ဝီကီရင်းမြစ် mywikisource https://my.wikisource.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC MediaWiki 1.47.0-wmf.7 first-letter မီဒီယာ အထူး ဆွေးနွေးချက် အသုံးပြုသူ အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက် ဝီကီရင်းမြစ် ဝီကီရင်းမြစ် ဆွေးနွေးချက် ဖိုင် ဖိုင် ဆွေးနွေးချက် မီဒီယာဝီကီ မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက် တမ်းပလိတ် တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက် အကူအညီ အကူအညီ ဆွေးနွေးချက် ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက် မုခ်ဝ မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက် စာရေးသူ စာရေးသူ ဆွေးနွေးချက် ဘာသာပြန် ဘာသာပြန် ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာ စာမျက်နှာ ဆွေးနွေးချက် အညွှန်း အညွှန်း ဆွေးနွေးချက် TimedText TimedText talk မော်ဂျူး မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက် Event Event talk 0 6167 22231 21973 2026-06-23T01:12:18Z Tejinda 173 22231 wikitext text/x-wiki {{header | title = အဘိဓမ္မာသင်တန်းပို့ချချက်များ (ပဉ္စမတွဲ) | author = အရှင်သီလာနန္ဒာဘိဝံသ(D.Iitt.) | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = <b>မူရင်းကျမ်းစာနဲ့ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးရန်လိုသည်</b> | previous = [[အဘိဓမ္မာသင်တန်းပို့ချချက်များ (စတုတ္ထတွဲ)]] | previous2 = | next = [[ဋီကာကျော်မြန်မာပြန်-ပဌမတွဲ]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = မြန်မာ တရားတော်များ | shortcut = | portal = }} ဤအဘိဓမ္မာသင်တန်းကို အမေရိကန်နိုင်ငံရောက် မြန်မာအမျိုးသား အမျိုးသမီးများအတွက် ပို့ချခဲ့ပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ထုတ်ဝေရန် ရည်ရွယ်ချက် မရှိခဲ့ပါ၊ အကြောင်းကား မြန်မာနိုင်ငံ၌ မိမိထက် အဘိဓမ္မာအရာ၌ ကျွမ်းကျင်သော ဆရာတော်များ ရှိနေ၍တစ်ကြောင်း၊ မြန်မာလို ရေးသားထားသော အဘိဓမ္မာစာအုပ်များ များစွာရှိနေ၍ တစ်ကြောင်း ဖြစ်ပါသည်။<br><br>တစ်ပတ်တစ်ခါ၊ တစ်ခါလျှင် တစ်နာရီပို့ချခဲ့ပါသည်။ အားလုံးပေါင်း ၅၆ ကြိမ်၊ တိတ်ခွေ ၅၆ ခွေစာ ပို့ချခဲ့ပါသည်၊ နဂိုက မြန်မာနိုင်ငံ၌ ထုတ်ဝေရန် ရည်ရွယ်ချက် မရှိသော်လည်း တစ်နေ့သ၌ Fremont မြို့ မေတ္တာနန္ဒဝိဟာရ ကျောင်းတိုက် ဆရာတော် ဦးဓမ္မပိယနှင့် စကားစပ်မိရာ သူက မြန်မာနိုင်ငံ၌ ထုတ်ဝေလိုကြောင်း၊ မြန်မာအမျိုးသား အမျိုးသမီးများအဖို့လည်း ကျေးဇူးများနိုင်ကြောင်းနှင့် မိမိတို့အနေနှင့်လည်း နည်းယူစရာရနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်းများကို ပြောသဖြင့် မြန်မာပြည်၌ ထုတ်ဝေရန် သဘောတူခဲ့ပါသည်။ တစ်ဖန်တုံ ဤသို့ စာအုပ်ရိုက်မည့်အကြောင်းကို ဒေါ်သီရိ တို့က သိရှိသွား၍ သူတို့ကပင် တာဝန်ယူရိုက်၍ ဖြန့်ချိရန် တောင်းပန်သဖြင့် ဤစာအုပ်မှာ ပို၍ လျှင်မြန်စွာ ထွက်ပေါ်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။<br><br>ဤသင်တန်းမှာ အမေရိကန်ပြည်ရောက် မြန်မာများအတွက် ပို့ချခဲ့ခြင်း ဖြစ်၍ ၎င်းတို့မှာ အင်္ဂလိပ်လို တတ်သူများဖြစ်ကြ၍ အချို့နေရာ၌ အင်္ဂလိပ်စကားလုံးကို ညှပ်၍ သုံးထားသည်တို့ကို တွေ့ရမည်ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့ သုံးထားခြင်းမှာ အချို့အရာ၌ အင်္ဂလိပ်လို ပြောခြင်းက သူတို့အဖို့ ပိုမိုလွယ်ကူစွာ နားလည်နိုင်မည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်ပြီး အခြားအကြောင်းတစ်ခုမှာမူ အကျင့်ပါနေသောကြောင့်ဟု ဆိုရပါမည်။ ထိုအင်္ဂလိပ် အသုံးအနှုန်းများကိုလည်း ပင်ကိုယ်အတိုင်းပင် ထားခဲ့ပါသည်။ မြန်မာပြန်ဆိုခြင်း မပြုခဲ့ပါ၊ ထို့ပြင် အားလုံးလိုလိုပင် သူ့အတိုင်း ထားခဲ့ပါသည်။ အချို့ စကားမချောသော နေရာများတွင်သာ ရွှေစန္ဒာထွန်းစာပေ မှ ဆရာမ ဒေါ်သီရိက ဒိုင်ခံ၍ ပြင်ပေးပါသည်။<br><br>စာတစ်အုပ်လုံးကို ဒိုင်ခံ၍ တည်းဖြတ်ပေးသူကား အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓသာသနာပြု တက္ကသိုလ် ပဋိပတ္တိ မဟာဌာနမှူး၊ ဒေါက်တာဘွဲ့ရ ဦးဥတ္တရဉာဏ ဖြစ်ပါသည်။ သူက မြန်မာမှုဆိုင်ရာ၌ လည်းကောင်း၊ အင်္ဂလိပ်စာဆိုင်ရာ အပိုင်း၌လည်းကောင်း တတ်စွမ်းသလောက် ပြင်ဆင်ပေးပါသည်။ အင်္ဂလိပ်စာပိုင်းဆိုင်ရာ၌ ဤစာရေးသူလည်း အထူးဂရုစိုက်၍ ပြင်ပေးပါသည်၊ ထို့ပြင်ချက်အားလုံးကိုမူ ပုံနှိပ်တိုက်မှ ပြင်၍ ရိုက်နှိပ်ခဲ့ပါသည်။ ဤသို့ ကြိုးပမ်းကြပါသော်လည်း အမှားကတော့ ကင်းချင်မှ ကင်းမည်၊ အမှားတွေ့ရှိပါက ဖြန့်ချိသူတို့ထံသို့ စာဖြင့် အကြောင်းကြားပါလျှင် ထို့ပြင်ချက်များ မှတ်ထားပြီး နောက်တစ်ကြိမ် ရိုက်သောအခါ ထည့်သွင်းပြင်ဆင်ပါမည်။<br><br>လင်္ကာများကို များသောအားဖြင့် လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ပရမတ္ထသံခိပ် နှင့် တောင်မြို့ မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော်၏ ဘာသာဋီကာ မှ ရယူပါသည်။ ပစ္စည်းပိုင်းလာ အခန်းများကို ဆူးလေအဘိဓမ္မာပြန့်ပွားရေးအသင်းမှ ထုတ်ဝေသော စာအုပ်မှ ရယူပါသည်။<br><br>အရှင်သီလာနန္ဒာဘိဝံသ<br>၁၃၆၅ ခု၊ နယုန်လဆန်း ၄ ရက် အင်္ဂါနေ့ (၃-၆-၂၀၀၃)<br>အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓသာသနာပြုတက္ကသိုလ်<br>ရန်ကုန်မြို့၊ မြန်မာနိုင်ငံ။ <hr> ကျေးဇူးမှတ်တမ်း<br>ဤစာအုပ် ထုတ်ဝေနိုင်ရေးအတွက် တိတ်ခွေမှ စာသားအဆင့်သို့ ရောက်အောင် ဝိုင်းဝန်းကူညီ ဆောင်ရွက်ကြသော အမေရိကန်နိုင်ငံ ကာလီဖိုးနီးယားပြည်နယ် Fremont မြို့ မြန်မာကျောင်း ပဓာန နာယကနှင့် ရန်ကုန်တိုင်း သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် ထားဝယ်ငါးကျမ်းပြန် သာသနာ့ရိပ်သာ ဆရာတော် အရှင်ဓမ္မပိယ (M.A, Ph.D.)၊ စာမူအဆင့်တွင် အမှားကင်းစင်အောင် ဝိုင်းဝန်းကြီးကြပ် ဆောင်ရွက်ပေးသော ဒေါက်တာအရှင်ဥတ္တရဉာဏ (အဂ္ဂမဟာဂန္ထဝါစကပဏ္ဍိတ၊ မဟာဌာနမှူး၊ ပဋိပတ္တိမဟာဌာန၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓသာသနာပြုတက္ကသိုလ်) နှင့် အဘိဓမ္မာသင်တန်းကို အစမှအဆုံးတိုင် ကြည်ညိုသဒ္ဓါစိတ်ဖြင့် တက်ရောက်ကြသော အမေရိကန်နိုင်ငံရောက် မြန်မာလူမျိုး ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် သူတော်စင် ဒါယကာ ဒါယိကာမတို့အား အထူးကျေးဇူးတင်ရှိကြောင်း မှတ်တမ်းတင်အပ်ပါသည်။<br><br>သီရိ<br>ရွှေစန္ဒာထွန်းစာပေ၏ စီစဉ်သူ <hr> [စာမျက်နှာ-1] ပစ္စည်းပိုင်း ပရမတ္ထတရား လေးပါးတို့ကို သဘောတူချင်းပေါင်းစု၍ သမုစ္စည်းပိုင်း၌ ပြဆိုခဲ့ပြီးနောက် ထိုသဘာဝဓမ္မတို့သည် ဣဿရနိမ္မာနစသော တန်ခိုးရှင်တို့ ဖန်ဆင်း၍ ပေါ်လာသည်မဟုတ်၊ အကြောင်းကင်း၍ ပေါ်လာသည်လည်း မဟုတ်။ အကြောင်းအကျိုး ဆက်သွယ်နေပုံကိုလည်းကောင်း၊ အကျိုးတရားများ ဖြစ်လောက်အောင် အကြောင်းတရားတို့၌ သတ္တိစွမ်းပကားရှိပုံကိုလည်းကောင်း၊ ဤပစ္စည်းပိုင်း၌ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ပြဆို၏။<br><br>ဤပစ္စယသင်္ဂဟ၌ (၁) ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း (၂) ပဋ္ဌာန်းနည်းဟူ၍ ၂-ပါး အပြားရှိ၏။ အကြောင်းတရားကိုစွဲ၍ အကျိုးတရားသည် ကောင်းစွာဖြစ်ပေါ်တတ်သောကြောင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်မည်၏၊ အထူးထူးအပြားပြားရှိသော ဟေတုစသော ပစ္စည်းတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ပြအပ်သောကြောင့် ပဋ္ဌာန်းမည်၏။<br><br>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း၌ ဟေတုသတ္တိ အာရမ္မဏသတ္တိစသော သတ္တိထူးမပါ၊ ပစ္စည်းပစ္စယုပ္ပန်တို့၏ ဖြစ်ပုံလောက်ကိုသာ ပြသည်။ ပဋ္ဌာန်းနည်း၌ကား ပစ္စည်း ပစ္စယုပ္ပန်အပြင် ပစ္စယသတ္တိကိုလည်း ပြသည်။ ဤသို့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း၌ ပစ္စယသတ္တိမပါခြင်း၊ ပဋ္ဌာန်းနည်း၌ ပစ္စယသတ္တိပါရှိခြင်းသည် နည်း ၂-ပါး၏ ထူးခြားချက်တည်း။<br><h3>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း</h3><br><b>အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ၊ သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ၊ ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ၊ နာမရူပပစ္စယာ သဠာယတနံ၊ သဠာယတနပစ္စယာ ဖဿော၊ ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ၊ တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ၊ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ၊ ဇာတိပစ္စယာ ဇရာ မရဏ သောက ပရိဒေဝ ဒုက္ခ ဒေါမနဿုပါယာသာ သမ္ဘဝန္တိ၊ ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတိ။</b> (ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် အနုလောမ ပါဠိတော်)<br><br>| ပစ္စည်း | ပစ္စယုပ္ပန် |<br>| :--- | :--- |<br>| ၁။ <b>အဝိဇ္ဇာ</b> | <b>သင်္ခါရ</b> |<br>| ၂။ <b>သင်္ခါရ</b> | <b>ဝိညာဏ</b> |<br>| ၃။ <b>ဝိညာဏ</b> | <b>နာမရူပ</b> |<br>| ၄။ <b>နာမရူပ</b> | <b>သဠာယတန</b> |<br>| ၅။ <b>သဠာယတန</b> | <b>ဖဿ</b> | <hr> [စာမျက်နှာ-2] | ပစ္စည်း | ပစ္စယုပ္ပန် |<br>| :--- | :--- |<br>| ၆။ <b>ဖဿ</b> | <b>ဝေဒနာ</b> |<br>| ၇။ <b>ဝေဒနာ</b> | <b>တဏှာ</b> |<br>| ၈။ <b>တဏှာ</b> | <b>ဥပါဒါန</b> |<br>| ၉။ <b>ဥပါဒါန</b> | <b>ဘဝ</b> |<br>| ၁၀။ <b>ဘဝ</b> | <b>ဇာတိ</b> |<br>| ၁၁။ <b>ဇာတိ</b> | <b>ဇရာ၊ မရဏ၊ သောက၊ ပရိဒေဝ၊ ဒုက္ခ၊ ဒေါမနဿ၊ ဥပါယာသ။</b> |<br><br><b>အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ</b>- သစ္စာလေးပါးတို့၌လည်းကောင်း၊ ရှေ့အစွန်းဟု ဆိုအပ်သော ပုဗ္ဗန္တ၊ နောက်အစွန်းဟု ဆိုအပ်သော အပရန္တ၊ ရှေ့နောက်အစွန်းဟု ဆိုအပ်သော ပုဗ္ဗန္တာပရန္တ၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တို့၏ အကျိုးအကြောင်းဟု ဆိုအပ်သော ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ဤရှစ်ရပ်သော တရားတို့၌ ဖုံးလွှမ်းတတ်သော မောဟစေတသိက်သည် <b>အဝိဇ္ဇာ</b> မည်၏။<br><br>၁။ ကာမကုသိုလ်စေတနာ ၈ ခု၊ ရူပကုသိုလ်စေတနာ ၅ ခု၊ ဤကုသိုလ်စေတနာ ၁၃ ခုသည် ကောင်းသော ဝိပါက်နာမက္ခန္ဓာကဋတ္တာရုပ်တို့ကို ဖြစ်စေတတ် ပြုပြင်စီရင်တတ်သောကြောင့် <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>။<br>၂။ အကုသိုလ်စေတနာ ၁၂ ခုသည် မကောင်းသော ဝိပါက်နာမက္ခန္ဓာကဋတ္တာရုပ်တို့ကို ပြုပြင်စီရင်တတ်သောကြောင့် <b>အပုညာဘိသင်္ခါရ</b>။<br>၃။ အရူပကုသိုလ်စေတနာ ၄ ခုသည် မတုန်လှုပ်တတ်သော အရူပဘဝကို ပြုပြင်စီရင်တတ်သောကြောင့် <b>အာနေဉ္စာဘိသင်္ခါရ</b> မည်၏။<br><br>တစ်နည်း-<br>၁။ ကာယဝိညာတ်ဟု ဆိုအပ်သော ကာယဒွါရကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ကာမကုသိုလ်စေတနာ ၈ ခု၊ အကုသိုလ်စေတနာ ၁၂ ခု၊ ဤ ၂၀ သော ကာယကံစေတနာအပေါင်းသည် <b>ကာယသင်္ခါရ</b>။<br>၂။ ဝစီဝိညတ်ဟု ဆိုအပ်သော ဝစီဒွါရကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ဆိုအပ်ပြီးသော ၂၀ သော ဝစီကံစေတနာအပေါင်းသည် <b>ဝစီသင်္ခါရ</b>။<br>၃။ ဝိညတ် ၂-ပါးကို မဖြစ်စေမူ၍ မနောဒွါရ၌သာ ဖြစ်သော အကုသိုလ်စေတနာ ၁၂ ခု၊ မဟာကုသိုလ်စေတနာ ၈ ခု၊ မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ်... <hr> [စာမျက်နှာ-3] စေတနာ ၉ ခု၊ ဤစေတနာ ၂၉ ခုသည် <b>စိတ္တသင်္ခါရ</b> မည်၏။ ဤပြဆိုခဲ့ပြီးသော သင်္ခါရ ၆-ပါး၊ တရားကိုယ်အားဖြင့် လောကီကုသိုလ် အကုသိုလ်စေတနာ ၂၉-ပါးတို့သည် <b>အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ</b> ပုဒ်၌ အဝိဇ္ဇာကြောင့် ဖြစ်သော သင်္ခါရတရားတို့ဟူ၍ မှတ်ပါ။ လောကုတ္တရာစေတနာသည် ဝဋ္ဋကထာ (ဝဋ်လည်ပုံကိုပြသောစကား) ၌ မဟောသင့်သောကြောင့် သင်္ခါရဟု မဆိုရ။<br><br><b>အဝိဇ္ဇာသည် သင်္ခါရအား ကျေးဇူးပြုပုံ</b>- အဝိဇ္ဇာသည် သစ္စာလေးပါးကို မသိမမြင်သောကြောင့် မျက်စိကန်းသော သူနှင့်တူ၏၊ သံသရာလမ်းခရီး၌ ကျင်လည်ကြရာ တစ်ခါတရံ <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>၊ <b>အာနဉ္စာဘိသင်္ခါရ</b> တည်းဟူသော ဖာလ်မြေမှန်မြေကို နင်းမိ၏၊ တစ်ခါတရံ <b>အပုညာဘိသင်္ခါရ</b> တည်းဟူသော ဆူးငြောင့်ခလုတ်ကို နင်းမိ၏။ ထို့ကြောင့် အဝိဇ္ဇာကြောင့် သင်္ခါရ ၃-ပါး ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။<br><br>အဝိဇ္ဇာကြောင့် <b>အပုညာဘိသင်္ခါရ</b> ဖြစ်သည်ဆိုရာ၌ ကျေနပ်ဖွယ်ရှိ၏။ အဝိဇ္ဇာကြောင့် <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>၊ <b>အာနေဉ္စာဘိသင်္ခါရ</b> ဖြစ်ပုံမှာ ရုပ်နာမ်ခန္ဓာကို ရရှိနေသမျှ ဇာတိ ဇရာ မရဏ မကင်း၊ ဝိပရိဏာမဒုက္ခနှင့် မုချတစ်နေ့ တွေ့ရမည်။ ထိုဒုက္ခတွေကို သတိရသော်လည်း ပြောပလောက်သော ဒုက္ခဟု မထင်ဘဲ အဝိဇ္ဇာက ထိုဒုက္ခတွေကို ကာကွယ်ထားသဖြင့် <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>၊ <b>အာနေဉ္စာဘိသင်္ခါရ</b> တို့ကို အားပါးတရ ပြုမိကြ၏။ အဝိဇ္ဇာကင်း၍ ရဟန္တာဖြစ်သည့်အခါ ပြုသမျှကောင်းမှုတို့သည် ပုညာဘိသင်္ခါရအမည်မရဘဲ ကြိယာမျှသာ ဖြစ်ရတော့၏။ အဝိဇ္ဇာမကင်းသေးခင် (ရဟန္တာမဖြစ်ခင်) ပြုသမျှ ကောင်းမှုကား (ဝဋနိဿိတဖြစ်ဖြစ်၊ ဝိဝဋ္ဋနိဿိတဖြစ်ဖြစ်) ကြိယာအမည်မရနိုင်၊ အဝိဇ္ဇာနယ်က မလွတ်သေးသမျှ <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b> မည်ရလေ၏။<br><br>အဝိဇ္ဇာမှာ အကြောင်းမရှိသောကြောင့် အစထားသည်မဟုတ်၊ ကိလေသဝဋ်၊ ကမ္မဝဋ်၊ ဝိပါကဝဋ်တည်းဟူသော ဝဋ်သုံးပါး၏ ပြဋ္ဌာန်းသော အကြောင်းရင်း ဖြစ်သောကြောင့် အဝိဇ္ဇာကို အစထား၍ မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူအပ်၏။ <b>အာသဝသမုဒယာ အဝိဇ္ဇာသမုဒယော</b>။ <b>အာသဝသမုဒယာ</b>၊ အာသဝေါတရား လေးပါးဖြစ်ခြင်းကြောင့်။ <b>အဝိဇ္ဇာသမုဒယော</b>၊ အဝိဇ္ဇာဖြစ်ပေါ်လာရခြင်းသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ ဟု ဟောတော်မူသောကြောင့် အဝိဇ္ဇာ၏ အကြောင်းကား ဘဝတဏှာဟူသော အာသဝေါတရားပင်ဖြစ်၏ ဟုမှတ်။ ထိုသို့ဖြစ်ပါက ဘဝတဏှာကို... <hr> [စာမျက်နှာ-4] အစထား၍ ဟောကြားအပ်သည် မဟုတ်ပါလောဟူမူ၊ ၎င်းဘဝတဏှာကား အဝိဇ္ဇာ၏ အကြောင်းသာဖြစ်၏၊ စင်စစ်အကြောင်းရင်းမဟုတ်။ ၎င်းဘဝတဏှာ၏ အကြောင်းသည်လည်း အဝိဇ္ဇာပင်ဖြစ်၍ အဝိဇ္ဇာသည်သာလျှင် အကြောင်းရင်း ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အဝိဇ္ဇာကိုသာ အစထား၍ ဟောကြားအပ်ပါသည်။<br><br><b>သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ</b>- <b>အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ</b> ပုဒ်၌ သင်္ခါရအရ အလုံးစုံသော လောကီကုသိုလ် အကုသိုလ်စေတနာ ၂၉ ကို အကုန်လုံးယူ၏။ <b>သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ</b> ပုဒ်၌ သင်္ခါရအရကို ပဋိသန္ဓေအခါ ဥဒ္ဓစ္စစေတနာ၊ ပဝတ္တိအခါ၌ အဘိညာဏ်စေတနာကို ကြဉ်၍ ကြွင်းသော လောကီကုသိုလ် အကုသိုလ်စေတနာများကိုသာ ယူရမည်။ <b>ဝိညာဏ</b> ပုဒ်အရကို ဘုံသုံးပါး၌ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ် ၁၉၊ ပဝတ္တိဝိညာဏ် လောကီဝိပါက် ၃၂-ကိုသာ ဤပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်အရာ၌ ယူရမည်။<br><br><b>ပဋိသန္ဓေအစွမ်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုပုံ</b>- <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b> ကြောင့် အဟိတ်ကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာသန္တီရဏ ၁ ပါး၊ မဟာဝိပါက် ၈ ပါး၊ ရူပဝိပါက် ၅ ပါး ဤ ၁၄-ပါးသော ဝိညာဏ်ဖြစ်၏။ ဥဒ္ဓစ္စစေတနာကြဉ်သော <b>အပုညာဘိသင်္ခါရ</b> ကြောင့် အကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာသန္တီရဏ ၁ ခုသာ ဖြစ်၏။ ဥဒ္ဓစ္စကား ပဝတ္တိဝိညာဏ်ကိုသာ ဖြစ်စေနိုင်၏။ <b>အာနေဉ္စာဘိသင်္ခါရ</b> ကြောင့် အရူပဝိပါက် ဝိညာဏ် ၄ ခုသာ ဖြစ်၏။ ပေါင်းသော် သင်္ခါရသုံးပါးကြောင့် (၁၄+၁+၄) ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ် ၁၉ ဖြစ်၏။<br><br><b>ပဝတ္တိအစွမ်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုပုံ</b>- ကာမာဝစရကုသိုလ် <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b> ၈ ခုကြောင့် အဟိတ်ကုသလဝိပါက် ၈ ပါး၊ မဟာဝိပါက် ၈ ပါး ပေါင်း ၁၆ ပါး ဖြစ်၏။ ရူပါဝစရကုသိုလ် <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b> ၅ ခုကြောင့် ရူပါဝစရဝိပါက် ၅ ခု ဖြစ်၏။ <b>အပုညာဘိသင်္ခါရ</b> ကြောင့် အကုသလဝိပါက် ၇ ခု ဖြစ်၏။ <b>အာနေဉ္စာဘိသင်္ခါရ</b> ကြောင့် အရူပါဝစရဝိပါက် ၄ ခု ဖြစ်၏။ <hr> [စာမျက်နှာ-5] <b>ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ</b>- <b>သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ</b> ပုဒ်၌ ဝိညာဏအရကို ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ် ၁၉၊ ပဝတ္တိဝိညာဏ် လောကီဝိပါက် ၃၂ ကိုယူ၏။ ကံ၏ အကျိုးတရားဖြစ်သောကြောင့် ဝိပါက်ဝိညာဏ်ကိုသာ ယူရသည်။ <b>ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ</b> ပုဒ်၌ ဝိညာဏအရကို အလုံးစုံသောစိတ် ၈၉ ပါး (သို့မဟုတ်) ၁၂၁ ပါးကို ယူ၏။ <b>နာမရူပံ</b> ပုဒ်၌ <b>နာမ</b> အရကို ဝေဒနာအစရှိသော ခန္ဓာ ၃ ပါး၊ စေတသိက် ၅၂ ပါးကို ယူအပ်၏။ <b>ရူပံ</b> အရကိုကား ကမ္မဇရုပ် (တစ်နည်း) စတုသမုဋ္ဌာနိကရုပ်ကို ယူအပ်၏။<br><br><b>ဝိညာဏ်သည် နာမ်ရုပ်အား ကျေးဇူးပြုပုံ</b>- ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်သည် ပဋိသန္ဓေနာမ်ရုပ်အား ကျေးဇူးပြု၏၊ ပဝတ္တိဝိညာဏ်သည် ပဝတ္တိနာမ်ရုပ်အား ကျေးဇူးပြု၏။ ပြုပုံကား ပဉ္စဝေါကာရဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေအခါ ပဋိသန္ဓေဝိပါက်စိတ် ၁၅၊ စေတသိက် ၃၅၊ ကာယဒသက၊ ဝတ္ထုဒသက၊ ဘာဝဒသကဟု ဆိုအပ်သော ကမ္မဇကလာပ် ၃ စည်း (သို့မဟုတ် ၇ စည်း၊ ၄ စည်း) တို့သည် တစ်ပြိုင်နက်ဖြစ်၏။ ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်စိတ်သည် မိမိနှင့်အတူတကွဖြစ်သော စေတသိက်နာမ်နှင့် ကမ္မရုပ်တို့အား ကျေးဇူးပြု၏ဟု ဆိုလိုသည်။ ပဝတ္တိအခါ ကုသိုလ်စိတ်စသည် ဖြစ်ရာ၌ ၎င်းကုသိုလ်စိတ်နှင့်အတူတကွ စေတသိက် ၃၈ ပါး၊ စိတ္တဇရုပ်ဖြစ်၏။ ကုသိုလ်စိတ်ဝိညာဏ်သည် မိမိနှင့်အတူတကွဖြစ်သော စေတသိက်နာမ်နှင့် စိတ္တဇရုပ်တို့အား ကျေးဇူးပြု၏။<br><br>စတုဝေါကာရဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေပဝတ္တိ ၂-ပါးလုံးပင် လေးပါးသော အရူပဝိပါက်ဝိညာဏ်သည် စေတသိက် ၃၀ တည်းဟူသော နာမ်တရားအား ကျေးဇူးပြု၏။<br><br><b>နာမရူပပစ္စယာ သဠာယတနံ</b>- <b>နာမ</b> ၏ အရကို ဝေဒနာအစရှိသော ခန္ဓာ ၃ ပါးအပေါင်းကိုပင် ယူအပ်၏။ <b>ရူပ</b> ၏ အရကို မဟာဘုတ်လေးပါး၊ ဆဝတ္ထုရုပ်၊ ဇီဝိတရုပ်တို့ကို ယူအပ်၏။ <b>သဠာယတန</b> ၏ အရကို အဇ္ဈတ္တိကာယတန ၆ ပါးကို ယူအပ်၏။<br><br><b>သဠာယတနပစ္စယာ ဖဿော</b>- ဤ၌ <b>သဠာယတန</b> အရကို အဇ္ဈတ္တိကာယတန ၆ ပါး၊ ဗာဟိရာယတန ၆ ပါး ပေါင်း အာယတန ၁၂ ပါးစလုံးကိုပင် ယူအပ်၏။ <hr> [စာမျက်နှာ-6] ဖဿ၏ အရကို လောကီဝိပါက် ၃၂ ခုနှင့်ယှဉ်သော ဖဿစေတသိက် ၃၂ ပါးသည် <b>ဖဿ</b> မည်၏။ ထိုတွင် စက္ခုဝိညာဏ်ဒွေး၌ယှဉ်သော ဖဿစေတသိက်သည် <b>စက္ခုသမ္ဖဿ</b>၊ သောတဝိညာဏ်ဒွေး၌ယှဉ်သော ဖဿစေတသိက်သည် <b>သောတသမ္ဖဿ</b>၊ ဃာနဝိညာဏ်ဒွေး၌ယှဉ်သော ဖဿစေတသိက်သည် <b>ဃာနသမ္ဖဿ</b>၊ ဇိဝှာဝိညာဏ်ဒွေး၌ယှဉ်သော ဖဿစေတသိက်သည် <b>ဇိဝှာသမ္ဖဿ</b>၊ ကာယဝိညာဏ်ဒွေး၌ယှဉ်သော ဖဿစေတသိက်သည် <b>ကာယသမ္ဖဿ</b>၊ ကြွင်းသောလောကီဝိပါက် ၂၂ ခုနှင့်ယှဉ်သော ဖဿစေတသိက်သည် <b>မနောသမ္ဖဿ</b> မည်၏။ ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀ မှ ကြွင်းသော စိတ် ၇၉ ခု၌ယှဉ်သော ဖဿစေတသိက်သည် မနောသမ္ဖဿဟုလည်း ယူသေး၏။ ဤ၌ ဝဋ္ဋကထာဖြစ်၍ လောကီဝိပါက် ၃၂ ခု၌ရှိသော ဖဿကိုသာ ကောက်ယူသင့်၏။<br><br><b>ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ</b>- လောကီဝိပါက် ၃၂ ပါးနှင့်ယှဉ်သော စက္ခုသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ၊ သောတသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ၊ ဃာနသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ၊ ဇိဝှာသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ၊ ကာယသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ၊ မနောသမ္ဖဿဇာဝေဒနာတို့ကို ယူအပ်၏။<br><br><b>ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ</b>- <b>ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ</b> ၌ ဝေဒနာ၏ အရကို လောကီဝိပါက် ၃၂ ခု၌ရှိသော အကျိုးဝေဒနာကိုသာ ကောက်ခဲ့၏။ <b>ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ</b> ၌ကား အကြောင်းဝေဒနာဖြစ်၍ တဏှာကိုဖြစ်စေနိုင်သော ဝေဒနာတို့ကို ကောက်ယူသင့်သောကြောင့် လောကီစိတ် ၈၁ ခု၌ရှိသော ဝေဒနာ ၈၁ ခုကိုယူ၏။ တဏှာ၏ အရကိုကား ရူပတဏှာ၊ သဒ္ဒတဏှာ၊ ဂန္ဓတဏှာ၊ ရသတဏှာ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗတဏှာ၊ ဓမ္မတဏှာအားဖြင့် ၆-ပါးဖြစ်၏။ တဏှာအရကား လောဘစေတသိက်ပင်တည်း။ ရူပါရုံ၌တပ်သော လောဘသည် ရူပတဏှာ (ပ) ဓမ္မာရုံ၌တပ်သော တဏှာသည် ဓမ္မတဏှာမည်၏။<br><br>တစ်နည်း- <b>ကာမတဏှာ</b>၊ <b>ဘဝတဏှာ</b>၊ <b>ဝိဘဝတဏှာ</b> အားဖြင့် ၃-ပါးဖြစ်၏။<br><br><b>တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ</b>- တဏှာ၏ အရအားနည်းသောလောဘသည် တဏှာ၊ အားကြီးသောလောဘ... <hr> [စာမျက်နှာ-7] သည် <b>ဥပါဒါန်</b> မည်၏။ ဥပါဒါန် ၄-ပါးကို သမုစ္စည်းပိုင်း၌ ဆိုခဲ့ပြီးဖြစ်၏။ ဖွတ်ကြီးလျှင် မိကျောင်း၊ မြွေကြီးလျှင် နဂါး၊ တစ္ဆေကြီးလျှင် သူရဲ၊ သူရဲကြီးလျှင် သဘက်ဆိုသကဲ့သို့ တဏှာဓာတ်အဆင့်ဆင့် ရင့်သန်၍ အပြင်းအထန် စွဲလမ်းမှုကြီး ဖြစ်ပေါ်၍လာ၏။ ထိုသို့ အပြင်းအထန်စွဲလမ်းမှုကိုပင် <b>ဥပါဒါန်</b> မည်၏။<br><br><b>ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ</b>- ဤ၌ ဥပါဒါန်၏ အရကို ဆိုခဲ့ပြီးသော ဥပါဒါန်တရား ၄-ပါးတို့ပင်တည်း။ ဘဝ၏ အရကား <b>ကမ္မဘဝ</b>၊ <b>ဥပပတ္တိဘဝ</b> ၂-ပါးရ၏။ ဖြစ်ပေါ်တတ် ကြီးပွားတတ်သောကြောင့် <b>ဘဝ</b> မည်၏။<br><br>ချမ်းသာအမျိုးမျိုး ဆင်းရဲအမျိုးမျိုးတို့၏ ဖြစ်ပေါ်ခြင်း ကြီးပွားခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော လောကီကုသိုလ် အကုသိုလ်တို့နှင့်ယှဉ်သော စေတနာ ၂၉ ခုသည် <b>ကမ္မဘဝ</b> မည်၏။ ထင်ရှားစွာ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သော လောကီဝိပါက် ၃၂၊ စေတသိက် ၃၅၊ ကမ္မဇရုပ် ၂၀ တို့သည် <b>ဥပပတ္တိဘဝ</b> မည်၏။<br><br><b>သင်္ခါရနှင့် ဘဝအထူး</b>- အတိတ်ဘဝ၌ဖြစ်သော စေတနာသည် <b>သင်္ခါရ</b> မည်၏၊ ယခုပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ ဖြစ်သော စေတနာသည် <b>ကမ္မဘဝ</b> မည်၏။ တစ်နည်း စေတနာသက်သက်သည် <b>သင်္ခါရ</b> မည်၏၊ စေတနာသည်လည်းကောင်း၊ စေတနာနှင့်ယှဉ်သော စေတနာသမ္ပယုတ်ဖြစ်သော သံသရာ၌ကျင်လည်တတ်သော အဘိဇ္ဈာစသော တရားအပေါင်းသည်လည်းကောင်း <b>ဘဝ</b> မည်၏။<br><br><b>ဥပါဒါန်ကြောင့် ဘဝဖြစ်ပုံ</b>- <b>ကာမုပါဒါန်</b> ကြောင့် ဒုစရိုက်ကို ပြု၏၊ ထိုဒုစရိုက်စေတနာသည် <b>ကမ္မဘဝ</b> မည်၏။ ထိုအကုသိုလ်ကမ္မဘဝကြောင့် ငရဲဘုံစသည်တို့၌ လားရရောက်ရ၏။ ထိုဒုဂ္ဂတိဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေဝိပါက်ဖြစ်မှုသည် <b>ဥပပတ္တိဘဝ</b> မည်၏။ ဤသို့ အကုသိုလ်ကံဟူသော ကမ္မဘဝနှင့် ဒုဂ္ဂတိဘဝဟူသော ဥပပတ္တိဘဝသည် ကာမဂုဏ်၌ လွန်စွာ စွဲလမ်းမှုကြောင့် ဖြစ်သောကြောင့် ဘဝဖြစ်၏ဟု ဆိုရ၏။<br><br>လူ့ဘုံနတ်ဘုံ၌ သာယာစွဲလမ်းခြင်းကြောင့် သုစရိုက်ကုသိုလ်ကံကို ပြုလုပ်အားထုတ်၏၊ ထိုကုသိုလ်ကံသည် <b>ကမ္မဘဝ</b> မည်၏။ ထိုကံသည် ဖြစ်စေအပ်သော... <hr> [စာမျက်နှာ-8] နတ်ပဋိသန္ဓေဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာသည် <b>ဥပပတ္တိဘဝ</b> မည်၏။<br><br>အကုသိုလ်ကမ္မဘဝ ပြုမိလေသောကြောင့် အပါယ် ၄-ဘုံ၌ အပါယ်ခန္ဓာဟု ဆိုအပ်သော <b>ဥပပတ္တိဘဝ</b> အမျိုးမျိုးတို့သည် ဖြစ်ပေါ်ပြန်ကုန်၏။ ကုသိုလ်ကမ္မဘဝကို ပြုမိလေသောကြောင့် ကာမသုဂတိ ၇-ဘုံ၌ ကာမသုဂတိခန္ဓာဟု ဆိုအပ်သော <b>ဥပပတ္တိဘဝ</b> အမျိုးမျိုးတို့သည် ဖြစ်ပေါ်ရပြန်ကုန်၏။ ရူပါဝစရဘုံ၌ ဗြဟ္မာခန္ဓာဟု ဆိုအပ်သော <b>ဥပပတ္တိဘဝ</b> အမျိုးမျိုးသည်လည်း ဖြစ်ပေါ်ရပြန်ကုန်၏။ အရူပ ၄-ဘုံတို့၌ အရူပဗြဟ္မာခန္ဓာဟု ဆိုအပ်သော <b>ဥပပတ္တိဘဝ</b> အမျိုးမျိုးတို့သည်လည်း ဖြစ်ပေါ်ရပြန်ကုန်၏။ ဤသို့ ဘဝ ၂-ပါး၏ ဖြစ်ပွားဆက်လက်နေမှုသည်လည်း အပြင်းအထန်စွဲလမ်းသော ဥပါဒါန်အတွက်ကြောင့်သာ ဖြစ်ရ၏၊ ထို့ကြောင့် ဥပါဒါန်ကြောင့် ဘဝဖြစ်သည်ဟု ဆိုရလေသည်။<br><br><b>ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ</b>- ကမ္မဘဝအတွက် ဥပပတ္တိဘဝ ဖြစ်ပေါ်ရ၏။ ထိုဥပပတ္တိဘဝ၏ ရှေးဦးပထမ ဖြစ်ပေါ်မှုသဘောကို <b>ဇာတိ</b> ဆိုရ၏။<br><br>ဇာတိကြောင့် <b>ဇရာ</b> (ရင့်ရော်အိုမင်းမှု)၊ <b>မရဏ</b> (သေခြင်း)၊ <b>သောက</b> (စိုးရိမ်ပူဆွေးခြင်း)၊ <b>ပရိဒေဝ</b> (ငိုကြွေးမြည်တမ်းခြင်း)၊ <b>ဒုက္ခ</b> (ကာယိကဒုက္ခ)၊ <b>ဒေါမနဿ</b> (စေတသိကဒုက္ခ)၊ <b>ဥပါယာသ</b> (စိုးရိမ်ပူဆွေးငိုကြွေးမြည်တမ်းရုံမျှမက ရှိုက်ကြီးငင်ကြီး ဖြစ်မှု၊ မြော၍သွားမှု၊ နစ်၍သွားမှု) သည် ဖြစ်၏။ <b>ဥပါယာသ</b> ၏ တရားကိုယ်မှာ ဒေါသစေတသိက်ပင်တည်း။<br><br><b>ကာလစသည်ဖြင့် ဝေဖန်ခြင်း</b>- ဤပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း၌ ကာလ ၃-ပါး၊ အင်္ဂါ ၁၂-ပါး၊ အခြင်းအရာ-၂၀၊ အစပ် ၃-ပါး၊ အလွှာ ၄-ပါး၊ ဝဋ် ၃-ပါး၊ မူလ ၂-ပါးတို့ကို သိအပ်ကုန်၏။<br><br><b>ကာလ ၃-ပါး</b>- <b>အဝိဇ္ဇာ</b> နှင့် <b>သင်္ခါရ</b> ၂-ပါးတို့သည် လွန်ခဲ့ပြီးသော အတိတ်ဘဝ၌ ဖြစ်ခဲ့သော အကြောင်းတရားများဖြစ်သောကြောင့် အတိတ်ကာလတရားများ မည်ကုန်၏။ <b>ဇာတိ</b>၊ <b>ဇရာ</b>၊ <b>မရဏ</b> ဤ ၃-ပါးတို့သည် နောက်လာလတံ့သောဘဝ၌ ဖြစ်မည့်တရားမျိုးများဖြစ်သောကြောင့် အနာဂတ်ကာလတရားမျိုး မည်ကုန်၏။ အလယ်၌ရှိသော... <hr> [စာမျက်နှာ-9] <b>ဝိညာဏ်</b>၊ <b>နာမ်ရုပ်</b>၊ <b>သဠာယတန</b>၊ <b>ဖဿ</b>၊ <b>ဝေဒနာ</b>၊ <b>တဏှာ</b>၊ <b>ဥပါဒါန်</b>၊ <b>ဘဝ</b> ဟူသော တရား ၈-ပါးတို့သည် ယခု ပစ္စုပ္ပန်ကာလ၌ ဖြစ်ပေါ်သော တရားများဖြစ်သောကြောင့် ပစ္စုပ္ပန်တရားမည်၏။<br><br><b>အင်္ဂါ ၁၂-ပါး</b>- <b>အဝိဇ္ဇာ</b>၊ <b>သင်္ခါရ</b>၊ <b>ဝိညာဏ်</b>၊ <b>နာမ်ရုပ်</b>၊ <b>သဠာယတန</b>၊ <b>ဖဿ</b>၊ <b>ဝေဒနာ</b>၊ <b>တဏှာ</b>၊ <b>ဥပါဒါန်</b>၊ <b>ဘဝ</b>၊ <b>ဇာတိ</b>၊ <b>ဇရာ မရဏ</b> အားဖြင့် အင်္ဂါ ၁၂-ပါး အပြားရှိ၏။<br><br><b>အခြင်းအရာ-၂၀</b>-<br>၁။ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>၊ <b>သင်္ခါရ</b>၊ <b>တဏှာ</b>၊ <b>ဥပါဒါန်</b>၊ <b>ဘဝ</b> ဟူသော <b>အတိတ်အကြောင်း ၅-ပါး</b>။<br>၂။ <b>ဝိညာဏ</b>၊ <b>နာမ်ရုပ်</b>၊ <b>သဠာယတန</b>၊ <b>ဖဿ</b>၊ <b>ဝေဒနာ</b> ဟူသော <b>ပစ္စုပ္ပန်အကျိုး ၅-ပါး</b>။<br>၃။ <b>တဏှာ</b>၊ <b>ဥပါဒါန်</b>၊ <b>ဘဝ</b>၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>၊ <b>သင်္ခါရ</b> ဟူသော <b>ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်း ၅-ပါး</b>။<br>၄။ <b>ဝိညာဏ်</b>၊ <b>နာမ်ရုပ်</b>၊ <b>သဠာယတန</b>၊ <b>ဖဿ</b>၊ <b>ဝေဒနာ</b> ဟူသော <b>အနာဂတ်အကျိုး ၅-ပါး</b>။<br>ဤသို့အားဖြင့် အခြင်းအရာ ၂၀-ဖြစ်၏။<br><br>အဝိဇ္ဇာကို အတိတ်ကာလ၌ ဖြစ်သောတရားဟု ယူသဖြင့် တဏှာ၊ ဥပါဒါန် ၂-ပါးကိုလည်း အတိတ်ကာလ၌ ဖြစ်သော တရားဟု ယူအပ်၏၊ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ကိလေသဝဋ်ချင်း တူသောကြောင့်တည်း။ သင်္ခါရကို အတိတ်ကာလ၌ ဖြစ်သော တရားဟု ယူသဖြင့် ကမ္မဘဝကို အတိတ်ကာလ၌ ဖြစ်သော တရားဟု ယူအပ်၏၊ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ကမ္မဝဋ်ချင်း တူသောကြောင့်တည်း။ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်ကို ပစ္စုပ္ပန်ကာလ၌ ဖြစ်သောတရားဟု ယူသဖြင့် အဝိဇ္ဇာကိုလည်း ပစ္စုပ္ပန်ကာလ၌ ဖြစ်သော တရားဟု ယူအပ်၏။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ကိလေသဝဋ်ချင်း တူသောကြောင့်တည်း။ ကမ္မဘဝကို ပစ္စုပ္ပန်၌ ဖြစ်သော တရားဟု ယူသဖြင့် သင်္ခါရကိုလည်း ပစ္စုပ္ပန်ကာလ၌ ဖြစ်သော တရားဟု ယူအပ်၏၊ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ကမ္မဝဋ်ချင်း တူသောကြောင့်တည်း။ ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏ ၃-ပါးကို အနာဂတ်ဖြစ်သော တရားဟု ယူသဖြင့် ရုပ်နာမ်တို့၏ တည်ရင့်မှု ပျက်မှုများ၏ တရားကိုယ်ကို စစ်သော် ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာများသာ ဖြစ်၍ ၎င်း ၅-ပါးကိုလည်း အနာဂတ်အကျိုး၌ ယူအပ်၏။ <hr> [စာမျက်နှာ-10] <h3>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် စက်ရဟတ်</h3><br>(အင်္ဂါ ၁၂-ပါး၊ မူလ ၂-ပါး၊ ကာလ ၃-ပါး၊ အလွှာ ၄-ပါး၊ အစပ် ၃-ပါး)<br><br>* <b>မူလ ၂-ပါး:</b> အဝိဇ္ဇာ နှင့် တဏှာ။<br>* <b>ကာလ ၃-ပါး:</b> အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ်။<br>* <b>အင်္ဂါ ၁၂-ပါး:</b> အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရ၊ ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ဘဝ၊ ဇာတိ၊ ဇရာမရဏ။<br>* <b>အစပ် ၃-ပါး:</b> 1. သင်္ခါရ နှင့် ဝိညာဏ် အစပ် (အတိတ်အကြောင်းနှင့် ပစ္စုပ္ပန်အကျိုး)။<br> 2. ဝေဒနာ နှင့် တဏှာ အစပ် (ပစ္စုပ္ပန်အကျိုးနှင့် ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်း)။<br> 3. ဘဝ နှင့် ဇာတိ အစပ် (ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းနှင့် အနာဂတ်အကျိုး)။<br>* <b>ဝဋ် ၃-ပါး:</b> 1. ကိလေသဝဋ် (အဝိဇ္ဇာ၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်)။<br> 2. ကမ္မဝဋ် (သင်္ခါရ၊ ကမ္မဘဝ)။<br> 3. ဝိပါကဝဋ် (ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ ဥပပတ္တိဘဝ၊ ဇာတိ၊ ဇရာမရဏ)။<br><br><b>အခြင်းအရာ ၂၀</b><br>* <b>အတိတ်အကြောင်း ၅-ပါး:</b> အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရ၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ဘဝ။<br>* <b>ပစ္စုပ္ပန်အကျိုး ၅-ပါး:</b> ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ။<br>* <b>ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်း ၅-ပါး:</b> တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ဘဝ၊ အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရ။<br>* <b>အနာဂတ်အကျိုး ၅-ပါး:</b> ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ။ <hr> [စာမျက်နှာ-11] ဝဋ် ၃-ပါး တပြောင်းပြန်ပြန်လည်အောင် လှည့်တတ်သောကြောင့် <b>ဝဋ်</b>မည်၏။ ကိလေသာဝဋ်၊ ကမ္မဝဋ်၊ ဝိပါကဝဋ်ဟု ၃-ပါး။ သရုပ်ကို စက်ရဟတ်ပုံစံတွင် ကြည့်လေ။ <br><br>မူလ ၂-ပါး <b>အဝိဇ္ဇာ</b>နှင့်<b>တဏှာ</b> ၂-ပါးကို မူလတရားဟူ၍ သိအပ်၏၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>အစ <b>ဝေဒနာ</b>အဆုံးသည် ပုဗ္ဗန္တ မူလမည်၏။ <b>တဏှာ</b>အစ <b>ဇရာမရဏ</b>အဆုံးသည် အပရန္တ မူလမည်၏။ ၎င်း ၂-ပါးကို အကြွင်းမဲ့ သမုစ္ဆေဒပဟာန်ဖြင့် ပယ်သတ်ပါမှ သံသရာစက်ရဟတ်သည် အဆက်ပြတ်၍ ချုပ်ငြိမ်းကင်းပျောက်လွတ်ခြင်းသို့ ရောက်တော့သည်။ <hr> [စာမျက်နှာ-12] <h3>အဘိဓမ္မာသင်တန်း ၄၅</h3><h3>ပစ္စည်းပိုင်း ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း</h3><br>ဒီနေ့စက်တင်ဘာလ ၂၃-ရက်၊ လွန်ခဲ့တဲ့ အပတ်က သင်တန်းမပို့ချနိုင်ဘူး၊ အဲဒီမတိုင်ခင် တစ်ပတ်က သတ္တမပိုင်း သမုစ္စည်းပိုင်း ပြီးခဲ့ပြီ၊ ဒီနေ့ အဋ္ဌမပိုင်းပေါ့။ ရှစ်ခုမြောက်အပိုင်းဖြစ်တဲ့ ပစ္စည်းပိုင်းကို လေ့လာကြရအောင်။ <br><br>ဒီပစ္စည်းပိုင်းမှာ ဘာကိုသင်ကြားထားသလဲဆိုတော့ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>နဲ့ <b>ပဋ္ဌာန်း</b> ဒီနှစ်မျိုးကို ဒီအပိုင်းမှာ ဖော်ပြထားတယ်။ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ဆိုတာနဲ့ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ဆိုတာက နှစ်ခုစလုံး အကြောင်းအကျိုး ဆက်သွယ်ပုံတွေကို ပြတဲ့ တရားတော်တွေဖြစ်တယ်၊ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ကလည်း သူ့နည်းနဲ့သူ အကြောင်းအကျိုးဆက်စပ်ပုံကိုပြတယ်၊ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ဒေသနာတော်ကလည်း သူ့နည်းနဲ့သူ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်ပုံကိုပြတယ်။ <br><br>ဒါပေမယ်လို့ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>နည်းနဲ့ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>နည်း ထူးခြားတာရှိတယ်၊ အဲဒီ ထူးခြားတာက ဘာလဲဆိုတော့ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>မှာ မည်သည့်တရားကိုစွဲ၍ အကြောင်းပြု၍ မည်သည့်တရားဖြစ်ပေါ်တယ်၊ မည်သည့်တရားကိုစွဲ၍ မည်သည့် တရား ဖြစ်ပေါ်တယ်၊ ဒီလို အကြောင်းအကျိုး ဖြစ်ပုံကိုသာ ပြတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-13] သူတို့ဟာ ဘယ်နည်းနဲ့ ဆက်သွယ်နေတယ်၊ ဘယ်လို ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုတဲ့ ကျေးဇူးပြုပုံကို <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>မှာ မဟောဘူး။ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်တယ်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က <b>သင်္ခါရ</b>ကို ကျေးဇူးပြုတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>နဲ့ <b>သင်္ခါရ</b>ဟာ အကြောင်းအကျိုးအဖြစ်ဖြင့် ဆက်စပ်တယ်။ ပစ္စည်းပစ္စုပ္ပန်အားဖြင့် ဆက်စပ်တယ်။ အဲဒီလို ဆက်စပ်တဲ့နေရာမှာ ဘယ်လိုနည်းတွေနဲ့ ဆက်စပ်နေတယ်၊ ဆက်စပ်ပုံကို <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>မှာ မဟောဘူး။ <br><br><b>ပဋ္ဌာန်း</b>ဒေသနာတော်ကျတော့ အကြောင်းအကျိုးလည်း ပြောပြတယ်၊ သူတို့ရဲ့ ဆက်သွယ်ပုံကိုလည်း ဟောပြတယ်။ ဆိုပါတော့၊ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ကျတော့ ဟိတ် ၆-ပါး ပစ္စည်းတရားက သဟိတ်စိတ်နဲ့ သဟိတ်စိတ္တဇရုပ်တွေကို <b>ဟေတု</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ဒီလိုကျေးဇူးပြုတဲ့ သတ္တိပါထည့်ပြီးတော့ ဟောထားတယ်၊ အဲဒါကွာသွားတာ။ ဟိတ် ၆-ပါးက သဟိတ်စိတ်တွေကို ကျေးဇူးပြုတယ်။ ဒါလောက်တင် မဟုတ်ဘူး၊ ဟိတ် ၆-ပါးက သဟိတ်စိတ်တွေကို <b>ဟေတု</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်။ ဘယ်နည်းဘယ်ပုံ ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုတဲ့ ကျေးဇူးပြုပုံအခြင်းအရာကို အဲဒါ သတ္တိလို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒါကို <b>ပဋ္ဌာန်း</b>မှာ ဟောပြတယ်။ <br><br><b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>မှာတော့ ဒီလိုမဟောဘူး၊ သာမညပဲဆိုပါတော့၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်တယ်၊ <b>သင်္ခါရ</b>ကိုအကြောင်းပြုပြီးတော့ <b>ဝိညာဏ်</b>ဖြစ်တယ် စသည်ဖြင့် ဒီလိုပဲ အကြောင်းအကျိုးဖြစ်ပုံလောက်ကိုပဲ ဟောပြတယ်။ ဘယ်လိုအကြောင်းအကျိုးဖြစ်တယ်၊ ဘယ်နည်းနဲ့ဆက်စပ်နေတယ်ဆိုတာ ပြောမပြဘူး၊ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>နည်း <b>ပဋ္ဌာန်း</b>နည်း နည်းနှစ်ခု ကွာခြားမှုဟာ ဒါပဲ။ <br><br>အဲဒီတော့ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>နည်းမှာ ပစ္စယသတ္တိကို မပြောပြဘူးနော်၊ မဟောဘူး၊ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>နည်းကျတော့ ပစ္စယသတ္တိကိုပါ ဟောပြတယ်၊ ဒါ ကွာသွားတယ်။ အခုဒီအပိုင်းမှာ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>နည်းရော <b>ပဋ္ဌာန်း</b>နည်းကိုရော မူလကျမ်းပြုဆရာ အရှင်အနုရုဒ္ဓါက ပြောပြမယ်၊ အဲဒီတော့ အဲဒီကျမ်းပြုဆရာက မူလ<b>သင်္ဂြိုဟ်</b>မှာ ဘာလေးပြောလိုက်သလဲဆိုတော့ အဋ္ဌကထာ ဆရာတွေကတော့ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>နည်းကို <b>ပဋ္ဌာန်း</b>နည်းနဲ့ရောပြီးတော့ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ပြသွားတယ်တဲ့၊ အဲဒီလို ပြောတယ်။ <br><br>ဆိုလိုတာကတော့ ငါကတော့ အဲသလိုမပြောဘူး၊ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b> နည်းသီးသန့် <b>ပဋ္ဌာန်း</b>နည်းသီးသန့်၊ ဒီလိုပဲ ရှင်းလင်းပြောပြသွားမယ်လို့ ဆိုလိုတယ်၊ ဒါဟာ သူက ဘာကိုပြောလိုက်တာလဲဆိုတော့ <b>ဝိသုဒ္ဓိမဂ်</b>ကို ပြောလိုက်တာ။ <hr> [စာမျက်နှာ-14] စောင်းလိုက်တာ၊ <b>ဝိသုဒ္ဓိမဂ်</b>မှာ <b>ပဋ္ဌာန်း</b> ဒေသနာတော်ကိုပါထည့်ပြီးတော့ ဖွင့်သွားတယ်၊ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>နည်းနဲ့ ဆက်စပ်ပုံတွေကိုပါ ပြသွားတယ်။ အမှန်ကတော့ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ကို အဲဒီ<b>ပဋ္ဌာန်း</b>နည်းနဲ့ နားလည်မှ တကယ်နားလည်ရာရောက်တယ်။ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>နည်းမပါပဲနဲ့ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>သက်သက်ကို နားလည်တယ်ဆိုရင် ပြည့်ပြည့်ဝဝ နားမလည်နိုင်သေးဘူး၊ ဒါလေးကို သတိထားရမယ်။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>နည်းကို လေ့လာပြီးရင် <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ကို တစ်ခေါက်ပြန်ပြီးတော့ သွားရလိမ့်အုံးမယ်၊ အခု <b>ပဋ္ဌာန်း</b>နည်း မသွားခင် <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>မှာ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>နည်းတွေ ဝင်ပြောနေရင် အလကားပဲ၊ နားလည်မှာလည်း မဟုတ်ဘူး၊ ရှုပ်ကုန်လိမ့်မယ်၊ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>နည်းကို သွားပြီးတော့ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>နည်းကို တစ်ခေါက်ပြန်ပြီး ကြည့်၊ အဲဒီလို လုပ်ကြမယ်။ <br><br>အင်္ဂလိပ်လိုလည်းပဲ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b> အကြောင်းကိုရေးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း အတော်ရှိပါတယ်၊ သူတို့တတွေလည်း <b>ပဋ္ဌာန်း</b>နည်း ကိုင်ပြီးတော့ရေးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က အလွန့်ကို ရှားတယ်၊ ဘုန်းကြီးသိသလောက်ကိုပင် အရှင်ဉာဏတိလောကဆိုတဲ့ ဂျာမန်ဘုန်းကြီး တစ်ပါးပဲ၊ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>နည်းနဲ့ နှီးနှောပြီးတော့ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ကို ရေးတာတွေ့ဖူးတယ်။ တခြားလူတွေကတော့ ဒီလိုကို မရေးနိုင်ဘူး၊ မရေးတာကလည်းပဲ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ကိုတောင်မှ တကယ်ပြည့်ပြည့်ဝဝ နားလည်ဖို့ မလွယ်ဘူး၊ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ကို နားလည်ဖို့ဆိုတာကတော့ ပိုခက်တာပေါ့၊ သူတို့အနေနဲ့လည်း <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ကို နားလည်တာ မဟုတ်တော့ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ကလေးပဲ ကြည့်ပြီးတော့ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b> အဓိပ္ပါယ်ရေးတာပဲ၊ ရေးပြန်တော့လည်း သမားရိုးကျနည်းမျိုးနဲ့ ရေးတာမဟုတ်တော့လည်း တစ်မျိုးပေါ့လေ၊ သူ့ကို သမားရိုးကျ သင်ထားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် အနေနဲ့ကတော့ ဖတ်လိုက်ရင် ပေါ့ရွှန်းရွှန်းကြီးဖြစ်နေတာပေါ့၊ ခေတ်အမြင်နဲ့ ခေတ်နည်းနဲ့တော့ သူတို့ရေးတော့ ရေးတာပဲ။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>နည်း၊ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>နည်းလို့ နည်းနှစ်မျိုးရှိတယ်။ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b> ဒေသနာတော်ဟာ မြတ်စွာဘုရား တရားဒေသနာတော်တွေထဲမှာ အရေးကြီးတဲ့ တရားတော်ဖြစ်တယ်၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုရင် <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b> ဒေသနာက လောကမှာ ဖန်ဆင်းရှင်မရှိဘူး၊ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်ပြီးတော့သာ ဖြစ်နေတာပဲ။ ဒီလိုဟောတော်မူတယ်၊ ဒီလို ဟောတော်မူသဖြင့် ဒီ ဖန်ဆင်းရှင် ရှိတယ်ဆိုတဲ့ အယူမှားကို <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>က ပယ်ပေးတာပဲ။ <br><br>ဒီတော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကိုအကြောင်းပြုပြီးတော့ <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်တယ်၊ <b>သင်္ခါရ</b>ကို <hr> [စာမျက်နှာ-15] အကြောင်းပြုပြီးတော့ <b>ဝိညာဏ်</b>ဖြစ်တယ် စသည်ဖြင့် ဟောတော်မူလိုက်တဲ့အခါ ကျတော့ ဒီတရားတွေအားလုံးဟာ အကြောင်းကို အမှီပြုပြီးတော့ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အကျိုးတရားတွေဖြစ်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ဒီတရားတွေဟာ မြဲတဲ့သဘောတရားမရှိဘူး။ အနှစ်သာရရှိတဲ့ သဘောတရားတွေမဟုတ်ဘူးလို့ ဒါကိုလည်းပဲ ဟောပြီးသား ဖြစ်သွားတယ်။ <br><br>ပြီးတော့ ရှေ့ဘဝ နောက်ဘဝဆိုတာကိုလည်း <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>မှာ ဟောထားတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ဟာ အရေးကြီးတဲ့ တရားတော်တစ်ခုအနေနဲ့ မှတ်သားထားရမယ်။ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ကို မြတ်စွာဘုရားဟာ ဘုရားဖြစ်မယ့်ည ဘုရားမဖြစ်ခင်ပေါ့၊ ဘုရားအလောင်း ဘဝကတည်းက ဆင်ခြင်သုံးသပ်တော်မူခဲ့တယ်။ <br><br>မြတ်စွာဘုရားအလောင်းဟာ သုဇာတာလှူတဲ့ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးပြီးတဲ့နောက် အဲဒီနေ့ ညနေဗောဓိပင်ကြွပြီးတော့ ဗောဓိပင်အောက်မှာထိုင်တယ်၊ ဗောဓိပင် အောက်မှာ တင်ပလ္လင်ခွေထိုင်ပြီးတော့ ဘုရားမဖြစ်သမျှ ငါဒီတင်ပလ္လင်ခွေကို မဖျက်ဘူးလို့ ဓိဋ္ဌာန်ပြီးတော့ တရားကျင့်တယ်၊ အဲဒီလို တရားကျင့်တဲ့အခါကျတော့ ပထမဆုံး အာနာပါန ကမ္မဋ္ဌာန်းကို အားထုတ်တယ်၊ အဲဒီအာနာပါန ကမ္မဋ္ဌာန်းကို အမှီပြုပြီးတော့ ပထမဈာန်၊ ဒုတိယဈာန်၊ တတိယဈာန်၊ စတုတ္ထဈာန် ဟို<b>သင်္ဂြိုဟ်</b>နည်းနဲ့ပြောမယ်ဆိုရင် ပဉ္စမဈာန်၊ သုတ္တန်တွေမှာဟောတဲ့ အတိုင်းဆိုရင် စတုတ္ထဈာန်ပေါ့၊ အဲဒီဈာန်ကို ရတယ်။ <br><br>အဲဒီဈာန်ကို ရပြီးတဲ့နောက် အဘိဉာဏ်တွေကို တစ်ခါရပြန်တယ်၊ ရှေးဘဝကို ပြန်ပြီးတော့ သိနိုင်တဲ့ အဘိညာဏ်၊ သတ္တဝါတွေ တစ်ဘဝက သေပြီး တစ်ဘဝ ဖြစ်နေတဲ့ဟာကို သိနိုင်တဲ့ အသိဉာဏ်၊ နောက်ဆုံးကျရင်တော့ <b>အာသဝက္ခယဉာဏ်</b> ဆိုတဲ့ အရဟတ္တမဂ် ပေါ့လေ၊ အဲသလို အဘိညာဏ်တွေကိုရတယ်။ <br><br>အဲဒီ အဘိညာဏ်တွေကို မရခင်ပဲလား သို့မဟုတ် ရှေ့အဘိညာဏ် တစ်ခု ရပြီးပဲလား၊ ဘုန်းကြီးတို့ ထင်တာကတော့ ရှေ့အဘိညာဏ်တစ်ခုကို ရပြီးတဲ့နောက် <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ကိုလည်းပဲ ဆင်ခြင်တော်မူတယ်၊ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>သို့ ဉာဏ်ကို ကျက်စားပြီးတော့ အနုလုံ ပဋိလုံ ဆင်ခြင်တော်မူတယ်တဲ့။ <br><br>အဲဒီလို အနုလုံ ပဋိလုံ ဆင်ခြင်ရင်း ဝိပဿနာပွားတော်မူတာ သို့မဟုတ် ဝိပဿနာပွားတော်မူရင်း <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ကို အပြန်ပြန် အလှန်လှန် ဆင်ခြင်တော်မူတာ၊ ဒီ<b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b> ပွားများတာကို ဆင်ခြင်တာကိုပဲ ဗုဒ္ဓဝိပဿနာလို့ ဒီလိုလည်းခေါ်တယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-16] ဘုရားသို့မဟုတ် ဘုရားအပေါင်းတွေ ကျင့်ရိုးကျင့်စဉ်ဖြစ်တဲ့ ဝိပဿနာပေါ့လေ။ <br><br>အဲဒီလို ဒီ<b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>မှာ<b>ဝိညာဏ်</b>ကို ချထားပြီးတော့ အပြန်ပြန်အလှန်လှန် သုံးသပ်ပြီးတော့ ဝိပဿနာလည်း တစ်ခါထဲပွားများပြီးတော့ ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်သွားတယ်၊ ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်ပြီးတဲ့နောက် ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး ဗောဓိပင်ရင်းမှာပဲ တင်ပလ္လင်ခွေပြီးတော့ ထိုင်နေတော်မူတယ်၊ တင်ပလ္လင်ခွေမဖျက်ပဲနဲ့ ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး ထိုင်နေတော်မူတယ်၊ မြတ်စွာဘုရား ဘုရားဖြစ်ပြီးတဲ့နောက် ဗောဓိပင်နားမှာ ဘယ်နှစ်ရက်နေသလဲဆိုရင် ၄၉-ရက်နော်။ <br><br>ဟို သတ္တ သတ္တာဟ ခေါ်တာပေါ့၊ မြန်မာလို ပြောရင်တော့ ခုနစ်ပတ် ပေါ့။ အမှန်ကတော့ ခုနစ်ပတ်တောင် မကဘူး၊ ရှစ်ပတ်နီးပါးလောက်နေတာ။ ပထမခုနစ်ရက်မှာ မြတ်စွာဘုရားဟာ တင်ပလ္လင်ခွေထိုင်နေတာပဲ၊ မထဘူး၊ အဲဒီ တင်ပလ္လင်ခွေထိုင်နေတဲ့ အတောအတွင်းမှာ ညကျရင် ပထမယာမ်မှာလည်းပဲ ဒီ<b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ကို ဆင်ခြင်တယ်၊ ဘုရားဖြစ်ပြီးတဲ့နောက် အပြန်ပြန်အလှန်လှန် အနုလုံပဋိလုံဆင်ခြင်တယ်၊ မဇ္ဈိမယာမ်အလယ်မှာလည်းပဲ ဆင်ခြင်တယ်၊ ပစ္ဆိမယာမ် လို့ခေါ်တဲ့ မိုးသောက်ယံကျတော့လည်း ဆင်ခြင်တော်မူတယ်။ <br><br>အဲဒီတော့ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ဟာ မြတ်စွာဘုရား ဘုရားမဖြစ်ခင် ဘုရားအလောင်း ဘဝတုန်းကလည်းပဲ ဆင်ခြင်တော်မူခဲ့တယ်၊ ဒါကို ဆင်ခြင်ရင်းပဲ ဘုရားဖြစ်တယ်ပဲ ပြောကြပါစို့၊ ဘုရားဖြစ်တော်မူပြီးတဲ့နောက်လည်းပဲ ဦးဆုံးဆိုပါတော့ လက်ဦးဆင်ခြင် တဲ့ တရားဟာ ဒါပဲ၊ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ကို ဆင်ခြင်တော်မူတယ်။ <br><br>အဲဒီလို ဆင်ခြင်တော်မူပြီးတဲ့နောက် ဆိုပါတော့ သတ္တသတ္တာဟက နေပြီးတော့ <b>ဓမ္မစကြာ</b>တရားဟောတာတွေလုပ်ပြီးနောက်လည်းပဲ မြတ်စွာဘုရားဟာ ၄၅-ဝါ အတွင်းမှာ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ကို အကြိမ်ကြိမ်ဟောတော်မူခဲ့တယ်၊ အကြိမ်ကြိမ် ဟောတာတွေကို ပါဠိတော်တွေထဲမှာ ဟိုနားတစ်ခု ဒီနားတစ်ခုတွေ့နိုင်တယ်၊ အထူးသဖြင့် များများတွေ့နိုင်တာကတော့ <b>သံယုတ်ပါဠိတော်</b>ဆိုတာ <b>နိဒါနသံယုတ်</b>ဆိုတာမှာ ရှိတယ်နော်။ <br><br>အဲဒီတော့ မြတ်စွာဘုရားက ဒီ<b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ကို သတ္တဝါတွေကို ဟောတဲ့ အခါကျတော့ နည်းအမျိုးမျိုးနဲ့ ဟောတော်မူတယ်၊ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>မှာ <b>အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ၊ သင်္ခါရ ပစ္စယာ ဝိညာဏံ၊ ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ</b> စသည်ဖြင့် ဒီအစဉ် ရှိတယ်မဟုတ်လား၊ ဒီကွင်းဆက်ခေါ်တာပေါ့လေ။ ဒီတော့ မြတ်စွာဘုရားက အလွန်ကျွမ်းကျင်တော်မူတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ အစနေကိုင်ပြီးတော့ အဆုံးကို <hr> [စာမျက်နှာ-17] ဟောတဲ့အခါမျိုးလည်းရှိတယ်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကနေကိုင်ပြီးတော့ <b>ဇာတိဇရာမရဏ</b> ရောက်အောင် ဟောတဲ့အခါလည်းရှိတယ်၊ တစ်ခါတစ်လေကျတော့ အလယ်ကကိုင်ပြီးတော့ အဆုံးဘက်ကိုဆွဲသွားတာ၊ တစ်ခါတလေကျတော့ အဆုံးကကိုင်ပြီး အစနောက်ပြန်ဟောသွားတာ၊ တစ်ခါတစ်လေ အလယ်ကကိုင်ပြီးတော့ နောက်ပြန်ဟောသွားတာ။ <br><br>နည်း ၄-မျိုးနဲ့ ဒီ<b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ကို ဟောတော်မူတယ်နော်၊ အစကနေအဆုံး၊ အလယ်ကနေအဆုံး၊ အဆုံးကနေ အစ၊ အလယ်ကနေ အစ၊ အဲဒီလို နည်းအမျိုးမျိုးနဲ့ မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူတယ်၊ အလွန်ကို မြတ်စွာဘုရားအဖို့တော့ ဒါက ကျက်နေရတာမဟုတ်ပဲကို ကျွမ်းကျင်ပြီးသား ကိုယ်ကိုယ်တိုင် မြင်တော်မူထားပြီးသား ဆိုတော့ ဘယ်နေရာက ကောက်ကိုင်ကိုင်၊ ဟောဟောမှ ဖြစ်တော့တာပေါ့။ <br><br>အခု<b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ကို အမျိုးမျိုး မြတ်စွာဘုရားက ဟောတော်မူတယ်၊ ဒီ<b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ဟာ မြတ်စွာဘုရားကိုယ်တိုင်က ရှင်အာနန္ဒာကို သတိပေးခဲ့ဖူးတယ်။ ရှင်အာနန္ဒာက သူက သောတာပန်တင် ရှိသေးတယ်နော်၊ ဒါပေမယ်လို့ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>တရားကို နာပြီးတဲ့နောက် သူက “<b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>က မနက်နဲပါဘူး” လို့ သူက အဲဒီလိုပြောတာကိုနော်၊ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ဟာ ပေါ်လွင်ပါတယ်၊ သိဖို့ရာ လွယ်ပါတယ်လို့ အဲဒီလိုပြောတော့၊ မြတ်စွာဘုရားက “အာနန္ဒာ ဒီလို မပြောနဲ့နော်၊ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ဟာ နက်လည်းနက်နဲတယ်၊ ပြီးတော့ နက်နဲယောင်လည်းထင်တယ်၊ နက်နဲတယ်လို့လည်း ထင်ရတယ် နက်လည်း နက်နဲတယ်ပေါ့။ ဒီလို မြတ်စွာဘုရားက သတိပေးတော်မူတယ်။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>တရားဆိုတာ မလွယ်ဘူးနော်၊ အဲဒီတော့ သရုပ်သကန် မှတ်ဖို့တောင်မှ မလွယ်လှဘူးဟုတ်လား၊ ကိုယ်တိုင်ထိုးထွင်းသိဖို့ ဆိုတာကတော့ အဝေးကြီးပဲ၊ သရုပ်ကလေး မှတ်ပြီးတော့ စာသင်သလိုသင်ပြီးတော့ နားလည်တယ်ဆိုတောင်မှ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>က လွယ်တာမဟုတ်ဘူး၊ ဘာကြောင့် မလွယ်တာတုန်းဆိုတော့ အခြေခံ အဘိဓမ္မာတွေက ပါနေတာကို၊ အဲဒါတွေ အဘိဓမ္မာတွေ မပါပဲနဲ့ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ကြည့်ရင် ဆားပေါ့နေတာ။ <br><br>အဲဒါကြောင့်မိုလို့ အဲသလောက်ဟာတောင်မှ မလွယ်တော့ ကိုယ်တိုင် ထိုးထွင်းပြီးတော့ ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ သိဆိုတာတော့ပိုပြီးတော့ မလွယ်ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ နက်နဲတယ်လို့ အဲဒီလို သတိပေးတော်မူရတာ၊ အဲဒီလို နက်နဲတဲ့ တရားဖြစ်တဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ ဒီ<b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ကို အကျယ် အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆို ရေးသားတဲ့အခါမှာ အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ကိုယ်တိုင်ကလည်းပဲ ငြီးတဲ့ စာကလေးတွေ ဂါထာလေးတွေ <hr> [စာမျက်နှာ-18] ရေးထားခဲ့တယ်။ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ကို ဖွင့်မယ်လို့ သူအားထုတ်တဲ့အခါမှာ သမုဒ္ဒရာထဲမှာ ထောက်မမီသလိုပဲ၊ တရားတော်က နက်နဲလွန်းလို့ သူဟာလည်းပဲ ထောက်မမှီလောက်အောင်ရှိတယ်တဲ့၊ အဲဒီလို သမုဒ္ဒရာထဲမှာ ထောက်မမှီဘူးဆိုတာ ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ သူကိုယ်တိုင်ရေးတဲ့ စာထဲမှာပါတယ်။ <br><br>ဒါပေမယ်လို့ မြတ်စွာဘုရား အဆုံးအမတွေ ဒေသနာနည်းတွေ အမျိုးမျိုးနဲ့ ဟောထားတဲ့ သာသနာတော်မှာလည်းရှိတယ်၊ ရှေးဆရာအဆက်ဆက်ကလည်းပဲ အခုလို အဓိပ္ပါယ်အကျယ်ဖွင့်ပြထားတဲ့ tradition ဒါလည်းရှိတယ်၊ ဒါတွေကို အမှီပြုပြီးတော့ အဓိပ္ပါယ် အကျယ်ရေးမယ်ဆိုပြီး အဓိပ္ပါယ်အကျယ်ရေးရတယ်။ <br><br><b>ဝိသုဒ္ဓိမဂ်</b>မှာ ဒီအပိုင်းဟာ နားလည်ဖို့ရန် အခက်ဆုံးအပိုင်းပဲ၊ ဘာကြောင့်တုန်းဆိုတော့ အဘိဓမ္မာတွေက အကျယ်ကြီးပါနေတာ၊ တခြားအပိုင်းတွေကမှ တော်သေးတယ်။ ဒီအပိုင်းကျတော့ အဘိဓမ္မာ သရုပ်တွေထိအောင်ပါလာပြီ။ ပြီးတော့ တစ်ခါ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>နည်းနဲ့ ဝင်ပြီးတော့ ဖွင့်လိုက်သေးတယ်။ အဲဒါကြောင့်မို့ ဒီ<b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>နည်းဟာ ခက်တယ်၊ မလွယ်ဘူး၊ ဒါမှတ်ထားရမယ်၊ သာမညလေး သရုပ်သကန် သိဖို့တောင်မှ အတော်လုပ်ယူရမယ်နော်၊ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ကိုကြည့် ပါဠိလေးမရသေးရင် ရအောင် ကျက်ထားရင် ကောင်းတာပေါ့လေ၊ ပြီးရင်လည်း သာကောင်းတာပေါ့။ <br><br><b>အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ၊ သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ၊ ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ၊ နာမရူပပစ္စယာ သဠာယတနံ၊ သဠာယတနပစ္စယာ ဖဿော၊ ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ၊ တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ၊ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ၊ ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ သမ္ဘဝန္တိ။</b> --- <hr> [စာမျက်နှာ-19] <b>ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတိ။</b> ဒါ<b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b> အနုလောမလို့ခေါ်တယ်၊ အနုလုံပေါ့၊ အပြန်မဟုတ်သေးဘူး။ ဒါကိုပဲ ပထမနားလည်ဖို့ အရေးကြီးတယ်၊ ဒါနားလည်ရင် ပဋိလုံလည်းနားလည် တော့တာပဲ၊ <b>အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ</b>တဲ့။ <br><br>မြတ်စွာဘုရားဟာ <b>ပစ္စယ</b>ဆိုတဲ့ ပုဒ်နဲ့ ဟောထားတယ်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဟူသော အကြောင်းကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>တရားတို့ ဖြစ်တယ်တဲ့၊ ဒီလိုဆိုတယ်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဟူသော အကြောင်းကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်တယ်ဆိုတာ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကို အမှီပြုပြီးတော့ <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်တယ်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က ထုတ်လုပ်တယ်လို့ မဆိုလိုဘူး၊ ဒါပေမယ်လို့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ရှိတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်တယ်၊ ဒီလိုဆိုလိုတယ်၊ အဲဒီလို ပစ္စည်းနဲ့ ပစ္စယုပ္ပန် (<b>ပစ္စယုပ္ပန်</b>ဆိုတာ အကျိုး၊ <b>ပစ္စည်း</b>ဆိုတာ အကြောင်း) ဆက်သွယ်ပုံကိုတော့ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>နည်းနဲ့ယှဉ်မှသာ နားလည်တယ်နော်။ <br><br>တချို့က productive၊ တချို့က သူ့ကို အမှီပြုပြီးတော့ ဖြစ်တဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ <b>ပစ္စယ</b>အကြောင်းကို ခေါ်ထားတယ်၊ အချို့ကျတော့ အတူတူဖြစ်ပြီးတော့ အချင်းချင်း အားပေးသွားတာ၊ ထောက်ပံ့သွားတာကိုပဲ အကြောင်းလို့ခေါ်တယ်။ ဒါရှိတယ်၊ အဲဒါတွေပါနားလည်မှ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် နားလည်မယ်၊ သို့မဟုတ်ရင် မလည်ဘူး။ <br><br>ကောင်းပြီ၊ <b>အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ</b> ပြောရလွယ်အောင် <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်တယ်လို့ပဲ သုံးကြစို့နော်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်တယ်၊ ကောင်းပြီ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဆိုတာ ဘာလို့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ခေါ်သလဲ၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဆိုတာ ရှင်းရှင်းကတော့ <b>မောဟ</b> စေတသိက်နော်၊ <b>မောဟ</b>ဆိုတာ အမှန်ကို မသိအောင်ဖုံးလွှမ်းတတ်တဲ့ သဘောတရားကို <b>မောဟ</b>ခေါ်တယ်၊ ရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ သဘောမှန်ကို မသိအောင် ဖုံးလွှမ်းတတ်တယ်။ <br><br><b>မောဟ</b> ဖုံးလွှမ်းမှုကြောင့် ရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ သဘောကို ပိုင်းပိုင်းခြားခြား မှန်မှန်ကန်ကန် မသိဘဲ ရှိကြတယ်၊ တကယ် ဝိပဿနာ တရားအားထုတ်ပြီး မှတ်ချက်ကောင်းလို့ မြင်မှသာ ဒီ <b>အဝိဇ္ဇာ</b> မဖုံးနိုင်တာ။ သို့မဟုတ်ရင်တော့ သူလိုက်ဖုံးနေတာပဲ၊ အဲဒီတော့ သူဖုံးပေးတဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ အရှိကို အရှိတိုင်း မသိဘူးနော်၊ တစ်မျိုးတစ်မည် အလွဲအမှားတွေ သိကုန်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ အမှန်အတိုင်းမသိတာလည်းပဲ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ရဲ့ သတ္တိပဲ။ အလွဲအမှား သိတာလည်း <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ရဲ့ သတ္တိပဲ၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဆိုတာ မသိတဲ့ <b>မောဟ</b>တရား၊ အဲဒီမသိတဲ့ <b>မောဟ</b>တရား <b>မောဟ</b>စေတသိက်ကို <b>အဝိဇ္ဇာ</b>လို့ ခေါ်မယ်တဲ့။ <br><br>အဲဒီ<b>အဝိဇ္ဇာ</b>ရှိတဲ့အတွက်ကြောင့်မို့၊ <b>သင်္ခါရ</b>ဆိုတဲ့သဘောတရားတွေ ဖြစ်တယ် <hr> [စာမျက်နှာ-20] တဲ့၊ <b>သင်္ခါရ</b>ဆိုတာ ဘာတွေလဲတဲ့၊ <b>သင်္ခါရ</b>ဆိုတာ ရှင်းရှင်းပြောရင် ဒီနေရာမှာ ကံကိုဆိုလိုတာ၊ ကံဆိုတာ ဘာကိုခေါ်တာတုန်း မှတ်မိကြလား၊ ကံဆိုတာ<b>စေတနာ</b> မဟုတ်ဘူးလား၊ <b>စေတနာ</b> စေတသိက်နော်၊ <b>စေတနာ</b>လည်းပဲ စိတ် ၈၉-ပါးလုံးမှာ ယှဉ်တဲ့<b>စေတနာ</b>မဟုတ်ဘူး၊ ကုသိုလ် အကုသိုလ်မှာယှဉ်တဲ့ <b>စေတနာ</b>၊ လောကီ ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်၊ အဲဒီ<b>စေတနာ</b>ကို ဒီနေရာမှာ <b>သင်္ခါရ</b>လို့ ဆိုတယ်။ <br><br><b>သင်္ခါရ</b>ဆိုတဲ့ စကားတွေ့ရင် သတိထားရမယ်၊ တစ်ခါတစ်လေ <b>သင်္ခါရ</b>ဆိုတာ ရှိသမျှ ရုပ်နာမ်တွေ အားလုံးကို ဆိုတယ်၊ <b>သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ</b>၊ <b>သင်္ခါရ</b>တရားတွေဟာ အနိစ္စပဲလို့ ပြောတဲ့အခါကျတော့ စိတ်၊ စေတသိက်၊ ရုပ်၊ အကုန်လုံးကို ဆိုလိုတယ်၊ ခန္ဓာငါးပါးကို ဆိုလိုတယ်၊ အခု<b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ နေရာကျတော့ <b>သင်္ခါရ</b> အရဟာ ကံ (သို့မဟုတ်) <b>စေတနာ</b>။ <br><br><b>စေတနာ</b>ဆိုတာ ဒီနေရာမှာ လောကီကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်နဲ့ယှဉ်တဲ့ <b>စေတနာ</b>၊ အကုသိုလ် ၁၂-ရှိတယ်နော်၊ မဟာကုသိုလ်စိတ် ၈- ရှိတယ်၊ ရူပါဝစရစိတ် ၅ ရှိတယ်၊ အရူပါဝစရစိတ် ၄-ရှိတယ်။ အားလုံး ၂၉-ပေါ့၊ အဲဒီ ၂၉-နဲ့ ယှဉ်တဲ့ <b>စေတနာ</b>ကို <b>သင်္ခါရ</b>လို့ ခေါ်တယ်နော်။ <br><br>ကောင်းပြီ၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က ဖုံးလွှမ်းပေးတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ <b>သင်္ခါရ</b>ဆိုတာတွေ ဖြစ်တယ်တဲ့၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က သဘောမှန်ကို မသိအောင် ဖုံးလွှမ်းထားတော့ ကောင်းတဲ့ဘဝ ရောက်ချင်လာတယ်၊ ဘဝဆိုတာ မတပ်မက်ရဘူး မတွယ်တာရဘူး ဆိုပေမယ်လို့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကဖုံးထားတော့ အမြင်ကိုက တွယ်တာစရာ အနေနဲ့မြင်တယ်နော်၊ ပုထုဇဉ်တွေ အနေနဲ့ အဲဒီလို မြင်တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ ဘဝချမ်းသာမှုကို လိုလားကြတယ်။ <br><br>ဘဝချမ်းသာမှုကို လိုလားတဲ့အခါကျတော့ ဘဝချမ်းသာမှု ရအောင်ဆိုပြီးတော့ အမျိုးမျိုးလုပ်ကြတယ်၊ ကြံဆောင်ကြတယ်၊ လုပ်တဲ့အခါမှာ ဆရာကောင်း သမားကောင်းတွေ့ပြီးတော့ ညွှန်ကြားတာ မှန်မှန်ကန်ကန် ရရင်လည်း ကုသိုလ်တွေ လုပ်ဖြစ်တာပေါ့နော်၊ ဆရာကောင်း သမားကောင်း မတွေ့ဘူး၊ အယူအဆအမှားတွေ သွားတွေ့ပြီးတော့ အကုသိုလ်တွေလည်း လုပ်မိကြတယ်။ <br><br>နွားသတ်ပြီးတော့ ယဇ်ပူဇော်တာတို့၊ သိုးသတ်ပြီးတော့ ယဇ်ပူဇော်တာတို့ပေါ့၊ ဒါပေမယ့် သူတို့လုပ်တာကတော့ ကောင်းအောင်လုပ်တာပဲ၊ သူတို့ ကောင်းချင်လို့ လုပ်တာပဲ။ ဒါပေမဲ့ လုပ်တဲ့လုပ်ငန်းက အဲဒီကျတော့ အကုသိုလ် ဖြစ်နေတယ်၊ အဲဒီလိုပေါ့လေ အမျိုးမျိုး နောက်ဆုံး ကုသိုလ်လုပ်တာတွေလည်း အတူတူပဲ။ နတ်ပြည်ရောက်ချင်လို့ ကုသိုလ်လုပ်တယ်ဆိုတာလည်း <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ရှိလို့ လုပ်ကြတာပဲ။ <hr> [စာမျက်နှာ-21] အဝိဇ္ဇာသာမရှိဘူး ကင်းနေပြီဆိုရင် နတ်ပြည်ရောက်ချင်တဲ့စိတ်လဲ မရှိတော့ဘူး၊ ကုသိုလ်ဆိုတာလည်း မလုပ်တော့ဘူး၊ ရဟန္တာဆိုရင် ကြိယာဆိုတာသာ ဖြစ်တော့မယ်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ အဝိဇ္ဇာရှိတဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ <b>သင်္ခါရ</b>ဆိုတဲ့ သဘောတရားတွေ ဖြစ်တာနော်၊ ဒီ<b>သင်္ခါရ</b>တွေ မဖြစ်စေနိုင်ဘူးဆိုရင် အဝိဇ္ဇာမရှိအောင် လုပ်ရမယ်။<br><br>အဲဒီ<b>သင်္ခါရ</b>ကို စာမှာကျတော့ သုံးမျိုးခွဲတယ်၊ <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>၊ ဒါက ကုသိုလ်စေတနာတွေပေါ့၊ မဟာကုသိုလ်စိတ် ၈-ခု၊ ရူပါဝစရကုသိုလ် ၅-ခု၊ ဒါကို ခေါ်တယ်၊ အရူပကို သီးခြားထုတ်တယ်။<br><br>ပြီးတော့ <b>အပုညာဘိသင်္ခါရ</b>တဲ့၊ ဒါက အကုသိုလ် စေတနာ ၁၂-ခု။<br><br>ပြီးတော့ တတိယကိုတော့ <b>အာနဉ္စာဘိသင်္ခါရ</b>လို့ခေါ်တယ်၊ အရူပကုသိုလ် အရူပဈာန်က သိပ်ပြီးတော့ အထက်တန်းကျတော့ သူက မတုန်မလှုပ် ခိုင်မြဲတဲ့ သဘောရှိတယ်၊ ရူပါဝစရဈာန်ထက် ပိုပြီးတော့ သန်မာတယ်ပေါ့၊ Strong ဖြစ်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ သူ့ကို သီးခြားထုတ်လိုက်တယ်၊ <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>, <b>အပုညာဘိသင်္ခါရ</b>, <b>အာနဉ္စာဘိသင်္ခါရ</b>။<br><br>ဈာန်ရအောင် အားထုတ်တာလည်း အဝိဇ္ဇာရှိလို့ အားထုတ်တာပဲ၊ အရူပဘုံ ရောက်ချင်တာလည်း အဝိဇ္ဇာရှိလို့ပဲ၊ အဲဒီတော့ အဝိဇ္ဇာကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်တယ်။ အဝိဇ္ဇာကို အကြောင်းပြု၍ <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီလိုပဲ မှတ်ကြဦးစို့။<br><br>နောက်နံပါတ် ၂-က ဘာတဲ့တုန်း၊ <b>သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ</b>၊ <b>သင်္ခါရ</b>ကြောင့် <b>ဝိညာဏ်</b>ဖြစ်တယ်။ ဇစ်ဇက်သွားတာပေါ့၊ အဝိဇ္ဇာကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>, <b>သင်္ခါရ</b>ကြောင့် <b>ဝိညာဏ်</b>ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့အခါ ကျတော့ ဒီကံတွေကို လုပ်ရင် ဘာဖြစ်မှာတုန်း၊ ဒီကံတွေက နောက်ဘဝတွေမှာ အကျိုးမပေးပေဘူးလား၊ ကံက အကျိုးပေးလိုက်တယ်ဆိုတာကလည်း ပဋိသန္ဓေစိတ်တွေ သွားမဖြစ်ပေဘူးလား၊ ပဝတ္တိအခါမှာ ဝိပါက်စိတ်တွေ မဖြစ်ပေဘူးလား၊ ဒါတွေဟာ ကံကြောင့်ဖြစ်တာတွေ မဟုတ်ဘူးလားနော်၊ ဒါ မရှင်းရင် ပဉ္စမပိုင်း ပြန်သွား၊ ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံအကျိုးပေးတာတွေ အဲဒီမှာရှိတယ် မဟုတ်လား၊ အဲဒါနဲ့ ပြန်ဟပ်ပြီးတော့ နားလည်ရမှာ၊ ဒါကြောင့်မို့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ခက်တယ် ပြောတာ၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>ဝိညာဏ်</b>အရ ဘာတွေ ယူရမလဲ၊ ဝိပါက်ဝိညာဏ်တွေ ယူရမယ်ပေါ့။ လောကီဝိပါက် ဘယ်လောက်ရှိတုန်း ၃၂-ပါး ရှိတယ် မဟုတ်လားနော်။<br><br>လောကီဝိပါက် ၃၂-ပါး၊ အဲဒီဝိပါက် <b>ဝိညာဏ်</b>တွေကိုယူ၊ အဲဒီတော့ <b>သင်္ခါရ</b>ဆိုတဲ့ အကုသိုလ်စေတနာ အကုသိုလ်ကံကို ပြုမိတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့လို့ အပါယ်ဘုံမှာ သွားပြီးတော့ ပဋိသန္ဓေသွားမနေပေဘူးလားနော်၊ ပဋိသန္ဓေနေတယ်ဆိုရင် အဲဒီ <hr> [စာမျက်နှာ-22] ပဋိသန္ဓေနေတဲ့ အခိုက်အတန့်မှာ ပဋိသန္ဓေစိတ် မဖြစ်ပေဘူးလား၊ ဖြစ်တယ်၊ စေတသိက်တွေမပါဘူးလား၊ ပါတယ်၊ ကမ္မဇရုပ် မပါဘူးလား၊ ပါတယ်နော်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့လို့ အဲဒီပါတဲ့ အထဲမှာ <b>ဝိညာဏ်</b>လို့ဆိုတဲ့ အတွက်ကြောင့်မိုလို့ ဒီနေရာမှာတော့ စိတ်ပဲယူရမယ်နော်၊ လောကီဝိပါက်စိတ်တွေပဲ ယူရမယ်၊ ကောင်းတာလေးမြင်တယ်၊ မကောင်းတာလေးမြင်တယ်၊ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် မဖြစ်ပေဘူးလား၊ ဒီစက္ခုဝိညာဏ်စိတ်ဟာ ဘာကြောင့်ဖြစ်တာတုန်း၊ ရှေးကံကြောင့်ပဲ မဟုတ်ဘူးလား၊ ကုသလဝိပါက် အကုသလဝိပါက်ဆိုပြီး ၂- မျိုးရှိတယ် မဟုတ်ဘူးလား၊ အေး အဲဒါကြောင့်မို့ <b>သင်္ခါရ</b>ကြောင့် <b>ဝိညာဏ်</b>ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ နေရာမှာ လောကီဝိပါက် အကျိုးဖြစ်တဲ့ <b>ဝိညာဏ်</b>တွေကို ယူပါ။<br><br>နံပါတ် ၃ က <b>ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ</b>, <b>ဝိညာဏ်</b>ကြောင့် <b>နာမ်ရုပ်</b>ဖြစ်တယ်၊ သတိထားနော်၊ ဒီနေရာမှာ <b>နာမ်ရုပ်</b>ဟာ တခြားမှာတွေ့တဲ့ <b>နာမ်ရုပ်</b>နဲ့ မတူဘူးနော်၊ <b>ဝိညာဏ</b>အရ ဒီနေရာမှာ ဒီအတိုင်းပဲယူလိုက်ကြပါစို့၊ လောကီဝိပါက် ၃၂- ပါး ပေါ့လေ၊ နောင် တချို့ ကျမ်းဂန်တွေကျတော့လည်း စိတ်အကုန်လုံးကိုယူတာလည်း ရှိတယ်။ ထားပါတော့၊ <b>နာမရူပံ</b> <b>နာမ်ရုပ်</b>အရ ဘာတွေ ယူရမလဲ၊ <b>နာမ</b>အရ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ, သညက္ခန္ဓာ, သင်္ခါရက္ခန္ဓာ, ရှင်းရှင်းပြောရင် <b>နာမ</b>အရ စေတသိက် ၅၂-ပါးကိုယူရမယ်နော်၊ <b>ရူပ</b>အရလည်း ဒီနေရာမှာ ကမ္မဇရုပ်ကိုယူပါတဲ့၊ သို့မဟုတ် အဘိဓမ္မာနည်းမှာတော့ ရုပ် ၂၈-ပါးလုံးကိုလည်း ယူတာရှိတယ်၊ <b>ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ</b>။<br><br><b>ဝိညာဏ်</b>ကြောင့်<b>နာမ်ရုပ်</b>ဖြစ်တယ်ဆိုရာမှာ <b>ဝိညာဏ်</b>က <b>နာမ်ရုပ်</b>ကို ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ဒီလိုဆိုလိုတယ်နော်၊ <b>ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ</b>၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>နာမ</b>အရ နာမ အကုန်မယူရဘူးနော်၊ စေတသိက်ကိုသာယူတယ်၊ ဒီနေရာမှာ စိတ်ကို မယူဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ ဒါတွေနားလည်ဖို့ သိပ်အရေးကြီးတယ်၊ <b>နာမရူပ</b>တွေ စိတ်စေတသိက်တွေ အကုန်ယူတယ် ချည်းမှတ်ထားမိရင် ဒီမှာလာပြီးတော့ လွဲမယ်နော်။<br><br>ကောင်းပြီ, <b>ဝိညာဏ်</b>ကြောင့် <b>နာမ်ရုပ်</b>ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ နေရာမှာ တစ်ခါတလေ နာမ်သာဖြစ်တယ်၊ တစ်ခါတလေ ရုပ်သာဖြစ်တယ်။ တခါတလေ <b>နာမ်ရုပ်</b>ဖြစ်တယ်နော်၊ ဒီလိုမှတ်ရဦးမယ်၊ ဘယ်မှာကျ နာမ်သာဖြစ်တုန်း၊ အရူပဘုံဖြစ်တဲ့အခါ ကျတော့ <b>ဝိညာဏ်</b>နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီးတော့ နာမ်ပဲရှိတယ်၊ ရုပ်မရှိတော့ဘူး၊ တစ်ခါတလေ ရုပ်သာရှိတယ်၊ နာမ်မရှိဘူး၊ အသညသတ် ဗြဟ္မာပေါ့၊ ရုပ်ရော, နာမ်ရော ရှိတယ်ဆိုတာကျတော့ လူတို့နတ်တို့ပေါ့၊ ပဉ္စဝေါကာရဘုံဆိုတာပေါ့၊ အဲဒါကြောင့်မို့ <hr> [စာမျက်နှာ-23] တစ်ခါတလေနာမ်၊ တစ်ခါတလေ ရုပ်၊ ဒီလိုမှတ်ယူရမယ်နော်။<br><br>နောက်တစ်ခုက <b>နာမရူပပစ္စယာ သဠာယတနံ</b>, <b>နာမ်ရုပ်</b>ကြောင့် <b>သဠာယတန</b> ဖြစ်တယ်တဲ့နော်၊ <b>နာမ</b>အရ ဒီနေရာမှာ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ, သညက္ခန္ဓာ, သင်္ခါရက္ခန္ဓာကိုပဲ ယူတယ်နော်၊ <b>ရူပ</b>အရ ဒီကျတော့ မဟာဘုတ်လေးပါးတဲ့နော်၊ ဆဝတ္ထုရုပ်ဆိုတော့ ဆဆိုတာခြောက်၊ ဝတ္ထုရုပ် ၆-ပါး ဆိုတာဘာတုန်း၊ စက္ခုဝတ္ထု၊ သောတဝတ္ထု၊ ဃာနဝတ္ထု၊ ဇိဝှါဝတ္ထု၊ ကာယဝတ္ထု၊ ဟဒယဝတ္ထု ဒါတွေကိုယူပါတဲ့၊ <b>သဠာယတနံ</b> သဆိုတာ ဒီနေရာမှာ ဆနှင့် အဓိပ္ပါယ်အတူတူပဲ၊ အာယတန ၆-ပါး၊ အာယတန ဆယ့်နှစ်ပါးတွေ့ခဲ့တယ် မှတ်မိကြသေးလား၊ အာယတန ၁၂-ပါး၊ အတွင်း ၆-ပါး၊ အပြင် ၆-ပါး၊ ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား၊ ဒီနေရာမှာ <b>နာမရူပပစ္စယာ သဠာယတနံ</b>မှာ အဲဒီအတွင်းအပြင် ၂-မျိုးမှာ ဘယ်ဟာကို ယူသတဲ့တုန်း၊ အဇ္ဈတ္တိကာယတန အတွင်း ၆-ပါး၊ စက္ခု၊ သောတ, ဃာန၊ ဇိဝှါ, ကာယ၊ မနာယတန၊ အဲဒီ အာယတန ၆-ပါးယူပါတဲ့၊ <b>နာမ်ရုပ်</b>ကို အမှီပြုပြီးတော့ <b>သဠာယတန</b>ဖြစ်တယ်၊ အဇ္ဈတ္တိကာယတန ၆-ပါးဖြစ်ပုံ၊<br><br>ဒီနေရာမှာလည်းပဲ <b>နာမ်ရုပ်</b>က ခုနကလိုပဲ နာမ်သက်သက်က အာယတနကို ကျေးဇူးပြုမယ်၊ ရုပ်သက်သက်က အာယတနကိုကျေးဇူးပြုမယ်၊ <b>နာမ်ရုပ်</b>က အာယတနကိုကျေးဇူးပြုတယ်နော်၊ တစ်ခါ <b>သဠာယတန</b>ကတော့ မြန်မာစကားပြောရင် အာယတန ၆-ပါးလို့ အဓိပ္ပါယ်ကျတယ်၊ ဒါပေမယ့် တစ်ခါတလေ ၆-ခုမြောက် အာယတနကိုသာလည်း ကျေးဇူးပြုတာလည်းရှိတယ်၊ အရူပဘုံဖြစ်တဲ့ အခါကျတော့ ၆-ခုမြောက်ဆိုတော့ <b>မနာယတန</b>စိတ်၊ စက္ခာယတနကို အရူပဘုံမှာဖြစ်တဲ့အခါ စက္ခာယတနကို ကျေးဇူးပြုပါ့မလား၊ စက္ခာယတနဆိုတာက ရုပ်ကြီးနော်၊ သောတ, ဃာန၊ ဇိဝှါ, ကာယာတန, ကျေးဇူးပြုပါ့မလား၊ မပြုဘူး။<br><br><b>နာမရူပပစ္စယာ သဠာယတနံ</b> ထပ်ပြောလိုက်စမ်း၊ <b>နာမရူပပစ္စယာ သဠာယတနံ</b> <b>နာမ</b>အရ ဘာကိုယူသလဲ၊ စေတသိက် ၅၂-ပါးပဲနော်၊ ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရလို့ ပြောလည်းဒါပဲ၊ စေတသိက် ၅၂-ပါးကို ပြောလည်း ဒါပဲ, အတူတူပဲနော်၊ <b>ရူပ</b>အရ ဘာကို ယူသတဲ့တုန်း၊ မဟာဘုတ် ၄-ပါးတဲ့၊ ဝတ္ထုရုပ် ၆-ပါးတဲ့၊ ဇီဝိတရုပ်ကို ယူတယ်တဲ့၊ <b>သဠာယတန</b> အရဘာယူလဲ၊ အာယတန ၆-ပါး။<br><br>အတွင်းအာယတန ၆-ပါးဆိုတာ စက္ခာယတန၊ သောတ၊ ဃာန၊ ဇိဝှါ၊ ကာယ၊ မနာယတန၊ အဲဒီမှာ ကာယာတနထိအောင်က ရုပ်မဟုတ်ဘူးလား၊ စက္ခုပသာဒ စက္ခာယတနခေါ်တာပဲနော်၊ မနာယတနဆိုတာက စိတ်အကုန်လုံး။ <hr> [စာမျက်နှာ-24] အဲဒီတော့ ခုနကပြောသလို <b>နာမရူပ</b>အရလည်း တစ်ခါတလေ နာမ်ကိုယူရမယ်၊ တစ်ခါတလေ ရုပ်တင် ယူရမယ်၊ တစ်ခါတလေ <b>နာမ်ရုပ်</b>ယူရမယ်၊ <b>သဠာယတန</b> အရလည်း တစ်ခါတလေ ၆-ခုမြောက် အာယတနလည်း ယူရမယ်၊ တစ်ခါတလေ လည်းပဲ ရှေ့က အာယတနတွေပါယူရတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ သူ့ကိုလည်းပဲ <b>သဠာယတန</b>၊ အာယတန ၆-ပါးလို့ ဆိုပေမယ်လို့ အမြဲတမ်း ၆-ပါး မဟုတ်ဘူး၊ တစ်ခါတလေ တစ်ပါးတည်းရယ်၊ နော် <b>မနာယတန</b> တစ်ပါးတည်းရယ်၊ တစ်ခါတလေလည်း ၆-ပါး ဖြစ်ချင်ဖြစ်မယ်၊ ထိုက်သင့်သည့် အားလျော်စွာ အခြေအနေကြည့်ပြီးတော့ အဓိပ္ပါယ်ကောက်ယူရမယ်၊ မူသေကြီး <b>သဠာယတန</b>လို့ ပြောတယ်ကွ၊ ၆-ပါးလို့ အမြဲတမ်း ဖြစ်ရမယ်လို့ ပြောလို့မရဘူး၊ ၆-ပါးဖြစ်တာနဲ့ တစ်ပါးဖြစ်တာဟာ ခုနကလို ဘယ်ဘုံမှာ ဖြစ်တာလဲဆိုတာ ကြည့်ရမယ်၊ အရူပဘုံမှာ ဖြစ်တာလား၊ ရူပဘုံမှာဖြစ်တာလား၊ ကာမဘုံမှာ ဖြစ်တာလား၊ အသညသတ် ဘုံမှာ ဖြစ်သလား ပေါ့ လေ၊ အဲဒီလို ကြည့်ရမယ်၊ ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ ယူရမယ်။<br><br><b>နာမရူပပစ္စယာ သဠာယတနံ</b>၊ ဒါတွေ ကျေးဇူးပြုပုံကိုတော့ ပဋ္ဌာန်းနည်းနဲ့ ပြန်ပြီးတော့ စပ်ဟပ်မှ ပိုပြီးတော့ ကောင်းကောင်းမြင်လိမ့်မယ်၊ ပဋ္ဌာန်းနည်း အခုမပြောသေးဘူး၊ ပဋ္ဌာန်းဘာမှ မသိသေးခင် ပဋ္ဌာန်းနည်းပြောရင် အလကား ဖြစ်နေလိမ့်မယ်။<br><br>ကောင်းပြီးနောက်တစ်ဆင့်ကဘာတုန်း၊ <b>သဠာယတနပစ္စယာ ဖဿ</b>, <b>သဠာယတန</b>ကြောင့် <b>ဖဿ</b>ဖြစ်တယ်၊ ဆိုလိုတာကတော့ <b>သဠာယတန</b>ကို အမှီပြုပြီး <b>ဖဿ</b>ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုလိုတယ်နော်၊ <b>သဠာယတန</b>က <b>ဖဿ</b>ကို produce လုပ်လိုက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ထုတ်လုပ်လိုက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါပေမယ်လို့ သူ့ကို အမှီပြုပြီးတော့ <b>ဖဿ</b>ဖြစ်တာ။<br><br>ကောင်းပြီ၊ အဲဒီ<b>ဖဿ</b>ဆိုတာ ဘာတွေတဲ့လဲ၊ <b>ဖဿ</b>စေတသိက်ပဲ ကောက်တယ် တဲ့နော်၊ စာမှာဆိုတာကတော့ စက္ခုသမ္ဖဿ၊ သောတသမ္ဖဿ, စသည်ဖြင့် ဆိုတယ် ဟုတ်လား၊ စက္ခုသမ္ဖဿ၊ သောတသမ္ဖဿ၊ ဃာနသမ္ဖဿ၊ ဇိဝှါသမ္ဖဿ၊ ကာယသမ္ဖဿ၊ မနောသမ္ဖဿ၊ စက္ခုသမ္ဖဿဆိုတာ စက္ခုပသာဒကို အမှီပြုပြီးတော့ဖြစ်တဲ့ <b>ဖဿ</b> စေတသိက်ပေါ့။<br><br>ဒါဖြင့် စက္ခုဖဿကို အမှီပြုပြီးတော့ ဘာစိတ်ဖြစ်သလဲ၊ ပထမပြောစမ်း၊ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် ဖြစ်တယ်ပေါ့။ ဒါဖြင့် စက္ခုသမ္ဖဿဆိုတာ အဲဒီ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်နဲ့ <hr> [စာမျက်နှာ-25] ယှဉ်တဲ့ <b>ဖဿ</b>စေတသိက်ပဲ အဲသလိုသွားရမယ်၊ သောတသမ္ဖဿ ဆိုရင် သောတဝိညာဏ်နှစ်ခုမှာယှဉ်တဲ့ <b>ဖဿ</b>စေတသိက်ပဲ စသည်ဖြင့်သွားရမယ်နော်၊ အဲဒီလို <b>ဖဿ</b> ၆-မျိုးရတယ်ပေါ့။ အဲဒီမှာ စက္ခုသမ္ဖဿ၊ သောတသမ္ဖဿ၊ ဃာနသမ္ဖဿ၊ ဇိဝှါသမ္ဖဿ၊ ကာယသမ္ဖဿ၊ မနောသမ္ဖဿ။<br><br>မနောသမ္ဖဿကျတော့ လောကီဝိပါက် ၃၂-ပါးမှာရှိတဲ့ ယှဉ်တဲ့<b>ဖဿ</b> စေတသိက်ကိုယူ၊ အဲဒီတော့ <b>သဠာယတနပစ္စယာ ဖဿ</b>မှာ <b>သဠာယတန</b>က <b>ဖဿ</b>ကို ဖြစ်အောင်လုပ်လိုက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ထုတ်လုပ်လိုက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ကျေးဇူးပြုလိုက်တာ၊ ဒီစက္ခုပသာဒ အမှီရလို့ စက္ခုဝိညာဏ်ဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူးလား၊ စက္ခုဝိညာဏ်ဖြစ်လို့ <b>ဖဿ</b>ကလည်း တွဲဖြစ်တာ၊ <b>ဖဿ</b>ဖြစ်ရာမှာ စက္ခုပသာဒက base အနေနဲ့ပေါ့၊ ဝတ္ထုရုပ်အနေနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ သူ့ကို အမှီပြုပြီးတော့ <b>ဖဿ</b>က ဖြစ်ရတာ, သူက ထုတ်လုပ်လိုက်လို့ <b>ဖဿ</b>က ဖြစ်တာမဟုတ်ဘူး၊ အဲဒါနားလည်ရမယ်၊ <b>သဠာယတနပစ္စယာ ဖဿ</b>။<br><br>အဲဒီတော့ အာယတနရှိလို့ <b>ဖဿ</b>ဖြစ်နိုင်တာနော်၊ အကယ်၍ အာယတနတွေ အကုန်ချုပ်သွားပြီး မရှိတော့ဘူးဆိုရင် <b>ဖဿ</b>ရော ပေါ်နိုင်ပါဦးမလား၊ ဘယ်ပေါ်တော့ မလဲနော်၊ စက္ခုပသာဒ မရှိရင် မြင်စိတ် မရှိနိုင်ဘူး၊ မြင်စိတ် မရှိရင် မြင်စိတ်နဲ့ ယှဉ်တဲ့ <b>ဖဿ</b> ဘယ်ရှိမလဲ၊ သောတပသာဒ နားလုံးကန်းနေတဲ့လူ၊ ဒါဆိုရင် ကြားစိတ် မရှိနိုင်ဘူး၊ ကြားစိတ် မရှိနိုင်ရင် ကြားစိတ်နှင့်အတူဖြစ်တဲ့ <b>ဖဿ</b> မရှိနိုင်ဘူး စသဖြင့်သွားတာ။<br><br>နောက်တစ်ဆင့်က <b>ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ</b>တဲ့၊ <b>ဖဿ</b>ရှိလို့ <b>ဝေဒနာ</b>ကလည်း ပေါ်လာတာ၊ အဲဒီတော့ ဒီနေရာမှာ ဘုရားဟောထားတဲ့ တရားလေးရှိသေးတယ်။ <b>စက္ခုဉ္စ ပဋိစ္စ ရူပေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စက္ခုဝိညာဏံ၊ တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော</b> ဆိုပြီး ဟောထားတာရှိတယ်၊ စက္ခုပသာဒကိုလည်းကောင်း, ရူပါရုံကိုလည်းကောင်း၊ စွဲပြီးတော့ အမှီပြုပြီးတော့ စက္ခုဝိညာဏ်ဖြစ်တယ်၊ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် ဖြစ်ပေါ်တယ်။ အဲဒီတော့ သုံးခုမရှိဘူးလား၊ စက္ခုပသာဒရယ်၊ ရူပါရုံရယ်၊ စက္ခုဝိညာဏ်ရယ် ဒီသုံးခုတို့၏ ပေါင်းဆုံမိခြင်းကြောင့် <b>ဖဿ</b>ကလည်းဖြစ်တယ်၊ အဲဒီတော့ <b>ဖဿ</b>ဖြစ်တာဟာ စက္ခုပသာဒ မပါဘဲနဲ့ မဖြစ်ဘူးပေါ့၊ အဲဒီ <b>ဖဿ</b>ဖြစ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် <b>ဝေဒနာ</b>မပါဘူးလား၊ ပါတယ်၊ <b>ဝေဒနာ</b>က အတူလည်းဖြစ် နောက်ကျမှလည်းဖြစ်တယ်နော်၊ အဲဒီ <b>ဝေဒနာ</b>က အဲဒီကျမှ ပေါ်တယ်နော်။<br><br>ခုနက <b>ဖဿ</b>ပေါ်တာလေးပြန်ပြီးတော့ ပြောဦးမယ်နော်၊ တစ်ပြိုင်နက်ပေါ်တာ၊ <hr> [စာမျက်နှာ-26] တစ်ပြိုင်နက်ပေါ်ပေမယ်လို့ ဒီသုံးခုဆုံမိလို့ပေါ်တာ ဒီသုံးခုမဆုံမိရင် <b>ဖဿ</b>က မပေါ်ဘူး၊ အဲဒါလေး နားလည်ဖို့ အရေးကြီးတယ်၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ပါဠိမှာက <b>တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော</b>လို့ ဟောထားတာဆိုတော့- <b>သင်္ဂတိ</b>ဆိုတဲ့ပုဒ်က အဓိပ္ပါယ် ဘယ်လိုယူလို့ရလဲ ပေါင်းဆုံမိခြင်းသည် <b>ဖဿ</b>လို့ ဒီလိုပဲယူလို့ရတယ်။ ယူချင်ရင် ယူလို့ရတယ်၊ သုံးခုပေါင်းဆုံမိခြင်းဟာ<b>ဖဿ</b>၊ <b>ဖဿ</b>ဟာ အထူး အခြားမဟုတ်ဘူး၊ ဒီလိုပြောရင် ဖြစ်နိုင်တယ်။<br><br>ဒါပေမယ်လို့ အမှန်က ဒီလိုမဟုတ်ဘူး၊ သူတို့ရဲ့ ပေါင်းဆုံမိခြင်းမျှသည် <b>ဖဿ</b>မဟုတ်ဘူး၊ အဲဒီလိုသာဆိုရင် <b>ဖဿ</b> သီးခြားမရှိတော့ဘူးပေါ့၊ စေတသိက် တစ်ခုအနေနဲ့ကို ဆိုလို့မရတော့ဘူး၊ သူတို့၏သုံးခုပေါင်းဆုံမိခြင်းကြောင့် ပေါ်တဲ့ တရားကို <b>ဖဿ</b>ဆိုလိုက်တယ်၊ တစ်ပြိုင်နက်ပေါ်တာပဲ၊ ဖြစ်တာကတော့ တစ်ပြိုင်နက်ပဲ။ ဒါပေမယ်လို့ ပေါင်းဆုံလို့ဖြစ်တာ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့်မိုလို့ သူ့ကို <b>တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော</b>လို့ သုံးခုတို့၏ ပေါင်းဆုံမိခြင်းကြောင့် <b>ဖဿ</b>ဖြစ်တယ်လို့ မြတ်စွာဘုရားဟောတယ်။<br><br>မီးထွန်းလိုက်တာနဲ့ တပြိုင်နက် အလင်းရောင်ပေါ်ရတယ် မဟုတ်လား၊ အဲဒီတော့ ဆီမီးထွန်းလိုက်တာနဲ့ အလင်းရောင်နဲ့ တစ်ပြိုင်နက်လာတာပဲ။ ဒါပေမယ်လို့ မီးထွန်းလို့ အလင်းရောင်က ပေါ်တာ၊ အဲဒီလိုလည်း ဒီသုံးခု ဆုံမိလို့ <b>ဖဿ</b>ကပေါ်တာ၊ ဒီသုံးခု မဆုံမိရင် <b>ဖဿ</b>က မပေါ်ဘူး။<br><br><b>ဖဿ</b>ဖြစ်ပြီဟေ့ဆိုရင် <b>ဝေဒနာ</b>လည်းပါလာပြီ၊ ဒါ အတူတူပဲ၊ ဖြစ်တာပဲနော်။ <b>ဖဿ</b>မရှိဘူးဆိုရင် <b>ဝေဒနာ</b>လည်း မရှိနိုင်ဘူးပေါ့။<br><br><b>ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ</b>, <b>ဝေဒနာ</b>ဆိုတာ ဟိုစာတွေမှာတော့ <b>စက္ခုသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ</b>, <b>သောတသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ</b>ဆိုတာတွေရှိတယ်၊ ရှင်းရှင်းကတော့ စက္ခုဝိညာဏ်နဲ့ ယှဉ်တဲ့ <b>ဝေဒနာ</b>၊ သောတဝိညာဏ်နဲ့ ယှဉ်တဲ့<b>ဝေဒနာ</b>ပဲ၊ စက္ခုဝိညာဏ်နဲ့ ယှဉ်တဲ့ <b>ဝေဒနာ</b>, အဲဒီ<b>ဝေဒနာ</b>နဲ့ ယှဉ်တဲ့<b>ဖဿ</b>ဆိုတော့ မထူးပါဘူး၊ စက္ခုဝိညာဏ်နဲ့ယှဉ်တဲ့ <b>ဝေဒနာ</b> စသည်ဖြင့် လောကီဝိပါက် ၃၂-ပါးမှာယှဉ်တဲ့ <b>ဝေဒနာ</b>ကို ဒီနေရာမှာ <b>ဝေဒနာ</b>လို့ခေါ်တယ်နော်။<br><br><b>ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ</b>တဲ့ <b>ဝေဒနာ</b>ကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ <b>တဏှာ</b> ဖြစ်တယ်တဲ့၊ အဲဒီ<b>ဝေဒနာ</b>က နောက်တုန်းက နားလည်ခဲ့တာ ဘယ်နှစ်မျိုးရှိလဲ။ ၅-မျိုးရှိတယ်နော်၊ သုခ, ဒုက္ခ, သောမနဿ, ဒေါမနဿ, ဥပေက္ခာ, အဲဒီ ၅-မျိုး, တစ်မျိုးမျိုးကို အမှီပြုပြီးတော့ <b>တဏှာ</b>ဖြစ်တယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-27] အဲဒီနေရာမှာ သုခတို့ သောမနဿတို့ကို အမှီပြုပြီးတော့ <b>တဏှာ</b>ဖြစ်တာ ကတော့ လွယ်လွယ်ကူကူနဲ့ လက်ခံနိုင်ပါတယ်၊ ဒုက္ခဝေဒနာက ဘယ်လိုလုပ်ပြီးတော့ <b>တဏှာ</b>ကို ဖြစ်စေမလဲ၊ ဒုက္ခဝေဒနာကို အကြောင်းပြုပြီး ဘယ်လိုလုပ် <b>တဏှာ</b>ကို ဖြစ်စေသလဲဆိုတော့ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်မှာ ဖွင့်ထားတာကတော့ ဒုက္ခဝေဒနာဖြစ်တော့ သုခဝေဒနာကို တောင့်တတယ်တဲ့၊ ဆင်းရဲနေတော့ ချမ်းသာကို တောင့်တတယ် ပေါ့ နော်၊ အဲဒါကြောင့်မို့ သူက သွယ်ဝိုက်သောနည်းနဲ့ <b>တဏှာ</b>ကိုဖြစ်စေတာ သူ့အပေါ် ပြန်ဖြစ်တာမဟုတ်ဘူး၊ ဒုက္ခဝေဒနာကိုပြန် <b>တဏှာ</b>ဖြစ်တာတော့မဟုတ်ဘူး၊ ဒါပေမယ်လို့ ဒုက္ခဝေဒနာကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ ဒုက္ခဝေဒနာကင်း ပြီးတော့ သုခဝေဒနာဖြစ်ချင်တာ၊ အဲဒီ<b>တဏှာ</b>ကို ပြောတာ၊ သူက ပဋ္ဌာန်းနည်းနဲ့ ပြောရင်တော့ ဥပနိဿယ ပစ္စည်းပေါ့လေ၊ နောက် သိလိမ့်မယ်နော်၊ အဲဒီနည်းနဲ့ ကျေးဇူးပြုသွားတယ်။<br><br>ဒါဖြင့် ဥပေက္ခာရော, ဥပေက္ခာဆိုတာက သုခဝေဒနာလိုပဲ အေးချမ်းတဲ့ သဘောရှိတော့ သူ့ကို တွယ်တာနိုင်တယ်ပေါ့၊ အဲဒါကြောင့်မို့ <b>ဝေဒနာ</b>ကြောင့် <b>တဏှာ</b>ဖြစ်တယ် <b>ဝေဒနာ</b>ကို အစွဲပြုပြီးတော့ <b>တဏှာ</b>ဖြစ်တယ်၊ <b>ဝေဒနာ</b>ကြောင့် <b>တဏှာ</b>ဖြစ်တယ်လို့ ဒီလိုဆိုတယ်တဲ့။<br><br>အဲဒီမှာလည်းပဲ <b>ဝေဒနာ</b>နဲ့ အတူတူလည်းပဲ <b>တဏှာ</b>မဖြစ်နိုင်ဘူးပေါ့၊ စိတ် စေတသိက်ယှဉ်တာနဲ့ ပြန်ကြည့်နော်၊ ဖြစ်နိုင်တယ်၊ <b>ဝေဒနာ</b>က စိတ္တက္ခဏမှာ ဖြစ်ပြီးတော့ နောက် စိတ္တက္ခဏမှာဖြစ်ဖြစ်, နောက်ဝီထိမှာဖြစ်ဖြစ်, <b>တဏှာ</b>မဖြစ်နိုင်ဘူးလား၊ ဒါလည်း ဖြစ်နိုင်တာပဲ၊ အတူတူဖြစ်ရင် နည်းတစ်မျိုးနဲ့ ကျေးဇူးပြုမယ်။ (ပဋ္ဌာန်းနည်းအရ) ခွဲဖြစ်တဲ့အခါကျတော့ <b>တဏှာပစ္စယသတ္တိ</b> တစ်မျိုးနဲ့ ကျေးဇူးပြုမယ်။<br><br>ကျေးဇူးပြုပုံနော်၊ အဲဒါ ပဋ္ဌာန်းပြီးမှ ပြန်ပြီးတော့ ဟန်ကျပန်ကျ နားလည်မယ်၊ <b>ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ</b>။<br><br><b>တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ</b>, <b>တဏှာ</b>ကြောင့်(ဝါ) <b>တဏှာ</b>ကိုအစွဲပြု၍ <b>ဥပါဒါန်</b> ဖြစ်တယ်၊ <b>တဏှာ</b>ဆိုတာက လိုချင်မှု တွယ်တာမှု, သူ့ပုဒ်အရကတော့ <b>တဏှာ</b>ဆိုတာ ငတ်တာ ရေငတ်တာပေါ့၊ thirstyကို <b>တဏှာ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ လိုချင်မှုကို <b>တဏှာ</b>, <b>တဏှာ</b>ကြောင့် <b>တဏှာ</b>ကို အစွဲပြုပြီးတော့ <b>ဥပါဒါန်</b>ဖြစ်တယ်, <b>ဥပါဒါန်</b>ကလည်းပဲ လောဘမပါဘူးလား၊ <b>တဏှာ</b>ကလည်းပဲ လောဘပဲနော်၊ <b>ဥပါဒါန်</b> ၄-ပါးထဲမှာ <b>ကာမုပါဒါန်</b>တစ်ပါးက လောဘပဲ မဟုတ်ဘူးလား၊ တခြား<b>ဥပါဒါန်</b> ၃-ပါးက ဒိဋ္ဌိ။<br><br>အဲဒီတော့ <b>တဏှာ</b>နဲ့ <b>ဥပါဒါန်</b>က လောဘချင်းတူရင် ဘယ်လို ထူးသလဲ <hr> [စာမျက်နှာ-28] မေးစရာရှိတယ်၊ ဘယ်လိုဖြေထားတုန်း၊ အားနည်းတဲ့ လောဘကို <b>တဏှာ</b>လို့ ခေါ်တယ်တဲ့၊ အားကြီးတဲ့ လောဘကို <b>ဥပါဒါန်</b>လို့ခေါ်တယ်၊ <b>ဥပါဒါန်</b>ဆိုတာ စွဲလမ်းမှု၊ သူက တကယ့်ကို မလွှတ်နိုင်လောက်အောင် စွဲသွားပြီ၊ စွဲလမ်းသွားပြီ။ အဲဒီ အခါကျတော့ <b>ဥပါဒါန်</b>၊ လိုချင်မှုသာမညကို <b>တဏှာ</b>လို့ခေါ်တယ်၊ အဲဒီ<b>တဏှာ</b>နဲ့ <b>ဥပါဒါန်</b> အထူးကို ဝိသုဒ္ဓိမဂ်မှာ ရေးထားတာရှိတယ်။<br><br>အားနည်းတဲ့ လောဘကို (သို့မဟုတ်)<b>တဏှာ</b>ပေါ့လေ၊ အားကြီးတဲ့ <b>တဏှာ</b>ကို <b>ဥပါဒါန်</b> ခေါ်လိုက်တာနော်၊ <b>ဥပါဒါန်</b>ကို ဘယ်လို ဥပမာပေးတုန်း မှတ်မိသေးလား၊ မြွေ ဖားမျိုသလိုပေါ့၊ ဖားကို မြွေက ကိုက်မိပြီဆိုရင် မလွှတ်တော့ဘူး၊ ဘယ်တော့မှ မရတော့ဘူး ဟုတ်လား၊ နောက် တဖြည်းဖြည်း ဗိုက်ထဲဝင်သွားမယ်၊ ပြန်မထွက်တော့ဘူး၊ အဲဒီလို မလွှတ်နိုင်လောက်အောင် စွဲစွဲမြဲမြဲ တွယ်တာစွဲလမ်း နေတာကို <b>ဥပါဒါန်</b>လို့ခေါ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့ “ချင်းချင်းထောက်ဆ၊ ရှေးရှေးကျသည်။ ဒုဗ္ဗလဟု၊ လိုချင်မှုကို <b>တဏှာ</b>ဆိုလော့”တဲ့၊ အချင်းချင်းထောက်ဆပြီးတော့ရှေးကျတဲ့ အားနည်းတဲ့ လိုချင်မှုကို <b>တဏှာ</b>ဟု ဆိုပါတဲ့။<br><br>“ထိုထိုနောက်မှ၊ ဗလဝဖြစ်ပြန်၊ <b>ဥပါဒါန်</b>တည်း” အဲဒီရောက်မှ အားကြီးလာတဲ့ အခါကျတော့ သူက <b>ဥပါဒါန်</b>ဖြစ်သွားတယ်၊ သူက လောဘ တစ်ခုတည်းပဲ၊ သူက အားသေးတုန်းက <b>တဏှာ</b>လို့ခေါ်တယ်၊ အားကြီးလာတော့ <b>ဥပါဒါန်</b>လို့ ခေါ်တယ်။ ပစ္စည်းကလေးတစ်ခုလဲ ပထမတော့ သာမညလိုချင်တာပဲ၊ နောက်တော့ တကယ်ကို စွဲလမ်းတာပဲ၊ သူ့ကို မလွှတ်နိုင်အောင် မခွဲနိုင် မခွာရက်ပေါ့ လေ၊ အဲဒီလို ဖြစ်လာတယ်။<br><br>“တဖန်ဆိုကြ၊ ကေစနကား၊ မရသေးခင်၊ တောင့်တအင်ကို ခေါ်တွင် <b>တဏှာ</b>”တဲ့ တချို့ဆရာတွေကတော့ ဘယ်လို ပြောသလဲဆိုရင် မရသေးခင် တောင့်တတာကို <b>တဏှာ</b>လို့ခေါ်တယ်တဲ့။<br><br>“ရခဲ့ပါတုံ၊ စုံစုံမက်မက်၊ နှစ်သက်သမှု၊ ပါဒန်ပြု၏။ ရပြီးတဲ့နောက် တကယ့်ကို ငါ့ဟာ ငါ့ဟာပဲ စွဲလမ်းသွားပြီးနောက် အဲဒီကျတော့ <b>ဥပါဒါန်</b>ဖြစ်သွား ပြီလို့ ဒီလိုလည်းပဲ တချို့ဆရာများက ဆိုကြတယ်တဲ့။<br><br>“နှစ်ခုခွဲကြိပ်၊ ဆန့်ကျင်ရိပ်ကား၊ အပ္ပိစ္ဆတာ၊ သန္တာတည်း”တဲ့ အဲဒီ နှစ်မျိုးရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်တရားတွေဟာ ဘာတွေလည်းဆိုရင် <b>တဏှာ</b>ရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက် တရားက အလိုနည်းမှုအပ္ပိစ္ဆတာ, ဟိုဟာလည်း မလိုချင်ပါဘူး၊ ဒီဟာလည်း မလိုချင်ပါဘူးနော်၊ <b>ဥပါဒါန်</b>ရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်ကတော့ ဘာလဲဆိုရင် သန္တုဋ္ဌိဆိုတဲ့ <hr> [စာမျက်နှာ-29] ရောင့်ရဲမှု၊ ကျေနပ်နေတယ် ရောင့်ရဲနေတယ်နော်၊ အဲဒီလိုလည်းပဲ ဆန့်ကျင်ဘက် ခြင်းကွာခြားတယ်၊ <b>တဏှာ</b>ရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်က အလိုနည်းမှုနော်၊ <b>ဥပါဒါန်</b>ရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်ကရောင့်ရဲမှု၊ ရောင့်ရဲတယ်ဆိုတာရှိတာနဲ့ ရောင့်ရဲတာနော်၊ နောက်ထပ်အပိုမရှာဘူး၊<br><br>“ဒုက္ခကျိုးတွေ၊ ရေတွက်လေသော်၊ ရှာဖွေတောင့်တ၊ တစ်ကြောင့်ကြဟု၊ စောင့်ရှောက်မှုသည်၊ တကုပါဒါန်အခွဲတည်း”တဲ့။ <b>တဏှာ</b>ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ဒုက္ခ <b>ဥပါဒါန်</b>ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ဒုက္ခနဲ့ စဉ်းစားကြည့်မယ်ဆိုရင် <b>တဏှာ</b>ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ဒုက္ခက ရှာဖွေရတဲ့ဒုက္ခ၊ လိုချင်တာကိုး၊ လိုချင်တာရအောင်လုပ်တာရှာဖွေရတဲ့ ဒုက္ခဟာ <b>တဏှာ</b>ရဲ့ အကျိုး ဒုက္ခပဲ၊ <b>ဥပါဒါန်</b>ရဲ့ ဒုက္ခက ဘာလဲဆိုတော့ စောင့်ရှောက်ရတဲ့ဒုက္ခ။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ ဘုန်းကြီးက အမြဲပြောလေ့ရှိတယ်၊ ပစ္စည်းဆိုတာ မရခင်လည်း ဒုက္ခရှိတယ်၊ ရပြီးလည်း ဒုက္ခရှိတယ်၊ ရလို့ အေးပြီမထင်နဲ့၊ ကားအသစ်ကလေး လိုချင်တယ်၊ မရခင်လည်းလိုချင်တယ်၊ လိုချင်တော့ ရှာဖွေရတဲ့ ဒုက္ခရှိတယ်။ ကားကို ရအောင်ရှာရတယ်၊ သို့မဟုတ် ကားဖိုး ပိုက်ဆံရအောင် ရှာရတယ်။ ပိုက်ဆံရအောင် ရှာတဲ့အခါမှာ အမျိုးမျိုး ဆင်းရဲဒုက္ခတွေ့နိုင်တယ်နော်၊ ကိုင်း ရပြီ၊ သွားဝယ်ပြီ၊ ကိုယ့်ပစ္စည်းဖြစ်လာပြီ၊ စောင့်ရှောက်ရတဲ့ဒုက္ခ ရောက်လာပြန်ပြီ။ ကားကို သူများကခြစ်သွားမလား, တိုက်သွားမလား၊ ခိုးသွားမလားနော် စသည်ဖြင့် စောင့်ရှောက်ရတဲ့ဒုက္ခ၊ ဒါကြောင့်မို့ ပစ္စည်းဆိုတာ မရခင်ရှာရတဲ့ဒုက္ခ၊ ရပြီးတော့လည်းပဲ စောင့်ရှောက်ရတဲ့ဒုက္ခနော်၊ ဒီဒုက္ခ နှစ်မျိုး ဘယ်တော့မှ မလွတ်ဘူး၊ အဲဒီလို <b>တဏှာ</b>ရဲ့အကျိုး ဒုက္ခက ရှာဖွေရတဲ့ဒုက္ခပဲ၊ <b>ဥပါဒါန်</b>ရဲ့ အကျိုး ဒုက္ခက စောင့်ရှောက်ရတဲ့ ဒုက္ခ၊ အဲဒီလို ဒါ <b>တဏှာ</b>နဲ့<b>ဥပါဒါန်</b>ရဲ့ ကွာခြားပုံနော်။ intensity ကွာတာပေါ့၊ တရားကိုယ်ကတော့ တစ်ခုတည်းပဲ၊ <b>တဏှာ</b>လည်း လောဘပဲ၊ <b>ဥပါဒါန်</b>လည်း လောဘပဲ၊ <b>ကာမုပါဒါန်</b>ဆိုရင်ပေါ့လေ၊ တခြား <b>ဥပါဒါန်</b>ဆိုရင်တော့ ဒိဋ္ဌိဖြစ်မှာပေါ့လေ။<br><br>ဒါဖြင့် <b>တဏှာ</b>မဖြစ်ရင် <b>ဥပါဒါန်</b>မဖြစ်ဘူးပေါ့၊ နည်းနည်းလိုချင်မှု မဖြစ်ရင် များများလိုချင်မှု မဖြစ်ဘူးပေါ့နော်။<br><br><b>ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ</b>, <b>ဘဝ</b>တဲ့၊ ဒီနေရာမှာ သတိထားပေတော့၊ <b>ဘဝ</b> အရကို ဒီနေရာမှာ နှစ်မျိုးယူရတယ်၊ <b>ကမ္မဘဝ</b>ရယ်, <b>ဥပပတ္တိဘဝ</b>ရယ်နော်၊ ဒီလို နှစ်မျိုးရှိတယ်။<br><br><b>ဥပါဒါန်</b>ကြောင့် <b>ဘဝ</b>ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ နေရာမှာ အဲဒီနှစ်မျိုးလုံးကို ယူနိုင်တယ်၊ <b>ကမ္မဘဝ</b>ဆိုတာ ရှင်းရှင်းပြောရင် ကံပဲ၊ စေတနာပဲ၊ <b>သင်္ခါရ</b>အရနဲ့ အတူတူပဲ။ <hr> [စာမျက်နှာ-30] <b>သင်္ခါရ</b>တုန်းက လောကီ ကုသိုလ် အကုသိုလ် စေတနာအရကောက်ခဲ့တယ်။ ထို့အတူပဲ <b>ကမ္မဘဝ</b> ဆိုတာလည်းဒါပဲ၊ ဒါပေမယ့် ကာလကွာခြားသွားတယ်။ နောက် ကာလခွဲတဲ့အခါကျတော့ ပေါ်လိမ့်မယ်၊ အဲဒီတော့ <b>ကမ္မဘဝ</b>ကိုလည်း ယူရမယ်။<br><br>ပြီးတော့ <b>ဥပပတ္တိဘဝ</b>ဆိုတာကတော့ ဒီကံကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ခန္ဓာတွေနော်၊ ခန္ဓာတွေဆိုတော့ ဝိပါက်စိတ် စေတသိက်နဲ့ ကမ္မဇရုပ်တွေပေါ့။ ဒါကို <b>ဥပပတ္တိဘဝ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ <b>ဥပပတ္တိဘဝ</b>ဆိုတာ ရှင်းရှင်းကတော့ ဇာတိကိုခေါ်တာပဲ၊ ဟိုဘဝ ဖြစ်တယ်၊ ဒီဘဝဖြစ်တယ်၊ ဟိုဘဝဖြစ်တဲ့ ဒီဘဝဖြစ်တဲ့ အစဆိုတာ ဖြစ်တာကို <b>ဥပပတ္တိဘဝ</b>လို့ခေါ်တယ်။<br><br>ဒီက အကုသိုလ်ကံကြောင့် အပါယ်ဘုံမှာပဋိသန္ဓေနေတယ်၊ အဲဒီ ပဋိသန္ဓေစိတ်, စေတသိက်, ရုပ် သွားမဖြစ်ဘူးလား၊ အဲဒါကိုပဲ <b>ဥပပတ္တိဘဝ</b>လို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒီ <b>ဥပပတ္တိဘဝ</b>က စာတွေမှာကျတော့ ၉- မျိုးတောင်ရှိတယ်၊ အဲဒီတော့ <b>ဥပပတ္တိဘဝ</b>ဆိုတာ ထိုထိုဘဝမှာ ဖြစ်တာပဲ၊ သို့မဟုတ် ထိုထိုဘဝ၊ ဒီလိုပဲအကြမ်းဖျင်း မှတ်ထားလိုက်တော့။<br><br><b>ဥပါဒါန်</b>ကြောင့် <b>ဘဝ</b>ဖြစ်ရာမှာ <b>ကမ္မဘဝ</b>ကိုလည်း ယူလို့ရတယ်၊ <b>ဥပပတ္တိဘဝ</b>ကိုလည်း ယူလို့ရတယ်၊ <b>ဥပါဒါန်</b>ရှိလို့ စွဲလမ်းမိပြီးတဲ့နောက် စွဲလမ်းတယ်ဆိုတာလည်း သူက အဝိဇ္ဇာက သူနဲ့တွဲ မဖြစ်ပေဘူးလား၊ <b>ဥပါဒါန်</b>ဖြစ်ရင် အဝိဇ္ဇာရော မပါပေဘူးလား၊ ပါတာပေါ့နော်၊ အဲဒီလို အဝိဇ္ဇာက ဖုံးလွှမ်းပြီးတော့ <b>ဥပါဒါန်</b>ကစွဲလမ်းတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ ခုနကလိုပဲ တစ်ခါ ဒီအကျင့်ကျင့်ရင် အကျိုးရှိလိမ့်မယ်၊ ဟို အကျင့်ကျင့်ရင် အကျိုးရှိလိမ့်မယ် ဆိုပြီးတော့ ထင်ရာတွေ လျှောက်ကျင့်ရော၊ ကျင့်တဲ့အခါမှာ အကောင်းကျင့်မိရင်လည်း ကုသိုလ်ရပြီးတော့ ကုသိုလ် <b>ကမ္မဘဝ</b> ဖြစ်ရော၊ မကောင်းကျင့်မိတယ်ဆိုရင်လည်းပဲ အကုသိုလ် <b>ကမ္မဘဝ</b>ဖြစ်မယ်။ တစ်ခါ အဲဒီ<b>ကမ္မဘဝ</b>ကြောင့် တစ်ခါ<b>ဥပပတ္တိဘဝ</b>ကလည်း ဖြစ်လိမ့်မယ်၊ ထပ်လုပ်မိရင် ကံရဲ့ အကျိုးကလည်း ရှိတော့မှာပဲ။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ <b>ဥပါဒါန ပစ္စယာ ဘဝေါ</b>, <b>ဘဝေါ</b>မှာ <b>ဘဝ</b>အရ <b>ကမ္မဘဝ</b>ကိုလည်း ယူနိုင်တယ်၊ <b>ဥပပတ္တိဘဝ</b>ကိုလည်း ယူနိုင်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>ဥပါဒါန်</b>ကြောင့် (ဆိုပါတော့) ကုသိုလ်ကံအကုသိုလ်ကံဖြစ်တယ်။ ဒီလိုလည်း ပြောလို့ရတယ်။ <b>ဥပါဒါန်</b>ကြောင့် <b>ဥပပတ္တိဘဝ</b> ထိုထိုဘဝမှာရောက်တယ်၊ ထိုထိုဘဝမှာ ပဋိသန္ဓေနေတယ်လို့ ဒီလိုပဲဆိုလိုရတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-31] နောက်တစ်ခုက <b>ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ၊</b> <b>ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ</b>ကျတော့ ကမ္မဘဝရော ဥပပတ္တိဘဝရော နှစ်ခုလုံး ယူလို့မရဘူး၊ ဘာကြောင့်တုန်းဆိုရင် ဥပပတ္တိဘဝနဲ့ ဇာတိက အမှန်မှာ အတူတူပဲ၊ ဇာတိဆိုတာပဲ။ ဘဝတစ်ခုမှာ ပဋိသန္ဓေနေတာပဲနော်။ ဥပပတ္တိဘဝဆိုတာလည်း အဲဒါကိုပဲ ခေါ်တာပဲ၊ ဒါကြောင့်မို့ ဇာတိနဲ့ ဥပပတ္တိဘဝက တူတဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ ဇာတိကြောင့် ဇာတိဖြစ်တယ်လို့ ဘယ်လိုပြောလို့ရမလဲနော်။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ <b>ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ</b>ဆိုတဲ့ ကွင်းဆက်မှာကျတော့ ဘဝအရ ကမ္မဘဝကိုသာယူရတော့မယ်၊ ဒါလေး အရေးကြီးတယ်နော်၊ ဘဝနှစ်ခု တူတယ်ပေါ့ ဟုတ်လား။ <b>ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ</b>တုန်းက ကမ္မဘဝရော ဥပပတ္တိဘဝကိုရော ယူရတယ်။ အခု <b>ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ</b>ကျတော့ ကမ္မဘဝကိုသာယူ၊ ဥပပတ္တိဘဝယူရင် ဥပပတ္တိဘဝနဲ့ ဇာတိနဲ့ အတူတူဖြစ်နေမယ်နော်၊ အဲဒီလိုဖြစ်ရင် ဒီဇာတိကြောင့် ဇာတိဖြစ်တယ် လို့ပြောရာ ရောက်နေလိမ့်မယ်၊ ဒါ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ <br><br>ကမ္မဘဝ ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံတွေရှိတဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ အဲဒီ ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံတွေရဲ့ အကျိုး၏အဖြစ်ဖြင့် ဇာတိပဋိသန္ဓေနေခြင်း ဖြစ်တယ်၊ ထိုထို ဘုံဘဝမှာ ပဋိသန္ဓေနေတယ်၊ ပဋိသန္ဓေနေတယ်ဆိုရင် ဘာကို ဆိုလိုသလဲ၊ ဒါ အထပ်ထပ်ပြောနေပြီနော်၊ အထပ်ထပ်ပြောတာကတော့ မှတ်မိအောင်, ကြားပါများရင် မှတ်မိသွားအောင်ဆိုပြီးတော့ပြောတာ၊ ပဋိသန္ဓေနေတယ်ဆိုရင် ပဋိသန္ဓေစိတ် အဲဒီစိတ်နဲ့ယှဉ်တဲ့ စေတသိက် ပြီးတော့အတူတကွဖြစ်တဲ့ ကမ္မဇရုပ်နော်၊ ဒါကို ဆိုလိုတယ်။ အဲဒါတွေ ဖြစ်တယ်၊ နောက်တစ်ခု။ <br><br><b>ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ၊</b> အဲဒီတွင် တစ်ပိုဒ်ခွဲရမယ်နော်၊ ဇာတိကြောင့် ဇရာမရဏဖြစ်တယ်၊ ဇာတိကြောင့် သောကပရိဒေဝဒုက္ခ ဒေါမနဿ ဥပါယာသာ ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီမှာ ဇာတိကြောင့် ဇရာမရဏဖြစ်တယ်ဆိုတာကတော့ ရှောင်လွှဲလို့ မရတဲ့ အကျိုးတရား၊ ဇာတိရှိလာပြီဆိုရင် ဘဝတစ်ခုမှာ ပဋိသန္ဓေနေပြီ ဆိုကတည်းက ဇရာအိုခြင်းက မလာပေဘူးလား၊ ဇာတိခဏပြီးရင် ရှိသမျှဟာ ဇရာခဏတွေချည်းပဲ။ ပဋိသန္ဓေခဏလာပြီးရင် နောက် ဘဝင်စိတ်တွေကနေ စပြီးတော့ တစ်ခါတည်း သေသည်တိုင်အောင် ဇရာပဲ မဟုတ်ဘူးလားနော်။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ ဇာတိရှိရင် ဇရာက မလွဲမသွေရနိုင်တယ်, ရှောင်လို့မရဘူး၊ တစ်ခါ ဇာတိရှိရင် မရဏကရော ရှောင်လို့မရမလား၊ အဖြစ်ရှိပြီဆိုရင် အပျက်ရှိပြီ၊ ရှောင်လို့မရဘူးနော်၊ ဒါကြောင့်မို့ ဇာတိကြောင့် ဇရာ မရဏ ဖြစ်တယ် ဒီဟာကို <hr> [စာမျက်နှာ-32] တစ်ကန့်ထားပြီးတော့ နားလည်ရမယ်၊ ရှောင်လို့လွဲလို့ကို မရဘူး၊ ဧကန်ကိုဖြစ်မယ့် အကျိုးတရားပဲနော်၊ ဇာတိရှိတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ ဇရာမရဏကတော့ ဧကန် ဖြစ်မယ်။ <br><br>နောက် ၅-ခု သောက ပရိဒေဝ ဒုက္ခ ဒေါမနဿ ဥပါယာသာ ဒီ ၅-ခုကတော့ များသောအားဖြင့်ကတော့ ဖြစ်ပေလိမ့်မယ်၊ ဒါပေမယ်လို့ တစ်ချို့ကျတော့ မဖြစ်ဘူးလည်း ရှိနိုင်တယ်၊ သူက အကျိုးဆက်သာဖြစ်တယ်။ တိုက်ရိုက်အကျိုး မဟုတ်ဘူး၊ ဒါ နားလည်ရမယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ပါဠိတော်မှာကျတော့ အခုခေတ် ပါဠိတော်တွေမှာဆိုရင် <b>ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ</b> ဆိုပြီးတော့ အဲဒီမှာ တစ်ပိုဒ်ထားတယ်၊ ပြီးတော့မှ <b>သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ သမ္ဘဝန္တိ</b>ဒီလိုရှိတယ်။ <br><br>ကောင်းပြီ ဒါဖြင့် သောကပရိဒေဝ ဒုက္ခဒေါမနဿ ဥပါယာသဆိုတာကိုလည်း နားလည်ဖို့ အရေးကြီးတယ်၊ အဘိဓမ္မာ တရားကိုယ်နဲ့ ထပ်ပြီးတော့ နားလည်ဖို့ အရေးကြီးတယ်နော်၊ သာမည စကားအနေနဲ့ အများသုံးစကားအနေနဲ့တော့ နားလည်သလိုလိုရှိတယ်။ ဒါပေမယ်လို့ အဘိဓမ္မာဆန်ဆန် အခြေခံနဲ့ နားလည်ရမယ်။ <br><br>ကောင်းပြီ ဒါဖြင့် ဇာတိကြောင့် သောက ဖြစ်နိုင်တယ်နော်၊ ပရိဒေဝဖြစ်နိုင်တယ်၊ ဒုက္ခဖြစ်နိုင်တယ်, ဒေါမနဿ ဖြစ်နိုင်တယ်၊ ဥပါယာသာ ဖြစ်နိုင်တယ်၊ ဒါတွေ မဖြစ်နိုင် မဖြစ်ဘဲလည်း ရတယ်၊ စဉ်းစားကြည့်လိုက်စမ်း၊ ဘယ်ဘဝတွေမှာ မဖြစ်ဘဲ ရှိမလဲ၊ ဇာတိကတော့ ဘယ်ဘဝဖြစ်ဖြစ် ရှိတယ်မဟုတ်လား၊ ကိုင်း, လူဖြစ်တယ်ဆိုပါတော့၊ လူဖြစ်တယ်ဆို သောက ပရိဒေဝ လာမှာပဲ, ဒါကတော့ တစ်ခုမတွေ့ တစ်ခုတွေ့မှာပဲ၊ ရှောင်လို့ရမလား၊ မရဘူးပဲ၊ နတ်ဖြစ်တယ်တဲ့ ရှိသလောက် ရှိလိမ့်မယ်နော်၊ အကုန်ကော မရှိပေဘူး၊ နတ်က သူသေမှာ သိပြီးတော့ တစ်ခါတည်း စိတ်ညစ်ပြီးတော့ စိတ်ဒုက္ခရောက်ပြီး မြတ်စွာဘုရားဆီ ပြေးတာတွေ ဘာတွေရှိတယ်နော်။ <br><br>ဒါပေမယ်လို့ ဒုက္ခဆိုတာတော့ သူ့မှာ ရှိမယ်မထင်ဘူး၊ ဒုက္ခက ဒီနေရာမှာ နတ်ဆိုတော့ ကာယိကဒုက္ခကို ယူရမှာကိုး၊ အဲဒီ ၅-ခုလုံး မရှိတဲ့ ဘဝတွေလည်း ရှိလိမ့်ဦးမယ်၊ ဘယ်သူတွေတုန်း၊ ဗြဟ္မာတွေပေါ့။ ဒါကြောင့်မို့ သောက ပရိဒေဝ စသည်တို့ကတော့ ဖြစ်ချင်ရင်လည်းဖြစ်မယ်၊ မဖြစ်ချင်ရင်လည်း မဖြစ်ဘူး၊ အကျိုးဆက် မျှသာဖြစ်တယ်၊ ဇာတိရဲ့ ပဓာန အကျိုးမဟုတ်ဘူးနော်၊ secondary ပေါ့၊ အကျိုးဆက်မျှသာ ဖြစ်တယ်တဲ့။ <br><br>သောကဆိုတာ စိုးရိမ်ကြောင့်ကြမှုကို သောကလို့ခေါ်တယ်နော်၊ ကိုယ့်ဆွေ <hr> [စာမျက်နှာ-33] မျိုးထဲက တစ်ယောက်ယောက် ပျက်စီးသွားတယ်, သေသွားတယ်ဆိုရင် စိုးရိမ်မှု ဖြစ်တယ်နော်၊ စီးပွားဥစ္စာပျက်စီးတယ်, စိုးရိမ်မှုဖြစ်တယ်, သီလပျက်စီးတယ်။ ဒါလည်း စိုးရိမ်မှုဖြစ်တယ်နော်၊ ရောဂါ ကျန်းမာရေး ပျက်စီးတယ်၊ သောကဖြစ်တယ် စသည်ဖြင့်ပေါ့။ ကောင်းပြီ, သောကဆိုတာ ဘာကိုခေါ်တာတုန်း၊ သောကအရ ဘာကို ယူရမှာတုန်း, အဘိဓမ္မာမှာ တရားကိုယ်အရ ဘာယူရမှာတုန်း၊ ဒေါမနဿကို ယူရမှာတဲ့နော်၊ ဒေါမနဿဆိုတာ ဝေဒနာပေါ့၊ ဒေါမနဿ ဝေဒနာကို သောကလို့ ယူရတယ်နော်၊ သောကဖြစ်တယ်ဆိုရင် ဒီမှာ ဒေါမနဿဖြစ်နေပြီ၊ ဒေါမနဿ ဖြစ်နေရင် ဒေါသမူဒွေး ဖြစ်နေပြီ၊ တစ်ခုခု ဖြစ်နေပြီပေါ့၊ ဟုတ်လား။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ သောကဖြစ်တယ်ဆိုရင် ဒါ ကုသိုလ်လား၊ အကုသိုလ်လား၊ အကုသိုလ်ပဲနော်၊ worry ဖြစ်လာတယ်ဆိုရင် အကုသိုလ်ပဲ၊ အကုသိုလ်ဖြစ်လာရင် stress ရှိတာပဲ။ အကုသိုလ်မရှိဘူးဆိုရင် စိတ်ပေါ့နေတယ်၊ ချမ်းသာနေတယ်ဆိုရင် ဒါ stress မရှိဘူး၊ stress နဲ့ အကုသိုလ်နဲ့ဟာ အဘိဓမ္မာ သဘောတရား အတူတူလိုပဲ။ ကောင်းပြီ, သောကဖြစ်နေတယ်ဆိုရင် ဒေါမနဿ အကုသိုလ်ဖြစ်နေတာ။ <br><br>နောက်တစ်ခုက ဘာတုန်း, ပရိဒေဝ၊ ငိုကြွေးတာကို ဆိုလိုတယ်နော်။ ပရိဒေဝဆိုတာ အရကောက်တဲ့အခါကျတော့ ခုနကလို ဆွေမျိုးပျက်စီးမှုတွေ့ပြီးတော့ ငိုတာ ငိုတော့ အသံမထွက်ပေဘူးလား၊ အဲဒီအသံကို ပရိဒေဝလို့ဆိုတာ အမှန်အတိုင်းက ဒါကို စိတ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ဖောက်ပြန်တဲ့ အသံလို့ စာမှာဆိုတယ်။ စိတ္တဇဝိပ္ဖါရသဒ္ဒလို့နော်၊ ဒီလိုဆိုတယ်။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ ပရိဒေဝအရကောက်ပါ ဆိုရင်တော့ ရုပ် ၂၈-ပါးထဲက သဒ္ဒရုပ်ကို ကောက်ရလိမ့်မယ်နော်၊ အသံပေါ့လေ၊ ရှင်းရှင်းကတော့ ကလေးတွေ ငိုတယ်, လူကြီးတွေ ငိုတယ်, ငိုတော့ ထွက်လာတဲ့ အသံကို ပရိဒေဝ၊ သူကလည်းပဲ စိတ်မချမ်းသာမှုကြောင့်ပေါ့လေ၊ ခုနကလို ဆွေမျိုးတို့ရဲ့ ပျက်စီးမှုစသည် တွေ့ပြီးတော့ဖြစ်တာ၊ ငိုကြွေးတာ သောကပရိဒေဝ။ <br><br>နောက်တစ်ခုက ဘာတုန်း, ဒုက္ခ၊ ဒုက္ခအရကို ကာယိကဒုက္ခကို ယူရမယ်တဲ့၊ ကာယဝိညာဉ်စိတ်နဲ့ ယှဉ်တဲ့ဝေဒနာပေါ့၊ ကာယဝိညာဉ်စိတ်နဲ့ ယှဉ်တဲ့ဝေဒနာ၊ ဒါကို ဒုက္ခ၊ ကာယိကဒုက္ခဆိုတာလည်း ဒါကိုခေါ်တာပဲနော်၊ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဖြစ်တဲ့ခံစားမှု ဒုက္ခ။ <br><br>ဒေါမနဿကတော့ ရှင်းတယ်နော်၊ ဒေါမနဿကတော့ စိတ်ဆင်းရဲပေါ့နော်၊ ဒုက္ခက ကိုယ်ဆင်းရဲ ဒီလိုဆိုလိုရတယ်၊ ဒေါမနဿက စိတ်ဆင်းရဲ၊ ခန္ဓာကိုယ် <hr> [စာမျက်နှာ-34] ချမ်းသာနေရက်နဲ့ စိတ်ဆင်းရဲတာမျိုးလည်း ရှိသေးတာနော်၊ ဒေါသစိတ်ဖြစ်နေရင် ဒေါမနဿ ပါတာပေါ့၊ <b>ဒေါမနဿသဟဂတ ပဋိဃသမ္ပယုတ္တံ</b>နဲ့ လာတာနော်။ <br><br>နောက်ဆုံးက ဥပါယာသ၊ ဥပါယာသကို မြန်မာလို ဘယ်လို အနက်ပေးထားတုန်း၊ စိုးရိမ်ပူဆွေးငိုကြွေးမည်တမ်းရုံမက ရှိုက်ကြီးငင်ကြီးဖြစ်မှု၊ မျော၍သွားမှု၊ နစ်၍သွားမှု စသည်နော်၊ စကားကတော့ ပြင်းစွာပင်ပန်းမှုကို ဒီလိုခေါ်တယ်။ ပြင်းစွာပင်ပန်းမှုဆိုတာ အဲဒီသောကတင်မရပ်ဘဲနဲ့တက်သွားတာ မေ့မျောသွားတာတို့ ဘာတို့ပေါ့၊ အဲသလောက် ထိအောင်မဖြစ်ဘဲနဲ့ အကြီးအကျယ် ဖြစ်နေရင်လည်းပဲ ဒါ ဥပါယာသပါပဲနော်။ <br><br>အဲဒီဥပါယာသ အရကောက်တဲ့ အခါကျတော့ ဒေါသ စေတသိက်ကို အရကောက်ရတယ်တဲ့၊ တရားကိုယ်လေးတွေကလည်း သတိထား, မတူဘူးနော်၊ သိမ်မွေ့တယ်၊ သာမညဆိုရင်တော့ ဒေါမနဿ ကောက်တယ်လို့ ပြောချင်မှာပါ။ မဟုတ်ဘူး၊ ဒီမှာတော့ ဒေါသစေတသိက်ကို ဥပါယာသအရကောက်ရမယ်။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ ပြန်ပြောလိုက်ရင် သောကအရ ဒေါမနဿဝေဒနာ, ပရိဒေဝအရ သဒ္ဒရုပ်, ဒုက္ခအရ ကာယဝိညာဏ်မှာရှိတဲ့ ဝေဒနာ, ဒေါမနဿအရ ဒေါသမူမှာရှိတဲ့ ဝေဒနာ, ဥပါယာသအရ ဒေါသ စေတသိက်။ <br><br>ဒီတရားတွေဟာ များသောအားဖြင့်ကတော့ ဇာတိရှိလာရင် များသောအားဖြင့် ဖြစ်တယ်၊ သို့သော် မဖြစ်နိုင်တဲ့ ဘဝမျိုးတွေလည်းရှိတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ သူတို့က အကျိုးဆက်, အကျိုးရင်း မဟုတ်ဘူး၊ ဒီလိုဆိုလိုတယ်။ <br><br>အဲဒီလို ဇာတိကြောင့် ဇရာမရဏ စသည်ဖြစ်တဲ့ အခါကျတော့ ပါဠိတော်မှာ ဘာရှိတုန်း၊ <b>ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတိ။</b> ချမ်းသာနဲ့ လုံးဝ မဖက်တဲ့ ချမ်းသာ လုံးဝမပါတဲ့ မရောနှောတဲ့ ဒုက္ခအစုကြီး ဖြစ်တယ်တဲ့၊ ဒီလို မြတ်စွာဘုရားက ဟောတော်မူတယ်၊ ဒါ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် အနုလုံ ဒေသနာလို့ ခေါ်တယ်နော်၊ သူက အစဉ်အတိုင်း သွားတယ်ဆိုကြပါစို့၊ ပဋိလုံကျတော့ ပြောင်းပြန်သွားတယ်၊ အဲဒီလို လောကကြီးကို ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် ဒီနည်းအတိုင်းပဲ သွားနေတာပဲနော်၊ လောကဆိုတာသက်ရှိကို ဆိုလိုတာပေါ့၊ အဝိဇ္ဇာကြောင့်သင်္ခါရဖြစ်၊ သင်္ခါရကြောင့် ဝိညာဏ်ဖြစ်, ဝိညာဏ်ကြောင့် နာမ်ရုပ်ဖြစ် စသည်ဖြင့်သွားတယ်။ <br><br>ကောင်းပြီ ဒါဖြင့်ရင် ပြောင်းပြန်ပြန်ပြီးတော့ တက်လိုက်ရင် အဝိဇ္ဇာကျတော့ လမ်းဆုံးသွားပြီ၊ ဒါဖြင့် အဝိဇ္ဇာဟာ first cause လား၊ အဝိဇ္ဇာက ပထမဆုံး အကြောင်း <hr> [စာမျက်နှာ-35] လား။ သူက first cause ဖြစ်ရင် သူ့မှာတော့ အကြောင်းမရှိဘူး၊ ဒုတိယ စာရွက်မှာလား မသိဘူး၊ အဲဒါပါတယ်နော်၊ အဝိဇ္ဇာကို အစထားခြင်း ဆိုတာ ဟုတ်လား၊ အဝိဇ္ဇာမှာ အကြောင်းမရှိလို့ အစမှာ ထားတာမဟုတ်ဘူးတဲ့ အဝိဇ္ဇာ ဒီမှာ အစထားတာက ဒေသနာတော် အနေနဲ့ထားတာ၊ စာရေးတဲ့အခါကျတော့ ထိပ်က မရေးလို့မရတဲ့ သဘောပေါ့။ တကယ်အဖြစ်ကျတော့ အဝိဇ္ဇာက စတာရယ်လို့ မဆိုလိုဘူး၊ ဘီးလို ကြည့်ရ မြင်ရမှာကိုး၊ သူက ပြီးတော့ ဒီလိုပဲ လည်နေတာကိုး၊ ကရွတ်ကင်းလျှောက်လို့ မြန်မာစကားမှာရှိတယ်။ <br><br>ဘာကြောင့်လဲဆိုရင် အဝိဇ္ဇာဟာ ဝဋ်တရားရဲ့ အစမဟုတ်ဘူး၊ ဝဋ်တရားမှာ ဘုရားကိုက ဟောထားတယ် အစမရှိဘူး၊ အစကို မမြင်နိုင်ဘူးတဲ့၊ မသိအပ်သော အစရှိတယ်ဆိုတာ အစကို မသိနိုင်တာ၊ အဲဒီ အာသဝဖြစ်ရင် အဝိဇ္ဇာကလည်း ဖြစ်တာပဲတဲ့၊ အာသဝကြောင့် အဝိဇ္ဇာက ဖြစ်နိုင်တယ်၊ အာသဝဆိုတာ လောဘ, ဒိဋ္ဌိ, မောဟ, လောဘဖြစ်ရင်လည်း အဝိဇ္ဇာပါတာပဲ၊ ဒေါသဖြစ်ရင်လည်း အဝိဇ္ဇာ ပါတာပဲ၊ အဲဒီတော့ အာသဝကြောင့်လည်း အဝိဇ္ဇာကဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတော့ ဒီဟာက လည်မနေဘူးလား၊ အဝိဇ္ဇာမှာလည်းပဲ အကြောင်းရှိတာနော်။ <br><br>အာသဝဖြစ်တယ်ဆိုတော့ အာသဝဆိုတာ လောဘ ဒိဋ္ဌိ မောဟ၊ အခု ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ထဲမှာ ဟိုနေရာ ဒီနေရာ မပါဘူးလား၊ ပါတာပေါ့၊ စေတသိက်တွေ ကောက်တဲ့အခါဆို သူတို့ပါတာပဲ၊ သူကလည်းပဲ သူ့အကြောင်းရှိတယ်၊ သူကလည်း အကြောင်းရှိတယ်ဆိုတော့ ချာလပတ်လည်သွားတာကိုးနော်၊ ဒါကြောင့်မို့ အဝိဇ္ဇာကို အစထားတာဟာ ဒေသနာအနေနဲ့ အစထားတာ၊ တကယ့်ဖြစ်ရပ်အနေနဲ့ အစထားတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ အဝိဇ္ဇာဟာ အကြောင်းမရှိဘူး၊ အဝိဇ္ဇာမှာ ပထမဆုံး အကြောင်းပဲလို့ ဒီလိုမမှတ်ရဘူး၊ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ကြည့်တဲ့အခါကျတော့ ဘီး (wheel) လို ကြည့်ရမယ်လို့ ဆိုတယ်နော်၊ အဲဒီ ဘီးပုံနောက်ဆုံးကျတော့ ပါမယ်၊ အဲဒီလို ကြည့်ရမယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-36] <h3>နည်း ၄-ပါး</h3><br>ဤပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် စက်ရဟတ်ကို ၄-ရပ်သောနည်းဖြင့် အသီးအသီး ဆင်ခြင်လိုက်သောအခါ ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါ သူတစ်ပါး ယောက်ျားမိန်းမ မရှိတော့ကြောင်း ကောင်းကောင်းကြီး သိမြင်လျက် သဿတ ဥစ္ဆေဒစသော ဒိဋ္ဌိတို့မှ ကင်းစင်နိုင်သောကြောင့် ဧကတ္တနည်း၊ နာနတ္တနည်း, အဗျာပါရနည်း, ဧဝံဓမ္မတာနည်း ဟူသော နည်း ၄-တန်ဖြင့် အဖန်ဖန် ဆင်ခြင်ကြရာ၏။ <br><br><b>ဧကတ္တနည်း</b> “သန္တာန်အစဉ် အမျှင်မပြတ် တစ်စပ်တည်း တစ်ဆက်တည်း”ဟု သိရသောနည်းသည် “ဧကတ္တနည်း” မည်၏၊ ဧကတ္တနည်းအရ “မျိုးစေ့မှ အညှောက်ထွက်၍ သစ်ပင်ကြီးအဖြစ်သို့ ရောက်အောင် သန္တာန်အစဉ် အမျှင်မပြတ်သကဲ့သို့ အဝိဇ္ဇာကြောင့် သင်္ခါရဖြစ်၏။ ရှေးရှေး သင်္ခါရကြောင့် ယခုဘဝ ဝိညာဉ်သစ်ဖြစ်၏” စသည်ဖြင့် အစဉ်မပြတ် ဆက်စပ်နေပုံကို ဆင်ခြင်သောအခါ “ဤဘဝ ဤသတ္တဝါ ဤခန္ဓာ အစဉ်သည် ဤဘဝဆုံးလျှင်ပြတ်၏၊ နောက်ဘဝ နောက်သတ္တဝါ နောက်ခန္ဓာမျိုး ဖြစ်ပြန်၏”ဟု ယူမှားသော ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိသည် အလိုအလျောက် ကင်းပျောက်တော့၏။ <br><br><b>နာနတ္တနည်း</b> “သန္တာန်အစဉ် အမျှင်မပြတ်သော်လည်း အဝိဇ္ဇာ၏ သဘောက တစ်မျိုး၊ သင်္ခါရသဘောက တစ်မျိုး၊ ဤသို့ စသည်ဖြင့် သဘောလက္ခဏာချင်း ကွဲလွဲကြသည်”ဟု သိရသောနည်းသည် နာနတ္တနည်းမည်၏၊ ဤနာနတ္တနည်းအရ အဝိဇ္ဇာနှင့် သင်္ခါရတို့ မတူပုံ, သင်္ခါရနှင့် ဝိညာဉ်တို့ မတူပုံ, အသစ်အသစ် အကြောင်းနှင့် အသစ်အသစ် အကျိုးတို့ တစ်မျိုးပြီးတစ်မျိုး ဖြစ်ပုံကို ဆင်ခြင်လိုက်သောအခါ “မပျက်မစီး အမြဲတည်သည်”ဟု ယူမှားသော သဿတဒိဋ္ဌိသည် အလိုအလျောက် ကင်းပျောက်တော့၏။ <br><br><b>အဗျာပါရနည်း</b> အဝိဇ္ဇာကြောင့် သင်္ခါရဖြစ်ရာ၌ “ငါသည် သင်္ခါရကို ဖြစ်စေမည်”ဟု အဝိဇ္ဇာဝယ် ကြောင့်ကြဗျာပါရမရှိ၊ သင်္ခါရကြောင့် ဝိညာဉ်ဖြစ်ရာ၌လည်း “ငါသည် ဝိညာဉ်ကို ဖြစ်စေမည်”ဟု သင်္ခါရဝယ် ကြောင့်ကြဗျာပါရ မရှိ၊ ဤသို့စသည်ဖြင့် အကျိုးတရားကို ဖြစ်စေဖို့ အရေး၌ အကြောင်းတရားစုဝယ် ကြောင့်ကြဗျာပါရ မရှိပုံကို သိရသောနည်းသည် အဗျာပါရနည်း မည်၏၊ ဤနည်းအရ ဆင်ခြင်လိုက်သောအခါ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတို့ ဘာသိဘာသာ ဖြစ်နေပုံကို <hr> [စာမျက်နှာ-37] သိမြင်ရသဖြင့် “ဤ ကမ္ဘာလောကကြီးနှင့်တကွ သတ္တဝါတွေကို ထာဝရဘုရား စသူတို့က ဖန်ဆင်းပေးနေသည်”ဟူသော ဣဿရနိမ္မာနဝါဒသည်လည်းကောင်း “မိမိခန္ဓာကိုယ်တွင်း၌ ထိုထိုအမှုကို ပြုလုပ်တတ် ခံစားတတ်သော အတ္တရှိ၏”ဟု စွဲလမ်းတတ်သော အတ္တဝါဒသည်လည်းကောင်း အလိုအလျောက် ကင်းပျောက်တော့၏။ <br><br><b>ဧဝံဓမ္မတာနည်း</b> “ဤသို့ အဝိဇ္ဇာစသော အကြောင်းကြောင့် သင်္ခါရစသော အကျိုးများ၏ ဖြစ်ရခြင်းသည် ထုံးစံဓမ္မတာပင်တည်း”ဟု သိရသောနည်းသည် ဧဝံဓမ္မတာနည်း မည်၏။ ဤဧဝံဓမ္မတာနည်းအရ ဆင်ခြင်သောအခါ ချိုဆိမ့်သော နို့ရည်ကြောင့် ချဉ်သောနို့ဓမ်း ဖြစ်ရခြင်း, နှမ်းကြောင့် ဆီဖြစ်ရခြင်း, ကြံကြောင့် ကြံရည် ဖြစ်ရခြင်းများသည် ထုံးစံဓမ္မတာပင်ဖြစ်၍၊ သဲမှ ဆီမထွက်နိုင်, ကြံမှ နို့ရည် မထွက်နိုင်ခြင်းများသည် ဓမ္မတာပင်ဖြစ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ “အဝိဇ္ဇာကြောင့် သင်္ခါရသာ ဖြစ်ခြင်း, သင်္ခါရလည်း အဝိဇ္ဇာကြောင့်သာဖြစ်ခြင်း တစ်စုံတစ်ခု အကြောင်းမရှိဘဲ ဘာသိဘာသာ မပေါ်လာနိုင်ခြင်း, မဆိုင်သောအကြောင်းကြောင့်လည်း မဆိုင်သော အကျိုးမဖြစ်နိုင်ခြင်းသည် ဓမ္မတာပင် ဖြစ်သည်တကား”ဟု စဉ်းစားလိုက်သောအခါ “အားလုံးတရားမှာ ဆိုင်ရာအကြောင်းမကင်း”ဟု သိတတ်သော သဟေတုကအယူ ပေါ်လာရကား “အကြောင်းမဲ့သက်သက် ဖြစ်တတ်သည်”ဟု ယူမှားသောအဟေတုကဒိဋ္ဌိနှင့် “ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကို ပြုသော်လည်း ပြုရာမရောက်, အကျိုးမရ နိရတ္တကသာ”ဟု ယူမှားသော အကြိယဒိဋ္ဌိများသည် အလိုအလျောက် ကင်းပျောက်တော့၏။ <br><br><b>တိုက်တွန်းချက်</b> ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်ဖြစ်၍ အရာရာ၌ စဉ်းစားလေ့ရှိသူတို့သည် “ကမ္ဘာလောကကြီးသည် အချိန်ကျလျှင် ပျက်စီး၏၊ ပျက်ပြီးနောက် ကမ္ဘာပြုမိုး ရွာသည်ကစ၍ တစ်ဖန် ဖြစ်ပေါ်လာ၏” ဟူသော ကျမ်းစာအရ ဖြစ်ချည်ပျက်ချည် အတည်မကျပုံကို ယုံကြည်နိုင်ကြသော်လည်း “ဘယ်တုန်းကစ၍ ဖြစ်ခဲ့ပါလိမ့်မည်နည်း”ဟု တစ်ဆင့် စဉ်းစားလေ့ရှိကြပြန်၏။ သတ္တဝါများအတွက် “အဝိဇ္ဇာကြောင့် သင်္ခါရဖြစ်ပုံ” စသည်ကို ယုံကြည်နိုင်သော်လည်း “ဘယ်တုန်းက စခဲ့ပါလိမ့်မည်နည်း”ဟူ၍ကား <hr> [စာမျက်နှာ-38] စဉ်းစားကြလျက်ပင်တည်း၊ ထိုကဲ့သို့ စဉ်းစား၍ မဆုံးဖြတ်နိုင်သောအခါ “ကမ္ဘာလောကကြီးနှင့် သတ္တဝါတွေသည် အကြောင်းမဲ့သက်သက် ဖြစ်တတ်၏၊ ဖြစ်ဖို့ရန် အစမှာအကြောင်းမရှိ” ဟူသော အဟေတုကဒိဋ္ဌိတွင်းသို့ တချို့ သက်ဆင်းကြလေသည်၊ တချို့ကား “ဖန်ဆင်းတတ်သူ တစ်ယောက်ယောက်တော့ ဧကန် ရှိဦးမှာပဲ”ဟူသော ဣဿရနိမ္မာနဝါဒကို သဘောတူသလို ရှိပြန်၏။ <br><br>ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ၌ “မိမိဉာဏ်မပိုင်၍ မကြံနိုင်သော လောကအကြောင်းအရာ ကမ္ဘာ၏ ဖြစ်ပုံကို မကြံလေနဲ့ ကြံဖန်များလျှင် အသိဉာဏ်အမှန် မရက ရူးသွပ်တတ်သည်”ဟု မိန့်မှာတော်မူ၏၊ ထို့ကြောင့် ဤ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် စက်ရဟတ် လည်ပုံကိုသာ နည်း ၄-ဖြာ ဖြန့်ခင်း၍ သန့်ရှင်းအောင် အထပ်ထပ် စဉ်းစားလျှင် ထိုသံသရာ ထိုကမ္ဘာလောကကြီးနှင့် မိမိခန္ဓာ အစဉ်၏ အစမရှိကြောင်းကို ကောင်းကောင်းရှင်းလင်းပါလိမ့်မည်၊ ထိုပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ရှင်းလင်းစွာ မထွင်းဖောက်နိုင်သေးဘဲ သံသရာမှ ထွက်မြောက်နိုင်သူကား အိပ်မက်ထဲမှာပင် မရှိခဲ့ဖူးပါချေ။ သို့အတွက် သံသရာမှမြန်စွာ ထွက်မြောက်ဖို့ရာ ဤဘဝစက်ဝိုင်းကို ကသိုဏ်းရှုသလို အထပ်ထပ် ကြည့်ရှုဆင်ခြင်၍ ထင်မြင်အောင် အားထုတ်ကြပါကုန်။ <hr> [စာမျက်နှာ-39] <h3>အဘိဓမ္မာသင်တန်း ၄၈</h3><h3>ပစ္စည်းပိုင်း ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း</h3><br>ဒီနေ့ စက်တင်ဘာလ (၃၀)ရက်နေ့။ <br><br>လွန်ခဲ့တဲ့ အပတ်က ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် လေ့လာခဲ့ကြတယ်၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်မှာ အဝိဇ္ဇာကို အစထားတဲ့အကြောင်း အဲဒါပြောရင်းနဲ့ ပြီးသွားခဲ့တယ်ထင်တယ်၊ အဲဒီတော့ အဝိဇ္ဇာကို အစမှာထားတာဟာ ဖြစ်စဉ်အရ ထားတာမဟုတ်ဘူး၊ ဟောစဉ်မျှသာဖြစ်တယ်။ <br><br>အဲဒီတော့ ဒီဝဋ်လို့ဆိုတဲ့ သံသရာကြီးလည်နေတဲ့အခါမှာ အစမရှိဘူး အစကို မသိနိုင်ဘူးလို့ မြတ်စွာဘုရားဟောထားတယ်၊ အဲဒါကြောင့်မို့ အဝိဇ္ဇာဟာ အစဆုံးပဲလို့ ဒီလို မယူရဘူး၊ သို့သော် ဟောတဲ့အခါမှာတော့ အဝိဇ္ဇာက စဟောတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ဟောစဉ်အရ အဝိဇ္ဇာက ပထမနေရာ ဖြစ်စဉ်အရကတော့ ဘီးများလည်နေသလိုပဲ ဘယ်သူက စဖြစ်တယ်လို့ ပြောဖို့ရာ မဖြစ်နိုင်ဘူးပေါ့လေ။ <br><br>ကောင်းပြီ၊ အဲဒီတော့ ဒီနေ့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့သိစရာလေးတွေ ရှိသေးတယ်၊ အဲဒီ သိစရာလေးတွေကို လေ့လာရမယ်၊ လွန်ခဲ့တဲ့အပတ်က ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်မှာ <b>အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ၊ သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ</b> ဆိုတာတွေ လေ့လာခဲ့တယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-40] အခု ဒီ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်မှာ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ကာလအားဖြင့် ဝေဖန်ရမယ်။ အင်္ဂါတဲ့, အခြင်းအရာတဲ့၊ ပြီးတော့ အစပ်တဲ့, ဝဋ်တဲ့, မူလတဲ့, ဒါတွေနဲ့ ဝေဖန်ရမယ်၊ အဲဒီအခါမှာ စက်ဝိုင်းကိုကြည့်၊ စက်ဝိုင်းကြည့်မှရှင်းမယ်။ <br><br>အဲဒီတော့ ရှေးဦးစွာ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ကာလနဲ့ ဝေဖန်တယ်၊ ကာလ ၃ မျိုး ပေါ့လေ၊ အတိတ်ရယ်, ပစ္စုပ္ပန်ရယ်, အနာဂတ်ရယ်၊ အဲဒီတော့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဟာ တစ်ဘဝတည်းကို ရည်ရွယ်ပြီးတော့ ဟောတာမဟုတ်ဘူး၊ ဘဝ ၃ ခုလို့ဆိုလိုတယ်။ အတိတ်ဘဝ, ပစ္စုပ္ပန်ဘဝ, အနာဂတ်ဘဝ, အဲဒီတော့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဟာ ဘဝ ၃-ခုကို ခြုံမိတယ်။ <br><br>အဲဒီလို ခြုံတဲ့အခါမှာ အတိတ်ကာလနဲ့ဆိုင်တာ, ပစ္စုပ္ပန်ကာလနဲ့ဆိုင်တာ, အနာဂတ်ကာလနဲ့ ဆိုင်တာရယ်လို့ ၃-မျိုး ခွဲလိုက်တဲ့အခါမှာ အတိတ်နဲ့ဆိုင်တာက ဘယ်အင်္ဂါတွေတုန်း၊ ဘယ်ဟာတွေတုန်း, စက်ဝိုင်းမှာ ကြည့်လိုက်ရင် အတိတ်ကာလ ၂-ခုလို့ တွေ့လိမ့်မယ်၊ အဲဒီတော့ အဲဒီအတိတ်ကာလမှာဖြစ်တဲ့ အင်္ဂါက အဝိဇ္ဇာရယ်, သင်္ခါရရယ်နော်၊ အဝိဇ္ဇာနဲ့ သင်္ခါရက အတိတ်မှာဖြစ်တယ်၊ အတိတ်ဘဝမှာဖြစ်တယ်။ <br><br>ပစ္စုပ္ပန်တဲ့ ပစ္စုပ္ပန်ကာလကတော့ ဘယ်လောက်ရှိသတဲ့တုန်း၊ သူက ၈ ခုတောင် ပေးထားတယ်နော်၊ ဝိညာဏ်, နာမ်ရုပ်, သဠာယတန၊ ဖဿ, ဝေဒနာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, ဘဝဆိုတာ ကမ္မဘဝပေါ့နော်၊ အဲဒါက ပစ္စုပ္ပန်ကာလနဲ့ဆိုင်တယ်။ ပြီးတော့ အနာဂတ်အတွက်က ၂-ခု ဇာတိ, ဇရာမရဏ၊ ဇရာမရဏကို ၁-ခုတည်းပဲ ယူရတယ်နော်၊ ဇာတိက ၁-ခု ဇရာမရဏက တစ်ခု၊ အဲဒီလို အတိတ်ကာလနဲ့ဆိုင်တာ၊ ပစ္စုပ္ပန်ကာလနဲ့ဆိုင်တာ၊ အနာဂတ်ကာလနဲ့ဆိုင်တာလို့ ဒီလို ပထမ ခွဲခြားရမယ်။ အဲဒါ ကာလ ၃-ပါး ပြီးရောပေါ့လေ။ <br><br>အဲဒီတော့ ဒီဘဝမှာ အဝိဇ္ဇာမဖြစ်ဘူးလား, သင်္ခါရမဖြစ်ဘူးလား, ဖြစ်တာပေါ့။ ဒီဘဝဖြစ်တဲ့ အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရက နောက်ဘဝ ဝိညာဏ်ကို ကျေးဇူးပြုသွားမှာပေါ့၊ အဲဒီလိုကတော့ ထပ်ထပ်သွားလို့ကတော့ ရတာပေါ့၊ အဲဒီတော့ ဒါကို အတိတ်ဘဝ ပစ္စုပ္ပန်ဘဝ, အနာဂတ်ဘဝလို့ ပြောလိုက်တော့ အခု တပည့်တော်တို့က ပစ္စုပ္ပန်ဘဝမှာ ဖြစ်နေတယ်၊ ဒီ ပစ္စုပ္ပန်ဘဝမှာ အဝိဇ္ဇာသင်္ခါရက လုံးဝမဖြစ်ရတော့ဘူးလား၊ ဒီလို မဟုတ်ဘူးပေါ့၊ အဝိဇ္ဇာသင်္ခါရကို ဒီဘဝမှာ ဖြစ်တဲ့ဟာလို့ ယူဆလိုက်ရင် ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ်က လာမယ့်ဘဝမှာ ဖြစ်တာ ဖြစ်သွားတော့မှာပေါ့၊ ဇာတိဆိုတာ အဲဒီထက် ဟိုဘက်ဘဝမှာ ဖြစ်သွားတော့မှာပေါ့၊ ဒီလိုသွားရမယ်။ <br><br>ကောင်းပြီ, ဒါက ကာလ ၃-ပါး, ကာလ ၃-ပါး ပြီးတဲ့နောက် အင်္ဂါ ၁၂ ခု— <hr> [စာမျက်နှာ-41] ပါးတဲ့၊ ဒါကတော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>၊ <b>သင်္ခါရ</b> လျှောက်ရေလိုက်ရင် ၁၂-ပါးတွေ့တာပဲ။ ဒါကို အင်္ဂါလို့ ခေါ်တယ်နော်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>၊ <b>သင်္ခါရ</b>၊ <b>ဝိညာဏ်</b>၊ <b>နာမ်ရုပ်</b>၊ <b>သဠာယတန</b>၊ <b>ဖဿ</b>၊ <b>ဝေဒနာ</b>၊ <b>တဏှာ</b>၊ <b>ဥပါဒါန်</b>၊ <b>ဘဝ</b>၊ <b>ဇာတိ</b>၊ <b>ဇရာမရဏ</b>၊ အဲဒီ ၁၂-ခုကို အင်္ဂါ ၁၂-ပါးလို့ ခေါ်တယ်နော်၊ အင်္ဂါ ၁၂-ပါးမှာ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဆိုတာဘာလဲ၊ <b>သင်္ခါရ</b> ဆိုတာဘာလဲ၊ နောက်က လေ့လာခဲ့ပြီ။ <br><br>အဲဒီ အင်္ဂါ ၁၂-ပါးပြီးတဲ့နောက် အခြင်းအရာ ၂၀-တဲ့ အခြင်းအရာ ၂၀ အသာထားကြဦးစို့၊ ဟိုအောက် စက်ဝိုင်းအသေးလေးမှာ ဝဋ် သုံးပါးကို ကြည့်လိုက်၊ ဝဋ် ၃-ပါး နားလည်ပြီးမှ အခြင်းအရာ ၂၀-နားလည်မှာ၊ သို့မဟုတ်ရင် ဝဋ် သုံးပါး မသိသေးခင် အခြင်းအရာ ၂၀-ပြောရတာ သိပ် နားလည်ဖို့ မလွယ်ဘူးနော်။ <br><br>အဲဒီတော့ ဝဋ်ဆိုတာဘာလဲ၊ ဇူသတ်နဲ့ရှိတဲ့ ဝဋ်ဆိုတာဘာတုန်း၊ မြန်မာကတော့ ဝဋ်ပါတာ၊ ဝဋ်လည်တာ၊ ဝဋ်လို့ခေါ်နေတာ၊ ဝဋ်ဆိုတာလည်တာ ချာချာလည်နေတာကို ဝဋ်လို့ခေါ်တာပေါ့၊ ပါဠိလို <b>ဝဋ္ဋ</b> ဆိုတာ အဲဒီတော့ ဒီ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် စက်ရဟတ်ကြီးက တစ်ခါတည်း မပြတ်လည်နေတာပေါ့ နော်။ <br><br>အဲဒီ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် အင်္ဂါတွေထဲမှာ ဝဋ်ဆိုတာကို ခွဲရတယ်၊ ဝဋ်ခွဲတဲ့အခါမှာ <b>ကိလေသဝဋ်</b>ရယ်၊ <b>ကမ္မဝဋ်</b>ရယ်၊ <b>ဝိပါကဝဋ်</b>ရယ်လို့ ဒီလို ၃-မျိုး ခွဲတယ်နော်။ <br><br>အဲဒီတော့ <b>ကိလေသဝဋ်</b>ဆိုတာ ဘယ်အင်္ဂါတွေလည်းဆိုရင် <b>အဝိဇ္ဇာ</b>၊ <b>တဏှာ</b>၊ <b>ဥပါဒါန်</b>၊ အဲဒီ ၃ ခုကို <b>ကိလေသဝဋ်</b>လို့ခေါ်တယ်။ <br><br><b>ကမ္မဝဋ်</b>ဆိုတာက <b>ကမ္မဘဝ</b>နဲ့ <b>သင်္ခါရ</b>၊ ဘဝက နှစ်မျိုး ရှိတယ်မဟုတ်လား၊ <b>ကမ္မဘဝ</b>ရယ်၊ နောက်တစ်ခုက <b>ဥပပတ္တိဘဝ</b>ရယ်၊ <b>ဥပပတ္တိဘဝ</b>ကတော့ နောက်မှ လာမယ်၊ အဲတော့ <b>ကမ္မဘဝ</b>နဲ့ <b>သင်္ခါရ</b>ဟာ <b>ကမ္မဝဋ်</b>နော်။ <br><br>ပြီးတော့ <b>ဝိပါကဝဋ်</b>ဆိုတာကတော့ <b>ဥပပတ္တိဘဝ</b>ရယ်၊ <b>ဝိညာဏ်</b>၊ <b>နာမ်ရုပ်</b>၊ <b>သဠာယတန</b>၊ <b>ဖဿ</b>၊ <b>ဝေဒနာ</b>၊ <b>ဇာတိ</b>၊ <b>ဇရာမရဏ</b> ဒါတွေအားလုံးကို <b>ဝိပါကဝဋ်</b>လို့ ခေါ်တယ်။ <br><br><b>ကိလေသဝဋ်</b>ဆိုတော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>တို့ <b>တဏှာ</b>တို့ <b>ဥပါဒါန်</b>တို့က ကိလေသာ ၁၀-ပါးထဲ မပါဘူးလား၊ ပါတာပေါ့၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဆိုတာ <b>မောဟ</b>၊ <b>တဏှာ</b>ဆိုတာ <b>လောဘ</b>၊ <b>ဥပါဒါန်</b> ဆိုတာ <b>လောဘ</b>နဲ့ <b>ဒိဋ္ဌိ</b>၊ <b>ဥပါဒါန်</b> ၄-ပါးကို တရားကိုယ် ကောက်လိုက်တဲ့အခါကျတော့ <b>လောဘ</b>နဲ့ <b>ဒိဋ္ဌိ</b>ရတယ်နော်၊ ဒါကြောင့်မို့ ဒီအင်္ဂါတွေကို <b>ကိလေသဝဋ်</b>လို့ ခေါ်တယ်။ <br><br><b>ကမ္မဝဋ်</b>တဲ့၊ <b>ကမ္မဘဝ</b>နဲ့ <b>သင်္ခါရ</b>၊ <b>သင်္ခါရ</b>အရ ဘာကောက်ခဲ့ရတုန်း။ <hr> [စာမျက်နှာ-42] ကုသိုလ် အကုသိုလ်စေတနာကို မကောက်ခဲ့ရဘူးလား၊ <b>ကမ္မဘဝ</b>ဆိုတာလည်း အဲဒါပဲ၊ ကုသိုလ် အကုသိုလ် စေတနာပဲ၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>ကမ္မဘဝ</b>နဲ့ <b>သင်္ခါရ</b>ကို <b>ကမ္မဝဋ်</b>လို့ခေါ်တယ်နော်၊ အဲဒီတော့ <b>ကမ္မဘဝ</b>ဟာလည်း စေတနာပဲ၊ <b>သင်္ခါရ</b>ဟာလည်း စေတနာပဲ ဘာထူးသလဲဆို၊ ကာလချင်းတူလား ကြည့်လိုက်၊ <b>သင်္ခါရ</b>က ဘယ် ကာလမှာတုန်း အတိတ်မှာ၊ <b>ကမ္မဘဝ</b>က ဘယ်ကာလမှာတုန်း၊ ပစ္စုပ္ပာန်မှာ ဟုတ်တယ် မဟုတ်လား၊ အဲဒီလို အမှန်ကတော့ အရ အတူတူပဲ၊ <b>ကမ္မဘဝ</b>နဲ့ <b>သင်္ခါရ</b>ဟာ အရ အတူတူပဲ၊ <b>သင်္ခါရ</b>လည်းပဲ ကုသိုလ် အကုသိုလ် စေတနာကံပဲ၊ <b>ကမ္မဘဝ</b>လည်း ကုသိုလ် အကုသိုလ် စေတနာကံပဲ။ <br><br>ဒါပေမယ်လို့ အတိတ်မှာ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ကုသိုလ် အကုသိုလ် စေတနာကို <b>သင်္ခါရ</b>လို့ခေါ်တယ်၊ ပစ္စုပ္ပန်မှာဖြစ်တဲ့ ကုသိုလ်အကုသိုလ် စေတနာကို <b>ကမ္မဘဝ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ ဒါထူးတာပဲနော်။ <br><br>ကောင်းပြီ၊ အဲဒီတော့ <b>ကမ္မဘဝ</b>နဲ့ <b>သင်္ခါရ</b>ကို <b>ကမ္မဝဋ်</b>လို့ခေါ်တယ်၊ ကျန်တာ တွေပေါ့လေ၊ <b>ဥပပတ္တိဘဝ</b>ရယ်၊ ပြီးတော့ ကျန်တာတွေ <b>ဝိညာဏ်</b>၊ <b>နာမ်ရုပ်</b>၊ <b>သဠာယတန</b>၊ <b>ဖဿ</b>၊ <b>ဝေဒနာ</b>၊ <b>ဇာတိ</b>၊ <b>ဇရာမရဏ</b> သူတို့ကို <b>ဝိပါကဝဋ်</b>၊ သူတို့ဟာ အကျိုးတရားတွေပဲ၊ <b>ဥပပတ္တိဘဝ</b>ဆိုတာ <b>ဇာတိ</b>နဲ့အတူတူပဲ၊ အဲဒီတော့ သူကလည်းပဲ အကျိုးပဲ၊ <b>ဝိညာဏ်</b>တို့ <b>နာမ်ရုပ်</b>တို့ကလည်းပဲ နောက်ဘဝသွားဖြစ်တဲ့ အကျိုးတွေဖြစ်တဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ သူတို့ကို <b>ဝိပါကဝဋ်</b>လို့ခေါ်တယ်။ <br><br>ကောင်းပြီ၊ အဲဒီလို ဝဋ် ၃-ပါးကို နားလည်ပြီးတဲ့နောက်မှာ အခြင်းအရာ ၂၀-နားလည်လိမ့်မယ်၊ သို့မဟုတ်ရင် ရှိတာက ၁၂-ပဲ ရှိလိမ့်မယ်။ အင်္ဂါ ၁၂ ရှိပြီးတော့ အခြင်းအရာက ၂၀-ဖြစ်နေတယ်၊ ၂၀-ဖြစ်နေပြီးတော့ ထပ်နေတာတွေ ပါတော့ ဘာကြောင့် ထပ်ပါလိမ့်မလဲ၊ ဒီလိုတွေးချင်စရာ ဖြစ်နေမယ်နော်၊ ဝဋ် ၃-ပါးကို နားလည်ပြီး အခြင်းအရာ ၂၀-ကို ပြန်သွား။ <br><br>ကောင်းပြီ အခြင်းအရာ ၂၀-ဆိုတာဟာ အလွှာ ၄-ပါးက ပြန်ကိုင်ရလိမ့်မယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ အလွှာ ၄-ပါးကို ကြည့်လိုက်စမ်း၊ အလွှာ ၄-ပါးမှာ ဘာတွေ့တုန်း၊ အတိတ်အကြောင်း တစ်လွှာ၊ ပစ္စုပ္ပန်အကျိုး တစ်လွှာ၊ ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းတစ်လွှာ၊ အနာဂတ်အကျိုးတစ်လွှာ ၄-ခု၊ အတိတ်အကြောင်း ပစ္စုပ္ပန်အကျိုး ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်း အနာဂတ်အကျိုး၊ အဲဒီလို လာခဲ့တာ။ <br><br>အဲဒီတော့ အတိတ်အကြောင်းဆိုတာက အတိတ်ကာလမှာ ဖြစ်တဲ့ အထဲက အကြောင်းတရားတွေကို ထုတ်ယူရမှာ၊ အဲဒီတော့ အခု အတိတ်မှာ ဘာတွေ့လဲ။ <hr> [စာမျက်နှာ-43] <b>အဝိဇ္ဇာ</b>နဲ့ <b>သင်္ခါရ</b>တွေ့တယ်မဟုတ်လား၊ ဒီနှစ်ခုဟာ အတိတ်အကြောင်း၊ အဲဒီတော့ ကျမ်းဂန်မှာက တစ်ခါတစ်လေ ယူရတာက ပြောတော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>လို့ ပြောလိုက်တာပဲ။ ဒါပေမဲ့ သူနဲ့တူတဲ့ဟာကိုလည်း ယူရတယ်၊ ဒီလိုနည်းတွေရှိတယ်၊ မကင်းရာ မကင်းကြောင်းဖြစ်လို့ ယူရတာတွေရှိတယ်။ <br><br>အဲဒီတော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>လို့ ဆိုလိုက်တော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကဘယ်ဝဋ်မှာပါနေတုန်း၊ ဝဋ် ၃-ပါးထဲမှာ <b>ကိလေသဝဋ်</b>မှာ၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>လို့ ပြောလိုက်ရင် <b>တဏှာ</b>နဲ့ <b>ဥပါဒါန်</b>ကိုလည်း ယူရတော့မယ်တဲ့၊ ဘာကြောင့်တုန်း၊ <b>ကိလေသဝဋ်</b>ချင်း တူနေလို့၊ <b>ကိလေသဝဋ်</b>ချင်း တူတဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဆွဲလိုက်ရင် <b>တဏှာ</b>နဲ့ <b>ဥပါဒါန်</b>ကလည်း ပါလာ မယ်နော်။<br><br>အဲဒါကြောင့်မို့ အတိတ်အကြောင်းအလွှာမှာ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>နဲ့ <b>သင်္ခါရ</b> နှစ်ခုသာ ရှိပေမယ်လို့ အခြင်းအရာအနေနဲ့ ထုတ်လိုက်တဲ့ အခါကျတော့ ၅-ခု ဖြစ်လာတယ်။ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကို ယူလိုက်သဖြင့် <b>တဏှာ</b>နဲ့ <b>ဥပါဒါန်</b>ကို ယူရမယ်၊ <b>သင်္ခါရ</b>ကြည့်လိုက်၊ <b>သင်္ခါရ</b> ဘယ်ဝဋ်ထဲပါတုန်း <b>ကမ္မဝဋ်</b>ထဲပါတယ်၊ ဒါဖြင့် <b>ကမ္မဝဋ်</b>ချင်းတူတဲ့ <b>ကမ္မဘဝ</b>ကိုလည်း <b>သင်္ခါရ</b>ကိုယူရင် ယူရမယ်ဆိုတော့ အတိတ် အကြောင်း ၂-ပါးက ၅-ပါးဖြစ်သွားတယ်ပေါ့၊ အတိတ်အကြောင်း ၂-ပါးက <b>အဝိဇ္ဇာ</b>နဲ့ <b>သင်္ခါရ</b>၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကို ယူသဖြင့် <b>တဏှာ</b>နဲ့ <b>ဥပါဒါန်</b>ကိုလည်း ယူလိုက်တော့ ၃-ပါးဖြစ်ရော၊ <b>သင်္ခါရ</b>ယူသဖြင့် <b>ကမ္မဘဝ</b>ကိုလည်း ယူလိုက်ရော၊ သူက ၂-ခုဖြစ်တော့ ၃ နဲ့ ၂ နဲ့ ပေါင်းတော့ ၅၊ ဒါကြောင့်မို့ အတိတ်အကြောင်း ဘယ်လောက်ရှိသလဲ၊ ၅-ပါး၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>၊ <b>သင်္ခါရ</b>၊ <b>တဏှာ</b>၊ <b>ဥပါဒါန်</b>၊ <b>ကမ္မဘဝ</b>။ <br><br>ပစ္စုပ္ပန်အကျိုးတဲ့ ပစ္စုပ္ပန်အကျိုး ၅-ပါးကတော့ ဒီအတိုင်းပဲထင်တယ်နော်၊ ပစ္စုပ္ပန်အကျိုး ၅-ပါးက <b>ဝိညာဏ်</b>၊ ၁ <b>နာမ်ရုပ်</b>၊ <b>သဠာယတန</b>၊ <b>ဖဿ</b>၊ <b>ဝေဒနာ</b>၊ ဒါပဲ၊ သူ့မှာကတော့ ဝဋ်ချင်းတူလို့ ဟိုဟာယူတာ ဒီဟာယူတာ မရှိဘူးနော်၊ ပြီးတော့ ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းဆိုတော့ ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းအလွှာမှာ ကြည့်လိုက်ရင် <b>တဏှာ</b>၊ <b>ဥပါဒါန်</b>၊ <b>ကမ္မဘဝ</b> ၃-ခု မတွေ့ဘူးလား၊ ပစ္စုပ္ပန် အကြောင်းတစ်လွှာ၊ အဲဒီမှာ <b>တဏှာ</b>ကိုယူရင် ဘာကို ယူရမလဲပြန်ကြည့်လိုက်၊ <b>ကိလေသဝဋ်</b>ချင်းတူတဲ့ <b>တဏှာ</b>နဲ့ <b>ဥပါဒါန်</b>ကိုယူရင် <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကိုလည်း ယူရမယ်နော်၊ ဘဝဆိုတာ ဒီမှာ <b>ကမ္မဘဝ</b>ပေါ့၊ <b>ကမ္မဘဝ</b>ကို ယူလိုက်သဖြင့် ဘာကိုလည်းယူရဦးမလဲ၊ <b>သင်္ခါရ</b>ကိုလည်း ယူရမယ်နော်။ ဒါကြောင့်မို့ ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်း ဒီမှာ တိုက်ရိုက်ပြတာ ၃-ပါး၊ ယူရမှာက ၅-ပါး။ <hr> [စာမျက်နှာ-44] ဒါဖြင့် <b>တဏှာ</b>၊ <b>ဥပါဒါန်</b>၊ <b>ကမ္မဘဝ</b>၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>၊ <b>သင်္ခါရ</b> ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်း ၅-ပါး။ <br><br>အဲဒီ ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းကြောင့်ဖြစ်မယ့် အနာဂတ်အကျိုးတဲ့နော်၊ အနာဂတ် အကျိုးက အင်္ဂါထဲမှာတော့ <b>ဇာတိ</b>၊ <b>ဇရာမရဏ</b>၊ ဒီနှစ်ခုသာရှိတယ်၊ ဒါပေမယ်လို့ အနာဂတ်အကျိုးကို ရေတွက်တဲ့အခါကျတော့ <b>ဝိညာဏ်</b>၊ <b>နာမ်ရုပ်</b>၊ <b>သဠာယတန</b>၊ <b>ဖဿ</b>၊ <b>ဝေဒနာ</b>၊ ဒီ ၅-မျိုးကိုပဲ ယူရတယ်၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုရင် <b>ဇာတိ</b>၊ <b>ဇရာမရဏ</b>ဆိုတာ အမှန်ကတော့ အဲဒီ <b>ဝိညာဏ်</b>၊ <b>နာမ်ရုပ်</b>၊ <b>သဠာယတန</b>၊ <b>ဖဿ</b>၊ <b>ဝေဒနာ</b>တို့ရဲ့ ဖြစ်ခြင်း၊ ရင့်ခြင်း၊ ပျက်ခြင်းကိုပဲခေါ်တာ၊ <b>ဇာတိ</b>ဆိုတာ ဖြစ်တာ၊ <b>ဇရာ</b>ဆိုတာ ရင့်တာ၊ <b>မရဏ</b>ဆိုတာ ပျက်စီးတာ သေတာ။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ <b>ဇာတိ</b>၊ <b>ဇရာ</b>၊ <b>မရဏ</b>လို့ဆိုလိုရင် <b>ဝိညာဏ်</b>၊ <b>နာမ်ရုပ်</b>၊ <b>သဠာယတန</b>၊ <b>ဖဿ</b>၊ <b>ဝေဒနာ</b>လို့ဆိုတာနဲ့ အတူတူပဲတဲ့၊ ဒါကြောင့်မို့ ပစ္စုပ္ပန်အကျိုး ၅-ပါးနဲ့ အနာဂတ်အကျိုး ၅-ပါး အတူတူပဲလို့ ဆိုရတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ အတိတ်အကြောင်း ၅-ပါး၊ ပစ္စုပ္ပန်အကျိုး ၅-ပါး၊ နောက် ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်း ၅-ပါး၊ အနာဂတ်အကျိုး ၅-ပါးအားဖြင့် ဒါကို အခြင်းအရာလို့ခေါ်တယ်၊ အခြင်းအရာ ၂၀-ဖြစ်သွားတယ်၊ အဲဒီတော့ ဝဋ်သိရင် ဒါယူတာ လွယ်သွားတာပဲ၊ <b>ကိလေသဝဋ်</b>ချင်း တူလို့ ယူတယ်၊ <b>ကမ္မဝဋ်</b>ချင်းတူလို့ ယူတယ်၊ ဒါပဲ၊ အဲဒီတော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>၊ <b>သင်္ခါရ</b> တိုက်ရိုက်ဆိုထား၊ ဘယ်သူတို့ကို ယူသဖြင့် <b>တဏှာ</b>၊ <b>ဥပါဒါန်</b>၊ <b>ကမ္မဘဝ</b>ကိုလည်းယူမှု တစ်ခါ <b>တဏှာ</b>၊ <b>ဥပါဒါန်</b>၊ <b>ကမ္မဘဝ</b>ကို ဆိုရင် သူတို့နဲ့ ဝဋ်ချင်းတူတဲ့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>နဲ့ <b>သင်္ခါရ</b>ကိုလည်းယူ၊ ဒါကြောင့်မို့ ၅-ပါး ၅-ပါးဖြစ်တော့ အင်္ဂါ ၁၂-ပါးက အခြင်းအရာ ၂၀-သွားဖြစ်တယ်၊ ဒါပါပဲ၊ မရှုပ်ပါဘူး။ <br><br>ကောင်းပြီ အခြင်းအရာ ၂၀-ပြီးတော့ အစပ် ၃-ပါးတဲ့နော်၊ အစပ် ၃-ပါးက ဘယ်မှာတဲ့တုန်း ကြည့်လိုက်စမ်း၊ <b>သင်္ခါရ</b>နဲ့ <b>ဝိညာဏ်</b>ကြားမှာ တစ်စပ်၊ <b>ဝေဒနာ</b>နဲ့ <b>တဏှာ</b>ကြားမှာတစ်စပ်၊ <b>ဘဝ</b>နဲ့ (<b>ကမ္မဘဝ</b>ပါနော်) <b>ကမ္မဘဝ</b>နဲ့ <b>ဇာတိ</b>ကြားမှာ တစ်စပ်၊ အဲဒါ အစပ် ၃-ပါးတဲ့၊ အစပ် ၃-ပါးဆိုတာ အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ်စပ်တာပဲ။ <br><br>အဲဒီ အစပ် ၃-ပါးမှာ <b>သင်္ခါရ</b>နဲ့ <b>ဝိညာဏ်</b>ကြား အစပ်ကို ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး၊ <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်ရင် <b>ဝိညာဏ်</b>ဖြစ်တော့မှာပဲ၊ ဘယ်သူမှ တားမြစ်လို့ မရဘူးနော်၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဟာ <b>သင်္ခါရ</b>ဟေ့လို့ ဆိုလိုက်ရင် <b>ဝိညာဏ်</b>ကတော့လာတော့မှာသေချာပြီ၊ ဘယ်လိုမှရှောင်လို့မရတော့ဘူး၊ <b>ကမ္မဘဝ</b>နဲ့ <b>ဇာတိ</b>အစပ်ကလည်း ဘာမှ ပြုပြင်လို့ မရဘူး။ <hr> [စာမျက်နှာ-45] ကမ္မဘဝဖြစ်ပြီဟေ့ဆိုရင် ဇာတိလာတော့မှာပဲ၊ ခုနက <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်ရင် <b>ဝိညာဏ်</b>ဖြစ်သလိုပဲ၊ <b>ကမ္မဘဝ</b>ဖြစ်ရင် <b>ဇာတိ</b>ဖြစ်တာပဲ၊ ဘာမှ မထူးဘူး၊ တရားကိုယ်ကအတူတူပဲကို၊ ဒါပေမယ်လို့ <b>ဝေဒနာ</b>နဲ့ <b>တဏှာ</b>ကြားအစပ်ကျတော့ ကိုယ်က ဝင်ပြီးတော့ အနှောင့်အယှက်လုပ်လို့ရတယ်၊ <b>ဝေဒနာ</b>ဖြစ်တိုင်း <b>တဏှာ</b> ဖြစ်ရမယ်လို့ မဆိုလိုဘူး၊ ဒါ အရေးကြီးတယ်နော်။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ ဒီ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် စက်ထဲမှာ ကိုယ်က ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်စက်ကြီးကို ပြတ်အောင် လုပ်ချင်တယ်ဆိုရင် ဘယ်အစပ်ကို ဝင်ဖျက်ရမှာတုန်း၊ <b>ဝေဒနာ</b>နဲ့ <b>တဏှာ</b>ကြား အစပ်ကို ဝင်ဖျက်ရမယ်နော်၊ <b>သင်္ခါရ</b>နဲ့ <b>ဝိညာဏ်</b>ကြား အစပ်ကို ဖျက်လို့မရဘူး၊ <b>ကမ္မဘဝ</b>နဲ့ <b>ဇာတိ</b>ကြားဖျက်လို့ မရဘူး။ <br><br>အဲတော့ <b>ဝေဒနာ</b>နဲ့ <b>တဏှာ</b>ကြားမှာ ဒီအစပ်ကိုတော့ ဖျက်လို့ရတယ် ပျက်လိုက်လို့ <b>ဝေဒနာ</b>သာဖြစ်တယ် <b>တဏှာ</b>မဖြစ်ဘူးဆိုရင် <b>ဥပါဒါန်</b>၊ <b>ကမ္မဘဝ</b>တွေရော ဖြစ်ပါဦးမလား၊ မဖြစ်တော့ဘူးပေါ့၊ ဒါ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်စက် ဖြတ်တယ်ခေါ်တာပဲနော်။ ဒီ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်စက်ကြီးကို ဝင်ပြီးတော့ အနှောင့်အယှက်လုပ်ချင်တယ် ဖြတ်ချင် တယ်ဆိုရင် ဘယ်အစပ်မှာ ဝင်ပြီးတော့ ဖြတ်ရမှာတုန်း <b>ဝေဒနာ</b>နဲ့ <b>တဏှာ</b>ကြားမှာ ဝင်ပြီးတော့ဖြတ်ရမယ်နော်၊ <b>ဝေဒနာ</b>ဖြစ်သော်လည်းပဲ <b>တဏှာ</b>မဖြစ်အောင် ကိုယ်က လုပ်ရလိမ့်မယ်၊ အဲဒီလို <b>ဝေဒနာ</b>ဖြစ်ပါလျက်နဲ့ <b>တဏှာ</b> မဖြစ်အောင် လုပ်နိုင်ရင် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်စက်ကို အဲဒီမှာတင် ဖြတ်လိုက်တာပဲ၊ ရှေ့မဆက်တော့ဘူး၊ ဒီဟာနဲ့ ပတ်သက်လို့ပေါ့။ ဒီ<b>ဝေဒနာ</b>နဲ့ ပတ်သက်လို့ကတော့ ရှေ့ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် မလည်တော့ဘူး၊ ဒီတွင် ပြတ်သွားပြီ။ <br><br>တရားထိုင်တာ အဲဒါပဲ၊ တရားထိုင်တဲ့အခါကျတော့ <b>ဝေဒနာ</b>ပေါ်တယ်။ <b>ဒုက္ခဝေဒနာ</b>၊ <b>သုခဝေဒနာ</b>၊ <b>ဥပေက္ခာဝေဒနာ</b>ပေါ့လေ၊ <b>ဝေဒနာ</b>ပေါ်တဲ့အခါမှာ ဒီ<b>ဝေဒနာ</b>ကို ရှုမှတ်လို့ ဒီ<b>ဝေဒနာ</b>နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ နှစ်သက်ခြင်း မဖြစ်ဘူးဆိုရင် <b>ဝေဒနာ</b>နဲ့ <b>တဏှာ</b>ကြားအစပ်ကို ဖျက်လိုက်တာပဲ၊ <b>ဝေဒနာ</b>ကို ရှုတဲ့ အခါကျတော့ ရှုတဲ့စိတ်ဆိုတာ ကုသိုလ်စိတ်ပဲဟုတ်လား၊ ရှုတဲ့စိတ်က ကုသိုလ် ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ <b>ဝေဒနာ</b>ရှိနေပေမယ်လို့ <b>တဏှာ</b>ထိအောင် မသွားတော့ဘူး၊ နာရင် နာတယ်မှတ်မယ်၊ ကောင်းရင် ကောင်းတယ်မှတ်မယ်နော်၊ <b>ဥပေက္ခာဝေဒနာ</b>တော့ အမှတ်ရခက်တယ်။ <br><br>အဲဒီလို အမှတ်တရားနဲ့နေတဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ <b>ဝေဒနာ</b>ရှိသော်လည်းပဲ <b>တဏှာ</b>ဘက်ကို မကူးဘူးဆိုရင် ဒါ ဒီသံသရာစက် ပြတ်တာပဲ၊ ဒါကြောင့်မို့... <hr> [စာမျက်နှာ-46] တရားထိုင်တဲ့ လူတွေဟာ အမှတ်ကောင်းနေပြီဆိုရင် သူတို့ဟာ သံသရာစက်ကို ဖြတ်နေကြတာပဲ၊ ဒီတစ်နေရာပဲရှိတယ်၊ ဝင်ပြီးတော့ဖြတ်နိုင်တာ၊ တခြားအစပ် တွေကတော့မရဘူး၊ တစ်ခုဖြစ် တစ်ခုဖြစ်မှာပဲ၊ ဘယ်သူမှ ဝင်ပြီးတော့ အနှောင့်အယှက်လုပ်လို့ မရဘူးနော်၊ အစပ် ၃-ပါး။ <br><br>အစပ် ၃-ပါးပြီးတော့ အလွှာ ၄-ပါး၊ ဒါ ခုနက ပြီးသွားပြီ။ အတိတ် အကြောင်း၊ ပစ္စုပ္ပန်အကျိုး၊ ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်း၊ အနာဂတ်အကျိုး၊ ဝဋ် ၃-ပါး ပြီးသွားပြီ <b>ကိလေသဝဋ်</b>၊ <b>ကမ္မဝဋ်</b>၊ <b>ဝိပါကဝဋ်</b>။ <br><br>မူလ ၂-ပါးတဲ့နော်၊ အရင်းကျတဲ့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်စက်မှာ အင်္ဂါ ၁၂-ပါး ရှိပေမယ်လို့ ပဓာနကျတဲ့ အင်္ဂါက ၂-ပါးရှိတယ်၊ အဲဒါကို မူလ ၂-ပါးလို့ ခေါ်တယ်၊ အဲဒီ မူလ ၂-ပါးက <b>အဝိဇ္ဇာ</b>နဲ့ <b>တဏှာ</b>၊ ရှေ့ပိုင်းမှာ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က ဦးစီးတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ <b>တဏှာ</b>ဦးစီးတယ်၊ အဲဒီ နှစ်ခုကို မူလ သူတို့ရှိလို့ တစ်ခြား ဟာတွေဖြစ်တာ၊ သူတို့မရှိရင် တစ်ခြားဟာတွေမဖြစ်ဘူးနော်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ရှိတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က <b>မောဟ</b>၊ ဒီ<b>မောဟ</b>က ဖုံးလွှမ်းထားတယ်၊ <b>မောဟ</b>က သဘော အမှန် သဘောတရားတွေကို အမှန်အတိုင်း မသိအောင် ဖုံးလွှမ်းထားတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ သတ္တဝါတွေမှာ <b>သင်္ခါရ</b>စသည် ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံတွေ ဖြစ်ကြတာပေါ့နော်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က ဖုံးလွှမ်းပေးတယ်။ <br><br><b>အဝိဇ္ဇာ</b> ဖုံးလွှမ်းမပေးရင် <b>တဏှာ</b>ဆိုတာ ဖြစ်ဖို့ မရှိဘူးနော်၊ အခုတော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က ဖုံးလွှမ်းပေးတဲ့ အတွက်ကြောင့် ဘဝကို ကောင်းတယ်ထင်ပြီးတော့ လူ့ဘဝဖြစ်ချင်တယ်၊ နတ်ဘဝ ဖြစ်ချင်တယ် စသည်ဖြင့် အဲဒီလို ဖြစ်ချင်တဲ့ အလိုက် ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုတယ်၊ တရားထိုင်တယ်၊ တရားထိုင်တာလည်း ဗြဟ္မာပြည် ရောက်ချင်လို့ထိုင်ရင်ပေါ့လေ ဟုတ်လား၊ သမထ ကမ္မဋ္ဌာန်းလုပ်ရင် ဒီအတိုင်းပဲနော်၊ အဲဒီလို ဒီ<b>အဝိဇ္ဇာ</b>နဲ့ <b>တဏှာ</b>ဟာ အရေးကြီးတဲ့ ပဓာနကျတဲ့အကြောင်း ၂-ပါး ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ သူတို့ကို မူလ ၂-ပါးလို့ခေါ်တယ်၊ ဝဋ်ရဲ့အမြစ်ဖြစ်တဲ့ တရားတွေ၊ အမြစ်နဲ့တူတဲ့ တရားတွေ၊ ဒါဆိုရင် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်မှာ သိသင့်သိထိုက်တာ ကုန်သွားပြီပေါ့ နော်။ <br><br>ပြန်ပြီးတော့လုပ်လိုက်ရင် အင်္ဂါ ၁၂-ပါး၊ ပြီးတော့ ကာလသုံးပါးဆိုရင် <b>အဝိဇ္ဇာ</b>နဲ့ <b>သင်္ခါရ</b>က အတိတ်၊ <b>ဝိညာဏ်</b>၊ <b>နာမ်ရုပ်</b>၊ <b>သဠာယတန</b>၊ <b>ဖဿ</b>၊ <b>ဝေဒနာ</b>၊ <b>တဏှာ</b>၊ <b>ဥပါဒါန်</b>၊ <b>ကမ္မဘဝ</b>၊ သူက ပစ္စုပ္ပန်၊ အမှန်က ကြားရှစ်ခုက ပစ္စုပ္ပန်၊ <b>ဇာတိ</b>၊ <b>ဇရာ</b>၊ <b>မရဏ</b>က အနာဂတ်၊ ဒါ ခုနက ပြောသလိုပဲနော်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>နဲ့... <hr> [စာမျက်နှာ-47] <b>သင်္ခါရ</b>ကို ဒီဘဝယူရင် <b>ဝိညာဏ်</b> စသည်က ရှေ့ လာမယ့်ဘဝ၊ တစ်ခါ <b>ဇာတိ</b>၊ <b>ဇရာ</b>၊ <b>မရဏ</b>က သူ့ရဲ့ ရှေ့တစ်ခါသွား၊ အဲဒီလိုသွား။ <br><br>ပြီးတော့ ဝဋ်သုံးပါး နားလည်ပြီ၊ ဝဋ် သုံးပါး သိပြီးရင် အခြင်းအရာ-၂၀၊ အခြင်းအရာ-၂၀ ဆိုတာ အတိတ်အကြောင်း၊ ပစ္စုပ္ပန်အကျိုး၊ ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်း၊ အနာဂတ်အကျိုး-၅-ပါးစီ၊ ၅-ပါးစီ သွားတယ်။ <br><br>အစပ် ၃-ပါးနော်၊ <b>သင်္ခါရ</b>နဲ့ <b>ဝိညာဏ်</b>ကြားတစ်စပ်၊ <b>ဝေဒနာ</b>နဲ့ <b>တဏှာ</b>ကြား တစ်စပ်၊ <b>ကမ္မဘဝ</b>နဲ့ <b>ဇာတိ</b>ကြားတစ်စပ်။ <br><br>အလွှာ ၄-ပါးဆိုတာ အတိတ်အကြောင်း၊ ခုနက အတိုင်းပေါ့လေနော်။ ဒီအတိတ်အကြောင်းမှာ ၅ ခု ၅ ခု မို့လို့ အခြင်းအရာက ၂၀-ဖြစ်သွားတာ။ <br><br>မူလ ၂-ပါးဆိုတာ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>နဲ့ <b>တဏှာ</b>၊ ကောင်းပြီ ဒါက ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်အနုလုံလို့ ခေါ်တာပေါ့။ <br><br>ဒီမှာ တစ်ခုရှိတယ်နော်၊ အနုလုံပဋိလုံဆိုလေ့ ရှိတယ်မဟုတ်လား၊ သာမည နားလည်ကြတာကတော့ အနုလုံ ဆိုတာက အစဉ်အတိုင်းသွားတာ၊ ပဋိလုံဆိုတာက ပြောင်းပြန် အဆုံးကနေ ပြန်လာတာ၊ ဒါကို ပဋိလုံလို့ဆိုတယ်၊ ဒီမှာ အဲဒါကို ပြောတာမဟုတ်ဘူး၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ပဋိလောမ ဆိုတာက အဲဒီလို အဆုံးကနေအစ သွားတာကို ဆိုလိုတာ မဟုတ်ဘူး၊ အခု ဦးဇင်းတို့ လေ့လာခဲ့တဲ့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်က အဖြစ်ကို ပြောပြတယ်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်၊ <b>သင်္ခါရ</b>ကြောင့် <b>ဝိညာဏ်</b>ကို ပြောပြတယ်။ <br><br>မဖြစ်ကို ပြောပြတာကို ပဋိလောမလို့ခေါ်တယ်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ချုပ်လို့ <b>သင်္ခါရ</b>ချုပ်၊ <b>သင်္ခါရ</b>ချုပ်လို့ <b>ဝိညာဏ်</b>ချုပ်၊ အဲဒါကို ပဋိလောမလို့ခေါ်တယ်၊ အဲဒါကို သတိထားမှတ်။ <br><br>တစ်ခြားနေရာမှာ အနုလုံ ပဋိလုံ ဆိုတာတော့ ဟုတ်တယ်၊ တစ်ကနေသွား တစ် နှစ် သုံး လေး၊ ၁၂ ရောက် ၁၂ ကနေ ၁၁၊ ၁၀၊ ၉ နဲ့ ပြန်လာတာကို ပဋိလုံခေါ်တယ်၊ လမ်းလျှောက်တဲ့အခါ စင်္ကြံလျှောက်တဲ့အခါ ခေါက်တုံ့ ခေါက်ပြန် လျှောက်တာပဲ။ <br><br>ဒါပေမယ်လို့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်မှာ ပဋိလုံဆိုတာ အဲဒါကို ခေါ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ အဖြစ်ကို အနုလုံလို့ခေါ်တယ်၊ အချုပ်ကို ပဋိလုံလို့ ခေါ်တယ်နော်။ <br><br>ကောင်းပြီ အဲဒီ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ပဋိလုံကို အကျယ်မရေး တော့ပဲနဲ့ သင်္ဂြိုဟ်ကျမ်းမှာက ဂါထာလေးတစ်ပုဒ်ထဲနဲ့ ပြောသွားတော့တာ၊ အဲဒီ ပဋိလုံကိုလည်းပဲ နားလည်ဖို့ကောင်းတာ၊ ခဲယဉ်းတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး၊ ဘာလို့... <hr> [စာမျက်နှာ-48] တုန်းဆိုတော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဖြစ် <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်ဆိုရင် ဒါက အနုလုံ၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ချုပ်လို့ <b>သင်္ခါရ</b>ချုပ်ရင် ဒါက ပဋိလုံ၊ ပဋိလုံမှာလည်း ပါဠိရှိတယ်။ <br><br>အခု သံသရာစက်ကြီး လည်နေတယ် သွားနေတယ်ဆိုပါတော့၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>၊ <b>သင်္ခါရ</b>ကြောင့် <b>ဝိညာဏ်</b>စသည်ဖြင့် သွားနေတယ်၊ အဆက်မပြတ်တော့ ဘူးနော်၊ ဘာကြောင့်တုန်း <b>ဇရာ</b>၊ <b>မရဏ</b>လို့ ဖြစ်လိုက်ရင် <b>ဇရာမရဏ</b>နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ အဲဒီ <b>ဇရာမရဏ</b>နှိပ်စက်တဲ့ သတ္တဝါတွေမှာ တွေဝေမှုဖြစ်တယ်နော်၊ အဲဒီ တွေဝေမှုတွေ ဖြစ်တဲ့အထဲမှာ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ပါတယ်၊ တစ်ခါတလေ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က ဘာကြောင့်ဖြစ် သလဲ၊ အာသဝတရားတွေကြောင့်လည်း <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က ဖြစ်ပြန်တယ် စသည်ဖြင့်လာတော့ ချာလပတ် လည်နေတယ်၊ အဲဒီ လည်နေတဲ့ ဝဋ်ကြီးကို ဖြတ်တယ်ပေါ့။ <br><br>အဲဒီလို ဖြတ်တဲ့အခါမှာ တကယ်အပြီးသတ်ဖြတ်ရမှာကတော့ ရဟန္တာဖြစ်မှ ရမယ်နော်၊ ခုနကပြောတဲ့ ဒီ<b>ဝေဒနာ</b>နဲ့ <b>တဏှာ</b>ကြား အစပ်ဖြတ်လို့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ဖြတ်တာကတော့ ဒီဟာလေးတစ်ခုနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဖြတ်တာသာရှိတယ်။ အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်တာမဟုတ်ဘူး၊ အခုတော့ အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်တဲ့နည်းကို မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူတယ်ပေါ့လေနော်၊ အဲဒီမှာ <b>အဝိဇ္ဇာယတွေဝ အသေသဝိရာဂနိရောဓာ သင်္ခါရနိရောဓော</b>တဲ့နော်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b> အကြွင်းမဲ့ ချုပ်သွားတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့တဲ့ <b>သင်္ခါရ</b>တွေ ချုပ်တယ်တဲ့၊ ဆိုလိုတာက <b>အဝိဇ္ဇာ</b>မရှိတော့ဘူးဆိုရင် <b>သင်္ခါရ</b>မရှိတော့ ဘူးပေါ့၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ရှိလို့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က ဖုံးလွှမ်းပေးလို့ <b>တဏှာ</b>က စွဲလမ်းပြီးတော့ ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံတွေ ပြုကြတယ်ပေါ့။ <br><br>အဲဒီလို မဟုတ်ဘူး၊ အရဟတ္တမဂ် ရလို့ ရဟန္တာဖြစ်လို့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>မရှိတော့ဘူး ဆိုရင် အကြောင်းမရှိတော့ဘူးဆိုရင် ဘယ်အကျိုးရှိနိုင်တော့မလဲ၊ ဒါကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>ချုပ်ရင် <b>ဝိညာဏ်</b>ချုပ်နော်၊ <b>သင်္ခါရ</b>မှ မဖြစ်ဘူးဆိုရင် <b>ဝိညာဏ်</b>လည်း ဘယ်ဖြစ်တော့မလဲ၊ <b>ဝိညာဏ်</b>ချုပ်ရင် <b>နာမ်ရုပ်</b>ချုပ်သွားရောပေါ့လေ၊ နောက်ဆုံး ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းသွားပြီတဲ့။ <br><br>အဲဒီတော့ ပဋိလောမ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်က နိဗ္ဗာန်ကို ဟောတာ၊ ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းသွားတယ်၊ အနုလောမက အဖြစ်ကိုဟောတယ်၊ ပဋိလောမက အချုပ်ကို ဟောတယ်။ <br><br>အဲဒီမယ် <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ရဲ့ အကြောင်း မနေ့ကလည်း ပြောခဲ့ပါပြီ၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကို ထိပ်မှာထားတော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က ပထမအကြောင်းလို ဖြစ်နေတယ်၊ မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ အိုခြင်း၊ သေခြင်း တွေဝေ မိန်းမောကြောင်း သောက စသော တရားအပေါင်းသည်... <hr> [စာမျက်နှာ-49] မပြတ်မလပ် နှိပ်စက်အပ်သော သတ္တဝါတို့၏ သန္တာန်၌ အာသဝေါ တရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် <b>အဝိဇ္ဇာ</b>သည်လည်း ဖြစ်ပြန်၏၊ <b>ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ</b> လို့ဆိုတော့ <b>ဇရာမရဏ</b> အိုခြင်း၊ နာခြင်းကတော့ ထည့်ပေါ့လေနော်၊ အိုခြင်း၊ သေခြင်း ပေါ့လေ၊ အဲဒီလို အိုခြင်းသေခြင်း တွေဝေ မိန်းမောကြောင်း သောက စသော တရားအပေါင်း၊ အဲဒီလို အိုတာ နာတာ၊ သေတာတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ သောကဆိုတာရော မဖြစ်ဘူးလား၊ ဖြစ်တာပေါ့၊ သောက ပရိဒေဝ ဒုက္ခသည် ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီလို ဖြစ်တဲ့ အခါမှာတဲ့ <b>အာသဝါနံ</b>= အာသဝေါတရားတို့၏ <b>သမုဒယာ</b>=ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အဲဒီလိုဖြစ်တဲ့ အခါကျတော့ အဲဒီအထဲမှာ အာသဝ တရားတွေ မပါဘူးလား၊ <b>မောဟ</b>ကိုယ်တိုင် <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကိုယ်တိုင်ကလည်း အာသဝပဲ။ <br><br><b>လောဘ</b>ကလည်း အာသဝ၊ <b>ဒိဋ္ဌိ</b>ကလည်း အာသဝ၊ အဲသလို အာသဝတွေ ဖြစ်တယ်၊ ဖြစ်ပြန်တော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကလည်းတစ်ခါ ဖြစ်ပြန်တာပဲတဲ့။ <br><br>အဲဒီတော့ အိုခြင်း နာခြင်းတို့ဖြင့် နှိပ်စက်အပ်တဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ သောကစသည်ဖြစ်တယ်၊ သောကစသည်ဖြစ်တဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကလည်း ဖြစ်ပြန်တယ်၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အဲဒီအထဲမှာ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ရှိတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ စိုးရိမ်ခြင်း၊ ပူဆွေးခြင်းဖြစ်ကြတာကိုး။ <br><br>အဲဒီ သောကစသည်ကရော ဘာကြောင့် ဖြစ်သလဲ၊ <b>လောဘ</b>ကြောင့်ဖြစ် တာ၊ ပေမဆိုတဲ့ တွယ်တာမှု ချစ်ခင်မှုကြောင့်ဖြစ်တာ၊ တွယ်တာမှု ချစ်ခင်မှု မရှိရင် သောကမဖြစ်ဘူး၊ တွယ်တာမှု ချစ်ခင်မှုရှိရင် သောကဖြစ်တာပဲ၊ လူတွေ သေနေကြတာပဲ၊ ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား၊ ကိုယ်နဲ့မသိဘူး၊ ကိုယ်က သူတို့အပေါ်မှာ တွယ်တာမှု ချစ်ခင်မှု မရှိဘူးဆိုရင် ကိုယ့်အပေါ်မှာ သိပ် စိတ်ဒုက္ခ မဖြစ်ဘူး၊ ကိုယ်နဲ့ ရင်းနှီးတဲ့လူ ကိုယ့်မိတ်ဆွေပဲဆိုရင် နည်းနည်း ဖြစ်လာပြီ၊ ကိုယ့်ဆွေမျိုး ဆိုရင် ပိုဖြစ်လာပြီ၊ ကိုယ့်သားသမီးပဲ၊ လင်ပဲ၊ မယားပဲဆိုရင် အကြီးအကျယ်ဖြစ်ပြီ၊ ဒါဟာ တွယ်တာမှုကြောင့် သောကစသည် ဖြစ်တာနော်၊ ငိုကြွေးတာတို့ ဘာတို့လည်း ဒီအတိုင်းပေါ့။ <br><br>အဲဒီလို သောကစသည် ဖြစ်လိုက်တယ်ဆိုရင် သောကထဲမှာဘာပါတုန်း အဲဒီ အာသဝဆိုတဲ့ တရားတွေကြောင့်ဖြစ်တာ၊ အာသဝဆိုတဲ့ တရားတွေဖြစ်ရင် အာသဝထဲမှာ ဘာပါလာပြန်တုန်း၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကပါလာပြန်ပြီ၊ သွားပြန်ပြီ၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဖြစ်ရင် <b>သင်္ခါရ</b>၊ <b>ဝိညာဏ်</b>၊ <b>နာမ်ရုပ်</b>နဲ့ ဒီပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် စက်ကြီးဟာ လည်နေတော့တာပေါ့လေ။ ဒါကြောင့်မို့ ဘယ်ဟာက အစလို့ ပြောဖို့ရန် မဖြစ်ဘူးနော် ချာလပတ်လည်နေတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-50] ကောင်းပြီ။ အဲဒီ အစမရှိဘူးတဲ့ ဒီဝဋ်တရားကြီးလည်နေတာ ဘယ်ဟာ အစပါလို့ ပြောလို့ မရဘူးတဲ့၊ အဆုံးကတော့ ရှိတာပေါ့နော်၊ ရဟန္တာဖြစ်သွားလို့ ပရိနိဗ္ဗာန် ပြုသွားတော့ ဆုံးတာပေါ့၊ အစကတော့ ဘယ်လို ဘယ်တုန်းက စခဲ့တယ်ဆိုတာ မပြောနိုင်ဘူး၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဆိုတဲ့ ဝဋ်တရား အဆက်မပြတ် လည်စေတယ်၊ အဲဒီဝဋ်တရားကိုပဲ မြတ်စွာဘုရားက ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်လို့ ဟောတယ် တဲ့နော်၊ ဒါက အနုလုံ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ဆိုလိုတာပေါ့။ <br><br>ပဋိလုံ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဆိုရင် ပြောင်းပြန်ပဲနော်၊ အရဟတ္တမဂ်ရလို့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b> အကြွင်းမဲ့ ချုပ်သွားရင် <b>သင်္ခါရ</b>ချုပ်၊ <b>ဝိညာဏ်</b>ချုပ် စသည်ဖြင့် သွားရော။ <br><br>ကောင်းပြီ၊ ဒါနဲ့တင် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်အတွက်တော်လောက်ပြီလို့ ပြောရင်လည်း ဖြစ်တယ်၊ ဒါပေမယ်လို့ သိစရာလေးတွေ ရှိသေးတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ နောက်ထပ်ပေးထားတဲ့ စာရွက်တွေ ရှိသေးတယ်၊ ဒီ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို လေ့လာတဲ့ အခါမှာ ဒီပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ဟောထားတာဟာ အမှန်ကတော့ လောက ဖြစ်ပျက်နေ တာတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ အမြင်မှန်ရဖို့ ဟောထားတာပဲ၊ လောက လူတွေက <b>သဿတဒိဋ္ဌိ</b>= မြဲတယ်လို့လည်း ယူသွားတတ်တယ်၊ သို့မဟုတ်ရင်လည်း ပြတ်တယ် လို့လဲ ယူသွားတတ်တယ် (<b>ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ</b>) ကုသိုလ်ကောင်းမှုဆိုတာ မရှိပါဘူး၊ လုပ်လည်း ကုသိုလ်ကောင်းမှုဆိုတာ ပြုရာမရောက်ပါဘူးဆိုပြီးဒီလိုယူတတ်တဲ့ လူတွေလည်း ရှိတယ်၊ အဲဒီ အယူတွေ အားလုံးဟာ မြတ်စွာဘုရား အလိုတော်အရ မမှန်ကန်တဲ့ အယူတွေ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိလို့ခေါ်တယ်၊ အဲဒီမမှန်ကန်တဲ့ အယူတွေ မရောက်ဖို့ရန် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ဟောတယ်။ <br><br>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို နားလည်ရင် မမှန်ကန်တဲ့ အယူတွေကို မယူမိဘူးတဲ့၊ ဒါကြောင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် တရားတော်ဟာ အရေးကြီးတဲ့ တရားတော်အနေနဲ့ ဗုဒ္ဓဘာသာမှာ ရှိနေတာ။ <br><br>အဲဒီတော့ အခု <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်တယ်၊ <b>သင်္ခါရ</b>ကြောင့် <b>ဝိညာဏ်</b> ဖြစ်တယ် စသည်ဖြင့် အကြမ်းဖျင်း နားလည်ပြီဆိုပါတော့ ဒီထက် အနုစိတ် နားလည်ဖို့ကတော့ ပဋ္ဌာန်းနည်းကို နားလည်ပြီးတဲ့နောက် တစ်ခေါက် ပြန်ကြည့်မှ အနုစိတ် တစ်ခါနားလည်မှာ၊ သူတို့ချင်း ဆက်သွယ်ပုံ၊ ဘယ်လိုနည်းနဲ့ ဆက်သွယ်တယ်၊ အတူတူဖြစ်တာလား၊ ရှေ့ နောက်ဖြစ်တာလားပေါ့လေ၊ အဲဒါတွေကတော့ နောက်တော့ သိလိမ့်မယ်။ အဲဒီလို ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် သဘောကို အကြမ်းဖျင်း နားလည်ပြီးတဲ့နောက်... <hr> [စာမျက်နှာ-51] ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ အယူအဆ မှန်ကန်ဖို့ နည်း ၄-မျိုးနဲ့ နားလည်ရမယ်လို့ ကျမ်းဂန်များမှာဆိုတယ်၊ ပစ္စည်းပိုင်း ဘာသာဋီကာဆိုတဲ့ ဟာမှာရှိတယ်။ စာမျက်နှာ ၆၂၄၊ နည်း ၄-ပါး ဆိုတာ အဲဒီ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို နည်း ၄-မျိုးနဲ့ နားလည်ရမယ်၊ ဒီနည်း ၄-မျိုးနဲ့ နားလည်မှ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် နားလည်အုံးမယ်၊ ဒါ အတော်အရေးကြီးတယ်နော်၊ အဲဒီ နည်း ၄-မျိုးကဘာတဲ့တုန်း၊ ကောင်းကောင်းသိမြင်ရင် <b>သဿတဒိဋ္ဌိ</b>၊ <b>ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ</b> စသည် ကင်းနိုင်တယ်တဲ့။<br><br>အဲဒီနည်း ၄-မျိုးက <b>ဧကတ္ထနည်း</b>၊ <b>နာနတ္တနည်း</b>၊ <b>အဗျာပါရနည်း</b>၊ <b>ဧဝံဓမ္မတာနည်း</b> ဒီ ၄-မျိုးရှိတယ်နော်။ <b>ဧကတ္ထ</b>ဆိုတာက <b>ဧက</b>ဆိုတာ တစ်မဟုတ်လား၊ <b>ဧကတ္ထ</b>ဆိုတာ တူတယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ပေါ့လေ၊ တူတယ်ဆိုတာ တစ်ဆက်ထဲ အစဉ်မပြတ်ဘူးဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ပေါ့လေ၊ အဲတော့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို နားလည်တဲ့အခါမှာ အဲဒီနည်းနဲ့ နားလည်ရမယ်တဲ့၊ သန္တာန်အစဉ်အမျှင်မပြတ်၊ တစ်စပ်ထဲဟု သိရသောနည်းသည် <b>ဧကတ္ထနည်း</b> မည်၏။<br><br>ဆိုလိုတာက ဒီပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဟောထားတော့ ဒီပုဂ္ဂိုလ်အတွက် ဒီပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပေါ့၊ ဟိုပုဂ္ဂိုလ်အတွက် ဟိုပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပေါ့ ဟုတ်လား၊ ဒီပုဂ္ဂိုလ်အတွက်မှာ ဒီဟာ အစဉ်ရှိတယ်ပေါ့နော်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကနေ <b>သင်္ခါရ</b>၊ <b>သင်္ခါရ</b>ကနေ <b>ဝိညာဏ်</b> ကျေးဇူးပြသွားတဲ့အခါမှာ ဒီတစ်ခုနဲ့ တစ်ခု ဆက်သွယ်မှု ဒါကိုပဲ အစဉ်လို့ ခေါ်တာပဲ။ အဆက်အသွယ်ရှိတယ်၊ တစ်ခုက အကျိုး၊ တစ်ခုက အကြောင်း၊ ဒီအကြောင်းကြောင့် ဒီအကျိုးဖြစ်တယ်၊ ဒီအကြောင်းကြောင့် တစ်ခြား အကျိုးဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ အဲဒီဟာ အဲဒီလို continually ရှိတယ်လို့ ဒီလိုသိတဲ့နည်းကို <b>ဧကတ္ထနည်း</b>လို့ ခေါ်တယ်။<br><br><b>အဝိဇ္ဇာ</b>က သူ့ဟာသူ သီးခြား၊ <b>သင်္ခါရ</b>က သူ့ဟာသူ သီးခြား၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>နဲ့ <b>သင်္ခါရ</b>က ဘယ်လိုမှစပ်တာ မဟုတ်ဘူးဆိုတဲ့ အသိမဟုတ်ဘူး၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>၊ <b>သင်္ခါရ</b>၊ <b>ဝိညာဏ်</b> စသည်ဖြင့် ရှိနေတဲ့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် အင်္ဂါတွေဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်သွယ်မှု ရှိတယ်ပေါ့လေ၊ အဲဒီလို အဆက်အသွယ် ရှိတာကိုပဲ သန္တာန်အစဉ် အမျှင်မပြတ်ဘူးလို့ ဒီလိုဆိုတယ်။ အဲဒီနည်းအရ မျိုးစေ့မှ အညှောက်ထွက်၍ သစ်ပင်ကြီးအဖြစ်သို့ ရောက်အောင် သန္တာန်အစဉ် အမျှင်မပြတ်သကဲ့သို့ ပထမမျိုးစေ့လေး စိုက်လိုက်တယ်၊ မျိုးစေ့လေးကနေ အညှောက်လေးထွက်သွား၊ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ အပင်ကလေးဖြစ် အပင်လေးကနေ <hr> [စာမျက်နှာ-52] အကြီးကြီးဖြစ်တော့ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ဒီအစဉ်ရှိတယ်ပေါ့၊ သူ့မှာ တဖြည်းဖြည်း ကြီးကြီးလာတာဆိုပါတော့၊ သစ်ပင်ဖြစ်လာတော့ မျိုးစေ့မဟုတ်တော့ဘူး၊ သစ်ပင် အငယ်လေး အသောက်လေး မဟုတ်တော့ဘူး၊ သို့သော် သူကနေမှ ကြီးပွားလာတာ၊ အဲဒီလိုပဲ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်၊ ရှေးရှေး<b>သင်္ခါရ</b>ကြောင့် ယခုဘဝ <b>ဝိညာဏ်</b>သစ်ဖြစ် စသည်ဖြင့် အစဉ်မပြတ် ဆက်စပ်နေပုံကို ဆင်ခြင်တဲ့အခါမှာ ဤဘဝ ဤသတ္တဝါ ဤခန္ဓာ အစဉ်သည် ဤဘဝဆုံးလျှင် ပြတ်၏။ နောက်ဘဝ နောက်သတ္တဝါ နောက်ခန္ဓာ တစ်မျိုးဖြစ်ပြန်၏ဟု ယူမှားသော <b>ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ</b>သည် အလိုအလျောက် ကင်းပျောက်တော့၏။<br><br><b>ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ</b> ဆိုတာက ဒီတစ်ဘဝထဲသာရှိတယ်လို့ ယူတဲ့အယူပဲ၊ ဒီဘဝပြီးရင် ပြီးတာပဲ၊ နောက်ဘဝတွေ ဘာတွေမရှိဘူးလို့ ယူတဲ့ အယူကို <b>ဥစ္ဆေဒ</b>၊ <b>ဥစ္ဆေဒ</b>ဆိုတာ ပြတ်တယ်ပေါ့၊ ပုဒ်ရဲ့ တိုက်ရိုက်အနက်က ပြတ်တယ်၊ အဲဒီတော့ ဒီဘဝသာရှိတယ်။ နောက်ဘဝဆိုတာ မရှိဘူး၊ ဒီဘဝပြီးရင် ပြီးတာပဲ၊ ပြတ်သွားပြီ ပေါ့လေ၊ အဲဒီလို ယူတဲ့အယူကို <b>ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ အဲဒီတော့ အခု ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို လေ့လာ လိုက်ကြတဲ့အခါကျတော့ တစ်ခုနဲ့ တစ်ခုဟာ ဆက်သွယ်မှု ရှိနေတယ် ဆိုတာကို နားလည်လာပြီ၊ တစ်သန္တာန်တည်း သွားတာနော်၊ အဲဒီလို နားလည်လာတဲ့အခါ ကျတော့ ဒီဘဝမှာ <b>သင်္ခါရ</b> ပြုမိတယ်ဆိုရင် <b>ဝိညာဏ်</b>ဟာ ဒီ<b>သင်္ခါရ</b>ကြောင့် ဖြစ်ရတော့မှာ၊ မဖြစ်ပဲမနေဘူး၊ <b>ဝိညာဏ်</b>ဆိုတာ ပဋိသန္ဓေ ဝိညာဏ် ဝိပါက်ဝိညာဏ် ဆိုတော့ နောက်ထပ် ဘဝဟာ ရှိရအုံးမယ်၊ ရှိရအုံးမယ်ဆိုရင် ဒီဘဝတွင် ပြီးတယ် ပြတ်တယ်ဆိုတဲ့အယူ ဘယ်နည်းနဲ့မှ မဖြစ်တော့ဘူးနော်၊ ဒါ <b>ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ</b> မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ (<b>ဧကတ္ထနည်း</b>ကို ကောင်းကောင်း နားလည်ရင်)။<br><br>ဒါပေမယ်လို့ <b>ဧကတ္ထနည်း</b>ကို ကောင်းကောင်း နားမလည်ပဲနဲ့ အလွဲအမှား နားလည်သွားရင် သူက <b>သဿတဒိဋ္ဌိ</b> ဖြစ်လာတယ်၊ တစ်သန္တာန်တည်းဖြစ်နေတဲ့ သန္တာန်အစဉ်ရှိတယ်လို့ ပြောလိုက်တော့ တစ်ခုတည်းလို့ ယူဆလိုက်ရင် သူက <b>သဿတဒိဋ္ဌိ</b> ဖြစ်သွားရောပေါ့၊ အဲဒါကြောင့်မို့ အမှန်အကန်ယူဖို့ အလွန်အရေးကြီးတယ်၊ <b>ဧကတ္ထနည်း</b>အရ အင်္ဂလိပ်လိုတော့ Law of Identity သုံးတယ် ထင်တယ်နော်။<br><br>တစ်ခါ <b>နာနတ္တနည်း</b>တဲ့၊ <b>နာနတ္တ</b>ဆိုတာကတော့ ရှင်းရှင်းကတော့ မတူဘူးဆိုတာပါပဲ၊ ကွဲပြားတယ်ဆိုတဲ့နည်း၊ သန္တာန်အစဉ်အမျှင်မပြတ်သော်လည်း ဒါတော့ တစ်သန္တာန်တည်း သွားတာတော့မှန်ပြီ၊ တစ်စဉ်တည်း တစ်တန်းတည်း သွားတာတော့ <hr> [စာမျက်နှာ-53] မှန်ပြီ၊ ဆိုလိုတာကတော့ ဘဝပေါင်းဆက်စပ်ပြီး သွားနေတာ ဟုတ်လား၊ ကိုယ့်ဘဝက တစ်ခု၊ သူ့ဘဝကတစ်ခု၊ သတ္တဝါ အသီးသီး ဘဝအသီးသီးမှာ သွားနေကြတာ၊ အဲဒီတော့ သန္တာန်အစဉ် အမျှင်မပြတ်သော်လည်း <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ရဲ့ သဘောက တစ်မျိုး၊ <b>သင်္ခါရ</b>ရဲ့ သဘောကတစ်မျိုး၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>သည် <b>သင်္ခါရ</b>မဟုတ်၊ <b>သင်္ခါရ</b>သည် <b>အဝိဇ္ဇာ</b>မဟုတ်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကနေပြီး တဖြည်းဖြည်းနဲ့ <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်သွားတာ မဟုတ်ဘူး၊ <b>သင်္ခါရ</b>ကနေ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ <b>ဝိညာဏ်</b>အဖြစ် ပြောင်းသွားတာမဟုတ်ဘူး၊ အဲဒီလို တစ်ခုနဲ့တစ်ခုဟာ ကွဲပြားခြားနားတယ်ဆိုတဲ့ “အသိ” ဒါကို <b>နာနတ္တနည်း</b>လို့ ခေါ်တယ်။<br><br>အဲဒီလို <b>နာနတ္တနည်း</b>သိတဲ့အခါကျတော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>နဲ့ <b>သင်္ခါရ</b>မတူပုံ၊ <b>သင်္ခါရ</b>နဲ့ <b>ဝိညာဏ်</b>နဲ့ မတူပုံ အသစ်အသစ်အကြောင်းနှင့် အသစ်အသစ်အကျိုးတို့ တစ်မျိုးပြီး တစ်မျိုး ဖြစ်ပုံကို ဆင်ခြင်လိုက်သောအခါ မပြတ်မစဲ အမြဲတည်သည်ဟု ယူမှားသော <b>သဿတဒိဋ္ဌိ</b> အလိုအလျှောက် ကင်းပျောက်သွားတယ်။<br><br>အစဉ်ရှိပေမယ်လို့ အစဉ်မပြတ်ပေမယ်လို့ တစ်ခုနဲ့ တစ်ခုဟာ သီးခြားစီ၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>သည် <b>သင်္ခါရ</b>မဟုတ်ဘူး၊ <b>သင်္ခါရ</b>သည် <b>အဝိဇ္ဇာ</b>မဟုတ်ဘူး၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကနေပြီး ပြောင်းလဲပြီးတော့ <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်သွားတာ မဟုတ်ဘူး၊ <b>သင်္ခါရ</b>က ပြောင်းလဲပြီး <b>ဝိညာဏ်</b>ဖြစ်သွားတာမဟုတ်ဘူး၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကအကြောင်း၊ <b>သင်္ခါရ</b>ကအကျိုး၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဟူသော အကြောင်းကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>ဟူသော အကျိုးဖြစ်တယ်၊ <b>သင်္ခါရ</b>ဟူသော အကြောင်းကြောင့် <b>ဝိညာဏ်</b>ဟူသော အကျိုးဖြစ်တယ်၊ အဲဒီလို သူ့အဆင့်အဆင့် တိုင်းမှာ အသစ်အသစ်ဖြစ်တာ၊ သို့သော် အသစ်အသစ်ဖြစ်တာက လုံးဝအသစ် မိုးပေါ်ကျ အသစ်မျိုးမဟုတ်ပဲနဲ့ လွန်ခဲ့တဲ့ဟာကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ အဲဒီရဲ့ အကြောင်းကြောင့်လာပြီး ဒီမှာ အသစ်ဖြစ်တာ၊ အဲတော့ နှစ်ခုစလုံးကို မျှယူရတဲ့နည်း၊ <b>သဿတဒိဋ္ဌိ</b>နဲ့ <b>ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ</b>ကို ရှောင်ရမှာ။<br><br>အကယ်၍ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို မမြင်ဘူးဆိုရင် အစဉ်မပြတ်တာလည်းမှန်တယ်၊ သို့သော် အဲဒီ အစဉ်မပြတ်တဲ့ အထဲမှာ တစ်ခုစီ တစ်ခုစီကတော့ သီးခြားပဲ Aသည် B မဟုတ်၊ Bသည် C မဟုတ်၊ A ကနေ B ဖြစ်သွားတာမဟုတ်ဘူး၊ သို့သော် Aကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ B ဖြစ်တယ်၊ Bကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ C ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီလို မြင်တဲ့အခါကျတော့ အစဉ်အမြဲတည်တယ်ဆိုတဲ့ <b>သဿတဒိဋ္ဌိ</b> ပျောက်သွားတယ်။ အဘိဓမ္မာ သဘောအရ ပြောရရင် <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဟာ ဘယ်လောက်ကြာအောင် <hr> [စာမျက်နှာ-54] တည်မလဲ၊ ခဏငယ် ၃-ချက်ရှိတာ၊ ဥပါဒ်၊ ဌီ၊ ဘင်၊ ပြီးရင် သူလည်းချုပ်သွားတာ၊ အဲဒီလို ခဏတိုင်း ခဏတိုင်းပဲနော်၊ အဲဒီ နှစ်ခုကို ပထမ နားလည်အောင် စဉ်းစားနော်၊ <b>ဧကတ္ထနည်း</b>ရယ်၊ <b>နာနတ္တနည်း</b>ရယ် အစဉ်ရှိလို့ တူတယ်ဆိုရင်လဲပဲ ဟုတ်တယ်၊ <b>နာနတ္တနည်း</b>အရ သူတို့ဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု မတူဘူးဆိုလည်း ဟုတ်တယ်။ အဲဒီ နှစ်ခုကိုတည့်အောင် ယူဖို့အရေးကြီးတယ်၊ အဲဒါကြောင့်မို့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ရိုးရိုးနားလည်ပြီးတဲ့နောက် ဒီနည်း ၄-ပါးကိုနားလည်ဖို့ ကောင်းတယ်၊ <b>ဧကတ္ထနည်း</b>ရယ်၊ <b>နာနတ္တနည်း</b>ရယ်။<br><br>အစဉ်ကို လက်ခံတဲ့ အတွက်ကြောင့် ပရမ်းပတာ မဖြစ်ဘူး၊ အစဉ်မရှိပါဘူး ပြောမယ်ဆိုရင် မောင်ကကြီးရဲ့ကံကြောင့် မောင်ခကွေးမှာ သွားအကျိုးရနေလိမ့်မယ်၊ ရချင်ရနေလိမ့်မယ်၊ ပရမ်းပတာ သွားဖြစ်တာ မောင်ခကွေးက ပြုပြီးတဲ့ ကံဟာ မောင်ဂငယ်အတွက် သွားဖြစ်ရင်ဖြစ်မယ်၊ အစဉ်မရှိဘူး၊ အဲဒါကို လက်ခံရင် လုံးဝဖြစ်တယ်လို့ လက်ခံရင်။ အဲဒီလို အခု အစဉ်ရှိတဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ ဒီလူပြုတဲ့ကံက ဒီလူပဲ အကျိုးရတယ်။ ဟိုလူပြုတဲ့ကံက ဟိုလူပဲအကျိုးရတယ်၊ အဲဒီတော့ ပရမ်းပတာမဖြစ်ဘူး၊ သို့မဟုတ်ရင် ကံ ကံရဲ့ အကျိုး သဘောတရားကို ကို့ရို့ကားယား ဖြစ်သွားမယ်၊ ဒီ <b>ဧကတ္ထနည်း</b>နဲ့ <b>နာနတ္တနည်း</b>ကို နှစ်ခုမျှ ပြုပြီးတော့ ယူရတယ်နော်။<br><br>ပြီးတော့ နောက်တစ်ခုကတော့ <b>အဗျာပါရနည်း</b>တဲ့၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်၊ ငါသည် <b>သင်္ခါရ</b>ကို ဖြစ်စေမည်ဟု <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဝယ် ကြောင့်ကြ <b>ဗျာပါရ</b>မရှိ။ <b>ဗျာပါရ</b>ဆိုတာ ကြောင့်ကြစိုက်တာကို ဆိုလိုတယ်၊ အဲဒီတော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်တယ်၊ <b>သင်္ခါရ</b>ကြောင့် <b>ဝိညာဏ်</b>ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ နေရာမှာ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က <b>သင်္ခါရ</b>ကို ဖြစ်အောင် လုပ်မဟဲ့ဆိုတဲ့ အားထုတ်မှုမျိုး ကြောင့်ကြမှုမျိုး သူ့မှာ ရှိတာ မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ <b>သင်္ခါရ</b>ကြောင့် <b>ဝိညာဏ်</b>ဖြစ်တဲ့ အခါမှာလည်းပဲ <b>သင်္ခါရ</b>က ငါတော့ <b>ဝိညာဏ်</b>တွေကို ဖြစ်အောင် လုပ်မယ်ဟဆိုတဲ့ ကြောင့်ကြစိုက်မှု သူ့မှာရှိတာ မဟုတ်ဘူးတဲ့နော်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်တာသာရှိတယ်၊ သူက <b>ဗျာပါရ</b> အားထုတ်ပြီးတော့ ကြောင့်ကြစိုက်ပြီးတော့ ဖြစ်စေရတာ မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ အဲဒီနည်းကို ဆင်ခြင်လိုက်တဲ့အခါမှာ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတို့ ဖာသိဖာသာ ဖြစ်နေပုံကို သိမြင်ရသဖြင့်၊ ဖာသိဖာသာ ဖြစ်တယ်ဆိုတာ အကြောင်းကြောင့် အကျိုးဖြစ်နေတာ၊ တစ်စုံတစ်ယောက်က စီမံလို့ ကြောင့်ကြစိုက်လို့ ဖြစ်တာမဟုတ်ဘူး၊ သူတို့ သဘာဝ in terms of nature ပေါ့၊ သူ့သဘာဝအတိုင်း၊ ဒီအကြောင်းကြောင့် <hr> [စာမျက်နှာ-55] ဒီအကျိုးဖြစ်နေတာ၊ ဒီအကြောင်းကြောင့် ဒီအကျိုးဖြစ်နေတာကို မြင်ရင် ဤကမ္ဘာလောကကြီးနှင့်တကွ သတ္တဝါတွေကို ထာဝရဘုရား စသူတို့က ဖန်ဆင်း ပေးနေသည်ဟူသော <b>ဣဿရနိမ္မာနဝါဒ</b>သည်လည်းကောင်း၊ (<b>ဣဿရနိမ္မာနဝါဒ</b>ဆိုတာ ဖန်ဆင်းရှင် ရှိတယ်ဆိုတဲ့ ဝါဒပေါ့) ဒီဝါဒ ကင်းပျောက်သွားနိုင်တယ်တဲ့။ ဒီအကြောင်းကြောင့် ဒီအကျိုးဖြစ်တာ၊ ဒီအကြောင်းကြောင့် ဒီအကျိုးဖြစ်တာ၊ ဘယ်သူကမှ လုပ်လို့ ဖြစ်တာမဟုတ်ဘူးနော်၊ သူ့သဘာဝအရ ဒီအကြောင်းလုပ်တဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ ဒီအကြောင်းဆိုင်ရာ အကျိုးဖြစ်တာ၊ အဲဒီလို မယူဘူးဆိုရင် ခုနက စဉ်းစားပြီးတော့ တစ်ယောက်ယောက်က ဖန်ဆင်းတာ ဖြစ်မှာပါပဲဆိုတဲ့ဟာကို ဆိုက်ဆိုက်သွားတတ်တယ်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ <b>အဗျာပါရနည်း</b>အရ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>၊ <b>သင်္ခါရ</b>စတဲ့ တရားတွေဟာ ကြောင့်ကြ <b>ဗျာပါရ</b> မစိုက်ပဲနဲ့ သူ့ကြောင်းကျိုး ဆက်သွယ်ပုံ သဘာဝ နိယာမ သဘောတရားအရ ဖြစ်နေကြတာ၊ ဘယ်သူမှဝင်ပြီး ဖန်ဆင်းရတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဘယ်သူမှ ဝင်ပြီးတော့ ဖြစ်စေကွာလို့ လုပ်ရတာ မဟုတ်ဘူးပေါ့နော်။ အဲဒီလို နားလည်တဲ့အခါကျတော့ သတ္တဝါတွေကို ထာဝရဘုရား ဖန်ဆင်းတယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆမျိုး မဖြစ်နိုင်တော့ဘူးတဲ့၊ ပြီးတော့ မိမိခန္ဓာကိုယ်တွင်း၌ ထိုထိုအမှုကို ပြုလုပ်တတ် ခံစားတတ်သော <b>အတ္တ</b>ရှိ၏ဟု စွဲလမ်းတတ်သော <b>အတ္တဝါဒ</b>သည်လည်းကောင်း၊ အလိုအလျောက် ကင်းပျောက်တော့၏။<br><br>တချို့ဘာသာတွေမှာ အယူရှိတယ်ပေါ့လေနော်၊ ငါတို့လုပ်တာဟာ ငါတို့က လုပ်တာမဟုတ်ဘူး၊ ငါတို့အထဲမှာရှိတဲ့ <b>အတ္တ</b>ကလေးက လုပ်တာ၊ ငါတို့ ကောင်းတာဖြစ်ဖြစ်၊ ဆိုးတာဖြစ်ဖြစ် ခံစားတာလည်း ငါတို့က ခံစားတာမဟုတ်ဘူး၊ <b>အတ္တ</b>ကလေးက ခံစားတာ၊ ဘာမဆို <b>အတ္တ</b> စေစားချက်အရ ဒို့က လုပ်နေတာဆိုတဲ့ အယူရှိတယ်၊ အဲဒီ အယူအဆ <b>အတ္တဝါဒ</b> ဟာလည်းပဲ ပြုတ်သွားတယ်တဲ့၊ ဒီ <b>အဗျာပါရနည်း</b>ကို နှလုံးသွင်းကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် ပြတ်သွားတယ်၊ ဘယ်သူကမှ ခိုင်းလို့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က <b>သင်္ခါရ</b>ကို အဖြစ်ခိုင်းတာ မဟုတ်ဘူး၊ <b>သင်္ခါရ</b>က <b>ဝိညာဏ်</b>ကို အဖြစ်ခိုင်းတာ မဟုတ်ဘူး၊ သူ့ဟာသူ ဖြစ်နေတာပဲ၊ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှုအရ ဖြစ်နေတာပဲဆိုတာကို နားလည်ရင် တစ်ယောက်ယောက်က လုပ်ခိုင်းလို့ တစ်ခုခုဖြစ်တယ်ဆိုတာမျိုးပေါ့လေ၊ <b>ဣဿရနိမ္မာန်</b>၊ ဗြဟ္မာကြီးက ဖန်ဆင်းလို့ ထာဝရဘုရားက ဖန်ဆင်းလို့ ဒါမျိုး မရှိနိုင်တော့ဘူးပေါ့လေ၊ သတ္တဝါတွေ ဖြစ်လာတယ်ဆိုတာ မရှိနိုင်ဘူးပေါ့လေ၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>အဗျာပါရနည်း</b>နဲ့လည်းပဲ <hr> [စာမျက်နှာ-56] ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို နားလည်ရမယ်တဲ့။<br><br>နောက်ဆုံးတစ်ခုကတော့၊ <b>ဧဝံဓမ္မတာနည်း</b>တဲ့။ <b>ဧဝံဓမ္မတာနည်း</b>ဆိုတာ လည်းပဲ ဤသို့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>စသော အကြောင်းကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>စသော အကျိုးများ၏ ဖြစ်ရခြင်းသည် ထုံးစံဓမ္မတာပဲတဲ့၊ ဒါဟာ လောကသဘာဝပဲပေါ့၊ အဲဒီလို သိရတဲ့ နည်းကို <b>ဧဝံဓမ္မတာနည်း</b>လို့ခေါ်တယ်တဲ့၊ အဲဒီနည်းအရ ဆင်ခြင်ကြည့်လိုက်တဲ့ အခါကျတော့ ချိုဆိမ့်သော နို့ရေကြောင့် ချဉ်သော နို့ဓမ်းဖြစ်ရခြင်း၊ နို့ကနေပြီးတော့ ဒိန်ချဉ်ဖြစ်တယ်၊ နို့ဓမ်းလို့ စာမှာတော့သုံးတယ်၊ နှမ်းကြောင့် ဆီဖြစ်ရခြင်း၊ ကြံကြောင့် ကြံရည် ဖြစ်ရခြင်းများသည် ထုံးစံဓမ္မတာပဲတဲ့နော်၊ သဲက ဆီမဖြစ်ဘူးတဲ့၊ ကြံက နို့ရည်မထွက်နိုင်ဘူးတဲ့၊ ဒါလည်းဓမ္မတာပဲတဲ့။<br><br>အဲဒီလို သဘောတရားကို ဆင်ခြင်လိုက်တဲ့အခါမှာ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကြောင့်သာဖြစ်တယ်၊ တစ်ခြားမဆိုင်တဲ့ အကြောင်းကြောင့် မဆိုင်တဲ့ အကျိုးမဖြစ်ဘူး၊ သူ့ဆိုင်ရာ သူ့ဓမ္မတာအတိုင်းသာဖြစ်တယ်တဲ့။ အဲဒီလို ဆင်ခြင်လိုက်တဲ့အခါမှာ အားလုံးတရားဟာ ဆိုင်ရာအကြောင်းမကင်းဟု သိတတ်သော <b>သဟေတုက</b> အယူပေါ်လာရကားတဲ့။ အကြောင်းမဲ့သက်သက်ဖြစ်သည်ဟု အယူမှားတဲ့ <b>အဟေတုကဒိဋ္ဌိ</b>တဲ့ အကြောင်းမရှိပဲ ဖြစ်တယ်လို့ ယူတဲ့ <b>အဟေတုကဒိဋ္ဌိ</b>၊ ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်ပြုလည်း ပြုရာမရောက်ဘူး၊ အကျိုးမရ၊ <b>နိရတ္တက</b>ဆိုတာ အကျိုးမရှိဘူးလို့ ပြောတာ၊ အယူမှားတဲ့ <b>အကိရိယဒိဋ္ဌိ</b>၊ ဒါလည်းပဲ အလိုအလျောက် ပျောက်သွားတယ်နော်၊ <b>ဧဝံဓမ္မတာနည်း</b> ဆိုတာ အဲဒါပဲ။<br><br>အဲဒီတော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်တယ်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>တည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်တယ်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>တည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>တည်းဟူသော အကျိုးဖြစ်တာဟာ ထုံးစံ ဓမ္မတာ သူ့သဘာဝအတိုင်း ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို သိတဲ့အခါမှာ ဒါဟာ <b>အဟေတုကဒိဋ္ဌိ</b>နဲ့နော်၊ <b>အကိရိယဒိဋ္ဌိ</b>များလည်း ကင်းပျောက်သွားနိုင်တယ်။ အဲဒီတော့ <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b> ကင်းပျောက်အောင်ဆိုတာ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို မှန်မှန်ကန်ကန် နားလည်ရင် ပျောက်နိုင်တယ်၊ ပျောက်နိုင်တယ်ဆိုတာက ပုထုဇဉ် ပျောက်ပျောက်တာပေါ့လေနော်၊ တကယ်အကြွင်းအကျန် မရှိအောင် ပျောက်မှာ ကတော့ အရိယာဖြစ်မှ ပျောက်မှာ။ သို့သော်လည်းပဲ ကလျာဏပုထုဇဉ်ဖြစ်ပြီးတော့ ဒိဋ္ဌိတွေ ပျောက်သလောက် <hr> [စာမျက်နှာ-57] နီးပါးဖြစ်နိုင်တယ်၊ အခု <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်တယ်၊ <b>သင်္ခါရ</b>ကြောင့် <b>ဝိညာဏ်</b>ဖြစ်တယ် စသည်ကို လေ့လာလိုက်တဲ့အခါမှာ အခုလို နည်း ၄-ပါးနဲ့လည်း စပ်ဟပ်ပြီးတော့ နားလည်မယ်ဆိုရင် ဗုဒ္ဓဘာသာမှာ <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>လို့ ခေါ်ထားတဲ့ မြဲတယ်လို့ယူတာတွေ၊ ပြတ်တယ်လို့ ယူတာတွေ၊ အကြောင်းမရှိဘူး ဖြစ်ချင်ရာ ဖြစ်တယ်၊ သို့မဟုတ် ဖန်ဆင်းရှင်ရှိတယ်လို့ ယူတာတွေ အကုန်လုံး ပျောက်နိုင်တယ်။ ဒီတရားတစ်ခုထဲကတော်တော်အရေးကြီးတာ၊ အဲဒါပဲ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ အမြင်မှန်ရှိဖို့ဟာ အလွန် အရေးကြီးတယ်။<br><br>ကိုင်းတိုက်တွန်းချက်တဲ့ ဖတ်လိုက်ကြရအောင်၊ အဲဒါက “ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် ဖြစ်၍ အရာရာ၌ စဉ်းစားလေ့ရှိသူတို့သည် ကမ္ဘာလောကကြီးသည် အချိန်ကျလျှင် ပျက်စီး၏၊ ပျက်ပြီးနောက် ကမ္ဘာပြုမိုး ရွာပြီးနောက် တစ်ဖန်ဖြစ်ပေါ်လာ၏ဟူသော ကျမ်းစာအရ ဖြစ်ချည်၊ ပျက်ချည် အတည်မကျပုံကို ယုံကြည်နိုင်ကြသော်လည်း” ဒါကတော့ ငယ်ငယ်ထဲက လူကြီးသူမတွေက ပြောထားမယ်၊ စာပေသင်ကြား ထားမယ်ဆိုရင် ယုံကြည်နိုင်တယ်၊ ယုံကြည်နိုင်ကြပေမယ်လို့ ဘယ်တုန်းကစ၍ ဖြစ်ခဲ့ပါလိမ့်တုန်းဟု တစ်ဆင့်စဉ်းစားလေ့ရှိကြ ပြန်၏တဲ့။<br><br>လူမှာစဉ်းစားတတ်တဲ့ဉာဏ်လေးနဲ့ကတော့ စဉ်းစားမှာပေါ့နော်၊ တစ်ချို့က ပြောတယ်၊ မြင့်မိုရ်တောင်နဲ့ ဆီးစေ့နဲ့ မချိန်နဲ့လို့ပြောတော့၊ ဒါကတော့ မရဘူးကွ၊ ငါ ဆီးစေ့လောက် ဉာဏ်ရှိရင် ဆီးစေ့လောက်ဉာဏ်နဲ့တော့ တိုင်းမှာပဲ။ သမုဒ္ဒရာထဲ ကိုယ်က ယုန်လေးဖြစ်နေလို့ သမုဒ္ဒရာ ဘယ်လောက်နက်နေနေ ကိုယ့်ခြေထောက်လေး မှီသလောက်တော့ ထောက်ကြည့်ချင်သေးတာပဲ၊ ဟုတ်တယ် မဟုတ်လား၊ ဒါကတော့ စဉ်းစားမှာပဲ၊ အဲဒီတော့ ဘယ်လို စဖြစ်ခဲ့ပါလိမ့်မလဲလို့ စဉ်းစားပြန်တယ်တဲ့နော်၊ သတ္တဝါတွေအတွက် <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်ပုံ စသည်ကို ယုံကြည်နိုင်သော်လည်းတဲ့ ဘယ်တုန်းက စခဲ့ပါလိမ့်နည်းဟုကား စဉ်းစားလျှက်ပင်တည်းတဲ့၊ ဟုတ်လား? ဒါ အမြဲတမ်း လူတွေကလည်းမေးတယ် ပြီးတော့ logically စဉ်းစားကြည့်ရင် အစကရှိဖို့ တကယ်ကောင်းတယ် ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား?<br><br>မှန်တယ်လို့ သူတို့မေးရင်လည်း ပြောရတယ်၊ ဒီမှာဒါရှိရင် သူ့ရဲ့ အစကလည်း ရှိရမယ်ဆိုတာတော့ မှန်တယ်၊ ဒါပေမယ်လို့ အဲဒီအစက သိကို မသိနိုင်တာ၊ မသိနိုင်တာကိုပြောတာ၊ မရှိဘူးလို့ပြောတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါပေမယ်လို့ မသိနိုင်ဘူး။ ဆိုပါတော့၊ သရက်သီးဆိုပါတော့ သရက်သီးရဲ့ အစ ပထမစပေါ်တာ <hr> [စာမျက်နှာ-58] ရှိခဲ့ရမှာပဲ၊ ဘယ်သူမှ မသိခဲ့ရလို့ဟာကို၊ သရက်သီးက စဖြစ်သလား၊ သရက်ပင်က စဖြစ်သလား?၊ သို့မဟုတ် ကြက်ဥနဲ့ ကြက်မလို ဘယ်သူက စဖြစ်တယ်ဆိုတာ မသိနိုင်ဘူး၊ သို့သော် အမှန်အတိုင်း ကတော့ တစ်ခုခုကတော့ စဖြစ်ခဲ့ရမှာကတော့ သေချာတယ်၊ စဉ်းစားကြည့်ရင်ပေါ့။<br><br>ထို့အတူပဲ၊ ဒီမှာလည်းအစဆိုတာတော့ မရှိဘူးတော့ မဟုတ်ဘူး၊ ရှိတော့ ရှိမှာပဲ။ ဒါပေမယ်လို့ ဘယ်လိုမှ သိလို့မရဘူး၊ လျှောက်လိုက်ရင် တစ်ခါတည်း သွားမှာပဲ၊ ဘယ်လိုမှ မဆုံးနိုင်ဘူး၊ ဒီအကျိုးကနေ ဟိုအကြောင်းရောက်၊ ဟိုအကြောင်း ကနေ ဟိုအကြောင်းရောက်၊ ဟိုအကြောင်းကနေ ဟိုအကြောင်းရောက် ဒီလို တစ်ခုကနေ တစ်ခု သွားနေရင် ဒါလည်း infinity ရောက်သွားမယ်၊ အဲဒါကြောင့်မို့ အစမရှိဘူး၊ အခုအဲသလိုပဲ စဉ်းစားတယ်တဲ့၊ စဉ်းစားလို့ မဆုံးဖြတ်နိုင်တဲ့ အခါကျတော့ ဘယ်လိုမှ စိတ်ထဲမရတဲ့အခါကျတော့ ဘာလုပ်လိုက်သလဲ၊ ကမ္ဘာလောကကြီးနှင့် သတ္တဝါတွေသည် အကြောင်းမဲ့သက်သက် ဖြစ်တတ်၏။ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်ဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ဖြစ်ချင်သလိုဖြစ်တာပါ။ အကြောင်းမဲ့ သက်သက် ဖြစ်ပါတယ်လို့ အဲသလိုလည်းပဲ တွေးတတ်တယ်တဲ့၊ ဖြစ်ဖို့ရန်အစမှာ အကြောင်းမရှိလို့ ဒီလို<b>အဟေတုက</b> ဒီထဲလည်း ရောက်သွားတတ်တယ်။<br><br>သို့မဟုတ်ရင်လည်း ဖန်ဆင်းတာပေါ့၊ ဒါက လွယ်တဲ့နည်းပဲ၊ ဗြဟ္မာကြီး ဖန်ဆင်းတယ်၊ ဘုရားသခင် ဖန်ဆင်းတယ် ပြောလိုက်တာပဲ။ “ဖန်ဆင်းတတ်သူ တစ်ယောက်တော့ ဧကန်ရှိဦးမှာပဲဟူသော <b>ဣဿရနိမ္မာနဝါဒ</b>ကို သဘောကျသလို ရှိပြန်၏” တစ်ခုခုကိုရောက်သွားတတ်တယ်၊ စဉ်းစားလိုက်တဲ့ အခါကျတော့ လူတွေဟာ အကြောင်းမရှိပဲနဲ့ ဖြစ်လာတာပါလို့ တွေးချင်လည်းတွေးမယ်၊ သို့မဟုတ်ရင်လည်း ဘုရားသခင် ဖန်ဆင်းတယ်၊ ဗြဟ္မာဖန်ဆင်းတယ်၊ အဲသလို ဖန်ဆင်းတယ်ဆိုတာက ပိုပြီးတော့ လက်ခံဖို့ရှိတယ်။<br><br>ဒီနိုင်ငံ (အမေရိကန်)ကလူတွေ အဲဒါအလွန်မေးတတ်တယ်၊ ဦးဇင်းတို့က ဖန်ဆင်းသူ မရှိဘူးပြောရင် သူတို့မှာ မျက်လုံးပြူး မျက်ဆံပြူးဖြစ်တော့တာပဲ။ ဒီလောက်ဖြစ်တည်နေတဲ့ လောကကြီးဟာ ပြုလုပ်သူရှိရမယ်၊ ဖန်ဆင်းသူရှိရမှာပေါ့။ ရာသီဥတုတွေမှန်မှန်သွားနေတယ်၊ နေတွေလတွေ မှန်မှန်ထွက် ဝင်နေတယ်။ ဒါတွေကို အပေါ်စီးက ကြည့်ရှုပြီး ထိန်းနေတဲ့သူ ရှိရမှာပေါ့၊ လုပ်ထားတဲ့သူ ရှိရမှာပေါ့လို့ အဲသလိုချည်းတွေးတော့တာပဲ။ <hr> [စာမျက်နှာ-59] ဒီကလည်း ဗုဒ္ဓဘာသာအနေနဲ့ “မဟုတ်ဘူးကွ၊ ဒါဟာ သဘာဝအရ သူ့ အကြောင်းနဲ့သူ အကျိုးဆက်စပ်ပြီးတော့ ဖြစ်နေတာ၊ ဘယ်သူကမှ လုပ်ရတာမဟုတ်ဘူး၊ Law of Kamma ပေါ့၊ It is law but there is no law-giver” အဲသလို ပြောလိုက်ရင် သူတို့ စိတ်ထဲမှာ တစ်မျိုးမျိုးဖြစ်သွားတယ်။<br><br>ဒါဟာ အရေးကြီးတယ်၊ အစဆိုတဲ့ ကိစ္စတွေးမိရင် <b>အဟေတုကဒိဋ္ဌိ</b>ထဲလဲ ရောက်သွားနိုင်တယ်၊ <b>ဣဿရနိမ္မာနဝါဒ</b>ဘက်လည်း ရောက်သွားနိုင်တယ်။ “ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းစာများ၌ မိမိဉာဏ် မပိုင်၍ မကြံနိုင်သော လောကအကြောင်းအရာ ကမ္ဘာ၏ ဖြစ်ပုံကို မကြံလေနဲ့၊ ကြံဖန်များလျှင် အသိဉာဏ် အမှန်မရက ရူးသွပ်တတ်သည်ဟု မိန့်မှာတော်မူ၏” ဒါက ဘုရားဟောရှိတယ်။ ကိုယ်က ဉာဏ်မမှီပဲနဲ့ သိပ်ကြံနေရင် ရူးလိမ့်မယ်၊ ဒါဟာ အမှန်ပဲ။<br><br>“ထို့ကြောင့် ဤပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် စက်ရဟတ် လည်ပုံကိုသာ နည်း ၄-ဖြာ ဖြန့်ခင်း၍ သန့်ရှင်းအောင် အထပ်ထပ်စဉ်းစားလျှင် ထိုသံသရာ ထိုကမ္ဘာလောကကြီးနှင့် မိမိခန္ဓာအစဉ်၏အစ မရှိကြောင်းကို ကောင်းကောင်း ရှင်းပါလိမ့်မည်။ ဤပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ရှင်းလင်းစွာ မထွင်းဖောက်နိုင်သေးပဲ သံသရာမှ ထွက်မြောက် နိုင်သူကား အိပ်မက်ထဲမျှ မရှိခဲ့ကြဖူးပါချေ။ သို့အတွက် သံသရာမှ မြန်စွာ ထွက်မြောက်ဖို့ရာ ဤဘဝစက်ဝိုင်းကို ကသိုဏ်းရှုသလို အထပ်ထပ်ကြည့်ရှုဆင်ခြင်၍ ထင်မြင်အောင် အားထုတ်ကြပါကုန်”<br><br>အမှန်ကတော့ ဒါကို စာသိ သိနေရုံနဲ့ မရသေးပါဘူး၊ တရားအားထုတ်ပြီးတော့ ဝိပဿနာတော့ ရောက်အောင်သွားရမှာပဲ၊ ဝိပဿနာမရောက်ခင် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်မှာ ဟောထားတာ နားလည်ထားရင်လဲ ကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမယ်လို့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နားလည်မှ တရားအားထုတ်ရမယ်လို့ ဒီလိုမှတ်သားလို့ မရဘူး၊ မြတ်စွာဘုရား လက်ထက်က ဘုရားဟောတဲ့ တရားနာယူပြီး ရဟန္တာဖြစ်သွားသူတွေအချို့ဟာ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တွေ ဘာတွေ ဘယ်သိလိမ့်မလဲ၊ <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b> ဘဝကလာပြီးတော့ အခုချက်ခြင်း တရားနာ တရားထိုင်ပြီး ဖြစ်သွားသူတွေလည်း ရှိတယ်၊ သို့သော် ဒါတွေနားလည်ထားရင် တရားအားထုတ်တဲ့အခါ ပိုပြီး အားထုတ်လို့ ကောင်းတယ်၊ ပိုပြီးတော့ အသိဉာဏ် ရှင်းတယ်၊ ဒါပါပဲ။<br><br>အဲဒီတော့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို မြတ်စွာဘုရားအလောင်းတော် ကိုယ်တိုင် ဘုရားမဖြစ်ခင်ကိုက နှလုံးသွင်းခဲ့တယ်၊ ဆင်ခြင်စဉ်းစားသုံးသပ်ခဲ့တယ်၊ ဘုရား ဖြစ်ခါနီး အချိန်ကပ်ပြီးတော့လဲ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ဆင်ခြင်တယ်၊ ဘုရားဖြစ်ပြီးတဲ့နောက် <hr> [စာမျက်နှာ-60] လည်းပဲ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ဆင်ခြင်တယ်၊ ပြီးတော့လည်းပဲ သက်တမ်းတစ်လျှောက်လို့ ပြောကြပါစို့၊ ၄၅-ဝါပတ်လုံး သက်တမ်းတစ်လျှောက်မှာလည်း အကြိမ်ကြိမ် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားကို ဟောတော်မူခဲ့တယ်။<br><br>ကောင်းပြီ၊ တစ်ခုပြောစရာလိုသေးတယ်၊ အဲဒါကတော့ အကျဉ်းပဲပြောပြမယ်။ ဒီမှာ ပြောထားတာက <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်တယ်၊ <b>သင်္ခါရ</b>ကြောင့် <b>ဝိညာဏ်</b>၊ <b>ဝိညာဏ်</b>ကြောင့် <b>နာမ်ရုပ်</b> စသည်ဖြင့် ပြောထားတဲ့အခါကျတော့ အကြောင်းတစ်ခု အကျိုးတစ်ခုဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်မျိုး ဖြစ်မနေဘူးလား၊ ဗုဒ္ဓဘာသာမှာက အကြောင်းတစ်ခု အကျိုးတစ်ခုဆိုတဲ့ဝါဒ၊ အကြောင်းတစ်ခု အကျိုးအများကြီးဆိုတဲ့ ဝါဒ၊ အကျိုးတစ်ခု အကြောင်းအများကြီးဆိုတဲ့ဝါဒ၊ ဒီ ၃-ခုကို လက်မခံဘူး၊ Multiplicity of cause and effect ပေါ့၊ အကြောင်းအများကြီးကြောင့် အကျိုးအများကြီးဖြစ်တယ်၊ ဒါကို လက်ခံတယ်၊ အဲဒါလေး မှတ်ထားရမယ်၊ အကြောင်း တစ်ခုကြောင့် အကျိုးတစ်ခုဖြစ်တယ်ဆိုတာ ဗုဒ္ဓဘာသာ လက်မခံဘူး၊ အကြောင်းများစွာ စုပေါင်းပြီးတော့ ဖြစ်တဲ့အခါမှာလည်း အကျိုးများစွာဖြစ်တယ်၊ ဒီအယူဝါဒကို ဗုဒ္ဓဘာသာ လက်ခံတယ်။<br><br>ဒါပေမယ်လို့ ထင်ရှားတဲ့အကြောင်း သူများနဲ့ မဆက်ဆံတဲ့အကြောင်းတွေကို ပြောချင်တယ်၊ ပြချင်တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ ဒီမှာ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>၊ <b>သင်္ခါရ</b>ကြောင့် <b>ဝိညာဏ်</b>စသည်ကိုပြောတာ။ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်တယ်ဆိုတာ စဉ်းစားကြည့်လေ၊ <b>သင်္ခါရ</b>ဆိုတာကံ မဟုတ်လား၊ ကံဆိုတာ <b>စေတနာ</b>၊ <b>စေတနာ</b>ဆိုတာ စေတသိက်၊ အဲဒီစေတသိက်ဟာ စိတ်မဖြစ်ရင် မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ အဲဒီတော့ စိတ်ကလဲ condition အနေနဲ့ပါတာပဲ။<br><br>တစ်ခါ ဒီစိတ်ကလည်း အာရုံမရှိပဲနဲ့ ဖြစ်ပါ့မလား၊ မဖြစ်ဘူး၊ အာရုံရှိပြီ ဆိုပါတော့၊ မှီရာဝတ္ထုရုပ် မရှိပဲနဲ့ ဖြစ်ပါ့မလား၊ မဖြစ်ဘူး၊ အဲသလို အာရုံအကြောင်းတို့ မှီရာဝတ္ထုအကြောင်းတို့ သမ္ပယုတ်အကြောင်းတို့ ဒါတွေအားလုံးစုံမှ <b>သင်္ခါရ</b>ကဖြစ်တာ၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဆိုတဲ့ condition တစ်ခုထဲကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်တာမဟုတ်ဘူး။ ဒါပေမယ်လို့ သူ (<b>အဝိဇ္ဇာ</b>)က ပြဋ္ဌာန်းတဲ့အတွက်ကြောင့် <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်တယ်လို့ ဒီလိုဟောတော်မူတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်မှာ ဟောထားတာဟာ အဲဒီလို ထင်ရှားရာကို ယူပြီးတော့ ဟောထားတာဖြစ်သည်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>တစ်ခုထဲကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>တစ်ခုထဲ ဖြစ်တယ်၊ <b>သင်္ခါရ</b>တစ်ခုထဲကြောင့် <b>ဝိညာဏ်</b>တစ်ခုထဲဖြစ်တယ်၊ <b>ဝိညာဏ်</b>ကြောင့်... <hr> [စာမျက်နှာ-61] (သူ့ချည်းသက်သက်ပေါ့) နာမ်ရုပ်ဖြစ်တယ်လို့ ဒီလိုမမှတ်ရဘူး၊ တခြား အကြောင်းတွေလည်းပဲရှိသေးတယ်။ ဆိုင်ရာအာရုံတို့၊ ဝတ္ထုတို့၊ ယောနိသော မနသိကာရ တို့ ဘာတို့ပေါ့လေ၊ အဲဒီအကြောင်းတွေကြောင့် အကျိုးဖြစ်တယ်လို့ အဲဒါကိုလည်း မှတ်ရမယ်။<br><br>ဒါဟာ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်၊ ဒါဟာလည်း အကြမ်းဖျင်းပဲရှိသေးတယ်၊ ဒါတောင် ၂-ပတ် ပြောယူရတယ်၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကိုလည်း ထပ်ပြီး ဖတ်ကြလေ့လာကြဦးပေါ့လေ။<br><br>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို တကယ် အကျယ်၊ ပဋ္ဌာန်းနည်းရော ဘာရော စုပေါင်းပြီး ရေးထားတာကတော့ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်မှာရှိတယ်၊ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်မှာ အခန်းတစ်ခန်း ဖွဲ့ပြီးတော့ ရေးထားတာရှိတယ်၊ အဲဒီအခန်းဟာ အမှန်အတိုင်း ပြောရရင် စာဖတ်သူတွေအတွက် အခက်ဆုံးအခန်းပဲ၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဒီမှာ သင်္ဂြိုဟ်အဘိဓမ္မာစကားတွေက မပါလို့ မဖြစ်ဘူး၊ သိပ်ပါတယ်။<br><br>တခြားအခန်းတွေကမှ ဝတ္ထုကြောင်းတွေပါသေးတယ်၊ နေ့စဉ်ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ အကျိုးအကြောင်းတွေ ပါသေးတယ်။ ဒီကျတော့ စိတ်၊ စေတသိက်တွေ၊ ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ်၊ ဖဿတွေပါတော့ အဘိဓမ္မာအခြေခံ မရှိတဲ့သူဆိုရင် အဲဒါတွေ ဖတ်ရတော့ နားမလည်နိုင်ဘူး၊ အဲဒီတော့ တကယ်အကျယ် ဖတ်ချင်တယ်ဆိုရင် ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကို ဖတ်ဖို့ပဲ။<br><br>မြန်မာလိုထဲကတော့ လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး ရေးထားတဲ့ “ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ဒီပနီ” ဆိုတာ ရှိသေးတယ်၊ အဲဒါလည်းပဲ ဘုန်းကြီးရေးတဲ့ မြန်မာစာမို့လို့ အခုခေတ် လူဝတ်ကြောင်တွေဖတ်ရင် သိပ်လွယ်ဦးမှာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါပေမယ်လို့ သူ့ခေတ်နဲ့သူတော့ လယ်တီဆရာတော်ရေးတဲ့ စာတွေဟာ အလွန်ကောင်းတယ်။ လူဝတ်ကြောင်တွေအတွက် ကျေးဇူးများတယ်လို့ ပြောခဲ့ကြတာပဲ၊ ဒါပေမယ်လို့ အခုခေတ် လူဝတ်ကြောင်တွေနဲ့ဆိုရင် ခက်ဦးမှာပဲ၊ ဒါပေမယ့် မြန်မာလိုရှိတယ် ဆိုပါတော့။<br><br>အဲဒီ (ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်) ဒီပနီကို လယ်တီဆရာတော်ကြီးက လင်္ကာကြီးတွေနဲ့ ရေးသွားတာ၊ အဲဒီလင်္ကာကို မန္တလေးက ရန်ကုန်အသွားလား မသိဘူး၊ မီးရထား ပေါ်မှာ ရေးသွားတာတဲ့၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နဲ့ဆိုင်တဲ့ တခြားစာအုပ်တွေလည်းရှိပါတယ်။ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်အရသာဆိုတဲ့ စာအုပ်မျိုးတွေ တွေ့ချင်လည်းတွေ့ပါလိမ့်မယ်၊ အဲဒါတွေ မတွေ့ရင်လည်း ကိုယ်သိသလောက်လေး ပြန်နှလုံးသွင်းပြီးတော့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ပြည့်ပြည့်ဝဝ မှန်မှန်ကန်ကန် နားလည်အောင် လုပ်ထားဖို့ အရေးကြီးတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-62] သုဒ္ဓါဝါသဘုံကျန်တယ်။<br><br>အဲဒီတော့ သုဒ္ဓါဝါသဘုံဟာ အနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်တွေသာဖြစ်တယ်၊ အဲဒီအနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ သုဒ္ဓါဝါသဘုံမှာဖြစ်တယ်ဆိုရင် သူတို့ဟာ ဈာန်ရပြီးမှသာဖြစ်ရမယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ အနာဂါမ်ဖြစ်တုန်းက ဈာန်မပါပဲနဲ့ ဖြစ်သော်လည်းပဲ (ဖြစ်ချင်ဖြစ်ခဲ့မယ်) သုဒ္ဓဝိပဿကဆိုတာရှိတယ်၊ ဝိပဿနာသက်သက်ကိုသာ အားထုတ်တဲ့အတွက် ဈာန်မရဘူး။<br><br>အဲဒီလို ဈာန်မရသော်လည်းပဲ သူတို့ဟာ သမာဓိအားကောင်းတဲ့အတွက်ကြောင့် မို့ သေခါနီးမှာ ဖြစ်ပေမယ်လို့ တစ်ချိန်ချိန်မှာ ဧကန်ပဉ္စမ ဈာန်ထိအောင်ရမယ်။<br><br>ကျမ်းဂန်တွေမှာ ဘယ်လောက်ထိ ပြောထားသလဲဆိုတော့ အိပ်နေတုန်း သွားသတ်ဦး၊ မသေခင်မှာ ပဉ္စမဈာန် ရသွားပြီးတော့ သူဟာ သုဒ္ဓါဝါသဘုံမှာ သွားဖြစ်မယ်၊ အဲဒီလောက် သူတို့ရဲ့ သမာဓိကအားကောင်းတယ်။<br><br>ဘာကြောင့် သမာဓိအားကောင်းသလဲဆိုတော့ အနာဂါမ်က ကာမရာဂကို ပယ်တယ်၊ ကာမဂုဏ်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ လိုချင်မှု တွယ်တာမှုမရှိတော့ဘူး၊ ကာမဘုံနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ လိုချင်မှု တွယ်တာမှု သူ့မှာမရှိတော့ဘူး၊ ရူပါဝစရဘုံရောက်ချင်တဲ့ တွယ်တာမှုလေး သူ့မှာရှိသေးတယ်၊ အရူပါဝစရဘုံရောက်ချင်တဲ့ တွယ်တာမှုလေး သူ့မှာရှိဦးမယ်ပေါ့လေ၊ ကာမဝစရနဲ့ ပတ်သက်တာ သူ့မှာ မရှိတော့ဘူး။<br><br>အဲဒီတော့ ကာမဂုဏ်ကို လိုချင်တွယ်တာတဲ့ လောဘဟာ သမာဓိရဲ့ ဆန့်ကျင် ဘက်၊ ဒါကြောင့်မို့ ကာမဂုဏ်ကိစ္စများနေရင် သမာဓိမရနိုင်တော့ဘူး၊ သမာဓိမပွား နိုင်ဘူး၊ ပထမဈာန်စတဲ့ ဈာန်ပွားများတဲ့အခါမှာ မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတဲ့အခါမှာ ကာမဂုဏ်တို့မှ ကင်းရှင်း၍ အကုသိုလ်တရားတို့မှ ကင်းရှင်း၍ဆိုပြီး အဲသလို ဟောတာ။ ကာမဂုဏ်ကို မစွန့်ပဲနဲ့ ကာမဂုဏ်တို့မှ ကင်းပြီးမနေနိုင်ပဲနဲ့ ဈာန်ရဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ အဲဒီတော့ အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်တွေက ကာမရာဂကို အပြီးသတ်ပယ်ပြီးသား ဖြစ်တာကြောင့်မို့ သမာဓိရဲ့ဘေးရန်ဟာ သူတို့မှာ မရှိတော့ဘူး၊ သမာဓိရဲ့ ဘေးရန် မရှိတော့တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ သူတို့ဟာ သမာဓိကောင်းတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဖြစ်တယ်။<br><br>သောတာပန် သကဒါဂါမ်တွေမှာ သမာဓိ ကောင်းတယ် မဆိုလိုဘူးနော်၊ သီလပြည့်စုံ တယ်သာဆိုတယ်၊ သမာဓိမှာ အပြည့် အဝ ရသွားပြီလို့ မဆိုလိုဘူး၊ အနာဂါမ်ကျမှ သမာဓိပြည့်ဝသွားတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ခုနပြောသလို ကာမစ္ဆန္ဒကို သူတို့က အပြီးသတ်ပယ်ပြီး— <hr> [စာမျက်နှာ-63] <h3>ပဋ္ဌာန်းနည်းအဓိပ္ပါယ်များ</h3><br><b>ပဋ္ဌာန</b>ဟူသော ပုဒ်ကိုစွဲ၍ ပဋ္ဌာန်းဟု ခေါ်ဆိုကြသည်၊ အထူးထူးအပြားပြား များစွာကုန်သော ပစ္စည်းတို့၏ ဖြစ်ရာဖြစ်သောကြောင့် ပဋ္ဌာန်းမည်၏၊ တစ်နည်း၊ ကုသိုလ်စသော သင်္ခတတရားတို့ကို <b>ဟေတု</b>ပစ္စည်း အစရှိသည်တို့၏အစွမ်းဖြင့် ဝေဖန်ရာဖြစ်သောကြောင့် ပဋ္ဌာန်းမည်၏။<br><br><b>ပစ္စည်း။</b> အကျိုးတရားများ ဖြစ်ပေါ်အောင် ဖြစ်ပြီးတရားကို တည်တံ့ခိုင်မြဲ အောင် ကျေးဇူးပြုတတ်သော စိတ် စေတသိက် ရုပ် နိဗ္ဗာန် ပညတ်ဟုဆိုအပ်သော အကြောင်းတရားများ။<br><br><b>ပစ္စယုပ္ပန်။</b> အကြောင်းကြောင့်ဖြစ်ရသော စိတ် စေတသိက် ရုပ်ဟူသော အကျိုးသင်္ခတတရားများ။<br><br><b>ပစ္စနိုက်။</b> ပစ္စည်းတရားပင်ဖြစ်သော်လည်း ပစ္စယုပ္ပန်၌ မပါဝင်သော တရားမျိုး။<br><br><b>ဟေတုပစ္စည်း။</b> အမြစ်သဖွယ် ကျေးဇူးပြုသောတရား၊ ရေသောက်မြစ်သည် သစ်ပင်အား အစဉ်ကြီးပွား၍ စည်ကားအောင် ကျေးဇူးပြုဘိသကဲ့သို့ ဟိတ် ၆-ပါးတို့သည် အတူတကွဖြစ်သော စိတ် စေတသိက် စိတ္တဇရုပ် ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်တို့အား ကြီးပွားခိုင်မြဲစေရန် အကြောင်းမူလသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကြ၏။<br>“ရေသောက်မြစ်နှယ်၊ ကျေးဇူးကြွယ်၊ ကြီးကျယ်ကြောင်းရင်းများ”<br><br><b>သတ္တိ။</b> ထင်ရှားမဖြစ်ပေါ်သေးသော်လည်း ဖြစ်စွမ်းနိုင်၏၊ စွမ်းနိုင်၏ဟူသော သဘော။<br><br><b>ဗျတ္တိ။</b> သတ္တိအားလျော်စွာ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်လာ၊ ပြုလာသောသဘော။<br><br><b>ပစ္စယ။</b> ပစ္စယသဒ္ဒါသည် ဥပကာရကအနက်ရှိ၏၊ ဥပကာရကဆိုသည်ကား ကျေးဇူးပြုတတ်သည်၊ ထောက်ပံ့ချီးမြှောက်တတ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်၊ ကျေးဇူးပြု ဆိုသည်မှာ မိမိထင်ရှားရှိနေခဲ့လျှင် မိမိနှင့်စပ်ဆိုင်သော တရားတို့သည် မဖြစ်ပေါ် သေးလျှင်လည်း ဖြစ်ပေါ်ကြကုန်၏၊ ဖြစ်ပေါ်ပြီးရှိလျှင်လည်း တည်တံ့နိုင်ကြကုန်၏။ တည်ပြီးသော တရားတို့သည်လည်း အဆင့်ဆင့်ကြီးပွားစည်ပင်ရန် အခြေအနေသို့ ရောက်ကြကုန်၏၊ ထိုသဘောမျိုးကို ကျေးဇူးပြုမှုဆိုသည်။<br><br><b>အာရမ္မဏပစ္စည်း။</b> အာရုံဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား၊ ကြိုးတန်း တောင်ဝှေးတို့သည် အားအင်ချိနဲ့သော သူတို့အား ဆွဲကိုင်ရာအဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုဘိ သကဲ့သို့ အာရုံ ၆-ပါးတို့သည် စိတ် စေတသိက်တို့အား ဆွဲကိုင်မှီတွယ်ရာအဖြစ်ဖြင့်— <hr> [စာမျက်နှာ-64] ကျေးဇူးပြုတတ်ကြ၏။<br>“ဆွဲကိုင်မှီတွယ်၊ ကျေးဇူးကြွယ်၊ ခြောက်သွယ်ခေါ် အာရုံ”<br><br><b>အဓိပတိပစ္စည်း။</b> အကြီးအမှူးပြု၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ စကြာဝတေးမင်းသည် တစ်ပါးသောသူတို့၏ ကြီးမှူးသော သတ္တိကို မြစ်၍ တိုင်း နိုင်ငံသားတို့အား အစိုးရသောအဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရားသည် <b>အဓိပတိ</b> ပစ္စည်းမည်၏၊ <b>အဓိပတိ</b>ပစ္စည်းသည် (၁) အာရမ္မဏာဓိပတိ (၂) သဟဇာတာ ဓိပတိဟု ၂-ပါးအပြားရှိ၏။<br>“စကြာဘုန်းလူ၊ အုပ်စိုးမူသို့၊ ပြိုင်တူမရှိ၊ အုပ်စိုးဘိ၊ အဓိပတိ ခေါ်သတည်း”<br><br><b>အနန္တရပစ္စည်း။</b> အခြားမဲ့ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား၊ စကြာဝတေးမင်းကြီး၏ နတ်ရွာလားခြင်းသည် သားကြီးရတနာအား အဘိသိက်သွင်းခြင်းငှာ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ မိမိချုပ်ဆုံးပြီးနောက် အခြားမဲ့၌ စိတ်စေတသိက် တရားတို့ ဖြစ်ပွားအောင် ရွက်ဆောင်သဖြင့် ကျေးဇူးပြုသောတရားသည် <b>အနန္တရ</b>ပစ္စည်းမည်၏။<br>“ခြားမဲ့နာမ်တွေ၊ ဖြစ်ပေါ်စေ၊ မှတ်လေအနန္တရ”<br><br><b>သမနန္တရပစ္စည်း။</b> ကောင်းစွာအခြားမဲ့ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ စကြာဝတေးမင်းကြီး၏ ရဟန်းပြုခြင်းသည် သားကြီးရတနာအား မင်းအဖြစ်ကို ရစေခြင်းငှာ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ နောက်စိတ်အား ကောင်းစွာအခြားမရှိသောအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုသောတရားသည် <b>သမနန္တရ</b>ပစ္စည်းမည်၏။<br><br><b>အနန္တရ</b>ပစ္စည်းနှင့် <b>သမနန္တရ</b>ပစ္စည်းတို့သည် သံသဒ္ဒါမျှသာထူး၏၊ သဘော အနက်အားဖြင့်ကား အထူးမရှိ၊ သို့သော် ဝေနေယျသတ္တဝါတို့၏ အလိုအားလျော်စွာ ၂-မျိုးခွဲ၍ ဟောတော်မူ၏။<br><br><b>သဟာဇာတပစ္စည်း။</b> ဆီမီးသည် မိမိနှင့်အတူတကွဖြစ်သော အလင်းဓာတ် အား တကွဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ မိမိနှင့်တကွဖြစ်ကုန်သော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား တကွဖြစ်သည်အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် <b>သဟဇာတ</b>ပစ္စည်း မည်၏။<br>“အတူဖြစ်ရန်၊ ကျေးဇူးသန်၊ အမှန်သဟဇ”<br><br><b>အညမညပစ္စည်း။</b> အချင်းချင်းဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား၊ သစ်သား ၃-ခုကို ထောင်၍ထားရာ မလဲမပြိုအောင် အချင်းချင်းကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ ရုပ်နာမ် အချင်းချင်း အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် <b>အညမည</b> ပစ္စည်းမည်၏။<br>“အချင်းချင်းပြန်လှန်၊ ပြုလေပြန်၊ မှတ်ရန်အညမညတည်း” <hr> [စာမျက်နှာ-65] အတူတကွဖြစ်၍သာ ကျေးဇူးပြုလျှင် <b>သဟာဇာတ</b>မည်၏၊ အတူတကွလည်း ဖြစ် အချင်းချင်းအပြန်အလှန်လည်းဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုလျှင် <b>အညမည</b>ပစ္စည်းမည်၏။ ဤကား <b>သဟဇာတ</b>နှင့် <b>အညမည</b>ပစ္စည်း ၂-ပါးတို့၏ အထူးတည်း။<br><br><b>နိဿယပစ္စည်း။</b> မှီရာဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား၊ မြေကြီးသည် သစ်ပင်စသည်တို့၏ တည်ရာအဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ကားဘောင် ရှိအဝတ်ပုဆိုးသည် ပန်းချီဆေး၏မှီရာဖြစ်သကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏ မှီရာတည်ရာအဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် <b>နိဿယ</b>ပစ္စည်းမည်၏။<br><br><b>နိဿယ</b>ပစ္စည်းသည် <b>သဟဇာတနိဿယ</b>၊ <b>ပုရေဇာတနိဿယ</b>ဟူ၍ ၂-ပါးအပြားရှိ၏၊ ထို ၂-ပါးတို့တွင် <b>သဟဇာတနိဿယ</b>သည် <b>သဟဇာတ</b>နှင့်တူ၏။ <b>ပုရေဇာတနိဿယ</b>သည် <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတနိဿယ</b>၊ <b>ဝတ္ထာရမ္မဏပုရေဇာတနိဿယ</b>အားဖြင့် ၂-ပါးအပြားရှိ၏။<br>“မှီရာဖြစ်စေ ဖြစ်တုံပေ၊ မှတ်လေနိဿယ”<br><br><b>ဥပနိဿယပစ္စည်း။</b> အားကြီးသောအကြောင်းဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား။ မိုးသည် သတ္တဝါဟူသမျှနှင့် ၎င်းကိုမှီကာ ကြီးပွားပေါက်ရောက်ကြသော သစ်ပင်တို့၏ အားကြီးသော မှီရာဖြစ်သလို သာမညမှီရာဖြစ်သော <b>နိဿယ</b>ထက် အားကြီးသော မှီရာအဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် <b>ဥပနိဿယ</b>မည်၏။<br><br><b>ဥပနိဿယ</b>ပစ္စည်းသည် <b>အာရမ္မဏူပနိဿယ</b>၊ <b>အနန္တရူပနိဿယ</b>၊ <b>ပကတူပနိဿယ</b>အားဖြင့် ၃-ပါးရှိ၏။ ထိုတွင် <b>အာရမ္မဏူပနိဿယ</b>သည် <b>အာရမ္မဏာဓိပတိ</b>နှင့်တူ၏။ <b>အနန္တရူပနိဿယ</b>သည် <b>အနန္တရ</b>နှင့်တူ၏။<br><br>အာရုံ အနန္တရတို့နှင့် မရေရာသည်တိုင်အောင် ပင်ကိုယ်ပကတိ သဘော သက်သက်ဖြင့်ပင် အားကြီးလှသော မှီရာအကြောင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် <b>ပကတူပနိဿယ</b>မည်၏။<br>“အားကြီးမှီရာ၊ ပြုတုံပါ၊ မှတ်ပါဥပနိဿယ”<br><br><b>ပုရေဇာတပစ္စည်း။</b> ရှေး၌ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား၊ ကမ္ဘာဦးက ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော နေလတို့သည် ယခုတိုင်ထင်ရှားရှိကာ ၎င်းတို့နောက်မှဖြစ်ပေါ် သော သတ္တဝါတို့အား အလင်းအအေးအပူရောင်ပေးကာ ကျေးဇူးပြုသလို ပစ္စယုပ္ပန် တရားမှ ရှေးဦးစွာဖြစ်နှင့်၍ တည်လင့်သည်အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် <b>ပုရေဇာတ</b>ပစ္စည်းမည်၏။ <b>ပုရေဇာတ</b>ပစ္စည်းသည် <b>အာရမ္မဏပုရေဇာတ</b>၊ <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတ</b>၊ <b>ဝတ္ထာရမ္မဏပုရေဇာတ</b>ဟု ၃-ပါးရှိ၏။ <hr> [စာမျက်နှာ-66] “ရှေး၌ပုံသေ၊ ဖြစ်ခဲ့ပေ၊ မှတ်လေပုရေဇ”<br><br><b>ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း။</b> နောက်မှဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ ရှေးက ပေါက်နှင့်ကာ ကြီးပွားနေသောသစ်ပင်အား နောက်မှ သွန်းလောင်းအပ် ရွာအပ်သော မိုးရေသည် စည်ပင်ကြီးပွားစေခြင်းငှာ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ သတ္တဝါတို့၏သန္တာန်မှာ နောက်နောက်၌ဖြစ်သော စိတ်တို့သည် ရှေးရှေး၌ဖြစ်၍ ဌီအနေအားဖြင့် ထင်ရှား ရှိသောရုပ်တို့အား တည်ခိုင်သန်စွမ်းစေသောအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော သဘောသည် <b>ပစ္ဆာဇာတ</b>ပစ္စည်းမည်၏။<br>“သတ္တိရှိနေ၊ ဌီရုပ်တွေအား၊ စိတ်စေနှစ်ဖြာ၊ နောက်နောက်လာ၊ တည်ငှာပစ္ဆာဇ”<br><br><b>အာသေဝနပစ္စည်း။</b> အဖန်တလဲလဲမှီဝဲထုံအပ်သည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ ရှေးရှေး၌ ထုံအပ်သောနံ့သာသည် နောက်နောက်၌ ထုံအပ်သော နံ့သာအား အဆင်းအနံ့ကို လွန်စွာပွားစေခြင်းငှာ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ရှေးရှေး၌ သင်အံသော ကျမ်းဂန်သည် နောက်နောက်၌ သင်အံသော ကျမ်းဂန်အား သင်ကြားလေ့ကျက် ဆောင်ရွက်လွယ်ကူစေခြင်းငှာ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ရှေးရှေးဖြစ်သော ဇောတို့သည် အခြားမဲ့ဖြစ်သော နောက်နောက်ဇောတို့အား ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် <b>အာသေဝန</b>ပစ္စည်းမည်၏။<br>“ရှေ့ဇောအစု၊ ဇာတ်တူမှုကြောင့်၊ ကုအကုပါ၊ ကြိယာတစ်ဖန်၊ နန္တရံ၊ ပွားဟန်သေဝန”<br><br><b>ကမ္မပစ္စည်း။</b> မိမိကြောင့်ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်နာမ်တရားတို့ကို ပြုပြင်စီရင်တတ်သော စေတနာသည် <b>ကမ္မ</b>ပစ္စည်းမည်၏၊ သစ်ပင်၏အမြစ်သည် သစ်ပင်နှင့် တကွဖြစ်၍ ထိုသစ်ပင်အား မြဲမြံခိုင်ခန့်စေခြင်းငှာ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ ထို့အတူ စေတနာသည် သဟဇာတ်ဖြစ်သော နာမ်ရုပ်တို့အား ကျေးဇူးပြု၏။ (ဤကား <b>သဟဇာတကမ္မ</b>အဖို့)။ ကောင်းစွာလှမ်း၍ ကောင်းစွာစီရင်အပ်သော မျိုးစေ့သည် အညွန့်ကိုဖြစ်စေခြင်းငှာ အမူအရာလုံ့လ၏အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့၊ ထို့အတူ အတိတ်ဖြစ်သော ကုသိုလ်အကုသိုလ်စေတနာသည် ဝိပါက်နာမက္ခန္ဓာ ကဋတ္တာရုပ်တို့အား အမူအရာလုံ့လ၏အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။ (ဤကား <b>နာနာက္ခဏိကကမ္မ</b>အဖို့)<br><br><b>ဝိပါကပစ္စည်း။</b> အကျိုးဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ မှည့်ရင့်မှုသို့— <hr> [စာမျက်နှာ-67] ရောက်သော သစ်သီးသစ်ပွင့်တို့သည် အရှိန်အစွမ်းကုန်ခမ်းကာ ဗျာပါရလုံးဝ မရှိတော့ပဲ သိမ်မွေ့နှံ့နှေးသော သဘောသို့ ရောက်ကြသလို <b>နာနာက္ခဏိကကမ္မ</b> ပစ္စည်းမှ ရင့်ကျက်မှုသဘောဖြစ်ကုန်သော ဝိပါက်တို့သည် မိမိကိုယ်တိုင်က ကံကျိုးဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဗျာပါရလုံးဝမရှိ ငြိမ်းအေးကာ တကွဖြစ်ဘက် တရားတို့ကိုလည်း အဟုန်အရှိန် ဗျာပါရကင်းလျက် ငြိမ်းအေးဖို့ရာ ကျေးဇူးပြုသောတရားသည် <b>ဝိပါက</b>ပစ္စည်းမည်၏။<br><br><b>အာဟာရပစ္စည်း။</b> ထောက်ပံ့ခိုင်စေသည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်နာမ်တရားတို့အား ထောက်ပံ့ခိုင်စေတတ်သည်အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် အာဟာရလေးပါးသည် <b>အာဟာရ</b>ပစ္စည်းမည်၏။<br>“ထောက်ပံ့ခိုင်တွယ်၊ ကျေးဇူးကြွယ်၊ လေးသွယ် အာဟာရ”<br><b>အာဟာရ</b>ပစ္စည်းသည် ရုပ်အာဟာရ၊ နာမ်အာဟာရအားဖြင့် ၂-ပါးအပြား ရှိ၏။<br><br><b>ဣန္ဒြိယပစ္စည်း။</b> အစိုးရသည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ တစ်ပြည်တည်း၌ အထူးထူးသော တာဝန်ကို ဆောင်ရွက်ကြသောမင်းတို့သည်။ တစ်ပါးသောမင်းတို့၏ ကြီးကဲသော သတ္တိကို မမြစ်မူ၍ အသီးအသီး မိမိတို့၏ အရာ၌သာ အစိုးရသည်၏ အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ နာမ်ဣန္ဒြေတရား ကိုယ်ရှစ်ပါး အစရှိသည်တို့သည်လည်း တစ်ပါးသည် တစ်ပါး၏သတ္တိကို မမြစ်မူ၍ မိမိတို့၏ အရာ၌သာ အစိုးရသည်၏ အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုသောတရား။<br><b>ဣန္ဒြိယ</b>ပစ္စည်းသည် <b>သဟဇာတိန္ဒြိယ</b>၊ <b>ပုရေဇာတိန္ဒြိယ</b>၊ <b>ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယ</b>အားဖြင့် ၃-ပါးရှိ၏။<br><br><b>ဈာနပစ္စည်း။</b> ကပ်၍ရှုတတ်သည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ ကသိုဏ်းစသော အာရုံသို့ ကပ်၍ကြံခြင်း၊ လက္ခဏာရေးသုံးပါးသို့ ကပ်၍ ကြံခြင်း အစွမ်းအားဖြင့် ကပ်၍ အာရုံကို ကြံတတ်ကုန်သောအားဖြင့် ဝိတက်အစရှိသည်တို့သည် <b>ဈာန</b>ပစ္စည်းမည်၏။<br><br><b>မဂ္ဂပစ္စည်း။</b> သုဂတိဘုံ၊ ဒုဂ္ဂတိဘုံ၊ နိဗ္ဗာန်ဘုံသို့ ဆိုက်ရောက်စေနိုင်သော လမ်းခရီးသဘောသတ္တိအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော သမ္မာဒိဋ္ဌိစသော တရားတို့သည် <b>မဂ္ဂ</b>ပစ္စည်းမည်၏။<br><br><b>သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း။</b> နို့ရေထောပတ် ပျားသကာဟူသော စတုမဓုအရသာသည် အချင်းချင်းနှီးနှောသည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ နာမ်ခန္ဓာလေးပါးသည်လည်း— <hr> [စာမျက်နှာ-68] အချင်းချင်းမသွေမကွာယှဉ်သည်၏ အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောသဘောတရား။<br><br><b>ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း။</b> အချိုအချဉ်အစပ် အငံ အဖန် အခါးဟူသော အရသာ ၆-ပါးသည် အချင်းချင်းမနှီးနှော မယှဉ်သောအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ နာမ်နှင့် ရုပ်တို့၏ အချင်းချင်းမယှဉ်သည်၏ အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုသောတရား။<br><b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b>ပစ္စည်းသည် <b>သဟဇာတဝိပ္ပယုတ်</b>၊ <b>ပုရေဇာတဝိပ္ပယုတ်</b>၊ <b>ပစ္ဆာဇာတဝိပ္ပယုတ်</b>အားဖြင့် ၃-ပါး အပြားရှိ၏။<br><br><b>အတ္ထိပစ္စည်း။</b> ရှိသည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ မြေကြီး ဟိမဝန္တာတောင်တို့သည် မိမိထင်ရှားရှိခိုက် မိမိအပေါ် ပေါက်ရောက်ကြသော ထိုထိုသစ်ပင် ဆေးပင်စသည်တို့အား ဩဇာထက်မြက်အောင် စိမ်းရွှင်အောင် ထောက်ပံ့သလို မိမိထင်ရှားရှိခိုက် ထင်ရှားရှိနေသော တရားတို့အား ထောက်ပံ့မှုဖြင့် ကျေးဇူးပြုသောတရား။<br><b>အတ္ထိ</b>ပစ္စည်းသည် (၁) သဟဇာတတ္ထိ (၂) ပုရေဇာတတ္ထိ (၃) ပစ္ဆာဇာတတ္ထိ (၄) အာဟာရတ္ထိ (၅) ဣန္ဒြိယတ္ထိအားဖြင့် ၅-ပါးအပြားရှိ၏။<br><br><b>နတ္ထိပစ္စည်း။</b> မီးရောင်၏ ချုပ်ငြိမ်းမှုသည် အမှောင်ဖြစ်ရန် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ လည်းကောင်း၊ ညဉ့်ကုန်မှုသည် နေထွက်ရန် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း မိမိတို့ချုပ်မှုဖြင့် နောက်စိတ်များ ဥပါဒ်ဖြစ်ပေါ်ရန် ထင်ရှားမရှိပဲ ကျေးဇူးပြုသော တရား။<br><br><b>ဝိဂတပစ္စည်း။</b> နေဝင်ခြင်းသည် လထွက်ရန် ကျေးဇူးပြုသကဲ့လည်းကောင်း၊ နေဝင်ခြင်းသည် အမှောင်ဖြစ်ရန် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ မိမိတို့ ကင်းချုပ် မှုဖြင့် နောက်နောက်တရားဖြစ်ပေါ်ရန် ကင်း၍ ကျေးဇူးပြုသောတရား။<br><br><b>အဝိဂတပစ္စည်း။</b> မဟာသမုဒ္ဒရာသည် မိမိကိုမှီ၍နေကုန်သော ငါးလိပ်မကန်း စသည်တို့အား ပီတိသောမနဿကို ပွားစေခြင်းငှာ မကင်းသောအဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြု သကဲ့သို့ မိမိမကင်းမချုပ်သေးပဲ ပစ္စုပ္ပန်ရှိဆဲအနေအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုသောတရား။<br><br><b>နတ္ထိ</b>နှင့် <b>ဝိဂတ</b>အထူး။ ဥပါဒ်ဌီဘင်ချုပ်ပြီး၍ ကင်းဆိတ်မှုသဘောသည် <b>နတ္ထိ</b>သဘော။ ချုပ်ခါမျှဖြစ်သော သဘောသည် <b>ဝိဂတ</b>သဘော။<br><br><b>အတ္ထိ</b>နှင့် <b>အဝိဂတ</b>အထူး။ ပရမတ္ထသဘာဝ ခဏိကပစ္စုပ္ပန် မဖောက်မပြန် မိမိသဘော ထင်ရှားရှိနေသည်အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုမှုသည် <b>အတ္ထိ</b>သဘော။ ပရမတ္ထ သဘောမကင်း၊ ချုပ်ခြင်းသို့ မရောက်သေးသော သဘောဖြင့် ကျေးဇူးပြုမှုသည် <b>အဝိဂတ</b>သဘော။ <hr> [စာမျက်နှာ-69] <b>အာရမ္မဏာဓိပတိ</b>နှင့် <b>အာရမ္မဏူပနိဿယ</b>အထူး အလေးမြတ်ပြုအပ်သည်၏ အဖြစ်မျှဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းသည် <b>အာရမ္မဏာဓိပတိ</b> ပစ္စည်းမည်၏။ အလေးအမြတ်ပြုအပ်သည်၏အဖြစ်တွင် လွန်ကဲအားကြီးသော အကြောင်း၏အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းသည် <b>အာရမ္မဏူပနိဿယ</b>ပစ္စည်းမည်၏။<br><br><b>အနန္တရ</b>နှင့် <b>အနန္တရူပနိဿယ</b>အထူး မိမိတို့၏အခြားမဲ့၌ လျောက်ပတ်သော စိတ္တုပ္ပါဒ်ကို ဖြစ်စေခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သော သတ္တိရှိသောတရားသည် <b>အနန္တရ</b>ပစ္စည်းမည်၏။ အားကြီးသော အကြောင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သောသတ္တိသည် <b>အနန္တရူပနိဿယ</b> ပစ္စည်းမည်၏။<br><br><b>နိဿယ</b>နှင့် <b>ဥပနိဿယ</b>အထူး သာမညဖြစ်သော မှီရာအကြောင်းသည် <b>နိဿယ</b>ပစ္စည်း။ ဝိသေသဖြစ်သော အားကြီးသော မှီရာဖြစ်သောအကြောင်းတရားသည် <b>ဥပနိဿယ</b>ပစ္စည်းမည်၏။ ဥပမာ-သလေးထမင်းဖြစ်ရန် အကြောင်းများတို့တွင် ထမင်းချက်သမား ထမင်းအိုး ထင်းမီးစသော အကြောင်းတို့သည် <b>နိဿယ</b>ပစ္စည်းမျှသာဖြစ်ကုန်၏။ သလေးမျိုးစေ့ သလေးစပါး လယ်ခင်း မိုးရေတို့သည်သာလျှင် ထမင်း၏ <b>ဥပနိဿယ</b>ပစ္စည်း ဖြစ်နိုင်ကြကုန်၏၊ သလေးမျိုးစေ့ စသည်တို့ကြောင့်သာ ထမင်းချက်သမားနှင့် ထမင်းအိုးစသည်တို့သည် သလေးထမင်းဖြစ်အောင် အစွမ်းထုတ်နိုင်ကြကုန်၏။<br><br><b>ဧကဇကာယ၊ ဒွိဇကာယ၊ တိဇကာယ၊ စတုဇကာယ</b> ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဥပ္ပါဒက္ခဏ၌ဖြစ်သော ကမ္မဇရုပ်သည် <b>ဧကဇကာယ</b>မည်၏။ ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဌီကာလ၌ဖြစ်သော ကမ္မဇ၊ ဥတုဇရုပ်သည် <b>ဒွိဇကာယ</b>မည်၏။ ပဋိသန္ဓေနောင် ပဌမဘဝင်စိတ်၏ ဥပ္ပါဒက္ခဏ၌ဖြစ်သော ကမ္မဇ၊ ဥတုဇ၊ စိတ္တဇရုပ်သည် <b>တိဇကာယ</b>မည်၏။ အာဟာရဇရုပ် ဖြစ်ပေါ်သောအခါ ကမ္မဇ၊ ဥတုဇ၊ စိတ္တဇ၊ အာဟာရဇရုပ်သည် <b>စတုဇ</b>မည်၏။ <hr> [စာမျက်နှာ-70] <h3>ပဋ္ဌာန်းပစ္စယနိဒ္ဒေသအတွက် ပစ္စည်းပစ္စယုပ္ပန်များ</h3><br>| အမည် | ပစ္စည်းတရား | ပစ္စယုပ္ပန်တရား |<br>| :--- | :--- | :--- |<br>| <b>ဟေတု</b> | ဟိတ် ၆-ပါး | သဟိတ်စိတ် ၇၁၊ မောဟမူဒွေး၌ မောဟကြဉ်သော စေတသိက် ၅၂၊ သဟိတ်စိတ္တဇရုပ်၊ သဟိတ်ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်။ |<br>| <b>အာရမ္မဏ</b> | ပစ္စုပ္ပန်၊ အတိတ်၊ အနာဂတ်ဖြစ်သော စိတ် ၈၉၊ စေတသိက် ၅၂၊ ရုပ် ၂၈၊ ကာလဝိမုတ်ဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်၊ ပညတ်။ | စိတ် ၈၉၊ စေတသိက် ၅၂။ |<br>| <b>အာရမ္မဏာဓိပတိ</b> | အလေးအမြတ် ပြုအပ်သော နိပ္ဖန္နရုပ် ၁၈၊ လောကုတ္တရာစိတ် ၈၊ စေတသိက် ၄၅ (ဒေါသ၊ ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယ၊ ကုက္ကုစ္စ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ၊ အပ္ပမညာကြဉ်)၊ နိဗ္ဗာန်။ | အလေးအမြတ် ပြုတတ်သော လောဘမူစိတ် ၈၊ မဟာကုသိုလ်စိတ် ၈၊ မဟာကြိယာဉာဏသမ္ပယုတ်စိတ် ၄၊ လောကုတ္တရာစိတ် ၈၊ စေတသိက် ၄၅။ |<br>| <b>သဟဇာတာဓိပတိ</b> | သာဓိပတိဇော ၅၂ ခု၌ရှိသော ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ္တ၊ ဝီမံသ (တစ်ပါးစီ)။ | သာဓိပတိဇော ၅၂၊ စေတသိက် ၅၁ (တရားကိုယ်ကြဉ်)၊ သာဓိပတိစိတ္တဇရုပ်။ |<br>| <b>အနန္တရ / သမနန္တရ / အနန္တရူပနိဿယ / နတ္ထိ / ဝိဂတ</b> | ရဟန္တာတို့ စုတိကြဉ်သော ရှေးရှေးသော စိတ် ၈၉၊ စေတသိက် ၅၂။ | ရဟန္တာတို့ စုတိနှင့်တကွသော နောက်နောက်သော စိတ် ၈၉၊ စေတသိက် ၅၂။ |<br>| <b>သဟဇာတ / သဟဇာတနိဿယ / သဟဇာတတ္ထိ / သဟဇာတအဝိဂတ</b> | (၁) နာမက္ခန္ဓာ (၂) မဟာဘုတ် ၄ (၃) ပဉ္စဝေါကာရပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာနှင့် ဟဒယဝတ္ထု။ | (၁) နာမက္ခန္ဓာ၊ စိတ္တဇရုပ်၊ ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ် (၂) ဥပါဒါရုပ်၊ မဟာဘုတ် ၄ (၃) ဟဒယဝတ္ထုနှင့် နာမက္ခန္ဓာ။ | <hr> [စာမျက်နှာ-71] | အမည် | ပစ္စည်းတရား | ပစ္စယုပ္ပန်တရား |<br>| :--- | :--- | :--- |<br>| <b>သဟဇာတနိဿယ</b> | အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုအပ်သော အလုံးစုံသော စိတ် ၈၉၊ စေတသိက် ၅၂။ ပဝတ္တိ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ လေးပါး။ အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုအပ်သော မဟာဘုတ် ၄-ပါး။ အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုအပ်သော ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာနှင့် ဟဒယဝတ္ထု။ | အချင်းချင်းမှ ထောက်အပ်သော အလုံးစုံသော စိတ် ၈၉၊ စေတသိက် ၅၂။ ပဝတ္တိ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ လေးပါး။ အချင်းချင်းမှ ထောက်အပ်သော မဟာဘုတ်လေးပါး။ အချင်းချင်းမှ ထောက်အပ်သော ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာနှင့် ဟဒယဝတ္ထု။ |<br>| <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတနိဿယ</b> | သဟဇာတနိဿယသည် သဟဇာတနှင့်တူ၏။ ပဝတ္တိအခါ ပဉ္စဝတ္ထု။ ပဋိသန္ဓေအစရှိသော ရှေးရှေးသော စိတ်နှင့်အတူ ဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထု။ နိရောဓသမာပတ်မှ ထသောအခါ ရှေ့စိတ္တက္ခဏ တစ်ချက်ခန့် ကာလ၌ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု။ မရဏာသန္နအခါ စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ရေသော် ၁၇ ချက်မြောက်သော စိတ်နှင့်အတူ ဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထု။ | ပဝတ္တိအခါ ဆဝတ္ထုရုပ်။ တစ်နည်းကား မဇ္ဈိမာယုကဖြစ်၍ အတီတဘဝင်နှင့် ဥပါဒ်ပြိုင်သော ၄ ခုကြဉ်သော သတ္တဝိညာဏဓာတ် ၈၅ ခု၊ စေတသိက် ၅၂။ မရဏာသန္နအခါ စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ရေသော် ၇ ချက်မြောက်သော စိတ်နှင့်အတူ ဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထု။ မရဏာသန္နအခါ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ ကာမဇော ၂၉၊ တဒါရုံ ၁၁၊ အဘိညာဉ် ၂။ ဣဿာ မစ္ဆရိယ ကုက္ကစ္စ ဝိရတိ အပ္ပမညာ ကြဉ်သော စေတသိက် ၄၄။ |<br>| <b>ဝတ္ထာရမ္မဏပုရေဇာတနိဿယ</b> | အာရမ္မဏူပနိဿယသည် အာရမ္မဏာဓိပတိနှင့်တူ၏။ အနန္တရူပနိဿယသည် အနန္တရနှင့်တူ၏။ ဗလဝဖြစ်သော ပစ္စုပ္ပန်၊ အတိတ်၊ အနာဂတ်ဖြစ်သော စိတ် ၈၉၊ စေတသိက် ၅၂၊ ရုပ် ၂၈၊ အချို့သော ပညတ်။ ဝတ္ထုပုရေဇာတသည် ဝတ္ထုပုရေဇာတနိဿယနှင့်တူ၏။ | ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော စိတ် ၈၉၊ စေတသိက် ၅၂။ ပစ္စည်းလိုက်သော ပစ္စုပ္ပန် နိပ္ဖန္နရုပ် ၁၈။ ပဉ္စဝေါကာရဘုံ၌ အာရမ္မဏပုရေဇာတ ပစ္စည်းကို ရအပ်သော ကာမစိတ် ၅၄၊ အဘိညာဉ် ၂၊ အပ္ပမညာကြဉ်သော စေတသိက် ၅၀။ |<br>| <b>ပကတူပနိဿယ</b> | | | <hr> [စာမျက်နှာ-72] | အမည် | ပစ္စည်း | ပစ္စယုပ္ပန် |<br>| :--- | :--- | :--- |<br>| <b>ပစ္ဆာဇာတ</b> | ပဉ္စဝေါကာရဘုံ၌ ဖြစ်သောအခါ အရူပဝိပါက် ၄ ခုကြဉ်သော ပထမဘဝင်အစရှိသော နောက်နောက်သော စိတ် ၈၅ ခု၊ စေတသိက် ၅၂။ | ပဋိသန္ဓေအစရှိသော ရှေးရှေးသော စိတ်နှင့်အတူ ဥပါဒ်၍ ဌီသို့ရောက်သော ဧကဇကာယ၊ ဒွိဇကာယ၊ တိဇကာယ၊ စတုဇကာယ။ |<br>| <b>အာသေဝန</b> | ဇာတ်တူ အဆုံးဇောကြဉ်သော ရှေးရှေးသော လောကီဇော ၄၇ ခု၊ စေတသိက် ၅၂။ | ပထမဇော ဖိုလ်ဇောကြဉ်သော နောက်နောက်သော ဇော ၅၁ ခု၊ စေတသိက် ၅၂။ |<br>| <b>နာနာက္ခဏိကကမ္မ</b> | အတိတ်ဖြစ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ် စေတနာ ၃၃ ခု။ | ဝိပါက် ၃၆၊ စေတသိက် ၃၈၊ ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်၊ အသညသတ်ကမ္မဇရုပ်၊ ပဝတ္တိကမ္မဇရုပ်။ |<br>| <b>ဝိပါက</b> | စိတ် ၈၉ ၌ရှိသော စေတနာ။ အချင်းချင်းအားလည်းကောင်း၊ စိတ္တဇရုပ် ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်အားလည်းကောင်း ကျေးဇူးပြုတတ်သော ဝိပါက် ၃၆၊ စေတသိက် ၃၈။ ပဝတ္တိ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာလေးပါး။ | စိတ် ၈၉၊ စေတနာကြဉ်သော စေတသိက် ၅၁၊ စိတ္တဇရုပ်၊ ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်။ အချင်းချင်းမှ ထောက်အပ်သော ဝိပါက်နာမက္ခန္ဓာ ၃၆၊ စေတသိက် ၃၈။ ပဝတ္တိ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာလေးပါး။ ဝိပါက်နာမက္ခန္ဓာမှ ထောက်အပ်သော စိတ္တဇရုပ်၊ ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်။ |<br>| <b>အာဟာရ</b> | ဟဒယဝတ္ထုအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာမှ ထောက်အပ်သော ဟဒယဝတ္ထု၊ စတုသမုဋ္ဌာနိက ဩဇာ။ ဖဿ၊ စေတနာ၊ ဝိညာဏ်ဟု ဆိုအပ်သော နာမ်အာဟာရ တရားကိုယ် ၃-ပါး။ | ကလာပ်တူ ဩဇာကြဉ်သော ကလာပ်တူ၊ ကလာပ်ပြားဖြစ်သော စတုသမုဋ္ဌာနိကရုပ်။ နာမ်အာဟာရသည် စိတ် ၈၉၊ စေတသိက် ၅၂၊ စိတ္တဇရုပ်၊ ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်။ |<br>| <b>ဣန္ဒြိယ</b> | ဝတ္ထုပုရေဇာတဖြစ်၍ အတီတဘဝင်နှင့် ဥပါဒ်ပြိုင်သော စက္ခုဝတ္ထု (ပ) ကာယဝတ္ထု။ ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြေ။ ဇီဝိတ၊ စိတ်၊ ဝေဒနာ၊ သဒ္ဓါ၊ ဝီရိယ၊ သတိ၊ ဧကဂ္ဂတာ၊ ပညာဟု ဆိုအပ်သော နာမ်ဣန္ဒြေ တရားကိုယ် ၈ ပါး။ | ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀၊ သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏ စေတသိက် ၇ ခု။ ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြေကြဉ်သော ကလာပ်တူ ကမ္မဇရုပ် ၉ ခု။ စိတ် ၈၉၊ စေတသိက် ၅၂၊ စိတ္တဇရုပ်၊ ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်။ |<br>| <b>ဈာန</b> | ဝိတက်၊ ဝိစာရ၊ ပီတိ၊ ဝေဒနာ၊ ဧကဂ္ဂတာ ဟုဆိုအပ်သော ဈာန်တရားကိုယ် ၅ ပါး။ | ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀ ကြဉ်သော စိတ် ၇၉ ခု၊ စေတသိက် ၅၂၊ စိတ္တဇရုပ်၊ ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်။ |<br>| <b>မဂ္ဂ</b> | ပညာ၊ ဝိတက်၊ ဝိရတီ၊ ဝီရိယ၊ သတိ၊ ဧကဂ္ဂတာ၊ ဒိဋ္ဌိဟု ဆိုအပ်သော မဂ္ဂင်တရားကိုယ် ၉ ပါး။ | သဟိတ်စိတ် ၇၁၊ စေတသိက် ၅၂၊ သဟိတ်စိတ္တဇရုပ်၊ သဟိတ်ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်။ | <hr> [စာမျက်နှာ-73] | အမည် | ပစ္စည်း | ပစ္စယုပ္ပန် |<br>| :--- | :--- | :--- |<br>| <b>သမ္ပယုတ္တ</b> | အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော အလုံးစုံသော စိတ် ၈၉၊ စေတသိက် ၅၂။ ပဝတ္တိ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ လေးပါး။ | အချင်းချင်းမှ ထောက်အပ်သော အလုံးစုံသော စိတ် ၈၉၊ စေတသိက် ၅၂။ ပဝတ္တိ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ လေးပါး။ |<br>| <b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b> | ပဉ္စဝေါကာရဘုံ၌ ဖြစ်သောအခါ အရူပဝိပါက် ၄ ခု၊ ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀၊ ရဟန္တာတို့၏ စုတိစိတ်ကြဉ်သော စိတ် ၇၅ ခု၊ စေတသိက် ၅၂။ ပဝတ္တိ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ ၄ ပါး။ အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာနှင့် ဟဒယဝတ္ထု။ | စိတ္တဇရုပ်၊ ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်။ အချင်းချင်းမှ ထောက်အပ်သော ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာနှင့် ဟဒယဝတ္ထု။ |<br>| <b>ပုရေဝိပ္ပ</b> | ပုရေဇာတဝိပ္ပယုတ်သည် ဝတ္ထုပုရေဇာတနိဿယ နှစ်ပါးနှင့်တူ၏။ | |<br>| <b>ပစ္ဆာဝိပ္ပ</b> | ပစ္ဆာဇာတဝိပ္ပယုတ်သည် ပစ္ဆာဇာတနှင့်တူ၏။ | |<br><br><b>အတ္ထိပစ္စည်း</b> သည် သဟဇာတတ္ထိ၊ ပုရေဇာတတ္ထိ၊ ပစ္ဆာဇာတတ္ထိ၊ အာဟာရတ္ထိ၊ ဣန္ဒြိယတ္ထိ အားဖြင့် ၅-ပါး အပြားရှိ၏။ ထို ၅-ပါးတို့တွင် သဟဇာတတို့သည် သဟဇာတ ၃-ပါးနှင့်တူ၏။ ပုရေဇာတတို့သည် ပုရေဇာတ ၂-ပါးနှင့် တူ၏။ ပစ္ဆာဇာတတို့သည် ပစ္ဆာဇာတနှင့်တူ၏။ အာဟာရတို့သည် ရုပ်အာဟာရနှင့်တူ၏။ ဣန္ဒြိယတို့သည် ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယနှင့် တူ၏။<br><br><b>နတ္ထိ</b> နှင့် <b>ဝိဂတ</b> ပစ္စည်းတို့သည် အနန္တရနှင့်တူ၏။ <b>အဝိဂတ</b> သည် အတ္ထိနှင့်တူ၏။ <hr> [စာမျက်နှာ-74] <h3>အဘိဓမ္မာသင်တန်း ၄၉</h3><h3>[ပစ္စည်းပိုင်း] ပဋ္ဌာန်းနည်း (၁)</h3><br>ဒီနေ့ အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်။<br><br>လွန်ခဲ့တဲ့အပတ်က ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို လေ့လာပြီးသွားပြီ၊ ဒီနေ့ ပဋ္ဌာန်းနည်းကို သွားရမယ်၊ ပဋ္ဌာန်းဆိုတာ ပစ္စည်းပိုင်းအစမှာ ပြောခဲ့သလိုပဲ ဒီတရားက ဒီတရားကို ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုတာကိုလည်း ပြောပြတယ်၊ ဘယ်နည်းနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုတာကိုလည်း ပြောပြတယ်။<br><br>စာစကားနဲ့ ပြောရရင်တော့ ပစ္စယသတ္တိကိုပါထည့်ပြီး ပြောပြတယ်၊ အဲဒီ နည်းကို ပဋ္ဌာန်းနည်းလို့ သုံးတယ်။<br><br>ပဋ္ဌာန်းဟာ အဘိဓမ္မာ ၇-ကျမ်းမှာ နောက်ဆုံး သတ္တမမြောက်ကျမ်းဖြစ်တယ်၊ ပဋ္ဌာန်းကျမ်းဟာ အကျယ်ဆုံးပဲ၊ အဘိဓမ္မာ ၇-ကျမ်းရှိတဲ့အနက်မှာ ပဋ္ဌာန်းကျမ်းဟာ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူနဲ့ အဘိဓမ္မာ ၇-ကျမ်း၊ စာအုပ်ပေါင်း ၁၂-အုပ် ရှိတယ်။ ပါးပါးလည်းပါတယ်၊ ထူထူလည်းပါတယ်။<br><br>အဲဒီ ၁၂-အုပ် အနက်မှာ ပဋ္ဌာန်းကျမ်းက ၅-အုပ်ရှိတယ်၊ အဲဒီ ၅-အုပ်က စာမျက်နှာ ၃၀၀-ကျော် ၄၀၀-ရှိတဲ့ အဲဒါမျိုး ၅-အုပ်၊ အဲသလောက် သူက ကျယ်ဝန်းတယ်၊ ဒါတောင်မှ ပါဠိလို ပေယျာလလို့ခေါ်တဲ့ မြှုပ်ထားတာတွေ အများကြီးပါသေးတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-75] ဒီတော့ ပဋ္ဌာန်းကျမ်းဟာ အဘိဓမ္မာ ၇-ကျမ်းမှာ အကျယ်ဝန်းဆုံးလည်း ဖြစ်တယ်၊ အနက်နဲဆုံးလည်းဖြစ်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားဟာ ဘုရားဖြစ်ပြီးတဲ့နောက် ဗောဓိပင်အောက်မှာ စတုတ္ထသတ္တဟ ရတနာဃရသတ္တဟမှာ နေပြီးတော့ သုံးသပ်ဆင်ခြင်တဲ့အခါမှာ ဓမ္မသင်္ဂဏီ၊ ဝိဘင်း စတဲ့ ကျမ်းတွေသုံးသပ် ဆင်ခြင်တုန်းက ရောင်ခြည်တော် မထွက်သေးဘူး။ ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကို သုံးသပ်ဆင်ခြင်တဲ့ အခါကျမှ ရောင်ခြည်တော်တွေ ထွက်လာတယ်။<br><br>ဒါဟာ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဓမ္မသင်္ဂဏီစတဲ့ကျမ်းတွေက ပဋ္ဌာန်းကျမ်းလောက် မနက်နဲတော့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ ဉာဏ်တော် (သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်) က အားရပါးရ မကွန့်မြူးနိုင်ဘူး၊ အားရပါးရ မကျက်စားနိုင်ဘူး၊ အခုခေတ်စကားနဲ့ ပြောရမယ်ဆိုရင် ဝေလငါးကြီး တစ်ကောင် ဖမ်းပြီးတော့ ရေကန်လေးထဲ ထည့်ထားသလိုမျိုးပေါ့၊ မလူးမလွန့်သာဘူး၊ သိပ်မရွှင်သာဘူးပေါ့။<br><br>ပဋ္ဌာန်းကျမ်းရောက်တဲ့ အခါကျတော့ ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကလည်း ကျယ်ကျယ်ဝန်းတယ်၊ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ ဉာဏ်တော်ကလည်း ကြီးကျယ်တယ်၊ ပဋ္ဌာန်းကျမ်း ကျယ်ဝန်းသလောက် ဉာဏ်တော်က သွားတယ်၊ ဉာဏ်တော်သွားနိုင်သလောက် ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကလည်း ကျယ်ဝန်းတယ်၊ အဲဒီလိုဖြစ်တော့ ဝေလငါးကို သမုဒ္ဒရာထဲ ချလိုက်သလို ဉာဏ်တော်ကလည်း အလွန်ရွှင်တယ်ပေါ့။<br><br>အဲသလို ဉာဏ်တော်ရွှင်တဲ့အတွက်ကြောင့် စိတ်လည်းရွှင်လာတယ်၊ စိတ်ရွှင်တဲ့ အတွက်ကြောင့် စိတ်ရဲ့ မှီရာ ဟဒယဝတ္ထုရုပ်ကလည်း ရွှင်လာတယ်၊ ဟဒယရုပ် ရွှင်လာတဲ့အတွက်ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားရဲ့သန္တာန်ကနေပြီး နီလ၊ ပီတ၊ လောဟိတ၊ ဩဒါတ အစရှိတဲ့ ရောင်ခြည်တော်တွေ ထွက်တယ်။<br><br>ပထမဆုံးရောင်ခြည်တော်တွေ ထွက်လာတာက အဘိဓမ္မာကို (အထူးသဖြင့်) ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကို သုံးသပ်ဆင်ခြင်တဲ့အခါမှာ ထွက်တာ၊ ဒါကြောင့်မို့ ရောင်ခြည်တော် ဘုရားရှိခိုးမှာ အဲဒါတွေပါတယ်။<br><br>“ပဋ္ဌာန်းဒေသနာတော်ကို သုံးသပ်ဆင်ခြင်တော်မူသည့် နေ့ကစ၍ ယခုနေ့ ယခုညတိုင်အောင် အရောင်တကြွကြွ အိမ်လုံးတောင်လုံးခန့် ပမာဏဖြင့် မြန်းကြွ ယှက်ကူး၍ ကွန့်မြူးတော်မူကြလေကုန်ပြီ” လို့ ဘုရားရှိခိုးတွေမှာပါတယ်။<br><br>အဲဒီရောင်ခြည်တော်တွေဟာ စကြာဝဠာတံတိုင်းထိအောင် ပျံ့နှံ့သွားတယ်လို့ အဆိုရှိတယ်၊ အဲဒီရောင်ခြည်တော်တွေမှာ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ ညိုတဲ့ ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းက ညိုတဲ့ရောင်ခြည်တော်တွေ ထွက်တယ်၊ အထူးသဖြင့် ဆံပင်တို့ မျက်ဝန်းတို့ပေါ့လေ။ <hr> [စာမျက်နှာ-76] ပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ ကိုယ်က ဝါရွှေရောင်ရှိတဲ့ ရောင်ခြည်တော်တွေ ထွက်တယ်၊ သွေးက နီတဲ့ ရောင်ခြည်တော်တွေ ထွက်တယ်၊ သွား၊ အရိုး၊ မျက်ဖြူတို့က ဖြူတဲ့ရောင်ခြည်တော်တွေထွက်တယ်၊ ဒါဟာ ပဋ္ဌာန်းကျမ်းက နက်နဲသောကြောင့်ထွက်တာ။<br><br>အဲဒီပဋ္ဌာန်းကျမ်းကို လေ့လာတဲ့အခါမှာ ရှေးဦးစွာ ၂၄-ပစ္စည်းဆိုတာကို သိကြလိမ့်မယ်၊ ဟေတုပစ္စယော၊ အာရမ္မဏပစ္စယောဆိုတာလေ၊ ဒါကို မရလို့မဖြစ်ဘူး၊ ရကို ရရမယ်။<br><br>အဲဒီ ၂၄-ပစ္စည်းကို သိရုံနဲ့ (ပဋ္ဌာန်းကျမ်းမှာ) မပြီးသေးဘူး၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဆိုတာလည်း သိရလိမ့်မယ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဆိုတာ အကျိုးကိုပြောတာ၊ ပစ္စည်းဆိုတာက အကြောင်းကို ပြောတာ၊ ကျေးဇူးပြုတတ်တဲ့သဘောတရားကို ပစ္စည်းလို့ခေါ်ပြီးတော့ ကျေးဇူးအပြုခံရတဲ့ သဘောတရားကို ပစ္စယုပ္ပန်လို့ခေါ်တယ်။<br><br>အဲသလို အကြောင်းတရားကို ပစ္စည်းလို့ခေါ်ရာမှာ ထုတ်လုပ်တဲ့အနေနဲ့ အကြောင်းဖြစ်တဲ့ အကြောင်းတရားလည်း ပါလိမ့်မယ်၊ ထုတ်လုပ်တဲ့ အနေနဲ့ မဟုတ်ပဲ အတူတကွဖြစ်ပြီးတော့ အချင်းချင်း support လုပ်သွားတာ၊ ထောက်ပံ့သွားတာ မျိုးကိုလည်းပဲ ဒီနေရာမှာတော့ ပစ္စည်းလို့ပဲ ခေါ်လိမ့်မယ်၊ ဒီနှစ်ခုကို နားလည်ရင် ပဋ္ဌာန်းကျမ်းသွားလို့ရပြီ။<br><br>ပစ္စနိက်ဆိုတာရှိသေးတယ်၊ ဒါကတော့ ပစ္စည်း၊ ပစ္စယုပ္ပန်ထဲမပါတဲ့ တရားမှန်သမျှကို ပစ္စနိက်လို့သုံးတယ်၊ အဲဒါတော့ အသာထားကြစို့၊ ပစ္စည်းနဲ့ ပစ္စယုပ္ပန် ၂-ခုကိုပဲ နားလည်အောင် လုပ်ရမယ်။<br><br>ပစ္စည်း ၂၄-ပစ္စည်းရှိပေမယ်လို့ အမှန်အတိုင်းကတော့ ထပ်တူတူတဲ့ ပစ္စည်းတွေရှိသေးတယ်၊ ၂၄-ပစ္စည်းထဲလျှောက်သွားရင် ဒါတွေ တွေ့လိမ့်မယ်။ ထပ်တူတူတဲ့ပစ္စည်းတွေပါတဲ့အတွက်ကြောင့် တကယ့်တကယ်ဆိုရင် ၂၄-မရှိတော့ဘူးပေါ့။<br><br>ပထမဆုံးပစ္စည်းက <b>ဟေတုပစ္စည်း</b> တဲ့၊ ရေသောက်မြစ်က သစ်ပင်ကို ကျေးဇူးပြုသလိုပေါ့၊ အတူတကွဖြစ်တဲ့ သမ္ပယုတ်တရားတွေ၊ သို့မဟုတ် သဟဇာတ်တရားလို့ သုံးတယ်၊ သဟဇာတတရားဆိုတာ အတူတကွဖြစ်တဲ့ စိတ်ရယ်၊ စေတသိက်ရယ်၊ ရုပ်ရယ်ကို ခေါ်တာ။ <hr> [စာမျက်နှာ-77] အဲဒီ သဟဇာတ်ဖြစ်တဲ့ တရားတွေကို သူက ရေသောက်မြစ်သဖွယ် ကျေးဇူးပြုတတ်တဲ့သဘောတရားတွေကို <b>ဟေတုပစ္စည်း</b> လို့ခေါ်တယ်။<br><br>> ရေသောက်မြစ်နှယ်၊ ကျေးဇူးကြွယ်၊ ကြီးကျယ်ကြောင်းရင်းများ။<br><br>အဲဒီတော့ ဟေတုပစ္စည်းလို့ ပြောလိုက်ရင် ဘယ်တရားတွေက ဟေတုပစ္စည်းဖြစ်သလဲ၊ ဘယ်တရားတွေက ဟေတုပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်သလဲ၊ ဒါကို နားလည်ရမယ်။ အဲဒါ နားလည်ဖို့က နောက်နားက ဇယားကွက်ကိုလှမ်းကြည့်၊ အဲဒါနဲ့ တိုက်တိုက်သွားရမယ်။<br><br>အဲဒီတော့ ဟေတုပစ္စည်းဆိုတာ အမြစ်သဖွယ်ဖြစ်ပြီး ကျေးဇူးပြုတဲ့ သဘောတရားဖြစ်တာကြောင့် ဟေတုပစ္စည်း၊ အဲဒီမှာ ဟေတုပစ္စည်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဘာသိရမလဲဆိုတော့ ပစ္စည်းတရားသိရမယ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်တရား သိရမယ်။<br><br>အဲဒီတော့ ဟေတုပစ္စည်းတတ်တယ်လို့ ဒီလိုသုံးတယ်နော်၊ ဟေတုပစ္စည်းတတ်တဲ့တရားတွေဟာ ဘယ်တရားတွေတုန်း၊ ဇယားကွက်ကြည့်လိုက်၊ <b>ဟိတ် ၆-ပါး</b> တဲ့၊ ဟိတ် ၆-ပါးက ဘာတွေတဲ့လဲ၊ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ၊ အလောဘ၊ အဒေါသ၊ အမောဟ၊ ဒီဟိတ် ၆-ပါးက ဟေတုပစ္စည်းတတ်တဲ့ တရားတွေ။<br><br>ဟေတုပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်တဲ့ တရားတွေက အဲဒီဟိတ် ၆-ပါးနဲ့ ယှဉ်တဲ့စိတ်တွေ၊ စေတသိက်တွေ ပြီးတော့ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ရုပ်တွေ၊ ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်တွေ ဆိုတာလာလိမ့်မယ်၊ အဲဒီတော့ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတွေဆိုတာ ဘာတွေလဲ၊ <b>သဟိတ်စိတ် ဧကသတ္တတိ</b>၊ ဧကသတ္တတိဆိုတာ ၇၁-လို့ပြောတာ၊ ဟိတ်နဲ့တကွ ဖြစ်တဲ့စိတ် ဘယ်လောက်ရှိသတုန်း၊ ၈၉-ထဲက အဟိတ်စိတ် ၁၈-ကို နှုတ်ရမှာပေါ့၊ အဟိတ်စိတ် မဟုတ်တဲ့ စိတ်တွေကို သဟိတ်စိတ်လို့ခေါ်တယ်၊ သဟိတ်စိတ် ၇၁ ရှိတယ်၊ ဒါက ဘုန်းကြီးတွေကျက်ဖို့ လုပ်ထားတာဆိုတော့ ပါဠိလိုချည်း သုံးထားတယ်၊ ပါဠိနားမလည်ရင် ခက်လိမ့်မယ်။<br><br>“မောဟမူဒွေး၌ မောဟကြဉ်သော စေတသိက် ဒွေပညာသ (ဒွေပညာသ ဆိုတာ ၅၂)၊ သဟိတ်စိတ္တဇရုပ်၊ (သဟိတ်စိတ်နှင့် အတူတကွဖြစ်တဲ့ရုပ်ကို သဟိတ်စိတ်က ဖြစ်စေအပ်တဲ့ရုပ်ကို သဟိတ်စိတ္တဇရုပ်)၊ သဟိတ်ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ် (သဟိတ် ပဋိသန္ဓေနှင့် အတူတကွဖြစ်တဲ့ ကမ္မဇရုပ်)။<br><br>ပဋိသန္ဓေအခိုက်အတံ့မှာ ဝိပါက်စိတ် မဖြစ်ဘူးလား၊ အဟိတ်ပဋိသန္ဓေ ရှိတယ်၊ သဟိတ်ပဋိသန္ဓေရှိတယ်၊ ဥပေက္ခာသန္တီရဏနဲ့ ပဋိသန္ဓေနေရင် အဟိတ်ပဋိသန္ဓေ၊ မဟာဝိပါက်စိတ် ၈-ခုနဲ့ ပဋိသန္ဓေနေရင် သဟိတ်ပဋိသန္ဓေ၊ အဲဒီမှာ... <hr> [စာမျက်နှာ-78] အခု သဟိတ်ပဋိသန္ဓေနဲ့ အတူတကွဖြစ်တဲ့ ကမ္မဇရုပ်၊ အဲဒီတရားတွေကို ဟိတ် ၆-ပါးက ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ ကျေးဇူးပြုသွားလိမ့်မယ်၊ အသေးစိတ် ကျေးဇူးပြုပုံကို နောက်မှ သွားကြရအောင်၊ အခု ပထမအရေးကြီးတာက ဟေတုမှာ ပစ္စည်းကဘာလဲ၊ ပစ္စယုပ္ပန်က ဘာလဲဆိုတာ သဘောပေါက်ဖို့ အရေးကြီးတယ်၊ အလွတ်လည်း ကျက်နိုင်ကြမှာ မဟုတ်ဘူး၊ ဇယားကွက်ကို ပြန်ကြည့်ပြီးသိရင်တော်ပြီ၊ အဲဒါ ဟေတုပစ္စည်းနဲ့ ဟေတုပစ္စယုပ္ပန်။<br><br>ကိုင်း၊ ပုံစံလေးတစ်ခုပြောပြမယ်။<br><br>လောဘမူပထမစိတ်တဲ့၊ ပဋ္ဌာန်း ဒါကြောင့် ခက်တယ်ပြောတာ၊ နောက်တော့ အကုန်ပြန်ရတယ်။ လောဘမူ ပထမစိတ်မှာ စေတသိက် ၁၉-ခု ယှဉ်တာတွေ့လိမ့်မယ်၊ အဲဒီ စေတသိက် ၁၉-ခုထဲမှာ လောဘပါတယ်၊ မောဟပါတယ်၊ ဟိတ် ၆-ပါးထဲက ဟိတ် ၂-ပါး (လောဘနဲ့ မောဟ) ပါတယ်။<br><br>အဲဒီလိုဖြစ်တဲ့အခါမှာ လောဘမူစိတ်က ဖြစ်စေတဲ့ စိတ္တဇရုပ်ကလည်း အတူတကွ ဖြစ်သေးတယ်၊ အဲဒီတော့ လောဘမူစိတ်ဖြစ်တယ်ဆိုရင် လောဘမူစိတ်ရယ်၊ စေတသိက် ၁၉ ခုရယ်၊ လောဘမူသဟိတ် စိတ္တဇရုပ်ရယ် ဖြစ်တယ်။<br><br>အဲသလိုဖြစ်တဲ့အခါမှာ လောဘကိုပစ္စည်းတရားလို့ပြောလိုက်ရင် လောဘမူစိတ်ရယ်၊ ကျန်တဲ့စေတသိက် ၁၈-ရယ်၊ သဟိတ်စိတ္တဇရုပ်ရယ်က ပစ္စယုပ္ပန် မဖြစ်ပေဘူးလား၊ လောဘကို ပစ္စည်းယူလိုက်ရင် ကျန်တာတွေ ပစ္စယုပ္ပန် ဖြစ်တာပေါ့၊ မောဟကို ပစ္စည်းယူလိုက်မယ်၊ ကျန်တာတွေ ပစ္စယုပ္ပန် ဖြစ်မယ်။ အဲသလို သွားရမယ်။<br><br>မောဟမူဒွေးမှာ မောဟကြဉ်သောဆိုတာက မောဟမူဒွေးမှာ မောဟက တခြားယှဉ်ဘက်စိတ် မရှိဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ မောဟမူဒွေးမှာ မောဟကြဉ်ရတယ်။ မောဟမူဒွေးမှာ မောဟက ဘယ်ဟိတ်ကမှ သူ့ကို ကျေးဇူးမပြုဘူး၊ သူကိုယ်တိုင်က ဟိတ်ဖြစ်နေတယ်၊ လောဘမူမှာဆိုရင် လောဘမူမှာရှိတဲ့ မောဟက ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်နိုင်တယ်၊ ဘာကြောင့်တုန်း လောဘက ပစ္စည်းဖြစ်တဲ့အခါမှာ သူက ပစ္စယုပ္ပန် ဖြစ်တယ်။<br><br>မောဟမူဒွေးကျတော့ မောဟ တစ်ခုထဲယှဉ်တယ်၊ လောဘလည်းမယှဉ်ဘူး၊ ဒေါသလည်းမယှဉ်ဘူး ဆိုတော့ သူတစ်ခုထဲဆိုတော့ ဘယ့်နှယ်လုပ်ပြီး သူသည်ပင်လျှင် ပစ္စည်း၊ သူသည်ပင်လျှင် ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်နိုင်မလဲ၊ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့... <hr> [စာမျက်နှာ-79] မောဟမူဒွေးနှင့် မောဟကြဉ်သော စေတသိက်-၅၂ (စေတသိက်ကတော့ ၅၂ ပဲ)။<br><br>စေတသိက်-၅၂ ထဲက မောဟမူဒွေးနှင့် မောဟ ထုတ်လိုက်ပေမယ်လို့ လောဘမူမှာရှိတဲ့ မောဟ၊ ဒေါသမူမှာရှိတဲ့ မောဟက ရှိသေးတာကိုး၊ ဒါကြောင့် မောဟမူဒွေးနဲ့ မောဟကြဉ်တယ်ဆိုပေမယ်လို့ စေတသိက် အရေအတွက်ကတော့ ၅၂ ဟာ ၅၂-ပဲ၊ လျော့မသွားဘူး။<br><br>အဲသလို ရှေးကဆရာတော်တွေက သေချာတာ၊ အလွန်အံ့ဩစရာ ကောင်းတယ်၊ ဘာလေးတစ်ခုမှ ချွတ်ချော်နေတယ်၊ လိုနေတယ်ဆိုတာ မရှိဘူး၊ တကယ့်ကို သေချာတယ်။<br><br><b>အာရမ္မဏပစ္စည်း</b> တဲ့၊ အာရမ္မဏဆိုတာ အာရုံကို အာရမ္မဏခေါ်တယ်။ တောင်ဝှေးတို့ ကြိုးတန်းတို့ကို မသန်မစွမ်းတဲ့ သူတွေက မှီသွားရသလို စိတ်၊ စေတသိက်တို့၏မှီရာကို အာရမ္မဏလို့ခေါ်တယ်။<br><br>> ဆွဲကိုင်မှီတွယ်၊ ကျေးဇူးကြွယ်၊ ခြောက်သွယ်ခေါ်အာရုံ။<br><br>အာရုံ ၆-ပါးကို ပကိဏ်းပိုင်းအရ အာရမ္မဏသင်္ဂဟမှာတွေ့ခဲ့ပြီ မဟုတ်လား။ ရူပါရုံ၊ သဒ္ဒါရုံ၊ ဂန္ဓာရုံ၊ ရသာရုံ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ၊ ဓမ္မာရုံ။<br><br>ကောင်းပြီ၊ အာရမ္မဏပစ္စည်းရဲ့ ပစ္စည်းတရားတွေက ဘာတဲ့တုန်း၊ ဇယားကွက်ကြည့်လိုက်စမ်း။<br><br>ပစ္စုပ္ပန် အတိတ် အနာဂတ်ဖြစ်သော စိတ် ၈၉၊ စေတသိက် ဒွေပညာသ၊ ရုပ်အဋ္ဌဝီသ (ရုပ်-၂၈)၊ ကာလဝိမုတ်ဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်နှင့် ပညတ်၊ နိဗ္ဗာန်နဲ့ ပညတ်က ပစ္စုပ္ပန်လည်း မဟုတ်ဘူး၊ အတိတ်လည်းမဟုတ်ဘူး၊ အနာဂတ်လည်းမဟုတ်ဘူး။<br><br>အဲဒီတော့ စိတ်၊ စေတသိက်၊ ရုပ်၊ နိဗ္ဗာန်၊ ပညတ်ရှိသမျှ အကုန်လုံး ကုန်သွားပြီ၊ လောကမှာ အာရုံမဟုတ်တဲ့ တရားတွေ ရှိမှမရှိပဲ၊ သူတို့ကို အာရုံပြုတဲ့ တရားတွေကို ပစ္စယုပ္ပန်လို့ခေါ်တယ်။<br><br>ပစ္စယုပ္ပန်ဘက်ကျတော့ ဘာတွေရှိသလဲ ကြည့်လိုက်၊ စိတ် ၈၉၊ စေတသိက် ဒွေပညာသ ဆိုတော့ စိတ်-၈၉၊ စေတသိက်-၅၂ ဒါပဲ ရုပ်မပါဘူး၊ ရုပ်က အာရုံကိုမယူတတ်ဘူး။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ အာရမ္မဏပစ္စည်းရဲ့ ပစ္စည်းတရားဆိုရင် စိတ်လည်းပါတယ်။ စေတသိက်လည်းပါတယ်၊ ရုပ်လည်းပါတယ်၊ နိဗ္ဗာန်လည်းပါတယ်၊ ပညတ်လည်းပါတယ်၊ အာရမ္မဏပစ္စယုပ္ပန်တရားဆိုရင် စိတ် စေတသိက်သာပါတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-80] <b>အဓိပတိပစ္စည်း</b> တဲ့၊ အကြီးအမှူးဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။<br><br>“စကြဝတေးမင်းသည် တစ်ပါးသောသူတို့၏ကြီးမှူးသော သတ္တိကိုမြင်၍ တိုင်းနိုင်ငံသားတို့အား အစိုးရသော အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရားသည် အဓိပတိပစ္စည်းမည်၏။”<br><br>အဓိပတိကို သမုစ္စည်းပိုင်း မိဿကသင်္ဂဟမှာ တွေ့ခဲ့ပြီ၊ အဓိပတိ ၄-ပါးရှိတယ်၊ အဓိပတိ ၄-ပါးက ဆန္ဒာဓိပတိ၊ ဝီရိယာဓိပတိ၊ စိတ္တာဓိပတိ၊ ဝီမံသာဓိပတိ ဆိုပြီး အဓိပတိ ၄-ပါး။<br><br>ဒီမှာကျတော့ အဓိပတိကို ၂-မျိုးခွဲလိမ့်မယ်၊ <b>အာရမ္မဏာဓိပတိ</b> ရယ်၊ <b>သဟဇာတာဓိပတိ</b> ရယ်လို့ ၂-မျိုးခွဲလိမ့်မယ်၊ ဒီကျတော့ နည်းနည်းရှုပ်သွားပြီ။<br><br>အာရမ္မဏာဓိပတိဟာ ဘာလဲဆိုတော့ အာရုံတွေက အမျိုးမျိုးရှိတယ်၊ အလေးအမြတ် အာရုံပြုတယ်ဆိုတာက စွဲစွဲမြဲမြဲပေါ့လေ၊ intently အာရုံပြုခံရတဲ့ အာရုံက တစ်မျိုး၊ သာမန်အာရုံပြုခံရတဲ့ အာရုံက တစ်မျိုး၊ ဒါကြောင့်မို့ ဒီနေရာမှာ လေးလေးမြတ်မြတ် အာရုံပြုခံရတဲ့တရားတွေကို အာရမ္မဏာဓိပတိပစ္စည်း တရားတွေလို့ ခေါ်လိမ့်မယ်၊ အဲဒီတော့ ဒါက နည်းနည်းရှုပ်လိမ့်မယ်။<br><br>အဲဒီတော့ အာရမ္မဏပစ္စည်းတရားတွေက ဘာတဲ့တုန်း၊ “အလေးအမြတ်ပြုအပ်သော (အလေးအမြတ်ဆိုတာ ရိုရိုသေသေရယ်လို့ မဆိုလိုဘူးနော်၊ စွဲစွဲမြဲမြဲ ကျကျနန အာရုံပြုတာကို ဆိုလိုတယ်) ဣဋ္ဌဖြစ်သော <b>နိပ္ဖန္နရုပ် ၁၈</b>။<br><br>ရုပ်ပိုင်းမှာ နိပ္ဖန္နရုပ် ၁၈-ခု တွေ့ခဲ့ပြီ၊ အဋ္ဌာရသဆိုတာ ၁၈-ခု၊ ဣဋ္ဌဆိုတာ အလိုရှိအပ်သော၊ အလိုရှိအပ်တဲ့ နိပ္ဖန္နရုပ် ၁၈-ခု၊ ဒေါသမူဒွေး၊ မောဟမူဒွေး၊ ဒုက္ခသဟဂုတ် ကာယဝိညာဏ်ကြဉ်သော စိတ် ၈၄-ခု။<br><br>အဲဒီတော့ ဒေါသမူဒွေးရယ်၊ မောဟမူဒွေးရယ်၊ ဒုက္ခသဟဂုတ် ကာယဝိညာဏ်ရယ် ဆိုတော့ ၅-ခုမဟုတ်လား၊ အဲဒီ ၅-ခုကို စိတ် ၈၉-ထဲက နှုတ်လိုက်ရင် စိတ် ၈၄-ကျန်တယ်၊ စိတ် ၈၄-ခုဆိုတာ ဒေါသ၊ ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယ၊ ကုက္ကုစ္စ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ ကြဉ်သော စေတသိက် ၄၇၊ (သတ္တစတ္တာလီသဆိုတာ ၄၇ ကိုခေါ်တာ)၊ နိဗ္ဗာန်၊ ဒီတရားတွေဟာ အလေးအမြတ်အပြုခံရတဲ့ တရားတွေ၊ ဒါကြောင့်မို့ အာရမ္မဏာဓိပတိ ပစ္စည်းတတ်တဲ့ တရားတွေလို့ ဒီလိုဆိုရတယ်။<br><br>သူ့ကို အလေးအမြတ် အာရုံပြုရတဲ့ တရားတွေကို ပစ္စယုပ္ပန်လို့ ခေါ်လိမ့်မယ်။ အဲဒီပစ္စယုပ္ပန်က ဘာလဲဆိုရင် အလေးအမြတ်ပြုတတ်သော လောဘမူစိတ် ၈-ခု၊ မဟာကုသိုလ်စိတ် ၈-ခု၊ မဟာကြိယာ ဉာဏသမ္ပယုတ်စိတ် ၄-ခု၊ လောကုတ္တရာစိတ်... <hr> [စာမျက်နှာ-81] ၈-ခု၊ ဒီစိတ်တွေကသာ ဆိုင်ရာအာရုံကို အလေးအမြတ်ပြုတတ်တယ်၊ တခြားစိတ်တွေက အလေးအမြတ် မပြုတတ်ဘူး၊ သာမန်သာပြုတယ်။<br><br>ဒေါသ, ဣဿာ, မစ္ဆရိယ, ကုက္ကုစ္စ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ၊ အပ္ပမညာကြဉ်သော စေတသိက်, ပဉ္စစတ္တာလီ (၄၅)၊ ဒေါသ, ဣဿာ, မစ္ဆရိယ, ကုက္ကုစ္စ၊ ဝိစိကိစ္ဆာဆိုတော့ ၅-ခု၊ အပ္ပမညာက ၂-ခုဆိုတော့ ၇-ခု၊ ၅၂-ထဲက ၇-ခု နုတ်လိုက်ရင် ၄၅၊ အဲဒါဟာ အာရမ္မဏာဓိပတိ ပစ္စယုပ္ပန် တရားလို့ခေါ်တယ်။<br><br>အလေးအမြတ်ပြုတတ်တဲ့လောဘမူစိတ် ၈-ခုက ဆိုင်ရာအာရုံကို အလေးအမြတ်ပြုတတ်တယ်။ စွဲစွဲမြဲမြဲ ပြုတတ်တယ်၊ မဟာကုသိုလ်စိတ် ၈-ခုက အလေးအမြတ် စွဲစွဲမြဲမြဲပြုတတ်တယ် စသည်ဖြင့်ပေါ့၊ ဒါကို အသေးစိတ်ခွဲရင် ရသေးတယ်၊ နေပစေ၊ မခွဲနဲ့ဦး, ရှုပ်သွားလိမ့်မယ်။<br><br>သဟဇာတာဓိပတိ ဆိုတာကတော့ နားလည်ပြီးသားဖြစ်တဲ့ ဆန္ဒ၊ စိတ္တ၊ ဝီရိယ, ဝီမံသာကိုပဲ ခေါ်လိမ့်မယ်။<br><br>“သာဓိပတိဇော ၅၂-ခု၌ရှိသော (သာဓိပတိဇောဆိုတာလည်း မိဿကသင်္ဂဟတုန်းက ပြောခဲ့ပြီ၊ သာဓိပတိဇော ၅၂-ဆိုတာ ဇော ၅၅-ထဲက မောဟမူဒွေးရယ် ဟသိတုပ္ပါဒ်ရယ် ကြဉ်ထားတာ) ဆန္ဒ, ဝီရိယ, သာဓိပတိ တီဟိတ်ဇော ၃၄-ခု၌ ရှိသော ဝီမံသ (ဝီမံသဆိုတာ ပညာကိုခေါ်တာ) ပြီးတော့ သာဓိပတိဇော ၅၂-ခု ဆိုတဲ့ စိတ် ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ, ဝီမံသစိတ်အားဖြင့် အဓိပတိ တရားကိုယ် ၃-ပါး, ၄-ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးတဲ့။<br><br>၃-ပါး ၄-ပါးလို့ ပြောတာက ဉာဏသမ္ပယုတ်စိတ်မှာဆိုရင် ၄-ပါးလုံး မရပေဘူးလား၊ ပညာပါလို့၊ ဉာဏဝိပ္ပယုတ်စိတ်ဆိုရင် ပညာမပါဘူး။ ဒါကြောင့်မို့ တစ်ခါတလေ ၃-ပါး ဖြစ်မယ်၊ တစ်ခါတလေ ၄-ပါး ဖြစ်မယ်။ ၃-ပါးဆိုတာက ဉာဏ်နဲ့ မယှဉ်တဲ့စိတ်ကို ရည်ရွယ်တယ်၊ ၄-ပါး ဆိုတာက ဉာဏ်နဲ့ ယှဉ်တဲ့စိတ်ကို ရည်ရွယ်တယ်၊ အဲဒီတော့ အဲဒီ ၄-ပါးမှာ တစ်ပါးပါးဆိုတော့ အဓိပတိက ၁-ပါးသာတတ်တာ၊ ၃-ပါး ၄-ပါးလုံး ပြိုင်ပြီးတော့ အဓိပတိ မတတ်နိုင်ဘူး၊ တစ်နိုင်ငံမှာ သမ္မတတစ်ယောက်ထဲသာ ရှိသလိုပေါ့။<br><br>သူ့ရဲ့ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတွေက ဘာတဲ့တုန်း၊ အဓိပတိပစ္စည်းကိုရသောအခါ အဓိပတိ တရားကိုယ်ကြဉ်သော သာဓိပတိဇော ၅၂-ပါး (ဇော-၅၅ ထဲက ၅၂)၊ ဝိစိကိစ္ဆာကြဉ်သော စေတသိက် ၅၁၊ သာဓိပတိစိတ္တဇရုပ် (သာဓိပတိစိတ္တဇရုပ်ဆိုတာ သာဓိပတိဇောနှင့်တကွဖြစ်တဲ့ စိတ္တဇရုပ်ကိုခေါ်တာ) အဲဒါတွေဟာ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတွေ။ <hr> [စာမျက်နှာ-82] အနန္တရ၊ သမနန္တရ၊ အနန္တရူပနိဿယ၊ နတ္ထိ၊ ဝိဂတတို့ကို တွဲထားတယ်။<br><br>အနန္တရပစ္စည်းဆိုတာ အခြားမဲ့ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားတဲ့၊ ရှင်းရှင်းကတော့ နေရာဖယ်ပေးတာ၊ အခြားမဲ့ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားဆိုရင် မြန်မာတွေ နားလည်ပါ့မလား, မလည်သေးဘူး၊ နေရာဖယ်ပေးတာဆိုရင် နားလည်တယ်၊ စကြာဝတေးမင်းကြီး နတ်ရွာစံတာ သားတော်ကြီး မင်းဖြစ်ဖို့ ဖြစ်သလိုပဲတဲ့။ မိမိဖယ်ပေးချုပ်ပေးလိုက်တော့ အဲဒီနေရာမှာ နောက်ထပ် သဘောတရားတစ်ခု ပေါ်ပေါက်နိုင်တယ်၊ အဲသလို ကျေးဇူးပြုတာကို အနန္တရပစ္စည်းနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ သုံးတယ်။<br><br>> ခြားမဲ့နာမ်တွေ၊ ဖြစ်ပေါ်စေ၊ မှတ်လေ အနန္တရ။<br><br>ဖြစ်ပေါ်စေတယ်ဆိုတာ အမှန်တော့ produce လုပ်တာ မဟုတ်ဘူးနော်၊ ခုနလိုပဲ နေရာပေးတာကိုပဲ ဆိုလိုတယ်၊ အဲဒါကတော့ အဓိပ္ပါယ်လေး နည်းနည်း ပြောလို့ဖြစ်တယ်၊ ခုနဟာတွေကတော့ ရှုပ်မှာစိုးလို့ မပြောတော့ဘူး၊ ရှုပ်တာ ပြောရင် နားထောင်သူက နားမလည်ရင် အလကားပဲ၊ စိတ်ပျက်တတ်တယ်။ အဲဒီတော့ မပြောသေးရင် ရှုပ်သွားမှာစိုးလို့ မပြောတာလို့ မှတ်ထား။<br><br>အနန္တရပစ္စည်းကတော့ လွယ်တယ်၊ ဝီထိတစ်ခုကို စိတ်ထဲမှာ စဉ်းစားကြည့်လိုက်စမ်း၊ ဝီထိပုံမျက်စိထဲမြင်သလား၊ မြင်တာမှ တန်းနေတာပဲ မဟုတ်လား။ အဲဒီတော့ စိတ်တစ်ခုတစ်ခုရှိရာမှာ ရှေ့စိတ်ချုပ်ပြီးမှ နောက်စိတ်ဖြစ်တာနော်၊ ဝီထိဟာ ပြတဲ့အခါကျတော့ အတန်းကြီးပြထားပေမယ်လို့ တကယ်ဖြစ်တဲ့ အခါကျတော့ အတန်းလိုက်ကြီး ဖြစ်နေတာမဟုတ်ဘူး၊ တစ်ခုပြီးမှ တစ်ခု ဖြစ်နေတာ၊ အဲဒီတော့ နံပတ်တစ်စိတ်ဖြစ်ပြီးတော့ နံပတ်တစ်စိတ် ချုပ်ပြီးမှ နံပတ်နှစ်စိတ်က ပေါ်နိုင်တယ်၊ နံပတ်နှစ်စိတ် ဖြစ်ပြီး သူချုပ်မှ နံပတ်သုံးစိတ် ပေါ်နိုင်တယ်။<br><br>အဲဒီတော့ နံပတ်တစ်စိတ်က နံပတ်နှစ်စိတ်အား အနန္တရသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ နံပတ်နှစ်စိတ်က နံပတ်သုံးစိတ်အား အနန္တရသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်။ အဲသလိုသွားရမယ်၊ အနန္တရပစ္စည်း နားလည်ချင်ရင် ဝီထိကို မျက်စိထဲ မြင်လာပါစေ၊ အဲဒီဝီထိမှာ ရှေ့စိတ်က နောက်စိတ်ကို ဒီနည်းနဲ့ချည်း ကျေးဇူးပြုသွားတာပဲ။ အဲသလို ကျေးဇူးပြုတဲ့အတွက်ကြောင့် စုတိစိတ်ဖြစ်ပြီးတဲ့နောက် ပဋိသန္ဓေစိတ် ဖြစ်တယ်မဟုတ်လား၊ တရားသဘောအနေနဲ့ အခြားမရှိဘူးနော်။ <hr> [စာမျက်နှာ-83] ဒါကြောင့်မို့ အဲဒီမှာလည်း ဒီဘဝစုတိစိတ်က နောက်ဘဝပဋိသန္ဓေစိတ်ကို ဒီနည်းနဲ့ (နေရာဖယ်ပေးတဲ့အနေနဲ့) စာစကားနဲ့ပြောရင် အနန္တရသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်။<br><br>အဲဒီမှာ ပစ္စည်းတရားက “ရဟန္တာတို့ စုတိကြဉ်သော ရှေးရှေးသော စိတ်တစ်ခုယုတ်ကိုးဆယ်”။ ရဟန္တာစုတိကျတော့ ရဟန္တာစုတိပြီးရင် ဘာရှိတုန်း၊ ပုထုဇဉ်၊ သောတာပန်၊ သကဒါဂါမ်၊ အနာဂါမ်ရဲ့ စုတိနောက်မှာ ပဋိသန္ဓေရှိသေးတယ် မဟုတ်လား၊ ရဟန္တာရဲ့ စုတိနောက်မှာ ပဋိသန္ဓေ မရှိတော့ဘူး။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ ပစ္စည်းဘက်မှာ ရဟန္တာစုတိကြဉ်ရတယ်၊ ဘယ်လောက်သေချာတယ်ဆိုတာ အဲဒါသာကြည့်၊ သာမညစိတ်တစ်ခုယုတ်ကိုးဆယ်လို့ မပြောလိုက်ဘူး၊ ရဟန္တာတို့ စုတိကြဉ်သော ရှေးရှေးသောစိတ်တစ်ခုယုတ်ကိုးဆယ်တဲ့။<br><br>စိတ်တစ်ခုယုတ်ကိုးဆယ် ယူလိုက်ရင် စေတသိက်-၅၂၊ ဒွေးပညာသ၊ ပဝတ္တိ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ ၄-ပါးဆိုတာ ဒါကို ခေါ်တာပဲ၊ အဆန်းမဟုတ်တော့ဘူး၊ စိတ်တစ်ခုယုတ်ကိုးဆယ် ဒွေးပညာသကိုပဲ ပဝတ္တိ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ ၄-ပါးသုံးတယ်။<br><br>ပဝတ္တိဆိုတာ ပဋိသန္ဓေရဲ့နောက်ကို ပဝတ္တိခေါ်တယ်၊ ပဋိသန္ဓေ အခိုက်အတံ့ကို ပဋိသန္ဓေခေါ်တယ်။ မြန်မာစကားကတော့ ဇာတိနဲ့ ပဝတ္တိခွဲတဲ့အခါကျတော့ မွေးဖွားတဲ့နေရာကို ဇာတိခေါ်ပြီးတော့ ကြီးပွားတဲ့နေရာကို ပဝတ္တိခေါ်တယ်။ ဆိုပါတော့ ရန်ကုန်မှာ ကြီးပွားပေမယ့် ရန်ကုန်မှာ မွေးခဲ့တာ ဟုတ်ချင်မှဟုတ်မယ်၊ ဖျာပုံမှာမွေးတယ်။ ကျိုက်လတ်မှာမွေးတယ် စသည်ဖြင့် မွေးဖွားခဲ့ကြပြီး ရန်ကုန်မှာလာပြီး ကြီးပွားကြတာတော့ ကျွန်တော်က ကျိုက်လတ်ဇာတိ, ရန်ကုန်က ပဝတ္တိလို့ အဲသလို သုံးတယ်။ စာစကားမှာတော့ ဇာတိဆိုတာ ပဋိသန္ဓေ၊ ပဝတ္တိဆိုတာ ပဋိသန္ဓေနောက် တစ်ဘဝလုံးပေါ့၊ အဲဒါ ပဝတ္တိခေါ်တယ်။<br><br>အနန္တရပစ္စယုပ္ပန်၊ ကျေးဇူးပြုခံရတဲ့တရားတွေထဲကျတော့ ရဟန္တာတို့ရဲ့ စုတိမပါပေဘူးလား၊ ရဟန္တာစုတိဘက်ဘက်ရှေ့မှာစိတ်ရှိသေးတယ် မဟုတ်လား၊ ဇောနောင်စုတိရှိမယ်၊ ဘဝင်နောင်စုတိရှိမယ် စသည်ဖြင့် စုတိစိတ်ရှေ့မှာ ရှိသေးတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ကျေးဇူးပြုခံရတဲ့ဘက်ကျတော့ ရဟန္တာစုတိ စိတ်ပြန်ပါလာတယ်၊ <hr> [စာမျက်နှာ-84] သူက ကျေးဇူးတော့ မပြုတတ်ဘူး၊ သူကတော့ ချုပ်သွားတယ်၊ ဒါပေမယ့် နောက်ဟာမပေါ်တော့တာကို ပြောတာ၊ သူပေါ်ဖို့ရာကျတော့ ရှေ့စိတ်ကချုပ်ပေးရဦးမယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ သူက ပစ္စယုပ္ပန်အနေနဲ့ကျတော့ သူပါတယ်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ ရဟန္တာတို့ စုတိနှင့်တကွ နောက်နောက်သောစိတ်တစ်ခုယုတ်ကိုးဆယ်၊ စေတသိက် ဒွေးပညာသ၊ ပဝတ္တိ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ-၄-ပါး။ ဒါကြောင့်မို့ အနန္တရကို နားလည်ရင် သမနန္တရကိုလည်းနားလည်သည်။ ဘာမှ မထူးပါဘူး၊ ပါဠိစကားမှာ သံဆိုတဲ့စကားလေး ပိုတာပဲ ရှိတယ်၊ အဲဒါကို ဘယ်လိုထူးတယ်လို့ ကြံဖန်ပြောတာဟာ အပိုပဲ၊ နားရှုပ်တာပဲ ရှိတယ်၊ အတူတူပဲ လို့သာ မှတ်ထားလိုက်။<br><br>တစ်ခါတလေကျတော့ ကျမ်းဂန်တွေမှာက သိပ်ပြီးတော့ အဲသလိုလုပ်ကြတယ်၊ ထူးပါတယ်ဆိုပြီးတော့ ကြံဖန်ပြီး ပြောတယ်၊ ကြံဖန်ပြောတော့အမှတ်ရခက်တယ်၊ အတူတူပဲကွာဆိုပြီးရော၊ ရှင်းနေတာပဲ။ ဘာကြောင့် တူပါလျက်နဲ့ ၂-ခုဟောထားသလဲဆိုတော့ ဖြေထားတဲ့ အဖြေက- ဝေနေယျသတ္တဝါတို့၏ အလိုအားလျော်စွာ ၂-မျိုးခွဲခြားပြီး ဟောတယ်တဲ့။<br><br>ဝေနေယျတို့အကြိုက် ဝေနေယျတို့ရဲ့ အတွင်းစိတ်သဘောထားကိုကြည့်ပြီး ဒီဝေနေယျတွေကို အနန္တရဆိုတဲ့အသုံးနဲ့ သုံးစွဲပြီးဟောရင် နားလည်မယ်၊ တရားရမယ်၊ ဟိုဝေနေယျတွေက သမနန္တရသုံးစွဲပြီးဟောမှ သဘောကျမယ်၊ အဲသလိုဆို သမနန္တရနဲ့ ဟောတယ်။ ဟိုနောက်မှာ နတ္ထိ ဝိဂတဆိုတာတွေ့လိမ့်မယ်။ ဒါဟာလည်းပဲ ဒါနဲ့ အတူတူမို့ ဇယားကွက်ထဲမှာ ပေါင်းထားတယ်။<br><br>သဟဇာတပစ္စည်း၊ သဟဇာတဆိုတာ သဟအတူတကွ၊ ဇာတဆိုတာ ဖြစ်တာ၊ အတူတကွဖြစ်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတတ်တဲ့ပစ္စည်းကို သဟဇာတပစ္စည်းတဲ့။ “ဆီမီးသည် မိမိနှင့်အတူတကွဖြစ်သော အလင်းဓာတ်အားတကွဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့”။ ဆီမီးထွန်းလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် အလင်းရောင်ပေါ်မလာဘူးလား၊ ဆီမီးဖြစ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် အလင်းရောင်ပေါ်လာတယ်၊ အလင်းရောင်က နောက်ကျနေတယ်ရယ်လို့ မရှိဘူး၊ အဲဒီလို အတူတူဖြစ်ပြီး ကျေးဇူးပြုတာနော်၊ ဒီဥပမာလေးက သိပ်ကောင်းတယ်။ အဲဒီတော့ ဆီမီးကအလင်းရောင်ကို ပြုလုပ်လိုက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါပေမယ့် <hr> [စာမျက်နှာ-85] သူဖြစ်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် အလင်းရောင် ပေါ်လာတဲ့အတွက်ကြောင့် အတူတကွ ဖြစ်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊<br><br>> အတူဖြစ်ရန်၊ ကျေးဇူးသန်၊ အမှန်သဟဇာ။<br><br>အဲဒီ သဟဇာတပစ္စည်းကို ပစ္စယုပ္ပန်တို့ကျတော့ ကျမ်းဂန်သုံးက ပြောရခက်တယ်။ “အချင်းချင်းအားလည်းကောင်း၊ အချင်းချင်းနာမက္ခန္ဓာ စိတ္တဇရုပ်၊ ပဋိသန္ဓေ ကမ္မဇရုပ်အားလည်းကောင်း တပ်သော (တပ်သောဆိုတာ ကျေးဇူးပြုသော ဆိုလိုတယ်) အလုံးစုံသော စိတ်တစ်ခုယုတ် ကိုးဆယ် စေတသိက်ဒွေးပညာသ ပဝတ္တိ ပဋိသန္ဓေနာမက္ခန္ဓာ ၄-ပါး။<br><br>“အချင်းချင်းအားလည်းကောင်း၊ ဥပါဒါရုပ်အားလည်းကောင်း တပ်သော စိတ္တဇမဟာဘုတ်၊ ပဋိသန္ဓေကမ္မဇမဟာဘုတ် ဗာဟိရမဟာဘုတ်၊ အာဟာရဇမဟာဘုတ်၊ ဥတုဇမဟာဘုတ်၊ အသညသတ် ကမ္မဇမဟာဘုတ်၊ ပဝတ္တိ ကမ္မဇမဟာဘုတ်အားဖြင့် မဟာဘုတ် ၄-ပါး”။ မဟာဘုတ် ၄-ပါးသာ သာမည မှတ်ထားလိုက်၊ မဟာဘုတ် ၄-ပါး ဆိုတာ ပထဝီ, အာပေါ, တေဇော, ဝါယောဆိုတဲ့ ဓာတ်ကြီး ၄-ပါးကို ပြောတာ။ အဲဒီ ဓာတ်ကြီး ၄-ပါးက အချင်းချင်းကိုလည်း ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ဥပါဒါရုပ်ကိုလည်း ကျေးဇူးပြုတယ်။<br><br>ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေဆိုတော့ ပဉ္စဝေါကာရဘုံဆိုတာ နားလည်သလား ခန္ဓာ ၅-ပါးရှိတဲ့ ဘုံကို ပဉ္စဝေါကာရဘုံလို့ ခေါ်တယ်၊ အပါယ်ဘုံ, လူ့ဘုံ၊ နတ်ဘုံ, တချို့သော ဗြဟ္မာဘုံ၊ အဲဒီဘုံတွေမှာ ပဋိသန္ဓေစိတ်ဖြစ်တဲ့အခါ ကျတော့ ပဋိသန္ဓေစိတ်ရယ်၊ ကမ္မဇရုပ်ထဲမှာ ဟဒယဝတ္ထုပါတယ်၊ အဲဒီ ပဋိသန္ဓေစိတ်နဲ့ ဟဒယဝတ္ထုဟာ အတူတက္ခဖြစ်ပြီးတော့ ပဋိသန္ဓေစိတ်က ဟဒယဝတ္ထုကို ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ဟဒယဝတ္ထုကလည်း ပဋိသန္ဓေစိတ်ကို ကျေးဇူးပြုတယ်။<br><br>ပစ္စယုပ္ပန်တရားဘက်ကျတော့ ဘာတွေရှိလဲ။ “အချင်းချင်းမှ ထောက်အပ်သော”ဆိုတာ အချင်းချင်းက ကျေးဇူးပြုတာ ခံရသောလို့ ဆိုတယ်။ “အချင်းချင်းမှ ထောက်အပ်သော အလုံးစုံသော စိတ်တစ်ခုယုတ် ကိုးဆယ်, စေတသိက် ဒွေးပညာသ ပဝတ္တိ ပဋိသန္ဓေနာမက္ခန္ဓာ ၄-ပါး, အချင်းချင်းမှထောက်အပ်သော ဥပါဒါရုပ်နှင့်တကွသော အလုံးစုံသော မဟာဘုတ် ၄-ပါး, အချင်းချင်းမှ <hr> [စာမျက်နှာ-86] ထောက်အပ်သော ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာနှင့် ဟဒယဝတ္ထု” သူတို့အချင်းချင်း ပြန်ကျေးဇူးပြုလိမ့်မယ်။<br><br>အဲဒါကြောင့်မို့ ပြောကြစို့ဆိုရင် လူ့ဘဝပဋိသန္ဓေ နေပြီဆိုပါတော့ မဟာဝိပါက် ပထမစိတ်နဲ့ ပဋိသန္ဓေနေပါပြီတဲ့၊ မဟာဝိပါက်စိတ် ၁-ခုရယ်။ စေတသိက် ၃၃-ခုရယ်၊ ပြီးတော့ ကမ္မဇရုပ်ထဲမှာ ဘာပါမလဲ၊ ဟဒယဝတ္ထုမပါပေဘူးလား။ လူ့ဘုံ ပဋိသန္ဓေနေတဲ့အခါကျတော့ ပဋိသန္ဓေအခိုက်အတံ့မှာ ကလာပ် ၃ စည်း မဖြစ်ဘူးလား၊ ကာယ, ဘာဝ, ဝတ္ထုဆိုတဲ့ ကလာပ် ၃-စည်းမှာ၊ ဒသကဆိုတာ ဟဒယဝတ္ထုပါတယ်။<br><br>အဲဒီလိုဖြစ်တဲ့အခါမှာ စိတ် စေတသိက် အချင်းချင်းကလည်း ကျေးဇူးပြုတယ်၊ စိတ်က စေတသိက်ကို ကျေးဇူးပြုတယ် စေတသိက်က စိတ်ကို ကျေးဇူးပြုတယ်။ ပြီးတော့ အတူတကွဖြစ်ပြီးတော့ စိတ် စေတသိက်က ဟဒယဝတ္ထုကို ကျေးဇူးပြုတယ်။ ဟဒယဝတ္ထုက စိတ် စေတသိက်ကို ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ဟုတ်ပြီလား၊ အဲဒါ သဟဇာတပစ္စည်း၊ သဟဇာတပစ္စည်းဆိုတာ အတူတကွဖြစ်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတတ်တဲ့ ပစ္စည်း။<br><br>အညမညပစ္စည်းတဲ့, အညမညဆိုတာကို နားလည်ကြလိမ့်မယ် ထင်တယ်။ ဒါပေမယ့် လူအများသိတဲ့ အညမညပစ္စည်းနဲ့ ပဋ္ဌာန်းအညမညနဲ့ မတူဘူးနော်။ အညမညပစ္စည်းကို ကြည့်လိုက်၊ အချင်းချင်း အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား၊ သစ်သား ၃-ခုထောက်ထားတယ်။ တစ်ခုက တစ်ခုကို ကျေးဇူးပြနေတယ်။ တစ်ခုဖယ်လိုက်ရင် နောက် ၂-ခုကလဲသွားမယ်၊ အဲဒီလို အချင်းချင်း အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုတဲ့ တရားကို အညမညပစ္စည်းတပ်တဲ့ တရားလို့ အဲသလိုခေါ်တယ်။<br><br>များသောအားဖြင့်ကတော့ အညမညပစ္စည်းဆိုတာ နာမ်နာမ်ချင်း ကျေးဇူးပြုတာများတယ်၊ ရုပ်ဟာ ပဋိသန္ဓေအခိုက်အတံ့မှာသာပါတယ်၊ ပဝတ္တိအခါမှာ ရုပ်နဲ့နာမ်ဘယ်တော့မှ အညမညမဖြစ်ဘူး၊ ပဋိသန္ဓေအခိုက်အတံ့မှာသာ ခုန ဟဒယဝတ္ထုနဲ့ ကျန်တဲ့စိတ် စေတသိက်နဲ့က အပြန်အလှန်ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ပဋိသန္ဓေ အခိုက်အတံ့မှာရတယ်၊ ပဝတ္တိအခါမှာ ရုပ်နဲ့နာမ်ဟာ အညမညမရဘူး၊ သဟဇာတတော့ဖြစ်တယ်၊ အညမညမဖြစ်ဘူး။ ဒါကြောင့်မို့ လူတွေသုံးလေ့ရှိတဲ့ အညမည သဘောတရားဟာ ပဋ္ဌာန်းအညမည မဟုတ်ဘူး၊ ဒီစကားလုံးရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ဖြစ်တဲ့ အချင်းချင်းဆိုတာကို <hr> [စာမျက်နှာ-87] ယူသုံးထားတာ၊ ပဋ္ဌာန်းမှာ ဆိုလိုတာက ရုပ်ကနာမ်ကို ကျေးဇူးပြုတယ်၊ နာမ်ကလည်း ရုပ်ကို ကျေးဇူးပြုတယ်။ ပဋ္ဌာန်းမှာက ပဋိသန္ဓေအခိုက်အတံ့မှာဆိုရင်တော့ ဟုတ်တယ်၊ တခြားအခိုက်အတံ့မှာ ဆိုရင်တော့ မဟုတ်ဘူး၊ အဲဒါ အညမညတဲ့။<br><br>အညမညဟာ အမှန်တော့ သဟဇာတထဲ ဝင်နေတာပဲ၊ အညမညဖြစ်ရင် သဟဇာတဖြစ်တော့တာပဲ၊ သဟဇာတဖြစ်တိုင်း အညမညမဖြစ်ဘူး၊ သဟဇာတက ကျယ်တယ်၊ အညမညကကျဉ်းတယ်၊ ဒါပါပဲ၊ အချင်းချင်း အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုတာ အညမညပစ္စည်းတဲ့။<br><br>အညမညပစ္စည်းကို ဇယားကွက်မှာကြည့်လိုက်ရင် စိတ်တစ်ခုယုတ် ကိုးဆယ်၊ စေတသိက် ဒွေးပညာသ ပဝတ္တိ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ ၄-ပါး, မဟာဘုတ် ၄-ပါး, ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေနာမက္ခန္ဓာနှင့် ဟဒယဝတ္ထု၊ သူတို့အချင်းချင်း ကျေးဇူးပြုမယ်။ ပစ္စယုပ္ပန်ကျတော့လည်း ဒီအတိုင်းပါပဲ၊ အချင်းချင်းမှ ထောက်အပ်သောဆိုတာ အချင်းချင်း ကျေးဇူးပြုခံရတဲ့စိတ်-၈၉၊ စေတသိက် ၅၂- ပြီးတော့ မဟာဘုတ် ၄-ပါးရယ်၊ ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာနှင့် ဟဒယဝတ္ထု။<br><br>ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာဆိုတာ သိတယ်မဟုတ်လား၊ ပဋိသန္ဓေစိတ်နဲ့ စေတသိက်ကို ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာလို့ခေါ်တယ်၊ ဟဒယဝတ္ထုကတော့ ကမ္မဇရုပ်ထဲမှာပါတဲ့ ဟဒယဝတ္ထု အချင်းချင်း အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုတယ်။<br><br>> အချင်းချင်းပြန်လှန်၊ ပြုလေပြန်၊ မှတ်ရန် အညမညတည်း။<br><br>အဲဒီတော့ အတူတကွဖြစ်တိုင်း အပြန်အလှန်မဖြစ်ဘူး၊ အဲဒါ မှတ်ထားရမယ်။<br><br>နိဿယပစ္စည်းဆိုတာ မှီရာဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား၊ “မြေကြီးသည် သစ်ပင်စသည်တို့၏ တည်ရာအဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ကားဘောင်ရှိ အဝတ်ပုဆိုးသည် ပန်းချီဆေး၏မှီရာဖြစ်သကဲ့သို့လည်းကောင်း” ထိုသို့ မှီရာအဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်တဲ့တရားကို နိဿယပစ္စည်းတပ်တဲ့ တရားလို့ ခေါ်တယ်။<br><br>နိဿယကျတော့ ထပ်ခွဲပြန်တယ်၊ သဟဇာတနိဿယ၊ ပုရေဇာတနိဿယတဲ့၊ ပုရေဇာတနိဿယကလည်း ဝတ္ထုပုရေဇာတနိဿယ, ဝတ္ထာရမ္မဏ ပုရေဇာတနိဿယ ဆိုပြီး အမျိုးမျိုးကွဲသွားတယ်။ ဒါတွေ ဒီတစ်ခေါက်အကုန် နားလည်ရင်လည်း အရေးမကြီးဘူး။ <hr> [စာမျက်နှာ-88] နိဿယပစ္စည်းဆိုတာ မှီရာအဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်တဲ့ သဘောတရားကို ခေါ်တယ်၊ ဒီလောက်လေး နားလည်ထားရင် ပထမတစ်ခေါက်မှာတော်လောက်ပြီ။<br><br>အဲဒီမှာ သဟဇာတနိဿယကျတော့ သဟဇာတလိုပဲ အတူတူပဲဆိုတော့ အတူတကွဖြစ်ပြီးတော့ တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် မှီတာကိုး၊ တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက်က အမှီအဖြစ် ကျေးဇူးပြုတာကိုး၊ အလုပ်တူတူလုပ်တဲ့အခါကျတော့ တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် ကူညီကြတာမျိုးပေါ့။ ဝတ္ထုပုရေဇာတနိဿယ, ဝတ္ထာရမ္မဏပုရေဇာတနိဿယတို့ကို အသာထားကြဦးစို့၊ ဒါတွေက အခုနားမလည်နိုင်သေးဘူး။<br><br>အဲဒီတော့ မှီရာအဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်တဲ့ တရားသည် နိဿယပစ္စည်း၊ ဝတ္ထုပုရေဇာတနိဿယ၊ ဝတ္ထာရမ္မဏပုရေဇာတနိဿယတို့နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ (ဆိုပါတော့) စက္ခုပသာဒရှိတယ်၊ စက္ခုပသာဒကို အမှီပြုပြီးတော့ စက္ခုဝိညာဏ်ခေါ်တဲ့ မြင်စိတ်ဖြစ်မယ်၊ ဒါဖြင့်ရင် စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်ကို စက္ခုပသာဒက မှီရာအဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတယ်၊ စက္ခုပသာဒမရှိရင် (မျက်လုံးမရှိရင် မျက်စိအကြည်ဓာတ် မရှိရင်) မြင်စိတ်ကို မဖြစ်ပေါ်နိုင်ဘူး၊ နားအကြည်ဓာတ်မရှိရင် သောတပသာဒ ပျက်နေရင် ကြားတဲ့စိတ်ကို မဖြစ်ပေါ်နိုင်ဘူး။<br><br>အဲသလို ကြားတဲ့စိတ်ကို (သောတပသာဒ) သူက ထုတ်လုပ်ပေးတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါပေမယ့် သူ့ကို အမှီပြုပြီးမှ ဖြစ်ရတာ၊ ဒါကြောင့် သူက နိဿယသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်။ ပဉ္စဝတ္ထုဆိုတာ စက္ခုဝတ္ထု၊ သောတဝတ္ထု၊ ဃာနဝတ္ထု၊ ဇိဝှါဝတ္ထု၊ ကာယဝတ္ထုပေါ့လေ၊ ဆိုပါတော့ လျှာမှာ taste bud တွေ အကုန်လုံး ပျက်နေပြီဆိုရင် ဘာအရသာမှ သိမှာမဟုတ်ဘူး၊ နှာခေါင်းလည်းအတူတူပေါ့၊ အဲဒီလိုမှီရာအဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်တဲ့ တရားတွေ၊ ဒီလောက်လေး နားလည်ရင်တော်လောက်ပြီ။<br><br>ဥပနိဿယပစ္စည်းတဲ့၊ ဥပဆိုတာအားကြီးတာ၊ အားကြီးသောအကြောင်းဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရားတဲ့၊ “မိုးဟာ သတ္တဝါဟူသမျှနှင့်၎င်းကိုမှီကာ ကြီးပွားပေါက်ရောက်ကြသော သစ်ပင်တို့၏ အားကြီးသော မှီရာဖြစ်သလို” အားကြီးသော မှီရာဖြစ်တဲ့တရားကို ဥပနိဿယပစ္စည်းတပ်တဲ့တရားလို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒီတော့ ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်းမှာ အကျယ်ဝန်းဆုံးလို့ ဆိုရလိမ့်မယ်၊ ဘယ်နည်းနဲ့မှ ကျေးဇူးပြုတာမဟုတ်ဘူးဆိုရင် ဥပနိဿယနဲ့ကတော့ ဖြစ်တော့တာပဲ။ ဆိုပါတော့ အကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီး ကုသိုလ်ဖြစ်တာတွေ ရှိတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-89] ကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ အကုသိုလ်ဖြစ်တာတွေရှိတယ်၊ နောက်ဘဝကောင်းကောင်းလေးရောက်ချင်တယ်၊ ဒါဟာ လောဘမဟုတ်လား၊ နောက်ဘဝကောင်းကောင်းလေးရောက်ချင်တော့ ဒီဘဝဘာလုပ်တုန်း၊ အလှူပေးတယ်၊ သီလဆောက်တည်တယ်၊ ကုသိုလ်တွေပြုတယ်။<br><br>အဲဒီတော့ နောက်ဘဝကောင်းရောက်ချင်တဲ့ အကုသိုလ်က အလှူပေးတယ်၊ သီလဆောက်တည်တယ် စတဲ့ကုသိုလ်ကို ဥပနိဿယသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ကုသိုလ်ကို အမှီပြုပြီးတော့ ကုသိုလ်ဖြစ်တယ်၊ ကုသိုလ်ကို အမှီပြုပြီးတော့ အကုသိုလ်ဖြစ်တယ်၊ အဲသလိုရှိတယ်၊ အဲဒါကျတော့ တခြားနည်းနဲ့မရဘူး၊ ဥပနိဿယလာခဲ့၊ ဥပနိဿယ အကျယ်ဆုံးပစ္စည်းလို့သာ မှတ်ထားပေတော့။ သူ (ဥပနိဿယ)ကလည်းအမျိုးမျိုးရှိတယ်၊ အာရမ္မဏူပနိဿယ၊ အနန္တရူပနိဿယ၊ ပကတူပနိဿယတဲ့၊ ဒါတွေနေပစေဦး။<br><br>ပုရေဇာတပစ္စည်းတဲ့၊ ပုရေဆိုတာ ရှေ့၊ ဇာတဆိုတာဖြစ်တာ၊ ရှေးဖြစ်နှင့်ပြီးတော့ သတ္တဝါတွေ ကျေးဇူးပြုသလိုပဲ၊ ပုရေဇာတပစ္စည်းဆိုတာ ရှေးတုန်းကဖြစ်ခဲ့တယ်၊ အခုအခိုက်အတံ့မှာလည်းရှိနေတယ်၊ ရှိနေပြီးတော့ သူက တခြားတရားတစ်ခုခုကို ကျေးဇူးပြုနေတယ်၊ အဲဒါကို ပုရေဇာတပစ္စည်းလို့ ခေါ်တယ်။<br><br>ခုန စက္ခုပသာဒနဲ့ စက္ခုဝိညာဏ်ကို နမူနာအဖြစ် ပြောကြစို့၊ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် မဖြစ်ခင်ကတည်းက စက္ခုပသာဒ ရှိနေတယ်၊ ဝီထိမှာ သေသေချာချာသွားရင် စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်က အတီတဘဝင်, ဘဝင်္ဂစလန, ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ, ပဉ္စဒွါရဝဇ္ဇန်း, စက္ခုဝိညာဏ် စသည်ဖြင့် ဝီထိတန်းရှိတယ်မဟုတ်လား၊ ဝီထိတန်းမှာ စက္ခုဝိညာဏ်က စက္ခုဝတ္ထု စက္ခုပသာဒကို မှီတယ်။<br><br>အဲဒီစက္ခုဝတ္ထုဟာ အတီတဘဝင်နဲ့အတူဥပါဒ်တဲ့ စက္ခုပသာဒ၊ အဲဒီတုန်းက သူကဖြစ်ခဲ့ပြီ၊ ပုရေဇာတ ရှေးတုန်းက ဖြစ်ခဲ့ပြီ၊ အဲဒီဖြစ်ခဲ့တဲ့ စက္ခုပသာဒက ရုပ်သက် ဘယ်လောက်ကြာကြာနေမလဲ၊ စိတ်နဲ့ရုပ်က ဘယ်သူကပိုပြီး အသက်ရှည်မလဲ၊ ရုပ်က ရှည်တယ်၊ ဘယ်နှစ်ဆလဲ၊ ၁၇-ဆ။ အဲဒီတော့ စက္ခုဝိညာဏ်ဖြစ်တဲ့အခါမှာ စက္ခုဝတ္ထုက ထင်ရှားရှိနေတယ်၊ ရှေးတုန်းက ဖြစ်ခဲ့ပြီးတော့ စက္ခုဝိညာဏ်ပေါ်လာတဲ့အခါမှာ သူက စက္ခုဝတ္ထုကို မှီရာအဖြစ်နဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ အဲဒါကို ပုရေဇာတပစ္စည်းလို့ ခေါ်တယ်။<br><br>ပုရေဇာတပစ္စည်းမှန်ရင် ရှေးတုန်းက ဖြစ်ခဲ့ရမယ်၊ ပြီးတော့ အခုကျေးဇူးပြုတဲ့ အခိုက်အတံ့မှာလည်း ထင်ရှားရှိနေရမယ်၊ အဲဒီလို ပစ္စည်းမျိုးကို ပုရေဇာတပစ္စည်းလို့ ခေါ်တယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-90] ပုရေဇာတပစ္စည်းက လွယ်တယ်၊ ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းက ခက်တယ်။<br><br>ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းဆိုတာ နောက်မှဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရားတဲ့၊ “ရှေးကပေါက်နှင့်ကာ ကြီးပွားနေသော သစ်ပင်အား နောက်မှ သွန်းလောင်းအပ် ရွာအပ်သော မိုးရေက စည်ပင်ကြီးပွားစေခြင်းငှာ ကျေးဇူးပြုသလိုပဲတဲ့၊ သူက နောက်မှပေါ်ပြီး ကျေးဇူးပြုတယ်၊ နဂိုတုန်းက ရှိခဲ့ပြီးသားဟာကို သူပေါ်လာတော့ ကျေးဇူးပြုတာ၊ ဒါကို ဆိုလိုတယ်၊ အဲဒါ ပစ္ဆာဇာတတဲ့။<br><br>ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းက နောက်မှပေါ်လာပြီး ကျေးဇူးပြုတဲ့အချိန်အခါမှာ ကျေးဇူးအပြုခံရတဲ့ တရားဟာလည်း ထင်ရှားရှိရမယ်၊ သူလည်းထင်ရှားရှိရမယ်၊ ကျေးဇူးအပြုခံရတဲ့ တရားလည်း ထင်ရှားရှိရမယ်။ ဟိုကအရင်ဖြစ်ခဲ့ပြီ၊ သူက အခုမှ စဖြစ်ပြီး အရင်ဖြစ်ခဲ့ပြီးသားကို ကျေးဇူးပြုတာ၊ ခုဟာနဲ့ ပြောင်းပြန်။<br><br>ခုဟာက သူက နဂိုဖြစ်ခဲ့ပြီးတော့ အခုဖြစ်ခဲ့တဲ့ဟာက ထပြီး ကျေးဇူးပြုတာ၊ အခုပစ္ဆာဇာတကျတော့ သူက အခုဖြစ်ပြီးတော့ နဂိုကဖြစ်ပြီး ရှိခဲ့တဲ့ တရားကို ကျေးဇူးပြုတာ၊ သူကနောက်မှပေါ်ပြီး ကျေးဇူးပြုလို့ ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းလို့ သုံးတာ၊ ဒါကြောင့်မို့ ဒီမှာ နောက်နောက်သောစိတ် ၈၅-ခု၊ စေတသိက် ဒွေးပညာသလို့ဆိုတာ၊ ပစ္စယုပ္ပန်တရားဘက်ကျတော့ ဧကဇကာယ၊ ဒွိဇကာယ၊ တိဇကာယ၊ စတုဇကာယနဲ့ ပြောတာ။<br><br>အဲဒီပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းက အယူနည်းနည်းချော်တတ်တယ်၊ မှားတတ်တယ်။ ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းဟာ သူမဖြစ်ခင်ကတည်းက သူက နောက်မှဖြစ်မှာ၊ အခုထဲက ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ တချို့က အဲသလို ယူတာတွေလည်းရှိတယ်၊ ဒါပေမယ်လို့ ပဋ္ဌာန်းသဘောတရားနဲ့ စဉ်းစားလိုက်တဲ့အခါကျတော့ ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းဟာ အမျိုးအစား ခွဲလိုက်ရင် အတ္ထိအမျိုးအစားထဲမှာပါတယ်တဲ့၊ အတ္ထိဆိုတာ ထင်ရှားရှိနေရမယ်၊ သူဟာ ထင်ရှားရှိနေပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုရမှာ၊ သူထင်ရှားမရှိသေးရင် ကျေးဇူးမပြုနိုင်ဘူး။<br><br>အဲဒါကြောင့်မို့ ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းဟာ သူဖြစ်ပေါ်လာပြီးနောက် သူရှိနေတဲ့ခိုက် ကျေးဇူးပြုခံရတဲ့ တရားလည်း ရှိနေခိုက်မှာ ကျေးဇူးပြုတာ၊ သူက မပေါ်ခင်ထဲက ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုရင်တော့တော်တော် နားလည်ဖို့ လက်ခံဖို့ မလွယ်ဘူး။ ဒါကြောင့်မို့ ကြိုတင်ပြီး ကျေးဇူးပြုတာ မဟုတ်ဘူး၊ သူဖြစ်လာမှ ကျေးဇူးပြုတာ၊ ဒါပေမယ်လို့ ကျေးဇူးအပြုခံရတဲ့ တရားက ရှေးတုန်းက ဖြစ်ခဲ့ပြီး သူက နောက်မှဖြစ်တာ။ <hr> [စာမျက်နှာ-91] နောက်မှဖြစ်တယ်ပေါ့လေ၊ ဒါကြောင့်မို့ သူ့ကို <b>ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း</b> လို့ သုံးတယ်။ <br>> သတ္တိရှိနေ၊ ရုပ်တွေ အား၊ စိတ်နှစ်ဖြာ၊ နောက်နောက်လာ၊ တည်ပစ္ဆာဇ။ <br><br><b>အာသေဝနပစ္စည်း</b>၊ ဒါကတော့ လွယ်ပါတယ်၊ အဖန်တလဲလဲ မှီဝဲထုံအပ်သည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား၊ repetition လို့ <b>အာသေဝန</b>ကို အင်္ဂလိပ်လို ပြန်တယ်၊ စာတစ်ခုကျက်တဲ့အခါ အထပ်ထပ် ရွတ်ရင် ကြာတော့ ရသွားရော၊ နံ့သာထည့်တဲ့ခွက်ဟာ နံ့သာထည့်ဖန်များတော့ နံ့သာနဲ့ ထုံနေတယ်၊ အဲသလို ထုံတာကို <b>အာသေဝန</b>လို့ ခေါ်တယ်။ <br>“ရှေးရှေး၌ သင်အံသော ကျမ်းဂန်သည် နောက်နောက်၌ သင်အံသော ကျမ်းဂန်အား သင်ကြားလေ့ကျက်ဆောင်ရွက်လွယ်ကူစေခြင်းငှာ”<br>ရှေးတုန်းက သင်ထားတာဟာ နောက်သင်မယ့်ဟာကို ကျေးဇူးပြုတာပေါ့။ အလီကျက်ထားမှ သင်္ချာတွက်ရလွယ်မယ်၊ အပေါင်းအနှုတ်အမြှောက်အစား လုပ်လို့ရမယ်၊ အဲသလို ကျေးဇူးပြုတာ။ <br><br>အဲသလို ကျေးဇူးပြုတဲ့ တရားတွေကျတော့ သဘောတူမှ ဇာတ်တူမှ ဒီနည်းနဲ့ ကျေးဇူးပြုလို့ရတယ်၊ repeat လုပ်တယ်ဆိုတာ repeat ဆိုကတည်းက “ရှေးရှေးဖြစ်သော ဇောတို့သည် အခြားမဲ့ဖြစ်သော နောက်နောက်ဇောတို့အား ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် <b>အာသေဝနပစ္စည်း</b>လို့ခေါ်တယ်”။ <br><br>အဲဒီတော့ <b>အနန္တရပစ္စည်း</b> ပြန်ကြည့်လိုက်စမ်း၊ ဝီထိမှာ ပဉ္စဒွါရဝဇ္ဇန်းက စက္ခုဝိညာဏ်ကို <b>အနန္တရပစ္စည်း</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ စက္ခုဝိညာဏ်က သမ္ပဋိစ္ဆိုင်းကို <b>အနန္တရပစ္စည်း</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ် စသည်ဖြင့်သွားတယ်၊ ကိုင်း၊ ဝုဋ္ဌောက ဇောကို <b>အနန္တရပစ္စည်း</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ နံပတ်တစ်ဇောက နံပတ်နှစ်ဇောကို <b>အနန္တရ</b>နဲ့လည်း ကျေးဇူးပြုတယ်၊ <b>အာသေဝန</b>နဲ့လည်း ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ဘာကြောင့်လည်းဆိုတော့ ဇာတ်တူလို့၊ ကုသိုလ်ချင်း ကုသိုလ်ချင်း၊ အကုသိုလ်ချင်း အကုသိုလ်ချင်း၊ ကြိယာချင်း ကြိယာချင်း ဇာတ်တူတယ်၊ ဇာတ်တူဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် အဲဒီအခါကျတော့ <b>အာသေဝန</b>ပါ ပါသွားပြီ။ <br><br>အဲဒီတော့ သန္တီရဏက ဝုဋ္ဌောကို ကျေးဇူးပြုတဲ့အခါမှာ <b>အနန္တရ</b>နဲ့ပဲ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ <b>အာသေဝန</b>နဲ့ ကျေးဇူးမပြုဘူး၊ ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ် မဟုတ်လို့၊ ဇောဆိုတာ ဘယ်ဟာတွေတုန်း၊ ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်၊ ဖိုလ်၊ ကြိယာတွေကို <hr> [စာမျက်နှာ-92] ဇောခေါ်တယ် မဟုတ်လား၊ အဲဒီဇောတွေမှာ ကျေးဇူးပြုမယ်။ <br>ပထမဇောက ဒုတိယဇော၊ ဒုတိယဇောက တတိယဇော စသည်ဖြင့်သွား၊ ဆဋ္ဌမဇောက သတ္တမဇောကို <b>အနန္တရ</b>နဲ့လည်း ကျေးဇူးပြုမယ်၊ <b>အာသေဝန</b>နဲ့လည်း ကျေးဇူးပြုမယ်။ <br><br>သတ္တမဇောက ရောက်လာတဲ့ တဒါရုံကိုကျတော့ <b>အာသေဝန</b>မပါတော့ဘူး၊ ဇာတ်မတူတော့ဘူး၊ ကွဲသွားပြီ၊ နားလည်ပြီနော်၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>အာသေဝနပစ္စည်း</b> ဆိုတာ ဇာတ်တူမှ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ဒါကြောင့်။ <br>* ရှေ့ဇောအစု၊ ဇာတ်တူမှုကြောင့်၊ ကုအကုပါ၊ ကြိယာတစ်ဖန်၊ နန္တရီ၊ ပွားဟန်သေဝနတဲ့။<br>အကုသိုလ် အကုသိုလ်၊ ကြိယာ ဇောတွေ ရှိလိမ့်မယ်။ <br><br><b>ကမ္မပစ္စည်း</b>။ ဒါကတော့ ဗုဒ္ဓဘာသာမှန်ရင် ကံနားလည်တယ်၊ မိမိကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်နာမ်တရားတို့ကို ပြုပြင်စီရင်တတ်သော စေတနာသည် <b>ကမ္မပစ္စည်း</b>မည်၏။ <b>ကမ္မပစ္စည်း</b>တပ်တဲ့တရားတွေဟာ ဘယ်တရားတွေတုန်း၊ စေတသိက် ၅၂-ခုတွင် <b>စေတနာ</b> စေတသိက်။ <br><br>အဲဒီ <b>ကမ္မပစ္စည်း</b>က ၂-မျိုးရှိတယ်၊ <b>သဟဇာတကမ္မ</b>ရယ် <b>နာနက္ခဏိကကမ္မ</b>ရယ်လို့ ၂-မျိုးရှိတယ်။ <br>အခု ပြောပြောနေတဲ့ကံ၊ ကံ၏အကျိုးတရားဆိုတာက <b>နာနက္ခဏိကကမ္မ</b> ဆိုတာကို ရည်ရွယ်ပြီးပြောတာ၊ <b>သဟဇာတကမ္မ</b>ဆိုတာက အတူတကွဖြစ်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ <b>နာနက္ခဏိကကမ္မ</b>ဆိုတာက different moment၊ နာနာဆိုတာ different ပဲ၊ ခဏဆိုတာ moment ပဲ၊ အချိန်မတူဘူး။ <br><br>ကုသိုလ်ကံကို အခုပြုလိုက်တယ်၊ အဲဒီကုသိုလ်ကံရဲ့ အကျိုးကြောင့် နောက်ဘဝမှာ နတ်ဖြစ်မယ်၊ လူဖြစ်မယ်၊ အကြောင်းနဲ့အကျိုးနဲ့ မကွာဘူးလား၊ ခဏချင်း မတူဘူးမဟုတ်လား၊ အဲသလို ကျေးဇူးပြုတဲ့ စေတနာကို <b>နာနက္ခဏိကကမ္မပစ္စည်း</b>လို့ခေါ်တယ်။ <br><br>စေတနာစေတသိက်ဟာ စိတ်တိုင်းနဲ့ယှဉ်တယ်၊ လောဘမူ ပထမစိတ်မှာလဲ စေတနာယှဉ်တယ်၊ အဲဒီ စေတနာဟာ အကျိုးပေးမယ်ဆိုရင် နောက်ဘဝတွေကို အကျိုးပေးနိုင်တယ်၊ နောက်ဘဝတွေကို အကျိုးပေးရင် <b>နာနက္ခဏိကကမ္မ</b>ဖြစ်မယ်။ <br>တစ်ခါ အတူတကွဖြစ်တဲ့တရားတွေကို <b>သဟဇာတ</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးမပြုပေဘူးလား၊ ပြုတယ် အဲသလို ကျေးဇူးပြုရင် <b>သဟဇာတကမ္မ</b>၊ အဲဒီလို <b>ကမ္မပစ္စည်း</b> <hr> [စာမျက်နှာ-93] ၂-မျိုးရှိတယ်၊ <b>နာနက္ခဏိကကမ္မ</b>နဲ့ <b>သဟဇာတကမ္မ</b>၊ ဒါလေးကို နားလည်ဖို့ ကောင်းတယ်။ <br>အခု ကံကံ၏ အကျိုးလို့ပြောနေတာဟာ <b>နာနက္ခဏိကကမ္မ</b>ကို ရည်ရွယ်ပြီး ပြောနေတာ၊ <b>သဟဇာတကမ္မ</b>ဆိုတာက စိတ်တိုင်းမှာပါတဲ့ စေတနာပဲ၊ အဲဒီစေတနာက အတူတကွဖြစ်တဲ့စေတသိက်တွေ ရုပ်တွေကို ကျေးဇူးပြုတယ်၊ အဲဒါက <b>သဟဇာတကမ္မ</b>လို့ ဒီလိုခေါ်တယ်။ <br><br><b>ဝိပါကပစ္စည်း</b>တဲ့၊ <b>ဝိပါက</b>ဆိုတာ အကျိုးမဟုတ်လား၊ အဲဒီတော့ ဝိပါက်စိတ် စေတသိက်တွေပဲ ဖြစ်မှာပေါ့၊ အကျိုးဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရားတဲ့။ <br>အမှန်တော့ သူက နောက်ထပ် အကျိုးဖြစ်စေတာကို ဆိုလိုတာ မဟုတ်ဘူးနော်၊ သူတို့ကိုယ်တိုင်က အကျိုးဖြစ်ပြီးတော့ အချင်းချင်း ကျေးဇူးပြုတာကိုပဲ <b>ဝိပါက</b> လို့ဆိုတာ၊ သူက ဖြစ်စေရင် <b>ကမ္မပစ္စည်း</b>ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်၊ အဲဒါနည်းနည်းလွဲသွားတတ်တယ်။ <br><br><b>ဝိပါကပစ္စည်း</b>ဆိုတာက သူတို့ကိုယ်၌က တစ်ပါးသောကံက ပစ်ချလိုက်လို့ (ဆိုပါတော့) ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ တရားတွေ၊ ဒါကြောင့်မို့ ဝိပါက်စိတ် စေတသိက်၊ အဲဒါတွေကို <b>ဝိပါကပစ္စည်း</b>တပ်တဲ့ တရားလို့ဆိုရတယ်။ <br><br>မဟာဝိပါက်စိတ် ၈-ခုဆိုပါစို့၊ စေတသိက် ၃၃-ယှဉ်တယ်၊ အဲဒီမှာ ဝိပါက်စိတ်သည် <b>ဝိပါကပစ္စည်း</b>၊ သူနဲ့အတူတကွဖြစ်တဲ့ စေတသိက် စိတ္တဇရုပ် ပဋိသန္ဓေ ကမ္မဇရုပ်တို့ရှိတယ်၊ စိတ္တဇရုပ်ပဲထားပါတော့၊ စိတ္တဇရုပ်သည် <b>ပစ္စယုပ္ပန်</b> အဲသလို သွားရော၊ <b>ဝိပါကပစ္စည်း</b>ဆိုတာ အမှန်ကတော့ ပစ္စည်းတပ်တဲ့တရား ကိုယ်တိုင်က ဝိပါက်ဖြစ်ရမယ်လို့ ဒါလေး မှတ်ထားလိုက်ရင် ပြီးတာပဲ။ <br><br>အဲဒီတော့ ဝိပါက်က ၂-မျိုးရှိတယ် မဟုတ်လား၊ ပဋိသန္ဓေအခါမှာ ဝိပါက်၊ ပဝတ္တိအခါမှာ ဝိပါက် ၂-မျိုးလုံး ဒီမှာရတယ်။ <br>ဝိပါက်စိတ်တို့ရဲ့ သဘောက အရှိန်အဟုန် ဗျာပါရ မရှိဘူး၊ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ သူများကြောင့် ဖြစ်လာရတဲ့ တရားကိုး၊ သူတို့မှာ ထထကြွကြွ လုံ့လ ပြတဲ့သဘောမျိုး မရှိဘူး၊ ဝိပါက်ဆိုတဲ့သဘောက ဗျာပါရကင်းတဲ့ သဘော၊ အေးငြိမ်းတဲ့သဘောရှိတယ်။ <br>ဒါကြောင့်မို့ သူတို့က ဝိပါက်ဖြစ်တယ်၊ ထထကြွကြွမရှိတဲ့ အတွက်ကြောင့် နောက်ထပ်အကျိုးတစ်ခုမဖြစ်စေနိုင်ဘူး၊ သူများအကျိုးပဲ ဖြစ်စေနိုင်တယ်၊ <b>ဝိပါကပစ္စည်း</b>တဲ့။ <hr> [စာမျက်နှာ-94] <b>အာဟာရပစ္စည်း</b>တဲ့၊ အာဟာရဘယ်နှစ်မျိုးရှိသလဲ၊ အာဟာရ ၄-မျိုးရှိတယ်။ <b>ကဗဠီကာရအာဟာရ</b>၊ <b>ဖဿအာဟာရ</b>၊ <b>မနောသဉ္စတနာဟာရ</b>၊ <b>ဝိညာဏာဟာရ</b>လို့ ၄-မျိုးရှိတယ်၊ အဲဒီ ၄-မျိုးကိုပဲ ဒီမှာ <b>အာဟာရပစ္စည်း</b>ခေါ်တယ်။ <br>> ထောက်ပံ့ခိုင်တွယ်၊ ကျေးဇူးကြွယ်၊ လေးသွယ်အာဟာရ။ <br><br><b>အာဟာရပစ္စည်း</b>သည် ရုပ်အာဟာရ နာမ်အာဟာရအားဖြင့် ၂-ပါးအပြားရှိ၏၊ <b>ကဗဠီကာရအာဟာရ</b>က ရုပ်ပေါ့၊ <b>ဖဿ</b>ရယ်၊ <b>စေတနာ</b>ရယ်၊ <b>ဝိညာဏ်</b>ရယ်က နာမ်ပေါ့။ ဒါကြောင့်မို့ ရုပ်အာဟာရ နာမ်အာဟာရရယ်လို့ အာဟာရ ၂-မျိုး ရှိတယ်။ <br><br><b>ဣန္ဒြိယပစ္စည်း</b>တဲ့၊ အစိုးရသည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၊ ဒါလည်းပဲ သမုစ္စည်းပိုင်း ပြန်ရမှာချည်းပဲ၊ ဣန္ဒြေ ၂၂-ပါးတွေ့ခဲ့တယ် မဟုတ်လား၊ ဒါပေမယ့် ဒီမှာတော့ ဣန္ဒြေ တရားကိုယ် ၈-ပါး ၉-ပါး ဒီလို လုပ်လိမ့်မယ်။ <br>အဲဒီတော့ <b>ဣန္ဒြိယပစ္စည်း</b>မှာ <b>ရုပ်ဣန္ဒြေ</b>၊ <b>နာမ်ဣန္ဒြေ</b>လို့ ၂-မျိုးရှိတယ်လို့ ဒီလိုပဲမှတ်ထား၊ နာမ်ဣမှာ ဘာတွေရှိသလဲ၊ <b>ဇီဝိတ</b>စေတသိက်ရယ်၊ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>ရယ်၊ <b>ပညာ</b>ရယ်၊ ဒါတွေကို နာမ်ဣန္ဒြေ ၈-ပါးလို့ ခေါ်တယ်၊ ဣန္ဒြေ ၂၂-ပါးထဲ ပြန်ကြည့်ရင် တွေ့လိမ့်မယ်၊ ဒါက နာမ်ဣ။ <br><br>ရုပ်ဣကတော့ <b>ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယ</b>၊ ရုပ်ဇီဝိတဟာ ရုပ်ဣန္ဒြေပေါ့၊ နာမ်ဇီဝိတရယ်၊ တခြားစိတ်စေတသိက်တွေက နာမ်ဣန္ဒြေပေါ့၊ သေသေချာချာ ပြန်စစ်ကြည့်ရင်ရမယ်၊ အဲသလို <b>ဣန္ဒြိယ</b> နာမည်ရပြီး ကျေးဇူးပြုတတ်တဲ့ တရားတွေကို <b>ဣန္ဒြိယပစ္စည်း</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ ဒါဟာလည်း အတူတကွဖြစ်ပြီး ကျေးဇူးပြုတဲ့ သဘောတရားတွေပဲ။ <br>စိတ်ရှိမယ်၊ စိတ်က ဝေဒနာကို ကျေးဇူးပြုမယ်၊ သဒ္ဓါကို ကျေးဇူးပြုမယ်၊ ဝီရိယကို ကျေးဇူးပြုမယ်၊ ဝေဒနာက စိတ်ကို ကျေးဇူးပြုမယ်၊ တခြားဟာတွေကို ကျေးဇူးပြုမယ် စသည်ဖြင့် သွားမယ်။ <br><br><b>ဈာနပစ္စည်း</b>တဲ့၊ ဈာန်လို့ခေါ်ရတဲ့ တရားတွေက ဘယ်တရားတွေတုန်း၊ <b>ဝိတက်</b>၊ <b>ဝိစာရ</b>၊ <b>ပီတိ</b>၊ <b>ဝေဒနာ</b>၊ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>လို့ ဈာနင် တရားကိုယ် ၅-ပါး ရှိတယ် မဟုတ်လား၊ သုခဆိုတာ ဝေဒနာပဲ၊ ဥပေက္ခာဆိုတာ ဝေဒနာပဲ၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>ဝိတက်</b>၊ <b>ဝိစာရ</b>၊ <b>ပီတိ</b>၊ <b>ဝေဒနာ</b>၊ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>၊ တရားကိုယ် ၅-ပါး သူတို့ကို <b>ဈာနပစ္စည်း</b>လို့ ခေါ်တယ်။ <br><b>ဝိတက်</b> စေတသိက်ဟာ <b>ဈာနပစ္စည်း</b>၊ သူနဲ့ယှဉ်တဲ့စိတ် စေတသိက်တွေဟာ <hr> [စာမျက်နှာ-95] <b>ဈာနပစ္စည်း</b>ရဲ့ ပစ္စယုပ္ပန်၊ စိတ္တဇရုပ်တွေလည်း ပါလိမ့်မယ်၊ အဲသလို သွားရမယ်။ <br><br><b>မဂ္ဂပစ္စည်း</b>တဲ့၊ မဂ္ဂင်တရားကိုယ် ဘယ်နှစ်ပါးရှိခဲ့လဲ၊ ၉-ပါး ရှိတယ်။ ရိုးရိုးမဂ္ဂင် ၈-ပါးရယ်၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိရယ်၊ ဒါပေါ့၊ အဲဒါကို တရားကိုယ်ပြောတဲ့ အခါကျတော့ <b>ပညာ</b> (<b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b> )၊ <b>ဝိတက်</b> (<b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b> )၊ <b>ဝိရတိ</b> ၃-ခုဆိုတာက (<b>သမ္မာဝါစာ</b>၊ <b>သမ္မာကမ္မန္တ</b>၊ <b>သမ္မာအာဇီဝ</b>)၊ <b>ဝီရိယ</b> (<b>သမ္မာဝါယာမ</b>)၊ <b>သတိ</b> (<b>သမ္မာသတိ</b>)၊ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b> (<b>သမ္မာသမာဓိ</b> )၊ <b>ဒိဋ္ဌိ</b> (<b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>)၊ <b>ဝိတက်</b> (<b>မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ</b>) သို့သော် ဝိတက်ချင်းတူလို့ တစ်ခုပဲ ပြန်ရတယ်၊ မိစ္ဆာဝါယာမဆိုရင် ဝီရိယ၊ အဲဒီလို မဂ္ဂင် တရားကိုယ် ၉-ပါး၊ <b>မဂ္ဂပစ္စည်း</b>တပ်တဲ့တရား၊ သူတို့နဲ့ယှဉ်တဲ့စိတ်၊ စေတသိက် စိတ္တဇရုပ်တို့သည် <b>ပစ္စယုပ္ပန်</b> တရားတွေ။ <br><br><b>သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း</b>တဲ့၊ <b>သမ္ပယုတ်</b>ဆိုတာ ယှဉ်တယ်၊ <b>သမ္ပယုတ်</b>ဆိုတာ စိတ်၊ စေတသိက်မှာသာရနိုင်တယ်၊ ရုပ်မှာ မရနိုင်ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ ပစ္စည်းကလည်း စိတ်၊ စေတသိက်ပဲ၊ ပစ္စယုပ္ပန်ကလည်း စိတ်၊ စေတသိက်ပဲဖြစ်လိမ့်မယ်၊ ဇယားကွက်ကြည့်လိုက်စမ်း၊ <b>သမ္ပယုတ်ပစ္စည်း</b> ဘာတွေပြောထားလဲ။ <br>“အချင်းချင်းအား ထောက်အပ်သော အလုံးစုံသော စိတ်ဧကူနဝုတိ (၈၉)၊ စေတသိက် ဒွေးပညာသ (၅၂) ပဝတ္တိပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ ၄-ပါး၊ ရှင်းရှင်းပြောရရင် စိတ်-၈၉၊ စေတသိက်-၅၂။ <br><br>ပစ္စယုပ္ပန်ကြည့်လိုက်ဦး၊ “အချင်းချင်းမှ ထောက်အပ်သော အလုံးစုံသော စိတ်ဧကူနဝုတိ (၈၉)၊ စေတသိက် ဒွေးပညာသ (၅၂) ပဝတ္တိ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ ၄-ပါး၊ အတူတူပဲ။ <br>အဲဒီတော့ စိတ် စေတသိက်တို့ဟာ <b>သမ္ပယုတ်</b>မဖြစ်ဘူးလား၊ စိတ်ပိုင်းတုန်းက <b>ဉာဏသမ္ပယုတ်</b>တို့ <b>ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်</b>တို့ ဆိုခဲ့တယ်မဟုတ်လား၊ စိတ်နဲ့ စေတသိက် <b>သမ္ပယုတ်</b>ဖြစ်နိုင်တယ်၊ စိတ်နဲ့ရုပ်၊ စေတသိက်နဲ့ရုပ် <b>သမ္ပယုတ်</b> မဖြစ်ဘူး၊ သူတို့ကျတော့ <b>ဝိပ္ပယုတ်</b>ဖြစ်နိုင်တယ်။ <br><br><b>သမ္ပယုတ်</b>ဆိုတာ ရောနှောသွားလောက်အောင်ကို ဖြစ်တာဆိုတယ်၊ ဥပမာ များထည့်ပေးထားသေးတယ်၊ “နို့၊ ရေ၊ ထောပတ်၊ ပျားသကာဟူသော စတုမဓု အရသာသည် အချင်းချင်း နှီးနှောသည်ဖြစ်၍”တဲ့။ <br>စတုမဓုကျိုတဲ့အခါကျတော့ ၄-မျိုး ရောရတယ် မဟုတ်လား၊ အဲသလို စတုမဓု ရောသလို ရောနိုင်တဲ့ သဘောတရားမျိုးကို <b>သမ္ပယုတ်</b>လို့ ခေါ်ရတယ်၊ ရုပ်နဲ့နာမ်တရားက အဲသလိုရောလို့ မရဘူး၊ နာမ်တရားအချင်းချင်းသာ ရောလို့ <hr> [စာမျက်နှာ-96] ရတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ရုပ်နဲ့နာမ်ဟာ အတူတူဖြစ်ပေမယ်လို့ <b>သမ္ပယုတ်</b> မဟုတ်ဘူး၊ <b>ဝိပ္ပယုတ်</b>လို့ ခေါ်ရတယ်။ <br><br>အရသာ ၂-မျိုး အချဉ်နဲ့ အစပ်ကို ဟင်းတစ်မျိုးထဲမှာ ထည့်ချက်မယ်ဆိုရင် ချဉ်တာက ချဉ်တာပဲ၊ စပ်တာက စပ်တာပဲ၊ အချဉ်နဲ့အစပ်က ရောသွားပြီး နောက်ထပ် ဘာဖြစ်တယ်ဆိုတာ မရှိဘူး၊ ဒါဟာကိုယ်တွေ့ပဲ၊ ကိုယ်က ငရုတ်သီး မကြိုက်တော့ အစပ်ကလေးပါလာရင် ချက်ခြင်းသိတာပဲ၊ သူများတွေက မစပ်ဘူး ထင်ပေမယ့်၊ ကိုယ့်ကျတော့ စပ်နေတယ်၊ အဲသလိုပဲ၊ မရောနိုင်တာက <b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b>၊ ရောနိုင်ပြီးတော့ စတုမဓုလို ဒါကထောပတ်၊ ဒါကပျားရည်နဲ့ အရသာမရှိဘူး ရောသွားပြီ။ အဲဒါက <b>သမ္ပယုတ္တ</b>၊ ရှေးကဆရာတော်ကြီးတွေ ဥပမာပေးတာ သိပ်ကောင်းတယ်။ <br><br><b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b>ကျတော့ ခုနပြောသလို ရောစပ်လို့ အတူတူဖြစ်ပေမယ်လို့ မယှဉ်ဘူး၊ ဒါတွေဟာ တော်တော်ဆန်းတယ်နော်၊ မြတ်စွာဘုရားက သဗ္ဗညုတဉာဏ်နဲ့ မြင်ပြီး ဟောခဲ့လို့သာပဲ၊ နောက်လူတွေက ဘုရားဟောပြီးသားကိုတောင် မနည်းလိုက်ရတယ်၊ စပြီးမြင်ဖို့ဆိုတာတော့ အတော်ခဲယဉ်းတယ်။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ မိလိန္ဒမင်းကြီးကို ရှင်နာဂသိန်က ပြောခဲ့တာပေါ့၊ မြတ်စွာဘုရားဟာ ပြုနိုင်ခဲတဲ့အလုပ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့တယ်၊ အတူတူဖြစ်တဲ့ အာရုံတစ်ခုထဲယူတဲ့ အတူတကွဖြစ်တဲ့ တရားတွေကိုပဲ ဒါက စိတ်၊ နာမ် သဘောတရား၊ ဒါက ဖဿ သဘောတရား၊ ဒါက ဝေဒနာသဘောတရား စသည်ဖြင့် သီးခြားတစ်ခုစီ တစ်ခုစီ ခွဲပြနိုင်တယ်၊ ခွဲပြရုံတင် မကဘူး၊ အခုလို သူတို့အချင်းချင်းက ဘယ်လိုနည်းနဲ့ ကျေးဇူးပြုပြီး အတူတကွဖြစ်တယ်ဆိုတာကိုပါ ပြောပြခဲ့တာ။ <br><br>အားလုံးနားလည်ပြီးတဲ့အခါကျတော့ စဉ်းစားကြည့်လိုက်ရင် ကောက်ချင်တာကောက်ယူလိုက်၊ အဲဒါကို အဘိဓမ္မာနည်းနဲ့ explain လုပ်မယ်ဆိုရင် အများကြီး explain လုပ်လို့ရတယ်၊ အခုလို ပဋ္ဌာန်းနည်းနဲ့ လာမလား၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်းနဲ့ လာမလား၊ စိတ်၊ စေတသိက်၊ ရုပ်၊ နိဗ္ဗာန် စသည်ဖြင့် အများကြီး ပြောလို့ရတယ်၊ <b>ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း</b>ကတော့ မယှဉ်တာကို ဆိုလိုတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ <b>ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း</b>မှာ ရုပ်နဲ့နာမ်ဟာ <b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b>၊ ဘယ်တော့မှ <b>သမ္ပယုတ္တ</b>မဖြစ်ဘူး၊ အဲသလောက်ပဲ မှတ်ထားဦးပေါ့။ <br><br>အဲဒီတော့ ရုပ်၊ ရုပ်ချင်း <b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b>ဖြစ်သလားတဲ့၊ အဲဒါကျတော့ ရုပ်ရုပ်ချင်း <b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b>ဖြစ်တယ်လို့ မဟောပြန်ဘူး၊ ဘာလဲဆိုတော့ အတူတကွဖြစ်ပြီးတော့ <b>သမ္ပယုတ္တ</b> ဖြစ်လေသလားလို့ သံသယဖြစ်ရတဲ့ဟာမျိုးမှသာ ဒါဟာ <b>ဝိပ္ပယုတ်</b>လို့ <hr> [စာမျက်နှာ-97] ပြောရတာ၊ ရုပ်ရုပ်ချင်း <b>ဝိပ္ပယုတ်</b> ထင်ရှားနေတာ သံသယဖြစ်စရာမရှိဘူး၊ အထူးပြောစရာ မလိုဘူး။ <br>ဒါကြောင့်မို့ <b>ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း</b> ပစ္စယုပ္ပန်တတ်တဲ့အခါကျတော့ ဒီရုပ်က ဟိုရုပ်ကို <b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ မပြောတော့ဘူး၊ နာမ်က ရုပ်ကို <b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုမယ်၊ ရုပ်က နာမ်ကို <b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုမယ်၊ ရုပ်က ရုပ်ကို <b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ မဟောတော့ဘူး။ <br><br>ခုနလို နာမ်နဲ့ရုပ်ဟာ အတူတကွဖြစ်တဲ့အခါ စိတ္တဇရုပ် (စိတ်)နဲ့ နာမ်နဲ့ အတူတူဖြစ်တဲ့အခါ <b>သမ္ပယုတ်</b>များ ဖြစ်နေလေသလားလို့ အဲဒီလို ယုံမှားရလောက်တဲ့ နေရာမှ <b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b>လို့ခေါ်တာ။ <br><br><b>အတ္ထိပစ္စည်း</b>တဲ့၊ <b>အတ္ထိ</b>ဆိုတာ ရှိတယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ရတယ်၊ ထင်ရှားရှိပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတတ်တဲ့ သဘောတရားကို <b>အတ္ထိပစ္စည်း</b>လို့ခေါ်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>အတ္ထိပစ္စည်း</b>လို့ဆိုရင် ဥပါဒ်၊ ဌီ၊ ဘင်အားဖြင့် ရှိနေရမယ်၊ ဥပါဒ်၊ ဌီ၊ ဘင်အားဖြင့် ရှိနေမှ သူက <b>အတ္ထိပစ္စည်း</b>တပ်တဲ့တရား ဖြစ်မယ်၊ ဥပါဒ်၊ ဌီ၊ ဘင်အားဖြင့် ရှိမနေဘူးဆိုရင် <b>အတ္ထိပစ္စည်း</b> မတတ်နိုင်ဘူး။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ <b>သဟဇာတ</b>ထဲလည်း <b>အတ္ထိ</b>ပါတာပဲ၊ <b>ပုရေဇာတ</b>ထဲလည်း ပါတာပဲ၊ <b>ပစ္ဆာဇာတ</b>ထဲလည်း ပါတာပဲ၊ <b>အာဟာရ</b>၊ <b>ဣန္ဒြိယ</b>ထဲလည်း ပါတာပဲ၊ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ သူတို့က ထင်ရှားရှိပြီး ကျေးဇူးပြုတဲ့ တရားတွေမို့လို့။ <br><br><b>နတ္ထိပစ္စည်း</b>တဲ့၊ <b>နတ္ထိပစ္စည်း</b>ဟာ ရှင်းရှင်းပြောရရင် <b>အနန္တရ</b>နဲ့ အတူတူပဲ။ မရှိသောအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုတာ။ <br><b>ဝိဂတပစ္စည်း</b>တဲ့၊ <b>ဝိဂတ</b>ဆိုတာ ကင်းသွားတယ်၊ ကင်းသွားတော့ <b>နတ္ထိ</b>နဲ့ အတူတူပဲ၊ <b>နတ္ထိ</b>နဲ့ <b>ဝိဂတ</b>အတူတူပဲ၊ ကင်းတယ်ဆိုတာ မရှိတာပဲ။ <br><b>အဝိဂတပစ္စည်း</b>ကျတော့ မကင်းတာ၊ မကင်းတာဆိုတော့ ရှိတယ်၊ <b>အတ္ထိ</b>နဲ့ တူတယ်၊ အဲဒီ ၄-ခု သေသေချာချာ မှတ်နော်၊ <b>အတ္ထိ</b>နဲ့ <b>အဝိဂတ</b>နဲ့ တူတယ်။ <b>နတ္ထိ</b>နဲ့ <b>ဝိဂတ</b>နဲ့ တူတယ်။ <br><br>တစ်ခါ <b>နတ္ထိ</b>နဲ့ <b>အနန္တရ</b>နဲ့တူတယ်၊ <b>အနန္တရ</b>မှ <b>သမနန္တရ</b>၊ <b>နတ္ထိ</b>၊ <b>ဝိဂတ</b>၊ ဒီ ၄-ခုဟာ အတူတူပဲ၊ ပြန်ပြောပြမယ်။ <br><b>နတ္ထိ</b>နဲ့ <b>ဝိဂတ</b>နဲ့ တူတယ်၊ <b>နတ္ထိ</b>လို့ ပြောလိုက်ရင် <b>ဝိဂတ</b>လို့ ပြောရာရောက်တယ်။ အဲဒီ <b>နတ္ထိ</b>ဟာ <b>အနန္တရ</b>နဲ့ တူပြန်တယ်၊ <b>အနန္တရ</b>နဲ့ <b>သမနန္တရ</b>ကလည်း အတူတူပဲဆိုတော့ ဒီ ၄-ခုဟာ တစ်ခုပြောလိုက်ရင် ဒီ ၄-ခုကို ပြောပြီးသားပဲ။ <hr> [စာမျက်နှာ-98] <b>အနန္တရ</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ ပြောလိုက်ရင် နားလည်ရမှာက <b>သမနန္တရ</b>နဲ့လည်း ကျေးဇူးပြုတယ်၊ <b>နတ္ထိ</b>နဲ့လည်း ကျေးဇူးပြုတယ်၊ <b>ဝိဂတ</b>နဲ့လည်း ကျေးဇူးပြုတယ်၊ အဲဒီလို နားလည်ရမယ်၊ ဒါဟာ ၂၄-ပစ္စည်း အကြမ်းဖျင်းပဲ။ <br><br>မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော် ဟောထားတဲ့ အခြေပြုပဋ္ဌာန်းဆိုတာရှိတယ်နော်၊ တိတ်ခွေလည်း တချို့ ဒကာဒကာမတွေဆီမှာ ရှိတယ်၊ စာအုပ်လည်း ရိုက်ထားတယ်။ အတော်ထူတယ်၊ အဲဒီစာအုပ်များရှိလို့ ဖတ်ရင်ကောင်းတယ်၊ အဲဒါ အကျယ်ဟောထားတာဆိုတော့ ဥပမာတွေဘာတွေနဲ့ ဆိုတော့ ပိုပြီးတော့ နားလည်မယ်၊ ဖြည်းဖြည်းလည်း ဖတ်ရမယ်၊ ၂၄-ပစ္စည်းအတွက် ဒီလောက်ထူတဲ့ စာအုပ်ကြီး လုပ်ထားတာကိုး၊ အဲဒါ အချိန်ရှိလို့ ဖတ်ရင် ကောင်းတယ်၊ ဒီမှာတော့ သင်္ဂြိုဟ်က အကျယ်မသွားနိုင်ဘူး၊ လိုရင်းချုပ်ပြီး ပြောရတာ၊ ပစ္စည်း ပစ္စယုပ္ပန်ဆိုလည်း ပစ္စည်း ပစ္စယုပ္ပန်ပဲပြောမယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-99] <h3>ပစ္စည်းတူပေါင်း၍ ပြချက်</h3><br>(၁) ဤ ၂၄ ပစ္စည်းတို့တွင် နာမ်သည် နာမ်အား ပစ္စည်းပစ္စယုပ္ပန်၏ အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုရာ၌ <b>အနန္တရ</b>၊ <b>သမနန္တရ</b>၊ <b>နတ္ထိ</b>၊ <b>ဝိဂတ</b>၊ <b>အာသေဝန</b>၊ <b>သမ္ပယုတ္တ</b>အားဖြင့် ၆-ပစ္စည်း။ <br>(၂) နာမ်သည် နာမ်ရုပ်အား ပစ္စည်းပစ္စယုပ္ပန်အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုရာ၌ <b>ဟေတု</b>၊ <b>ဈာန</b>၊ <b>မဂ္ဂ</b>၊ <b>ကမ္မ</b>၊ <b>ဝိပါက</b>အားဖြင့် ၅-ပစ္စည်း။ <br>(၃) နာမ်သည် ရုပ်အား ကျေးဇူးပြုရာ၌ <b>ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း</b>။ <br>(၄) ရုပ်သည် နာမ်အား ကျေးဇူးပြုရာ၌ <b>ပုရေဇာတပစ္စည်း</b>။ <br>(၅) ပညတ်နာမ်ရုပ်တို့သည် နာမ်အား ကျေးဇူးပြုရာ၌ <b>အာရမ္မဏ</b>၊ <b>ဥပနိဿယ</b> ၂-ပစ္စည်း။ <br>(၆) နာမ်ရုပ် ၂-ပါးသည် နာမ်ရုပ် ၂-ပါးအား ကျေးဇူးပြုရာ၌ <b>အဓိပတိ</b>၊ <b>သဟဇာတ</b>၊ <b>အညမည</b>၊ <b>နိဿယ</b>၊ <b>အာဟာရ</b>၊ <b>ဣန္ဒြိယ</b>၊ <b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b>၊ <b>အတ္ထိ</b>၊ <b>အဝိဂတ</b>အားဖြင့် ၉-ပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏။ <br><h3>ပစ္စည်းအကျဉ်းချုပ် </h3><br>၂၄ ပစ္စည်းတို့ကို အကျဉ်းချုံး၍ သိမ်းရုံးပေါင်းစည်းအပ်သည်ရှိသော် (၁) <b>အာရမ္မဏ</b> (၂) <b>ဥပနိဿယ</b> (၃) <b>ကမ္မ</b> (၄) <b>အတ္ထိ</b> ၄-ပစ္စည်းသို့သာ ဝင်ကုန်၏။ <br><br>(၁) <b>အာရမ္မဏပစ္စည်း</b>၌ <b>အာရမ္မဏာဓိပတိ</b>၊ <b>ဝတ္ထာရမ္မဏပုရေဇာတနိဿယ</b>၊ <b>အာရမ္မဏူပနိဿယ</b>၊ <b>အာရမ္မဏပုရေဇာတ</b>၊ <b>ဝတ္တာရမ္မဏပုရေဇာတဝိပ္ပယုတ္တ</b>၊ <b>အာရမ္မဏပုရေဇာတတ္ထိ</b>၊ <b>အာရမ္မဏပုရေဇာတအဝိဂတ</b>၊ ဤ ၇ ပစ္စည်းနှင့် <b>အာရမ္မဏ</b>ပါ ပေါင်း ၈-ပစ္စည်းတို့သည် အာရမ္မဏ ရှစ်မျိုးဟု မည်ကုန်၏။ (အာ၊ ဓိ၊ နီ၊ ဥ၊ ပု၊ ဝိပ်၊ အတ်၊ အဝိ တို့တည်း။)<br><br>(၂) <b>ဥပနိဿယ</b>၌ <b>အနန္တရ</b>၊ <b>သမနန္တရ</b>၊ <b>အနန္တရူပနိဿယ</b>၊ <b>ပကတူပနိဿယ</b>၊ <b>အာသေဝန</b>၊ <b>အနန္တရကမ္မ</b>၊ <b>ဗလဝနာနာက္ခဏိကကမ္မ</b>၊ <b>နတ္ထိ</b>၊ <b>ဝိဂတ</b>ဤ ၉-ပစ္စည်းတို့သည် ဥပနိဿယ ၉-မျိုး၊ ပစ္စည်းအားဖြင့် ၇-ပါးမည်ကုန်၏။ (အနံ၊ သနံ၊ ဥ၊ အာသေ၊ ကံ၊ နတ်၊ ဝိဂတတို့တည်း။)<br><br>(၃) <b>ကမ္မ</b>မှာ ကာမဝိပါက်အား တပ်သော ဒုဗ္ဗလကမ္မ၊ ကဋတ္တာရုပ်အား တပ်သော ပဉ္စဝေါကာရကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်စေတနာဟုဆိုအပ်သော ဗလဝဒုဗ္ဗလကမ္မ တစ်ပါးသာတည်း၊ ဤကား <b>နာနာက္ခဏိကကမ္မ</b>မျိုးတည်း။ <hr> [စာမျက်နှာ-100] (၄) <b>အတ္ထိ</b>၌ (က) သဟဇာတမျိုး (ခ) ဝတ္ထုပုရေဇာတတ္ထိ (ဂ) ပစ္စာဇာတတ္ထိ (ဃ) ရူပအာဟာရတ္ထိ (င) ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယတ္ထိဟူ၍ ၅-ပါး အပြားရှိ၏။ <br><br>(က) <b>သဟဇာတတ္ထိ</b>၌ <b>ဟေတု</b>၊ <b>သဟဇာတာဓိပတိ</b>၊ <b>သဟဇာတအညမည</b>၊ <b>သဟဇာတနိဿယ</b>၊ <b>သဟဇာတကမ္မ</b>၊ <b>ဝိပါက</b>၊ <b>နာမ်အာဟာရ</b>၊ <b>သဟဇာတိန္ဒြိယ</b>၊ <b>ဈာန</b>၊ <b>မဂ္ဂ</b>၊ <b>သမ္ပယုတ္တ</b>၊ <b>သဟဇာတဝိပ္ပယုတ္တ</b>၊ <b>သဟဇာတတ္ထိ</b>၊ <b>သဟဇာတအဝိဂတ</b> ပေါင်း သဟဇာတမျိုး ၁၅-ပါး။ <br><br>(ခ) <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတ</b>တို့၌ <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတနိဿယ</b>၊ <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတ</b>၊ <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတိန္ဒြိယ</b>၊ <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတဝိပ္ပယုတ္တ</b>၊ <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတတ္ထိ</b>၊ <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတအဝိဂတ</b>၊ ပေါင်း ဝတ္ထုပုရေဇာတမျိုး ၆-ပါး။ <br><br>(ဂ) <b>ပစ္ဆာဇာတတ္ထိ</b>၌ <b>ပစ္ဆာဇာတ</b>၊ <b>ပစ္ဆာဇာတဝိပ္ပယုတ္တ</b>၊ <b>ပစ္ဆာဇာတတ္ထိ</b>၊ <b>ပစ္ဆာဇာတအဝိဂတ</b> ပေါင်း ပစ္ဆာဇာတမျိုး ၄-ပါး။ <br><br>(ဃ) <b>ရူပအာဟာရတ္ထိ</b>၌ <b>ရုပ်အာဟာရ</b>၊ <b>ရုပ်အာဟာရတ္ထိ</b>၊ <b>ရူပါဟာရအဝိဂတ</b> ပေါင်း ရုပ်အာဟာရမျိုး ၃-ပါး။ <br><br>(င) <b>ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယတ္ထိ</b>၌ <b>ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြေ</b>၊ <b>ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယတ္တိ</b>၊ <b>အဝိဂတ</b> ပေါင်း ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယမျိုး ၃-ပါးဟူလို။ <br><h3>ကာလသုံးပါး စသည်ဖြင့် ဝေဖန်ပြခြင်း </h3><br><b>ဟေတု</b>၊ <b>သဟဇာတ</b>၊ <b>အညမည</b>၊ <b>နိဿယ</b>၊ <b>ပုရေဇာတ</b>၊ <b>ပစ္ဆာဇာတ</b>၊ <b>ဝိပါက</b>၊ <b>အာဟာရ</b>၊ <b>ဣန္ဒြိယ</b>၊ <b>ဈာန</b>၊ <b>မဂ္ဂ</b>၊ <b>သမ္ပယုတ္တ</b>၊ <b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b>၊ <b>အတ္ထိ</b>၊ <b>အဝိဂတ</b> ဤ ၁၅ ပစ္စည်းတို့သည် ပစ္စုပ္ပန်ကာလ တစ်ပါး၌ဖြစ်၏။ <b>အနန္တရ</b>၊ <b>သမနန္တရ</b>၊ <b>အာသေဝန</b>၊ <b>နတ္ထိ</b>၊ <b>ဝိဂတ</b> ဤ ၅-ပစ္စည်းတို့သည် အတိတ်ကာလ တစ်ပါးတည်း၌သာ ဖြစ်၏။ ဤ ၂၀-သော ပစ္စည်းတို့သည် ကာလတစ်ပါးတည်း၌သာ ဖြစ်သော ပစ္စည်းမည်၏။ <br><br><b>သဟဇာတကမ္မပစ္စည်း</b>သည် ပစ္စုပ္ပန်ကာလ၌ဖြစ်၍၊ <b>နာနာက္ခဏိကကမ္မပစ္စည်း</b>သည် အတိတ်ကာလ၌ ဖြစ်သောကြောင့် <b>ကမ္မပစ္စည်း</b>သည် ကာလ ၂-ပါး၌ဖြစ်သော ဒူကာလိကပစ္စည်းမည်၏။ <br><br><b>အာရမ္မဏ</b>၊ <b>အဓိပတိ</b>၊ <b>ဥပနိဿယ</b>ဤ ၃-ပစ္စည်းတို့သည် ပစ္စုပ္ပန်၊ အတိတ်၊ အနာဂတ်ဟူသော ကာလ ၃-ပါး၌ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် တေကာလိကပစ္စည်း မည်ကုန်၏။ <br>နိဗ္ဗာန်ပညတ် ၂-ပါးတို့သည် ကာလ ၃-ပါးမှ လွတ်သော တရားတို့ ဖြစ်ကုန်၏။ <hr> [စာမျက်နှာ-101] မည်ကုန်၏။ <br><b>အာရမ္မဏ၊ အဓိပတိ၊ သဟဇာတ၊ အညမည၊ နိဿယ၊ ဥပနိဿယ၊ ပုရေဇာတ၊ အာဟာရ၊ အတ္ထိ၊ အဝိဂတ</b> ဤ ၁၀-ပါးသော ပစ္စည်းတို့သည် အဇ္ဈတ္တ ဗဟိဒ္ဓ ၂-ပါးလုံး၌ဖြစ်သော တရားတို့ မည်ကုန်၏၊ ကြွင်းသော (၁၄) ပစ္စည်းတို့သည် အဇ္ဈတ္တဖြစ်သော ပစ္စည်းတို့မည်ကုန်၏။ <h3>အမျိုးအားဖြင့်ခွဲဟန်</h3><h3>သဟဇာတမျိုး ၁၅-ပါး</h3><b>ဟေတု၊ သဟဇာတာဓိပတိ၊ သဟဇာတ၊ အညမည၊ သဟဇာတနိဿယ၊ ဝိပါက၊ ဈာန၊ မဂ္ဂ၊ သမ္ပယုတ္တ၊ သဟဇာတဝိပ္ပယုတ္တ၊ သဟဇာတတ္ထိ၊ သဟဇာတနတ္ထိ၊ သဟဇာတဝိဂတ၊ သဟဇာတအဝိဂတ၊ သဟဇာတကမ္မ၊ သဟဇာတိန္ဒြိယ၊ နာမ်အာဟာရ။</b><h3>အာရမ္မဏမျိုး ၈-ပါး</h3><b>အာရမ္မဏ၊ အာရမ္မဏာဓိပတိ၊ အာရမ္မဏူပနိဿယ၊ အာရမ္မဏပုရေဇာတ၊ ဝတ္ထာရမ္မဏပုရေဇာတနိဿယ၊ ဝတ္ထာရမ္မဏပုရေဇာတဝိပ္ပယုတ္တ၊ အာရမ္မဏပုရေဇာတတ္ထိ၊ အာရမ္မဏပုရေဇာတအဝိဂတ။</b><br><br>(အချို့စာအုပ်များ၌ <b>ဝတ္ထာရမ္မဏပုရေဇာတတ္ထိ၊ ဝတ္ထာရမ္မဏပုရေဇာတအဝိဂတ</b> ဟု ဆို၏၊ <b>ဝတ္ထာရမ္မဏပုရေဇာတ</b> ဆိုလျှင် ဝတ္ထုမဟုတ်သော <b>အာရမ္မဏပုရေဇာတ</b> တို့ မပါဝင်နိုင်၊ <b>အာရမ္မဏပုရေဇာတ</b> ဆိုမှ <b>ဝတ္ထာရမ္မဏပုရေဇာတ၊ အာရမ္မဏပုရေဇာတ</b> အားလုံး ပါဝင်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အချို့စာအုပ်များ၌ ခွဲခြားပုံမှာ မစုံလင်။) <hr> [စာမျက်နှာ-102] <h3>အနန္တရမျိုး ၇-ပါး</h3><b>အနန္တရ၊ သမနန္တရ၊ အနန္တရူပနိဿယ၊ အာသေဝန၊ နာနက္ခဏိကကမ္မ</b> (တစိတ်)၊ <b>နတ္ထိ၊ ဝိဂတ။</b><br>[ဖိုလ်အား ကျေးဇူးပြုသော မဂ္ဂစေတနာကို <b>ပကတူပနိဿယ၊ နာနက္ခဏိကကမ္မ</b> တစိတ်ဟု ဆိုထားသည်။ ထိုစေတနာသည် နောက်နောက်စိတ် စေတသိက်အား ကျေးဇူးပြုသော ဗလဝရှေ့စိတ္တုပါဒ်တွင် ပါဝင်သောကြောင့် <b>ပကတူပနိဿယ</b> တစိတ်လည်း ဟုတ်၏၊ စေတနာတရားဖြစ်၍ <b>နာနက္ခဏိကကမ္မ</b> တစိတ်လည်း ဟုတ်၏၊ အခြားမဲ့ဖိုလ်အား ကျေးဇူးပြုသောကြောင့် <b>အနန္တရမျိုး</b> တွင်လည်း ပါဝင်ရသည်။ ဤ <b>အနန္တရမျိုး</b> ၇-ပါးကို အချို့စာအုပ်၌ “<b>အနန္တရူပနိဿယ ပကတူပမျိုး</b>” ဟုလည်း နာမည်ပေး၏၊ ထိုသို့ပေးခြင်းသည် “<b>အာရမ္မဏူပနိဿယ</b>၊ ပေ၊ <b>သမောဓာနံ ဂစ္ဆန္တိ</b>” ဟူသော သင်္ဂြိုဟ်၌ပြသည့် ပစ္စည်း ၄-မျိုးတွင် <b>ဥပနိဿယမျိုး</b> ၌ ဤ <b>အနန္တရ</b> ၇-ပါးလုံး ဝင်ကြရသောကြောင့် ကောင်းလှပေ၏။]<h3>ဝတ္ထုပုရေဇာတမျိုး ၆-ပါး</h3><b>ဝတ္ထုပုရေဇာတနိဿယ၊ ဝတ္ထုပုရေဇာတ၊ ပုရေဇာတိန္ဒြိယ၊ ဝတ္ထုပုရေဇာတဝိပ္ပယုတ္တ၊ ဝတ္ထုပုရေဇာတတ္ထိ၊ ဝတ္ထုပုရေဇာတအဝိဂတ။</b><br>[အချို့စာအုပ်၌ “<b>ပုရေဇာတမျိုး</b>” ဟု နာမည်တပ်၏။ <b>ပုရေဇာတ</b> ဟု သာမန်ဆိုလျှင် <b>အာရမ္မဏပုရေဇာတ</b> တွေပါ ပါဝင်ဖွယ်ရှိ၏။ ထို <b>အာရမ္မဏပုရေဇာတ</b> စုကား <b>အာရမ္မဏမျိုး</b> ၌ ပါဝင်ခဲ့ပြီ၊ ထို့ကြောင့် များစွာသော ဆရာမြတ်တို့က “<b>ဝတ္ထုပုရေဇာတမျိုး</b>” ဟု နာမည်တပ်ကြသည်။]<h3>ပစ္ဆာဇာတမျိုး ၄-ပါး</h3><b>ပစ္ဆာဇာတ၊ ပစ္ဆာဇာတဝိပ္ပယုတ္တ၊ ပစ္ဆာဇာတတ္ထိ၊ ပစ္ဆာဇာတအဝိဂတ။</b><br><br><b>အာဟာရမျိုး ၃-ပါး</b><br><b>ရုပ်အာဟာရ (ကဗဠီကာရာဟာရ)၊ အာဟာရတ္ထိ၊ အာဟာရအဝိဂတ။</b> <hr> [စာမျက်နှာ-103] <h3>ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယမျိုး ၃-ပါး</h3><b>ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယ၊ ဣန္ဒြိယတ္ထိ၊ ဣန္ဒြိယအဝိဂတ။</b><br>(“<b>ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယတ္ထိ</b>” ဟုလည်း အချို့စာရှိ၏၊ ပစ္စည်း ၄-မျိုးဖြင့် ခွဲလျှင် <b>အတ္ထိမျိုး</b> တွင် ပါဝင်ရမည်ဖြစ်၍ ကောင်း၏။)<h3>ပကတူပနိဿယမျိုး ၂-ပါး</h3>၁။ နောက်နောက်စိတ် စေတသိက်အား ကျေးဇူးပြုသော ဗလဝဖြစ်သော ရှေးရှေး စိတ္တုပ္ပါဒ် ရုပ် ပညတ်ဟူသော <b>သုဒ္ဓပကတူပနိဿယ</b>။<br>၂။ ဝိပါက်နာမက္ခန္ဓာအား ကျေးဇူးပြုသော ဗလဝကံဟူသော <b>မိဿကပကတူပနိဿယ နာနက္ခဏိကကမ္မ</b>။<br>[(၁) သည် “<b>ရာဂါဒယော ပန</b>၊ ပေ၊ <b>ကုသလာဒီနံ ဓမ္မာနံ</b>” နှင့် ညီ၏။ (၂) ကား “<b>ကမ္မံ ဝိပါကာနံ</b>” နှင့် ညီသည်၊ ဗလဝကံကို ကောက်ရာ၌ <b>အနန္တရမျိုး</b> တွင် ပါဝင်ပြီးသော မဂ္ဂစေတနာကိုကြဉ်၊ ဤ <b>ပကတူပ</b> ၂-မျိုးသည် ၃-ချက်စုဆိုရိုးစာအုပ်များ၌ မရှိသော်လည်း သင်္ဂြိုဟ်မှာပင် တိုက်ရိုက်ရှိပေသည်။]<h3>နာနက္ခဏိကကမ္မမျိုး တစ်ပါး</h3>ကာမဝိပါက်အား ကျေးဇူးပြုသော ဒုဗ္ဗလကမ္မ၊ ကဋတ္တာရုပ်အား ကျေးဇူးပြုသော ဗလာဒုဗ္ဗလကမ္မ။<br>[ကာမဝိပါက်အား ကျေးဇူးပြုသော ဗလဝကံမှာ <b>ပကတူပနိဿယ</b> တွင် ပါဝင်ပြီ။ မဟဂ္ဂုတ် လောကုတ္တရာ ကံဟူသော စေတနာတို့ကား ဒုဗ္ဗလဟုမရှိ ဗလဝချည်းသာ ဖြစ်၍ <b>ပကတူပနိဿယ</b> နှင့် <b>အနန္တရမျိုး</b> တွင် အသီးအသီးပါဝင်လေပြီ၊ <b>ပကတူပနိဿယ</b> ပစ္စယုပ္ပန်တွင် ကမ္မဇရုပ်များ မပါဝင်သောကြောင့် ထိုရုပ်တို့အား ကျေးဇူးပြုသော (ထိုရုပ်တို့ကို ဖြစ်စေတတ်သော) ကံဟူသမျှ ဗလဝဖြစ်ဖြစ်၊ ဒုဗ္ဗလဖြစ်ဖြစ် <b>နာနက္ခဏိကကမ္မ</b> သက်သက်သာတည်း။]<br><br><b>ဆောင်။</b> ဆဲ့ငါး သဟ၊ ရှစ်ဝအာနှင့် ခုနစ်ဖြာနန်၊ ခြောက်တန်ဝတ္ထု လေးခုပစ္စာ၊ သုံးဖြာဟာရော၊ တယောဣန္ဒြေ ဒိပကတူ တစ်ခုယူကံ၊ မျိုးကိုးတန်ဟု မှတ်ရန်အပြား ဝေဖန်ခြားသည်၊ ဤကား အမျိုးအခွဲတည်း။ <hr> [စာမျက်နှာ-104] <h3>အဘိဓမ္မာသင်တန်း - ၅</h3><h3>ပစ္စည်းပိုင်း</h3><b>ပဋ္ဌာန်းနည်း (၂)</b> <br>ဒီနေ့ အောက်တိုဘာလ ၁၄-ရက်။ <br><br>လွန်ခဲ့တဲ့ အပတ်က ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်းနဲ့ ပစ္စယုပ္ပန် သဘောတရားတွေကို လေ့လာခဲ့ကြပြီ၊ အဲဒီပစ္စည်းနဲ့ ပစ္စယုပ္ပန်ကို ၂-ချက်စုလို့ခေါ်တယ်၊ ပဋ္ဌာန်းကို ကျကျနန လေ့လာချင်ပြီဆိုရင် ဒီ ၂-ချက်စုကို ကျအောင် ကျက်ရမယ်၊ ဒီ ၂-ချက်စု (အနည်းဆုံး) ကျေမှ ပဋ္ဌာန်းကို သွားလို့ရမယ်။ <br><br>အဲဒီတော့ ဒီဇယားကွက်ကို ကြည့်လိုက်ရင် ပစ္စည်းတပ်တဲ့ တရားတွေက ဘယ်တရားတွေ၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်တဲ့ တရားတွေက ဘယ်တရားတွေဆိုတာ အလွယ်တကူ သိနိုင်တယ်၊ အလွတ်မရတောင်မှ ဒီဇယားကွက်ကို ပြန်ကြည့်ပြီး နားလည်ရင် ကိစ္စပြီးတာပေါ့လေ။ <br><br>အဲဒီတော့ သင်္ဂြိုဟ်ကျမ်းပစ္စည်းပိုင်းမှာ ပဋ္ဌာန်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘာကို ပြောထားတာ ရှိသလဲဆိုတော့ ပစ္စည်းက နာမ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်က နာမ်ဖြစ်တဲ့ ပစ္စည်းတွေ၊ ပစ္စည်းက နာမ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်က နာမ်ရုပ်၊ ပစ္စည်းက နာမ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်က ရုပ်၊ ပစ္စည်းက ရုပ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်က နာမ်၊ ပစ္စည်းက ပညတ် နာမ်ရုပ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်က နာမ်၊ ပစ္စည်းက... <hr> [စာမျက်နှာ-105] နာမ်ရုပ် ၂-ပါး၊ ပစ္စယုပ္ပန်ကလည်း နာမ်ရုပ် ၂-ပါးဆိုပြီးတော့ အဲသလို ၆-မျိုး ခွဲပြီးတော့ ပြထားတယ်။ <br><br>အဲဒီ ၆-မျိုးကို နားလည်ဖို့ဆိုရင် ၂၄-ပစ္စည်းမှာ ပစ္စည်းနဲ့ ပစ္စယုပ္ပန်တွေကို ကြည့်ပြီးတော့ ဘယ်ဟာတွေက နာမ်တရားတွေ၊ ဘယ်ဟာတွေက ရုပ်တရားတွေဆိုတာ ပထမ ကွဲထားဖို့ အရေးကြီးတယ်။ <br><br>ဒီတော့ <b>ဟေတုပစ္စည်း</b> ပဲ ကြည့်လိုက်ပါ၊ <b>ဟေတုပစ္စည်း</b> မှာ ဟိတ် ၆-ပါးဆိုတော့ သူက နာမ်လား၊ ရုပ်လား၊ နာမ်။ ပစ္စယုပ္ပန်ဘက် ကြည့်လိုက်ပါဦး၊ သဟိတ်စိတ် ၇၁၊ မောဟမူဒွေး၌ မောဟကြဉ်သော စေတသိက် ၅၂၊ ဒါက နာမ်။ သဟိတ်စိတ္တဇရုပ်၊ သဟိတ်ပဋိသန္ဓေ ကမ္မဇရုပ်ဆိုတော့ သူက ရုပ်မဟုတ်လား၊ ဒါဖြင့် <b>ဟေတု</b> မှာ ပစ္စည်းက နာမ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်က နာမ်ရုပ်၊ ရပြီနော်။ <br><br><b>အာရမ္မဏ</b> ကြည့်လိုက်၊ <b>အာရမ္မဏ</b> မှာ ပစ္စည်းက စိတ် ၈၉၊ စေတသိက် ၅၂၊ ရုပ် ၂၈၊ ကာလဝိမုတ်ဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်၊ ပညတ်ဆိုတော့ အကုန်ပါနေတယ်၊ ဒါဖြင့်ရင် နာမ်၊ ရုပ်၊ နိဗ္ဗာန်၊ ပညတ် ၄-ခုပါတယ်။ ပစ္စယုပ္ပန်ဘက် ကြည့်လိုက်စမ်း၊ စိတ် ၈၉၊ စေတသိက် ၅၂ ဆိုတော့ နာမ်ပေါ့၊ ဒါဖြင့် <b>အာရမ္မဏပစ္စည်း</b> မှာ ပစ္စည်းဘက်က နာမ်၊ ရုပ်၊ နိဗ္ဗာန်၊ ပညတ်ရှိတယ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဘက်မှာ နာမ်ပဲရှိတယ်။ <br><br>မေး- နာမ်နဲ့ စေတသိက်ဟာ ပေါင်းသွားတာလား။ <br>ဖြေ- စိတ်နဲ့ စေတသိက်ဟာ နာမ်ပဲ၊ စိတ်လည်း နာမ်၊ စေတသိက်လည်း နာမ်ပဲ။ အမှန်အတိုင်း ပြောရရင် နိဗ္ဗာန်လည်း နာမ်ပဲ၊ ဒါပေမယ်လို့ ဒီမှာကျတော့ နာမ်ဆိုရင် စိတ်နဲ့ စေတသိက်ကိုပဲ ရည်ရွယ်တယ်၊ နိဗ္ဗာန်ကို သီးခြားထားတယ်။ <br><br><b>အဓိပတိ</b> ကျတော့ <b>အာရမ္မဏာဓိပတိ</b> နဲ့ <b>သဟဇာတာဓိပတိ</b> လို့ ၂-မျိုးရှိတယ်။ ဒါက ၂-ချက်စုကျမှ ကွဲတယ်၊ သင်္ဂြိုဟ်မှာလည်း ခွဲတယ်။ <br><br>ကောင်းပြီ အဲဒီတော့ <b>အာရမ္မဏာဓိပတိ</b> ကြည့်လိုက်ရင် ဘာတွေ တွေ့ရသလဲဆိုတော့ နိပ္ဖန္နရုပ် ၁၈ ဆိုတော့ ရုပ်တွေ့ရတယ်၊ ဒေါသမူဒွေး၊ မောဟမူဒွေး၊ ဒုက္ခသဟဂုတ် ကာယဝိညာဏ်ကြဉ်သော စိတ် ၈၄ ခုဆိုတော့ နာမ်။ ဒေါသ၊ ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယ၊ ကုက္ကုစ္စ၊ ဝိစိကိစ္ဆာကြဉ်သော စေတသိက် ၄၇ ဆိုတော့ ဒါလည်း နာမ်ပဲ၊ အဲဒီတော့ <b>အာရမ္မဏာဓိပတိ</b> မှာ နာမ်ရယ်၊ ရုပ်ရယ်၊ နိဗ္ဗာန်ရယ် ၃-မျိုးပေါ့။ ပစ္စယုပ္ပန်ကြည့်လိုက်ရင် ဘာတွေ တွေ့ရသလဲ၊ အလေးအမြတ် ပြုတတ်သော... <hr> [စာမျက်နှာ-106] လောဘမူစိတ် ၈-ခု၊ မဟာကုသိုလ်စိတ် ၈-ခု၊ မဟာကြိယာ ဉာဏသမ္ပယုတ်စိတ် ၄-ခု၊ လောကုတ္တရာစိတ် ၈-ခု၊ ဒေါသ၊ ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယ၊ ကုက္ကုစ္စ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ၊ အပ္ပမညာကြဉ်သော စေတသိက် ၄၅ ဆိုတော့ စိတ်နဲ့ စေတသိက်ပဲပေါ့၊ ဒါဖြင့်ရင် သူ နာမ်ပေါ့။ <br><br>ဒါဖြင့် <b>အာရမ္မဏာဓိပတိ</b> မှာ ပစ္စည်းဘက်က နာမ်၊ ရုပ်၊ နိဗ္ဗာန်၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဘက်က နာမ်။ <br><br><b>သဟဇာတာဓိပတိ</b> ကြည့်လိုက်ဦး၊ ကြည့်တဲ့အခါကျတော့ သာဓိပတိဇော ၅၂ ခု၌ရှိသော ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ သာဓိပတိ တိဟိတ်ဇော ၃၄ ခု၌ ရှိသော ဝီမံသ၊ သာဓိပတိဇော ၅၂ ခုဟု ဆိုအပ်သော စိတ္တာဓိပတိအားဖြင့် အဓိပတိတရားကိုယ် ၄-ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးဆိုတော့ ဆန္ဒ၊ စိတ်၊ ဝီရိယ၊ ဝီမံသ၊ သူက နာမ်ပေါ့၊ ဒါဖြင့် <b>သဟဇာတာဓိပတိ</b> မှာ ပစ္စည်းက နာမ်။ ပစ္စယုပ္ပန်ဘက် ကြည့်လိုက်ရင် ဘာတွေ့ရလဲ၊ သာဓိပတိဇော ၅၂၊ ဝိစိကိစ္ဆာကြဉ်သော စေတသိက် ၅၁၊ သာဓိပတိ စိတ္တဇရုပ်ပါတယ်၊ ဒါဖြင့် သူက နာမ်ရုပ်ပေါ့။ <br><br>အဲဒါလေးတွေ မှတ်ထားမှနော်၊ သီးခြားစာရွက်လေးတွေနဲ့ မှတ်နိုင်ရင် ပိုကောင်းတယ်၊ ပိုပြီးရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်တယ်၊ အဲဒါကျမှ ကြည့်တဲ့အခါကျရင် ရှင်းမှာ။ <br><br><b>အနန္တရ၊ သမနန္တရ၊ အနန္တရူပနိဿယ၊ နတ္ထိ၊ ဝိဂတ</b> ပစ္စည်း ပစ္စယုပ္ပန် တရားတွေ ကြည့်ကြရအောင်။ ကိုင်း၊ <b>အနန္တရ၊ သမနန္တရ</b> စသည်မှာ ပစ္စည်းဘက်မှာ စိတ် ၈၉၊ စေတသိက် ၅၂၊ ပဝတ္တိ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ ၄-ပါးဆိုတော့ နာမ်ပေါ့၊ ဒါဖြင့် <b>အနန္တရ၊ သမနန္တရ</b> စသည်မှာ ပစ္စည်းဘက်က နာမ်။ <br><br>ပစ္စယုပ္ပန်ဘက် ကြည့်လိုက်ဦး၊ စိတ် ၈၉၊ စေတသိက် ၅၂၊ ပဝတ္တိ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ ၄-ပါးဆိုတော့ နာမ်ပဲ၊ ဒါဖြင့် ပစ္စည်းနာမ် ပစ္စယုပ္ပန်နာမ်ပဲ။ <br><br><b>သဟဇာတ</b> တဲ့၊ <b>သဟဇာတနိဿယ၊ သဟဇာတအတ္ထိ၊ သဟဇာတအဝိဂတ</b> တဲ့ ဘာတွေ တွေ့ရလဲ၊ စိတ် ၈၉၊ စေတသိက် ၅၂၊ ပဝတ္တိ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ ၄-ပါးဆိုတော့ နာမ်ဖြစ်ရော။ အချင်းချင်းအားလည်းကောင်း၊ <hr> [စာမျက်နှာ-107] ဥပါဒါရုပ်အားလည်းကောင်း ကျေးဇူးပြုသော စိတ္တဇမဟာဘုတ် စသည်ဖြင့်သွားတော့ ရုပ်ဖြစ်ရော၊ ဒါဖြင့်ရင် နာမ်ရော ရုပ်ရော ရှိတယ်ပေါ့၊ <b>သဟဇာတ</b> မှာ ပစ္စည်းဘက်က နာမ်နဲ့ ရုပ် နှစ်မျိုးပါတယ်။ ပစ္စယုပ္ပန်ကျတော့ရော အတူတူပဲ၊ သေသေချာချာကြည့်၊ နာမ်ရော ရုပ်ရော နှစ်မျိုးလုံးပါတယ်၊ ၁-က နာမ်၊ ၂-က ရုပ်၊ ၃-က နာမ်ရုပ်။ <br><br><b>အညမည</b> ကြည့်လိုက်စမ်း၊ ပစ္စည်းဘက်ကျတော့ စိတ်၊ စေတသိက်ဆိုတော့ နာမ်ရှိတယ်၊ မဟာဘုတ် ၄-ပါးဆိုတော့ ရုပ်ရှိတယ်၊ ဟဒယဝတ္ထုဆိုတော့ ရုပ်ရှိတယ်၊ ဒါဖြင့်ရင် နာမ်ရုပ် နှစ်ခုပေါ့။ ပစ္စယုပ္ပန်ဘက်ကကော အတူတူပဲ၊ ဒါပဲပါတယ်၊ နာမ်ရုပ်ပဲ၊ ဒါဖြင့်ရင် <b>အညမည</b> က ပစ္စည်းနာမ်ရုပ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်နာမ်ရုပ်။ <br><br><b>နိဿယ</b> ကြည့်လိုက်စမ်း၊ သဟန်ဆိုတာက <b>သဟဇာတနိဿယ</b> ပေါ့၊ သူက <b>သဟဇာတ</b> နဲ့ တူတယ်ဆိုတော့ <b>သဟဇာတ</b> အတိုင်းသွားရင် နာမ်ရုပ် ဖြစ်တော့မယ်။ <br><br><b>ပုရေဇာတနိဿယ</b> က ဒီမှာ ၂-မျိုး ခွဲတယ်၊ <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတနိဿယ</b> နဲ့ <b>ဝတ္ထာရမ္မဏပုရေဇာတနိဿယ</b>။ <br><b>ဝတ္ထုပုရေဇာတနိဿယ</b> ကြည့်လိုက်စမ်းပါ၊ ဆဝတ္ထုရုပ်ဆိုကတည်းက ရုပ်တွေ့နေပြီ၊ တစ်နည်းဆိုပြီး သွားတာကလည်း ဒါပဲ၊ ဆဝတ္ထုကို ပြန်ပြောနေတာပဲ၊ နောက်ဆုံးမှာလည်း ဟဒယဝတ္ထုပါတယ်၊ ဒါဖြင့်ရင် သူက ပစ္စည်းဘက်မှာ ရုပ်ပဲရှိတယ်။ ပစ္စယုပ္ပန်ဘက်ကျတော့ရော၊ သတ္တဝိညာဏဓာတ်ဆိုတာ စိတ် ၈၅ ခုကို ပြောတာ၊ စေတသိက် ၅၂ ဆိုတော့ နာမ်ပဲ၊ ဒါဖြင့် ပစ္စည်းဘက်က ရုပ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်ကျတော့ နာမ် ဟုတ်ပြီ။ <br><br><b>ဝတ္ထာရမ္မဏပုရေဇာတနိဿယ</b> ကြည့်လိုက်၊ ပစ္စည်းဘက်မှာ အချုပ်ကြည့်လိုက်ရင် ဟဒယဝတ္ထုတွေ့တယ်၊ ဒါဆိုရင် ရုပ်ပေါ့။ ပစ္စယုပ္ပန်ဘက်ကျတော့ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ ကာမဇော ၂၉၊ တဒါရုံ ၁၁၊ အဘိညာဉ် ၂၊ ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယ၊ ကုက္ကုစ္စ၊ ဝိရတီ၊ အပ္ပမညာကြဉ်သော စေတသိက် ၄၄ ဆိုတော့ နာမ်ပေါ့၊ ဒါဖြင့်ရင် ပစ္စည်းရုပ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်နာမ်၊ ဟုတ်ပြီ။ <br><br><b>ဥပနိဿယ</b> သွားလိုက်စမ်း၊ <b>အာရမ္မဏူပနိဿယ</b> တဲ့၊ သူက <b>အာရမ္မဏာဓိပတိ</b> နဲ့ တူတယ်တဲ့၊ <b>အာရမ္မဏာဓိပတိ</b> နဲ့ တူတယ်ဆိုရင် ပစ္စည်းဘက်က နာမ်၊ ရုပ်၊ နိဗ္ဗာန် ၃-ခုပါတယ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဘက်က နာမ်သာပါတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-108] <b>အနန္တရူပနိဿယ</b> က <b>အနန္တရ</b> နဲ့ တူတယ်ဆိုတော့ ပစ္စည်းနာမ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်နာမ်။ <br><br><b>ပကတူပနိဿယ</b> ကြည့်လိုက်စမ်း၊ စိတ် ၈၉၊ စေတသိက် ၅၂၊ ရုပ် ၂၈ ဆိုတော့ နာမ်ပါတယ်၊ ရုပ်ပါတယ်၊ ပစ္စည်းထိုက်သော အချို့သော ပညတ်ဆိုတော့ နာမ်၊ ရုပ်၊ ပညတ်။ ပစ္စယုပ္ပန်ကျတော့ စိတ် ၈၉၊ စေတသိက် ၅၂ ဆိုတော့ နာမ်၊ ဒါဖြင့်ရင် <b>ပကတူပနိဿယ</b> မှာ ပစ္စည်းဘက်က နာမ်၊ ရုပ်၊ ပညတ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဘက်က နာမ်။ <br><br><b>ပုရေဇာတ</b> ကလည်း <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတ၊ အာရမ္မဏပုရေဇာတ</b> တဲ့။ <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတ</b> က <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတနိဿယ</b> နဲ့ တူတယ်လို့ ဆိုတယ်၊ <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတနိဿယ</b> ဆိုတော့ နိဿယက ပြန်ကြည့်ရမယ်၊ ပစ္စည်းရုပ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်နာမ်။ <b>အာရမ္မဏပုရေဇာတ</b> က ပစ္စုပ္ပန် နိပ္ပန္နရုပ် ၁၈ ဆိုတော့ ရုပ်ပေါ့။ ပစ္စယုပ္ပန်ဘက်မှာကျတော့ ကာမစိတ် ၅၄၊ အဘိညာဉ် ၂၊ အပ္ပမညာကြဉ်သော စေတသိက် ၅၀ ဆိုတော့ နာမ်၊ ဒါဖြင့် ပစ္စည်းရုပ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်နာမ်။ <br><br><b>ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း</b> ဘက်မှာ အကျဉ်းချုပ်လိုက်ရင် စိတ်၊ စေတသိက် ၂-ခုပဲ၊ ဒါဖြင့်ရင် နာမ်ပေါ့။ ပစ္စယုပ္ပန်ကရော၊ ဧကဇကာယ၊ ဒွိဇကာယ၊ တိဇကာယ၊ စတုဇကာယဆိုတော့ ရုပ်ပေါ့၊ ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ ၄-ပါးရှိတဲ့ အထဲမှာ အကြောင်းတစ်ပါးကြောင့်ဖြစ်တာ၊ ၂-ပါးကြောင့်ဖြစ်တာ၊ ၃-ပါးကြောင့်ဖြစ်တာ၊ ၄-ပါးကြောင့်ဖြစ်တာ၊ အဲဒီတော့ ဘာပဲပြောပြော ရုပ်ပဲ၊ ဒါကြောင့် ပစ္စည်းဘက်က နာမ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်ကျတော့ ရုပ်။ <br><br><b>အာသေဝန</b> ကြည့်လိုက်ပါ၊ ပစ္စည်းဘက်မှာ စိတ်နဲ့ စေတသိက်ရှိတယ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဘက်မှာရော စိတ်နဲ့ စေတသိက်ပဲ၊ ဒါဖြင့်ရင် ပစ္စည်းနာမ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်နာမ်။ <br><br><b>ကမ္မ</b> တဲ့၊ <b>နာနက္ခဏိကကမ္မ</b> ဆိုတော့ ပစ္စည်းဘက်က ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ် စေတနာဆိုတော့ နာမ်ပေါ့၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဘက်မှာတော့ ဝိပါက်စိတ်ရယ်၊ စေတသိက်ရယ်၊ ရုပ်ရယ် ဆိုတော့ နာမ်ရုပ်၊ အဲဒီတော့ ပစ္စည်းနာမ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်နာမ်ရုပ်။ <br><b>သဟဇာတကမ္မ</b> ကြည့်လိုက်ဦး၊ ပစ္စည်းနာမ်၊ ပစ္စယုပ္ပန် နာမ်ရုပ် ၂-မျိုးလုံးပါတယ်။ <br><br><b>ဝိပါက</b> တဲ့၊ <b>ဝိပါကပစ္စည်း</b> ကြည့်လိုက်ဦး၊ ဝိပါက် ၃၆၊ စေတသိက် ၃၈၊ ပဝတ္တိ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ ၄-ပါး၊ ဟဒယဝတ္ထုအား ကျေးဇူးပြုသော ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာဆိုတော့ နာမ်ချည်းပဲ၊ အဲဒီတော့ <b>ဝိပါက</b> မှာ... <hr> [စာမျက်နှာ-109] ပစ္စည်းက နာမ်။ ပစ္စယုပ္ပန်ဘက်ကြည့်လိုက်ဦး၊ အချင်းချင်းမှ ထောက်အပ်သော ဝိပါက် ၃၆၊ စေတသိက် ၃၈၊ ပဝတ္တိ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ ၄-ပါးဆိုတော့ နာမ်။ ဝိပါက်နာမက္ခန္ဓာမှ ထောက်အပ်သော စိတ္တဇရုပ်၊ ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်၊ ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာမှ ထောက်အပ်သော ဟဒယဝတ္ထုဆိုတော့ ရုပ်၊ ဒါဖြင့် နာမ်ရုပ် ၂-မျိုးပေါ့၊ ဒီလိုဆိုရင် <b>ဝိပါကပစ္စည်း</b> မှာ ပစ္စည်းက နာမ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်က နာမ်ရုပ်။ <br><br><b>အာဟာရ</b> သွားကြရအောင်၊ <b>အာဟာရ</b> မှာ ရုပ်အာဟာရရယ် နာမ်အာဟာရရယ်လို့ ၂-မျိုး ရှိတယ်၊ ရုပ်အာဟာရမှာ ပစ္စည်းက ဩဇာဆိုတဲ့ အာဟာရရုပ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်ကျတော့လည်း ရုပ်ပဲ။ နာမ်အာဟာရကျတော့ ပစ္စည်းက နာမ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်က နာမ်ရုပ်။ <br><br><b>ဣန္ဒြိယ</b> သွားကြရအောင်၊ <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတိန္ဒြိယ</b> တဲ့၊ အဲဒီမှာ စက္ခုဝတ္ထု၊ အဲဒီမှာ လက်သည်းကွင်းနဲ့ (ပ) ဆိုတာသိလား၊ (ပ) ဆိုတာ မြှုပ်ထားတယ်ပြောတာ၊ ပါဠိလို ပေယျာလလို့ခေါ်တယ်၊ ဒါက ရိုးရိုးလူတွေ နားမလည်ဘူး၊ ဘုန်းကြီးတွေမှ နားလည်တယ်၊ (ပ) ဆိုတာ ပေယျာလ၊ ပေယျာလဆိုတာ မြှုပ်ထားတယ်၊ မြှုပ်ထားတယ်ဆိုရင် စက္ခုဝတ္ထု၊ သောတဝတ္ထု၊ ဃာနဝတ္ထု၊ ဇိဝှါဝတ္ထု၊ ကာယဝတ္ထုလို့ဆိုတယ်။ အင်္ဂလိပ်စာမှာ အစက်ကလေးသုံးခု ထည့်တာမျိုးပေါ့။ ပစ္စည်းဘက်မှာ ဝတ္ထုဆိုတော့ ရုပ်ပေါ့၊ ပစ္စယုပ္ပန်ကျတော့ စိတ်ရယ်၊ စေတသိက်ရယ်၊ နာမ်။ <br><br>နောက်တစ်ခုက <b>ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယ</b> တဲ့၊ ပစ္စည်းဘက်မှာ ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြေဆိုတော့ ရုပ်ပေါ့၊ သိပ်ရှင်းတယ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဘက်ကျတော့ ရုပ်ပဲ၊ ဒါဖြင့်ရင် ပစ္စည်းရုပ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်ရုပ်ပဲ။ <br><br><b>သဟဇာတိန္ဒြိယ</b> တဲ့၊ အဲဒါကျတော့ နာမ်ဣန္ဒြေတရားကိုယ် ၈-ပါးဆိုတော့ နာမ်ပေါ့၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဘက်ကျတော့ စိတ်၊ စေတသိက်၊ ရုပ် ဆိုတော့ နာမ်ရုပ် ဟုတ်ပြီ။ <br><br><b>ဈာနပစ္စည်း</b> တဲ့၊ ဈာနင်တရားကိုယ် ၅-ပါးဆိုတော့ နာမ်ပေါ့၊ ပစ္စယုပ္ပန်ကျတော့ နာမ်ရော ရုပ်ရောပါတဲ့အတွက် နာမ်ရုပ်။ <br><br><b>မဂ္ဂပစ္စည်း</b> တဲ့၊ <b>မဂ္ဂပစ္စည်း</b> မှာ ပစ္စည်းက မဂ္ဂင်တရားကိုယ် ၉-ပါးဆိုတော့ နာမ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဘက်မှာ နာမ်ရုပ်ပဲ။ <br><br><b>သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း</b> ကြည့်လိုက်စမ်း၊ ပစ္စည်းဘက်မှာ စိတ်ရယ် စေတသိက်ရယ်... <hr> [စာမျက်နှာ-110] ဆိုတော့ နာမ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဘက်မှာ စိတ်ရယ်၊ စေတသိက်ရယ်ပဲ၊ နာမ်၊ ဒါဖြင့်ရင် ပစ္စည်းနာမ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်နာမ်။ <br><br><b>ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း</b> တဲ့၊ <b>ဝိပ္ပယုတ်</b> က <b>သဟဇာတဝိပ္ပယုတ်၊ ပုရေဇာတဝိပ္ပယုတ်၊ ပစ္ဆာဇာတဝိပ္ပယုတ်</b> လို့ ၃-မျိုးရှိတယ်၊ <b>သဟဇာတဝိပ္ပယုတ်</b> ကျတော့ <b>သဟဇာတ</b> နဲ့ ဆင်ဆင်တူသွားတော့မှာပေါ့၊ အဲဒီတော့ စိတ် ၇၅ ခု၊ စေတသိက် ၅၂၊ ပဝတ္တိ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ ၄-ပါး၊ အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုသော ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ ဟဒယဝတ္ထုဆိုတော့ နာမ်နဲ့ ရုပ် ၂-မျိုး၊ နာမ်၊ ရုပ်။ ပစ္စယုပ္ပန်ကျတော့ရော စိတ္တဇရုပ်၊ ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်ဆိုတော့ ရုပ်၊ အချင်းချင်းမှ ထောက်အပ်သော ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာဆိုတော့ နာမ်၊ ဟဒယဝတ္ထုဆိုတော့ ရုပ်၊ ဒါဖြင့် နာမ်ရုပ်ပဲပေါ့။ <br><br>ကောင်းပြီ၊ <b>ပုရေဇာတဝိပ္ပယုတ်</b> တဲ့၊ <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတနိဿယ</b> နှစ်ပါးနဲ့ တူတယ်တဲ့၊ နောက်ကအတိုင်း ပြန်သွားရုံပဲ။ <br><br><b>ပစ္ဆာဇာတဝိပ္ပယုတ်</b> ဟာ <b>ပစ္ဆာဇာတ</b> နဲ့ တူတယ်ဆိုတော့ <b>ပစ္ဆာဇာတ</b> ပြန်ကြည့်လိုက်ရင် ပစ္စည်းနာမ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်ရုပ်။ <br><br><b>အတ္ထိ၊ နတ္ထိ၊ ဝိဂတ၊ အဝိဂတ</b> တို့ဟာ နောက်ကပါသွားကုန်ပြီ၊ <b>သဟဇာတတ္ထိ၊ ပုရေဇာတတ္ထိ၊ ပစ္ဆာဇာတတ္ထိ၊ အာဟာရတ္ထိ၊ ဣန္ဒြိယတ္ထိ</b> နဲ့ အဲဒါတွေ အကုန်လုံး <b>အတ္ထိ</b> ရဲ့ အကွဲအပြားတွေ၊ အဲဒါကြောင့်မို့ အဲဒီထဲပါသွားပြီ။ <br><br><b>နတ္ထိ</b> နဲ့ <b>ဝိဂတ</b> က <b>အနန္တရ</b> နဲ့ တူတယ်၊ <b>အနန္တရ</b> ထဲ ပါသွားပြီ။ ကောင်းပြီ၊ ဒါဆိုရင် ၂၄-ပစ္စည်း ကုန်သွားပြီဆိုပါတော့၊ ပစ္စည်း နာမ်လား ရုပ်လား၊ နိဗ္ဗာန်၊ ပညတ်ရော ပါသေးလား၊ ပစ္စယုပ္ပန်ရော နာမ်လား၊ ရုပ်လား စသည်ဖြင့် အဲသလို လုပ်ပြီးတဲ့နောက် သင်္ဂြိုဟ်ကျမ်းက ဘာပြောလဲဆိုတော့ ပစ္စည်းနာမ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်နာမ်တဲ့။ အဲသလိုဖြစ်တဲ့ ပစ္စည်းတွေတဲ့၊ သင်္ဂြိုဟ်ပြတာနဲ့တော့ ကိုက်ချင်မှကိုက်မယ်၊ ကိုက်လား မကိုက်လားကြည့်ရအောင်၊ ရှာနိုင်ပါ့မလား၊ ရှာကြည့်ရအောင် ဇယားကွက်လေး လုပ်လာရင်တော့ ကြည့်လို့လွယ်ပြီ။ <br><br><b>အနန္တရ၊ သမနန္တရ၊ နတ္ထိ၊ ဝိဂတ၊ အာသေဝန၊ သမ္ပယုတ္တ</b> တို့ဟာ ပစ္စည်းနာမ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်နာမ် ၆-မျိုး သူပြထားတယ်၊ အဲဒီ ပစ္စည်းပစ္စယုပ္ပန် ဖြစ်ပုံကို အဓိပ္ပါယ် နားလည်ချင်ရင် <b>အနန္တရ</b> မှာဆိုရင် ဝီထိနဲ့ ကြည့်ရမယ်၊ ဝီထိတစ်ခုခုကို မျက်စိထဲမှာ မြင်အောင်ကြည့်လိုက်။ <br><br>ပထမဆုံး စက္ခုဒွါရဝီထိဆိုရင် အတီတဘဝင်၊ ဘဝင်္ဂစလန၊ ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ... <hr> [စာမျက်နှာ-111] ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ စက္ခုဝိညာဏ်၊ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း၊ သန္တီရဏ၊ ဝုဋ္ဌော၊ ဇော ၇-ကြိမ်၊ တဒါရုံ ၂-ကြိမ် ဒီလို သွားတာ၊ အဲဒီမှာ ရှေ့စိတ်က နောက်စိတ်ကို <b>အနန္တရ</b>ပစ္စည်းနဲ့ ကျေးဇူးပြုသွားတာပဲ။<br><br>အတီတဘဝင်ရှိတယ် (ဘဝင်စိတ်)၊ အဲဒီ ဘဝင် ချုပ်သွားတဲ့အခါကျတော့ ဘဝင်္ဂစလန ဖြစ်တယ်၊ ဘဝင်္ဂစလန ချုပ်သွားပြီးတဲ့နောက် ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ ဖြစ်တယ်၊ ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ ချုပ်သွားပြီးတဲ့နောက် ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းဖြစ်တယ် စသည်ဖြင့်သွားတော့ နောက်စိတ်ဖြစ်နိုင်အောင် ရှေ့စိတ်က ချုပ်ချုပ်ပေးတယ်၊ အဲဒါကြောင့်မို့ ရှေ့စိတ်က နောက်စိတ်ကို <b>အနန္တရ</b>ပစ္စည်းနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ နောက်စိတ်က ရှေ့စိတ်ရဲ့ <b>အနန္တရ</b>ပစ္စည်းနဲ့ ကျေးဇူးပြုတာကိုခံရတယ်၊ စာစကားနဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် ရှေ့စိတ်က <b>အနန္တရ</b>ပစ္စည်း၊ နောက်စိတ်က <b>အနန္တရပစ္စယုပ္ပန်</b>၊ ရှေ့စိတ်လို့ ပြောလိုက်ရင် စေတသိက်ထဲပါသွားပြီ၊ အဲသလို ယူသွားရမယ်။<br><br>အဲဒါက <b>အနန္တရ</b>၊ <b>သမနန္တရ</b>၊ <b>နတ္ထိ</b>၊ <b>ဝိဂတ</b>နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ပြောရင်ရတာ။<br><br><b>အာသေဝန</b>ကျတော့ ရှေ့စိတ် နောက်စိတ်ဖြစ်တိုင်း မရဘူး၊ <b>အာသေဝန</b>က ဇာတ်တူရမယ်၊ ကုသိုလ်ဖြစ်ရင် ကုသိုလ်ချင်း တူရမယ်၊ အကုသိုလ်ဖြစ်ရင် အကုသိုလ်ချင်း တူရမယ်၊ ကြိယာဖြစ်ရင် ကြိယာချင်း တူရမယ်။ ကုသိုလ်စိတ် တစ်ခုက ကုသိုလ်စိတ် တစ်ခုကို <b>အာသေဝန</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုလိမ့်မယ် (ရှေ့နောက်လိုက်တဲ့အခါမှာ)။<br><br>အဲဒီတော့ ဇောတွေမှာ ကြည့်လိုက်၊ ဇော ၇-ကြိမ်ကျတဲ့အခါမှာ ပထမဇောက ဒုတိယဇောကို <b>အနန္တရ</b>၊ <b>သမနန္တရ</b>၊ <b>နတ္ထိ</b>၊ <b>ဝိဂတ</b>အပြင် <b>အာသေဝန</b>ပါ ကျေးဇူးပြုလိမ့်မယ်၊ ဘာကြောင့်တုန်းဆိုရင် ပထမဇောက ကုသိုလ်ဆိုရင် ကုသိုလ်ပဲ၊ ဒုတိယဇောက ကုသိုလ်ဆိုရင် ကုသိုလ်ပဲ၊ အဲသလို ကုသိုလ်ဇော ၇-ကြိမ် စောတယ်၊ အကုသိုလ်ဇော ၇-ကြိမ်စောတယ်ဆိုရင် ပထမဇောက ဒုတိယဇောကို <b>အနန္တရ</b>၊ <b>သမနန္တရ</b>၊ <b>နတ္ထိ</b>၊ <b>ဝိဂတ</b>အပြင် <b>အာသေဝန</b>ပါ ကျေးဇူးပြုလိမ့်မယ်။<br><br>ဒုတိယဇောက တတိယဇောကို <b>အာသေဝန</b>ပါတယ်၊ တတိယက စတုတ္ထ၊ စတုတ္ထက ပဉ္စမ၊ ပဉ္စမက ဆဋ္ဌမ၊ ဆဋ္ဌမက သတ္တမထိအောင်ကို <b>အာသေဝန</b>လည်း ပါလာတယ်။ သတ္တမဇောနောက်မှ တဒါရုံလိုက်တယ် (ဇောပြီးတော့ တဒါရုံ)၊ အဲဒီ သတ္တမဇောဟာ တဒါရုံကျတော့ <b>အာသေဝန</b> မတပ်တော့ဘူး၊ ဘာကြောင့်တုန်း— <hr> [စာမျက်နှာ-112] ဆိုတော့ တဒါရုံဆိုတာက မဟာဝိပါက်စိတ် သို့မဟုတ် သန္တီရဏစိတ်၊ ဇာတ်မတူတော့ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ သူ့ကျတော့ <b>အာသေဝန</b> မပါတော့ဘူး၊ ဟို ၄-မျိုးကတော့ အမြဲတမ်းပါမယ်၊ ဘယ်ဝီထိ ကြည့်လိုက်ကြည့်လိုက် <b>အနန္တရ</b>၊ <b>သမနန္တရ</b>၊ <b>နတ္ထိ</b>၊ <b>ဝိဂတ</b>ကတော့ မရတာမရှိဘူး၊ ရှေ့စိတ် နောက်စိတ်ဆိုရင် ရတော့တာပဲ။<br><br>သို့သော် <b>အာသေဝန</b>ကျတော့ ဇာတ်တူမှရမယ်၊ ဇာတ်မတူရင် မရဘူး၊ ကုသိုလ်ဇာတ်၊ အကုသိုလ်ဇာတ်၊ ကြိယာဇာတ် တူမှရမယ်၊ ဇာတ်ဆိုတာ အမျိုးအစားကို ပြောတာ။<br><br><b>သမ္ပယုတ္တ</b>တဲ့၊ <b>သမ္ပယုတ္တ</b>ကျတော့ စိတ်နဲ့စေတသိက် သွားရလိမ့်မယ်။ ဘယ်စိတ်ပဲ ယူယူရတယ်၊ လွယ်တာကတော့ လောဘမူ ပထမစိတ်ဆိုပါတော့၊ လောဘမူ ပထမစိတ်မှာ စေတသိက် ၁၉-ခု ယှဉ်တယ်ဆိုရင် စိတ်နဲ့ စေတသိက်တို့ဟာ <b>သမ္ပယုတ်</b>ဖြစ်ကြတယ်၊ ဒါဖြင့် စိတ်ကို <b>သမ္ပယုတ်</b>ပစ္စည်းလို့ ပြောလိုက်မယ်ဆိုရင် စေတသိက်တွေကို <b>သမ္ပယုတ်</b>ပစ္စည်းရဲ့ ပစ္စယုပ္ပန်၊ သူတို့ဟာ အချင်းချင်းယှဉ်တယ်၊ ဟိုနေ့က ပြောသလို စတုမဓုရောသလို ရောနှောတာ။<br><br>စေတသိက်တွေထဲမှာလည်း <b>ဖဿ</b>ကိုပဲ ပစ္စည်းအနေနဲ့ ပြောမယ်ဆိုပါတော့၊ <b>ဖဿ</b>ကိုပစ္စည်းလို့ ပြောလိုက်ရင် စိတ်ရယ်၊ ကျန်တဲ့စေတသိက်တွေရယ်က ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်မယ်၊ အဲသလိုသွားမယ်၊ အဲဒီကျတော့ <b>အနန္တရ</b>တွေ ဘာတွေမလိုဘူး၊ ဘာကြောင့်တုန်းဆိုတော့ <b>သမ္ပယုတ်</b>တရားဆိုတာက အတူတကွဖြစ်မှရမှာကိုး၊ တစ်အချိန်ထဲဖြစ်တာ၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>သမ္ပယုတ်</b>ပစ္စည်းက <b>အနန္တရ</b>၊ <b>သမနန္တရ</b>နဲ့တော့ မတူဘူး၊ ဒီနေရာမှာ ထည့်ထားတာကတော့ ပစ္စည်းလည်းနာမ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်လည်းနာမ် ဖြစ်လို့ ထည့်ထားတာ။<br><br>ဒါဖြင့် ဒီ ၆-ပစ္စည်းရပြီပေါ့၊ <b>အနန္တရ</b>၊ <b>သမနန္တရ</b>၊ <b>နတ္ထိ</b>၊ <b>ဝိဂတ</b>၊ <b>အာသေဝန</b> သူတို့က နည်းနည်း အမျိုးတူတယ်လို့ ခေါ်ရတယ်၊ <b>သမ္ပယုတ်</b>ကတော့ အမျိုးမတူဘူး။ အဲဒီတော့ <b>အနန္တရ</b>၊ <b>သမနန္တရ</b>တပ်တာက ရှေ့စိတ်က နောက်စိတ်ကို ကျေးဇူးပြုပြုသွားတယ်၊ ဒါက <b>အနန္တရ</b>၊ <b>သမနန္တရ</b>၊ <b>နတ္ထိ</b>၊ <b>ဝိဂတ</b>ရယ်။<br><br>တစ်ခါ ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်ဇောတွေ တွေ့လာပြီဆိုရင် ရှေ့ဇောက နောက်ဇောကို <b>အာသေဝန</b> ပါပိုလာတယ်၊ <b>သမ္ပယုတ်</b>ပစ္စည်းကို ပြောတော့မယ်ဆိုရင် စိတ်နဲ့ စေတသိက်ကို ကြည့်ပြီးပြောပါ၊ စိတ်တစ်ခုကို ကောက်လိုက်ပြီးတော့၊ အဲဒီစိတ်မှာ စေတသိက် ဘယ်လောက်ယှဉ်သလဲ ကြည့်လိုက်၊ ကြည့်ပြီးရင် အဲဒီ စိတ်ကို ပစ္စည်းလို့ပြောထားရင် ပစ္စည်းလို့ယူတဲ့အခါမှာ အတူတကွဖြစ်တဲ့ စေတသိက်— <hr> [စာမျက်နှာ-113] တွေဟာ <b>သမ္ပယုတ်ပစ္စယုပ္ပန်</b>ဖြစ်မယ်။ စေတသိက်ထဲမှာ စေတသိက်တစ်ခုကို ပစ္စည်းလို့ဆိုလိုက်ရင် စိတ်ရယ်၊ ကျန်တဲ့စေတသိက်တွေရယ်ဟာ ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်မယ်၊ အဲဒီလို သူတို့ဟာ <b>သမ္ပယုတ်</b>တွေယှဉ်တဲ့အနေနဲ့ ခွဲခြားမရအောင် ရောတဲ့အနေနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ နာမ်က နာမ်ကို ကျေးဇူးပြုတာဟာ ပစ္စည်း ၆-မျိုး ရှိတယ်လို့ ဆိုတယ်။<br><br>နာမ်သည် နာမ်ရုပ်အား ပစ္စည်းပစ္စယုပ္ပန်အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုရာ၌ <b>ဟေတု</b>၊ <b>ဈာန</b>၊ <b>မဂ္ဂ</b>၊ <b>ကမ္မ</b>၊ <b>ဝိပါက</b>အားဖြင့် ၅-ပစ္စည်းလို့ ပြောထားတယ်။<br><br><b>ဟေတု</b>ကိုကြည့်လိုက်စမ်းပါ။ သူပြောတာ မှန်ရဲ့လားလို့၊ <b>ဟေတု</b>ပစ္စည်းမှာ ပစ္စည်းဘက်က နာမ်ရှိတယ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဘက်က နာမ်ရုပ်ရှိတယ်၊ ဒါဖြင့် <b>ဟေတု</b>ပစ္စည်းကို example ထုတ်ပြီး ပြောချင်ရင် ဘယ်စိတ်ကို ပုံစံထုတ်ပြီး ပြောမယ်။ <b>လောဘ</b>၊ <b>ဒေါသ</b>၊ <b>မောဟ</b>၊ <b>အလောဘ</b>၊ <b>အဒေါသ</b>၊ <b>အမောဟ</b>ပါတဲ့စိတ်ကို ပြောရမှာ၊ အဟိတ်စိတ်ကိုသွားပြီး ပြောလို့မရဘူး။<br><br>ကိုင်း- ပထမစိတ်ကိုပဲ ပြောလိုက်ကြစို့၊ လောဘမူပထမစိတ်၊ စေတသိက် ၁၉-ခုယှဉ်တယ်၊ အဲဒီ ၁၉-ခုထဲမှာ <b>လောဘ</b>ပါတယ်၊ <b>မောဟ</b>ပါတယ်၊ <b>ဒေါသ</b>မပါဘူး၊ အဲဒီတော့ လောဘမူစိတ် စေတသိက် ၁၉-ခုမှ <b>လောဘ</b>ကို ပစ္စည်းလို့ ယူတဲ့အခိုက် (<b>ဟေတု</b>ပစ္စည်းလို့ ယူတဲ့အခိုက်) စိတ်နဲ့ ကျန် စေတသိက်တွေက ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်တယ်။<br><br><b>မောဟ</b>ကို ပစ္စည်းလို့ ယူတဲ့အခိုက် စိတ်ရယ်၊ <b>လောဘ</b>ရယ်၊ တခြားစေတသိက်တွေက ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်တယ်၊ တစ်ခုကို ပစ္စည်း ယူလိုက်ရင် ကျန်တာ ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်တယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အမှန်တိုင်းက သူတို့အချင်းချင်းလည်း ကျေးဇူးပြုနေသေးတာကိုး၊ ဒီတစ်ခုကိုပစ္စည်းယူလိုက်ရင် နောက်တစ်ခုကပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်တာပဲ၊ ဒါက <b>ဟေတု</b>ပစ္စည်းကို ပြောချင်တဲ့အခါပေါ့။<br><br><b>ဈာန</b>ပစ္စည်းကို ပြောချင်ပြီတဲ့၊ <b>ဈာန</b>ပစ္စည်းကို ပြောချင်ရင် ဈာန်တရားကိုယ် ၅-ပါးပါတဲ့ စိတ်တစ်ခုခုကိုထုတ်ပြီး ပြောရလိမ့်မယ်၊ ဈာန်တရားကိုယ် ၅-ပါးက <b>ဝိတက်</b>၊ <b>ဝိစာရ</b>၊ <b>ပီတိ</b>၊ <b>သုခ</b>၊ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b> ဆိုတော့ လောဘမူ ပထမစိတ်ကို ထုတ်ပြီး ပြောရင် ရတယ်နော်၊ ဘာကြောင့် တကယ့်ဈာန်စိတ်မှာမှ မဟုတ်ဘူး၊ ဈာန်စိတ်နဲ့ မယှဉ်ပေမယ်လို့ <b>ဝိတက်</b>တို့ ဘာတို့ကို ဈာန်အင်္ဂါလို့ ခေါ်နိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် <b>ဈာန</b>ပစ္စည်း အနေနဲ့ဆိုရင် အကုသိုလ်စိတ်မှာလည်းပဲ ပြောလို့ရတယ်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ အကုသိုလ်စိတ်နဲ့ စေတသိက် ၁၉-ခု ယှဉ်တဲ့နေရာမှာ အဲဒီ— <hr> [စာမျက်နှာ-114] စေတသိက်တွေထဲမှာ <b>ဝိတက်</b>ပါတယ်၊ အညသမန်း စေတသိက် ၁၃-ခုဆိုရင် <b>ဝိတက်</b>ပါတယ်၊ ဒါကြောင့် <b>ဝိတက်</b>ကို <b>ဈာန</b>ပစ္စည်းလို့ဆိုရင် စိတ်နဲ့ ကျန်တဲ့ စေတသိက်တွေက <b>ဈာနပစ္စယုပ္ပန်</b>။<br><br>အဲဒီစိတ်နဲ့ အတူတကွ စိတ္တဇရုပ် မဖြစ်ပေဘူးလား၊ စိတ်သည် ရုပ်ကို မဖြစ်စေဘူးလား၊ အဲဒီစိတ်တွေနှင့် အတူတကွ စိတ္တဇရုပ်တွေ ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီစိတ္တဇရုပ်တွေကိုလည်းပဲ <b>ဟေတု</b>ပစ္စည်းနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ <b>ဈာန</b>ပစ္စည်းနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ <b>မဂ္ဂ</b>ပစ္စည်းနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ် စသည်ဖြင့် သွားရမယ်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ စိတ်၊ စေတသိက်၊ ရုပ် အဲသလို ထုတ်ရမယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ လောဘမူပထမစိတ်၊ စေတသိက် ၁၉ ခု၊ စိတ္တဇရုပ် (လောဘမူ ပထမစိတ်ကြောင့် ဖြစ်တဲ့စိတ္တဇရုပ်) အဲဒီ ၃-ခုထားပြီးတော့ အဲဒီ ၃-ခုထဲက <b>ဟေတု</b>ဖြစ်တဲ့ စေတသိက်ရှာလိုက်၊ တွေ့ရင် သူ့ကို ကောက်ကပ်လိုက်၊ သူ့ကို ပစ္စည်းလုပ်လိုက်ရင် ကျန်တဲ့ စေတသိက်ရုပ်က ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်သွားမယ်။<br><br><b>ဈာန</b>ပစ္စည်းပြောချင်ပြီဆိုရင် ဈာန်အင်္ဂါ ထိုက်တဲ့တရား အဲဒီထဲမှာပါလား ကြည့်လိုက်၊ <b>ဝိတက်</b>ပါသလား၊ <b>ဝိစာရ</b>ပါသလား၊ <b>ဝိတက်</b>ကိုထုတ်ပြီး ပြောနိုင်တယ်။ <b>ဝိစာရ</b>ထုတ်ပြီး ပြောနိုင်တယ်။ သောမနဿဆိုရင် <b>ပီတိ</b>ထုတ်ပြီး ပြောနိုင်တယ်၊ <b>ဝေဒနာ</b>ထုတ်ပြီး ပြောနိုင်တယ်၊ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>ထုတ်ပြီး ပြောနိုင်တယ်၊ အဲဒါ <b>ဈာန</b>ပစ္စည်းအတွက်။<br><br>သို့မဟုတ် အဲသလို ပြောရတာမရဲဘူးဆိုရင် ရူပါဝစရဈာန်စိတ် ကောက်လိုက်ပေါ့၊ ဈာန်စိတ်ကျတော့လည်း ရူပါဝစရ ပထမဈာန်စိတ်၊ စေတသိက်၊ ဈာန်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ စိတ္တဇရုပ် အဲသလိုကောက်ပြီး သွားရမယ်။<br><br><b>မဂ္ဂ</b>ပစ္စည်းတဲ့၊ <b>မဂ္ဂ</b>ပစ္စည်းမှာ မဂ္ဂင်တရားကိုယ်တွေက ဘာတဲ့တုန်း၊ <b>ပညာ</b>၊ <b>ဝိတက်</b>၊ <b>ဝိရတိ</b> စေတသိက် ၃-ခု၊ <b>ဝီရိယ</b>၊ <b>သတိ</b>၊ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>၊ <b>ဒိဋ္ဌိ</b>။<br><br>ဒါဖြင့်ရင် လောဘမူစိတ်ကို ပုံစံထုတ်ပြီး <b>မဂ္ဂ</b>ပစ္စည်း ပြောလို့မဖြစ်ဘူးလား၊ လောဘမူ ပထမစိတ်ပဲ ပြောကြပါစို့။ အဲဒီပထမစိတ်နဲ့ <b>ဝိတက်</b>ယှဉ်တယ်၊ <b>ဝီရိယ</b> ယှဉ်တယ်၊ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>ယှဉ်တယ်၊ <b>ဒိဋ္ဌိ</b>ယှဉ်တာပဲ။<br><br>ဒါဖြင့် လောဘမူ ပထမစိတ်မှာ <b>ဒိဋ္ဌိ</b>ကို ကောက်လိုက်စမ်း၊ <b>ဒိဋ္ဌိ</b>သည် <b>မဂ္ဂ</b>ပစ္စည်းဆိုရင် လောဘမူစိတ်ရယ်၊ တခြားစေတသိက် ၁၈-ခုရယ်၊ အဲဒီစိတ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ စိတ္တဇရုပ်ရယ်က ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်တယ်၊ <b>ဒိဋ္ဌိ</b>ပစ္စည်းက တခြားတရားတွေကို <b>မဂ္ဂ</b>ပစ္စည်းနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ ဒီလိုပြောရတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-115] အဲဒီမှာ ကျေးဇူးပြုတာဟာ အမှန်ကတော့ အတူတကွဖြစ်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတာနော်၊ ဒါကြောင့်မို့ အမျိုးခွဲရင် <b>သဟဇာတ</b>မျိုး ဆိုတာသွားလိမ့်မယ်။<br><br><b>ကမ္မ</b>ပစ္စည်းတဲ့၊ <b>ကမ္မ</b>ပစ္စည်းမှာ <b>သဟဇာတကမ္မ</b>ရယ်၊ <b>နာနက္ခဏိကကမ္မ</b>ရယ်လို့ ၂-မျိုးရှိတယ်၊ <b>သဟဇာတကမ္မ</b>မှာ <b>ဟေတု</b>၊ <b>မဂ္ဂ</b>၊ <b>ဈာန</b>တို့ ပြောသလိုပဲ ပြောလို့ ရတယ်၊ ဒါဖြင့် လောဘမူ ပထမစိတ်ပဲထုတ်မယ်၊ အဲဒီမှာ စေတသိက်တွေထဲမှာ <b>စေတနာ</b> မပါဘူးလား၊ အဲဒီ<b>စေတနာ</b>ကို ပစ္စည်းထားမယ်၊ ပစ္စည်းယူမယ်၊ ကျန်တဲ့ တရားတွေကို ပစ္စယုပ္ပန်ယူမယ်၊ ဒါက <b>သဟဇာတကမ္မ</b>သတ္တိ ပြောတာ။<br><br>ဦးဇင်းတို့ ပြောပြောနေတဲ့ ကံ၊ ကံ၏ အကျိုးဆိုတာက <b>သဟဇာတကမ္မ</b>မဟုတ်ဘူး၊ အဲဒါက <b>နာနက္ခဏိကကမ္မ</b>၊ အခုပြောတာက <b>သဟဇာတကမ္မ</b> ပြောနေတာ။<br><br><b>သဟဇာတကမ္မ</b> ပုံစံထုတ်ချင်ရင် လောဘမူ ပထမစိတ်ကိုပဲ ပုံစံထုတ်လို့ ရတယ်၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုရင် လောဘမူ ပထမစိတ်မှာ <b>စေတနာ</b>စေတသိက်ပါနေလို့။ <b>သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏ</b> စေတသိက် ၇-ခုထဲမှာ <b>စေတနာ</b> ပါမနေဘူးလား၊ ဒါကြောင့်မို့ အဲဒီ<b>စေတနာ</b>သည် <b>ကမ္မ</b>ပစ္စည်း၊ လောဘမူ ပထမစိတ်ရယ်၊ ကျန်တဲ့ စေတသိက်တွေရယ်၊ စိတ္တဇရုပ်ရယ်က <b>ကမ္မပစ္စယုပ္ပန်</b>၊ ဒါဖြင့် ပစ္စယုပ္ပန်ထဲမှာ နာမ်ရုပ် ၂ ခုလုံး ပါတာပေါ့။<br><br>ကောင်းပြီ <b>နာနက္ခဏိကကမ္မ</b>တဲ့၊ ဒါက ကံ ကံ၏ အကျိုးဆိုတဲ့ ဟာပေါ့။ ဒီဘဝက ကံပြုလိုက်တယ်၊ အဲဒီကံက နောက်ဘဝသွားပြီး အကျိုးပေးမယ်။ <b>နာနက္ခဏိကကမ္မ</b>ပစ္စည်းကတော့ တစ်ပြိုင်နက်ဖြစ်တဲ့ တရားတွေနဲ့မဆိုင်ဘူး။ ပါဠိလို <b>နာနာခဏ</b>ဆိုတာ ဟိုနေ့ကလည်းပြောခဲ့ပြီး ခဏမတူဘူး၊ moment မတူဘူး၊ အချိန်မတူဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>နာနက္ခဏိကကမ္မ</b>ပစ္စည်းကို ပုံစံထုတ်ပြီး ပြောချင်ရင် ပထမကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံ။<br><br>အဲဒီ ကုသိုလ်ကံ၊ အကုသိုလ်ကံက ရှေးဘဝကပြုခဲ့တဲ့ ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံလို့ ပြောချင်ရင်လည်းပြော၊ ရှေးဘဝက ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံဆိုရင် ဒီဘဝ ပဋိသန္ဓေဟာ အကျိုးပေါ့၊ ဒီဘဝပြုတဲ့ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံဆိုရင် လာလတံ့ဘဝ ပဋိသန္ဓေဟာ အကျိုးပေါ့။<br><br>ကောင်းပြီ အဲဒီကံနဲ့ ကံရဲ့အကျိုးဟာ တစ်ချိန်စီဖြစ်တယ် မဟုတ်လား၊ ကံက အခုဖြစ်တယ်၊ ကံရဲ့အကျိုးက နောက်ဘဝကျမှ ဖြစ်တယ်၊ အဲသလိုဖြစ်တဲ့ အတွက်ကြောင့် <b>နာနက္ခဏိက</b>၊ မတူတဲ့ ကာလရှိကြတယ်ပေါ့။ <hr> [စာမျက်နှာ-116] ဒါကြောင့်မို့ ကုသိုလ်ကံ၊ အကုသိုလ်ကံ၊ <b>စေတနာ</b>ပေါ့၊ <b>စေတနာ</b>ဖြစ်တဲ့ ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံ တစ်ခုခုကို <b>နာနက္ခဏိကကမ္မ</b> ပစ္စည်းလို့ပြောရင် သူ့ရဲ့ အကျိုးကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ပဋိသန္ဓေအခိုက်အတံ့မှာ ပဋိသန္ဓေစိတ် ဖြစ်မယ်၊ သူနဲ့ အတူတူ စေတသိက်ပါမယ်၊ သူနဲ့အတူတူ <b>ကမ္မဇရုပ်</b>ပါမယ်၊ အဲဒါက ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်မယ်။<br><br>ကုသိုလ်ကံကြောင့် လူ့ဘုံ နတ်ဘုံမှာ ပဋိသန္ဓေဖြစ်တဲ့ အခါမှာ မဟာဝိပါက်စိတ်နဲ့ ပဋိသန္ဓေနေမယ်၊ မဟာဝိပါက်စိတ်နဲ့ ပဋိသန္ဓေနေရင် မဟာဝိပါက်စိတ်ရယ်၊ စေတသိက်ရယ်၊ <b>ကမ္မဇရုပ်</b>ရယ်ဟာ (ပဋိသန္ဓေ အခိုက်အတံ့မှာ) သွား မဖြစ်ပေဘူးလား၊ ဒါကြောင့်မို့ ပဋိသန္ဓေစိတ်ရယ်၊ စေတသိက်ရယ်၊ <b>ကမ္မဇရုပ်</b>ရယ်က ပစ္စယုပ္ပန်၊ ရှေးဘဝမှာ ပြထားတဲ့ ကံ (<b>စေတနာ</b>)က ပစ္စည်း၊ ကံ ကံရဲ့ အကျိုးသဘောတရားက ဒါပဲ၊ ဒါက <b>နာနက္ခဏိကကမ္မ</b>ပစ္စည်း။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ <b>သဟဇာတကမ္မ</b>ပစ္စည်းလို့ ပြောရင်လည်း ပစ္စယုပ္ပန်ထဲမှာ နာမ်ရော၊ ရုပ်ရောပါတယ်၊ <b>နာနက္ခဏိကကမ္မ</b>ပစ္စည်းလို့ပြောရင်လည်း ပစ္စယုပ္ပန်ထဲမှာ နာမ်ရော ရုပ်ရောပါတယ်။<br><br>ကောင်းပြီ၊ ရှေ့သွားလိုက်စမ်း၊ နာမ်သည်ရုပ်အား ကျေးဇူးပြုရာ၌ <b>ပစ္ဆာဇာတ</b>ပစ္စည်းတဲ့၊ ၁-ပစ္စည်းထဲရှိတယ်။ ဒါကတော့ ကောင်းပြီ၊ <b>ပစ္ဆာဇာတ</b> ကြည့်လိုက်စမ်း နာမ်သည် ရုပ်အား ကျေးဇူးပြုတာပဲ။<br><br>အဲဒီတော့ နောက်နောက်သော စိတ် ၈၅-ခု စေတသိက် <b>ဒွပညာသ</b>တဲ့၊ အဲဒီတော့ နောက်ဖြစ်တဲ့စိတ်နဲ့ စေတသိက်က ပစ္စည်းတဲ့၊ နောက်မှဖြစ်တာကိုး၊ ပစ္စယုပ္ပန်က ဘာတဲ့တုန်း။<br><br>“ပဋိသန္ဓေအစရှိသော ရှေးရှေးသောစိတ်နှင့်အတူဥပါဒ် ရုပ်၏ ဌီသို့ရောက်သော ဧကဇကာယ၊ ဒွိဇကာယ၊ တိဇကာယ၊ စတုဇကာယ” ဆိုလိုတာကတော့ ရုပ်ပါပဲ။ ရှေးစိတ်နဲ့ အတူတကွ ဥပါဒ်ပြီးတော့ အခုပစ္စည်းဖြစ်တဲ့စိတ်ဖြစ်တဲ့ အခါကျတော့ သူတို့က ဌီ အခိုက် ရောက်နေပြီ၊ ဒါကို ဆိုလိုတာ။<br><br>စိတ်မှာ ခဏတစ်ခုမှ တစ်ခုရှိတယ် မဟုတ်လား၊ ရုပ်သက်က စိတ်ခဏပေါင်း ဘယ်လောက်ကြာအောင် ခံသလဲ၊ စိတ်ခဏပေါင်း ၁၇-ချက်ရှိတယ် မဟုတ်လား၊ အဲဒီတော့ ရုပ်တစ်ခုဟာ ဖြစ်ပြီးရင် စိတ်တစ်ခဏ ၁၇-ချက် အသက်ရှည်နေတယ်။<br><br>အဲဒီတော့ (ဆိုပါတော့) ရုပ်ဖြစ်ပြီးတဲ့နောက် စိတ် တစ်ခဏ ၅-ချက် လောက်မှာ စိတ်တစ်ခုဖြစ်တယ်၊ အဲဒီစိတ်က အဲဒီရုပ်ကို ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ကျေးဇူးပြုတော့ စိတ်ဟာနောက်မှဖြစ်ပြီးတော့ အရင်ဖြစ်နှင့်နေတဲ့ ရုပ်ကို ကျေးဇူးပြုတဲ့— <hr> [စာမျက်နှာ-117] အတွက်ကြောင့် <b>ပစ္ဆာဇာတ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ နောက်မှဖြစ်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုလို့။<br><br>ကျေးဇူးအပြုခံရမယ့် တရားက သူမဖြစ်ပေါ်ခင် သူမဥပါဒ်ခင်ထဲက ဥပါဒ်ခဲ့ပြီ။ ဥပါဒ်ပြီးတော့ ဌီအဖြစ်သို့ရောက်နေပြီ၊ အဲဒီတော့ ရုပ်သက် ၁၇-ချက်မှာ ရုပ်ရဲ့ ဥပါဒ် ဌီ ဘင် ခွဲတဲ့အခါကျတော့ ရုပ်ရဲ့ ပထမဆုံးဥပါဒ်ကို <b>ဥပါဒ်</b>လို့ ယူရတယ်။ ဟိုနောက်ဆုံး (၁၇-ချက်ရဲ့ နောက်ဆုံးကိုတော့) ရုပ်ရဲ့ <b>ဘင်</b>လို့ယူပြီးတော့ ကြားရှိတဲ့ ခဏငယ် ၄၉-ချက်ကို ရုပ်ရဲ့ <b>ဌီ</b>လို့ ခေါ်ရတယ်။<br><br>ရုပ်ရဲ့ ဥပါဒ် ဌီ ဘင် ခွဲစမ်းပါဆိုရင် ရုပ်မှာက ခဏငယ် ၅၁-ချက်ရှိတဲ့ အတွက်ကြောင့် ပထမဆုံးဖြစ်တာက ရုပ်ရဲ့ <b>ဥပါဒ်</b>၊ နောက်ဆုံး စုတိက ရုပ်ရဲ့ <b>ဘင်</b>၊ အတွင်းမှာရှိတဲ့ ၄၉-ချက်က ရုပ်ရဲ့ <b>ဌီ</b>။<br><br>အဲသလိုဖြစ်တော့ ရုပ်က သူ့ဟာသူဖြစ်ခဲ့ပြီ၊ ဖြစ်ခဲ့ပြီးတော့ ခဏငယ် ၄၉ ချက်မှာ တစ်ချက်ချက်လောက် ရောက်နေတဲ့အခါမှာ စိတ်က ထဖြစ်တယ်၊ အဲဒီစိတ်က အဲဒီစိတ်နဲ့အတူတကွဖြစ်တဲ့စေတသိက်၊ အဲဒီစေတသိက်က ဖြစ်လာတဲ့ရုပ်ကို (ဖြစ်ခဲ့ပြီးတော့ ထင်ရှားရှိနေတဲ့ ရုပ်ကို) <b>ပစ္ဆာဇာတ</b>ပစ္စည်းနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ <b>ပစ္ဆာဇာတ</b>ပစ္စည်းမှာ ပစ္စည်းဘက်က နာမ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဘက်က ရုပ်။<br><br>ရုပ်သည် နာမ်အား ကျေးဇူးပြုရာ၌ <b>ပုရေဇာတ</b>ပစ္စည်းတဲ့၊ <b>ပုရေဇာတ</b>မှာ <b>အာရမ္မဏပုရေဇာတ</b>နဲ့ <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတ</b>ရှိတယ်၊ <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတ</b> ကြည့်လိုက်ရင် <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတ</b>ဟာ <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတနိဿယ</b>နဲ့တူ၏တဲ့ဆိုတော့ ဝတ္ထုရုပ်ပေါ့၊ ဝတ္ထုရုပ် ၆-မျိုးက စိတ် စေတသိက်ကို ကျေးဇူးပြုမယ်။<br><br>ကိုင်း၊ စက္ခုဒွါရ ဝီထိစိတ်ထဲမှာစဉ်းစားလိုက်စမ်း၊ စက္ခုဒွါရဝီထိမှာ အတီတဘဝင်နဲ့ အတူတူဖြစ်ခဲ့တဲ့ <b>စက္ခုဝတ္ထု</b>ရှိတယ်၊ <b>စက္ခုပသာဒ</b>ရှိတယ်။<br><br>အတီတဘဝင်ပြီးတော့ ဘဝင်္ဂစလန၊ ဘဝင်္ဂုပစ္ေဆဒ၊ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းပြီးတော့ <b>စက္ခုဝိညာဏ်</b>စိတ်ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီ<b>စက္ခုဝိညာဏ်</b>စိတ်ဟာ ခုန အတီတဘဝင်နဲ့ ဥပါဒ်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ <b>စက္ခုဝတ္ထု</b>အပေါ်ကို အမှီပြုရတယ်။<br><br>အတီတဘဝင်နဲ့ အတူတကွ ဥပါဒ်တဲ့<b>စက္ခုဝတ္ထု</b>ဟာ ၁၇-ချက်ကြာအောင် သူမနေပေဘူးလား၊ နေမယ်၊ ဒါကြောင့် အဲဒီ<b>စက္ခုဝတ္ထု</b>က အရင်ဖြစ်ခဲ့တယ်။ <b>စက္ခုဝိညာဏ်</b>စိတ်က သူ့နောက်မှ စိတ်တစ်ခဏ ၄-၅ ချက်ကြာမှ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီတော့ အတီတဘဝင်ရဲ့ဥပါဒ်နဲ့ အတူတကွပြိုင်ပြီးတော့ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ <b>စက္ခုဝတ္ထု</b>ဟာ <b>စက္ခုဝိညာဏ်</b>ကို မှီရာအဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-118] တစ်ခါ အရင်ဖြစ်နှင့်နေတဲ့အနေနဲ့ သူက ကျေးဇူးပြုတယ်၊ သူက အရင်ဖြစ်နှင့်တယ်၊ <b>စက္ခုဝိညာဏ်</b>စိတ်က နောက်မှပေါ်တယ်၊ နောက်မှပေါ်တဲ့ <b>စက္ခုဝိညာဏ်</b>စိတ်က သူဖြစ်ပေါ်တဲ့ အခိုက်မှာရှိနေတဲ့ <b>စက္ခုဝတ္ထု</b>ကို အမှီပြုတယ်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ <b>စက္ခုဝတ္ထု</b>က (သို့မဟုတ်) <b>စက္ခုပသာဒ</b>က <b>စက္ခုဝိညာဏ်</b>ကို ကျေးဇူးပြုတဲ့အခါမှာ <b>ပုရေဇာတ</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ အရင်ဖြစ်နှင့်နေတဲ့ သဘောနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ သူက အရင်ဖြစ်နှင့်တယ်၊ စိတ်က နောက်မှဖြစ်တယ်၊ တခြားပစ္စယသတ္တိဖြစ်တဲ့ <b>နိဿယ</b>တို့ ဘာတို့တွေလဲ ပါသေးတယ်၊ ဒီမှာတော့ <b>ပုရေဇာတ</b>မို့ <b>ပုရေဇာတ</b> ပြောတာ။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ <b>ပုရေဇာတ</b>မှာ ရုပ်သည်နာမ်အား ကျေးဇူးပြုတယ်၊ တစ်စုံတစ်ခု ကြားတယ်ဆိုပါတော့၊ ကြားရင် <b>သောတပသာဒ</b>ရှိရမယ် မဟုတ်လား၊ အဲဒီတော့ ကြားတဲ့စိတ် <b>သောတဝိညာဏ်</b>စိတ်က <b>သောတပသာဒ</b>ကို မှီတယ်၊ အဲဒီ<b>သောတပသာဒ</b>ဟာ <b>သောတဝိညာဏ်</b>စိတ်နဲ့အတူဥပါဒ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ <b>သောတဝိညာဏ်</b>စိတ် မဖြစ်ခင်က ဥပါဒ်ခဲ့တာ ၄ ချက် ၅ ချက်လောက်စောပြီး ဥပါဒ်ခဲ့တာ။<br><br>အဲဒီ ၄ ချက် ၅ ချက်လောက် စောဥပါဒ်ခဲ့ပြီးတော့ <b>သောတဝိညာဏ်</b>စိတ် ဖြစ်တဲ့အချိန်မှာလည်း သူရှိနေတုန်းပဲ၊ အဲဒီရှိနေတုန်း ဖြစ်တဲ့ <b>သောတပသာဒ</b>က (<b>သောတဝတ္ထု</b>က) <b>သောတဝိညာဏ်</b>စိတ်ကို <b>ပုရေဇာတ</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်။ နောင်အခါမှာ အားလုံးရနိုင်သမျှ ခြုံကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် <b>နိဿယ</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတာတွေ ပေါ်လာလိမ့်ဦးမယ်၊ <b>အတ္ထိ</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတာ၊ <b>အဝိဂတ</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတာပေါ်လာမယ်၊ ဒါက ရုပ်သည်နာမ်အား ကျေးဇူးပြုတာ၊ <b>ပုရေဇာတ</b>။<br><br>ပညတ်နာမ်ရုပ်တို့သည် နာမ်အား ကျေးဇူးပြုရာ၌ <b>အာရမ္မဏ</b>၊ <b>ဥပနိဿယ</b> ၂-ပစ္စည်းတဲ့၊ <b>အာရမ္မဏ</b>ပစ္စည်းမှာ နာမ်၊ ရုပ်၊ <b>နိဗ္ဗာန်</b>၊ ပညတ်ပါတယ်မဟုတ်လား၊ အဲဒီတော့ ပညတ်၊ နာမ်၊ ရုပ်ပေါ့၊ ပညတ်နာမ်ရုပ်က နာမ်အား ကျေးဇူးပြုတယ်တဲ့။<br><br><b>ဥပနိဿယ</b>တဲ့၊ <b>ဥပနိဿယ</b>ပစ္စည်းကြည့်လိုက်ရင်လည်း <b>ပကတူပနိဿယ</b> ကျရင် ပညတ်ရယ်၊ နာမ်ရယ်၊ ရုပ်ရယ်ပါတယ်။ ပစ္စယုပ္ပန်ကျတော့ နာမ်ပဲပါတယ်။<br><br>ဒါဖြင့် ခုန<b>စက္ခုဝိညာဏ်</b>စိတ်နဲ့ <b>ရူပါရုံ</b>နဲ့ကြည့်လိုက်စမ်း၊ <b>စက္ခုဝိညာဏ်</b>စိတ်က <b>ရူပါရုံ</b>ကိုမြင်တယ်၊ <b>ရူပါရုံ</b>က <b>စက္ခုဝိညာဏ်</b>စိတ်ကို <b>အာရမ္မဏ</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်ပေါ့၊ ဟုတ်ပြီလား၊ ဒါကရုပ်က နာမ်ကို ကျေးဇူးပြုတာ။<br><br>တရားထိုင်တဲ့အခါကျတော့ ကိုယ့်စိတ်ကိုယ် ပြန်ရှုတယ်၊ အဲဒီအခါကျတော့ နာမ်ကနာမ်ကို ကျေးဇူးမပြုဘူးလား၊ အာရုံကလည်းနာမ်ပဲ၊ အာရုံယူတတ်တဲ့ သဘော— <hr> [စာမျက်နှာ-119] တရားကလည်း နာမ်ပဲ၊ အဲသလို။ အခုပြောတဲ့အခါ <b>ဖဿ</b>ပဲ၊ <b>ဝေဒနာ</b>ပဲ၊ <b>သညာ</b>ပဲလို့ ပြောလိုက်တဲ့အခါကျတော့ <b>ဖဿ</b>ဆိုတဲ့နာမ် သဘောတရားကို စိတ်က ရောက်ရောက်သွားတယ်၊ <b>ဝေဒနာ</b>ဆိုတဲ့ နာမ်သဘောတရားကို စိတ်က ရောက်ရောက်သွားတယ်၊ အဲဒါကြောင့်မို့ နာမ်က နာမ်ကို <b>အာရမ္မဏ</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတာ။<br><br>လူပဲ၊ ယောက်ျားပဲ၊ မိန်းမပဲပြောလိုက်လို့ စိတ်ထဲကယောက်ျားပဲ မိန်းမပဲ ဆိုတာကို သိသွားရင် အဲဒါကျတော့ ပညတ်ကို အာရုံပြုတာ၊ ပညတ်ကိုအာရုံပြုတော့ ပညတ်က ရုပ်လည်းမဟုတ်ဘူး၊ နာမ်လည်းမဟုတ်ဘူး၊ သူက သီးခြားနယ်၊ ပညတ်က ပစ္စည်း၊ စိတ်က ပစ္စယုပ္ပန်။<br><br>ဒီထက် ထင်ရှားတာ ပြောမယ်ဆိုရင် ဈာန်စိတ်ကြည့်လိုက်၊ ပထမဈာန်စိတ်တွင် ကသိုဏ်းပညတ်စသည်ကို အာရုံပြုရတယ်၊ ကသိုဏ်းနဲ့ ပထမဈာန်ရခဲ့ရင် ကသိုဏ်းပညတ်ပေါ့၊ အဲဒီပညတ်သည် ပစ္စည်း၊ ဈာန်စိတ်သည် ပစ္စယုပ္ပန်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ <b>အာရမ္မဏ</b>ပစ္စည်းမှာ တစ်ခါတလေ နာမ်၊ တစ်ခါတလေ ရုပ်၊ တစ်ခါတလေ ပညတ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဘက်ကတော့ စိတ်နဲ့ စေတသိက်ချည်းပဲမို့ နာမ်ချည်းပဲ။<br><br>ပြီးတော့ <b>ဥပနိဿယ</b>ပစ္စည်းဆိုတာက အလွန်ကျယ်ဝန်းတဲ့ ပစ္စည်းပဲ။ ဒီမှာလည်းပဲ နာမ်ရယ်၊ ပညတ်ရယ်က နာမ်ကို ကျေးဇူးပြုတယ်တဲ့၊ ဒါဖြင့်ရင် အဲဒီမှာ <b>ဥပနိဿယ</b>ဆိုတာ <b>ပကတူပနိဿယ</b>ကို ဆိုလိုတာ (<b>ဥပနိဿယ</b> ၃-မျိုးထဲက <b>ပကတူပနိဿယ</b> )။<br><br>အဲဒီတော့ <b>ပကတူပနိဿယ</b>မှာ ကြည့်လိုက်ရင် စိတ်၊ စေတသိက်၊ ရုပ်၊ ပညတ်ပါတယ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဘက်ကျတော့ စိတ်နဲ့ စေတသိက်ပဲပါတယ်၊ အဲဒီတော့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်လို နေရာမှာ <b>ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ</b>၊ ဝေဒနာကြောင့် တဏှာဖြစ်တယ်။ ဝေဒနာက တဏှာကို ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုရင် <b>တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ</b>၊ တဏှာက ဥပါဒါနံကို ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုရင် <b>ပကတူပ</b>သတ္တိနဲ့ လာလိမ့်မယ်။<br><br>ကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ အကုသိုလ်ဖြစ်တာ ရှိတယ်၊ အကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ ကုသိုလ်ဖြစ်တာရှိတယ်၊ ဒါတွေကျတော့ တခြားနည်းနဲ့ ကျေးဇူးပြုတာ မဟုတ်ဘူး၊ <b>ပကတူပနိဿယ</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတာ။<br><br>နတ်ပြည်ရောက်ချင်တယ်ဆိုပါတော့ နတ်ပြည်ရောက်ချင်တာဟာ အမှန်ကတော့ လောဘပဲ၊ တဏှာပဲ၊ ဘဝတဏှာပေါ့၊ နတ်ပြည်ရောက်ချင်တဲ့ အတွက်ကြောင့်— <hr> [စာမျက်နှာ-120] ကုသိုလ်ပြုတယ်၊ နတ်ပြည်ရောက်ချင်တဲ့ တဏှာဆိုတဲ့ အကုသိုလ်က ကုသိုလ်ကို <b>ဥပနိဿယ</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်။<br><br>အဲဒါကြောင့်မို့ <b>ဥပနိဿယ</b>သတ္တိကျတော့ နာမ်လည်းပါတယ်၊ ရုပ်လည်းပါတယ်၊ ပညတ်လည်းပါတယ်၊ ပညတ်ကလည်းနာမ်ကို ကျေးဇူးပြုတဲ့အခါ <b>ဥပနိဿယ</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုနိုင်တယ်။ ပုဂ္ဂိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ ကုသိုလ်စိတ်ဖြစ်တယ်၊ အကုသိုလ်စိတ် ဖြစ်တယ်၊ တစ်ခါတလေ ကိုယ်ကြိုက်တဲ့အစာလေးစားရလို့ သင့်တော်တဲ့ အစာ စားရလို့ ကျေနပ်ပြီးတော့ ကုသိုလ်စိတ်ဖြစ်တယ်၊ ဒါတွေဟာလည်း <b>ဥပနိဿယ</b>ပစ္စည်းတွေပဲ။<br><br>နောက်ဆုံးက နာမ်ရုပ် ၂-ပါးသည် နာမ်ရုပ် ၂-ပါးအား ကျေးဇူးပြုတာကျတော့ အများကြီးပဲ၊ <b>အဓိပတိ</b>၊ <b>သဟဇာတ</b>၊ <b>အညမည</b>၊ <b>နိဿယ</b>၊ <b>အာဟာရ</b>၊ <b>ဣန္ဒြိယ</b>၊ <b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b>၊ <b>အတ္ထိ</b>၊ <b>အဝိဂတ</b> ၉-ပစ္စည်းရှိတယ်။<br><br><b>အဓိပတိ</b>မှာကြည့်လိုက်ရင် <b>အာရမ္မဏာဓိပတိ</b>မှာ ဘာတွေ့လဲ၊ နာမ်ရယ်၊ ရုပ်ရယ်၊ <b>နိဗ္ဗာန်</b>ရယ် တွေ့တယ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဘက်မှာ နာမ်တွေ့တယ်။ <b>သဟဇာတာဓိပတိ</b>ကျတော့ ပစ္စည်းဘက်က နာမ်တွေ့တယ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဘက်က နာမ်ရုပ်တွေ့တယ်၊ အဲဒီ ၂-ခု ပေါင်းယူလိုက်မယ်ဆိုရင် ပစ္စည်းလည်း နာမ်ရုပ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်လည်း နာမ်ရုပ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ရှိတယ်။<br><br><b>အဓိပတိ</b>ပစ္စည်းကို ပြောချင်ရင်တော့ <b>အဓိပတိ</b>ထိုက်တဲ့ တရားတစ်ခုခုကြည့်ပြီး ပြောရလိမ့်မယ်၊ <b>အဓိပတိ</b>ထိုက်တဲ့ တရားတွေက <b>ဆန္ဒ</b>ရှိတယ်၊ <b>ဝီရိယ</b>ရှိတယ်၊ <b>စိတ်</b>ရှိတယ်၊ <b>ဝီမံသာ</b>ရှိတယ်။<br><br><b>ဆန္ဒ</b>နဲ့ယှဉ်တဲ့စိတ် ဘယ်စိတ်ရှိသလဲ ကြည့်စမ်းပါ၊ လောဘမူ ပထမစိတ်မှာ <b>ဆန္ဒ</b> ယှဉ်တယ်၊ <b>ဆန္ဒ</b>မယှဉ်တာက အဟိတ်စိတ်နဲ့ မောဟမူစိတ်မှာ <b>ဆန္ဒ</b>မယှဉ်ဘူး၊ တခြားစိတ်တွေမှာ <b>ဆန္ဒ</b>ယှဉ်တယ်၊ ဒါဖြင့်ရင် လောဘမူ ပထမစိတ်ကို ဥဒါဟရုဏ် ထုတ်ကြစို့၊ ပုံစံထုတ်ကြစို့။<br><br>လောဘမူ ပထမစိတ်၊ စေတသိက် ၁၉-ခု၊ စိတ္တဇရုပ် ရှိတယ်ဆိုရင် အဲဒီမှာ <b>ဆန္ဒ အဓိပတိ</b> တပ်တယ်ဆိုပါတော့၊ အဲဒါဆိုရင် <b>ဆန္ဒ</b>သည် <b>အဓိပတိ</b>ပစ္စည်း၊ ကျန်တဲ့စိတ်၊ စေတသိက်၊ စိတ္တဇရုပ်တွေက ပစ္စယုပ္ပန်။<br><br>သို့မဟုတ် လောဘမူစိတ် ကိုယ်တိုင်က <b>အဓိပတိ</b>တပ်တယ်ဆိုရင် လောဘမူ စိတ်သည် <b>အဓိပတိ</b>ပစ္စည်း၊ ကျန်တာတွေက <b>အဓိပတိ</b>ရဲ့ ပစ္စယုပ္ပန်၊ အဲသလို— <hr> [စာမျက်နှာ-121] သွားရမယ်။ <br>ဝီရိယထုတ်ရင်လည်းရတယ်၊ ဝီမံသာကတော့ ဒီမှာ မရဘူး၊ လောဘမူစိတ်မှာ ပညာမယှဉ်ဘူး။ <br>ကောင်းပြီ၊ <b>သဟဇာတ</b>သွားလိုက်စမ်း၊ <b>သဟဇာတ</b>ဆိုတာ အတူတကွဖြစ်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတာ၊ produce လုပ်တဲ့ အနေနဲ့ ကျေးဇူးပြုတာ မဟုတ်ဘူး၊ support လုပ်တဲ့ အနေနဲ့ ကျေးဇူးပြုတာ၊ အချင်းချင်း ထောက်ပံ့သွားတာ။ <br><b>သဟဇာတပစ္စည်း</b>ကတော့ လွယ်တယ်၊ ထုတ်ချင်တဲ့ စိတ်ထုတ်လို့ရတာပဲ။ အတူတကွဖြစ်တယ်ဆိုရင် ရတာပဲ၊ အဲဒီတော့ လောဘမူ ပထမစိတ်ပဲ ထုတ်စမ်းပါ။ <br>လောဘမူ ပထမစိတ်သည် ပစ္စည်း၊ စေတသိက်နဲ့စိတ္တဇရုပ်သည် ပစ္စယုပ္ပန်၊ ဇယားကွက်ထဲကျတော့ စကားသုံးတွေက များနေတယ်၊ အချင်းချင်းအားလည်းကောင်း ဘာညာနဲ့ ဆိုတော့ နားရှုပ်တယ်၊ အတူတကွဖြစ်တဲ့တရားကို ကြည့်ပြီး ထုတ်လိုက်ရင် ပုံစံထုတ်လို့ ရတာပဲ၊ လောဘမူပထမစိတ် ထုတ်လိုက်ရင်ရတယ်။ <br><br>တစ်ခါ စိတ်ကနေ ဟဒယဝတ္ထု၊ ဟဒယဝတ္ထုကနေ စိတ်ပြန်ပြီး ကျေးဇူးပြုတာလည်း ထုတ်လို့ရတာပဲ၊ အဲသလိုဆိုရင်တော့ ပဋိသန္ဓေစိတ် တစ်ခုခုကိုထုတ်ရလိမ့်မယ်၊ ပဋိသန္ဓေစိတ်နဲ့ အတူတကွ ကလာပ် ၃-စည်း၊ ရုပ် ၃၀ ဖြစ်တယ် မဟုတ်လား၊ အဲဒီကလာပ် ၃-စည်းထဲမှာ ဟဒယဝတ္ထုပါတယ်၊ အဲသလိုထုတ်ရင်လည်းရတယ်။ <br><br><b>အညမညပစ္စည်း</b>ကျတော့ <b>အညမည</b>ဆိုတာ နာမ်ချင်းသာ အပြန်အလှန်ရတယ်၊ ဟိုနေ့ကလည်းပြောခဲ့ပြီ၊ <b>သဟဇာတ</b>က ပိုပြီးအရာကျယ်တယ်၊ <b>အညမည</b>က အရာကျဉ်းတယ်၊ <b>အညမည</b>ဖြစ်ရင် <b>သဟဇာတ</b>ဖြစ်တော့တာပဲ၊ ဒါပေမယ်လို့ <b>သဟဇာတ</b>ဖြစ်တိုင်း <b>အညမည</b>မဖြစ်ဘူး၊ အဲဒီတော့ စိတ်နဲ့ စေတသိက်တင်ဆိုတော့ ဒါလည်းပဲ လောဘမူ ပထမစိတ် ထုတ်လိုက်ရင် ရတယ်။ <br>လောဘမူ ပထမစိတ်ကို ပစ္စည်းထား၊ စေတသိက်တွေကို ပစ္စယုပ္ပန်ထား၊ တစ်ခါ စေတသိက်တွေထဲက တစ်ခုကို ပစ္စည်းထား၊ ကျန်တာတွေ ပစ္စယုပ္ပန်ထား၊ ဒါဟာ အပြန်အလှန် သွားမှာပဲ။ <br>ပြီးတော့ ပဋိသန္ဓေအခိုက်အတံ့မှာဆိုရင် အဲဒီပဋိသန္ဓေစိတ် စေတသိက်နဲ့ ဟဒယဝတ္ထုနဲ့ အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုပြန်တယ်၊ အဲသလို ထုတ်လို့ရတယ်။ <br><br><b>နိဿယပစ္စည်း</b>၊ <b>နိဿယ</b>ကျတော့ ဘာတွေ ထုတ်ရမတုန်း၊ လွယ်လွယ် ထုတ်ရင်တော့ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်မျိုးကို ထုတ်လိုက်၊ မြင်တဲ့စိတ်မျိုး၊ <b>နိဿယပစ္စည်း</b> <hr> [စာမျက်နှာ-122] ဆိုတော့ မြင်တဲ့စိတ်က ဘယ်သူ့မှီသလဲ၊ စက္ခုပသာဒကို မှီတယ်၊ စက္ခုပသာဒက စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်ကို <b>နိဿယပစ္စည်း</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ စိတ်နဲ့ စေတသိက်တွေကိုပေါ့။ <br><br><b>အာဟာရပစ္စည်း</b>တဲ့ <b>အာဟာရ</b> ၄-ပါးရှိတယ်၊ ရုပ်က ၁-ပါး၊ နာမ်က ၃-ပါး၊ <b>ကဗဠီကာရာဟာရ</b>၊ <b>ဖဿ</b>၊ <b>စေတနာ</b>၊ <b>ဝိညာဏ</b>၊ အဲသလိုဆိုတော့ နာမ်အာဟာရအနေနဲ့ ထုတ်မယ်ဆိုရင် လောဘမူပထမစိတ်ပဲ ထုတ်ကြည့်လိုက်စမ်းပါ။ <br>စေတသိက်တွေထဲမှာ ဖဿမပါဘူးလား၊ ဖဿကို <b>အာဟာရပစ္စည်း</b>ထားရင် စိတ္တဇရုပ်ပါတဲ့ ကျန်တာတွေ ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်တယ်၊ စိတ်ကို <b>အာဟာရပစ္စည်း</b>ထားရင် ကျန်တာတွေ ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်သွားရော။ <br><br>ရုပ်အာဟာရကျတော့ ရုပ်က ရုပ်ကျေးဇူးပြုမယ်၊ ဒါကတော့ ရုပ်တစ်ခုခုကို ထုတ်ပြီး အစားအသောက် စားလိုက်လို့ အာဟာရဇရုပ်ဖြစ်တဲ့အခါမှာ အာဟာရဇရုပ်က ပစ္စည်း၊ ကျန်တဲ့ရုပ်တွေက ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်မယ်။ <br><br><b>ဣန္ဒြိယ</b>တဲ့၊ <b>ဣန္ဒြိယ</b>မှာလည်း ရုပ်ဣန္ဒြိယ၊ နာမ်ဣန္ဒြိယလို့ အမျိုးမျိုးရှိတယ်၊ ဆိုပါတော့ <b>ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယ</b>ဆိုရင် ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြေက ပစ္စည်း၊ သူနဲ့ အတူတကွဖြစ်တဲ့ ကမ္မဇရုပ်တွေက ပစ္စယုပ္ပန်၊ ဒါကရုပ် ရုပ်ချင်းသွားတာ။<br>ရုပ်နဲ့နာမ်ကျတော့ <b>ဇီဝိတ</b>၊ စိတ်၊ ဝေဒနာဆိုတဲ့ထဲက တစ်ခုခုထုတ်ရုံပဲ။ အဲဒီတော့မှ <b>ဇီဝိတိန္ဒြေ</b> စေတသိက်ဆိုတော့ သူက <b>သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏစေတသိက်</b>ထဲပါတဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ ဘယ်စိတ်ကိုပဲ ပုံစံထုတ်ထုတ်၊ ရတယ်။ <br>လောဘမူ ပထမစိတ် ထုတ်ကြည့်လိုက်၊ အဲဒီထဲမှာ <b>ဇီဝိတ</b>မပါဘူးလားပါတယ်၊ ဒါဖြင့် လောဘမူပထမစိတ်မှာ <b>ဇီဝိတ</b>ကို <b>ဣန္ဒြိယပစ္စည်း</b>လို့ဆိုရင် ကျန်တာတွေ ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်တယ်၊ အဲသလို ပစ္စည်း ပစ္စယုပ္ပန်ဟာ အချင်းချင်း ကျေးဇူးပြုသွားကြတယ်။ <br><br><b>ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း</b>တဲ့၊ <b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b>ကျတော့နာမ်နဲ့ရုပ်ပေါ့လေ (စိတ်၊ စေတသိက်၊ ရုပ်) <b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b>ကလည်း <b>သဟဇာတဝိပ္ပယုတ္တ</b>၊ <b>ပုရေဇာတဝိပ္ပယုတ္တ</b>ဆိုပြီး ရှိတယ်။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် အတူတကွဖြစ်ပြီးတော့ ဝိပ္ပယုတ်ဖြစ်တာ၊ ဆန်းလည်းဆန်းတယ်။ တစ်ပြိုင်နက်သော ခဏမှာဖြစ်ကြပြီးတော့ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု မရောဘူး၊ အတူတူတော့ ဖြစ်တယ်၊ မရောဘူး။ <br>ဟိုနေ့က ပြောတဲ့အရသာတွေ ပေါင်းလိုက်တဲ့အခါကျတော့ အတူတူတော့ ဖြစ်သွားတယ်၊ ဒါပေမယ့် စပ်တဲ့အရသာနဲ့ ချဉ်တဲ့အရသာဟာ တခြားစီနေသလိုမျိုး။ <br><br>အဲဒီတော့ <b>သဟဇာတဝိပ္ပယုတ်</b>မှာ ကြည့်လိုက်ရင် ဘာတွေတဲ့တုန်း စိတ် <hr> [စာမျက်နှာ-123] စေတသိက်ရယ် ရုပ်ရယ် မပါဘူးလား၊ ဟဒယဝတ္ထုတောင်ပါသေးတယ်၊ အဲဒီတော့ ပဋိသန္ဓေအခါတစ်ခုကိုကြည့်လိုက်၊ ပဋိသန္ဓေအခါမှာ ပဋိသန္ဓေစိတ်ရယ်၊ စေတသိက်ရယ်၊ ကမ္မဇရုပ်ရယ် မဖြစ်ဘူးလား၊ အဲဒီကမ္မဇရုပ်ထဲမှာ ဟဒယဝတ္ထုပါတယ်။ <br>အဲဒီမှာအတူတကွဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ သူတို့ဟာ သမ္ပယုတ်များ ဖြစ်လေသလားလို့ ဒီလို သံသယဖြစ်စရာရှိတယ်၊ တစ်ပြိုင်နက်သောခဏမှာ အတူတကွ ဖြစ်နေကြပြီး အဲသလိုဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် ရုပ်နဲ့နာမ်သာ သမ္ပယုတ်မဟုတ်ဘူးလို့ ပြောဖို့ရန် ဒီနေရာမှာ <b>ဝိပ္ပယုတ်</b>ဆိုပြီးတော့ ဟောရတာ။ <br><br>အဲဒါကြောင့်မို့ ပဋိသန္ဓေစိတ် စေတသိက်နဲ့ ကမ္မဇရုပ် ဟဒယဝတ္ထုအတူ ဖြစ်တဲ့အခါမှာ အဲဒီ ပဋိသန္ဓေစိတ်၊ စေတသိက်က ဟဒယဝတ္ထုကို <b>ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ဟဒယဝတ္ထုက ပဋိသန္ဓေစိတ် စေတသိက်ကို <b>ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း</b>ကျေးဇူးပြုတော့ အပြန်အလှန်သွားတယ်၊ တစ်ခုကို ပစ္စည်းယူတဲ့အခိုက်မှာ အခြားတစ်ခုကို ပစ္စယုပ္ပန်ယူရတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ သူတို့ကျတော့ <b>အညမည</b>ပါဝင်ပြီးတော့ရတယ်။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ ရုပ်နဲ့နာမ် <b>အညမည</b>ဖြစ်တာဟာ ပဋိသန္ဓေအခိုက်မှာပဲရှိတယ်။ ပဝတ္တိအခိုက်၊ တခြားအခိုက်မှာဆိုရင် ရုပ်နဲ့နာမ်ဟာ အပြန်အလှန်မရဘူး၊ သို့သော် ပဋိသန္ဓေအခိုက်အတံ့မှာတော့ ရတယ်၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အဲဒီအချိန် ပဋိသန္ဓေ ဥပါဒ်တဲ့အချိန်အခါမှာ တခြားရုပ်မရှိသေးဘူး၊ ကမ္မဇရုပ်ပဲရှိသေးတယ်၊ ဥပါဒ်ခဏမှာနော်၊ ဌီဘင်တောင် မရှိသေးဘူး၊ စိတ္တဇရုပ်က ပဋိသန္ဓေနောင် ပထမဘဝင်ကမှ စဖြစ်တာ။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ အဲဒီအချိန်အခါမှာ တခြားရုပ် မရှိသေးတော့ ကမ္မဇရုပ်ပဲရှိတယ်။ အဲဒီကမ္မဇရုပ်ကို စိတ်က ကျေးဇူးပြုတဲ့အခါမှာ <b>ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်။ ဒီနေရာမှာ <b>အညမည</b>လည်းရတယ်၊ <b>သဟဇာတ</b>လည်းရတယ်။ <br><br><b>အတ္ထိ</b>၊ <b>အဝိဂတ</b>ကတော့ မထူးပါဘူး၊ <b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b>ရရင် <b>သဟဇာတ</b>ရရင်၊ <b>အညမည</b>ရရင်၊ <b>အတ္ထိ</b>ရတာပဲ၊ <b>အဝိဂတ</b>ရတာပဲ၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ထင်ရှားရှိနေတဲ့ အခိုက်အတံ့မှာ ကျေးဇူးပြုတာကိုး၊ <b>အတ္ထိပစ္စည်း</b>လို့ ပြောလိုက်ရင် ထင်ရှားရှိနေတဲ့ အခိုက်အတံ့မှာကျေးဇူးပြုရမယ်၊ <b>အဝိဂတပစ္စည်း</b>လို့ ပြောလိုက်ရင် ထင်ရှားရှိနေတဲ့ အခိုက်အတံ့မှာ ကျေးဇူးပြုရမယ်။ <br><br>အဲသလို ပစ္စည်းတွေကို ခွဲလိုက်မယ်ဆိုရင် ပစ္စည်းနာမ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်နာမ်က ၆-ပစ္စည်း၊ ပစ္စည်းနာမ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်နာမ် ရုပ်က ၅-ပစ္စည်း စသည်ဖြင့် ဒီလိုလဲ <hr> [စာမျက်နှာ-124] ခွဲသွားလို့ရသေးတယ်၊ ဒါတွေကတော့ အသေးစိတ်သွားပြီ။ ဒီထက် အသေးစိတ်လို့ရသေးတယ်၊ ဒါပေမယ်လို့ ပထမတစ်ခေါက်မှာ ဒီလောက်ဆိုရင်တောင် တော်တော်မှတ်ရမှာ။<br><br>ကောင်းပြီ နောက်တစ်ခုပြောချင်တာက ပစ္စည်းတွေမှာပြောထားတာလေးတွေ ရှိသေးတယ်၊ ဒါတွေက သိပ်အရေးမကြီးဘူး၊ ဘာအရေးကြီးသလဲဆိုတော့ ဟိုနေ့က ပေးတဲ့စာရွက်ထဲမှာ အမျိုးခွဲတာပါတယ်၊ အဲဒါ အရေးကြီးတယ်၊ အမျိုးအားဖြင့် ခွဲဟန်ဆိုတာပေါ့၊ အမျိုးသိလိုက်ရင် ပစ္စည်းပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်ပုံက သိ၊ သိသွားတယ်။ အဲဒီ <b>သဟဇာတမျိုး</b>၊ <b>အာရမ္မဏမျိုး</b>၊ <b>အနန္တရမျိုး</b> စသည်ဖြင့် group လေးတွေ လုပ်ထားတယ်။ <br><br>အဲဒီတော့ <b>သဟဇာတမျိုး</b>တဲ့ပါတဲ့ ပစ္စည်းမှန်ရင် အဲဒီပစ္စည်း ပစ္စယုပ္ပန်ဟာ အတူတကွဖြစ်ရမှာ၊ ပစ္စည်းပစ္စယုပ္ပန် အတူတကွ မဖြစ်ရင် ဒီ<b>သဟဇာတမျိုး</b>ထဲ မပါဘူး။ <br>ဒီပစ္စည်းဟာ <b>သဟဇာတမျိုး</b>ထဲပါတယ်လို့ ပြောလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ပစ္စည်းနဲ့ပစ္စယုပ္ပန်ဟာ အတူတကွဖြစ်တယ်လို့ တန်းပြောနိုင်တယ်၊ အဲဒါ သိပ်ကောင်းတယ်။ <br><br><b>သဟဇာတမျိုး</b> ပစ္စည်း ၁၅-မျိုး ရှိတယ်တဲ့၊ <b>ဟေတု</b>၊ <b>သဟဇာတာဓိပတိ</b>၊ <b>သဟဇာတ</b>၊ <b>အညမည</b>၊ <b>သဟဇာတနိဿယ</b>၊ <b>သဟဇာတကမ္မ</b>၊ <b>ဝိပါက</b>၊ <b>နာမ်အာဟာရ</b>၊ <b>သဟဇာတိန္ဒြိယ</b>၊ <b>ဈာန</b>၊ <b>မဂ္ဂ</b>၊ <b>သမ္ပယုတ္တ</b>၊ <b>သဟဇာတဝိပ္ပယုတ္တ</b>၊ <b>သဟဇာတတ္ထိ</b>၊ <b>သဟဇာတအဝိဂတ</b>၊ အဲဒါ <b>သဟဇာတ</b> ၁၅-မျိုးတဲ့၊ ဒီပစ္စည်းတွေမှာပါတဲ့ ပစ္စည်း ပစ္စယုပ္ပန်တွေဟာ အတူတကွဖြစ်ရမယ်။ <br><br>နောက်တစ်ခုက <b>အာရမ္မဏမျိုး</b>တဲ့ ဒါကျတော့ အာရုံနဲ့ အာရမ္မဏိကနဲ့ ဖြစ်သွားပြီ၊ <b>အာရမ္မဏ</b>၊ <b>အာရမ္မဏာဓိပတိ</b>၊ <b>ဝတ္ထာရမ္မဏပုရေဇာတနိဿယ</b>၊ <b>အာရမ္မဏူပနိဿယ</b>၊ <b>အာရမ္မဏပုရေဇာတ</b>၊ <b>ဝတ္တာရမ္မဏပုရေဇာတဝိပ္ပယုတ္တ</b>၊ <b>အာရမ္မဏပုရေဇာတတ္ထိ</b>၊ <b>အာရမ္မဏပုရေဇာတအဝိဂတ</b>၊ ဆိုပြီး ၈-ပါးရှိတယ်။ <br><br>ဒါက <b>အာရမ္မဏမျိုး</b>ဟေ့လို့ ပြောလိုက်ရင် အတူတကွဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ တခြားစီဖြစ်တာ တစ်နေရာစီဖြစ်တာ၊ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် ဖြစ်တယ်ဆိုရင် ရူပါရုံက တခြားမှာ၊ စက္ခုဝိညာဏ်နဲ့ အတူတူဖြစ်တာမဟုတ်ဘူး၊ သို့သော် အာရုံ၊ အာရမ္မဏိကအဖြစ်ဖြင့် ဆက်သွယ်မှုရှိတယ်၊ relation ပေါ့လေ၊ ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ ဆိုတယ်။ <br><br><b>အနန္တရမျိုး</b>လို့ ပြောလိုက်ရင် တစ်ခုပြီးမှတစ်ခု ဖြစ်တာ၊ ဒါဟာ သိပ်ထင်ရှား <hr> [စာမျက်နှာ-125] တယ်၊ <b>အနန္တရ</b> ၇-မျိုးက <b>အနန္တရ</b>၊ <b>သမနန္တရ</b>၊ <b>အနန္တရူပနိဿယ</b>၊ <b>အာသေဝန</b>၊ <b>ကမ္မ</b>၊ <b>နတ္ထိ</b>၊ <b>ဝိဂတ</b>တဲ့။ <br>အဲဒါတွေကျတော့ ဒီပစ္စည်းဟာ <b>အနန္တရမျိုး</b>လို့ ပြောလိုက်ရင် ပစ္စည်းက ပထမဖြစ်၊ ပျောက်ပြီးတော့မှ ပစ္စယုပ္ပန်ကနောက်ပေါ်၊ အဲဒီလို သွားမယ်။ <br><br><b>ဝတ္ထုပုရေဇာတမျိုး</b> ၆-ပါးတဲ့၊ ဒါကျတော့ ဝတ္ထုလည်းဟုတ်ရမယ်၊ ပုရေဇာတလည်း ဟုတ်ရမယ်၊ နိဿယလည်းဟုတ်ရမယ်၊ ဝတ္ထုရုပ် ၆-ပါးလည်း ဖြစ်ရမယ်၊ ရှေးဖြစ်နှင့်တာလည်း ဖြစ်ရမယ်၊ မှီရာလည်းဖြစ်ရမယ်၊ အဲသလို တရားမျိုးတွေပေါ့လေ၊ <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတနိဿယ</b>၊ <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတ</b>၊ <b>ပုရေဇာတိန္ဒြိယ</b>၊ <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတဝိပ္ပယုတ္တ</b>၊ <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတတ္ထိ</b>၊ <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတအဝိဂတ</b>။ <br><br><b>ပစ္ဆာဇာတမျိုး</b> ၄-ပါးတဲ့၊ <b>ပစ္ဆာဇာတ</b>၊ <b>ပစ္ဆာဇာတဝိပ္ပယုတ္တ</b>၊ <b>ပစ္ဆာဇာတတ္ထိ</b>၊ <b>ပစ္ဆာဇာတအဝိဂတ</b> ဒါတွေဟာ နှစ်ချက်စုပြန်ကြည့်ရင် သိတယ်။ <br><br><b>အာဟာရမျိုး</b> ၃-မျိုးတဲ့ ရုပ်အာဟာရရယ်၊ <b>အာဟာရတ္ထိ</b>ရယ်၊ <b>အာဟာရအဝိဂတ</b>ရယ်၊ <b>အာဟာရတ္ထိ</b>နဲ့၊ <b>အာဟာရအဝိဂတ</b>ဆိုတာ နာမ်အာဟာရကို ပြောတာ။ <br><br><b>ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယမျိုး</b> ၃-ပါးတဲ့၊ <b>ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယ</b>ရယ်၊ <b>ဣန္ဒြိယတ္ထိ</b>ရယ်၊ <b>ဣန္ဒြိယအဝိဂတ</b>ရယ်။ <br><br><b>ပကတူပနိဿယမျိုး</b> ၂-ပါးတဲ့၊ (၁) နောက်နောက် စေတသိက်အားတတ်သော ဗလဝဖြစ်သော ရှေးရှေးစိတ္တုပါဒ်ရုပ်၊ ပညတ်ဟူသော <b>သုဒ္ဓပကတူပနိဿယ</b>ရယ် (၂) ဝိပါက်နာမက္ခန္ဓာအားတတ်သော ဗလဝကံဟူသော <b>မိဿကပကတူပနိဿယ</b> (<b>နာနက္ခဏိကကမ္မ</b>) လို့ ၂-မျိုးရှိတယ်။ <br><br>နောက်ဆုံးကျတော့ <b>နာနက္ခဏိကကမ္မမျိုး</b> ၃-ပါးတဲ့၊ ကာမဝိပါက်အား တတ်သော ဒုဗ္ဗလကမ္မ၊ ကဋတ္တာရုပ်အားတတ်သော ဗလဝဒုဗ္ဗလကမ္မ၊ ဒါကကံ၊ ကံ၏အကျိုးပေါ့လေ။ <br><br>အဲဒါကြောင့်မို့ အဲဒီအမျိုးလေးတွေကိုလည်း အသင့်အတင့် ကွဲထားရင်ကောင်းတယ်၊ <b>သဟဇာတမျိုး</b> သိလိုက်ရင် ပစ္စည်းနဲ့ ပစ္စယုပ္ပန်ဟာ အတူတကွဖြစ်ပြီ၊ <b>အာရမ္မဏမျိုး</b>လို့ ပြောလိုက်ရင် သူက အာရုံအာရမ္မဏိကအနေနဲ့ ဆက်သွယ်မှု ရှိလိမ့်မယ်။ <br><br><b>အနန္တရမျိုး</b>လို့ ပြောလိုက်ရင် အခြားမဲ့ဖြစ်ပြီးတော့ တစ်ခုဖြစ်တုန်း တစ်ခု မဖြစ်ဘူး၊ အဲသလိုသိထားရင် <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ပြန်သွားပြီးတော့ အဝိဇ္ဇာက သင်္ခါရကို ဘယ်သတ္တိတွေနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ သင်္ခါရကဝိညာဏ်ကို ဘယ်သတ္တိတွေနဲ့ <hr> [စာမျက်နှာ-126] ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုတာပါတယ်၊ လေ့လာလိုက်တဲ့အခါကျတော့မှ <b>အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရ</b> (နိဒါနလို့ခေါ်တာပေါ့) အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်ပုံဟာ ပုံသေမှတ်ထားလို့ မရဘူးဆိုတာပေါ်လာလိမ့်မယ်။ <br>အဝိဇ္ဇာက သင်္ခါရကို ထုတ်လုပ်တယ်၊ သင်္ခါရက ဝိညာဏ်ကို ထုတ်လုပ်တယ်။ ဝိညာဏ်က နာမ်ရုပ်ကို ထုတ်လုပ်တယ်လို့ ဒီလိုပဲ ထင်နေကြတာ။ <br><br>ဘာကြောင်တုန်းဆိုတော့ စာမှာက အဝိဇ္ဇာကြောင့် သင်္ခါရဖြစ်သည်။ သင်္ခါရကြောင့် ဝိညာဏ်ဖြစ်သည်။ ဝိညာဏ်ကြောင့်နာမ်ရုပ်ဖြစ်သည်ဆိုတော့ ဝိညာဏ်က နာမ်ရုပ်ကို ထုတ်လုပ်လိုက်တယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်မျိုး ထင်သွားတတ်တယ်။ <br>အခုတော့ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>နဲ့တိုက်ဆိုင်ကြည့်လိုက်၊ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ပြောပါလိမ့်မယ်၊ ဝိညာဏ်က နာမ်ရုပ်ကို ဘယ်ပစ္စည်းတွေနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုတာ၊ အဲဒီပစ္စည်းတွေ ကြည့်လိုက်တဲ့ အခါကျတော့ <b>သဟဇာတ</b>ပါသလား၊ <b>နာနက္ခဏိကကမ္မ</b>ပါသလား၊ ဒါမျိုးတွေ ပေါ့လေ၊ ကြည့်ပြီးတော့ ယူဆသွားရမယ်။ <br><br>အဲဒါကြောင့်မို့ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>နည်းနဲ့ ထပ်ပြီးတော့ လေ့လာမှ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ကို ပြည့်ပြည့်ဝဝ နားလည်မယ်၊ ဒီလိုမဟုတ်သေးဘူးဆိုရင် <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ကို တကယ် ပြည့်ပြည့်ဝဝ နားမလည်သေးဘူး။ <br><b>ပဋ္ဌာန်း</b>နည်းပြီးရင် နောက်အပတ် <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b> ပြန်သွားဦးမယ်၊ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>နည်းမှာ အသက်ဟာ ၂-ချက်စုမှာရှိတယ်၊ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ အစိတ်အပိုင်းဟာ ၂-ချက်စု၊ ၂-ချက်စုကိုကျေရင် <b>ပဋ္ဌာန်း</b>နည်းနဲ့ ပြောတဲ့အခါမှာ လွယ်လွယ်ကူကူ နားလည်တယ်၊ အလွတ်မကျက်နိုင်သည့်တိုင်အောင် ကြည့်ပြီးတော့ နားလည်သွားရင်တော်ပါပြီ။ <br><br>ကိုင်း၊ စမ်းကြည့်စမ်း၊ လောဘမူပထမစိတ်ဖြစ်တယ်တဲ့၊ လောဘမူပထမစိတ်နဲ့ စေတသိက် ၁၉-ခုရယ်၊ စိတ္တဇရုပ်ရယ် ဖြစ်တယ်နော်၊ ဘာပစ္စည်းတွေ ရနိုင်သလဲ ကြည့်လိုက်ပါ၊ <b>ဟေတုပစ္စည်း</b> ရနိုင်တယ်၊ <b>အာရမ္မဏပစ္စည်း</b>ကျတော့ ရနိုင်တယ် ဆိုတာက အဲဒီလောဘမူစိတ်က ရူပါရုံကို အာရုံပြုရင် အဲဒီရူပါရုံက လောဘမူစိတ်ကို <b>အာရမ္မဏပစ္စည်း</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-127] တရားအားထုတ်ပြီဆိုရင် သီလဆောက်တည်ပြီးတော့ တကယ့်ကို ရိုးရိုးသားသား စိတ်နဲ့ ရှောင်ကြဉ်မယ်ဆိုတဲ့စိတ်နဲ့ အားထုတ်သွားရင် အဲဒီအခါကျရင် သီလစင်ကြယ်တယ်လို့ပဲ ဆိုရတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-128] <h3>ပညတ္တိဝိဘာဂ</h3><b>ပညတ်</b>ဆိုသည်မှာ ပရမတ်အားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော နာမ်တရားရုပ်တရားကို ဖယ်ထား၍ ပရမတ်အားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသော ပရမတ်၏ အတုအယောင် သဘောမျိုးဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲခြင်းမျိုးကို <b>ပညတ်</b>ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ <br><br>၎င်းပညတ်သည် ခေါ်ဝေါ်အပ်သော အနက်ဒြပ်ဟုဆိုအပ်သော <b>အတ္ထပညတ်</b>၊ ခေါ်ဝေါ်ကြောင်းဖြစ်သော အမည်သညာ သဒ္ဒါ ဝေါဟာရဟုဆိုအပ်သော <b>သဒ္ဒပညတ်</b> ဟု ၂-မျိုးပြား၏။ <br><br><b>အဓိပ္ပါယ်။</b> <b>ပုရိသော</b> ဟူသော သဒ္ဒါအသံဓာတ်သည် ယောက်ျားဒြပ်အကောင်အထည်တည်းဟူသော အနက်ကို သိစေတတ်သောကြောင့် <b>သဒ္ဒပညတ်</b>မည်၏။ ၎င်းသဒ္ဒါသည် သိစေအပ်သောကြောင့် ယောက်ျားဒြပ်အနက်သည် <b>အတ္ထပညတ်</b> မည်၏။ <b>ပဗ္ဗတ</b>သဒ္ဒါသည် <b>သဒ္ဒပညတ်</b>၊ တောင်ဒြပ်သည် <b>အတ္ထပညတ်</b>မည်၏ဟုသိ။ <h3>အတ္ထပညတ်အပြား</h3>(၁) ပထဝီစသော မဟာဘုတ်တို့၏ ဖောက်ပြန်သောအခြင်းအရာကိုစွဲ၍ ထိုထိုသို့သော အခြင်းအရာပုံဟန် သန္တာန်ကိုစွဲ၍ ပညတ်သမုတ်အပ်သော မြေတောင်အစရှိသော <b>သဏ္ဌာနပညတ်</b>။<br>(၂) သစ်၊ မြေစိုင် ချည်အစရှိသော အဆောက်အဦးတို့၏ ပေါင်းစည်းစုဝေးသောအခြင်းအရာကို အစွဲပြု၍ ပညတ်သမုတ်အပ်သော အိမ်၊ ရထား၊ လှည်း၊ အိုး၊ ပုဆိုး စသော <b>သမူဟပညတ်</b>။<br>(၃) ခန္ဓာ ၅-ပါးအပေါင်းကိုစွဲ၍ ပညတ်သမုတ်အပ်သော ယောက်ျားပုဂ္ဂိုလ်စသော <b>ဇာတိပညတ်</b>။<br>(၄) လ နေ နက္ခတ်တို့၏ မြင့်မိုရ်တောင်ကို လက်ျာရစ်လည့်၍သွားခြင်းအစရှိသော အခြင်းအရာကိုစွဲ၍ ပညတ်သမုတ်အပ်သော အရှေ့အရပ်စသော <b>ဒိသာပညတ်</b>။<br>(၅) နံနက်စသော <b>ကာလပညတ်</b>။<br>(၆) ကဆုန်လစသော <b>မာသပညတ်</b>။<br>(၇) ထိုထိုသို့သော ရုပ်ကလာပ်တို့သည် မတွေ့ထိအပ်သော အခေါင်းစသော အခြင်းအရာကိုစွဲ၍ ပညတ်သမုတ်အပ်သော တွင်းဂူလိုဏ်ပေါက်စသော <b>အာကာသပညတ်</b>။<br>(၈) ထိုထိုသို့သော အခြင်းအရာအားဖြင့် ထင်သော ပထဝီကသိုဏ်း အစရှိသော <hr> [စာမျက်နှာ-129] နိမိတ်ကိုလည်းကောင်း၊ ပရိကမ္မ စသည်ဖြင့်ပြားသော ဘာဝနာ၏ အစဉ်ဟူသော အထူးကိုလည်းကောင်း စွဲ၍ သမုတ်အပ်သော ကသိုဏ်းနိမိတ် အသုဘနိမိတ် ဥဂ္ဂဟနိမိတ် ပဋိဘာဂနိမိတ်စသော <b>နိမိတ္တပညတ်</b>။ <br><br>ဤ <b>အတ္ထပညတ်</b>များသည် ပရမတ္ထအားဖြင့် ဒြပ်အကောင်အထည် ထင်ရှားမရှိသော်လည်း သဘောဆတ်ဆတ်ပရမတ်ကို စွဲမြှောင်၍ အရိပ်အရောင်အတုဟူသော အခြင်းအရာအားဖြင့် စိတ်စေတသိက် ပရမတ်တရားတို့၏ အခြံအရံအဖြစ်သို့ ရောက်၏။ ထို<b>အတ္ထပညတ်</b>ကို <b>နာမပညတ်</b>ဖြင့် သိစေအပ်၏။ <br><br><b>ဝါစ္စပညတ်</b>၊ <b>ဝစနီယပညတ်</b>၊ <b>အတ္ထပညတ်</b>ဟူသည် အတူတူ။ <b>ဝါစကပညတ်</b>၊ <b>နာမပညတ်</b>၊ <b>သဒ္ဒပညတ်</b> ဟူသည် အတူတူ။ အမည်သာကွဲပြားသည်။ <br><h3>အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာပုဒ်၌ အကျယ်ပြဆိုချက်</h3>ဤဆိုခဲ့သည့်အတိုင်း ဤ ၂၄-ပါးသော ပစ္စည်းတို့တွင် ဤ<b>အဝိဇ္ဇာ</b>သည် <b>ပုည</b> (<b>အဘိသင်္ခါရ</b>)တို့အား ၂-ပါးသော အပြားအားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။ တစ်ပါးကုန်သော (<b>အပုည</b>) <b>အဘိသင်္ခါရ</b>တို့အားမူကား များသောအပြားအားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။ နောက်ဆုံး ဖြစ်ကုန်သော (<b>အာနေဉ္စ</b>) <b>အဘိသင်္ခါရ</b>တို့အား ထို<b>အဝိဇ္ဇာ</b>သည် တစ်ပါးတည်းသော အပြားအားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏ဟု သိအပ်၏။ <br><br>ထိုဂါထာ၌ <b>ပုည</b>တို့အား ၂-ပါးအပြားအားဖြင့် ဟူသည်ကား (<b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>တို့အား) <b>အာရမ္မဏပစ္စည်း</b>ဖြင့်လည်းကောင်း၊ <b>ဥပနိဿယပစ္စည်း</b>ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဤသို့ ၂-ပါးအပြားအားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။ ချဲ့၍ပြအံ့၊ ထို<b>အဝိဇ္ဇာ</b>သည် <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကို ကုန်တတ်သောအားဖြင့် ပျက်တတ်သောအားဖြင့် ဝါ-ကုန်သွားသည် ပျက်သွားသည်ဟု သုံးသပ်သောကာလ၌ ကာမာဝစရ<b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>တို့အား <b>အာရမ္မဏပစ္စည်း</b>ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။ <br><br>(စေတောပရိယ ပုဗ္ဗေနိဝါသ အနာဂတံသဉာဏ်ဟု ဆိုအပ်သော) အဘိညာဏ်တို့နှင့် ယှဉ်သောစိတ်ဖြင့် (မိမိ၏ လည်းကောင်း၊ သူတပါး၏လည်းကောင်း) မောဟနှင့်တကွဖြစ်သော စိတ်ကို သိသောကာလ၌ ရူပါဝစရ (<b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>)တို့အား (<b>အာရမ္မဏပစ္စည်း</b>ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။) ထိုမှတပါး (<b>အဝိဇ္ဇာ</b>၏ အပြစ်ကို မြင်ခြင်းကြောင့်) <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကို လွန်မြောက်ခြင်းအကျိုးငှာ (ဝဋ်ကင်းရာနိဗ္ဗာန်ကို တောင့်တသဖြင့်) ပေးလှူခြင်းအစရှိသော ကာမာဝစရ ပုညကြိယဝတ္ထုတို့ကို ဖြည့်ကျင့် ဆည်းပူးသောသူအားလည်းကောင်း၊ ရူပါဝစရဈာန်တို့ကို ဖြစ်စေသော သူအားလည်းကောင်း၊ ၂-ပါးလည်း ဖြစ်ကုန်သော ထို (ကာမ ရူပ) <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b> <hr> [စာမျက်နှာ-130] တို့အား <b>ဥပနိဿယပစ္စည်း</b>ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။ ထို့အတူပင် (ဘဝ၏အပြစ်ကို ဖုံးကွယ်တတ်သော) <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဖြင့်ပြင်းစွာ တွေဝေသောကြောင့် ကာမဘဝစည်းစိမ်ချမ်းသာ ရူပဘဝစည်းစိမ်ချမ်းသာတို့ကို တောင့်တ၍ ထို<b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b> ၂-မျိုးတို့ကိုပင်လျှင် ပြုသောသူအား <b>ဥပနိဿယပစ္စည်း</b>ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။ <br><br>တစ်ပါးကုန်သော <b>အဘိသင်္ခါရ</b>တို့အားမူကား များသောအပြားအားဖြင့် ဟူသည်ကား <b>အပုညာဘိသင်္ခါရ</b>တို့အား များသော အပြားအားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။ အဘယ်သို့နည်းဟူမူ ဤ<b>အဝိဇ္ဇာ</b>သည် <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကို အာရုံပြု၍ ရာဂ စသည်ဖြစ်သော ကာလ၌ <b>အာရမ္မဏပစ္စည်း</b>ဖြင့် (ကျေးဇူးပြု၏)၊ အလေးအမြတ်ပြု၍ သာယာသော ကာလ၌ <b>အာရမ္မဏာဓိပတိပစ္စည်း</b>၊ <b>အာရမ္မဏူပနိဿယပစ္စည်း</b>တို့ဖြင့် (ကျေးဇူးပြု၏)။ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဖြင့် ပြင်းစွာတွေဝေလျက် အပြစ်မမြင်သည်ဖြစ်၍ ပါဏာတိပါတ သူ့အသက်ကိုသတ်ခြင်း စသည်တို့ကိုပြုသောသူအား <b>ဥပနိဿယပစ္စည်း</b>ဖြင့် (ကျေးဇူးပြု၏)။ ဒုတိယဇော စသည်တို့အား <b>အနန္တရ</b>၊ <b>သမနန္တရ</b>မှ <b>အနန္တရူပနိဿယ</b>၊ <b>အာသေဝန</b>၊ <b>နတ္ထိ</b>၊ <b>ဝိဂတ</b>ပစ္စည်းတို့ဖြင့် (ကျေးဇူးပြု၏)၊ အမှတ်မရှိသော တစ်စုံတစ်ခုသော အကုသိုလ်ကိုပြုသော သူအား <b>ဟေတု</b>၊ <b>သဟဇာတ</b>၊ <b>အညမည</b>၊ <b>နိဿယ</b>၊ <b>သမ္ပယုတ္တ</b>၊ <b>အတ္ထိ</b>၊ <b>အဝိဂတ</b>ပစ္စည်းတို့ဖြင့် (ကျေးဇူးပြု၏)။ ဤသို့များသော အပြားအားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။ <br><br>နောက်ဆုံးဖြစ်သော <b>အဘိသင်္ခါရ</b>တို့အား ထို<b>အဝိဇ္ဇာ</b>သည် တစ်ပါးတည်းသော အပြားအားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏ဟု သိအပ်၏ ဟူသည်ကား <b>အာနေဉ္စာဘိသင်္ခါရ</b>တို့အား <b>ဥပနိဿယပစ္စည်း</b>ဖြင့်သာလျှင် တစ်ပါးတည်းသော အပြားအားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏ဟု သိအပ်၏။ ဤ<b>အဝိဇ္ဇာ</b>၏ ထို<b>ဥပနိဿယ</b>အဖြစ်ကိုမူ <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>၌ ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းဖြင့်သာလျှင် သိအပ်ပေ၏။ <h3>သဒ္ဒပညတ်အပြား</h3>၁။ <b>ဝိဇ္ဇမာနပညတ်</b> = ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော ရုပ်ဝေဒနာစသော သဒ္ဒပညတ်မျိုး။ <br>၂။ <b>အဝိဇ္ဇမာနပညတ်</b> = ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသော မြေတောင်စသော အနက်ကို သိကြောင်းဖြစ်သော သဒ္ဒပညတ်မျိုး။ <hr> [စာမျက်နှာ-131] ၃။ <b>ဝိဇ္ဇမာနေန</b> = ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသည်ဖြစ်၍ ပရမတ္ထ အဝိဇ္ဇမာနပညတ်အားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသောအနက်ကို သိစေသော <b>ဆဠဘိညာ</b> (အဘိညာဉ်ရသောပုဂ္ဂိုလ်) စသော သဒ္ဒပညတ်။ <br><br>၄။ <b>အဝိဇ္ဇမာနေန</b> = ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသောအနက်နှင့် ဝိဇ္ဇမာနပညတ် ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော အနက်ကိုသိစေတတ်သော ဣတ္ထိသဒ္ဒါ (မိန်းအသံ) စသော သဒ္ဒပညတ်မျိုး။ <br><br>၅။ <b>ဝိဇ္ဇမာနေန</b> = ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသောအနက်နှင့် ပရမတ္ထ ဝိဇ္ဇမာနပညတ်အားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော အနက်ကိုပင်သိစေသော စက္ခုဝိညာဏ်စသော သဒ္ဒပညတ်မျိုး။ <br><br>၆။ <b>အဝိဇ္ဇမာနေန</b> = ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသောအနက်နှင့် အဝိဇ္ဇမာနပညတ် ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသော အနက် ၂ ပါးကိုသိစေသော ရာဇပုတ္တာ စသောသဒ္ဒပညတ်။ <br><br>အနက်နှင့် သဒ္ဒါကို ခြားနားစွာသတိပြု။ ပုတ္တာကားပါဠိသဒ္ဒါ၊ သားကား မြန်မာသဒ္ဒါ၊ အထည်ကိုယ်ဒြပ်သာ အနက်ဖြစ်၏။ ဤသို့သဒ္ဒါနှင့် အနက်တို့၏ ခြားနားမှုကို သတိပြု။ သို့မှ အတ္ထပညတ်နှင့် သဒ္ဒပညတ် ကွဲမည်။ <hr> [စာမျက်နှာ-132] <h3>အဘိဓမ္မာသင်တန်း ၅၁</h3><h3>[ပစ္စည်းပိုင်း]</h3><h3>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်၌ ပဋ္ဌာန်းနည်း</h3>ဒီနေ့ အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်နေ့။<br><br>လွန်ခဲ့တဲ့ အပတ်က ပဋ္ဌာန်းနည်း ၂-ချက်စုတို့ ဘာတို့ပြီးသွားပြီ ဆိုကြပါစို့၊ <b>သဟဇာတ</b>မျိုး၊ <b>အာရမ္မဏ</b>မျိုးစသည်ဖြင့် အစုခွဲတယ်၊ အဲဒါတွေ နားလည်ပြီးတဲ့နောက် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ပြန်သွားပြီးတော့ ပဋ္ဌာန်းနည်းနဲ့ စပ်ဟပ်ပြီးတော့ နားလည်ဖို့ ကြည့်ဖို့ စီမံထားတယ်။<br><br>ပထမဆုံးလွန်ခဲ့တဲ့အပတ်က ပြောတဲ့ ကျေးဇူးပြုပုံ၊ ပစ္စည်းပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်ပုံ နားလည်တယ် မဟုတ်လား၊ ဆိုပါတော့ <b>ဟေတု</b>ပစ္စည်း ကျေးဇူးပြုပုံကို ပုံစံထုတ်ပြီး ပြောပြပါဆိုရင် ပြောနိုင်မလား၊ <b>ဟေတု</b>ပစ္စည်း ကျေးဇူးပြုပုံကို ပုံစံထုတ်ပါဆိုရင် ဘယ်ဟာကို ထုတ်မလဲ၊ ပထမဆုံး လောဘမူစိတ် ထုတ်လို့ရတယ်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ ဟိတ် ၆-ပါးထဲမှာ လောဘနဲ့ မောဟပါတော့ လောဘမူစိတ်မှာလည်း လောဘနဲ့ မောဟပါတယ်၊ ဒါကြောင့် ပထမလောဘမူစိတ်ကို ပုံစံထုတ်ပြီးတော့ ပစ္စည်းပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်ပုံ ရှင်းပြရင် ရှင်းပြနိုင်တယ်။<br><br>အဲဒီတော့ ပဋ္ဌာန်းနည်းဆိုတာ စိတ် စေတသိက်တွင်မကဘူး၊ ရုပ်လည်းပါတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ရုပ်ကိုင်ရတော့၊ လောဘမူစိတ်ရယ်၊ အဲဒီစိတ်နဲ့ ယှဉ်တဲ့ ထွန်းစာပေ <hr> [စာမျက်နှာ-133] စေတသိက်ရယ် ပြီးတော့ အဲဒီစိတ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ စိတ္တဇရုပ်ရယ်၊ ဒီ ၃-ခု စိတ်ထဲက မြင်ထားပြီးတော့မှ လောဘမူ ပထမစိတ်ရယ်၊ စေတသိက် ၁၉-ခု ရယ်၊ စိတ္တဇရုပ်ရယ် တစ်ပြိုင်နက် ဖြစ်ကြရာမှာ စေတသိက်တွေထဲမှာပါတဲ့ လောဘ စေတသိက်ကို ပစ္စည်းယူထားရင် ကျန်တဲ့ လောဘမူစိတ်ရယ်၊ စေတသိက် ၁၈-ခုရယ်၊ စိတ္တဇရုပ်ရယ်က ပစ္စယုပ္ပန် ဖြစ်သွားရော။<br><br>မောဟကို ပစ္စည်းယူထားမယ်ဆိုရင်၊ မောဟရယ်၊ ကျန်တဲ့စေတသိက် ၁၈-ပါးရယ်၊ စိတ္တဇရုပ်ရယ်က ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်ရော၊ အဲသလိုသွားရမယ်။ ပစ္စည်းဘက်မှာ လောဘသော်လည်းကောင်း၊ မောဟသော်လည်းကောင်း၊ ဒေါသသော်လည်းကောင်း၊ အလောဘ၊ အဒေါသ၊ အမောဟသော်လည်းကောင်း ရှိရမယ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဘက်မှာ စိတ်ရှိရမယ်၊ အခြားစေတသိက်တွေ (လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ ပြန်ပါနိုင်ပါတယ်) ပါရမယ်၊ စိတ္တဇရုပ်ပါရမယ်။<br><br>ဒီတော့ <b>ဟေတု</b>ပစ္စည်းဟာ ဘယ်မျိုးထဲမှာပါတုန်း၊ <b>သဟဇာတ</b>မျိုးထဲမှာပါတယ်၊ ဟုတ်ပြီ၊ <b>သဟဇာတ</b>မျိုးထဲမှာပါရင် ပစ္စည်းနဲ့ ပစ္စယုပ္ပန်ဟာ အတူတကွ ဖြစ်ရမယ်ပေါ့၊ အဲဒီ<b>သဟဇာတ</b>မျိုးထဲမှာပါတဲ့ ပစ္စည်း ၁၅-မျိုးလား ရှိတယ်။ အဲဒီပစ္စည်းတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ပစ္စည်း ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်ပုံကို ရှင်းပြချင်တယ် ပြောပြချင်တယ်ဆိုရင် အတူတကွဖြစ်တဲ့ ပစ္စည်းတွေ ရှာရမယ်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ <b>ဟေတု</b>ပစ္စည်းလို့ဆိုလိုက်ရင် <b>သဟဇာတ</b>မျိုးထဲမှာပါတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ ပစ္စည်းနဲ့ ပစ္စယုပ္ပန်ဟာ အတူတကွဖြစ်တယ်လို့ တန်းတန်းမတ်မတ် သိတယ်၊ အမျိုးသိရင် အဲဒါတန်းသိတော့တာပဲ၊ အဲဒါ သိပ်ကောင်းတယ်။<br><br>အကယ်၍ <b>အာရမ္မဏ</b>မျိုးဆိုရင် အတူတကွဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ အာရုံက တခြားမှာဖြစ်မယ်၊ အာရမ္မဏိကက တခြားမှာဖြစ်မယ်၊ အဲဒီလို အမျိုးမတူတဲ့ အတွက်ကြောင့် ပစ္စည်းပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်ပုံချင်း ကျေးဇူးပြုပုံချင်းလည်း အဲသလို ကွဲပြားသွားတယ်၊ ဒါလေးတွေ နားလည်ထားရမယ်။<br><br>တစ်ပြိုင်နက်သော ခဏမှာတော့ ဖြစ်ချင်ဖြစ်မယ်နော်၊ သို့သော် အတူမဖြစ်ဘူးလို့ဆိုတယ်။ ဆိုပါတော့ ပစ္စုပ္ပန် ရူပါရုံကို အာရုံပြုပြီးတော့ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် ဖြစ်တယ်ပြောရင် ဟိုမှာ ပစ္စုပ္ပန်ရူပါရုံဆိုတဲ့ ရုပ်ကလည်းရှိနေတယ်။ ဒီမှာလည်း စက္ခုဝိညာဏ် စိတ်တင်မကဘူး၊ ဆိုပါတော့စက္ခုဝိညာဏဝီထိဖြစ်တယ်၊ တစ်ပြိုင်နက်သော ခဏမှာဖြစ်တယ်၊ သို့သော် သူတို့ကို အတူဖြစ်တယ်လို့ မပြောနိုင်ဘူး။<br><br><b>သဟဇာတ</b>မျိုးကျတော့ အတူတကွဖြစ်တယ်၊ စိတ်ရယ်၊ စေတသိက်ရယ်၊ <hr> [စာမျက်နှာ-134] ရုပ်ရယ်ပဲပေါ့၊ ဒါကြောင့်မို့ အဲသလို ပစ္စည်းပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်ပုံကို သဘောပေါက်ရမယ်။ နားလည်ရမယ်။<br><br>အကယ်၍ အလောဘ၊ အဒေါသ၊ အမောဟနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပုံစံထုတ် ရှင်းလင်းချင်တယ်ဆိုရင် ဘယ်စိတ်ကို ကိုင်မလဲ၊ ဘယ်စိတ်ကိုထုတ်မလဲ၊ ခုနလောဘမူ စိတ်နဲ့ ရှင်းတာက လောဘဟိတ် မောဟဟိတ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ပြောခဲ့ပြီ၊ အဲဒီတော့ အလောဘ၊ အဒေါသ၊ အမောဟထဲက (ဆိုပါတော့) အလောဘနဲ့ အဒေါသ နှစ်ခု သို့မဟုတ်လဲ ၃-ခုပေါ့လေ၊ အဲဒါကို ပုံစံထုတ်ပြီး ပြောချင်ရင် ဘယ်စိတ်ကို ထုတ်မလဲ၊ အလောဘ၊ အဒေါသ၊ အမောဟယှဉ်တဲ့စိတ်ဟာ ဘယ်စိတ်လဲ၊ မှတ်မိလား၊ အလောဘ၊ အဒေါသ၊ အမောဟစိတ်ဟာ ဘယ်ထဲပါလဲ။<br><br><b>သောဘန</b>စေတသိက်ထဲမှာပါတယ်၊ ဒါဖြင့်ရင် <b>သောဘန</b>စိတ်ထဲက တစ်ခုခုထုတ်ရင် ရရမယ်ပေါ့။ ဒါဖြင့်ရင် မဟာကုသိုလ် ပထမစိတ်ပဲထုတ်လိုက်၊ မရပေဘူးလား ရတယ်။<br><br>မဟာကုသိုလ် ပထမစိတ်ထဲမှာ စေတသိက် ၃၈-ပါး ယှဉ်တယ်၊ အဲဒီ ၃၈-ပါးမှာ အလောဘပါတယ်၊ အဒေါသပါတယ်၊ အမောဟပါတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ မဟာကုသိုလ်ပထမစိတ်၊ စေတသိက်-၃၈၊ စိတ္တဇရုပ်၊ အဲဒီထဲမှာ အလောဘကို ပစ္စည်းလို့ယူရင် မဟာကုသိုလ်စိတ်ရယ်၊ ကြွင်းတဲ့စေတသိက် ၃၇-ခုရယ်၊ စိတ္တဇရုပ်ရယ်က ပစ္စယုပ္ပန်။<br><br>အဒေါသကို ပစ္စည်းယူရင် ကျန်တာတွေ ပစ္စယုပ္ပန်၊ အမောဟကို ပစ္စည်းယူရင် ကျန်တာတွေ ပစ္စယုပ္ပန်၊ အဲဒီလို သွားရမယ်၊ ဒါဟာ <b>ဟေတု</b>နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ပစ္စည်း ပစ္စယုပ္ပန် ပြောချင်ရင်ပေါ့။<br><br>ပါဠိတော်နဲ့ကျတော့ ပြောရတာခက်တယ်၊ ပစ္စယနိဒ္ဒေသရကြလား၊ ရရင်လည်း အနက်မသိတော့ မထူးပါဘူး၊ ဘုရားစာအနေနဲ့တော့ ရမှာပေါ့။<br><br><b>ဟေတူ ဟေတုသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ။</b><br><br><b>ဟေတုသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ</b> ဆိုတာ ဟိတ်နဲ့ယှဉ်တဲ့ တရားတွေဆိုတော့ ဟိတ်နဲ့ယှဉ်တဲ့စိတ်ရယ် စေတသိက်ရယ်ကို ဆိုလိုတယ်။<br><br><b>တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ</b> ဆိုတာ အဲဒီစိတ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရုပ်တွေတဲ့၊ ဒါဟာ <b>ဟေတုပစ္စယေန ပစ္စယော</b>၊ ဟေတုပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုတယ်တဲ့၊ ဟိတ်များက ဟိတ်နဲ့အတူတကွဖြစ်တဲ့ တရားတွေရယ်၊ ဟိတ်နဲ့ယှဉ်တဲ့စိတ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရုပ်တွေရယ်ကို ဟေတုသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ ဒီလို ရှင်းလင်းပြောပြလို့ရတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-135] ထို့အတူပဲ <b>အာရမ္မဏ</b>ပစ္စည်း၊ <b>အဓိပတိ</b>ပစ္စည်း စသည်လည်း သွားရမယ်။ ဒါတွေကို ရှင်းလင်းပြောပြဖို့ဆိုရင် သို့မဟုတ် ကိုယ်တိုင်နားမလည်ရင် နောက်ကို ပြန်ပြန်ပြီး သွားရလိမ့်မယ်၊ အဲဒါ မပျင်းနဲ့ပေါ့၊ နောက်ပြန်သွားလို့ မြင်ပြီးမှ ပစ္စည်း ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်ပုံ ပြောမှ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်တာ၊ အဲသလို နောက်ပြန် မမြင်သေးပဲ ပစ္စည်း ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်ပုံပြောနေရင် အလကားပဲ။<br><br>(ဆိုပါတော့) အဲဒီတော့ <b>အဓိပတိ</b>ပစ္စည်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြောချင်ပြီဆိုရင် ပထမ ဘာ နားလည်ရမတုန်း၊ <b>အဓိပတိ</b>ပစ္စည်းရဲ့ ပစ္စည်းရယ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်ရယ် နားလည်ရမယ်၊ ပြီးတော့မှ အဓိပတိတပ်တဲ့ တရား ၄-ပါး ရှိတယ်၊ အဲဒီထဲက ဆန္ဒကိုပြောချင်တယ်၊ သို့မဟုတ် ဝီရိယကို ပြောချင်တယ်ဆိုရင် ဆန္ဒယှဉ်တဲ့စိတ် ဝီရိယယှဉ်တဲ့စိတ် လိုက်ကြည့် လိုက်ကြည့်ပြီး အဲဒီစိတ် ပုံစံထုတ်ပြီး ပြောရတယ်၊ အဲဒီလို သွားရတယ်။<br><br>ပစ္စည်း ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်ပုံ လွန်ခဲ့တဲ့အပတ်က ပြောပြခဲ့တာကို ထပ်ပြောပြတာ၊ ဒါဟာ နူးတဲ့သဘောပဲ။<br><br>ဒီနေ့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကိုသွားမှာ၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်က အလွန်ကျယ်ဝန်းတယ်။ အဋ္ဌကထာဖွဲ့တာဆိုရင် ကြာတော့များလွန်းလို့ စိတ်ပျက်ရတယ်၊ အဲဒီတော့ အဲသလောက် အကုန်လုံးကို ပြောမယ်ဆိုရင် ကိုယ်လည်းတော်တော် စာပြန်ကြည့်ရမယ်၊ နားထောင်သူတွေလည်း မလွယ်ဘူး၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အသေးစိတ်လွန်းလို့။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ ဒီနေ့အကျဉ်းအားဖြင့်တော့ ကုန်အောင်သွားမယ်ပေါ့လေ၊ အသေးစိတ်အားဖြင့်တော့ <b>အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ</b> တစ်ခုထဲကို ကြည့်နိုင်မယ်။<br><br>အရင်တုန်းက ပြောခဲ့ဖူးတယ်၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်းမှာသာ ဒီအကြောင်းကြောင့် ဒီအကျိုးဖြစ်တယ်၊ သို့မဟုတ် ဒီအကြောင်းကို အကြောင်းပြုပြီး ဒီအကျိုးဖြစ်တယ်လို့ ဒီလိုအကြောင်း အကျိုးကိုသာ ပြောပြတယ် သို့မဟုတ် ပစ္စည်းနဲ့ ပစ္စယုပ္ပန်ကိုသာ ပြောပြတယ်။<br><br>သူတို့ဟာ အကြောင်းက အကျိုးကို ဘယ်လိုသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုတာ မပြောခဲ့ဘူး၊ ပဋ္ဌာန်းကျတော့ <b>ဟေတူ ဟေတုသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ ဟေတုပစ္စယေန ပစ္စယော</b> ဆိုတော့ ပစ္စည်းလည်းပါတယ်၊ ပစ္စယုပ္ပန်လည်းပါတယ်၊ ပစ္စယသတ္တိလည်းပါတယ်၊ ပဋ္ဌာန်းက အဲသလို သွားတယ်။<br><br>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကိုလည်းပဲ အဲဒီပဋ္ဌာန်းနည်းနဲ့ဟပ်ပြီး နားလည်မှ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို <hr> [စာမျက်နှာ-136] ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် နားလည်တယ်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို အကျယ်ဖွင့်ပြတဲ့ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာမှာ ၂၄-ပစ္စည်းကို ဒီနေရာမှာ ချဲ့ပြီးတော့ဖွင့်ထားတယ်၊ ပဋ္ဌာန်းကို <b>အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ</b>အတွက် ပုဒ်ဖွင့်တဲ့အခါမှာ ၂၄-ပစ္စည်း အကျဉ်းရေးပြတယ်၊ ပြီးမှ ကျေးဇူးပြုပုံတွေ ပြောတယ်၊ အဲဒီတော့ ရောဖွင့်တယ်ဆိုပါတော့။<br><br>သင်္ဂြိုဟ်ကျမ်းကတော့ ကျမ်းကလည်း ကျမ်းငယ်လေ၊ အစသင်တဲ့ သူတွေအတွက် ရေးတာဆိုတော့ ဒါတွေမထည့်တော့ဘူး၊ ရိုးရိုးလေးပဲသွားတယ်၊ ကိုယ်ကတော့ ကြားလိုက်မယ်ပေါ့လေ။<br><br>သင်္ဂြိုဟ်ကျမ်းအတိုင်း ရိုးရိုးလေးသွားမယ်ဆိုရင် ကောင်းတော့ကောင်းပါတယ်လေ၊ ဒါပေမယ်လို့ အခုသင်တန်း တက်သူတွေက လူကြီးတွေ ဖြစ်နေတယ်။ နားလည်ဖို့မှာ ဒီလိုပဋ္ဌာန်းနည်းလေးနဲ့ ဟပ်ပြီး နားလည်ရသကိုးလို့ သိစေချင်လို့၊ အဲသလို သိပြီးတဲ့ နောက်အသေးစိတ် သိချင်ရင် တဖြည်းဖြည်းချင်း လုပ်ကြတာပေါ့။<br><br>ကောင်းပြီ၊ <b>အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ</b>စသည်ဖြင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ရှိတယ်၊ အဲဒီတော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က သင်္ခါရကို ဘယ်လို ကျေးဇူးပြုသလဲ၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဆိုတာ မောဟနော်၊ <b>သင်္ခါရ</b>ဆိုတာကလည်း ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်မှာ သင်္ခါရအရကောက်တော့ ၃-မျိုးရှိတယ်၊ <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>၊ <b>အပုညာဘိသင်္ခါရ</b>၊ <b>အာနဉ္စာဘိသင်္ခါရ</b> ၃-မျိုးရှိတယ်၊ ဆိုလိုတာကတော့ ကာမာဝစရကုသိုလ်၊ ရူပါဝစရကုသိုလ်ကို <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>လို့ ခေါ်တယ်။<br><br>အကုသိုလ်ကို <b>အပုညာဘိသင်္ခါရ</b>၊ အရူပါဝစရကို <b>အာနဉ္စာဘိသင်္ခါရ</b>၊ အဲဒီတော့ <b>သင်္ခါရ</b>ဆိုတာ စေတနာကိုကောက်တယ်၊<br><br>ကောင်းပြီ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>သည် <b>သင်္ခါရ</b>အား ကျေးဇူးပြုတယ်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကို အကြောင်းပြုပြီး <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့နေရာမှာ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က (သို့မဟုတ်) မောဟက <b>သင်္ခါရ</b>ဆိုတဲ့ ကံကို ဘယ်လိုသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုသလဲဆိုတော့ စာရွက်ကြည့်လိုက်ပါ။<br><br>မြန်မာဘုန်းကြီး ပြန်ထားတဲ့ မြန်မာစာပဲ၊ မြန်မာတွေ နားလည်အောင် ဖတ်ပြမယ်၊ ဒါတောင် မဟာစည်ဆရာတော်ဟာ ရှေးက ပြန်ထားတဲ့ စာအုပ်တွေထက် အများကြီး နားလည်အောင် ပြန်ထားတာ၊ ရှေးကဒီထက်ခက်သေးတယ်၊ စာမျက်နှာ အလယ်လောက်မှာကြည့်လိုက်—<br><br>“ထိုဂါထာ၌ ပုညတို့အား ၂-ပါးအပြားအားဖြင့် ဟူသည်ကား” ဒါက ဘာလဲဆိုတော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>တို့အား ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ၂-ပစ္စည်းဆိုတာ <b>အာရမ္မဏ</b>ဖြင့်လည်းကောင်း၊ <b>ဥပနိဿယ</b>ပစ္စည်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဤသို့ ၂-ပါး <hr> [စာမျက်နှာ-137] အပြားအားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။<br><br>အဲဒီတော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က <b>သင်္ခါရ</b>ကို ကျေးဇူးပြုတဲ့အခါမှာ ခွဲရလိမ့်မယ်၊ <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>ကို ကျေးဇူးပြုတာက ဘယ်လို၊ <b>အပုညာဘိသင်္ခါရ</b>ကို ကျေးဇူးပြုတာက ဘယ်လို၊ <b>အာနဉ္စာဘိသင်္ခါရ</b>ကိုကျေးဇူးပြုတာကဘယ်လို စသည်ဖြင့် တစ်ခုနဲ့ တစ်ခု မတူဘူး။<br><br>အခု ပထမဆုံးက <b>အဝိဇ္ဇာ - ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>ကို ဘယ်လိုကျေးဇူးပြုသလဲ (<b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>ဆိုတာ ကုသိုလ်နော်) <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဆိုတာ မောဟ၊ ဒါဖြင့် မောဟနဲ့ ကုသိုလ်နဲ့ အတူတကွဖြစ်နိုင်ပါ့မလား၊ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ ကိုင်း ကြည့်ရအောင် ချဲ့ပြဦးမယ်။<br><br>“<b>အဝိဇ္ဇာ</b>သည် <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကို ကုန်တတ်သောအားဖြင့် ပျက်တတ်သောအားဖြင့် (တ) ကုန်သွားသည် ပျက်သွားသည်ဟု သုံးသပ်သော ကာလ၌ ကာမာဝစရ <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>တို့အား <b>အာရမ္မဏ</b>သတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။”<br><br><b>အဝိဇ္ဇာ</b>က <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>ကို ကျေးဇူးပြုတဲ့အခါမှာ (ကာမာဝစရ <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>ကို ကျေးဇူးပြုတာကိုပြောတာ) ဘယ်လို အခါမျိုးမှာ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က ကာမာဝစရ <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>ကို ကျေးဇူးပြုသလဲ၊ ကာမာဝစရကုသိုလ်စိတ်ကို ကျေးဇူးပြုသလဲဆိုရင် <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကို သုံးသပ်သော ကာလတဲ့၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကို အာရုံပြုပြီးသော (အဝိဇ္ဇာကို reflect လုပ်တာ) ကုန်တတ်သောအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပျက်တတ်သောအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဆိုတာ ကုန်သွားတတ်တဲ့ တရားပဲ၊ ပျက်သွားတတ်တဲ့ တရားပဲ၊ မမြဲတဲ့ သဘောတရားပဲလို့ အဲသလို ရှုတာကို ဆိုလိုတယ်၊ သုံးသပ်တယ် ဆိုတာ ဒီနေရာမှာ ရှုတာကို ဆိုလိုတယ်။ ကမ္မဋ္ဌာန်းရှုသလို ရှုတာ။<br><br>အဲသလို <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဟာ ကုန်တတ်တဲ့ သဘောတရား၊ ပျက်တတ်တဲ့ သဘောတရားပဲလို့ ဒီလိုရှုတဲ့အခါမှာ ရှုတဲ့လူပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ ကာမာဝစရ ကုသိုလ်စိတ် ဖြစ်တယ်၊ အဲသလို ကုသိုလ်စိတ်မဖြစ်ရင် တရားထိုင်ရတာ အလကား ဖြစ်တော့မှာပေါ့။<br><br>အဲသလို ဖြစ်တဲ့အခါမှာ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က အဲဒီကာမာဝစရကုသိုလ်စိတ်နဲ့ အတူဖြစ်တဲ့ သင်္ခါရဆိုတော့ (ကံကိုပေါ့လေ) ကံကို ဘာသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုသလဲဆိုတော့ <b>အာရမ္မဏ</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က အာရုံ၊ ကုသိုလ်သင်္ခါရက အာရမ္မဏိကလို့ ခေါ်တဲ့အာရုံကို ယူတဲ့တရား။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဆိုတဲ့ မောဟက သူ့ကိုရှုတဲ့ ကာမာဝစရ <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>ကို <hr> [စာမျက်နှာ-138] <b>အာရမ္မဏ</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ အာရုံအဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတယ်။<br><br>တစ်ခါ စေတောပရိယ၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသ၊ အနာဂတံသဉာဏ်ဟုဆိုအပ်သော အဘိညာဏ်တို့နှင့်ယှဉ်သောစိတ်ဖြင့် မိမိ၏လည်းကောင်း၊ သူတပါး၏လည်းကောင်း၊ မောဟနှင့်တကွဖြစ်သော စိတ်ကို သိသောကာလ၌ ရူပါဝစရ (<b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>)တို့အား <b>အာရမ္မဏ</b>ပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ ဒါလည်း<b>အဝိဇ္ဇာ</b>က ကျေးဇူးပြုတာပဲ ဒီကျတော့ ရူပါဝစရ <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>ကို ကျေးဇူးပြုပုံကို ပြောပြတာ။<br><br>အဲဒီတော့ ဈာန်စိတ်က ဘယ်လို ကျေးဇူးပြုသလဲ၊ ရူပါဝစရ ပထမဈာန်ဆို ဘယ်ကို အာရုံပြုသလဲ၊ ပညတ်ကိုအာရုံပြုတယ်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကို အာရုံမပြုဘူးလေ၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က ပရမတ္ထတရားပဲ၊ ဒါကြောင့်မို့ အဘိညာဏ်ကိုထုတ်တာ၊ အဘိညာဏ်ဆိုတာ ပဉ္စမဈာန်ရဲ့ အထူးကို အဘိညာဏ်ခေါ်တယ်၊ အဲဒီ အဘိညာဏ်ကျတော့ ပညတ်လဲ အာရုံပြုတယ်၊ နာမ်ရုပ်လည်းအာရုံပြုတယ်၊ နောက်ဆုံးတော့ နိဗ္ဗာန်လည်း အာရုံပြုတယ်၊ (<b>အာသဝက္ခယ</b>အဘိညာဏ်ဆိုရင်) ဒါကြောင့်မို့ အဘိညာဏ်ကိုထုတ်တယ်။<br><br>အဲဒီမှာ စေတောပရိယအဘိညာဏ်ဆိုတာ သူတပါးစိတ်ကိုသိနိုင်တဲ့ အဘိညာဏ် ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီဉာဏ်ရထားရင် အဲဒီအဘိညာဏ်ရထားရင် သူတပါး စိတ်ကို သိနိုင်တယ်။<br><br>ပုဗ္ဗေနိဝါသဆိုတာ ရှေးဘဝတွေပြန်ပြီးတော့ သိနိုင်တယ်၊ အောက်မေ့နိုင်တဲ့ ဉာဏ်၊ အနာဂတံသဆိုတာ အနာဂတ်ကို မြင်နိုင်တဲ့ဉာဏ်၊ ဒါက ပဉ္စမဈာန်မှာ ရူပါဝစရဈာန် အရူပါဝစရဈာန် အားလုံးရပြီးတဲ့နောက် ရူပါဝစရပဉ္စမဈာန်ကို အထူး အားထုတ်ရတယ်၊ ဒါကို ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်းကျတော့ လာလိမ့်မယ်။<br><br>အဲသလို အားထုတ်တဲ့အခါမှာ စေတောပရိယတို့၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသတို့၊ အနာဂတံသတို့၊ ဣဒ္ဓိဝိဓတို့ဆိုတဲ့ အဘိညာဏ်တွေ ရလာတယ်၊ အဲသလို ရလာတော့ တကယ်တိုက်ရိုက်မြင်သွားတယ်။ မှန်းပြီးတော့ မြင်တာမဟုတ်ဘူး။<br><br>လူတစ်ယောက် စိတ်ဆိုးနေမယ်ဆိုတာကို သူ့မျက်နှာနီနေတာတို့ မျက်လုံး ကျယ်သွားတာတို့ ကြည့်ပြီးတော့ ဒီလူစိတ်ဆိုးနေပြီလို့ မှန်းပြီးသိတာ၊ အဘိညာဏ်နဲ့ သိတာကျတော့ တိုက်ရိုက်မြင်ပြီးတော့သိတာ။<br><br>အဲသလိုသိတဲ့ အခါမျိုးမှာ အဘိညာဏ်နဲ့ယှဉ်သော စိတ်ဖြင့် ကိုယ်စိတ်ကိုပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ သူတပါးစိတ်ကိုပဲဖြစ်ဖြစ်၊ မောဟနှင့်တကွဖြစ်သော စိတ်ကိုသိတဲ့အခါမှာ ကိုယ်ကအခု အဘိညာဏ်ဝင်စားလို့ အဘိညာဏ်ရပြီဆိုပါတော့၊ လွန်ခဲ့တဲ့ အဘိညာဏ်ကို မဝင်စားခင်က အကုသိုလ်စိတ်မျိုး ဖြစ်ချင်လည်းဖြစ်ခဲ့မိလိမ့်မယ်၊ အဲဒီလို <hr> [စာမျက်နှာ-139] စိတ်မှာ မောဟနှင့် အတူတကွဖြစ်တဲ့စိတ်လည်းပါတယ်၊ အဲဒီစိတ်ကို ပြန်ကြည့်တဲ့အခါ အတိတ်ကိုလည်းကြည့်လို့ရတယ်၊ အနာဂတ်လည်း ပြန်ကြည့်လို့ရတယ်၊ အဲသလို မြင်တဲ့အခါ အခု သူတပါးသန္တာန်မှာ လောလောဆယ် မောဟစိတ် ဖြစ်နေတယ်။ အဲဒီစိတ်ကို ကိုယ်က ရှုတဲ့အခါမျိုးမှာ မောဟက <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က အဘိညာဏ်အား (အဘိညာဏ်ဆိုတာ ရူပါဝစရ <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>) <b>အာရမ္မဏ</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်။ အာရုံပြုရတာကိုး။<br><br>မောဟနဲ့တကွဖြစ်တဲ့စိတ် (သို့မဟုတ်) မောဟကို အာရုံပြုတယ်၊ အဘိညာဏ်နဲ့ အာရုံပြုတယ်ဆိုတော့ တိုက်ရိုက်သိပြီး အာရုံပြုတယ်၊ အဲသလို အာရုံပြုတဲ့အခါမှာ မောဟက အဘိညာဏ်အား <b>အာရမ္မဏ</b> သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ဒါဟာ ရူပါဝစရ <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>တို့ ကျေးဇူးပြုတာ။<br><br>“ထိုမှတပါး <b>အဝိဇ္ဇာ</b>၏အပြစ်ကို မြင်ခြင်းကြောင့်” တဲ့၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဆိုတာ မကောင်းဘူး၊ အမှန်တရားကိုဖုံးကွယ်ထားပြီး အမှားတွေသိအောင် လုပ်ပေးတယ်ပေါ့လေ၊ ဒါကြောင့်မို့ ဒီ<b>အဝိဇ္ဇာ</b>ရှိလို့ သံသရာကြီးမှာ ကျင်လည်နေရတယ်။ ဒီလို<b>အဝိဇ္ဇာ</b>၏ အပြစ်ကိုမြင်တဲ့အတွက်ကြောင့် “<b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကို လွန်မြောက်ခြင်းအကျိုးငှာ” <b>အဝိဇ္ဇာ</b> ကင်းဖို့ရာပေါ့လေ “ဝဋ်ကင်းရာ နိဗ္ဗာန်ကို တောင့်တသဖြင့် ပေးလှူခြင်း အစရှိသော ကာမာဝစရ ပုညကြိယဝတ္ထုတို့ဖြည့်ကျင့် ဆည်းပူးသူအားလည်းကောင်း၊ ရူပါဝစရ ဈာန်တို့ကို ဖြစ်စေသောသူအားလည်းကောင်း၊ ၂-ပါးလည်း ဖြစ်ကုန်သော ထို(ကာမ၊ ရူပ) <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>တို့အား <b>ဥပနိဿယ</b>ပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။” ဒါကျတော့ <b>ဥပနိဿယ</b>ကို သွားပြီး ကျေးဇူးပြုတယ်။<br><br>ဒီနေရာမှာ မောဟက <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>အား ကျေးဇူးပြုတယ်၊ အဲဒီတော့ <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>ကလည်း ကာမာဝစရ<b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>၊ ရူပါဝစရ <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>လို့ ကွဲတယ်၊ ဘယ်လိုအခါမျိုးမှာတဲ့လဲ၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>၏ အပြစ်ကို မြင်ပြီးတော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကို လွန်မြောက်ခြင်း အကျိုးငှာ ဝဋ်ကင်းရာနိဗ္ဗာန်ကို တောင့်တပြီးတော့ ပေးလှူခြင်း အစရှိသော ကာမာဝစရ ပုညကြိယဝတ္ထုတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ဆည်းပူးသောသူအားလည်းကောင်းတဲ့။<br><br>အလှူအတန်းလုပ်တယ် ဆိုပါတော့၊ အလှူအတန်း လုပ်တာဟာ တကယ် နားလည်ပြီးတော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>စတဲ့ ကိလေသာကင်းပြီး နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုဖို့ ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုတယ်၊ အဲသလို ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုတဲ့အခါမျိုးကျတော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကို ပယ်ချင်တာ၊ ကိုယ်က <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကင်းတဲ့ အဖြစ်မျိုးကို <hr> [စာမျက်နှာ-140] ရောက်ချင်တာ၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>၏ အပြစ်ကိုမြင်ပြီးတော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကင်းတဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို တောင့်တပြီး အလှူအတန်း ပြုလုပ်တယ်၊ သို့မဟုတ် သီလ ဆောက်တည်တယ်။<br><br>အဲသလိုပြုတဲ့အခါမှာဖြစ်တဲ့ကုသိုလ်စိတ်ရှိတယ်၊ အဲဒီကုသိုလ်စိတ်ကို <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က အဲဒီအချိန်ကျတော့ အာရုံအနေနဲ့ ကျေးဇူးပြုတာ မဟုတ်ဘူး၊ သူ့ကို အာရုံပြုတာ မဟုတ်ဘူး။<br><br>အလှူအတန်း ပြုတာဆိုရင်လည်း အလှူပစ္စည်း သို့မဟုတ် အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို အာရုံပြုလိမ့်မယ်၊ သို့မဟုတ်ရင် အလှူ၏ အကျိုးကို စိတ်ထဲက သိအောင် လုပ်လိမ့်မယ်။ အဲဒီအချိန်အခါမျိုးမှာ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>(မောဟ)က ကုသိုလ်ကို <b>ဥပနိဿယ</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုလိမ့်မယ်။<br><br><b>ဥပနိဿယ</b>ဆိုတာကကျယ်ဝန်းတယ်၊ <b>ပကတူပနိဿယ</b>လို့ခေါ်တယ်။ <b>ပကတူပနိဿယ</b>ဆိုတာ တခြားပစ္စည်းနဲ့ မရရင် <b>ပကတူပနိဿယ</b>နဲ့ကတော့ ရတာချည်းပဲ များတယ်။<br><br>အဲဒီတော့ အာရုံအဖြစ်နဲ့ ကျေးဇူးပြုတာလည်း မဟုတ်ဘူး၊ အတူတကွဖြစ်တဲ့ အနေနဲ့လည်း ကျေးဇူးပြုတာလည်း မဟုတ်ဘူး၊ သို့သော် မောဟကို အမှီပြုပြီး မောဟ ပယ်ချင်လို့ ကုသိုလ်ကောင်းမှု လုပ်တာဆိုတော့ မောဟက ကုသိုလ်ကောင်းမှု ဖြစ်အောင် လုပ်ပေးတဲ့ သဘောရှိတယ်။<br><br>ထို့အတူပဲ၊ နိဗ္ဗာန် လိုချင်တယ်ဆိုတာလည်း လောဘတစ်မျိုးပဲ၊ ပုထုဇဉ်အနေနဲ့ နိဗ္ဗာန်လိုချင်တာပဲ၊ အဲဒီနိဗ္ဗာန်လိုချင်တာနဲ့ တရားထိုင် တရားကျင့်တယ်၊ တရားထိုင် တရားကျင့်ရင် ကုသိုလ်စိတ် <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>တွေဖြစ်တယ်၊ အဲဒီအခါကျတော့ လောဘက (ဒါနဲ့တော့ မဆိုင်ဘူးနော်) ကုသိုလ်ကိုကျေးဇူးပြုတာပြောတာ၊ ဒီမှာတော့ <b>အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ</b>ဆိုတော့ လောဘကို ပြောလို့မရဘူး၊ မောဟတစ်ခုထဲကိုပဲ ပြောရတယ်။<br><br>ကောင်းပြီ အဲဒါကြောင့်မို့ မောဟကို လွန်မြောက်ခြင်းအကျိုးငှာ မောဟကို ပယ်ဖို့ရာ နိဗ္ဗာန်ကိုတောင့်တပြီးတော့ ဒါနစတဲ့ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကိုပြုတယ်။ ပုညကြိယဝတ္ထု ၁၀-ပါးရှိတယ် မဟုတ်လား၊ “ပုညကြိယဝတ္ထုကို ဖြည့်ကျင့်ဆည်းပူးသောသူအားလည်းကောင်း၊ ရူပါဝစရဈာန်တို့ကိုဖြစ်စေသော သူအားလည်းကောင်း” တဲ့။<br><br>သို့မဟုတ် မောဟပယ်ဖို့ရာ ငါတော့ ဈာန်ဝင်စားမယ်၊ ဈာန်ရအောင် အားထုတ်မယ်ဆိုပြီး အဲသလို အားထုတ်လို့ ဈာန်ရရင် အဲဒီဈာန်ကို မောဟက ... <hr> [စာမျက်နှာ-141] ၁၁ (မြန်မာလိုပြောရင်) သွယ်ဝိုက်သောနည်းနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ <b>ဥပနိဿယ</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ အာရုံအနေနဲ့ ကျေးဇူးပြုတာလည်း မဟုတ်ဘူး၊ ဖြစ်စေသောအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုတာလည်းမဟုတ်ဘူး၊ အတူတကွဖြစ်တဲ့ အနေနဲ့ကျေးဇူးပြုတာလည်း မဟုတ်ဘူး၊ တခြားစီပဲ၊ သို့သော် <b>ပကတူပနိဿယ</b> သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်။ <br><br>“ကာမရူပ <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>တို့အား <b>ဥပနိဿယ</b>ပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။ ထို့အတူပင် ဘဝ၏အပြစ်ကို ဖုံးကွယ်တတ်သော<b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဖြင့် ပြင်းစွာတွေဝေသောကြောင့်“တဲ့။ <br><br><b>အဝိဇ္ဇာ</b>ရှိလို့ သတ္တဝါတွေမှာ ဘဝအဖြစ်ကို (အမှန်က) တကယ်မမြင်ဘူး၊ သာမညမြင်တယ်ဆိုပေမယ်လို့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က ဖုံးဖုံးထားတာ။ <br><br>အဲသလို ဘဝအဖြစ်ကို တကယ်မမြင်တဲ့အတွက်ကြောင့် “ကာမဘဝ စည်းစိမ် ချမ်းသာ ရူပဘဝစည်းစိမ်ချမ်းသာတို့ကို တောင့်တ၍”တဲ့။ လူ့ပြည်နတ်ပြည်ဖြစ်ချင်တယ်၊ ဗြဟ္မာပြည်ဖြစ်ချင်တယ် တောင့်တတာပဲ။ <br><br>တောင့်တပြီးတော့ “ထို<b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b> ၂-မျိုးတို့ကိုပင်လျှင် <b>ဥပနိဿယ</b>ပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။ <br><br>အဲဒီတော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဖုံးလွှမ်းထားတဲ့အတွက်ကြောင့် သတ္တဝါတွေဟာ ကုသိုလ် ကောင်းမှုပြုဖြစ်ကြတယ်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ရှိနေတဲ့အတွက်ကြောင့် ပြင်းစွာတွေဝေတဲ့အခါ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>လွှမ်းမိုးခံရလို့ ကာမဘဝ စည်းစိမ်ချမ်းသာလိုချင်တယ်၊ ရူပဘဝ စည်းစိမ် ချမ်းသာ လိုချင်တယ်၊ လိုချင်တော့ ကာမာဝစရကုသိုလ်ပြုတယ်၊ ဈာန်ရအောင် အားထုတ်တယ်၊ ရူပါဝစရ ကုသိုလ်ဖြစ်တယ်ဆိုရင်လည်းပဲ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က ကာမာဝစရ <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>၊ ရူပါဝစရ <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>တို့ကို <b>ဥပနိဿယ</b> သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြု ပြန်တယ်၊ ကာမာဝစရ မကျယ်ဝန်းဘူးလား၊ ဒါဟာ <b>အဝိဇ္ဇာ ပစ္စယာ သင်္ခါရာ</b>ပဲ ရှိသေးတယ်၊ <b>သင်္ခါရာ ပစ္စယာ ဝိညာဏံ</b>ဆိုရင် ဒီထက်အများကြီးကျယ်ဝန်းတယ်။ အဲဒါတော့ ပြောလို့ မဖြစ်ဘူး။ <br><br>ဒါဟာ မပြီးသေးဘူး၊ <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>ပဲရှိသေးတယ်၊ ဆက်ဖတ်စမ်း။ <br><br>“တစ်ပါးကုန်သော <b>အဘိသင်္ခါရ</b>တို့အားမူကား များသောအပြားအားဖြင့်” အဲဒါကျတော့ ခုနဂါထာမှာကို အကျဉ်းချုပ်ရေးတဲ့ နေရာမှာကျတော့ (များသောအပြားအားဖြင့်) အများကြီးလို့သာ ပြောသွားတယ်၊ အခုဒီမှာ ကျတော့ အကျယ် ပြောပြ လိမ့်မယ်။ <br><br>“<b>အပုညာဘိသင်္ခါရ</b>တို့အား များသောအပြားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏” <hr> [စာမျက်နှာ-142] <b>အပုညာဘိသင်္ခါရ</b>ဆိုတာ ဘာကိုပြောတာလဲဆိုရင် အကုသိုလ်ကို ပြောတာပေါ့၊ အကုသိုလ်နှင့် တက္ခဖြစ်တဲ့ စေတနာကို <b>အပုညာဘိသင်္ခါရ</b>ခေါ်တယ်။ <br><br>ခုနတုန်းက<b>မောဟ</b>က ကာမာဝစရကုသိုလ်, ရူပါဝစရကုသိုလ်ကို ကျေးဇူး ပြုတာ၊ အခု<b>မောဟ</b>က အကုသိုလ်ကို ကျေးဇူးပြုမယ်။ <br><br><b>မောဟ</b>က အကုသိုလ်ကို ကျေးဇူးပြုတဲ့အခါကျတော့ ကုသိုလ်ကို ကျေးဇူး ပြုတာနဲ့ မတူပေဘူး၊ အကြမ်းဖျင်း စဉ်းစားကြည့်လိုက်စမ်း ပစ္စယသတ္တိထဲမှာ ဘာတွေပါလာမယ် ထင်သလဲ၊ <b>မောဟ</b>နဲ့ အကုသိုလ်ကို စဉ်းစားကြည့်လိုက်စမ်း၊ ကုသိုလ်တုန်းကပြောသလို <b>အာရမ္မဏ</b>မရပေဘူးလား၊ ရမှာပဲ၊ <b>ဥပနိဿယ</b> မရ ပေဘူးလား၊ ရမှာပဲ၊ နောက်ပြီးတော့ ဘာရနိုင်သေးလဲ။ <br><br><b>မောဟ</b>နဲ့ အကုသိုလ်စိတ်နဲ့က အတူတူမဖြစ်ပေဘူးလား၊ ဖြစ်တယ်၊ အတူတူ ဖြစ်ရင် ဘာတွေရဦးမလဲ၊ <b>သဟဇာတ</b>တွေ ဘာတွေမရပေဘူးလား၊ ရမယ်။ ဟုတ်ပြီလား။ <br><br>ပြီးတော့ ဝီထိမှာ ကြည့်လိုက်စမ်း၊ ဇော ၇-ချက်ရှိတယ်၊ အကုသိုလ်ဇောတွေ ဆိုပါတော့ အဲဒီအကုသိုလ်ဇောနဲ့ အတူတကွ<b>မောဟ</b>မပါပေဘူးလားပါတယ်။ အဲဒီတော့ ရှေ့နဲ့ယှဉ်တဲ့ <b>မောဟ</b>က နောက်စိတ်ကို ဘာနဲ့ကျေးဇူးပြုမလဲ <b>အနန္တရ</b>တို့ ဘာတို့နဲ့ ကျေးဇူးပြုမယ်၊ ဒါတွေလာလိမ့်မယ်၊ ကြည့်ကြရအောင်။ <br><br>“အဘယ်သို့နည်းဟူမူ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>သည် <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကို အာရုံပြု၍ <b>ရာဂ</b>စသည်ဖြစ်သော ကာလ၌ <b>အာရမ္မဏ</b>ပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏” <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကို အာရုံပြုပြီး <b>ရာဂ</b>ဖြစ်နိုင်တယ်။ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကို နှစ်သက်သွားနိုင်တယ်၊ အဲသလို ဖြစ်တဲ့အခါမှာ <b>အဝိဇ္ဇာ</b> (<b>မောဟ</b>)က <b>လောဘ</b>နဲ့အတူတကွဖြစ်တဲ့ <b>သင်္ခါရ</b>ကို <b>အာရမ္မဏ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ဒါကတော့ အာရုံပြုတာကိုး။ <br><br>“အလေးအမြတ် ပြု၍ သာယာသောကာလ၌” အလေးအမြတ် ပြုတယ်ဆိုတာ အမှန်ကတော့ intensively အာရုံပြုတာကို ဆိုလိုတာ၊ ရိုရိုသေသေရယ်လို့ ဆိုလိုတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒီနေရာမှာ အလေးအမြတ်ဆိုတာ ပြင်းပြင်းပြပြ အာရုံပြုတာပေါ့။ သာမညအာရုံပြုတာမျိုး မဟုတ်ဘူး၊ အကုသိုလ် အကုသိုလ်ချင်း အဲသလို လုပ်လို့ ရတယ်။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ “အလေးအမြတ်ပြု၍ သာယာသော ကာလ၌ <b>အာရမ္မဏာဓိပတိ</b> ပစ္စည်း, <b>အာရမ္မဏူပနိဿယ</b>ပစ္စည်းတို့ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏” <b>အဓိပတိ</b>ပစ္စည်းမှာ <b>အာရမ္မဏာဓိပတိ</b>၊ <b>သဟဇာတဓိပတိ</b>လို့ <b>အဓိပတိ</b> ၂ မျိုးရှိတယ်၊ <hr> [စာမျက်နှာ-143] <b>ဥပနိဿယ</b>မှာလည်း <b>အာရမ္မဏူပနိဿယ</b>, <b>အနန္တရူပနိဿယ</b>, <b>ပကတူပနိဿယ</b>, လို့ ၃-မျိုးရှိတယ်၊ အဲဒီဟာတွေကိုပြောတာ။ <br><br>အဲဒီတော့ အလေးအမြတ်ပြုပြီးတော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကို သာယာတဲ့အခါမျိုးမှာ အဲဒီ<b>အဝိဇ္ဇာ</b>က <b>လောဘ</b>နဲ့တကွဖြစ်တဲ့ အကုသိုလ်<b>သင်္ခါရ</b>အား <b>အာရမ္မဏာဓိပတိ</b> ပစ္စည်း၊ <b>အာရမ္မဏူပနိဿယ</b>ပစ္စည်းတို့နဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်။ <br><br>“<b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဖြင့် ပြင်းစွာတွေဝေလျက် အပြစ်မမြင်သည်ဖြစ်၍ <b>ပါဏာတိပါတ</b> သူ့အသက်ကိုသတ်ခြင်း စသည်တို့ကို ပြုသောသူအား <b>ဥပနိဿယ</b>ပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏”<br><br><b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဖုံးလွှမ်းထားတဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ အပြစ်မမြင်နိုင်ဘူးဆိုပါတော့၊ ဒီနိုင်ငံ (အမေရိကန်)မှာ သူတို့အဖို့ သတ္တဝါသတ်တာလောက်များ ဘာမှမဖြစ်လောက်ဘူးပေါ့။ <br><br>ကြောက်စရာပဲ၊ စားသောက်ဆိုင်တွေကြော်ငြာတာကို တီဗွီမှာတွေ့ရတယ်၊ စားသောက် ဆိုင်ကြော်ငြာတဲ့အခါ ဖားအရှင်တွေ ဘာတွေနဲ့ <b>ပါဏာတိပါတ</b>လုပ်နေတာ အပြစ် မမြင်လို့ပေါ့၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>နဲ့ တွေဝေပြီးတော့လေ အဲသလို <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က <b>ပါဏာတိပါတ</b>ကို <b>ဥပနိဿယ</b>ပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုတယ်။ <br><br><b>ပါဏာတိပါတ</b> သူ့အသက်ကို သတ်တယ်ဆိုတော့ ဘာ အကုသိုလ်စိတ်လဲ။ <b>ဒေါသမူ</b>စိတ်ပေါ့၊ ဒါဖြင့် <b>မောဟ</b>က <b>ဒေါသမူ</b>စိတ်မှာ ယှဉ်တဲ့စေတနာကို <b>ဥပနိဿယ</b> ပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုတယ်။ <br><br>“ဒုတိယဇော စသည်တို့အား <b>အနန္တရ</b>၊ <b>သမနန္တရ</b>၊ <b>အနန္တရူပနိဿယ</b>, <b>အာသေဝန</b>, <b>နတ္ထိ</b>, <b>ဝိဂတ</b>ပစ္စည်းတို့ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏” ဒါကတော့ ဘယ်အကုသိုလ် ဇောပဲဖြစ်ဖြစ်ပေါ့၊ <b>လောဘ</b>ဇောပဲဖြစ်ဖြစ်, <b>ဒေါသ</b>ဇောပဲဖြစ်ဖြစ်, <b>မောဟ</b>ဇောပဲဖြစ်ဖြစ် ဇောစောတဲ့အခါ ဇော ၇-ချက်ရှိတယ်၊ ရှိတဲ့အနက်က ပထမဇောက ဒုတိယဇောကို ဒုတိယဇောက တတိယဇောကို ကျေးဇူးပြမှာ။ <br><br>ကျေးဇူးပြုတဲ့အခါကျတော့ (ဒီမှာဆိုရင်တော့) ပထမဇောမှာရှိတဲ့ <b>မောဟ</b>က ဒုတိယဇောနဲ့အတူတကွဖြစ်တဲ့ အကုသိုလ်<b>သင်္ခါရ</b>ကို ဘယ်ပစ္စည်းတွေနဲ့ ကျေးဇူးပြုမလဲ ဆိုရင် <b>အနန္တရ</b>, <b>သမနန္တရ</b>, <b>အနန္တရူပနိဿယ</b>, <b>အာသေဝန</b>, <b>နတ္ထိ</b>, <b>ဝိဂတ</b>ပစ္စည်းတွေနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်။ <br><br><b>အာသေဝန</b>ရတာကတော့ ဇာတ်တူလို့ အကုသိုလ်ချင်းတူလို့ ဇောမှာဆိုရင် <b>အာသေဝန</b>ရတာချည်းပဲ၊ <b>အာသေဝန</b>, <b>နတ္ထိ</b>, <b>ဝိဂတ</b>ပစ္စည်းတို့ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။ <br><br>ထို့အတူပဲ ဒုတိယဇောမှာရှိတဲ့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က တတိယဇောမှာရှိတဲ့ အကုသိုလ် <hr> [စာမျက်နှာ-144] <b>သင်္ခါရ</b>အား ဒီအတိုင်းပဲသွားမယ်၊ ဆဋ္ဌမဇောမှာရှိတဲ့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က သတ္တမဇောနဲ့ အတူတကွဖြစ်ဖြစ်တဲ့ <b>သင်္ခါရ</b>အား ဒီအတိုင်းပဲ ကျေးဇူးပြုမယ်။ <br><br>အဲဒီနောက်ကျတော့ အကုသိုလ်မဟုတ်တော့ဘူး၊ ဇောပြီးတဲ့နောက် တဒါရုံ တို့ ဘဝင်တို့ကျတော့ အကုသိုလ်မဟုတ်တော့ပြောလို့ မဖြစ်ဘူး၊ ဒါဖြင့်ရင် ဇော ၇-ချက်မှာ ပထမဇောက ဒုတိယဇောကို ဒုတိယဇောက တတိယဇောကို စသည်ဖြင့် <b>အနန္တရ</b>, <b>သမနန္တရ</b>, <b>အနန္တရူပနိဿယ</b>, <b>အာသေဝန</b>, <b>နတ္ထိ</b>, <b>ဝိဂတ</b>ပစ္စည်းတွေနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်။ <br><br>“အမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ခုသော အကုသိုလ်ကို ပြုသောသူအားတဲ့ ဘယ်ဟာ ရယ်လို့ မဆိုလိုဘူး၊ တစ်ခုခုပဲပေါ့လေ, <b>ဟေတု</b>, <b>သဟဇာတ</b>, <b>အညမည</b>, <b>နိဿယ</b>, <b>သမ္ပယုတ္တ</b>, <b>အတ္ထိ</b>, <b>အဝိဂတ</b>ပစ္စည်းတို့ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။"<br><br>အကုသိုလ်စိတ် တစ်ခုဖြစ်တယ်ဆိုပါတော့၊ ပထမအကုသိုလ်စိတ်ဖြစ်တယ်။ အဲဒီမှာ <b>မောဟ</b>ပါတယ်၊ <b>မောဟ</b>က အဲဒီစိတ်နဲ့ အတူတကွဖြစ်တဲ့<b>သင်္ခါရ</b> (<b>စေတနာ</b>)အား <b>ဟေတု</b>, <b>သဟဇာတ</b>, <b>အညမည</b>, <b>နိဿယ</b>, <b>သမ္ပယုတ္တ</b>, <b>အတ္ထိ</b>, <b>အဝိဂတ</b> ပစ္စည်း တွေနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ နားလည်တယ်နော်။ <br><br>အတူတကွဖြစ်လာရင် <b>သဟဇာတ</b>, <b>အညမည</b>, <b>နိဿယ</b>, <b>အတ္ထိ</b>, <b>အဝိဂတ</b> အဲဒါကတော့ ရကိုရမှာ သေချာတယ်၊ <b>သမ္ပယုတ္တ</b>ကတော့ နာမ်နာမ်ချင်းဆိုရင် ရမယ်၊ နာမ်နဲ့ရုပ်ဆိုရင်တော့ <b>သမ္ပယုတ္တ</b>မရဘူး၊ ဒီတော့ <b>ဟေတု</b>, <b>အဓိပတိ</b> စသည် ထဲကလည်း ဖြစ်သင့်တာပေါ့။ ရသွားမယ်။ <br><br>ဒီမှာကတော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဆိုတော့ ဟိတ် ၆-ပါးထဲပါနေတာဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် မို့ <b>ဟေတု</b>, <b>သဟဇာတ</b>, <b>အညမည</b>, <b>နိဿယ</b>, <b>သမ္ပယုတ္တ</b>, <b>အတ္ထိ</b>, <b>အဝိဂတ</b>ပစ္စည်းတို့နဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်တဲ့။ <br><br>“ဤသို့ များသောအပြားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏” အခုလို <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က အကုသိုလ် <b>သင်္ခါရ</b>အား ဒီနည်း ဒီပုံ ကျေးဇူးပြုတယ်။ <br><br>“နောက်ဆုံးဖြစ်ကုန်သော <b>အဘိသင်္ခါရ</b>တို့အား” ဒါက <b>အာနေဉ္စာဘိသင်္ခါရ</b> ဆိုတဲ့ အရူပါဝစရကုသိုလ်နဲ့ အတူဖြစ်တဲ့ စေတနာ <b>သင်္ခါရ</b>အား <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကတစ်မျိုး တည်းဖြင့်ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ဘာလဲဆိုတော့ <b>ဥပနိဿယ</b>ပစ္စည်းဖြင့်သာလျှင် တစ်ပါး တည်းသောအပြားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏ ဟုသိအပ်၏။ ဤ<b>အဝိဇ္ဇာ</b>၏ ထို <b>ဥပနိဿယ</b> အဖြစ်ကိုမူ <b>ပုညာဘိသင်္ခါရ</b>၌ ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းဖြင့်သာလျှင် သိအပ်ပေ၏”<br><br><b>အဝိဇ္ဇာ</b>က လွတ်မြောက်ချင်လို့ ဈာန်အား ထုတ်တယ်၊ ဈာန်အားထုတ်တော့ <hr> [စာမျက်နှာ-145] အရူပဈာန်ရရော၊ အဲဒီတော့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က အရူပဈာန်ကို <b>ဥပနိဿယ</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူး ပြုတယ်။ <br><br>သို့မဟုတ် အရူပါဝစရဘုံဖြစ်ချင်လား၊ အရူပါဝစရဘုံ ဖြစ်ချင်တာကလည်း <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဖုံးလွှမ်းထားလို့ အဲဒီဘုံဘဝတွယ်တာတာ၊ အရူပါဝစရဘုံဖြစ်ချင်လို့ ဈာန် အားထုတ်တော့ အရူပါဝစရဈာန်ရတယ်၊ အဲဒါဟာ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က အရူပါဝစရကုသိုလ် <b>သင်္ါရ</b>အား <b>ဥပနိဿယ</b> သတ္တိတစ်ခုထဲနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်။ <br><br>အရူပါဝစရဈာန်ဖြစ်သွားတဲ့အခါကျတော့ အဲဒီဈာန်က <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကို အာရုံပြုတာမှ မဟုတ်ပဲကိုး၊ အဲဒီလို <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က <b>သင်္ခါရ</b>ကို ကျေးဇူးပြုတာကို ပဋ္ဌာန်းနည်းနဲ့ ယှဉ်ပြီး နားလည်မှသာ တကယ်ပြည့်ပြည့်ဝဝ နားလည်တယ်လို့ ဆိုရတယ်။ <br><br>အခုပဋ္ဌာန်းနည်းနဲ့ ရှင်းပြတာကို ကြည့်လိုက်ရင် <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကို အကြောင်းပြုပြီး <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်တယ်ဆိုရာမှာ တစ်ခါတလေ အတူတကွဖြစ်တာကိုဆိုလိုတယ်။ တစ်ခါတလေ အတူတကွဖြစ်တာကို မဆိုလိုဘူး၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က တစ်ချိန်မှာဖြစ်တယ်။ <b>သင်္ခါရ</b>က တစ်ချိန်မှာ ဖြစ်တယ်၊ အဲသလို အကြောင်း အကျိုးဖြစ်ပုံက အမျိုးမျိုးရတယ်။ <br><br>ဒီဟာတွေ နားမလည်ပဲ တစ်ခါထဲ ပုံသေကားကျကြီး ယူထားရင် လွဲကုန်တယ်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က အရင်ဖြစ်ရမယ်၊ <b>သင်္ခါရ</b>က နောက်မှ ဖြစ်ရမယ်၊ <b>သင်္ခါရ</b>က အရင်ဖြစ်ရမယ်၊ ဝိညာဏ်က နောက်မှ ဖြစ်ရမယ်စသည်ဖြင့် ယူသွားရင် တချို့ နေရာတွေတော့ ဟုတ်မယ်၊ သို့သော် များသောအားဖြင့်က မဟုတ်ဘူး။ <br><br>အခုလို ပဋ္ဌာန်းနည်းနဲ့ယှဉ်ပြီး နားလည်တဲ့အခါကျတော့မှ သော်-<b>အဝိဇ္ဇာ</b>ကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်တယ်ဆိုတာဟာ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က <b>သင်္ခါရ</b>ကို ကျေးဇူးပြုရာမှာ တစ်ခါ တလေ အတူတူပြုပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ တစ်ခါတလေ အတူတူမဟုတ်ဘူး၊ အတူတူမဟုတ်တဲ့အခါလည်း အာရုံပြုခံရတဲ့ အနေနဲ့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က ကျေးဇူးပြုတယ်။ တစ်ခါတလေ သူ့ကို အာရုံပြုတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါပေမယ်လို့ သူ့ရဲ့ influence အရ <b>သင်္ခါရ</b>ဖြစ်တာပဲလို့ အဲသလို ကွင်းဆက်ကို ကောင်းကောင်းနားလည်တယ်။ <br><br>ဒီပဋ္ဌာန်းပစ္စည်းနဲ့ မကိုင်ရင် ဒီကွင်းဆက် မသိဘူး၊ ဒီကွင်းဆက်မသိရင် အမြဲတမ်း တစ်ခုက တစ်ခုကို ဖြစ်စေတယ်၊ တစ်ခုက တစ်ခုကို ဖြစ်နေတယ်ချည်း ထင်နေမယ်၊ တစ်ခုပြီးမှ တစ်ခုဖြစ်တယ်ချည်း ထင်နေကြတယ်၊ ဒီလိုမရဘူး။ <br><br>အဲသလိုဆို သိပ်ရှင်းတာပေါ့၊ မှတ်လို့သိပ်လွယ်တာပေါ့၊ ဒါပေမယ့် တရား သဘောက အဲသလိုလုပ်လို့ မရဘူး၊ ဒါဟာ တစ်ခုထဲကို ပြောပြတာနော်၊ <b>သင်္ခါရ</b>က ဝိညာဏ်၊ ဝိညာဏ်က နာမ်ရုပ်မှာလည်း ဝိသုဒ္ဓိမဂ်မှာတော့ အကျယ်ကြီးပဲ။ <hr> [စာမျက်နှာ-146] <b>သင်္ခါရ</b> ဝိညာဏ်ဖြစ်စေတာကို သိချင်တယ်ဆိုရင် ဘယ်ကို ပြန်ရမလဲ ဆိုတော့ ဘုံပိုင်းပြန်ရဦးမှာ၊ ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံတွေက အကျိုးပေးတာ ရှိပါရောလား၊ ဘယ်ဘုံမှာ ဘယ်ဝိပါက်စိတ်ဖြစ်တယ်ဆိုတာတွေ ရှိတယ်၊ အဲဒါတွေကို နားလည်ပြီးမှ သူက သူ့ကို ကျေးဇူးပြုတဲ့အခါမှာ များသောအားဖြင့် အဲဒီဟာက <b>နာနာက္ခဏိကကမ္မ</b> ပါပဲ၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ <b>သင်္ခါရ</b>နဲ့ ဝိညာဏ်ဆိုတော့ တခြားစီဖြစ်သွားတာ၊ <b>နာနာက္ခဏိက ကမ္မ</b>များတယ်၊ သို့သော် သူက အသေးစိပ်သွားတယ်။ ထားပါတော့၊ အဲဒီလို သွားကြမယ်တဲ့။ <br><br>ကိုင်း, အကုန်မသွားနိုင်ပေမယ်လို့ ပစ္စည်းလေးတော့ သိအောင်လုပ်ရမယ်။ <br><br><b>သင်္ခါရ</b>ဝိညာဏ်ကို ကျေးဇူးပြုတဲ့အခါမှာ ဘယ်နှစ်ပစ္စည်းနဲ့ ကျေးဇူးပြုသလဲ၊ <b>နာနာက္ခဏိက ကမ္မ</b>ရယ်၊ <b>ဥပနိဿယ</b>ရယ်၊ ဒီ ၂-မျိုးနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ <b>ဥပနိဿယ</b>ဆိုတာလည်း <b>နာနာက္ခဏိက ကမ္မ</b>နဲ့ဆိုင်တဲ့<b>ဥပနိဿယ</b>ပေါ့၊ ဒီကျတော့<b>သင်္ခါရ</b>နဲ့ ဝိညာဏ်ဟာ အတူတကွဖြစ်သေးလား၊ အတူတကွဖြစ်ပြီး ကျေးဇူးပြုတာ ရှိသေးလား။ <b>နာနာက္ခဏိက ကမ္မ</b>ဆိုတာ နာနာခဏတဲ့၊ ခဏမတူဘူးဆိုကတည်းက အတူတကွ ဘယ်ဖြစ်တော့မယ်၊ <b>ဥပနိဿယ</b>ဆိုတာလည်း အတူတကွဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူး။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ <b>သင်္ခါရ</b>က ဝိညာဏ်ကို ဖြစ်စေတယ်ဆိုတဲ့ အခါကျတော့ <b>သင်္ခါရ</b>ကဝိညာဏ်ကို တကယ့်ကိုဖြစ်စေတာ၊ ပြီးတော့ သူတို့ဟာကလည်း မတူဘူး၊ <b>သင်္ခါရ</b>က အတိတ်ဘဝမှာဖြစ်ခဲ့တာ၊ ဝိညာဏ်က ဒီဘဝ ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်, ဝိပါက် ဝိညာဏ်ဖြစ်တယ်။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ ဒီဘဝပြုတဲ့<b>သင်္ခါရ</b>က အနာဂတ်ဘဝမှာ ဝိပါက်ဝိညာဏ်တွေကို ဖြစ်စေလိမ့်မယ်၊ အဲသလိုဖြစ်စေတဲ့အခါမှာ <b>နာနာက္ခဏိက ကမ္မ</b>သတ္တိ <b>ဥပနိဿယ</b> သတ္တိ၊ ဒီသတ္တိတွေနဲ့ ကျေးဇူးပြုလိမ့်မယ်။ <br><br>ဝိညာဏ်က နာမ်ရုပ်ကို ကျေးဇူးပြုတဲ့ အခါကျတော့ ဘာတွေပါလာသလဲ၊ <b>သဟဇာတ</b>, <b>အညမည</b>, <b>နိဿယ</b>, <b>သမ္ပယုတ္တ</b>, <b>ဝိပါက</b>, <b>အာဟာရ</b>, <b>ဣန္ဒြိယ</b>, <b>အတ္ထိ</b>, <b>အဝိဂတ</b>, ဒါဖြင့် ဖြစ်စေတဲ့ဟာမျိုး ပါသေးလား၊ productive ဖြစ်တာမျိုး ပါသေးလားမှ မပါဘူး၊ <b>သဟဇာတ</b>လို့ ပြောထားကတည်းက ဒီမှာ ဝိညာဏ်နဲ့နာမ်ရုပ် ဟာ အတူတကွဖြစ်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုကြတာပဲဆိုတာ မသိရပေဘူးလား။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ ဝိညာဏ်ကနာမ်ရုပ်ကို ထုတ်လုပ်လိုက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ဝိညာဏ်နဲ့နာမ်ရုပ် အတူတကွဖြစ်ပြီးတော့ သူက နာမ်ရုပ်ကို <b>သဟဇာတ</b>သတ္တိ <b>အညမည</b>သတ္တိ, <b>နိဿယ</b>, <b>သမ္ပယုတ္တ</b>, <b>ဝိပါက</b>, <b>အာဟာရ</b>, <b>ဣန္ဒြိယ</b>, <b>အတ္ထိ</b>, <hr> [စာမျက်နှာ-147] <b>အဝိဂတ</b> သတ္တိတွေနဲ့ ကျေးဇူးပြုတာ။ <br><br>ဒါတွေသိထားရင် ဝိညာဏ်က နာမ်ရုပ်ကို ကျေးဇူးပြုတာဟာ သို့မဟုတ် ဝိညာဏ်နဲ့ နာမ်ရုပ်ဟာ အတူတကွဖြစ်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတာလို့ သိသွားတယ်။ <br><br>နာမ်ရုပ်ကြောင့် <b>သဠာယတနံ</b>ဖြစ်တယ်၊ <b>နာမရူပံ ပစ္စယာ သဠာယတနာ</b>၊ ဘာပစ္စည်းတွေပေးထားတုန်း၊ <b>သဟဇာတ</b>, <b>အညမည</b>, <b>နိဿယ</b>, <b>သမ္ပယုတ္တ</b>, <b>ဝိပါက</b>, <b>အတ္ထိ</b>, <b>အဝိဂတ</b>, <b>ဟေတု</b>, <b>အာဟာရ</b>, <b>ပစ္ဆာဇာတ</b>, <b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b>, <b>ဣန္ဒြိယ</b>။ <br><br>အဲဒါကျတော့ <b>သဟဇာတ</b>, <b>အညမည</b>, <b>နိဿယ</b> စသည်က အတူတကွ ဖြစ်တယ်ဆိုတာ မထင်ရှားဘူးလား၊ <b>ဟေတု</b>လည်း အတူတကွဖြစ်တာပဲ၊ <b>အာဟာရ</b>လည်း အတူတကွဖြစ်တာပဲ။ <br><br><b>ပစ္ဆာဇာတ</b>ကျတော့ကော သူက နောက်မှဖြစ်လိမ့်မယ်၊ နောက်မှဖြစ်ပြီးတော့ ရှေ့ရှိနှင့်တာကို ကျေးဇူးပြုတာ၊ အဲဒါကို <b>ပစ္ဆာဇာတ</b>ခေါ်တယ် မဟုတ်လား။ <br><br><b>သဠာယတန</b>ဆိုဟာ ဘာတွေလဲ၊ သိကြလား၊ <b>အာယတန</b> ၆-ပါးရှိတယ်၊ <b>စက္ခာယတန</b>, <b>သောတာယတန</b>, <b>ဃာနာယတန</b>, <b>ဇိဝှာယတန</b>, <b>ကာယာယတန</b>, <b>မနာယတန</b>, အဲဒီမှာ စက္ခုပသာဒ သောတပသာဒ စသည်ပါတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ နာမ်ရုပ်က <b>သဠာယတန</b>ကို ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုတော့ ရှိနှင့်ပြီးကို သူက ဖြစ်လာတဲ့အခါ ကျေးဇူးပြုတာဆိုတော့ <b>ပစ္ဆာဇာတ</b>ဖြစ်တာပေါ့။ ဒါလည်းဖြစ်စေတဲ့ အနေနဲ့ မဟုတ်ဘူး၊ မှီရာသဘောမျိုးနဲ့ ကျေးဇူးပြုတာ။ <br><br><b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b>တဲ့, နာမ်နဲ့ရုပ်ဆိုရင် <b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b>ကရသွားပြီ၊ <b>ဣန္ဒြိယ</b>ကတော့ <b>ပုရေဇာတ ဣန္ဒြိယ</b>တို့ရှိတယ်။ <br><br><b>သဠာယတန</b>က <b>ဖဿ</b>ကိုကျေးဇူးပြုတယ်တဲ့၊ <b>သဠာယတန</b>ကြောင့် <b>ဖဿ</b> ဖြစ်တယ်၊ <b>အာယတန</b> ၆-ပါးကြောင့် <b>ဖဿ</b>ဖြစ်တယ်၊ <b>နိဿယ</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူး ပြုတယ်၊ <b>ပုရေဇာတ</b>, <b>ဣန္ဒြိယ</b>, <b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b>, <b>အတ္ထိ</b>, <b>အဝိဂတ</b>, တစ်ခါ <b>သဟဇာတ</b>, <b>အညမည</b>, <b>နိဿယ</b>, <b>ဝိပါက</b>, <b>အာဟာရ</b>, <b>ဣန္ဒြိယ</b>, <b>သမ္ပယုတ္တ</b>, <b>အတ္ထိ</b>, <b>အဝိဂတ</b>။ <br><br>ဒါဖြင့်ရင် အတူတကွဖြစ်ပြီးတော့လည်း ကျေးဇူးပြုတယ်၊ အတူတကွ မဟုတ်ပဲနဲ့လည်း ကျေးဇူးပြုတယ်။ <br><br><b>ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ</b>, <b>ဖဿ</b>ကြောင့် ဝေဒနာဖြစ်တယ်တဲ့၊ <b>သဟဇာတ</b>, <b>အညမည</b>, <b>နိဿယ</b>, <b>ဝိပါက</b>, <b>အာဟာရ</b>, <b>သမ္ပယုတ္တ</b>, <b>အတ္ထိ</b>, <b>အဝိဂတ</b>, ဒါတွေက အတူဖြစ်တာ၊ <b>ဥပနိဿယ</b>ကျတော့ အတူမဟုတ်ဘူး၊ <b>ဖဿ</b>က အရင်ဖြစ်မယ်။ ဝေဒနာက နောက်မှဖြစ်မယ်ပေါ့။ <hr> [စာမျက်နှာ-148] <b>ဝေဒနာ ပစ္စယာ တဏှာ</b>, ဒီမှာတော့ <b>ဥပနိဿယ</b>-တစ်ခုထဲပဲ၊ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ ဝေဒနာအကြောင်းပြုပြီးတော့ <b>တဏှာ</b>ဖြစ်မှာကိုး၊ <b>သုခဝေဒနာ</b>ရှိတယ်ဆိုပါ<br>တော့၊ <b>သုခဝေဒနာ</b>နဲ့ တွေ့ရင် သူ့ကိုတပ်မက်တဲ့<b>လောဘ</b>, တွယ်တာမှု <b>တဏှာ</b>ဖြစ်နိုင်တယ်၊ <b>ဒုက္ခဝေဒနာ</b>နဲ့တွေ့ပြန်တော့လည်း ဆင်းရဲတဲ့ <b>သုခဝေဒနာ</b>ကို တောင့်တ ပြန်တယ်။ <br><br>အဲဒါကြောင့်မို့ ဒုက္ခကြောင့်လည်း<b>တဏှာ</b>ဖြစ်တယ်ပြောတာ၊ <b>ဥပေက္ခာ</b>ကျတော့ ငြိမ်သက်အေးချမ်းတော့ ကြိုက်နေပြန်ရော၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>ဝေဒနာ ပစ္စယာ တဏှာ</b>မှာတော့ <b>ဥပနိဿယ</b>တစ်မျိုးပဲရတယ်။ <br><br><b>တဏှာ ပစ္စယာ ဥပါဒါနံ</b>, <b>တဏှာ</b>ကြောင့် <b>ဥပါဒါန်</b>ဖြစ်တယ်တဲ့၊ <b>ဥပါဒါန်</b> ၄- ပါးရှိတယ်၊ တရားကိုယ်အားဖြင့် ၂-ပါး၊ <b>လောဘ</b>နဲ့ <b>ဒိဋ္ဌိ</b>။ <br><br>အဲဒီတော့ <b>တဏှာ</b>က<b>လောဘ</b>ပဲ၊ အားသေးတဲ့<b>လောဘ</b>, <b>ဥပါဒါန်</b>က အားကြီးတဲ့ <b>လောဘ</b>, ဒါကြောင့်မို့ <b>ဥပနိဿယ</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်။ <br><br>ပြီးတော့ အတူတကွဖြစ်ပြီးတော့လည်း ကျေးဇူးပြုတယ်တဲ့၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>သဟဇာတ</b>, <b>အညမည</b>, <b>နိဿယ</b>, <b>သမ္ပယုတ္တ</b>, <b>အတ္ထိ</b>, <b>အဝိဂတ</b>။ <br><br>ဒီ<b>တဏှာ</b>ကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ <b>ဥပါဒါန်</b> ဖြစ်တယ်။ ဖြစ်တဲ့အခါမှာ <b>ဥပနိဿယ</b> သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ အတူတကွဖြစ်ပြီးတော့လည်း ကျေးဇူးပြုတယ်။ <br><br><b>ဥပါဒါန ပစ္စယာ ဘဝေါ</b>, <b>ဥပါဒါန်</b>ကြောင့် ဘဝဖြစ်တယ်၊ ဘဝအရ၊ <b>ကမ္မဘဝ</b>, <b>ဥပပတ္တိဘဝ</b>လို့ ၂-မျိုးရှိတယ် မဟုတ်လား၊ ဒီနေရာမှာ <b>ကမ္မဘဝ</b>ကို ယူတာပေါ့၊ <b>ဥပါဒါန်</b>ကြောင့် ဘဝဖြစ်တယ်၊ <b>ဥပနိဿယ</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ဒါကတော့ ထင်ရှားတယ်၊ ပြီးတော့<b>သဟဇာတ</b>, <b>အညမည</b>, <b>နိဿယ</b>, <b>သမ္ပယုတ္တ</b>, <b>အတ္ထိ</b>, <b>အဝိဂတ</b>, <b>ဟေတု</b>, <b>ဥပါဒါန်</b>ဆိုတော့ <b>လောဘ</b> (<b>တဏှာ</b>) မဟုတ်လား၊ အဲဒီတော့ <b>ဟေတု</b>နဲ့လည်း ကျေးဇူးပြုတယ်။ <br><br>ဒါဖြင့် အတူတကွဖြစ်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတာပေါ့၊ <b>ဥပနိဿယ</b>ကျတော့ အတူတကွမဖြစ်ပဲ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ၂-မျိုးလုံးရတယ်။ <br><br><b>ဘဝ ပစ္စယာ ဇာတိ</b>, ဒီမှာလည်း ဘဝအရ<b>ကမ္မဘဝ</b>ကိုယူ၊ အဲဒါကျတော့ ကမ္မသတ္တိ (<b>နာနာက္ခဏိက ကမ္မ</b>) ခုန<b>သင်္ခါရ ပစ္စယာ ဝိညာဏ်</b>နဲ့ ဘာမှ မထူးဘူး၊ <b>ဘဝ ပစ္စယာ ဇာတိ</b>မှာ <b>နာနာက္ခဏိက ကမ္မ</b>သတ္တိ, <b>ဥပနိဿယ</b> သတ္တိတို့နဲ့ ကျေးဇူး ပြုတယ်။ <br><br><b>ဇာတိ ပစ္စယာ ဇရာ မရဏ သောက ပရိဒေဝ ဒုက္ခ ဒေါမနဿ ဥပါယာသ</b> <hr> [စာမျက်နှာ-149] <b>သမ္ဘဝန္တိ</b>, ဒါကတော့ <b>ဥပနိဿယ</b> သတ္တိနဲ့ပဲ ကျေးဇူးပြုတယ်။ <br><br><b>ဇာတိ</b>ရှိလို့ (ဖြစ်ခြင်းရှိလို့) ရင့်ခြင်း ပျက်ခြင်းရှိတယ်၊ သေခြင်းရှိတယ်။ သောကပရိဒေဝ စသည်ဖြစ်နိုင်ခွင့်ရှိတယ်၊ အဲဒါကျတော့ တခြားပစ္စည်းနဲ့ကျေးဇူးပြုလို့ မဖြစ်ဘူး၊ <b>ဥပနိဿယ</b>သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်။ <br><br>အဲဒီလို ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် (အင်္ဂါလို့ခေါ်တာပေါ့) ကွင်းဆက်တွေမှာ ဘယ်လိုသတ္တိ မျိုးနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ပဋ္ဌာန်းနည်းနဲ့ ဘယ်လိုကျေးဇူးပြုတယ် ဆိုတာကိုမြင်မှ တကယ်သူတို့ရဲ့ ဆက်သွယ်မှုကို နားလည်တယ်၊ သို့မဟုတ်ရင် နားမလည်ဘူး။ <br><br>အဲသလို ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ပဋ္ဌာန်းနည်းနဲ့ ယှဉ်စပ်ပြီးရေးတဲ့ကျမ်းစာကလည်း အလွန်နည်းတယ်၊ မြန်မာလိုရေးတဲ့ကျမ်းစာလည်း နည်းတာပဲ၊ အင်္ဂလိပ်လိုရေးတဲ့ ကျမ်းစာမှာတော့ အရှင်ဉာဏတိလောကဆိုတဲ့ ဂျာမန်ဆရာတော်ရေးတာကလွဲရင် တခြားပုဂ္ဂိုလ်တွေ မကပ်နိုင်ဘူး။ <br><br>ဘာကြောင့်တုန်းဆိုတော့ အဲဒါတွေရေးနိုင်ဖို့မှာ ကိုယ်ကပဋ္ဌာန်းကို နားလည် ရဦးမှာကိုး၊ ပဋ္ဌာန်းနားမလည်ပဲနဲ့မရေးနိုင်ဘူး၊ အဲဒီတော့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ရေးတဲ့အခါ ပဋ္ဌာန်းနဲ့ ယှဉ်စပ်ပြီး ရေးနိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်အလွန်ရှားတယ်။ <br><br>အဲဒီလို ပဋ္ဌာန်းနဲ့ မယှဉ်ပြန်ရင် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နားလည်မှုဟာ ဘယ်နည်းနဲ့မှ မပြည့်စုံနိုင်ဘူး၊ အဲသလို နားလည်ပြီးရင်တော့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကိုတော်တော်လေး ပြည့်ပြည့်စုံစုံ နားလည်ပြီလို့ ဆိုရတယ်။ <br><br>ခုနပြောခဲ့သလိုပဲ အသေးစိတ် သိချင်ရင် ဖြည်းဖြည်းလုပ်တာပေါ့၊ ဒီတစ်ကြိမ်မှာ ဒီလောက်နဲ့တော်လောက်ပြီ၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ မှတ်ရတာများလွန်းရင် စိတ်မဝင်စားပဲ ဖြစ်သွားတတ်တယ်၊ နည်းနည်းလောက်မှတ်ထား၊ နောက်တစ်ခါ နည်းနည်းတိုးမှတ်။ <br><br>ကိုင်း, ရှေ့သွားလိုက်ကြဦးစို့-ရှေ့သွားတဲ့အခါကျတော့ ပညတ်ပိုင်းရှိတယ်၊ အဲဒါကျမှ ပစ္စည်းပိုင်းကုန်မှာ။ <br><h3>ပညတ္တိဝိဘာဂ </h3><br><b>ပညတ္တိဝိဘာဂ</b> ဆိုတာတွေ့တယ်မဟုတ်လား၊ ပညတ်ဆိုတာဘာလဲ၊ ပညတ် ရယ် ပရမတ်ရယ်လို့တော့ ပြောပြောနေကြတယ်၊ ပညတ်ဆိုတာဘာလဲ။ <br><br>ပညတ်ဆိုတာ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိတာမဟုတ်ဘူး၊ အဲဒီပရမတ္ထ တရားရဲ့ အတုအယောင်သဘောမျိုးနဲ့ ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲတာ၊ အဲဒါကို ပညတ်လို့ ခေါ်တယ်။ <br><br>အဲဒီပညတ်မှာ ၂-မျိုးရှိတယ်၊ <b>အတ္ထပညတ်</b>ရယ်, <b>သဒ္ဒပညတ်</b>ရယ်, အဲဒါ <hr> [စာမျက်နှာ-150] လေးနားလည်ရမယ်။ <br><br>“၎င်း ပညတ်သည် ခေါ်ဝေါ်အပ်သော အနက်ဒြပ်ဟုဆိုအပ်သော <b>အတ္ထပညတ်</b>, ခေါ်ဝေါ်ကြောင်းဖြစ်သော အမည် သညာသဒ္ဒါဝေါဟာရဟု ဆိုအပ်သော <b>သဒ္ဒပညတ်</b>”ဟု နှစ်မျိုးရှိတယ်တဲ့၊ အဲဒါ နားလည်ရမယ်။ <br><br><b>အတ္ထပညတ်</b>မှာ အနက်ဒြပ်ဆိုတာဘာလဲ၊ မြန်မာစကားပဲ၊ မြန်မာလို အပြောခက်နေတယ်၊ အင်္ဂလိပ်လိုပြောမှ၊ ဦးဇင်းကတော့ ဒါကို thing concept လို့ပြန်ထားတယ်၊ concept ၂-မျိုး ရှိတယ်၊ ဒါက thing concept နဲ့ name concept, <br><br>အဲဒီတော့ ဆိုပါတော့- စာအုပ်လို့ပဲ ပြောကြပါစို့၊ စာအုပ်ဆိုတဲ့ စကားလုံး ရှိတယ်၊ စာအုပ်ဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာ ပစ္စည်းကို နာမည်တပ်ထားတာပဲ မဟုတ်လား၊ စာအုပ်လို့ ခေါ်ကြစို့ဟေ့လို့ အများသဘောတူသတ်မှတ်ပြီးတော့ စာအုပ်လို့ခေါ်လိုက်ရင် အားလုံး သိတယ်။ <br><br>အဲဒီတော့ စာအုပ်ဆိုတဲ့ အသံ, အမည်, အဲဒါကို <b>နာမပညတ်</b>လို့ခေါ်တယ်။ name concept၊ အဲဒီ အမည်အရဖြစ်တဲ့ တကယ့်ဝတ္ထုပစ္စည်းကို <b>အတ္ထပညတ်</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ အနက်ဒြပ်ဆိုတာ ဒါကို ဆိုလိုတယ်။ <br><br>အနက်ကို ခါတိုင်းယူနေတာက အဓိပ္ပာယ်ကို အနက်၊ translationကို အနက်လို့ သုံးလေ့ရှိတယ်၊ အဲဒါကြောင့် လူတွေ မျက်စိလည်ကုန်တာ၊ <b>အတ္ထ</b>ဆိုတဲ့ ပါဠိဟာ အတော်ခက်တယ်။ <br><br>ဒီနေရာမှာ <b>အတ္ထ</b>ဟာပစ္စည်းဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်မျိုးရှိတယ်၊ လူလို့ ပြောလိုက်တယ်၊ လူဆိုတဲ့အသံ, လူဆိုတဲ့နာမည်က <b>သဒ္ဒပညတ်</b>၊ လူကောင်ကြီးက <b>အတ္ထပညတ်</b>၊ နားလည်ပြီနော်။ <br><br>ကျောင်းဆိုပါတော့၊ ကျောင်းဆိုတဲ့စကားလုံးက <b>သဒ္ဒပညတ်</b>၊ ကျောင်း အဆောက်အဦးကြီးက <b>အတ္ထပညတ်</b> အဲသလို ၂-မျိုးရှိတယ်။ <br><br><b>သဒ္ဒပညတ်</b>ဆိုတာက ပါဠိစကား <b>ပညတ္တိ</b> ဆိုတာသိစေတယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ် ရှိတယ်၊ အဲဒီမှာ အဓိပ္ပာယ် ၂-မျိုး ယူရတယ်၊ သိစေတတ်တာ၊ သိစေအပ်တာ၊ သိစေတတ်တာက တစ်ခု၊ သိစေအပ်တယ်၊ (သိအောင် အလုပ်ခံရတာ) ဆိုတာက တစ်ခု၊ အဲသလို ၂-မျိုးမှာ <b>နာမပညတ်</b>က သိစေတတ်တယ်၊ စာအုပ်ဟေ့လို့ ပြောလိုက်ရင် စာအုပ်ဆိုတဲ့စကားလုံးက စာအုပ်ဆိုတဲ့ပစ္စည်းကိုသိစေဖို့ ညွှန်ကြားပေး သလိုမျိုး၊ စာအုပ်ဆိုတဲ့ စကားသံကြားလိုက်တာနဲ့ မျက်စိထဲမှာ စာအုပ် အကောင် <hr> [စာမျက်နှာ-151] အထည်ကြီးကို မြင်လာတယ်။ <br>အဲဒါကြောင့်မို့ နာမည်က (ဝေါဟာရ အသံက) စာအုပ်ကို သိစေတယ်။ အဲသလို သိစေတတ်တဲ့ အတွက်ကြောင့် ပညတ်လို့ခေါ်တယ်၊ ဒါက <b>သဒ္ဒပညတ်</b>။ <br><b>အတ္ထပညတ်</b>ကျတော့ သူက သိစေတာမဟုတ်ဘူး၊ သိစေအောင် အလုပ်ခံရတာ၊ ဒါကြောင့်မို့ သိစေအပ်သောကြောင့် ပညတ်လို့ခေါ်တယ်၊ (<b>အတ္ထပညတ်</b>) အဲသလိုကွာတယ်။ <br><b>သဒ္ဒပညတ်</b>က သိစေတတ်တယ်၊ <b>အတ္ထပညတ်</b>က သိစေအပ်တယ်၊ သိအောင် လုပ်ခံရတာ၊ အဲသလို ၂-မျိုးရှိတယ်၊ ရှင်းပြီနော်။ <br>ပညတ်အပြားတဲ့၊ ဒါကတော့ ကျမ်းဂန်မှာ ဒီလောက်ဆိုထားတာ အမှန်ကတော့ ပညတ်ဆိုတာ အဆုံးအပိုင်းအခြားမရှိဘူး၊ ရှေးတုန်းကလည်း ခေါ်ဝေါ်ထားတာပဲ၊ နောက်လည်းပဲ ပညတ်တွေ အမျိုးမျိုးထွက်နေတာပဲ။ <br><br>(၁) ပထဝီစသော မဟာဘုတ်တို့၏ ဖောက်ပြန်သောအခြင်းအရာကိုစွဲ၍၊ ထိုထိုသို့သော အခြင်းအရာပုံဟန်သန္တာန်ကိုစွဲ၍ ပညတ်သမုတ်အပ်သော မြေ၊ တောင်၊ အစရှိသော <b>သဏ္ဍာနပညတ်</b>။ <br>Form ကိုကြည့်ပြီး သမုတ်ထားတာတွေ ရှိတယ်၊ အဲဒါမျိုးကို <b>သဏ္ဍာနပညတ်</b>လို့ခေါ်တယ်၊ မြေကြီး၊ တောင် အစရှိသည်ဖြင့် ဓာတ်ကြီး ၄-ပါးဖွဲ့စည်းပုံကို ကြည့်ပြီးတော့ ဒီလိုဖွဲ့စည်းထားတဲ့ပစ္စည်းကို တောင်လို့ခေါ်ကြမယ်၊ ဒီလို ပြန့်ပြန့်ပြူးပြူးပုံစံကို မြေကြီးလို့ခေါ်ကြစို့ဟေ့လို့ အဲသလို သဏ္ဍာန်ကိုအစွဲပြုပြီး ပညတ်ထားတာမျိုးကို <b>သဏ္ဍာနပညတ်</b>။ <br><br>(၂) <b>သမူဟပညတ်</b>ဆိုတာက အပေါင်းကိုအစွဲပြုပြီးတော့ ပညတ်ထားတာတဲ့။ သစ်၊ မြေစိုင်၊ ချည်အစရှိသော အဆောက်အဦးတို့၏ ပေါင်းစည်းစုဝေးသော အခြင်းအရာကို အစွဲပြု၍ ပညတ်သမုတ်အပ်သော အိမ်၊ ရထား၊ လှည်း၊ အိုး၊ ပုဆိုး စသော <b>သမူဟပညတ်</b>။ <br>အိမ်ဆိုတဲ့ ပညတ်ဟာ <b>သမူဟပညတ်</b>၊ ဘာကြောင့်တုန်းဆိုတော့ တိုင်၊ ထုတ်၊ သံ၊ သွပ်၊ သစ်သား၊ နံရံတို့ ပေါင်းစုထားတာကိုး၊ ဒါကြောင့်မို့ သူ့ကို <b>သမူဟပညတ်</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ ရထားလည်း ဒီအတိုင်းပဲ၊ လှည်း၊ အိုး၊ ပုဆိုးတို့လည်း အတူတူပဲ။ <br>ပုဆိုးဆိုတာ ပါဠိလို၊ မြန်မာလိုပြန်တဲ့အခါကျတော့ ပုဆိုးကို ပုဆိုးလို့ပဲ ပြန်ကြတော့၊ ကိုရင်ငယ်တွေတောင် အသိလွဲပြီးတော့ သွားတတ်တယ်၊ ပုဆိုးဆိုရင် <hr> [စာမျက်နှာ-152] ယောက်ျားဝတ်တဲ့ ပုဆိုးလို့ ထင်နေတာ၊ ဒီမှာက ပုဆိုးဟာ အဝတ်ကို ဆိုလိုတယ်။ <br><br>(၃) ခန္ဓာ ၅-ပါး အပေါင်းကိုစွဲ၍ ပညတ်သမုတ်အပ်သော ယောက်ျား၊ ပုဂ္ဂိုလ်စသော <b>ဇာတိပညတ်</b>တဲ့။ <br>ဒါဟာ ယောက်ျားပဲ၊ ပုဂ္ဂိုလ်ပဲ စသည်ဖြင့် ခန္ဓာ ၅-ပါးကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ ပညတ်တာ။ <br><br>(၄) လ၊ နေ၊ နက္ခတ်တို့၏ မြင့်မိုရ်တောင်ကို လက်ျာရစ်လှည့်၍သွားခြင်း အစရှိသော အခြင်းအရာကိုစွဲ၍ ပညတ်သမုတ်အပ်သော အရှေ့အရပ်စသော <b>ဒိသာပညတ်</b>။ <br>နေထွက်တဲ့ဘက်က အရှေ့၊ နေဝင်တဲ့ဘက်က အနောက် ခေါ်တယ်ဆိုတာ မျိုးပေါ့။ <br><br>(၅) နံနက်စသော <b>ကာလပညတ်</b>။ <br>နေသွားတာကို ရှေးတုန်းက အယူအဆအတိုင်း နံနက်၊ ညနေ သတ်မှတ်တာ၊ အခုခေတ်တော့ ကမ္ဘာကလည်တာ ဖြစ်နေပြီ။ <br><br>(၆) ကဆုန်လ စသော <b>မာသပညတ်</b>။ ဒါတွေဟာ ပညတ်တွေချည်းပဲ၊ လူတွေထွင်ထားတာချည်းပဲ။ <br><br>(၇) ထိုထိုသို့သော ရုပ်ကလာပ်တို့သည် မတွေ့ထိအပ်သော အခေါင်းစသော အခြင်းအရာကိုစွဲ၍ ပညတ်သမုတ်အပ်သော တွင်း၊ ဂူ၊ လိုဏ်ပေါက် စသော <b>အာကာသပညတ်</b>။ <br>ဟာလာဟင်းလင်းဖြစ်နေတာကို <b>အာကာသပညတ်</b>လို့ ခေါ်တယ်။ <br><br>(၈) ထိုထိုသော အခြင်းအရာအားဖြင့်ထင်သော <b>ပထဝီကသိုဏ်း</b>အစရှိသော နိမိတ်ကိုလည်းကောင်း၊ <b>ပရိကမ္မ</b> စသည်ဖြင့်ပြားသော ဘာဝနာ၏ အစဉ်ဟူသော အထူးကိုလည်းကောင်း စွဲ၍ သမုတ်အပ်သော ကသိုဏ်းနိမိတ်၊ အသုဘနိမိတ်၊ ဥဂ္ဂဟနိမိတ်၊ ပဋိဘာဂနိမိတ်စသော <b>နိမိတ္တပညတ်</b>။ <br>ဒါက ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်တဲ့အခါမှာ နိမိတ်လို့ခေါ်တဲ့ဟာတွေ၊ <b>ပထဝီကသိုဏ်း</b> အားထုတ်တယ်ဆိုရင် မြေကြီးကို ကြည့်ပြီးတော့ ပထဝီကသိုဏ်းဝန်းကို ကြည့်ပြီး <b>ပထဝီ</b>၊ <b>ပထဝီ</b>နဲ့ အားထုတ်တော့ ကြာတဲ့အခါကျတော့ အဲဒီပထဝီကသိုဏ်းဝန်း image ဟာ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ ထင်နေတယ်၊ မျက်လုံးမှိတ်ကြည့်လည်း ပထဝီကသိုဏ်းဝန်းကို မြင်နေတော့တာ၊ အဲဒီအခါကျ အဲဒါကို နိမိတ်လို့ ခေါ်တယ်။ <b>နိမိတ္တပညတ်</b>။ ထို့အတူပဲ၊ တခြား ကမ္မဋ္ဌာန်းမှာ သူ့ဆိုင်ရာ နိမိတ်ဆိုတာ ရှိတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-153] အဲဒီလို အတ္ထပညတ်တွေ အများကြီးရှိတယ်၊ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိတာ မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ လူတွေက သမုတ်ထားတာ၊ သမုတ်ထားတဲ့ သဘောအားဖြင့်ဖြစ်တာ၊ ပရမတ္ထတရားရဲ့ အရိပ်အယောင်ကိုစွဲပြီးတော့ ပညတ်ထားတယ်လို့ဆိုတယ်။ <br>အမှန်တော့ လူလို့ခေါ်လိုက်တဲ့အခါမှာ တကယ်က လူဆိုတာ တကယ်ရှိတာ မဟုတ်ဘူး၊ တကယ်ရှိတာက နာမ်ရုပ်သာရှိတယ်၊ စိတ်၊ စေတသိက်သာရှိတယ်။ စိတ်၊ စေတသိက်၊ ရုပ်တွေပေါင်းစုနေတဲ့ သတ္တဝါတစ်ယောက်ကို သတ္တဝါပဲ၊ လူပဲ၊ နတ်ပဲ၊ ယောက်ျားပဲ၊ မိန်းမပဲလို့ ပြောတာကိုး။ <br><br>အဲသလိုဆိုတော့ ပရမတ္ထအားဖြင့် ကြည့်မယ်ဆိုရင် လူမရှိဘူး၊ ယောက်ျား မရှိဘူး၊ မိန်းမ မရှိဘူး၊ သတ္တဝါ မရှိဘူး၊ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိတာက စိတ်၊ စေတသိက်၊ ရုပ်ပဲ၊ ဒါပဲရှိတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ပညတ်ဆိုတာ တကယ်ရှိတာမဟုတ်ဘူး၊ စိတ်ထဲမှာသာရှိတာ။ <br>တခြားပညတ်တွေ ဖြစ်တဲ့ <b>ဝါစ္စပညတ်</b>၊ <b>ဝစနီယပညတ်</b>တို့ကျတော့ အသာ ထားလိုက်၊ ရှုပ်တယ်၊ ဒါတွေဟာ အကုန်လုံး <b>နာမပညတ်</b>လို့သာ မှတ်ထားလိုက်။ <br><br>ပညတ်နဲ့ ပတ်သက်လို့ သဒ္ဒပညတ်အပြားဆိုတာ နားလည်အောင် လုပ်ရမယ်။ အဲဒီမှာ <b>ဝိဇ္ဇမာနပညတ်</b>၊ <b>အဝိဇ္ဇမာနပညတ်</b>၊ ဒီ ၂-ခု နားလည်ရင် နောက်ဟာတွေ နားလည်မှာပဲ။ <br><b>ဝိဇ္ဇမာန</b>ဆိုတာ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိနေတာကို သမုတ်ထားတာကို <b>ဝိဇ္ဇမာနပညတ်</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ <b>အဝိဇ္ဇမာန</b>ဆိုတာ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိတာကို သမုတ်ထားတာကို <b>အဝိဇ္ဇမာနပညတ်</b>လို့ ခေါ်တယ်။ <br><b>ဝိဇ္ဇမာနပညတ်</b>ဆိုတာ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော ရုပ်၊ ဝေဒနာစသော သဒ္ဒပညတ်မျိုး။ <br>စိတ်ဆိုတဲ့ စကားလုံးနာမည်၊ စေတသိက်ဆိုတဲ့ စကားလုံးနာမည်၊ ရုပ်ဆိုတဲ့ စကားလုံး နာမည် ဒါတွေကို <b>ဝိဇ္ဇမာနပညတ်</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ ဒါဟာ သဒ္ဒပညတ်ကို ပြောတာ၊ <b>ဖဿ</b>၊ <b>ဝေဒနာ</b>၊ <b>သညာ</b> စသည် အကုန်လုံးဟာ <b>ဝိဇ္ဇမာနပညတ်</b>ချည်းပဲ။ ပရမတ္ထတရား နာမည်မှန်သမျှ <b>ဝိဇ္ဇမာနပညတ်</b>ချည်းပဲ။ <br><b>အဝိဇ္ဇမာနပညတ်</b>ကတော့ ပရမတ္ထ တရားအားဖြင့် တကယ်ရှိတာ မဟုတ်ဘူး၊ သို့သော် ရှိသလိုပဲထင်ပြီး လူတွေ သမုတ်ထားတဲ့ မြေ၊ တောင် အစရှိသော အနက်ကို သိကြောင်းဖြစ်သော သဒ္ဒပညတ်၊ လူ၊ အိမ်၊ ခွေး၊ ကြောင် အစရှိသည် အကုန်လုံးဟာ <b>အဝိဇ္ဇမာနပညတ်</b> ပရမတ္ထအားဖြင့် တကယ်ရှိတာမဟုတ်ဘူး။ <hr> [စာမျက်နှာ-154] <b>ဝိဇ္ဇမာနေန အဝိဇ္ဇမာနပညတ်</b>ဆိုတာ ဝိဇ္ဇမာနနဲ့ အဝိဇ္ဇမာနကို ရောထားတာ။ <br>“ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသည်ဖြစ်၍ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသော အနက်ကို သိစေသော <b>ဆဠာဘိညာ</b>”။ <br><b>ဆဠာဘိညာ</b>မှာ <b>ဆ</b>ဆိုတာ ၆-ခု၊ <b>အဘိညာ</b>ဆိုတာ အဘိညာဏ်၊ အဘိညာဏ် ၆-ပါး၊ ဒီနေရာမှာ <b>ဆဠာဘိညာ</b>ဆိုတာ အဘိညာဏ် ၆-ပါးရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုရာမှာ အဘိညာဏ် ၆-ပါးက အနက်တစ်ခု၊ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ အနက်တစ်ခု၊ အနက် ၂-ခု ရှိတယ်။ <br>အဘိညာဏ် ၆-ပါးဆိုတာက ထင်ရှားရှိတယ်၊ အဘိညာဏ်ဆိုတာ ရူပါဝစရ ပဉ္စမဈာန်ဆိုတော့ ထင်ရှားရှိတယ်၊ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတော့ ထင်ရှားမရှိဘူး၊ အဲဒီတော့ ထင်ရှားရှိတာနဲ့ ထင်ရှားမရှိတာကို သမုတ်တာ၊ ဒါကို <b>ဝိဇ္ဇမာနေန အဝိဇ္ဇမာနပညတ်</b>လို့ခေါ်တယ်။ <br><br>နောက်ဟာက <b>အဝိဇ္ဇမာနေန ဝိဇ္ဇမာနပညတ်</b>၊ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိ တာနဲ့ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိတာကို သမုတ်ထားတာ။ <br>မိန်းမရဲ့ အသံတဲ့၊ မိန်းမဆိုတာ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိဘူး၊ <b>သဒ္ဒ</b>အသံဆိုတာကျတော့ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိတယ်၊ ရုပ်-၂၈-ပါးထဲမှာ <b>သဒ္ဒ</b>ပါတယ် မဟုတ်လား၊ ဒါဖြင့် ထင်ရှားမရှိတာနဲ့ ထင်ရှားရှိတာကို သမုတ်ထားတာ၊ ဒါကြောင့်မို့ ယောက်ျားအသံ၊ မိန်းမအသံ၊ ဘာသံ၊ ညာသံ စသည်ဖြင့်ပေါ့။ အဲဒါတွေကျတော့ <b>အဝိဇ္ဇမာနေန ဝိဇ္ဇမာနပညတ်</b>တဲ့။ <br><br>နောက်တစ်ခုက <b>ဝိဇ္ဇမာနေန ဝိဇ္ဇမာနပညတ်</b>တဲ့၊ ဒါက ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိတာနဲ့ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိတာကို ပညတ်ထားတာ၊ ဘယ်လိုဟာတုန်း ဆိုရင် <b>စက္ခုဝိညာဏ်</b>၊ <b>သောတဝိညာဏ်</b>၊ <b>ဃာနဝိညာဏ်</b>စတဲ့ နာမည်မျိုး။ <br>အဲဒီတော့ ဒီနေရာမှာ <b>စက္ခု</b>ကလည်း ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိတယ်။ <b>ဝိညာဏ်</b>ကလည်း ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>ဝိဇ္ဇမာနေန ဝိဇ္ဇမာနပညတ်</b>လို့ခေါ်တာ။ <br><br><b>အဝိဇ္ဇမာနေန အဝိဇ္ဇမာနပညတ်</b>ဆိုတော့ ၂-ခုစလုံး ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိတာ။ <br><b>ရာဇပုတ္တ</b> - ဘုရင့်သားတဲ့၊ ဘုရင်ဆိုတာကလည်း ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိဘူး၊ သားဆိုတာကလည်း ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိဘူး၊ ထင်ရှားမရှိတာချင်း ထင်ရှားမရှိတာချင်း သမုတ်ထားတာ၊ ဒါကြောင့် <b>ရာဇပုတ္တ</b>ဆိုတဲ့ ပညတ်ကျတော့ <hr> [စာမျက်နှာ-155] <b>အဝိဇ္ဇမာနေန အဝိဇ္ဇမာနပညတ်</b>လို့ခေါ်တယ်။ မြန်မာအခေါ်အဝေါ်တွေမှာ ဒါတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ များသောအားဖြင့်တော့ အဝိဇ္ဇမာနပညတ်တွေ များပါတယ်။ <br><br>ကောင်းပြီ ပစ္စည်းပိုင်းအဆုံးမှာ သင်္ဂြိုဟ်မှာ ဘာပြထားသလဲဆိုတော့ အသံကို ကြားပြီးတော့ အနက်သိရာမှာ ဝီထိပေါင်း ဘယ်လောက်လိုတယ်လို့ ဆိုတာကို အကျဉ်းချုပ်လေးပြောထားတာ၊ အဲဒါကိုမှ ဆရာတော်များက အကျယ်ချဲ့ ပြောထားတာရှိတယ်၊ အရင်တုန်းကလည်း အသင့်အတင့် ပြောထားတာရှိတယ်။ <br>အသံတစ်ခုကြားပြီးရင် (ဆိုပါတော့) လူဆိုတဲ့အသံကို ကြားပြီးရင် တကယ့် လူကောင်ကြီးအထိ သိသွားတာဟာ ဝီထိအမျိုးအစားအနည်းဆုံး ၅-မျိုးလိုတယ်။ <br><br>အသံကြားတဲ့အခါမှာ အစဉ်တစ်မျိုး၊ မြင်ပြီးတော့ သိတဲ့အခါမှာ အစဉ်တစ်မျိုး အဲသလိုရှိတယ်၊ ဒီမှာ အသံကြားတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သင်္ဂြိုဟ်မှာ ပြောထားတယ်။ ဘာတွေရှိသလဲဆိုတော့ ပထမ <b>ပစ္စုပ္ပန်သဒ္ဒါရုံ</b>ကို အာရုံပြုပြီးတော့ ၁-ဝီထိ ဖြစ်တယ်။ <br>လူလို့ ဒီကပြောလိုက်တယ်၊ အခု အသံကြားတယ်၊ ပထမဆုံး ပစ္စုပ္ပန် သဒ္ဒါရုံ လူဆိုတဲ့အသံကို အာရုံပြုပြီး ၁-ဝီထိ ဖြစ်တယ်၊ ဖြစ်သွားပြီးတဲ့နောက် လူဆိုတဲ့ အသံဟာ ပျောက်မသွားဘူးလား၊ ချက်ခြင်းပျောက်သွားတာပဲ။ <br>ပျောက်သွားတော့ ပျောက်သွားတဲ့အသံကိုပဲ တစ်ခါထပ်ပြီးတော့ အာရုံပြုတယ်။ နောက်ထပ် ဝီထိ ၁-မျိုးထပ်ဖြစ်တယ်၊ ပထမဝီထိနဲ့ နောက်ဝီထိ ကြားမှာလဲ ဘဝင်တွေအများကြီးခြားဦးမယ်၊ ပထမဝီထိနဲ့ နောက်ဝီထိမှာလည်း ဝီထိ အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ဖြစ်ဦးမယ်။ <br>အဲဒီတော့ ပထမမှာ ပစ္စုပ္ပန်သဒ္ဒါရုံကို ကြားတဲ့ဝီထိ၊ အဲဒီနောက် ဘဝင်ခြားပြီးတော့ ပျောက်သွားတဲ့အသံကို ပြန်ပြီး remember <hr> [စာမျက်နှာ-156] <h3>အနက်ကို သိရာ၌ ဝီထိဖြစ်ပုံ </h3><br>တစ်လုံးသောအက္ခရာရှိသော “လူ” စသောသဒ္ဒါ၌ <b>ပစ္စုပ္ပန်</b> “လူ” ဟူသော <b>သဒ္ဒါရုံ</b>ကိုအာရုံပြု၍ <b>သောတဒွါရ</b> တစ်ဝီထိကျ၏။ ထို့နောက် ချုပ်ပြီးသော “လူ” ဟူသော <b>အတိတ်သဒ္ဒါရုံ</b>ကိုအာရုံပြု၍ <b>တဒနုဝတ္တကမနောဒွါရ</b> ဝီထိကျပြန်၏၊ ထိုနောင် “လူ” ဟူသော <b>နာမပညတ်</b>ကို အာရုံပြု၍ <b>သုဒ္ဓမနောဒွါရ</b> ဝီထိကျ၏၊ ထိုနောင် လူ၏ ခန္ဓာပဉ္စကဒြပ် <b>အတ္ထပညတ်</b>ကို အာရုံပြု၍ <b>သုဒ္ဓမနောဒွါရ</b> ဝီထိကျ၏၊ ဤသို့ လေးဝီထိကျပြီးမှ “လူ” ဟူသော အနက်ကို သိရ၏။ <br><br>အက္ခရာ ၂-လုံး၊ ၃-လုံး စသည်ရှိသော သဒ္ဒါများ၌ ပြခဲ့ပြီးနည်းအတိုင်း အက္ခရာတစ်လုံးလျှင် ၂-ဝီထိကျ တိုးသွား၍ နောက်ဆုံး၌ <b>နာမပညတ်</b>ကို အာရုံပြု၍ <b>သုဒ္ဓမနောဒွါရ</b> တစ်ဝီထိ၊ ဒြပ်အနက် <b>အတ္ထပညတ်</b>ကို အာရုံပြု၍ <b>သုဒ္ဓမနောဒွါရ</b> တစ်ဝီထိ ပေါင်း ၂-ဝီထိတပ်၍ ထည့်ရမည်၊ အက္ခရာတစ်လုံး ၄-ဝီထိ၊ နှစ်လုံး ၆-ဝီထိ၊ သုံးလုံး ရှစ်ဝီထိ စသည်တိုး၍ယူလေ၊ အက္ခရာများလျှင် များသည့်အလျောက် ဝီထိတိုး၍ များလေတော့သည်။ <br><br>အနက်ကိုသိရခြင်းသည်လည်း <b>သောတဝိညာဏ်</b>၏အာရုံအဖြစ်သို့ ကြားရောက်လာခြင်း၊ ရှေးအခါက ဤသဒ္ဒါသည် ဤအနက်ကိုဟောသည်ဟု ပိုင်းခြားမှတ်သားပြီး ရှိခြင်း၊ ဤအင်္ဂါနှစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံမှ အနက်ကို သိစေနိုင်သည်။ <hr> [စာမျက်နှာ-157] <h3>ကမ္မဋ္ဌာနသင်္ဂဟ</h3><br>ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း <b>ကမ္မဋ္ဌာနသင်္ဂဟ</b>၌ <b>သမထဘာဝနာ</b>၊ <b>ဝိပဿနာဘာဝနာ</b>တို့၏ အာရုံဖြစ်သော <b>သမထကမ္မဋ္ဌာန်း</b>၊ <b>ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း</b>ကို ပြဆို၏။ <br><br><b>ကမ္မဋ္ဌာန်း ၄၀</b>-ကို ပွားများခြင်းသည် <b>နီဝရဏ</b>စသော ကိလေသာကို ငြိမ်းစေတတ်သောကြောင့် <b>သမထဘာဝနာ</b>ဟုခေါ်သည်၊ <b>တေဘူမကသင်္ခါရ</b>တရားတို့ကို လက္ခဏာယာဉ်သုံးပါးဖြင့် အဖန်ဖန်ရှုဆင်ခြင်ခြင်းကြောင့် <b>ဝိပဿနာဘာဝနာ</b>ဟု ခေါ်သည်။ <br><br>ကသိုဏ်းဝန်းစသော အနက်၊ <b>တေဘူမကသင်္ခါရ</b>အာရုံသည်ပင်လျှင် ပွားများခြင်း၊ ရှုဆင်ခြင်ခြင်း၏ တည်ရာဖြစ်သောကြောင့် <b>ကမ္မဋ္ဌာန်း</b>မည်၏။ <hr> [စာမျက်နှာ-158] “သစ်မြစ်တို့သည် ပင်စည်ကို ကြီးပွားခိုင်ခံ့တည်တံ့စေကုန်သကဲ့သို့ <b>ဟိတ် ၆-ပါး</b>သည် မိမိနှင့် ယှဉ်ဘော်ယှဉ်ဘက်ဖြစ်ကုန်သောစိတ်၊ စေတသိက်တရားတို့ကို အာရုံ၌ မြဲစွဲတည်တံ့ခိုင်ခံ့ ကြီးပွားစေကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် <br>* ရေသောက်မြစ်နှယ်၊ ကျေးဇူးကြွယ်၊ ကြီးကျယ်ကြောင်းရင်းများ” ဟုဆို၏။ ဒါက လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး ရေးထားတဲ့ လင်္ကာ။ <br><br><b>ဟိတ် ၆-ပါး</b>ရှိတယ်၊ <b>လောဘဟိတ်</b>၊ <b>ဒေါသဟိတ်</b>၊ <b>မောဟဟိတ်</b>၊ <b>အလောဘဟိတ်</b>၊ <b>အဒေါသဟိတ်</b>၊ <b>အမောဟဟိတ်</b>၊ စေတသိက် ၆-ပါးပါပဲ။ <br>အဲဒီမှာ <b>လောဘ</b>၊ <b>ဒေါသ</b>၊ <b>မောဟ</b>က အကုသိုလ်၊ <b>အလောဘ</b>၊ <b>အဒေါသ</b>၊ <b>အမောဟ</b> ကုသိုလ်၊ အဗျာကတ။ <br><br>ဈာနင်တဲ့၊ <b>ဈာနင်္ဂ</b>ကို ဈာနင်လို့ခေါ်တယ်၊ ဈာန်အင်္ဂါလို့ဆိုလိုတယ်။ နောက်တုန်းက ဈာန်အင်္ဂါ ဘယ်နှစ်ပါးသိခဲ့သလဲ၊ ၅-ပါးပဲ ပြောကြစို့၊ ဈာန်အင်္ဂါ ၅-ပါးလို့ နဂိုကသိခဲ့တယ်၊ ဒီကျတော့ <b>ဈာန်အင်္ဂါ ၇-ပါး</b>ပြလိမ့်မယ်၊ ဈာန်ဆိုတာ ဘာလဲ။ <br>“ကောင်းသောအာရုံ၌ဖြစ်စေ၊ မကောင်းသော အာရုံ၌ဖြစ်စေ၊ စူးစူးစိုက်စိုက် စွဲစွဲမြဲမြဲကပ်၍ ရှုတတ်သောကြောင့် <b>ဈာန်</b>မည်၏။” <br><br>ဈာန်ဆိုတာ အာရုံကိုကပ်၍ ရှုတတ်သောကြောင့် ဈာန်ခေါ်တယ်၊ ပြီးတော့ <b>ရူပဈာန်</b>၊ <b>အရူပဈာန်</b>တို့ကျတော့ ဒီဟာတင်မကဘူး၊ ဘာပါသေးလဲဆိုတော့ <b>နီဝရဏ</b>တရားတွေကို ရှို့တတ်တယ်၊ လောင်ကျွမ်းတတ်တယ်၊ ရှို့မြိုက်တတ်တဲ့အတွက်ကြောင့် <b>ဈာန်</b>လို့ခေါ်တယ်၊ ဈာန်ရဲ့ အနက်က ၂-မျိုးရှိတယ်၊ ကပ်၍ ရှုတတ်တယ်၊ လောင်ကျွမ်းရှို့မြိုက်တတ်တယ်။ <br>* စိုက်စိုက်စူးစူး၊ အထူးမြဲမြဲ ရှုအားသန်၊ ဈာန်ဟုခေါ်သတတ်။ <br><br>ဒါလည်း လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီးရေးခဲ့တာ၊ အဲဒီဈာန်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်တဲ့ တစ်ခုစီ၊ တစ်ခုစီကို <b>ဈာန်အင်္ဂါ</b>လို့ခေါ်တယ်၊ အင်္ဂါတွေပေါင်းစု လိုက်တော့ အပေါင်း ဖြစ်သွားတာပေါ့၊ <b>ဈာန်</b>ဆိုတာက အင်္ဂါအပေါင်းရဲ့ နာမည်၊ <b>ဈာန်အင်္ဂါ</b>ဆိုတာက တစ်ခုစီ၊ တစ်ခုစီရဲ့ နာမည်၊ နောက်တုန်းကလည်း ပြောခဲ့ပါပြီ။ <br><b>ပထမဈာန်</b>ဆိုရင် ဈာန်အင်္ဂါ ၅-ပါးအပေါင်းလို့ခေါ်တယ်။ အဲဒီထဲက <b>ဝိတက်</b>ကို ဈာနင်လို့ခေါ်တယ်၊ <b>ဝိစာရ</b>ကို ဈာနင်လို့ခေါ်တယ်၊ အခု ဒီမှာ <b>ဈာနင် ၇-ပါး</b>ပြလိမ့်မယ်။ <br>ဈာနင်တွေက <b>ဝိတက်ဈာနင်</b>၊ <b>ဝိစာရဈာနင်</b>၊ <b>ပီတိဈာနင်</b>၊ <b>ဧကဂ္ဂတာဈာနင်</b> <hr> [စာမျက်နှာ-159] ၇။ <b>ဟတဝိက္ခိတ္တက</b> = ရန်သူသည် ဓားသန်လျက်ဖြင့် ကိုယ်တခြား၊ ခေါင်းတခြား၊ ခြေတခြား၊ လက်တခြား ဖြတ်တောက်လျက် အထူးထူးသောအရပ်၌ ဖရိုဖရဲ ပစ်ထားအပ်သော သူကောင်အသုဘ။ <br>၈။ <b>လောဟိတက</b> = ယိုစီးသောသွေးရှိသော သူကောင်အသုဘ။ <br>၉။ <b>ပုဠုဝက</b> = ပိုးလောက်တို့ဖြင့်ပြည့်သော သူကောင်အသုဘ။ <br>၁၀။ <b>အဋ္ဌိက</b> = အရိုးစုမျှသာဖြစ်သော သူကောင်အသုဘ။ <br><br><b>အနုဿတိ ၁၀ ပါး</b><br>၁။ <b>ဗုဒ္ဓါနုဿတိ</b> = မြတ်စွာဘုရား၏ဂုဏ်တော်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း။ <br>၂။ <b>ဓမ္မာနုဿတိ</b> = တရားတော်၏ ဂုဏ်တော်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း။ <br>၃။ <b>သံဃာနုဿတိ</b> = သံဃာတော်၏ ဂုဏ်တော်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း။ <br>၄။ <b>သီလာနုဿတိ</b> = မိမိ၏သီလဂုဏ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း။ <br>၅။ <b>စာဂါနုဿတိ</b> = မိမိ၏စွန့်ကြဲခြင်း ဒါနဂုဏ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း။ <br>၆။ <b>ဒေဝတာနုဿတိ</b> = နတ်တို့ကို သက်သေအရာ၌ထား၍ နတ်တို့၏ သဒ္ဓါစသော ဂုဏ်နှင့်တူသော မိမိ၏သဒ္ဓါစသော ဂုဏ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း။ <br>၇။ <b>ဥပသမာနုဿတိ</b> = နိဗ္ဗာန်၏ ဂုဏ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း။ <br>၈။ <b>မရဏာနုဿတိ</b> = သေခြင်းတရားကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း။ <br>၉။ <b>ကာယဂတာသတိ</b> = ဆံအစရှိသော ၃၂-ပါးသော ကောဋ္ဌာသကို ရွတ်ဆိုနှလုံးသွင်းခြင်း။ <br>၁၀။ <b>အာနာပါနဿတိ</b> = ထွက်သက်ဝင်သက်ကို အာရုံပြု၍ အောက်မေ့ခြင်းသတိ။ <hr> [စာမျက်နှာ-160] <b>အပ္ပမညာ ၄-ပါး</b><br>၁။ <b>မေတ္တာ</b> = အတိုင်းမသိသော သုခိတ၊ ဒုက္ခိတ သတ္တဝါပညတ်ကို အာရုံပြု၍ ချစ်ခြင်းမေတ္တာ။ <br>၂။ <b>ကရုဏာ</b> = အတိုင်းမသိသော ဒုက္ခိတသတ္တဝါပညတ်ကို အာရုံပြု၍ သနားခြင်း ကရုဏာ။ <br>၃။ <b>မုဒိတာ</b> = အတိုင်းမသိသော သုခိတသတ္တဝါပညတ်ကို အာရုံပြု၍ ဝမ်းမြောက်ခြင်း မုဒိတာ။ <br>၄။ <b>ဥပေက္ခာ</b> = အတိုင်းမသိသော သုခိတ၊ ဒုက္ခိတသတ္တဝါပညတ်ကို အာရုံပြု၍ လျစ်လျူရှုခြင်း ဥပေက္ခာ။ <br>အတိုင်းမသိသော သုခိတ၊ ဒုက္ခိတသတ္တဝါပညတ်ကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်တတ်သောကြောင့် <b>အပ္ပမညာ</b>မည်၏၊ ဤလေးပါးကို ကျင့်သုံးသောသူသည် မြတ်သောနေခြင်းဖြစ်သောကြောင့် <b>ဗြဟ္မဝိဟာရတရား ၄-ပါး</b>ဟုလည်းခေါ်သည်။ <br><br><b>၅၂၈ သွယ် မေတ္တာ</b><br><b>သဗ္ဗေ သတ္တာ</b>၊ <b>သဗ္ဗေ ပါဏာ</b>၊ <b>သဗ္ဗေ ဘူတာ</b>၊ <b>သဗ္ဗေ ပုဂ္ဂလာ</b>၊ <b>သဗ္ဗေ အတ္တဘာဝပရိယာပန္နာ</b> ဤ ၅-ခုကား မည်သူမည်ဝါ၊ ယောက်ျား၊ မိန်းမ စသည်ဖြင့် ရည်မှတ်ပိုင်းခြားခြင်းမရှိသောကြောင့် <b>အနောဒိသပုဂ္ဂိုလ်</b>မည်၏။ <br><b>သဗ္ဗာ ဣတ္ထိယော</b>၊ <b>သဗ္ဗေ ပုရိသာ</b>၊ <b>သဗ္ဗေ အရိယာ</b>၊ <b>သဗ္ဗေ အနရိယာ</b>၊ <b>သဗ္ဗေ ဒေဝါ</b>၊ <b>သဗ္ဗေ မနုဿာ</b>၊ <b>သဗ္ဗေ ဝိနိပါတိကာ</b> ဤ ၇-ခုကား မိန်းမ၊ ယောက်ျား စသည်ဖြင့် ရည်မှတ်ပိုင်းခြားခြင်းရှိသောကြောင့် <b>ဩဒိသပုဂ္ဂိုလ်</b>မည်၏။ <br>၎င်း <b>ဩဒိသ</b>၊ <b>အနောဒိသ</b> ၂-ပါးကို ပေါင်းသော် ၁၂-ဖြစ်၏။ ၎င်း ၁၂-ပါးကို တည်၍ <b>အဝေရာ ဟောန္တု</b>၊ <b>အဗျာပဇ္ဇာ ဟောန္တု</b>၊ <b>အနီဃာ ဟောန္တု</b>၊ <b>သုခိ အတ္တာနံ ပရိဟရန္တု</b> ဟူသော အခြင်းအရာ ၄-ပါးနှင့်မြှောက်သော် ၄၈-ဖြစ်၏။ ဤ ၄၈-ကား အရပ်မျက်နှာနှင့် မစပ်ဘဲပို့သော မေတ္တာတည်း။ <br><br>အရပ် ၁၀-မျက်နှာနှင့်စပ်၍ ပို့ရာ၌ တစ်မျက်နှာတစ်မျက်နှာတွင် ၄၈ စီရသောကြောင့် အရပ် ၁၀-မျက်နှာ၌ ၄၈၀- ဖြစ်၏။ ၄၈၀ ကို အရပ်မျက်နှာနှင့် မစပ်သော ၄၈-နှင့်ပေါင်းသော် ၅၂၈-ဖြစ်၏။ <br><br><b>အာဟာရေပဋိကူလသညာ</b><br>မျိုအပ်စားအပ်သောအစာအာဟာရ၌ စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ်သောအဖြစ်ကို အောက်မေ့ဆင်ခြင်သော အမှတ်သညာသည် <b>အာဟာရေပဋိကူလသညာ</b>မည်၏။ <hr> [စာမျက်နှာ-161] <b>ဧကဝဝတ္ထာနံ</b>၊ မိမိကိုယ်၌ တည်ရှိကုန်သော ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယောဟူသော ဓာတ် ၄-ပါးကို မှတ်သောအားဖြင့် ပိုင်းခြားရှုဆင်ခြင်၍ ဆုံးဖြတ်ခြင်းသည် စတုဓာတုဝဝတ္ထာနမည်၏။ <br><br><b>အာရုပ္ပ</b> ၄-ပါး၊ ရုပ်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော ကောင်းကင်ပညတ်စသော လေးပါးသော အာရုံ၌ဖြစ်သော အာရုပ္ပကမ္မဋ္ဌာန်း ၄-ပါးသည် အာရုပ္ပ ၄-ပါးမည်၏။ <br><br>ကမ္မဋ္ဌာန်းလေးဆယ်ကို စရိုက် ၆-ပါးနှင့် တွဲစပ်ပုံ အဖြစ်များခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ မပြတ်ဖြစ်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း စရိုက်မည်၏။ စရိုက်တို့သည် ရာဂစရိုက်၊ ဒေါသစရိုက်၊ မောဟစရိုက်၊ သဒ္ဓါစရိုက်၊ ဗုဒ္ဓိစရိုက်၊ ဝိတက်စရိုက်ဟူ၍ ၆-ပါးအပြားရှိ၏။ <br><br>| စရိုက် | သင့်လျော်သောကမ္မဋ္ဌာန်း |<br>| :--- | :--- |<br>| <b>ရာဂ</b> | အသုဘ ၁၀ ပါး၊ ကာယဂတာသတိ |<br>| <b>ဒေါသ</b> | အပ္ပမညာ ၄-ပါး၊ နီလ၊ ပီတ၊ လောဟိတ၊ ဩဒါတကသိုဏ်း |<br>| <b>မောဟ၊ ဝိတက်</b> | အာနာပါနဿတိ |<br>| <b>သဒ္ဓါ</b> | ဗုဒ္ဓ၊ ဓမ္မ၊ သံဃာ၊ သီလာ၊ စာဂါ၊ ဒေဝတာနုဿတိ |<br>| <b>ဗုဒ္ဓိ</b> | မရဏာနုဿတိ၊ ဥပသမာနုဿတိ၊ အာဟာရေပဋိကူလသညာ၊ စတုဓာတုဝဝတ္ထာန် |<br>| <b>စရိုက် ၆-ပါး</b> | ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယော၊ အာကာသ၊ အာလောကကသိုဏ်း၊ အာရုပ္ပ ၄-ပါး |<br><br>ရာဂစရိုက်များသောသူသည် အသုဘ ၁၀ ပါး၊ ကာယဂတာသတိကမ္မဋ္ဌာန်းကို စီးဖြန်းပွားများအပ်၏ စသည်ယူလေ။ <hr> [စာမျက်နှာ-162] <h3>အဘိဓမ္မာခန်း ၂</h3><h3>ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း အနက်ကိုသိရာ၌ ဝီထိဖြစ်ပုံနှင့် သမထကမ္မဋ္ဌာန်း</h3><br>ဒီနေ့ အောက်တိုဘာလ ၂၈-ရက်။ <br><br>လွန်ခဲ့တဲ့ အပတ်က ပစ္စည်းပိုင်းအဆုံး လူဆိုတဲ့အသံကို ကြားပြီးတော့ အနက်သိသည့်တိုင်အောင် ဝီထိဖြစ်ပုံ ပြောတာမပြီးပြတ်ပဲနဲ့ တိတ်ခွေကုန်သွားတယ်။ အဲဒါ ပြန်ပြောရလိမ့်မယ်။ ဒီမှာကတော့ အသံကိုကြားပြီး အနက်သိတာကို သင်္ဂြိုဟ်ကျမ်းမှာ တိုက်ရိုက် ပြောထားတယ်၊ အဲဒီအတိုင်း ပထမပြောပြမယ်။ <br><br>လူဆိုတဲ့အသံကို ကြားပြီးတော့ လူကောင်ဒြပ်ထိအောင် သိသွားတာဟာ ဝီထိ ၄-မျိုးကျပြီးမှသိတယ်၊ ဟိုအပတ်တုန်းက ၅-မျိုးကျပြီးမှ သိတယ်လို့ ပြောလိုက်တယ်၊ အဲဒီ ၅-မျိုးကတော့ အသံကြားပြီး သိတာမဟုတ်ဘူး၊ တစ်စုံတစ်ခုကို မြင်ပြီးတော့၊ ဆိုပါတော့ နွားတစ်ကောင်မြင်တယ်ဆိုရင် မြင်ပြီးတော့ နွားဆိုတဲ့ အသံ၊ နွားဆိုတဲ့နာမည်ဖော်နိုင်သည့်တိုင်အောင် အဲဒီဝီထိ ၅-မျိုးဖြစ်တယ်။ <br><br>ဒီမှာ အသံကြားတာကျတော့ တစ်သံထဲရှိတဲ့ အသံမျိုးဖြစ်တဲ့ လူ၊ ခွေး၊ ကြောင် စသည်ဖြင့် အဲဒီအသံမျိုးကြားတဲ့ အခါမှာ ဝီထိ ၄-မျိုး ကျပြီးမှ အနက် အဓိပ္ပာယ်ကို သိတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-163] ပထမဆုံး လူဆိုတဲ့ အသံကြားတယ်ဆိုတော့ တကယ်လူဆိုတဲ့ အသံကြားတာ မဟုတ်သေးဘူး၊ သဒ္ဒါရုံအသံသာမညကို ကြားတာ၊ အဲဒီသဒ္ဒါရုံ အသံသာမညကမှ ပရမတ်၊ လူဆိုတဲ့ အသံကျတော့ ပရမတ် မဟုတ်တော့ဘူး၊ ပညတ်ဖြစ်သွားပြီ။ <br><br>အဲဒီတော့ လူဆိုတဲ့အသံ ကြားတယ်ဆိုတော့ ပထမဆုံး စကြားလိုက်တာဟာ သဒ္ဒါရုံ အသံသာမညကို ကြားလိုက်တယ်၊ အသံသာမညကိုကြားပြီးတော့ တစ်ဝီထိ ကျလိုက်တယ်ပေါ့၊ သောတဒွါရိက ဝီထိ၊ ပဉ္စဒွါရဝီထိထဲပါတဲ့ ပစ္စုပ္ပန် သဒ္ဒါရုံကို အာရုံပြုပြီးတော့ သောတဒွါရဝီထိကျတယ်။ <br><br>အဲဒီဝီထိကျပြီးတဲ့နောက် ဘဝင်ခြားမယ်၊ ဘဝင်ခြားပြီးတဲ့နောက် နောက်ထပ် တစ်ဝီထိဖြစ်တယ်၊ နောက်လိုက်ဝီထိလို့ခေါ်တယ်၊ ပါဠိလိုတော့ <b>သဒ္ဒါနုဝတ္တက မနောဒွါရဝီထိ</b> ခေါ်တယ်၊ နောက်လိုက်ဝီထိကျတော့ မနောဒွါရဝီထိ။ <br><br>ပထမနောက်လိုက်ဝီထိကဘာလဲဆိုရင် အတိတ်သဒ္ဒါရုံကို အာရုံပြုတဲ့ ဝီထိ၊ ခုနလူဆိုတဲ့ အသံကို ကြားပြီးရင် ကြားပြီးလျှင်ပြီးခြင်း လူဆိုတဲ့ အသံဟာ ပျောက်သွားပြီ။ ပျောက်သွားပြီးတဲ့နောက် အဲဒီပျောက်သွားတဲ့အသံကို ပြန်ပြီး အာရုံပြုတဲ့ သတိရတဲ့ ဝီထိတစ်မျိုးဖြစ်တယ်၊ အဲဒါကဘာတုန်းဆိုရင် အတိတ်သဒ္ဒါရုံ အာရုံပြုပြီးတော့ဖြစ်တယ်။ ခုနသောတဒွါရ တစ်ဝီထိက ပစ္စုပ္ပန်သဒ္ဒါရုံကို အာရုံပြုပြီးတော့ ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီဝီထိလည်းချုပ်ရော အသံကလည်း ချုပ်သွားတယ်၊ ချုပ်သွားပြီးတဲ့ နောက် ဘဝင်ခြားပြီးတော့ အတိတ်သဒ္ဒါရုံကို အာရုံပြုတဲ့ မနောဒွါရ တစ်ဝီထိ ဖြစ်တယ်။ <br><br>အဲဒီလိုမနောဒွါရဝီထိဖြစ်ပြီးတဲ့နောက် တစ်ခါဘဝင်တွေခြားပြီးတော့ လူဆိုတဲ့ နာမပညတ်ကို အာရုံပြုတဲ့ ဝီထိတစ်မျိုးဖြစ်တယ်၊ အဲဒီကျမှ လူဆိုတဲ့ နာမည်ကြားတယ်။ ပထမ ၂-ဝီထိတုန်းက လူဆိုတဲ့အသံကြားသေးတာ မဟုတ်ဘူး၊ အသံ သာမညကိုသာ ကြားသေးတာ၊ ဒီကျတော့ လူဆိုတဲ့အသံကြားသွားပြီ။ <br><br>အဲဒီလူဆိုတဲ့ နာမပညတ်ကိုအာရုံပြုပြီးတော့ ဝီထိတစ်မျိုးဖြစ်တယ်၊ အဲသလို နာမပညတ်ကို ကြားပြီးတဲ့နောက်မှာ လူဆိုတဲ့ အသံဟာ ခြေ နှစ်ဖက် လက်နှစ်ဖက် နဲ့ ခေါင်းရှိတဲ့ သတ္တဝါပေါ့လေ၊ ဒီသတ္တဝါကိုဆိုလိုတယ်လို့ ဒီလို ကြားထားတဲ့အသံနဲ့ အနက်ဒြပ်လို့ခေါ်တဲ့ လူကောင်ကြီးနဲ့ (ဒါကို အတ္ထပညတ်လို့ခေါ်တယ်) ဆက်စပ်ပြီး ကြည့်တဲ့ ဝီထိတစ်ခုကျတယ်၊ အဲဒီဝီထိကျမှ တကယ့်လူကောင်ကို သိသွားတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-164] အဲဒါကြောင့်မို့ အသံတစ်ခုကို ကြားပြီးတော့ အနက်ကို သိတယ်ဆိုရာမှာ အနည်းဆုံး ဝီထိ ၄-မျိုး ကျတယ်၊ ဝီထိပေါင်း အကြိမ်ဘယ်လောက်ဆိုတာတော့ မပြောနိုင်ဘူး၊ လက်ဖျစ်တစ်တွက်မှာ ကုဋေတစ်သိန်းမက ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အတွက်ကြောင့် ဝီထိတွေကတော့ အများကြီးပဲ၊ သို့သော် အမျိုးအစားအနေနဲ့ ပြောလိုက်ရင် ပထမဆုံး ပစ္စုပ္ပန်သဒ္ဒါရုံကို အာရုံပြုပြီးတော့ ၁-ဝီထိ (ဒါက သောတဒွါရဝီထိ)၊ အတိတ်သဒ္ဒါရုံကို အာရုံပြုပြီး ၁-ဝီထိ (ဒါက မနောဒွါရဝီထိ)၊ နာမပညတ်ကို အာရုံပြုပြီးတော့ ၁-ဝီထိ၊ တစ်ခါ အတ္ထပညတ်ကို အာရုံပြုပြီးတော့ ၁-ဝီထိ၊ အဲသလို ၄-မျိုးကျပြီးမှ လူဆိုတဲ့အသံရဲ့ အဓိပ္ပာယ် အနက်ကိုသိတယ်။ <br><br>ဒါဟာ အက္ခရာတစ်လုံး၊ အသံတစ်သံသာရှိတဲ့ အသံဆို ဒီအတိုင်းချည်း သွားလိမ့်မယ်၊ နွား၊ ခွေး၊ ကြောင် တို့ဆိုရင်ဒီအတိုင်းသွားလိမ့်မယ်။ အကယ်၍ အသံ ၂-သံရှိတဲ့ စကားလုံးမျိုးကြားပြီတဲ့၊ လွယ်လွယ်ပြောရရင် စာအုပ်ပေါ့၊ စာအုပ်ဆိုတဲ့ အသံကိုကြားပြီဆိုရင်တော့ အပေါင်းကို အာရုံပြုပြီးတော့ ၁ ဝီထိ၊ စာဆိုတဲ့အသံကို ကြားတာက ဝီထိ ၁-မျိုး၊ အုပ်ဆိုတဲ့ အသံကိုကြားတာက ဝီထိ ၁-မျိုး၊ ပြီးတော့မှ သူတို့ ၂-ခုကိုပေါင်းပြီးတော့ အပေါင်းကို အာရုံပြုတဲ့ ဝီထိက ၁-မျိုး၊ အဲဒီလို ဝီထိတွေပိုကျပြီးမှသာ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို သိလိမ့်မယ်။ <br><br>အဲသလိုဆိုတော့ ဝီထိ ၅-မျိုးတောင်မကအောင် ကျနေလိမ့်မယ်၊ စာဆိုတာက တစ်ဝီထိ၊ အုပ်ဆိုတာ ၁-ဝီထိ၊ စာအုပ်ဆိုတဲ့ အပေါင်းက ၁-ဝီထိ၊ အတိတ်အာရုံပြုတာက ၁-ဝီထိ၊ နာမပညတ်က ၁-ဝီထိ၊ အတ္ထပညတ်က ၁-ဝီထိ သွားလိမ့်မယ်။ အဲဒီလို ဝီထိပေါင်းများစွာ ကျပြီးတော့မှ အနက် အဓိပ္ပာယ်ကို သိတယ်။ <br><br>ဒါပေမယ်လို့ အခုနေပြောမယ်ဆိုရင် ချက်ခြင်းသိတယ်လို့ချည်း ထင်တာပဲ။ ဒီလိုဝီထိပေါင်းများစွာကို ကျော်လွှားဖြတ်သွားပြီးမှ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို သိတယ်ဆိုရင် ယုံနိုင်စရာတောင် မရှိဘူး။ ဒါပေမယ်လို့ အခုခေတ် ကွန်ပျူတာနဲ့ ယှဉ်ကြည့်မယ်ဆိုရင် သိပ်ထင်ရှားတယ်၊ ကွန်ပျူတာလည်းဒီအတိုင်းပဲ သူ့မှာပေးထားတဲ့ program ကို အကုန်လုံးဖတ်ပြီး တဲ့နောက်မှ သူက အဖြေပေးရတာ၊ မျဉ်းကြောင်း ၁၀၀-ရှိရင် ၁၀၀-ဖတ်ပြီးမှ အဖြေ ပေးတယ်၊ ၂၀၀-ရှိရင် ၂၀၀-ကို ဖတ်ပြီးတော့မှ အဖြေပေးတယ်။ ဒါပေမယ်လို့ အဲဒီအဖြေထွက်လာတာကျတော့ ချက်ခြင်းထွက်လာသလိုပဲ ထင်ရတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-165] သံ ၃-သံဆိုရင် အဲဒါ အသီးအသီး တစ်သံစီကြားပြီးတော့ ကြားတာကဝီထိ တစ်မျိုး၊ အပေါင်းကို ကြားတာက ဝီထိ တစ်မျိုး၊ အဲသလို ဝီထိတွေ အများကြီး ပိုသွား လိမ့်မယ်၊ ဒါက အသံကို ကြားပြီးတော့ အနက်သိတဲ့အခါမှာဖြစ်တယ်။ <br><br>အာရုံတစ်ခုကို မြင်ပြီးတော့ နာမည်ကိုဖော်နိုင်တဲ့ အခါမျိုး၊ လူကိုမြင်ပြီးတော့ လူလို့ပြောတာ၊ အဲဒါကျတော့ ဘာကွာသွားမလဲဆိုတော့ နာမပညတ်ကို အာရုံပြုတာနဲ့ အတ္ထပညတ်ကို အာရုံပြုတာပြောင်းပြန်ပြန်ရလိမ့်မယ်၊ ရှေ့နောက် ပြန်ရလိမ့်မယ်။ <br><br>အဲဒီတော့ လူတစ်ယောက်ကို မြင်လိုက်တယ်ဆိုရင် ပထမဆုံး ပစ္စုပ္ပန် ရူပါရုံကိုမြင်တယ်၊ အဲဒီနောက် အတိတ်ရူပါရုံကို မြင်တယ်၊ ရူပါရုံကလည်း ရုပ်သက် ၁၇-ချက်ပြည့်ရင် ချုပ်တာပဲ၊ အဲဒီတော့ ပထမ ပစ္စုပ္ပန်ရူပါရုံကိုမြင်တဲ့ ဝီထိဖြစ်တယ်၊ နောက်တော့ အတိတ်ရူပါရုံကို မြင်တဲ့ မနောဒွါရဝီထိဖြစ်တယ်။ အဲဒီနောက် အပေါင်းကို မြင်တဲ့ (အပေါင်းကိုယူတဲ့) မနောဒွါရဝီထိဖြစ်တယ်။ <br><br>လူတစ်ယောက်ကို မြင်တယ်ဆိုတော့ ပထမဘောင်းဘီနဲ့ ကိုယ် အပေါ်ပိုင်းမြင်တယ်၊ အောက်ပိုင်းမြင်မယ်ပေါ့၊ ပေါင်းပြီးမြင်တာက ၁-ဝီထိ၊ ပြီးတော့မှ လူကောင်ပညတ်ကိုမြင်တဲ့ဝီထိ၊ ပြီးတော့မှ ဒီသတ္တဝါကိုလူလို့ ခေါ်တယ်။ လူဆိုတဲ့ စကားလုံး စိတ်ထဲမှာ ပေါ်လာတယ်၊ အဲဒါက နာမပညတ်ကို အာရုံပြုပြီးတော့ ဖြစ်တဲ့ဝီထိ၊ အဲဒီလိုသူကျတော့ ၅-ဝီထိ ဖြစ်တယ်၊ ဘာကြောင့်တုန်း သမူဟဆိုတဲ့ အပေါင်းကို ယူတဲ့ ဝီထိက ဒီထဲမှာ ပါလာတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ပစ္စုပ္ပန် ၁-ဝီထိ၊ အတိတ်ရူပါရုံကို အာရုံပြုတာ ၁-ဝီထိ၊ ပြီးတော့ အပေါင်းကို အာရုံပြုတာက ဝီထိ တစ်မျိုး၊ ပြီးတော့ အတ္ထပညတ်ကို အာရုံပြုတာက ဝီထိတစ်မျိုး၊ နာမပညတ်ကို အာရုံပြုပြီးတော့ ဝီထိ တစ်မျိုး၊ အဲသလို ရှိတယ်။ <br><br>အဲဒီလို စိတ်အကြိမ်များစွာဖြစ်ပြီးတော့မှ မြင်ပြီးတော့ သိတဲ့အခါ ဒီလိုပဲ၊ ကြားပြီးတော့ သိတဲ့အခါလည်း ဒီအတိုင်းပဲ။ ဒါကြောင့်မို့ စိတ်အဖြစ်ဟာ အလွန်မြန်တယ်။ စိတ်အဖြစ်မြန်တဲ့အတွက်ကြောင့် လူတွေကတော့ ဒါဟာ ချက်ချင်းသိတယ်လို့ပဲထင်တယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-166] နား ယဉ်ပါးလာပြီး သိလာတော့ အသံတစ်သံကိုကြားလိုက်ရင် ချက်ချင်းသိတယ်လို့ပဲ ထင်တယ်။ အမှန်ကတော့ ကလေးသိသလို လူကြီးသိရတာပဲ၊ ဒါပေမယ့်လူကြီးက အစီအစဉ်သိနေတာဖြစ်တော့ မြန်တော့ ချက်ချင်းသိသလိုပဲ ထင်ရတယ်၊ ဒါပေမယ့် မထူးပါဘူး၊ ကလေးနဲ့လူကြီးသိတာဟာ သွားရတဲ့ concept အစဉ် ချင်းအတူတူပဲ။ <br><br>စက္ကူ နှစ်ရွက် သုံးရွက် ထပ်ထားတာကို အပ်နဲ့ဖောက်လိုက်တဲ့အခါကျတော့ သုံးရွက်စလုံး တစ်ခါထဲ အပ်ပေါက်သွားတယ်လို့ ထင်တာပဲ၊ စဉ်းစားပြောမယ်ဆိုရင် စာရွက် သုံးရွက်စလုံး အပ်ပေါက်ရာဖြစ်သွားပြီပေါ့၊ ဒါပေမယ့် အမှန်အတိုင်းက တစ်ရွက်ပြီးတစ်ရွက်ပေါက်တာ။ အဲသလိုပဲ၊ တစ်ဝီထိပြီးမှ တစ်ဝီထိဖြစ်တာပဲ၊ သို့သော် စိတ်ဖြစ်တာက မြန်လွန်းတော့ ကိုယ့်အနေနဲ့ မသိနိုင်ဘူး၊ ချက်ချင်းသိတယ်လို့ပဲ ထင်တယ်။ <br><br>အဲဒီလို အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို သိရာမှာ ဝီထိများစွာကျပြီးမှ သိရတယ်၊ ချက်ခြင်းသိတာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာ နားလည်ထားရမယ်၊ ဒါဟာ စိတ်ဖြစ်ပုံ မြန်တာကို ဝီထိနဲ့ ယှဉ်ပြီးပြောလို့ ရတယ်၊ အင်္ဂလိပ်စာလုံးဆိုသာပြီး ပြောလို့ ကောင်းသေးတယ်၊ meditation, m မြင်တာက တစ်ဝီထိ၊ e မြင်တာကတစ်ဝီထိ၊ d မြင်တာက တစ်ဝီထိနဲ့ သွားရော၊ ပြီးတော့ ပေါင်းမြင်တော့ meditation ဆိုတဲ့ စကားလုံးတစ်လုံး ဖတ်နိုင်ဖို့ရာ ဝီထိကို အများကြီး ကျရတယ်။ ဒါပေမယ်လို့ အခုမေးကြည့်လိုက်ရင် မြင်တာနဲ့ ချက်ချင်းဖတ်နိုင်တယ်လို့ ပြောမှာပဲ၊ ဒါပေမယ့် တကယ်ကတော့ မဟုတ်ဘူး၊ အက္ခရာတစ်လုံးချင်းမြင်ပြီးတော့မှ အပေါင်းမြင်ပြီးတော့မှ meditation ဆိုတာဖော်နိုင်တာ။ <br><br>ပြီးတော့ အသံကိုကြားပြီးတော့ အနက်သိရာမှာ ဆိုတာလည်း ရှေးတုန်းက သိထားပြီးမှ အခုလည်းသိရတယ်၊ ရှေးတုန်းက သိမထားရင် ဘယ်လောက်ကြားကြား အတ္ထပညတ်ကို အာရုံပြုတဲ့ ဝီထိမဖြစ်နိုင်ဘူး။ အင်္ဂလိပ်စာ မတတ်တဲ့လူတစ်ယောက်ကို အင်္ဂလိပ်လို သွားပြောပါလား၊ ကြားတော့ကြားတာပဲ၊ နာမပညတ် ဝီထိတော့ဖြစ်တာပဲ၊ ဒါပေမယ့် အတ္ထပညတ် ထိအောင် မရောက်ဘူး။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ အနက်သိတယ်ဆိုတာမှာ အင်္ဂါ ၂-ချက်လိုတယ်၊ နားနဲ့လည်း ကြားရမယ်၊ ရှေးတုန်းကလည်း သိပြီးသားဖြစ်ရမယ်၊ ဒီ ၂-ခုဆုံမှ အနက်ကောင်းကောင်းသိတာ။ နားနဲ့မကြားလို့ဖြစ်ဖြစ်၊ ပြတ်ပြတ်သားသား မကြားလို့ဖြစ်ဖြစ်ရှိရင် <hr> [စာမျက်နှာ-167] အနက်အဓိပ္ပာယ်မသိဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ ဘုန်းကြီးတို့မှာ အင်္ဂလိပ်လို သူတို့ပြောနေတာကို တစ်ခါတလေနားမလည်နိုင်ဘူး၊ ဘာပြောသွားမှန်း မသိလိုက်ဘူး၊ ဒါဟာ ဘာကြောင့်လဲဆိုရင် ထင်ထင်ရှားရှား မကြားလို့၊ ပြတ်ပြတ်သားသား မကြားလို့။ <br><br>ပြတ်ပြတ်သားသားကြားပြန်တော့ကော ဒီစာလုံးရဲ့ အနက်ကို နဂိုက သတိထားပြီးမှ အခုတစ်ခါ ကြားတော့လည်းသိတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို သိတယ်ဆိုရာမှာ အင်္ဂါ ၂-ချက်ရှိတယ်လို့ ကျမ်းဂန်တွေမှာဆိုတယ်။ <br><br>သောတဝိညာဏ်၏ အာရုံအဖြစ်သို့ရောက်ခြင်းဆိုတာ အမှန်တော့ နားထဲလာ ကြားတာကိုဆိုလိုတယ်၊ သောတဝိညာဏ်၏ အာရုံအဖြစ်သို့ရောက်ခြင်းမှာ “ရှေးအခါက ဤသဒ္ဒါသည် ဤအနက်ကို ဟောသည်ဟု ပိုင်းခြားမှတ်သားပြီးရှိခြင်း”၊ ရှေးတုန်းကလည်း ဒီအနက်ကို သိထားပြီးဖြစ်ရမယ်၊ ဒီ ၂-ချက်စုံမှ အနက်အဓိပ္ပာယ် သိတယ်။ <br><br>ဒါဆိုရင် ပစ္စည်းပိုင်း ကုန်သွားပြီပေါ့၊ ပစ္စည်းပိုင်းမှာ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း ပဋ္ဌာန်းနည်း၊ တစ်ခါ ပဋ္ဌာန်းနည်းနဲ့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်းကို ပြန်ပြီးလေ့လာတယ်။ နောက်ဆုံးကတော့ ပညတ်အပိုင်းတဲ့၊ ပညတ်နောက်မှာမှ သဒ္ဒပညတ်၊ အတ္ထပညတ် သိတာနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဝီထိအကြောင်းကို ကျမ်းဂန်မှာတော့ အကျဉ်းပြောတယ်။ မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော် ဘုရားက အကျယ်ချဲ့ပြီး ပြောထားတာရှိတယ်၊ ပစ္စည်းပိုင်း ပြီးကြစို့ ရှေ့သွားမယ်။ <br><br>ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်းရောက်ပြီ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်းမှာ သရုပ်တွေ ဘာတွေ သိပ်မလိုပါဘူး။ နောက်ကဟာ သိနေတော့ နည်းနည်းပါးပါးလိုမယ်၊ သိပ်မလိုပါဘူး။ ရှင်အနုရုဒ္ဓါဆိုတာက သင်္ဂြိုဟ်ရေးတဲ့အခါကျတော့ ရှေ့ပိုင်းတွေကတော့ တကယ့်အဘိဓမ္မာသဘောတွေပဲ၊ နောက်ဆုံးပိုင်းကတော့ ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်းနဲ့ အဆုံးသတ်လိုက်တယ်၊ ဒါက ဘာလဲဆိုတော့ မြတ်စွာဘုရား သာသနာတော်မှာ နေရင် သုတမယဆိုသော်လည်း ကြားပြီးသိရုံနဲ့ ဖတ်ပြီးသိရုံနဲ့ မပြီးဘူး၊ လက်တွေ့ကျင့်ရမယ် ဆိုတာကိုပြောချင်တာ၊ ဒါကြောင့်မို့ ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်းမှာ လက်တွေ့ကျင့်တဲ့အပိုင်း ရောက်လာပြီ။ <br><br>ကမ္မဋ္ဌာန်းဆိုတာဘာလဲ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းဆိုတာ စိတ်ဓာတ်ကိုသမာဓိဖြစ်အောင် လေ့ကျင့်တာ၊ သမာဓိဖြစ်ပြီးတော့ ပညာရောက်အောင် ပညာဖြစ်အောင်ပွားများ သွားတာကို ကမ္မဋ္ဌာန်းလို့ ဒီလိုခေါ်တာ၊ အာရုံကိုလည်း ကမ္မဋ္ဌာန်းခေါ်တာရှိတယ်။ အလေ့အကျင့် (practice) ကို ကမ္မဋ္ဌာန်းခေါ်တာလည်းရှိတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-168] အဲဒီကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဗုဒ္ဓဘာသာမှာ သင်ကြားထားတာက ၂-မျိုးရှိတယ်။ သမထကမ္မဋ္ဌာန်းရယ်၊ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းရယ်၊ သမထကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဘာကြောင့် သမထလို့ခေါ်သလဲ၊ သမထဆိုတာ ငြိမ်းစေတတ်တဲ့ သဘောရှိတယ်၊ ဘာကို ငြိမ်းစေတတ်သလဲဆိုရင် နီဝရဏတရားတွေကို ငြိမ်းစေတတ်တဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို သမထကမ္မဋ္ဌာန်းလို့ခေါ်တယ်။ <br><br>နီဝရဏငြိမ်းတယ်ဆိုတာ သမာဓိရမှ၊ နီဝရဏတွေရှိနေရင် သမာဓိမရဘူး၊ နီဝရဏတွေကို လွန်သွားတဲ့အခါကျမှ သမာဓိဖြစ်တယ်၊ သမာဓိရတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ သမထကမ္မဋ္ဌာန်းဆိုတာ သမာဓိထူထောင်တဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းပဲ၊ တော်တော်ခိုင်မြဲတဲ့ သမာဓိပေါ့။ အဲဒီသမထကမ္မဋ္ဌာန်းကို လေ့လာပွားများအားထုတ်ရင် အောင်မြင်လည်း အောင်မြင်မယ်ဆိုရင် ဈာန်ဆိုတာတွေရနိုင်တယ်၊ အဲဒီဈာန်ကနေ တစ်ဆင့်တက်ပြီးတော့ အဘိညာဏ်ဆိုတာတွေရနိုင်တယ်။ <br><br>ပရိသတ် ...အကြားအမြင်ဆိုတာလား ဘုရား။ <br><br>ဆရာတော် ... အစုံပဲရှိတယ်၊ ကောင်းကင်ပျံတာတို့ ဘာတို့လည်းရှိတယ်။ နောက်လာလိမ့်မယ်။ အဲဒီတော့ ဈာန်အဘိညာဏ်ထိရောက်အောင် သမထကမ္မဋ္ဌာန်းက ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တယ်၊ သမထကမ္မဋ္ဌာန်းကို အလွန်အောင်အောင်မြင်မြင်နဲ့ အားထုတ်ဖို့ဆိုရင် အလွန်ခိုင်မြဲတဲ့အားကောင်းတဲ့ သမာဓိလိုအပ်တယ်။ <br><br>ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းဆိုတာကတော့ “တေဘူမကသင်္ခါရတရားတို့ကို လက္ခဏာယာဉ်သုံးပါးဖြင့် အဖန်ဖန်ရှုဆင်ခြင်ခြင်း” တဲ့။ ဝိပဿနာဆိုတာ ဝိရယ် ပဿနာရယ်နှစ်မျိုးရှိတယ်၊ ဝိဆိုတာက အမျိုးမျိုးဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ရှိတယ်၊ ပဿနာဆိုတာက ရှုတာ မြင်တာ၊ သိတာ၊ အမျိုးမျိုး ရှုမြင်တာ၊ အမျိုးမျိုးသိတာ၊ အမျိုးမျိုးသိအောင် အားထုတ်တာကို ဝိပဿနာလို့ ခေါ်တာ။ <br><br>အမျိုးမျိုးဆိုတဲ့နေရာမှာ အနိစ္စဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဒုက္ခဟူ၍လည်းကောင်း၊ အနတ္တဟူ၍လည်းကောင်း သိတာကို ဆိုလိုတယ်၊ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တသုံးပါးကို လက္ခဏာယာဉ် ၃-ပါးလို့ခေါ်တယ်။ ဒီလက္ခဏာတွေကို ရှုပြီးတော့မှ မဂ်ဖိုလ်ကို ဆိုက်ရောက်နိုင်တာဖြစ်တဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ သူတို့က မဂ်ဖိုလ်ကိုရောက်အောင်ပို့တတ်တဲ့ ယာဉ်နဲ့တူတယ်လို့ ဆိုပြီး လက္ခဏာယာဉ်လို့ခေါ်တာ။ <hr> [စာမျက်နှာ-169] အဲသလို အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တလို့မြင်အောင် ရှုတာကို ဝိပဿနာလို့ ခေါ်လိမ့်မယ်၊ ဝိပဿနာအောင်မြင်လို့ အဆုံးရောက်သွားတဲ့အခါမှာ အထွတ်အထိပ် ရောက်သွားတဲ့အခါမှာ မဂ်ဖိုလ်ရတယ်၊ မဂ်ဖိုလ်ရတာကို တရားထူးရတယ်လို့လည်း ပြောနိုင်တယ်။ မဂ်ဖိုလ်ရတယ်၊ တရားထူးရတယ်၊ နိဗ္ဗာန်ကို တိုက်ရိုက်မြင်တယ်၊ အမျိုးမျိုး ပြောလို့ရတယ်။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ ဝိပဿနာဆိုရင် တေဘူမကသင်္ခါရတရားတွေကို အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ မမြဲဘူး ဆင်းရဲတယ်၊ ငါမဟုတ်ဘူးဆိုတာကို မြင်အောင်ရှုရမယ်။ တေဘူမကသင်္ခါရဆိုတာ ဘာတွေတုန်း၊ ဘုံသုံးပါးမှာဖြစ်တဲ့ သင်္ခါရတရား ဆိုတာ ရုပ်နာမ်တွေပါပဲ၊ လောကီရုပ်နာမ်တွေပေါ့၊ လောကုတ္တရာ စိတ်မပါဘူး။ <br><br>ဝိပဿနာရှုတယ်ဆိုရင် လောကုတ္တရာကို မရှုရဘူး လောကီကိုပဲ ရှုရမယ်၊ ဝိပဿနာရဲ့ အာရုံဆိုရင် လောကီတရားပဲဖြစ်ရမယ်၊ ရုပ်နာမ်တရားပဲ ဖြစ်ရမယ်။ လောကုတ္တရာစိတ်ကို ဝိပဿနာရှုလို့ မရဘူး၊ နိဗ္ဗာန်ကို ဝိပဿနာရှုလို့မရဘူး၊ ဝိပဿနာက နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံမပြုဘူး၊ နောက်ဆုံး ဂေါတြဘူစိတ်တစ်ခုနဲ့ မဂ်ဖိုလ်ကသာ နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုတယ်၊ ဒါက ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း။ <br><br>အဲဒီတော့ သမထကမ္မဋ္ဌာန်းနဲ့ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း နှစ်မျိုးရှိရာမှာ သုတ္တန်တွေမှာဟောတာကိုကြည့်လိုက်ရင် သမထကနေ ဝိပဿနာသွားတာမျိုးချည်း ဟောတာ များတယ်၊ ဝိပဿနာသက်သက်ဟောတာတော်တော်နည်းတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ အခုခေတ်မှာ တချို့တွေက ဘယ်လိုယူဆကြသလဲဆိုရင် သမထအားမထုတ်ပဲနဲ့ ဝိပဿနာအားမထုတ်ထိုက်ဘူး၊ အားမထုတ်နိုင်ဘူး (သို့မဟုတ်) ဈာန်တို့ဘာတို့ မရဘဲနဲ့ ဝိပဿနာ အားမထုတ်နိုင်ဘူးလို့ ဒီလောက် ထိအောင်ကို ယူဆသွားကြတယ်။ <br><br>သာမညဖလသုတ်ဆိုတာ အဇာတသတ်မင်းကို ရဟန်းအဖြစ်ရဲ့ အကျိုးကို ဟောတဲ့သုတ်မှာဆိုရင်လည်း မြတ်စွာဘုရားက တစ်ဆင့်ချင်းဟောသွားတဲ့အခါမှာ ဈာန်တွေထည့်ဟောသွားတာ၊ ဈာန်ကနေပြီးတော့ အာသဝက္ခယဆိုတဲ့ မဂ်ဖိုလ်ဆိုက်တဲ့ ထိအောင် ဟောသွားတာ။ ဒါကြောင့်မို့ အဲသလို ဟောတဲ့သုတ်တွေများတဲ့ အတွက်ကြောင့် အခုခေတ် လူတွေက ဘယ်လိုထင်သလဲဆိုတော့ သမထအားမထုတ်ပဲနဲ့ ဝိပဿနာ အားထုတ်လို့ မရဘူးလို့ အဲသလိုကို ပြောကုန်ကြတာ၊ ရေးကုန်ကြတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-170] ဒီလိုမဟုတ်ပါဘူး၊ နှစ်မျိုးရှိတယ်၊ အင်္ဂုတ္တိုရ်မှာရှိတဲ့ သုတ်တစ်သုတ်မှာ အရှင်အာနန္ဒာဟောထားတာရှိတယ်၊ ပထမသမထအားထုတ်တယ်၊ နောက်တော့ ဝိပဿနာအားထုတ်ပြီး မဂ်ဖိုလ်ရတယ်၊ ဒါကတစ်မျိုး၊ ဝိပဿနာအားထုတ်ပြီးတော့ မဂ်ဖိုလ်ရတယ်၊ ဒါက တစ်မျိုးလို့ နှစ်မျိုး ရှိတယ်။ <br><br><b>သမထယာနိက</b> ဆိုတာ သမထကို ယာဉ်သဖွယ် အသုံးပြုပြီးတော့ မဂ်ဖိုလ် ရအောင် အားထုတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို သမထယာနိကလို့ခေါ်တယ်၊ အဲဒီ သမထယာနိက ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုရင် သူက သမထကို အရင်အားထုတ်လိမ့်မယ်၊ သမထအားထုတ်လို့ ဈာန်တွေဘာတွေရမယ်၊ အဲသလိုရပြီးတဲ့နောက်မှ အဲဒီဈာန်ကိုပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ သို့မဟုတ် ဈာန်ဝင်စားရာ ဈာန်ကထပြီးတော့ တေဘူမကသင်္ခါရကိုရှုပြီး ဝိပဿနာရှုပြီးတော့ မဂ်ဖိုလ်ရတယ်။ အဲသလို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကို သမထယာနိကလို့ ခေါ်တယ်။ <br><br>သူက ပထမသမထအားထုတ်တယ်၊ အားထုတ်ပြီးတော့ တွေ့တဲ့ ဥပစာရ သမာဓိ၊ အပ္ပနာသမာဓိဆိုတဲ့ သမာဓိတွေရတယ်၊ ဈာန်ရတယ်ပြောပါတော့၊ ရပြီးတဲ့နောက်မှ ဈာန်ဝင်စားတယ်၊ ဈာန်ဝင်စားရာကနေ ဈာန်ကထပြီးတော့ ဒီဈာန်ကိုပဲပြန်ပြီး အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တရှုမယ်၊ သို့မဟုတ် တခြားတေဘူမက သင်္ခါရကို အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တရှုပြီးတော့ မဂ်ဖိုလ်ဆိုက်သွားတယ်၊ အဲသလို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကို သမထယာနိကလို့ခေါ်တယ်။ <br><br><b>ဝိပဿနာယာနိက</b> ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကျတော့ အဲသလို ဈာန်ရအောင် အားမထုတ်တော့ဘူး၊ စစချင်း ဝိပဿနာပဲအားထုတ်တယ်၊ အဲဒီလို ဝိပဿနာအားထုတ်လို့တော်တော်လေး အသားကျတဲ့အခါကျတော့ သမာဓိရတယ်၊ အဲဒီသမာဓိကိုပဲ သမထလို့ခေါ်နိုင်တယ်၊ ဒါဟာ သမထကမ္မဋ္ဌာန်းပြောတာမဟုတ်ဘူး၊ သမာဓိကိုပဲ ပြောတာ။ <br><br>အဲဒီဝိပဿနာ သမာဓိက ဘာသမာဓိလဲဆိုရင် <b>ခဏိကသမာဓိ</b> လို့ခေါ်တယ်။ တစ်ခဏမျှတည်တဲ့ သမာဓိပေါ့၊ အဲဒီသမာဓိရပြီးတော့ အဲဒီသမာဓိကနေ ဝိပဿနာ ဉာဏ်အဆင့်ဆင့် တက်ပြီးတော့ မဂ်ဖိုလ်ရတယ်၊ အဲသလို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကို ဝိပဿနာယာနိကလို့ခေါ်တယ်။ <br><br>အဲဒီတော့ မြတ်စွာဘုရား အလိုတော်ကဘာလဲဆိုရင် သမထဟာ ဝိပဿနာရဲ့ အခြေခံဖြစ်စေရမယ်ပေါ့၊ သမထသက်သက်က နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်အောင် မပို့နိုင်ဘူး၊ သမထသက်သက်ရပြီး နောင်အခါမှာ သမထက ပြန်လျောကျပြီး ပရမ်းပတာဖြစ် တာတွေဝတ္ထုကြောင်းတွေရှိတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-171] ဒါကြောင့်မို့ သမထကမ္မဋ္ဌာန်းဟာ အားမထုတ်ကောင်းတဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းတော့ မဟုတ်ဘူး၊ သို့သော် သမထကမ္မဋ္ဌာန်း သက်သက်ကိုသာ အားထုတ်ပြီး ကျေနပ်နေဖို့ မဟုတ်ဘူး၊ သမထအားထုတ်ပြီးလည်း ဝိပဿနာကိုသွားရမယ်၊ အဲဒါ သမထဟာ ဝိပဿနာရဲ့ အခြေခံဖြစ်မှသာ မြတ်စွာဘုရား အလိုတော်ကျမယ်၊ သမထသက်သက်ပဲ အားထုတ်ပြီး ကျေနပ်နေမယ်ဆိုရင် ဒီပုဂ္ဂိုလ်ဟာ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန် မရနိုင်ဘူး။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ သမထသက်သက်က နိဗ္ဗာန်ကို မပို့ဆောင်နိုင်ဘူး၊ ဝိပဿနာကသာ နိဗ္ဗာန်ကို ပို့ဆောင်နိုင်တယ်၊ ဒါလေးမှတ်ထားရမယ်၊ အခုသမထကမ္မဋ္ဌာန်း ပြောကြစို့။ <br><br>သမထကမ္မဋ္ဌာန်း ၄၀-ရှိတယ်လို့ အဆိုရှိတယ်၊ အဲဒီသမထကမ္မဋ္ဌာန်း ၄၀-ကို အရင်မှတ်ရမယ်။ <br>(၁) <b>ကသိဏ</b> ၁၀-ပါး (၂) <b>အသုဘ</b> ၁၀-ပါး (၃) <b>အနုဿတိ</b> ၁၀-ပါး (၄) <b>အပ္ပမညာ</b> ၄-ပါး (၅) <b>သညာ</b> ၁-ပါး (၆) <b>ဝဝတ္ထာန</b> ၁-ပါး (၇) <b>အာရုပ္ပ</b> ၄-ပါး, အားလုံးပေါင်းလိုက်ရင် သမထကမ္မဋ္ဌာန်း အမျိုးပေါင်း ၄၀-ရှိတယ်။ အဲဒီထဲက ကြိုက်တာရွေးပြီး ပွားများအားထုတ်ဖို့ပဲ။ <br><br>အဲဒီမှာ ကသိုဏ်း ၁၀-ပါးတဲ့, <b>ပထဝီကသိဏ</b>, (မြေကသိုဏ်း)၊ <b>အာပေါကသိဏ</b> (ရေကသိုဏ်း)၊ <b>တေဇောကသိဏ</b> (မီးကသိုဏ်း)၊ <b>ဝါယောကသိဏ</b> (လေကသိုဏ်း) ဒါက ဓာတ်ကြီး ၄-ပါး ကသိုဏ်း။ <br><br>ပြီးတော့ <b>နီလကသိဏ</b>, <b>ပီတကသိဏ</b>, <b>လောဟိတကသိဏ</b>, <b>ဩဒါတကသိဏ</b>, သူက အရောင်ကသိုဏ်း, အညို, အဝါ, အနီ, အဖြူ။ <br><br><b>အာကာသကသိဏ</b>တဲ့, ဒါကပြူတင်းပေါက်တို့လို ဟင်းလင်းပေါက်ပေါ့လေ။ <br><br><b>အာလောကကသိဏ</b>တဲ့, အဲဒါက အရောင်အလင်း, အဲသလိုကသိုဏ်း ၁၀-မျိုးရှိတယ်၊ ကသိုဏ်းဆိုတဲ့ စကားလုံးရဲ့ အဓိပ္ပာယ်က အလုံးစုံဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ရှိတယ်၊ လုံးစုံမကြွင်းပျံ့နှံ့ခြင်းကို ကသိုဏ်းဟုခေါ်သည်။ <br><br>ကသိုဏ်းရှုတဲ့အခါမှာ မြေကသိုဏ်းဆိုရင်လဲ မြေကသိုဏ်းဝန်းကို အပြည့်အစုံ အကုန်လုံးရှုရမယ်၊ အစိတ်အပိုင်းလေးတင် မရှုရဘူး၊ အဲသလို အကုန်ရှုရတဲ့အတွက်ကြောင့် ဒီကမ္မဋ္ဌာန်းတွေကို ကသိုဏ်းလို့ခေါ်တယ်၊ <b>ကသိဏ</b>ဆိုတဲ့ ပါဠိစကားက အလုံးစုံ အားလုံးဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ရှိတယ်၊ နောက်တော့ အကျယ်လာပါလိမ့်ဦးမယ်။ အခုတော့ သရုပ်ပေါ့။ <br><br>ကသိုဏ်းဝန်းလုပ်၊ မြေကြီးကိုကြည့်ပြီးတော့ မြေကြီး, မြေကြီး, မြေကြီးနဲ့ <hr> [စာမျက်နှာ-172] ဒီလိုချည်းအကြိမ်ပေါင်းများစွာ ပွားများနေတယ်၊ မြေကသိုဏ်းဝန်းကနေ စိတ်မထွက်သွားဘူး၊ စိတ်တည်ငြိမ်အောင်လုပ်ပြီး ပွားများတာ၊ အဲသလို ပွားများတာကို မြေကသိုဏ်းပေါ့၊ ရေကသိုဏ်းကျတော့လည်း ရေကိုပွားများတာ၊ ဒါ တွေ့လာလိမ့်မယ်။ <br><br>အဲသလို ကသိုဏ်း ၁၀-မျိုးရှိတယ်၊ အဲဒီထဲက ကသိုဏ်းတစ်ခုခုကို အားထုတ်ပြီး ဈာန်ရအောင်လုပ်လို့ရတယ်။ <br><br>နောက် ၁၀-ခုက <b>အသုဘ</b> ၁၀-ပါးတဲ့ အသုဘ ၁၀-ပါးဆိုတာ လူသေကောင်ကိုရှုတာပဲ၊ လူသေကောင်မှာ သေပြီးတဲ့နောက် အခြေအနေအမျိုးမျိုးဖြစ်တယ်၊ အဲဒီအခြေအနေ ၁၀-မျိုးထိအောင်ထားတယ်။ <br><br>ပထမက <b>ဥဒ္ဓုမာတက</b> ဖူးဖူးရောင်သော သူကောင်အသုဘတဲ့၊ အခုခေတ်မှာတော့ အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုနိုင်ဖို့ မလွယ်တော့ဘူး၊ လူသေကောင် ဒီအတိုင်းထားတာမှ မဟုတ်ပဲ၊ ထားလို့လည်းမရဘူး၊ ဥပဒေကလည်း ခွင့်မပြုဘူး၊ အထူးသဖြင့် လူသေကောင်ကို မထားရတော့ လူသေရှုလို့ မဖြစ်ဘူး၊ တခြားအကောင်တွေ ဆိုရင်တော့ ရမှာပဲ။ <br><br>သို့သော် လူကိုရှုရတာက ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အဲဒီလူကိုရှုပြီးရင် ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ကို ပြန်ပြီး apply လုပ်ယူရမယ်၊ သတိပဋ္ဌာန်သုတ်မှာလည်း အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းပါတယ်၊ အဲဒီကျတော့ တကယ်လူကောင်ကို သွားမရှုလည်းဖြစ်တယ်၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုရင် စိတ်ကူးနဲ့ပေါ့လေ၊ လူဟာ သေပြီး ၂-ရက် ၃-ရက်နေရင် ဖူးဖူးယောင်လာတယ်ဆိုတဲ့ဟာကို စိတ်နဲ့မြင်အောင် ကြည့်ပြီးတော့ အဲဒီသဘောအတိုင်းပဲ ငါ့ခန္ဓာကိုယ်မှာလည်းရှိတယ်၊ ငါ့ခန္ဓာကိုယ်ဟာလည်း ဒီလိုပဲဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ အဲသလို ရှုတယ်။ <br><br>ဒါပေမယ့် အခုဒီမှာ သမထကမ္မဋ္ဌာန်းအနေနဲ့ အားထုတ်တယ်ဆိုရင် တကယ့်ကို လူသေကောင်ကြီးသွားကြည့်ရတာ၊ ဒါဟာ ဖူးဖူးရောင်တဲ့လူသေကောင်တဲ့၊ <br><br><b>ဝိနီလက</b> ညိုညိုမည်းမည်း အဆင်းရှိသောလူသေကောင်တဲ့ နောက်ကျတော့ <b>ဝိပုဗ္ဗက</b> ယိုစီးလာသော ပြည်ရှိသောလူသေကောင်၊ (အရည်တွေထွက်နေပြီပေါ့) ဒါမျိုးဆိုရင် မြန်မာပြည်မှာ တစ်ခါတလေတွေ့မယ်၊ အသုဘပင့်တော့ လိုက်ရတယ်မဟုတ်လား။ အဲသလို ဖြစ်တာမျိုးတွေ့ရတယ်၊ အရည်တွေထွက်ပြီး နံနေတာ။ <br><br><b>ဝိစ္ဆိဒ္ဒက</b> ဓားလက်နက်စသည်ဖြင့် အလယ်၌နှစ်ပိုင်းဖြတ်အပ်သောသူကောင် အသုဘတဲ့၊ အလယ်ပြတ်နေတာပေါ့၊ လက်နက်တစ်စုံတစ်ခုနဲ့ ခုတ်ထားလို့။ <hr> [စာမျက်နှာ-173] <b>ဝိက္ခာယိတက</b> ခွေးစသည်တို့ကိုက်ခဲ၍ ထားအပ်သောသူကောင်အသုဘတဲ့၊ ခွေး မြေခွေး၊ လာစားတဲ့ လူသေကောင်ပေါ့။ <br><br><b>ဝိက္ခိတ္တက</b> ခွေး, ကျီး, လင်းတ စသည်တို့ကိုက်ချီစားသောက်၍ ပစ်လွှင့်ထားအပ်သော သူကောင်အသုဘ၊ ဟိုနားဒီနား ဖရိုဖရဲ ကြံနေတဲ့ အသုဘပေါ့။ <br><br><b>ဟတဝိက္ခိတ္တက</b> ရန်သူစသည် ဓားသန်လျက်ဖြင့် ကိုယ်တခြား, ခေါင်းတခြား, ခြေတခြား လက်တခြား ဖြတ်တောက်လျက် အထူးထူးသော အရပ်၌ ဖရိုဖရဲပစ်ထားအပ်သော သူကောင်အသုဘ။ <br><br><b>လောဟိတက</b> ယိုစီးသောသွေးရှိသော သူကောင်အသုဘ, <b>ပုဠုဝက</b> ပိုးလောက်တို့ဖြင့် ပြည့်သော သူကောင်အသုဘ၊ နောက်ဆုံးက <b>အဋ္ဌိက</b> အရိုးစုမျှသာဖြစ်သော သူကောင်အသုဘ။ <br><br>အဲဒီ ၁၀-မျိုးထဲက ကိုယ်ကြိုက်ရာတစ်ခုကိုရှု၊ သို့မဟုတ်ရင် သူသေကောင်တစ်ခုကိုပဲ ဖော်ပြထားတဲ့အတိုင်း ဖူးဖူးရောင် အဆင့်ကနေ အရိုးစုအဆင့်အထိ ရှု။ <br><br>တချို့ကျလည်း အကုန်လုံး အားထုတ်ရမယ်လို့ မဆိုလိုဘူး၊ ဒီထဲကတစ်ခုခုကို အားထုတ်တယ်၊ များသောအားဖြင့် အရိုးစုကို အားထုတ်တာများတယ်၊ ရှေးတုန်းကတော့ ဘုန်းကြီးကျောင်းတွေမှာ လူရိုးအစစ်ကိုထားပြီးတော့ ရှုတာ၊ အခုခေတ်တော့ လွယ်ပါတယ်၊ လူရိုးပုံစံ ပလတ်စတစ်နဲ့ လုပ်ထားတာရှိတယ်၊ အဲဒါတွေကြည့်လည်း ဆိုးတော့ မဆိုးပါဘူး၊ အသုဘသညာတော့ရနိုင်ပါတယ်၊ အစစ်တော့ မဟုတ်ဘူးလေ။ <br><br>အမှန်တော့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီး မတင့်တယ်ဘူးလို့ ရှုတဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းခေါ်တာပဲ၊ နောက်နားကျတော့ စရိုက်ဆိုတာ လာလိမ့်မယ်၊ စရိုက်နဲ့ညှိပြီးတော့ ဘယ်စရိုက်က ဘယ်ကမ္မဋ္ဌာန်းနဲ့တော်တယ်ဆိုတာ လာလိမ့်မယ်၊ အဲဒီတော့ အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း အားထုတ်တာကတော့ ကိုယ်ခန္ဓာကို တွယ်တာမှု နည်းအောင် တွယ်တာမှုကင်းအောင် အားထုတ်တာ။ <br><br>ဒါကြောင့် ဗုဒ္ဓဘာသာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဟောပြောရတာ အခုခေတ်နဲ့ဆိုရင် ဆန့်ကျင်ဖက်ကြီး ဖြစ်ဖြစ်နေတယ်၊ အခုခေတ်လူတွေက ခန္ဓာကိုယ်ကိုပဲ သာယာနေတာ love yourself။ <br><br>ဒီနိုင်ငံ(အမေရိကန်)ရဲ့ ညွှန်ကြားချက်တွေက လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပါ ဘာညာနဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကိုကြည့်ပြီး သာယာနေတာ၊ ငါ့ခန္ဓာကိုယ်ကြီး လှလာပြီ၊ အချိုးအစားကျလာပြီ ပိန်သွားပြီစသည်ဖြင့်ပေါ့၊ အဲသလိုလုပ်နေတာ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာက ခန္ဓာကိုယ်ကို <hr> [စာမျက်နှာ-174] အသုဘအဖြစ် ရှုရမယ်ဆိုတော့ ဒီနိုင်ငံလူတွေနဲ့ အတော်ကို ခက်နေတာ။ <br><br>ဒီလိုမှ မရှုရင် တစ်ခုခုဖြစ်လာရင် သူတို့သိပ်စိတ်ဆင်းရဲတာ၊ ကိုယ့်ကိုကိုယ် သာယာနေတဲ့လူမှာ ရောဂါတစ်ခုခုဖြစ်လိုက်ရင် ကျိုးပဲ့လိုက်ရင် သူတို့မှာ အကြီးအကျယ် စိတ်ဆင်းရဲမှုဖြစ်တယ်။ <br><br>တချို့တွေက insure လုပ်ထားတယ် မဟုတ်လား၊ သူတို့ ခန္ဓာကိုယ်တို့၊ ပေါင်တန်လှတဲ့ မိန်းမက ပေါင်ကို insure လုပ်ထားတာရှိတယ် မဟုတ်လား၊ ရယ်တော့ရယ်စရာပဲ၊ အဲဒီမိန်းမပေါင်ကျိုးသွားပါပြီတဲ့၊ အကောင်းပြန်ဖြစ်မှာလား၊ ပိုက်ဆံတော့ရမှာပေါ့။ <br><br>အဲဒီတော့ အဲသလို တွယ်တာမှု စွဲလန်းမှုနည်းအောင် ခန္ဓာကိုယ်ကို အပြစ်ရှုရတယ်၊ ကိုယ့်ကိုကိုယ်တွယ်တာမှု နည်းအောင် တင်မဟုတ်ဘူး၊ သူများအပေါ်လည်း တွယ်တာမှုနည်းအောင် ခန္ဓာကိုယ်ကို အသုဘအဖြစ် ရှုရတာ။ <br><br>ရိုးရိုးအနေအတိုင်း ပြောရမယ်ဆိုရင် မိန်းမက ယောက်ျားကိုမြင်ပြီးတော့ တွယ်တာမှုဖြစ်တယ်၊ ယောက်ျားက မိန်းမကိုမြင်ပြီးတော့ တွယ်တာမှုဖြစ်တာ၊ အဲသလို တွယ်တာမှုနည်းအောင်လို့လည်း အသုဘရှုပေးရတယ်။ <br><br><b>အနုဿတိ</b> ၁၀-ပါးတဲ့၊ ဒါကကောင်းတဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းပေါ့လေ၊ အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းကတော့ လန့်စရာကြီး၊ ကြောက်တတ်တဲ့သူဆိုရင် အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းရှုလို့မဖြစ်ဘူး၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ သုသာန်သွားရတာကိုး။ <br><br><b>ဗုဒ္ဓါနုဿတိ</b>တဲ့၊ မြတ်စွာဘုရား၏ဂုဏ်တော်ကို အဖန်တလဲလဲအောက်မေ့ခြင်း အခုပုတီးစိတ်ကြတာတွေဘာတွေပေါ့၊ ဘုရားဂုဏ်တော်ပုတီးစိပ်တယ်ဆိုတာ တွေဟာ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ကမ္မဋ္ဌာန်းပါ၊ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ ဂုဏ်တော်ကို ထပ်ခါတလဲလဲ အောက်မေ့နေတာကို ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ကမ္မဋ္ဌာန်းလို့ခေါ်တယ်။ <br><br><b>ဓမ္မာနုဿတိ</b>ဆိုတာက တရားဂုဏ်တော်တွေကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့တာ၊ <b>သံဃာနုဿတိ</b>ဆိုတာက သံဃာတော်တွေရဲ့ ဂုဏ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့တာ။ <br><br><b>သီလာနုဿတိ</b>, မိမိရဲ့သီလဂုဏ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့တာ၊ ကိုယ်က သီလကို စင်ကြယ်အောင် စောင့်ထိန်းလာတဲ့အခါကျတော့ မိမိရဲ့ သီလစင်ကြယ်မှုကို ပြန်ပြီးဆင်ခြင်တယ်၊ ပြန်ဆင်ခြင်ပြီးတော့ ငါအရတော်ပေတယ်လို့ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာဖြစ်တာ၊ အဲဒါကို သီလာနုဿတိလို့ခေါ်တယ်၊ ကိုယ်က သီလမစင်ကြယ်ရင် သီလာနုဿတိလုပ်လို့ မရဘူး။ <hr> [စာမျက်နှာ-175] <b>စာဂါနုဿတိ</b>ဆိုတာက မိမိရဲ့ စွန့်ကြဲခြင်း ဒါနဂုဏ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း၊ အလှူအတန်းပြုပြီးတဲ့အခါမှာ မိမိရဲ့ စာဂဂုဏ်ကို ပြန်အောက်မေ့ပြီး ကုသိုလ်ဖြစ်တာ၊ ဒါဟာ စာဂါနုဿတိကမ္မဋ္ဌာန်းပဲ။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ အလှူတစ်ခုလှူပြီးရင် အမှုမဲ့ အမှတ်မဲ့ မနေပဲ အထပ်ထပ် သတိရပါဆိုတာ ဒါကိုပြောတာ၊ ခဏ ခဏပြန်သတိရပြီး ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာဖြစ်နေတယ်ဆိုရင် ဒါကိုက ကုသိုလ်ပွားတာ၊ စာဂါနုဿတိ ကမ္မဋ္ဌာန်းဖြစ်တယ်၊ မိမိရဲ့ စွန့်ကြဲခြင်း ဒါနဂုဏ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့တာ။ <br><br><b>ဒေဝတာနုဿတိ</b>တဲ့၊ နတ်တို့ကို သက်သေအရာထား၍ နတ်တို့၏သဒ္ဓါစသော ဂုဏ်နှင့်တူသော မိမိ၏ သဒ္ဓါစသောဂုဏ်ကို အဖန်တလဲလဲအောက်မေ့ခြင်း။ <br><br>ဒါက နတ်ပြည်ရောက်သွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဆိုတာ သဒ္ဓါတရား, စာဂတရား စတဲ့ကောင်းတဲ့အကျင့်တွေရှိလို့ နတ်ပြည်ကို ရောက်သွားကြတာ၊ အဲဒီနတ်တွေမှာ ရှိတဲ့ အကျင့်မျိုး ငါ့မှာလည်းရှိတယ်လို့ ဒီလိုနတ်တွေကို သက်သေအရာထားပြီးတော့ သူတို့ရဲ့ သဒ္ဓါတရားမျိုး ငါ့မှာလည်းရှိတယ်၊ ငါအရတော်ပေတယ်လို့ အဲဒီလို မိမိရဲ့ သဒ္ဓါစတဲ့ဂုဏ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့တာကို ဒေဝတာနုဿတိလို့ ခေါ်တယ်။ <br><br>အမှန်မှာတော့ နတ်ရဲ့ ဂုဏ်ကို အောက်မေ့တာ မဟုတ်ဘူးနော်၊ မိမိရဲ့ ဂုဏ်ကို အောက်မေ့တာ၊ နတ်ကိုသက်သေအရာထားပြီးတော့ နတ်တွေဟာ သဒ္ဓါစတဲ့ ကောင်းဂုဏ်တွေနဲ့ ပြည့်စုံလို့ နတ်ဘဝရောက်သွားကြတယ်၊ အဲဒီဂုဏ်မျိုးတွေ ငါ့မှာလည်းရှိတယ်၊ အဲဒီလို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့တာ။ <br><br><b>ဥပသမာနုဿတိ</b>, နိဗ္ဗာန်၏ ဂုဏ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့တာ၊ နိဗ္ဗာန်ကို တိုက်ရိုက်အာရုံပြုတာမျိုးတော့ မဟုတ်ဘူး၊ တိုက်ရိုက်အာရုံပြုတာက မဂ်ရောက်သွားမယ်၊ သို့သော် နိဗ္ဗာန်ကိုမှန်းပြီးတော့ နိဗ္ဗာန်ရဲ့ ငြိမ်းအေးတဲ့ဂုဏ်ကို (<b>ဥပသမာ</b>ဆိုတာ ငြိမ်းအေးတာ) အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့တာ၊ ကိလေသာကင်းတယ်, ဒုက္ခဆင်းရဲကင်းတာဟာ ဥပသမာဂုဏ်ပဲ။ <br><br><b>မရဏာနုဿတိ</b>တဲ့၊ ကျမ်းဂန်မှာတော့ <b>မရဏသတိ</b>လို့သုံးတယ်၊ သေခြင်းတရားကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့တာ၊ ငါ့အသက်ဟာ တစ်နေ့သေလိမ့်မယ်လို့ အဲသလို သေခြင်းတရားကို အဖန်တလဲလဲအောက်မေ့တာ၊ အသုဘနဲ့ မတူဘူးနော်၊ အသုဘက ခန္ဓာကိုယ်ဟာနှစ်သက်စရာ မဟုတ်ဘူး ဆိုတာကို ရှုတာ၊ မရဏာနုဿတိကတော့ ငါ့အသက်ဟာ မမြဲဘူး၊ သေခြင်းတရားဟာ သေချာတယ်၊ တစ်နေ့ <hr> [စာမျက်နှာ-176] ငါသေလိမ့်မယ်လို့ ဒီလိုသေခြင်းတရားကို နှလုံးသွင်းတာ။ <br><br><b>ကာယဂတာသတိ</b>၊ ဒါက ၃၂-ကောဋ္ဌာသကို ဆင်ခြင်တာ၊ ဆံပင်အစရှိသော ၃၂-ပါးသော ကောဋ္ဌာသကို ရွတ်ဆိုနှလုံးသွင်းတာ၊ ဆံပင်, အမွေး၊ သွား, ခြေသည်း လက်သည်း စသည်ဖြင့်ပေါ့၊ ဒါလည်းပဲ ခန္ဓာကိုယ်တွယ်တာမှုနည်းအောင် လုပ်တဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းပဲ။ <br><br><b>အာနာပါနဿတိ</b>၊ ထွက်သက်ဝင်သက်ကို အာရုံပြု၍ အောက်မေ့ခြင်းသတိ၊ စိတ်ကို နှာသီးဖျား (နှာခေါင်းဝ)မှာထား၍ ထွက်တာဝင်တာကိုမှတ်တာ၊ အဲဒါကို အာနာပါနဿတိလို့ခေါ်တယ်။ <br><br>ဒီ ၁၀-မျိုးကို အနုဿတိ (အဖန်တလဲလဲအောက်မေ့ခြင်း)လို့ ခေါ်တယ်၊ အနုဿတိ ၁၀-ပါးတဲ့။ <br><br><b>အပ္ပမညာ</b> ၄-ပါးတဲ့၊ အပ္ပမညာ ၄-ပါးဟာ ဗြဟ္မာစိုရ်တရား ၄-ပါးနဲ့ အတူတူပဲ၊ <b>မေတ္တာ</b>, <b>ကရုဏာ</b>, <b>မုဒိတာ</b>, <b>ဥပေက္ခာ</b>။ <br><br><b>မေတ္တာ</b>ဆိုတာ အတိုင်းမသိသော သုခိတ ဒုက္ခိတ သတ္တဝါပညတ်ကို အာရုံပြု၍ ချစ်ခြင်းမေတ္တာ။ <br><br>မေတ္တာပို့တဲ့အခါမှာ သတ္တဝါအားလုံးကို ပို့ရတာ၊ သတ္တဝါအားလုံးကို မပို့နိုင်ရင် မေတ္တာအစစ် မဖြစ်ဘူး၊ သူတို့ကို <b>အပ္ပမညာ</b>လို့ခေါ်တယ်၊ အပ္ပမညာဆိုတာ အပိုင်းအခြားမရှိဘူး၊ အတိုင်းအတာမရှိဘူး၊ အပိုင်းအခြား အတိုင်းအတာဆိုတာဟာ သူတို့ရဲ့ အာရုံဟာ အပိုင်းအခြားမရှိဘူး။ <br><br>ဒါကြောင့် မေတ္တာပို့တဲ့အခါမှာ ပထမ မိမိကိုယ်ကို ပို့တယ်၊ နောက်တော့ ဆရာသမားမိဘစသည် ရောက်သွားပြီးတော့ နောက်ဆုံးတော့ <b>သဗ္ဗေသတ္တာ</b> ရောက်သွားတယ်၊ အဲဒီလိုရောက်သွားမှ မေတ္တာဟာ တကယ်မှန်ကန်တဲ့ မေတ္တာဖြစ်တယ်၊ သို့သော်စတဲ့ အခါကျတော့ မိမိနဲ့စရတယ်၊ ကိုယ့်ကိုကိုယ် မေတ္တာပို့တယ်။ မိမိနဲ့ နီးစပ်တဲ့ လေးစားအပ် ချစ်ခင်အပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပို့ရတယ်၊ နောက်တော့မချစ်မမုန်း ပုဂ္ဂိုလ်ပို့ရတယ်၊ နောက်တော့ မုန်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ပို့ရတယ် နောက်တော့ အားလုံးသတ္တဝါတွေ ပို့ရတယ်။ <br><br><b>ကရုဏာ</b>၊ အတိုင်းမသိသော ဒုက္ခိတသတ္တဝါ ပညတ်ကို အာရုံပြု၍ သနားခြင်းတဲ့၊ သနားခြင်းကရုဏာကျတော့ ဒုက္ခိတ သတ္တဝါ ပညတ်ကို အာရုံပြုတယ်၊ ပျော်ရွှင်နေတဲ့ ကောင်းစားနေတဲ့လူကို ကိုယ်က ကရုဏာဖြစ်ဖို့ မရှိဘူး၊ ဆင်းရဲဒုက္ခ ရောက်နေတဲ့ သတ္တဝါကို ကြည့်ပြီးတော့ ကိုယ်မှာ သနားခြင်းဖြစ်နိုင်တယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-177] ဒါကြောင့်မို့ အတိုင်းမသိသော ဒုက္ခိတ သတ္တဝါပညတ်ကို အာရုံပြု၍ သနားခြင်းတဲ့၊ အဲဒါကို ကရုဏာလို့ခေါ်တယ်။ <br><br>ဒီနေရာမှာ ကျမ်းဂန်မှာ ပြောထားတာကတော့ (ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ဖတ်ချင်ဖတ်ကြည့်) ကောင်းစားနေတဲ့သူကို ကြည့်ပြီးတော့ ကရုဏာပွားလို့ ရတာပဲတဲ့၊ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုရင် သူတစ်နေ့သေဦးမှာပဲ, သနားစရာသတ္တဝါပဲ, ပြီးတော့ကောင်းစားနေတယ် ဆိုပေမယ်လို့ အိုခြင်း, နာခြင်း, အမြဲတမ်း နှိပ်စက်နေတာ ခံရတဲ့သူပဲ၊ သူလည်း ဒုက္ခခံနေရတဲ့ သူပဲလို့ အဲသလို ဆင်ခြင်နှလုံးသွင်းပြီး ကရုဏာပွားလို့ရတယ်။ <br><br><b>မုဒိတာ</b>ဆိုတာက အတိုင်းမသိသော သုခိတသတ္တဝါပညတ်ကို အာရုံပြု၍ ဝမ်းမြောက်ခြင်း၊ သူများကောင်းစားနေတာကို ကြည့်ပြီး ဝမ်းမြောက်နေတာကို ဆိုလိုတယ်၊ <b>ဣဿာ</b>နဲ့ ပြောင်းပြန်ပဲ၊ ဣဿာက သူများကောင်းစားတာ မနာလိုဘူး၊ မုဒိတာက သူများကောင်းစားနေတာကို ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာဖြစ်တယ်၊ ဒါကို သုခိတသတ္တဝါပညတ် (ချမ်းသာခြင်းသို့ရောက်နေတဲ့သတ္တဝါ)တွေကိုကြည့်ပြီးတော့ ဝမ်းမြောက်တဲ့သဘောကို မုဒိတာလို့ခေါ်တယ်။ <br><br><b>ဥပေက္ခာ</b>ဆိုတာက အတိုင်းမသိသော သုခိတ ဒုက္ခိတ သတ္တဝါပညတ်ကို အာရုံပြု၍ လစ်လျူရှုခြင်း၊ ချစ်ခြင်း မုန်းခြင်း မဖြစ်အောင် အလယ်အလတ်မှာ နေနိုင်အောင်၊ လစ်လျူရှုတဲ့ သဘောကို ဥပေက္ခာလို့ခေါ်တယ်၊ ဥပေက္ခာကတော့ အပ္ပမညာ ၄-ပါးထဲမှာ အထက်တန်းအကျဆုံး။ <br><br>အဲဒီ ၄-မျိုးကို <b>ဗြဟ္မဝိဟာရ</b>, ဗြဟ္မစိုရ်တရား ၄-ပါးလို့ခေါ်တယ်၊ ဗြဟ္မဝိဟာရလို့ ခေါ်တာကတော့ ဗြဟ္မာတွေဟာ ဒီ ၄-မျိုးနဲ့ နေကြတယ်တဲ့၊ ဗြဟ္မာမှာ တခြားလုပ်ငန်းလည်း ရှိဟန်မတူပါဘူး၊ အဲသလို မေတ္တာ ကရုဏာ, မုဒိတာ, ဥပေက္ခာပွားများပြီးနေတဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ အပ္ပမညာ ၄-ပါးကို ဗြဟ္မဝိဟာရတရား ၄-ပါးလို့ ခေါ်တယ်၊ မြန်မာကတော့ စာရသဒ္ဒါကနေ စိုရ်လုပ်ပြီး ဗြဟ္မစိုရ်တရား ၄-ပါးလို့ အဲသလို သုံးတယ်။ <br><br>၅၂၈-သွယ် မေတ္တာတဲ့၊ ဒါက နားလည်ရင်တော့ကောင်းတယ်၊ ၅၂၈ သွယ် မေတ္တာကို နားလည်ဖို့က <b>သဗ္ဗေသတ္တာ</b>, <b>သဗ္ဗေပါဏာ</b>ဆိုတာကို နားလည်ဦးမှဖြစ်မယ်၊ အဲဒါရမှ ဖြစ်မယ်။ <br><br>မေတ္တာပို့တဲ့အခါကျတော့ <b>သဗ္ဗေသတ္တာ</b>, <b>သဗ္ဗေပါဏာ</b>, <b>သဗ္ဗေဘူတာ</b>, <b>သဗ္ဗေပုဂ္ဂလာ</b>, <b>သဗ္ဗေအတ္တဘာဝပရိယာပန္နာ</b> ဒါ (၅)မျိုး၊ ဒါက general ပေါ့။ <br><br><b>သဗ္ဗေသတ္တာ</b>, <b>သဗ္ဗေပါဏာ</b>, <b>သဗ္ဗေဘူတာ</b>, <b>သဗ္ဗေပုဂ္ဂလာ</b>, <b>သဗ္ဗေအတ္တဘာဝ</b>— <hr> [စာမျက်နှာ-178] <b>ပရိယာပန္နာ</b>ဆိုတာ ရှင်းရှင်းကတော့ သတ္တဝါအားလုံးကို ဆိုလိုတာ၊ စကားလုံးသာ မတူတာ၊ ဆိုလိုတဲ့အနက်ဒြပ်ကတော့ အတူတူပဲ၊ ဒါကို <b>အနောဓိသ</b>လို့ခေါ်တယ်။ unclassified ပေါ့။ <br><br>နောက် ၇-ခုက <b>သဗ္ဗာဣတ္ထိယော</b> (အားလုံးသော မိန်းမတွေ) သတ္တဝါကျတော့ အမတွေပေါ့၊ လူကျတော့ မိန်းမ, ခွေးကျတော့ ခွေးမ။ <br><br><b>သဗ္ဗေပုရိသာ</b> (အားလုံးသောယောက်ျားတွေ)၊ <b>သဗ္ဗေအရိယာ</b> (အားလုံးသော အရိယာ)၊ <b>သဗ္ဗေအနရိယာ</b> (အားလုံးသော အရိယာမဟုတ်တဲ့ ပုထုဇဉ်တွေ)၊ <b>သဗ္ဗေဒေဝါ</b> (အားလုံးသောနတ်တွေ)၊ <b>သဗ္ဗေမနုဿာ</b> (အားလုံးသောလူတွေ)၊ <b>သဗ္ဗေဝိနိပါတိကာ</b> (ပြိတ္တာတို့ဘာတို့တွေ)၊ ဤ ၇-ခုကတော့ <b>ဩဓိသ</b> classified ပေါ့။ <br><br>အဲဒီတော့ ၅-ခုနဲ့ ၇-ခုနဲ့ပေါင်းရင် ၁၂-ခုရတယ်၊ အဲဒါကို ပထမနားလည်ရမယ်၊ အဲဒီ ၁၂-မျိုးကိုမှ တစ်ခုတစ်ခုကို <b>အဝေရာဟောန္တု</b> ရန်မရှိကြပါစေနဲ့၊ <b>အဗျာပဇ္ဇာဟောန္တု</b> (စိတ်ဆင်းရဲမရှိကြပါစေနဲ့)၊ <b>အနီဃာဟောန္တု</b> (ကိုယ်ဆင်းရဲမရှိကြပါစေနဲ့)၊ <b>သုခိအတ္တာနံ ပရိဟရန္တု</b> (မိမိကိုယ်ကို ချမ်းသာစွာ ရွက်ဆောင်နိုင်ပါစေ) အဲဒီ ၄-မျိုးရှိတယ်။ <br><br>အဲဒီ ၄-မျိုးကို ၁၂-မျိုးနဲ့ တစ်ခုစီတစ်ခုစီသွားလိုက်ရင် ၄၈-ရတယ်။ တစ်ခါ အဲဒီတစ်ခုတစ်ခုကို အရပ် ၁၀-မျက်နှာနဲ့ မြှောက်ရမယ်၊ ဆိုလိုတာကတော့ အရှေ့အရပ်မှာရှိတဲ့ အလုံးစုံသောသတ္တဝါတို့သည် ဘေးရန်ကင်းကြပါစေ, ကြောင့်ကျ မရှိကြပါစေနဲ့၊ ဆင်းရဲမရှိကြပါစေနဲ့၊ ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး ချမ်းသာကြပါစေလို့ အရပ် ၁၀-မျက်နှာကို ၄၈-နဲ့ မြှောက် ၄၈၀-ရတယ်၊ ၄၈၀-ကို ၄၈-ထည့်လိုက် ၅၂၈-ဖြစ်တယ်၊ ၅၂၈-သွယ် မေတ္တာဆိုတာအဲဒါပဲ။ ပါဠိလိုဆိုပြီး တကယ့်မေတ္တာပို့ရင် ၄၅-မိနစ်လောက် ပို့ရတယ်။ <br><br>ပရိသတ် - သံနေသံထားနဲ့ပို့ရင် ပိုကောင်းပါတယ်။ <br><br>ဆရာတော် - ဒီမှာတော့ အင်္ဂလိပ်လို ၂-ခါ ၃-ခါလောက် ပို့ဖူးပြီ။ <b>သဗ္ဗေသတ္တာ အဝေရာဟောန္တု၊ အဗျာပဇ္ဇာဟောန္တု၊ အနီဃာဟောန္တု၊ သုခိအတ္တာနံ ပရိဟရန္တု။</b> <b>သဗ္ဗေပါဏာ အဝေရာဟောန္တု၊ အဗျာပဇ္ဇာဟောန္တု၊ အနီဃာဟောန္တု၊ သုခိအတ္တာနံ ပရိဟရန္တု</b> စသည်ဖြင့်သွားရော၊ သွားပြီးတော့မှ အရှေ့အရပ်ဆိုရင် ပါဠိလို <b>ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ</b> ပြန်ဆိုလိုက်ပြီးမှ <b>သဗ္ဗေသတ္တာ အဝေရာဟောန္တု၊ အဗျာပဇ္ဇာဟောန္တု။</b> --- <hr> [စာမျက်နှာ-179] <b>အနီဃာဟောန္တု၊ သုခိအတ္တာနံ ပရိဟရန္တု။ ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ သဗ္ဗေပါဏာ၊ ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ သဗ္ဗေဘူတာ</b> အဲသလို သွားရမယ်၊ အဲသလိုဆိုရင် ၅၂၈ ကြိမ်ဖြစ်တယ်၊ ၅၂၈-မေတ္တာဟာ မြန်မာစကားဖြစ်လာတယ်၊ သန့်စင်တဲ့မေတ္တာမျိုးကို ၅၂၈ မေတ္တာလို့ခေါ်တာမှန်ပါတယ်။ <br><br>ဒါပေမယ့် စကားအဖြစ်သာသုံးနေတာ၊ ၅၂၈-သွယ် မေတ္တာဟာ ဘယ်ဟာလဲ ဆိုရင် သိသူအလွန်နည်းတယ်၊ အခုလို သာမည ၅-ခု၊ ဝိသေသ အထူးက ၇-ခု၊ ဒါကို ပါဠိလို <b>အနောဓိသ</b>, <b>ဩဓိသ</b>လို့ခေါ်တယ်၊ ပေါင်းလိုက်ရင် ၁၂-ခု၊ အဲဒါကို မေတ္တာပို့ ၄-မျိုးနဲ့ မြှောက် ပြီးတော့ အရပ် ၁၀-မျက်နှာနဲ့ မြှောက်ပြီးတော့ပြန်ပေါင်း၊ အဲဒီအခါ ၅၂၈-သွယ်မေတ္တာဖြစ်သည်။ <br><br>ပို့ဖူးတယ်ရှိအောင် ပို့ကြည့်ကြဖို့ကောင်းတယ်, ပို့တတ်ရင်အိမ်ကျရင် ကိုယ့်ဟာကိုယ့်ပို့ကြ၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ၅၂၈ သွယ် မေတ္တာသာပြောနေရတာ ပို့ဖူးလားဆိုရင် မပို့ဖူးဘူးဆိုရင် အဖြေက သိပ်မကောင်းဘူး၊ ပို့ဖူးတယ်ဆိုတာ ဖြစ်သွားတာပေါ့။ <br><br>ကောင်းပြီ <b>အပ္ပမညာ</b> ၄-ပါးပြီးတဲ့နောက် <b>ဧကသညာ</b>တဲ့၊ သညာတစ်မျိုးတဲ့။ သညာတစ်မျိုးကဘာလဲဆိုရင် စားသောက်တဲ့ အာဟာရမှာ စက်ဆုပ်ဖွယ် ထင်အောင် ရှုတဲ့ သညာပေါ့ “မျိုစားအပ်သော အာဟာရ၌ စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ်ဖြစ်သောအဖြစ်ကို အောက်မေ့ဆင်ခြင်သော အမှတ်သညာသည် <b>အာဟာရေပဋိကူလသညာ</b>မည်၏။ <br><br>ဒါလည်းပဲ အစားမက်မှာစိုးလို့ အာဟာရမှာ စွဲလမ်းတွယ်တာမှာစိုးလို့ စားတဲ့ အာဟာရကို အပြစ်ရှုပြီးတော့ စားရတာ၊ <b>ပဋိကူလ</b>ဆိုတော့ ရွံရှာဖွယ် စက်ဆုပ်ဖွယ်ဖြစ်အောင် ဆင်ခြင်ပြီးတော့ စားရတာ၊ ဒါကလည်းအတော်ခက်တယ်၊ အခုခေတ်အခါက enjoy your food ဖြစ်နေတယ်၊ စားပွဲပေါ် အစားအသောက် လာချရင် အဲသလို ပြောလေ့ရှိတယ်။ <br><br>ရိုးရိုးလူတွေအနေနဲ့တော့ ဟုတ်တယ်ပေါ့လေ၊ ဘုန်းကြီးတွေအနေနဲ့ (သို့မဟုတ်) တရားထိုင်နေပြီဆိုတဲ့ အနေနဲ့ကျတော့ အာဟာရတွေကို စက်ဆုပ်ဖွယ် ရွံရှာဖွယ်ဖြစ်အောင် ရှုယူရမှာတဲ့၊ အမျိုးမျိုးအပြစ်ရှုရမှာပေါ့လေ၊ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်မှာတော့ အကျယ်ရေးထားတာရှိတယ်။ <br><br>ဘုန်းကြီးတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ရေးထားတာ၊ ဆွမ်းခံစားရတော့တကယ်တော့ မသွားချင်ဘူး၊ မတတ်သာလို့ သွားရတာ၊ အဲဒီတော့ သွားရတဲ့ဒုက္ခ၊ အဲဒီဒုက္ခနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ဆင်ခြင်ပြီး အာဟာရဟာ အလကားပဲ, ဘာမှလည်း တွယ်တာစရာမရှိဘူး၊ တစ်ခါရှာရတဲ့ ဒုက္ခ၊ ပထမကျောင်းကနေ ဆွမ်းခံရွာကို သွားရတယ်၊ သွားတဲ့အခါ—<br><br>ရွှေစန္ဒာထွန်း စာပေ<br>--- <hr> [စာမျက်နှာ-180] လမ်းမှာ ခဲနင်းမိတယ်၊ အညစ်အကြေးတွေ နင်းမိတယ်, ခွေးရူးတွေဘာတွေလာမယ်, နွားတွေလာမယ်, ဒါတွေကိုကြည့်ရှောင်ရ၊ ဒီလိုဒုက္ခရောက်တာတွေရှိတယ်။ <br><br>ရွာထဲရောက်တော့ ဆွမ်းခံရတဲ့ ဒုက္ခရှိတယ်၊ ဆွမ်းခံတဲ့အခါ ဗုဒ္ဓဘာသာတွေ အနေနဲ့ ဘယ်သူကမှ မောင်းမဲမထုတ်ပါဘူး၊ ရှေးတုန်းကတော့ ဗုဒ္ဓဘာသာချည်းပဲ မဟုတ်တော့ မောင်းမဲတာ ဆဲဆိုတာခံရတာမျိုးလည်းရှိတာပေါ့၊ အဲဒါမျိုးတွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြီးတော့ အစာအာဟာရဟာ ဘာမှ တွယ်တာစရာမရှိဘူး၊ စားတဲ့အခါလည်း ပါးစပ်ထဲရောက်တဲ့အချိန်ကစပြီး သားရေဆိုတဲ့ တံတွေးတွေနဲ့ ရောသွားပြီးတော့ ဝါးလိုက်တဲ့အခါကျတော့ ခွေးအံဖတ်နဲ့ တူတယ်ပေါ့လေ၊ အဲသလို ဆင်ခြင်ပြီး စားရတယ်၊ အဲဒါ <b>အာဟာရေပဋိကူလသညာ</b>၊ ဒါလည်းကမ္မဋ္ဌာန်းတစ်မျိုးပဲ။ <br><br><b>ဧကဝဝတ္ထာန</b>တဲ့၊ ဒါက ဓာတ် ၄-ပါးပိုင်းခြားတာ၊ “မိမိကိုယ်၌တည်ရှိကုန်သော <b>ပထဝီ</b>, <b>အာပေါ</b>, <b>တေဇော</b>, <b>ဝါယော</b>ဟူသော ဓာတ် ၄-ပါးကို မှတ်သောအားဖြင့် ပိုင်းခြားရှုဆင်ခြင်၍ ဆုံးဖြတ်ခြင်းသည် <b>စတုဓာတုဝဝတ္ထာန</b>မည်၏။ <br><br>ပထမဆုံးဓာတ် ၄-ပါးကို နားလည်ရမယ်၊ <b>ပထဝီ</b>ဓာတ်ဆိုတာဘာလဲ <b>အာပေါ</b>ဓာတ်ဆိုတာဘာလဲ, <b>တေဇော</b>ဓာတ်ဆိုတာဘာလဲ, <b>ဝါယော</b>ဓာတ်ဆိုတာဘာလဲ။ ပြီးတော့မှ ဒီဓာတ် ၄-ပါးဟာ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးမှာရှိနေတယ်၊ ငါ့ခန္ဓာကိုယ်ကြီးဟာ ဓာတ် ၄-ပါး အစုအဝေးပဲ၊ အဲသလို ဆင်ခြင်ရမယ်။ <br><br>ဒီထက်ပိုပြီး ဆင်ခြင်နိုင်သေးတယ်ဆိုရင် <b>ကေသာ</b>, <b>လောမာ</b>မှာ ဆံပင်ဆိုတာက ပထဝီလွန်ကဲတဲ့ ကောဋ္ဌာသ၊ မျက်ရည်တို့ ဘာတို့ကျတော့ အာပေါဓာတ်လွန်ကဲတဲ့ ကောဋ္ဌာသပေါ့၊ အဲဒီလိုဆင်ခြင်လို့ရတယ်၊ သို့သော် နောက်ဆုံးတော့ ဓာတ် ၄-ပါးကွဲသွားအောင် ဆင်ခြင်မယ်၊ <b>ကာယဂတာသတိ</b>ကတော့ <b>ကေသာ</b> <b>လောမာ</b> ဒီအတိုင်း ဆင်ခြင်နေရုံပဲ၊ <b>စတုဓာတုဝဝတ္ထာန</b>ကျတော့ <b>ကေသာ</b> <b>လောမာ</b>တွေကိုပဲ ဒါက ပထဝီလွန်ကဲတဲ့ ကောဋ္ဌာသ၊ ဒါက အာပေါလွန်ကဲတဲ့ ကောဋ္ဌာသ စသည်ဖြင့် ဓာတ် ၄-ပါးဆင်ခြင်တာကို <b>စတုဓာတုဝဝတ္ထာန</b>လို့ ဒီလိုခေါ်တယ်။ <br><br>အဲဒီတော့ ဓာတ် ၄-ပါးမှာ အရင်တုန်းကပြောခဲ့ပြီ၊ <b>ပထဝီ</b>ဆိုတာ မြေကြီးကို ဆိုလိုတာမဟုတ်ဘူး၊ ခက်မာမှု နူးညံ့မှုသဘောကို <b>ပထဝီ</b>ခေါ်တယ်၊ <b>အာပေါ</b>ဆိုတာလဲ ရေကိုခေါ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ဖွဲ့စည်းတတ်တဲ့သဘောကို ခေါ်တယ်။ <b>တေဇော</b>ဆိုတာ မီးကိုခေါ်တာမဟုတ်ဘူး၊ အပူအအေး ဥတုကိုခေါ်တယ်၊ <b>ဝါယော</b>ကိုလေ ဆိုပေမယ်လို့ လှုပ်ရှားတဲ့သဘော, ရွေ့လျားတဲ့သဘော အဲဒါကို ခေါ်တယ်။ <br><br>မိမိခန္ဓာကိုယ်ဟာ ဓာတ် ၄-ပါး အစုအဝေးပဲလို့ ဓာတ်ကြီး ၄-ပါးကို— <hr> [စာမျက်နှာ-181] ရှုတာ၊ <b>ဓာတ်ကြီး ၄-ပါး</b>ကိုရှုတဲ့အခါမှာလည်း ခုနလိုပဲ တွယ်တာမှု နည်းသွားတယ်။ <br>တချို့ကျတော့ ဒီကိစ္စကို စိတ်ဆိုးတဲ့နေရာမှာသုံးတယ်၊ ကိုယ်က ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ယောက်အပေါ်ကို စိတ်ဆိုးတယ်ဆိုရင်တော်တော်နဲ့ ဖြေလို့မရဘူး၊ ဖြေနည်းတွေ အမျိုးမျိုးရှိတယ်၊ အဲဒီနည်းတွေထဲမှာ တစ်နည်းက ဘာလဲဆိုရင် <b>ဓာတ် ၄-ပါး</b>နဲ့ ကပ်ဖြေတဲ့နည်းပဲ။ <br><br>မင်းစိတ်ဆိုးတဲ့လူဟာ <b>ဓာတ် ၄-ပါး</b> အစုအဝေး၊ မင်းဟာ သူ့ရဲ့ <b>ပထဝီဓာတ်</b>နဲ့ စိတ်ဆိုးတာလား၊ <b>အာပေါဓာတ်</b>နဲ့ စိတ်ဆိုးတာလား <b>တေဇောဓာတ်</b>နဲ့ စိတ်ဆိုး တာလား <b>ဝါယောဓာတ်</b>နဲ့ စိတ်ဆိုးတာလား စသည်ဖြင့် ကိုယ့်ကိုကိုယ် မေးပြီးတော့ ဒေါသကိုဖြေယူတာ၊ ဒါကဉာဏ်ပါမှ ဒီကမ္မဋ္ဌာန်းတွေက ဉာဏ်တော်တော်လိုတယ်။ <br><br>အဲသလို <b>ဓာတ်ကြီး ၄-ပါး</b> တကယ်ကွဲလာပြီဆိုတဲ့အခါကျတော့ သတ္တဝါဆိုတဲ့ အမှတ်ပျောက်သွားတာပေါ့၊ ဓာတ်အစုအဝေးပဲဆိုတာကို ဉာဏ်နဲ့ ခွဲလိုက်တော့ အကောင်အထည် ပျောက်သွားတယ်။ <br>အဲသလို အကောင်အထည်ပျောက်သွားမှ <b>ဓာတ် ၄-ပါး</b>တကယ်ကွဲတာ, တကယ်မြင်တာဖြစ်တာ။ <br><br><b>အာရုပ္ပ ၄-ပါး</b>တဲ့၊ ဒါက <b>အရူပဈာန် ၄-ပါး</b>ပြောတာ၊ “ရုပ်၏ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သော