ဋီကာကျော်မြန်မာပြန်-ပဌမတွဲ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="my">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝီကီရင်းမြစ်</sitename>
    <dbname>mywikisource</dbname>
    <base>https://my.wikisource.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.8</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မီဒီယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">အထူး</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">အသုံးပြုသူ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝီကီရင်းမြစ်</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝီကီရင်းမြစ် ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဖိုင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဖိုင် ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">တမ်းပလိတ်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">အကူအညီ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">အကူအညီ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">မုခ်ဝ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">စာရေးသူ</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">စာရေးသူ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="114" case="first-letter">ဘာသာပြန်</namespace>
      <namespace key="115" case="first-letter">ဘာသာပြန် ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="250" case="first-letter">စာမျက်နှာ</namespace>
      <namespace key="251" case="first-letter">စာမျက်နှာ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="252" case="first-letter">အညွှန်း</namespace>
      <namespace key="253" case="first-letter">အညွှန်း ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">မော်ဂျူး</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ဋီကာကျော်မြန်မာပြန်-ပဌမတွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6432</id>
    <revision>
      <id>22238</id>
      <timestamp>2026-06-24T17:46:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tejinda</username>
        <id>173</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{header | title = ဋီကာကျော်မြန်မာပြန်-ပဌမတွဲ | author = မေဓာဝီ ဆရာဆိုင်  | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor =  | section = &lt;b&gt;မူရင်းကျမ်းစာနဲ့ တိုက်ဆိုင်စစ်...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>22238</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="813160" sha1="5ipnfo2nejtavlzbbr1g04f79uvli5t" xml:space="preserve">{{header
| title = ဋီကာကျော်မြန်မာပြန်-ပဌမတွဲ
| author = မေဓာဝီ ဆရာဆိုင် 
| override_author =
| editor =
| translator =
| contribuor =
| override_contributor = 
| section = &lt;b&gt;မူရင်းကျမ်းစာနဲ့ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးရန်လိုသည်&lt;/b&gt;
| previous = [[အဘိဓမ္မာသင်တန်းပို့ချချက်များ (ပဉ္စမတွဲ)]]
| previous2 =
| next = [[ဋီကာကျော်မြန်မာပြန်-ဒုတိယတွဲ]]
| next2 =
| year =
| notes =
| edition =
| categories = မြန်မာ တရားတော်များ
| shortcut =
| portal =
}}
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ကျမ်းစာအမှတ်စဉ်—၁၂&lt;/b&gt;&lt;h3&gt;ဋီကာကျော်မြန်မာပြန်&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;ပဌမတွဲ&lt;/h3&gt;သစ္စဝါဒီဋီကာ၊ အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ၊ ဝိနယဂုတ္ထနှင့် ကာယနဂုတ္ထကျမ်းပြု&lt;br&gt;ပရိယတ္တိသာသနဟိတဓမ္မာစရိယ ဘွဲ့တံဆိပ်ရ&lt;br&gt;မေဓာဝီ ဆရာဆိုင် ပြန်ဆို၍&lt;br&gt;အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ မစိုးရိမ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး&lt;br&gt;တည်းဖြတ်တော်မူသည်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗုဒ္ဓသာသနာအဖွဲ့&lt;br&gt;သာသနာနှစ်-၂၄၉၈&lt;br&gt;ကောဇာနှစ်-၁၃၁၆&lt;h3&gt;အကျိုးအကြောင်းကို ဖေါ်ပြသော နိဒါန စာတမ်း&lt;/h3&gt;(၁) &lt;b&gt;ဘာဝေတဗ္ဗံ ပနိဒ္ဒေဝီ၊ ဘာဝနာဒွယမုတ္တမံ။ ပဋိပတ္တိရသဿာဒံ၊ ပတ္ထယန္တေန သာသနေ။&lt;/b&gt; ။ ဟူသော “အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ” ကျမ်းပြု သီဟဠဝါသီ မဟာထေရ် အရှင်အနုရုဒ္ဓါ၏ ကျမ်းပြီး နိဂမ အာသီသ ဥယျာဉ်နှင့်အညီ မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်၌ ပျော်စရာကောင်းလှသော—&lt;br&gt;[က] ဈာန်ဝင်စား၍ ချမ်းချမ်းသာသာ စံစားမှု-&lt;b&gt;ဈာနသုခ&lt;/b&gt;,&lt;br&gt;[ခ] ဖိုလ်ဝင်စား၍ ချမ်းချမ်းသာသာ စံစားမှု-&lt;b&gt;ဖလသုခ&lt;/b&gt;,&lt;br&gt;ယခုဘဝ ပစ္စုပ္ပန် ခန္ဓာကိုယ်မှာ ဧကန်ရကြ၍ ထိုဈာန်ချမ်းသာ၊ ဖိုလ်ချမ်းသာတို့ကို ကောင်းစွာပိုင်ပိုင် ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ အသီးအသီး (အသက အသက) ခံစားစံစား ရရှိကြစေခြင်းငှါ ကောင်းစွာဟောကြားတော်မူခဲ့သော မြတ်စွာဘုရား၏ အဘိဓမ္မာ ဒေသနာတို့ကို လေ့လာသင်ကြား (အထိုက်အလျောက်) တတ်မြောက် နားလည်ကြရပေလိမ့်မည်။&lt;br&gt;[အဘိဓမ္မာ ခုနစ်ကျမ်းလုံးကိုပင် မဟုတ်သော်လည်း အောက်ထစ်ဆုံးအဖြစ်ဖြင့် “သင်္ဂြိုဟ်” ဟူ၍ ခေါ်ကြသော “အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်း” တစ်ကျမ်းကိုပင် ကြိုးပမ်းလေ့လာကြရပေလိမ့်မည်။]&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၂) တတ်မြောက် နားလည်ရမည်ဆိုသောကြောင့် တတ်မြောက် နားလည်ချင်လှ၍ အဘိဓမ္မာဆိုင်ရာ ကျမ်းစာအုပ်များကို ကြည့်ရှုလိုက်သည့်အခါ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	[က] ပါဠိတော်က ပါဠိဘာသာ, [ခ] အဋ္ဌကထာက ပါဠိဘာသာ, [ဂ] အဖွင့် ဋီကာများက ပါဠိဘာသာ ညီညီညာညာ တည်ရှိ၍ နေကြလေသောကြောင့် ပါဠိဘာသာကို မလေ့လာဘူးသူ မလေ့လာနိုင်သူတို့အတွက် အဓိပ္ပါယ်မကွဲ အနက်မ၌ အခက်အခဲ များစွာနှင့် ကြုံကြိုက်ကြရ ပြန်တော့သည်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၃) ထိုကြောင့် ပါဠိဘာသာသက်သက်ကို၎င်း, ပါဠိတစ်ချက် မြန်မာတစ်ချက် နိဿယနက် ကျမ်းစာများကို၎င်း, မလေ့လာနိုင်သူ မလိုက်စားနိုင်သူတို့၏ အခက်ကို သက်သာချောင်ချိစေလျက် လေ့လာ-လိုက်စား အခြေခံ သဘောတရားများ ဖြစ်ပွားလွယ်ကူကြစေရန် မြန်မာဘာသာပြန်သက်သက်ဖြင့် အနက်မပျက် အဓိပ္ပါယ်မပျက် အချက်အလက်ကျကျ ရေးသားပြန်ဆို၍ ထားအပ်သော အဘိဓမ္မာဆိုင်ရာ&lt;br&gt;[က] ပါဠိတော် မြန်မာပြန်&lt;br&gt;[ခ] အဋ္ဌကထာ မြန်မာပြန်&lt;br&gt;[ဂ] အဖွင့်ဋီကာ မြန်မာပြန် များသည် မြန်မာဆန်ဆန်ဖြင့် အမှန်ပင် ရှိသင့်ရှိထိုက်လှပါပေ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၄) ထို-ရှိသင့်ရှိထိုက်သည့်အတိုင်း ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗုဒ္ဓသာသနာအဖွဲ့က ဦးစီးအားပေး အရေးတယူ အလေးမူလျက် ဖြူစင်သန့်ရှင်းသော သမ္မာဆန္ဒ, ဝီရိယ, မြော်မြင်မှုတို့ကြောင့် ယခုအခါ&lt;br&gt;အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ မြန်မာပြန်&lt;br&gt;ဋီကာကျော် ခေါ် အဖွင့်မြန်မာပြန် ကျမ်းတို့ကို တခမ်းတနား မြန်မာဘာသာအားဖြင့် ရေးသားပြန်ဆိုကာ (ပူးတွဲ) ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေနိုင်ပေပြီ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၅) ဤဋီကာကျော် ပါဠိဘာသာကျမ်းကို မြန်မာဘာသာသက်သက် ပြန်ဆိုရေးသားသူမှာ ရန်ကုန်မြို့ ပါဠိဆရာကြီး မေဓာဝီ ဦးဆိုင် ဖြစ်၍ ပြန်ဆိုပုံ ပြန်ဆိုနည်းမှာ [ကျေးဇူးရှင် လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး ကြီးမှူး၍ ဆရာတို့ ပြန်ဆိုသော မြန်မာပြန် ပိဋကတ်များကို] &lt;b&gt;ပါဠိမ မြန်မာနိဿယပင် ဖြစ်ပေသည်။&lt;/b&gt; “၍ပြန်ဆိုနည်းသာလျှင် အဘိဓမ္မာ ပိဋကတ်အတွက် သင့်လျော် လုံလောက်ပေပြီ”ဟု ဤစာရေးသူက ထင်မြင်ယုံကြည်မိပေသည်။ [သုတ္တန်ပိဋကတ် ဝတ္ထုဘာသာပြန်များကိုကား မင်းဘူးမြို့ ဆရာတော် အရှင်သြဘာသသည် ဝေဿန္တရာ ဇာတ်တော်ကြီးကို ကဗျာနည်း အလင်္ကာနည်းတို့ဖြင့် သင့်လျော်သလို ပြန်ဆိုတော်မူဘိသကဲ့သို့ သင့်လျော်သလို ဘာသာပြန်လိုက ပြန်သင့်ပေသည်။ အဘိဓမ္မာ ပိဋကတ်ဆိုင်ရာအတွက်မှာကား ရှေးရှေး နိဿယများမှ ပါဠိကိုသာ ချန်ထားလျက် နိဿယစကားအတိုင်း ပြန်ဆိုထားသော ဤသို့သော မြန်မာပြန်မျိုးသာ သင့်လျော်ပေပြီ-ဟု ဆိုလိုပေသည်။]&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၆) သမ္ပတ္တိ စက်လေးဖြာတို့ဖြင့် ကောင်းစွာကြုံကြိုက်လျက် ရှိကြကုန်သော အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးတို့သည် (ဝါ) ရဟန်း ရှင်လူ သူတော်စင် သူတော်ကောင်းတို့သည်&lt;br&gt;အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ မြန်မာပြန်&lt;br&gt;ဋီကာကျော် ဝိသုဒ္ဓိမဂ် မြန်မာပြန် ကျမ်းတို့ကို ချမ်းချမ်းသာသာ လွယ်လွယ်ကူကူဖြင့် “သင်သင်အံအံ၊ ကြံကြံ-ကျင့်ကျင့်” ပညာဉာဏ်ပွင့်ကြကုန်သည်ဖြစ်၍ ပရိယတ္တိ သာသနာ, ပဋိပတ္တိ သာသနာ အတူမကွာ-တိုးပွား ဈာနသုခ, ဖလသုခ အကျိုးတရားတို့ကို တိုးပွားရရှိကြသည်အထိ ရိုးရိုးသားသား ဖြောင့်ဖြောင့်မတ်မတ် (၁) ရိုးရိုးကျင့်, မြင့်မြင့်ကြံ အခြေခံ ကလျာဏ ပုထုဇ္ဇန် အတန်းကအစချီလျက် ရုပ်နာမ်ကို ဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း သိရှိနားလည်စေနိုင်သော “အဘိဓမ္မာ-ဘာသာပြန်ကျမ်း” တည်းဟူသော ပရိယတ္တိလည်းရှိ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်မှု ပဋိပတ္တိလည်း ရှိကြလျက် ကိုယ်၏ ယဉ်ကျေးမှု, စိတ်၏ယဉ်ကျေးမှု ကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာ စုံလင်စွာပေါ်ထွက် လက်တွေ့ဉာဏ်တွေ ကျင့်ကြံ အားထုတ် ခံစားစံစား အရသာတွေနိုင်ကြပေလိမ့်မည်-ဟု အထူးမျှော်လင့် ဝမ်းမြောက်သင့်ကြပါပေသတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၃၁၆-ခု၊ သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၇-ရက်နေ့&lt;br&gt;[ပဋ္ဌာန်း] ဦးဝိသုဒ္ဓ မန္တလေး ပရိယတ္တိသာသနဟိတ နှင့် အစိုးရစာချ ဓမ္မာစရိယ&lt;br&gt;(ပါဠိနယူပဒေသကျောင်း မစိုးရိမ်တိုက် မန္တလေးမြို့။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ရတနတ္တယပ္ပဏာမ နှင့် ဋီကာကျမ်းရေးသားရခြင်း၏အကြောင်း&lt;/h3&gt;၁။ ။ကျွန်ုပ်သည် အထူးသဖြင့် ကိလေသာတို့မှ စင်ကြယ်သော မဟာကရုဏာ, သဗ္ဗညုတဉာဏ် ရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို၎င်း, မြတ်စွာဘုရားတို့သည် အာရုံပြု၍ မှီဝဲခြင်း, ပွားများ၍မှီဝဲခြင်းအားဖြင့် အဖန်တလဲလဲ မှီဝဲသုံးသပ် ပူဇော်အပ်သော တရားတော်ကို၎င်း, သူတော်ကောင်းတို့၏ တရားကြောင့် ကောင်းစွာဖြစ်တော်မူသော ကိလေသာမရှိသော သံဃာတော်မြတ်ကို၎င်း ရှိခိုးပါ၏။ ရှိခိုးပြီး၍...&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂။ ။(သီဟ) “သာရိပုတ္တရာ” ဟူသောအမည်ရှိသော မဟာထေရ်ကြီးလည်း ဖြစ်တော်မူသော, သုံးပုံပိဋကတ် ပရိယတ်၌ ရဲရင့်သော ပညာရှိထသော, ဝါ မြဲမြံခိုင်ခံ့သော သမာဓိရှိထသော, အရိုအသေပြုအပ်သည်၏ ဖြစ်ကြောင်းဟု ဆိုအပ်သော သီလစသော ဂုဏ်တော်အပေါင်းတို့၏ တည်ရာဖြစ်ထသော ငါ၏ ဆရာမြတ်ကိုလည်း ဦးဖြင့် ရှိခိုးပါ၏။ ရှိခိုးပြီး၍...&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃။ ။အဘိဓမ္မာကို သင်ကုန်သော ရဟန်းတို့၏ လွန်စွာနှစ်သက်ခြင်း ပီတိကို ပွားစေတတ်သော အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ မည်သော ကျမ်းကို အကျဉ်းအားဖြင့် ပြဆိုပေအံ့။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄။ ။ရှေး၌ဖြစ်ကုန်သော ဆရာတို့သည် တပါးမက များစွာကုန်သော အကြင်ဋီကာတို့ကို အကယ်၍ ပြုအပ်ကုန်၏။ ထိုသို့ပြုအပ်ကုန်သော်လည်း ထိုဋီကာဟောင်းတို့ဖြင့် ဤအဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ မည်သော သင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း၌ အလုံးစုံကုန်သော ပုဒ်တို့၏ အနက်ကို စာသင်သားတို့သည် သိခြင်းငှါ အကြင်ကြောင့် မတတ်နိုင်ကုန်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅။ ။ထို့ကြောင့် ဤအဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်း၌ ကွယ်ဝှက်သော အနက်ရှိသော ပုဒ်တို့၏ အဓိပ္ပါယ်နှင့်တကွသော အနက်ကို မယုတ်မလျော့စေဘဲ ထင်စွာပြလိုသည်ဖြစ်၍ အကျဉ်းအားဖြင့် ဋီကာသစ်ကို စီရင်ပေအံ့။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;၁-စိတ်ပိုင်း&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;ရတနတ္တယပ္ပဏာမ&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓမတုလံ၊ သသဒ္ဓမ္မဂဏုတ္တမံ။ အဘိဝါဒိယ ဘာသိဿံ၊ အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ငါသည် သူတော်ကောင်းတို့၏ တရား, ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော တရား, ချီးမွမ်းအပ်သော တရား, ကျော်စောသော ပုထုဇ္ဇန်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ထက် အထူးသဖြင့် ကျော်စောသော, နုတ်အပ်ပြီးသော အဝိဇ္ဇာရှိသော, မြတ်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်အပေါင်းနှင့်တကွ ဖြစ်တော်မူထသော၊ သီလအစရှိသော ဂုဏ်တော်တို့ကြောင့် တစုံတယောက်သော သူနှင့် တူတော်မမူထသော၊ သင်္ခတ အသင်္ခတအားဖြင့် ပြားသော ခပ်သိမ်းသော တရားတို့ကို မတောက်မပြန် သယမ္ဘူဉာဏ်ဖြင့် မိမိအလိုလိုသာ သိတော်မူပြီးသော &lt;b&gt;မြတ်စွာဘုရားကို အထူးသဖြင့် ရှိခိုးပါ၏။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အထူးသဖြင့် ရှိခိုးပြီး၍၊ အဘိဓမ္မာခုနစ်ကျမ်း၌ ဟောတော်မူအပ်ကုန်သော အနက်တို့ကို အကျဉ်းအားဖြင့် ယူရာ, ယူကြောင်း သင်္ဂြိုဟ်ရာ, သင်္ဂြိုဟ်ကြောင်း ဖြစ်ခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;“အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ”&lt;/b&gt; အမည်ရှိသော ကျမ်းကို ဆိုပေအံ့။&lt;h3&gt;ရတနတ္တယပ္ပဏာမအဖွင့်&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓမတုလံ ဂါထာကို ဆိုရခြင်းအကြောင်းအနုသန္ဓေ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁။ ။အလွန် ဆန်းကြယ်သော နည်းတို့ဖြင့် ပြည့်စုံသော မိမိ၏ ဥစ္စာဖြစ်သော မဟာဝိဟာရဝါသီ အရှင်မြတ်တို့၏ အသိဉာဏ်အဆုံးအဖြတ်ဖြစ်သော တောအုပ်၊ တပါးသော အဘယဂိရိဝါသီ, ဇေတဝနဝါသီ ဆရာတို့၏ မိစ္ဆာအယူ, မိစ္ဆာဉာဏ်, ထိုမိစ္ဆာဉာဏ်၏ အာရုံဖြစ်သော ဘောက်ပြန်သော အနက်ဟု ဆိုအပ်သော တောအုပ်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သို့ ဉာဏ်ဖြင့် သက်ဝင်ခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သော, မောဟအဖြစ်အကြေးမှ အလွန်ကင်းဝေးသော, ပြန့်ပြောသော ပညာ၏ အစွမ်းကို ဖြစ်စေတတ်သော ဤအဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ မည်သော ကျမ်းကို အားထုတ်စီရင်လိုသော ဤအရှင် အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် ကျမ်းကို အားမထုတ်မီ ရှေးဦးစွာသော ကာလ၌ (၁) ရတနာသုံးပါးတို့အား ရှိခိုးခြင်း, (၂) ကျမ်း၏ အနက်, (၃) ကျမ်းပြုပုံ အခြင်းအရာ, (၄) ကျမ်း၏ အမည်, (၅) ကျမ်း၏ အကျိုးတို့ကို ပြခြင်းငှါ “သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ” အစရှိသော ဂါထာကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။&lt;h3&gt;ရတနတ္တယပ္ပဏာမ ပုဗ္ဗပဉ္စကငါးပါးအရ ချဲ့၍ပြခြင်း&lt;/h3&gt;ချပြဦးအံ့။ ။ဤ &lt;b&gt;“သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓမတုလံ”&lt;/b&gt; အစရှိသော ဂါထာ &lt;b&gt;“သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ၊ ပ၊ အဘိဝါဒိယ”&lt;/b&gt; ဟူသော ဤပါဌ်ဖြင့်—&lt;br&gt;(၁) ရတနာသုံးပါးအား ရှိခိုးခြင်း &lt;b&gt;“ရတနတ္တယပ္ပဏာမ”&lt;/b&gt; ကို ပြဆိုအပ်၏။ &lt;b&gt;“အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟံ”&lt;/b&gt; ဟူသော ပါဠိဖြင့် &lt;br&gt;(၂) ကျမ်း၏အနက်, &lt;br&gt;(၃) ကျမ်းပြုပုံ အခြင်းအရာ, &lt;br&gt;(၄) ကျမ်း၏ အမည်တို့ကို ပြဆိုအပ်ကုန်၏။ အဘယ့်ကြောင့် အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ တစ်ပုဒ်တည်းဖြင့် ယင်းအနက်သုံးပါးကို ပြဆိုနိုင်ပါသနည်းဟူမူ—&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း၌ အဘိဓမ္မာ၏ အနက်တို့ကို အကျဉ်းပေါင်းစု၍ သိမ်းယူထားသည်၏ အဖြစ်ကို ပြသဖြင့် အဘိဓမ္မာ၏ အနက်တို့ကို ပေါင်းစုရာဖြစ်သော ဤအဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်းသည် ထိုအဘိဓမ္မာ အနက်တို့ကို ပြီးစေအပ်, ဟောအပ်သည်၏ အဖြစ်ကို ပြခြင်းကြောင့် အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟပုဒ်ဖြင့် ကျမ်း၏အနက်ကို ပြဆိုအပ်၏။ အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ ကျမ်းတစ်ခုတည်း၌ အဘိဓမ္မာ အနက်တို့ကို တပေါင်းတည်း ပေါင်းစု၍ ဆိုထားပုံ အခြင်းအရာတို့ကို ပြဆို
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သောကြောင့် ကျမ်းပြုပုံ အခြင်းအရာကိုလည်း ၎င်းအဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ-ပုဒ်ဖြင့်ပင် ပြဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ ဟူသော အမည်သည်ပင် အဘိဓမ္မာ၏ အနက်တို့ကို အကျဉ်းပေါင်းစု၍ ယူရာကျမ်းဟူသော အနက်သို့ အစဉ်လိုက်၍, ဝါ-အနက်အားလျော်စွာ မှည့်ဆိုအပ်သော အမည်ဖြစ်သောကြောင့် ကျမ်း၏ အမည်ကိုလည်း ၎င်းအဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟံ ပါဌဖြင့်ပင် ပြဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၅) ကျမ်း၏အကျိုးကိုကား &lt;b&gt;အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟံ&lt;/b&gt; ဝယ် &lt;b&gt;သင်္ဂဟ&lt;/b&gt;ပုဒ်ဖြင့်ပင် မုချအကျိုး, အဆက်ဆက်အကျိုး နှစ်ပါးကို ဟောခြင်းစွမ်းနိုင်သော သတ္တိရှိသောကြောင့်, ဝါ-သတ္တိအားဖြင့် ပြတော်မူအပ်၏။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် အဘိဓမ္မာ၏ အနက်တို့ကို တစ်ခုတည်းသော ဤကျမ်း၌ အကျဉ်းပေါင်းရုံး၍ ယူအပ်သည်ရှိသော်၊ ထိုပေါင်း၍ ယူထားသော အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ သင်္ဂြိုဟ်ကျမ်းကို သင်ခြင်းမှ မေးမြန်းခြင်း အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ထိုအဘိဓမ္မာ အနက်တို့၏ သရုပ်, သဘာဝ, လက္ခဏာကို ထိုးထွင်း၍ သိသော ဉာဏ်၏၎င်း၊ ထိုသရုပ်, သဘော, လက္ခဏာကို သိသော ဉာဏ်လျှင် အကြောင်းရှိသော ပစ္စုပ္ပန် အကျိုးစီးပွား, တမလွန် အကျိုးစီးပွားနှင့် ပြည့်စုံခြင်း၏၎င်း မပင်ပန်းသဖြင့်, ဝါ-နှောင့်ရှက်ခြင်းမရှိသဖြင့် ပြီးပြည့်စုံခြင်းကြောင့် သင်္ဂဟပုဒ်ဖြင့် အကျိုးကို ပြဆိုအပ်၏။ ထိုထိုကျမ်း၏ အစ၌ အဋ္ဌကထာ, ဋီကာ ဆရာတို့သည် ရတနာသုံးပါးအား ရှိခိုးခြင်း၏ အကျိုးကို ရှေးဦးစွာ များသောအားဖြင့်&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကုန်၏။ အထူးအားဖြင့်ကား အဋ္ဌကထာ, ဋီကာ ဆရာတို့သည် အန္တရာယ်တားမြစ်ခြင်းကို အလိုရှိကုန်၏။ ထို့ကြောင့် အဋ္ဌကထာ ဆရာတို့သည် “&lt;b&gt;တဿာနုဘာဝေန ဟတန္တရာယော&lt;/b&gt;” ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။ အနက်ကား-ထိုရှိခိုးသော ကုသိုလ်စေတနာ၏ တန်ခိုး အာနုဘော် အစွမ်းဖြင့် ပယ်ဖျောက်အပ်သော အန္တရာယ်ရှိသည်ဖြစ်၍—ဟူလို။ အဘယ့်ကြောင့် အလိုရှိကြပါသနည်း ဆိုသော်၊
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သရုပ်အားဖြင့် ရှိခိုးခြင်း ကြိယာကို ပြီးစေတတ်သော ကုသိုလ်စေတနာသည် &lt;b&gt;ရတနတ္တယပ္ပဏာမ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစကား မှန်၏။ ထိုပဏာမစေတနာသည် ရှိခိုးအပ်သော ရတနာသုံးပါး, ရှိခိုးတတ်သော ကျမ်းပြုဆရာတို့၏ ခေတ္တ အဇ္ဈာသယတို့နှင့် ပြည့်စုံခြင်းတို့ကြောင့် ယခုပစ္စုပ္ပန်အတ္တဘော၌ အကျိုးပေးတတ်၏။&lt;h3&gt;ကုသိုလ်စေတနာ၏ ဒိဋ္ဌဓမ္မ အကျိုးပေးပုံ&lt;/h3&gt;ထိုရတနာသုံးပါးအား ရှိခိုးခြင်း စေတနာသည် အကြင်အကြင် ရအပ်သော အကျိုးနှင့် ပြည့်စုံခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော ရှေးဘဝ ကံဟောင်းအား အားအစွမ်းကိုပေးသည် အစွမ်းဖြင့် ထိုကံဟောင်းသည် ဖြစ်စေအပ်သော အကျိုးဝိပါက် အစဉ်၏ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်ကုန်သော ဥပပီဠကကံ, ဥပစ္ဆေဒကကံတို့ကို တားမြစ်၍ ထိုဥပပီဠကကံ, ဥပစ္ဆေဒကကံလျှင် အကြောင်းရှိကုန်သော, ဝါ-ထိုဥပပီဠကကံ, ဥပစ္ဆေဒကကံကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော အကြင်အကြင် အလိုရှိအပ်သော ကျမ်းပြီးခြင်းအကျိုးကို တားမြစ်တတ်ကုန်သော ရောဂါအစရှိသော အန္တရာယ်တို့၏ မဖြစ်ခြင်းကို ပြီးစေတတ်၏။ ထို့ကြောင့် ကျမ်း၏ အစ၌ ရတနတ္တယပ္ပဏာမကို ပြုခြင်းသည် အကြင်အကြင် အားထုတ်အပ်သော ကျမ်းကို အန္တရာယ်မရှိသဖြင့် ပြီးစေခြင်း အကျိုးလည်းရှိ၏။ စာသင်သားတို့၏လည်း အရှင် အနုရုဒ္ဓါဆရာ၏ ရှိခိုးခြင်းလျှင် ပြဓာန်းခြင်းရှိသော အကျင့်ဖြင့် အန္တရာယ်မရှိ၍ သင်ခြင်း, ဆောင်ခြင်း အစရှိသည်ကို ပြည့်စုံစေခြင်း အကျိုးလည်းရှိ၏။&lt;h3&gt;အဘိဓမ္မစသည်ကို ဆိုရခြင်းအကျိုးများ&lt;/h3&gt;ကျမ်း၏အနက် &lt;b&gt;အဘိဇေယျ&lt;/b&gt; ကို ဆိုခြင်းသည် သိအပ်သော အနက်ရှိသော ကျမ်းကို ပညာရှိတို့သည် သင်ခြင်းအစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် အဖန်တလဲလဲ မှီဝဲအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ပညာရှိတို့သည် ကျမ်းကို မှီဝဲခြင်း အကျိုးရှိ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကျမ်းပြုပုံ အခြင်းအရာ, ကျမ်း၏ အကျိုးတို့ကို ပြခြင်းတို့သည်ကား စာသင်သားတို့၏ ကောင်းစွာအားထုတ်ခြင်းကို ဖြစ်စေခြင်း အကျိုးရှိ၏။ ကျမ်း၏အမည်ကို ဆိုခြင်းသည်ကား