation) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် <math>L^2(\mathbb{R}^n)</math> အပေါ်တွင် အောက်ပါအတိုင်း သက်ရောက်သည်။<ref>Hall (2013), p. 283.</ref> <math display="block">\left[\Pi_\hbar \begin{bmatrix} 1 & \mathbf{a} & c \\ \mathbf{0} & I_n & \mathbf{b} \\ 0 & \mathbf{0} & 1 \end{bmatrix} \psi\right](\mathbf{x}) = e^{i\hbar c} e^{i \mathbf{b} \cdot \mathbf{x}} \psi(\mathbf{x} + \hbar \mathbf{a})</math> စတုန်း-ဖွန်နွိုင်းမန်း သီအိုရမ် (Stone-von Neumann theorem) သည် အားကောင်းစွာ အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော (strongly continuous) ဆမခွဲနိုင်သော ယူနစ်တရီ ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှုတိုင်းကို အာမခံပေးသည်။ ၎င်းကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှုများတွင် ဗဟို (center) သည် အသေးအဖွဲမဟုတ်စွာ (non-trivially) သက်ရောက်မှုရှိပြီး အချို့သော <math>\hbar</math> အတွက် <math>\Pi_\hbar</math> နှင့် ယူနစ်တရီသဘောအရ ထပ်တူညီသော (unitarily equivalent) သဘာဝကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။<ref>Mackey (1949), p. 315.</ref> <math>f \in L^1(H_{2n+1}) \cap L^2(H_{2n+1})</math> ၏ အုပ်စု ဖူရီယာ အသွင်ပြောင်းခြင်း (group Fourier transform) သည် အော်ပရေတာ-တန်ဖိုးရှိ (operator-valued) ဖြစ်သည်။ <math display="block">\widehat{f}(\lambda) = \int_{H_{2n+1}} f(g) \pi_\lambda(g)^* \, dg</math> ဟား အတိုင်းအတာ (Haar measure) ကို သင့်လျော်သော ပုံမှန်ဖြစ်စေခြင်း (normalization) ပြုလုပ်ပြီးနောက် ပလန်ရှရဲလ် သီအိုရမ် (Plancherel theorem) သည် အောက်ပါ [[စံနှုန်း (သင်္ချာ)|စံနှုန်း]] (norm) ထပ်တူညီမှု (equivalence) ကို ပေးသည်။<ref>Thangavelu (1998), p. 30.</ref> <math display="block">\|f\|_{L^2(H_{2n+1})}^2 = (2\pi)^{-(n+1)} \int_{\mathbb{R} \setminus \{0\}} \|\widehat{f}(\lambda)\|_{\text{HS}}^2 |\lambda|^n \, d\lambda</math> == ဆပ် ရီးမန်း တည်ဆောက်ပုံ (Sub-Riemannian Structure) == [[File:Animation of Heisenberg geodesic.gif|thumb|right|ဆပ် ရီးမန်း မန်နီဖိုး (sub-Riemannian manifold) တစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ထားသော ဟိုက်ဇင်ဘတ် အုပ်စု (Heisenberg group) <math>H_3(\mathbb{R})</math> အတွင်းရှိ ဂျီအိုဒက်စစ် (geodesic) တစ်ခု၏ ပုံ။]] [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] (group) <math>H_3(\mathbb{R})</math> သည် [[မန်နီဖိုး|ဆပ် ရီးမန်း မန်နီဖိုး]]တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ <math>t = c - \frac{1}{2}\mathbf{a}\mathbf{b}</math> မှတစ်ဆင့် အချိုးညီကိုဩဒိနိတ်များ (symmetric coordinates) ဆီသို့ အသွင်ပြောင်းခြင်းဖြင့် [[မန်နီဖိုး#ထိမျဉ်းအစည်း_(Tangent_Bundle)|ထိမျဉ်းအစည်းပိုင်း]] (tangent subbundle) <math>H_p = \{v \in T_p \mathbb{R}^3 \mid \Theta_p(v) = 0\}</math> ကို ရရှိသည်။ ဤနေရာတွင် <math>n=1</math> အတွက် <math>a=x</math> နှင့် <math>b=y</math> ဟု သတ်မှတ်သည်။ ၎င်းကို အောက်ပါ အထိ [[မျဉ်းဖြောင့် ဖန်ရှင်နယ်|1-ပုံစံ]] (contact 1-form) ဖြင့် ဖော်ပြသည်။ <math display="block">\Theta_p = dt - \frac{1}{2}(x\,dy - y\,dx)</math> ပိုမိုယေဘုယျအားဖြင့် ဤအချိုးညီကိုဩဒိနိတ်များ၌ <math>H_{2n+1}(\mathbb{R})</math> အပေါ်ရှိ ဘယ်-မပြောင်းလဲသော (left-invariant) အလျားလိုက် ဖရိန် (horizontal frame) တစ်ခုကို အောက်ပါ [[ဗက်တာစက်ကွင်း|ဗက်တာစက်ကွင်းများ]] (vector fields) ဖြင့် ပေးထားသည်။<ref>Hörmander (1967), p. 150.</ref> <math display="block">X_j = \frac{\partial}{\partial x_j} - \frac{1}{2}y_j \frac{\partial}{\partial t}, \quad Y_j = \frac{\partial}{\partial y_j} + \frac{1}{2}x_j \frac{\partial}{\partial t}</math> ဤဖရိန်သည် ဆပ် ရီးမန်း မက်ထရစ် (sub-Riemannian metric) ကို သတ်မှတ်ပေးသော ထောင့်မှန်ကျယူနစ်အခြေအစု (orthonormal basis) အဖြစ် လုပ်ဆောင်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဟော်မန်ဒါ ကွင်းစကွင်းပိတ် အခြေအနေ (Hörmander bracket condition) <math>[X_j, Y_k] = \delta_{jk} \frac{\partial}{\partial t}</math> ကို ပြည့်စုံစေသည်။ ဆပ် [[လာပလေ့စ် အော်ပရေတာ|လာပလေ့ဆီယန် အော်ပရေတာ]] (sub-Laplacian operator) ကို အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်သည်။ <math display="block">\mathcal{L} = -\sum_{j=1}^n (X_j^2 + Y_j^2)</math> ၎င်းသည် ပြန့်ကားမှုများ (dilations) <math>\delta_r(x, y, t) = (rx, ry, r^2 t)</math> အပေါ်မူတည်၍ ဒီဂရီနှစ်ရှိသော တစ်ပြေးညီ (homogeneous of degree two) ဖြစ်သည့် ဟိုက်ပိုအဲလစ်ပတစ် အော်ပရေတာ (hypoelliptic operator) တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Folland (1975), p. 165.</ref> == ကိုးကား (References) == * {{Citation |last=Folland |first=Gerald B. |title=A fundamental solution for a subelliptic operator |journal=Bulletin of the American Mathematical Society |volume=79 |issue=2 |date=1973 |pages=373–376 |doi=10.1090/S0002-9904-1973-13179-5}} * {{Citation |last=Folland |first=Gerald B. |title=Subelliptic estimates and function spaces on nilpotent Lie groups |journal=Arkiv för Matematik |volume=13 |date=1975 |pages=161–207 |doi=10.1007/BF02386204}} * {{Citation |last=Hall |first=Brian C. |title=Quantum Theory for Mathematicians |series=Graduate Texts in Mathematics |volume=267 |publication-place=New York |publisher=Springer |date=2013 |isbn=978-1-4614-7115-8}} * {{Citation |last=Hall |first=Brian C. |title=Lie Groups, Lie Algebras, and Representations: An Elementary Introduction |edition=2nd |series=Graduate Texts in Mathematics |volume=222 |publication-place=New York |publisher=Springer |date=2015 |isbn=978-3-319-13466-6}} * {{Citation |last=Hörmander |first=Lars |title=Hypoelliptic second order differential equations |journal=Acta Mathematica |volume=119 |date=1967 |pages=147–171 |doi=10.1007/BF02392081}} * {{Citation |last=Mackey |first=George |title=On a theorem of Stone and von Neumann |journal=Duke Mathematical Journal |volume=16 |issue=2 |date=1949 |pages=313–326 |doi=10.1215/S0012-7094-49-01631-2}} * {{Citation |last=Thangavelu |first=Sundaram |title=Harmonic Analysis on the Heisenberg Group |series=Progress in Mathematics |volume=159 |publication-place=Boston |publisher=Birkhäuser |date=1998 |isbn=978-0-8176-4050-7}} * {{Citation |last=Tilgner |first=Hans |title=A class of solvable Lie groups and their relation to the canonical formalism |journal=Annales de l'Institut Henri Poincaré (A) Physique théorique |volume=13 |issue=2 |date=1970 |pages=103–127}} [[ကဏ္ဍ:အုပ်စုသီအိုရီ]] [[ကဏ္ဍ:သင်္ချာဆိုင်ရာ ရူပဗေဒ]] 529abh4snbvg2lsvd4g7173y60nrqho 0 292450 1056483 2026-10-06T22:53:56Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က (ခွဲ) သပြုပင်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်]]၊ [[သပြုပင်ရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်|သပြုပင်ရွာ]]ရှိ အ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1056483 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) သပြုပင်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်]]၊ [[သပြုပင်ရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်|သပြုပင်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၈၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/gyobingauk-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|18.263587607514065| 95.68821991595904|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} ow5hmfnbalg593slaudn5sj1y4ulv7k 1056488 1056483 2026-10-06T22:59:06Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1056488 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) သပြုပင်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်]]၊ [[သပြုပင်ရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်|သပြုပင်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၈၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/gyobingauk-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|18.263587607514065| 95.68821991595904|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} btbqpv513aaft0cy92v2ybvhx1wiwr9 0 292451 1056484 2026-10-06T22:56:19Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က (ခွဲ) လှေတုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်]]၊ [[လှေတုံးရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်|လှေတုန်းရွာ]]ရှိ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1056484 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) လှေတုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်]]၊ [[လှေတုံးရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်|လှေတုန်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၇၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/gyobingauk-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|18.212169049300215| 95.70103042806015|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} molacchk1b5dcei8ybkl94ykl5il4up 1056487 1056484 2026-10-06T22:58:58Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1056487 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) လှေတုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်]]၊ [[လှေတုံးရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်|လှေတုန်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၇၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/gyobingauk-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|18.212169049300215| 95.70103042806015|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} n65blorx9t2b0zk7k9mgvcsmdgq37sh 0 292452 1056485 2026-10-06T22:57:53Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က (ခွဲ) ကျွန်းကုန်းကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်]]၊ ကျွန်းကုန်းကြီးရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1056485 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) ကျွန်းကုန်းကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်]]၊ [[ကျွန်းကုန်းကြီးရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်|ကျွန်းကုန်းကြီးရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၂၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/gyobingauk-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|18.214715543407287| 95.615673495396|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} dlqr6zve2gci85117t96keqf66pl992 1056486 1056485 2026-10-06T22:58:29Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1056486 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) ကျွန်းကုန်းကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်]]၊ [[ကျွန်းကုန်းကြီးရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်|ကျွန်းကုန်းကြီးရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၂၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/gyobingauk-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|18.214715543407287| 95.615673495396|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} s457rezp1bys3nr1z3ixf2f18sf96j2 0 292453 1056489 2026-10-06T23:00:54Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က (ခွဲ) ကြခတ္တန်းကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်]]၊ ကျခတ်တန်းကြီးရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်|ကြခ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1056489 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) ကြခတ္တန်းကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်]]၊ [[ကျခတ်တန်းကြီးရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်|ကြခတ္တန်းကြီးရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၂၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/gyobingauk-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|18.29788460651215| 95.7302819037773|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} b576av47kig0p50ga4g621utsflgyqg 0 292454 1056490 2026-10-06T23:03:40Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က (ခွဲ) ရှားဖြူကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်]]၊ ရှားဖြူကုန်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်|ရှားဖ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1056490 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) ရှားဖြူကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်]]၊ [[ရှားဖြူကုန်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်|ရှားဖြူကုန်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၃၆ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/gyobingauk-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|18.208091420161054| 95.50106215947312|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} a0ecgmk7dpgsqa1c52mw0egn519j1xk 0 292455 1056491 2026-10-06T23:06:10Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က - ဗောဓိရုက္ခ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်]]၊ [[ကြို့ပင်ကောက်မြို့]]၊ ရွာမမြောက်ရပ်ကွက်ရှိ အခြေခံပည..