ကောင်းကင်ပညတ်စသော လေးပါးသော အာရုံ၌ဖြစ်သော အာရုပ္ပကမ္မဋ္ဌာန်း ၄-ပါးသည် အာရုပ္ပ ၄-ပါးမည်၏” <b>ရူပဈာန် ၅-ပါး</b>ကို ရပြီးတဲ့နောက် အရူပဈာန်ကို အားထုတ်ရမယ်၊ အရူပဈာန်အားထုတ်တယ်ဆိုတာ ရုပ်ကိုမုန်းတဲ့ ယောဂီတွေ အားထုတ်တာပဲ၊ အဲဒီတော့ ရုပ်ကိုလွန်ပြီးတော့ ကောင်းကင်ပညတ်စတဲ့ အာရုံတွေကို ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံအဖြစ် ရှုပြီးတော့ <b>အာကာသာနဉ္စယတနဈာန်</b>ကနေပြီးတော့ <b>နေဝသညာ နာသညာယတနဈာန်</b>အထိရအောင် အားထုတ်သွားရမယ်၊ အဲဒီ ၄-မျိုးကို <b>အာရုပ္ပ ၄-ပါး</b> လို့ခေါ်တယ်။ <br><br>အားလုံးပေါင်းလိုက်ရင် <b>ကမ္မဋ္ဌာန်း ၄၀</b>-ဖြစ်သွားတယ်၊ ပြန်ပြီးတော့ <b>ကမ္မဋ္ဌာန်း ၄၀</b>-ကို ကြည့်လိုက်စမ်းပါဦး၊ <b>ကသိုဏ်း ၁၀-ပါး</b>၊ <b>အသုဘ ၁၀-ပါး</b>၊ <b>အနုဿတိ ၁၀-ပါး</b>၊ <b>အပ္ပမညာ ၄-ပါး</b>၊ <b>သညာ ၁-ပါး</b>၊ <b>ဝဝတ္ထာန် ၁-ပါး</b>၊ <b>အာရုပ္ပ ၄-ပါး</b>၊ <b>ကမ္မဋ္ဌာန်း ၄၀</b>-ဆိုတာ ဒါကိုပဲ ခေါ်တယ်။ <br>အဲဒီ<b>ကမ္မဋ္ဌာန်း ၄၀</b>-ကို အားထုတ်တဲ့အခါမှာ မိမိနဲ့သင့်လျော်တဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း အားထုတ်မိဖို့လိုအပ်တယ်၊ သင့်လျော်တဲ့ကမ္မဋ္ဌာန်းမဟုတ်ရင် သမာဓိတွေ ဘာတွေရ ခဲတယ်၊ မရတာလည်းရှိနိုင်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ မိမိနဲ့ သင့်လျော်တဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို <hr> [စာမျက်နှာ-182] ရွေးချယ်နိုင်ဖို့ရာ စရိုက်နဲ့ ခွဲခြားထားတယ်။ <br>လူတွေမှာ စရိုက်ရှိတယ်၊ ကျမ်းဂန်မှာစရိုက် ၆-မျိုးပြဆိုထားတယ်၊ စရိုက် ၆-မျိုးက <b>ရာဂစရိုက်</b>, <b>ဒေါသစရိုက်</b>, <b>မောဟစရိုက်</b>, <b>သဒ္ဓါစရိုက်</b>, <b>ဗုဒ္ဓိစရိုက်</b>, <b>ဝိတက်စရိုက်</b>တဲ့။ <br><br>မောဟနဲ့ ဝိတက်ကို တစ်ကြောင်းထဲထားတာက <b>အာနာပါနဿတိ</b>နဲ့ တွဲချင် လို့သာ ထားတာ၊ အမှန်က ၆-မျိုးဟာ သီးခြားနေရမယ်၊ <br><b>ရာဂစရိုက်</b>တဲ့ <b>ဒေါသစရိုက်</b>တဲ့၊ ဒေါသကြီးတဲ့လူဟာ <b>ဒေါသစရိုက်</b>ရှိတဲ့သူပဲ၊ လောဘကြီးတယ်လို့ အပြောခံရရင် <b>ရာဂစရိုက်</b>ရှိတဲ့သူပဲ၊ တွေဝေမှု အားကြီးတယ် အပြောခံရရင် <b>မောဟစရိုက်</b>ပဲ။ <br><br>သဒ္ဓါတရားကောင်းတယ်, <b>သဒ္ဓါစရိုက်</b>၊ ပညာထက်တယ်, <b>ဗုဒ္ဓိစရိုက်</b>ပေါ့၊ <b>ဝိတက်စရိုက်</b>ရှိတဲ့သူက အတွေးများတယ်၊ ဟိုတွေးဒီတွေး အတွေးများတဲ့သူဟာ <b>ဝိတက်စရိုက်</b>ရှိသူပဲ၊ အဲသလို <b>စရိုက် ၆-ပါး</b>ရှိတယ်။ <br><br>အဲဒီ <b>စရိုက် ၆-ပါး</b>မှာလည်း ဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်က ဘယ်စရိုက်ရှိတယ်ဆိုတာ အတိအကျသိဖို့က မြတ်စွာဘုရားမှသိတယ်၊ မြတ်စွာဘုရားမဟုတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ အနေနဲ့ မှန်းဆပြီးတော့ ဒီပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ နေထိုင်သွားလာပြောဆို စားသောက်ပုံကိုကြည့်ပြီး သိရမယ်တဲ့။ <br><br><b>ရာဂစရိုက်</b>ရှိသူက ဘာမဆို လှလှပပကြိုက်တယ်၊ သူ့နေရာလေးသန့်သန့် ပြန့်ပြန့်ထားတယ်ပေါ့လေ၊ သူ့ရဲ့ နေပုံထိုင်ပုံကလည်း ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့တယ်၊ အဲသလို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးဟာ <b>ရာဂစရိုက်</b>လည်းရှိမယ်၊ သို့မဟုတ် <b>သဒ္ဓါစရိုက်</b>လည်း ရှိလိမ့်မယ်ပေါ့၊ လောဘပါလာရင် <b>ရာဂစရိုက်</b>ဘက်သွားမယ်။ <br><br><b>ဒေါသစရိုက်</b>ရှိတဲ့သူကျတော့ သူ့နေရာက ရှုပ်ပွေနေမယ် စသည်ဖြင့်ပေါ့။ အဲသလို သိယူရမယ်။ <br><br><b>စရိုက် ၆-ပါး</b>နဲ့ သင့်လျော်တဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းမှာ <b>ရာဂစရိုက်</b>ရှိသူနဲ့ သင့်လျော်တဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းက <b>အသုဘ ၁၀-ပါး</b>နဲ့ <b>ကာယဂတာသတိ</b>တဲ့၊ ဟုတ်တာပေါ့၊ ဆန့်ကျင်ဘက်ပဲ၊ ရာဂဆိုတာက ကြိုက်နှစ်သက်တယ်။ အသုဘဆိုတာက မကောင်းတာ မတင့်တယ်တာကိုရှုတယ်၊ <b>ကာယဂတာသတိ</b>ကလည်း ဒီအတိုင်းပဲ, ရွံရှာဖွယ်ကို ရှုတယ်ဆိုတော့ ရာဂရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်ပဲ။ <br><br><b>ဒေါသစရိုက်</b>နဲ့ သင့်လျော်တဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းက <b>အပ္ပမညာ ၄-ပါး</b>တဲ့၊ <b>မေတ္တာ</b>, <b>ကရုဏာ</b>, <b>မုဒိတာ</b>, <b>ဥပေက္ခာ</b> ဒါကို ပွားများရင် ဘယ်မှာဒေါသရှိနိုင်တော့မလဲ။ <hr> [စာမျက်နှာ-183] <b>နီလ</b>, <b>ပီတ</b>, <b>လောဟိတ</b>, <b>ဩဒါတ</b>ကသိုဏ်းတဲ့၊ အရောင်ဆိုတာ စိတ်ကို နူးညံ့စေတတ်တယ်။ ဒါကြောင့်အရောင်ကသိုဏ်းဟာ <b>ဒေါသစရိုက်</b>ရှိသူနဲ့ သင့်တော်တယ်၊ ဒီ ၄-မျိုးထဲက ကိုယ်ကြိုက်တဲ့အရောင်ရွေးပေါ့။ <br><br><b>မောဟစရိုက်</b>ရှိသူ <b>ဝိတက်စရိုက်</b>ရှိတဲ့သူနဲ့ကျတော့ <b>အာနာပါန</b>တဲ့၊ <b>အာနာပါန</b>က နွားကိုတိုင်မှာ ကြိုးနဲ့တုပ်ထားသလို လုပ်ရတာကိုး၊ စိတ်ကို နှာသီးဝမှာထားပြီးတော့ ထွက်တာဝင်တာကို မလွတ်အောင် မှတ်ရတာ၊ အဲဒီတော့ <b>မောဟစရိုက်</b>ရှိသူ၊ <b>ဝိတက်စရိုက်</b>ရှိသူနဲ့ <b>အာနာပါန ကမ္မဋ္ဌာန်း</b>ဟာ သင့်လျော်တယ်။ <br><br><b>သဒ္ဓါစရိုက်</b>ရှိသူက နဂိုထဲက သဒ္ဓါတရားရှိပြီးသားဆိုတော့ <b>ဗုဒ္ဓါနုဿတိ</b>, <b>ဓမ္မာနုဿတိ</b>, <b>သံဃာနုဿတိ</b>, <b>သီလာနုဿတိ</b>, <b>စာဂါနုဿတိ</b>, <b>ဒေဝတာနုဿတိ</b> တို့ဟာ <b>သဒ္ဓါစရိုက်</b>ရှိသူတွေနဲ့ သင့်လျော်တယ်။ <br><br><b>ဗုဒ္ဓိစရိုက်</b> (ပညာစရိုက်) ရှိသူတွေနဲ့ ပျော်တာတွေက <b>မရဏာနုဿတိ</b>တဲ့၊ ပညာသုံးပြီးတော့ သေခြင်းတရားကို ရှုရတာ၊ ပညာနည်းတဲ့သူ <b>မရဏာနုဿတိ</b> အားထုတ်ရင် သေမှာကြောက်လာတတ်တယ်။ အမှန်တော့ <b>မရဏာနုဿတိ</b>အားထုတ်ရင် သေမှာမကြောက်တော့ဘူး၊ ဒါပေမယ်လို့ ကိုယ်က ဉာဏ်မသုံးဘူး ဉာဏ်နည်းရင် သေမှာကြောက်လာတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ဉာဏ်လိုတယ်။ <br><br><b>ဥပသမာနုဿတိ</b>၊ ဒါက နိဗ္ဗာန်အာရုံပြုရတာ၊ အလွန်ခဲယဉ်းတယ်၊ ဉာဏ်ပါမှဖြစ်မယ်၊ <b>အာဟာရေပဋိကူလသညာ</b>၊ ဒီအတိုင်းပဲ ခုနပြောခဲ့သလို သွားရတာနဲ့ ရှာရတာနဲ့ စားရတာနဲ့ စသည်ဖြင့် ဆင်ခြင်တယ်ဆိုရင် ဉာဏ်သုံးပြီး ဆင်ခြင်ရတယ်။ <b>စတုဓာတုဝဝတ္ထာန်</b>လည်း ဒီအတိုင်းပဲ၊ <b>ပထဝီ</b>, <b>အာပေါ</b>, <b>တေဇော</b>, <b>ဝါယော</b> ခွဲခြားပြီး ရှုဆင်ခြင်နိုင်တယ်ဆိုရင် ဉာဏ်ပါမှဖြစ်တယ်၊ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ အဲဒါတွေဟာ <b>ဗုဒ္ဓိစရိုက်</b>နဲ့ ပျော်တယ်။ <br>ကျန်တာတွေကတော့ <b>စရိုက် ၆-ပါး</b>လုံးနဲ့ လျော်ပါတယ်၊ <b>ပထဝီကသိုဏ်း</b>, <b>အာပေါ</b>, <b>တေဇော</b>, <b>ဝါယော</b>, <b>အာကာသ</b>, <b>အာလောက</b>ကသိုဏ်း၊ <b>အာရုပ္ပ ၄-ပါး</b>တဲ့။ <br><br><b>မောဟ</b>နဲ့ <b>ဝိတက်</b>မှာ ဘယ်လိုကွာသေးလဲဆိုရင် အကယ်၍ ကသိုဏ်းတို့ ဘာတို့အားထုတ်တဲ့အခါမှာ <b>မောဟစရိုက်</b>ရှိတဲ့သူက ဘယ်လိုကသိုဏ်းမျိုး, <b>ဝိတက်စရိုက်</b>ရှိတဲ့သူက ဘယ်လိုကသိုဏ်းမျိုး၊ အဲဒါကို သင်္ဂြိုဟ်မှာ ပြောထားတာရှိတယ်။ <br><br><b>မောဟစရိုက်</b>ရှိသူအတွက် ကျယ်ပြန့်သော ကသိုဏ်းနဲ့လျော်တယ်တဲ့ ကသိုဏ်းကြီးကြီးပေါ့လေ၊ <b>ဝိတက်စရိုက်</b>ရှိသူအတွက်ကသိုဏ်းသေးသေးနဲ့လျော် <hr> [စာမျက်နှာ-184] တယ်၊ စဉ်းစားများတဲ့သူဆိုတော့ ခပ်သေးသေးနဲ့ထားမှ ရမှာပေါ့၊ <b>မောဟ</b>ရှိပြီး တွေဝေတဲ့သူကတော့ ကိစ္စမရှိဘူး၊ ကသိုဏ်းကျယ်မှ ကြီးမှရတယ်။ <br><br>ကောင်းပြီ အခုခေတ် ကမ္မဋ္ဌာန်း ဆရာတွေက ဘယ်သူလာလာ ထွက်သက် ဝင်သက် ရှုပါလို့ ခိုင်းနေတယ်၊ အဲဒါ ဘယ့်နှယ်သဘောရသလဲ၊ ကိစ္စမရှိဘူး ဒါ ရတယ်။ <br><br>အခုလို <b>အသုဘ ၁၀-ပါး</b>၊ <b>ကာယဂတာသတိ</b>ဟာ <b>ရာဂစရိုက်</b>ရှိသူနဲ့လျော်တယ်။ <b>အပ္ပမညာ ၄-ပါး</b>ဟာ <b>ဒေါသစရိုက်</b>ရှိသူနဲ့ လျော်တယ်ပြောတာကတော့ အကောင်းဆုံး ကိုပြောတာ၊ သူတို့က ဖြောင့်ဖြောင့်ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ သူတို့ကို အားထုတ်ရင် တကယ့်ကို ရာဂကို ပယ်နိုင်မယ်၊ ဒေါသကို ပယ်နိုင်မယ်။ အဲဒီလို ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ပြီး အကောင်းဆုံးဖြစ်တဲ့ အတွက်ကြောင့် ပြောထားတာ။ <br><br>ဒါပေမယ်လို့ ကမ္မဋ္ဌာန်းမှန်ရင် ဘယ်ကမ္မဋ္ဌာန်းမဆို နီဝရဏတွေကို မငြိမ်း စေနိုင်တဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း မရှိဘူး၊ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟကို နည်းအောင် မလုပ်နိုင်တဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း မရှိဘူး၊ အဲဒါကြောင့်မို့ သာမညအားဖြင့်ပြောမယ်ဆိုရင် ဘယ်သူမဆို ဘယ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကိုပဲ အားထုတ်အားထုတ် ရတယ်။ <br><br>သို့သော်ပိုပြီး အကျိုးများချင်တယ်, ပိုပြီးတော့ effective ဖြစ်ချင်တယ် ဆိုရင်တော့ ကိုယ်နဲ့လျော်တဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းရွေးပြီး အားထုတ်ရင် ပိုပြီးတော့ မြန်မြန် ပေါက်ရောက်နိုင်တယ်လို့ ဆိုလိုတယ်။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ ဒီဟာနဲ့ မကိုက်ညီဘူးဆိုပြီးတော့ အပြစ်မတင်မိကြစေနဲ့၊ ဒီမှာဆိုထားတာက <b>အာနာပါန</b>, <b>မောဟစရိုက်</b>, <b>ဝိတက်စရိုက်</b>ရှိသူတွေနဲ့သာ လျော်တယ်လို့ ဆိုထားတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-185] <h3>ကမ္မဋ္ဌာန်း ၄၀ ကို ဘာဝနာ ၃-ပါးနှင့် တွဲစပ်ပုံ</h3>ဘာဝနာသည် (၁) <b>ပရိကမ္မဘာဝနာ</b> (၂) <b>ဥပစာရဘာဝနာ</b> (၃) <b>အပ္ပနာဘာဝနာ</b>ဟု ၃-ပါး အပြားရှိ၏။<br><br>(၁) <b>ပရိကမ္မဘာဝနာ</b> = ကသိုဏ်းဝန်းပရိကမ္မနိမိတ်ကို အာရုံပြု၍ အကြိမ်များစွာ “<b>ပထဝီ, ပထဝီ</b>” စသည်ဖြင့် မှန်းဆကြည့်ရှုပွားများသော ဘာဝနာ။ <br>(၂) <b>ဥပစာရဘာဝနာ</b> = ထင်လာသောဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကို အာရုံပြု၍ ရှေးကထက်တည်တည်ကြည်ကြည် သမာဓိရစွာ ပွားများသော ဘာဝနာ။ <br>(၃) <b>အပ္ပနာဘာဝနာ</b> = ပဋိဘာဂနိမိတ်ပေါ်လာသောအခါ နီဝရဏတရားများကင်းကွာကာ ဝိတက်စသော ဈာန်အင်္ဂါတို့ မိမိတို့ ဆိုင်ရာကိစ္စကို ဆောင်ရွက်နိုင်သော ဘာဝနာ။ <br><br><b>ပရိကမ္မဘာဝနာ</b>သည် အလုံးစုံသော <b>သမထကမ္မဋ္ဌာန်း ၄၀</b>-တို့၌ ဖြစ်နိုင်၏။ တစ်စုံတစ်ခုသော သမထမျှသည် ပရိကန်နှင့်ကင်း၍ မဖြစ်နိုင်သောကြောင့်တည်း။ <br><br><b>ဗုဒ္ဓါနုဿတိ</b>, <b>ဓမ္မာနုဿတိ</b>, <b>သံဃာနုဿတိ</b>, <b>သီလာနုဿတိ</b>, <b>စာဂါနုဿတိ</b>, <b>ဒေဝတာနုဿတိ</b>, <b>ဥပသမာနုဿတိ</b>, <b>မရဏာနုဿတိ</b>, ဟူသော <b>အနုဿတိ ၈-ပါး</b>နှင့် <b>အာဟာရေပဋိကူလသညာ</b>၊ <b>စတုဓာတုဝဝတ္ထာန်</b>အားဖြင့် ၁၀-ပါးသည် <b>ပရိကမ္မဘာဝနာ</b>နှင့် <b>ဥပစာရဘာဝနာ</b> ၂-ပါးရ၏၊ <b>အပ္ပနာဘာဝနာ</b>ကို မရနိုင်။ အကြောင်းကား <b>ဗုဒ္ဓါနုဿတိ</b> (ပ) <b>ဥပသမာနုဿတိ</b>ဟူသော အနုဿတိ ၈-ပါးတို့သည် အလွန်တရာနက်နဲသောဂုဏ်တော်စသော အာရုံရှိသောကြောင့် တည်တံ့ခြင်းငှာ မစွမ်းနိုင်အောင် နက်နဲသောကြောင့် အပ္ပနာဘာဝနာမဖြစ်နိုင်ချေ။ <b>မရဏာနုဿတိ</b>သည် ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့အပ်သော သဘောတရားဖြစ်သောကြောင့် အပ္ပနာကို မဖြစ်စေနိုင်၊ <b>အာဟာရေပဋိကူလသညာ</b>နှင့် <b>စတုဓာတုဝဝတ္ထာန်</b>တို့ သည်ကား တရားသဘောအားဖြင့် အလွန်တရာ နက်နဲသောကြောင့် အပ္ပနာကို မဖြစ်နိုင်။ <br><br>ကြွင်းကမ္မဋ္ဌာန်း ၃၀-သည် ဘာဝနာ ၃-ပါးစလုံးရ၏၊ ထိုကမ္မဋ္ဌာန်း ၃၀-တွင် <b>ကသိုဏ်း ၁၀-ပါး</b>နှင့် <b>အာနာပါနဿတိ</b> ပေါင်း ၁၁-ပါးသည် ဈာန် ၅-ပါး စလုံးကို ရနိုင်၏။ <br><b>အသုဘ ၁၀-ပါး</b>နှင့်<b>ကာယဂတာသတိ</b> ပေါင်း ၁၁-ပါးသည် ပထမဈာန်ကို သာရနိုင်၏။ <hr> [စာမျက်နှာ-186] <b>မေတ္တာ</b>, <b>ကရုဏာ</b>, <b>မုဒိတာ</b> ပေါင်း ၃-ပါးသည် စတုတ္ထဈာန်တိုင်အောင် ရနိုင်၏။ <br><b>ဥပေက္ခာ</b>ကမ္မဋ္ဌာန်းသည် ပဉ္စမဈာန်ကိုသာ ရနိုင်၏။ ဤကား ရူပါဝစရဈာန်ကို ရနိုင်သော ကမ္မဋ္ဌာန်း ၂၆-ပါးတည်း။ <br><b>အာရုပ္ပကမ္မဋ္ဌာန်း ၄-ပါး</b>တို့သည် အစဉ်အတိုင်း အရူပဈာန် ၄-ပါးကို ရစေနိုင်၏။ <br><h3>ကမ္မဋ္ဌာန်း ၄၀ ကို နိမိတ် ၃-ပါးနှင့် တွဲစပ်ပုံ</h3>နိမိတ်သည် <b>ပရိကမ္မနိမိတ်</b>, <b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b>, <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b>ဟူ၍ ၃-ပါးအပြား ရှိ၏။ <br><br>(၁) <b>ပရိကမ္မနိမိတ်</b> = ကသိုဏ်းဝန်းစသော အာရုံတစ်ခုခုရအောင် အားထုတ်ရာ၌ စစွာ ရှုမြင်သော အာရုံ။ <br>(၂) <b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b> = မျက်စိဖွင့်၍ ကြည့်ရာ၌ မြင်ရသလို စိတ်ထဲမှာ ထင်ရှားစွာ ပေါ်လာသော အာရုံ၊ <br>(၃) <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b> = ဥဂ္ဂဟနိမိတ်နှင့် သဏ္ဍာန်တူစွာ၎င်းထက်အဆပေါင်း များစွာ ကြည်နူးဖွယ်ကြည်လင်စွာပေါ်လာသော အာရုံ။ <br><br>နိမိတ် ၃-ပါးနှင့် ဘာဝနာ ၃-ပါးတွဲစပ်ပုံမှာ <b>ပရိကမ္မနိမိတ်</b>, <b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b> ၂-ပါးကို <b>ပရိကမ္မဘာဝနာ</b>နှင့်တွဲ၊ <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b>ကို <b>ဥပစာရဘာဝနာ</b>, <b>အပ္ပနာဘာဝနာ</b> ၂-ပါးနှင့်တွဲလေ။ <br><br>ကမ္မဋ္ဌာန်း ၄၀-စလုံး၌ <b>ပရိကမ္မနိမိတ်</b> <b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b>တို့ကို ရနိုင်သည်။ <b>ကသိုဏ်း ၁၀-ပါး</b>၊ <b>အသုဘ ၁၀-ပါး</b>၊ <b>ကာယဂတာသတိ</b>၊ <b>အာနာပါနဿတိ</b> ပေါင်း ၂၂-ပါးသော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့၌ <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b>ကို ရနိုင်သည်။ <br><br><b>ဈာန်ဖြစ်ပေါ်ပုံ။</b> <b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b>ထင်ပြီးနောက်၎င်းနိမိတ်ကို အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ဆင်ခြင်ပွားများသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား အစဉ်အတိုင်း <b>နီဝရဏ</b>တရားတို့သည် ကင်းကွာကုန်၏။ ထိုအခါ <b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b>ထက် အဆများစွာ စင်ကြယ်သော <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b>သည် ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ ထို<b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b>ထင်ပြီး၎င်းနိမိတ်ကိုပင် အဖန်ဖန် အထပ်ထပ်ပွားများသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား <b>ရူပါဝစရပထမ အပ္ပနာဈာန်</b>သည် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ <hr> [စာမျက်နှာ-187] ထိုသို့ <b>ပထမဈာန်</b>ကိုရပြီးသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် မိမိရရှိသောဈာန်၌ ပိုင်နိုင်ခြင်း စသည်ဖြစ်အောင် <b>ဝသီဘော်ငါးပါး</b>ဖြင့် လေ့လာရသည်။ <br><h3>ဝသီဘော် ၅-ပါး</h3>၁။ <b>အာဝဇ္ဇနဝသီဘော်</b> = ဈာန်အင်္ဂါကို ဘဝင်အနည်းငယ်ခြား၍ ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် ဖြစ်အောင် ဆင်ခြင်မှု။ <br>၂။ <b>သမာပဇ္ဇနဝသီဘော်</b> = ဈာန်ဝင်စားလိုလတ်သော် လျှင်မြန်စွာ ဝင်စားခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်မှု။ <br>၃။ <b>အဓိဋ္ဌာနဝသီဘော်</b> = မိမိအလိုရှိသမျှကာလကြာအောင် ဈာန်အစဉ်ကို ထားနိုင်မှု။ <br>၄။ <b>ဝုဋ္ဌာနဝသီဘော်</b> = ဝင်စားသောဈာန်မှ မိမိထလိုသောအခါ၌ မိမိအလို ရှိတိုင်း ထခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်မှု။ <br>၅။ <b>ပစ္စဝေက္ခဏဝသီဘော်</b> = ဈာန်အင်္ဂါတို့ကို လျင်မြန်စွာ အထပ်ထပ် ဆင်ခြင်သော မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၏ အခြားမဲ့၌ ဇောစိတ်ဖြင့် ဈာန်အင်္ဂါကို ဆင်ခြင်မှု။ <br><br><b>အာဝဇ္ဇနဝသီဘော်</b>မြောက်လျှင် <b>ပစ္စဝေက္ခဏဝသီဘော်</b>လည်း ပြီးစီးတော့၏။ အမြန်ဆုံးဆင်ခြင်နိုင်သော <b>မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b>၏ သတ္တိကို <b>အာဝဇ္ဇနဝသီဘော်</b>ဟုဆို၏။ <b>ပစ္စဝေက္ခဏာဇော</b>၏ သတ္တိကို <b>ပစ္စဝေက္ခဏဝသီဘော်</b>ဟု ဆို၏။ <br><br><b>မှတ်ချက်။</b> အာဒိကမ္မိကဝီထိ ဝသီဘော်ဝီထိများကျပုံကို ဝီထိပိုင်း၌ဆိုခဲ့ပြီ။ <br><br><b>ဒုတိယဈာန် စသည်ရပုံမှာ။</b> <b>ဝိတက်</b>စသော ရှေးရှေးသော ဈာနင်ကို ပယ်စွန့်၍ အဖန်ဖန်တလဲလဲ ပွားများဆင်ခြင်သည်ရှိသော် <b>ဒုတိယဈာန်</b> (ပ) <b>ပဉ္စမဈာန်</b>စသည်တို့ ဖြစ်ပေါ်လာကုန်၏။ <br><br>အထက်ဈာန်သို့ တက်လိုသောယောဂီသည် ရအပ်ပြီးသောဈာန်ကို ဝသီဘော် ပေါက်အောင် လေ့လာအားထုတ်ရသည်။ ထိုကဲ့သို့ မလေ့လာပဲနေက ရပြီးသော ဈာန်သည်ပင် အသားမကျခင် ပစ်ထားမိသဖြင့် ပျောက်ကွယ်သွားတတ်သည်။ <br><h3>အာရုပ္ပဈာန်တက်ခန်း</h3>ကရဇကာယရုပ်တရားအပေါ်၌ အပြစ်မြင်၍ အရူပဘုံသို့ ရောက်ရန် <b>အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်</b>ကို အလိုရှိသော ယောဂီသည် ရူပဈာန်၏ အာရုံဖြစ်သော <hr> [စာမျက်နှာ-188] ကသိုဏ်းရုပ်ကိုပင် စက်ဆုပ်လေတော့၏။ ဤသို့ ကရဇကာယနှင့် ကသိုဏ်းကိုပါ ကြောက်ရွံ့မုန်းတီးသော ယောဂီသည် <b>ရူပပဉ္စမဈာန်</b>ကို ဝသီဘော်မြောက်အောင် လေ့လာဝင်စားပြီးနောက် <b>အာကာသကသိုဏ်း</b>မှ တပါးသော <b>ကသိုဏ်း ၉-ပါး</b>တို့တွင် တစ်ပါးပါးကို <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b>ထင်အောင် နှလုံးသွင်း၏၊ ထိုအခါ ထင်နေသော ကသိုဏ်းဝန်းကို အာရုံမပြုတော့ဘဲ ကသိုဏ်းဝန်းပျံ့နှံ့ရာအရပ်ကို “<b>အာကာသော အနန္တော</b>, <b>အာကာသော အနန္တော</b>”ဟု ကောင်းကင်ကိုသာ အာရုံပြုလျက် <b>ပရိကမ္မဘာဝနာ</b>ဖြင့် အထပ်ထပ်နှလုံးသွင်းလတ်သော် ပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ်ခေါ်သော <b>အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်</b> အပ္ပနာဖြစ်ပေါ်လာလေသည်။ <br><br><b>အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်</b>ကို အဖန်ဖန်ဝင်စား၍ အသားကျသည့်အခါ <b>ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်</b>ကို အလိုရှိသော ယောဂီသည် ပဌမာရုပ္ပဈာန်ကို အပြစ်ရှုပြီးလျှင် ကောင်းကင်ပညတ်ကို အာရုံမပြုတော့ဘဲ၊ ပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ်ကို အာရုံပြုကာ၊ “<b>ဝိညာဏံ အနန္တံ</b>”ဟု အဖန်ဖန်ပွားများလတ်သော် ဒုတိယာရုပ္ပဝိညာဏ်ခေါ်သော <b>ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်</b> ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ <br><br><b>ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်</b>ကို အဖန်ဖန်ဝင်စား၍ အသားကျသည့်အခါ <b>အာကိဉ္စညာယတနဈာန်</b>ကို အလိုရှိသော ယောဂီသည် ဒုတိယာရုပ္ပဈာန်ကို အပြစ်ရှုပြီးလျှင် <b>ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်</b>၏အာရုံဖြစ်သော <b>အာကာသာနဉ္စာယတနဝိညာဏ်</b>၏မရှိခြင်း တည်းဟူသော <b>နတ္ထိဘောပညတ်</b>ကိုအာရုံပြု၏၊ “<b>နတ္ထိ ကိဉ္စိ</b>, <b>နတ္ထိ ကိဉ္စိ</b>”ဟု စီးဖြန်းဖန် များလတ်သော် တတိယာရုပ္ပဝိညာဏ်ခေါ်သော <b>အာကိဉ္စညာယတနဈာန်</b> ဖြစ်ပေါ် လာ၏။ <br><br><b>အာကိဉ္စညာယတနဈာန်</b>ကို အဖန်ဖန်ဝင်စား၍ အသားကျသည့်အခါ, <b>နေဝသညာ နာသညာယတနဈာန်</b>ကို အလိုရှိသော ယောဂီသည် တတိယာရုပ္ပဈာန်ကို အပြစ်ရှုပြီးလျှင် <b>နတ္ထိဘောပညတ်</b>ကို အာရုံမပြုတော့ပဲ တတိယာရုပ္ပဈာန်ကိုအာရုံပြုကာ၊ “<b>သန္တမေတံ ပဏီတမေတံ</b>” အဖန်ဖန်ပွားများအပ်သော် စတုတ္ထာရုပ္ပဝိညာဏ်ခေါ်သော <b>နေဝသညာ နာသညာယတနဈာန်</b> ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ (အဘိဉာဉ်ဝင်စားပုံနှင့် ဝီထိကျပုံတို့ကို ဝီထိပိုင်း၌ ပြဆိုခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။)<br><h3>၂၆ ဘုံ၌ရကြသော သမထကမ္မဋ္ဌာန်းများ</h3>လူ့ဘုံ၌ <b>သမထကမ္မဋ္ဌာန်း ၄၀</b>-စလုံးရ၏၊ နတ်ပြည် ၆-ထပ်၌ <b>အသုဘ ၁၀-ပါး</b>၊ <b>ကာယဂတာသတိ</b>, <b>အာဟာရေပဋိကူလသညာ</b> ပေါင်း ၁၂-ကြဉ် ၂၈-ပါး <hr> [စာမျက်နှာ-189] ရ၏၊ အသညသတ်ကြဉ်သော ရူပ ၁၅-ဘုံ၌ <b>အသုဘ ၁၀-ပါး</b>၊ <b>ကာယဂတာသတိ</b>, <b>အာနာပါနဿတိ</b>, <b>အာဟာရေပဋိကူလသညာ</b> ပေါင်း ၁၃- ကြဉ် ၂၇-ပါးရ၏။ (သင်္ခါရ ယမိုက်အရ အဿာသ, ပဿာသသည် ရူပဗြဟ္မာများမှာ မဖြစ်။) <br><br><b>အာကာဘုံ</b>၌ <b>အာရုပ္ပကမ္မဋ္ဌာန်း ၄-ပါး</b>ရ၏။ <br><b>ဝိညာဘုံ</b>၌ <b>အာကာဈာန်</b>ကြဉ် ၃-ပါးရ၏။ <br><b>အာကီဘုံ</b>၌ <b>အာကာ</b>, <b>ဝိညာဈာန်</b>ကြဉ် ၂-ပါးရ၏။ <br><b>နေဝဘုံ</b>၌ <b>နေဝဈာန်</b> ၁-ပါးသာရ၏။ <hr> [စာမျက်နှာ-190] <h3>အဘိဓမ္မာသင်တန်း (၅၃)</h3><h3>ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း - သမထကမ္မဋ္ဌာန်း</h3><br>ဒီနေ့ နိုဝင်ဘာလ ၄-ရက်နေ့။ <br>ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်းရှေ့ဆက်ကြမယ်၊ လွန်ခဲ့တဲ့အပတ်က <b>သမထကမ္မဋ္ဌာန်း ၄၀</b> ရယ်, ပြီးတော့ <b>စရိုက် ၆-ပါး</b>ရယ်၊ ဘယ်စရိုက်ရှိတဲ့သူ ဘယ်ကမ္မဋ္ဌာန်းနဲ့ လျော်တယ်ဆိုတာရယ် အဲဒါပြီးသွားပြီ။ <br><br>ဒီနေ့ကစပြီး တကယ်ကမ္မဋ္ဌာန်းထိုင်တဲ့ အခန်းရောက်ပြီပေါ့၊ ရှေးဦးစွာ <b>သမထကမ္မဋ္ဌာန်း ၄၀</b>-ထဲက <b>ကသိုဏ်း</b>ပဲ ပြောကြပါစို့။ <br><br>အဲဒီတော့ ကမ္မဋ္ဌာန်း အားထုတ်တော့မယ်ဆိုရင် ရဟန်းဖြစ်ဖြစ်, လူဖြစ်ဖြစ် ပထမ ဘာအရေးကြီးဆုံးလဲဆိုရင် သီလစင်ကြယ်အောင်လုပ်ဖို့ အရေးကြီးတယ်။ ရဟန်းဖြစ်လည်း ရဟန်းသီလစင်ကြယ်အောင်, လူဖြစ်လည်း <b>ငါးပါးသီလ</b> (အနည်းဆုံး) စင်ကြယ်အောင် လုပ်ကြရမယ်။ <br><br>ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ သီလစင်ကြယ်မှုမရှိပဲနဲ့ တရားအားထုတ်ရင် သမာဓိ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ သမာဓိမဖြစ်ရင် ပညာမရဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ ပထမဆုံး ရဟန်းဖြစ်ရင်... <hr> [စာမျက်နှာ-191] လည်း <b>စတုပါရိသုဒ္ဓိ</b>ဆိုတဲ့ သီလ ၄-မျိုးကို စင်ကြယ်အောင် လုပ်ရမယ်၊ လူဆိုရင်လည်း ၅-ပါးသီလပေါ့လေ၊ ဒီထက်တတ်နိုင်ရင် ၈-ပါးသီလယူပြီးတော့ အားထုတ်ရမယ်။<br><br>အဲသလိုသီလစင်ကြယ်အောင် လုပ်ပြီးတဲ့နောက် <b>ပလိဘောဂ</b>တွေ ဖြတ်ရတယ်။ <b>ဝိသုဒ္ဓိမဂ်</b>မှာ ဒါတွေအရှည်ကြီး ရေးထားတယ်၊ ကြောင့်ကျမှုလေးတွေရှိရင် တရားထိုင်တဲ့အခါ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်မှာ၊ ဒါကြောင့်မို့ အဲဒီကြောင့်ကျမှုတွေကိုလည်း ပယ်ဖြတ်ရမယ်။<br><br>အဲသလိုဖြတ်ပြီးတဲ့နောက် ဆရာရှာရမယ်၊ (စာထဲမှာ မိတ်ဆွေကောင်း ဆိုလိုတယ်) အဲဒီဆရာ့ထံမှာ အားထုတ်ရမယ်၊ စာအုပ်ဖတ်ပြီး ကိုယ့်ဟာကိုယ် အားထုတ်ရင်ကော မဖြစ်ဘူးလားလို့ မေးစရာရှိတယ်၊ ဖြစ်သလောက်တော့ဖြစ်တယ် ပေါ့လေ၊ ဒါပေမယ်လို့ ဆရာနဲ့ အားထုတ်တာလောက် အချိုးမကျနိုင်ဘူး။<br><br>အဲဒီနောက်မှာ ဆရာထံက ဘယ်လို တရားထိုင်ရမယ်ဆိုတာ ကမ္မဋ္ဌာန်း သင်ယူရမယ်၊ နည်းလမ်းညွှန်ကြားချက်ယူရမယ်၊ အဲသလို ညွှန်ကြားချက် ယူပြီးတော့ ကမ္မဋ္ဌာန်းထိုင်မယ်၊ တရားထိုင်မယ်ဆိုပါတော့။<br><br>အဲသလိုထိုင်တော့ <b>ပထဝီကသိုဏ်း</b>ပြောကြစို့၊ သမထကမ္မဋ္ဌာန်းထဲက ပထမဆုံးဟာ <b>ပထဝီကသိုဏ်း</b>မဟုတ်လား၊ <b>ပထဝီကသိုဏ်း</b> အားထုတ်တော့မယ်ဆိုရင် ရှေးရှေးဘဝက အထုံပါလာခဲ့မယ်ဆိုရင် <b>ပထဝီကသိုဏ်း</b>ဝန်း လုပ်စရာ မလိုတော့ဘူး၊ မြေကြီးကြည့်ပြီး <b>ပထဝီ</b>၊ <b>ပထဝီ</b> ပွားများတာနဲ့ပဲ နိမိတ်တွေ ရောက်လာနိုင်တယ်။<br><br>အဲသလို ရှေးဘဝက အထုံမရှိခဲ့ဘူး၊ ပါရမီ မပါခဲ့ဘူးဆိုရင်တော့ သေသေချာချာ လုပ်ရမှာဆိုတော့ ပထမကသိုဏ်းဝန်း လုပ်ရတယ်၊ ကသိုဏ်းဝန်းဆိုတာ ပိတ်ကိုကား ဘောင်ကျက်၊ ကားဘောင်ပေါ်မှာ မြေကြီး (ရွှံ့) အရုဏ်အဆင်းဆိုတော့ ခပ်နီပြေပြေပေါ့၊ ရွှံ့စေးနီ လိုက်ရှာရမယ်၊ အဲဒါနဲ့တစ်ထွာလက်လေးသစ် လောက်ရှိတဲ့ စက်ဝိုင်းလိုလုပ်ပြီး အဝတ်ပေါ်ရွှံ့သုတ်ရမယ်၊ ကျကျနန ချောချောမောမော လေးလုပ်ပြီးတော့မှ အဲဒီဟာကိုယူ၊ ဆိတ်ငြိမ်တဲ့ တစ်နေရာကိုသွား၊ အဲဒီမှာမနိမ့်လွန်း မမြင့်လွန်း၊ မနီးလွန်း၊ မဝေးလွန်းတဲ့ နေရာမှာထား၊ အဲသလို ထားပြီးတော့ ကသိုဏ်းဝန်းကိုကြည့်ပြီး <b>ပထဝီ</b>၊ <b>ပထဝီ</b>၊ မြေကြီး မြေကြီးဆိုပြီး ကသိုဏ်းဝန်း တစ်ခုလုံးကို စိတ်နဲ့ခြုံထားရတယ်၊ စိတ်ဟာ ကသိုဏ်းဝန်းအပြင်ဘက် မထွက်အောင် လုပ်ရတယ်။ အဲသလိုလုပ်ရာ ပွားများရာကနေပြီး မျက်စိမှိတ်ကြည့်လိုက်၊ ပြန်ဖွင့်လိုက်၊ <hr> [စာမျက်နှာ-192] မှိတ်ကြည့်လိုက်၊ ဖွင့်လိုက်နဲ့ နေရင်း မျက်စိမှိတ်ထားပေမယ့် မျက်စိဖွင့်ထားတုန်းကလို မြင်နေပြီဆိုရင် နိမိတ်ရတယ်လို့ ဆိုရတယ်၊ နိမိတ်နဲ့ ဘာဝနာနဲ့တွဲမလို့ အခြေခံလေး ပြောနေတာ။<br><br>အားထုတ်မှုကို <b>ဘာဝနာ</b>ခေါ်တယ်၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံကို <b>နိမိတ်</b>လို့ခေါ်တယ်၊ အဲသလို <b>နိမိတ်</b>နဲ့ <b>ဘာဝနာ</b>နဲ့ရှိတယ်၊ <b>ပထဝီကသိုဏ်း</b>ပြောမယ်ဆိုရင် <b>နိမိတ်</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ အစပိုင်းမှာ သူ့ကို ဘာနိမိတ်ခေါ်သလဲဆိုရင် <b>ပရိကမ္မနိမိတ်</b>လို့ခေါ်တယ်။<br><br><b>ပရိကမ္မ</b>ဆိုတာ preliminary ပေါ့လေ၊ <b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b> မရောက်ခင် ရှေးဦးနိမိတ် မျိုးပေါ့၊ ပထမအားထုတ်စ နိမိတ်၊ အဲဒီ<b>ပရိကမ္မနိမိတ်</b>ကို အာရုံပြုပွားများတဲ့ ဘာဝနာကို <b>ပရိကမ္မဘာဝနာ</b>လို့ခေါ်တယ်၊ အစစွာသော အားထုတ်မှုဆိုကြပါစို့။<br><br>ခုနလိုအားထုတ်လာလို့ ရက်လချီကြာလာတဲ့အခါ မျက်စိနဲ့ဖွင့်ကြည့်သလိုပဲ (မျက်စိမှိတ်ထားပေမယ့်) စိတ်ထဲမှာ ထင်ပေါ်လာပြီ၊ စွဲမြဲလာပြီ အာရုံရလာပြီဆိုရင် အဲဒီအာရုံကို <b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b>လို့ခေါ်တယ်။<br><br><b>ဥဂ္ဂဟ</b>ဆိုတာ ဖမ်းယူပြီးပြီပေါ့လေ၊ ဆုပ်ကိုင်ပြီးပြီ စိတ်ထဲမှာ ဖမ်းထားပြီးပြီ ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်၊ ဓာတ်ပုံရိုက်လိုက်တဲ့အခါမှာ negative မှာ ထင်သွားသလိုပေါ့။ ဒါကို <b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b>လို့ခေါ်တယ်။<br><br>အဲဒီ<b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b>ရသည်တိုင်အောင်လည်း ဘာဝနာအနေနဲ့ကတော့ <b>ပရိကမ္မဘာဝနာ</b>ပဲ ရှိသေးတယ်၊ တိုးတော့တိုးတက်လာတယ်၊ ဒါပေမယ့် ဘာဝနာက <b>ပရိကမ္မဘာဝနာ</b>ပဲ။<br><br><b>ပရိကမ္မ</b>အခိုက်အတန့်တုန်းကထက် <b>ဥဂ္ဂဟ</b> အခိုက်အတန့်ကျတော့ <b>ပရိကမ္မဘာဝနာ</b>က (<b>ပရိကမ္မသမာဓိ</b>က) ပိုပြီးအားကောင်းလာတယ်၊ စထိုင်စတုန်းကတော့ သမာဓိဟာ အားမကောင်းဘူး၊ စိတ်ဟာ ခဏခဏ ထွက်သွားမယ်၊ နောက်တော့ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ သမာဓိရလာတော့ စိတ်တည်ကြည်ပြီး အားကောင်းလာတယ်။ အဲဒီလို သမာဓိအားကောင်းလာတဲ့အခါမှ <b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b> ပေါ်လာတယ်။<br><br><b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b>ပေါ်လာတဲ့အခါကျတော့ မူလကသိုဏ်းဝန်းကိုကြည့်စရာ မလိုတော့ဘူး၊ ပြီးတော့ကသိုဏ်းရှုတဲ့နေရာ သွားထိုင်စရာလည်း မလိုတော့ဘူး၊ ကိုယ့်နေရာ ကိုယ်ပြန်ထိုင်လည်းရပြီ၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ စိတ်နဲ့မှန်းလိုက်ရင် စိတ်ထဲ ဒီအာရုံပေါ်လာမှာကိုး။<br><br>အဲသလို <b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b>ရတဲ့အချိန်ကစပြီးတော့ (<b>ပရိကမ္မနိမိတ်</b>မရှိတော့ဘူး) အဲဒီ<b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b>ကိုပဲအာရုံပြုပြီးတော့ ထပ်ပြီးတော့ <b>ပထဝီ</b>၊ <b>ပထဝီ</b>နဲ့ပွားများရပြန်တာပဲ။ <hr> [စာမျက်နှာ-193] အဲသလို ပွားများနေတုန်းမှာ အကြောင်းတစ်စုံတစ်ခုကြောင့် <b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b> ပျောက်သွားမယ်၊ ပျောက်သွားရင် ကသိုဏ်းဝန်းဆီပြန်သွားပြီး ရှုဦးပေါ့လေ၊ အဲသလိုပဲလုပ်ရမယ်။<br><br>အဲသလိုလုပ်လို့ <b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b> မပျောက်တော့ဘူး၊ စွဲစွဲမြဲမြဲဖြစ်နေပြီဆိုရင် အဲဒီ <b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b>ကိုပဲ အာရုံပြုပြီးတော့ ဆက်လက်ပြီး <b>ပထဝီ</b>၊ <b>ပထဝီ</b> သို့မဟုတ် မြေကြီး၊ မြေကြီးနဲ့ ပွားများသွားရမယ်။<br><br>အဲသလို ပွားများလို့ သမာဓိ ပိုအားကောင်းလာတဲ့အခါကျတော့ အဲဒီ<b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b>အတိုင်းပဲ <b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b>ထက် အဆပေါင်းများစွာ ကြည်လင်သန့်ရှင်းတဲ့ နိမိတ်တစ်ခုပေါ်လာတယ်။<br><br>ဆိုလိုတာကတော့ စောစောကထင်နေတဲ့ <b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b>ဟာ refine ဖြစ်လာတယ်၊ <b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b> အခိုက်အတံ့တုန်းက ကသိုဏ်းဝန်းပေါ်မှာ အပြစ်ကလေးတွေ ချို့ယွင်းချက်ကလေးတွေ ရှိတတ်တယ်၊ အဲဒီချို့ယွင်းချက်ကလေးတွေ ရှိရင် ရှိတဲ့အတိုင်း လက်ရာထင်နေတာ၊ အမှိုက်ကလေး ကပ်နေတာမျိုးရှိချင် ရှိမယ်။ ရှိရင် သူ့အတိုင်းပဲသာမြင်။<br><br><b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b> အခိုက်အတန့်ကျတော့ အဲဒါတွေ မရှိတော့ဘူး၊ ချောသွားပြီ။ လုံးဝဖြူစင်သန့်ရှင်းပြီးတော့ (စာမှာဆိုထားတာက) လပြည့်နေ့လဝန်းလို ကြည်ကြည်လင်လင် သို့မဟုတ် တိမ်ညိုနောက်ခံမှာ ဗျိုင်းများပျံနေတာ မြင်ရသလို အဲဒီလို ထင်နေတယ်။<br><br>သို့မဟုတ်လည်း (ရှေးတုန်းက ကြေးမုံလို့ခေါ်တာပေါ့) ပွတ်တိုက်ထားတဲ့မှန်လို အလွန်ကြည်လင်တဲ့ နိမိတ်ပေါ်လာတယ်။ အဲသလို ဖြစ်သွားရင် အဲဒီနိမိတ်ကို <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b>လို့ခေါ်တယ်။<br><br><b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b>ထက် <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b>က အဆပေါင်းများစွာ သာလွန်ပြီး ကြည်လင်သန့်ရှင်းတယ်၊ <b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b>နဲ့ <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b> ဘာထူးသလဲဆိုရင် <b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b> အခိုက်အတန့်တုန်းကတော့ <b>ပထဝီကသိုဏ်း</b>မှာ ရှိတာကို ရှိသလိုမြင်တယ်။ <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b>ကျတော့ အဲဒီ<b>ပထဝီကသိုဏ်း</b>မှာရှိတဲ့ အပြစ်တွေ ကွယ်ပျောက်သွားပြီးတော့ လုံးဝသန့်ရှင်းကြည်လင်တဲ့ နိမိတ်ဖြစ်လာတယ်။<br><br>အဲဒီ<b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b> အခိုက်အတန့်ရောက်တဲ့အခါ ဘာဝနာကို ဘာလို့ခေါ်ရ သလဲဆိုတော့ <b>ဥပစာရဘာဝနာ</b>တဲ့၊ <b>ဥပစာရ</b>ဆိုတာ ကပ်နေ၊ နီးနေပြီလို့ဆိုတာ၊ အိမ်ရဲ့<b>ဥပစာ</b> ကျောင်းရဲ့ <b>ဥပစာ</b>ဆိုတာ အိမ်အနီးအနား ကျောင်းအနီးအနားက <hr> [စာမျက်နှာ-194] ဧရိယာကို ခေါ်တာမျိုးလိုပဲ၊ <b>ဥပစာရဘာဝနာ</b> ဆိုတာ ဈာန်ကိုရောက်တော့မယ်။ ဈာန်နဲ့ နီးကပ်နေပြီ ဈာန်ရဲ့ အနီးအပါးရောက်တော့မယ် ဆိုလိုတယ်။<br><br><b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b>ရတဲ့အခါမှ <b>ဥပစာရဘာဝနာ</b>ဖြစ်လာတယ်၊ <b>ဥပစာရဘာဝနာ</b> ကျတော့ <b>ပရိကမ္မဘာဝနာ</b>ထက် ပိုပြီးအားကောင်းလာတယ်။<br><br>အဲဒီလို <b>ပဋိဘာဂ</b>ကို ထပ်ပြီး <b>ဥပစာရဘာဝနာ</b>နဲ့ ပွားများပြန်တဲ့အခါကျတော့ ရင့်ကျက်လာပြီ အချိန်တန်လာပြီဆိုတော့ ဈာန်စိတ်ထဖြစ်တာပဲ၊ အဲဒီမှာ ဈာန်ရတာ ဖြစ်သွားတာပဲ။<br><br>အဲဒီ<b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b>ကိုပဲ အာရုံပြုပြီးတော့ ရှေးက <b>ရူပါဝစရ ပထမဈာန်</b> ပေါ်လာတယ်၊ <b>ရူပါဝစရပထမဈာန်</b> ပေါ်လာတဲ့အခါ ဝီထိကျတာ မှတ်မိသေးလား၊ <b>ဘဝင်္ဂစလန</b>၊ <b>ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ</b>၊ <b>မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b>၊ <b>ပရိကံ</b>၊ <b>ဥပစာ</b>၊ <b>အနုလုံ</b>၊ <b>ဂေါတြဘူ</b>၊ <b>ဈာန်</b>၊ အဲသလို ဝီထိကျပြီး ဈာန်ရသွားတယ်။<br><br>ဈာန်ရတဲ့အခါမှာ အဲဒီဈာန်က <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b>ကိုပဲ အာရုံပြုတယ်၊ အဲဒီတော့ <b>ပရိကမ္မနိမိတ်</b>၊ <b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b>၊ <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b>ဆိုတာ အမှန်တော့ <b>ပညတ်</b>တွေ <b>ပရမတ်</b> မဟုတ်ဘူး၊ ဒါကြောင့် <b>ရူပါဝစရစိတ်</b>ဟာ ဘယ်လို အာရုံပြုသလဲဆိုရင် <b>ပညတ်</b>ကို အာရုံပြုတယ် ပြောရမယ်၊ ဘာပညတ်တွေလည်းဆိုရင် <b>ကသိုဏ်းပညတ်</b> အစရှိတဲ့ ပညတ်တွေကို အာရုံပြုတယ်။<br><br><b>ပထဝီကသိုဏ်း</b>အားထုတ်ပြီးတော့ ပထမဈာန်ရတယ်ဆိုရင် အဲဒီပထမဈာန်ရဲ့ အာရုံဟာ <b>ပထဝီကသိုဏ်း</b>ဆိုတဲ့ <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b>ဖြစ်တယ်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ နိမိတ်နဲ့ ဘာဝနာတွဲစပ်တဲ့အခါမှာ <b>ပရိကမ္မနိမိတ်</b>အခိုက် အတန့်မှာ ဘာဝနာက <b>ပရိကမ္မဘာဝနာ</b>၊ <b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b> အခိုက်အတန့်မှာ ဘာဝနာက <b>ပရိကမ္မ</b>ပဲရှိသေးတယ်၊ <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b> အခိုက်အတန့်မှာ ဘာဝနာက <b>ဥပစာရဘာဝနာ</b>၊ ဈာန်ရတဲ့ အခါကျတော့ <b>အပ္ပနာဘာဝနာ</b>လို့ခေါ်တယ်။<br><br>ဈာန် မဂ်၊ ဖိုလ်ကို <b>အပ္ပနာ</b>လို့ ခေါ်တယ်မဟုတ်လား၊ <b>အပ္ပနာဘာဝနာ</b>ဆိုတာ ဈာန်ကိုခေါ်တာ၊ ဈာန်ရတဲ့ အခိုက်အတန့်မှာ <b>နီဝရဏ</b>တွေ လုံးဝကင်းသွားပြီးတော့ <b>ဈာန်အင်္ဂါ</b>တွေ ပေါ်လာတဲ့ (ဈာန်ရတဲ့)အခါမှာသာ <b>အပ္ပနာဘာဝနာ</b>လို့ ခေါ်တယ်။<br><br>အဲဒီတော့ ဘာဝနာ ၃-ပါးနဲ့ နိမိတ် ၃-ပါးကို တွဲစပ်တတ်ဖို့ အရေးကြီးတယ်၊ ပြန်ပြောမယ်။<br><br><b>ပရိကမ္မနိမိတ်</b> အခိုက်အတန့်မှာ <b>ပရိကမ္မဘာဝနာ</b>၊ <b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b> အခိုက်အတန့်မှာလည်း <b>ပရိကမ္မဘာဝနာ</b>ပဲရှိသေးတယ်၊ <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b> အခိုက်အတန့်မှာ <hr> [စာမျက်နှာ-195] <b>ဥပစာရဘာဝနာ</b>နဲ့ <b>အပ္ပနာဘာဝနာ</b>၊ အဲဒီလို ဟပ်ထားရမယ်၊ ဒါဟာ ပထမဈာန် ရသွားပြီ။<br><br>ပထမဈာန် ရပြီးတဲ့နောက် အထက်ဈာန်ကို တက်ချင်ရင် ချက်ချင်းတက်လို့ မရသေးဘူး၊ ပထမဈာန်ကိုပဲ <b>ဝသီဘော် ၅-ပါး</b>နဲ့ လေ့လာရဦးမှာ၊ ပိုင်နိုင်အောင် လုပ်ရဦးမယ်လို့ ဆိုလိုတယ်၊ ဈာန်ပထမလေး တစ်ခါရတာနဲ့ ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် မဖြစ်သေးဘူး၊ မကျွမ်းကျင်သေးဘူး၊ ရသွားတာပဲ ရှိသေးတယ်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ အဲဒီပထမဈာန်ကိုပဲ <b>ဝသီဘော် ၅-ပါး</b>နဲ့ နိုင်နင်းအောင် လေ့လာရမယ်၊ အဲဒီ<b>ဝသီဘော် ၅-ပါး</b>က -<br><br>(၁) <b>အာဝဇ္ဇနဝသီဘော်</b> = ဈာန်အင်္ဂါကို ဘဝင်အနည်းငယ်ခြား၍ ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင်ဖြစ်အောင် ဆင်ခြင်မှု၊ ဈာန်ကထပြီးရင် ဈာန်အင်္ဂါတွေဖြစ်တဲ့ <b>ဝိတက်</b>၊ <b>ဝိစာရ</b>၊ <b>ပီတိ</b>၊ <b>သုခ</b>၊ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>ဆိုတာတွေကို ဝီထိတစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဘဝင်နည်းနည်းလေး ခြားပြီးတော့ ဆင်ခြင်နိုင်မှုပေါ့လေ၊ ဒါကလေ့လာမှရတာ၊ အလေ့အလာမရှိရင်မရဘူး၊ <b>အာဝဇ္ဇနဝသီဘော်</b>။<br><br>(၂) <b>သမာပဇ္ဇနဝသီဘော်</b> = ဈာန်ဝင်စားလိုလတ်သော် လျှင်မြန်စွာဝင်စားခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်မှု၊ ဈာန်ဝင်စားချင်တယ်ဆိုရင် အကြာကြီး တရားအားထုတ်မနေရဘဲ မြန်မြန် ဝင်စားလို့ရအောင် မြန်မြန်ဈာန်စိတ်ပေါ်အောင် လေ့ကျင့်ရတာကို <b>သမာပဇ္ဇနဝသီဘော်</b>။<br><br>(၃) <b>အဓိဋ္ဌာနဝသီဘော်</b> = မိမိအလိုရှိသမျှ ကာလကြာအောင် ဈာန်အစဉ်ကို ထားနိုင်မှု၊ ဒီဈာန်စိတ်ဟာ ၁-နာရီကြာပါစေဆိုရင် ၁-နာရီလုံးလုံး ဒီဈာန်စိတ်တွေ ချည်း ဖြစ်နေမယ်၊ ၂-နာရီ ကြာပါစေဆိုရင် ၂-နာရီလုံးလုံး ဒီဈာန်စိတ်တွေ ဖြစ်နေမယ်၊ အဲဒီလို အဓိဋ္ဌာန်ပြုပြီးတော့ ဈာန်စိတ်ကို ထိန်းထားနိုင်တဲ့ အစွမ်းသတ္တိ ရှိတာကို <b>အဓိဋ္ဌာနဝသီဘော်</b>တဲ့။<br><br>(၄) <b>ဝုဋ္ဌာနဝသီဘော်</b> = ဝင်စားသောဈာန်မှ မိမိထလိုသောအခါ မိမိအလိုရှိတိုင်း ထခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်မှု။ ဘယ်အချိန်ကျမှ ထပါစေလို့ ဆန္ဒပြုတာ၊ အလေ့အလာနည်းနေသေးရင်<br><br>ရွှေဝန္ဒာထွန်းစာပေ <hr> [စာမျက်နှာ-196] ကိုယ်ထချင်တဲ့အချိန်ထလို့ မရဘူးနဲ့တူတယ်၊ အဲဒါ<b>ဝုဋ္ဌာနဝသီဘော်</b>၊ <b>ဝုဋ္ဌာန</b>ဆိုတာ ဈာန်မှထတာ၊ ဈာန်မှထတယ်ဆိုတာ ဈာန်စိတ်ကနေ ဘဝင်ထိပြီးတော့ တခြား ဝီထိတွေ ကျတာပေါ့လေ၊ အဲဒါကို <b>ဝုဋ္ဌာန</b>ခေါ်တယ်၊ အဲဒီလို မိမိထချင်တဲ့အချိန် ဈာန်မှ ထနိုင်တဲ့အစွမ်းကို <b>ဝုဋ္ဌာနဝသီဘော်</b>။<br><br>(၅) <b>ပစ္စဝေက္ခဏဝသီဘော်</b> = ဈာန်အင်္ဂါတို့ကို လျင်မြန်စွာ အထပ်ထပ်ဆင်ခြင်သော <b>မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b>၏ အခြားမဲ့၌ ဇောစိတ်ဖြင့် ဈာန်အင်္ဂါကို ဆင်ခြင်မှု။<br><br>အမှန်ကတော့ <b>အာဝဇ္ဇနဝသီဘော်</b>နဲ့ <b>ပစ္စဝေက္ခဏဝသီဘော်</b>က သိပ်မထူးလှဘူး။ <b>အာဝဇ္ဇနဝသီ</b> ပိုင်နိုင်ရင် <b>ပစ္စဝေက္ခဏဝသီ</b>ပိုင်နိုင်တော့တာပဲ၊ အမြန်ဆုံး ဆင်ခြင်နိုင်သော<b>မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b>၏သတ္တိကို <b>အာဝဇ္ဇနဝသီဘော်</b>ဟု ဆို၏၊ <b>ပစ္စဝေက္ခဏာဇော</b>၏ သတ္တိကို <b>ပစ္စဝေက္ခဏဝသီဘော်</b>ဟု ဆို၏တဲ့၊ အမှန်တော့ သိပ်မထူးပါဘူး။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ ပထမဈာန်ရပြီးတဲ့နောက် ဒုတိယဈာန်တက်ချင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ချက်ချင်းတက်လို့ မရသေးဘူး၊ အဲဒီပထမဈာန်ကို <b>ဝသီဘော် ၅-ပါး</b>နဲ့ ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင်ဖြစ်အောင် လေ့လာရမယ်၊ အမျိုးမျိုးပေါ့၊ မြန်မြန်ဝင်စားလို့ရမယ်၊ ဝင်စားချင်သလောက်ဝင်စားလို့ရမယ်၊ ထချင်တဲ့အချိန်ထလို့ ရမယ်၊ ဈာန်အင်္ဂါတွေ ဆင်ခြင်တဲ့ အခါမှာလည်း မြန်မြန်ဆန်ဆန် ဘဝင်စိတ် သိပ်မခြားဘဲနဲ့ ဆင်ခြင်နိုင်မယ်၊ အဲသလို အထပ်ထပ်ပိုင်နိုင်အောင် ပထမဈာန်ကို လေ့လာရမယ်။<br><br>အဲဒီလို ပိုင်နိုင်အောင် လေ့လာပြီးတဲ့နောက်မှ ဒုတိယဈာန်၊ တတိယဈာန် စသည်တက်ရမယ်၊ အဲဒီတော့ ပထမဈာန်ရပြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က ဒုတိယဈာန်တက်ချင်တဲ့ အခါကျတော့ သူဘာကို အပြစ်ရှုသလဲဆိုတော့ <b>ဝိတက်</b>ကို အပြစ်ရှုတယ်။<br><br><b>ဝိတက်</b>ဟာ အာရုံကိုတင်၊ တင်ပေးတတ်တော့သူနဲ့ နီးစပ်တယ်ပေါ့လေ။ <b>ဝိတက်</b>ကင်းတဲ့ဈာန်ဖြစ်ပါစေလို့ ရည်ရွယ်စိတ်ထဲမှာ ပြဋ္ဌာန်းပြီးတော့ <b>ပထဝီကသိုဏ်း</b>ပြန်ပြီး <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b>ကို ပြန်လေ့လာတယ်၊ ပြန်ကမ္မဋ္ဌာန်းထိုင်တယ်။<br><br>အဲသလိုထိုင်တဲ့အခါမှာ အချိန်တန်ရင့်ကျက်လာရင် ဒုတိယဈာန် ထဖြစ်တယ်၊ ဒုတိယဈာန်ရပြီးရင် ဒုတိယဈာန်ကို <b>ဝသီဘော် ၅-ပါး</b>နဲ့ ပိုင်နိုင်အောင် လေ့လာပြီးရင် တတိယဈာန်တက်မယ်။<br><br>တတိယဈာန်တက်ရင် သူက <b>ဝိစာရ</b>ကို အပြစ်ရှာပြန်တယ်၊ တတိယဈာန် ရပြီးတဲ့နောက်မှ သူ့ကို <b>ဝသီဘော် ၅-ပါး</b>နဲ့ လေ့လာမှု စတုတ္ထဈာန်တက်မယ်၊ <b>ပီတိ</b>အပြစ်ရှာတယ်၊ တစ်ခါ စတုတ္ထဈာန်ကနေ ပဉ္စမဈာန်တက်မယ်၊ ဒီလိုပဲ <b>ဝသီဘော် ၅-ပါး</b>နဲ့ အပါးဝအောင်လေ့လာပြီး တက်တဲ့အခါမှာ <b>သုခ</b>ကို အပြစ်ရှုတယ်၊ <hr> [စာမျက်နှာ-197] အဲသလို အပြစ်ရှုပြီးတော့ <b>ဝိတက်</b>ပယ်မယ်၊ <b>ဝိစာရ</b>ပယ်မယ်၊ <b>ပီတိ</b> ပယ်မယ်၊ <b>သုခ</b>ပယ်မယ်။<br><br>အဲသလိုတစ်ခုချင်းပယ် ပယ်သွားလိုက်တာ တစ်ခုချင်း ပထမဈာန်ကနေပြီး ဒုတိယဈာန်၊ တတိယဈာန်၊ စတုတ္ထဈာန်၊ ပဉ္စမဈာန် ဒါတွေဖြစ်သွားတယ်။<br><br>အဲဒီတော့ ဈာန်တစ်ခုက တစ်ခုကို တက်ချင်ရင် ရပြီးသားဈာန်ကို ပိုင်နိုင်အောင်လေ့လာပြီးမှ တက်လို့ရတယ်၊ အဲသလို မပိုင်နိုင်ဘဲရတာမျှနဲ့ ပစ်ထားလိုက်မယ်ဆိုရင် ဈာန်ပျောက်သွားမှာပဲ၊ ပြန်ပြီးတရားအားထုတ်ယူမှပဲ ပြန်ရမယ်။<br><br>အဲဒီလို ဈာန်ရအောင် အားထုတ်တာဟာ <b>ကသိုဏ်း</b>ကို object အနေနဲ့ ထားပြီးတော့ အားထုတ်လို့လည်း ဈာန်ရတယ်၊ တခြားဟာတွေလည်း ရှိသေးတယ်။ နောက်တော့ လာလိမ့်မယ်၊ အဲဒီလို ဈာန် ၅-ပါးရအောင် အားထုတ်ရတယ်။ ဒါက <b>ရူပါဝစရဈာန် ၅-ပါး</b>။<br><br><b>ရူပါဝစရဈာန်</b> ရပြီးတော့ <b>အရူပါဝစရဈာန်</b> ရချင်တဲ့အခါ ဘယ်လိုအားထုတ်ရမလဲ၊ <b>အရူပါဝစရဈာန်</b>ကျတော့ သူက ရုပ်ကိုအပြစ်မြင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကိုး၊ ရုပ်မကြိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က <b>အရူပါဝစရဈာန်</b>ကို အားထုတ်တယ်။<br><br>“<b>ကရဇကာယ</b>ရုပ်တရားအပေါ် အပြစ်မြင်၍ အရူပဘုံသို့ရောက်ရန် <b>အာကာသာနဉ္စယတနဈာန်</b>ကို အလိုရှိသောယောဂီသည် ရူပဈာန်၏အာရုံဖြစ်သော <b>ကသိုဏ်းရုပ်</b>ကိုပင် စက်ဆုပ်လေတော့၏”<br><br><b>ကသိုဏ်းရုပ်</b>ကို သူက မကြိုက်တော့ဘူး၊ စာမှာဆိုထားတာက တစ္ဆေ ကြောက်တဲ့သူဟာ မည်းမည်းမြင်ရင် တစ္ဆေထင်နေသလိုပဲပေါ့၊ သစ်ငုတ်မြင်လည်း တစ္ဆေထင်နေတာပဲ၊ ထို့အတူပဲ၊ ရုပ်ကို မကြိုက်တဲ့သူက <b>ရူပဈာန်</b>ရဲ့ အာရုံဖြစ်တဲ့ <b>ကသိုဏ်းရုပ်</b>ကိုပဲ မကြိုက်တော့ဘူး၊ မင်းလည်းရုပ်ပဲ၊ ငါမကြိုက်ဘူးပေါ့။<br><br>အဲသလိုဖြစ်တဲ့အခါမှာ (<b>ကရဇကာယ</b>ဆိုတာ မိမိ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးပေါ့) “ဤသို့ <b>ကရဇကာယ</b>နှင့် <b>ကသိုဏ်း</b>ကိုပါ ကြောက်ရွံ့မုန်းတီးသောယောဂီသည် <b>ရူပပဉ္စမဈာန်</b>ကို ဝသီဘော်မြောက်အောင် လေ့လာဝင်စားပြီးနောက်” တဲ့၊ မကြိုက်ပေမယ်လို့ ဝင်စားရဦးမယ်၊ ပြီးတော့မှ သူက တက်မှာကိုး။<br><br>“<b>အာကာသကသိုဏ်း</b>မှ တပါးသော <b>ကသိုဏ်း ၉-ပါး</b>တွင် တစ်ပါးပါးကို <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b>ထင်အောင် နှလုံးသွင်း၏” တဲ့၊ <b>အာကာသ</b>ဆိုတာ ဟင်းလင်းပြင်ကြီး ဆိုတော့ သူ့ကိုချန်ထား၊ တခြားကသိုဏ်းကိုပြောတာ၊ ပြီးတော့မှ အဲဒီ<b>ကသိုဏ်း ၉-ပါး</b>ထဲက တစ်ပါးပါးကို ခွာပြီးတော့ (ခွာတယ်ဆိုတာ နှလုံးမသွင်းတော့တာ၊ <hr> [စာမျက်နှာ-198] အာရုံမပြုတော့တာ) ပထမ<b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b> ကသိုဏ်းဝန်းကို ရှုနေရာကနေပြီးတော့ သူ့ကို အာရုံမပြုတော့တာ။ သူ့ကိုအာရုံမပြုတဲ့အခါကျတော့ ကသိုဏ်းနိမိတ်ကွယ်သွားပြီးတော့ ကွက်လပ်ကြီးဖြစ်နေတာ၊ အဲဒီကွက်လပ်ကို <b>အာကာသ</b>ခေါ်တယ်၊ အဲဒီကွက်လပ်ကိုပဲ အာရုံပြုတာ၊ အဲဒီကွက်လပ်ကို <b>အာကာသာ အနန္တာ</b>၊ <b>အာကာသာ အနန္တာ</b>နှင့် အဲဒီလို ကမ္မဋ္ဌာန်းပွားများတဲ့အခါမှာ ရင့်ကျက်တဲ့အခါမှာ <b>အာကာသာနဉ္စပထမဈာန်</b>ရတယ် ပေါ့။<br><br>ပထမဈာန်ရပြီးတဲ့နောက် ဒုတိယအရူပဈာန်လိုချင်ရင် ပထမအရူပဈာန်ကို အပြစ်မြင်ပြန်တယ်၊ ပြီးတော့ ပထမအရူပဈာန်ကိုပဲ အာရုံပြုပြီးတော့ <b>အနန္တဝိညာဏ်</b> စသည်ဖြင့် ပွားများပြီး ဒုတိယဈာန်ရပြန်တယ်။<br><br>တစ်ခါ ဒုတိယအရူပဈာန်ကနေ တတိယအရူပဈာန်တက်တော့မယ်ဆိုတော့ ဒုတိယဈာန်ကို အပြစ်ရှုပြီးတော့ ပထမဈာန်ရဲ့ မရှိခြင်းဆိုတဲ့ <b>နတ္ထိဘောပညတ်</b>ကို အာရုံပြုရမယ်၊ ပွားများရမယ်၊ ပွားများလို့ အောင်မြင်တဲ့အခါ တတိယအရူပါဝစရဈာန်ဖြစ်မယ်။<br><br>တစ်ခါ တတိယအရူပါဝစရဈာန်ရပြီးတဲ့နောက် စတုတ္ထအရူပါဝစရဈာန်ရချင်တဲ့အခါကျတော့ တတိယအရူပါဝစရဈာန်ကို အပြစ်ရှု၊ တတိယအရူပါဝစရ ဈာန်ကို ကောင်းပေစွ၊ ကောင်းပေစွလို့ အာရုံပြုပြီးတော့ ပွားများရမယ်၊ အဲသလို ပွားများတဲ့အခါ စတုတ္ထအရူပါဝစရဈာန်ရမယ်။<br><br>အဲဒီတော့ မကြိုက်ပေမယ့်လည်းကောင်းတယ် ကောင်းတယ်လို့တော့ ပြောတယ်၊ အဲဒါကို ကျမ်းဂန်မှာ ဘယ်လိုပြောထားသလဲဆိုရင် ဆင်စွယ်ပန်းပုတတ် ကျွမ်းတဲ့ သူတစ်ယောက်ဟာ လှပတဲ့ ဆင်စွယ်ပန်းပုရုပ်ကလေးတစ်ခု ထုလုပ်ပြီး ရှင်ဘုရင်ထံ လာဆက်သတဲ့အခါ ရှင်ဘုရင်က သိပ်ကောင်းပေတယ်၊ သိပ်ကောင်းပေတယ်၊ တော်ပါပေတယ်လို့ ချီးမွမ်းတယ်တဲ့၊ အဲသလို ချီးမွမ်းပေမယ်လို့ သူကိုယ်တိုင်က ဆင်စွယ်ပန်းပုဆရာမ ဖြစ်ချင်ဘူးတဲ့၊ မဖြစ်ချင်ပေမယ်လို့ ဆင်စွယ်ပန်းပုဆရာကိုတော့ ချီးမွမ်းသလိုပဲ သူကိုယ်တိုင်ကတော့ တတိယဈာန်ကို မလိုချင်ဘူး၊ စတုတ္ထဈာန်ကို လိုချင်နေပြီ၊ ဒါပေမယ်လို့ တတိယဈာန်ကို ကောင်းစေတယ်လို့ ချီးမွမ်းတယ်၊ အေးချမ်းပေတယ်လို့ ချီးမွမ်းတယ်၊ အဲသလို တတိယအရူပါဝစရဈာန်ကို အာရုံပြုပြီး တရားအားထုတ်သွားတဲ့အခါမှာ စတုတ္ထအရူပါဝစရဈာန်ကို ရတယ်တဲ့။ အဲဒါ <b>သမထကမ္မဋ္ဌာန်း</b> <b>ပထဝီကသိုဏ်း</b> ကမ္မဋ္ဌာန်းပေါ့၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ် <hr> [စာမျက်နှာ-199] <h3>ပဋ္ဌာန်းပစ္စယနိဒ္ဒေသအတွက် ပစ္စည်းပစ္စယုပ္ပန်များ</h3><br>| ပစ္စည်းအမည် | ပစ္စည်းတရား | ပစ္စယုပ္ပန်တရား |<br>| :--- | :--- | :--- |<br>| <b>သဟဇာတ</b> | အလုံးစုံသော <b>စိတ်</b> ၈၉၊ <b>စေတသိက်</b> ၅၂၊ <b>ပဝတ္တိ ပဋိသန္ဓေ</b> နာမက္ခန္ဓာလေးပါး အချင်းချင်းအားလပ်သော၊ <b>မဟာဘုတ်</b> ၄-ပါး အချင်းချင်းအားလပ်သော၊ <b>ပဉ္စဝေါကာရပဋိသန္ဓေနာမက္ခန္ဓာ</b> နှင့် <b>ဟဒယဝတ္ထု</b>။ | အလုံးစုံသော <b>စိတ်</b> ၈၉၊ <b>စေတသိက်</b> ၅၂၊ <b>ပဝတ္တိ ပဋိသန္ဓေ</b> နာမက္ခန္ဓာလေးပါး အချင်းချင်းမှ ထောက်အပ်သော၊ <b>မဟာဘုတ်</b> ၄-ပါး အချင်းချင်းမှ ထောက်အပ်သော၊ <b>ပဉ္စဝေါကာရပဋိသန္ဓေနာမက္ခန္ဓာ</b> နှင့် <b>ဟဒယဝတ္ထု</b>။ |<br>| <b>နိဿယ</b> | <b>သဟဇာတနိဿယ</b>သည် <b>သဟဇာတ</b>နှင့် တူ၏။ | |<br>| <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတနိဿယ</b> | <b>ပဝတ္တိ</b>အခါ <b>စက္ခုဝတ္ထု</b>အစရှိသော ရှေးရှေးသော <b>ဝတ္ထု</b>ရုပ် ၆-ပါး။ (တစ်နည်းကား <b>မဇ္ဈိမာယုက</b>ဖြစ်၍ <b>အတီတဘဝင်</b>နှင့် <b>ဥပါဒ်</b>ပြိုင်သော <b>ဝတ္ထု</b>)၊ <b>မရဏာသန္န</b>အခါ <b>စုတိစိတ်</b>မှ ပြန်၍ရေသော် ၁၇ ချက်မြောက်သော စိတ်နှင့် အတူဥပါဒ်သော <b>ဟဒယဝတ္ထု</b>။ | <b>ပဉ္စဝေါကာရဘုံ</b>၌ဖြစ်သောအခါ <b>အရူပဝိပါက်</b> ၄ ခုကြဉ်သော <b>သတ္တဝိညာဏဓာတ်</b> ၈၅ ခု၊ <b>စေတသိက်</b> ၅၂။ <b>မရဏာသန္န</b>အခါ <b>မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b>၊ <b>ကာမဇော</b> ၂၉၊ <b>တဒါရုံ</b> ၁၁၊ <b>အဘိညာဉ်</b> ၂။ |<br>| <b>အာရမ္မဏူပနိဿယ</b> | <b>အာရမ္မဏူပနိဿယ</b>သည် <b>အာရမ္မဏာဓိပတိ</b>နှင့်တူ၏။ | |<br>| <b>အနန္တရူပနိဿယ</b> | <b>အနန္တရူပနိဿယ</b>သည် <b>အနန္တရ</b>နှင့်တူ၏။ | |<br>| <b>ပကတူပနိဿယ</b> | ဗလဝဖြစ်သော <b>ပစ္စုပ္ပန်</b>၊ <b>အတိတ်</b>၊ <b>အနာဂတ်</b> ဖြစ်သော <b>စိတ်</b> ၈၉၊ <b>စေတသိက်</b> ၅၂၊ ရုပ်၊ အချို့သော<b>ပညတ်</b>။ | <b>ပစ္စုပ္ပန်</b>ဖြစ်သော <b>စိတ်</b> ၈၉၊ <b>စေတသိက်</b> ၅၂။ | <hr> [စာမျက်နှာ-200] ရနိုင်တယ်၊ ဈာန် ၅-ပါးလုံး ရနိုင်တယ်ဆိုလိုတာပေါ့၊ ထို့အတူပဲ <b>အာပေါကသိုဏ်း</b>၊ <b>တေဇောကသိုဏ်း</b>၊ <b>ဝါယောကသိုဏ်း</b> စသည်သွားတယ်။<br><br><b>နီလကသိုဏ်း</b>ကျတော့ ဒေါသစရိုက်ရှိသူနဲ့လျော်တယ်၊ <b>ပီတ</b>၊ <b>လောဟိတ</b>၊ <b>ဩဒါတ</b>၊ ဒီအတိုင်းသွားတယ်။<br><br><b>အာကာသကသိုဏ်း</b>၊ အားလုံးနဲ့လျော်တယ်၊ <b>အာလောကကသိုဏ်း</b> အားလုံးနဲ့ လျော်တယ်။<br><br>အဲဒီတော့ ဘာဝနာတို့ နိမိတ်တို့နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဘာဝနာသုံးပါးလုံး နိမိတ်သုံးပါးလုံးရတယ်၊ ဈာန်ကျတော့လည်း ပထမဈာန်ကနေ ပဉ္စမဈာန်အထိ ရတယ်။<br><br>အဲဒီတော့ ကိုယ်က ပဉ္စမဈာန်ထိအောင် အားထုတ်ချင်တယ်ဆိုရင် ဒီ<b>ကသိုဏ်း ၁၀-ပါး</b>ထဲက တစ်ပါးပါးကို အားထုတ်ဖို့ပေါ့။<br><br>ကောင်းပြီ <b>အသုဘ ၁၀-ပါး</b>ကြည့်လိုက်ဦး၊ <b>အသုဘ ၁၀-ပါး</b>မှာ ဘာတွေ ရနိုင်သလဲ၊ စရိုက်အားဖြင့်တော့ ရာဂစရိုက်ရှိသူနဲ့ လျော်တယ်၊ ဆန့်ကျင်ဘက် ပေးထားတာကိုး၊ ရာဂကတပ်မက်စွဲလန်းတယ်၊ လူသေကောင်ကြီးကြည့်ပြီး တပ်မက်စွဲလန်းဖို့ ခဲယဉ်းတယ်လေ၊ ဘာဝနာအားဖြင့်တော့ ၃-မျိုးစလုံးရတယ်၊ <b>ပရိကမ္မဘာဝနာ</b>၊ <b>ဥပစာရဘာဝနာ</b>၊ <b>အပ္ပနာဘာဝနာ</b>၊ <b>ပရိကမ္မနိမိတ်</b>၊ <b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b>၊ <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b>တွေရတယ်။<br><br>ဒါပေမယ့် ဈာန်ကျတော့ ဘာဈာန်သာ ရနိုင်သလဲဆိုရင် ပထမဈာန်သာ ရနိုင်တယ်၊ ဒုတိယဈာန် စသည်မရနိုင်ဘူး၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုရင် အာရုံကကြမ်းလို့။<br><br>အာရုံကြမ်းတော့ <b>ဝိတက်</b>မပါဘဲနဲ့မဖြစ်ဘူး၊ <b>ဝိတက်</b>ပါမှ စိတ်က အာရုံပေါ်နေနိုင်တာ၊ ဒါကြောင့် <b>ဝိတက်</b>မပါတဲ့ ဒုတိယဈာန်စသည် မရနိုင်ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း</b> အားထုတ်မယ်ဆိုရင် ပထမဈာန်ပဲရမယ်၊ တခြားဈာန်မရနိုင်ဘူး။<br><br>အဲသလို ပထမဈာန်ရပြီးတဲ့နောက်မှာ ကသိုဏ်းတွေဘာတွေပြောင်းရင်တော့ ရမှာပေါ့လေ၊ <b>အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း</b> သက်သက်နဲ့ကတော့ ပထမဈာန်ပဲရမယ်၊ ဒုတိယဈာန် စသည်မရနိုင်ဘူး။<br><br><b>အနုဿတိ ၁၀-ပါး</b>တဲ့ <b>ဗုဒ္ဓါနုဿတိ</b>၊ <b>ဓမ္မာနုဿတိ</b>၊ <b>သံဃာနုဿတိ</b>၊ <b>သီလာနုဿတိ</b>၊ <b>စာဂါနုဿတိ</b>၊ <b>ဒေဝတာနုဿတိ</b>၊ ဒီ ၆-ပါးက သဒ္ဓါစရိုက်ရှိသူနဲ့ လျော်တယ်တဲ့၊ ဟိုနေ့က ပြောပြီးသားတွေ၊ <b>ဥပသမာနုဿတိ</b>ကတော့ ပညာစရိုက် ရှိသူနဲ့လျော်တယ်၊ <b>မရဏာနုဿတိ</b>ကလည်း ပညာစရိုက်နဲ့လျော်တယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-201] <b>ကာယဂတာသတိ</b>က ရာဂစရိုက်ရှိသူနှင့် တော်တယ်၊ <b>အာနာပါနဿတိ</b>က မောဟစရိုက်၊ ဝိတက်စရိုက်ရှိသူနှင့် တော်တယ်။ <br><br>ကောင်းပြီ၊ ဒါဆိုရင် ကြည့်လိုက်စမ်း၊ <b>ဗုဒ္ဓါနုဿတိ</b> အားထုတ်လို့ ဈာန်ရနိုင်လား၊ မရနိုင်ဘူးလား၊ မရနိုင်ဘူး။ ပုတီးစိပ်လို့ ဈာန်မရနိုင်ဘူး။ ဒါဖြင့် ဈာန်မရနိုင်တဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းတွေက <b>ဗုဒ္ဓါနုဿတိ၊ ဓမ္မာနုဿတိ၊ သံဃာနုဿတိ၊ သီလာနုဿတိ၊ စာဂါနုဿတိ၊ ဒေဝတာနုဿတိ၊ ဥပသမာနုဿတိ၊ မရဏာနုဿတိ။</b><br><br>ဒါဟာ ဘာကြောင့်လဲဆိုရင် ဒါတွေက နက်နဲတယ်၊ ဘုရားဂုဏ်အစရှိသည်ဟာ နက်နဲတဲ့ သဘောရှိတယ်၊ အဲသလို နက်နဲတာတွေ အာရုံပြုရတဲ့အခါကျတော့ ကမ္မဋ္ဌာန်းတွေက ဈာန်ထိအောင် မပို့နိုင်ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ ဈာန်မရနိုင်ဘူး။ <br><br>ဈာန်မရနိုင်တဲ့အတွက်ကြောင့် <b>အပ္ပနာဘာဝနာ</b> ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား၊ မဖြစ်နိုင်ဘူးပေါ့။ <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b> လည်း မရှိဘူး၊ <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b> နှင့် <b>အပ္ပနာဘာဝနာ</b> တွဲရတာကိုး။ ဒါကြောင့်မို့ <b>ဗုဒ္ဓါနုဿတိ</b> ကို အားထုတ်ရင် <b>ပရိကမ္မဘာဝနာ၊ ဥပစာရဘာဝနာ၊</b> ဒါပဲရမယ်၊ <b>အပ္ပနာဘာဝနာ</b> ထိအောင် မရောက်ဘူး။ နိမိတ်အားဖြင့် <b>ပရိကမ္မနိမိတ်၊ ဥဂ္ဂဟနိမိတ်၊</b> ဒါပဲရမယ်။ <br><br><b>ကာယဂတာသတိ</b> (<b>ကေသာ၊ လောမာ</b> စသည် အားထုတ်တာကျတော့) ဈာန်ရနိုင်တယ်၊ ပထမဈာန် ရနိုင်တယ်။ ပထမဈာန် ရနိုင်တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ ဘာဝနာ ၃-မျိုးလုံး ရမယ်၊ နိမိတ် ၃-မျိုးလုံး ရတယ်။ <br><br><b>အာနာပါနဿတိ</b> အားထုတ်ရင်တော့ ဈာန် ၅-ပါးလုံး ရနိုင်တယ်၊ ပထမဈာန်ကနေ ပဉ္စမဈာန်အထိ ရမယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ဘာဝနာ ၃-ပါးလုံး ရမယ်၊ နိမိတ် ၃-ပါးလုံး ရမယ်။ <br><br><b>အပ္ပမညာ</b> ၄-ပါးတဲ့၊ ဗြဟ္မစိုရ် ၄-ပါး၊ <b>မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာ၊</b> ဘယ်စရိုက်ရှိသူနဲ့ လျော်သလဲ၊ ဒေါသစရိုက်ရှိသူနဲ့ လျော်တယ်။ ဘာဈာန်တွေ ရနိုင်သလဲဆိုတော့ <b>မေတ္တာ</b> အားထုတ်ရင် ပထမဈာန်ကနေ စတုတ္ထဈာန်ထိအောင် ရနိုင်တယ်၊ <b>ကရုဏာ၊ မုဒိတာ</b> အားထုတ်ရင်လည်း ပထမဈာန်ကနေ စတုတ္ထဈာန်ထိ ရမယ်၊ <b>ဥပေက္ခာ</b> အားထုတ်ရင် ပဉ္စမဈာန်ရမယ်။ <br><br><b>မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ</b> က <b>သောမနဿ</b> နဲ့ ယှဉ်တာကိုး၊ <b>ဥပေက္ခာ</b> က <b>ဥပေက္ခာ</b> နဲ့ ယှဉ်တာဆိုတော့ သူက ပဉ္စမဈာန်ပဲ ရမယ်၊ ဒါက <b>အပ္ပမညာ</b> ၄-ပါး။ <br><br>နောက်တစ်ခုက သညာ ၁-ပါး၊ <b>အာဟာရေ ပဋိကူလသညာ</b> ဆိုတာ အစာအာဟာရကို ရွံရှာဖွယ်ထင်အောင် စားရတာပေါ့လေ၊ ဒါကို <b>အာဟာရေ ပဋိကူလ</b> <hr> [စာမျက်နှာ-202] <b>သညာ</b> လို့ ခေါ်တယ်၊ အဲဒါက ဘယ်စရိုက်နဲ့ သင့်တော်သလဲဆိုရင် ပညာ (<b>ဗုဒ္ဓိ</b>) စရိုက်နဲ့ သင့်တော်တယ်၊ သူက ဈာန်မရနိုင်ဘူး၊ သူက နက်နဲတယ်။ <br><br>အာဟာရရဲ့ မကောင်းပုံ ရွံရှာပုံ ဆင်ခြင်ရတယ်ဆိုတာ ဉာဏ်သုံးရတာဆိုတော့ နက်နဲတယ်၊ သူလည်းပဲ ဈာန်မရနိုင်ဘူး။ ဈာန်မရနိုင်ရင် <b>အပ္ပနာဘာဝနာ</b> မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b> မဖြစ်နိုင်ဘူး။ <br><br>နောက်တစ်ခုက <b>ဝဝတ္ထာန</b> တဲ့၊ <b>စတုဓာတုဝဝတ္ထာန်</b> လို့ ခေါ်တယ်၊ <b>ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယော</b> ခေါ်တဲ့ ဓာတ်ကြီး ၄-ပါး ခွဲတာ၊ အဲဒါကလည်း <b>ဗုဒ္ဓိ</b> စရိုက်နဲ့ သင့်လျော်တယ်၊ ဈာန်မရနိုင်ဘူး၊ သူက နက်နဲတာကိုး။ ဈာန်မရနိုင်တဲ့အတွက်ကြောင့် ဘာဝနာ ၂-မျိုးပဲ ရမယ်။ <br><br><b>အာရုပ္ပ</b> ၄-ပါး (<b>အရူပါဝစရဈာန်</b> ၄-ပါး) တဲ့၊ သူကတော့ စရိုက်အားလုံးနဲ့ လျော်တယ်၊ ရူပဈာန် ရနိုင်တယ်၊ ရူပဈာန်ရပြီးမှ အားထုတ်ရတာ ဖြစ်တော့ ဘာဝနာ ၃-မျိုးလုံး ရတယ်၊ နိမိတ် ၃-မျိုးလုံး ရတယ်။ ဒါက ကမ္မဋ္ဌာန်း ၄၀-ဈာန် ရနိုင် မရနိုင် သိချင်ရင် ဒါကြည့်ပြီး သိရမယ်။ <br><br>ကိုယ်က ပဉ္စမဈာန်ထိအောင် လုပ်ချင်တယ်ဆိုရင် ပဉ္စမဈာန်ထိအောင် ပို့နိုင်တဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းမျိုး အားထုတ်ပေါ့။ ဘယ်ကမ္မဋ္ဌာန်းမျိုး အားထုတ်ရင် ဘယ်ဈာန် ရနိုင်တယ်ဆိုတာ ဒီဇယားလေးနဲ့ ရှင်းသွားပြီ။ <br><br>သမထကမ္မဋ္ဌာန်းက မပြီးသေးဘူး၊ အခုပေးထားတဲ့ notes တွေထဲမှာ ၂၆-ဘုံ၌ ရကြသော သမထကမ္မဋ္ဌာန်းများဆိုတာ ပါတယ်။ <br><br>လူ့ဘုံမှာ သမထကမ္မဋ္ဌာန်း ၄၀-လုံး ရတယ်၊ နတ်ပြည် ၆-ထပ်မှာ <b>အသုဘ</b> ၁၀-ပါး၊ <b>ကာယဂတာသတိ၊ အာဟာရေပဋိကူလသညာ</b> အဲဒီ ၁၂-ခု မရဘူး။ နတ်ပြည်မှာ လူသေကောင်မရှိဘူး၊ နတ်သေကောင်လည်း မရှိဘူး၊ နတ်သေရင် ပျောက်သွားတာ။ <b>ကာယဂတာသတိ</b> ကလည်း နတ်ခန္ဓာကိုယ်ဆိုတော့ မရှိဘူး၊ <b>အာဟာရေ ပဋိကူလသညာ</b> ကလည်း သူတို့က နတ်ဩဇာ စားနေတာ။ <br><br>အသညသတ်ကြဉ်သော ရူပ ၁၅-ဘုံ၌ <b>အသုဘ</b> ၁၀-ပါး၊ <b>ကာယဂတာသတိ၊ အာနာပါနဿတိ၊ အာဟာရေ ပဋိကူလသညာ</b> ပေါင်း ၁၃-ပါးကြဉ် ၂၇-ပါးပဲ ရတယ်တဲ့၊ ဗြဟ္မာတွေ ထွက်သက်ဝင်သက် မရှိဘူး။ <br><br>ပြီးတော့ <b>အာကာသာနဉ္စာယတန</b> ဘုံမှာ <b>အာရုပ္ပ</b> ကမ္မဋ္ဌာန်း ၄-ပါးလုံး ရတယ်။ <b>ဝိညာဏဉ္စာယတန</b> ဘုံမှာ အထက် ၂-ခု ရတယ်၊ <b>နေဝသညာ နာသညာယတန</b> ဘုံကျတော့ အထက် ၁-ခု ရတယ်။ <br><br>ထွန်းစာပေ <hr> [စာမျက်နှာ-203] ဘာကြောင့်တုန်းဆိုတော့ အရူပဘုံက တစ်မျိုး၊ အထက်ဈာန်ရရင် အောက်ဈာန် ပျောက်တယ်၊ ရူပါဝစရဈာန် ၅-ပါးကတော့ အထက်အောက်သွားလို့ရတယ်။ အရူပါဝစရဈာန်ကတော့ ပထမဈာန်ရရင် အောက်ဈာန်မရဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>အာကာသာနဉ္စာယတန</b> ဘုံမှာ အရူပကမ္မဋ္ဌာန်း ၄-ပါးလုံး အားထုတ်လို့ရတယ်။ <b>ဝိညာဏဉ္စာယတန</b> ဘုံကျတော့ <b>အာကာသာနဉ္စာယတန</b> မလိုတော့ဘူး၊ အဲဒီတော့ ၃-ခုပဲ ရမယ်၊ <b>အာကိဉ္စညာယတန</b> ကျတော့ ၂-ခုပဲ ရမယ်၊ <b>နေဝသညာ နာသညာယတန</b> ဘုံကျတော့ ၁-ခုပဲ ရမယ်တဲ့။ <br><br>ကောင်းပြီ၊ သင်္ဂြိုဟ်မှာ သမထကမ္မဋ္ဌာန်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အဘိညာဉ်ဆိုတာကို ပြောထားသေးတယ်။ ဒီမှာတော့ ဝီထိပိုင်းမှာ ပြောခဲ့ပြီဖြစ်လို့ မပြောတော့ဘူး။ <br><br>အဘိညာဉ်ဆိုတာ ဘာလဲဆိုရင် ပဉ္စမဈာန်အထူးကို အဘိညာဉ်လို့ ခေါ်တယ်။ အဘိညာဉ်ဆိုတာ သီးခြားတော့ မဟုတ်ဘူး၊ ပဉ္စမဈာန်ပဲ။ သို့သော် ပဉ္စမဈာန်ကို အထူးလေ့လာပွားများရတယ်၊ အမှန်ကတော့ ရိုးရိုးပဉ္စမဈာန်နဲ့ အဘိညာဉ်နဲ့ မတူဘူး၊ သို့သော် အဘိညာဉ်လို့ ဆိုရင် ပဉ္စမဈာန်ကိုပဲ ကောက်ရတယ်။ <br><br>အဲဒီတော့ ပဉ္စမဈာန်ကို အဘိညာဉ်လို့ ခေါ်ကြရာမှာ ဘယ်လိုအမှတ်လွဲသွားတတ်သလဲဆိုတော့ ရူပါဝစရဈာန် ၅-ပါး ရရုံနဲ့ အဘိညာဉ်ရနိုင်တယ်လို့ ထင်သွားတတ်တယ်၊ ဒီလိုလည်း များသောအားဖြင့် ထင်ကြတတ်တယ်။ <br><br>ဒါပေမယ့်လို့ အဋ္ဌကထာကြီးတွေကို ကြည့်တဲ့အခါမှာ ရူပဈာန်ရော၊ အရူပဈာန်ရော အားလုံးရပြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှ အဘိညာဉ်ရတယ်၊ ရူပါဝစရဈာန် ၅-ပါး ရထားရုံနဲ့ အဘိညာဉ် မရသေးဘူးတဲ့။ ရူပါဝစရဈာန် ၅-ပါးလည်း ရမယ်၊ အရူပါဝစရဈာန်လည်း ရမယ်၊ ပြီးတော့မှ ရူပါဝစရဈာန်ပြန်ဝင်စားပြီး အဘိညာဉ်ဖြစ်အောင် အားထုတ်တယ်။ <br><br>အဘိညာဉ်ဆိုတာက ထူးခြားတဲ့ဉာဏ်လို့ ဒီလိုအဓိပ္ပာယ်ရှိတယ်၊ လွယ်လွယ်ပြောရရင်တော့ super normal power ပေါ့လေ၊ အဲသလို အဘိညာဉ်ဟာ ၅-မျိုးရှိတယ်၊ ၆-မျိုးရှိတယ်၊ ၇-မျိုးရှိတယ်။ <br><br>သင်္ဂြိုဟ်မှာ ပြထားတဲ့ အဘိညာဉ် ၅-မျိုး ပထမကြည့်ကြစို့။ <br><br>(၁) <b>ဣဒ္ဓိဝိဓ အဘိညာဉ်</b> တဲ့၊ တန်ခိုးအမျိုးမျိုး ဖန်ဆင်းနိုင်တဲ့ အဘိညာဉ်မျိုးကို <b>ဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဉ်</b> လို့ ခေါ်တယ်၊ မြေလျှိုးမိုးပျံတို့ဘာတို့ပေါ့။ <br><br>(၂) <b>ဒိဗ္ဗသောတ အဘိညာဉ်</b> တဲ့၊ <b>ဒိဗ္ဗ</b> ဆိုတာ နတ်၊ <b>သောတ</b> ဆိုတာ နား၊ နတ်နားဆိုတော့ အသံတိုးတိုးလေးကို ကြားနိုင်တာမျိုး၊ ဟိုးအဝေးကြီးက အသံကို <hr> [စာမျက်နှာ-204] ကြားနိုင်တာမျိုး၊ အဲဒါကို <b>ဒိဗ္ဗသောတအဘိညာဉ်</b> ခေါ်တယ်။ <br><br>(၃) <b>ပရစိတ္တဝိဇာနန</b>၊ <b>ပရ</b> ဆိုတာ သူတစ်ပါး၊ <b>စိတ္တ</b> ဆိုတာ စိတ်၊ <b>ဝိဇာနန</b> ဆိုတာ သိတာ၊ သူများရဲ့ စိတ်ကို သိတာ။ <br><br>(၄) <b>ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ</b>၊ <b>ပုဗ္ဗေ</b> ဆိုတာ ရှေးက၊ <b>နိဝါသာ</b> ဆိုတာ နေခဲ့ဖူးတဲ့ ခန္ဓာ၊ သို့မဟုတ် ဘဝ၊ <b>အနုဿတိ</b> ဆိုတာ အောက်မေ့တာ၊ ရှေးဘဝတွေကို ပြန်ပြီး အောက်မေ့နိုင်တဲ့ ဉာဏ်။ <br><br>(၅) <b>ဒိဗ္ဗစက္ခု</b>၊ နတ်မျက်စိပေါ့၊ သိပ်ထင်ရှားတယ်၊ အဝေးကြီးက အရာကို မြင်တာ၊ သေးသေးလေးကို မြင်တာ၊ ကွယ်နေတာကို မြင်တာ၊ အဲသလို အဘိညာဉ် ၅-မျိုး ရှိတယ်။ <br><br>အဲသလို အဘိညာဉ်ရအောင် ဘယ်လိုအားထုတ်ရမလဲဆိုတော့ ရူပါဝစရ ပဉ္စမဈာန်ကို ပထမဝင်စား၊ အဲဒီဈာန်က ထပြီးတော့မှ လိုအပ်တာတွေလုပ်ပြီး တရားထပ်အားထုတ်ရတယ်၊ အဲသလိုအားထုတ်တဲ့အခါမှာ အဘိညာဉ်ဆိုတာ ပေါ်လာတာပေါ့။ <br><br>အဲသလို အဘိညာဉ်ပေါ်လာတဲ့အခါမှာ သူ့အဘိညာဉ်နဲ့ သူလိုက်ပြီးတော့ အဘိညာဉ်မပေါ်ခင်တည်းက အဓိဋ္ဌာန်တာတွေ လုပ်ရတယ် ဆိုပါတော့။ <b>ဣဒ္ဓိဝိဓ</b> လုပ်ချင်တယ် (ခန္ဓာကိုယ်ပေါ့ချင်တယ်) ဆိုရင်လည်း ခန္ဓာကိုယ်ပေါ့ပါစေ၊ ခန္ဓာကိုယ်ပေါ့ပါစေ ဆိုတဲ့ သဘောမျိုး အဓိဋ္ဌာန်ပြီးတော့ အားထုတ်ရတယ်။ <br><br>အဝေးကြီးက အသံကြားချင်တယ်ဆိုရင်လည်း အဝေးကြီးက အသံကြားလိုတယ်၊ ကြားလိုတယ်လို့ အဓိဋ္ဌာန်ပြီးမှ အားထုတ်ရတယ်၊ အဲသလို အားထုတ်တော့ အဘိညာဉ်ရရင် ကြားတယ်ပေါ့လေ။ <br><br>အဲဒါကြောင့်မို့ အဘိညာဉ် ၅-မျိုးရှိတယ်လို့ ပထမမှတ်ထားရမယ်။ <b>ဣဒ္ဓိဝိဓ၊ ဒိဗ္ဗသောတ၊ ပရစိတ္တဝိဇာနန၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခု</b> တဲ့။ <br><br>အဲဒီ <b>ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်</b> မှာ နည်းနည်းအထူးရှိသေးတယ်၊ ဘာလဲဆိုတော့ ရိုးရိုးရူပါရုံမြင်နိုင်တာ၊ ရိုးရိုးဆိုတာ အလွန်သိမ်မွေ့တဲ့ ရူပါရုံမျိုး၊ အဝေးမှာ ရိုးရိုးမျက်စိနဲ့ မမြင်နိုင်တာကို မြင်နိုင်တဲ့ အဘိညာဉ်စွမ်းအား။ နောက်တစ်ခုကတော့ <b>ဒိဗ္ဗစက္ခု</b> ရဲ့ variety တစ်ခုက ဘာလဲဆိုတော့ သတ္တဝါတွေက အားလျော်စွာ ဘဝတစ်ခုက ဘဝတစ်ခု ကူးပြောင်းနေတာကို မြင်နိုင်တဲ့ဉာဏ်၊ အဲဒါကိုလည်း <b>ဒိဗ္ဗစက္ခု</b> ရဲ့ အထူးအပြားလို့ ဆိုရတယ်၊ နာမည်ကတော့ ရှည်တယ်၊ <b>ယထာကမ္မူပဂဉာဏ်</b> လို့ ဆိုတယ်၊ ဆိုလိုတာကတော့ သတ္တဝါတွေ ဒီဘဝကသေပြီးတော့ တခြား <hr> [စာမျက်နှာ-205] ဘဝတွေမှာ ဖြစ်နေတာကို မြင်တာ၊ မြင်တဲ့အခါမှာ ကံအားလျော်စွာ လားနေတာကို မြင်တာ။ <br><br>အဲဒါကို ခွဲမယ်ဆိုရင် သီးခြားနာမည်တစ်ခု <b>ယထာကမ္မူပဂဉာဏ်</b> ဆိုပြီး နာမည်တပ်လို့ရတယ်၊ သို့မဟုတ် <b>စုတူပပါတဉာဏ်</b> လို့လည်း ခေါ်တယ်၊ ဒါမှမဟုတ်လို့ အဘိညာဉ် ၅-မျိုးထဲထည့်ပါဆိုရင် <b>ဒိဗ္ဗစက္ခု</b> ထဲ ထည့်ရတယ်။ <br><br>အဲဒီဉာဏ်ဟာ အလွန်အရေးကြီးတယ်၊ မြတ်စွာဘုရားဟာ ဘုရားဖြစ်အောင် အားထုတ်တဲ့ညမှာ ဘုရားမဖြစ်ခင် အဲဒီဉာဏ်တွေ ရတာ။ <br><br>ပြီးတော့ <b>အနာဂတံသဉာဏ်</b> ဆိုတာ ရှိသေးတယ်၊ အနာဂတ်ကို မြင်နိုင်တဲ့ ဉာဏ်ဟာ မြတ်စွာဘုရားတွေမှာ ရှိတယ်၊ အဲဒါလည်းပဲ <b>ဒိဗ္ဗစက္ခု</b> ကို အခြေခံပြီး ရအောင် လုပ်ရတာ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ <b>ဒိဗ္ဗစက္ခု</b> ထဲသွင်းရင်လည်း ရတယ်၊ သီးခြားထုတ်ရင်လဲ သူက သီးခြားဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် အားလုံး အဘိညာဉ် ၇-ပါး ဖြစ်သွားမယ်။ ၅-ပါးရယ်၊ <b>ယထာကမ္မူပဂ</b> ရယ်၊ <b>အနာဂတံသ</b> ရယ် အဘိညာဉ် ၇-ပါး။ <br><br>တစ်ခါ <b>အာသဝက္ခယဉာဏ်</b> ကိုလည်း အဘိညာဉ်လို့ ခေါ်သေးတယ်။ <b>အာသဝက္ခယဉာဏ်</b> ဆိုတာ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်ပြောတာ၊ <b>အာသဝက္ခယအဘိညာဉ်</b> လို့ ဒီလိုလည်း ခေါ်သေးတယ်၊ အဲဒီတော့ အဘိညာဉ် ၅-ပါးဆိုလည်း ဟုတ်တယ်၊ ၆-ပါးဆိုလည်း ဟုတ်တယ်၊ ၇-ပါးဆိုလည်း ဟုတ်တယ်၊ ဒါတွေက အဘိညာဉ်တွေ။ <br><br>အဲဒီတော့ လူတွေမှာ အမှတ်မှားနေတာတွေရှိတယ်၊ ဈာန်ရရုံနဲ့ ကောင်းကင်ပျံနိုင်တယ်၊ တန်ခိုးဖန်ဆင်းနိုင်တယ်နဲ့ ပြောကြတယ်၊ သုံးတာတောင် "ဈာန်ပျံတယ်"၊ "ဈာန်ပျံတယ်" နဲ့ သုံးတာ။ <br><br><b>ရူပါဝစရဈာန်</b> ရရုံနဲ့ ဘာမှ မလုပ်နိုင်သေးဘူး၊ ဈာန်ရတာပဲ ရှိတယ်၊ <b>ဝိတက်၊ ဝိစာရ</b> ပယ်နိုင်တာပဲ ရှိတယ်၊ <b>အရူပါဝစရဈာန်</b> ရရုံနဲ့ မရသေးဘူး။ <br><br>ကောင်းကင်ပျံချင်တယ်၊ မြေလျှိုးမိုးပျံတာ လုပ်ချင်တယ်၊ သူများစိတ်ကို သိချင်တယ်ဆိုရင် အဘိညာဉ်ရအောင်ကို အားထုတ်ရမယ်၊ အဘိညာဉ်ရမှသာ တန်ခိုးအမျိုးမျိုး ဖန်ဆင်းတာတို့၊ သူများစိတ်သိတာတို့၊ အဝေးကြီးက အသံကြားတာတို့၊ အဝေးက ရူပါရုံမြင်တာတို့ ဖြစ်နိုင်တယ်၊ ဈာန်ရရုံနဲ့ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ ဒါကို မှတ်ထားရမယ်။ <br><br>သို့သော် popular language အနေနဲ့ သုံးတာဖြစ်လို့ ဈာန်ပျံတယ်လို့ သုံးတာ၊ အမှန်ကတော့ ဈာန်သက်သက်ရရုံနဲ့ ဒါတွေ မလုပ်နိုင်သေးဘူး၊ အဘိညာဉ်ရမှ လုပ်နိုင်တယ်၊ အဘိညာဉ်ရအောင်ကလည်း ပဉ္စမဈာန်ကို အခြေခံပြီး အားထုတ်ယူ <hr> [စာမျက်နှာ-206] ရတယ်၊ အဘိညာဉ်ဆိုတာ ပဉ္စမဈာန်ပဲလို့ ဒီလိုမှတ်ထားကြတော့၊ ပဉ္စမဈာန်ရရုံနဲ့ အဘိညာဉ်ရတယ်လို့ ထင်နေတတ်ကြတယ်။ အမှန်ကတော့ ပဉ္စမဈာန်တွင် မကဘူး၊ အရူပါဝစရဈာန်ပါ ရပြီးမှ ပဉ္စမဈာန်ကို အခြေခံအားထုတ်ပြီးတော့ အဘိညာဉ်ဆိုတဲ့ စိတ်၊ အဘိညာဉ်ဆိုတဲ့ ဉာဏ်ပေါ်တယ်။ <br><br>အဲဒါကြောင့်မို့ ရူပဈာန် ၅-ပါး၊ အရူပဈာန် ၄-ပါး၊ ဈာန် ၉-ပါးစလုံး ရပြီးမှ အဘိညာဉ်ဆိုတာကို ရနိုင်တယ်။ <br><br>ဒါတွေဟာ အခုခေတ်ကျတော့ အားထုတ်နိုင်သူတွေလည်း မရှိတော့ဘူး၊ ရတဲ့သူလည်း မရှိဘူးလို့ပဲ ဆိုရမှာပေါ့၊ ကိုယ်လဲ မတွေ့ဖူးပဲကိုး။ <br><br>မြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တုန်းက မြတ်စွာဘုရားကိုယ်တိုင် ဒီအဘိညာဉ်တွေ ရတယ်၊ တခြားများစွာသော ရဟန္တာတွေလည်း ဒီအဘိညာဉ်တွေ ရတယ်။ <br><br>ရဟန္တာတွေကို အမျိုးအစားခွဲလိုက်တော့ <b>ဆဠဘိည</b> ရဟန္တာဆိုတာ ရှိတယ်၊ ဆိုလိုတာက ရဟန္တာဖြစ်တာနဲ့ ဒီအဘိညာဉ်တွေကို ရတာ၊ ရှေးဘဝက ပါရမီ ပါလာကြတာကိုး။ <br><br>အဘိညာဉ်မပါပဲနဲ့ ရိုးရိုးရဟန္တာဖြစ်သူတွေလည်း အများကြီး ရှိတာပဲ၊ အထူးအနေနဲ့ကတော့ အဘိညာဉ်ရပြီး ရဟန္တာဖြစ်တာ။ <br><br>ပြီးတော့ <b>ဝိဇ္ဇာသုံးပါး</b> ဆိုတာ အခေါ်ရှိသေးတယ်၊ ပြီးတော့ ကြားဖူးကြလိမ့်မယ်။ <b>ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္န</b> ဆိုတဲ့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ ဂုဏ်မှာဆိုရင် ဝိဇ္ဇာ ၃-ပါး၊ ဝိဇ္ဇာ ၈-ပါးနဲ့ လုပ်တယ်၊ ဝိဇ္ဇာသုံးပါးဆိုတာ ဘာလဲဆိုတော့ အခုဒီ အဘိညာဉ်ထဲက <b>ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ်၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်၊ အရဟတ္တမဂ်</b> ဆိုတော့ <b>အာသဝက္ခယအဘိညာဉ်</b> ဒီ ၃-ပါးကို ဝိဇ္ဇာ ၃-ပါးလို့ ခေါ်တယ်၊ ဒီအဘိညာဉ်တွေကိုပဲ ခေါ်တာ။ <br><br>မြတ်စွာဘုရားဟာ ဗောဓိပင်ရင်းမှာ ထိုင်ပြီးတော့ တရားအားထုတ်တယ်။ "ဘုရားမဖြစ်သမျှ ဒီတင်ပလ္လင်ခွေ မဖျက်ဘူး" လို့ အဓိဋ္ဌာန်ပြီး တရားအားထုတ်တဲ့အခါမှာ ညဉ့်ရဲ့ ပထမယာမ်မှာ <b>ပုဗ္ဗေနိဝါသအဘိညာဉ်</b> ထိအောင် ရတော်မူတယ်။ <b>အာနာပါနကမ္မဋ္ဌာန်း</b> (ထွက်သက်ဝင်သက်ကမ္မဋ္ဌာန်း) ကို အားထုတ်ရင်းနဲ့ ပထမဈာန်၊ ဒုတိယဈာန်ရ၊ တတိယဈာန်ရ၊ စတုတ္ထဈာန်ရ၊ ပဉ္စမဈာန်ရပေါ့လေ၊ အရူပဈာန်တွေ ရပြီးတဲ့နောက် <b>ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏ်</b> အဘိညာဉ်ကို ပထမယာမ်အတွင်း (ည ၆ နာရီက ၁၀ နာရီအတွင်း) မှာ ရတော်မူတယ်။ <br><br>အဲသလို ရတော်မူပြီးတဲ့နောက် ဆက်လက်အားထုတ်တဲ့အခါကျတော့ မဇ္ဈိမယာမ် (သန်းခေါင်ယံ) မှာ <b>ယထာကမ္မူပဂဉာဏ်</b> ကို ရတယ်၊ သတ္တဝါတွေ <hr> [စာမျက်နှာ-207] ဘဝတစ်ခုသေပြီး ဘဝတစ်ခုမှာ ဖြစ်နေတာ၊ ကံအားလျော်စွာ လားနေတာတွေ တိုက်ရိုက်မြင်တဲ့ ဉာဏ်တော်ကို အဲဒီအချိန်မှာ ရတယ်။ <br><br>အဲသလိုရပြီးတဲ့နောက် ညရဲ့ တတိယယာမ်ကျတော့ တစ်နေ့က ပြောခဲ့တဲ့အတိုင်း <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b> ကို ဘုရားအလောင်းဘဝ (ဘုရားဖြစ်ဖို့ နီးကပ်နေပြီ၊ နာရီပိုင်းသာ လိုတော့တယ်) မှာ အပြန်ပြန်အလှန်လှန် ဆင်ခြင်တော်မူတယ်။ <br><br><b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b> ကို ဆင်ခြင်တယ်ဆိုရာမှာ သာမညဆင်ခြင်တာ မဟုတ်ဘူး၊ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b> တစ်ခုစီ တစ်ခုစီကို အသေးစိပ်ဆင်ခြင်ပြီးတော့ <b>အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ</b> ဝိပဿနာပါ ကိုင်ပြီး ရှုသွားတယ်၊ အဲဒါကို ဗုဒ္ဓဝိပဿနာလို့လည်း ခေါ်တယ်။ <br><br>အဲသလို ဝိပဿနာရှုပြီးလို့ အရုဏ်လည်းတက်ရော ဘုရားဖြစ်ရော၊ ဘုရားဖြစ်တဲ့အခါ <b>အာသဝက္ခယအဘိညာဉ်၊ အာသဝက္ခယဉာဏ်၊ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်</b> တို့ကို ရတော်မူတယ်၊ အဲဒီအချိန်မှာ ဘုရားဖြစ်တာ။ <br><br>ဘုရားဖြစ်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် <b>သဗ္ဗညုတဉာဏ်</b> ဆိုတာလည်း ပေါ်လာတာပေါ့၊ ဒါကြောင့်မို့ ဘုရားဖြစ်တဲ့အချိန်ဟာ ယခုခေတ်အပြောနှင့်ဆိုရင် ကဆုန်လပြည့်နေ့ မဟုတ်ဘူးနော်၊ လပြည့်ကျော် တစ်ရက်နေ့ အရုဏ်တက် ဖြစ်သွားပြီ။ ဒါပေမယ့် ဦးဇင်းတို့က ဘုရားဖြစ်တာ လပြည့်နေ့လို့ပဲ သတ်မှတ်ထားကြတာ၊ စာတွေထဲမှာလဲ လပြည့်နေ့ကိုပဲ ရည်ညွှန်းကြတယ်၊ အမှန်ကတော့ လပြည့်နေ့ညမှာ ဗောဓိပင်ရင်း ချဉ်းကပ်၊ တရားထိုင် တရားအားထုတ်ပြီးတော့ နောက်နေ့ အရုဏ်တက်တာနဲ့ ဘုရားဖြစ်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်လောက် ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုတယ်။ <br><br>ဒါက ယနေ့ခေတ်အရပြောတာ၊ ဘုရားလက်ထက်က ရက်ရေတွက်ပုံအရ အရုဏ်နဲ့ရက်ကို ပိုင်းခြားတာဖြစ်တယ်။ ယနေ့ခေတ်ထိအောင်ပဲ ဘုန်းကြီးလောကမှာ အရုဏ်နဲ့ပဲ ရက်ကို ပိုင်းခြားတယ်၊ ဒါကြောင့် အဲဒီအလိုအရ လပြည့်နေ့မှာပဲ ဘုရားဖြစ်တာ။ <br><br>ဘုရားဖြစ်တဲ့အခါကျတော့ <b>အရဟတ္တမဂ်</b> နဲ့ အတူတူ <b>သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်</b> ဆိုတာလည်း ပါသွားတာပေါ့လေ၊ ဒီအဘိညာဉ် ၃-ပါး၊ <b>ပုဗ္ဗေနိဝါသအဘိညာဉ်၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်၊ အာသဝက္ခယဉာဏ်၊</b> အဲဒီဉာဏ်တွေရပြီး ဘုရားဖြစ်တယ်။ <br><br>အဲဒီတော့ ရဟန္တာတွေကော ဒီဉာဏ်တွေ မရဘူးလားဆိုရင် ရတာပါပဲ။ ရဟန္တာလည်း <b>ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ်၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်၊ အာသဝက္ခယဉာဏ်</b> ရနိုင်တာပါပဲ။ ရနိုင်တာမဟုတ်ဘူး ရကိုရတာ၊ သို့သော် ဘုရားနဲ့တော့ မတူဘူးပေါ့လေ၊ မြတ်စွာဘုရားကျတော့ <b>ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ်</b> ဆိုရင် အတိုင်းအဆမရှိ အောက်မေ့နိုင်တယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-208] သာဝကတွေကျတော့ မိမိပါရမီဖြည့်ရာ အတိုင်းအတာအထိသာ၊ ကမ္ဘာတစ်သိန်း ပါရမီဖြည့်ရရင် လွန်ခဲ့တဲ့ ကမ္ဘာတစ်သိန်းကိုပဲ အောက်မေ့နိုင်တယ်၊ အဲသလို အပိုင်းအခြား ကွာသွားတယ်။ <br><br>ဒါဟာ ဘာလဲဆိုရင် သမထကမ္မဋ္ဌာန်းကို အားထုတ်ပြီးတော့ ရနိုင်တဲ့ အကျိုးတွေလို့ပဲ ဆိုကြပါစို့။ ဈာန်ရပြီးတဲ့နောက် ဈာန်ဝင်စားနိုင်တဲ့ အကျိုးရတယ်၊ အဲဒီဈာန်က တစ်ဆင့်တက်လို့ အဘိညာဉ်ရအောင် အားထုတ်လို့ အဘိညာဉ်ရရင် အခုလိုထူးခြားတဲ့ တန်ခိုးတွေဘာတွေ ရနိုင်တယ်၊ ဒါဟာ သမထကမ္မဋ္ဌာန်းရဲ့ အကျိုးကျေးဇူးတွေပေါ့။ <br><br>ဒါပေမယ့်လို့ သမထကမ္မဋ္ဌာန်းက ဒီလိုတန်ခိုးတွေသာ ရအောင် လုပ်ပေးနိုင်တယ်၊ ရုပ်နာမ်ရဲ့ သဘောကို အမှန်အကန်အတိုင်း မြင်ဖို့အတွက်တော့ သမထကမ္မဋ္ဌာန်းက မတတ်နိုင်ဘူး။ ပြီးတော့ သမထကမ္မဋ္ဌာန်း သက်သက်အားထုတ်ရုံနဲ့ ကိလေသာမကင်းနိုင်ဘူး၊ တရားထူးမရနိုင်ဘူး၊ ရဟန္တာမဖြစ်နိုင်ဘူး။ <br><br>ဘာကြောင့်လဲဆိုရင် တရားထူးရဖို့ဆိုတာက ရုပ်နာမ်ရဲ့ အမှန်သဘောကို မြင်မှ ဖြစ်တယ်၊ ရုပ်နာမ်ရဲ့ အမှန်သဘောကို မမြင်ဘဲနဲ့ သို့မဟုတ် <b>အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ</b> သဘောကို မသိဘဲနဲ့ မမြင်ဘဲနဲ့ တရားထူးမရနိုင်ဘူး။ <br><br>အဲဒီတော့ <b>အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ</b> သဘောကို ဧကန်မြင်အောင် ကူညီနိုင်တာက သမထကမ္မဋ္ဌာန်း မဟုတ်ဘူး၊ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း။ ဒါကြောင့်မို့ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကို အားမထုတ်ဘဲနဲ့ တရားထူးရတယ်လို့ ဘယ်နည်းနဲ့မှ မရှိနိုင်ဘူး။ <br><br>တချို့တွေမှာ ဘုရားဟောတဲ့ တရားကို နာပြီး ချက်ချင်း တရားထူးရသွားတယ်ဆိုတဲ့ သဘောတွေ ရှိတယ်၊ ဒါပေမယ့် သူတို့တွေအနေနဲ့ အဲဒီတစ်ထိုင် အခိုက်အတန့်လေးမှာ ဝိပဿနာဉာဏ်တော့ ဖြစ်လိုက်သေးတာပဲ၊ မဖြစ်ဘဲနဲ့ တရားထူးရတယ်လို့ကို မရှိဘူး။ <br><br>မဂ္ဂဝီထိ ပြန်ကြည့်ရင် မဂ္ဂဝီထိမှာ <b>ပရိကမ္မ၊ ဥပစာရ၊ အနုလောမ၊ ဂေါတြဘူ</b> ဆိုတဲ့ ကာမာဝစရစိတ် ၄-ချက်မှာ <b>ပရိကမ္မ၊ ဥပစာရ၊ အနုလောမ၊</b> ဒီ ၃-ခုက <b>အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ</b> ဆိုတဲ့ သင်္ခါရတရားကို အာရုံပြုတာ။ <br><br>အဲဒီဝိပဿနာဇော ရှေ့ကမနေဘဲနဲ့ မဂ်ဇောမလာဘူး၊ မဂ်ဇော မပေါ်နိုင်ဘူး။ ဒါကြောင့်မို့ ဝိပဿနာမပါဘဲနဲ့တော့ တရားထူး ဘယ်တော့မှ မရနိုင်ဘူး။ <br><br>သမထကမ္မဋ္ဌာန်းက နီဝရဏတွေကို ငြိမ်းအောင် တတ်နိုင်တယ်၊ ကိလေသာတွေကို ခွာတယ်၊ ခွာတယ်ဆိုတာ ပယ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ခပ်လှမ်းလှမ်း ရောက်သွား <hr> [စာမျက်နှာ-209] အောင်၊ အချိန်တော်တော်ကြာ ပြန်မလာနိုင်အောင် အရှိန်သပ်ထားနိုင်တယ်၊ အဲသလိုတော့ ရတယ်။ <br><br>ဒါပေမယ့်လို့ လုံးဝကိလေသာကင်းသွားအောင် သမထကမ္မဋ္ဌာန်းက မလုပ်နိုင်ဘူး၊ ဘာကြောင့်တုန်းဆိုတော့ သမထကမ္မဋ္ဌာန်းရဲ့ ရှုပုံကို ကြည့်လိုက်ရင် ရုပ်နာမ်ရဲ့ သဘောကို မြင်အောင်ရှုတာ မဟုတ်ဘူး၊ စိတ်ခိုင်အောင် သမာဓိရအောင် လုပ်တာ။ <b>ပထဝီ၊ ပထဝီ</b> နဲ့ ဒါပဲရှုတာ၊ ပညတ်ကိုပဲ အာရုံပြုပြီးသွားတာ၊ ပရမတ်အာရုံပြုတာရယ်လို့ အလွန်ရှားတယ်။ <br><br>ဝိပဿနာကျတော့ ပညတ်ကို အာရုံပြုလို့ မရဘူး၊ ပညတ်ကို ဖောက်ထွင်းပြီးတော့ ပရမတ်ထိအောင် အာရုံပြုတာ၊ ပရမတ်ကို မြင်အောင်ရှုပြီးတော့ အားထုတ်ရတာ။ <br><br>အဲသလို ရုပ်နာမ်ရဲ့ သဘောမှန်ကို မြင်မှသာ <b>အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ</b> သဘောကို သိပြီးတော့ တရားထူးရတဲ့ဆီ ရောက်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ သမထကမ္မဋ္ဌာန်း သက်သက်ဖြင့် နိဗ္ဗာန်ကို မရောက်နိုင်၊ တရားထူးမရနိုင်တာကိုတော့ မှတ်ထားရမယ်။ <br><br>သို့သော် သမထကမ္မဋ္ဌာန်းကို အားထုတ်ဖို့ မလိုဘူး၊ အားမထုတ်သင့်ဘူးလို့ ဒီလိုတော့လည်း ပြောလို့ မဖြစ်ဘူးနော်၊ အမျိုးမျိုးပဲ။ သမထအားထုတ်ပြီးမှ ဝိပဿနာအားထုတ်ရမယ်လို့ ပြောသူတွေကလည်း ပြောနေကြတာ၊ ဈာန်ရအောင် အားထုတ်ပြီးမှ ဝိပဿနာအားထုတ်ရမယ်လို့ ပြောသူတွေလည်း ရှိနေတယ်၊ သူတို့လည်း တစ်ဖက်စွန်း ရောက်နေတယ်။ <br><br>စာမှာရှိတာကတော့ ဟိုတစ်နေ့က ပြောခဲ့တဲ့အတိုင်းပဲ၊ သမထကို ပထမအားထုတ်ပြီးတော့ ဝိပဿနာအားထုတ်ပြီးတော့ မဂ်ဖိုလ်ရသွားတဲ့လူတွေ ရှိတယ်။ ဝိပဿနာသက်သက် (<b>သုက္ခဝိပဿက</b> လို့ ဆိုတယ်၊ ဝိပဿနာအခြောက်ပေါ့လေ) အားထုတ်ပြီးတော့ မဂ်ဖိုလ်ရသွားတဲ့သူတွေ ရှိတယ်။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ ၂-မျိုးစလုံး အားထုတ်ကောင်းတာချည်းပဲလို့တော့ မှတ်ရမယ်။ သို့သော် သမထကမ္မဋ္ဌာန်းသက်သက်နဲ့တော့ ကျေနပ်နေဖို့ မသင့်ဘူးပေါ့လေ။ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ တပည့်သားဖြစ်လာရင် မြတ်စွာဘုရားရဲ့ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း သတ္တဝါအားလုံး သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ကြောင်း ဦးတည်ရမှာကိုး။ <br><br>သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ဖို့ ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တာက ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကသာ ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တယ်၊ အဲဒီတော့ သမထကမ္မဋ္ဌာန်း အားထုတ်ပြီးရင် သမထကမ္မဋ္ဌာန်းရဲ့ အာရုံတွေကိုပဲ ဝိပဿနာရှုလို့ ရတယ်၊ သို့မဟုတ် သမထကမ္မဋ္ဌာန်း အားထုတ်လို့ ရထားတဲ့ သမာဓိ သို့မဟုတ် ဈာန်၊ အဲဒါကို <b>အနိစ္စ၊</b> <hr> [စာမျက်နှာ-210] <b>ဒုက္ခ၊ အနတ္တ</b> တင်ပြီး ဝိပဿနာရှုသွားလို့ ရတယ်။ <br><br>အဲဒီတော့ သမထကမ္မဋ္ဌာန်းဟာ ဝိပဿနာရဲ့ basic ဖြစ်မှသာ တကယ် အကျိုးရှိမှာ။ သမထသက်သက်ဆိုရင်တော့ ခုနလို တန်ခိုးတွေဘာတွေ ရတာပဲ ရှိမယ်၊ ဒါပေမယ့်လို့ ဒါတွေဟာ မခိုင်မြဲဘူး၊ ပျက်စီးသွားနိုင်တယ်၊ ဈာန်ရပြီးတော့ ဈာန်လျောတာတွေ အများကြီး ရှိတယ်၊ ရှေးတုန်းက ဝတ္ထုတွေမှာ ရှိတယ်၊ ဈာန်ပျက်နိုင်တယ်။ <br><br>မဂ်ကတော့ မပျက်နိုင်ဘူး၊ မဂ်ရပြီးရင် ဒီပုဂ္ဂိုလ် ဘယ်တော့မှ နောက်ပြန် မဆုတ်တော့ဘူး၊ လျောမကျတော့ဘူး၊ အဲသလို ကွာသွားတယ်၊ ကိလေသာကိုလည်း မဂ်ကသာ အကြွင်းမရှိ အဆုံးသတ် ပယ်နိုင်တယ်၊ ဈာန်က ကိလေသာကို မပယ်နိုင်ဘူး၊ နှိမ်ထားနိုင်တယ်၊ နီဝရဏတွေကို ခဏငြိမ်းအောင် လုပ်ထားနိုင်တယ်။ <b>အနုသယ</b> ကို ဈာန်က မပယ်နိုင်ဘူး၊ အဲဒါကြောင့်မို့ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းထိအောင် ပွားများအားထုတ်ရမယ်။ <br><br>အဲဒီတော့ သမထကမ္မဋ္ဌာန်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တကယ်အကျယ်သိချင်ရင်တော့ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကို ဖတ်ရမယ်၊ <b>ဝိသုဒ္ဓိမဂ်</b> မှာ ကမ္မဋ္ဌာန်း ၄၀-အကျယ်ရှိတယ်၊ အားထုတ်နည်း ဘယ်လိုအားထုတ်ရမယ် အစရှိသဖြင့် စုံနေတာပဲ။ <hr> [စာမျက်နှာ-211] <b>ဝိပဿနာ ကမ္မဋ္ဌာန်း</b> ဤဝိပဿနာ ကမ္မဋ္ဌာန်းအဖွင့်၌ (၁) <b>ဝိသုဒ္ဓိ</b> ၇-ပါး (၂) <b>လက္ခဏာ</b> ၃-ပါး (၃) <b>အနုပဿနာ</b> ၃-ပါး (၄) <b>ဉာဏ်</b> ၁၀-ပါး (၅) <b>ဝိမောက္ခ</b> ၃-ပါး (၆) <b>ဝိမောက္ခမုခ</b> ၃-ပါးတို့ကို ပြဆို၏။<br><br><b>ဝိသုဒ္ဓိ</b> ၇-ပါး<br>၁။ <b>သီလဝိသုဒ္ဓိ</b> = စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလ၏ စင်ကြယ်ခြင်း။<br>၂။ <b>စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ</b> = ဥပစာရသမာဓိ၊ အပ္ပနာသမာဓိစိတ်၏ စင်ကြယ်ခြင်း။<br>၃။ <b>ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ</b> = လက္ခဏ၊ ရသ၊ ပစ္စုပဋ္ဌာန်၊ ပဒဋ္ဌာန်၏ အစွမ်းဖြင့် နာမ်ရုပ်ကို သိမ်းဆည်းသော ဉာဏ်၏ စင်ကြယ်ခြင်း။<br>၄။ <b>ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ</b> = နာမ်ရုပ်တရား ၂-ပါး၏ အကြောင်းတရားကို သိမ်းဆည်းသည်ဖြစ်၍ ၁၆-ပါးသော ယုံမှားခြင်းကို လွန်နိုင်သော ဉာဏ်၏ စင်ကြယ်ခြင်း။<br>၅။ <b>မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ</b> = ဝိပဿနာ၏ ညစ်ညူးကြောင်းဘေးရန်ကို သိမ်းဆည်းသောအားဖြင့် မဂ်ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်ကို သိမြင်နိုင်သော ဉာဏ်၏ စင်ကြယ်ခြင်း။<br>၆။ <b>ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ</b> = ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်မှစ၍ သစ္စာနုလောမဉာဏ်တိုင်အောင် ၉-ပါးသော ဝိပဿနာဉာဏ်ဟု ဆိုအပ်သော မဂ်တည်းဟူသော ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ၏ အကျင့်ဖြစ်သော ဉာဏ်အမြင်၏ စင်ကြယ်ခြင်း။<br>၇။ <b>ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ</b> = နိဗ္ဗာန်ကို သိမြင်နိုင်သော မဂ်ဉာဏ်၏ စင်ကြယ်ခြင်း။<br><br><b>သီလဝိသုဒ္ဓိ</b><br>၁။ ရဟန်းတို့မှာ ပါတိမောက်၌လာသော ၂၂၇-ပါးသော သိက္ခာပုဒ်တော် အပေါင်းသည် <b>ပါတိမောက္ခသံဝရသီလ</b> မည်၏။<br>၂။ စက္ခုစသော ဣန္ဒြေကို ကောင်းစွာလုံခြုံအောင် စောင့်ရှောက်ခြင်းသည် <b>ဣန္ဒြိယသံဝရသီလ</b> မည်၏။<br>၃။ မြတ်စွာဘုရား စက်ဆုပ်အပ်သော မိစ္ဆာဇီဝအမှုဖြင့်ရသော ပစ္စည်းတို့ကို <hr> [စာမျက်နှာ-212] ရှောင်ကြဉ်၍ တရားသဖြင့်ရသော ဓမ္မိယလဒ္ဓကပ္ပိယပစ္စည်း ၄-ပါးတို့ကိုသာ မှီဝဲသုံးဆောင်၍ အသက်မွေးခြင်းသည် <b>အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ</b> မည်၏။<br>၄။ တရားသဖြင့်ရအပ်သော ပစ္စည်း ၄-ပါးကို ပစ္စဝေက္ခဏာဆင်ခြင်၍ သုံးဆောင်မှီဝဲခြင်းသည် <b>ပစ္စယသန္နိဿိတသီလ</b> မည်၏။<br><br>ဤ သီလ ၄-ပါး၏ လုံခြုံပြည့်စုံစင်ကြယ်မှုသည် <b>သီလဝိသုဒ္ဓိ</b> မည်၏။<br><br>လူတို့မှာသော်ကား ငါးပါးသီလ၊ ရှစ်ပါးသီလ၊ ဆယ်ပါးသီလ၊ သုစရိတသီလတို့ကို ကောင်းစွာလုံခြုံအောင် စောင့်ရှောက်ထိန်းသိမ်းခြင်းသည် <b>ပါတိမောက္ခသံဝရသီလ</b> မည်၏။ <b>ဣန္ဒြိယသံဝရသီလ</b> မှာ ရဟန်းတော်တို့နှင့်တူ၏။ မိစ္ဆာဇီဝအမှုဖြင့် ရသော ပစ္စည်းတို့ကို ကြဉ်ရှောင်၍ ကောင်းသော ကုန်သွယ်ခြင်းစသော တရားသဖြင့် ရသော ပစ္စည်းတို့ကိုသာ မှီဝဲ၍ အသက်မွေးခြင်းသည် <b>အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ</b> မည်၏။ တရားသဖြင့် ရှာကြံရအပ်သော အဝတ်ပုဆိုး အစာအာဟာရတို့ကို ပဋိကူလသညာ စတုဓာတုဝဝတ္ထာန်တို့ဖြင့် အောက်မေ့ဆင်ခြင်၍ စည်းစိမ်ဥစ္စာဖြင့် မိန်းမောတွေဝေခြင်းသို့ မရောက်စေပဲ သုံးဆောင်ခံစား မှီဝဲခြင်းသည် <b>ပစ္စယသန္နိဿိတသီလ</b> ပြည့်စုံသည်။<br><br><b>စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ</b><br>ဥပစာရသမာဓိ၊ အပ္ပနာသမာဓိ ၂-ပါးသည် (ဝါ) သမာဓိ ၂-ပါးနှင့်ယှဉ်သော စိတ်သည် ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏစသော အညစ်အကြေးတို့မှ စင်ကြယ်သောကြောင့် <b>စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ</b> မည်၏။ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကို အဟုတ်ကြိုးပမ်းမည့် ယောဂီသည် သမထကမ္မဋ္ဌာန်းကို ရှေးဦးစွာ ဥပစာရသမာဓိလောက်ဖြစ်စေ၊ အပ္ပနာသမာဓိသို့ ရောက်အောင်ဖြစ်စေ အားထုတ်၍ နီဝရဏတို့မှ စင်ကြယ်စေသဖြင့် ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံသို့ ရောက်စေနိုင်၏။<br><br><b>ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ</b><br>ပရမတ္ထတရားတို့၌ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်များသိဖို့ရန် အမှတ်အသား တစ်မျိုးစီ ရှိကြ၏။ ထိုအမှတ်အသားကို <b>လက္ခဏာ</b> ဟုခေါ်သည်။ ပရမတ္ထတရားတို့၏ ပြုဖွယ်ကိစ္စဟူသော <b>ကိစ္စရသ</b>၊ အကြောင်းစုံညီ၍ ဖြစ်ပုံဟူသော <b>သမ္ပတ္တိရသ</b> ၂-မျိုးသည် <b>ရသ</b> မည်၏။ ဉာဏ်အား ရှေးရှုထင်သာ အခြင်းအရာ အကျိုးတရားသည် <b>ပစ္စုပဋ္ဌာန်</b> မည်၏။ နီးစွာသော အကြောင်းတရားသည် <b>ပဒဋ္ဌာန်</b> မည်၏။ <hr> [စာမျက်နှာ-213] စိတ်စေတသိက်ဟူသော နာမ်နှင့် နိပ္ဖန္နရုပ်တရားတို့ကို လက္ခဏ၊ ရသ၊ ပစ္စုပဋ္ဌာန်၊ ပဒဋ္ဌာန် တင်၍ ဆင်ခြင်လိုက်သောအခါ သိမှုသည် <b>စိတ်</b>၊ ခံစားမှုသည် <b>ဝေဒနာ</b>၊ မှတ်သားမှုသည် <b>သညာ</b>၊ ပြုလုပ်အားထုတ်မှုကား <b>သင်္ခါရ</b>၊ ဖောက်ပြန်တတ်သော ဤခန္ဓာကိုယ်ကြီးကား <b>ရုပ်</b> တည်းဟု သိမြင်ခြင်းသည်ပင် အတ္တစွဲလန်းမှုဟူသော အညစ်အကြေးမှ ကင်းဝေးစင်ကြယ်သောကြောင့် <b>ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ</b> မည်၏။ ဤသို့ ဆင်ခြင်ဖန်များလျှင် သတ္တဝါမရှိ၊ ပုဂ္ဂိုလ်မရှိ၊ အတ္တမရှိ၊ ယောက်ျားမရှိ၊ မိန်းမမရှိ၊ ရုပ်နာမ်သာရှိသည်ဟု မိမိရရ သဘောကျသဖြင့် အတ္တဒိဋ္ဌိ အညစ်အကြေးမှ ကင်းဝေးစင်ကြယ်၍ <b>ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ</b> နယ်သို့ ရောက်လေပြီ။<br><br><b>ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ</b><br>နာမ်ကား အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရ၊ ဟေတုစသော အကြောင်းတရားကြောင့်ဖြစ်၏။ ရုပ်ကား ကံစသော အကြောင်းတရားကြောင့်ဖြစ်၏ဟု ရုပ်နာမ်တို့၏ ဖြစ်ကြောင်းကို ကောင်းကောင်းသိမြင်သောအခါ ရှေးရှေးဘဝတုန်းကလည်း အကြောင်းအားလျော်စွာ ရုပ်နာမ်ခန္ဓာတို့ ဖြစ်ခဲ့လှပြီ၊ ရဟန္တာမဖြစ်သေးသမျှ နောက်နောင်ဘဝတို့၌လည်း အကြောင်းအားလျော်စွာ ဖြစ်ကြရလိမ့်ဦးလတံ့ဟု သဘောကျသဖြင့် ၁၆-ပါးသော ယုံမှားမှုများကို လွတ်မြောက်၍တည်သော ဉာဏ်သည် <b>ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ</b> မည်၏။<br><br><b>ကင်္ခါ</b> ၁၆-ပါးကား<br>(၁) ငါသည် လွန်လေပြီးသော ကာလ၌ ဖြစ်ဖူးပြီလော၊ (၂) လွန်လေပြီးသော ကာလ၌ မဖြစ်ဖူးလေသလော၊ (၃) အဘယ်သို့သောသူ ဖြစ်ဖူးလေသနည်း၊ (၄) အဘယ်ပုံသဏ္ဍာန်ဖြင့် ဖြစ်ခဲ့ပါလိမ့်မည်နည်း၊ (၅) တတိယဘဝက ဘယ်ပုံ ဖြစ်ခဲ့၍ လွန်ပြီးသော ဒုတိယဘဝ၌ ဘယ်လိုဖြစ်ခဲ့ပါလိမ့်မည်နည်းဟု အတိတ်ဘဝအတွက် ယုံမှားချက် ၅-ပါး။ အနာဂတ်ဘဝအတွက် ၅-ပါး ပေါင်း ၁၀-ပါး ဖြစ်၏။<br><br>ပစ္စုပ္ပန်အတွက် ယုံမှားခြင်း ၆-ပါးမှာ (၁) ငါဟုတ်လေသလော၊ (၂) ငါမဟုတ်လေသလော၊ (၃) အဘယ်သို့သောသူသည် ငါဖြစ်လေသနည်း၊ (၄) အဘယ်သို့သော အခြင်းအရာအားဖြင့် ငါဖြစ်လေသနည်း၊ (၅) ဤငါဖြစ်သော သတ္တဝါအတ္တဘောသည် အဘယ်ဘဝက လာခဲ့လေသနည်း၊ (၆) ထိုအတ္တဘောသည် အဘယ်ဘဝသို့ လားရလတ္တံ့နည်း။ <hr> [စာမျက်နှာ-214] <h3>အဘိဓမ္မာသင်တန်း ၅၄</h3><h3>ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း</h3><b>သမထကမ္မဋ္ဌာန်းအဆက်နှင့် ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းအစ</b><br>ဒီနေ့ နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့။<br><br>လွန်ခဲ့တဲ့ အပတ်က သမထကမ္မဋ္ဌာန်းအကြောင်း လေ့လာပြီးကြပြီ။ ပြီးမယ်ဆိုရင်လည်း ပြီးနိုင်တယ်၊ ဒါပေမယ်လို့ သမထကမ္မဋ္ဌာန်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြောချင်တာလေးတွေ ရှိသေးတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ သမထကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပြန်ကြည့်လိုက်ကြဦးစို့။<br><br><b>သမထကမ္မဋ္ဌာန်း</b> ၄၀-ရှိတယ်။ <b>ကသိဏ</b> ၁၀-ပါး၊ <b>အသုဘ</b> ၁၀-ပါး၊ <b>အနုဿတိ</b> ၁၀-ပါး၊ <b>အပ္ပမညာ</b> ၄-ပါး၊ <b>သညာ</b> ၁-ပါး၊ <b>ဝဝတ္ထာန</b> ၁-ပါး၊ <b>အရုပ္ပ</b> ၄-ပါး။<br><br>အဲဒီတော့ ကမ္မဋ္ဌာန်းတိုင်းမှာ <b>ပရိကမ္မဘာဝနာ</b>၊ <b>ဥပစာရဘာဝနာ</b>၊ <b>အပ္ပနာဘာဝနာ</b>။ နိမိတ်ကလည်း <b>ပရိကမ္မနိမိတ်</b>၊ <b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b>၊ <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b> ဆိုပြီး ရှိတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-215] တချို့ကမ္မဋ္ဌာန်းမှာတော့ <b>အပ္ပနာဘာဝနာ</b> မရှိဘူး။ ဆိုပါတော့ (ဗုဒ္ဓါနုဿတိတို့ ဘာတို့ဆိုရင်ပေါ့) <b>ဥပစာရဘာဝနာ</b> အထိသာ ရနိုင်တယ်။ ဒါတွေက ဟိုနေ့က ပြောပြီးပြီ။<br><br>ဒီနေ့ ဘာပြောချင်တာလဲဆိုတော့ အထူးသဖြင့်တော့ <b>ကသိဏ</b> ၁၀-ပါးရဲ့ အစွမ်းသတ္တိလေးတွေ နည်းနည်းသိထားရင် ကောင်းမယ်လို့ ထင်တယ်။ ဒါက သင်္ဂြိုဟ်ကျမ်းထဲမှာတော့ မပါဘူး၊ <b>ဝိသုဒ္ဓိမဂ်</b> ထဲမှာပါတယ်။ ဘယ်ကသိုဏ်း ဝင်စားအားထုတ်ပြီး တန်ခိုးပြတဲ့အခါကျတော့ ဘယ်လိုအကျိုးတွေ ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ ကသိုဏ်းရဲ့ အစွမ်းသတ္တိတွေ ပြောထားတာရှိတယ်။ ရေးမှတ်နေဖို့တော့ မလိုဘူး၊ နားထောင်ထားပေါ့လေ၊ နားထောင်ရင် နည်းနည်းပါးပါး တီးခေါက်မိမှာပေါ့။<br><br>ဆိုပါတော့၊ ရှေးတုန်းက သာမဏေလေးတစ်ပါးရှိတယ်။ သာမဏေဟာ ဈာန်အဘိညာဏ်တွေရတော့ နတ်ပြည်သွားတယ်။ နတ်ပြည်ရောက်တဲ့အခါ ဝေဇယန္တာပြာသာဒ်ကြီးကို မြင်တော့ တန်ခိုးနဲ့ လှုပ်အောင်လုပ်မယ်ဆိုပြီး သွားလှုပ်တယ်။ လှုပ်လို့မရဘူး။ လှုပ်လို့မရတော့ နတ်သမီးတွေက လှောင်ပြောင်လွှတ်လိုက်တာ ရှက်ပြီးတော့ လူ့ပြည်ပြန်လာရတယ်။<br><br>အဲဒီတော့ သူ့ဆရာကို မေးတယ်။ သူဘာဖြစ်သွားတာလဲ၊ တန်ခိုးအဘိညာဏ်နဲ့ ဝေဇယန္တာပြာသာဒ်ကို လှုပ်အောင်လုပ်တာ မလှုပ်ဘူးဆိုတော့ အဲဒီမှာ ဆရာက ဥပမာလေးတစ်ခုနဲ့ ပြောတယ်။<br><br>ရေထဲမှာ နွားချေးလေး ရွေ့လျားလှုပ်နေတာနဲ့ ဥပမာပေးပြီးပြောတာ။ သာမဏေက ကသိုဏ်းဝင်စားတာမှားတယ်။ <b>ပထဝီကသိဏ</b> ဝင်စားပြီး သွားလှုပ်အောင်လုပ်တော့ ပထဝီက ခိုင်တာကိုး၊ ဘယ်ရမလဲ။ အဲဒီတော့ <b>အာပေါကသိဏ</b> ဝင်စားရတယ်။ <b>အာပေါကသိဏ</b> ဝင်စားပြီးမှ လှုပ်အောင်လုပ်လို့ရတယ် စသည်ဖြင့်ပေါ့။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ <b>ကသိဏ</b> ၁၀-ပါးရဲ့ အစွမ်းသတ္တိလေးတွေကို <b>ဝိသုဒ္ဓိမဂ်</b> မှာ အကျယ်ရေးထားတာရှိတယ်။ အဲဒါကို မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံ ဆရာတော်က လင်္ကာစီကုံးထားတယ်။ အဲဒီလင်္ကာကို ဖတ်ပြီး နည်းနည်းအကျဉ်းပြောပြမယ်။<br><br>* <b>ပထဝီကသိဏ</b>၊ စွမ်းဗလကြောင့်၊ ဧက ဗဟု၊ ဗဟု ဧက၊ စသည်ဖြစ်ချင်၊ ကောင်းကင်ရေတွင်း၊ ဖန်ဆင်း၍။ သွားခြင်းထိုင်လျောင်း၊ ရကောင်းအဘိပါ၊ စစွာသဘော၊ ပြီးကြောင်းဟော၏။<br><br><b>ပထဝီကသိုဏ်း</b> ကို ဝင်စားတဲ့အတွက်ကြောင့် ဘယ်လိုအကျိုးတွေ ရနိုင်သလဲဆိုတော့ “ဧကဗဟု၊ ဗဟုဧက စသည်ဖြစ်ချင်” ဆိုတာ တစ်ယောက်တည်းကနေ <hr> [စာမျက်နှာ-216] အများဖြစ်အောင် ဖန်ဆင်းတာ၊ အများကနေ တစ်ယောက်ဖြစ်အောင် ဖန်ဆင်းတာ အဲဒါကို ပြောတာ။<br><br>“ကောင်းကင်ရေတွင်း၊ မြေဖန်ဆင်း၏” ဆိုတာ ကောင်းကင်ပေါ်မှာ မြေကြီးဖန်ဆင်းတယ်။ ရေထဲမှာ မြေကြီးဖန်ဆင်းပြီးတော့ အဲဒီပေါ်မှာ သွားတယ်၊ ထိုင်တယ်၊ ရပ်တယ် စသည်ဖြင့် အဲသလို လုပ်ပြနိုင်တယ်။<br><br>“ရကောင်းအဘိပါ၊ စစွာသဘော၊ ပြီးကြောင်းဟော၏” ဒါကတော့ <b>အဘိဘာ</b> ဆိုတော့ နိုင်နိုင်နင်းနင်း ပွားများပြီးရတဲ့ ဈာန်ကို ပြောတာ။ အဲသလိုဟာတွေရဖို့ <b>ပထဝီကသိုဏ်း</b> ရဲ့ အစွမ်းအကျိုးပြုတယ်တဲ့။<br><br>* <b>အာပေါ</b> စွမ်းအင်၊ မြေတွင်ပေါ်လျှို၊ မိုးသမုဒ်မြစ်၊ ဖြစ်စေဖောင်ဖောင်၊ မြေတောင်ပြာသာဒ်၊ လှုပ်လတ်စေမော၊ ရေလျှံပြော၏။<br><br><b>အာပေါကသိုဏ်း</b> ဝင်စားပြီး တန်ခိုးပြတဲ့အခါကျတော့ မြေပေါ်ပေါ်တယ်။ လျှိုးဝင်သွားနိုင်တယ်၊ မိုးဖန်ဆင်းနိုင်တယ်၊ မြစ်ကြီးဖန်ဆင်းနိုင်တယ်၊ သမုဒ္ဒရာဖန်ဆင်းနိုင်တယ်၊ မြေကြီးတို့ တောင်၊ ပြာသာဒ်တို့ကို လှုပ်စေချင်ရင် အဲဒီ <b>အာပေါကသိုဏ်း</b> ဝင်စားပြီးမှ အဘိညာဏ်နဲ့ သွားရတယ်။<br><br>* <b>တေဇော</b> လျှံအိုး၊ မီးကျည်းမိုးတည့်၊<br><br>မီးကျည်းမိုးကြီးရွာအောင် ဖန်ဆင်းချင်တာတို့၊ အလျှံအခိုးတွေ ဖန်ဆင်းချင်တာတို့ဆိုရင် ပထမ <b>တေဇောကသိုဏ်း</b> ဝင်စားရတယ်။<br><br>* သူ့တန်ခိုးကို၊ နှိမ်ချိုးနိုင်လေ။<br><br>တစ်ဖက်သားရဲ့ တန်ခိုးကို နှိမ်ချိုးနိုင်ဖို့ဆိုရင် <b>တေဇောကသိုဏ်း</b> ကို ဝင်စားပြီး လုပ်ရတယ်။ ရှင်မောဂ္ဂလာန်က နန္ဒောပနန္ဒ နဂါးကြီးကို နှိမ်နှင်းတဲ့အခါမျိုးမှာ <b>တေဇောကသိုဏ်း</b> ဝင်စားပြီး နှိမ်တာ။ အဲသလို <b>တေဇောကသိုဏ်း</b> ရဲ့ အစွမ်းက သူတစ်ပါးတန်ခိုးကို နှိမ်နင်းနိုင်တယ်။<br><br>* ဝတ္ထုတွေတွင်၊ လောင်စေချင်ရာ၊<br><br>ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးရှိတဲ့အထဲက ကိုယ်လောင်စေချင်တဲ့ ပစ္စည်းကိုသာ မီးလောင်အောင် ဖန်ဆင်းတာ၊ အဓိဋ္ဌာန်ပြုတာ။<br><br>* ဒီမှာစက္ခု၊ အလင်းပြုလတ်<br><br><b>ဒိဗ္ဗစက္ခု</b> အဘိညာဏ် အထက်အလင်းရောင်ပြုတာ၊ အလင်းရောင်ဖြစ်အောင် ဖန်ဆင်းတာဟာ <b>တေဇောကသိုဏ်း</b> ရဲ့ သတ္တိပဲ။<br><br>* <b>တေဇော</b> ဓာတ်လောင်၊ မိုက်မှောင်ပယ်ဗျာ၊ <hr> [စာမျက်နှာ-217] မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတဲ့အခါမှာ အလိုလို မီးလောင်စေသတည်းလို့ အဓိဋ္ဌာန်ပြုသွားတယ်။ အဲဒါ <b>တေဇောကသိုဏ်း</b> ဝင်စားပြီး အဓိဋ္ဌာန်သွားတာ။ နောက်တော့ မြတ်စွာဘုရား ခန္ဓာကိုယ်ဟာ အလိုလို မီးလောင်သွားတာ။ အမိုက်တိုက်ကို ပယ်ဖို့ဆိုရင်လည်း <b>တေဇောကသိုဏ်း</b> ဝင်စားပြီး ပြုရတယ်။ ဒီကသိုဏ်းဝင်စားရုံနဲ့ ဖြစ်တာတော့ မဟုတ်ဘူး၊ ဒီကသိုဏ်းရဲ့ ဈာန်ပေါ့၊ အဲဒီဈာန်ကနေ အဘိညာဏ်တက်တာ။<br><br>* <b>ဝါယော</b> စွမ်းမှာ၊ လျင်စွာလေမျှ၊ မုန်တိုင်းထစေ၊ ရောက်လေလိုရာ၊<br><br>လေတိုက်အောင်လုပ်တာ၊ မုန်တိုင်းထအောင်လုပ်တာ၊ လိုရာရောက်အောင် လုပ်နိုင်တာတို့ပေါ့၊ အဲဒါဟာ <b>ဝါယောကသိုဏ်း</b> ရဲ့ အစွမ်း။<br><br>* <b>နီလာကသိဏ</b>၊ ညိုမှိုင်းအဆင်း၊ မိုက်စေခြင်းတည့်။<br><br>တစ်ခါတုန်းက အမျိုးသမီးတွေ အရက်မူးပြီး မြတ်စွာဘုရားရှေ့မှာ မတော်မတရော်လုပ်တော့ မြတ်စွာဘုရားက ညိုသောရောင်ခြည်တော်တွေလွှတ်၊ အမိုက်မှောင်ကြီး လျှံစေပြီး သူတို့ကို ကြောက်အောင်လုပ်တာ။ အဲဒါ <b>နီလကသိုဏ်း</b> ဝင်စားပြီး လုပ်လိုက်တာ။<br><br>* ညိုမှိုင်းအဆင်း၊ မိုက်စေခြင်းတည့်၊ <b>အဘိဘာယတန</b>၊ <b>သုဘဝိမောက္ခာ</b>၊ ရလေရာ၏။<br><br>ပြီးတော့ အားကောင်းတဲ့ အထက်ဈာန်တွေကိုလည်း ရစေနိုင်တယ်။<br><br>* <b>ပီတာ</b> ရွှေဆင်း၊ ရွှေဖန်ဆင်း၏၊ ရလျင်း <b>အဘိဘာ</b>၊ <b>သုဘဝိမောက္ခာ</b>၊ ရလေရာ၏။<br><br><b>ပီတကသိုဏ်း</b> ဆိုတော့ အဝါရောင်ပေါ့။ ရွှေရောင်ဖန်ဆင်းနိုင်တယ်၊ အားကောင်းတဲ့ အထက်ဈာန်တွေလည်း ရနိုင်တယ်။<br><br>* <b>လောဟိတ</b> စွမ်းအင်၊ နီလွင်ဖန်ဆင်း၊ ရခြင်း <b>အဘိဘာ</b>၊ <b>သုဘဝိမောက္ခာ</b>၊ ရလေရာ၏။<br><br><b>လောဟိတကသိုဏ်း</b> ဝင်စားပြီး အနီရောင်တွေ ဖန်ဆင်းတာပေါ့။ အဲသလို သူ့ကသိုဏ်းနဲ့သူ မိမိလိုချင်တဲ့ အကျိုးနဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ အကြောင်းဖြစ်တဲ့ ကသိုဏ်းကို ဝင်စားပြီးမှ လုပ်ရတယ်။<br><h3>ဩဒါတကသိဏ</h3>* <b>ဩဒါတ</b> မူ၊ ဖြူရောင်ဖန်ဆင်း၊<br><br><b>ဩဒါတကသိုဏ်း</b> ဝင်စားတော့ အဖြူရောင်ဖန်ဆင်းလို့ရတယ်။<br><br>* ကင်းဝေးမျည်းငိုက်၊<br><br>အဖြူဆိုတော့ အိပ်ချင်တာကို ပယ်ဖျောက်နိုင်တာပေါ့။<br><br>* မှောင်မိုက်ပျောက်ထ။ <hr> [စာမျက်နှာ-218] အမှောင်ကို ဖျောက်ချင်တဲ့အခါလည်း ဝင်စားလို့ ရတယ်။<br><br>* <b>ဒိဗ္ဗစက္ခု</b>၊ ရှုဖို့အလင်း၊ ပြုခြင်းစွမ်းထ၊<br><br><b>ဒိဗ္ဗစက္ခု</b> ရှုဖို့အတွက်က ရှေ့ကနေပြီး အလင်းရောင်လုပ်ပေးတယ်။ ဒါက <b>ဩဒါတကသိုဏ်း</b>။ <b>တေဇောကသိုဏ်း</b> မှာလည်း <b>ဒိဗ္ဗစက္ခု</b> ပါပြီးပြီ။<br><br>* <b>အာလောက</b> လည်း တောက်ပရောင်ဆင်း၊ ကင်းဝေးမျည်းငိုက်၊ မှောင်မိုက် ဖျောက်ထ၊ <b>ဒိဗ္ဗစက္ခု</b>၊ ရှုဖို့အလင်း၊ ပြုခြင်းစွမ်းထ၊<br><br><b>အာလောက</b> ဆိုတာ <b>ဩဒါတ</b> နဲ့ ခပ်ဆင်ဆင်ပေါ့၊ အရောင်အဆင်းပဲ။ <b>ဒိဗ္ဗစက္ခု</b> အတွက်လည်း အလင်းရောင်လုပ်ပေးနိုင်တယ်။<br><br>* <b>အာကာသ</b> ဝယ်၊ ပိတ်ကွယ်ခွာဟင်း၊ ရေမြေတွင်း၌၊ ဖန်ဆင်းကောင်းကင်၊ ပြုပြင်ယာပိုဒ်၊<br><br>မြေကြီးထဲလျှိုးပြီး စင်္ကြန်လျှောက်မယ် ဘာမယ်ပေါ့။ မြေထဲမှာ <b>အာကာသ</b> ဖန်ဆင်းပြီးနေတာ။ ရေထဲမှာလည်း space ဖန်ဆင်းပြီးမှ အဲဒီထဲမှာ လမ်းလျှောက်မယ်။<br><br>* ပြုပြင်ယာပိုဒ်၊ မခိုက်မငြိ၊ <b>တိရောကုဋ္ဋ</b>၊ စသည်ကွယ်ခြား၊ သွားနိုင်ငြားသည်။ ဆယ်ပါးကသိုဏ်းသတ္တိတည်း။<br><br>နံရံတွေကို ဖြတ်သွားနိုင်တာကို ပြောတာ။ အမှန်တော့ နံရံထဲမှာ <b>အာကာသ</b> space ဖန်ဆင်းပြီး သွားတာ။ <b>တိရောကုဋ္ဋ</b> ဆိုတာ နံရံတစ်ဖက်ကို ဆိုလိုတာ။ အဲဒါ ကသိုဏ်း ၁၀-ပါးရဲ့ သတ္တိပဲ၊ သူ့သတ္တိနဲ့သူ ရှိတယ်။<br><br>ဒါတွေကို ဘာလို့ပြောနေရသလဲဆိုတော့ ဝတ္ထုကြောင်းတွေဖတ်တဲ့အခါကျ ဒါလေးတွေ ပါတတ်တယ်။ <b>တေဇောကသိုဏ်း</b> ဝင်စားပြီး ဘာလုပ်လိုက်တယ်။ ခုနပြောတဲ့ သာမဏေလေးဆိုရင် ကသိုဏ်းဝင်စားတာမှားနေလို့ ကိုယ်လုပ်ချင်တာ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ နတ်သမီးတွေက လှောင်ပြောင်လွှတ်လိုက်လို့ အရှက်ကွဲလာတယ်။ နောက်တစ်ခါကျတော့ သူက ပြန်သွားတယ်၊ ဆရာ့ဆီက နည်းရသွားပြီ၊ အဲဒီအခါကျတော့ ဝေဇယန္တာပြာသာဒ်ကို သွက်သွက်ခါအောင် လှုပ်လိုက်တော့ နတ်သမီးတွေ ကြောက်လန့်ပြီး တောင်းပန်ကြသတဲ့။ ဒါဟာ ကသိုဏ်း ၁၀-ပါးရဲ့ သတ္တိ။<br><br>တခြားဟာတွေက သိပ်မထူးဘူး၊ အားထုတ်ချင်လည်း အားထုတ်လို့ရတယ်။ <b>ကာယဂတာသတိ</b> ကို နည်းနည်းလေး ပြောချင်တယ်။ <b>ကာယဂတာသတိ</b> က အားထုတ်များကြတယ်၊ အပြောများတယ်။<br><br><b>ကာယဂတာသတိ</b> က ဆံပင်စသော ၃၂-ပါးသော ကောဋ္ဌာသကို (အမှန်က <hr> [စာမျက်နှာ-219] တော့) ရွံ့ဖွယ်မြင်အောင်ရှုတာ။ ရိုးရိုး ကေသာ၊ လောမာ ပွားရုံတင်မဟုတ်ဘူး။ ကေသာ၊ လောမာလို့ ရွတ်ပြီးတဲ့နောက် အဆင်းအားဖြင့် ရွံ့ဖွယ်၊ အနံ့အားဖြင့် ရွံ့ဖွယ်၊ သဏ္ဍာန်အားဖြင့် ရွံ့ဖွယ် စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုး ရွံ့ဖွယ်မြင်အောင် ရှုရတာ။<br><br>အဲဒီ ကေသာ၊ လောမာ ရွတ်တဲ့အခါ (စာမှာဆိုထားတာက) ပထမ ပါးစပ်နဲ့ကို ရွတ်ရမယ်။ ဒီကမ္မဋ္ဌာန်းက တစ်မျိုး၊ နှုတ်နဲ့ရွတ်ရမယ်၊ နှုတ်နဲ့ရွတ်ပြီးမှ တစ်ခါ စိတ်နဲ့ရွတ်ရမယ်၊ စိတ်နဲ့ရွတ်ပြီးမှ တစ်ခါ (ခုနပြောတဲ့အတိုင်း) အဆင်းအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ သဏ္ဍာန်အားဖြင့်လည်းကောင်း ရွံ့ဖွယ်မြင်အောင် ရှုရမယ်၊ အဲသလို လာတယ်။<br><br>အဲဒါကြောင့် စာမှာပါတဲ့အတိုင်း စနစ်တကျ အားထုတ်မယ်ဆိုရင်၊ ရွတ်နေတာက ၆-လလောက်တဲ့။ ရွတ်နည်းလေး ပြောပြမယ်။ ၃၂-ကောဋ္ဌာသ ရကြလား။ <b>တစပဉ္စက</b> ဆိုတာက <b>ကေသာ</b>၊ <b>လောမာ</b>၊ <b>နခါ</b>၊ <b>ဒန္တာ</b>၊ <b>တစော</b> ဒီ ၅-ခုကို တစ်စု၊ သူက group ခွဲထားတယ်။<br><br><b>မံသံ</b>၊ <b>နှာရု</b>၊ <b>အဋ္ဌိ</b>၊ <b>အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ</b>၊ <b>ဝက္ကံ</b>၊ ဒါကို <b>ဝက္ကပဉ္စက</b> လို့ ခေါ်တယ်၊ ဒါက ၅ ခု။<br><br><b>ဟဒယံ</b>၊ <b>ယကနံ</b>၊ <b>ကိလောမကံ</b>၊ <b>ပိဟကံ</b>၊ <b>ပပ္ဖါသံ</b>၊ ဒါလည်း ၅-ခု၊ <b>ပပ္ဖါသပဉ္စက</b>။<br><br><b>အန္တံ</b>၊ <b>အန္တဂုဏံ</b>၊ <b>ဥဒရိယံ</b>၊ <b>ကရီသံ</b>၊ <b>မတ္ထလုင်္ဂံ</b>၊ <b>မတ္ထလုင်္ဂပဉ္စက</b> လို့ခေါ်တယ်။<br><br><b>ပိတ္တံ</b>၊ <b>သေမှံ</b>၊ <b>ပုဗ္ဗော</b>၊ <b>လောဟိတံ</b>၊ <b>သေဒေါ</b>၊ <b>မေဒေါ</b>၊ ၆-ခု တစ်ခုကို <b>မေဒဆက္က</b> လို့ခေါ်တယ်။<br><br><b>အဿု</b>၊ <b>ဝသာ</b>၊ <b>ခေဠော</b>၊ <b>သိင်္ဃာဏိကာ</b>၊ <b>လသိကာ</b>၊ <b>မုတ္တံ</b>၊ အဲဒါကို <b>မုတ္တဆက္က</b> လို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒီတော့ ၅-ခုက ၄-စု၊ ၆-ခုက ၂-စု ရှိတယ်။<br><br>ကောင်းပြီ အဲဒီဟာမှ ဘယ်လို ပါးစပ်နဲ့ ရွတ်ပြီး ပွားများရမှာလဲဆိုရင် အနုလုံအားဖြင့် ၅-ရက်၊ မပြတ်ရွတ်ရမယ်။ ကေသာ၊ လောမာ၊ နခါ၊ ဒန္တာ၊ တစောနဲ့ အစဉ်အတိုင်းရွတ်ပြီးရင် ပဋိလုံ ၅-ရက်ပေါ့။ တစော၊ ဒန္တာ၊ နခါ၊ လောမာ၊ ကေသာ၊ ဒီလိုချည်း ရွတ်ရမှာ။<br><br>နောက် ၅ ရက်ကျတော့ ကေသာ၊ လောမာ၊ နခါ၊ ဒန္တာ၊ တစော။ တစော၊ ဒန္တာ၊ နခါ၊ လောမာ၊ ကေသာ အဲဒီလိုချည်း ရွတ်ရမှာက ၅ ရက်။<br><br>အဲဒီတော့ ပထမအစုအတွက် ၁၅-ရက် ကုန်သွားပြီ။ အဲဒါပြီးရင် <b>ဝက္ကပဉ္စက</b> <hr> [စာမျက်နှာ-220] သွား၊ နောက် ပဉ္စကကလည်း အနုလုံ ၅-ရက်၊ ပဋိလုံ ၅-ရက်၊ အနုလုံ ပဋိလုံ ၅-ရက်၊ ၁၅-ရက် ကုန်သွားပြန်ပြီ။<br><br>ပြီးရင် အဲဒီ ၂-ခုပေါင်းပြီး သွားရမယ်၊ ၁၀-ခု ပေါင်းသွားရမှာ။ <b>ကေသာ</b>၊ <b>လောမာ</b>၊ <b>နခါ</b>၊ <b>ဒန္တာ</b>၊ <b>တစော</b>၊ <b>မံသံ</b>၊ <b>နှာရု</b>၊ <b>အဋ္ဌိ</b>၊ <b>အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ</b>၊ <b>ဝက္ကံ</b> (တစ်ခါ ပြောင်းပြန်ပြန်လိုက်) <b>ဝက္ကံ</b>၊ <b>အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ</b>၊ <b>အဋ္ဌိ</b>၊ <b>နှာရု</b>၊ <b>မံသံ</b>၊ <b>တစော</b>၊ <b>ဒန္တာ</b>၊ <b>နခါ</b>၊ <b>လောမာ</b>၊ <b>ကေသာ</b>၊ အဲဒီလိုပေါင်းပြီး ၁၅-ရက်။<br><br>နောက်တစ်ခါ <b>ပပ္ဖါသပဉ္စက</b> သွား၊ သူချည်းပဲ အနုလုံ ၅-ရက်၊ ပဋိလုံ ၅-ရက်၊ ပြီးရင် ၁၀-ခုပေါင်းပြီးတော့ အနုလုံ ပဋိလုံ ၅-ရက်။<br><br>နောက်တစ်ခါ <b>မတ္ထလုင်္ဂပဉ္စက</b> သွား၊ ထို့အတူပဲ ထို့အတူပဲ၊ အနုလုံ ၅ ရက်၊ ပဋိလုံ ၅-ရက်၊ အနုလုံ ပဋိလုံ ၅-ရက်၊ ပြီးရင် အားလုံးပေါင်း ၂၀ ဖြစ်သွားပြီ။ အားလုံးပေါင်းပြီးတော့ အနုလုံ ပဋိလုံ-၅ ရက်။<br><br>ပြီးရင် <b>မေဒဆက္က</b> သွား၊ အနုလုံ ၅-ရက်၊ ပဋိလုံ ၅-ရက်၊ အနုလုံ ပဋိလုံ ၅-ရက်၊ ပြီးရင် အားလုံးပေါင်း ၂၆-ဖြစ်သွားပြီး ၁၅ ရက်ကြာသွား။<br><br>ပြီးရင် <b>မုတ္တဆက္က</b> သွား ၁၅-ရက် ကြာမယ်၊ ပြီးရင် အားလုံးပေါင်း ၃၂ ဖြစ်သွားပြီ။ ၃၂-ခုလုံးကို ၁၅-ရက် ပွားလိုက်တော့ အားလုံးပေါင်းလိုက်တဲ့အခါ ၅-လခွဲ။<br><br>အဲသလို နှုတ်နဲ့ချည်း ၅-လခွဲ ရွတ်နေရမှာ။ ဒါက သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာမှာ ဆိုထားတာ၊ <b>ဝိသုဒ္ဓိမဂ်</b> မှာတော့ ဒီလောက်ထိ မပြောဘူး။<br><br>အဲဒီလို ပြီးတဲ့နောက်မှာ စိတ်နဲ့ရွတ်ရဦးမယ်။ အဲဒါက ဒီအတိုင်း သွားဦးမှာ။ အဲဒီတော့ တကယ်တမ်း စာမှာလာတဲ့အတိုင်း အတိအကျ အားထုတ်ရမယ်ဆိုရင် ပေါက်မြောက်အောင် အကြောကြီးကို အားထုတ်ရမယ်၊ နှုတ်နဲ့ရွတ်ရမယ်၊ စိတ်နဲ့ရွတ်ရမယ်။<br><br>ပြီးတော့မှ အဆင်းအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ သဏ္ဍာန်အားဖြင့်လည်းကောင်း၊ အရပ်ဒေသအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ တည်ရာဌာနအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ အပိုင်းအခြားအားဖြင့်လည်းကောင်း ရွံ့ဖွယ်ကို ရှုရမှာ။<br><br>ဆံပင်ကို ရှုမယ်ဆိုရင် ဆံပင်သုံးလေးပင်လောက်ကို ယူချပြီး ရှုရမှာ။ အဲဒီနေရာမှာ ကေသာ၊ လောမာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အကျယ်ရေးထားတာရှိတယ်။ ရှေးတုန်းကလည်း နားလည်ကြတယ်ဆိုတာ စာတွေကို ကြည့်ရင် ထင်ရှားတယ်။ အဲသလို <b>ကာယဂတာသတိ</b> ကို လေ့လာပွားများရမှာ။ <hr> [စာမျက်နှာ-221] တခြားဟာတွေကတော့ ဟိုနေ့က ပြောပြီးသားပါ၊ <b>အာနာပါနဿတိ</b>ဆိုရင် ထွက်သက်ဝင်သက်ရှုတာ၊ <b>အာနာပါန</b> ဝင်သက်ထွက်သက်ကို သမထဖြစ်အောင် ရှုလို့လည်းရတယ်၊ ဝိပဿနာဖြစ်အောင် ရှုလို့လည်းရတယ်။<br><br>တခြားဟာတွေက ဟိုနေ့ကပြောထားတာလောက်နဲ့တင် တော်ကြစို့။ အကယ်၍ ဒီထက်ပိုသိချင်သေးတယ်ဆိုရင် နောက်တစ်ခေါက်ဖြစ်ဖြစ်၊ သို့မဟုတ် သီးခြားအကျယ် <b>ဝိသုဒ္ဓိမဂ်</b>လိုဟာမျိုး ဖတ်ရှုလေ့လာမှရမယ်၊ အဲဒီတော့ ဒီနေ့ ဝိပဿနာကို သွားလိုက်ကြစို့။<br><br>ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းမှာ ပထမဆုံး <b>ဝိသုဒ္ဓိ</b> ၇-ပါးတဲ့၊ <b>လက္ခဏာ</b> ၃-ပါး၊ <b>အနုပဿနာ</b> ၃-ပါး၊ <b>ဉာဏ်</b> ၁၀-ပါး၊ <b>ဝိမောက္ခ</b> ၃-ပါး၊ <b>ဝိမောက္ခမုခ</b> ၃-ပါး ဆိုပြီး ဒီလိုလာတယ်။<br><br>ပထမ <b>ဝိသုဒ္ဓိ</b> ၇-ပါး ကြည့်ရအောင်၊ ဝိပဿနာအားထုတ်တဲ့အခါမှာ <b>ဝိသုဒ္ဓိ</b> ၇-ပါး အစဉ်အတိုင်းသွားရမယ်၊ ကျော်လို့မရဘူး၊ <b>ဝိသုဒ္ဓိ</b> ၇-ပါးမှာ—<br>(၁) <b>သီလဝိသုဒ္ဓိ</b>၊ (၂) <b>စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ</b>၊ (၃) <b>ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ</b>၊ (၄) <b>ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ</b>၊ (၅) <b>မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ</b>၊ (၆) <b>ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ</b>၊ (၇) <b>ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ</b> အဲသလို <b>ဝိသုဒ္ဓိ</b> ၇-ပါး ရှိတယ်။<br><br>ဟိုနေ့က ဝိပဿနာအကြောင်းပြောခဲ့ပြီ၊ နည်းအမျိုးမျိုးနဲ့ရှုတာကို ဝိပဿနာခေါ်တယ်၊ နည်းအမျိုးမျိုးဆိုရာမှာ <b>အနိစ္စ</b>ဟူ၍လည်းကောင်း၊ <b>ဒုက္ခ</b>ဟူ၍လည်းကောင်း၊ <b>အနတ္တ</b>ဟူ၍လည်းကောင်း မြင်အောင်ရှုတာ၊ အဲဒါ ဝိပဿနာ။<br><br>ဝိပဿနာကို အားထုတ်မယ်ဆိုရင် ပထမ <b>သီလဝိသုဒ္ဓိ</b>နဲ့ စရမယ်၊ <b>သီလဝိသုဒ္ဓိ</b>ဆိုတာ သီလစင်ကြယ်ခြင်းပေါ့၊ ရဟန်းတွေမှာ သီလ ၄-မျိုးရှိတဲ့အတွက်ကြောင့် <b>စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလ</b>လို့ ခေါ်တယ်။<br><br>အမှန်တော့ ဒီကျမ်းတွေဟာ ရဟန်းတွေကို ရည်ရွယ်ပြီး ရေးတာများတော့ ရဟန်းတွေနဲ့ ပတ်သက်တာပဲများတာပေါ့၊ လူတွေမှာဆိုရင် ၅-ပါးသီလ၊ ၈-ပါးသီလ၊ ဒီထက်တတ်နိုင်ရင် ၁၀-ပါးသီလပေါ့။<br><br>ရဟန်းမှာ သီလ ၄-မျိုးရှိတယ် (၁) <b>ပါတိမောက္ခသံဝရသီလ</b>တဲ့၊ <b>ပါတိမောက္ခသံဝရသီလ</b>ဆိုတာ ဝိနည်းလို့ ခေါ်တဲ့ (စာမှာဆိုတော့ ပါတိမောက်လို့ ဆိုတယ်) ၂၂၇-ပါးသော သိက္ခာပုဒ်တွေပေါ့၊ အဲဒီ သိက္ခာပုဒ်တွေကို မကျိုးမပေါက်အောင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တာ၊ ဒါဟာ <b>ပါတိမောက္ခသံဝရသီလ</b> လုံခြုံတယ်လို့ ဒီလိုဆိုတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-222] (၂) <b>ဣန္ဒြိယသံဝရသီလ</b>တဲ့၊ <b>ဣန္ဒြိယ</b>ဆိုတာ ဣန္ဒြေ၊ <b>သံဝရ</b>ဆိုတာ စောင့်ရှောက်တာ၊ စက္ခုစသောဣန္ဒြေကို ကောင်းစွာလုံခြုံအောင် စောင့်ရှောက်ခြင်းသည် <b>ဣန္ဒြိယသံဝရသီလ</b> မည်၏တဲ့။<br><br>ဣန္ဒြေဆိုတာသိတယ်နော်၊ <b>စက္ခု၊ သောတ၊ ဃာန၊ ဇိဝှါ၊ ကာယ၊ မနိန္ဒြေ</b> ဆိုတာတွေကို စောင့်ရှောက်တာ။ စောင့်ရှောက်တယ်ဆိုတာဘာလဲ၊ စက္ခုန္ဒြေစောင့်ရှောက်တယ်ဆိုရာ မျက်စိပိတ်ထားရမှာလား၊ သောတိန္ဒြေ စောင့်ရှောက်တယ်ဆိုတာ နားပိတ်ထားရမှာလား။<br><br>အမှန်က ဒါကို ဆိုလိုတာမဟုတ်ဘူး၊ စက္ခုနဲ့မြင်စရာကို မြင်ပြီး အကုသိုလ်မဖြစ်အောင် ထိန်းသိမ်းတာ၊ နားနဲ့ကြားစရာရှိတာ ကြားမယ်၊ နားကို ပိတ်ထားလို့ မရဘူး၊ ကြားတာကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ အကုသိုလ်မဖြစ်အောင် စောင့်ရှောက်ထိန်းသိမ်းတာ၊ ဒါကို <b>ဣန္ဒြိယသံဝရသီလ</b>လို့ ခေါ်တယ်။ နှာခေါင်းကိုသာပြီး ပိတ်လို့မရသေးဘူး၊ နားကမှ ပိတ်ထားလို့ နည်းနည်းရသေးတယ်၊ ခန္ဓာကိုယ် <b>ကာယပသာဒ</b>ဆိုရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ ဣန္ဒြေစောင့်စည်းတယ်ဆိုတာ စက္ခုစသော ဒွါရတို့မှာ ထင်လာတဲ့ အာရုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ အကုသိုလ်မဖြစ်အောင် ထိန်းသိမ်းတာ။<br><br>(၃) <b>အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ</b>ပဲ၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း စင်ကြယ်တဲ့သီလ။ ရဟန်းတွေရဲ့ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းဟာ ဘာလဲ သိလား၊ ရဟန်းတွေထွက် အလုပ်လုပ်ပြီး ပိုက်ဆံရှာလို့ မရဘူး၊ စားဖို့ သပိတ်ပိုက်ပြီး ဆွမ်းခံထွက်ရတာပေါ့၊ အဲဒီတော့ <b>အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ</b> စင်ကြယ်အောင်ဆိုရင် ဆွမ်းခံပြီးစားရမှာ၊ သို့မဟုတ်ရင် (<b>ဓမ္မိယလဒ္ဓ</b>) တရားသဖြင့်ရတဲ့ပစ္စည်းကို စားရမယ်။<br><br>ရဟန်းတွေမှာ မတရားသဖြင့် ရှာဖွေမှု (<b>မိစ္ဆာဇီဝ</b>လို့ခေါ်တာတွေ) ဆိုတာ ရှိတယ်၊ ဒါတွေက ဘာလဲဆိုရင် မြတ်စွာဘုရား စက်ဆုပ်အပ်သော <b>မိစ္ဆာဇီဝ</b>အမှုဖြင့် ရသော လက္ခဏာဗေဒင်ဟောတာတို့ ဆေးကုတာတို့ လူတွေရဲ့ ကိစ္စတွေ ဆောင်ရွက်ပေးတာ၊ ပန်းပေးတာ၊ သစ်သီးပေးတာမျိုးတွေ အများကြီး ရှိတယ်။<br><br>ဒါက လူတွေလှူချင်အောင် လူတွေဆီက ပစ္စည်းရအောင် လုပ်တာပေါ့လေ။ အဲသလို ရည်ရွယ်ချက်မျိုးမပါဘဲ သက်သက်ပေးတာကတော့ ကိစ္စမရှိဘူးပေါ့လေ။ သို့သော် ဒီလိုပေးရင် ငါ့ကို လူတွေက လှူကြလိမ့်မယ်၊ လှူရင် ငါပေါပေါများများ သုံးစွဲရ စားသောက်ရမယ်။ အဲသလို ရည်ရွယ်ချက်မျိုး မလုပ်ဘဲနဲ့ အဲသလို အသက်မွေးမှုမျိုးကို ရှောင်ကြဉ်ပြီးတော့ တရားသဖြင့် လူတွေက ရိုးရိုးကြည်ညိုလို့ ရတာ။ <hr> [စာမျက်နှာ-223] သို့မဟုတ် ကိုယ်တိုင်ဆွမ်းခံထွက် (ဆွမ်းခံထွက်တာက အကောင်းဆုံးပေါ့) ပြီးရတာ၊ အဲသလို အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း စင်ကြယ်အောင် ပြုတာကို <b>အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ</b> စင်ကြယ်တယ် ခေါ်တယ်။<br><br>(၄) <b>ပစ္စယသန္နိဿိတသီလ</b>၊ ပစ္စည်း ၄-ပါးကို အမှီပြုတဲ့ သီလတဲ့၊ ဒါကဘာလဲဆိုတော့ ရဟန်းတွေ ပစ္စည်း ၄-ပါးရတဲ့အခါမှာရယ်၊ သုံးစွဲတဲ့အခါမှာရယ် ဆင်ခြင်ရတယ်၊ <b>ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော စီဝရံ ပဋိသေဝါမိ</b> စသည်ဖြင့် အဲသလို ဆင်ခြင်ပြီး သုံးဆောင်ရတယ်။<br><br>သင်္ကန်းဆိုရင်လည်း ချမ်းပူကိုယ်ပျက်၊ ခြင်မက်လေနှင်၊ ကင်းမြွေလွဲသုံး၊ ဟိရိသုံးကို၊ ကုန်စေတတ်စွာ၊ ကိုယ်အင်္ဂါကို၊ လုံပါစေလို့၊ ကိုယ်ကိုစံပယ်၊ ပြင်ဆင်မယ်ဟု၊ စိတ်ဝယ်မသန်း၊ ဤသင်္ကန်းကို၊ ဖုံးလွှမ်းသုံးဆောင်ပါသတည်းလို့ အဲသလို သင်္ကန်းကိုဝတ်ရင် အချမ်းကာကွယ်အပူကာကွယ်ဖို့ဝတ်တာပါ၊ အရှက်လုံခြုံဖို့ဝတ်တာပါ စသည်ဖြင့် ဒီလို ဆင်ခြင်ရတယ်၊ အဲသလို ဆင်ခြင်ပြီး သုံးဆောင်ရင် <b>ပစ္စယသန္နိဿိတသီလ</b> စင်ကြယ်တယ်ဆိုရတယ်။<br><br>စားသောက်နေတုန်းလည်း ဒီလိုပဲ၊ စားနေတုန်းမှာ ဆင်ခြင်ရတယ်၊ အမှန်က စာလာပေလာနဲ့ ကိုက်အောင်နေမယ်ဆိုရင် ဘုန်းကြီးဖြစ်ရတာမလွယ်ဘူး၊ သာမည ကြည့်ရင်တော့ ဘုန်းကြီးတွေဟာ အလုပ်မလုပ်ရဘူး၊ အေးအေးဆေးဆေး နေရတာပဲ ဆိုပြီးတော့ မြင်လိမ့်မယ်။<br><br>ဘုရားဟောနဲ့ ကိုက်အောင်နေမယ်ဆိုရင် ဘုန်းကြီးဟာ စားလည်း ဆင်ခြင်မှုနဲ့ စားရမယ်၊ သင်္ကန်းသုံးလည်း ဆင်ခြင်မှုနဲ့ ဝတ်ရမယ်၊ ပေါ့ပေါ့ဆဆနေလို့မရဘူး၊ <b>ပစ္စဝေက္ခဏာ</b> ဆင်ခြင်တယ်ဆိုတာ အဲဒါပြောတာ။ စားရင်လဲ စားတာဟာ ပျော်ပါးဖို့ စားတာမဟုတ်ပါဘူး၊ ခန္ဓာကိုယ်ပြည့်ဖြိုး လှပဖို့ စားတာမဟုတ်ပါဘူး၊ မြတ်စွာဘုရား သာသနာတော်မှာ တရားကျင့်နိုင်ဖို့ရာ အသက်ရှည်ရုံ စားတာပါလို့ အဲသလို ဆင်ခြင်ပြီး စားရတယ်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ ဆွမ်းစားနေတုန်း စကားပြောတာတို့ ဘာတို့ဟာ (ဘုန်းကြီးလောကမှာ) ကောင်းတဲ့အလေ့အကျင့်မဟုတ်ဘူး၊ ဆွမ်းစားနေရင်း <b>ပစ္စဝေက္ခဏာ</b> ဆင်ခြင်ပြီး စားနေရမှာ။ ဆွမ်း၊ သင်္ကန်း၊ ကျောင်း၊ ဆေး၊ ပစ္စည်း ၄-ပါး မှီဝဲသုံးဆောင်တဲ့အခါ အဲသလို ဆင်ခြင်ပြီးမှီဝဲသုံးဆောင်ရင် <b>ပစ္စယသန္နိဿိတသီလ</b> လုံခြုံတယ် ဆိုတယ်၊ ဒါဟာ သီလ ၄-ပါး၊ <b>သီလဝိသုဒ္ဓိ</b>။ <hr> [စာမျက်နှာ-224] သီလစင်ကြယ်အောင်ဆိုရင် ရဟန်းတော်တွေမှာ ဒီသီလ ၄-ပါး စင်ကြယ်အောင် လုပ်ရတယ်၊ လူတို့မှာတော့ ၅-ပါးသီလ၊ ၈-ပါးသီလ၊ ၁၀-ပါးသီလ၊ ဒါတွေကို စင်ကြယ်အောင် စောင့်ထိန်းရတယ်ပေါ့။<br><br><b>ဣန္ဒြိယသံဝရသီလ</b>မှာ ရဟန်းတော်တို့နှင့်တူ၏တဲ့၊ လူမှာလည်း ထိန်းလို့ရပါတယ်၊ ရူပါရုံမြင်ပြီးတော့ အကုသိုလ်မဖြစ်အောင် ထိန်းသိမ်းတာတို့ပေါ့လေ၊ ပြီးတော့ <b>အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ</b> အနေနဲ့ လူတွေမှာလည်း မလုပ်အပ်တဲ့ ကုန်သွယ်မှုတွေရှိတယ် မဟုတ်လား၊ လက်နက်ရောင်းတာ၊ အဆိပ်ရောင်းတာတို့ လူ(ကျွန်)ရောင်းတာတို့ မလုပ်ရဘူး၊ လိမ်ညာပြီး ရောင်းတာလည်း မိစ္ဆာဇီဝဖြစ်မှာပဲ။<br><br>အဲဒါမျိုးတွေ ရှောင်ကြဉ်ပြီးတော့ တရားသဖြင့် ပစ္စည်းရှာပြီး အသက်မွေးရင် <b>အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ</b>ဖြစ်တယ်၊ ပြီးတော့ လူတွေ (တရားအားထုတ်နေတဲ့သူတွေ)မှာ ဆိုရင်တော့ အဝတ်ပုဆိုးရတဲ့အခါမှာ ဆင်ခြင်ပြီးတော့ သုံးဆောင်နိုင်တာပါပဲ။<br><br>အမျိုးမျိုးဆင်ခြင်လို့ရတယ်၊ <b>ဓာတ်</b> ၄-ပါးအနေနဲ့ ဆင်ခြင်လို့လည်းရတယ်။ ဒီသင်္ကန်း (အဝတ်ဟာ) <b>ဓာတ်</b>-၄-ပါးပဲ၊ ငါ့ခန္ဓာကိုယ်ကြီးလည်း <b>ဓာတ်</b> ၄-ပါးပဲ။ <b>ဓာတ်</b> ၄-ပါးတစ်ခုက <b>ဓာတ်</b> ၄-ပါး တစ်ခုပေါ်ရောက်နေတာပဲ၊ ဒါပေမယ့် သူတို့အချင်းချင်းက မသိကြဘူးပေါ့လေ၊ အဲသလို ဆင်ခြင်ပြီး သုံးဆောင်လို့ ရပါတယ်။<br><br>အဲဒီတော့ သီလ ၄-ပါး လုံခြုံအောင် ထိန်းတာကို <b>သီလဝိသုဒ္ဓိ</b> (သီလစင်ကြယ်မှု) ခေါ်ပါတယ်၊ ဒီဟာ အဆင့် ၇-ဆင့်ကို တစ်ဆင့်ပြီး တစ်ဆင့် တက်ရတယ်၊ သီလမစင်ကြယ်ဘဲနဲ့ <b>စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ</b>မတက်နိုင်ဘူး၊ <b>စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ</b> မဖြစ်ဘဲနဲ့ <b>ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ</b> မတက်နိုင်ဘူး။<br><br>ဒီနိုင်ငံ (အမေရိကန်)မှာ <b>သီလဝိသုဒ္ဓိ</b>ကို တွန်းပြီးပြောနေရတာ၊ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ ဒီနိုင်ငံကလူတွေက သီလဆိုရင် သိပ်ကြိုက်ကြတာမဟုတ်ဘူး၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းပြနေတဲ့ ဆရာတွေ ကိုယ်တိုင်က လူသီလဆိုရင်တောင် <b>သီလဝိသုဒ္ဓိ</b> မဖြစ်ဘူးလေ၊ အရက်လေးသောက်လိုက်ချင်တယ်၊ ဆေးခြောက်လေး နည်းနည်းပါးပါး လှူတာ ဘာမှကိစ္စမရှိဘူးလို့ဆိုပြီးလုပ်ချင်တာ၊ အဲဒါမရဘူးကွ၊ ဒို့ (ဗုဒ္ဓဘာသာ)ရဲ့ အစဉ်အလာအရ သီလဟာ လုံကိုလုံရမယ်လို့ ပြောရတယ်။<br><br>ကာမေသုမိစ္ဆာစာရနဲ့ ပတ်သက်ရင်လည်း ဒီနိုင်ငံက အလွန်ခက်တဲ့ နိုင်ငံပဲ၊ တရားပြတဲ့ ဆရာတွေ ကိုယ်တိုင်က ဒီ သီလ မလုံတဲ့သူတွေရှိနေတတ်တယ်။ ဒါကြောင့် <b>သီလဝိသုဒ္ဓိ</b>ဟာ ကမ္မဋ္ဌာန်းမဟုတ်သေးဘူးနော်၊ <b>သီလဝိသုဒ္ဓိ</b>ဟာ— <hr> [စာမျက်နှာ-225] ကမ္မဋ္ဌာန်းရဲ့ အခြေခံလုပ်နေတာ၊ သီလစင်ကြယ်မှ <b>ဝိပဋိသာရ</b>ခေါ်တဲ့ ပူပန်မှုမပေါ်လာဘူး။<br><br>ကိုယ့်သီလဟာ မစင်ကြယ်ဘူးဆိုရင် တရားအားထုတ်တဲ့အခါ သိပ်ထင်ရှားတာ၊ သိပ်သိသာတယ်၊ ဒါတွေကလာတော့တယ်၊ ကိုယ်က တရားအားထုတ်တဲ့အခါကျတော့ စိတ်ကလေးကို သိပ်ကောင်းချင်တာကိုး၊ တရားပေါက်ချင်တဲ့ အခါကျရင် ဒီစိတ်ကလာပြီ၊ ငါ ဘာလေးလုပ်ထားမိတယ်၊ အဲဒါ မတော်တရော် လုပ်ထားမိတယ်။ လူတွေက ငါ့ကို ကောင်းတယ်လို့ ထင်ကြတယ်၊ ငါကတော့ ကွယ်ရာမှာ သိက္ခာပုဒ်တွေ ကျိုးနေတယ်နဲ့ အဲသလို <b>ဝိပဋိသာရ</b>ခေါ်တဲ့ နောင်တတစ်ဖန် ပူပန်မှုဖြစ်တယ်၊ အဲသလိုဖြစ်နေရင် စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှုမရဘူး၊ စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှုမရရင် သမာဓိမရတော့ဘူး။<br><br>အဲဒီတော့ သီလစင်ကြယ်မှု မရှိရင် သမာဓိစခန်းတက်လို့မရဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ သီလစင်ကြယ်အောင် လုပ်ရမယ်။ လူတွေအနေနဲ့ <b>သီလဝိသုဒ္ဓိ</b>မှာ ဘုန်းကြီးများအနေထက် ခက်တယ်၊ ဘုန်းကြီးက အာပတ်သင့်ထားရင် ဒီအာပတ် ကုစားရမယ်၊ <b>ဒေသနာ</b>ကြားရမယ် သို့မဟုတ် ဒီထက်ကြီးတဲ့ အာပတ်သင့်ထားရင် <b>ပရိဝါသ၊ မာနတ်</b> ဆောက်တည်တယ် ဆိုတာ ရှိတယ်။ အမှန်တော့ ဒဏ်ထမ်းရတဲ့ သဘောပေါ့။ ဒဏ်အနေနဲ့ နေရတာမျိုး ရှိတယ်၊ အဲသလိုလုပ်ပြီးမှသာ သီလစင်ကြယ်မှုရှိတယ်ဆိုရတယ်။<br><br>လူတွေကို မင်းတို့ဟာ မွေးလာကတည်းက သီလစင်ကြယ်မှ တရားအားထုတ်ရမယ်ဆိုရင် ဘယ်လိုလုပ် အားထုတ်လို့ ဖြစ်မယ်၊ ပြီးတော့ ဒါကလူတွေကိုငဲ့ပြီး ပြောတာမဟုတ်ဘူး၊ မြတ်စွာဘုရားလက်ထက်က လူတစ်ယောက်ဟာ ငါးမျှားနေတယ်၊ သူ့နာမည်က <b>အရိယ</b> (မောင်စင်ကြယ်)တဲ့။ မြတ်စွာဘုရားက သူ့ရှေ့သွားပြီး နာမည်မေးတော့ တပည့်တော်နာမည် မောင်စင်ကြယ်လို့ ဖြေတဲ့အခါ မြတ်စွာဘုရားက မောင်စင်ကြယ်က ငါးမျှားလို့ ဘယ်သင့်တော်ပါ့မလဲဆိုပြီး တရားဟောတာနဲ့ အကျွတ်တရားရသွားတယ်၊ တရားထူးရသွားတယ်။<br><br>ဒါကို စဉ်းစားကြည့်ရင် သီလမစင်ကြယ်နိုင်တဲ့ ငါးမျှားနေသူ တစ်ဦးပဲ။ ဒါပေမယ်လို့ မြတ်စွာဘုရား တရားဟောလိုက်တဲ့အခါမှာ သူ့စိတ်ထဲမှာ ဆောက်တည်လိုက်တယ်၊ ဟောတာကို လက်ခံတယ်၊ ဒါမျိုးနောက်မလုပ်တော့ဘူး ဆုံးဖြတ်တယ်။ <b>သံဝေဂ</b> ရတယ်၊ မလုပ်တော့ဘူးလို့ ဆုံးဖြတ်ပြီးတော့ ဘုရားဟောတဲ့နည်းလမ်း— <hr> [စာမျက်နှာ-226] အတိုင်း လိုက်နာတော့ တရားထူး ရသွားတယ်။<br><br>အဲဒါကြောင့် လူတွေမှာ နောင်အတိတ်တုန်းက သီလမစင်ကြယ်ခဲ့တာကို တွေးပြီး ပူပန်နေဖို့ မလိုဘူး၊ ဒါလည်း အရေးကြီးတယ်၊ မင်းတို့ လုပ်ချင်တာလုပ်ကွာ၊ အရေးမကြီးပါဘူးလို့ အားပေးချင်လို့ ပြောတာမဟုတ်ဘူး၊ သို့သော် များသောအားဖြင့် လူတွေကို သီလနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြောလိုက်ရင် တချို့က လာမေးတယ်။<br><br>သားကောင်ပစ်သတ်ထားဖူးတယ်၊ အဲဒါတွေ အာရုံထဲ လာပေါ်နေတယ် ပြောတယ်။ ဒါတွေကို သတိရဖို့မလိုဘူး၊ သတိရသဖြင့် ပိုပြီးတော့တောင် အကုသိုလ်ဖြစ်သေးတယ်၊ ပြီးတော့ တရားထိုင်နေတဲ့ အခိုက်အတန့်မှာ သီလကို လုံအောင် ထိန်းပါမယ်ဆိုပြီးတော့ ဆောက်တည်ထားရင် သီလစင်ကြယ်မှုပြီးပြီ၊ ရတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ လူတွေမှာ သိပ်မခက်ဘူး၊ ဘုန်းကြီးမှာက ခက်တာတွေရှိတယ်။ လွယ်တာတွေလည်းရှိတယ်၊ အပြစ်အလိုက်ပေါ့လေ၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>သီလဝိသုဒ္ဓိ</b>ဟာ ရဟန်းတော်များမှာထက် လူတွေမှာပိုပြီးတော့ လွယ်ကူတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ဦးဇင်းက မနက် ၈-ပါးသီလ ပေးလိုက်တာပဲ၊ မယူမနေရ ယူကြရတာပဲ။<br><br><b>သီလဝိသုဒ္ဓိ</b>ပြီးတော့ <b>စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ</b>တဲ့၊ စိတ်စင်ကြယ်မှု ဆိုလိုတာပေါ့၊ စိတ်စင်ကြယ်မှုဆိုတာ ဘာကိုခေါ်တာလဲ၊ <b>ဥပစာရသမာဓိ၊ အပ္ပနာသမာဓိ</b>ဖြစ်တာကိုပဲ စိတ်ရဲ့ စင်ကြယ်ခြင်းလို့ ခေါ်တယ်။ <b>ဥပစာရသမာဓိ၊ အပ္ပနာသမာဓိ</b>ဆိုတာ မှတ်မိကြလား၊ ကသိုဏ်းအားထုတ်တဲ့ အခါကျတော့ ကသိုဏ်းနိမိတ် စိတ်ထဲမှာ ရလာတဲ့အချိန်မှာ မြင်လာတဲ့အချိန်မှာ <b>ဥပစာရသမာဓိ</b>ဖြစ်ပြီလို့ဆိုရတယ်၊ အဲဒီနောက် အဲဒီကသိုဏ်းနိမိတ်က ပိုပြီးတော့ စင်ကြယ်သွားတယ်၊ ပိုပြီးတော့ သန့်ရှင်းသွားတယ်၊ <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b> ဖြစ်သွားပြီ၊ အဲဒီအချိန်မှာလည်း <b>ဥပစာရသမာဓိ</b>ပဲ ရှိသေးတယ်၊ အဲဒါကို <b>ဥပစာရသမာဓိ</b> ခေါ်တယ်။<br><br><b>အပ္ပနာသမာဓိ</b>မှာတော့ <b>အပ္ပနာ</b>ဆိုတာ ဈာန်မဂ်ဖိုလ်ရဲ့ နာမည်၊ ဒီမှာတော့ ဈာန်ပဲထားကြစို့၊ ဈာန်သမာဓိကို <b>အပ္ပနာသမာဓိ</b>ခေါ်တယ်၊ အဲသလို <b>ဥပစာရသမာဓိ၊ အပ္ပနာသမာဓိ</b>ရထားရင် ရနေရင် အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်မှာ <b>စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ</b>ဖြစ်နေပြီ၊ စိတ်၏ စင်ကြယ်ခြင်းဖြစ်နေပြီလို့ ဒီလိုဆိုတယ်။ <b>သီလဝိသုဒ္ဓိ</b>ပြီးရင် <b>စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ</b>လာရတယ်၊ ဒါဖြင့် ဒီဟာကို တိုက်ရိုက်ယူမယ်— <hr> [စာမျက်နှာ-227] ဆိုရင် <b>ဥပစာရသမာဓိ၊ အပ္ပနာသမာဓိ</b>မရဘဲနဲ့ <b>ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ</b> စသည်တက်လို့ ရပါ့မလား၊ ဒီလိုလာသေးတာကိုး၊ သို့မဟုတ် သမထကမ္မဋ္ဌာန်းကို အားမထုတ်ဘဲနဲ့ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကို အားထုတ်လို့ ဖြစ်ပါ့မလား၊ တချို့ကလည်း မဖြစ်ဘူးလို့ ဇွတ်အတင်း ပြောနေကြတာတွေရှိတယ်၊ ဒီမှာ <b>ဥပစာရသမာဓိ၊ အပ္ပနာသမာဓိ</b>ကို <b>စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ</b>လို့ ဆိုထားတယ်၊ ဒါကို ရအောင်လုပ်ရမယ်ပေါ့၊ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း အားမထုတ်ခင် သမထကမ္မဋ္ဌာန်း အားထုတ်ပြီးတော့ <b>ဥပစာရသမာဓိ</b>လောက် အနည်းဆုံးရအောင် အားထုတ်ရမယ်။ သို့မဟုတ်ရင်လည်း <b>အပ္ပနာသမာဓိ</b>လောက်ရအောင် အားထုတ်နိုင်ရင်ကောင်းတယ်ပေါ့လေ၊ ပြီးတော့မှ ဝိပဿနာကို အားထုတ်ရမယ်လို့ ဒီလိုလည်း အဆိုရှိတယ်။<br><br>ဒီနေရာမှာ <b>ဥပစာရသမာဓိ၊ အပ္ပနာသမာဓိ</b>တွေကတော့ အစဉ်အလာပေါ့လေ။ ရှေးတုန်းက ဒီလိုပဲ အားထုတ်ခဲ့ကြပုံရတယ်။ ဒါပေမယ်လို့ ဝိပဿနာသက်သက်ကို အားထုတ်လို့ ဖြစ်သေးတယ်၊ စာမှာလည်းရှိတယ်၊ တစ်နေ့က ပြောပြီးပြီထင်တယ်။ <b>ဝိပဿနာယာနိက</b>နဲ့ <b>သမထယာနိက</b>ဆိုတာလေ။<br><br><b>သမထယာနိက</b>ဆိုတာက သမထအရင်အားထုတ်တယ်၊ ပြီးတော့ ဝိပဿနာ အားထုတ်တယ်၊ <b>ဝိပဿနာယာနိက</b>ဆိုတာက ဝိပဿနာသက်သက်ကို အားထုတ်တယ်။ အဲဒီတော့ ဝိပဿနာသက်သက်အားထုတ်ပြီးတော့လည်း တရားထူးရနိုင်တယ်၊ ဒီလိုဆိုရင် ဝိပဿနာသက်သက် အားထုတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ <b>ဥပစာရသမာဓိ၊ အပ္ပနာသမာဓိ</b>ဆိုတာရှိကို မရှိနိုင်ဘူး။<br><br>အဲဒီတော့ ဒီဟာ (<b>စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ</b>)ကို ကျော်ရမှာလား၊ ဘယ်လိုလဲ၊ ဝိပဿနာမှာ ကျတော့ <b>ခဏိကသမာဓိ</b>ဆိုတာရှိတယ်၊ အဲဒီ<b>ခဏိကသမာဓိ</b>ဟာ <b>ဥပစာရသမာဓိ</b>နဲ့ အလားတူတယ်။ <b>ဥပစာရသမာဓိ</b>ဟာ <b>နီဝရဏ</b>တို့ရဲ့ တုန်လှုပ်ချောက်ချားမှုကို ခံနိုင်ရည်ရှိတယ်၊ ခိုင်မြဲတယ်၊ အဲဒီခိုင်မြဲသလိုပဲ ဝိပဿနာ<b>ခဏိကသမာဓိ</b>ဆိုတာကလည်း ခိုင်မြဲတယ်။ အဲဒီဝိပဿနာ <b>ခဏိကသမာဓိ</b>ဖြစ်ရင် ဝိပဿနာမှာ <b>စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ</b>ဖြစ်ပြီလို့ ဆိုရတယ်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ ဝိပဿနာသက်သက် အားထုတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေမှာ သမထ အားထုတ်တဲ့နည်းအတိုင်းမှာလို <b>ဥပစာရသမာဓိ၊ အပ္ပနာသမာဓိ</b>ရဖို့မလိုဘူး၊ သို့သော် <b>ခဏိကသမာဓိ</b>လိုတယ်၊ အဲဒီ<b>ခဏိကသမာဓိ</b>ဟာ <b>ဥပစာရသမာဓိ</b>နဲ့ အလားတူတယ်။ <b>ဥပစာရသမာဓိ</b>ဟာ <b>နီဝရဏ</b>တွေကို ခွာထားနိုင်သလိုပဲ <b>ခဏိကသမာဓိ</b>က— <hr> [စာမျက်နှာ-228] <b>စက္ခုပသာဒ</b>နဲ့ <b>ရူပါရုံ</b> တွေ့လိုက်တဲ့ အခါမှာ <b>စက္ခုဝိညာဏ်</b> ဆိုတာ ထဖြစ်တယ်။ အဲဒီတော့ <b>စက္ခုဝိညာဏ်</b>ဟာ ဘယ်မှာပုန်းအောင်းနေသလဲ ဒီလိုပြောလို့ ဘယ်လိုမှ မရဘူး၊ ဒီနှစ်ခုတွေ့တဲ့အခါမှာ ထဖြစ်တာပဲ၊ <b>ဖဿ</b>လည်း ဒီ ၃-ခုတွေ့တဲ့ အခါမှာ <b>ဖဿ</b>ဖြစ်တာ၊ အဲဒီလို။<br><br>တချို့က မေးတယ်၊ စိတ်က ဘာကြောင့်ဖြစ်သလဲ၊ စိတ်ဖြစ်ရခြင်းရဲ့ အကြောင်းက ဘာလဲတဲ့။ ဒါကြောင့် စိတ်ဖြစ်ရခြင်းအကြောင်းက အများကြီးရှိတယ်၊ အထူးသဖြင့်တော့ condition အနေနဲ့ ပြောရင် ဒီလိုအခံဓာတ်နဲ့ အတိုက်ဓာတ်ခေါ်တဲ့ <b>ပသာဒ</b>နဲ့ အာရုံ တွေ့တဲ့အခါမှာ မနောကျတော့ <b>ဘဝင်</b>စိတ်ပေါ့လေ၊ မနောနဲ့အာရုံတွေ့တဲ့ အခါမှာ ဖြစ်ပေါ်လာတယ်။<br><br>မေး။ အတိုက်ဓာတ်ကို အာရုံခေါ်ပါသလား။<br>ဆရာတော်။ ဟုတ်တယ်၊ အတိုက်ဓာတ်ကို အာရုံခေါ်တယ်။<br><br>ကောင်းပြီ၊ အဲဒီတော့ <b>စက္ခုဓာတ်၊ ရူပဓာတ်၊ စက္ခုဝိညာဏဓာတ်</b>၊ ဒါကတော့ သူ့ဟာသူ သွားတာရတယ်၊ <b>ကာယဓာတ်၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗဓာတ်၊ ကာယဝိညာဏဓာတ်</b>ထိအောင် သွားလို့ရတယ်၊ <b>မနောဓာတ်၊ ဓမ္မဓာတ်၊ မနောဝိညာဏဓာတ်</b>၊ ဒါကတော့ မဟုတ်ဘူး၊ အဲဒါကျတော့ ဒီလိုတွဲလို့ မရဘူး။<br><br>“တစ်စုံတစ်ယောက်သော သတ္တဝါတို့၏ အလိုသို့ မလိုက်ပါမူ၍ မိမိကိုယ်သဘောကိုသာလျှင် တည့်တည့်မတ်မတ် ဆောင်ရွက်တတ်သောကြောင့် <b>ဓာတ်</b> မည်၏” တဲ့။<br><br>ကောင်းပြီ၊ <b>အာယတန</b> ၆-ပါးပြားပြီးတော့ <b>ဓာတ်</b>က ၁၈-ပါးပြားတာ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ <b>အာယတန</b>မှာ ကြည့်လိုက်ရင် <b>စက္ခာယတန</b>တို့ ဘာတို့ဟာ <b>စက္ခုပသာဒ</b>ကို ကောက်တာမဟုတ်လား၊ <b>စက္ခုဒွါရ၊ သောတဒွါရ</b>၊ အဲသလို <b>ဒွါရ</b> ၆-ပါး၊ <b>အာရုံ</b> ၆-ပါးဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ <b>အာယတန</b>ကျတော့ ၁၂-ပါးဖြစ်တယ်။ အဲဒီ<b>ဒွါရ</b> ၆-ပါး <b>အာရုံ</b> ၆-ပါးကို မှီပြီးတော့ <b>ဝိညာဏ်</b> ၆-ပါးကဖြစ်တဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ <b>ဓာတ်</b>ကျတော့ ၁၈-ပါး ဖြစ်သွားတယ်။<br><br>အမှန်ကတော့ <b>အာယတန</b> ၁၂-ပါးနဲ့ <b>ဓာတ်</b> ၁၈-ပါးနဲ့ တရားကိုယ် အတူတူပဲ၊ အမှန်အတိုင်းဆိုရင် <b>အာယတန</b> ၁၂-ပါးဆိုတာလည်း စိတ်၊ စေတသိက်၊ ရုပ်၊ နိဗ္ဗာန် ကုန်သွားတာပဲ။ အဲဒီတော့ <b>အာယတန</b>မှာတုန်းက <b>မနာယတန</b>ရှိတယ်မဟုတ်လား၊ အဲဒီ— <hr> [စာမျက်နှာ-229] <b>သမာဓိ၊ အပ္ပနာသမာဓိ</b>ပဲ၊ ဒါပေမယ်လို့ ကျမ်းဂန်မှာပဲ <b>ခဏိကသမာဓိ</b>ကို ဆိုထားပါတယ်၊ <b>ဝိသုဒ္ဓိမဂ်</b>တို့မှာဆိုတယ်၊ ဒါကြောင့် ဝိပဿနာသက်သက်ကိုသာ အားထုတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေမှာ <b>ခဏိကသမာဓိ</b>လိုတယ်။<br><br><b>ခဏိက</b>ဆိုတာ ခဏဆိုတဲ့အဓိပ္ပာယ်ရှိတယ်၊ <b>ခဏိကသမာဓိ</b>ဆိုတော့ ခဏမျှ တည်တဲ့သမာဓိလို့ဆိုတယ်၊ ခဏမျှတည်တယ်ဆိုပေမယ်လို့ သူကအားကောင်းကောင်းနဲ့ တည်တာဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ <b>ဥပစာရသမာဓိ</b>နဲ့ အလားတူတယ်၊ <b>ဥပစာရသမာဓိ</b>ထဲ <b>ခဏိကသမာဓိ</b>ကို သွင်းယူရင်ရတယ်၊ အဲဒီ<b>ခဏိကသမာဓိ</b>ဖြစ်ရင် <b>စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ</b>ဖြစ်ပြီလို့ ဆိုရတယ်။<br><br>လက်တွေ့အားထုတ်တဲ့ အနေနဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် စိတ်တွေပြေးသွားတာတွေ၊ <b>နီဝရဏ</b>တရားတွေ မပေါ်လာတော့ဘဲနဲ့ မှတ်စိတ်နဲ့ချည်း မှတ်နေနိုင်တဲ့ အချိန်ဟာ <b>ခဏိကသမာဓိ</b>ဖြစ်တဲ့ အချိန်လို့ ဆိုရတယ်။<br><br><b>စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ</b>ပြီးတော့ <b>ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ</b>တဲ့၊ <b>ဒိဋ္ဌိ</b>ဆိုတာ အယူ၊ <b>ဝိသုဒ္ဓိ</b>ဆိုတာ စင်ကြယ်တာ၊ အယူစင်ကြယ်တယ်ဆိုတာ မှားတဲ့အယူတွေ စင်ကြယ်တာ။ မှားတဲ့အယူဆိုတာ အတ္တရှိတယ်လို့ ယူတာမျိုး၊ ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါ ငါသူတပါး ယောက်ျားမိန်းမ ရှိတယ်လို့ ယူတာမျိုး၊ မြဲတယ်လို့ ယူတာမျိုးပေါ့။<br><br>အဲဒီ<b>ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ</b> စခန်းကျတော့ <b>လက္ခဏာ၊ ရသ၊ ပစ္စုပဋ္ဌာန်၊ ပဒဋ္ဌာန်</b>၏ အစွမ်းဖြင့် နာမ်ရုပ်ကို သိမ်းဆည်းသော ဉာဏ်၏ စင်ကြယ်ခြင်းတဲ့၊ အဲဒီတော့ ပရမတ္ထတရားတွေကို သိတဲ့အခါမှာ <b>လက္ခဏာ</b>အားဖြင့်သိတယ်၊ <b>ရသ</b>အားဖြင့် သိတယ်၊ <b>ပစ္စုပဋ္ဌာန်</b>အားဖြင့်သိတယ်၊ <b>ပဒဋ္ဌာန်</b>အားဖြင့်သိတယ်လို့ ဒီလိုသိတာတွေ ရှိတယ်။<br><br>ဘုန်းကြီးတို့ ငယ်ငယ် စာသင်တုန်းက ဒါတွေကို အလွတ်ကျက်ရတယ်။ စာမေးပွဲအောင်ချင်တော့ စာမေးပွဲဖြေဖို့ အလွတ်ကျက်ရတယ်၊ အခုတော့ ဘယ်မေ့မလဲ၊ ဒီလိုပဲ မှတ်ရတယ်လို့ စိတ်က ထင်လာခဲ့တယ်။ အမှန်တော့ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါတွေဟာ ဝိပဿနာအားထုတ်တဲ့အခါကျတော့ အလိုလိုတွေ့မြင်လာတာ၊ အဲဒီတော့ <b>လက္ခဏာ</b>အားဖြင့်၊ <b>ရသ</b>အားဖြင့်၊ <b>ပစ္စုပဋ္ဌာန်</b>အားဖြင့်၊ <b>ပဒဋ္ဌာန်</b>အားဖြင့် ကောင်းတယ်။<br><br><b>လက္ခဏာ</b>ဆိုတာ အမှတ်အသားကိုခေါ်တယ်၊ ဒါမြင်လိုက်ရင် ဒါပဲလို့ သိနိုင်တာမျိုးပေါ့၊ အိုလံပစ်ပွဲကျတော့ အလံထောင်ပြီးသွားတော့ အလံမြင်တာနဲ့ သူတို့က မြန်မာနိုင်ငံက၊ သူတို့က အမေရိကန်ကလို့ သိသလိုပဲ၊ အလံမြင်တာနဲ့— <hr> [စာမျက်နှာ-230] သိတာဟာ အလံသာ မှတ်သားကြောင်းဖြစ်တယ်။<br><br>ထို့အတူပဲ တရားတွေမှာ သူများနဲ့ မဆိုင်တဲ့ သူ့ကိုယ်ပိုင်မှတ်သားကြောင်းလေးတွေရှိတယ်၊ အဲဒါကို <b>လက္ခဏာ</b>လို့ခေါ်တယ်၊ <b>လက္ခဏာ</b>ဆိုလို့ လက်ဝါးပေါ်က အရေးအကြောင်းတွေလို့ မထင်နဲ့ဦး၊ မြန်မာစကားလက်နဲ့ ပါဠိ<b>လက္ခဏာ</b>နဲ့က တူနေသလို ဖြစ်နေတယ်။ အဲဒီတော့ ကိုယ်ပိုင်အမှတ်အသား ကိုယ်ပိုင်သဘောတရားကို <b>လက္ခဏာ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ အင်္ဂလိပ်လိုပြန်တော့ characteristic လို့ ပြန်တယ်။<br><br>ပြီးတော့ ပရမတ္ထတရားတွေမှာ <b>ရသ</b>ဆိုတာရှိတယ်၊ <b>ရသ</b>ဆိုရာမှာ function ပေါ့၊ သူတို့ပြုလုပ်တဲ့ကိစ္စ၊ သို့မဟုတ် အကြောင်းစုံညီ၍ဖြစ်ပုံဆိုတော့ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဖြစ်လာတာကိုလည်း <b>ရသ</b>လို့ခေါ်တယ်၊ <b>ရသ</b> ၂-မျိုးရှိတယ်။ များသောအားဖြင့် <b>ကိစ္စရသ</b>ကိုပဲ အသိများတယ်၊ သူ့မှာ<b>လက္ခဏာ</b>ကတစ်မျိုး၊ <b>ရသ</b>ကတစ်မျိုး၊ function ကတစ်မျိုး။<br><br>ပြီးတော့မှ <b>ပစ္စုပဋ္ဌာန်</b>ဆိုတာက ထင်လာတဲ့ အထင်၊ ဉာဏ်ထဲမှာပေါ်လာတဲ့ အခြင်းအရာ၊ ဘယ်လိုအခြင်းအရာမျိုးနဲ့ ဉာဏ်ထဲမှာပေါ်လာလဲ၊ ဒါဟာ ယောဂီတွေရဲ့ ဉာဏ်မှာ ပေါ်တာကိုပြောတာ၊ တရားအားထုတ်သူရဲ့ဉာဏ်မှာ ပေါ်တာကို ပြောတာ၊ ထိုင်စဉ်းစားပြီးပေါ်တာကို ပြောတာမဟုတ်ဘူး၊ တကယ့်ကို တရားထိုင်လာတဲ့ အခါမှာ ဉာဏ်မှာပေါ်လာတာ၊ ဒါကို <b>ပစ္စုပဋ္ဌာန်</b>လို့ခေါ်တယ်။<br><br><b>ပဒဋ္ဌာန်</b>ဆိုတာကတော့ နီးစွာသောအကြောင်းကို <b>ပဒဋ္ဌာန်</b>လို့ခေါ်တယ်။ အဲဒီတော့ <b>ပဒဋ္ဌာန်</b>နဲ့ သိဖို့ကတော့ မလွယ်ဘူး၊ ဝိပဿနာ အားထုတ်လည်း <b>ပဒဋ္ဌာန်</b>နဲ့ သိဖို့ကတော့ မလွယ်ဘူး၊ အဲဒီတော့ <b>လက္ခဏာ၊ ရသ၊ ပစ္စုပဋ္ဌာန်</b> ဒီ ၃-ခုနဲ့ကတော့ ဂရုစိုက်ရင် သိနိုင်တယ်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ သမာဓိအရှိန်ရလာလို့ <b>စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ</b>ဖြစ်ပြီးတဲ့နောက် မှတ်စရာ အာရုံလေးတွေ မှတ်မှတ်လာတဲ့အခါ အဲဒီအမှတ်ခံ အာရုံရဲ့ သဘောတရားလေးတွေ၊ <b>လက္ခဏာ</b> သို့မဟုတ် <b>ရသ</b>၊ သို့မဟုတ် <b>ပစ္စုပဋ္ဌာန်</b>ကို အလိုလိုမြင်လာ သိလာတယ်။ ဒါပေမယ်လို့ ကျမ်းဂန်ဗဟုသုတ မရှိတဲ့သူတွေကတော့ ငါဟာ <b>လက္ခဏာ</b>နဲ့သိတာပဲ၊ <b>ရသ</b>နဲ့ သိတာပဲ၊ <b>ပစ္စုပဋ္ဌာန်</b>နဲ့ သိတာပဲလို့ ဒီလိုတော့ ခွဲခြားချင်မှ ခွဲခြားတတ်မယ်၊ ဒါပေမယ်လို့ သူ့ဉာဏ်မှာတော့ ဒါတွေမြင်တာသိတာပဲ။<br><br>မဟာစည် ဆရာတော်ပေးထားတဲ့ ဥပမာလေး သိပ်ကောင်းတယ်၊ လျှပ်စီးလက်လိုက်တဲ့အခါမှာ ကြည့်နိုင်ရင် မမြင်ဘူးလားတဲ့၊ မြင်တယ်၊ လျှပ်စီးလက်— <hr> [စာမျက်နှာ-231] လိုက်တာ ဘယ်လောက်ကြာမလဲ၊ ၁-စက္ကန့်တောင်မကြာဘူး၊ အဲဒီတော့ မေးမယ်၊ လျှပ်စီးလက်တာ မြင်လိုက်သလား၊ မြင်လိုက်တယ်၊ အဲဒီလျှပ်စီးရဲ့ လက္ခဏာက ဘာလဲ၊ သူ့ရဲ့ function ရသကဘာလဲ၊ သူ့ရဲ့ ထင်ပုံ အခြင်းအရာ ပစ္စုပဋ္ဌာန်က ဘာလဲမေးရင် မသိဘူးပြောမှာပဲ၊ ဒါပေမယ့် မြင်လိုက်တာပဲ။ <br><br>အဲဒီတော့ လျှပ်စီးရဲ့ လက္ခဏာက ဘာလဲဆိုရင် လင်းသွားတာဟာ သူ့ရဲ့ လက္ခဏာပေါ့၊ လင်းသွားခြင်းဟာ သူ့ရဲ့ characteristic အဲဒီလင်းသွားတဲ့ လျှပ်စစ်ရဲ့ ကိစ္စဟာ အမှောင်ဖျောက်တာပေါ့၊ လင်းသွားတဲ့အချိန်မှာ အမှောင် ပျောက်သွားတယ်၊ အမှောင်ကို ဖျောက်ခြင်းဟာ သူ့ရဲ့ ကိစ္စပဲ (သူ့ function)။ <br><br>ဒါနဲ့ မြင်လိုက်ရင် လင်းသွားတာ သိသွားတာပဲ၊ ဒါကို ရသပဲလို့ မသိရဘူးလား၊ ပစ္စုပဋ္ဌာန်ကတော့ သိနိုင်တယ်၊ ဘယ်လိုအခြင်းအရာနဲ့ မြင်လိုက်သလဲ။ ဖြောင့်ဖြောင့်လား၊ ကောက်ကောက်ကွေ့ကွေ့လား၊ သစ်မြစ်တွေလိုလား၊ သစ်ကိုင်းတွေလိုလား၊ အခြင်းအရာဖြစ်တဲ့ shape ကိုမြင်လိုက်တယ်၊ form ပေါ့။ <br><br>အဲဒီတော့ တကယ်လျှပ်စီးလက်တဲ့ အခိုက်မှာကြည့်နေရင် မမြင်ပဲ မရှိဘူး၊ မြင်သွားတာပဲ၊ ထို့အတူပဲ၊ ရုပ်နာမ်ကိုဖြစ်တဲ့ အခိုက်အတန့်မှာရှု၊ ရုပ်နာမ်ရဲ့ သဘောတရားကို မြင်သွားတာပဲ။ <br><br>ဝေဒနာရှုတယ်ဆိုရင်၊ ဝါယောဓာတ်ရဲ့ လင်္ကာလေးတွေရှိပါတယ် “ထောက်ကန်တောင့်တင်း၊ လျော့ခြင်းတစ်မည်” ဆိုတာ၊ ဝါယောဓာတ်ရှုတဲ့အခါ ဗိုက်ဖောင်းတာ ပိန်တာကြည့်နေရင် ထောက်ကန်တောင့်တင်းတဲ့ သဘော၊ သို့မဟုတ် လျော့တဲ့ သဘောဟာ မမြင်ဘူးလား၊ “ယိမ်းယိုင်လှုပ်ရှား၊ လေသွားတတ်သည်” ဝါယောဓာတ်ရဲ့ သတ္တိ၊ သို့မဟုတ် function ကဘာလဲဆိုရင် ရွေ့လျားနေတဲ့သဘော movement။ <br><br>ပြီးတော့ “သူလိုရာဘက်၊ တွန်းလျက်ဆောင်သည်” တဲ့၊ ဝါယောဓာတ်က သူလိုချင်တဲ့ဘက်ကို တွန်းပို့နေတဲ့ သဘောရှိတယ်၊ အဲသလို အခြင်းအရာနဲ့ မြင်လာတယ်၊ လမ်းလျှောက်တဲ့အခါမှာကြည့်၊ စိတ္တဇဝါယောဆိုတာရှိတယ်။ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ဝါယော၊ စိတ်က လမ်းလျှောက်ချင်စိတ် ပေါ်လာရင် အဲဒီစိတ်က ဝါယောဓာတ် ဖြစ်စေပြီး ဝါယောဓာတ်တွေ အများကြီး ခြေထောက်ထဲမှာ စုပြီးတော့ အဲဒီ ဝါယောဓာတ် အဆင့်ဆင့်က တွန်းလိုက်တာဟာ တွန်းပို့နေသလို ထင်ရတယ်။ အဲဒီလို လက္ခဏာရသ ပစ္စုပဋ္ဌာန်ဆိုတာ ရှုမှတ်နေရင် မြင်လာတာပဲ၊ ခုန... <hr> [စာမျက်နှာ-232] နီဝရဏတွေ ကင်းသွားတဲ့အခါကျတော့ စိတ်က စင်ကြယ်သွားပြီးတော့ အာရုံပေါ်မှာ ဖျတ်ကနဲ နေတော့တာကိုး၊ မှတ်တဲ့အာရုံနဲ့ မှတ်တဲ့စိတ်နဲ့ဟာ အဲသလို နေတော့တာ၊ အဲသလို နေနေလာတဲ့အခါကျတော့ ဒါတွေဟာ မမြင်ပဲမနေဘူး၊ မြင်မြင်သွားတာပဲ။ <br><br>အဲသလို မြင်သွားတဲ့အခါကျမှ လက္ခဏအားဖြင့် မြင်တယ်၊ ရသအားဖြင့် မြင်တယ်၊ ပစ္စုပဋ္ဌာန်အားဖြင့် မြင်တယ်၊ အဲသလို မြင်လာတဲ့အခါ ဒိဋ္ဌိကင်းသွားပြီ။ <br><br>ဒိဋ္ဌိကင်းသွားပြီး ရှုလာတဲ့အခါကျတော့ နာမ်ရုပ်မျှသာရှိတယ်ဆိုတာကို သိသွားပြီ၊ နာမ်ကို နာမ်တစ်ခုကမှတ်တယ်၊ ရုပ်ကိုနာမ်က မှတ်တယ်လို့ အဲဒီလို နာမ်နဲ့ရုပ်၊ နာမ်နဲ့ရုပ် တွဲတွဲပြီး ဖြစ်တာကို ဒီအချိန်အခါမှာ မြင်လာတော့တယ်၊ မှတ်တဲ့စိတ်ကလေးနဲ့ အမှတ်ခံရတဲ့ (ပိန်ဖောင်းဆို ပိန်ဖောင်း၊ ထွက်ဝင်ဖြင့်လည်း ထွက်ဝင်ပေါ့) ဒါလေးတွေ သိလာတဲ့အခါကျတော့ နာမ်နဲ့ရုပ်ဟာ အစုံအစုံဖြစ်နေတာ၊ အခိုက်အတန့်တိုင်း အခိုက်အတန့်တိုင်းမှာ ခဏတိုင်းခဏတိုင်းမှာ ဖြစ်နေတာကို မြင်လာတယ်။ <br><br>အဲသလိုမြင်လာတဲ့အခါကျတော့ နာမ်ရုပ်သာရှိတယ်၊ နာမ်ရုပ်မှတပါး အခြားဘာမှ မရှိဘူးဆိုတာ အလိုလိုသိလာတာပေါ့။ အဲဒီအချိန်အခါမှာ ရှာကြည့်လေ၊ နာမ်နဲ့ရုပ်ကလွဲပြီး ဘာမှ မရှိဘူး၊ အဲဒီဟာကို တိုက်ရိုက်ကိုယ့်ဉာဏ်မှာ မြင်လာတယ်။ <br><br>အဲဒီလို မြင်လာတဲ့အခါကျတော့ နာမ်ရုပ်မှ အလွတ်အတ္တဆိုတာရှိသေးလား၊ နာမ်ရုပ်မှလွဲပြီး လုပ်တတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ ရှိသေးလား၊ တကယ်ကမရှိဘူး၊ ရှာလို့ကို မရဘူး။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ ဖလော်ရီဒါမှာတရားပြတုန်းက မိန်းမတစ်ယောက်က ပြောတယ်လေ၊ အတ္တမရှိဘူး ပြောတော့ သူစိတ်ဆိုးတယ်၊ နောက်တစ်နေ့ မနက်ကျတော့ ပြောတယ်၊ မနေ့ညက သူစိတ်ဆိုးလွန်းလို့ တရားတောင် ဆက်မထိုင်နိုင်ဘူး၊ အရှင်ဘုရားက အတ္တမရှိဘူးပြောလို့တဲ့၊ သူက ဟိန္ဒူတွေနဲ့ အတူနေပြီး တရားထိုင်လာတာကိုး။ <br><br>ဒါနဲ့ “အေး-ကောင်းပြီ ငါ့စကားလည်း နင်မယုံနဲ့၊ အတ္တရှိတယ် မရှိတယ် အသာထား၊ သို့သော် တရားထိုင်တဲ့အခါ နင် အတ္တကိုရှာကြည့်၊ ဝင်တယ်ထွက်တယ် မှတ်တဲ့အခါပဲဖြစ်ဖြစ် လျှောက်တယ် ကြွတယ်လှမ်းတယ်ဆိုတဲ့ အခါပဲဖြစ်ဖြစ်၊ အတ္တတွေ့အောင်ရှာကြည့်ပေါ့၊ အဲဒီမှာ အတ္တတွေ့တယ်ဆိုရင် နင်ယူပေါ့၊ အတ္တရှိရင်... <hr> [စာမျက်နှာ-233] ယူ၊ မတွေ့ရင်လည်းမယူနဲ့ပေါ့၊ ငါက ယူရမယ်လဲ မပြောဘူး၊ မယူရဘူးလဲ မပြောဘူး၊ ကိုယ့်ဟာကိုယ်ရှာကြည့်” လို့ အဲသလို ပြောလိုက်တယ်။ <br><br>တကယ်လေ့လေးစားစားရှုလာပြီဆိုရင် ဒီ ၂-ခုကို မြင်တာပဲ၊ ဒီ ၂-ခုက လွဲပြီး အဲဒီအချိန်အခါမှာ ရှာမတွေ့ဘူး၊ အထူးသဖြင့် ရှုမှတ်တာ လွှတ်လိုက်ပြီး ကမ္မဋ္ဌာန်းက ထွက်တဲ့အခါကျတော့ ပြန်တော့လာမှာပေါ့၊ ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါဆိုတဲ့ အစွဲက မပျောက်ဘူး။ <br><br>သို့သော် တကယ်ရှုနေတဲ့အချိန်မှာတော့ နာမ်နဲ့ရုပ်ကလေး ၂-ခု ဖြစ်နေတာပဲ ဆိုတာ အလိုလိုမြင်လာတာပဲ၊ မြင်လာတာနဲ့ အယူမှားတွေဟာ ပျောက်သွားတာပဲ။ အထူးပျောက်နေရတာ မဟုတ်ဘူး၊ အလိုလိုပျောက်သွားတာ၊ ဒီ ၂-ခုကိုကိုယ်တိုင် မြင်တာကိုး၊ ဒါကြောင့်မို့ နောက်ကျတော့ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေနဲ့ တွဲတဲ့အခါမှာ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိမှာ <b>နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်</b> ဆိုတာ ဒီမှာဖြစ်တာ။ <br><br>ဒါက နာမ်၊ ဒါကရုပ်၊ ဒီလို ခွဲခြားပြီးသိတာ၊ ပြောထားလို့ သိတာမျိုး၊ စာဖတ်ထားလို့သိတာမျိုး မဟုတ်ပဲနဲ့ ကိုယ်ကိုယ်တိုင် ဉာဏ်နဲ့မြင်ပြီး သိတာကို ပြောတာ။ <br><br>စိတ်ကလေးကိုမှတ်နေရင် စိတ်ကလေးဟာ တူလေးနဲ့ရိုက်နေသလို ဒက်ကနဲ ဒက်ကနဲ နဲ့ပေါ့၊ အခုခေတ် စက်တွေမှာ ပုလင်းတွေဖော့ပိတ်တဲ့နေရာ ရှိတယ် မဟုတ်လား၊ ပုလင်းလေး အောက်ရောက်လာတော့ ဖော့ဆို့က ဒက်ကနဲကျသွားတာပဲ၊ နောက်ပုလင်းကို နောက်ဖော့ဆို့ ပိတ်သလို စိတ်နဲ့မှတ်တာနဲ့ဟာ ဒက်ကနဲ ဒက်ကနဲသွားတာ။ <br><br>အဲသလို မြင်တဲ့အခါကျတော့ အပေါ်က ချတဲ့ဟာရယ်၊ အောက်ကခံတဲ့ ဟာရယ်၊ ဒီနှစ်ခုပဲရှိတယ်၊ ဒီနှစ်ခုပေါင်းစပ် လှုပ်ရှားနေတာလေးကို ပေါ်လာတယ်။ အဲဒါ နာမ်ရုပ်၊ အကယ်၍ အမှတ်ခံက ရုပ်ဖြစ်ရင် နာမ်ရုပ်ဟာ အဲဒီမှာ အလိုလိုကွဲလာတယ်။ <br><br>အဲသလို နာမ်ရုပ်ကွဲလာတဲ့အခါ နာမ်ရုပ်မှတပါး ဘာမှ မရှိဘူးဆိုတာလည်း မြင်လာတော့ ခုနအယူမှားကင်းစင်သွားတဲ့အတွက်ကြောင့် (အဲဒီအခါမှာ) <b>ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ</b> ဖြစ်တယ်။ <br><br>ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိပြီးတဲ့နောက် <b>ကင်္ခါဝိတရဏ ဝိသုဒ္ဓိ</b> တဲ့၊ ကင်္ခါဆိုတာက ယုံမှားမှုကို ခေါ်တာ၊ ငါနောက် ဘဝက ဖြစ်ဖူးသေးလား၊ ရှေ့ဘဝကော ဖြစ်ဦးမှာလား စသည်ဖြင့်ပေါ့၊ ယုံမှားမှု ၁၆-ခုရှိတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-234] အဲသလို ယုံမှားမှုမျိုး ကင်းတဲ့အခိုက်အတန့်ကို ကင်္ခါဝိတရဏခေါ်တယ်။ ဝိတရဏဆိုတာ ကျော်လွန်တာကို ပြောတာ။ <br><br>အဲဒီအခါကျတော့ ခုနပြောတဲ့နာမ်ရုပ်ကို မြင်လာပြီးတဲ့နောက် အကြောင်းကိုပါ မြင်လာတယ်၊ နာမ်ရုပ်အကြောင်းတွေပေါ့။ ဒီနာမ်ရုပ်ဟာအကြောင်းမရှိပဲနဲ့ ဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ အကြောင်းကြောင့်ဖြစ်တာလို့ ဒါတွေ့မြင်လာတယ်။ <br><br>မြင်တဲ့စိတ်ကလေးကို မှတ်နေရင် ဘာကြောင့်မြင်သလဲ၊ မြင်စရာရှိလို့ မြင်တယ် မြင်စရာ အာရုံမရှိပဲနဲ့ မြင်တဲ့စိတ် မဖြစ်ဘူး၊ ဒီထက်စဉ်းစားတတ်သေးရင် မျက်စိရှိလို့ မြင်တယ်။ မျက်စိမရှိရင် မမြင်ဘူး၊ အဲဒီလို။ <br><br>ပြီးတော့ မှတ်စရာအာရုံရှိလို့ မှတ်တဲ့စိတ်ဖြစ်တယ်။ မှတ်စရာအာရုံမရှိရင် မှတ်တဲ့စိတ်လည်း ပျောက်သွားတာပဲ၊ ဒီအာရုံပျောက်သွားရင် နောက်အာရုံအသစ် တစ်ခု ပေါ်လာ၊ နောက်မှတ်တဲ့ စိတ်အသစ်တစ်ခုပေါ်လာ၊ အဲသလို သွားတာ။ <br><br>အဲသလို သွားတော့အကြောင်းအကျိုးဆက်သွယ်မှု ရှိလာတယ်။ ဒီအကြောင်းကြောင့် ဒီအကျိုးဖြစ်တယ်၊ ဒါဟာရိုးရိုးပေါ့လေ၊ ကျမ်းဂန်ဗဟုသုတမရှိပဲ တရားထိုင်ရင် ဒီလိုတော့ မြင်လာတာပဲ။ မှတ်စရာရှိလို့ မှတ်တဲ့စိတ်ကလေး ဖြစ်တယ်၊ မှတ်စရာအာရုံလည်း ပျောက်သွားရော၊ မှတ်တဲ့စိတ်ကလေးလည်း ပျောက်သွားရော။ <br><br>မျက်စိထဲမှာ တစ်ခုခုမြင်တယ်ဆိုပါတော့၊ မြင်နေတဲ့အခါကျတော့ သူက မြင်တယ်၊ မြင်တယ်နဲ့ မှတ်နေတာ၊ တော်ကြာကျမြင်တာက ပျောက်သွားရော၊ ပျောက်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် မြင်တဲ့စိတ်ရှိသေးလား၊ မြင်တယ်ဆိုတာ မရှိတော့ဘူး။ <br><br>အဲဒီလို မှတ်စရာအာရုံရှိလို့သာ မှတ်တဲ့စိတ် ဖြစ်တယ်၊ မှတ်စရာအာရုံ မရှိရင် မှတ်တဲ့စိတ်လည်း မရှိတော့ဘူး၊ အဲဒီလို အကျိုးအကြောင်း ဆက်သွယ်မှုကို အလိုလိုမြင်လာမယ်၊ အဲသလို မြင်လာတဲ့ အဆင့်မျိုးကို <b>ကင်္ခါဝိတရဏ ဝိသုဒ္ဓိ</b> လို့ခေါ်တယ်။ <br><br>အကယ်၍ ကျမ်းဂန်တွေဘာတွေ သင်ထားမယ်ဆိုရင်တော့ ကံကြောင့်ဖြစ်တာတို့ဘာတွေ ဆင်ခြင်လို့ ရတယ်ပေါ့၊ ဒါက တကယ်တိုက်ရိုက်သိတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဆင်ခြင်ပြီးတော့သိတာ။ <br><br>အဝိဇ္ဇာကြောင့် သင်္ခါရဖြစ်တယ်တို့ဘာတို့တွေဟာ နဂိုကသင်ထားဖူးတယ် ဆိုရင် ဆင်ခြင်စဉ်းစားလို့ရတယ်၊ ဒါပေမယ်လို့ ရိုးရိုးလူတွေအနေနဲ့ လက်တွေ့ မြင်တာကတော့ ခုနပြောသလို မျက်စိဆိုတာမှီရာရှိလို့ မြင်တဲ့စိတ်ဆိုတာ ဖြစ်တယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-235] မြင်စရာအာရုံရှိလို့ မြင်တဲ့စိတ်ဆိုတာ ဖြစ်တယ်၊ မှတ်စရာအာရုံရှိလို့ မှတ်တဲ့စိတ်ဆိုတာ ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီတော့ သူတို့ဟာ အကြောင်းမရှိပဲ ဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ အကြောင်း တစ်ခုခုကို အစွဲပြုပြီး (တစ်ခုထဲတောင်မကဘူး) အကြောင်းကိုစွဲပြီးတော့ အကြောင်း အကျိုးဖြစ်ပုံကို အဲဒီမှာ တစ်ခါ မြင်လာတယ်။ <br><br>အဲသလို မြင်တဲ့အခိုက်အတန့်ကျတော့ ယုံမှားကင်းသွားတယ်၊ အဲဒါကို သဘောကျသွားသည်၊ “ငါသည် လွန်လေပြီးသောကာလ၌ဖြစ်ဖူးပြီလော၊ လွန်လေပြီးသောကာလ၌ မဖြစ်ဖူးလေသလော” စတဲ့ ယုံမှားမှုတွေ ကင်းသွားတယ်။ <br><br>ဘာကြောင့်တုန်း “ငါဒီဘဝမှာရှိနေတာဟာ နောက်ကအကြောင်းတစ်ခုရှိခဲ့ လို့သာ ဒီဘဝဒီမှာ ရှိနေတာပေါ့၊ အဲဒီတော့ နောက်ကရှိခဲ့တယ်ဆိုတာ ထင်ရှားတယ်။ ငါ ဒီဘဝရှိသေးရင် ရဟန္တာမဖြစ်သေးရင် လာမယ့်ဘဝလည်း ရှိဦးမှာပဲ၊ အကြောင်းအကျိုးက ဆက်စပ်နေတာ၊ အဲသလို အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်ပြီး မြင်လာတဲ့ အခါကျတော့ ဒီလို ယုံမှားမှုမျိုးတွေ မရှိတော့ဘူး၊ ကင်းသွားတယ်။ <br><br>ယုံမှားမှုရှိတယ်ဆိုတာ အကြောင်းအကျိုး မမြင်လို့ကိုး၊ အကြောင်းကြောင့် ဒီအကျိုးဖြစ်တယ်။ ဒီအကြောင်းရှိလို့ ဒီအကျိုးဖြစ်တယ်ဆိုတာ မမြင်တဲ့ အခါကျတော့ နောက်တုန်းက ငါဖြစ်ဖူးလေသလား၊ ရှေ့ကာလ ဖြစ်ဦးမှာလား၊ အခု ငါဖြစ်နေတာကော ဟုတ်ရဲ့လားလို့ စသည်ဖြင့် တွေးထင် (ဝိစိကိစ္ဆာလို့လည်း ခေါ်တယ်။ ကင်္ခါလို့လည်း ခေါ်တယ်) မှုတွေ ဖြစ်တယ်။ <br><br>အဲဒီအဆင့်ကိုလည်း <b>ကင်္ခါဝိတရဏ ဝိသုဒ္ဓိ</b> အခိုက်အတန့်ကျတော့ ကင်းစင်သွားတယ်၊ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှုကို ကိုယ်က လက်တွေ့မြင်လာတယ်။ ဒါတောင်မှ ဉာဏ်သိပ်အထက်စားကြီး မဟုတ်သေးဘူး၊ ဉာဏ်အညံ့စားလေး ရှိသေးတယ်၊ အဲသလောက် မြင်လာရင် ယုံမှားမှုတွေ ကင်းသွားပြီ။ <br><br>မြတ်စွာဘုရားမြင်သလို တိုက်ရိုက်မြင်လာပြီ ဆိုရင်တော့ ပြောစရာမလိုတော့ဘူး၊ သတ္တဝါတွေဟာ ဒီဘဝက ဟိုဘဝဖြစ်နေတာ ဒီကံကြောင့်ပဲ၊ ကောင်းတဲ့ ကံလုပ်လို့ ကောင်းတဲ့ဘဝရောက်တာ၊ မကောင်းတဲ့ကံလုပ်လို့ မကောင်းတဲ့ ဘဝ ရောက်သွားတယ်၊ ဒါတွေအကုန်လုံး မြင်လာတဲ့အခါကျတော့ ပိုပြီးကင်းစင် သွားမှာပေါ့လေ။ <br><br>အဲဒါ <b>ကင်္ခါဝိတရဏ ဝိသုဒ္ဓိ</b> ကို ရောက်ရင် သောတာပန် အငယ်စားဖြစ်တယ် (စူဠသောတာပန်)၊ အဲဒီကင်္ခါဝိတရဏ ဝိသုဒ္ဓိဉာဏ်ရောက်ရင် စူဠသောတာပန် ခေါ်ရတာ။ <hr> [စာမျက်နှာ-236] ဒါဟာ သောတာပန်အစစ်မဟုတ်သေးဘူး၊ တရားထူးအစစ်ကို ရတာမဟုတ်သေးဘူး၊ သို့သော် စူဠသောတာပန် ခေါ်တယ်၊ သောတာပန် အငယ်စားပေါ့။ <br><br>အဲဒီတော့ သောတာပန်အငယ်စားဖြစ်ရင် ဘာဖြစ်သလဲမေးစရာရှိတယ်၊ သောတာပန် အငယ်စားအဆင့်က ပြန်မကျပဲနဲ့သေရင်အပါယ်မလားဘူး၊ သောတာပန် အစစ်ဖြစ်နေရင် အပါယ်မလားတာ ပိုသေချာတာပေါ့၊ သောတာပန် အတုဖြစ်နေရင် သောတာပန် အတုအဆင့်အတန်းက ပြန်မကျပဲနဲ့ သေရင်ဂတိမြဲတယ်လို့ စာမှာဆိုတယ်။ <br><br>ဒီနေ့ကျင့်လိုက်လို့ သောတာပန်အတု အဆင့်အတန်းတော့ ရောက်ပါရဲ့၊ နောက်ကျတော့ တရားအားမထုတ်တော့ဘူး၊ မေ့ပစ်လိုက်တယ်၊ သောတာပန် အတုအဆင့်က ပြန်လျောကျသွားပြီးမှ သေရင်တော့ ဂတိမြဲတယ်လို့ မဆိုနိုင်ဘူး။ <br><br><b>ကင်္ခါဝိတရဏ ဝိသုဒ္ဓိ</b> အဆင့်ကို ရောက်ပြီးတော့ ဒီအဆင့်က ပြန်မလျောကျပဲနဲ့ တရားအားထုတ်ဆဲ အားထုတ်ပြီးတော့ သေရင် အဲဒီလူဟာ ဂတိမြဲတယ်။ <b>နိယတဂတိကော</b> လို့ ပါဠိမှာဆိုတယ်၊ ဂတိမြဲတော့ အပါယ်မကျဘူးလို့ ဆိုလိုတာပေါ့၊ သောတာပန်အစစ်ကတော့ ဧကန်အပါယ် မကျဘူးပေါ့၊ သောတာပန် အတုကတော့ သောတာပန် အတုအဖြစ်ဖြင့် သေရင် အပါယ်မကျဘူး။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ အနည်းဆုံး ဒီအဆင့်အတန်းလေးရောက်အောင်တော့ အားထုတ် ကြဖို့ကောင်းတယ်၊ ဒါက ဓားမနောက်ပိတ်ခွေးခေါ်တဲ့ အောက်ဆုံးအဆင့် အတန်းကို ဆိုတာ။ <br><br><b>ကင်္ခါဝိတရဏ ဝိသုဒ္ဓိ</b> အဆင့်ကိုရောက်ပြီဆိုရင် စူဠသောတာပန်လို့ ခေါ်ရတယ်။ ဝိပဿနာဉာဏ်အားဖြင့် ပြောမယ်ဆိုရင် ဒီအခိုက်အတန့်ကို <b>ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်</b> လို့ခေါ်တယ်။ အကြောင်းကိုသိမ်းဆည်းတယ် (ရှုဆင်ခြင်တာကိုပြောတာ) ပါဠိစကား <b>ပရိဂ္ဂဟ</b> ကို မြန်မာလို သိမ်းဆည်းတယ်ဆိုတော့ပါဠိမတတ်ရင် နားလည်မှာ မဟုတ်ဘူး၊ အကြောင်းအကျိုးဆက်စပ်မှုကို မြင်အောင်ရှုတာကို မြင်တာကိုပဲ သိမ်းဆည်းတယ်လို့ ပြောတာ။ <br><br>အဲဒီ <b>ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ</b> အဆင့်က ရှေ့ကို တက်သွားတော့ <b>ကင်္ခါဝိတရဏ ဝိသုဒ္ဓိ</b>၊ <b>ကင်္ခါဝိတရဏ ဝိသုဒ္ဓိ</b> က တက်သွားတော့ <b>မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ</b> တဲ့။ <br><br>အဲဒီလို အကြောင်းအကျိုးကို မြင်လာပြီးရင် ဘာတွေမြင်လာသေးသလဲဆိုတော့ ရုပ်နာမ်တရားတွေရဲ့ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ မြင်လာတယ်။ အကြောင်းကြောင့် အကျိုးဖြစ်တယ် အကြောင်းမရှိရင် အကျိုးမရှိတော့ဘူး ဆိုတော့ မြဲတယ်လို့ မြင်နိုင်ပါဦးမလား၊ မမြင်တော့ဘူး၊ မမြဲဘူးလို့ မြင်လာတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-237] အဲဒါကြောင့် <b>ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ</b> ပြီးတဲ့နောက် အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ မြင်တဲ့ဉာဏ် တစ်ခါပေါ်ပြန်တယ်၊ အဲဒီလို ပေါ်လာတဲ့အခါကျတော့ ရှိရှိသမျှ တရားတွေကို ရုပ်တရားကိုဖြစ်ဖြစ်၊ နာမ်တရားကိုဖြစ်ဖြစ် အနိစ္စ၊ သို့မဟုတ် ဒုက္ခပဲ၊ အနတ္တပဲလို့ ရှုမြင်လာတယ်။ <br><br>အနိစ္စသဘောတရားဆိုတာဘာလဲ၊ ဖြစ်ပြီးပျောက်သွားလို့ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ ဆင်းရဲတယ်ဆိုတာ ဖြစ်ပျက်နဲ့ နှိပ်စက်ခံရတာကိုက ဒုက္ခ၊ အနတ္တဆိုတာက အတ္တမဟုတ်တာ၊ အနှစ်သာရ မရှိတာ အလိုမလိုက်တာ၊ ဒီသဘောတရားတွေလည်းပဲ မမြင်ပဲ မနေဘူး၊ မြင်လာတော့တယ်။ <br><br>ဘာကိုပဲရှုရှု ရုပ်ကိုရှုရှု၊ နာမ်ကိုရှုရှု၊ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ သဘောတရားကို သိမြင်လာတယ်။ ဒါကို <b>သမ္မသနဉာဏ်</b> လို့ ခေါ်တယ်၊ နောက်တော့ ဉာဏ်တွေ လာလိမ့်ဦးမယ်။ <br><br><b>သမ္မသနဉာဏ်</b> ဆိုတာ ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့ကို အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ အနတ္တအားဖြင့် သုံးသပ်သော အစွမ်းဖြင့်ဖြစ်စေသော ဉာဏ်တဲ့။ <br><br>အဲဒီလိုဖြစ်လာတဲ့အခါကျတော့ <b>မဂ္ဂါမဂ္ဂ ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ</b> ဆိုတာက အဲဒီ <b>သမ္မသနဉာဏ်</b> ပြီးတဲ့နောက် ခန္ဓာငါးပါး သို့မဟုတ် ရှုတဲ့ တရားရဲ့ အဖြစ်နဲ့ အပျက်ကို မြင်တဲ့ဉာဏ်ပေါ်လာတယ်။ <br><br>အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တလို့ ရှုတာက ဉာဏ်တစ်မျိုး၊ အခုပြောတဲ့ဉာဏ်အဆင့် ကျတော့ ဖြစ်လာတာမြင်တယ်၊ ပျက်သွားတာမြင်တယ်၊ စိတ်ကူးလေးတစ်ခု ပေါ်လာတယ်၊ ပျောက်သွားတယ်၊ အသံတစ်ခုပေါ်လာတယ်၊ ပျောက်သွားတယ်၊ အဲဒီလို ဖြစ်လာတာ ပျက်လာတာကိုမြင်တဲ့ဉာဏ်ကို <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b> လို့ ခေါ်တယ်။ <br><br>အဲဒီလို အဖြစ်နဲ့အပျက်ကို မြင်လာတဲ့အခါကျတော့ တရားမှတ်လို့ သိပ်ကောင်းလာတယ်။ စောစောပိုင်းတုန်းကတော့ နီဝရဏတရားတွေ ရှိနေတယ်၊ စိတ်တွေက ဟိုရောက်ဒီရောက်၊ စိတ်ကမတည်ငြိမ်တော့ မှတ်ရတာ မကောင်းဘူး။ <br><br>တဖြည်းဖြည်းနဲ့ နာမ်ရုပ်ကွဲလာပြီ၊ အကြောင်းအကျိုးတွေ မြင်လာပြီဆိုတော့ သမာဓိကောင်းပြီး မှတ်လို့လည်း ကောင်းလာတယ်၊ ကောင်းလာတဲ့အခါကျတော့ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တတွေကိုမြင်၊ မြင်ပြီးတဲ့နောက်ကျတော့ မှတ်တဲ့အာရုံတိုင်းရဲ့ ဖြစ်တာပျက်တာလေးကို သေသေချာချာ မြင်လာတယ်။ <br><br>အရင်တုန်းက မြင်တယ်ဆိုတာက သာမညပြောတာလောက်ရှိတာ၊ သာမည မြင်တာ၊ အခုဟာက သေသေချာချာမြင်တာ၊ ဖြစ်တယ်၊ ပျက်တယ်၊ ဖြစ်ပေါ်လိုက်... <hr> [စာမျက်နှာ-238] ပျက်သွားလိုက်၊ <br><br>အဲဒီလို ဖြစ်လာတဲ့အခါကျတော့ မှတ်လို့ သိပ်ကောင်းလာတယ်၊ ကြည်လင်တယ်ပေါ့၊ စိတ်ကြည်လင်လာပြီးတဲ့နောက် ဘာတွေဖြစ်နိုင်သလဲဆိုတော့ ဝိပဿနာရဲ့ ဘေးရန်တွေဆိုတာ ပေါ်လာတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-239] <h3>မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ</h3><br>ရှေးဝိသုဒ္ဓိ လေးပါးအခိုက်၌ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တဟုမ ရှုသေး၊ <b>သီလဝိသုဒ္ဓိ</b> ဖြင့် သီလကို စင်ကြယ်စေခဲ့၍၊ <b>စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ</b> ဖြင့် သမာဓိရအောင် အားထုတ်ခဲ့၏၊ <b>ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ</b> နာမ်ရုပ်တို့ကို ပိုင်းခြား၍ သိစေခဲ့၏၊ <b>ကင်္ခါဝိတရဏ ဝိသုဒ္ဓိ</b> ၌ နာမ်ရုပ်တို့၏ အကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေခဲ့၏၊ ယခုအခါ <b>မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ</b> ဖြစ်ဖို့ရာ အကြောင်းနှင့်တကွသိပြီးသော တေဘူမကနာမ်ရုပ်တို့ကို လက္ခဏာယာဉ် ၃-ပါးသို့ တင်၍ <b>သမ္မသနဉာဏ်</b> ဖြင့် သုံးသပ်ဆင်ခြင်တော့သည်၊ သုံးသပ်တတ်သောဉာဏ်ကို <b>သမ္မသနဉာဏ်</b> ခေါ်သည်။ <br><br>သမ္မသနသည် <b>ကလာပသမ္မသန</b>၊ <b>အဒ္ဓါသမ္မသန</b>၊ <b>သန္တတိသမ္မသန</b>၊ <b>ခဏသမ္မသန</b> ဟု ၄-မျိုးရှိ၏၊ အတိတ်ဘဝ၌ဖြစ်သော ရုပ်နာမ်စသည်ဖြင့်မခွဲခြားပဲ ရူပက္ခန္ဓာအားလုံး ဝေဒနာက္ခန္ဓာအားလုံးစသည်ဖြင့် ခန္ဓာတစ်ခု တစ်ခုကို အပေါင်းပြု၍ သုံးသပ်ခြင်းသည် <b>ကလာပသမ္မသန</b> မည်၏၊ အတိတ်ဘဝ၌ဖြစ်သော ရူပက္ခန္ဓာ ပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ဖြစ်သော ရူပက္ခန္ဓာစသည်ဖြင့် ဘဝခွဲခြား၍ သုံးသပ်ခြင်းသည် <b>အဒ္ဓါသမ္မသန</b> နည်းမည်၏၊ အအေးရုပ်အစဉ်အပူရုပ်အစဉ် စသည်ဖြင့် တစ်ဘဝတည်း၌ပင် အစဉ်အမျိုးမျိုးခွဲခြား၍ သုံးသပ်ခြင်းသည် <b>သန္တတိသမ္မသန</b> နည်းမည်၏၊ ရုပ်အစဉ် တစ်မျိုးတည်း၌ပင် ဥပါဒ်ဌီဘင်ဟူသောခဏအားဖြင့်ခွဲ၍ သုံးသပ်ခြင်းသည် <b>ခဏသမ္မသန</b> နည်းမည်၏။ <br><br>ဤနေရာ၌ ဝိပဿနာဉာဏ် ၁၀-ပါးနှင့် ဝိပဿနာကို ညစ်နွမ်းစေတတ်သော <b>ဝိပဿနုပက္ကိလေသ</b> တရား ၁၀-ပါးကိုသိအပ်၏။ ဝိပဿနာဉာဏ် ၁၀-ပါးမှာ-<br>၁။ <b>သမ္မသနဉာဏ်</b> = ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့ကို အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တအားဖြင့် သုံးသပ်သော အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်စေသောဉာဏ်။ <br>၂။ <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b> = ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းပျက်ခြင်း ၂-ပါးကို အဖန်တလဲလဲ ရှုသောအစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောဉာဏ်။ <br>၃။ <b>ဘင်္ဂဉာဏ်</b> = ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့၏ ပျက်ခြင်းတစ်ပါးကိုသာ အဖန်တလဲလဲရှုသောဉာဏ်။ <br>၄။ <b>ဘယဉာဏ်</b> = ပျက်ခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်ဖြစ်သော ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့ကို အလွန်ကြောက်လန့်ဖွယ် ဘေးကြီးဟု... <hr> [စာမျက်နှာ-240] အဖန်တလဲလဲရှုသောအစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောဉာဏ်။ <br>၅။ <b>အာဒီနဝဉာဏ်</b> = ဘေးကြီးဟု မြင်အပ်ပြီး ထင်အပ်ပြီးသော ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့ကို အပြစ်အားဖြင့် ရှုသောဉာဏ်။ <br>၆။ <b>နိဗ္ဗိဒါဉာဏ်</b> = အပြစ်ဟုမြင်အပ်ပြီး ထင်အပ်ပြီးသော ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့၌ ငြီးငွေ့သောအစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောဉာဏ်။ <br>၇။ <b>မုဉ္စိတုကမျတာဉာဏ်</b> = ငြီးငွေ့၍ ထိုခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့မှ လွတ်မြောက်ခြင်းငှာ အလိုရှိသည်၏ အစွမ်းဖြင့်ဖြစ်သောဉာဏ်။ <br>၈။ <b>ပဋိသင်္ခါဉာဏ်</b> = သင်္ခါရတို့မှ လွတ်မြောက်ခြင်း၏ အကြောင်း၏ ပြည့်စုံစေခြင်းငှာ တစ်ဖန် ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရ တရားတို့ကို သိမ်းဆည်းခြင်းအစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောဉာဏ်။ <br>၉။ <b>သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်</b> = ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့၌ကြောက်ခြင်း နှစ်သက်ခြင်းမှကင်းသည်၏အစွမ်းဖြင့် လျစ်လျူရှု၍ဖြစ်သောဉာဏ်။ <br>၁၀။ <b>အနုလောမဉာဏ်</b> = အနိစ္စအစရှိသော လက္ခဏာကို ရှုသည်၏အဖြစ်ဖြင့် အောက်၌ဖြစ်သော ဝိပဿနာဉာဏ် ၉-ပါး တို့အားလည်းကောင်း၊ အထက်၌ ၃၇-ပါးသော ဗောဓိပက္ခိယတရားတို့နှင့်လျော်သော (ဝါ) မဂ်ဖြစ်ခြင်းငှာ လျော်သောဉာဏ်။ <br><br><b>သမ္မသနဉာဏ်</b> ရင့်သန်ပြီးနောက် တိုးတက်အားထုတ်သည့်အခါ <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b> ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b> ရင့်သန်သောအခါ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သော <b>ဝိပဿနုပက္ကိလေသ</b> ၁၀-ပါးကား-<br>၁။ <b>ဩဘာသ</b> = ရုပ်နာမ်တို့၏ အဖြစ်အပျက်ကိုရှင်းလင်းစွာ သိမြင်သောအခါ လွန်စွာစိတ်ကြည်လင်ရကား ကိုယ်မှ အရောင်အလင်းတို့သည် ထွက်ဖြာကုန်၏။ <hr> [စာမျက်နှာ-241] <b>၁။ ဩဘာသ</b> = အရောင်အလင်းလည်း ဖြစ်ပေါ်၏။<br><b>၂။ ပီတိ</b> = ဩကာသပီတိ၊ သာမကပီတိ၊ သေစကပီတိ၊ ခုဒ္ဓိကာပီတိ၊ ဖရဏာပီတိဟူသော ၅ ပါးသော ပီတိမျိုးလည်း ဖြစ်ပေါ်၍ နှစ်သက်၏။<br><b>၃။ ပဿဒ္ဓိ</b> = ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါးလုံး အေးမြငြိမ်းချမ်းသဖြင့် ကာယပဿဒ္ဓိ၊ စိတ္တပဿဒ္ဓိဖြစ်၏။<br><b>၄။ အဓိမောက္ခ</b> = ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံ၌ သက်ဝင်ဆုံးဖြတ်တတ်သော သဒ္ဓါတရားလည်း ဖြစ်ပေါ်၏။<br><b>၅။ ပဂ္ဂဟ</b> = ဝိပဿနာစိတ်ကို နောက်မဆုတ်ရအောင် အားပေးချီးမြှောက်ထောက်ပံ့တတ်သော ဝီရိယလည်း ဖြစ်ပေါ်၏။<br><b>၆။ သုခ</b> = တစ်ကိုယ်လုံး၌ စိတ္တဇရုပ်တွေကို ပျံ့နှံ့ထုံမွမ်းစေတတ်သော သုခဝေဒနာလည်း ဖြစ်၏။<br><b>၇။ ဉာဏ</b> = သွက်လက်လျင်မြန်အမြင်သန်သော ဝိပဿနာဉာဏ်လည်း ဖြစ်ပေါ်၏။<br><b>၈။ ဥပဋ္ဌာန</b> = မြင့်မိုရ်တောင်ပမာ ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံ၌ လွန်စွာတည်တံ့သော သတိလည်းဖြစ်၏။<br><b>၉။ ဥပေက္ခာ</b> = အဖြစ်အပျက်ကိုရှုရန် ဗျာပါရမပြုရတော့ဘဲ အသင့်အားဖြင့် ရှုနိုင်သော ဝိပဿနာဉာဏ်နှင့် ယှဉ်သော တတြမဇ္ဈတ္တုပေက္ခာမည်သော ဝိပဿနုပေက္ခာ၊ ထိုဖြစ်မှုပျက်မှုကို ဆင်ခြင်လိုသည့်အခါ ဆင်ခြင်နိုင်သော အာဝဇ္ဇနုပေက္ခာဟူသော ဥပေက္ခာ ၂-မျိုးလည်း ဖြစ်၏။<br><b>၁၀။ နိကန္တိ</b> = ဩဘာသစသည်တို့ဖြင့်ဖြစ်သော ဝိပဿနာကို သာယာနှစ်သက်နေတတ်သော တဏှာလည်း ဖြစ်၏။<br><br>ဆိုခဲ့ပြီးသော ဩဘာသပီတိစသည်တို့သည် ဖြစ်ပေါ်၍လာသောအခါ ထိုအရောင်အဝါစသည်တို့ကို သာယာသော တဏှာနိကန္တိအတွက် ငါမဂ်ရပြီဟု အထင်မှားနေတတ်၏၊ ထိုသို့ထင်မှားခြင်းကို ဤကားမဂ်မဟုတ်သေးဟူ၍ ပိုင်းခြားဆုံးဖြတ်နိုင်သော သဘောသည် <b>မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ</b>မည်၏။ <hr> [စာမျက်နှာ-242] <h3>ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ</h3><br>ဝိပဿနုပက္ကိလေသတို့မှ လွတ်ပြီးသော ယောဂီသည် <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b>မှစ၍ <b>အနုလောမဉာဏ်</b>တိုင်အောင် ဝိပဿနာဉာဏ် ၉-ပါးကို အစဉ်အတိုင်း တစ်ဖန် ထူထောင်၍ လက္ခဏာရေး ၃-ပါးကို ပွားများအားထုတ်ပြန်ရာ ထိုဉာဏ် ၉-ပါးကို ပိုင်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ ဝိပဿနာဉာဏ် ၉-ပါးသည် သိတတ်မြင်တတ်သောကြောင့် <b>ဉာဏဒဿန</b>မည်၏၊ ထိုဉာဏဒဿနမည်သော ဝိပဿနာဉာဏ် ၉-ပါးသည်ပင် နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်စေတတ်သော အကျင့်မြတ်ဖြစ်သောကြောင့် <b>ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ</b>မည်၏။<br><h3>ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ</h3><br>ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာဉာဏ်ဆိုသည်မှာ ဝိပဿနာ၏ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်သော အနုလောမဉာဏ်နှင့်တကွ သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်ကို အပါယ်စသည်မှလည်းကောင်း၊ သင်္ခါရနိမိတ်မှလည်းကောင်း ထွက်မြောက်၍ မဂ်သို့ရောက်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် <b>ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီဝိပဿနာ</b>ဟုခေါ်၏၊ သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်၊ အနုလောမဉာဏ်ဟု ဆိုအပ်သော ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာဉာဏ် ထက်သန်လာသောအခါ သစ္ဆိကရဏကိစ္စဖြင့် နိဗ္ဗာန်ကို ကိုယ်တိုင်ပေါက်ရောက်၍ မဂ်ဉာဏ်ဖြစ်ပေါ်လာသည်၊ ထိုမဂ်ဉာဏ်သည် <b>ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ</b>မည်၏။ <hr> [စာမျက်နှာ-243] <h3>အဘိဓမ္မာသင်တန်း (၅၅)</h3><h3>[ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း]</h3><br><b>ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းအဆက်</b> <br>ဒီနေ့ နိုဝင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့။<br><br>လွန်ခဲ့တဲ့အပတ်က ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ရောပြီး ပြောခဲ့တယ်၊ သမ္မသနဉာဏ်လောက်မှာ ပြတ်သွားတယ်၊ ဝိပဿနာအားထုတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ဝိသုဒ္ဓိ ၇-ပါး အစဉ်အတိုင်း သွားရမယ်ပေါ့။<br><br>အဲဒီဝိသုဒ္ဓိ ၇-ပါးအစဉ်အတိုင်းသွားရင်း ဝိပဿနာတရားကို အားထုတ်ရင်းနဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေ တစ်ခုပြီးတစ်ခု (မှန်မှန်ကြိုးစားအားထုတ်လို့ တိုးတက်သွားမယ်ဆိုရင်) တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်သွားမယ်။<br><br>အဲသလို တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်သွားမယ့် ဉာဏ်တွေထဲမှာ ရှေးဦးစွာ <b>နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်</b>ဆိုတာ ရှိတယ်၊ သင်္ဂြိုဟ်မှာတော့ အဲဒီဉာဏ်ကို ဝိပဿနာဉာဏ်ထဲ ထည့်မပြဘူး။<br><br>ဘာကြောင့်တုန်းဆိုတော့ ဝိပဿနာဆိုရင် အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တကို ရှုရမယ်ဆိုတဲ့ သတ်မှတ်ချက်က ရှိတာကိုး။ အဲဒီတော့ <b>နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်</b>ဆိုတာက အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ ရှုမြင်သေးတာမဟုတ်ဘူး၊ နာမ်ရုပ်ကွဲတာပဲရှိတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-244] အဲဒီတော့ တိတိကျကျပြောရမယ်ဆိုရင် သူ (<b>နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်</b>) က ဝိပဿနာမဟုတ်သေးဘူးလို့ ဆိုရမယ်၊ ဝိပဿနာ၏ အခြေခံ၊ ဝိပဿနာ၏ အစပိုင်းပေါ့လေ။<br><br>အဲဒီ<b>နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်</b> အဆင့်ရောက်ရင် နာမ်နဲ့ရုပ်ကို ပိုင်းပိုင်းခြားခြား သိတယ်၊ နာမ်ရုပ်ကွဲတယ်ပေါ့လေ၊ စာကွဲကွဲတာမဟုတ်ဘဲနဲ့ ကိုယ်တိုင်သိအနေနဲ့ ကွဲတာ။<br><br>အဲဒီ<b>နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်</b>ဖြစ်တဲ့အခါမှာ <b>ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ</b>အဆင့်အတန်း ဖြစ်တယ်။ အဲဒီ<b>နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်</b>ပြီးတော့ ဆက်အားထုတ်သွားတဲ့အခါမှာ အကြောင်းကို သိတဲ့ဉာဏ်၊ မှတ်စရာရှိလို့ မှတ်စိတ်ပေါ်တယ်၊ မှတ်စရာမရှိရင် မှတ်စိတ်မရှိဘူး စသည်ဖြင့် အဲသလို အကြောင်းကို သိမ်းဆည်းတဲ့ဉာဏ် သို့မဟုတ် အကြောင်းကို သိတဲ့ဉာဏ်ပေါ်တယ်၊ အဲဒီဉာဏ်ကို <b>ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်</b>လို့ခေါ်တယ်၊ အဲဒီဉာဏ်ကို ဝိပဿနာထဲမထည့်ရသေးဘူး၊ ဝိပဿနာဉာဏ် ၁၀-ပါးထဲမှာ သူမပါသေးဘူး။<br><br>ဘာကြောင့်တုန်းဆိုတော့ သူကလည်း အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တရှုမြင်တာမဟုတ်သေးဘူး၊ အကြောင်းကို သိမြင်တာပဲရှိသေးတယ်၊ အကြောင်းကို ရှုမြင်တာပဲ ရှိသေးတယ်။<br><br>အဲသလို အကြောင်းအကျိုးမြင်လာတဲ့အခါမှာ နောက်တုန်းကရှိခဲ့တဲ့ ယုံမှားသံသယတွေ ပျောက်သွားတယ်၊ ပျောက်သွားတယ်ဆိုရာမှာ မဂ်နဲ့သတ်သလို လုံးဝပျောက်သွားတာမျိုးတော့ မဟုတ်ဘူး၊ အခိုက်အတန့် ပျောက်သွားတာ။<br><br>အဲသလို ယုံမှားသံသယတွေ ပျောက်သွားတဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ <b>ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်</b>ဖြစ်တဲ့အခါမှာ <b>ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ</b>ဖြစ်ပြီလို့ဆိုရတယ်၊ <b>ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ</b> ဆိုတာ ယုံမှားသံသယကို ပယ်တဲ့စိတ်ရဲ့ စင်ကြယ်မှုပေါ့လေ။<br><br>အဲဒီ<b>ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ</b>အဆင့်အတန်းသို့ရောက်ရင် ဘာဖြစ်သလဲ၊ ဝိပဿနာတရား အားထုတ်လာလို့ ခဏိကသမာဓိရတယ်၊ နာမ်ရုပ်ကွဲတယ်၊ အကြောင်းကို သိမ်းဆည်းဆင်ခြင်တယ်၊ အဲဒီအဆင့်ကို ရောက်လာရင် ဒီပုဂ္ဂိုလ်ကို သောတာပန်အငယ်စား၊ သောတာပန်အစစ်တော့ မဟုတ်သေးဘူး၊ သောတာပန်အတု၊ <b>စူဠသောတာပန်</b>လို့ ခေါ်ရတယ်။<br><br>အဲဒီအဆင့်အတန်းကနေ ဆက်ပြီး အားထုတ်တော့၊ အားထုတ်တယ်ဆိုတာ ပစ္စုပ္ပန်အခိုက်အတန့်မှာ ပေါ်လာတဲ့အာရုံကို ရှုမှတ်နေတဲ့အခါမှာ အဲဒီအာရုံပေါ်လာတာလေးရယ်၊ အာရုံခဏလေး တည်တာရယ်၊ ပျောက်သွားတာလေးရယ်၊ ဒီဟာကို မြင်လာတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-245] အဲသလို မြင်လာတဲ့အခါကျတော့ သော်-သဘောတရားတွေဟာ ဖြစ်ပြီးတော့ ပျောက်သွားတာပဲဆိုတာမြင်ပြီး မမြဲဘူး ဆိုတာသိမြင်လာတယ်၊ ဖြစ်လိုက်ပျက်လိုက်နဲ့ အဖြစ်အပျက်ရဲ့ အနှိပ်စက်ကို ခံနေရတာ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် မကောင်းဘူး၊ ဆင်းရဲပဲလို့ မြင်လာတယ်။<br><br>အဲသလို ဖြစ်ပျက်နေတာကို မဖြစ်ပါနဲ့၊ မပျက်ပါနဲ့လို့ ဘယ်သူမှ တားဆီးလို့ မရဘူး၊ ကိုယ်က သူ့အပေါ်မှာအစိုးမရဘူး၊ မပျက်ဘဲနဲ့ အမြဲအကျိတ်အခဲ တည်တယ်ဆိုတဲ့ သဘောတရားမျိုး မရှိဘူး၊ အဲဒါကိုလည်း သိမြင်လာတယ်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ ဖြစ်ပေါ်လာတာ ခဏလေးတည်တာ၊ ပျောက်ကွယ်သွားတာကို မြင်လာတဲ့အခါကျတော့ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တသဘောတရားကို မြင်လာတော့တယ်။<br><br>အဲသလိုရှုလိုက်တိုင်း ဘာကိုပဲ ရှုလိုက်ရှုလိုက်၊ ရှုလိုက်တဲ့အာရုံဟာ ပေါ်လာတယ်၊ ပျောက်သွားတယ်၊ ဖြစ်ပြီး ပျောက်သွားတာကိုမြင်ရင် အနိစ္စလက္ခဏာကို မြင်တာပဲ။<br><br>အဲဒီတော့ တကယ်မှတ်လာပြီဆိုရင် ဖြစ်ပြီးပျောက်သွားတာကို မမြင်ဘဲ မနေဘူး၊ မြင်လာတာပဲ၊ အဲသလို မြင်လာတဲ့အခါကျတော့ အဲသလိုမြင်တဲ့ဉာဏ်ကို <b>သမ္မသနဉာဏ်</b>လို့ခေါ်တယ်၊ ဒါကျမှ ဝိပဿနာဉာဏ်အစစ် လာတယ်၊ သင်္ဂြိုဟ်မှာ ဝိပဿနာဉာဏ်ကို <b>သမ္မသနဉာဏ်</b>ကစပြီး ပြတယ်။<br><br>“ခန္ဓာငါးပါးသင်္ခါရတရားတို့ကို အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တအားဖြင့် သုံးသပ်သော အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်စေသောဉာဏ်တဲ့” အဲဒီဉာဏ်အဆင့်မှာ ခန္ဓာငါးပါး သို့မဟုတ် သင်္ခါရတရားတွေကို အမျိုးမျိုး အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ ရှုလို့ရတယ်။<br><br>ဆိုပါတော့၊ ပစ္စုပ္ပန်ရှုမြင်ရတဲ့တရားတွေဟာ (ခန္ဓာငါးပါးတွေဟာ) အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တဖြစ်တယ်၊ ထို့အတူပဲ၊ အတိတ်တုန်းက သင်္ခါရတရားတွေဟာလည်း အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တပဲ ဖြစ်လိမ့်မယ်၊ အနာဂတ်ဖြစ်မယ့် တရားတွေဟာ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တပဲ ဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ ဒီလိုလည်းပဲ ရှုနိုင်တယ်၊ အဲဒီအခါကျ ရှုမိတတ်တယ်။<br><br>သို့မဟုတ်ရင်လည်း အပူရုပ်အစဉ်ဟာ အအေးရုပ်အစဉ်သို့မရောက်ဘူး၊ အအေးရုပ်ပေါ်လာရင် အပူရုပ်ပျောက်သွားရော၊ အပူရုပ်ပေါ်လာရင် အအေးရုပ် ပျောက်သွားတယ် အဲသလို အစဉ်အားဖြင့်လည်း ရှုလို့ရတယ်။<br><br>အပူရုပ်ဖြစ်နေတဲ့အစဉ်မှာရှိတဲ့ရုပ်ဟာ အအေးရုပ်ရောက်သွားတော့ မရှိတော့ဘူး၊ အအေးရုပ်ကနေ အပူရုပ်ပြန်ဖြစ်လာတဲ့အခါကျတော့ အအေးရုပ် မရှိတော့ဘူး စသည်ဖြင့် ဒီလိုလည်း ရှုလို့ရတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-246] သို့မဟုတ် ခဏအားဖြင့်လည်းရှုလို့ရတယ်၊ ဒီခဏမှာဖြစ်ပေါ်တယ်၊ နောက်ခဏကျတော့ ပျောက်သွားတယ်၊ အဲသလို ခဏချင်း ဖြစ်ပေါ်ပြီး ပျောက်သွားတာတွေလည်း ရှုလို့ရတယ်၊ အပေါင်းအားဖြင့်လည်း ရှုလို့ရတယ်၊ အစဉ်အားဖြင့်လည်း ရှုလို့ရတယ်။<br><br>အဲသလို အမျိုးမျိုး <b>သမ္မသနဉာဏ်</b>အခိုက်အတန့်မှာ ရှုလို့ရတယ်၊ တချို့လူတွေဟာ အဲသလို <b>သမ္မသနဉာဏ်</b> အခိုက်အတန့်မှာ ရှုရှုနေတာနဲ့ပဲ ရှေ့မတိုးတက်ဘဲနဲ့ ကြာနေတာမျိုးလည်း ဖြစ်တတ်တယ်။<br><br>အဲဒီသမ္မသန ဆိုတာပါဠိစကားမှာ သုံးသပ်ခြင်း၊ အာရုံပြု၍ သိအောင်ပြုခြင်းကို ဆိုလိုတယ်၊ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ လက္ခဏာယာဉ်လို့လည်းခေါ်တယ်၊ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တအားဖြင့် မြင်လာပြီ၊ ရှုဆင်ခြင်လာပြီ၊ ဒါဟာ တကယ်မြင်ပြီးတော့ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တသဘောကို သိတာကို ဆိုလိုတယ်။<br><br>ကိုယ်က ခေါ်ယူပြီးတော့ပါးစပ်က အနိစ္စ အနိစ္စဆိုပြီး ဇွတ်အနိစ္စခိုင်းနေရတာမဟုတ်ဘူး၊ ဒုက္ခ အနတ္တလည်း ဒီအတိုင်းပဲ။<br><br>အဲသလို <b>သမ္မသနဉာဏ်</b>ရင့်သန်လာတဲ့အခါကျတော့ ရှေ့ဉာဏ်တစ်ခုကို ရောက်ပြန်တယ်၊ ရှေ့ဉာဏ်ရဲ့ အမည်က <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b>တဲ့။<br><br>အဲဒီလို <b>သမ္မသနဉာဏ်</b>မှာတုန်းက အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တတွေကိုပဲ စဉ်းစားဆင်ခြင်နေခဲ့ရာကနေပြီးတော့ အဲဒီ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တကို မဆင်ခြင်တော့ဘဲနဲ့ ဖြစ်ပေါ်လာတာလေး (ပစ္စုပ္ပန်အခိုက်အတန့်မှာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အာရုံကိုပဲ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ တရားကိုပဲ) ရှုမှတ်နေတယ်။ မြင်ရင်မြင်တယ်၊ ကြားရင်ကြားတယ်၊ နံရင်နှံတယ်၊ ထိရင်ထိတယ်ပေါ့လေ၊ သိရင်သိတယ်၊ စဉ်းစားရင် စဉ်းစားတယ် စသည်ဖြင့် အဲသလို ရှုမှတ်လာတဲ့ အခါကျတော့ ရှုမှတ်လို့ ကောင်းလာတယ်၊ ငြိမ်လာတယ်။<br><br>အဲသလို ရှုမှတ်ကောင်းပြီး ငြိမ်လာတဲ့အခါကျတော့ ဘာကို အထူးသဖြင့် မြင်လာသလဲဆိုတော့ ဥဒယဝယတဲ့၊ ဥဒယဆိုတာဖြစ်တာ၊ ဝယဆိုတာ ပျက်တာ၊ အဖြစ်နဲ့အပျက်ကို သေသေချာချာ မြင်လာတယ်။<br><br>အဖြစ်မြင်လာတယ်၊ အပျက်မြင်လာတယ်၊ စိတ်ကလေးကို မှတ်လိုက်မယ် ဆိုရင် စိတ်ကလေးပေါ်လာတာကိုသိတယ်၊ စိတ်ကလေး ပျောက်သွားတာကိုသိတယ်၊ ဝေဒနာမှတ်ရင်လည်း ဝေဒနာပေါ်လာတာကိုသိတယ်၊ ဝေဒနာပျောက်သွားတာကို သိတယ်။<br><br>အဲသလို မှတ်အပ်တဲ့အာရုံနဲ့ သို့မဟုတ် သင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အဖြစ်နဲ့ အပျက်ကို <hr> [စာမျက်နှာ-247] မြင်တဲ့ဉာဏ်ပေါ်လာတယ်၊ ဒါဆိုတော့ တော်တော်ထင်ထင်ရှားရှားကို မြင်တာ၊ <b>သမ္မသနဉာဏ်</b>တုန်းကတော့ အဖြစ်နဲ့အပျက်ကို ထင်ထင်ရှားရှား မြင်သေးတာ မဟုတ်ဘူး၊ သာမန်မြင်တာပဲ၊ ဒီကျတော့ <b>သမ္မသနဉာဏ်</b>မှာတုန်းက ထက်ပိုပြီးတော့ အဖြစ်နဲ့အပျက်ကို မြင်လာတယ်၊ ဒါပေမယ့်လို့ သူ့ထက်ထင်ရှားတာက လာလိမ့်ဦးမယ်။<br><br>အဲဒီလို မှတ်ရတဲ့ အာရုံရဲ့ အဖြစ်အပျက်ကို အလွန်ကြီးကြောင့်ကျ မစိုက်ရဘဲနဲ့ ရှုမှတ်လို့ ကောင်းကောင်းနဲ့ ရှုနေတဲ့ အခါကျတော့ ဘာတွေဖြစ်လာသလဲဆိုရင် အဲဒီကြားမှာ ဝိပဿနာ၏ ဘေးရန်ဆိုတာတွေ ပေါ်လာတယ်။<br><br>“သမ္မသနဉာဏ်ရင့်သန်ပြီးနောက် တိုးတက်အားထုတ်သည့်အခါ ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ် ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ် ရင့်သန်လာသောအခါ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သော ဝိပဿနုပက္ကိလေသ ၁၀-ပါး”တဲ့။<br><br>အမှန်တော့ <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b>ဟာ ၂-ဆင့်ရှိတယ်၊ နုသော <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b>၊ ရင့်သော <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b>။<br><br>ပထမဆုံး နုသော<b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b>ဖြစ်မယ်၊ အဲဒီနုသော <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b> အခိုက်အတန့်မှာ အဖြစ်နဲ့အပျက်ကို မြင်တာပဲ၊ သိတာပဲ၊ သို့သော် <b>သမ္မသနဉာဏ်</b> အခိုက်အတန့်တုန်းကထက် ပိုပြီးတော့ အဖြစ်နဲ့အပျက်ကို မြင်လာတယ်၊ သိလာတယ်။ ဒါပေမယ့်လို့ သူ့ထက်ရင့်ကျက်တဲ့ အဆင့်ရှိသေးတယ်။<br><br>အဲဒီ သူ့ထက်ရင့်ကျက်တဲ့ အဆင့်မရောက်ခင် အဖြစ်အပျက်ကို ရှုမြင်နေလို့ အသားကျလို့ ရှုလို့ကောင်းနေတဲ့အခါမှ ဝိပဿနာ၏ ဘေးရန်ဆိုတာတွေ ပေါ်လာတတ်တယ်၊ အဲဒီဘေးရန်တွေက-<br><br><b>(၁) ဩဘာသ</b> တဲ့၊ အရောင်အလင်းတွေ မြင်တတ်တယ်တဲ့။ ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်မှာလင်းနေတယ်လို့ မြင်တတ်တယ်၊ ကျောင်းတစ်ခုလုံး အိမ်တစ်ခုလုံး လင်းနေတယ်လို့ မြင်တယ်၊ တစ်ခါတလေ တစ်လောကလုံးဟာ ဟာဟင်းလင်းကြီး လင်းနေတယ်။ အဲသလို အလင်းရောင်မျိုးကို မြင်တတ်တယ်၊ ဒါဟာ ထင်ထင်ရှားရှား ပြတ်ပြတ်သားသား မြင်လာတာကို ဆိုလိုတာ၊ ဒီအဆင့် မရောက်ခင် မှတ်ကောင်းနေတုန်းကလည်း ဖျတ်ကနဲ ဖျတ်ကနဲနဲ့ မြင်တတ်တယ်။<br><br><b>(၂) ပီတိ</b> တဲ့၊ နှစ်သက်နေတဲ့ သဘောပေါ့၊ မှတ်လို့ကောင်းပြီး နှစ်သက်နေတော့ ပီတိတွေကလည်း (ဒီဉာဏ်အဆင့်မှာ) ထူးခြားစွာ ဖြစ်ပေါ်လာတယ်တဲ့၊ ပီတိ ၅ မျိုးထဲမှာ ကြက်သီးမွေးညင်းထတာလည်း ပီတိပဲ၊ ပြီးတော့ လှိုင်းများ ရိုက်ခတ်သလို <hr> [စာမျက်နှာ-248] ခန္ဓာကိုယ်မှာ ခံစားရတာ၊ ပြီးတော့ စာထဲမှာတော့ ကောင်းကင်ကို ပျံတက်သွားတာမျိုး <b>ဥဗ္ဗေဂပီတိ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ တကယ်အားထုတ်တဲ့အခါကျတော့ အဝေးကြီးတော့ မသွားဘူးပေါ့၊ ဒါပေမယ့်လို့ လူက ဟိုရွေ့ဒီရွေ့နဲ့ ရွေ့သွားတာ ရှိတတ်တယ်။ အဲဒါပီတိရဲ့ သဘောတရားတွေ၊ အဲသလို ပီတိတွေက ရှေးကထက်ပိုပြီးတော့ ဖြစ်လာတယ်။<br><br><b>(၃) ပဿဒ္ဓိ</b> ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး ငြိမ်းချမ်းတယ်တဲ့၊ အဲဒီအချိန်အခါမှာ အလွန်နေလို့ ကောင်းတယ်၊ ထိုင်လို့ကောင်းတယ်၊ ကိုယ်ရောစိတ်ရော ငြိမ်းချမ်းတယ်။<br><br><b>(၄) အဓိမောက္ခ</b> ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံ၌ သက်ဝင်ဆုံးဖြတ်သော သဒ္ဓါတရားလည်း ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ မှတ်လို့ကောင်းနေမှတော့ သဒ္ဓါတရားပိုဖြစ်တော့တာပေါ့၊ မှတ်မကောင်းခင်က ကြိုးစားပြီးမှတ်နေရတယ်၊ တကယ်ကောင်းလာပြီဆိုတော့ ပိုပြီးတော့ အားထုတ်ချင်စိတ် ထက်သန်လာတယ်၊ သဒ္ဓါတရားပိုဖြစ်လာတယ်။<br><br><b>(၅) ပဂ္ဂဟ</b>၊ ဝိပဿနာစိတ်ကို နောက်မဆုတ်ရအောင် အားပေးချီးမြှောက်ထောက်ပံ့တတ်သော ဝီရိယလည်း ဖြစ်ပေါ်လာတယ်၊ အဲဒီအခါမှာ ကြိုးစားမှု ဝီရိယလည်း ခါတိုင်းထက်သာလွန်နေတယ်၊ မှတ်လို့ကောင်းနေတာကိုး၊ ရှေးက မတွေ့ဖူးတာတွေ့နေရတယ်၊ အလင်းရောင်တွေ့တယ် စသည်ဖြင့် တွေ့နေရတော့ ဝီရိယက ပိုသွက်လက်လာတယ်ပေါ့လေ။<br><br><b>(၆) သုခ</b>၊ တစ်ကိုယ်လုံး၌ စိတ္တဇရုပ်တွေကို ပျံ့နှံ့ ထုံမွှမ်းစေတတ်သော သုခဝေဒနာ၊ အဲဒီအခါမှာ အလွန်ချမ်းသာတယ်၊ နေလို့သိပ်ကောင်းတယ်၊ မှတ်လို့ကောင်းတယ်၊ တရားအားထုတ်လို့ သိပ်ကောင်းတယ်။<br><br><b>(၇) ဉာဏ</b>၊ အသိဉာဏ်ကလည်း အဲဒီအခါကျတော့ အဖြစ်နဲ့အပျက်ကို ရှုနေတဲ့အခါမှာ သန့်သန့်ရှင်းရှင်း သိမြင်လာတယ်၊ ဖြစ်ပေါ်လာတာနဲ့ ပျက်သွားတာကို တော်တော်လေး ထင်ထင်ရှားရှား သိမြင်လာတယ်၊ နဂိုတုန်းက ကိုယ့်ကိုကိုယ် သိတယ်လို့ ထင်ခဲ့တာပဲ၊ ဒါပေမယ့် တဖြည်းဖြည်းနဲ့ သိလာတော့ ဟိုတုန်းက သိတာမဟုတ်သေးပါဘူး၊ အခုမှ ကောင်းကောင်းသိတာပါလို့ ထင်လာတယ်၊ ရှေ့တက်သွားရင် နောက်လည်း ဒီလိုပဲ ထင်ဦးမှာပဲ။<br><br><b>(၈) ဥပဋ္ဌာန</b>၊ ဒါကဘာလဲဆိုတော့ သတိကလည်းပိုကောင်းလာတယ်။ မြင်းမိုရ်တောင်ပမာ ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံ၌ လွန်စွာတည်တံ့သော သတိတဲ့။<br><br><b>(၉) ဥပေက္ခာ</b> တဲ့၊ အဖြစ်အပျက်ရှုရန် ဗျာပါရ မပြုရတော့ဘဲ အသင့်အားဖြင့် ရှုနိုင်သော ဝိပဿနာဉာဏ်နှင့်ယှဉ်သော တတြမဇ္ဈတ္တုပေက္ခာမည်သော ဝိပဿ- <hr> [စာမျက်နှာ-249] နုပေက္ခာတဲ့။<br><br>အဲဒီအချိန်အခါမှာ အထူးအားမထုတ်ရဘဲနဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေကို ရှုနိုင်နေတယ်။ ကြောင့်ကျ သိပ်မစိုက်ရဘဲနဲ့ ရှုနိုင်နေတယ်။<br><br>ဒီ ၉-မျိုးကတော့ ကောင်းတယ်၊ မဆိုးလှဘူး၊ ကောင်းတယ်ဆိုတာက အကုသိုလ်မဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုလိုတယ်။<br><br><b>(၁၀) နိကန္တိ</b>၊ ဩဘာသ စသည်တို့ဖြင့်ဖြစ်သော ဝိပဿနာကို သာယာ နှစ်သက်နေတတ်သော တဏှာလည်း ဖြစ်တတ်တယ်၊ အဲဒီအခါမှာ ဒါလေး ကြိုက်နေတယ်၊ ဒါလေးလွတ်သွားမှာစိုးတယ်၊ ဒီအခြေအနေလေးက တွေ့ကြုံခံစားလို့ကောင်းနေတော့ ဒါလေးကို စွဲလန်းနေတယ်၊ အဲဒီလို နိကန္တိလည်း ဖြစ်ပေါ်လာတတ်တယ်တဲ့။<br><br>ဒီလိုဟာမျိုးဖြစ်ပေါ်လာတဲ့အခါကျတော့ ယောဂီက ဘယ်လိုထင်လာတတ်သလဲဆိုတော့ ငါ့မှာ ရှေးတုန်းက ဒီလိုအရောင်အဝါတွေ မတွေ့ဖူးဘူး၊ ဒီလို ပီတိမျိုး မဖြစ်ဖူးဘူး၊ ဒါဟာ တရားထူးဖြစ်လိမ့်မယ် ထင်တယ်လို့ အဲသလို လမ်းလွဲသွားတတ်တယ်။<br><br>အဲသလို လမ်းလွဲသွားတတ်တဲ့အတွက်ကြောင့် ဒီ ၁၀-ပါးကို ဝိပဿနာ၏ ဘေးရန်၊ ဝိပဿနာ၏ အနှောင့်အယှက်လို့ ဆိုရတယ်၊ အဲဒီထဲမှာ နံပါတ် (၉) ထိ ကုသိုလ်တရားတွေပဲ ရှိသေးတယ်၊ အကုသိုလ်မဟုတ်ဘူး၊ နံပါတ် (၁၀) ကမှ အကုသိုလ်လို့ ဆိုရမယ်။<br><br>အဲဒီလို ဩဘာသစတာတွေဖြစ်ပေါ်လာတဲ့အခါ ကိုယ်က နဂိုက နားလည်ထားရင် ဒါတွေဟာ တကယ်တရားထူး အစစ်အမှန် မဟုတ်သေးဘူး၊ ဒါတွေကို ကျော်လွန်ရဦးမယ်၊ ဒါတွေဟာ အနှောင့်အယှက်မျှသာ ရှိသေးတယ်လို့ သိပြီးတော့ သူတို့ကို သိပ်ဦးစားမပေးတော့ဘဲနဲ့ မျက်မှောက်ပေါ်နေတဲ့ ထင်ရှားနေတဲ့ အာရုံကိုပဲ ဆက်ရှုသွားရမယ်။<br><br>အဲသလို မလုပ်ဘဲနဲ့ ဒါတွေနဲ့ ကျေနပ်ပြီး ဒါတွေကို နှစ်သက်နေပြီဆိုရင် ရှေ့မတိုးတော့ဘူးပေါ့၊ ဝိပဿနာတန့်သွားပြီပေါ့။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ ဝိပဿနာကိုတန့်အောင် ဝိပဿနာကို ရှေ့မတိုးတက်အောင် လုပ်တတ်တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ ဒီတရား ၁၀-မျိုးကို <b>ဝိပဿနုပက္ကိလေသ</b>၊ ဝိပဿနာ ညစ်ညူးကြောင်းဘေးရန်လို့ ဆိုတယ်။<br><br>ဒါတွေဖြစ်လာရင် ငါတရားထူးတော့ ရပြီထင်တယ်၊ တရားထူးဆိုတာ- <hr> [စာမျက်နှာ-250] ဒါမျိုးနေမှာပဲလို့ ဆုံးဖြတ်သွားတတ်တယ်၊ အဲဒီလိုမဟုတ်ဘဲနဲ့ ဒီဟာတွေဟာ တရားထူး မဟုတ်ဘူး (ကျမ်းဂန်စကားနဲ့ပြောရင်) ဒါတွေဟာ မဂ်မဟုတ်သေးဘူး။ မဂ်အစစ်က ရှေ့လာလိမ့်ဦးမယ်လို့ ဒီလိုမဂ်ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်ကို သိနိုင်တဲ့ဉာဏ် အဲဒီအခါမှာပေါ်တယ်၊ အဲဒီဉာဏ်ကို <b>မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ</b>လို့ ခေါ်တယ်။<br><br>မဂ္ဂဆိုတာက မဂ်၊ အမဂ္ဂဆိုတာက မဂ်မဟုတ်တာ၊ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း လမ်းကြောင်းမှန် ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်ကို သိတဲ့ဉာဏ်တဲ့ အဲဒီဉာဏ်ဖြစ်ပေါ်တယ်။<br><br>အဲဒီဉာဏ်ဖြစ်ပေါ်လို့ ဝိပဿနုပက္ကိလေသ ၁၀-ပါးထဲက တချို့ဟာ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း မဟုတ်သေးဘူး၊ သူတို့ကို တွယ်တာနေရမှာ မဟုတ်သေးဘူး၊ သူတို့ကို ကျော်လွန်ရမှာပဲလို့ သိပြီးတော့ သူတို့ကို ဦးစားမပေးတော့ဘဲ ဆက်လက်ပြီးတော့ အားထုတ်သွားတဲ့အခါကျတော့ <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b>က ပိုပြီးတော့ ရင့်သန်တယ်၊ ရှေးကထက်ပိုပြီးတော့ ပြတ်ပြတ်သားသား ထင်ထင်ရှားရှား ဖြစ်တာနဲ့ ပျက်တာကို မြင်လာတယ်။<br><br>ဒါကြောင့် <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b>ကို ၂-မျိုးပိုင်း၊ <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b> ရှေ့ပိုင်းအပြီးမှာ <b>ဝိပဿနုပက္ကိလေသ</b>တွေပေါ်တယ်၊ အဲဒီ<b>ဝိပဿနုပက္ကိလေသ</b>တွေကို အာရုံမပြုတော့ဘဲနဲ့ ဆက်ပြီးတော့ မှတ်သွားတဲ့အခါကျတော့ <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b> ရင့်ကျက်လာတယ်။ ပိုပြီးတော့ အဖြစ်နဲ့အပျက်ကို ပိုင်းပိုင်းခြားခြား ပြတ်ပြတ်သားသား သိမြင်လာတယ်။<br><br>အဲဒီ<b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b> နောက်ပိုင်းကစပြီးတော့ <b>ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ</b> ဆိုတာခေါ်လိမ့်မယ်၊ ဒီ<b>ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ</b>အခိုက်အတန့်မှာ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေ အများကြီး ဖြစ်လိမ့်မယ်၊ ရှေးအခိုက်အတန့်တွေမှာကတော့ (ဆိုပါတော့) <b>ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ</b>မှာဆိုရင် <b>နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်</b>၊ <b>ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ</b>မှာဆိုရင် <b>ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်</b>၊ <b>မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ</b>မှာ <b>သမ္မသနဉာဏ်</b>နဲ့ <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b> ရှိထားတယ်။<br><br><b>ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ</b>ကျတော့ <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b>နောက်ပိုင်းနဲ့ ကျန်တဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေ အကုန်နီးပါး ဖြစ်လိမ့်မယ်တဲ့။<br><br>ကောင်းပြီ၊ <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b>ရောက်သွားပြီဆိုတော့ ဘာကိုသိတုန်း၊ အဖြစ်နဲ့ အပျက်ကိုသိတယ်၊ အဖြစ်နဲ့အပျက်ကို မြင်တယ်၊ ပေါ်လာတာ ပျောက်သွားတာ၊ ပိုင်းပိုင်းခြားခြား သိမြင်လာတယ်။<br><br><b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b>ပြီးတော့ <b>ဘင်္ဂဉာဏ်</b>တဲ့၊ ဘင်္ဂဆိုတာ ပျက်တာ၊ <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b>ရင့်သန်ပြီးလို့ <b>ဘင်္ဂဉာဏ်</b>အဆင့်ရောက်သွားတဲ့အခါကျတော့ အဖြစ်က မထင်ရှား- <hr> [စာမျက်နှာ-251] တော့ပဲနဲ့ ပျောက်ပျောက်သွားတာက ထင်ရှားတော့တယ်၊ အပျက်က ထင်ရှားတော့တယ်၊ ရှေနေရင် အဖြစ်ကို မမြင်ဘူး၊ အပျက်ပဲမြင်လာတယ်၊ ပျောက်, ပျောက်သွားတာ မြင်လာတယ်။ <br><br>ဒီအခိုက်အတန့်မှာ ငါတရား အားထုတ်တာ မှားများနေပြီလားလို့ ထင်တတ်တယ်၊ ခန္ဓာကိုယ်ကြီး ပျောက်သွားတယ်ဆိုတာ ဒီအခိုက်အတန့်မျိုး ဖြစ်တတ်တယ်၊ မှတ်စရာကြည့်လိုက်တဲ့အခါ အပျက်ရှုနေရတော့ အပျောက်ရှုနေရတာဆိုတော့ ရှေးဉာဏ်တွေမှာတုန်းကလို ပုံသဏ္ဍာန်နဲ့ ပညတ်နဲ့ မပေါ်တော့ဘူး၊ ပျောက်, ပျောက်သွားတာပဲမြင်ရတယ်၊ <b>ဘင်္ဂဉာဏ်</b> အခိုက်အတန့်မှာ မှတ်လို့မကောင်းသလိုကြီး ဖြစ်နေတတ်တယ်။ <br><br>အဲသလို ခန္ဓာငါးပါးမှတ်ရတဲ့ တရားရဲ့ အပျက်ကိုသာ မြင်တဲ့ဉာဏ်ကို <b>ဘင်္ဂဉာဏ်</b>လို့ခေါ်တယ်၊ ဒါဟာတိုးတက်လာတာ၊ ပထမတုန်းကတော့ အဖြစ်ရော အပျက်ရော ထင်ထင်ရှားရှား မြင်တယ်၊ နောက်ကျတော့ အဖြစ်က မထင်ရှားတော့ပဲ အပျက်သာမြင်တော့တယ်၊ ပျောက်ပျောက်သွားတယ်။ <br><br>အဲဒီ <b>ဘင်္ဂဉာဏ်</b> ရင့်သန်လာတဲ့အခါကျတော့ <b>ဘယဉာဏ်</b> ဆိုတာ ဖြစ်ပေါ်လာတယ်။ ဒါကတော့ logically သွားတာ၊ ပျက်တာကြီး မြင်နေမှတော့ ကြောက်စရာလို့ ထင်မလာပေဘူးလား၊ <b>ဘယဉာဏ်</b> ဆိုတာ ကြောက်တာမဟုတ်ဘူး နော်, ကြောက်စရာကောင်းတယ်လို့ သိလာတာ၊ ဒါ အရေးကြီးတယ်။ <br><br>ကြောက်ရင် အကုသိုလ်မဟုတ်ဘူးလား၊ ဝိပဿနာမဟုတ်တော့ဘူး၊ တကယ်ကြောက်ရင် ဒေါသမူစိတ်ဖြစ်သွားပြီ၊ အဲဒီတော့ <b>ဘယဉာဏ်</b> ဆိုတာ ကြောက်တာမဟုတ်ဘူး၊ ကြောက်စရာပဲဆိုတာကိုသိတာ၊ ဘေးဥပါဒ် အန္တရာယ်ကြီးပဲလို့သိတာ။ အဲသလိုသိတဲ့ဉာဏ်ကို <b>ဘယဉာဏ်</b>လို့ခေါ်တယ်။ <br><br>ပျက်တာမြင်နေရင် <b>ဘယဉာဏ်</b> ကမပေါ်ပဲကိုမနေဘူး၊ ပျက်မှတော့ ကြောက်စရာကောင်းနေတာပဲ။ <br><br><b>ဘယဉာဏ်</b> ရင့်သန်လာတဲ့အခါကျတော့ <b>အာဒီနဝဉာဏ်</b> ပေါ်လာတယ်၊ အပြစ်မြင်လာတယ်၊ ပျက်တာကြီးမြင်ပြီး ကြောက်စရာထင်မြင်လာရင် ဒီခန္ဓာငါးပါးအပေါ်မှာ အပြစ်မြင်တော့တာပေါ့၊ ခန္ဓာငါးပါး အပေါ်မှာ ကောင်းတယ်ဆိုတာမျိုး မမြင်နိုင်တော့ဘူးပေါ့၊ အပြစ်မြင်လာပြီး ဒီခန္ဓာငါးပါးဟာ မကောင်းဘူး မြင်လာတယ်။ နောက်တော့ ငြီးငွေ့လိမ့်မယ်။ <br><br>အဲဒီ <b>အာဒီနဝဉာဏ်</b> ရင့်သန်လာတဲ့အခါ ကျတော့ <b>နိဗ္ဗိဒါဉာဏ်</b> တဲ့၊ ဒီကျတော့ <hr> [စာမျက်နှာ-252] ရုပ်ဇီဝိတနာမည် ဘယ်နှစ်မျိုးရသလဲဆိုတော့ ဣန္ဒြေတစ်ခုပဲ၊ နာမ်ဇီဝိတကလည်း ဣန္ဒြေတစ်ခုပဲရတယ်။ <br><br>ပြီးတော့ ဆန္ဒနာမည်က <b>အဓိပတိ</b>၊ <b>ကာဗဠိကာရ အာဟာရ</b> (<b>ဩဇာရုပ်</b>ပေါ့)။ <b>ဖဿ</b> စေတသိက်ရယ်၊ <b>စေတနာ</b> စေတသိက်တို့က <b>အာဟာရ</b> ဆိုတဲ့ တစ်နာမည်ပဲရတယ်။ <br><br>ဟိတ်ကျတော့ <b>ဣန္ဒြေ</b>, <b>မနိန္ဒြေ</b>, <b>အဓိပတိ</b>, <b>အာဟာရ</b> ရတယ်၊ ပညာကနာမည် အများဆုံးပဲ၊ ၅-နာမည်တောင်ရတယ်၊ <b>ဟိတ်</b>, <b>မဂ္ဂင်</b>, <b>ဣန္ဒြေ</b>, <b>ဗိုလ်</b>, <b>အဓိပတိ</b>။ <br><br>နာမည်တွေဖော်တတ်ရင် သိပ်ကောင်းမှာပဲ၊ <b>ဟိတ်</b> ဆိုရင် ဘာတုန်း၊ ပညာဆိုတော့ ဘာဟိတ်လဲ <b>အမောဟဟိတ်</b>၊ <b>မဂ္ဂင်</b> ဆိုတော့ ဘာမဂ္ဂင်လဲ၊ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိမဂ္ဂင်</b>၊ <b>ဣန္ဒြေ</b> ဆိုတော့ရော၊ <b>ပညိန္ဒြေ</b>, <b>အနညာတညဿာမီတိန္ဒြေ</b>, <b>အညိန္ဒြေ</b>, <b>အညာတာဝိန္ဒြေ</b> ၄-ခု၊ <b>ဗိုလ်</b> ဆိုတော့ <b>ပညာဗိုလ်</b>, <b>အဓိပတိ</b> ဆိုတော့ <b>ဝီမံသာအဓိပတိ</b>, အဲသလိုလေးပါ ဖော်သွားနိုင်ရင် ပိုကောင်းတယ်၊ ဖော်နိုင်ဖို့က နောက်ကဟာကျမှရမယ်။ <br><br><b>ဒိဋ္ဌိ</b> က <b>မဂ္ဂင်</b> ဆိုတဲ့ တစ်နာမည်ပဲရတယ်၊ <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>၊ ပြီးတော့ <b>ဝိတက်</b> က <b>ဈာနင်</b>, <b>မဂ္ဂင်</b> ရတယ်၊ <b>မဂ္ဂင်</b> မှာ <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b> ရယ်, <b>မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ</b> ရယ်လို့ ၂-မျိုးရှိတယ်၊ <b>ဝိရတိ</b> စေတသိက် ၃-ခုကလည်း <b>မဂ္ဂင်</b> ဆိုတဲ့ နာမည်ပဲရတယ်၊ <b>ဝိစာရ</b> စေတသိက်လည်း <b>ဈာနင်</b> ပဲ၊ <b>ပီတိ</b> စေတသိက်လည်း <b>ဈာနင်</b> ပဲ၊ <b>သဒ္ဓါ</b> စေတသိက်ကျတော့ <b>သဒ္ဓိန္ဒြေ</b>, <b>သဒ္ဓါဗိုလ်</b>, ၂-ခုရတယ်၊ <b>ဝီရိယ</b> ကျတော့ <b>သမ္မာဝါယာမ</b>, <b>မိစ္ဆာဝါယာမ</b> ဆိုတော့ <b>မဂ္ဂင်</b> ၂-ခု, <b>ဣန္ဒြေ</b> ကျတော့ <b>ဝီရိယိန္ဒြေ</b>, <b>ဗိုလ်</b> ကျတော့ <b>ဝီရိယဗိုလ်</b>, <b>အဓိပတိ</b> ကျတော့ <b>ဝီရိယာဓိပတိ</b>။ <br><br><b>သတိ</b> မှာ <b>မဂ္ဂင်</b> ရယ်, <b>သမ္မာသတိ</b> ရယ်, <b>ဣန္ဒြေ</b> က <b>သတိန္ဒြေ</b>, <b>ဗိုလ်</b> က <b>သတိဗိုလ်</b>၊ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b> က ၄-မည်ရတယ်၊ <b>ဈာန်</b>, <b>မဂ္ဂင်</b> က ၂ ခု (မိစ္ဆာသမာဓိနဲ့ သမ္မာသမာဓိ)၊ <b>ဣန္ဒြေ</b> က <b>သမာဓိန္ဒြေ</b>, <b>ဗိုလ်</b> က <b>သမာဓိဗိုလ်</b>။ <br><br><b>ဝေဒနာ</b> မှာ ၂-မည်ရတယ်၊ <b>ဈာန်</b>၊ <b>သောမနဿ</b>, <b>ဒေါမနဿ</b>, <b>ဥပေက္ခာ</b> ဆိုတာ ၃-ခု၊ <b>ဣန္ဒြေ</b> က ၅-ခု၊ <b>သုခိန္ဒြေ</b>, <b>ဒုက္ခိန္ဒြေ</b>, <b>သောမနဿိန္ဒြေ</b>, <b>ဒေါမနဿိန္ဒြေ</b>, <b>ဥပေက္ခိန္ဒြေ</b>။ <br><br><b>ဟိရိ</b>, <b>ဩတ္တပ္ပ</b>, <b>အဟိရိက</b>, <b>အနောတ္တပ္ပ</b>, ဒီ ၄-ခုက <b>ဗိုလ်</b> ဆိုတဲ့ နာမည်ပဲရတယ်၊ ဒါပါပဲ၊ အဲသလို ပညာက ၅-မည်ရတယ်၊ ဝီရိယက ၄-မည်ရတယ် စသည်ဖြင့် လျှောက်တွက်ပြီး သရုပ်ကျေအောင်ဆိုရင် အမျိုးမျိုး အပြန်ပြန်အလှန်လှန် တွက်ရတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-253] အရစ်သုံးရစ်ကိုမြင်တော့ မြွေမှန်းသိလာတယ်။ <br><br>မြွေမှန်းသိလာတဲ့အခါကျတော့ သူကြောက်လာပြီး မြွေကို မလိုချင်တော့ဘူး၊ လွှင့်ပစ်လိုက်ချင်ပြီ။ <br><br>မြွေကို လွှင့်ပစ်လိုက်ချင်တော့ ဒီအတိုင်းလွှင့်ပစ်ရင် မြွေက သူ့ကိုပြန်ကိုက်ချင် ကိုက်သွားမှာ၊ အဲဒီတော့ သူ့ကို မြွေပြန်မကိုက်နိုင်အောင်ဆိုပြီး ခေါင်းပေါ် လွှဲပတ်ရမ်းပြီးမှ မြွေကိုနွံနာအောင်လုပ်ပြီးမှ လွှင့်ပစ်လိုက်တယ်။ <br><br>အဲသလိုပဲ ရုပ်နာမ်ခန္ဓာကို သတ္တဝါတွေက နဂိုက ကောင်းတယ်ထင်နေတယ်။ အဲသလိုကောင်းတယ်ထင်ရာကနေပြီး ဝိပဿနာရှုလိုက်တော့ <b>အနိစ္စ</b>, <b>ဒုက္ခ</b>, <b>အနတ္တ</b> သဘော မြင်လာတယ်၊ ခုနလည်ရေး သုံးဆင့်မြင်တာမျိုးလိုမြင်လာတယ်။ <br><br><b>အနိစ္စ</b> ပဲ, <b>ဒုက္ခ</b> ပဲ, <b>အနတ္တ</b> ပဲ, မမြဲဘူး၊ ဆင်းရဲတယ်၊ အစိုးမရဘူး, အနှစ်သာရ မဟုတ်ဘူး၊ အတ္တမဟုတ်ဘူးလို့ မြင်လာတဲ့အခါကျတော့ ဒါဟာကြောက်စရာလို့ ထင်လာပြီ၊ အပြစ်မြင်လာပြီ၊ မလိုချင်တော့ဘူး၊ စွန့်ချင်လာပြီ။ <br><br>စွန့်ချင်ရင် သူတို့ကိုနွံနာအောင်ဆိုပြီးတော့ ထပ်ပြီး <b>အနိစ္စ</b>, <b>ဒုက္ခ</b>, <b>အနတ္တ</b> လို့ ပဋိသင်္ခါဉာဏ် အခိုက်အတန့်မှာ ထပ်ပြီးတော့ ရှုရတယ်၊ ထပ်ပြီးတော့ ပင်ပင်ပမ်းပမ်း လုပ်ရတယ်။ အဲဒါ <b>ပဋိသင်္ခါဉာဏ်</b>။ <br><br><b>ပဋိသင်္ခါဉာဏ်</b> ရင့်ကျက်လာတဲ့အခါကျတော့ နောက်ဉာဏ်တစ်ဆင့် တက်လိုက်စမ်း၊ <b>သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်</b> တဲ့။ <br><br><b>သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်</b> ကျတော့ ဘာတဲ့တုန်း၊ “ကြောက်ခြင်းနှစ်သက်ခြင်းမှ ကင်းသည်၏ အစွမ်းဖြင့် လျစ်လျူရှု၍ ဖြစ်သောဉာဏ်” ဆိုလိုတာကတော့ အာရုံတွေကို ရှုလိုက်တိုင်း ရှုလိုက်တိုင်း အထူးကြောင့်ကျ မစိုက်ရပဲနဲ့ ရှုမိနေတာကို ဆိုလိုတာ၊ <b>ပဋိသင်္ခါဉာဏ်</b> တုန်းကတော့ ကြောင့်ကျစိုက်ပြီးတော့ ရှုရတယ်၊ ကြောင့်ကျစိုက်ရှုလို့ အရှိန်ရသွားပြီဆိုတော့ ကြောင့်ကျမစိုက်ရတော့ပဲ ရှုမိနေတော့တယ်၊ အထူးအားမထုတ်ရတော့ဘူး၊ ဟိုနေ့က ပြောသလို ချပ်ကန် ချပ်ကန် သွားတာမျိုးပေါ့လေ။ <br><br>အဲဒီလို ဒီ (<b>သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်</b>) ဉာဏ်ဖြစ်တဲ့အခါကျတော့ သင်္ခါရတရားတွေကို ကြိုက်တယ်လည်းမဟုတ်ဘူး၊ မကြိုက်ဘူးလည်းမဟုတ်ဘူး၊ နှစ်သက်တယ်လည်း မဟုတ်တော့ဘူး၊ မနှစ်သက်ဘူးလည်း မဟုတ်တော့ဘူး၊ ဒါကြောင့် ကြောက်ခြင်း နှစ်သက်ခြင်းမှ ကင်းသည်၏ အစွမ်းဖြင့်လို့ပြောတာ၊ သင်္ခါရတရားကို ကြောက်တယ်လည်းမဟုတ်ဘူး၊ မကြောက်ဘူးလည်းမဟုတ်ဘူး၊ လိုချင်တာလည်း <hr> [စာမျက်နှာ-254] မဟုတ်ဘူး၊ မလိုချင်ဘူးလည်း မဟုတ်ဘူးပေါ့လေ။ <br><br>အဲဒီလို သူ့ အတိုင်းဖြစ်နေတာကို အသာလေးကြောင့်ကျမဲ့စွာနဲ့ ရှုနေရတယ်။ အထူးအားမထုတ်ရပဲနဲ့ အသာလေးရှုနေတဲ့ဉာဏ်ကို <b>သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်</b> လို့ခေါ်တယ်။ <b>သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်</b> ရောက်ရင်တော့ အတော့ကို အဆင့်အတန်းမြင့်သွားပြီ၊ ရှေ့ကို <b>အနုလောမဉာဏ်</b>, <b>မဂ်ဉာဏ်</b> တပ်ဖို့ပဲ ရှိတော့တယ်။ <br><br><b>သင်္ါရုပေက္ခာဉာဏ်</b> ရောက်ပြီးတော့ အားထုတ်ရင်းကပဲ တော်တော်ကြာ ပြန်ပြန်ကျတတ်တယ်၊ အားထုတ်ကောင်းရာကနေပြီး တော်ကြာပြန်ကျသွားပြန်ပြီ။ နည်းနည်းလေးပြန်ကြောင့်ကျစိုက်ပေးလိုက် အရှိန်လေးရသွားပြန်တော့ ဉာဏ်ပြန်ဖြစ်သွားပြန်ရော။ <br><br>ဉာဏ်ပြန်ဖြစ်ရာနေ စိတ်ထဲရှုမှတ်လို့ကောင်းနေတုန်း တစ်ခါတလေ ဘယ်လိုဖြစ်တတ်သလဲဆိုတော့ ကြောက်ချင်ကြောက်လာတယ်၊ သို့မဟုတ်ရင်လည်း ဒါလုပ်နေတာ ဟုတ်မှဟုတ်ရဲ့လား၊ နဂိုတုန်းကဒီလိုမဟုတ်ဘူး၊ အခုတော့အလွန် ပေါ့ပေါ့လေးနဲ့ ဖြစ်နေပါလားဆိုပြီး ဖြစ်လာတယ်၊ သို့မဟုတ်ရင်လည်း ပိုပြီး အားထုတ်ချင်လာပေါ့လေ။ <br><br>အဲဒီလို အမျိုးမျိုး ဖြစ်ပေါ်တတ်တော့ အဲဒီလိုလုပ်လိုက်တိုင်း လုပ်လိုက်တိုင်း ဝိပဿနာအရှိန်က ကျကျသွားတယ်၊ ကျသွားရင် မှတ်မကောင်းပြန်ဘူး၊ မှတ်မကောင်းပြန်ရင် ထပ်ကြိုးစားရပြန်ပြီ၊ အဲဒီလိုပဲ <b>သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်</b> အခိုက်အတန့်မှာ ကြောင့်ကျမစိုက်ရပဲမှတ်လို့ ကောင်းနေလိုက်၊ တော်ကြာကိုယ်က ခုနလို ဟိုဟာလေး လုပ်မိ ဒီဟာလေးလုပ်မိ, ဆင်ခြင်စဉ်းစားမိ၊ ဟိုဟာလေးလိုချင်မိ ဒီဟာလေး လိုချင်မိဖြစ်ပြီး ကြိုးစားရင်းနဲ့ ပျောက်သွားပြန်ပြီ၊ ထပ်ပြီးတော့ လုပ်ရပြန်ပြီနဲ့ ဒီလိုပဲ တက်လိုက်ကျလိုက်၊ တက်လိုက်ကျလိုက်နဲ့ <b>သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်</b> ရှင်သန်အောင် လုပ်နေရတယ်။ <br><br>အဲဒါကို ဘာနဲ့ ဥပမာပေးသလဲဆိုတော့ ရှေးတုန်းက ပင်လယ်သွားတဲ့သူတွေဟာ ကျီးတစ်ကောင်ကို ယူသွားတယ်တဲ့၊ <b>ဒိသာကာက</b> ဆိုတဲ့ ကျီးပေါ့၊ <b>ဒိသာ</b> ဆိုတာ အရပ်မျက်နှာ <b>ကာက</b> ဆိုတာကျီး၊ အရပ်မျက်နှာ ရှာဖွေတတ်တဲ့ ကျီးပေါ့။ <br><br>ပင်လယ်ထဲမှာ သူတို့အရပ်မျက်နှာမသိဖြစ်နေပြီဆိုပါတော့ ကမ်းမမြင် လမ်းမမြင်ဖြစ်နေပြီဆိုရင် ကျီးကိုလွှတ်လိုက်တယ်၊ ကျီးဟာပျံသွားပြီးတော့ ကမ်းကို မမြင်ရင်မောပြီး ပင်လယ်ထဲကလူတွေဆီ ပြန်လာတယ်၊ နေဦး ဒီတစ်ခါ အမောဖြေဦး။ <hr> [စာမျက်နှာ-255] အမောဖြေတော့ ကျီးကိုထပ်လွှတ်ပြန်ရော၊ သူက ပျံသွားပြန်ရော၊ ဒီလိုပဲ ကျီးက ပျံသွားလိုက်၊ ကမ်းမမြင်သေးရင် ပြန်လာလိုက် သွားလိုက်မှ ပြန်လာလိုက် လုပ်ရာကနေပြီး ကမ်းမြင်တဲ့အခါကျတော့ ပြန်မလာတော့ပဲ ကမ်းဆီပျံသွားတယ်။ <br><br>ထို့အတူပဲ, ဝိပဿနာဉာဏ်ကလည်း နိဗ္ဗာန်ကို မမြင်သေးခင် သင်္ခါရတရားဆီ ပြန်ပြန်လာနေတာ၊ ပြန်လာလိုက်, ရှာလိုက်၊ မတွေ့ရင် ပြန်လာလိုက်ဖြစ်သလိုပဲ ဒီ (<b>သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်</b>) မှာလဲ တက်လိုက်ကျလိုက် တက်လိုက်ကျလိုက်နဲ့ ဖြစ်နေတာ၊ ဒီနေရာမှာ သိပ်အရေးကြီးတယ်။ <br><br>အဲသလိုဖြစ်ရာကနေ ကောင်းလာပြီ, <b>သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်</b> ရင့်ကျက်လာပြီ ဆိုတဲ့အခါကျတော့ <b>အနုလောမဉာဏ်</b> ဆိုတာဖြစ်လာတယ်၊ အဲဒီ <b>သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်</b> အဆင့်အတန်းမှာ ရောက်နေတုန်း ဝိပဿနာ တရားရှုနေပြီ၊ သင်္ခါရတရားတွေ ပေါ်လာတိုင်း ပေါ်လာတိုင်း အထူးကြောင့်ကျ မစိုက်ရပဲ မှတ်လို့ သိပ်ကောင်းနေပြီ၊ ပြန်မကျတော့ဘူး၊ အားပြည့်လာပြီဆိုတဲ့အချိန်မှာ ဝုန်းကနဲဆိုထပြီးတော့ နိဗ္ဗာန်အာရုံကိုရောက်သွားတယ်။ <br><br>အဲဒီ နိဗ္ဗာန်အာရုံမရောက်ခင် ဝုန်းခနဲမထခင်မှာ <b>အနုလောမဉာဏ်</b> ဆိုတာ ဖြစ်တယ်၊ ဝီထိပိုင်းတုန်းက <b>မဂ္ဂဝီထိ</b> ကို မှတ်မိကြလား၊ <b>မဂ္ဂဝီထိ</b> မှာ ဘယ်လိုရှိလဲ မှတ်မိကြလား၊ <b>မဂ္ဂဝီထိ</b> ပုံစံရှိကြလား။ <br><br>အဲဒီတော့ <b>ဘဝင်္ဂစလန</b>, <b>ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ</b>, <b>မနောဒွါရဝဇ္ဇန်း</b>, <b>ပရိကံ</b>, <b>ဥပစာ</b>, <b>အနုလုံ</b>, <b>ဂေါတြဘူ</b>, <b>မဂ်</b>, <b>ဖိုလ်</b>, အဲသလို သွားလိမ့်မယ်၊ မနောဒွါရဝီထိထဲမှာ <b>မဂ္ဂဝီထိ</b> ဆိုတာရှိတယ်၊ အဲဒီ <b>မဂ္ဂဝီထိ</b> ပုံစံကို ကြည့်လိုက်။ <br><br><b>ဘဝင်္ဂစလန</b>, <b>ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ</b>, <b>မနောဒွါရဝဇ္ဇန်း</b>, <b>ပရိကံ</b>, <b>ဥပစာ</b>, <b>အနုလုံ</b>, <b>ဂေါတြဘူ</b>, <b>မဂ်</b>, <b>ဖိုလ်</b>, <b>ဖိုလ်</b>, နောက်ပြီးတော့ <b>ဘဝင်</b>။ <br><br>ကောင်းပြီ, ဒါကမဂ်ရတဲ့ဝီထိပေါ့၊ မဂ်ရခါနီးတဲ့အခါမှာ ဝိပဿနာဉာဏ် သွက်သွက်လက်လက် ဖြစ်လာတယ်၊ ဝိပဿနာဉာဏ် သွက်သွက်လက်လက် ဖြစ်ပြီး မဂ်ဆီသို့ရောက်တော့မယ် သို့မဟုတ် သင်္ခါရတရားက ထတော့မယ်ဆိုတဲ့ အချိန်ကျတော့ သူက အားကောင်းလာတယ်ပေါ့။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ အဲဒီအခိုက်အတန့်မှာ <b>သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်</b> ရော အပါအဝင် အခိုက်အတန့်ကို <b>ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာဉာဏ်</b> လို့ခေါ်တယ်၊ <b>ဝုဋ္ဌာန</b> ဆိုတာ မဂ်က သင်္ခါရတရားတွေမှ ထသွားတတ်တယ်၊ ထတယ်ဆိုတာ လွတ်မြောက်အောင် ထွက်သွားတတ်တယ်ပေါ့။ ဒါကြောင့်မို့ <b>ဝုဋ္ဌာန</b> လို့ခေါ်တယ်၊ အဲဒီ <b>ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာ</b> <hr> [စာမျက်နှာ-256] ဆိုတာရှိတယ်။ <br><br>အဲဒီတော့ ဒီဝီထိထဲမှာပါတဲ့ <b>ပရိကံ</b>, <b>ဥပစာ</b>, <b>အနုလုံ</b>, <b>ဂေါတြဘူ</b> အဲဒီ ၄-ခုဟာ ကာမာဝစရကုသိုလ်ဇော၊ <b>ဉာဏသမ္ပယုတ် ကာမာဝစရကုသိုလ်ဇော</b>။ <br><br>အဲဒီ <b>ဉာဏသမ္ပယုတ် ကာမာဝစရကုသိုလ်ဇော</b> ၄-ကြိမ်ဖြစ်တယ်၊ <b>ပရိကံ</b> တစ်ကြိမ်, <b>ဥပစာ</b> တစ်ကြိမ်, <b>အနုလုံ</b> တစ်ကြိမ်, <b>ဂေါတြဘူ</b> တစ်ကြိမ်။ <br><br>အဲဒီလိုဖြစ်တဲ့အခါမှာ <b>အနုလောမဉာဏ်</b> ဆိုတာ ဘယ်ဟာလဲဆိုရင် <b>ပရိကံ</b>, <b>ဥပစာ</b>, <b>အနုလုံ</b> ဒီ ၃-ခုကို <b>အနုလောမဉာဏ်</b> လို့ခေါ်တယ်။ <br><br><b>အနုလောမဉာဏ်</b> ဆိုတာ <b>သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်</b> ရင့်သန်ပြီးတော့ မဂ်ရတဲ့ အချိန်လို့ ပြောကြပါစို့၊ မဂ်ရခါနီးလေးကပ်ပြီးတော့ ပေါ်တဲ့ဉာဏ်ကို <b>အနုလောမဉာဏ်</b> လို့ ခေါ်တယ်၊ အနုလောမဆိုတာ လျော်ညီတယ်တဲ့၊ ကျန်ခဲ့တဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေနဲ့လည်း သူ (<b>အနုလောမဉာဏ်</b>) က လိုက်လျောတယ်၊ အထက်မဂ်ဖိုလ် (<b>ဗောဓိပက္ခိယတရား ၃၇-ပါး</b>) နဲ့လည်း လိုက်လျောတယ်ဆိုကြပါစို့၊ ဒါကြောင့်မို့ ဒီဉာဏ်ကို <b>အနုလောမဉာဏ်</b> လို့ခေါ်တယ်။ <br><br><b>အနုလောမဉာဏ်</b> လို့ခေါ်တဲ့ စိတ်ဟာ ဘယ်စိတ်လဲဆိုရင် <b>အနုလောမဉာဏ်</b> ဟာ ဉာဏ်နော်၊ အဲဒီဉာဏ်ဟာ ဘယ်စိတ်နဲ့ ယှဉ်တဲ့ဉာဏ်လဲလို့ပြောရင် ကာမာဝစရကုသိုလ်ထဲက <b>ဉာဏသမ္ပယုတ်</b> ၄-ခုပေါ့။ <br><br>အဲဒီ <b>ဉာဏသမ္ပယုတ် ကာမာဝစရကုသိုလ်ဇော</b> က အမှန်ကတော့ ၄-ကြိမ် စောတယ်၊ ၄-ကြိမ်မှာ ပထမ ၃-ကြိမ် (<b>ပရိကံ</b>, <b>ဥပစာ</b>, <b>အနုလုံ</b>) ကို <b>အနုလောမဉာဏ်</b> လို့ ခေါ်တယ်၊ အဲဒီအနုလောမဉာဏ်ဖြစ်တယ်တဲ့၊ ဒီရောက်ရင်တော့ မဂ်ရတော့မယ်၊ မထူးတော့ပါဘူး၊ ရှေ့ဆက်တော့မယ်၊ ဒီမှာတန့်ထားလို့မရဘူး။ <br><br>အနုလုံပြီးတော့ <b>ဂေါတြဘူ</b> လာတယ်၊ အဲဒါကို <b>ဂေါတြဘူဉာဏ်</b> လို့ ဉာဏ်တစ်မျိုးအနေနဲ့ ခေါ်နိုင်တယ်၊ <b>ဂေါတြဘူ</b> ကို ဝိပဿနာလို့ခေါ်မလား, မခေါ်ဘူးလား ဆိုတော့ ဝိပဿနာရေစီးကြောင်းထဲမှာ ကျတဲ့အတွက်ကြောင့် <b>ဂေါတြဘူ</b> ကို ဝိပဿနာလို့တော့ ခေါ်နိုင်တယ်၊ ဒါပေမယ်လို့ <b>ပဋိပဒါ ဉာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ</b> ဆိုတဲ့ အဖြစ်နဲ့ ခွဲမယ်ဆိုရင်တော့ သူ (<b>ဂေါတြဘူ</b>) ဟာ <b>ပဋိပဒါ ဉာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ</b> ထဲမှာ မပါဘူး။ <br><br>အဲဒီတော့ <b>ပဋိပဒါ ဉာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ</b> ဟာ ဘယ်မှာဆုံးသလဲ၊ အနုလုံမှာ ဆုံးတယ်၊ <b>ပရိကံ</b>, <b>ဥပစာ</b>, <b>အနုလုံ</b>, <b>ဂေါတြဘူ</b> ၄-ခုရှိတဲ့ထဲမှာ အနုလုံမှာ ဆုံးတယ်။ <b>ဂေါတြဘူ</b> သီးခြားဖြစ်ပြီး ကြားကွက်လပ်ကျန်နေတယ်၊ သူက ဘယ်ဝိသုဒ္ဓိထဲမှာမှ <hr> [စာမျက်နှာ-257] မပါဘူး၊ <b>ပဋိပဒါ ဉာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ</b> ထဲလည်း မပါဘူး၊ လာလတံ့ <b>ဉာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ</b> ထဲလည်း မပါဘူး, ကြားမှာရောက်နေတယ်။ <br><br>ဒါပေမယ်လို့ ဝိပဿနာရဲ့ ရေစီးကြောင်းထဲမှာ သူကျရောက်နေတဲ့အတွက် ကြောင့်မို့ ဝိပဿနာလို့တော့ခေါ်နိုင်တယ်၊ ဝိပဿနာတကယ့်အစစ်တော့ မဟုတ်ဘူးပေါ့၊ သို့သော် ဝိပဿနာလို့ပဲ သူ့ကိုခေါ်နိုင်တယ်။ <br><br>ဘာကြောင့် ဝိပဿနာအစစ်မဟုတ်ဘူးလို့ ပြောရတာလဲဆိုတော့ ဝိပဿနာဆိုတာက သင်္ခါရတရားကို အာရုံပြုရမယ်၊ ရုပ်နာမ်တရားကို အာရုံပြုရတယ်။ <b>ဂေါတြဘူ</b> က ဘယ်လို အာရုံပြုသလဲဆိုတော့ နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုတယ်၊ ကာမာဝစရစိတ်ထဲက နိဗ္ဗာန်ကို တိုက်ရိုက်အာရုံပြုတာ ဒီတစ်ခု (<b>ဂေါတြဘူ</b>) ပဲရှိတယ်။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ <b>ဂေါတြဘူ</b> သည် <b>ပဋိပဒါ ဉာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ</b> ထဲမပါဘူး၊ လာလတံ့ <b>ဉာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ</b> ထဲလည်းမပါဘူး၊ ဘယ်ဝိသုဒ္ဓိထဲမှ မပါပဲနဲ့ ကွက်လပ်ကျန်နေတယ်၊ သို့သော် ဝိပဿနာအစဉ်မှာကျတဲ့အတွက်ကြောင့် သူ့ကို ဝိပဿနာလို့တော့ခေါ်ရတယ်။ <br><br>ကောင်းပြီ, အဲသလို <b>အနုလောမဉာဏ်</b> ဖြစ်ပြီးတဲ့နောက် <b>ဂေါတြဘူဉာဏ်</b> ဆိုတာ ပေါ်တယ်။ <b>ဂေါတြဘူ</b> ဆိုတာ ဘာကို ခေါ်တာတုန်း၊ ပုထုဇဉ်အနွယ်ကို ဖြတ်တတ်တယ်၊ ဖျက်တတ်တယ်၊ အရိယာအနွယ်သို့ ရောက်တတ်တယ်၊ အဲသလို အဓိပ္ပာယ်နဲ့ ခေါ်တာ၊ <b>ဂေါတြ</b> ဆိုတာက အနွယ်၊ <b>ဘူ</b> ဆိုတာက လွှမ်းမိုးနှိပ်စက်တာလို့လည်း ခေါ်တယ်၊ ရောက်တာလို့လည်းခေါ်တယ်။ <br><br>အဲဒီတော့ ဒီအချိန်မှာ (<b>ဂေါတြဘူ</b> အခိုက်အတန့်ဟာ) ပုထုဇဉ်အဖြစ်နဲ့ နောက်ဆုံး အခိုက်အတန့်မဟုတ်လား၊ မဂ်အခိုက်အတန့်ရောက်ရင် ပုထုဇဉ်ဟုတ်သေးလား၊ မဟုတ်တော့ဘူး၊ အရိယာဖြစ်သွားပြီ၊ ဒါကြောင့်မို့ ဒီအခိုက်အတန့်မှာ ပုထုဇဉ်အနွယ်ကို နှိမ်နင်းပြီးတော့ အရိယာအနွယ်ဘက်ကို လှမ်းနေတဲ့ အချိန်ပေါ့လေ၊ ဒါကြောင့်မို့ သူ့ကို <b>ဂေါတြဘူ</b> လို့ခေါ်တယ်၊ <b>ဂေါတြဘူ</b> ဟာလည်း <b>ဉာဏသမ္ပယုတ် ကာမာဝစရ ကုသိုလ်ဇော</b> ပဲ။ <br><br>အဲဒီ <b>ဂေါတြဘူ</b> နောက်ဆက်ပြီး <b>မဂ်ဉာဏ်</b> ဖြစ်တယ်၊ မဂ်စိတ်ပေါ်တယ်၊ မဂ်စိတ်သည် နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုတယ်၊ <b>ဂေါတြဘူ</b> လည်း နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုတယ်၊ ဒါဖြင့် <b>ပရိကံ</b>, <b>ဥပစာ</b>, <b>အနုလုံ</b> က သင်္ခါရတရားကို အာရုံပြုတယ်။ <br><br>အဲဒီတော့ <b>ဂေါတြဘူ</b> ကစပြီး နိဗ္ဗာန်ကိုအာရုံပြုတော့ နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ တစ်ခါမှ အာရုံမပြုဖူးသေးတဲ့ အာရုံဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် အလွန်ကိုဆန်းကြယ်တယ်ပေါ့လေ။ <hr> [စာမျက်နှာ-258] မတွေ့မမြင်ဖူးသေးတာကို တွေ့လိုက်ရတဲ့အတွက်ကြောင့် တစ်မျိုးကြီးဖြစ်သွားတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ သင်္ခါရကို အာရုံပြုရာကနေပြီး သင်္ခါရမဟုတ်တဲ့ တရားကို အာရုံပြုလိုက်ရတော့ တစ်မျိုးကြီးဖြစ်သွားတယ်။ မဟာစည်ဆရာတော် အမိန့်ရှိတဲ့အတိုင်းဆိုရင် အဲဒီအချိန်အခါမှာ သင်္ခါရကို အာရုံပြုတဲ့စိတ်က ပြတ်သွားတယ်၊ သင်္ခါရကို အာရုံပြုတဲ့စိတ်ပြတ်သွားတော့ သင်္ခါရတွေလည်း ချုပ်သွားတဲ့သဘော (အဲဒီအချိန်မှာ) ရှိတယ်၊ အဲဒီအချိန်ဟာ မဂ်ရောက်တဲ့အချိန်၊ မဂ်စိတ်ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီမဂ်စိတ်သည် နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုပြီးဖြစ်တယ်၊ အဲဒီမဂ်စိတ်ကို <b>ဉာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ</b> လို့ခေါ်တယ်။ <br><br><b>ဝိသုဒ္ဓိ ၇-ပါး</b> မှာ အဲဒီ <b>ဉာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ</b> အဲဒီမဂ်စိတ်ဟာ (<b>မဂ်ဉာဏ်</b>) နိဗ္ဗာန်ကို သိမြင်နိုင်သော မဂ်ဉာဏ်ကို <b>ဉာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ</b> လို့ခေါ်တယ်။ <br><br>အဲဒီမဂ်ရဲ့ နောက်ဖိုလ် ၂-ကြိမ်ဖြစ်တယ်၊ ဒါက <b>ပရိကံ</b>, <b>ဥပစာ</b>, <b>အနုလုံ</b> လို့ ဟိုတုန်းက ၃-ကြိမ်ဖြစ်ခဲ့ရင် ဒီမှာ ဖိုလ် ၂-ကြိမ်ဖြစ်တယ်၊ အကယ်၍ ဟိုမှာက <b>ဥပစာ</b>, <b>အနုလုံ</b> သာဖြစ်ခဲ့ရင် ဒီမှာက ဖိုလ် ၃-ကြိမ်ဖြစ်တယ်၊ ဒါဟာ ဉာဏ်အထက်နဲ့ ဉာဏ်အနုလိုက်ပြီးတော့ ဖြစ်တယ်၊ <br><br>အဲဒီဖိုလ်ကတော့ ဘယ်လို အာရုံပြုသလဲ၊ နိဗ္ဗာန်ကိုပဲအာရုံပြုတယ်၊ မဂ်စိတ် ဆိုတာ လောကုတ္တရာစိတ်၊ ဖိုလ်စိတ်လည်း လောကုတ္တရာစိတ်၊ အဲသလို ဖိုလ်ဖြစ်ပြီးတဲ့နောက် ဘဝင်ကျတယ်။ <br><br>ကောင်းပြီ, ဒါကြောင့်မို့ ဝီထိနဲ့ကြည့်ပြီး ပြောမယ်ဆိုရင် <b>ပရိကံ</b>, <b>ဥပစာ</b>, <b>အနုလုံ</b> တိုင်အောင် <b>အနုလောမဉာဏ်</b>၊ <b>ဂေါတြဘူ</b> ကျတော့ <b>ဂေါတြဘူဉာဏ်</b>, <b>မဂ်</b> အခိုက်အတန့်ကျတော့ <b>မဂ်ဉာဏ်</b>၊ <b>ဖိုလ်</b> အခိုက်အတန့်ကျတော့ <b>ဖိုလ်ဉာဏ်</b> ဟုတ်ပြီနော်။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ ဝိပဿနာမပါပဲနဲ့မဂ်ဖိုလ်မရဘူးဆိုတာ ဒါကိုပြောတာ၊ မဂ်စိတ် ဖြစ်ဖို့ရာ မဂ်စိတ်ရှေ့က <b>ဂေါတြဘူ</b> ရှိရမယ်၊ <b>ဂေါတြဘူ</b> ရှေ့က <b>ပရိကံ</b>, <b>ဥပစာ</b>, <b>အနုလုံ</b> (သို့မဟုတ်) <b>ဥပစာ</b>, <b>အနုလုံ</b> ရှိရမယ်၊ သူတို့တွေက ဘယ်အာရုံပြုကြတုန်း၊ သင်္ခါရတရားတွေ အာရုံပြုတဲ့ <b>အနိစ္စ</b>, <b>ဒုက္ခ</b>, <b>အနတ္တ</b> တွေရှုတဲ့ ဝိပဿနာစိတ်နဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေ။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ ဝိပဿနာမပါပဲနဲ့မဂ်ဖိုလ်မရဘူးဆိုတာ ဒါကိုပြောတာ၊ တစ်ခဏလေး ဖြစ်ပါစေ၊ ဝိပဿနာဉာဏ်တော့ ဖြစ်ရမယ်၊ ပါရမီနည်းသေးတဲ့ သူတွေအဖို့ အကြာကြီး အားထုတ်မှဖြစ်တယ်၊ ပါရမီပြည့်နေပြီ၊ အကျွတ်တရားရဖို့ နည်းနည်းလေး လိုတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေကျတော့ ချက်ချင်းလိုထပြီး မဂ်ဖိုလ်ရတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-259] အဲဒီမဂ်ဖိုလ်ရလည်း ဝိပဿနာဉာဏ်ကတော့ မဖြစ်ပဲကိုမနေဘူး၊ ဖြစ်ရစေမယ်။ ဝိပဿနာဉာဏ် မဖြစ်ပဲနဲ့ မဂ်ဖိုလ်ရတယ်လို့ ဘယ်တော့မှ မရှိဘူး၊ ဝီထိနဲ့ကိုင်ပေးလိုက်တာပဲ၊ ဒါ မှတ်ထားရမယ်။ <br><br>ကောင်းပြီ, ဒါဖြင့် ဝိပဿနာအားထုတ်တာ အဆင့်အဆုံးရောက် သွားပြီ ဆိုပါတော့ အဲဒီတော့ ဝိသုဒ္ဓိတွေနဲ့ ဉာဏ်နဲ့ပြန်ပြီးတော့ ဟပ်ကြဦးစို့။ <br><br>သင်္ဂြိုဟ်မှာဆိုထားတာက ဝိပဿနာဉာဏ် ၁၀-ပါး၊ <b>သမ္မသနဉာဏ်</b> ကစပြီး ၁၀-ပါး ရှိတယ်၊ အဲဒီထဲမပါတဲ့ <b>သမ္မသနဉာဏ်</b> မတိုင်ခင် ဘာဉာဏ်တွေဖြစ်နိုင်သေးလဲ ဆိုတော့ <b>နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်</b> (နာမ်ရုပ်ကွဲတဲ့ဉာဏ်ရယ်) <b>ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်</b> (အကြောင်းကို သိတဲ့ဉာဏ်) ၂-မျိုးဖြစ်နိုင်သေးတယ်။ <br><br>တစ်ခါ <b>အနုလောမဉာဏ်</b> ရဲ့ နောက်မှာ (သူ့ကျတော့) ဝိပဿနာဉာဏ် မဟုတ်တော့ဘူး၊ <b>ဂေါတြဘူဉာဏ်</b>, <b>မဂ်ဉာဏ်</b>, <b>ဖိုလ်ဉာဏ်</b> နောက်ထပ် ဉာဏ်တစ်ခု လာလိမ့်ဦးမယ် (အဲဒါနေဦး) အဲသလိုရှိတယ်၊ အဲဒါတွေနဲ့ <b>ဝိသုဒ္ဓိ ၇-ပါး</b> နဲ့ ဟပ်ကြည့်ရအောင်။ <br><br><b>သီလဝိသုဒ္ဓိ</b> အခိုက်အတန့်မှာ ဘာဉာဏ်တွေ ဖြစ်သလဲ၊ ဘာဝိပဿနာဉာဏ် တွေ ဖြစ်သလဲ၊ ဘာမှမဖြစ်သေးဘူး၊ ဝိပဿနာမှမဆိုင်သေးပဲ၊ သီလစင်ကြယ်အောင် လုပ်နေတုန်း ရှိသေးတယ်။ <br><br><b>စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ</b> အခိုက်အတန့်မှာ သမာဓိရအောင် လုပ်နေရတုန်းရှိသေးတယ်။ အဲဒီအခိုက်အတန့်မှာ သမာဓိတော့ဖြစ်ပြီဆိုပါတော့၊ ဒါပေမယ်လို့ ဝိပဿနာဉာဏ် အနေနဲ့မပေါ်သေးဘူး၊ နီဝရဏလေးတွေကို ဖယ်ထားနိုင်ရုံပဲ ရှိသေးတယ်၊ အဲဒီတော့ <b>စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ</b> အခိုက်အတန့်မှာလည်းပဲ ဝိပဿနာဉာဏ် မပေါ်သေးဘူး။ <br><br>ကောင်းပြီ၊ <b>ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ</b> အခိုက်မှာ <b>နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်</b> ဆိုတာ ပေါ်ပြီးတော့ <b>ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ</b> အခိုက်အတန့်မှာ <b>ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်</b> ပေါ်ပြီ၊ ခုနပြောခဲ့သလိုပဲ <b>နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်</b> နဲ့ <b>ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်</b> ကို ဝိပဿနာဉာဏ်အစစ်လို့ မဆိုနိုင်ဘူး။ ဘာကြောင့်တုန်း၊ သူတို့က <b>အနိစ္စ</b>, <b>ဒုက္ခ</b>, <b>အနတ္တ</b> မရှုသေးလို့၊ သို့သော် ဝိပဿနာ အားထုတ်တဲ့ အစဉ်ထဲမှာ ပါနေလို့သာ သူ့ကို ဝိပဿနာဉာဏ်လို့သာ ခေါ်ရတယ်။ <br><br>ကောင်းပြီ ပြီးတော့ <b>မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ</b> လာတယ်၊ အဲဒီ <b>မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ</b> ကျတော့ ဘာဉာဏ်ပေါ်ရမတုန်း၊ <b>သမ္မသနဉာဏ်</b> နဲ့ <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b> ရှေ့ပိုင်း၊ မရင့်ကျက်သေးတဲ့ အားနည်းသေးတဲ့ <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b> က <b>မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ</b> အခိုက်မှာပေါ်တယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-260] <b>ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ</b> အခိုက်မှာ ဘယ်ဉာဏ်တွေ ပေါ်ရမတုန်းဆိုရင် <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b> နောက်ပိုင်း (ရင့်ကျက်တဲ့အပိုင်း) ရယ်, ပြီးတော့ <b>ဘင်္ဂဉာဏ်</b>, <b>ဘယဉာဏ်</b>, <b>အာဒီနဝဉာဏ်</b>, <b>နိဗ္ဗိဒါဉာဏ်</b>, <b>မုဉ္စိတုကမျတာဉာဏ်</b>, <b>ပဋိသင်္ခါဉာဏ်</b>, <b>သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်</b>, <b>အနုလောမဉာဏ်</b> အထိ <b>ပဋိပဒါ ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ</b> လို့ခေါ်ရတယ်။ <br><br><b>ဂေါတြဘူ</b> ကျတော့ ဘယ်ထဲပါသလဲဆိုရင် ဘယ်ထဲမှမပါဘူး၊ အလွတ်၊ <b>မဂ်</b> ကျတော့ <b>ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ</b>, <b>ဖိုလ်</b> ကတော့ဘယ်ဝိသုဒ္ဓိထဲမှ မပါဘူး။ <br><br>အဲသလိုလည်း ဝိသုဒ္ဓိနဲ့ဉာဏ်နဲ့ဟပ်မိအောင်, ဟပ်တတ်အောင် လုပ်ထားရမယ်၊ ဘယ်ဝိသုဒ္ဓိ အခိုက်အတန့်မှာ ဘယ်ဉာဏ်ဖြစ်တယ်ဆိုတာ သိထားရမယ်။ <br><br>ကောင်းပြီ အဲဒီတော့ <b>မဂ္ဂဝီထိ</b> ကိုကြည့်လိုက်တဲ့အခါမှာ <b>ပရိကံ</b>, <b>ဥပစာ</b>, <b>အနုလုံ</b>, <b>ဂေါတြဘူ</b>, <b>မဂ်</b>, <b>ဖိုလ်</b>, <b>ဖိုလ်</b> ရှိတယ်၊ ဒါက <b>မန္ဒပညာ</b>, ဉာဏ်နုတဲ့ ယောဂီအတွက်၊ ဉာဏ်ထက်တဲ့ယောဂီအတွက်ဆိုရင် <b>ပရိကံ</b> မပါဘူး၊ <b>ဥပစာ</b>, <b>အနုလုံ</b>, <b>ဂေါတြဘူ</b> လို့ ၃-ကြိမ်ပဲဖြစ်မယ်၊ သူ ၃-ကြိမ်ဖြစ်ရင် ဖိုလ်ကျတော့ ၃-ကြိမ်ဖြစ်ရလိမ့်မယ်၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အားလုံး ၇-ကြိမ်ရှိရမှာကိုး၊ အခုဟာက ဉာဏ်နုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်အတွက်က <b>ပရိကံ</b>, <b>ဥပစာ</b>, <b>အနုလုံ</b>, <b>ဂေါတြဘူ</b>, <b>မဂ်</b>, <b>ဖိုလ်</b>, <b>ဖိုလ်</b> ၇-ကြိမ်။ <br><br>ဉာဏ်ထက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကျတော့ <b>ဥပစာ</b>, <b>အနုလုံ</b>, <b>ဂေါတြဘူ</b> မှ <b>မဂ်</b>, <b>ဖိုလ်</b> ၃-ကြိမ်။ <br><br>အဲသလို မဂ်ဖိုလ်ဖြစ်ပြီးတဲ့နောက် ဘဝင်ကျသွားတယ်၊ ဘဝင်ကျသွားပြီးတဲ့နောက် <b>ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်</b> ဆိုတာ ပေါ်သေးတယ်။ <b>ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်</b> ဆိုတာ မပေါ်ပဲမနေဘူး။ <br><br>အဲဒီ <b>ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်</b> ဆိုတာက ဘာလဲဆိုတော့ မဂ်ကို ဆင်ခြင်တဲ့ဉာဏ်, မဂ်ကို ဆင်ခြင်တဲ့ဝီထိ, ဖိုလ်ကို ဆင်ခြင်တဲ့ဝီထိ, နိဗ္ဗာန်ကိုဆင်ခြင်တဲ့ဝီထိ။ <br><br>အဲဒီ <b>ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏ်</b> ရှိလို့ ပြန်ဆင်ခြင်ပြီးတော့ မဂ်ရတာပဲ, ဖိုလ်ရတာပဲ, နိဗ္ဗာန်မြင်တာပဲဆိုတာ သိတာ။ <br><br>အဲဒီတော့ မဂ်ဆင်ခြင်တဲ့ဝီထိ၊ မဂ်ဆင်ခြင်တဲ့ <b>ပစ္စဝေက္ခဏာ</b>၊ ဖိုလ်ဆင်ခြင်တဲ့ <b>ပစ္စဝေက္ခဏာ</b>၊ နိဗ္ဗာန်ဆင်ခြင်တဲ့ <b>ပစ္စဝေက္ခဏာ</b>၊ ပြီးတော့ ပယ်အပ်ပြီးတဲ့ကိလေသာကို ဆင်ခြင်တဲ့ <b>ပစ္စဝေက္ခဏာ</b>၊ ကျန်သေးတဲ့ ကိလေသာကို ဆင်ခြင်တဲ့ <b>ပစ္စဝေက္ခဏာ</b>၊ <b>ပစ္စဝေက္ခဏာ</b> ၅-မျိုးထိုက်သင့်သလိုဖြစ်သေးတယ်၊ ဒီလိုမှတ်ရမယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-261] <h3>ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ် ၅-မျိုး</h3><br>အဲဒီပစ္စဝေက္ခဏာ ၅-မျိုးက မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်၊ ပယ်အပ်ပြီးတဲ့ကိလေသာ၊ မပယ်ရသေးတဲ့ ကိလေသာ။ အဲဒီ ၅-မျိုးမှာ မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန် ၃-မျိုးကိုတော့ ဧကန် ဆင်ခြင်တယ်တဲ့။ မဂ်ရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ မဂ္ဂဝီထိပြီးရင် ဘဝင်ခြားပြီးတော့ မဂ်ဆင်ခြင်တဲ့ ပစ္စဝေက္ခဏာဝီထိ၊ ဖိုလ်ဆင်ခြင်တဲ့ပစ္စဝေက္ခဏာဝီထိ၊ နိဗ္ဗာန်ဆင်ခြင်တဲ့ ပစ္စဝေက္ခဏာဝီထိကတော့ ဧကန်ဖြစ်တယ်တဲ့၊ ပယ်အပ်ပြီးတဲ့ ကိလေသာနဲ့ ကျန်တဲ့ကိလေသာ ဆင်ခြင်တာကတော့ တချို့ ဖြစ်တယ်၊ တချို့မဖြစ်ဘူးတဲ့၊ အဲသလိုမှတ်ရမယ်၊ ဒါကပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်၊ အဲဒါကျမှ ဝိပဿနာနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဆက်သွယ်တာတွေအားလုံး ကုန်သွားပြီ။ ဒါတောင် ဖလသမာပတ္တိဆိုတာ ကျန်သေးတယ်၊ အဲဒါက နောက်မှပဲ။<br><br>ကောင်းပြီ၊ အဲဒီတော့ မဂ်ဉာဏ်ကို ပြန်ပြီးပြောချင်တယ်။ မဂ်ဖြစ်တဲ့အခါမှာ မဂ်ကိစ္စ ၄-ချက်ကို တစ်ပြိုင်နက်ပြုပြီးတော့ ဖြစ်တယ်တဲ့၊ ဒါလေးမှတ်ရဦးမယ်၊ မဂ်ကိစ္စ ၄-ချက်ဆိုတာ ဘာနဲ့တူသလဲဆိုရင် ဆီမီးနဲ့တူတယ်တဲ့။ ဆီမီးဟာ ကိစ္စ ၄-ချက် တစ်ပြိုင်နက်ပြတာ ဘယ်ကိစ္စတွေလဲ၊ အမှောင်ဖျောက်တယ်၊ အလင်းပေးတယ်၊ ပြီးတော့ မီးစာလောင်စေတယ်၊ ဆီကိုကုန်စေတယ်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ ဒီမှာ “မီးစာကိုလောင်၊ အမှောင်ပယ်ရှင်း၊ အလင်းရောင်စွမ်း၊ ဆီခမ်းစေမှု” ဤကိစ္စ ၄-ခုကို တစ်ပြိုင်နက်ပြုတယ်၊ ထို့အတူပဲ၊ ဆီမီးဟာ သူပေါ်လာတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ကိစ္စ ၄-ချက်ကို တစ်ပြိုင်နက်သော ခဏမှာ ပြီးစေတယ်၊ မီးစာကိုလောင်စေပြီးမှ အလင်းရောင်ပေါ်တာမဟုတ်ဘူး၊ အလင်းရောင် ပေါ်လာပြီးမှ အမှောင်ကို ဖျောက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ အမှောင်ဖျောက်ပြီးမှ ဆီကို ခန်းစေတာ မဟုတ်ဘူး၊ တစ်ပြိုင်နက်သော ခဏမှာ ဒီ ကိစ္စ ၄-မျိုး လုပ်သလိုပဲ မဂ်ပေါ်လာတဲ့အခါမှာ မဂ်ဟာ ကိစ္စ ၄-ချက်ကို တစ်ပြိုင်နက်ပြုတယ်၊ တစ်ပြိုင်နက် ပြုတယ်ဆိုတာ တစ်ပြိုင်နက်ပြုရာရောက်တယ်။<br><br>အဲဒီကိစ္စ ၄-ချက်က ဘာလဲ၊ ဒါကိုမှတ်ကြနော်၊ ဓမ္မစကြာထဲမှာပါတယ် (၁) <b>ဒုက္ခသစ္စာ</b>ကို ပိုင်းပိုင်းခြားခြားသိခြင်း (၂) <b>သမုဒယသစ္စာ</b>ကိုပယ်ခြင်း (၃) <b>နိရောဓသစ္စာ</b>ကို (နိဗ္ဗာန်)မျက်မှောက်ပြုခြင်း (တိုက်ရိုက်အာရုံပြုတာကို ဆိုလိုတယ်) (၄) <b>မဂ္ဂသစ္စာ</b>ကို ဖြစ်ပေါ်စေခြင်း ဒီ ၄-ချက်ကို မဂ်အခိုက်အတန့်မှာ တစ်ပြိုင်နက် ပြီးစေတယ်။<br><br><b>ဒုက္ခသစ္စာ</b>ဆိုတာဘာလဲ၊ လောကီစိတ်၊ စေတသိက်၊ ရုပ်ကို ဒုက္ခသစ္စာလို့ ခေါ်တယ်၊ <hr> [စာမျက်နှာ-262] <b>သမုဒယသစ္စာ</b>ဆိုတာက တဏှာကိုခေါ်တယ်၊ <b>နိရောဓသစ္စာ</b>ဆိုတာက နိဗ္ဗာန်ကိုခေါ်တယ်၊ <b>မဂ္ဂသစ္စာ</b>ဆိုတာက မဂ္ဂင် ၈-ပါးကိုခေါ်တယ်၊ မဂ်အခိုက်မှာဖြစ်တဲ့ မဂ္ဂင် ၈-ပါးကိုခေါ်တယ်။<br><br>အဲဒီတော့ မဂ်စိတ်ဖြစ်တဲ့အခါမှာ ဒီကိစ္စ ၄-ချက်ကို တစ်ပြိုင်နက်ပြီးစေတယ်။ အမှန်အတိုင်းပြောရင်တော့ မဂ်စိတ်အခိုက်အတန့်မှာ <b>နိရောဓသစ္စာ</b>ကို မျက်မှောက်ပြုတာဟာ တကယ်ပဲ၊ တခြားဟာတွေကတော့ ပြီးပြီးသား သဘောဖြစ်သွားတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ <b>ဒုက္ခသစ္စာ</b>ကို တကယ်တော့ အာရုံပြုသောအားဖြင့် သိနေတာမဟုတ်ဘူး၊ <b>ဒုက္ခသစ္စာ</b>အာရုံပြုရင် နိဗ္ဗာန်အာရုံပြုလို့မှမရဘဲ၊ နိဗ္ဗာန်အာရုံပြုရင်လည်း <b>ဒုက္ခသစ္စာ</b> အာရုံပြုလို့မရဘူး။<br><br>အဲဒီတော့ <b>ဒုက္ခသစ္စာ</b>ကို အာရုံပြုပြီးတော့ သိတာမဟုတ်ဘူး၊ ဒါပေမယ်လို့ ကိစ္စပြီးတဲ့အနေနဲ့သိတာ၊ နဂိုကတည်းက ဝိပဿနာတရားအားထုတ်လာလို့ ကျကျနန သိမြင်ပြီးသား ဖြစ်လာတာ။ ဒါကြောင့်မို့ တကယ်တိတိကျကျလုပ်တာကတော့ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုတာ၊ ဒါဟာ ဒီကိစ္စပဲ၊ ဒါပေမယ့် တခြားကိစ္စဟာလည်း သိပြီးသားလိုပဲ ဖြစ်သွားတယ်၊ ဘာကြောင့်တုန်းဆိုတော့ အဲဒီအခါမှာ မဂ္ဂင်တရားတွေကလည်း ပေါ်တာကိုး၊ မဂ္ဂင်အစစ်ဟာ မဂ်အခိုက်အတန့်မှာ ပေါ်တာကိုး။<br><br>အဲဒီမဂ္ဂင် အခိုက်အတန့်မှာ တဏှာကို ပယ်တယ်ဆိုတာ အနုသယတဏှာကိုသာ ပယ်တာပေါ့၊ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ တဏှာကြီးကိုပယ်လို့ရတာမှ မဟုတ်ဘဲ။ သို့သော် ဖြစ်ပေါ်ဖို့ အလားအလာရှိတဲ့ အနုသယသဘော တဏှာကိုသာပယ်တာ။ အဲဒီလိုမဂ်ဖြစ်ပြီးတဲ့နောက် ဆိုင်ရာကိလေသာဘယ်တော့မှ ပြန်မပေါ်တာဟာ အဲဒီသတ္တိကြောင့်လို့ ပြောရမယ်၊ အမှန်ကတော့ မဂ်ကကိလေသာ ပယ်တယ်ဆိုရာမှာ (ဝိသုဒ္ဓိမဂ်မှာ ဒီ section ရှိတယ်၊ အလွန်စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းတယ်) မဂ်သည် ကိစ္စ ၄-ချက်ကို တစ်ပြိုင်နက် ပြုသည်မည်တယ်၊ ဓမ္မစကြာမှာ အဲဒါပါတယ်။<br><br><b>ဣဒံ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စန္တိ မေ ဘိက္ခဝေ ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒီ</b> (စသည်ဖြင့် သွားပြီးမှ နောက်အပုဒ်ကျတော့) <b>ဣဒံ ဒုက္ခသမုဒယံ အရိယသစ္စံ ပဟာတဗ္ဗန္တိ မေ ဘိက္ခဝေ</b>၊ <b>တံ ခေါ ပနိဒံ ဒုက္ခနိရောဓံ အရိယသစ္စံ သစ္ဆိကာတဗ္ဗန္တိ မေ ဘိက္ခဝေ</b>၊ <b>ဣဒံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစ္စံ ဘာဝေတဗ္ဗန္တိ မေ ဘိက္ခဝေ</b> (ပရိဇာနနလို့ ခေါ်တာပေါ့လေ။)<br><br><b>ဣဒံ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စန္တိ</b>၊ အဲဒါက <b>ဒုက္ခသစ္စာ</b>ကို ပိုင်းပိုင်းခြားခြားသိတာ၊ <hr> [စာမျက်နှာ-263] <b>သမုဒယသစ္စာ</b>ကျတော့ပယ်တာ၊ <b>နိရောဓသစ္စာ</b>ကျတော့မျက်မှောက်ပြုတာ၊ <b>မဂ္ဂသစ္စာ</b>ကျတော့ ဘာဝနာပွားစေတယ်ဆိုတာ ဖြစ်အောင်လုပ်တာ၊ အဲဒီကိစ္စ ၄-ချက်ကို တစ်ပြိုင်နက်ပြုပြီးတော့ မဂ်စိတ်ဖြစ်တယ်။ မဂ်စိတ်ဖြစ်တဲ့အခါကျတော့ မဂ်ဉာဏ်က ကိလေသာတွေကို သမုစ္ဆေဒ (တစ်ခါတည်း ဖြတ်လိုက်တဲ့အနေမျိုး)နဲ့ ပယ်တယ်၊ နောက်ထပ်ပြန်မပေါ်အောင် ပယ်တာမျိုးကို ဆိုလိုတယ်။<br><br>တဒင်္ဂဆိုတာ ကြားဖူးကြတယ်မဟုတ်လား၊ ပယ်နည်း ၃-မျိုးရှိတယ်။ <b>တဒင်္ဂပဟာန်</b>တဲ့ ဒါက မြန်မာစကားနဲ့ နားလည်အောင်ပြောရင် ခေတ္တခဏပယ်တာကို ဆိုလိုတယ်။ <b>ဝိက္ခမ္ဘနပဟာန်</b>တဲ့၊ ဒါက ဈာန်နဲ့ ခွာတာမျိုး၊ တော်တော်ကြာကြာလေး ခွာထားနိုင်တယ်၊ ဒါပေမယ်လို့ပြန်တော့လာဦးမှာပဲ။<br><br>ခုန <b>တဒင်္ဂပဟာန်</b>ဆိုတာက ကာမာဝစရစိတ်နဲ့ ပယ်တာမျိုးပေါ့၊ ဘုရားရှိခိုးနေတဲ့အခါ ကိလေသာရှိသေးလား၊ မရှိဘူး၊ အဲဒီတော့ ဘုရားရှိခိုးနေတဲ့အခါမှာ ကိလေသာကို <b>တဒင်္ဂပဟာန်</b>နဲ့ ပယ်ထားတယ်၊ ဝိပဿနာရှုနေတဲ့အခါမှာ ကိလေသာ မပေါ်ဘူး၊ ဒါဟာ <b>တဒင်္ဂပဟာန်</b>နဲ့ ပယ်ထားတာ။<br><br><b>ဝိက္ခမ္ဘနပဟာန်</b>ဆိုတာကျတော့ ဈာန်နဲ့ကိလေသာကိုပယ်တာ၊ အသေသတ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ အပြီးပယ်တာမဟုတ်ဘူး၊ ခွာထားတာ၊ မှော်ထဲကျွဲတိုးသွားတော့ အဲဒီမှော်တွေချက်ခြင်း ပြန်မစေ့တာမျိုးပေါ့လေ၊ ကြာတော့ ပြန်စုလာတယ်၊ အဲဒါမျိုးကို <b>ဝိက္ခမ္ဘနပဟာန်</b>လို့ခေါ်တယ်။ ဝိပဿနာထိုင်တဲ့အခါမျိုးမှာလည်း <b>ဝိက္ခမ္ဘနပဟာန်</b>ဖြစ်နိုင်တာရှိတယ်။ ဒါက ဘာလဲ ဆိုတော့ ဝိပဿနာနဲ့ရှုတဲ့တရားတွေအပေါ်မှာ ကိုယ်က ဥပါဒါန်မဖြစ်သလိုပဲ။ မရှုမိတဲ့ တရားအပေါ်မှာလည်း မဖြစ်တာအဲဒါမျိုးကို <b>ဝိက္ခမ္ဘနပဟာန်</b>လို့ ခေါ်ရတယ်။<br><br><b>သမုစ္ဆေဒပဟာန်</b>ဆိုတာမဂ်နဲ့ ပယ်တာ၊ ဒါကအကြွင်းမဲ့ ပယ်တယ်လို့စာမှာ ဆိုတယ်၊ အဲဒီ ၃-မျိုးမှာ <b>သမုစ္ဆေဒပဟာန်</b>နဲ့ မဂ်က ကိလေသာကိုပယ်တယ်။ ကောင်းပြီ မဂ်ကကိလေသာကိုပယ်တယ်ဆိုတော့ မဂ်ပယ်တဲ့ ကိလေသာဟာ ပစ္စုပ္ပန်ကိလေသာလား၊ အတိတ်ကိလေသာလား၊ အနာဂတ်ကိလေသာလား၊ ဘယ်ကိလေသာကို မဂ်ကပယ်တာတုန်း။<br><br>အတိတ်ကိလေသာကတော့ ပြီးနေပြီ၊ သူ့ဟာသူပျောက်နေပြီ မဂ်ကပယ်စရာ မလိုဘူး၊ အနာဂတ်ကိလေသာကလာမှ မလာသေးဘဲ၊ ဘယ့်နှယ်လုပ်ပယ်မလဲ။ <hr> [စာမျက်နှာ-264] ပစ္စုပ္ပန်ကိလေသာကိုပယ်တာလား၊ ပစ္စုပ္ပန်ကိလေသာကိုပယ်ရင်မဂ်နဲ့ ကိလေသာ အတူတူဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ သဘောသက်ရောက်သွားလိမ့်မယ်၊ မဂ်နဲ့ အကုသိုလ်နဲ့ယှဉ်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ရောက်သွားလိမ့်မယ်။ ဒါဖြင့် မဂ်ပယ်တဲ့ ကိလေသာ မရှိတော့ဘူးလား၊ ဒါဟာ အသိခက်တယ်။ ရှင်းရှင်းပြောရရင်တော့ <b>အနုသယ</b> အကြောင်းညီညွတ်တဲ့အခါမှာ ဖြစ်ပေါ်နိုင်တဲ့ ကိလေသာကိုပယ်တယ်လို့ဆိုတာ။<br><br>ကိလေသာဆိုတာ တကယ်ဖြစ်နေရင်ပယ်လို့မရဘူး၊ ဖြစ်ကိုဖြစ်နေပြီ။ မဖြစ်သေးတာလည်းပယ်ဖို့မလိုဘူး၊ ဖြစ်ပြီးသားကိုလည်း ဖြစ်ပြီးသွားပြီ၊ ကိုယ်ပယ်စရာ မလိုဘူး၊ သူ့ဟာသူ ချုပ်သွားပြီ။ ဒါကြောင့်မဂ်ကကိလေသာကို ပယ်တယ်ဆိုတာနောင်ဖြစ်ပေါ်ခွင့်ကိုပယ်တာ၊ အဲဒါနားလည်ဖို့ အရေးကြီးတယ်။<br><br>အဲဒါသိလိုက်တဲ့အတွက်ကြောင့် အကြောင်းညီညွတ်သော်လည်း ကိလေသာ မပေါ်တော့ဘူး၊ ဘုရားရဟန္တာတွေ ကိလေသာပယ်ထားတဲ့အခါကျတော့ စိတ်ဆိုး စရာတွေ့ပေမယ်လို့ ဘယ်လောက်ပဲစိတ်ဆိုးအောင် လုပ်ပေးမယ်လို့ စိတ်မဆိုးတော့ဘူး။ ဘယ်လောက်ပဲ ကြိုက်နှစ်သက်စရာတွေ့ ပေမယ်လို့ မကြိုက်နှစ်သက်တော့ဘူး။<br><br>ဘာနဲ့တူသလဲဆိုရင် နဂိုက သစ်ပင်ရှိတယ်ဆိုပါတော့၊ အသီးသီးနေတဲ့ သစ်ပင်ကို အသီးမသီးအောင်လုပ်လိုက်တဲ့အခါကျတော့ အသီးမသီးတော့တာ၊ အသီးသီးနိုင်တဲ့ အစွမ်းသတ္တိကို ပယ်ဖျောက်လိုက်တာ။ အဲဒီတော့ သစ်ပင်မှာ အသီးရှိနေမှတော့ ဒီအသီးတော့မသီးအောင် လုပ်လို့ မရဘူးပေါ့၊ နောင်မသီးအောင်လုပ်တဲ့အခါမှာ သီးစေနိုင်တဲ့ အစွမ်းကို (တစ်နည်းနည်းနဲ့)ပျောက်တယ်၊ ရှေးတုန်းကတော့ အဆိပ်ဆူးတွေ ဘာတွေနဲ့လုပ်တယ်။ အခုခေတ်တော့ နည်းလမ်းတွေသာပြီး ရှိပါလိမ့်မယ်။<br><br>အဲဒီလိုအမှန်ကဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ကိလေသာကို ပယ်တာလည်း မဟုတ်ဘူး၊ လွန်ခဲ့တဲ့ ကိလေသာကို ပယ်တာလည်းမဟုတ်ဘူး၊ လာလတံ့ ကိလေသာကိုပယ်တာလည်း မဟုတ်ဘူး၊ ပယ်လို့မှမရဘဲ၊ အကြောင်းညီညွတ်ရင် ဖြစ်ပေါ်နိုင်တဲ့ သဘောတရား <b>အနုသယ</b> ကိုပယ်တာ။ <b>အနုသယ</b>ဆိုတာ မဂ်ဉာဏ်နဲ့မှပယ်နိုင်တယ်၊ ဝိပဿနာနဲ့လည်း <b>အနုသယ</b>ကို မပယ်နိုင်သေးဘူးနော်၊ မဂ်ကျမှ <b>အနုသယ</b>ကို ပယ်နိုင်တယ်၊ အဲဒီလို မဂ်က ကိလေသာကို ပယ်တယ်ဆိုတာဟာ <b>အနုသယ</b>သဘောကိုပယ်တာ။ <hr> [စာမျက်နှာ-265] ကိလေသာလို့ ပြောလိုက်ရင် ကိလေသာက ဥပါဒ်၊ ဌီ၊ ဘင်အားဖြင့် ထင်ရှားဖြစ်နေပြီ၊ အဲဒီအခါမှာ ပယ်လို့မရဘူး၊ အကယ်၍ ပစ္စုပ္ပန်ကိလေသာကို ပယ်တယ်လို့ပြောရင် (ခုနလိုပဲ) မဂ်နဲ့ကိလေသာနဲ့ အတူတူဖြစ်နိုင်တဲ့ အဓိပ္ပာယ်ရောက်သွားမယ်။ အဲဒီလို နောင်တစ်ဖန် မဖြစ်ခြင်းသဘောကို ရောက်စေတာလည်း ပယ်တယ်လို့ ဆိုတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ မဂ်ရပြီးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေမှာဆိုင်ရာ မဂ်နဲ့ပယ်သတ်ထားတဲ့ <b>အနုသယ</b>ကိလေသာဟာ ဘယ်လောက်ပဲ အကြောင်းညီညွတ်ညီညွတ် မပေါ်လာတော့ဘူး။<br><br>ဒါဟာ လူသာမန်အနေနဲ့ တွေးကြည့်ရင် မယုံနိုင်စရာကြီးတွေ၊ ဒီနိုင်ငံ (အမေရိကန်)က လူတွေကိုပြောရင် သူတို့က မယုံချင်ဘူး၊ confrontation ရှိရင် ဒေါသဟာဖြစ်ကို ဖြစ်ရမယ်တဲ့၊ confrontation ရှိရက်နဲ့ ဒေါသမဖြစ်ဘူးဆိုရင် ဒါဟာ သဘာဝ မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ ဒါကြောင့်မို့ မယုံနိုင်ဘူးတဲ့။ ဒါကို သာမန်အနေနဲ့ စဉ်းစားကြည့်ရင်တော့ ဟုတ်တာပေါ့၊ ဒါပေမယ်လို့ အလွန့်အလွန်ကိုတရားအားထုတ်ပြီးတော့ အလွန်အားကောင်းတဲ့မဂ်တရားနဲ့ ပယ်သတ်ထားတာပဲ ဒါက ကိုယ်တိုင်မတွေ့ဖူးသေးလို့ မယုံနိုင်တာတော့ မတတ်နိုင်ဘူးပေါ့လေ။<br><br>သို့သော် ဘုရားရဟန္တာတို့ကျတော့ ဘယ်လိုဟာမျိုးနဲ့တွေ့တွေ့ ကြောက်စရာ တွေ့လည်း မကြောက်တော့ဘူး၊ နှစ်သက်စရာတွေ့လည်း မနှစ်သက်တော့ဘူး၊ စိတ်ဆိုးစရာ တွေ့လည်း စိတ်မဆိုးတော့ဘူး၊ သတ္တိကိုက ခန်းခြောက်သွားပြီ။ ကိလေသာဖြစ်နိုင်တဲ့ <b>အနုသယ</b>သတ္တိမရှိတော့ဘူး၊ အဲဒီလိုနည်းနဲ့ ကိလေသာကို ပယ်တာလို့ မှတ်ရမယ်၊ မဂ်ကပယ်တာ။<br><br>မဂ်ပယ်ပြီးတဲ့နောက် ဖိုလ်က ဘာလုပ်တာတုန်းဆိုတော့ <b>ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ ဖိုလ်ကကိလေသာကိုပယ်တယ်လို့တော့ အဆိုရှိတယ်၊ သူပယ်နည်းကတော့ သူများရိုက်နှက်ထားလို့လဲကျနေတဲ့သူကို ကိုယ်ကထပ်ပြီး ၂-ချက် ၃-ချက်ထပ် ထောင်းတဲ့သဘော၊ ဖိုလ်က အဲသလိုဟာမျိုး ထပ်ပြီးတော့ ငြိမ်းအောင်လုပ်တာ။<br><br>စာမှာဆိုထားတာကတော့ မီးကို အခြားသူကငြိမ်းသွားပြီးတဲ့နောက် ကိုယ်က ရေနဲ့ထပ်လောင်းတာမျိုးပေါ့လေ၊ နောက်ထပ်မထနိုင်အောင်လုပ်တဲ့ အဓိပ္ပါယ်၊ ဖိုလ်ရဲ့ သဘောက တစ်ဖန်ငြိမ်းစေသောအားဖြင့် ကိလေသာကိုပယ်တယ်ပေါ့၊ ကိလေသာပယ်ပုံက အမျိုးမျိုးရှိတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-266] ဒါကြောင့်မို့ မဂ်ကိုရသွားတယ် (ပထမမဂ်၊ ဒုတိယမဂ်၊ တတိယမဂ်၊ စတုတ္ထမဂ် ရတယ်) ဆိုရင် ဆိုင်ရာကိလေသာကတော့ ပြုတ်ပြုတ်ပြုန်းသွားတာပဲ။ နောက်ထပ် သူ့သန္တာန်မှာ ဘယ်တော့မှ မပေါ်တော့ဘူး၊ အဲဒီနည်းနဲ့ ပယ်တာတဲ့။ <hr> [စာမျက်နှာ-267] <h3>လက္ခဏာ ၃-ပါး</h3>၁။ ခန္ဓာငါးပါး ရုပ်နာမ်တရား၏ မမြဲသောအဖြစ်ဖြင့် မှတ်ကြောင်းဖြစ်သော <b>အနိစ္စလက္ခဏာ</b>။ <br>၂။ ခန္ဓာငါးပါး ရုပ်နာမ်တရား၏ ဆင်းရဲသောအဖြစ်ဖြင့် မှတ်ကြောင်းဖြစ်သော <b>ဒုက္ခလက္ခဏာ</b>။ <br>၃။ ခန္ဓာငါးပါး ရုပ်နာမ်တရား၏ အနှစ်သာရမဟုတ်ခြင်း၊ အလိုသို့မလိုက်ခြင်း အမှတ်ဖြင့် မှတ်ကြောင်းဖြစ်သော <b>အနတ္တလက္ခဏာ</b>။<br><h3>အနုပဿနာ ၃-ပါး</h3>၁။ <b>အနိစ္စာနုပဿနာ</b> = ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့ကို မမြဲသောအားဖြင့် အဖန်တလဲလဲ ရှုဆင်ခြင်ခြင်း။ <br>၂။ <b>ဒုက္ခာနုပဿနာ</b> = ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့ကို ဆင်းရဲသောအားဖြင့် အဖန်ဖန် ရှုဆင်ခြင်ခြင်း။ <br>၃။ <b>အနတ္တာနုပဿနာ</b> = ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့ကို အစိုးမရ အလိုသို့ မလိုက်သောအားဖြင့် အဖန်တလဲလဲ ရှုဆင်ခြင်ခြင်း။<br><h3>ဝိမောက္ခ ၃-ပါး</h3>၁။ ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့၌ အတ္တဇီဝမှဆိတ်သည်ဖြစ်၍ သံယောဇဉ် စသည်တို့မှလွတ်သော မဂ်သည် <b>သုညတဝိမောက္ခ</b>မည်၏။ <br>၂။ နိစ္စနိမိတ်စသည် မရှိသည်ဖြစ်၍ သံယောဇဉ်စသည်မှလွတ်သောမဂ်သည် <b>အနိမိတ္တဝိမောက္ခ</b>မည်၏။ <br>၃။ တဏှာတည်းဟူသော တောင့်တခြင်းကင်းသည်ဖြစ်၍ သံယောဇဉ်စသည်တို့မှ လွတ်သော မဂ်သည် <b>အပ္ပဏီဟိတဝိမောက္ခ</b>မည်၏။<br><h3>ဝိမောက္ခမုခ ၃-ပါး</h3>၁။ ခန္ဓာငါးပါးတို့၌ အတ္တမှဆိတ်သည်ကို အဖန်တလဲလဲရှုခြင်းပညာသည် <b>သုညတာနုပဿနာ</b> မည်၏။ <hr> [စာမျက်နှာ-268] ၂။ ခန္ဓာငါးပါးတို့၌ နိစ္စနိမိတ်မရှိခြင်းကိုအဖန်တလဲလဲရှုခြင်းပညာသည် <b>အနိမိတ္တာနုပဿနာ</b>မည်၏။ <br>၃။ ခန္ဓာငါးပါးတို့၌ တဏှာတည်းဟူသော တောင့်တခြင်းကင်းသည်ကို အဖန်တလဲလဲ ရှုဆင်ခြင်ခြင်းပညာသည် <b>အပ္ပဏီဟိတာနုပဿနာ</b>မည်၏။<br><br>မဂ်နှင့်ဖိုလ်သည် အတ္တာဘိနိဝေသစသော ဆန့်ကျင်ဘက်ကိလေသာဟု ဆိုအပ်သော ဆန့်ကျင်ဘက်မှ လွတ်တတ်သောကြောင့် <b>ဝိမောက္ခ</b>မည်၏၊ အဖန်တလဲလဲရှုသော ဝိပဿနာဉာဏ်သည် လောကုတ္တရာမဂ်ဖိုလ်ရခြင်း၏အကြောင်း ဖြစ်သော <b>ဝိမောက္ခမုခ</b>မည်၏။<br><br>မဂ် ၄-ပါး၊ မဂ်၏အခြားမဲ့၌ဖြစ်သော ဖိုလ် ၄-ပါး၊ ဖလသမာပတ္တိ၌ဖြစ်သော ဖိုလ်တို့တွင် တစ်ပါးတစ်ပါး၌ <b>သုညတ</b>၊ <b>အနိမိတ္တ</b>၊ <b>အပ္ပဏီဟိတ</b>ဟူသော အမည် ၃-ပါးစီရကြ၏၊ မဂ်သည် ဝိပဿနာဂမန၊ အာရမ္မဏ၊ သရသ၏ အစွမ်းဖြင့် <b>သုညတ</b>စသော အမည် ၃-ပါးကိုရ၏၊ မဂ္ဂဝီထိ၌ရှိသော ဖိုလ်သည် မဂ္ဂါဂမန၊ အာရမ္မဏ၊ သရသအစွမ်းဖြင့် <b>သုညတ</b>စသော အမည် ၃-ပါးကို ရသည်။<br><br>ဖလသမာပတ္တိဝီထိ၌ရှိသောဖိုလ်သည် ဝိပဿနာဂမန၊ အာရမ္မဏ၊ သရသအစွမ်းဖြင့် <b>သုညတ</b>စသောအမည် ၃-ပါးကိုရသည်၊ ဖလသမာပတ္တိဝီထိ၌ မဂ်ဖြစ်ခြင်း မရှိသောကြောင့် ထိုဖလသမာပတ္တိဝီထိ၌ မဖြစ်သောမဂ်သည် ဖိုလ်ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းလည်းမဖြစ်နိုင်၊ ထို့ကြောင့် ဖလသမာပတ္တိ ဝီထိ၌ မဂ္ဂါဂမန၏အစွမ်းဖြင့် အမည် ၃-ပါးကို မရဘဲ ဝိပဿနာဂမန၏အစွမ်းဖြင့်သာ <b>သုညတ</b>စသော အမည် ၃-ပါးကို ရလေသည်၊ အာရမ္မဏ၊ သရသတို့ကား မဂ်ဖိုလ်နှစ်ပါးလုံးပင် ရနိုင်သည်။<br><br>မဂ်တည်းဟူသော ရောက်ကြောင်းကို <b>မဂ္ဂါဂမန</b>၊ ဝိပဿနာတည်းဟူသော ရောက်ကြောင်းကို <b>ဝိပဿနာဂမန</b>၊ အာရုံ၏အစွမ်းဖြင့် ရသည်ကို <b>အာရမ္မဏ</b>။ မိမိ၏ဂုဏ်၊ မိမိ၏သဘောအားဖြင့်ရသည်ကို <b>သရသ</b>ခေါ်သည်။<br><h3>ပုဂ္ဂလဘေဒ</h3><b>သောတာပတ္တိမဂ်</b>သည် အပါယ်လားကြောင်းဖြစ်သော ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်စိတ် ၄-ခုနှင့် ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂုတ် စိတ် ၁-ခု ပေါင်း ၅-ခုကို အကြွင်းမရှိပယ်၏။ သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်သည်—<br>၁။ <b>သတ္တက္ခတ္တုပရမသောတာပန်</b> = ခုနစ်ဘဝ၏အဆုံး၌ နိဗ္ဗာန်သို့ စံဝင်သောပုဂ္ဂိုလ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-269] ၂။ <b>ကောလံကောလသောတာပန်</b> = နှစ်ဘဝမှ ခြောက်ဘဝတိုင်အောင် ပဋိသန္ဓေနေ၍ ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်သော ပုဂ္ဂိုလ်။ <br>၃။ <b>ဧကဗီဇီသောတာပန်</b> = တစ်ဘဝသာလျှင် ပဋိသန္ဓေတည်နေ၍ ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်သော ပုဂ္ဂိုလ်။<br><br><b>သကဒါဂါမိမဂ်</b>သည် ကြမ်းတမ်းသော ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟတို့ကို တနုကအားဖြင့် ခေါင်းပါးအောင် ပယ်သည်၊ ထိုသကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်—<br>၁။ <b>ဣဓ ပတွာ ဣဓ ပရိနိဗ္ဗာယီ</b> = ဤလူ့ဘုံ၌ သကဒါဂါမ်ဖြစ်၍ ဤလူ့ဘုံ၌ပင် ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသော သကဒါဂါမ်။ <br>၂။ <b>ဣဓ ပတွာ တတ္ထ ပရိနိဗ္ဗာယီ</b> = ဤလူ့ဘုံ၌ သကဒါဂါမ်ဖြစ်၍ ထိုနတ်ဘုံ၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသော သကဒါဂါမ်။ <br>၃။ <b>တတ္ထ ပတွာ တတ္ထ ပရိနိဗ္ဗာယီ</b> = ထိုနတ်ဘုံ၌ သကဒါဂါမ်ဖြစ်၍ ထိုနတ်ဘုံ၌ပင် ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသော သကဒါဂါမ်။ <br>၄။ <b>တတ္ထ ပတွာ ဣဓ ပရိနိဗ္ဗာယီ</b> = ထိုနတ်ဘုံ၌ သကဒါဂါမ်ဖြစ်၍ ဤလူ့ဘုံ၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသော သကဒါဂါမ်။ <br>၅။ <b>ဣဓ ပတွာ တတ္ထ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဣဓ ပရိနိဗ္ဗာယီ</b> = ဤလူ့ဘုံ၌ သကဒါဂါမ်ဖြစ်၍ ထိုနတ်ပြည်၌ဖြစ်ပြီး ဤလူ့ဘုံ၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသော သကဒါဂါမ်။ <br>၆။ <b>တတ္ထ ပတွာ ဣဓ နိဗ္ဗတ္တိတွာ တတ္ထ ပရိနိဗ္ဗာယီ</b> = ထိုနတ်ဘုံ၌ သကဒါဂါမ်ဖြစ်ပြီး ဤလူ့ဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေနေ၍ ဤလူ့ပြည်မှတစ်ဖန် ထိုနတ်ပြည်သို့ပြန်၍ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသော သကဒါဂါမ်။<br><br><b>အနာဂါမိမဂ်</b>သည် သိမ်မွေ့သော ကာမရာဂနှင့် ဗျာပါဒကို အကြွင်းမရှိ ပယ်သည်၊ အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်—<br>၁။ <b>အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယီအနာဂါမ်</b> = သုဒ္ဓါဝါသ ၅-ဘုံတွင် မိမိရောက်ရာဘုံ၏ အသက်အပိုင်းအခြား ရှေ့ထက်ဝက်အတွင်း ရဟန္တာဖြစ်သော အနာဂါမ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-270] ၂။ <b>ဥပဟစ္စပရိနိဗ္ဗာယီအနာဂါမ်</b> = သုဒ္ဓါဝါသ ၅-ဘုံတွင် မိမိရောက်ရာဘုံ၏ အသက်ထက်ဝက်ကို လွန်ပြီးမှ ရဟန္တာဖြစ်သော အနာဂါမ်။ <br>၃။ <b>အသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီအနာဂါမ်</b> = ဆင်းဆင်းရဲရဲအလွန်လုံ့လမပြုဘဲ ကိလေသပရိနိဗ္ဗာန်ဖြင့် ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသော အနာဂါမ်။ <br>၄။ <b>သသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီအနာဂါမ်</b> = ဆင်းဆင်းရဲရဲ ငြင်ပန်းစွာ အလွန်လုံ့လပြုပြီးမှ ကိလေသ ပရိနိဗ္ဗာန်ဖြင့် ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသော အနာဂါမ်။ <br>၅။ <b>ဥဒ္ဓံသောတအကနိဋ္ဌဂါမီ</b> = သုဒ္ဓါဝါသ ၅-ဘုံတို့တွင် အောက်အောက်သောဘုံတို့၌ အရဟတ္တမဂ်ကို မရမူ၍ အထက်ဆုံးဖြစ်သော အကနိဋ္ဌဘုံသို့ရောက်မှ ရဟန္တာဖြစ်သော အနာဂါမ်။<br><br><b>ဥဒ္ဓံသောတအကနိဋ္ဌဂါမီ</b>အနာဂါမ်ကို ဤသို့ခွဲသေး၏။ <br>(က) အဝိဟာဘုံမှစ၍ အစဉ်အတိုင်း အကနိဋ္ဌဘုံတိုင်အောင်သွား၍ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသော <b>ဥဒ္ဓံသောတအကနိဋ္ဌဂါမီ</b>အနာဂါမ်။ <br>(ခ) အဝိဟာဘုံမှစ၍ အစဉ်အတိုင်း သုဒဿီဘုံတိုင်အောင်သွား၍ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသော <b>ဥဒ္ဓံသောတနအကနိဋ္ဌဂါမီ</b>အနာဂါမ်။ <br>(ဂ) ဤကာမဘုံမှ အကနိဋ္ဌဘုံသို့ ရောက်၍ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသော <b>နဥဒ္ဓံသောတအကနိဋ္ဌဂါမီ</b>အနာဂါမ်။ <br>(ဃ) ဤကာမဘုံမှ သုဒ္ဓါဝါသအောက် ၄-ဘုံသို့သွား၍ ဖြစ်ရာဘုံ၌ပင် ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသော <b>နဥဒ္ဓံသောတနအကနိဋ္ဌဂါမီ</b> အနာဂါမ်။<br><br><b>အရဟတ္တမဂ်</b>သည် ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ် ၄-ခုနှင့် ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ် ၁-ခုပေါင်း ၅-ခုကို အကြွင်းမဲ့ပယ်၏၊ ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်သည်—<br>(၁) <b>ပညာဝိမုတ္တ</b>ရဟန္တာ (၂) <b>ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တ</b>ရဟန္တာ (၃) <b>တေဝိဇ္ဇ</b>ရဟန္တာ (၄) <b>ဆဠာဘိည</b>ရဟန္တာ (၅) <b>ပဋိသမ္ဘိဒါပတ္တ</b>ရဟန္တာ အားဖြင့် ၅-မျိုးဖြစ်၏။ <hr> [စာမျက်နှာ-271] ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား အာသဝေါတရား ၄-ပါးတို့သည် ကင်းကုန်သောကြောင့် <b>ခီဏာသဝ</b>မည်၏ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ အမြတ်ဆုံးသော အလှူကို ခံတော်မူထိုက်သောကြောင့် <b>အဂ္ဂဒက္ခိဏေယျ</b>ဟူ၍လည်းကောင်း သင်္ဂြိုဟ်ကျမ်းတွင် ပြဆို၏။ <hr> [စာမျက်နှာ-272] <h3>မဂ်လေးပါးပယ်သော အကုသိုလ်တရားများ</h3><b>အကုသိုလ်တရား သံယောဇဉ် ၁၀-ပါး</b><br><b>သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ၊ သီလဗ္ဗတပရာမာသ၊ ကာမရာဂ၊ ပဋိဃ၊ ရူပရာဂ၊ အရူပရာဂ၊ မာန၊ ဥဒ္ဓစ္စ၊ အဝိဇ္ဇာ။</b><br><br><b>ကိလေသာ ၁၀-ပါး</b><br><b>လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ၊ မာန၊ ဒိဋ္ဌိ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ၊ ထိန၊ ဥဒ္ဓစ္စ၊ အဟိရိက၊ အနောတ္တပ္ပ။</b><br><br><b>မိစ္ဆတ္တ ၁၀-ပါး</b><br><b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ၊ မိစ္ဆာဝါစာ၊ မိစ္ဆာကမ္မန္တ၊ မိစ္ဆာအာဇီဝ၊ မိစ္ဆာဝါယမ၊ မိစ္ဆာသတိ၊ မိစ္ဆာသမာဓိ၊ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိ၊ မိစ္ဆာဉာဏ။</b><br><br><b>လောကဓမ္မ ၈-ပါး</b><br><b>လာဘ၊ အလာဘ၊ ယသ၊ အယသ၊ ပသံသ၊ နိန္ဒာ၊ သုခ၊ ဒုက္ခ။</b><br><br><b>မစ္ဆရိယ ၅-ပါး</b><br><b>အာဝါသ၊ ကုလ၊ လာဘ၊ ဝဏ္ဏ၊ ဓမ္မ။</b><br><br><b>ဝိပလ္လာသ ၁၂-ပါး</b><br><b>သညာဝိပလ္လာသ၊ စိတ္တဝိပလ္လာသ၊ ဒိဋ္ဌိဝိပလ္လာသ (၄-ပါးစီ)</b><br>၁။ အနိစ္စကို နိစ္စဟူ၍၊ ၂။ အနတ္တကို အတ္တဟူ၍၊ ၃။ အသုဘကို သုဘဟူ၍၊ ၄။ ဒုက္ခကို သုခဟူ၍ ဖောက်ပြန်စွာ သိမှတ်ယူဆခြင်း။<br><br><b>ကာယဂန္ထ ၄-ပါး</b><br><b>အဘိဇ္ဈာကာယဂန္ထ၊ ဗျာပါဒကာယဂန္ထ၊ သီလဗ္ဗတပရာမာသကာယဂန္ထ၊ ဣဒံသစ္စာဘိနိဝေသကာယဂန္ထ။</b><br><br><b>အဂတိ ၄-ပါး</b><br><b>ဆန္ဒာဂတိ၊ ဒေါသာဂတိ၊ မောဟာဂတိ၊ ဘယာဂတိ။</b><br><br><b>အာသဝ၊ ဩဃ၊ ယောဂ (၄-ပါးစီ)</b><br><b>ကာမ၊ ဘဝ၊ ဒိဋ္ဌိ၊ အဝိဇ္ဇာ။</b><br><br><b>နီဝရဏ ၆-ပါး</b><br><b>ကာမစ္ဆန္ဒ၊ ဗျာပါဒ၊ ထိနမိဒ္ဓ၊ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ၊ အဝိဇ္ဇာ။</b><br><br><b>ဥပါဒါန် ၄-ပါး</b><br><b>ကာမုပါဒါန်၊ ဒိဋ္ဌုပါဒါန်၊ သီလဗ္ဗတုပါဒါန်၊ အတ္တဝါဒုပါဒါန်။</b><br><br><b>အနုသယ ၇-ပါး</b><br><b>ကာမရာဂါနုသယ၊ ပဋိဃာနုသယ၊ မာနာနုသယ၊ ဒိဋ္ဌာနုသယ၊ ဝိစိကိစ္ဆာနုသယ၊ ဘဝရာဂါနုသယ၊ အဝိဇ္ဇာနုသယ။</b><br><br><b>အကုသလကမ္မပထ ၁၀-ပါး</b><br><b>ပါဏာတိပါတ၊ အဒိန္နာဒါန၊ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ၊ မုသာဝါဒ၊ ပိသုဏဝါစာ၊ ဖရုသဝါစာ၊ သမ္ဖပ္ပလာပ၊ အဘိဇ္ဈာ၊ ဗျာပါဒ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ။</b><br><br><b>အကုသိုလ်စိတ် ၁၂-ပါး</b><br><b>လောဘမူစိတ် ၈၊ ဒေါသမူစိတ် ၂၊ မောဟမူစိတ် ၂။</b> <hr> [စာမျက်နှာ-273] အမှတ် (၁) အကွက်ရှိ အကုသိုလ်တရားများကို သောတာပတ္တိမဂ်သည် အကြွင်းမဲ့ပယ်၏။ အမှတ် (၂) အကွက်ရှိ အကုသိုလ်တရားများကို သောတာပတ္တိမဂ်သည် အပါယဂမနီယဖြစ်သောတရားကို တနုကရအားဖြင့် ပယ်၍ သကဒါဂါမိမဂ်သည် ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းသော (<b>ဩဠာရိက</b>) အကုသိုလ်တရားကို ပယ်၏၊ အနာဂါမိမဂ်သည်ကား အကြွင်းမဲ့ပယ်၏၊ အမှတ် (၃) အကွက်ရှိ တရားများကို အရဟတ္တမဂ်သည် အကြွင်းမဲ့ပယ်၏။ <hr> [စာမျက်နှာ-274] <h3>အဘိဓမ္မာသင်တန်း (၅၆)</h3>ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း နောက်ဆုံးအခန်း ဒီနေ့ ဒီဇင်ဘာ ၂-ရက်နေ့။<br>လွန်ခဲ့တဲ့အပတ်က သင်တန်းမပို့ချနိုင်ခဲ့ဘူး၊ အဲဒီအရင် လွန်ခဲ့တဲ့ အပတ်က ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း ပြောနေတာ၊ ဝိပဿနာ ကမ္မဋ္ဌာန်း ဆုံးလို့ မဂ်ရတဲ့ဆီထိရောက်သွားပြီ၊ အဲဒီမှာ မဂ္ဂဝီထိရောပြောပြီးပြီ။<br><br>မဂ္ဂဝီထိမှာ မဂ်နောင်ဖိုလ် ၂-ကြိမ် ၃-ကြိမ်လိုက်တယ်၊ အဲဒီမဂ္ဂဝီထိကျပြီးတဲ့ နောက် <b>ပစ္စဝေက္ခဏဝီထိ</b>ဆိုတာ ကျရမယ်၊ <b>ပစ္စဝေက္ခဏဝီထိ</b>က ဘယ်နှစ်မျိုး ရှိသလဲ၊ မဂ်ကိုဆင်ခြင်တာ၊ ဖိုလ်ကိုဆင်ခြင်တာ၊ နိဗ္ဗာန်ကိုဆင်ခြင်တာ၊ ပယ်ပြီးတဲ့ ကိလေသာကို ဆင်ခြင်တာ၊ ကျန်တဲ့ကိလေသာကို ဆင်ခြင်တာ၊ အဲဒီလို <b>ပစ္စဝေက္ခဏဝီထိ</b>တွေ ကျလည်းပြောပြီးပြီ။<br><br>ဒီနေ့ မဂ် ၄-ပါးကစပြီး ပြောရမယ်၊ ဟိုနေ့က မဂ်ရတယ်သာပြောခဲ့တာ။ <b>သောတာပတ္တိမဂ်</b>၊ <b>သကဒါဂါမိမဂ်</b> စသည်ဖြင့် မပြောခဲ့ရသေးဘူး။<br><br>မဂ် ၄-ပါးမှာ ပထမဆုံး မဂ်က <b>သောတာပတ္တိမဂ်</b>တဲ့၊ တရားထူးရတယ်ဆိုတာ ပထမဆုံး အဆင့်အနေအားဖြင့် <b>သောတာပတ္တိမဂ်</b>ရတာပဲ၊ <b>သောတာပတ္တိမဂ်</b>ဖြစ်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ဒီပုဂ္ဂိုလ်ကို သောတာပတ္တိမဂ်၌ တည်သောပုဂ္ဂိုလ်လို့ ဒီလိုခေါ်ရတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-275] ဝီထိမှာကြည့်လိုက်ရင် မဂ်စိတ်က ၁-ကြိမ်ဖြစ်တယ်၊ ဖိုလ်စိတ်က ၂-ကြိမ် သို့မဟုတ် ၃-ကြိမ်ဖြစ်ပြီးရင် ဘဝင်ကျသွားတယ်၊ အဲဒီမှာ မဂ်စိတ် အခိုက်အတန့်မှာ ဒီပုဂ္ဂိုလ်ကို <b>သောတာပတ္တိမဂ္ဂဋ္ဌာန်</b> ပုဂ္ဂိုလ်လို့ ခေါ်ရတယ်။<br><br>အဲဒီအခိုက်အတန့်အချိန်လေးမှာသာ ဒီပုဂ္ဂိုလ်ဟာ မဂ္ဂဋ္ဌာန်ပုဂ္ဂိုလ်လို့ ခေါ်ရတယ်၊ အဲဒီကလွန်သွားလို့ ဖိုလ်ရောက်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် သူ့ကို <b>ဖလဋ္ဌာန်</b> ပုဂ္ဂိုလ်လို့ ခေါ်ရတယ်၊ <b>သောတာပတ္တိမဂ္ဂဋ္ဌာန်</b> ပုဂ္ဂိုလ်၊ <b>သောတာပတ္တိဖလဋ္ဌာန်</b> ပုဂ္ဂိုလ်။<br><br>အဲဒီဖလဋ္ဌာန် ပုဂ္ဂိုလ်ကျတော့ ပထမစပြီးရတဲ့ <b>သောတာပတ္တိဖိုလ်</b>ကစပြီးတော့ နောက် သူ့ကို <b>သကဒါဂါမိမဂ္ဂဋ္ဌာန်</b> (အထက်မဂ်) မရမချင်းတိုင်အောင် <b>သောတာပတ္တိဖလဋ္ဌာန်</b> ပုဂ္ဂိုလ်လို့ပဲ ခေါ်ရတယ်။<br><br>အဲဒီ<b>သောတာပတ္တိမဂ်</b>ကို ရတဲ့အခါကျတော့ သို့မဟုတ် <b>သောတာပတ္တိမဂ်စိတ်</b>ဖြစ်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် အဲဒီ<b>သောတာပတ္တိမဂ်စိတ်</b>က ဘယ်ကိလေသာတွေကို ပယ်သလဲတဲ့၊ <b>ဒိဋ္ဌိ</b>နဲ့ <b>ဝိစိကိစ္ဆာ</b>ကို အကြွင်းမဲ့ပယ်တယ်၊ ဒါလေးမှတ်ရမယ်။<br><br><b>ဒိဋ္ဌိ</b>ဆိုတာ အယူမှားပေါ့၊ ကံ၊ ကံ၏အကျိုးမရှိဘူး၊ သတ္တဝါတွေမြဲတယ်၊ သို့မဟုတ်လည်း သတ္တဝါတွေဟာ ဒီဘဝပြီးရင် ပြတ်သွားတယ်လို့ ယူတာမျိုးပေါ့။<br><br><b>ဝိစိကိစ္ဆာ</b>ဆိုတာက ဘုရားတရား သံဃာ၌ ယုံမှားတာ၊ အကျင့်၌ယုံမှားတာ၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်၌ ယုံမှားတာ၊ ကိုယ့်ကိုကိုယ်လည်း ငါနောက်က ဖြစ်ခဲ့တယ်ဆိုတာ ဟုတ်မှဟုတ်ရဲ့လား၊ ရှေ့ဖြစ်ဦးမယ်ဆိုတာကော ဟုတ်မှဟုတ်ပါ့မလား စသည်ဖြင့် ဒီလိုယုံမှားတာ။<br><br>အဲဒီအယူမှားမှုနဲ့ ယုံမှားမှု ကိလေသာ ၂-မျိုးကို <b>သောတာပတ္တိမဂ်</b>က အကြွင်းမဲ့ပယ်တယ်၊ အကြွင်းမဲ့ပယ်တယ်ဆိုတာ နောက်ကို ဘယ်တော့မှ အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ <b>ဒိဋ္ဌိ</b>နဲ့ <b>ဝိစိကိစ္ဆာ</b> မဖြစ်တော့ဘူး၊ ဘယ်လိုမှကို စိတ်ထဲမှာ ပေါ်မလာတော့ဘူး။<br><br><b>ဒိဋ္ဌိ</b>ဆိုတာ <b>ဒိဋ္ဌိစေတသိက်</b>မဟုတ်လား၊ <b>ဝိစိကိစ္ဆာ</b>ကလည်း <b>ဝိစိကိစ္ဆာစေတသိက်</b>၊ အဲဒီ<b>ဒိဋ္ဌိစေတသိက်</b>၊ <b>ဝိစိကိစ္ဆာစေတသိက်</b>တို့ဟာ အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ (အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ) ဘယ်သောအခါမှ မဖြစ်တော့ဘူး။<br><br>ဒါဖြင့် သောတာပန်ဖြစ်ပြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ <b>ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်</b> စိတ် ၄-ခု သူ့သန္တာန်မှာဖြစ်ဦးမလား၊ မဖြစ်တော့ဘူး၊ ပြီးတော့ <b>ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂုတ်စိတ်</b>ကော မဖြစ်တော့ဘူး၊ ဒါဖြင့် အကုသိုလ်စိတ် ၁၂-ပါးထဲက <b>သောတာပတ္တိမဂ်</b>က ဘယ်စိတ်တွေ ပယ်မလဲ၊ <b>ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်စိတ်</b> ၄-ခုနဲ့ <b>ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂုတ်စိတ်</b> ၁-ခု၊ အားလုံးပေါင်း ၅-ခုပယ်တယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-276] ဒါကြောင့် သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ စိတ်ကို တွက်လိုက်စမ်းဆိုရင် ဒီ ၅-ခုကို နှုတ်ရမှာ သေချာတယ်။<br><br>ကောင်းပြီ အဲဒီလို <b>သောတာပတ္တိမဂ်</b>ရလို့ <b>ဒိဋ္ဌိ</b>နဲ့ <b>ဝိစိကိစ္ဆာ</b>ပယ်ပြီးတဲ့နောက် ကျန်တဲ့ကိလေသာတွေကော ဘယ်လိုလဲ၊ ပယ်သေးလား၊ မပယ်ဘူးလား။<br><br>ကိလေသာ ၁၀-ပါးရှိတယ် မဟုတ်လား၊ <b>လောဘ</b>၊ <b>ဒေါသ</b>၊ <b>မောဟ</b>၊ <b>မာန</b> စသည်ဖြင့် ရှိတယ်၊ အဲဒီကိလေသာတွေကိုကော <b>သောတာပတ္တိမဂ်</b>က ပယ်သလား မပယ်ဘူးလား ဆိုတဲ့အခါကျတော့ အပါယ်ကို ကျစေနိုင်တဲ့ကိလေသာကျတော့ ပယ်တာပဲ၊ အပါယ်ကို ကျစေနိုင်တဲ့<b>လောဘ</b>မျိုး၊ အပါယ်ကို ကျစေနိုင်တဲ့ <b>ဒေါသ</b>မျိုးကိုလည်း <b>သောတာပတ္တိမဂ်</b>က ပယ်ပြီးပြီ။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ သောတာပန်ဖြစ်ပြီးသွားပြီဆိုရင် အပါယ်ကျစေနိုင်တဲ့ <b>လောဘ</b>၊ <b>ဒေါသ</b>၊ <b>မောဟ</b>မျိုး သူ့သန္တာန်မှာ မဖြစ်တော့ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ ကိလေသာကို အကုန်အစင်ပယ်တာ၊ နောင်ပြန်မဖြစ်အောင် ပယ်တာက <b>ဒိဋ္ဌိ</b>နဲ့ <b>ဝိစိကိစ္ဆာ</b> ဒီ ၂-ခုကိုပယ်တယ်၊ ကျန်တဲ့ကိလေသာတွေကျတော့ အပါယ်သို့လားစေနိုင်တဲ့ အစွမ်းသတ္တိရှိတဲ့ ကိလေသာတွေကိုပယ်တယ်။<br><br>အဲဒီလိုပယ်တဲ့အတွက်ကြောင့် သောတာပန်ဖြစ်သွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ အပါယ်မလားတော့ဘူးပြောတာ၊ အဲဒီတော့ <b>သောတာပတ္တိဖိုလ်</b> အခိုက်အတန့်ကစပြီး အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်ကို သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်လို့ ခေါ်သွားရတယ်။<br><br>အဲဒီတော့ သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ် အပါယ်မလားဘူးဆိုတာ မည်သူမဆိုပြောနေကြ တာပဲ။<br>သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ် အပါယ်မလားတာ ဘာကြောင့်လဲ၊ အဲဒါ အရေးကြီးတယ်။ အပါယ်လားစေနိုင်တဲ့ ကိလေသာကိုမလုပ်လို့ အပါယ်မလားတာ၊ အပါယ်လားစေနိုင်တဲ့ ကိလေသာသူ့သန္တာန်မှာ ဖြစ်ကိုမဖြစ်တော့ဘူး၊ မဂ်နဲ့ ပယ်ထားတာမို့ ကိလေသာ မဖြစ်တော့လို့ အပါယ်မလားတာ။<br><br>သောတာပန်ဖြစ်ပြီးတော့ သူ့အသက်သတ်နေမယ်၊ သူ့ဥစ္စာခိုးနေမယ်ဆိုရင် သူလည်း ဘယ်နေလိမ့်မယ်၊ အပါယ်လားရမှာပဲ၊ ကံ၊ ကံရဲ့ အကျိုးဆိုတာက ဘယ်သူမှ ဝင်ပြီး အနှောင့်အယှက်လုပ်လို့ရတာ မဟုတ်ဘူး။<br><br>အဲဒီတော့ သောတာပန်ဖြစ်ပြီးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် အပါယ်မလားဘူးဆိုတာ အပါယ်လားစေနိုင်တဲ့ အကုသိုလ်မလုပ်လို့ အပါယ်မလားတာ၊ ဒါကိုမှတ်ထားရမယ်၊ ဘာကြောင့်လဲ— <hr> [စာမျက်နှာ-277] ဆိုတော့ ဒီနိုင်ငံ (အမေရိကန်) တရားဆရာ အချို့က မလိမ့်တပတ် လုပ်တတ် ပြောတတ်တာတွေရှိတယ်၊ ငါကတော့ တရားထူးရပြီးသား၊ ငါက ဒါတွေလုပ်လို့ ကိစ္စမရှိဘူး၊ ဒါတွေလုပ်ပေမယ်လို့ ငါကတော့ အပါယ်မလားတော့ဘူး၊ မင်းတို့သာ ဒါတွေမလုပ်နဲ့ပေါ့၊ အဲသလို ဆရာတွေရှိတယ်၊ အဲဒါမျိုးပြောလာရင် ဘယ်တော့မှ မယုံလေနဲ့။<br><br>သောတာပန်ဖြစ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ အဲဒါမျိုးလုပ်ကို မလုပ်တော့တာ၊ မလုပ်လို့ကို (သူက) အပါယ်မလားတာ၊ အကယ်၍များ သူက လုပ်သေးတယ်ဆိုရင် အပါယ်လားမှာပဲ၊ အဲဒါ မှတ်ထားရမယ်။<br><br>မေး။ မဂ်မရရင်ပေါ့နော် ဘုရား။<br>ဖြေ။ ဟုတ်တယ် မဂ်မရရင်ပေါ့၊ အဲဒါကြောင့် တော်ကြာကျတော့ ဒီနိုင်ငံ (အမေရိကန်)မှာ ရှိတဲ့ တရားပြဆရာတွေထဲကကို ရှိတယ်၊ သူ့ကိုယ်သူတော့ enlighten ဖြစ်တယ်ပေါ့လေ၊ ငါကတော့ ကိစ္စမရှိဘူး၊ ဘိန်းနည်းနည်းပါးပါး ရှူးလည်းကိစ္စမရှိဘူး၊ အရက်သောက်လည်းကိစ္စမရှိဘူးပြောတဲ့ ဆရာတွေရှိတယ်။ အဲဒါတွေသတိထားရမယ်။<br><br>အမှန်တော့ သောတာပန်ဖြစ်ရင် ငါးပါးသီလကို လုံးဝလုံခြုံတယ်၊ အသက်သာ အသေခံမယ်၊ ငါးပါးသီလကို မလွန်ကျူးတော့ဘူး။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ တရားအားထုတ်သူအချို့က ကိုယ်ကိုကိုယ် သောတာပန်ဖြစ်ပြီလို့ ထင်သွားကြတယ်၊ အဲဒီလို ကိုယ့်ကိုယ်ကို သောတာပန်ဖြစ်ပြီလို့ ထင်ရင် တခြားနည်းကတော့ ကိုယ့်အားထုတ်ခဲ့တာကို လေ့လာစိစစ်ပြီးတော့ ဒီလိုလည်းပဲ မဂ်ဖိုလ်ရတယ် မရဘူး စိစစ်ရမယ်။<br><br>နောက်တစ်နည်းနဲ့ စိစစ်ဖို့ကတော့ သီလနဲ့ပြန်ပြီး စိစစ်ကြည့်၊ ငါဟာ သူများအသက်သတ်နိုင်သေးလား၊ ပုရွက်ဆိတ်၊ ခြင်၊ ယင်ကောင်လေး စသည်ပေါ့လေ၊ ဒါတွေလည်းအတူတူပဲ၊ မလိမ့်တစ်ပတ်လုပ်နိုင်သေးလား၊ ဆိုပါတော့ အရက်လေးများ သောက်သေးလား၊ အဲသလို ငါးပါးသီလနဲ့ ပြန်စစ်ဆေးကြည့်ပေါ့။<br><br>အဲသလို စစ်ဆေးတဲ့အခါ ဒါတွေငါလုပ်သေးတယ်ဆိုရင်တော့ <b>သောတာပတ္တိမဂ်</b>မရောက်သေးဘူးဆိုတာ ဆုံးဖြတ်ရမယ်။<br><br>တစ်ခါ လူတစ်ယောက်တွေ့ဖူးတယ်၊ သူကအမေရိကန်လူမျိုး၊ သူက သီရိလင်္ကာကို သွားတရားအားထုတ်ပြီး သူ့ကိုယ်သူ <b>သောတာပတ္တိမဂ်</b> ရတယ်လို့ ထင်လာတယ်၊ ဒါပေမယ့် သူကရိုးရိုးပြောရှာတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-278] တစ်နေ့တော့ သူက တွေ့ပါရစေဆိုပြီးတော့ တွေ့ကြတယ်၊ သူက <b>သောတာပတ္တိမဂ်</b>ရတယ်လို့ပြောတယ်၊ “ဒါကတော့ကွာ—မင်းကိုငါကဟုတ်တယ်လို့လည်း မပြောနိုင်ဘူး၊ မဟုတ်ဘူးလည်း မပြောနိုင်ဘူး၊ မင်းဘာသာသိမယ်၊ ဒါပေမယ့်တစ်ခု ရှိတာကတော့ ဒို့စာမှာ ပြောထားတာက သောတာပန်ဖြစ်သွားရင် ငါးပါးသီလကို မလွန်ကျူးဘူးလို့ ဆိုထားတယ်၊ အဲဒီတော့ မင်းအဲဒါနဲ့ ကိုယ့်ကိုကိုယ်ပြန်စစ်ကြည့်ပေါ့” ဆိုတော့ သူက I killed insects တဲ့၊ ပိုးကောင်လေးဘာလေးတော့ သူသတ်သေးတယ်ပေါ့။ ဒီလိုဆိုရင် သူမဟုတ်သေးဘူးပေါ့လေ၊ အဲသလိုဆုံးဖြတ်တယ်။<br><br>သူရိုးသားတာပေါ်လွင်တယ်၊ သူ့ကိုယ်သူ ထင်တာတော့ ထင်မိပြီပေါ့။ ဒါပေမယ်လို့ နားလည်တဲ့သူနဲ့တွေ့တော့ မေးမြန်းပြီး သူ့ကိုယ်သူ ပြန်ဆင်ခြင်နိုင်သွားတယ်။ တချို့က ဒီလိုမဟုတ်ပဲနဲ့ မလိမ့်တစ်ပတ်နဲ့ ပြောတာ အများကြီးရှိတယ်။<br><br>ဒါကြောင့် သောတာပန်ဟာ ဘယ်လောက်ထိအောင် ပြုရသလဲဆိုတော့ နောက်ဘဝ လူပြန်ဖြစ်လို့ ကလေးအရွယ်သာ ဖြစ်နေတောင် သူများ အသက်ကို မသတ်ဘူး၊ အဲသလောက်အထိပဲ၊ သူ့ကိုယ်သူ သောတာပန်လို့တောင် သိချင်မှ သိဦးမယ်၊ ကလေးဘဝကို၊ ဒါပေမယ်လို့ သူများအသက်သတ်ဖို့စတဲ့ ငါးပါးသီလ လွန်ကျူးဖို့ကိစ္စ ဘယ်တော့မှ မလုပ်ဘူး၊ အဲဒါမြဲမြဲမှတ်ထား။<br><br>အဋ္ဌကထာမှာ သေသေချာချာ ဆိုထားတာရှိတယ်၊ ဘယ်လောက် ထိအောင် ဆိုထားသလဲဆိုရင် အရက်နဲ့ ရေနဲ့ရောပြီး သောတာပန်ကို တိုက်ရင် ရေသာဝင်မယ် အရက်မဝင်ဘူးတဲ့၊ အဲသလောက်ထိ ဆိုထားတယ်။<br><br>ဘယ်လို သဘောလည်းတော့ မသိဘူးပေါ့လေ၊ ဝင်တော့ဝင်မယ်။ သို့သော် အရက်က သူ့အာနိသင်ပြယ်သွားပြီးတော့ ရေလို ဖြစ်ပြီး ဝင်သွားမယ်ဆိုလိုတာလား၊ သို့မဟုတ် ဘယ်လိုလည်းတော့ မပြောတတ်ဘူး၊ အဲသလောက်ထိ အဆိုရှိတယ်။ သောတာပန်ဖြစ်ရင် အဲဒီလောက်ထိ အဆင့်အတန်းမြင့်သွားပြီ၊ ဒါ သတိထားရမယ်။<br><br><b>သောတာပတ္တိမဂ်</b>ရပြီးတော့ <b>သောတာပတ္တိဖိုလ်</b> ဖြစ်သွားပြီ၊ နောက်တစ်မဂ် တက်ကြဦးစို့။<br><br>ဒီပုဂ္ဂိုလ်က နောက်တစ်မဂ်လိုချင်တော့ ဆက်ပြီး တရားအားထုတ်တယ် ပေါ့လေ၊ ဆက်အားထုတ်တော့ ဝိပဿနာဉာဏ်မှာ <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b>ကစပြီး ဖြစ်တယ်၊ <b>သမ္မသနဉာဏ်</b>ကစစရာမလိုတော့ဘူး၊ သူကအရိယာဖြစ်ပြီးသား ပုဂ္ဂိုလ်လေ၊ တရားထိုင်တဲ့အခါ <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b>ကစတယ်၊ အဲသလိုစတဲ့အခါ တက်သွားပြန်တယ် ဆိုပါတော့၊ ဒုတိယမဂ်ရတယ်၊ ဒုတိယမဂ်က <b>သကဒါဂါမိမဂ်</b>။ <hr> [စာမျက်နှာ-279] <b>သကဒါဂါမိမဂ်</b> ရပြီးတော့ <b>သကဒါဂါမိဖိုလ်</b> ၂-ကြိမ် ၃-ကြိမ် ဖြစ်ပြီးသွားပြန်ရော၊ <b>သကဒါဂါမိမဂ်</b> အခိုက်အတန့်မှာ သူ့ကို <b>သကဒါဂါမိမဂ္ဂဋ္ဌာန်</b>ပုဂ္ဂိုလ်၊ <b>သကဒါဂါမိဖိုလ်</b> အခိုက်အတံ့ကစပြီးတော့ <b>အနာဂါမိမဂ်</b>မရမီတိုင်အောင် သူ့ကို <b>သကဒါဂါမိဖလဋ္ဌာန်</b> ပုဂ္ဂိုလ်၊ ဒီလိုခေါ်တယ်။<br><br>သော်—<b>သကဒါဂါမ်</b>ရောက်မှ သောတာပန်အကြောင်းကို ပြန်သတိရပြန်တယ်။<br><br><b>သကဒါဂါမ်</b>ဆိုတာ တစ်ခါပြန်လာတယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ရှိတယ်၊ ပါဠိစကား <b>သကဒါဂါမိ</b>လို့ခေါ်တယ်၊ <b>ဂါမိ</b>ဆိုတာ တစ်ခေါက်ပြန်လာတယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်။<br><br>တစ်ခေါက်ပြန်လာတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ လူ့ဘုံကို ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် တစ်ခေါက် ပြန်လာတာ ဆိုလိုတယ်၊ သူ့မပြောခင် သောတာပန်အကြောင်း ပြောဦးမယ်။<br><br>သောတာပန်ဟာ <b>သောတာပတ္တိမဂ်</b>ကို ရပြီးတဲ့နောက် နောက်ထပ် ဘယ်နှစ်ဘဝ သံသရာမှာ (အလွန်ဆုံး) နေမလဲ၊ ၇-ဘဝပဲတဲ့၊ ၇-ဘဝထက်ပိုပြီး မနေတော့ဘူး၊ နောက်ဆုံးဘဝကျရင် ဧကန် ရဟန္တာဖြစ်ပြီးတော့ ပရိနိဗ္ဗာန် ပြုရမယ်။<br><br>ဒါပေမယ်လို့ အဲဒီ ၇-ဘဝမှာ (စာမှာဆိုထားတာက) အတိုးအဆုတ် ရှိသေးတယ်၊ <b>သတ္တက္ခတ္တုပရမ</b>သောတာပန်ဆိုတာက အလွန်ဆုံး ၇-ဘဝနေတဲ့သောတာပန်၊ <b>ကောလံကောလ</b>သောတာပန်က ၂-ဘဝကနေ ၆-ဘဝတိုင်အောင် ပဋိသန္ဓေနေတယ်၊ ၇-ဘဝထိအောင် မသွားတော့ဘူး၊ ပြီးတော့ <b>ဧကဗီဇီ</b>သောတာပန် ဆိုတာ တစ်ဘဝပဲ၊ တစ်ဘဝပြီးရင် တစ်ခါတည်း ရဟန္တာဖြစ်ပြီးတော့ နိဗ္ဗာန်ဝင်မယ်။<br><br>အဲသလို တစ်ဘဝပဲ ပဋိသန္ဓေနေတဲ့ သောတာပန်လည်းရှိသေးတယ်၊ သို့သော် များသောအားဖြင့်ကတော့ သောတာပန်ဆိုရင် ၇-ဘဝအလွန်ဆုံးပဲ၊ ၇-ဘဝထက်ပိုပြီး ၈-ဘဝမနေတော့ဘူး၊ ဒါဟာ ရတနသုတ်မှာလဲ အသေအချာဆိုထားတယ်၊ “<b>န တေ ဘဝံ အဋ္ဌမမာဒိယန္တိ</b>” ဆိုပြီးတော့ ပါတယ် ။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ ၇-ဘဝမှ ရဟန္တာဖြစ်ပြီး နိဗ္ဗာန်ရတဲ့ သောတာပန်ရှိတယ်၊ ၂-ဘဝမှ ၆-ဘဝ ရဟန္တာဖြစ်တဲ့ သောတာပန်ရှိတယ်၊ နောက်ထပ် တစ်ဘဝနေပြီး ရဟန္တာဖြစ်တဲ့ သောတာပန်ရှိတယ်၊ အဲသလို သောတာပန် ၃-မျိုးရှိတယ်။<br><br><b>သကဒါဂါမ်</b>တဲ့၊ <b>သကဒါဂါမ်</b>ကတော့ လူအဖြစ်နဲ့ <b>သကဒါဂါမ်</b>ဖြစ်ပြီးတဲ့ နောက် နတ်ပြည်မှာ တစ်ဘဝ သွားဖြစ်မယ်၊ ပြီးရင် လူ့ပြည်တစ်ခါ ပြန်လာပြီးတော့ ဖြစ်ဦးမယ်၊ ဖြစ်ပြီးမှ လူ့ဘဝမှာရဟန္တာဖြစ်မယ်၊ အဲသလို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကို <b>သကဒါဂါမ်</b> ခေါ်တယ်၊ တစ်ကြိမ်ပြန်လာတယ်ဆိုတာ အဲဒါပြောတာ။ <hr> [စာမျက်နှာ-280] မေး။ <b>သကဒါဂါမ်</b>ပုဂ္ဂိုလ်က အဆင့်မတက်ဘူးလား။<br>ဆရာတော်။ တက်မယ်ဆိုရင်တော့ တက်နိုင်တယ်၊ ဒါပေမယ်လို့ အခုဟာက နတ်ပြည်နဲ့ လူ့ပြည်ကိုပဲ ပြောနေတာ၊ အဲဒီမှာလည်း ၅-မျိုးရှိသေးတယ်။<br><br>၁။ လူ့ဘုံမှာ <b>သကဒါဂါမ်</b>ဖြစ် နောက်တော့ဆက်လက်ကျင့်ပြီး လူ့ဘုံမှာပဲ ရဟန္တာဖြစ်ပြီး၊ ပရိနိဗ္ဗာန်စံတာ၊ ဒါကတစ်မျိုး။<br>၂။ လူ့ဘုံမှာ <b>သကဒါဂါမ်</b>ဖြစ်ပြီးတော့ သေပြီး နတ်ပြည်သွားဖြစ်၊ အဲဒီနတ်ပြည်မှာ ရဟန္တာဖြစ်ပြီး ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတာ ဒီလိုပုဂ္ဂိုလ်လည်းရှိတယ်။<br>၃။ တစ်ခါ နတ်ပြည်မှာ<b>သကဒါဂါမ်</b>ဖြစ်၊ နတ်ပြည်မှာပဲ ရဟန္တာဖြစ်တာ ဒီလို<b>သကဒါဂါမ်</b>မျိုးလည်းရှိတယ်။<br>၄။ ပြီးတော့ နတ်ပြည်မှာ <b>သကဒါဂါမ်</b>ဖြစ် လူ့ပြည်လာပြန်ဖြစ်ပြီး ရဟန္တာဖြစ်တဲ့ <b>သကဒါဂါမ်</b>မျိုးလည်းရှိတယ်။<br>၅။ နောက်တစ်ခုကတော့ လူ့ပြည်မှာ <b>သကဒါဂါမ်</b>ဖြစ် နတ်ပြည်တစ်ခါသွားဖြစ် လူ့ပြည်တစ်ခါ ပြန်လာမှ သူကမှ ရဟန္တာဖြစ်ပြီး ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတာ၊ တစ်ခေါက် ပြန်လာတာ အတိအကျ။<br><br>နောက်တစ်မျိုးရှိသေးတယ်၊ နတ်ပြည်မှာ <b>သကဒါဂါမ်</b>ဖြစ်၊ လူ့ပြည်တစ်ခါ ပဋိသန္ဓေပြန်နေ၊ ပြီးတော့ နတ်ပြည်ပြန် ပဋိသန္ဓေနေပြီးတော့ အဲဒီမှာ ရဟန္တာဖြစ်တဲ့ <b>သကဒါဂါမ်</b>လည်းရှိတယ်၊ ဒါတွေက အမျိုးမျိုးပဲ။<br><br>အဲဒီ<b>သကဒါဂါမ်</b>ရတဲ့ <b>သကဒါဂါမိမဂ်</b>ကျတော့ နောက်ထပ် အကြွင်းမဲ့ပယ်တဲ့ ကိလေသာရယ်လို့ မရှိဘူး၊ ဒါပေမယ့် ခုန <b>သောတာပတ္တိမဂ်</b>က အပါယ်ကျစေနိုင်တဲ့ အစွမ်းသတ္တိပယ်ပြီးတော့ ကျန်ကိလေသာတွေ ရှိသေးတယ်၊ အဲဒီကိလေသာတွေကို ထပ်ပြီးတော့ပါးအောင်လုပ်တယ်၊ နည်းသွားအောင်လုပ်တယ်၊ <b>သကဒါဂါမိမဂ်</b>က ကိလေသာတစ်ခုခုကို အကြွင်းမဲ့ပယ်တယ်ရယ်လို့ မရှိဘူး၊ <b>သောတာပတ္တိမဂ်</b>ပယ်ပြီးလို့ ကျန်တဲ့ ကိလေသာတွေကို ထပ်ပြီးတော့ပါးသွားအောင် လုပ်ပေးတယ်။<br><br>အဲဒီ<b>သကဒါဂါမိမဂ်</b>ရပြီးတော့ <b>သကဒါဂါမ်</b> ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သွားပြီဆိုပါတော့၊ နောက်တစ်ခါ ဆက်တရားအားထုတ်တဲ့အခါ <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b>ရပြီး ဝိပဿနာ အဆင့်အတန်းတက်သွားလို့ <b>အနာဂါမိမဂ်</b>ဆိုတာ ရသွားတယ်၊ <b>အနာဂါမိမဂ်</b> အခိုက်အတန့်မှာ သူ့ကို <b>အနာဂါမိမဂ္ဂဋ္ဌာန်</b>ပုဂ္ဂိုလ်၊ ဖိုလ်အခိုက်အတန့်ကစပြီးတော့ ရဟန္တာ မဖြစ်သေးသမျှ အချိန်အတွင်းကို <b>အနာဂါမိဖလဋ္ဌာန်</b>ပုဂ္ဂိုလ်။<br><br><b>အနာဂါမိမဂ်</b>ကတော့ ဘာကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သလဲ၊ <b>ကာမရာဂ</b>နဲ့ <b>ဗျာပါဒ</b>ကို— <hr> [စာမျက်နှာ-281] <h3>အနာဂါမိမဂ်နှင့် ကိလေသာပယ်ပုံ</h3><br>အကြွင်းမဲ့ပယ်တယ်။ <b>ကာမရာဂ</b>ဆိုတာ ကာမဂုဏ်ဝတ္ထုပစ္စည်းတွေကို တွယ်တာတဲ့လောဘ တဏှာကို <b>ကာမရာဂ</b>လို့ခေါ်တယ်၊ ကာမဘဝကို တွယ်တာတယ်၊ ကာမဂုဏ်လို့ ခေါ်တဲ့ ကောင်းတဲ့အဆင်း၊ ကောင်းတဲ့အနံ့၊ ကောင်းတဲ့အသံစတဲ့ အာရုံတွေကို တွယ်တာတယ်။<br><br><b>ဗျာပါဒ</b>ဆိုတာက ဒေါသ၊ <b>ကာမရာဂ</b>နဲ့ <b>ဗျာပါဒ</b>ဆိုတာ လောဘနဲ့ဒေါသကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်တယ်ဆိုတယ်၊ ဒါကြောင့် အနာဂါမ်ဖြစ်သွားပြီးရင် ကာမဂုဏ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ သူ့မှာ ဘာမှ စိတ်မရှိတော့ဘူး၊ သူ့မှာရှိသေးတဲ့ ကျန်နေတဲ့ လောဘက <b>ရူပါဝစရ</b>ဘုံ တွယ်တာမှုပေါ့၊ ဗြဟ္မာဖြစ်ချင်တဲ့သဘောပေါ့၊ <b>အရူပါဝစရ</b>ဘုံကို တွယ်တာတဲ့ သဘောပေါ့၊ အဲဒီ တဏှာကတော့ ကျန်ဦးမယ်၊ ရူပဘဝနဲ့ အရူပဘဝကို လိုချင်တဲ့တဏှာကတော့ ကျန်ဦးမှာပဲ၊ ကာမဘဝနဲ့ ပတ်သက်လို့တော့ သူ့မှာ မရှိတော့ဘူး။<br><br>ဘာလို့တုန်းဆိုတော့ သူ့မှာ <b>ကာမရာဂ</b>ကို လုံးဝပယ်ပြီးသွားပြီ၊ ကာမဂုဏ်နဲ့ ပတ်သက်လို့ ဘာမှ သူ့မှာ လိုချင်စိတ် မရှိတော့ဘူး၊ အဲဒီတော့ အဲဒီအချိန်မှာ married life မရှိတော့ဘူး၊ အဲဒီတော့ သီးခြားသွားနေရင် နေမယ်၊ ရဟန်းပြုချင် ပြုသွားမယ်ပေါ့လေ။<br><br>ဒါကြောင့် အနာဂါမ်ဖြစ်သွားပြီဆိုရင် <b>ကာမရာဂ</b>နဲ့ <b>ဒေါသ</b>ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်တယ်၊ အကြွင်းမဲ့ပယ်တဲ့အတွက်ကြောင့် အနာဂါမ်ဖြစ်သွားပြီးရင် စိတ်ဆိုးတာ လုံးဝမရှိတော့ဘူး။ ဆုတ်နစ်တဲ့ဒေါသဆိုတာ ကြောက်တာလန့်တာကို ခေါ်တာ၊ ဒါကြောင့် အနာဂါမ်ဖြစ်သွားပြီးရင် ကြောက်တာလန့်တာ စိတ်ညစ်တာ ပူဆွေးတာ လုံးဝမရှိတော့ဘူး၊ ရဟန္တာမဖြစ်သေးခင် အနာဂါမ်ဘဝမှာ ဒါတွေကို လုံးဝပယ်ထားပြီ။<br><br>ဒါကြောင့် လူတစ်ယောက်က သူ့ကိုယ်သူ အနာဂါမ်လို့ပြောရင် စမ်းသပ်ဖို့ သိပ်လွယ်တယ်၊ စိတ်ဆိုးလား မဆိုးဘူးလား စမ်းကြည့်ရုံပဲ၊ ဒေါသအရိပ်အယောင်လေး နည်းနည်းထွက်သေးရင် ဒီပုဂ္ဂိုလ်တော့ အနာဂါမ် မဟုတ်ဘူးဆိုတာ ဆုံးဖြတ်လို့ရပြီ၊ <b>သောတာပန်</b>၊ <b>သကဒါဂါမ်</b>လောက်ဆိုတော့ သိပ်မလွယ်သေးဘူး၊ <b>ကလျာဏပုထုဇဉ်</b> (ကောင်းကောင်းကြီး ကျင့်နေတဲ့ပုထုဇဉ်)နဲ့ သိပ်ကွာတာမဟုတ်သေးဘူး၊ အဲဒီတော့ သိပ်စမ်းလို့မရဘူး၊ အနာဂါမ်လို့ ပြောရင် စမ်းလို့ သိပ်လွယ်ပြီ။ အနာဂါမိမဂ်ရောက်သွားပြီးရင် နောက်တော့ <b>အနာဂါမိဖိုလ်</b>ပေါ့လေ၊ အဲဒါ— <hr> [စာမျက်နှာ-282] <h3>အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် သုဒ္ဓါဝါသဘုံ</h3><br>အနာဂါမ်ဖြစ်သွားပြီ၊ <b>အနာဂါမီ</b>ဆိုတာ ပြန်မလာဘူးဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ရှိတယ်။ လူ့ပြည်ပြန်မလာတော့ဘူး၊ လူ့ပြည်ကိုသာ မဟုတ်ဘူး၊ ကာမာဝစရဘုံသို့ ပြန်မလာတော့ဘူး၊ သေရင် ကာမာဝစရဘုံ မဖြစ်တော့ဘူးလို့ဆိုလိုတယ်၊ ဧကန် သုဒ္ဓါဝါသ ဗြဟ္မာဘုံသွားဖြစ်မယ်၊ ရူပါဝစရ ဗြဟ္မာဘုံမှာ အထက်ဆုံး ဗြဟ္မာဘုံမှာလေ။ အဲဒီသုဒ္ဓါဝါသ ၅-ဘုံမှာ သွားဖြစ်မယ်။<br><br>အဲဒီတော့ သုဒ္ဓါဝါသ ၅-ဘုံမှာ ဖြစ်ဖို့ဈာန်ရမှဖြစ်မယ်၊ အနာဂါမ်ဖြစ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ မသေခင် ဈာန်ရကိုရရမယ်၊ ဈာန်မရဘဲနဲ့ သေကိုမသေဘူး၊ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ အနာဂါမ်ဖြစ်သွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ သမာဓိပြည့်စုံသွားပြီ၊ သောတာပန်၊ သကဒါဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်ကို သမာဓိပြည့်စုံပြီလို့ စာမှာ မခေါ်သေးဘူး၊ နည်းနည်းတော့ လိုသေးတယ်ပေါ့လေ၊ ဘာကြောင့်တုန်းဆိုတော့ သူတို့ (<b>သောတာပန်</b>၊ <b>သကဒါဂါမ်</b>တို့) က <b>ကာမရာဂ</b>ကို မပယ်နိုင်သေးဘူး။<br><br><b>ကာမရာဂ</b>ဟာ သမာဓိနဲ့ ဖြောင့်ဖြောင့်ဆန့်ကျင်ဘက်၊ အဲဒီတော့ သူတို့ရဲ့ သမာဓိဟာ အနာဂါမ် သမာဓိလောက် မကောင်းသေးဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ စာမှာ “<b>သမာဓိသ္မိံ ပရိပူရကာရီ</b>” သမာဓိမှာ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ပြုပြီးပြီဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ အနာဂါမ်သာ မှတ်ပေတော့၊ သောတာပန် သကဒါဂါမ်ရဲ့ သမာဓိဟာ သိပ်မဟုတ်သေးဘူးလို့ ဆိုလိုတာပေါ့။<br><br>ပုထုဇဉ်အနေနဲ့ကြည့်မယ်ဆိုရင် သောတာပန် သကဒါဂါမ်ရဲ့ သမာဓိက ကောင်းလှပြီ၊ ဒါပေမယ်လို့ အနာဂါမ်နဲ့ စာလိုက်ရင် သူက မပြည့်စုံသေးဘူး။ ဒါကြောင့်မို့ သမာဓိအား တကယ်ကောင်းသွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်အဆင့်ရောက်သွားတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ သူတို့ဟာ ဈာန်အားဖြင့် လွယ်နေပြီ၊ ဒါကြောင့်မို့ မသေခင် ဧကန် ဈာန်ရမယ်၊ ဈာန်ရပြီးတော့ သုဒ္ဓါဝါသဘုံမှာ ဖြစ်မယ်တဲ့။<br><br>အဲဒီမှာလည်း အနာဂါမ် အမျိုးမျိုး ရှိသေးတယ်၊ နားလည်ရင်လည်း ကောင်းတယ်၊ နားမလည်လည်း ကိစ္စမရှိဘူး၊ ဒါက အထူးထူးအပြားပြားတွေပေါ့။ <b>အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယီ</b> အနာဂါမ်ဆိုတာက အဲဒီသုဒ္ဓါဝါသတစ်ဘုံဘုံမှာ သွားဖြစ်ပြီး ဆိုပါတော့၊ ဖြစ်ပြီးရင် အဲဒီဘုံရဲ့ သက်တမ်းရှိတယ်၊ အဲဒီသက်တမ်း တစ်ဝက်မတိုင်ခင် ရဟန္တာဖြစ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး။ ဒီ လူ့ဘဝကနေ အနာဂါမ်ဖြစ်တယ်၊ အနာဂါမ်ဖြစ်၊ ဈာန်ရပြီးတော့ သေရော၊ သေတော့ ဗြဟ္မာဘုံရောက်သွားတယ်၊ အဲဒီဗြဟ္မာဘုံရဲ့ သက်တမ်း တစ်ဝက်မတိုင်ခင်မှာ ရဟန္တာဖြစ်သွားတယ်၊ အဲသလို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးရှိတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-283] <h3>အနာဂါမ် ၅-မျိုးနှင့် အရဟတ္တမဂ်</h3><br>နောက်တစ်ခုကတော့ <b>ဥပဟစ္စပရိနိဗ္ဗာယီ</b> အနာဂါမ်တဲ့၊ ဗြဟ္မာသက်တမ်း တစ်ဝက်လွန်ပြီးမှ ရဟန္တာဖြစ်တဲ့ အနာဂါမ်မျိုးရှိတယ်။ တချို့ကတော့ တော်တော်လေး ကြိုးကြိုးစားစား အားထုတ်ပြီးမှ ရဟန္တာဖြစ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ရှိတယ်၊ <b>သသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ</b>လို့ခေါ်တယ်။<br><br>ကြိုးကြိုးစားစား အားမထုတ်ဘဲနဲ့ လွယ်လွယ်ကူကူ အားထုတ်ပြီး ရဟန္တာဖြစ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရှိတယ်၊ <b>အသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ</b>လို့ခေါ်တယ်။ နောက်ဆုံးတစ်ခုကတော့ သူက သုဒ္ဓါဝါသ ၅-ဘုံမှာဖြစ်ပြီးရင် တစ်ဘုံချင်း တစ်ဘုံချင်း တက်သွားပြီးတော့ အထက်ဆုံးကျမှ ရဟန္တာဖြစ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရှိတယ် (<b>ဥဒ္ဓံသောတ အကနိဋ္ဌဂါမီ</b>)။<br><br>ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် အနာဂါမ်ဖြစ်ပြီးရင် သုဒ္ဓါဝါသဘုံမှာပဲဖြစ်မယ်၊ သုဒ္ဓါဝါသဘုံမှာ ဖြစ်ပြီးရင် သက်တမ်းတစ်ဝက်မတိုင်ခင် ရဟန္တာဖြစ်ချင်လည်းဖြစ်မယ်၊ သက်တမ်း တစ်ဝက်လွန်မှ ရဟန္တာဖြစ်ချင်လည်းဖြစ်မယ်၊ တချို့ကျတော့ ထပ်ပြီး အားထုတ်တဲ့ အခါမှာ ကြိုးကြိုးစားစားအားထုတ်ရတယ်၊ တချို့က သိပ်မကြိုးစားရဘဲနဲ့ အားထုတ်ပြီးတော့လည်း ရနိုင်တယ်၊ တချို့က သုဒ္ဓါဝါသဘုံမှာ တစ်ဘုံချင်းတက်သွားပြီးတော့ အထက်ဆုံးကျမှ ရဟန္တာဖြစ်တယ်။<br><br>မေး။ ။ အဲဒီအခါ ဗြဟ္မာဘုံမှာ နာမ်ရုပ်ရှိပါသလား။<br>ဆရာတော်။ ။ နာမ်ရောရုပ်ရော ရှိတယ်။<br><br>ကောင်းပြီ၊ ဒါက အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ပြီးတော့ ဆက်အားထုတ်ပြန်တယ်ဆိုပါတော့၊ အားထုတ်တော့ <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b>ကစပြီး ဉာဏ်စဉ်အတိုင်းတက်သွား၊ <b>အရဟတ္တမဂ်</b> ရသွားရော။ <b>အရဟတ္တမဂ်</b> အခိုက်အတန့်မှာ <b>အရဟတ္တမဂ္ဂဋ္ဌာန်</b> ပုဂ္ဂိုလ်လို့ခေါ်တယ်။ အဲဒီနောက် <b>အရဟတ္တဖိုလ်</b>ကစပြီး နောင် ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသည်တိုင်အောင် <b>အရဟတ္တဖလဋ္ဌာန်</b> ပုဂ္ဂိုလ်လို့ခေါ်တယ်။<br><br><b>မဂ္ဂဋ္ဌာန်</b>ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ မဂ်စိတ်ဟာ ဥပါဒ်၊ ဌီ၊ ဘင်ဆိုတဲ့ ခဏလေး ၃-ချက်လောက်ပဲ ကြာတာ၊ ဒါကိုပဲ သူ့ကို ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်အနေနဲ့ ခေါ်ထားတယ်၊ တကယ် practically ပြောမယ်ဆိုရင် အရိယာ ၄-ယောက်ပဲရှိတာပေါ့၊ မဂ္ဂဋ္ဌာန်ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာက ဖြစ်တုန်းခဏလေးပဲ၊ ပြီးတော့ မရှိတော့ဘူး။<br><br>ရဟန္တာဖြစ်ပြီ၊ <b>အရဟတ္တမဂ်</b>ရပြီ၊ <b>အရဟတ္တမဂ်</b>ရတဲ့အခါကျတော့ ကျန်တဲ့ ကိလေသာတွေ အကုန်ပယ်တော့တယ်၊ ခုနပြောတဲ့ <b>ကာမရာဂ</b>ကနေပြီး <b>ရူပရာဂ</b>၊ <b>အရူပရာဂ</b> မကျန်ဘူးလား၊ ပြီးတော့ <b>မာန</b>တို့ <b>ဥဒ္ဓစ္စ</b>တို့ပေါ့၊ များသောအားဖြင့်— <hr> [စာမျက်နှာ-284] <h3>ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အဂ္ဂဒက္ခိဏေယျ</h3><br><b>မာန</b>ကျန်တယ်၊ သူတို့ကျတော့ အလွန်သိမ်မွေ့တဲ့ <b>မာန</b>ပေါ့၊ ရိုးရိုးပုဂ္ဂိုလ်တွေဖြစ်တဲ့ <b>မာန</b>မျိုးတော့ မဟုတ်ဘူး၊ သို့သော် <b>မာန</b>ရှိသေးတယ်၊ ကျန်တဲ့ ကိလေသာတွေ အကုန်လုံးကတော့ <b>အရဟတ္တမဂ်</b>ကပယ်တယ်၊ <b>အရဟတ္တမဂ်</b>ရပြီးတဲ့နောက်ပိုင်း ကျတော့ ကိလေသာဆိုလို့ လုံးဝ မရှိတော့ဘူး၊ ဘယ်လိုကိလေသာမှ အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ မဖြစ်တော့ဘူး။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သွားပြီဆိုရင် စိတ်ဓာတ်ဟာ လုံးဝစင်ကြယ်သွားပြီ၊ အကုသိုလ်ဆိုလို့ လုံးဝမရှိတော့ဘူး၊ အဲဒီတော့ <b>အရဟန္တ</b>ဆိုတဲ့ ပုဒ်ရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကတော့ အလှူကို ခံထိုက်တယ်၊ ပူဇော်အထူးကို ခံထိုက်တယ်ဆိုတာပဲ။ သူ့မှာ ကိလေသာလုံးဝကင်းစင်သွားတဲ့အခါကျတော့ လယ်မြေကောင်းလို့ပေါ့။ အညစ်အကြေးမရှိဘဲ အလွန်ကောင်းတဲ့ လယ်မြေဖြစ်သွားတော့ လှူရန် အကောင်းဆုံးပေါ့၊ ကိလေသာကင်းတာကိုး။<br><br>ကိလေသာရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်လှူရတာနဲ့ ကိလေသာကင်းတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လှူရတာ မတူသေးဘူးလေ၊ ကောင်းတဲ့လယ်ယာမှာ စိုက်တာနဲ့ မကောင်းတဲ့လယ်မှာ စိုက်တာဟာ ကောက်ပဲသီးနှံ ထွက်တာချင်း မတူသလိုပေါ့။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ကျတော့ အညစ်အကြေးကိလေသာ လုံးဝကင်းသွားတဲ့အတွက် ကြောင့်မို့ လှူရင် များမြောင်သောအကျိုးကို ပေးနိုင်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>အဂ္ဂဒက္ခိဏေယျ</b> အမြတ်ဆုံးသောအလှူခံဖြစ်တယ်။<br><br>ကိလေသာတွေလည်း လုံးဝ ပယ်တော့တယ်၊ ဘာမှ မကျန်တော့ဘူး၊ မဂ် ၄-ခုနဲ့ ပယ်လိုက်တာ ကိလေသာ ၁၀-ပါးကုန်ရော၊ ပထမမဂ်က <b>ဒိဋ္ဌိ</b>နဲ့ <b>ဝိစိကိစ္ဆာ</b>ကို အကြွင်းမဲ့ပယ်တယ်၊ တခြားကိလေသာတွေကျတော့ အပါယ်လားစေနိုင်တဲ့သတ္တိကို ပယ်တယ်။<br><br><b>သကဒါဂါမိမဂ်</b>ကျတော့ ကျန်တဲ့ကိလေသာတွေကို ထပ်ပြီးတော့ ပါးအောင် လုပ်လိုက်တယ်၊ <b>အနာဂါမိမဂ်</b>ကျတော့ <b>ကာမရာဂ</b>နဲ့ <b>ဗျာပါဒ</b> (<b>ဒေါသ</b>)ကိုပယ်တယ်။ <b>အရဟတ္တမဂ်</b>ကျတော့ ကျန်တဲ့ <b>ရူပရာဂ</b>၊ <b>အရူပရာဂ</b> စသည်၊ <b>မာန</b>၊ <b>ဥဒ္ဓစ္စ</b> စသည် အကုန်လုံးပယ်လိုက်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ရဟန္တာဖြစ်သွားရင်တော့ အကုန်လုံးရှင်းပြီး ပြောင်သွားပြီ။ သို့သော် အရင်ပြောဖူးတယ်ထင်တယ်၊ ရဟန္တာကတော့ ဝါသနာနှင့်တကွ မပယ်နိုင်ဘူးပေါ့၊ မြတ်စွာဘုရားကတော့ ဝါသနာနှင့်တကွ ပယ်နိုင်တယ်၊ အဲသလို ကွာသေးတယ်။ <hr> [စာမျက်နှာ-285] <h3>ဝါသနာပယ်ပုံနှင့် အရိယာ ၈-ယောက်</h3><br>မြတ်စွာဘုရားရဲ့ <b>အရဟတ္တမဂ်</b>နဲ့ ရိုးရိုးရဟန္တာရဲ့ <b>အရဟတ္တမဂ်</b>က အဲသလို ကွာတယ်၊ ရိုးရိုးပုဂ္ဂိုလ် ရဟန္တာဖြစ်တယ်ဆိုရင် ကိလေသာအကုန်လုံး ကင်းသွားတာ မှန်တယ်၊ မြတ်စွာဘုရားလည်း <b>အရဟတ္တမဂ်</b>ရတဲ့အခါ ကိလေသာ အကုန်လုံး ကင်းသွားတယ်၊ ဒါပေမယ်လို့ မြတ်စွာဘုရားကျတော့ ဝါသနာပါမကျန် ပယ်နိုင်တယ်။<br><br>ရဟန္တာတွေကျတော့ ဝါသနာလေးက ကျန်နေသေးတယ်၊ ပိလိန္ဒာဝစ္ဆမထေရ်ဟာ ဘဝငါးရာ ဇာတ်မြင့်တဲ့အမျိုးဖြစ်လာတော့ ဒီဘဝရဟန္တာဖြစ်ပေမယ့် လူတွေ့ရင် “ဟဲ-သူယုတ်၊ ဟဲ-သူယုတ်”နဲ့ ခေါ်လေ့ရှိတယ် ဆိုတာကိုး၊ ဇာတ်မြင့်တဲ့ သူက ဇာတ်နိမ့်တဲ့သူကို နှိမ်ခေါ်တာကိုး၊ မြန်မာလိုဆိုရင် “ဟိုကောင်၊ ဟိုကောင်”နဲ့ ခေါ်တာမျိုးနေမှာပေါ့လေ၊ အဲဒီအကျင့်ကိုမဖျောက်နိုင်ဘူး၊ ရဟန္တာဖြစ်ပေမယ့်လည်း ခေါ်နေတာပဲ။<br><br>ဒါပေမယ့် သူ့မှာ လောဘ ဒေါသ မောဟ ဘာမှရှိတော့တာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒေါသနဲ့ ခေါ်နေတာလည်း မဟုတ်ဘူး၊ နှိမ်ချပြီး ခေါ်တာမဟုတ်ဘူး၊ အကျင့်ပါနေလို့ ခေါ်တာ။ မြတ်စွာဘုရားကျတော့ အဲဒါမျိုးတွေပါ အကုန်လုံး ပယ်နိုင်သွားတယ်၊ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ <b>အရဟတ္တမဂ်</b>နဲ့ ရဟန္တာသာဝကတို့ရဲ့ <b>အရဟတ္တမဂ်</b>တို့ဟာ အဲသလိုကွာခြားချက်ရှိတယ်။ မြတ်စွာဘုရားကျတော့ <b>အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်</b>တော် ရပြီးတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် <b>သဗ္ဗညုတဉာဏ်</b>တော် (အလုံးစုံကိုသိနိုင်တဲ့ ဉာဏ်တော်) လည်းရတာပေါ့၊ သာဝကတွေကျတော့ <b>သဗ္ဗညုတဉာဏ်</b>တော်မရှိဘူးပေါ့။<br><br>ကောင်းပြီ၊ ရဟန္တာဖြစ်သွားပြီ၊ အဲဒီတော့ အရိယာပုဂ္ဂိုလ် ၄-မျိုးလို့လည်း ခေါ်တယ်၊ ၈-မျိုးလို့လည်းခေါ်တယ်၊ အရိယာပုဂ္ဂိုလ် ၈-ယောက်လို့ခေါ်တာ၊ <b>သောတာပတ္တိမဂ္ဂဋ္ဌာန်</b>၊ <b>သောတာပတ္တိဖလဋ္ဌာန်</b>၊ <b>သကဒါဂါမိမဂ္ဂဋ္ဌာန်</b>၊ <b>သကဒါဂါမိဖလဋ္ဌာန်</b>၊ <b>အနာဂါမိမဂ္ဂဋ္ဌာန်</b>၊ <b>အနာဂါမိဖလဋ္ဌာန်</b>၊ <b>အရဟတ္တမဂ္ဂဋ္ဌာန်</b>၊ <b>အရဟတ္တဖလဋ္ဌာန်</b>၊ ဒီပုဂ္ဂိုလ် ၈-ယောက်ကို အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်လို့ ခေါ်တယ်။<br><br>အရိယာပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သွားရင် အဲဒီပုဂ္ဂိုလ် သန္တာန်မှာ လောကုတ္တရာစိတ်ထဲက ဘာစိတ်တွေဖြစ်သလဲဆိုတော့ မဂ်စိတ်တွေဖြစ်မယ်၊ ဖိုလ်စိတ်တွေဖြစ်မယ်၊ အသီးသီး ဖြစ်မယ်၊ <b>သောတာပတ္တိမဂ်</b>ရပြီးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်မှာ <b>သောတာပတ္တိဖိုလ်</b>စိတ်တွေ ဖြစ်တယ်။ <b>သကဒါဂါမိမဂ်</b>ရပြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ <b>သကဒါဂါမိဖိုလ်</b>စိတ်တွေဖြစ်မယ်၊ <b>အနာဂါမိမဂ်</b>ရပြီးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်မှာ <b>အနာဂါမိဖိုလ်</b>စိတ်တွေ ဖြစ်မယ်၊ <b>အရဟတ္တမဂ်</b>ရပြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ— <hr> [စာမျက်နှာ-286] <h3>ဖလသမာပတ် ဝင်စားခြင်း</h3><br><b>အရဟတ္တဖိုလ်</b>စိတ်တွေဖြစ်မယ်။ ကောင်းပြီ၊ အဲဒီတော့ အရိယာဖြစ်သွားပြီးတဲ့နောက် <b>ဖလသမာပတ်</b>ဆိုတာ ရှိတယ်၊ ဖိုလ်ဝင်စားတယ်ပေါ့။ ကိုယ့်ကိုကိုယ် သောတာပန်ဖြစ်တယ်လို့ ထင်တဲ့သူဟာ <b>သောတာပတ္တိဖိုလ်</b>ပြန်ဖြစ်အောင် အားထုတ်စမ်းကြည့်လို့ရတယ်၊ <b>သောတာပတ္တိဖိုလ်</b>စိတ်တွေချည်း အကြာကြီးဖြစ်နေသလား၊ ကိုယ့်မှာ လုပ်နိုင်သလား၊ စာစကားနဲ့ပြောရင် <b>ဖလသမာပတ်</b> ဝင်စားနိုင်သလားပေါ့လေ၊ <b>ဖလသမာပတ်</b> ဝင်စားနိုင်ရင် သူဟာ ဧကန် <b>သောတာပတ္တိမဂ်</b>ရတယ်လို့ ဆိုရတော့မယ်။<br><br>အဲသလို <b>ဖလသမာပတ်</b> ဝင်စားတာက ဘာလဲဆိုတော့ မျက်မှောက်ဘဝမှာ ချမ်းသာကို ခံစားချင်လို့တဲ့၊ အဲဒီတော့ အရိယာတွေ ခံစားချင်တဲ့ ချမ်းသာက ကိလေသာ ငြိမ်းအေးတဲ့ချမ်းသာ၊ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို ခံစားချင်တာပေါ့။<br><br>လောကီချမ်းသာခံစားချင်ရင်တော့ လောကီချမ်းသာအတိုင်းသွားရမှာ အခုဟာက လောကုတ္တရာချမ်းသာ ဖိုလ်ချမ်းသာ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို ခံစားချင်တဲ့ အတွက်ကြောင့် အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ <b>ဖလသမာပတ်</b>ကိုဝင်စားတယ်တဲ့၊ တစ်နည်းအားဖြင့် ပြောမယ်ဆိုရင် သူတို့က relaxation လုပ်တာပေါ့။ ဒုက္ခတွေထဲက ဒုက္ခနည်းနိုင်သမျှ နည်းသွားအောင်လုပ်တာ။ အရိယာဖြစ်ရင်ပဲ ဒုက္ခတော်တော်နည်းသွားပါပြီ၊ ဒါတောင်မှ အဲဒီထဲက ထပ်ပြီး ဒီထက်ကောင်းတဲ့ချမ်းသာ လိုချင်တော့ <b>ဖလသမာပတ်</b>ဝင်စားတယ်။<br><br><b>ဖလသမာပတ်</b>ဝင်စားတဲ့အခါ ဘာလုပ်ရသလဲဆိုတော့ ဝိပဿနာ ပြန်ရှာရ တာပေါ့၊ ဝိပဿနာပြန်ရှုပြီး ဉာဏ်ရင့်ကျက်လာတဲ့အခါကျတော့မှ ဖိုလ်စိတ်တွေ အကြာကြီး ဖြစ်နေတာကို <b>ဖလသမာပတ်</b> ဝင်စားလို့ ခေါ်တယ်၊ ဝီထိပိုင်းတုန်းက <b>ဖလသမာပတ်ဝီထိ</b>ဆိုတာ ပြောခဲ့ပြီ။<br><br>အဲဒီတော့ <b>သောတာပတ္တိမဂ်</b>ရပြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုပါတော့၊ သောတာပန်ဖြစ်ပြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ <b>သောတာပတ္တိဖလသမာပတ်</b>ကို ဝင်စားနိုင်တယ်၊ <b>သောတာပတ္တိဖိုလ်</b>စိတ်တွေချည်း အကြိမ်များစွာဖြစ်နေတော့ အကြိမ်ပေါင်း ဘယ်လောက်ဖြစ်တယ် ဆိုတာ မပြောနိုင်ဘူး၊ လက်ဖျစ်တစ်တွက်မှာ ကုဋေတစ်သိန်းဖြစ်နိုင် ပျက်နိုင်တယ် ဆိုတော့ တစ်နာရီဆိုရင် ဖိုလ်စိတ်တွေ အကြိမ်ပေါင်း မရေတွက်နိုင်ဘူး၊ ဘဝင်အလျင်ကြီးများ သွားနေသလို အဲဒီအခါမှာ ဘဝင်မခြားဘဲနဲ့ ဖိုလ်စိတ်ချည်း တစ်ခါတည်း တန်းသွားနေတာ။ ကိုယ်ရည်မှန်းသလောက် ၁-နာရီကြာပါစေဆိုရင် ၁-နာရီကြာမယ်၊ ၂— <hr> [စာမျက်နှာ-287] <h3>နိရောဓသမာပတ် ဝင်စားခြင်း</h3><br>နာရီ ကြာပါစေဆိုရင် ၂-နာရီ ကြာမယ်ပေါ့။ <b>သကဒါဂါမ်</b>ဖြစ်ပြီးရင်လည်း <b>သကဒါဂါမိဖလသမာပတ္တိ</b>၊ <b>အနာဂါမ်</b>ဖြစ်ပြီးရင်လည်း <b>အနာဂါမိဖလသမာပတ္တိ</b>၊ <b>ရဟန္တာ</b>ဖြစ်ပြီးရင်လည်း <b>အရဟတ္တဖလသမာပတ္တိ</b> ဒီလို နားလည်ရမယ်။ <b>ဖလသမာပတ်</b>ဆိုတာ အရိယာ ၄-ယောက်နဲ့ (<b>သောတာပန်</b>၊ <b>သကဒါဂါမ်</b>၊ <b>အနာဂါမ်</b>၊ <b>ရဟန္တာ</b>) တို့နဲ့သက်ဆိုင်တယ်၊ ဆိုလိုတာကတော့ ကိုယ်ဆိုင်ရာ <b>ဖလသမာပတ်</b>ကို ဝင်စားနိုင်တယ်ပေါ့။<br><br>ဒါပေမယ်လို့ ဒီထက်အဆင့်အတန်းမြင့်တဲ့ ချမ်းသာရှိသေးတယ်၊ <b>ဖလသမာပတ်</b>ချမ်းသာဆိုတာ တကယ်ချမ်းသာပြီနော်၊ နိဗ္ဗာန်ကိုအာရုံပြုပြီးတော့ နေရတဲ့ အချိန်ဟာ ဘယ်လောက်ချမ်းသာတယ်ဆိုတာ ကိုယ့်အနေနဲ့ ဘာခံစားမှုမျိုးမှ မရှိဘဲနဲ့ အေးအေးလေးနေရတဲ့ ချမ်းသာဆိုတာ စဉ်းစားကြည့်၊ တစ်ခါတလေ အေးအေးလေးနေရတာ ချမ်းသာတယ်၊ မြို့ထဲသွားပြီး လျှောက်လည်စားသောက်တာကို ချမ်းသာတယ်လို့ မထင်ဘူး။ အဲသလို အေးငြိမ်းတဲ့အခါလေးမှာဖြစ်တဲ့ ချမ်းသာမျိုးကို စဉ်းစားကြည့်ရင် နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မှန်းဆကြည့်ပေါ့၊ အဲဒီထက်အများကြီး ချမ်းသာတယ်။<br><br>ဘာကြောင့်တုန်းဆိုရင် အဲဒီကျရင် <b>သင်္ခါရ</b>ကို အာရုံပြုတော့တာ မဟုတ်ဘူး၊ အခု ရိုးရိုးကျတော့ စိတ်က <b>သင်္ခါရ</b>ကို အာရုံပြုနေသေးတာကိုး၊ အဲဒီ<b>ဖလသမာပတ်</b> အချိန်ကျတော့ <b>သင်္ခါရ</b>ကို အာရုံပြုတာ မဟုတ်ဘူး၊ တကယ့် အငြိမ်းဓာတ်ကြီးကို အာရုံပြုနေတာ။ ဒါပေမယ်လို့ အဲသလို အငြိမ်းဓာတ် အာရုံပြုနေတော့ ဒီစိတ်တွေက ဖြစ်ပျက် ရှိသေးတာပဲ၊ ဖိုလ်စိတ်တွေကလည်း ဖြစ်လိုက်ချုပ်လိုက်၊ နောက်တစ်ခု ထပ်ဖြစ်လိုက်၊ ထပ်ချုပ်လိုက်၊ အဲသလိုမဟုတ်လား၊ နာမ်တရားတွေရဲ့ အဖြစ်အပျက်ရှိသေးတာ ဆိုတော့ ဖြစ်တာပျက်တာ ရှိနေရင် ဆင်းရဲဒုက္ခ သဘောတရားပဲ ဆိုတော့ ဒုက္ခနည်းနည်း လေးတော့ ရှိသေးတယ်ပေါ့။<br><br>ဒါကိုထပ်ပြီး နည်းနည်း cut လုပ် ချင်သေးတယ်၊ အဲဒီဆင်းရဲဒုက္ခကို ပယ်နိုင်သမျှ ထပ်ပယ်ချင်သေးရင် ဘာလုပ်မလဲ၊ <b>နိရောဓသမာပတ္တိ</b>ဆိုတာ ရှိပြန်တယ်။ <b>နိရောဓသမာပတ်</b>ဟာ ဝီထိပိုင်းတုန်းက ပါခဲ့ပြီးပြီ။ <b>နိရောဓသမာပတ်</b>ကျတော့ <b>အနာဂါမ်</b>နဲ့ <b>ရဟန္တာ</b>မှသာ ဝင်စားနိုင်တယ်။ <b>သောတာပန်</b>နဲ့ <b>သကဒါဂါမ်</b> မဝင်စားနိုင်ဘူး၊ ဘာကြောင့်တုန်းဆိုတော့ အနာဂါမ်နဲ့— <hr> [စာမျက်နှာ-288] <h3>နိရောဓသမာပတ်၏ ပုဗ္ဗကိစ္စများ</h3><br><b>ရဟန္တာ</b>ကမှ <b>ကာမရာဂ</b>ကိုပယ်ပြီးသားဆိုတော့ သမာဓိအားကောင်းတယ်။ သမာဓိအားကောင်းတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှသာ <b>နိရောဓသမာပတ်</b>ကို ဝင်စားနိုင်တာ ဖြစ်တဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ <b>သောတာပန်</b>၊ <b>သကဒါဂါမ်</b> မရဘူး။ <b>အနာဂါမ်</b>၊ <b>ရဟန္တာ</b>တောင်မှ ဈာန်မရရင် <b>နိရောဓသမာပတ်</b> မဝင်စားနိုင်ဘူး၊ ဈာန်ကလည်း ရူပဈာန် ၅-ပါး၊ အရူပဈာန် ၄-ပါး အားလုံးရထားမှ၊ ဈာန် ၉-ပါးလုံး ရပြီးသား <b>အနာဂါမ်</b>၊ <b>ရဟန္တာ</b>မှသာ <b>နိရောဓသမာပတ်</b>ကို ဝင်စားနိုင်တယ်။<br><br><b>နိရောဓသမာပတ်</b>ဆိုတာဘာလဲ မှတ်မိလား၊ <b>နိရောဓ</b>ဆိုတာ ချုပ်တယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ရှိတယ်၊ <b>နိရောဓသမာပတ်</b> ဝင်စားတဲ့ အချိန်မှာ ဘာတွေချုပ်နေတာလဲ။ စိတ်ရယ်၊ စေတသိက်ရယ်၊ စိတ္တဇရုပ်ရယ် ချုပ်နေတာ၊ အဲဒီတော့ ဘာရုပ်တွေ ကျန်မလဲ၊ <b>ကမ္မဇရုပ်</b>၊ <b>ဥတုဇရုပ်</b>၊ <b>အာဟာရဇရုပ်</b>၊ အဲဒါကျန်တယ်၊ စိတ်မရှိဘူး၊ စေတသိက်မရှိဘူး၊ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရုပ်မရှိဘူးဆိုတော့ ဒုက္ခနည်းနည်းတော့ နည်းသွားတာပေါ့၊ စိတ်အဖြစ်အပျက် မရှိတော့ဘဲကိုး၊ ရုပ်လည်းပဲ အဖြစ်အပျက်တွေ စိတ္တဇရုပ် အဖြစ်အပျက်တွေမရှိတော့ <b>ဖလသမာပတ်</b>ထက် သူက ပိုပြီး ချမ်းသာတယ်။<br><br><b>နိရောဓသမာပတ်</b> ဝင်စားဖို့ကျတော့ ပထမဆုံး ဘာလုပ်ရသလဲ၊ ဦးစွာ ရူပပထမဈာန်ကို ဝင်စားရတယ်၊ အဲဒီဈာန်ကထပြီးတော့ (ထတယ်ဆိုတာ လူထတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဈာန်ဝီထိပြီးတော့ ကာမာဝစရဝီထိပြန်ဖြစ်တာ) အဲဒီဈာန်ထဲမှာပါတဲ့ စိတ်စေတသိက်တွေကို အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တရှုရတယ်၊ ဝိပဿနာရှုရတယ်၊ ပြီးရင် ဒုတိယဈာန်ဝင်စား၊ ဒုတိယဈာန်ထဲပါတဲ့ စိတ်စေတသိက်တွေကို အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တရှု၊ တတိယဈာန်ဆက်သွား၊ စတုတ္ထဈာန်ဆက်သွား၊ ပဉ္စမဈာန် သွား၊ ပြီးရင် အရူပဈာန် (<b>အာကာသာနဉ္စယတနဈာန်</b>) ဒီအတိုင်းပဲသွား၊ <b>ဝိညာဏဉ္စယတနဈာန်</b>သွား၊ ပြီးရင် <b>အာကိဉ္စညာယတနဈာန်</b>ကို ဝင်စားရမယ်။<br><br>အဲဒီ <b>အာကိဉ္စညာယတနဈာန်</b>ဝင်စားပြီး ထတဲ့အခါကျတော့ ဝိပဿနာ မရှုတော့ဘဲနဲ့ <b>ပုဗ္ဗကိစ္စ ၄-ပါး</b>ဆိုတာ လုပ်ရတယ်၊ <b>ပုဗ္ဗကိစ္စ ၄-ပါး</b>ဟာ မဝင်စားခင်မှာ လုပ်ရတာ။ အဲဒီ <b>ပုဗ္ဗကိစ္စ ၄-ပါး</b>က ဘာလဲဆိုတော့ ပထမတစ်ခုက သူပိုင်ပစ္စည်းတွေ မပျက်ပါစေနဲ့လို့ ဓိဋ္ဌာန်ရတယ် (<b>နာနာဗဒ္ဓအဝိကပ္ပန</b>)၊ ဘုန်းကြီးပေမယ့် သပိတ်လေးဘာလေးရှိသေးတယ်။ ကိုယ်နဲ့တူတူဖြစ်နေတဲ့ဟာကတော့ သမာပတ်အစွမ်းကြောင့် မပျက်စီးနိုင်ဘူး၊ မီးရှို့လည်းမလောင်ဘူး၊ ဘာမှ ကိစ္စမရှိဘူး။ သို့သော် သူပိုင်ပြီးတော့ သူနဲ့အတူတူမရှိတဲ့ပစ္စည်းပေါ့၊ သူကတစ်နေရာမှာ— <hr> [စာမျက်နှာ-289] <h3>ကျေးဇူးတင်လွှာ</h3><br>ဤစာအုပ် ထုတ်ဝေနိုင်ရေးအတွက် တိတ်ခွေမှ စာသားအဆင့်သို့ ရောက်အောင် ဝိုင်းဝန်းကူညီဆောင်ရွက်ကြသော အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ ကာလီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ Fremont မြို့၊ မြန်မာကျောင်း ပဓာန နာယကနှင့်၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်၊ ထားဝယ်ငါးကျမ်းပြန် သာသနာ့ရိပ်သာဆရာတော် <b>အရှင်ဓမ္မပီယ</b> (M.A Ph.D.)။<br><br>စာမူအဆင့်တွင် အမှားကင်းစင်အောင် ဝိုင်းဝန်းကြီးကြပ် ဆောင်ရွက်ပေးသော <b>ဒေါက်တာအရှင်ဥတ္တရဉာဏ</b> (အဂ္ဂမဟာဂန္ထဝါစကပဏ္ဍိတ၊ မဟာဌာနမှူး၊ ပဋိပတ္တိမဟာဌာန၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓသာသနာပြုတက္ကသိုလ်) နှင့် အဘိဓမ္မာသင်တန်းကို အစမှအဆုံးတိုင် ကြည်ညိုသဒ္ဓါစိတ်ဖြင့် တက်ရောက်ကြသော အမေရိကန်နိုင်ငံရောက် မြန်မာလူမျိုး ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် သူတော်စင် ဒါယကာ ဒါယိကာမတို့အား အထူးကျေးဇူးတင်ရှိကြောင်း မှတ်တမ်းတင်အပ်ပါသည်။<br><br>သီရိ<br>စီစဉ်သူ <hr> [စာမျက်နှာ-290] <h3>နိရောဓသမာပတ် အကျိုးသွား</h3><br>ရက်နေရင် သေမယ်ဆိုတာ သိရင် ၅ ရက်ပဲ သမာပတ်ဝင်စားလို့ ဒီလိုဆိုလိုတယ်။ ဒီလို <b>ပုဗ္ဗကိစ္စ ၄-မျိုး</b>ကို လုပ်ရတယ်။ အဲဒီ<b>ပုဗ္ဗကိစ္စ ၄-မျိုး</b>ကို လုပ်ပြီးတဲ့နောက် အထက်ဆုံး <b>နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်</b>ဝင်စားလိုက်တဲ့အခါမှာ ဈာန် ၂-ခါ ဖြစ်ပြီးတော့ ပြတ်သွားတယ်၊ စိတ်၊ စေတသိက်တွေ ပြတ်သွားတယ်။<br><br>အခြေခံဖြစ်တဲ့ဈာန်တွေ ဝင်စားလာတာက ဈာန်ဝင်စားချင်လို့ ဝင်စားတာ မဟုတ်ဘူး၊ <b>နိရောဓသမာပတ်</b> အရောက်ချီတက်နေတာ၊ ဒီလိုမလုပ်လို့ မရလို့ လုပ်နေတာဆိုတော့ သူ့ရဲ့ ပဓာန ရည်ရွယ်ချက်က <b>နိရောဓသမာပတ်</b>ရောက်ဖို့ပဲ။ သို့မဟုတ် စိတ်၊ စေတသိက်၊ စိတ္တဇရုပ်ချုပ်ဖို့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ လုပ်နေတာ ကျင့်နေတာဖြစ်တော့ <b>နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်</b>ဝင်စားလိုက်တဲ့အခါမှာ ကြာရှည်မလိုတော့ဘူး။<br><br>ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ <b>နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်</b>ဝင်စားဖို့က ပဓာန မဟုတ်ဘူး၊ စိတ်၊ စေတသိက်၊ စိတ္တဇရုပ် ချုပ်ဖို့က ပဓာနဆိုတော့ အဲဒီမှာ <b>နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်</b> ၂-ချက်ပဲ ဖြစ်ပြီးတော့ ပြတ်သွားတယ်။ ပြတ်သွားတာမှ စိတ်ရော၊ စေတသိက်ရော၊ စိတ္တဇရုပ်ရော ချုပ်တာဆိုတော့ အရုပ်ကြီးလို နေတော့မှာပေါ့၊ ၇-ရက်စေ့တဲ့အခါကျမှ အနာဂါမ်ဖြစ်ရင်လည်း <b>အနာဂါမိဖိုလ်</b> ၁-ကြိမ်၊ ရဟန္တာဖြစ်ရင်လည်း <b>အရဟတ္တဖိုလ်</b> ၁-ကြိမ် ဖြစ်ပြီးတော့မှ ပစ္စဝေက္ခဏာ ဆင်ခြင်တဲ့ဝီထိတွေဖြစ်တယ်၊ အဲဒါကို <b>နိရောဓသမာပတ်</b>လို့ ခေါ်တယ်။<br><br><b>နိရောဓသမာပတ်</b> ဝင်စားတဲ့အခါမှာ လူ့ပြည်အနေနဲ့ ပြောရင် ၇-ရက် maximum ပေါ့လေ၊ ရှေးအယူအဆကတော့ အစာကို တစ်ခါစားထားရင် ၇ ရက် ခံနိုင်တယ်ပေါ့၊ ၇-ရက်ပဲ ခန္ဓာကိုယ်ကို maintain လုပ်ထားနိုင်တယ်။ အဲဒါကြောင့်ပဲ လူ့ပြည်မှာ <b>နိရောဓသမာပတ်</b> ဝင်စားရင် ၇-ရက်ပဲ၊ နတ်ပြည် ဗြဟ္မာပြည်တို့မှာတော့ အပိုင်းအခြားမရှိဘူး။ အဲဒီ <b>နိရောဓသမာပတ်</b>ထက် ကောင်းတဲ့ချမ်းသာကတော့ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုမှပဲ ရတော့မယ်၊ ဖြစ်တော့မယ်။<br><br>ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ <b>နိရောဓသမာပတ်</b> ဝင်စားတဲ့အခါမှာ စိတ်၊ စေတသိက်၊ စိတ္တဇရုပ် ချုပ်ပေမယ်လို့ တခြားကျန်တာတွေ ရှိသေးတာပဲ၊ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးလည်း ရှိသေးတာပဲ၊ အဲဒီခန္ဓာကိုယ်ပါ အကုန်လုံး ချုပ်ငြိမ်းသွားအောင်ကတော့ ရဟန္တာ— <hr> [စာမျက်နှာ-291] ဖြစ် ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုမှပဲ၊ အဲဒီချမ်းသာကတော့ အလွန်ဆုံးပေါ့။ <br>အဲဒီအောက် အချမ်းသာဆုံးကတော့ နိရောဓသမာပတ်ပဲ၊ နိရောဓသမာပတ်အောက် ချမ်းသာတာက ဖလသမာပတ်၊ အဲဒီအောက် ချမ်းသာတာက ဈာန်ချမ်းသာပေါ့လေ။ <br>အဲဒီလိုနဲ့ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကို အားထုတ်ပြီး မဂ်အဆင့်ဆင့်တက်ပြီးတော့ ရဟန္တာဖြစ်အောင် ဖြစ်နိုင်တယ်၊ ဒီလမ်းစဉ်ကို မြတ်စွာဘုရားကိုယ်တိုင် လိုက်နာကျင့်သုံးခဲ့တယ်၊ ဘုရားအဖြစ်ကို ရောက်တယ်၊ ၄၅ ဝါပတ်လုံး ဒီလမ်းစဉ်ကိုပဲ သတ္တဝါတွေ ဟောပြခဲ့တယ်။ <br>အဲသလိုဟောပြတဲ့အတိုင်း လိုက်နာကျင့်သုံးခဲ့ကြတဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ မရေမတွက်နိုင်သော သတ္တဝါတွေက ကိလေသာကင်းတဲ့ အဖြစ်ရောက်ကုန်ကြတယ်။ ရဟန္တာအဖြစ်ရောက်ကုန်ကြတယ်။ <br>ယခုတိုင်အောင်လည်း မြတ်စွာဘုရားဟောတော်မူတဲ့ တရားကို လိုက်နာကျင့်ကြံပြီးတော့ ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ ပါရမီအားလျော်စွာ အသိဉာဏ်အမျိုးမျိုး ဖြစ်ကြတာတွေရှိတယ်။ <br><br>ကောင်းပြီ ဘာတွေလိုနေသေးလဲဆိုတော့ <b>ဝိမောက္ခ</b>တို့ <b>အနုပဿနာ</b>တို့ဆိုတာ ပါနေသေးတယ်၊ သိပ်အရေးကြီးတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ <br><b>ဝိမောက္ခ</b>ဆိုတာ မဂ်ဖိုလ်၊ <b>ဝိမောက္ခ</b>ဆိုတာ လွတ်မြောက်ခြင်းလို့ ဆိုလိုတာပေါ့။ ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်တယ်၊ သံသရာမှ လွတ်မြောက်တယ်။ <br>အဲဒီ<b>ဝိမောက္ခ</b>သို့ရောက်ကြောင်းဖြစ်တဲ့ ဝိပဿနာကိုတော့ <b>ဝိမောက္ခမုခ</b>၊ <b>မုခ</b>ဆိုတာ အဦးအဝဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ရှိတယ်၊ မဂ်ကို <b>ဝိမောက္ခ</b>ခေါ်တယ်၊ ဖိုလ်ကို <b>ဝိမောက္ခ</b>ခေါ်တယ်၊ အဲဒီမဂ်သို့ရောက်ကြောင်းဖြစ်တဲ့ အကျင့်ဝိပဿနာကို <b>ဝိမောက္ခမုခ</b> လို့ ခေါ်တယ်။ <br><br>အဲဒီလို ဝိပဿနာကို အားထုတ်တဲ့အခါမှာ <b>အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ</b> ၃ မျိုးလုံးကိုပဲ ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ ရှုသွားတာတော့မှန်တယ်၊ ဒါပေမယ်လို့ <b>အနိစ္စ</b>ကို ရှုနေရင် <b>ဒုက္ခ</b>ကို မရှုနိုင်ဘူး၊ <b>ဒုက္ခ</b>ကို ရှုနေရင် <b>အနတ္တ</b>ကို မရှုနိုင်ဘူး၊ တစ်ခုပဲ ရှုရမယ်၊ ၁ ကြိမ်မှာ ၁ ခါပဲရှုနိုင်တယ်၊ <b>အနိစ္စ</b> အပြစ်မြင်လိုက်၊ <b>ဒုက္ခ</b>အပြစ်မြင်လိုက်၊ <b>အနတ္တ</b>အပြစ်မြင်လိုက်နဲ့ သွားမှာပေါ့။ <br><br>အဲသလို သွားရာကနေပြီး <b>ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာ</b>ဆိုတဲ့ နောက်ဆုံးမဂ်လှမ်းခါနီး ဝိပဿနာကျတော့ တစ်ခုခုပဲ ဖြစ်မယ်၊ <b>အနိစ္စ</b> သုံးသပ်တဲ့ ဝိပဿနာရင်လည်း <hr> [စာမျက်နှာ-292] ဖြစ်မယ်၊ <b>ဒုက္ခ</b>သုံးသပ်တဲ့ ဝိပဿနာရင်လည်းဖြစ်မယ်၊ <b>အနတ္တ</b>သုံးသပ်တဲ့ ဝိပဿနာရင်လည်း ဖြစ်မယ်၊ ၃ ခုစလုံး သုံးသပ်တဲ့ ဝိပဿနာမဖြစ်နိုင်ဘူး။ <br>အဲဒီမတိုင်ခင်ကတော့ <b>အနိစ္စ</b>သုံးသပ်လိုက်၊ <b>ဒုက္ခ</b> သုံးသပ်လိုက်၊ <b>အနတ္တ</b>သုံးသပ်လိုက်သွားလိမ့်မယ်၊ ဒါပေမယ့် <b>ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီဝိသေသ</b> အခိုက်ကျတော့ တစ်ခုပဲ။ <br><br>အဲဒါကြောင့်မို့ <b>ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာ</b>ဟာ <b>အနိစ္စ</b>လို့ရှုတဲ့ ဝိပဿနာဖြစ်ခဲ့ရင် မဂ်ကို ဘာမဂ်လို့ခေါ်သလဲ၊ <b>ဒုက္ခ</b>လို့ရှုရင် မဂ်ကိုဘာမဂ်လို့ ခေါ်သလဲ၊ <b>အနတ္တ</b>လို့ရှုရင် မဂ်ကို ဘာမဂ်လို့ ခေါ်သလဲ၊ ဒါပါပဲ၊ ဒါကတော့ သိပ်အရေးကြီးတာတော့မဟုတ်ဘူး။ <br>အဲဒီတော့ <b>ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာ</b>က ခန္ဓာငါးပါးကို <b>အနတ္တ</b>လို့ ရှုရင် မဂ်ကို <b>သုညတမဂ်၊ သုညတဝိမောက္ခ</b>လို့ခေါ်တယ်၊ အတ္တမှ ကင်းဆိတ်တယ်ဆိုတဲ့ သုညသဘောကိုရှုတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ခေါ်တာ၊ အဲဒီတော့ ဝိပဿနာကို အကြောင်းပြုပြီး မဂ်က နာမည်ရတယ်။ <br><br>သို့မဟုတ် ဝိပဿနာက နိစ္စနိမိတ် စသည်မရှိတာကို ရှုမယ်ဆိုရင် (ရှင်းရှင်းပြောရရင် <b>အနိစ္စ</b> သဘောကိုရှုမယ်ဆိုရင်) မဂ်က <b>အနိမိတ္တဝိမောက္ခ</b>လို့ ခေါ်တယ်။ နိစ္စနိမိတ်၊ နိစ္စအမှတ်အသားစသည်မရှိဘူးပေါ့လေ။ <br>သို့မဟုတ်လို့ (<b>ဒုက္ခ</b>ဝိပဿနာပေါ့) သင်္ခါရတရားတွေကို ဆင်းရဲတယ်ဆိုတာ ရှုသွားရင် အဲဒီကနေရတဲ့မဂ်ကို <b>အပ္ပဏီဟိတမဂ်၊ အပ္ပဏီဟိတဝိမောက္ခ</b>လို့ခေါ်တယ်။ <br><br>ဒါတွေက နားမလည်လည်း သိပ်အရေးမကြီးပါဘူး၊ အဲဒီတော့ မဂ်ကို နာမည်ပေးတဲ့အခါမှာ <b>သုညတမဂ်၊ အနိမိတ္တမဂ်၊ အပ္ပဏီဟိတမဂ်</b>လို့ခေါ်လို့ရတယ်ပေါ့လေ၊ အဲဒီမဂ်နာမည်ရတာဟာ ဝိပဿနာကို အကြောင်းပြုပြီးရတာ၊ ဝိပဿနာကလည်း ကပ်နေတဲ့ ဝိပဿနာ၊ <br>ကပ်နေတဲ့ ဝိပဿနာက <b>အနိစ္စ</b>လို့ရှုရင် <b>အနိမိတ္တမဂ်</b>၊ ကပ်နေတဲ့ ဝိပဿနာက <b>ဒုက္ခ</b>လို့ရှုရင် <b>အပ္ပဏီဟိတ</b>၊ ကပ်နေတဲ့ ဝိပဿနာ <b>အနတ္တ</b>လို့ရှုရင် <b>သုညတမဂ်</b>၊ <br>အဲဒီပထမတစ်ကြိမ်ရတဲ့မဂ် နောင်ကပ်နေတဲ့ ဖိုလ်လည်းမဂ်ရတဲ့အတိုင်းပဲ ရတယ်၊ အဲဒီတော့ <b>သုညတဖိုလ်၊ သုညတဝိမောက္ခ၊ အနိမိတ္တဝိမောက္ခ၊ အပ္ပဏီဟိတဝိမောက္ခ</b> လို့ရတယ်။ <br><br>ကောင်းပြီ၊ <b>ဖလသမာပတ်</b> ဝင်စားတဲ့အခါကျတော့ ဖိုလ်နာမည်ပေးချင်ရင် အဲဒီကျတော့ နဂိုရခဲ့တဲ့ မဂ်က ဘာပဲဖြစ်နေနေ၊ နဂိုရခဲ့တဲ့ဖိုလ်က ဘာပဲဖြစ်နေနေ၊ <b>ဖလသမာပတ်</b> ရောက်ခါနီးမှာ ရှုတဲ့ဝိပဿနာအတိုင်းပဲ သူက နာမည်ရတယ်။ <br>ဆိုပါတော့သူရထားတာက <b>အနိစ္စ</b>လို့ရှုပြီးတော့ မဂ်ရထားတယ်၊ <b>အနိစ္စ</b>လို့ရှုပြီး <hr> [စာမျက်နှာ-293] မဂ်ရထားရင် <b>အနိမိတ္တမဂ်၊ အနိမိတ္တဖိုလ်</b> မဖြစ်ပေဘူးလား။ <br>ကောင်းပြီ နောင်ခါဖလသမာပတ်ဝင်စားခါနီးမှာ သုံးသပ်လိုက်တဲ့ အခါကျတော့ <b>ဒုက္ခ</b>လို့သုံးသပ်ပြီးတော့ ဖလသမာပတ်ထဲရောက်သွားတယ် ဆိုပါတော့၊ အဲဒီအခါကျတော့ <b>ဒုက္ခ</b>လို့ သုံးသပ်တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ အဲဒီ<b>ဖလသမာပတ်</b>မှာရှိတဲ့ ဖိုလ်က မူလနာမည်မဟုတ်ဘဲနဲ့ <b>အပ္ပဏီဟိတ</b>ဆိုတဲ့ နာမည်ရလိမ့်မယ်၊ အဲဒီတော့ ကပ်လျက် ဝိပဿနာကိုလိုက်ပြီး ဖလသမာပတ်မှာရှိတဲ့ ဖိုလ်ကနာမည်ရတယ်။ <br><br>အဲဒီတော့ မူလဖိုလ်က <b>အနိမိတ္တဖိုလ်</b>ဖြစ်ပေမယ်လို့ နောင်ခါဝင်စားတဲ့ ဖိုလ်ကျတော့ <b>သုညတဖိုလ်</b>လည်းဖြစ်ချင်ဖြစ်မယ်၊ <b>အနိမိတ္တဖိုလ်</b>လည်း ဖြစ်ချင်ဖြစ်မယ်၊ <b>အပ္ပဏီဟိတဖိုလ်</b>လည်း ဖြစ်ချင်ဖြစ်မယ်။ <br>ဒါတွေကတော့ မှတ်ရတာ ရှုပ်တာပဲရှိတာပါ၊ သိပ်တော့ မထူးပါဘူး၊ <b>အနိစ္စ</b>လို့ရှုရင် ဘာဖြစ်တယ်၊ <b>ဒုက္ခ</b>လို့ရှုရင် ဘာဖြစ်တယ်၊ <b>အနတ္တ</b>လို့ရှုရင်ဘာဖြစ်တယ်၊ နောက်ပြီးတော့ သဒ္ဓါတရားသန်တဲ့သူက <b>အနိစ္စ</b>ရှုတယ်၊ သမာဓိပြင်းတဲ့သူက <b>ဒုက္ခ</b>ရှုတယ်၊ ပညာထက်တဲ့သူက <b>အနတ္တ</b>ရှုတယ် စသည်ဖြင့်ရှိသေးတယ်၊ ဒါတွေကို နောင်စာအုပ်တွေ ဖတ်တဲ့အခါ သိလိမ့်မယ်။ <br><br>ကောင်းပြီ၊ ဒါနဲ့ပဲ နိဂုံးချုပ်ကြစို့။ <br>ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်းမှာ <b>သမထကမ္မဋ္ဌာန်း၊ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း</b>လို့ ၂ မျိုးရှိတယ်။ <b>သမထကမ္မဋ္ဌာန်း</b> ၄၀ ရှိတယ်၊ <b>ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း</b>ကတော့တစ်ခုပဲပေါ့၊ ဒီတစ်ခုကပဲ ရုပ် နာမ် သင်္ခါရတရားတွေကို <b>အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ</b>လို့ရှု၊ အဲသလို ရှုရင်းကနေ ဝိပဿနာဉာဏ်အဆင့်အတန်းတက်ပြီးတော့ မဂ်ဖိုလ်ရပြီး အရိယာပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ်သို့ရောက်။ <br><br>ကောင်းပြီ၊ အဘိဓမ္မာကိုတော်တော်လေး နားလည်ပြီလို့ ဆိုရမှာပေါ့လေ။ အဲဒီတော့ နိဂုံးချုပ်ရာမှာ မိမိတို့အနေနဲ့ ပြန်စဉ်းစားကြည့်စမ်း။ <br>အဘိဓမ္မာမလေ့လာခင်က အသိနဲ့ အဘိဓမ္မာလေ့လာပြီးမှ အသိနဲ့ ဘယ်လိုနေသလဲ၊ ကွာခြားမှုရှိရဲ့လား မရှိဘူးလား၊ ရှိတာပေါ့၊ စကားသုံးတာတွေကို ပိုပြီး နားလည်လာတယ် မဟုတ်ဘူးလား။ <br>ဆိုပါတော့ <b>စေတနာ၊ စေတနာ</b>နဲ့ ပြောနေတယ်၊ မြန်မာစကားမှာတော့ စေတနာဆိုတာ ကောင်းတာကို စေတနာခေါ်တာ၊ မင်းကို ငါစေတနာနဲ့ ပြောတယ် ဆိုတာ ကောင်းတဲ့စေတနာနဲ့ ပြောတယ်လို့ဆိုတာ။ တကယ်ကတော့ စေတနာဆိုတာဘာလဲ၊ စေ့ဆော်ခြင်း သဘောတရား၊ <hr> [စာမျက်နှာ-294] နားလည်လာပြီ။ <br>ကောင်းတာလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်၊ မကောင်းတာလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်၊ ဒါတွေနားလည်လာပြီနော်။ <br>ပြီးတော့ ဘုန်းကြီးရေစက်ချတဲ့အခါကျတော့ အာသဝေါတရားလေးပါးတို့၏ ကင်းရာကုန်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့လို့ ရွတ်ကြတာ ကြားဖူးတယ် မဟုတ်လား၊ <b>အာသဝေါ</b>တရားဆိုတာ အခုနားလည်ပြီ ဆိုပါတော့၊ မမှတ်မိရင်တောင် ပြန်ကြည့်ရင်သိတယ်။ <br>ဘုန်းကြီးတွေ တရားဟောတဲ့အခါ <b>ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ</b> ဒီလိုသုံးတာတွေရှိတယ်။ <b>သမုဒယ</b>၊ <b>တဏှာလောဘ</b>ဆိုတဲ့ စကားတွေကို အခု နားလည်လာပြီ မဟုတ်လား။ <br><br>အရင်ကတော့ ကိုယ်ကနားလည်တယ်ထင်တာ၊ တကယ်တော့ နားမလည်ဘူး၊ မြန်မာစကားဆိုပြီး နားလည်သလို ထင်တာပဲရှိတယ်၊ အခုတော့ အဲဒါတွေကို တိတိကျကျ နားလည်လာပြီ။ ငါစိတ်မကောင်းဘူးကွာ စိတ်ဆိုးတယ်လို့ ပြောလေ့ရှိကြတယ်၊ အမှန်ကတော့ အဲဒီစိတ်ဆိုတာဟာ စိတ်ရော၊ စေတသိက်ရော နှစ်ခုလုံးကိုပေါင်းပြီး ပြောနေတာ၊ စိတ်ချည်းသက်သက်ဆိုးလို့ မရဘူး၊ စေတသိက်ဆိုးတွေနဲ့ တွေ့တဲ့အခါ စိတ်ကို ဆိုးတယ် ခေါ်ရတာ။ <br><br>အဲသလို အသိဉာဏ်ဟာ အဘိဓမ္မာကို နားလည်လာတဲ့အတွက်ကြောင့် အရင်ကနဲ့ မတူတော့ဘူး ဖြစ်လာတယ် မဟုတ်လား၊ ပြီးတော့ practical side ကိုကြည့်မယ်ဆိုရင် ဘယ်ဟာကကုသိုလ်၊ ဘယ်ဟာက အကုသိုလ်ဆိုတာ နားလည်ပြီး သိနေပြီ၊ သိနေတဲ့အတွက်ကြောင့် အကုသိုလ်ဆိုတာက မကောင်းတဲ့ အကျိုးပေးတတ်တယ်၊ ကုသိုလ်ဆိုတာက ကောင်းတဲ့အကျိုးပေးတတ်တယ်၊ အဲဒီတော့ ကောင်းတဲ့အကျိုးကို လိုချင်ရင် ကုသိုလ်ကို ပွားများအားထုတ်ရမယ်၊ မကောင်းတဲ့ အကျိုးကို မလိုချင်ရင် အကုသိုလ်ကို ရှောင်ရမယ်၊ ဒါတွေ သိလာတယ်။ <br><br>သိတဲ့နေရာမှာ ရိုးရိုးသိတာမဟုတ်ဘဲနဲ့ တကယ့်ကို တိတိကျကျ သိတာ၊ ဘယ်လိုဟာမျိုး အကုသိုလ်ဖြစ်တယ်၊ ဘယ်လိုဟာမျိုး ကုသိုလ်ဖြစ်တယ်လို့လည်း ခွဲခြားသိလာတယ်၊ ဒါတွေဟာ အဘိဓမ္မာနားလည်တဲ့ အကျိုးတွေပေါ့၊ လက်တွေ့ ကျင့်သုံးရာမှာ ရနိုင်တဲ့ အကျိုးတွေ။ <br>ပြီးတော့ ကောင်းမှုကုသိုလ် တစ်ခုပြုတဲ့ နေရာမှာ <b>တိဟိတ်ဥက္ကဋ္ဌကုသိုလ်</b> ဖြစ်အောင် လုပ်တတ်လာပြီ မဟုတ်လား၊ အဘိဓမ္မာ နားမလည်သေးတဲ့ သူဆိုရင် လုပ်ချင်မှ လုပ်တတ်မယ်၊ ဘုန်းကြီးက သင်ပေးလို့ လုပ်ချင်လည်း လုပ်တတ်သွားမယ်ပေါ့လေ၊ သူတို့ဟာ သူတို့တော့ မလုပ်တတ်သေးဘူးပေါ့။ <hr> [စာမျက်နှာ-295] အဲဒါကြောင့်မို့ အဘိဓမ္မာ နားလည်တဲ့ အကျိုးဟာ တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်ဘူး၊ မိမိအနာဂတ်ဘဝဖန်တီးတဲ့အခါမှာ မဂ်ဖိုလ်ရနိုင်တဲ့ အခြေခံပါအောင် ဖန်တီးပေးမှ မဂ်ဖိုလ်ရမှာ၊ ဒီဘဝမရလည်း နောက်ဘဝရအောင် ဆိုရင်လည်း ကိုယ်ကဖန်တီးမှ ရမှာ၊ ဘယ်လိုဖန်တီးရမယ်ဆိုတာ အခုသိပြီ။ <br>ကုသိုလ်ကောင်းမှုလုပ်တဲ့အခါမှာ <b>တိဟိတ်ကုသိုလ်၊ ဥက္ကဋ္ဌကုသိုလ်</b>ဖြစ်အောင် လုပ်မှ နောက်ဘဝ၊ ဘဝတွေမှာ တိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ပြီးတော့ မဂ်ဖိုလ်ရနိုင်တဲ့ အဆင့်အတန်းရောက်မယ်။ <br><br>ဒါတွေသိပြီဆိုတော့ ကိုယ့်ရဲ့ အနာဂတ်ဘဝတွေကို ဒီဘဝကနေပြီး စီမံနိုင်တယ်ပေါ့၊ ဒါဟာ အဘိဓမ္မာတတ်လို့၊ အဘိဓမ္မာ မတတ်ရင် မဖြစ်ဘူး၊ ဒါတွေ မလုပ်တတ်ဘူး။ <br>ဒါကြောင့်မို့ အဘိဓမ္မာနားလည်တဲ့အတွက်ကြောင့် လက်တွေ့ အကျိုးရှိအောင် အများကြီးလည်းလုပ်နိုင်တယ်၊ ပြီးတော့ လက်တွေ့အကျိုးသိပ်မရှိဘူးထားဦး၊ သဘောတရားတွေကို နားလည်တဲ့နေရာမှာ သူများတွေနဲ့ မတူတော့ဘူး။ <br>ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ကိုယ်နားလည်တာဟာ ရိုးရိုးနားလည်တာမျိုး မဟုတ်တော့ဘူး၊ သုတ္တန်တွေ ဘာတွေဖတ်ပြီဆိုရင်လည်း တချို့နေရာတွေမှာ ကိုယ်က အယူအဆမလွဲတော့ဘူး၊ ကိုယ်က အဘိဓမ္မာနားလည်ပြီးသား ဖြစ်နေပြီ။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ အဘိဓမ္မာ သင်ရတဲ့အကျိုးဟာ မကုန်နိုင်အောင်ရှိတယ်၊ အကျိုးအမျိုးမျိုးရှိတယ်၊ ဒီအကျိုးတွေကိုမိမိတို့ဟာ အဘိဓမ္မာလေ့လာရတဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ ရကြပြီပေါ့။ <br>အဲဒီတော့ မိမိတို့ အဘိဓမ္မာကို နားလည်တာဟာ ဘယ်လောက်သာ ရှိသေးသလဲဆိုတော့ အမှန်အတိုင်း ပြောရရင် နည်းနည်းပဲ ရှိသေးတယ်။ <br>ဆိုပါတော့၊ ပင်လယ်ကမ်းစပ်သွားပြီး I have seen the Pacific Ocean ငါပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကြီးမြင်ပြီဟု ကြွေးကြော်ပေမယ့် ကိုယ်မြင်တဲ့ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာက ဘယ်လောက်ရှိသေးလို့လဲ၊ တကယ့်ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနဲ့စာလိုက်ရင် အပုံတစ်ရာပုံ တစ်ပုံတောင် မရှိသေးဘူး။ <br>အဲဒါမျိုးလိုပဲ ဘုန်းကြီးတို့ ဒကာဒကာမတို့တတွေ နားလည်တဲ့ အဘိဓမ္မာဟာ မြတ်စွာဘုရား မပြောနဲ့ အရှင်သာရိပုတ္တရာနားလည်တဲ့ အဘိဓမ္မာနဲ့စာရင် ဘာမှ မဟုတ်သေးဘူး။ <br>ဒါကြောင့်မို့ ကိုယ့်ကိုကိုယ် I am an Abhidhamma scholar လို့ <hr> [စာမျက်နှာ-296] မဆိုနဲ့၊ ကိုယ့်ဟာကိုယ် Student of Abhidhamma လို့ ခေါ်ရမယ်၊ သူများတွေက scholar လို့ ပြောနေကြတယ်။ <br>ကိုယ်သိတာက တကယ်ကျတော့ ဘာမှ မဟုတ်သေးဘူး၊ ခေတ်ဥပမာနဲ့ ပြောရမယ်ဆိုရင် ရေခဲတောင်ကြီးတွေဟာ ရေပေါ်ပေါ်နေတာက ဆယ်ပုံတစ်ပုံလောက် ရှိတယ်မဟုတ်လား၊ အဲဒါမျိုးလိုပဲ၊ ကိုယ်သိတာက ဆယ်ပုံတစ်ပုံလောက်ပဲ ရှိချင်မှရှိဦးမယ်။ <br><br>ဒါကြောင့်မို့ ရှေ့ဆက်ပြီးတော့ မပြတ်လေ့လာသွားရမှာပဲ၊ နည်းနည်းနည်းနည်းချင်း ဒီတစ်ခေါက်ထက် နောက်တစ်ခေါက်က ပိုသိလာမယ်၊ နောက်တစ်ခေါက်ထက် နောက်တစ်ခေါက်က အသိပိုလာမယ်၊ အသိပိုလာလေ တရားကို လေးလေးနက်နက် သိလေ၊ လေးလေးနက်နက်သိလေ၊ မြတ်စွာဘုရားကိုပိုပြီး ကြည်ညိုလေပဲ။ <br>တရားသိတဲ့အခါ ပိုကြည်ညိုတယ်၊ ကြည်ညိုတတ်လာတယ်၊ တရားမသိဘဲ အရမ်းကြည်ညိုတာထက် တရားသိပြီး ကြည်ညိုတာက ပိုကောင်းတယ်။ <br><br>အဲဒါကြောင့် အကျိုးတွေ အများကြီး ရနိုင်တဲ့ အခြေခံ အဘိဓမ္မာကို ငါတို့ အစကနေ အဆုံးတိုင်အောင် လေ့လာအားထုတ်ပြီးပြီဆိုတာ အလွန်ဝမ်းသာဖို့ ကောင်းတယ်။ <br>နောက်တော့ အဘိဓမ္မာ နားလည်ချင်တဲ့သူတွေ ပိုရှိလာပါလိမ့်မယ် ထင်တယ်။ <br><b>ပရိသတ်</b>။ နားလည်ချင်ရင် နားလည်လို့ရပါတယ်၊ ဒါပေမယ့် အဲဒီလိုပေါ့ ဇွဲရှိရမယ်။ <br><b>ဆရာတော်</b>။ ဒါတော့ နားလည်အောင်လုပ်မယ်ဆိုရင် ဇွဲတော့ရှိရမယ်။ <br><b>ပရိသတ်</b>။ သင်တန်းတက်စဉ်က လူများတယ်၊ နောက်တော့ နည်းသွားတယ်။ <br><b>ဆရာတော်</b>။ ဒီလိုရှိတယ်၊ နဂိုထဲကဦးဇင်းကပြောတယ်၊ မှန်မှန်လိုက်၊ မပြတ်စေနဲ့၊ သင်တန်းတစ်ပတ်ပြတ်ရင် ဘယ်လောက် ဒုက္ခရောက်သလဲ၊ မလွယ်ဘူး၊ ဂဏန်းသင်္ချာသင်သလိုပဲ၊ တစ်ရက်ပျက်လိုက်ရင် အဲဒီနေ့ သင်တာကိုယ်က မသိလိုက်ရင် ဟိုမှာ ကွက်လပ်ရှိသွားပြီ။ ဒါကို အခြေပြုပြီးနောက်တစ်ဆင့် သင်သွားတာကို၊ ဂဏန်းသင်္ချာ သင်သလိုပဲ၊ ဒီအဆင့်ကိုယ်က မမှီလိုက်ရင် နောက်တစ်ဆင့် ဒုက္ခရောက်ပြန်တာပဲ၊ ထို့အတူပဲ၊ ဒီမှာလည်းပြတ်သွားရင် <hr> [စာမျက်နှာ-297] တော်တော်ခက်တယ်၊ ပြီးတော့ အချိန်အားရှိနေရင် ကြိုးစားပြီး လိုက်ရင်ရတာပေါ့လေ၊ လူတွေ အနေနဲ့ အချိန်အားကလည်း သိပ်ရှိကြတာ မဟုတ်ဘူး၊ အဲဒီတော့ မလွယ်ဘူး၊ အခုလို အစမှ အဆုံးတိုင် ပြီးအောင် လုပ်နိုင်တယ်ဆိုတာလည်း အမှန်အတိုင်း ပြောရရင် ကိုယ့်ကိုကိုယ် အလွန်အားရကျေနပ်ဖို့ ကောင်းတယ်၊ ဒါနဲ့လည်း မပြီးကြနဲ့ဦး၊ ဒို့သိတာနည်းသေးတယ်၊ ထပ်ပြီးတော့ သိအောင် လုပ်ဦးမယ်လို့ စိတ်မှာထားကြ။ <br>နောက်ကို တစ်လနှစ်ခါလောက်တွေ့ဖို့ ကောင်းသေးတယ်ထင်တယ်၊ လာနိုင်ရင်လာကြဖို့ ကောင်းတယ်၊ အဲဒီမှာ နောက်ကဟာတွေ ပြန်ပြီးတော့ ဆွေးနွေးကြပြီးတော့ တို့တွေ ဘာဆက်လုပ်သင့်သေးလဲ တိုင်ပင်ကြ။ <br><br>ဦးဇင်းဖြစ်စေချင်တာကတော့ အဘိဓမ္မာ term တွေ ရှိတယ်မဟုတ်လား၊ အဲဒါလေးတွေကို ထုတ်ပြီး card လေးတွေနဲ့ ကိုယ်ရေးနိုင်သလောက် definition လေးတွေ ရေးထားကြ၊ ပြီးတော့ ဘယ်အပိုင်းမှာရှိတယ်ဆိုတာကို ညွှန်းထား၊ အဲသလိုဆိုရင် နောင်သိချင်တဲ့အခါလွယ်တယ်။ <br>ဆိုပါတော့ <b>အာသဝေါ</b>တရား၊ ဒါဟာ အသုံးများတယ်၊ <b>အာသဝေါ</b>တရား ဆိုရင် ဘယ်အပိုင်းမှာရှိတယ်၊ <b>အာသဝေါ</b>တရားဟာ ယိုစီးတတ်တဲ့ သဘောတရား အရက် ရေတို့နဲ့ တူတဲ့သဘောတရား၊ အဲဒါလေးတွေကို မှတ်ချက်အတိုကောက် လေးတွေရေးပြီး အကျယ်က ဘယ်အပိုင်းမှာရှိတယ် စသည်ဖြင့် အဲသလိုလေးတွေ လုပ်ပြီး card လေးတွေနဲ့ထားရင် နောင်ခါ ကိုယ်သိချင်တဲ့အခါမှာ အလွန်လွယ်တယ်။ အလွတ်ကျက်မထားတော့ မေ့ချင်လည်းမေ့မယ်၊ Card System လေးတွေနဲ့ထားရင် အလွန်ကောင်းမယ်။ <br><br>စိတ်ဆိုပါတော့၊ စိတ်ကို အဘိဓမ္မာကဘယ်လို Define လုပ်ထားသလဲ။ definition လေးရေးထားပြီးတော့ စိတ်နဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ သိစရာလေးတွေ ဘာလေးတွေရှိရင် စိတ်ဟာ သတ္တဝါတွေမှာ ဘယ်တော့မှ ပြတ်သွားတယ်မရှိဘူး စသည်၊ စေတသိက်တွေဟာ စိတ်နဲ့ အမြဲတမ်းတွဲဖြစ်တယ်၊ ဒါလေးတွေကို card မှာ ရေးထားပြီးတော့ ပြန်ညွှန်း၊ အဲသလို လုပ်ထားရင် အခြားသူအတွက်လည်း အကျိုးရှိတယ်၊ ကိုယ့်အတွက်တော့ ပြောစရာမလိုတော့ဘူး။ <br><br>ဖလော်ရီဒါက လူတွေက ဦးဇင်းတိတ်ခွေ နားထောင်ပြီး အဘိဓမ္မာသင်တန်း လုပ်နေတော့ ဒီကနေ question တွေ လှမ်းပို့တယ်၊ ဒီမှာ သင်တန်းစတုန်းကတော့ <hr> [စာမျက်နှာ-298] ပြောမိသေးတယ်ထင်တယ်။ အဲသလို ပုစ္ဆာလေးတွေလုပ်ပေးမှ ပြန်ပြန်ပြီး သိတယ် မသိဘူးဆိုတာ ပြောနိုင်တာပေါ့၊ တစ်လ ၂ ခါလောက်ဖြစ်ဖြစ် တွေ့ကြလေ။ <br><b>သင်္ဂြိုဟ်ဘာသာဋီကာ</b>တို့ဘာတို့လို စာအုပ်တွေ တွေ့လို့ဖတ်ရင် အတော်အတန်တော့ နားလည်မှာပါပဲ၊ ဒီနေ့ပြီးသွားတာ ဝမ်းသာစရာပါပဲ။ <br><br>၁။ <b>ဒုက္ခနိရောဓသစ္စာ</b>ဆိုတာ ဘာပါလဲဆိုတော့ <b>ဒုက္ခနိရောဓ</b>ဆိုတာ တဏှာရဲ့ နိရောဓပဲ၊ အဲသလိုဟောတာ၊ အကြောင်းချုပ်တာနဲ့ အကျိုးချုပ်တာကို define လုပ်သွားတာ၊ အမှန်တော့ တဏှာကုန်မှ ဒုက္ခကုန်တယ်၊ တဏှာမကုန်သေးရင် ဒုက္ခမကုန်သေးဘူး။ အကြွင်းမဲ့ကုန်ရာကုန်ကြောင်းကို နိဗ္ဗာန်ဟုခေါ်သည်။ <br>၂။ တဏှာကုန်ရာကုန်ကြောင်း၊ <br>တဏှာကုန်ခြင်းတဲ့ <b>တဏှက္ခယ</b>ဆိုတဲ့ ပါဠိပုဒ်လေးက ရှိတာကိုး၊ မြန်မာလို အဓိပ္ပါယ်က အတူတူပါပဲ။ <br>၃။ ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ၊ ကုန်ရာကုန်ကြောင်း<br>ဒါက ကိလေသာကုန်ရာကုန်ကြောင်း ဖြစ်သွားပြီ၊ ရာဂဒေါသမောဟ ကုန်ခြင်းဆိုတာ နောင်တစ်ဖန် မဖြစ်ခြင်းပဲ၊ ပါဠိတော်တွေကျတော့ <b>ရာဂက္ခယ</b>သည် နိဗ္ဗာန်၊ <b>ဒေါသက္ခယ</b>သည် နိဗ္ဗာန်၊ <b>မောဟက္ခယ</b>သည် နိဗ္ဗာန်လို့ ဟောထားတာရှိတယ်။ <br>၄။ ဘဝချုပ်ရာချုပ်ကြောင်း၊ ဘဝချုပ်ခြင်း၊ <b>ဘဝနိရောဓ</b> ဖြစ်ပျက် ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ ဘဝတွေရှိတယ်၊ အဲဒီဘဝမရှိတော့တာ၊ နောက်ထပ်မဖြစ်တော့တာ ချုပ်တာ၊ ဒါကိုလည်း နိဗ္ဗာန်လို့ခေါ်တယ်၊ သို့မဟုတ် နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြု မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ဖြစ်တယ်၊ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ဖြစ်ရင် နောက်ထပ် ဘဝမဖြစ်တော့ဘူး (<b>အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်</b>ဖြစ်ရင်) ဒါကြောင့်မို့ ဘဝရဲ့ ချုပ်ရာချုပ်ကြောင်း၊ ဘဝရဲ့ ချုပ်ခြင်းကို နိဗ္ဗာန်လို့ခေါ်တယ်။ <br>၅။ ဆင်းရဲချုပ်ရာချုပ်ကြောင်း၊ ဆင်းရဲချုပ်ခြင်း <b>ဒုက္ခနိရောဓ</b> သစ္စာလေးပါးမှာ တတိယသစ္စာကို <b>ဒုက္ခနိရောဓ</b>လို့ခေါ်တယ်။ <br><br>အဲဒီတော့ အဋ္ဌကထာတွေမှာ ဖွင့်တဲ့အခါကျတော့ ကုန်ရာကုန်ကြောင်း ချုပ်ရာချုပ်ကြောင်းဆိုတဲ့ အနေမျိုးနဲ့ဖွင့်တယ်၊ အဲဒီတော့ ခုနပြောသလိုပဲ သူက ဒုက္ခကုန်ရာ နေရာတစ်မျိုး သဘောလိုထားပြီး ဥပမာတင်စားပြီးသုံးတယ်၊ အမှန်ကတော့ နိဗ္ဗာန်ကို ဌာနတစ်ခု၊ ဘုံတစ်ခုအနေမျိုးနဲ့ စဉ်းစားလို့မရဘူး၊ သဘောတရားတစ်ခုပဲ၊ ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ သို့မဟုတ် ကိလေသာကုန်ငြိမ်းတဲ့ သဘောကိုပဲ နိဗ္ဗာန်လို့ခေါ်တယ်။ <br>အဲဒီ နိဗ္ဗာန်ကို အမျိုးမျိုးဟောထားတာတွေရှိတယ်၊ ဒီမှာပေးထားတာက အကုန်မဟုတ်သေးဘူးနော်၊ အများကြီးရှိသေးတယ်၊ နည်းနည်းပိုပြီး ထင်ရှားအတွေ့များတာလေးတွေကို ထုတ်ထားတာ။ <br>၆။ မည်သည့်အကြောင်းကမျှ မပြုလုပ်အပ်သောတရား mq22ulkasaxv9ix5qmq40wy02rjs87e