ခေါ်ဝေါ်လွယ်ခြင်း အကျိုးရှိ၏။ ဤဆိုအပ်ပြီးသော အဖွင့်ကား တပုဒ်မက နှစ်ပုဒ်စသော တပေါင်းတည်းဖြစ်သော သမုဒယပုဒ်တို့၏ အနက်တည်း။ ဤဆိုလတ္တံ့သည်ကား အစိတ်ဖြစ်သော ပုဒ်၏အနက်တည်း။ | ငါသည် သူတော်ကောင်းတို့၏ တရား, ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော တရား, ချီးမွမ်းအပ်သော တရား, ကျော်စောသော ပုထုဇ္ဇန်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ထက် အထူးသဖြင့် ကျော်စောသော, နုတ်အပ်ပြီးသော အဝိဇ္ဇာရှိသော, အရိယာပုဂ္ဂိုလ်အပေါင်းနှင့်တကွ ဖြစ်တော်မူထသော၊ သီလအစရှိသော ဂုဏ်တော်တို့ကြောင့် တစုံတယောက်သောသူနှင့် တူတော်မမူထသော၊ သင်္ခတ အသင်္ခတအားဖြင့် ပြားသော ခပ်သိမ်းသော တရားတို့ကို မတောက်မပြန် သယမ္ဘူဉာဏ်ဖြင့် မိမိအလိုလိုသာ သိတော်မူပြီးသော မြတ်စွာဘုရားကို ရိုသေမြတ်နိုး ရှိခိုးပြီး၍၊ &lt;b&gt;“အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ”&lt;/b&gt; မည်သော ကျမ်းကို ဆိုပေအံ့။ ဤကား ရှေးပုဒ် နောက်ပုဒ်တို့၏ စပ်ပုံတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဆိုအပ်ပြီးသည်ကား အစိတ် အစိတ်-တပုဒ် တပုဒ်ဖြစ်သော အဝယဝ ပုဒ်တို့၏ အနက်တည်း။ -သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓမတုလံ-ဂါထာကို အနက်ပေးခြင်းတည်း။&lt;h3&gt;သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ-ပုဒ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;ထို &lt;b&gt;သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓမတုလံ&lt;/b&gt;-စသော ဂါထာ၌ ဝိဂြိုဟ်ကို ဤသို့ပြုအပ်၏။ မတောက်မပြန် မိမိအလိုလိုသာလျှင် အလုံးစုံသော တရားတို့ကို သိတော်မူတတ်သောကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် &lt;b&gt;သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဓိပ္ပါယ်ကို ချဲ့၍ပြဦးအံ့—ထို မြတ်စွာဘုရားသည် သင်္ခတ အသင်္ခတအားဖြင့် ပြားသော အလုံးစုံသော တရားအပေါင်းကို
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဟုတ်မှန်သောအတိုင်း ကိစ္စနှင့်တကွဖြစ်သော လက္ခဏာတို့ကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့် မတောက်မပြန် မိမိသည် အဖန်တလဲလဲ ဆည်းပူးအပ်သော ပါရမီတော်ကြောင့် ကောင်းစွာဖြစ်သော သယမ္ဘူဉာဏ်ဖြင့် ကိုယ်တိုင်သိတော်မူပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အထက်ပါ စကားအရ ဆရာမရှိပုံကို အဘယ်သို့ ဟောတော်မူပါသနည်းဆိုသော် &lt;b&gt;“သယံ အဘိညာယ ကေမုဒ္ဓိသေယျ”&lt;/b&gt; ဟု ဟောတော်မူ၏။ မိမိအလိုလို သယမ္ဘူဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ အဘယ်သူကို ငါ၏ဆရာဟု ညွှန်ရပါအံ့နည်း-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။ဤအလို &lt;b&gt;သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ&lt;/b&gt;-ဟူသော ပုဒ်ကို &lt;b&gt;သမ္မာ သာမဉ္စ သဗ္ဗဓမ္မေ အဗုဇ္ဈီတိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ&lt;/b&gt;-ဟု ဝိဂြိုဟ်ပြုရမည်-ဟူလို။&lt;h3&gt;ဗုဓ-ဓာတ်အရ တနည်းဖွင့်ပြခြင်း&lt;/h3&gt;တနည်းကား—ဗုဓ-ဓာတ်၏ နိုးခြင်း, ပွင့်ခြင်း အနက်ရှိခြင်းကြောင့်—&lt;br&gt;“စင်စစ် ကိုယ်တိုင်သာလျှင် နိုးတော်မူ၏”&lt;br&gt;“သူတပါးတို့သည် မနိုးစေအပ်သည်ဖြစ်၍ ကိုယ်တိုင်သာလျှင် ဝါသနာနှင့်တကွဖြစ်သော မောဟတည်းဟူသော အိပ်ပျော်ခြင်းမှ စင်စစ် ကင်းတော်မူပြီ” ဤကား နိုးခြင်း &lt;b&gt;ဇာဂရ&lt;/b&gt;-အနက်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;နေရောင်နှင့် ပေါင်းဖော်ရခြင်းကြောင့် အလွန်ကောင်းသော အရောင်အသရေ၏ တင့်တယ်ခြင်းအစုသို့ ရောက်သဖြင့် ပဒုမာကြာသည် ပွင့်ခြင်းသို့ရောက်သကဲ့သို့ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်နှင့် ပေါင်းဖော်ခြင်းကြောင့် မနှိုင်းယှဉ်အပ်သော ဂုဏ်အပေါင်းတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော သဗ္ဗညုတဉာဏ်သို့ ရောက်သဖြင့် အသင့်အားဖြင့် ကိုယ်တိုင်သာလျှင် ပွင့်တော်မူပြီ၊ ပွင့်ခြင်းသို့ ရောက်တော်မူပြီ။ ဤကား ပွင့်ခြင်း &lt;b&gt;ဝိကသိတ&lt;/b&gt;-အနက်တည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မှတ်ချက်။ ။ဤအလို &lt;b&gt;“သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ”&lt;/b&gt; ပုဒ်ကို &lt;b&gt;သမ္မာ သာမဉ္စ ဗုဒ္ဓေါ ပဋိဗုဒ္ဓေါ ဝိကသိတောတိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ&lt;/b&gt;-ဟု ဝိဂြိုဟ်ပြုရမည် ဆိုလိုသည်။&lt;h3&gt;အတုလံ-ပုဒ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသဒ္ဒ၏ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော ဝစနတ္ထနှင့် ယှဉ်သော်လည်း မြတ်စွာဘုရား၌ အမည်မျှကို ပြသည်အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၊ &lt;b&gt;“အတုလံ”&lt;/b&gt; ဟူသော ဤပုဒ်ဖြင့် အရှင် အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် အထူးပြုတော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ချိန်ခွင်နှင့်တူသောဉာဏ်ဖြင့် နှိုင်းယှဉ်အပ်သောကြောင့် တုလျ မည်၏။ ထို တုလျ-ပုဒ်ကိုပင်လျှင် လျ-၌ ယအက္ခရာကို ချေသည်၏အစွမ်းဖြင့် တုလ-ဟုဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား—ချိန်ခွင်နှင့်တူသော ပညာဖြင့် နှိုင်းယှဉ်အပ်သောကြောင့် တုလ မည်၏။ သမ္မိတ အနက်၌ အ-ပစ္စည်း၏ အစွမ်းဖြင့် တုလ ဟုဆိုအပ်၏။ သီလစသော ဂုဏ်တို့ကြောင့် တစုံတယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် တူတော်မမူသောကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် &lt;b&gt;အတုလ&lt;/b&gt;-မည်တော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။ဤအလို အတုလ ပုဒ်ကို &lt;b&gt;“တုလာယ သမ္မိတော တုလျော, တုလာ၊ န တုလာ အတုလာ”&lt;/b&gt; ဟု ပြုလို၏။ သီလအစရှိသော ဂုဏ်တို့ကြောင့် တစုံတယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် တူတော်မမူ။ ဤကား အတုလ၏ အဓိပ္ပါယ်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား—ထိုမြတ်စွာဘုရားအား တူသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် မရှိသောကြောင့် အတုလ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။ဤအလို-အတုလံ ပုဒ်ကို &lt;b&gt;“နတ္ထိ တုလာ ဧတဿာတိ အတုလော”&lt;/b&gt; ဟု ပြုလို၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဘယ့်ကြောင့် တူသောသူ မရှိသနည်းဟူမူ၊ နတ်နှင့်တကွသော လောက၌ မြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း၊ ဤကား ဝိဂြိုဟ်၏ အဓိပ္ပါယ်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အမြတ်ဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ်ကို မြတ်စွာဘုရား အဘယ်ကဲ့သို့ ဟောတော်မူပါသနည်း၊ &lt;b&gt;“ယာဝတာ ဘိက္ခဝေ သတ္တာ အပဒါ ဝါ ဒွိပဒါ ဝါ စတုပ္ပဒါ ဝါ တထာဂတော တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ”&lt;/b&gt; အစရှိသော ဒေသနာတော်ကို ဟောတော်မူ၏။ ရဟန်းတို့ အကြင်မျှလောက်ကုန်သော အခြေမရှိသော သတ္တဝါတို့သည်၎င်း၊ အခြေနှစ်ချောင်းရှိကုန်သော သတ္တဝါတို့သည်၎င်း၊ အခြေလေးချောင်းရှိကုန်သော သတ္တဝါတို့သည်၎င်း၊ များသောအခြေရှိကုန်သော သတ္တဝါတို့သည်၎င်း ရှိကုန်၏။ ထိုသတ္တဝါတို့တွင် “ငါဘုရားကို မြတ်၏”ဟု ဟောတော်မူအပ်၏-ဟူလို။&lt;h3&gt;သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေ ဂါထာဖြင့် ချီးမွမ်းအပ်သော မြတ်စွာဘုရား၏ ဂုဏ်တော်အပေါင်းကို ဖော်ပြချက်&lt;/h3&gt;ဤမျှ အတိုင်းအရှည်ရှိသော “သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ”ပုဒ် “အတုလ”ပုဒ်တို့ဖြင့် ဟေတုသမ္ပဒါ, ဖလသမ္ပဒါ, သတ္တုပကာရသမ္ပဒါတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် သုံးပါးကုန်သော ဂုဏ်အစုတို့ဖြင့် မြတ်စွာဘုရားအား ချီးမွမ်းခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) ထိုသုံးပါးသော သမ္ပဒါတို့တွင် မဟာကရုဏာနှင့် အဖန်တလဲလဲ ယှဉ်ခြင်းသည်၎င်း၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်၏ အဆောက်အဦဖြစ်သော သုံးဆယ်သော ပါရမီတို့ကို ဖြည့်တော်မူခြင်းသည်၎င်း &lt;b&gt;ဟေတုသမ္ပဒါ&lt;/b&gt; မည်၏။ အကြောင်းနှင့် ပြည့်စုံသည်-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၂) &lt;b&gt;ဖလသမ္ပဒါ&lt;/b&gt; သည်ကား ဉာဏသမ္ပဒါ, ပဟာနသမ္ပဒါ, အာနုဘာဝသမ္ပဒါ, ရူပကာယသမ္ပဒါတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် လေးပါးအပြားရှိ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	[က] ထိုလေးပါးသော ဖလသမ္ပဒါတို့တွင် သဗ္ဗညုတဉာဏ်၏ နီးစွာသော အကြောင်းဖြစ်သော အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်သည်၎င်း၊ ထိုအရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်လျှင် အကြောင်းရင်းရှိကုန်သော ဒသဗလ စသော ဉာဏ်တို့သည်၎င်း &lt;b&gt;ဉာဏသမ္ပဒါ&lt;/b&gt;-မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;[ခ] ဝါသနာနှင့်တကွဖြစ်သော အလုံးစုံသော ကိလေသာတို့ကို စင်စစ်အားဖြင့် တဖန်မဖြစ်ခြင်း သဘောရှိသည်၏ အဖြစ်သို့ ရောက်စေခြင်းသည် &lt;b&gt;ပဟာနသမ္ပဒါ&lt;/b&gt;-မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;[ဂ] အလိုရှိတော်မူသည့်အတိုင်း လိုအပ်သော အကျိုးကို ပြီးစေခြင်း၌ အစိုးရတော်မူသည်၏ အဖြစ်သည် &lt;b&gt;အာနုဘာဝသမ္ပဒါ&lt;/b&gt;-မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;[ဃ] အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့၏ မျက်စိကို ဆောင်၍ မိမိ၌ သွန်းဘိသကဲ့သို့ဖြစ်သော သုံးဆယ့်နှစ်ပါးသော လက္ခဏာတော်ကြီး, ရှစ်ဆယ်သော လက္ခဏာတော်ငယ်တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော အတ္တဘောတော်နှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည် &lt;b&gt;ရူပကာယသမ္ပဒါ&lt;/b&gt;-မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၃) &lt;b&gt;သတ္တုပကာရသမ္ပဒါ&lt;/b&gt; သည်ကား-မြတ်သော အာသယ, မြတ်သော ပယောဂ၏ အစွမ်းအားဖြင့် နှစ်ပါးအပြားရှိ၏။ ထိုနှစ်ပါးတို့တွင် ဒေဝဒတ်အစရှိကုန်သော ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့၌လည်း အမြဲ အစီးအပွားကို အလိုရှိသည်၏ အဖြစ်သည်၎င်း၊ မရင့်ကျက်သေးသော ဣန္ဒြေရှိကုန်သော သတ္တဝါတို့၏ ဣန္ဒြေရင့်သောအခါကို ငုံတော်မူခြင်းသည်၎င်း &lt;b&gt;“အာသယ”&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဒေဝဒတ်မှ တပါးဖြစ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့၏ လာဘ်အထူး ပူဇော်ခြင်း အစရှိသည်တို့၌ တွယ်တာခြင်းကင်းသော စိတ်ရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၏ အနိစ္စစသော ယာဉ်သုံးပါးတို့၏ အပေါင်းကို အကြောင်းပြုသဖြင့် အလုံးစုံသော ဆင်းရဲမှ ထွက်မြောက်စေတတ်သော တရားတော်ကို ဟောခြင်းသည် &lt;b&gt;“ပယောဂ”&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုသုံးပါးသော ဟေတု, ဖလ, သတ္တုပကာရ သမ္ပဒါတို့တွင် ရှေး၌ဖြစ်ကုန်သော နှစ်ပါးသော ဖလသမ္ပဒါတို့ကို &lt;b&gt;“သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ”&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဟူသော ဤပါဠိဖြင့် ပြအပ်ကုန်၏။ ဤမှတပါးကုန်သော နှစ်ပါးသော အာနုဘာဝသမ္ပဒါ, ရူပကာယသမ္ပဒါတို့ကို၎င်း၊ ထိုမှတပါး သတ္တုပကာရသမ္ပဒါကို၎င်း &lt;b&gt;“အတုလံ”&lt;/b&gt; ဟူသော ဤပါဠိဖြင့် ပြအပ်ကုန်၏။ ထိုနှစ်ပါးသော ဖလသမ္ပဒါ သတ္တုပကာရသမ္ပဒါတို့၏ အကြောင်းဖြစ်သော ဟေတုသမ္ပဒါကိုကား &lt;b&gt;“သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ”&lt;/b&gt; ပုဒ်, &lt;b&gt;“အတုလံ”&lt;/b&gt; ပုဒ် နှစ်ပုဒ်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် ပြအပ်၏။ (အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုသို့သဘောရှိသော မဟာကရုဏာ ပါရမီ စာဂ, စရိယဟုဆိုအပ်သော အကြောင်းနှင့် ကင်းသဖြင့် ထိုနှစ်ပါးကုန်သော ဖလသမ္ပဒါ, သတ္တုပကာရသမ္ပဒါတို့၏ ပြည့်စုံခြင်း မဖြစ်သင့်သောကြောင့်တည်း။ အကြောင်းမရှိသည်ရှိသော် ခပ်သိမ်းကုန်သော သတ္တဝါတို့၌ ထိုဖလသမ္ပဒါ, သတ္တုပကာရသမ္ပဒါတို့၏ ဖြစ်သင့်ခြင်း၌ လျဉ်းပါးဘွယ်ရှိသောကြောင့်တည်း။)&lt;h3&gt;သသဒ္ဓမ္မဂဏုတ္တမံ-ပုဒ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;ဤ &lt;b&gt;“သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓမတုလံ”&lt;/b&gt; ဟူသော နှစ်ပုဒ်တို့ဖြင့် ထိုဘုရားရတနာကို သုံးပါးအပြားရှိသော သမ္ပဒါအစုတို့ဖြင့် ကောင်းစွာယူသော ချီးမွမ်းခြင်းလျှင် ပြဓာန်းခြင်းရှိသော ရှိခိုးခြင်းကို ပြုပြီး၍ ယခုအခါ၌ ကြွင်းသော ရတနာတို့အားလည်း ရှိခိုးခြင်းကို အားထုတ်လိုသော အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် &lt;b&gt;“သသဒ္ဓမ္မဂဏုတ္တမံ”&lt;/b&gt; ဟူသော ပါဠိကို မိန့်တော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။ဤစကားရပ်ဖြင့် &lt;b&gt;“သသဒ္ဓမ္မဂဏုတ္တမံ”&lt;/b&gt; ပါဌ်ကို အနုသန္ဓေနည်းဖြင့် ကျမ်းတက်ပြ၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ့်ကြောင့် တရား သံဃာကိုလည်း ရှိခိုးခြင်း မည်ပါသနည်းဟူမူ—မပြဓာန်းသည်ဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော တရား, သံဃာတို့အားလည်း ရှိခိုးအပ်သည်အဖြစ်ကို သဟ-သဒ္ဒနှင့် ယှဉ်ခြင်းကြောင့် သိအပ်၏။ အဘယ်ပုဒ်ကို ညှိနည်းဆိုသော် “သားမယားနှင့်တကွ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	လာ၏” ဤသို့ဆိုသည်ရှိသော် သား, မယား၏လည်း လာခြင်းကို သိအပ်သကဲ့သို့တည်း။&lt;h3&gt;ဓမ္မသဒ္ဒါ၏ဝိဂြိုဟ်&lt;/h3&gt;ထို &lt;b&gt;“သသဒ္ဓမ္မဂဏုတ္တမံ”&lt;/b&gt; ဟူသော ပုဒ်၌ ဓမ္မသဒ္ဒ၏ ဝိဂြိုဟ်ကို ဤသို့ပြုအပ်၏။ ။မိမိဟုဆိုအပ်သော တရားကို ဆောင်ကုန်, ကျင့်ကုန်သော သတ္တဝါတို့ကို လေးပါးကုန်သော အပါယ်တို့၌၎င်း, ဝါ-ဆင်းရဲတို့၌၎င်း မကျသည်တို့ကိုပြု၍ ဆောင်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဓမ္မ-မည်၏&lt;/b&gt;။ မဂ်လေးပါး, ဖိုလ်လေးပါး, နိဗ္ဗာန်၏ အစွမ်းဖြင့် ကိုးပါးအပြားရှိသော တရားကို ရအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား—ပရိယတ္တိနှင့်တကွ ဆယ်ပါးအပြားရှိသော တရားကို ရအပ်၏။ ဆယ်ပါးသော ထိုတရားတော်၏ ဆောင်ခြင်းဟူသည်ကား အပါယ်စသည်၌ ဖြစ်စေတတ်သော ကိလေသာကို ဖျက်ဆီးခြင်းပင်တည်း။ ဝါ-ဖျက်ဆီးခြင်းသည် ဓမ္မ၏ဆောင်ခြင်း မည်၏။&lt;h3&gt;မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ပရိယတ်တို့၏ ဓမ္မမည်ပုံ&lt;/h3&gt;အရိယာမဂ်သည် ကိလေသာတို့ကို အကြွင်းမဲ့ဖြတ်တတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် မုချအားဖြင့် &lt;b&gt;ဓမ္မ-မည်၏&lt;/b&gt;။ နိဗ္ဗာန်သည်လည်း ထိုအရိယာမဂ်က နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုလျက် ထိုကိလေသာကို အကြွင်းမဲ့ဖြတ်ခြင်း ကိစ္စပြီးခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် မုချအားဖြင့် &lt;b&gt;ဓမ္မ-မည်၏&lt;/b&gt;။ ဝါ-ဓမ္မအမည်ရအပ်၏။ ကိလေသာတို့ကို တဖန်ထပ်၍ငြိမ်းစေခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့် မဂ်အားလျော်စွာဖြစ်သောကြောင့် ဖိုလ်သည်လည်း &lt;b&gt;ဓမ္မ-မည်၏&lt;/b&gt;။ ထိုအရိယာမဂ်, ဖိုလ်, နိဗ္ဗာန်ကို ရခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဤပရိယတ်သည်လည်း &lt;b&gt;ဓမ္မ-မည်၏&lt;/b&gt;။ ဤနှစ်ပါးကုန်သော အရဟတ္တဖိုလ်, ပရိယတ်တို့ကား ကာရဏူပစာ, ဖလူပစာအားဖြင့်သာ ဓမ္မမည်ကုန်၏ဟု မှတ်အပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မှတ်ချက်။ ။မဂ်နှင့်နိဗ္ဗာန်ကား ကိလေသာကို ဖျက်ဆီးတတ်၍ မုချအားဖြင့် &lt;b&gt;ဓမ္မ&lt;/b&gt; မည်၏။ ဖိုလ်ကား အကျိုးတရားဖြစ်၍ ကာရကူပစာအားဖြင့် &lt;b&gt;ဓမ္မ&lt;/b&gt; မည်၏။ ပရိယတ္တိကား အကြောင်းတရားဖြစ်၍ ဖလူပစာအားဖြင့် &lt;b&gt;ဓမ္မ&lt;/b&gt; မည်၏-ဟူလို။ သူတော်ကောင်း ဖြစ်ကုန်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ တရားသည် &lt;b&gt;သဒ္ဓမ္မ&lt;/b&gt; မည်၏။ တနည်းကား-ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော တရားသည် &lt;b&gt;သဒ္ဓမ္မ&lt;/b&gt; မည်၏။ တိတ္ထိတို့သည် ကြံဆအပ်သော “အတ္တ” ကိုယ်ကဲ့သို့ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသော တရားမျိုး မဟုတ်။ တနည်းကား-သွက္ခာတတာ စသော ဂုဏ်နှင့် ယှဉ်ခြင်းကြောင့် ချီးမွမ်းအပ်သော တရားသည် &lt;b&gt;သဒ္ဓမ္မ&lt;/b&gt; မည်၏။ သာသနာတော်မှ အပဖြစ်သော တိတ္ထိတို့သည် ဟောအပ်သော တရားကဲ့သို့ စင်စစ်ကိုရှိအပ်သော တရားမျိုး မဟုတ်ပေ။ မှတ်ချက်။ ။&lt;b&gt;သဒ္ဓမ္မ&lt;/b&gt;-ပုဒ်ကို “သတံ ဓမ္မာ သဒ္ဓမ္မာ” ဟု၎င်း, “သံဝိဇ္ဇမာနော ဓမ္မာ သဒ္ဓမ္မာ” ဟု၎င်း, “ပသတ္ထာ ဓမ္မာ သဒ္ဓမ္မာ” ဟု၎င်း ဝိဂြိုဟ်ပြုရမည်-ဟူလို။&lt;h3&gt;ဂဏုတ္တမ ၏ ဝိဂြိုဟ်ဖွင့်&lt;/h3&gt;အကြင် အရိယာသံဃာသည် အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အပေါင်း၏ အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;ဂဏ&lt;/b&gt; မည်၏။ ဝါ-အပေါင်းဖြစ်၏။ သုပ္ပဋိပန္နတာစသော ဂုဏ်ထူးနှင့် ယှဉ်ခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;ဥတ္တမ&lt;/b&gt; လည်းမည်၏။ ဝါ-မြတ်လည်းမြတ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုအရိယာသံဃာသည် &lt;b&gt;ဂဏုတ္တမ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား-နတ်လူအစရှိသော အပေါင်းတို့ထက် တနည်း-နတ်လူအစရှိသော အပေါင်းတို့တွင် ဆိုအပ်ပြီးသော ဂုဏ်၏ အစွမ်းကြောင့် မြတ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုအရိယာသံဃာသည် &lt;b&gt;ဂဏုတ္တမ&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မှတ်ချက်။ ။ပဌမနည်းအလို- &lt;b&gt;ဂဏာ စ သော ဥတ္တမော စာတိ ဂဏုတ္တမော&lt;/b&gt;-ဟု ဝိဂြိုဟ်ပြု။ ဒုတိယနည်းအလို- &lt;b&gt;ဂဏာနံ ဥတ္တမော, ဂဏေသု ဝါ ဥတ္တမောတိ ဂဏုတ္တမော&lt;/b&gt;-ဟုပြု။ သူတော်ကောင်း ဖြစ်ကုန်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ တရား, ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော တရား, ချီးမွမ်းအပ်သော တရားနှင့်၎င်း၊ မြတ်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အပေါင်းနှင့်၎င်း တကွ ဖြစ်သောကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် &lt;b&gt;သသဒ္ဓမ္မဂဏုတ္တမ&lt;/b&gt;-မည်၏။ မှတ်ချက်။ ။ဤအလို-&lt;b&gt;သဒ္ဓမ္မေန စ ဂဏုတ္တမေန စ သဟ ဝတ္တတီတိ သသဒ္ဓမ္မဂဏုတ္တမော&lt;/b&gt;-ဟု ဝိဂြိုဟ်ပြု-ဟူလို။ ထိုသူတော်ကောင်းဖြစ်ကုန်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ တရား, ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော တရား, ချီးမွမ်းအပ်သော တရား, မြတ်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့နှင့် တကွဖြစ်သော မြတ်စွာဘုရားကို (ဤစကားဖြင့် ဝိဂြိုဟ်ပြုပြီး၍ ဝါကျအစွမ်းအားဖြင့် ရသင့်သော အနက်ဖြစ်သော ဒဏ္ဏသောဓနနည်းကို ပြ၏) &lt;br&gt;&lt;b&gt;သသဒ္ဓမ္မဂဏုတ္တမံ&lt;/b&gt;-အဖွင့် ပြီး၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဘိဓမ္မ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား-&lt;b&gt;အဘိ&lt;/b&gt;-ဟူသောပုဒ်ကို အထူးအားဖြင့် ရှိခိုး၍-ဟုအနက်ပေး။ ကြောက်၍ ရှိခိုးခြင်း, လာဘ်ကို လို၍ ရှိခိုးခြင်း, အမျိုးအလိုက်အားဖြင့် ရှိခိုးခြင်း အစရှိသည်တို့မှ ကင်း၍ ရိုသေစွာ ကာယဒွါရ, ဝစီဒွါရ, မနောဒွါရ တို့ဖြင့် ရှိခိုး၍၊ ဤကား &lt;b&gt;အဘိသဒ္ဓ&lt;/b&gt; ၏ အနက်သဘောတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဘာသိယံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား-&lt;b&gt;ဘာသိ&lt;/b&gt;-ဟူသောပုဒ်ကို ဟောပေအံ့-ဟု အနက်ပေး။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟံ-အဓိပ္ပါယ်&lt;/h3&gt;ထိုပိဋကတ်၌ ဆတ်ဆတ်သော ပရမတ္ထ၏ အဖြစ်အားဖြင့် ထူးကုန်သော တရားတို့ကို ဟောအပ်ကုန်၏။ ထိုသို့ဟောရာဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဓမ္မသင်္ဂဏီ&lt;/b&gt;-အစရှိသော ခုနစ်ကျမ်းဟု ဆိုအပ်သော အဘိဓမ္မာပိဋကတ်သည် &lt;b&gt;အဘိဓမ္မာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုအဘိဓမ္မာ ၇-ကျမ်း၌ ဟောအပ်ကုန်သော အနက်တို့သည် &lt;b&gt;အဘိဓမ္မတ္ထ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤကျမ်း၌၊ ဝါ-ဤကျမ်းဖြင့် အဘိဓမ္မာ ၇-ကျမ်း၌ အကျယ်အားဖြင့် ဟောတော်မူအပ်သော ထိုအဘိဓမ္မာအနက်တို့ကို အကျဉ်းပေါင်း၍ ယူအပ်ကုန်၏၊ ထိုသို့ ယူရာယူကြောင်း ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် ဤသဂြိုဟ်ကျမ်းသည် &lt;b&gt;“အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ”&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ပရမတ္ထတရားလေးပါး&lt;/h3&gt;၂။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ ဝုတ္တာဘိဓမ္မတ္ထာ၊ စတုဓာ ပရမတ္ထာ။ စိတ္တံ, စေတသိကံ, ရူပံ, နိဗ္ဗာနမိတိ သဗ္ဗထာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ထိုအဘိဓမ္မာ ၇-ကျမ်း၌ ကုသိုလ်အစရှိသော ခန္ဓာအစရှိသော ခပ်သိမ်းသော အပြားအားဖြင့် ဟောတော်မူအပ်ကုန်သော အဘိဓမ္မာ ၇-ကျမ်း၌ ဟောတော်မူအပ်သော အနက်တို့သည် မဘောက်မပြန် မြတ်သောသဘော၏ အစွမ်းအားဖြင့်သာလျှင်၊ တနည်း-မြတ်သော သဗ္ဗညုတဉာဏ်၏ အာရုံ၏ အစွမ်းအားဖြင့်သာလျှင် ဝိညာဏက္ခန္ဓာဟူသော စိတ်၎င်း၊ ဝေဒနာအစရှိသော ခန္ဓာတို့၏ သုံးပါးအပေါင်း၎င်း၊ ဘူတရုပ်, ဥပါဒါရုပ်အားဖြင့် ပြားသော ရူပက္ခန္ဓာ၎င်း၊ မဂ်ဖိုလ်တို့၏ အာရုံဖြစ်သော အသင်္ခတ နိဗ္ဗာန်၎င်း ဤသို့ လေးပါးသော အပြားအားဖြင့် တည်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ပရမတ္ထတရားလေးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂။ ။ဤသို့ ပဌမဂါထာဖြင့် ရှေးဦးစွာ အကြင် အလိုရှိအပ်သော အကျိုးပြီးခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော ရတနာသုံးပါးတို့အား ရှိခိုးခြင်း စသည်ကို စီရင်ပြီး၍၊ ယခုအခါ၌ အကြင် အဘိဓမ္မာအနက်တို့ကို အကျဉ်းချုံး၍ သိမ်းယူသည်၏ အစွမ်းဖြင့် ဤသဂြိုဟ်ကျမ်းကို ဖြစ်စေအပ်, စီရင်အပ်၏။ ထိုအဘိဓမ္မာ၏ အနက်တို့ကို ရှေးဦးစွာ အကျဉ်းအားဖြင့် ညွှန်ပြတော်မူလိုသော အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် &lt;b&gt;တတ္ထ&lt;/b&gt; စသည်-ဤသို့ အစရှိသော စကားရပ်ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုအဘိဓမ္မာ ၇-ကျမ်း၌ ခပ်သိမ်းသော ကုသိုလ်အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ ခန္ဓာအစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း ဟောတော်မူအပ်ကုန်သော အဘိဓမ္မာ၏ အနက်တို့သည် သမ္မုတိပညတ်ကို ထား၍ ဆတ်ဆတ်သော ပရမတ်၏ အစွမ်းဖြင့် ဝိညာဏက္ခန္ဓာဟု ဆိုအပ်သော စိတ်၎င်း၊ ဝေဒနာအစရှိသော ခန္ဓာသုံးပါးတို့၏ အပေါင်းဖြစ်သော စေတသိက်၎င်း၊ ဘူတရုပ် ဥပါဒါရုပ် အပြားအားဖြင့် ပြားသော ရူပက္ခန္ဓာ၎င်း၊ မဂ်ဖိုလ်တို့၏ အာရုံဖြစ်၍ ကံ, စိတ်, ဥတု, အာဟာရ တရားတို့သည် မပြုပြင်အပ်သော အသင်္ခတ အစစ်ဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်၎င်း ဤသို့ လေးပါးကုန်သော အခြင်းအရာ အပြားတို့ဖြင့် တည်ကုန်၏။ ဤကား &lt;b&gt;“တတ္ထ ဝုတ္တာ”&lt;/b&gt; ဂါထာကို အနက်ယှဉ်စပ်ပေးပုံတည်း။&lt;h3&gt;ပရမတ်၏ အဓိပ္ပါယ်နှင့် စိတ်အကြောင်း&lt;/h3&gt;ထိုဂါထာ၌ အဓိပ္ပါယ်အကျယ်ကို ဤသို့သိအပ်၏။ မြတ်သော အနက်, မဘောက်မပြန်သော အနက်သည် &lt;b&gt;ပရမတ္ထ&lt;/b&gt; [၁] မည်၏။ တနည်း-မြတ်သော သဗ္ဗညုတဉာဏ်၏ အာရုံသည် &lt;b&gt;ပရမတ္ထ&lt;/b&gt; မည်၏။ သိတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;စိတ်&lt;/b&gt; [၂] မည်၏၊ အာရုံကို သိတတ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ မိမိတို့၏ သဘောလက္ခဏာမှ မဘောက်ပြန်သောကြောင့် မြတ်သော အနက်သဘောသည် &lt;b&gt;ပရမတ္ထ&lt;/b&gt; မည်၏၊ တနည်း-မြတ်သော သဗ္ဗညုတဉာဏ်၏ ကျက်စားရာ အာရုံဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပရမတ္ထ&lt;/b&gt; မည်၏။ ၂။ အာရုံကို သိတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;စိတ်&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဤကား &lt;b&gt;စိန္တေတိ&lt;/b&gt;-ပုဒ်၏ အနက်တည်း။ ဤအရာ၌ ဆရာများ အဘယ်ကဲ့သို့ မိန့်ဆိုသနည်းဟူမူ- &lt;b&gt;“ဝိသယ ဝိဇာနန လက္ခဏံ စိတ္တံ”&lt;/b&gt; ဟု မိန့်တော်မူ၏။ အနက်ကား “စိတ်သည် အာရုံကို အထူးအားဖြင့် သိခြင်း လက္ခဏာရှိ၏” ဟူလို။ နိဿယပစ္စည်း, သမနန္တရ စသော ပစ္စည်းသည် ရှိသော်လည်း စိတ်သည် အာရုံနှင့် ကင်း၍ မဖြစ်။ ထို့ကြောင့် စိတ်၏သာ ထိုအာရုံကို သိခြင်းလက္ခဏာရှိသည်အဖြစ်ကို ဆိုအပ်၏။ ဤစကားရပ်ဖြင့် စိတ်သည် အာရုံနှင့် ကင်း၍ ဖြစ်၏-ဟုယူလေ့ရှိသော ဆရာတို့၏ အယူကို ပယ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား-အကြောင်းဖြစ်သော ထိုစိတ်ဖြင့် စိတ်နှင့်ယှဉ်သော တရားတို့သည် သိတတ်ကုန်၏၊ ထိုသို့ သိကြောင်းဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် &lt;b&gt;စိတ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား-ကြံစည်သိရှိခြင်းမျှသည် &lt;b&gt;စိတ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ဘာဝသာဓနပြုခြင်းသည် မှန်၏၊ အကြင် ပရမတ္ထသဘောမည်သည် အကြောင်းအားလျော်စွာ ဖြစ်ခြင်းကြိယာမျှသာတည်း။ ထို့ကြောင့် အလုံးစုံသော ပရမတ္ထတရားတို့၏ ဘာဝသာဓနဝိဂြိုဟ်ကိုသာလျှင် မုချအားဖြင့် ရအပ်, ပြုအပ်၏၊ ကတ္တုသာဓန, ကရဏသာဓန အစွမ်းဖြင့် ဝိဂြိုဟ်ဆိုရမှုကို ပရိယာယ်စကားဟု မှတ်အပ်၏။ ထိုပရိယာယ်ဟူသောစကားသည် မှန်၏၊ မိမိ-မိမိတို့၏ ကိစ္စတို့၌ ပရမတ်တရားတို့၏ မိမိပြဓာန်းသည်၏ အဖြစ်ကို ကောင်းစွာတင်စားသဖြင့် ကတ္တားအဖြစ်ကို၎င်း၊ ထိုကတ္တာအားလျော်သဖြင့် သဟဇာတ်တရားအပေါင်း၌ ကတ္တားအဖြစ်ကို တင်စားသဖြင့် ပြီးစေအပ်သော ပရမတ်တရား၏ ကရဏအဖြစ်ကို၎င်း ပရိယာယ်အားဖြင့် ရအပ်၏။ ထိုသို့ ကတ္တု စသည်အဖြစ်ကို ပြဆိုခြင်းသည် တရားသဘောမှ လွတ်သော ပညတ်တရား၏ ကတ္တားအစရှိသည်၏ မဖြစ်သည်ကို ပြခြင်းအကျိုးရှိ၏။ &lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။&lt;b&gt;ပရမတ္ထ&lt;/b&gt;-ပုဒ်ကို &lt;b&gt;“ပရမော ဥတ္တမော အတ္ထော ပရမတ္ထော”&lt;/b&gt; ဟုပြု။ &lt;b&gt;စိတ္တံ&lt;/b&gt;-ပုဒ်ကို &lt;b&gt;“အာရမ္မဏံ စိန္တေတီတိ စိတ္တံ, စိန္တေတိ ဧတေနာတိ စိတ္တံ, စိန္တနံ စိတ္တံ”&lt;/b&gt; သုံးဝိဂြိုဟ်ပြု-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;စိတ်၏ ရသင့်သမျှ အဓိပ္ပါယ်&lt;/h3&gt;ဆန်းကြယ်သော အမူအရာ အစရှိသော အပြားအားဖြင့် &lt;b&gt;စိတ္တ&lt;/b&gt; သဒ္ဓါ၏ အနက်ကို အဋ္ဌသာလိနီစသော အဋ္ဌကထာဆရာတို့သည် ကြံကုန်၏။ ဤအရာ၌ ဤဆိုလတ္တံ့သည်ကား ဂါထာဖြင့် အကျဉ်းချုံ၍ ပြသော အဓိပ္ပါယ်တည်း။ ။ (၁) ဆန်းကြယ်သော အမူအရာရှိခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;စိတ်&lt;/b&gt; မည်၏။ (၂) မိမိ၏ ဆန်းကြယ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;စိတ်&lt;/b&gt; မည်၏။ (၃) တနည်း-ကံ, ကိလေသာတို့သည် ဆည်းပူးအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;စိတ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ တနည်း-ကံ, ကိလေသာတို့သည် ဆည်းပူးအပ်သော အတ္တဘောကို စောင့်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;စိတ်&lt;/b&gt; မည်၏။ တနည်း-အတ္တဘောဟု ဆိုအပ်သော ဇောစိတ်အစဉ်ကို ပွါးစေတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;စိတ်&lt;/b&gt; မည်၏။ တနည်း-ဆန်းကြယ်သော အထူးထူးသော အာရုံရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;စိတ်&lt;/b&gt; မည်၏။ မှတ်ချက်။ ။ပဌမနည်းဖြင့် ကုသိုလ်, အကုသိုလ်စိတ်ကို ရ၏။ ဒုတိယနည်းဖြင့် စိတ်တခုယုတ် ကိုးဆယ်ကို ရ၏။ တတိယနည်းဖြင့် ဝိပါက်စိတ်ကို ရ၏၊ စတုတ္ထနည်းဖြင့်လည်း ဝိပါက်စိတ်ကို ရ၏။ ပဉ္စမနည်းဖြင့် စိတ်ကို ရ၏၊ ဆဋ္ဌနည်းဖြင့် စိတ်အားလုံးကို ရ၏-ဟုမှတ်။&lt;h3&gt;စေတသိက် အဓိပ္ပါယ်&lt;/h3&gt;ထိုစိတ်နှင့် စပ်လျက်ဖြစ်ခြင်းရှိသည်ဖြစ်၍ စိတ်၌ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;စေတသိက်&lt;/b&gt; [၁] မည်၏။ အကြင်ကြောင့် ထိုစေတသိက်သည် စိတ်မရှိသော် အခြင်းခပ်သိမ်း မဖြစ်သောကြောင့် စိတ်နှင့် ကင်း၍&lt;hr&gt; ၁။ စိတ်၌ အမြဲ ယှဉ်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;စေတသိက်&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အာရုံကို ယူခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်ချေ။ ထို့ကြောင့် စိတ်၌ ဖြစ်သည် မည်၏။ စိတ်သည်ကား တစုံတခုသော စေတသိက်နှင့် ကင်း၍လည်း အာရုံ၌ ဖြစ်နိုင်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုစေတသိက်သည်သာလျှင် စိတ်နှင့် စပ်၍ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် &lt;b&gt;“မနော ပုဗ္ဗင်္ဂမာ ဓမ္မာ”&lt;/b&gt; ဟု ဟောတော်မူ၏။ ထိုစိတ်နှင့် စပ်၍ ဖြစ်၏ဟူသော စကားဖြင့် သုခစသော ဝေဒနာတို့၏ စေတနာ မရှိသည်အဖြစ်, မယှဉ်သည်အဖြစ် အစရှိကုန်သော ဘောက်ပြန်သော အယူတို့ကို ပယ်အပ်ကုန်၏။ တနည်း-စိတ်၌ ယှဉ်သောကြောင့် &lt;b&gt;စေတသိက်&lt;/b&gt; မည်၏။ မှတ်ချက်။ ။&lt;b&gt;စေတသိကံ&lt;/b&gt;-ပုဒ်ကို &lt;b&gt;“စေတသိ ဘဝံ စေတသိကံ”&lt;/b&gt; ဟု၎င်း၊ &lt;b&gt;“စေတသိ နိယုတ္တံ စေတသိကံ”&lt;/b&gt; ဟု၎င်းပြု။&lt;h3&gt;ရုပ်အဓိပ္ပါယ်&lt;/h3&gt;ဘောက်ပြန်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ရုပ်&lt;/b&gt; [၁] မည်၏။ အအေး, အပူ အစရှိသော ဆန့်ကျင်ဘက်သော အကြောင်းတို့ကြောင့် ဘောက်ပြန်ခြင်းသို့ ရောက်၏။ တနည်း-ရောက်စေအပ်၏။ ဤကား ရုပ်၏အနက် အဓိပ္ပါယ်တည်း။ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် &lt;b&gt;“သီတေန ရုပ္ပတိ, ဥဏှေန ရုပ္ပတိ”&lt;/b&gt; အစရှိသော စကားကို ဟောတော်မူ၏။ ဤအရာ၌ တောက်ပြန်ခြင်းဟူသည် အစရှိသော ဆန့်ကျင်ဘက် အကြောင်းတို့၏ ညီညွှတ်ခြင်းသည် ဖြစ်လတ်သော် ရွှေရုပ်အစဉ်နှင့် မတူသော နောက်ရုပ်၏ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းပေတည်း။ ဝါ-ဖြစ်ပေါ်ခြင်းသည် &lt;b&gt;ရုပ္ပတိ&lt;/b&gt; မည်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။&lt;b&gt;ရူပ&lt;/b&gt;-ပုဒ်ကို &lt;b&gt;“ရုပ္ပတီတိ ရူပံ”&lt;/b&gt; ဟုပြု။ &lt;b&gt;ရုပ္ပတိ&lt;/b&gt;-ကိုလည်း ကတ္တား, ကံ နှစ်နက်ပေး-ဟူလို၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;ရူပီ&lt;/b&gt;-ပုဒ်သည် ကတ္တုသာဓန, ကမ္မသာဓန နှစ်ချက် ပြုသင့်သော ပုဒ်-ဟူလို။&lt;hr&gt; ၁။ ဘောက်ပြန်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုဆိုခဲ့သော် နာမ်တရားတို့သည်လည်း ရုပ်ဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်ရာ၏။ ရုပ်မည်ကုန်ရာ၏။ (ဤကား စောဒနာ) မမည်သင့်ပါ။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် သီတစသော သဒ္ဓါ၏ အစွမ်းဖြင့် အလွန်ထင်ရှားသော ဘောက်ပြန်ခြင်းကိုသာ အလိုရှိအပ်သောကြောင့်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆန့်ကျင်ဘက်စကားကို ဆိုဦးအံ့။ ထင်ရှားသော တောက်ပြန်ခြင်းမှ တပါး မထင်ရှားသော ဘောက်ပြန်ခြင်းဖြင့် ရုပ်မည်၏ ဟူသော အနက်ကို ယူခဲ့ပါမူ, &lt;b&gt;ရုပ္ပတိ&lt;/b&gt;-ဟူသော သာမညစကားဖြင့်သာလျှင် ရုပ်၏အနက်သည် ပြည့်စုံရာ၏။ သီတအစရှိသော စကားဖြင့်, ဝါ-သီတအစရှိသော စကားကို ထည့်ဆိုဖို့ မလိုရာ။ အစသည်ဖြင့် နှိပ်စက်အပ်သော ရုပ်၏ ထိုဘောက်ပြန်ခြင်းသည်သာ ထင်ရှား၏။ ထို့ကြောင့် ဤ &lt;b&gt;ရူပံ&lt;/b&gt;-ဟူသော အရာ၌ ထိုထင်ရှားသော ဘောက်ပြန်ခြင်းကိုသာလျှင် အလိုရှိအပ်၏။ ဤသို့သော အနက်ကို သိစေခြင်းငှါ သီတ-စသော သဒ္ဓါကို ပြုအပ်ပါသတည်း။ ထိုသို့ ထင်ရှားသော ဘောက်ပြန်ခြင်းကိုသာ အလိုရှိအပ်ပါမူ, ဗြဟ္မာပြည်၌ ရုပ်ဟူသော အမည်သည် အဘယ်သို့ ဖြစ်ပါအံ့နည်း။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုဗြဟ္မာပြည်၌ နှိပ်စက်တတ်ကုန်သော အအေး အစရှိသည်တို့သည် မရှိကုန်သောကြောင့်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုဗြဟ္မာပြည်၌ ညှဉ်းဆဲတတ်သော အဓာတ်စသည်တို့သည် အကယ်၍ကား မရှိကုန်။ ထိုသို့ မရှိကုန်သော်လည်း ချီးမြှောက်တတ်ကုန်သော အဓာတ်စသည်တို့သည်ကား ရှိကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုဗြဟ္မာပြည်၌ ထိုချီးမြှောက်တတ်ကုန်သော အဓာတ်စသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် တောက်ပြန်ခြင်းသည် ဖြစ်သင့်ပါသတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား-ထိုဘောက်ပြန်သော သဘောကို မလွန်မြောက်နိုင်လေသောကြောင့် ထိုဗြဟ္မာပြည်၌လည်း ရုပ်ဟူသော အမည်သည် ဖြစ်သင့်ပါ၏။ အလွန်ချဲ့သဖြင့် အကျိုးမရှိပြီ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;နိဗ္ဗာန်အဓိပ္ပါယ်&lt;/h3&gt;ဘဝငယ်, ဘဝကြီးကို ပေါက်တတ်, ချုပ်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဝါန&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်သော တဏှာမှ ထွက်မြောက်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;နိဗ္ဗာန်&lt;/b&gt;၁ မည်၏။ တနည်းကား-ဤနိဗ္ဗာန်ဖြင့် ရာဂမီး အစရှိသော ၁၁-ပါးသော မီးသည် ငြိမ်းတတ်၏, ဤသို့ ငြိမ်းကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;နိဗ္ဗာန်&lt;/b&gt; မည်၏။ မှတ်ချက်။ ။&lt;b&gt;နိဗ္ဗာနံ&lt;/b&gt;-ပုဒ်ကို &lt;b&gt;“ဝါနတော နိက္ခမန္တိ နိဗ္ဗာနံ”&lt;/b&gt; ဟု၎င်း, &lt;b&gt;“နိဗ္ဗာတိ ဧတေန ရာဂါဒိကာတိ နိဗ္ဗာနံ”&lt;/b&gt; ဟု၎င်း ပြုအပ်၏။&lt;h3&gt;စိတ်လေးပါး&lt;/h3&gt;၃။ &lt;b&gt;တတ္ထ စိတ္တံ တာဝ စတုဗ္ဗိဓံ ဟောတိ ကာမာဝစရံ, ရူပါဝစရံ, အရူပါဝစရံ, လောကုတ္တရန္တိ။&lt;/b&gt; ထိုလေးပါးသော အဘိဓမ္မာအနက်တို့တွင် ရှေးဦးစွာ စိတ်သည် ကာမာဝစရစိတ်, ရူပါဝစရစိတ်, အရူပါဝစရစိတ်, လောကုတ္တရာစိတ် ဟူ၍ လေးပါးအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;စိတ်လေးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃။ ။ယခုအခါ၌ အကြင်ကြောင့် ခွဲခြင်းရှိကုန်သော တရားတို့၏ သဘောကို ထင်စွာပြုခြင်းသည် ဝေဖန်ခြင်းနှင့် ကင်း၍မဖြစ်။ ထို့ကြောင့် အကြင်အကြင် ညွှန်ပြအပ်ပြီးကုန်သော အဘိဓမ္မာအနက်တို့၏ ဥဒ္ဒေသ အစဉ်အားဖြင့် ဝေဖန်ခြင်းကို ပြခြင်းငှါ စိတ်ကို ရှေးဦးစွာ ဘုံ, ဇာတ်, သမ္ပယောဂ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် ဝေဖန်၍ အကျယ်ပြခြင်းကို အားထုတ်လိုသော ဆရာသည် &lt;b&gt;“တတ္ထ စိတ္တံ တာဝ”&lt;/b&gt; အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ &lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-တဏှာမှ ထွက်မြောက်တတ်သောကြောင့် နိဗ္ဗာန် မည်၏, တနည်း-ရာဂစသော မီးအပေါင်း၏ ငြိမ်းကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် နိဗ္ဗာန် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;တာဝ&lt;/b&gt;-သဒ္ဓါသည် ရှေးဦးစွာဟူသော အနက်၌ ဖြစ်၏။ အကြင်အကြင် အကျဉ်းပြအပ်ကုန်သော လေးပါးကုန်သော အဘိဓမ္မာအနက်တို့တွင် ရှေးဦးစွာ စိတ်ကို ညွှန်ပြအပ်၏။ ဤသည်ကား &lt;b&gt;တတ္ထ စိတ္တံ တာဝ&lt;/b&gt;-ပါဌ်၌ &lt;b&gt;တာဝ&lt;/b&gt;-သဒ္ဒါ၏ အနက်တည်း။ ထိုစိတ်အား လေးပါးကုန်သော အခြားတို့သည် ရှိကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;စတုဗ္ဗိဓ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;စိတ်လေးပါး အစဉ်အတိုင်း ထားရပုံ&lt;/h3&gt;အကြင်ကြောင့် ဘုံလေးပါး၌ ဖြစ်ကုန်သော ထိုတရားတို့သည် အစဉ်အတိုင်း မြတ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် အယုတ်, အမြတ်, အထူးသဖြင့် အမြတ်, မြတ်သည်ထက် အထူးသဖြင့် အမြတ်တို့၏ အစဉ်အားဖြင့် ထိုစိတ်တို့၏ အကျယ်ကို ညွှန်ခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;h3&gt;ကာမာဝစရ အဓိပ္ပါယ်&lt;/h3&gt;ထိုကာမာဝစရ စသည်၌ ဝိဂြိုဟ်ကို ဤသို့ ပြုအပ်၏။ အလိုရှိတတ်သောကြောင့် ကာမတဏှာသည် &lt;b&gt;ကာမ&lt;/b&gt; မည်၏, ထိုကာမတဏှာသည် ဤကာမစိတ်တို့၌ အာရုံပြုသည်အစွမ်းဖြင့် ကျင်လည်တတ်၏, ဖြစ်တတ်၏။ ထိုသို့ကျင်လည်ရာဖြစ်သောကြောင့် ကာမစိတ်သည် &lt;b&gt;ကာမာဝစရ&lt;/b&gt; [၁] မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား-အကြင် ကာမတဆယ့်တစ်ဘုံကို ကာမသည် အလိုရှိအပ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုကာမတဆယ့်တစ်ဘုံသည် &lt;b&gt;ကာမ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုကာမတဆယ့်တစ်ဘုံ၌ များသောအားဖြင့် ကျင်လည်တတ်သောကြောင့် ကာမစိတ်သည် &lt;b&gt;ကာမာဝစရ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုစကား မှန်၏။ များသောအားဖြင့် ကျင်လည်ခြင်းကို အလိုရှိအပ်သောကြောင့် ရူပဘုံ, အရူပဘုံတို့၌ တရံတခါ ဖြစ်သော်ငြားလည်း ဤစိတ်၏ ကာမာဝစရ အမည်ဖြစ်ခြင်းသည် ပြည့်စုံ၏။ ဝါ-သင့်လျော်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ကာမ ၁၁ ဘုံ၌ များသောအားဖြင့် ကျင်လည်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ကာမာဝစရ&lt;/b&gt; စိတ် မည်၏, တနည်း-ကာမစိတ် ၅၄-ပါးသည် ကာမတဏှာ၏ အာရုံပြုသောအားဖြင့် ဖြစ်ရာဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ကာမာဝစရ&lt;/b&gt; စိတ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ကာမာဝစရ&lt;/b&gt; ပင် မည်၏။ တနည်းကား-ဝတ္ထုကာမ, ကိလေသာကာမ နှစ်ပါးသည် &lt;b&gt;ကာမ&lt;/b&gt; မည်၏။ ဤကာမတဆယ့်တစ်ဘုံ၌ ဝတ္ထုကာမ, ကိလေသာကာမ နှစ်ပါးသည် ကျင်လည်၍ ဖြစ်တတ်၏။ ထိုသို့ ဖြစ်ရာဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် ကာမတဆယ့်တစ်ဘုံသည် &lt;b&gt;ကာမာဝစရ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုကာမာဝစရမည်သော ဘုံ၌ ဖြစ်သော စိတ်သည်လည်း မှီတတ်သော နိဿိတစိတ်၏ မှီရာ နိဿယဘုံအမည်ကို တင်စား၍ ခေါ်သောအားဖြင့် စိတ်သည်လည်း &lt;b&gt;ကာမာဝစရ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ်ပါဌ်တို့၌ကဲ့သို့ မှတ်ရပါအံ့နည်းဟူမူ &lt;b&gt;“မာဉ္စကော ဥက္ကဋ္ဌံ ကရောန္တိ”&lt;/b&gt; အစရှိသောပါဌ်ကဲ့သို့ မှတ်အပ်၏။ အနက်ကား-ညောင်စောင်းတို့သည် ကြွေးကြော်ကုန်၏-ဟူလို။ အလွန်ကျယ်ဝန်းသော စကားဖြင့် အကျိုးမရှိပြီ။ အလွန်မတော့ပြီ-ဟူလို။&lt;h3&gt;ဤ၌ ဆောင်ပုဒ်ဂါထာကား&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ကာမော ဝစရတီတျေတ္ထ, ကာမေ ဝစရတီတိဝါ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဌာနူပစာရတော ဝါပိ, တံ ကာမာဝစရံ ဘဝေ။&lt;/b&gt; ဟူသည်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား-ဤကာမစိတ် ၅၄-ပါး၌ ကာမတဏှာသည် ကျင်လည်တတ်၏။ ဤသို့ ကာမတဏှာ၏ ကျင်လည်ရာဖြစ်သောကြောင့် ကာမစိတ်သည် &lt;b&gt;ကာမာဝစရ&lt;/b&gt; မည်၏။ တနည်းကား-ကာမတဆယ့်တစ်ဘုံ၌ ကျင်လည်တတ်သောကြောင့် ကာမစိတ်သည် &lt;b&gt;ကာမာဝစရ&lt;/b&gt; မည်၏။ တနည်းကား-ကာမာဝစရအမည်သည် ကာမဘုံ၏ အမည်ဖြစ်၏, ကာမဘုံ၏ ကာမာဝစရအမည်ကို ကာမစိတ်ပေါ်၌တင်စား၍ ဌာနူပစာအားဖြင့် ကာမစိတ်သည်လည်း &lt;b&gt;ကာမာဝစရ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။&lt;b&gt;ကာမော အဝစရတိ ဧတ္ထာတိ ကာမာဝစရံ&lt;/b&gt;, တနည်း &lt;b&gt;ကာမေ အဝစရတီတိ ကာမာဝစရံ&lt;/b&gt;-ဟုပြု-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ရူပါဝစရ - အရူပါဝစရ&lt;/b&gt; စိတ်တို့၌လည်း ဤကာမာဝစရ ဝိဂြိုဟ်နည်းအတိုင်း ထိုက်သည်အားလျော်စွာ မှတ်အပ်၏။ မှတ်လေ။&lt;h3&gt;လောကုတ္တရာ အဖွင့်&lt;/h3&gt;[၃] ဥပါဒါနက္ခန္ဓာဟု ဆိုအပ်သော လောကမှ အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံမဟုတ်သောအားဖြင့် လွန်မြောက်တတ်သောကြောင့် မဂ်စိတ်သည် &lt;b&gt;လောကုတ္တရာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုဥပါဒါနက္ခန္ဓာဟု ဆိုအပ်သော လောကမှ လွန်မြောက်ပြီးဖြစ်သောကြောင့် ဖိုလ်စိတ်သည် &lt;b&gt;လောကုတ္တရာ&lt;/b&gt; မည်၏။ အကြင်ဆိုအပ်ပြီးသော ဂုဏ်၏ အစွမ်းအားဖြင့် လောကထက် လွန်မြတ်သောကြောင့် မဂ်, ဖိုလ်, နိဗ္ဗာန်သည် &lt;b&gt;လောကုတ္တရာ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;hr&gt; ၁။ အသညသတ် ကြဉ်သော ရူပ ၁၅-ဘုံ၌ များသောအားဖြင့် ကျင်လည်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ရူပါဝစရ&lt;/b&gt; စိတ် မည်၏, တနည်း-ရူပ ၁၅-ပါးသော စိတ်သည် ရူပတဏှာ၏ အာရုံပြုသောအားဖြင့် ဖြစ်ရာဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ရူပါဝစရ&lt;/b&gt; စိတ် မည်၏။ &lt;br&gt;၂။ အရူပလေးဘုံ၌ များသောအားဖြင့် ကျင်လည်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အရူပါဝစရ&lt;/b&gt; စိတ် မည်၏, တနည်း-အရူပ ၁၂-ပါးသော စိတ်သည် အရူပတဏှာ၏ အာရုံပြုသောအားဖြင့် ဖြစ်ရာဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အရူပါဝစရ&lt;/b&gt; စိတ် မည်၏။ &lt;br&gt;၃။ မဂ်စိတ်သည် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးဟူသော သင်္ခါရလောကမှ အာသဝေါတရား၏ အာရုံမဟုတ်သောအားဖြင့် လွန်မြောက်ဆဲဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;လောကုတ္တရာ&lt;/b&gt; မည်၏။ &lt;br&gt;ဖိုလ်စိတ်သည်ကား သင်္ခါရလောကမှ လွန်မြောက်ပြီးဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;လောကုတ္တရာ&lt;/b&gt; မည်၏။ &lt;br&gt;တနည်း-မဂ်, ဖိုလ်, နိဗ္ဗာန် သုံးပါးသည် သင်္ခါရလောကထက် လွန်မြတ်မြင့်မြတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;လောကုတ္တရာ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;ယုတ်သောကြောင့် အကုသိုလ်စိတ်ကို ရှေးဦးစွာ မိန့်ဆိုရ၏, မြတ်သောကြောင့် ကာမာဝစရစိတ်ကို, အလွန်မြတ်သောကြောင့် ရူပါဝစရစိတ်, အရူပါဝစရစိတ်ကို, အလွန့်အလွန် မြတ်သောကြောင့် လောကုတ္တရာစိတ်ကို အစဉ်ထား၍ ဆိုရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ကာမာဝစရ, အကုသိုလ် လောဘမူစိတ် ၈-ပါး&lt;/h3&gt;၄။ &lt;b&gt;တတ္ထ ကတမံ ကာမာဝစရံ, သောမနဿသဟဂတံ ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ္တံ အသင်္ခါရိကမေကံ, သသင်္ခါရိကမေကံ။ သောမနဿသဟဂတံ ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ္တံ အသင်္ခါရိကမေကံ, သသင်္ခါရိကမေကံ။ ဥပေက္ခာသဟဂတံ ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ္တံ အသင်္ခါရိကမေကံ, သသင်္ခါရိကမေကံ။ ဥပေက္ခာသဟဂတံ ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ္တံ အသင်္ခါရိကမေကံ, သသင်္ခါရိကမေကန္တိ ဣမာနိ အဋ္ဌ လောဘသဟဂတစိတ္တာနိ နာမ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုလေးပါးသော စိတ်တို့တွင် အဘယ်စိတ်သည် ကာမာဝစရ မည်သနည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) သောမနဿဝေဒနာနှင့် ဧကုပ္ပါဒအစရှိသော အစွမ်းဖြင့် နှီးနှောသော, ဝါ-သောမနဿဝေဒနာနှင့် တကွ ဧကုပ္ပါဒ-အစရှိသော အဖြစ်သို့ ရောက်သော, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိနှင့် အညီအညွတ် ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော အပြားတို့နှင့် ယှဉ်သော, တိုက်တွန်းခြင်းမရှိသော စိတ်သည် တခု၊&lt;br&gt;(၂) တိုက်တွန်းခြင်း ရှိသော စိတ်သည် တခု၊&lt;br&gt;(၃) သောမနဿဝေဒနာနှင့် ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော အစွမ်းဖြင့် နှီးနှောသော, ဝါ-သောမနဿဝေဒနာနှင့် တကွ ဧကုပ္ပါဒအစရှိသော အဖြစ်သို့ ရောက်သော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိနှင့် မယှဉ်သော, တိုက်တွန်းခြင်း မရှိသော စိတ်သည် တခု၊&lt;br&gt;(၄) တိုက်တွန်းခြင်း ရှိသော စိတ်သည် တခု၊&lt;br&gt;(၅) ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့် ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော အစွမ်းဖြင့် နှီးနှောသော, ဝါ-ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့် တကွ ဧကုပ္ပါဒအစရှိသော အဖြစ်သို့ ရောက်သော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိနှင့် အညီအညွတ် ဧကုပ္ပါဒအစရှိသော အပြားတို့နှင့် ယှဉ်သော, တိုက်တွန်းခြင်း မရှိသော စိတ်သည် တခု၊