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1056491 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ဗောဓိရုက္ခ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်]]၊ [[ကြို့ပင်ကောက်မြို့]]၊ ရွာမမြောက်ရပ်ကွက်ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၅၃၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/gyobingauk-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 5oxirnuifh9dzcs13z5mpxsy4gc6gzk 0 292456 1056492 2026-10-06T23:07:28Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က - ရှမ်းကွင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်]]၊ ရှမ်းကွင်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်|ရှမ်းကွင်းရွာ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1056492 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ရှမ်းကွင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်]]၊ [[ရှမ်းကွင်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်|ရှမ်းကွင်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၀၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/gyobingauk-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|18.195885816109328| 95.65883818326961|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 2prr7d4ym4ewnefz0fktiu6yhjbmxh9 0 292457 1056493 2026-10-06T23:10:02Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ရန်ကုန် - ပြည်လမ်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်]]၊ [[ကြို့ပင်ကောက်မြို့]]၊ အနောက်တောင်ရပ်ကွက်ရ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1056493 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ရန်ကုန် - ပြည်လမ်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်]]၊ [[ကြို့ပင်ကောက်မြို့]]၊ အနောက်တောင်ရပ်ကွက်ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၇၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/gyobingauk-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|18.228720374590605| 95.64820048988663|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} kztzl2ha9mbngc1prl8q5s2agp2fzab 0 292458 1056494 2026-10-06T23:12:14Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) သက်ရင်းကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်]]၊ သက်ရင်းကုန်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်|သက်ရင..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1056494 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) သက်ရင်းကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်]]၊ [[သက်ရင်းကုန်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်|သက်ရင်းကုန်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၈၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/gyobingauk-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|18.300098082166613| 95.67136311599414|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 2pmhn569ldedvbsxry4101gj46u9wrv 0 292459 1056505 2026-10-06T23:31:15Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''ချိဘုရိဂျိမ''' (知夫里島) သည် ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းသည် အိုခိကျွန်းများတွင် ပါဝင်သည်။ ကျွန်း၏ ဧရိယာသည..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1056505 wikitext text/x-wiki '''ချိဘုရိဂျိမ''' (知夫里島) သည် ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းသည် အိုခိကျွန်းများတွင် ပါဝင်သည်။ ကျွန်း၏ ဧရိယာသည် ၁၃.၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။ လူဦးရေ ခန့်မှန်းခြေ ၆၅၀ ဦးနေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာနှင့် လူဦးရေအားဖြင့် အိုခိကျွန်းများထဲတွင် လူနေထိုင်မှုအနည်းဆုံး ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် ရှိမနဲခရိုင်၊ ချိဘုရွာ၏ စီမံအုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။ ကျွန်း၏ အစိတ်အပိုင်းအများစုသည် "ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း ပါဝင်သည်။ ချိဘုရိဂျိမသည် အိုခိကျွန်းများထဲတွင် တနုခိ ([[en:Japanese raccoon dog|tanuki]]) ရှိသည့် တစ်ခုတည်းသောကျွန်း ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၆၅၀ ခန့်နေထိုင်သည့် ကျွန်းဖြစ်သော်လည်း တနုခိအရေအတွက်သည် ၂၀၀၀ ကျော်ရှိသည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ==သမိုင်းကြောင်း== ==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး== ==စီးပွားရေး== ==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်== [[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]] ==ပြင်ပလင့်များ== *[https://web.archive.org/web/20130101141419/http://www.shimaneajet.com/okiislands/ Travel guide] ==ကိုးကား== {{reflist}} j9twecdwr1lgh3vqa4m37vke0oqguuu 1056506 1056505 2026-10-06T23:38:08Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1056506 wikitext text/x-wiki '''ချိဘုရိဂျိမ''' (知夫里島) သည် ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းသည် အိုခိကျွန်းများတွင် ပါဝင်သည်။ ကျွန်း၏ ဧရိယာသည် ၁၃.၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။ လူဦးရေ ခန့်မှန်းခြေ ၆၅၀ ဦးနေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာနှင့် လူဦးရေအားဖြင့် အိုခိကျွန်းများထဲတွင် လူနေထိုင်မှုအနည်းဆုံး ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် ရှိမနဲခရိုင်၊ ချိဘုရွာ၏ စီမံအုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။ ကျွန်း၏ အစိတ်အပိုင်းအများစုသည် "ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း ပါဝင်သည်။ ချိဘုရိဂျိမသည် အိုခိကျွန်းများထဲတွင် တနုခိ ([[:en:Japanese raccoon dog|tanuki]]) ရှိသည့် တစ်ခုတည်းသောကျွန်း ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၆၅၀ ခန့်နေထိုင်သည့် ကျွန်းဖြစ်သော်လည်း တနုခိအရေအတွက်သည် ၂၀၀၀ ကျော်ရှိသည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ==သမိုင်းကြောင်း== ==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး== ==စီးပွားရေး== ==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်== [[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]] ==ပြင်ပလင့်များ== *[https://web.archive.org/web/20130101141419/http://www.shimaneajet.com/okiislands/ Travel guide] ==ကိုးကား== {{reflist}} gcdcfpy8f4qljdunfz483aymfwwqirp 1056507 1056506 2026-10-06T23:39:10Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1056507 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = ချိဘုရိဂျိမ | image = Chibu seen from akahage-yama.jpg | image_caption = ချိဘုရိဂျိမ | image_size = | image_map = Oki Islands.png | native_name = 知夫里島, '' Chiburi'' | native_name_link = Japanese language | nickname = | location = [[ဂျပန်ပင်လယ်]] | coordinates = {{coord|36|1|N|133|02|E|region:JP_type:isle|display=inline,title}} | archipelago = [[Oki Islands]] | total_islands = | major_islands = | area_km2 = 13.7 | length_km = | width_km = | coastline_km = 27.0 | highest_mount = | elevation_m = 325 | country = Japan | country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefectures]] | country_admin_divisions = Shimane Prefecture | country_admin_divisions_title_1 = [[Districts of Japan|District]] | country_admin_divisions_1 = [[Oki District, Shimane|Oki District]] | country_admin_divisions_title_2 = [[Towns of Japan|Town]] | country_admin_divisions_2 = [[Chibu, Shimane|Chibu]] | population = 650 | population_as_of = 2013 | density_km2 = | ethnic_groups = [[Japanese people|Japanese]] | additional_info = }} '''ချိဘုရိဂျိမ''' (知夫里島) သည် ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းသည် အိုခိကျွန်းများတွင် ပါဝင်သည်။ ကျွန်း၏ ဧရိယာသည် ၁၃.၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။ လူဦးရေ ခန့်မှန်းခြေ ၆၅၀ ဦးနေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာနှင့် လူဦးရေအားဖြင့် အိုခိကျွန်းများထဲတွင် လူနေထိုင်မှုအနည်းဆုံး ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် ရှိမနဲခရိုင်၊ ချိဘုရွာ၏ စီမံအုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။ ကျွန်း၏ အစိတ်အပိုင်းအများစုသည် "ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း ပါဝင်သည်။ ချိဘုရိဂျိမသည် အိုခိကျွန်းများထဲတွင် တနုခိ ([[:en:Japanese raccoon dog|tanuki]]) ရှိသည့် တစ်ခုတည်းသောကျွန်း ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၆၅၀ ခန့်နေထိုင်သည့် ကျွန်းဖြစ်သော်လည်း တနုခိအရေအတွက်သည် ၂၀၀၀ ကျော်ရှိသည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ==သမိုင်းကြောင်း== ==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး== ==စီးပွားရေး== ==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်== [[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]] ==ပြင်ပလင့်များ== *[https://web.archive.org/web/20130101141419/http://www.shimaneajet.com/okiislands/ Travel guide] ==ကိုးကား== {{reflist}} 0qt9sl44hoa3jvjpo6t5ry6uhbt00lo 1056508 1056507 2026-10-06T23:39:41Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1056508 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = ချိဘုရိဂျိမ | image = Chibu seen from akahage-yama.jpg | image_caption = ချိဘုရိဂျိမ | image_size = | image_map = Oki Islands.png | native_name = 知夫里島, '' Chiburi'' | native_name_link = Japanese language | nickname = | location = [[ဂျပန်ပင်လယ်]] | coordinates = {{coord|36|1|N|133|02|E|region:JP_type:isle|display=inline,title}} | archipelago = [[Oki Islands]] | total_islands = | major_islands = | area_km2 = 13.7 | length_km = | width_km = | coastline_km = 27.0 | highest_mount = | elevation_m = 325 | country = Japan | country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefectures]] | country_admin_divisions = Shimane Prefecture | country_admin_divisions_title_1 = [[Districts of Japan|District]] | country_admin_divisions_1 = [[Oki District, Shimane|Oki District]] | country_admin_divisions_title_2 = [[Towns of Japan|Town]] | country_admin_divisions_2 = [[Chibu, Shimane|Chibu]] | population = 650 | population_as_of = 2013 | density_km2 = | ethnic_groups = [[Japanese people|Japanese]] | additional_info = }} '''ချိဘုရိဂျိမ''' (知夫里島) သည် ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းသည် အိုခိကျွန်းများတွင် ပါဝင်သည်။<ref>''Teikoku's Complete Atlas of Japan'', Teikoku-Shoin Co., Ltd., Tokyo, {{ISBN|4-8071-0004-1}}</ref> ကျွန်း၏ ဧရိယာသည် ၁၃.၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။ လူဦးရေ ခန့်မှန်းခြေ ၆၅၀ ဦးနေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာနှင့် လူဦးရေအားဖြင့် အိုခိကျွန်းများထဲတွင် လူနေထိုင်မှုအနည်းဆုံး ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် ရှိမနဲခရိုင်၊ ချိဘုရွာ၏ စီမံအုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။ ကျွန်း၏ အစိတ်အပိုင်းအများစုသည် "ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း ပါဝင်သည်။ ချိဘုရိဂျိမသည် အိုခိကျွန်းများထဲတွင် တနုခိ ([[:en:Japanese raccoon dog|tanuki]]) ရှိသည့် တစ်ခုတည်းသောကျွန်း ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၆၅၀ ခန့်နေထိုင်သည့် ကျွန်းဖြစ်သော်လည်း တနုခိအရေအတွက်သည် ၂၀၀၀ ကျော်ရှိသည်။<ref>{{cite web|title=The Chiburishima Tanuki Overpopulation Crisis: What Should Be Done?|url=http://www.japanprobe.com/2008/02/29/the-chiburishima-tanuki-overpopulation-crisis-what-should-be-done|publisher=Japan Probe|accessdate=16 July 2010|author=James|date=February 29, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20100330220958/http://www.japanprobe.com/2008/02/29/the-chiburishima-tanuki-overpopulation-crisis-what-should-be-done/|archive-date=30 March 2010|url-status=dead}}</ref> ==ပထဝီသွင်ပြင်== ==သမိုင်းကြောင်း== ==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး== ==စီးပွားရေး== ==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်== [[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]] ==ပြင်ပလင့်များ== *[https://web.archive.org/web/20130101141419/http://www.shimaneajet.com/okiislands/ Travel guide] ==ကိုးကား== {{reflist}} 9m35k68i4k3lsuyqjbi9hgeceml1vd9 3 292460 1056511 2026-10-07T01:08:40Z Mfield 138184 [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:TheWxResearcher]] စာမျက်နှာကို [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:TheDetroitGeographer]] သို့ Mfieldက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ "[[Special:CentralAuth/TheWxResearcher|TheWxResearcher]]" ကို "[[Special:CentralAuth/TheDetroitGeographer|TheDetroitGeographer]]" သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း 1056511 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:TheDetroitGeographer]] bpq2wnyu4wd3xgidekd1eh98o3f0cje 100 292461 1056521 2026-10-07T06:52:17Z Salai Rungtoi 22844 " {{Current events|year=2026|month=10|day=7|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}}" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1056521 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=10|day=7|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}} pr8xyfl6ddcxlyghn3f0miateydj3cv 1056522 1056521 2026-10-07T06:54:36Z Salai Rungtoi 22844 1056522 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=10|day=7|content= <!-- All news items below this line --> '''နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး''' *[[ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ နိုင်ငံတော်အဆင့် ခရီးစဉ်များ]] **ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]သို့ နိုင်ငံတော်အဆင့်တရားဝင်ခရီးစဉ်(Official Visit) သွားရောက်ရန်အတွက် နေပြည်တော်လေဆိပ်မှ အထူးလေယာဉ်ဖြင့် ထွက်ခွာသည်။ [https://www.moi.gov.mm/news/88966 (MOI)] <!-- All news items above this line -->}} a1us969sj5opo0vq4z4k0alz60lsbpe 3 292462 1056526 2026-10-07T07:28:22Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1056526 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-54089-05 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၂၈၊ ၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC) 4qcj9ly6xnshpvx581sld7gkeubuxtv 0 292463 1056529 2026-10-07T08:59:04Z Dr Lotus Black 31011 [[ဂျံ-အိုဂယူ့စ်တ်-ဒေါ်မီနိခ် အင်္ဂရ]] စာမျက်နှာကို [[ဂျင်း ဩဂတ်စတပ် ဒိုးမနစ် အင်းဂရက်စ်]] သို့ ပြန်ညွှန်းပေါ်ထပ်၍ Dr Lotus Black က ရွှေ့ခဲ့သည်: hard to pronounce 1056529 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ဂျင်း ဩဂတ်စတပ် ဒိုးမနစ် အင်းဂရက်စ်]] 7x2cu38i30l52qzqka4nrnv57pn0rj6 0 292464 1056535 2026-10-07T11:32:56Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 " '''အိုခိကျွန်းစု''' (隠岐諸島,Oki-shotō; သို့မဟုတ် 隠岐の島 Oki-no-shima, 隠岐群島 Oki-guntō) သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]ရှိ ကျွန်းအုပ်စု ဖြစ်သည်။ ကျွန်းအု..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1056535 wikitext text/x-wiki '''အိုခိကျွန်းစု''' (隠岐諸島,Oki-shotō; သို့မဟုတ် 隠岐の島 Oki-no-shima, 隠岐群島 Oki-guntō) သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]ရှိ ကျွန်းအုပ်စု ဖြစ်သည်။ ကျွန်းအုပ်စုကို [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အိုခိဒေသ၏ အုပ်ချုပ်ရေးအောက်တွင် ထားရ ှိသည်။ ကျွန်းစုသည် စုစုပေါင်းဧရိယာ ၃၄၆.၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၃၃.၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဤကျွန်းစု၏ နေရာအများစုသည် ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိနေသည်။ ကျွန်းများစု ပထဝီသွင်ပြင်အမွေအနှစ်များကြောင့် အိုခိကျွန်းစုကို ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့ပထဝီနေရာအဖြစ် ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== အိုခိကျွန်းစုရှိ ကျွန်းများသည် မီတောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။ ခန့်မှန်းခြေ လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၅ သန်းခန့်က ပေါက်ကွဲခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ဒိုးဂေါ့ကျွန်းသည် အရှေ့ဘက်တွင်ရှိပြီး အကြီးဆုံးကျွန်းနှင့် အမြင့်ဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းရှိ ဒိုင်းမန်းဂျိတောင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၆၀၈ မီတာ (၁၉၉၅ ပေ) မြင့်သည်။ ==ကျွန်းစုရှိ အဓိကကျွန်းများ== {| class="wikitable sortable" ! class="unsortable" | ရုပ်ပုံ || အမည် || class="unsortable" | ခန်းဂျိ || ဧရိယာ<br />[km²] || လူဦးရေ|| အမြင့်ဆုံးအမှတ်<br />[m] || တောင်ထိပ် || ကိုဩဒိနိတ် |- | | [[ဒိုးဂေါ့ဂျိမ]] | {{lang|ja|島後}} | align="right" | 241.58 | align="right" | 14,300 | align="right" | 608 | Mount Daimanji | {{Coord| 36|14|N|133|17|E |display=inline|type:isle|name= Dōgo }} |- | | [[နခနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နခနိုရှိမ]] | {{lang|ja|中ノ島}} | align="right" | 32.21 | align="right" | 2,300 | align="right" | 164 | | {{coord|36|5|N|133|06|E|display=inline|type:isle|name=Nakanoshima}} |- | | [[နိရှိနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နိရှိနိုရှိမ]] | {{lang|ja|西ノ島}} | align="right" | 55.97 | align="right" | 2,800 | align="right" | 452 | Takuhiyama | {{Coord| 36|6|N|133|00|E |display=inline|type:isle|name= Nishinoshima}} |- | | [[ချိဘုရိဂျိမ]] | {{lang|ja|知夫里島}} | align="right" | 13.7 | align="right" |640 | align="right" | 325 | | {{Coord| 36|1|N|133|02|E |display=inline|type:isle|name=Chiburijma}} |- |} ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} 73nzy74nll8ql2z9aoqj9si9vle2j01 1056536 1056535 2026-10-07T11:33:12Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပြင်ပလင့်များ */ 1056536 wikitext text/x-wiki '''အိုခိကျွန်းစု''' (隠岐諸島,Oki-shotō; သို့မဟုတ် 隠岐の島 Oki-no-shima, 隠岐群島 Oki-guntō) သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]ရှိ ကျွန်းအုပ်စု ဖြစ်သည်။ ကျွန်းအုပ်စုကို [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အိုခိဒေသ၏ အုပ်ချုပ်ရေးအောက်တွင် ထားရ ှိသည်။ ကျွန်းစုသည် စုစုပေါင်းဧရိယာ ၃၄၆.၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၃၃.၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဤကျွန်းစု၏ နေရာအများစုသည် ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိနေသည်။ ကျွန်းများစု ပထဝီသွင်ပြင်အမွေအနှစ်များကြောင့် အိုခိကျွန်းစုကို ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့ပထဝီနေရာအဖြစ် ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== အိုခိကျွန်းစုရှိ ကျွန်းများသည် မီတောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။ ခန့်မှန်းခြေ လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၅ သန်းခန့်က ပေါက်ကွဲခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ဒိုးဂေါ့ကျွန်းသည် အရှေ့ဘက်တွင်ရှိပြီး အကြီးဆုံးကျွန်းနှင့် အမြင့်ဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းရှိ ဒိုင်းမန်းဂျိတောင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၆၀၈ မီတာ (၁၉၉၅ ပေ) မြင့်သည်။ ==ကျွန်းစုရှိ အဓိကကျွန်းများ== {| class="wikitable sortable" ! class="unsortable" | ရုပ်ပုံ || အမည် || class="unsortable" | ခန်းဂျိ || ဧရိယာ<br />[km²] || လူဦးရေ|| အမြင့်ဆုံးအမှတ်<br />[m] || တောင်ထိပ် || ကိုဩဒိနိတ် |- | | [[ဒိုးဂေါ့ဂျိမ]] | {{lang|ja|島後}} | align="right" | 241.58 | align="right" | 14,300 | align="right" | 608 | Mount Daimanji | {{Coord| 36|14|N|133|17|E |display=inline|type:isle|name= Dōgo }} |- | | [[နခနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နခနိုရှိမ]] | {{lang|ja|中ノ島}} | align="right" | 32.21 | align="right" | 2,300 | align="right" | 164 | | {{coord|36|5|N|133|06|E|display=inline|type:isle|name=Nakanoshima}} |- | | [[နိရှိနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နိရှိနိုရှိမ]] | {{lang|ja|西ノ島}} | align="right" | 55.97 | align="right" | 2,800 | align="right" | 452 | Takuhiyama | {{Coord| 36|6|N|133|00|E |display=inline|type:isle|name= Nishinoshima}} |- | | [[ချိဘုရိဂျိမ]] | {{lang|ja|知夫里島}} | align="right" | 13.7 | align="right" |640 | align="right" | 325 | | {{Coord| 36|1|N|133|02|E |display=inline|type:isle|name=Chiburijma}} |- |} ==ပြင်ပလင့်များ== {{commons category|Oki Islands}} {{EB1911 Poster|Oki}} *[https://web.archive.org/web/20040511171804/http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/English/Images/map001.jpg Map of the Oki Islands] *{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20121227220354/http://www.eorc.nasda.go.jp/hatoyama/experience/calendar/image/200008_calendar_e.jpg|title=View of the Oki Islands|sec=el}} *[https://visit-okiislands.e-oki.net/ Oki Islands Tourism Association] *[https://web.archive.org/web/20130205174737/http://www.jnto.go.jp/tourism/en/s065.html Japan National Tourist Organization site] *[https://web.archive.org/web/20080513092248/http://www.welcome-to.jp/nationalparks/DaisenOki.html Daisen-Oki National Park] *[http://www.oki-geopark.jp/en/ Oki Islands UNESCO Global Geopark] *[http://www.kankou-shimane.com/en/blog/plan-your-tour/search-by-area/oki-area/1349.html Sightseeing Navigation in Shimane] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160923095742/http://www.kankou-shimane.com/en/blog/plan-your-tour/search-by-area/oki-area/1349.html/ |date=2016-09-23 }} ==ကိုးကား== {{reflist}} 6hc2jzvxwfnokzc4hwfea34e3hpnkrt 1056537 1056536 2026-10-07T11:33:30Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပြင်ပလင့်များ */ 1056537 wikitext text/x-wiki '''အိုခိကျွန်းစု''' (隠岐諸島,Oki-shotō; သို့မဟုတ် 隠岐の島 Oki-no-shima, 隠岐群島 Oki-guntō) သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]ရှိ ကျွန်းအုပ်စု ဖြစ်သည်။ ကျွန်းအုပ်စုကို [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အိုခိဒေသ၏ အုပ်ချုပ်ရေးအောက်တွင် ထားရ ှိသည်။ ကျွန်းစုသည် စုစုပေါင်းဧရိယာ ၃၄၆.၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၃၃.၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဤကျွန်းစု၏ နေရာအများစုသည် ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိနေသည်။ ကျွန်းများစု ပထဝီသွင်ပြင်အမွေအနှစ်များကြောင့် အိုခိကျွန်းစုကို ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့ပထဝီနေရာအဖြစ် ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== အိုခိကျွန်းစုရှိ ကျွန်းများသည် မီတောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။ ခန့်မှန်းခြေ လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၅ သန်းခန့်က ပေါက်ကွဲခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ဒိုးဂေါ့ကျွန်းသည် အရှေ့ဘက်တွင်ရှိပြီး အကြီးဆုံးကျွန်းနှင့် အမြင့်ဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းရှိ ဒိုင်းမန်းဂျိတောင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၆၀၈ မီတာ (၁၉၉၅ ပေ) မြင့်သည်။ ==ကျွန်းစုရှိ အဓိကကျွန်းများ== {| class="wikitable sortable" ! class="unsortable" | ရုပ်ပုံ || အမည် || class="unsortable" | ခန်းဂျိ || ဧရိယာ<br />[km²] || လူဦးရေ|| အမြင့်ဆုံးအမှတ်<br />[m] || တောင်ထိပ် || ကိုဩဒိနိတ် |- | | [[ဒိုးဂေါ့ဂျိမ]] | {{lang|ja|島後}} | align="right" | 241.58 | align="right" | 14,300 | align="right" | 608 | Mount Daimanji | {{Coord| 36|14|N|133|17|E |display=inline|type:isle|name= Dōgo }} |- | | [[နခနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နခနိုရှိမ]] | {{lang|ja|中ノ島}} | align="right" | 32.21 | align="right" | 2,300 | align="right" | 164 | | {{coord|36|5|N|133|06|E|display=inline|type:isle|name=Nakanoshima}} |- | | [[နိရှိနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နိရှိနိုရှိမ]] | {{lang|ja|西ノ島}} | align="right" | 55.97 | align="right" | 2,800 | align="right" | 452 | Takuhiyama | {{Coord| 36|6|N|133|00|E |display=inline|type:isle|name= Nishinoshima}} |- | | [[ချိဘုရိဂျိမ]] | {{lang|ja|知夫里島}} | align="right" | 13.7 | align="right" |640 | align="right" | 325 | | {{Coord| 36|1|N|133|02|E |display=inline|type:isle|name=Chiburijma}} |- |} ==ပြင်ပလင့်များ== {{commons category|Oki Islands}} *[https://web.archive.org/web/20040511171804/http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/English/Images/map001.jpg Map of the Oki Islands] *[https://visit-okiislands.e-oki.net/ Oki Islands Tourism Association] *[https://web.archive.org/web/20130205174737/http://www.jnto.go.jp/tourism/en/s065.html Japan National Tourist Organization site] *[https://web.archive.org/web/20080513092248/http://www.welcome-to.jp/nationalparks/DaisenOki.html Daisen-Oki National Park] *[http://www.oki-geopark.jp/en/ Oki Islands UNESCO Global Geopark] *[http://www.kankou-shimane.com/en/blog/plan-your-tour/search-by-area/oki-area/1349.html Sightseeing Navigation in Shimane] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160923095742/http://www.kankou-shimane.com/en/blog/plan-your-tour/search-by-area/oki-area/1349.html/ |date=2016-09-23 }} ==ကိုးကား== {{reflist}} it7ucokuz4e9p1y4t4mar4onf6y7akq 1056538 1056537 2026-10-07T11:33:52Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1056538 wikitext text/x-wiki '''အိုခိကျွန်းစု''' (隠岐諸島,Oki-shotō; သို့မဟုတ် 隠岐の島 Oki-no-shima, 隠岐群島 Oki-guntō) သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]ရှိ ကျွန်းအုပ်စု ဖြစ်သည်။ ကျွန်းအုပ်စုကို [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အိုခိဒေသ၏ အုပ်ချုပ်ရေးအောက်တွင် ထားရ ှိသည်။ ကျွန်းစုသည် စုစုပေါင်းဧရိယာ ၃၄၆.၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၃၃.၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဤကျွန်းစု၏ နေရာအများစုသည် ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိနေသည်။ ကျွန်းများစု ပထဝီသွင်ပြင်အမွေအနှစ်များကြောင့် အိုခိကျွန်းစုကို ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့ပထဝီနေရာအဖြစ် ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== အိုခိကျွန်းစုရှိ ကျွန်းများသည် မီတောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။ ခန့်မှန်းခြေ လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၅ သန်းခန့်က ပေါက်ကွဲခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ဒိုးဂေါ့ကျွန်းသည် အရှေ့ဘက်တွင်ရှိပြီး အကြီးဆုံးကျွန်းနှင့် အမြင့်ဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းရှိ ဒိုင်းမန်းဂျိတောင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၆၀၈ မီတာ (၁၉၉၅ ပေ) မြင့်သည်။ ==ကျွန်းစုရှိ အဓိကကျွန်းများ== {| class="wikitable sortable" ! class="unsortable" | ရုပ်ပုံ || အမည် || class="unsortable" | ခန်းဂျိ || ဧရိယာ<br />[km²] || လူဦးရေ|| အမြင့်ဆုံးအမှတ်<br />[m] || တောင်ထိပ် || ကိုဩဒိနိတ် |- | | [[ဒိုးဂေါ့ဂျိမ]] | {{lang|ja|島後}} | align="right" | 241.58 | align="right" | 14,300 | align="right" | 608 | Mount Daimanji | {{Coord| 36|14|N|133|17|E |display=inline|type:isle|name= Dōgo }} |- | | [[နခနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နခနိုရှိမ]] | {{lang|ja|中ノ島}} | align="right" | 32.21 | align="right" | 2,300 | align="right" | 164 | | {{coord|36|5|N|133|06|E|display=inline|type:isle|name=Nakanoshima}} |- | | [[နိရှိနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နိရှိနိုရှိမ]] | {{lang|ja|西ノ島}} | align="right" | 55.97 | align="right" | 2,800 | align="right" | 452 | Takuhiyama | {{Coord| 36|6|N|133|00|E |display=inline|type:isle|name= Nishinoshima}} |- | | [[ချိဘုရိဂျိမ]] | {{lang|ja|知夫里島}} | align="right" | 13.7 | align="right" |640 | align="right" | 325 | | {{Coord| 36|1|N|133|02|E |display=inline|type:isle|name=Chiburijma}} |- |} ==ပြင်ပလင့်များ== {{commons category|Oki Islands}} *[https://web.archive.org/web/20040511171804/http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/English/Images/map001.jpg Map of the Oki Islands] *[https://visit-okiislands.e-oki.net/ Oki Islands Tourism Association] *[https://web.archive.org/web/20130205174737/http://www.jnto.go.jp/tourism/en/s065.html Japan National Tourist Organization site] *[https://web.archive.org/web/20080513092248/http://www.welcome-to.jp/nationalparks/DaisenOki.html Daisen-Oki National Park] *[http://www.oki-geopark.jp/en/ Oki Islands UNESCO Global Geopark] *[http://www.kankou-shimane.com/en/blog/plan-your-tour/search-by-area/oki-area/1349.html Sightseeing Navigation in Shimane] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160923095742/http://www.kankou-shimane.com/en/blog/plan-your-tour/search-by-area/oki-area/1349.html/ |date=2016-09-23 }} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]] tltvhtue9a7jp6mkcxglllb09dgxr68 1056539 1056538 2026-10-07T11:36:57Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1056539 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = အိုခိ | native_name = 隠岐諸島 | nickname = <!-- or nickname --> | image = Oki Islands Relief Map, SRTM.jpg | image_size = | image_caption = | image_alt = | image_map = Oki Islands.png | map_caption = အိုခိကျွန်းစုမြေပုံ | location = | coordinates = {{coord|36|10|16.1|N|133|8|40.8|E|type:adm1st_scale:3000000|display=inline,title}} | archipelago = | waterbody = [[Sea of Japan]] | total_islands = 4 main, 16 named, 180+ total | major_islands = | area_km2 = 346.1 | area_footnotes = | rank = | length_mi = <!-- or length ft --> | length_footnotes = | width_mi = <!-- or width ft --> | width_footnotes = | coastline_mi = <!-- or coastline ft --> | coastline_footnotes = | elevation_ft = | elevation_footnotes = | highest_mount = <!--name--> | country = [[Japan]] | country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefectures]] | country_admin_divisions = Shimane | country_admin_divisions_title_1 = [[Districts of Japan|District]] | country_admin_divisions_1 = [[Oki District, Shimane|Oki District]] | demonym = | population = 24,500 | population_as_of = 2010 | population_footnotes = | density_km2 = 70.7 | density_footnotes = | ethnic_groups = [[Japanese people|Japanese]] | website = | additional_info = }} [[File:Oki Islands Shimane.png|250px|right]] '''အိုခိကျွန်းစု''' (隠岐諸島,Oki-shotō; သို့မဟုတ် 隠岐の島 Oki-no-shima, 隠岐群島 Oki-guntō) သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]ရှိ ကျွန်းအုပ်စု ဖြစ်သည်။ ကျွန်းအုပ်စုကို [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အိုခိဒေသ၏ အုပ်ချုပ်ရေးအောက်တွင် ထားရ ှိသည်။ ကျွန်းစုသည် စုစုပေါင်းဧရိယာ ၃၄၆.၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၃၃.၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဤကျွန်းစု၏ နေရာအများစုသည် ဒိုင်းဆန်း - အိုခိအမျိုးသားဥယျာဉ်၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိနေသည်။ ကျွန်းများစု ပထဝီသွင်ပြင်အမွေအနှစ်များကြောင့် အိုခိကျွန်းစုကို ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့ပထဝီနေရာအဖြစ် ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=http://www.oki-geopark.jp/en/2013/09/09-1469/|title=The Oki Islands Geopark is a new member of the Global Geoparks Network! &#124; Oki Islands UNESCO Global Geopark}}</ref> ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[File:20090923隠岐諸島.jpg|thumb|[[ဒိုးဂေါ့ဂျိမ]] (အရှေ့) နှင့် ဒိုးဇန်းကျွန်းစု အနောက်)]] [[File:Sekiheki Pyroclastic Cone (From Lookout).jpg|thumb|180px|[[ချိဘုရိဂျိမ|ချိဘုရိဂျိမကျွန်း]]ရှိ ဆဲခိဟဲခိမီးတောင်ကျောက်ဆောင်ကမ်းပါး ]] အိုခိကျွန်းစုရှိ ကျွန်းများသည် မီတောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။ ခန့်မှန်းခြေ လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၅ သန်းခန့်က ပေါက်ကွဲခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ဒိုးဂေါ့ကျွန်းသည် အရှေ့ဘက်တွင်ရှိပြီး အကြီးဆုံးကျွန်းနှင့် အမြင့်ဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းရှိ ဒိုင်းမန်းဂျိတောင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၆၀၈ မီတာ (၁၉၉၅ ပေ) မြင့်သည်။ <ref name="furusato_oki">{{cite book |script-title=ja:ふるさと隠岐 |editor1=隠岐の島町ふるさと教育副教材集委員会 |date=March 2007 |language=Japanese}}</ref> ==ကျွန်းစုရှိ အဓိကကျွန်းများ== {| class="wikitable sortable" ! class="unsortable" | ရုပ်ပုံ || အမည် || class="unsortable" | ခန်းဂျိ || ဧရိယာ<br />[km²] || လူဦးရေ|| အမြင့်ဆုံးအမှတ်<br />[m] || တောင်ထိပ် || ကိုဩဒိနိတ် |- | | [[ဒိုးဂေါ့ဂျိမ]] | {{lang|ja|島後}} | align="right" | 241.58 | align="right" | 14,300 | align="right" | 608 | Mount Daimanji | {{Coord| 36|14|N|133|17|E |display=inline|type:isle|name= Dōgo }} |- | | [[နခနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နခနိုရှိမ]] | {{lang|ja|中ノ島}} | align="right" | 32.21 | align="right" | 2,300 | align="right" | 164 | | {{coord|36|5|N|133|06|E|display=inline|type:isle|name=Nakanoshima}} |- | | [[နိရှိနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နိရှိနိုရှိမ]] | {{lang|ja|西ノ島}} | align="right" | 55.97 | align="right" | 2,800 | align="right" | 452 | Takuhiyama | {{Coord| 36|6|N|133|00|E |display=inline|type:isle|name= Nishinoshima}} |- | | [[ချိဘုရိဂျိမ]] | {{lang|ja|知夫里島}} | align="right" | 13.7 | align="right" |640 | align="right" | 325 | | {{Coord| 36|1|N|133|02|E |display=inline|type:isle|name=Chiburijma}} |- |} ==ပြင်ပလင့်များ== {{commons category|Oki Islands}} *[https://web.archive.org/web/20040511171804/http://www.town.nishinoshima.shimane.jp/English/Images/map001.jpg Map of the Oki Islands] *[https://visit-okiislands.e-oki.net/ Oki Islands Tourism Association] *[https://web.archive.org/web/20130205174737/http://www.jnto.go.jp/tourism/en/s065.html Japan National Tourist Organization site] *[https://web.archive.org/web/20080513092248/http://www.welcome-to.jp/nationalparks/DaisenOki.html Daisen-Oki National Park] *[http://www.oki-geopark.jp/en/ Oki Islands UNESCO Global Geopark] *[http://www.kankou-shimane.com/en/blog/plan-your-tour/search-by-area/oki-area/1349.html Sightseeing Navigation in Shimane] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160923095742/http://www.kankou-shimane.com/en/blog/plan-your-tour/search-by-area/oki-area/1349.html/ |date=2016-09-23 }} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]] owfben04wkuaipqxx2epkvc1gbqpkiq 0 292465 1056542 2026-10-07T11:49:19Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 " '''ဆဒိုကျွန်း''' (佐渡島) သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းသည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[နီးဂတခရိုင်]]၊ ဆဒို..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1056542 wikitext text/x-wiki '''ဆဒိုကျွန်း''' (佐渡島) သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းသည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[နီးဂတခရိုင်]]၊ ဆဒိုမြို့၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။ ကမ်းရိုးတန်းအရှည် ၂၆၂.၇ ကီလိုမီတာ (၁၆၃.၂ မိုင်) ရှိသည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလအချက်အလက်အရ ကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၅၅,၂၁၂ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ကျွန်းသည် ဧရိယာအားဖြင့် ၈၅၄.၇၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃၃၀.၀၂ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဤကျွန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဆဋ္ဌမမြောက်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ဆဒိုကျွန်းနှင့် [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]အကြား အတိုဆုံးအကွာအဝေးမှာ ၃၂ ကီလိုမီတာ (၂၀ မိုင်) ဖြစ်သည်။ ဆဒိုကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်သည် ခင်ပိုခုတောင် ဖြစ်သည်။ ခင်ပိုခုတောင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁၁၇၂ မီတာ (၃၈၄၅ ပေ) မြင့်သည်။ ဆဒိုကျွန်းသည် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]အတွင်း၌ အလုပ်သမားများအား အတင်းအကြပ် အလုပ်စေခိုင်းခဲ့သည့် နေရာဖြစ်ခဲ့သည်။ [[ကိုရီးယားလူမျိုး]] ၁၅၀၀ ပတ်ဝန်းကျင်သည် စစ်မှုထမ်းရန် စုဆောင်းခံရပြီး ကျွန်းရှိ မိုင်းတွင်းများတွင် အတင်းအကြပ်အလုပ်စေခိုင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ဂျပန်အစိုးရနှင့် အချို့သောပညာရှင်များနှင့် အနည်းငယ်သော နိုင်ငံတကာပညာရှင်များသည် လုပ်သားများအား အတင်းအကြပ်စေခိုင်းသည်ဟူသည့်အချက်ကို ငြင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ==သမိုင်းကြောင်း== ==လူဦးရေ== ==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး== ==ရုပ်ပုံများ== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} tw8ghjpql1qdepji23q1aifdk25i8ea 1056543 1056542 2026-10-07T11:50:03Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1056543 wikitext text/x-wiki '''ဆဒိုကျွန်း''' (佐渡島) သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းသည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[နီးဂတခရိုင်]]၊ ဆဒိုမြို့၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။ ကမ်းရိုးတန်းအရှည် ၂၆၂.၇ ကီလိုမီတာ (၁၆၃.၂ မိုင်) ရှိသည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလအချက်အလက်အရ ကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၅၅,၂၁၂ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ကျွန်းသည် ဧရိယာအားဖြင့် ၈၅၄.၇၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃၃၀.၀၂ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဤကျွန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဆဋ္ဌမမြောက်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ဆဒိုကျွန်းနှင့် [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]အကြား အတိုဆုံးအကွာအဝေးမှာ ၃၂ ကီလိုမီတာ (၂၀ မိုင်) ဖြစ်သည်။ ဆဒိုကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်သည် ခင်ပိုခုတောင် ဖြစ်သည်။ ခင်ပိုခုတောင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁၁၇၂ မီတာ (၃၈၄၅ ပေ) မြင့်သည်။ ဆဒိုကျွန်းသည် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]အတွင်း၌ အလုပ်သမားများအား အတင်းအကြပ် အလုပ်စေခိုင်းခဲ့သည့် နေရာဖြစ်ခဲ့သည်။ [[ကိုရီးယားလူမျိုး]] ၁၅၀၀ ပတ်ဝန်းကျင်သည် စစ်မှုထမ်းရန် စုဆောင်းခံရပြီး ကျွန်းရှိ မိုင်းတွင်းများတွင် အတင်းအကြပ်အလုပ်စေခိုင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ဂျပန်အစိုးရနှင့် အချို့သောပညာရှင်များနှင့် အနည်းငယ်သော နိုင်ငံတကာပညာရှင်များသည် လုပ်သားများအား အတင်းအကြပ်စေခိုင်းသည်ဟူသည့်အချက်ကို ငြင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ==သမိုင်းကြောင်း== ==လူဦးရေ== ==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး== ==ရုပ်ပုံများ== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]] exyen59lgwi66wv7zobvq3n6b0okttc