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၆) တိုက်တွန်းခြင်း ရှိသော စိတ်သည် တခု၊&lt;br&gt;(၇) ဥပေက္ခာ ဝေဒနာနှင့် ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော အစွမ်းဖြင့် နှီးနှောသော, ဝါ-ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့် တကွ ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော အဖြစ်သို့ ရောက်သော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိနှင့် မယှဉ်သော, တိုက်တွန်းခြင်းမရှိသော စိတ်သည် တခု၊ &lt;br&gt;(၈) တိုက်တွန်းခြင်း ရှိသော စိတ်သည် တခု၊ ဤသို့သောအားဖြင့် ရှစ်ပါးအပြားရှိကုန်သော ဤစိတ်တို့သည် လောဘသဟဂုတ်စိတ်ဟူသော အမည်ရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;လောဘမူစိတ်အဖွင့် အစဉ်အတိုင်းပြဆိုရခြင်းအကြောင်း&lt;/h3&gt;၄။ ။ဤစိတ်လေးပါးတို့တွင် ကာမာဝစရစိတ်၏ ကုသိုလ်, အကုသိုလ်, ဝိပါက်, ကြိယာတို့၏ အပြားအားဖြင့် လေးပါးအပြားပင်ရှိသော်လည်း အကုသိုလ်စိတ်, အဟိတ်စိတ်တို့သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော တခုယုတ် ခြောက်ဆယ်သော တနည်း-တခုယုတ် ကိုးဆယ်သောစိတ်တို့၏ &lt;b&gt;သောဘဏ&lt;/b&gt; ဟူသော အမည်ဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ခြင်းကိုပြုခြင်းအကျိုး &lt;b&gt;“ပါပါဟေတုကမုနိ, သောဘဏာနီတိ ဝုစ္စရေ”&lt;/b&gt; ဟု ဤသို့ဆိုအပ်လတံ့သောနည်း အားလျော်သောအားဖြင့် အကုသိုလ်စိတ်, အဟိတ်စိတ်တို့ကိုသာလျှင် ရှေးဦးစွာပြလိုသော အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် ထိုအကုသိုလ်စိတ်တို့တွင်လည်း ဘုံသုံးပါးတို့၌ ပဋိသန္ဓေယူသော သတ္တဝါအား ရှေးဦးစွာ ဝီထိစိတ်၏ အစွမ်းဖြင့် လောဘသဟဂုတ် စိတ္တုပ္ပါဒ်တို့၏ သာလျှင် ရှေးဦးစွာဖြစ်သော&lt;hr&gt; ၁။ အသောဘဏစိတ်ကို ရှေးဦးစွာ ပြလို၍ အကုသိုလ်စိတ်, အဟိတ်စိတ်ကို ရှေးဦးစွာ မိန့်ဆို၏, အကုသိုလ်စိတ်တို့တွင်လည်း သန္ဓေတည်နေစကပင် သတ္တဝါတို့အား ရှေးဦးစွာ ဘဝကို တပ်နှစ်သက်သော လောဘစိတ် ဖြစ်သောကြောင့် လောဘမူစိတ်ကို ရှေးဦးစွာ မိန့်ဆိုရ၏, ထိုနောက် ဒွိဟိတ်ချင်းတူသောကြောင့် ဒေါသမူစိတ်ကို မိန့်ဆိုရ၏။ ထိုနောက် ဧကဟိတ်စိတ်ဖြစ်သောကြောင့် မောဟမူစိတ်ကို နောက်ဆုံးထား၍ မိန့်ဆိုရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကြောင့် ထိုလောဘသဟဂုတ်စိတ်တို့ကိုသာလျှင် ရှေးဦးစွာ ပြပြီး၍ ထိုလောဘသဟဂုတ်စိတ်၏ အခြားမဲ့၌ ဒွိဟိတ်စိတ်အဖြစ်ခြင်းတူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဒေါမနဿသဟဂုတ်စိတ်တို့ကို ပြခြင်းငှါ ထိုဒေါမနဿသဟဂုတ်စိတ်၏ အခြားမဲ့၌ ဧကဟိတ်စိတ်တို့ကို ပြခြင်း &lt;b&gt;“သောမနဿသဟဂတံ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသောအားဖြင့် လောဘမူစိတ်ကို ရှေးဦးစွာ ဝေဒနာ, ဒိဋ္ဌိ, သင်္ခါရတို့၏ အပြားအားဖြင့် ရှစ်ပါးအပြားတို့ဖြင့် ဝေဖန်၍ ပြတော်မူပါသတည်း။&lt;h3&gt;သောမနဿသဟဂုတ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;ထို &lt;b&gt;“သောမနဿသဟဂတံ”&lt;/b&gt; ပုဒ်၌ ဝိဂြိုဟ်နှင့်အဓိပ္ပါယ်ကို ဘွင့်ဆိုပေအံ့။ ကောင်းမြတ်တင့်တယ်သော စိတ်သည် &lt;b&gt;သုမန&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်း-ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား ကောင်းမြတ်တင့်တယ်သော စိတ်ရှိသောကြောင့် ထိုစိတ်ရှိသောသူသည် &lt;b&gt;သုမန&lt;/b&gt; မည်၏။ &lt;b&gt;သုမန&lt;/b&gt; အရ စိတ်နှင့် ထိုစိတ်ရှိသူ ၂-မျိုးကိုရ၏။ ထိုကောင်းမြတ်တင့်တယ်သော စိတ်, ဝါ-စိတ်ရှိသောသူ၌ အသိဉာဏ်နှင့် သဒ္ဓါတို့၏ ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်၍ ထိုကောင်းမြတ်တင့်တယ်သော စိတ်၏, စိတ်ရှိသောသူ၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သာမနဿ&lt;/b&gt; မည်၏။ ဤ &lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt; ဟူသော အမည်သည် စိတ်၌ဖြစ်သော သုခဝေဒနာ၏ အမည်တည်း။ ။ ထိုသောမနဿဝေဒနာနှင့် ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် နှီးနှောသောကြောင့်၎င်း, ထိုသာမနဿဝေဒနာနှင့် အတူတကွ ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော အဖြစ်သို့ ရောက်သောကြောင့်၎င်း &lt;b&gt;“သောမနဿသဟဂတံ”&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တောက်ပြန်သောအားဖြင့် မြင်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိ&lt;/b&gt; [၁] မည်၏။ ဘောက်ပြန်သောအားဖြင့်ဟု ဆိုသောစကားသည် မှန်၏, သာမညဖြစ်သော သဒ္ဒါ၏လည်း အနက်, အရာ အစရှိသည်ဖြင့် ထူးသော&lt;hr&gt; ၁။ မှားသောအားဖြင့် မြင်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိ&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အရာရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဤအကုသိုလ်အရာ၌ ဘောက်ပြန်သော အယူကိုသာလျှင် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိ&lt;/b&gt; ဟုဆိုအပ်၏။ &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိ&lt;/b&gt; သည်သာလျှင် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဂတ&lt;/b&gt; မည်၏, အဘယ့်ကြောင့် &lt;b&gt;ဂတ&lt;/b&gt; သဒ္ဒါ အနက်မရှိပါသနည်းဟူမူ &lt;b&gt;“သင်္ခါရဂတံ, ကာမဂတီ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော ပါဠိတို့၌ကဲ့သို့ &lt;b&gt;ဂတ&lt;/b&gt;-သဒ္ဒါ၏ တာ-အနက်၌ ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။&lt;b&gt;သောမနဿသဟဂတံ&lt;/b&gt; ၌ &lt;b&gt;ဂတ&lt;/b&gt;-သဒ္ဒါ အနက်ရှိသကဲ့သို့ ဤ &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဂတ&lt;/b&gt; &lt;b&gt;ဂတ&lt;/b&gt;-သဒ္ဒါသည် အနက်ထူးမရှိ။ တာ-သဒ္ဒါအနက်သာ ရှိသောကြောင့် တာသာဖြစ်၏, ဥဒါဟရုဏ်ကား &lt;b&gt;“သင်္ခါရဂတံ, ထာဂတံ”&lt;/b&gt; ပုဒ်တို့ကဲ့သို့တည်း။ &lt;b&gt;သင်္ခါရဂတံ&lt;/b&gt; ၌ &lt;b&gt;ဂတ&lt;/b&gt; အနက်မရှိ။ &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt; အနက်သာရှိ၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်း-ခြောက်ဆယ့်နှစ်ပါးသော ဒိဋ္ဌိတို့၌ အတွင်းဝင်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဂတ&lt;/b&gt; မည်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်း-ဤဘောက်ပြန်သော အယူ၌ သိအပ်သော အတ္တအစရှိသော တစုံတယောက်သည် မရှိ, ဘောက်ပြန်သော အယူ၏ ဖြစ်ခြင်းမျှ ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဂတ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ငါ၏ အယူသည်သာ မှန်၏, တပါးသော သူတို့၏ အယူသည် အချည်းနှီးသာတည်း ဟုဖြစ်သော ကိုယ်, ငါ၏ဥစ္စာ အစရှိသည်ဖြင့် မှားသော နှလုံးသွင်းခြင်းသည် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထို &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိ&lt;/b&gt; နှင့်အညီအမျှ ဧကုပ္ပါဒ အစရှိကုန်သော အပြားတို့နှင့် ယှဉ်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ္တ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။&lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဂတ&lt;/b&gt; ပုဒ်ကို &lt;b&gt;“မိစ္ဆာ ပဿတီတိ ဒိဋ္ဌိ, ဒိဋ္ဌိယေဝ ဒိဋ္ဌိဂတံ, ဒိဋ္ဌိသု ဝါ ဂတံ ဒိဋ္ဌိဂတံ, ဒိဋ္ဌိယာ ဂတံ ဂမနန္တိ ဒိဋ္ဌိဂတံ”&lt;/b&gt; ဟု ဝိဂြိုဟ်ပြု-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အသင်္ခါရိကစသည် အဓိပ္ပါယ်&lt;/h3&gt;နောက်စိတ်ကို ထက်သည်အဖြစ်ဟု ဆိုအပ်သော တန်ဆာ အထူးဖြင့် စီရင်တတ်သောကြောင့် ရှေးဖြစ်သော တိုက်တွန်းခြင်း ပယောဂသည် &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်း- ထိုရှေးဖြစ်သော တိုက်တွန်းခြင်း ပယောဂဖြင့် ထို နောက်စိတ်ကို အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် စီရင်အပ်၏။ ဤသို့ စီရင်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် ရှေးဖြစ်သော တိုက်တွန်းခြင်း ပယောဂသည် &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုထိုသျှိသော ကိစ္စ၌ ဆုတ်နစ်သော စိတ်အား အားအဆင့်ကို ပေးသည်၏ အစွမ်းဖြင့် မိမိ၏၎င်း, သူတပါး၏၎င်း ရှေးဖြစ်သော တိုက်တွန်းခြင်း လုလ္လသည် မုချအားဖြင့် &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ယင်းသို့ ပုဗ္ဗပ္ပယောဂသည် &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt; မည်သော်လည်း ထိုပုဗ္ဗပ္ပယောဂသည် မိမိ၏ ရှေးအဘို့၌ ဖြစ်သော စိတ်အစဉ်၌၎င်း, သူတပါးတို့၏ သန္တာန်၌၎င်း ဖြစ်၏။ ဤညှိသော ထိုပုဗ္ဗပ္ပယောဂကြောင့် ဖြစ်သော စိတ်၏ ထက်သည် အဖြစ်ဟုဆိုအပ်သော ထိုအထူးသည်သာလျှင် ဤအရာ၌ ကာရဏူပစာအားဖြင့် &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို&lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt;သည် အကြင်စိတ်အား မရှိ၊ ထိုစိတ်သည် &lt;b&gt;အသင်္ခါရ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထို&lt;b&gt;အသင်္ခါရ&lt;/b&gt;ပုဒ်သည်ပင် &lt;b&gt;အသင်္ခါရိက&lt;/b&gt; မည်၏။ &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt;နှင့်တကွ ဖြစ်သော စိတ်သည် &lt;b&gt;သသင်္ခါရိက&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့ကြောင့် ဆရာတို့သည် “ပုဗ္ဗပ္ပယောဂ။ပ။ &lt;b&gt;သင်္ခါရိကာတာ&lt;/b&gt;” ဟူ၍ မိန့်ဆိုကုန်၏။ ရှေးတိုက်တွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်သော နောက်စိတ်&lt;hr&gt; ၁။ ထိုထိုသို့ သာ အကုသိုလ် စသော အရာဌာနတို့၌ မပြုလုပ်လိုသဖြင့် ဆုတ်နစ်နေသော စိတ်ကို မိမိကသော်၎င်း, သူတပါးကသော်၎င်း, အကုသိုလ် ပြုလုပ်ရန် တိုက်တွန်း နှိုးဆော်ခြင်း ပယောဂသည် မုချအားဖြင့် &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt; မည်၏။ သျှိသော် ထိုတိုက်တွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်သော စိတ် ထက်သန်သည် အဖြစ်ဟုဆိုအပ်သော အထူးသည်သာလျှင် ဤအရာ၌ &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt; မည်၏။ တနည်း–ရှေးစိတ် စသည်တို့၏ တိုက်တွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်သော နောက်စိတ်သည် ပင်လျှင် &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	နှင့် တကွဖြစ်လေ့ရှိသော စိတ်၏ ထက်သည်၏ အဖြစ်ဟု ဆိုအပ် သော တန်ဆာအထူးသည် &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစိတ်၏ ထက်သည်အဖြစ်ဟု ဆိုအပ်သော တန်ဆာအထူး အစွမ်းအားဖြင့် ဤ &lt;b&gt;အသင်္ခါရိကံ, သသင်္ခါရိကံ&lt;/b&gt;-ဟူသောပုဒ်၌ &lt;b&gt;အသင်္ခါရိက&lt;/b&gt;, အစရှိသည်အဖြစ်ကို သိအပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။ဤအလို “သဟ &lt;b&gt;သင်္ခါရေ&lt;/b&gt;နာတိ &lt;b&gt;သသင်္ခါရိကံ&lt;/b&gt;” ဟုပြု-ဟူလို။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား—&lt;b&gt;သသင်္ခါရိကံ, အသင်္ခါရိကံ&lt;/b&gt;-ဟူသော နှစ်ပုဒ်ကို သက်သက် &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt;၏ ရှိသည်အဖြစ်, မရှိသည်အဖြစ်ကို ရည်၍ မိန့်ဆိုအပ်၏။ ထို&lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt;နှင့် တကွ ထင်ရှားဖြစ်ခြင်း မရှိသည်အဖြစ်ကို ရည်၍ ဆိုအပ်သော စကားမဟုတ်။ ပြားသော သန္တာန်၌ ဖြစ်ခြင်း ရှိသော်လည်း &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt;၏ ဤနောက်စိတ်၌ ရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ထိုရှေးတိုက်တွန်းမှု၏ အစွမ်းကြောင့် ဖြစ်သော စိတ်သည် “&lt;b&gt;သင်္ခါရော&lt;/b&gt; အဿ အတ္တီတိ &lt;b&gt;သသင်္ခါရိကံ&lt;/b&gt;” ဟူသော ဝိဂြိုဟ်အရ &lt;b&gt;သသင်္ခါရိက&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုစိတ်အား &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt; ထင်ရှားရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;သသင်္ခါရိက&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ့်ကြောင့် သဟသဒ္ဒါသည် သံဝိဇ္ဇမာနအနက်ကို ဟောပါသနည်းဟူမူ။ “သလောမကာ, သပက္ခဏာ” ဤသို့ အစရှိသော ပါဠိတို့နှင့်တူ သဟသဒ္ဓ၏ “ထင်ရှားရှိခြင်း” အနက်ကိုပြတတ်သောကြောင့်တည်း။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။“သံဝိဇ္ဇတိ &lt;b&gt;သင်္ခါရော&lt;/b&gt; ယဿာတိ &lt;b&gt;သသင်္ခါရိကံ&lt;/b&gt;”ဟုပြု-ဟူလို။ | ထို&lt;b&gt;သသင်္ခါရိက&lt;/b&gt;စိတ်မှ ပြောက်ပြန်သော စိတ်သည်ကား ထိုရှေးဖြစ်သော တိုက်တွန်းမှု မရှိသောကြောင့် ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် &lt;b&gt;အသင်္ခါရိက&lt;/b&gt; မည်၏။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိနှင့် မယှဉ်သောကြောင့် ဒိဋ္ဌိဂတ ဝိပ္ပယုတ်စိတ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဥပေက္ခာအဖွင့်&lt;/h3&gt;သုခ, ဒုက္ခတို့နှင့် မဆန့်ကျင်သောအားဖြင့် အာရုံအရသာကို ခံစားသော်လည်း လျစ်လျူရှုသော အခြင်းအရာ၌ တည်သော အားဖြင့် ခံစားတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဥပေက္ခာ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်း– သုခဝေဒနာ, ဒုက္ခဝေဒနာတို့နှင့် မဆန့်ကျင်သည် ဖြစ်၍ ခံစားတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဥပေက္ခာ&lt;/b&gt; မည်၏။ အဘယ့်ကြောင့် သုခ, ဒုက္ခတို့နှင့် မဆန့်ကျင်သနည်းဟူမူ၊ ထို&lt;b&gt;ဥပေက္ခာ&lt;/b&gt;ဝေဒနာသည် သုခဝေဒနာ, ဒုက္ခဝေဒနာတို့နှင့် မဆန့်ကျင်သောအားဖြင့် ထိုသုခ, ဒုက္ခဝေဒနာတို့၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောကြောင့် မဆန့်ကျင်။ &lt;b&gt;ဥပေက္ခာသဟဂတံ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပုဒ်သည် အောက်ကဆိုအပ်ပြီးသော နည်းအတိုင်းပင်တည်း။&lt;h3&gt;သောမနဿ, ဥပေက္ခာနှင့်အထူးပြုရခြင်းအကြောင်း&lt;/h3&gt;ဤလောဘမူစိတ်၌ တပါးသော ဖဿစသော ယှဉ်သော စေတသိက်တို့ ရှိပါကုန်လျက် &lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt;ဝေဒနာနှင့် တကွ ဖြစ်ခြင်း စသည်ကိုသာ အဘယ့်ကြောင့် ဆိုအပ်ပါသနည်းဟူမူ၊&lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt; စသော ဝေဒနာတို့သည်သာလျှင် လောဘမူစိတ်မှ တပါးသော အကုသိုလ်စိတ်နှင့် မဆက်ဆံသောကြောင့် ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အထက်ပါစကားကို ချဲ့၍ပြဦးအံ့၊ ဖဿ အစရှိကုန်သော အချို့ကုန်သော စေတသိက်တို့သည် အလုံးစုံသော စိတ်တို့နှင့် ဆက်ဆံကုန်၏၊ ယှဉ်ကုန်၏။ အချို့သော စေတသိက်တို့သည် ကုသိုလ် စသော စိတ်တို့နှင့် ဆက်ဆံကုန်၏၊ ယှဉ်ကုန်၏။ မောဟစသော စေတသိက်တို့သည် အလုံးစုံသော အကုသိုလ်စိတ်နှင့် ဆက်ဆံကုန်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၏။ ထို့ကြောင့် ထိုဖဿ စသော စေတသိက်တို့ဖြင့် စိတ်ကို အထူးပြုခြင်းငှာ မတတ်နိုင်ကုန်။ &lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt; အစရှိသော စေတသိက်တို့သည်သာလျှင် အချို့သော စိတ်၌ ဖြစ်ကုန်၏။ အချို့သောစိတ်၌ မဖြစ်ကုန်။ ထို့ကြောင့် ထို&lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt; အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် စိတ်ကို အထူးပြုခြင်းသည် ထင်ရှား၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ်ကြောင့် ထို&lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt;ဝေဒနာ အစရှိသည်တို့သည် အချို့သော စိတ်တို့၌ ဖြစ်ကုန်၍ အချို့သော စိတ်တို့၌ မဖြစ်ကုန်သနည်းဟူမူ။ အကြောင်း ထင်ရှားရှိသည်အဖြစ် ထင်ရှားမရှိသည်အဖြစ်ကြောင့်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို&lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt;ဝေဒနာစသည်တို့၏ အကြောင်းကား အဘယ်နည်း။ အကို ဆိုအံ့၊ အဖြေကား— &lt;br&gt;(၁) သဘောအားဖြင့်၎င်း, ကြံဆသောအားဖြင့်၎င်း ဣဋ္ဌာရုံဖြစ်ခြင်းသည်၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) &lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt;နှင့် ပဋိသန္ဓေတည်နေသူ အဖြစ်သည်၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) နက်နဲသော သဘောရှိသည် အဖြစ်သည်၎င်း၊ ဤ၌ &lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt;၏ အကြောင်းတည်း။ &lt;br&gt;(၁) ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရုံ ဖြစ်ခြင်းသည်၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) &lt;b&gt;ဥပေက္ခာ&lt;/b&gt;နှင့် ပဋိသန္ဓေတည်နေသူ၏ အဖြစ်သည်၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) နက်နဲသော သဘောရှိသူ၏ အဖြစ်သည်၎င်း &lt;b&gt;ဥပေက္ခာ&lt;/b&gt;၏ အကြောင်းတည်း။&lt;hr&gt; ၁။ ဖဿ စသော စေတသိက်တို့သည် အလုံးစုံသော အကုသိုလ်စိတ်၌ ဆက်ဆံသောကြောင့် ၎င်းကိုဖြင့် အထူးမပြုနိုင်၊ &lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt; စသော ဝေဒနာတို့သည်သာလျှင် အများနှင့် မဆက်ဆံ မယှဉ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သောမနဿသဟဂတံ&lt;/b&gt; ဟု အထူးပြု၍ ဆိုရ၏။&lt;br&gt;ဒိဋ္ဌိ ရှိ-မရှိရှိတွင် အရှိကို ပြသဖြင့် မရှိကို သိရသောကြောင့် သမ္ပယုတ်ကို ရွေးထား ဆိုရ၏၊ အနံ့, အထက် နှစ်ပါးတွင် အထက်ကို ပြသဖြင့် အနံ့ကို သိစေခြင်းငှာ &lt;b&gt;အသင်္ခါရိက&lt;/b&gt; ကို ရွေးထား ဆိုရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၁) အယူပျက်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို မှီဝဲခြင်းသည်၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) သဿတအယူ, ဥစ္ဆေဒအယူရှိသည် အဖြစ်သည်၎င်း &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိ&lt;/b&gt;၏ အကြောင်းတည်း။ လျောက်ပတ်သော ဥတုဘောဇဉ် အစရှိသည်တို့သည်ကား &lt;b&gt;အသင်္ခါရိက&lt;/b&gt;ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းတို့တည်း။ ထို့ကြောင့် မိမိအား လျောက်ပတ်သော အကြောင်း၏အစွမ်းဖြင့် ထို&lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt; အစရှိသော စေတသိက်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အချို့သော စိတ်၌သာ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ထို&lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt;ဝေဒနာ စသည်တို့ဖြင့်သာလျှင် စိတ်၏အထူးကို သိစေခြင်းငှာ တတ်ကောင်း၏။ ထိုကြောင့် ထို&lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt;စိတ် စသည်တို့၏ မောဟဟိတ် အဖြစ်သည်ရှိသော်လည်း လောဘနှင့် တကွ အဖြစ်ကိုသာလျှင် နိဂုံး၌ ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;လောဘမူစိတ်ရှစ်ပါးတို့၏ဖြစ်စဉ်&lt;/h3&gt;ရှစ်ပါးကုန်သော ဤလောဘမူစိတ်တို့၏ ဤဆိုလတ္တံ့သော ဖြစ်စဉ်ကိုသိအပ်၏။ ရှစ်ပါးအရချဲ့ပြဦးအံ့&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) အကြင်အခါ၌ ကာမဂုဏ်တို့၌ အပြစ်မရှိ-ဤသို့စသော နည်းဖြင့် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကို ရှေ့သွားပြု၍ ရွှင်ရွှင်ပြပြ သဘောအားဖြင့် ထက်သည်သာလျှင် ဖြစ်သော မတိုက်တွန်းအပ်သော စိတ်ဖြင့် ကာမဂုဏ်တို့ကိုလည်း မှီဝဲ၏။ ဒိဋ္ဌမင်္ဂလာ အစရှိသည်တို့ကိုလည်း အနှစ်သာရအားဖြင့် ယုံကြည်၏။ ထိုအခါ ရှေးဦးစွာသော အကုသိုလ်စိတ်သည် ဖြစ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ လောဘမူစိတ်သည် လောဘဟိတ်, မောဟဟိတ် နှစ်ပါးနှင့် ယှဉ်သော်လည်း လောဘဟိတ်သည်သာ အခြားသော စိတ်နှင့် မဆက်ဆံသောကြောင့် နိဂုံး၌ “ဣမာနိ။ပ။ လောဘသဟဂတစိတ္တာနိနာမ”ဟု လောဘသဟဂုတ်စိတ်ကိုသာ ဆိုရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၂) အကြင်အခါ၌ ကာမဂုဏ်တို့၌ အပြစ်မရှိ-ဤသို့စသော နည်းဖြင့် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကို ရှေ့သွားပြု၍ ရွှင်ရွှင်ပြပြ ခြုံသော တိုက်တွန်းအပ်သော စိတ်ဖြင့် ကာမဂုဏ်တို့ကို ခံစား၏။ ဒိဋ္ဌမင်္ဂလာအစရှိသည်တို့ကိုလည်း အနှစ်သာရအားဖြင့် ယုံကြည်၏။ ထိုအခါ ဒုတိယ ဖြစ်သော အကုသိုလ်စိတ်သည် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၃) အကြင်အခါ၌ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကို ရှေ့သွား-မပြုမူ၍ သက်သက် ရွှင်ရွှင်ပြပြ သဘောအားဖြင့် ထက်သည်သာလျှင် ဖြစ်သော မတိုက်တွန်းအပ်သော စိတ်ဖြင့် မေထုန်ကိုသော်လည်း မှီဝဲ၏။ သူတပါး၏ စည်းစိမ်ကိုမူလည်း ရှေးရှုကြံစည်၏။ သူတပါး ဥစ္စာဘဏ္ဍာကိုမူလည်း ခိုးယူ၏။ ထိုအခါ တတိယဖြစ်သော အကုသိုလ်စိတ်သည်ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၄) အကြင်အခါ၌ နွံသော တိုက်တွန်းအပ်သော စိတ်ဖြင့် မေထုန်ကိုသော်လည်း မှီဝဲ၏၊ သူတပါး၏ စည်းစိမ်ကိုသော်လည်း ရှေးရှုကြံစည်၏။ သူတပါး၏ ဥစ္စာဘဏ္ဍာကိုသော်လည်း ခိုးယူ၏။ ထိုအခါ လေးခုမြောက်သော အကုသိုလ်စိတ်သည် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၅) အကြင်အခါ၌ ကာမဂုဏ်တို့၏ မပြည့်စုံခြင်းကို စွဲ၍၎င်း၊ တပါးကုန်သော သောမနဿအကြောင်းတို့၏ မရှိသဖြင့်၎င်း လေးပါးသော ဝိကပ်တို့၌ &lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt;မှ ကင်းကုန်၏။ ထိုအခါ ကြွင်းကုန်သော လေးပါးသော &lt;b&gt;ဥပေက္ခာ&lt;/b&gt;သဟဂုတ်စိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ပိ-သဒ္ဒါအနက်&lt;/h3&gt;(အဋ္ဌပိ-၌ ရှိသော ပိ-သဒ္ဒါသည် ပေါင်းခြင်း သမ္ဗိဏ္ဍန အနက် ရှိ၏။ ထို ပိ-သဒ္ဒဖြင့် ဆိုအပ်လတံ့သော နည်းဖြင့် အကုသလ ကမ္မပထ တရားတို့တွင် ထိုလောဘမူစိတ်တို့၏ ရသင့်သော ကမ္မပထအား လျော်သော အားဖြင့် ဖြစ်သော အပြားကို၎င်း၊
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကာလ, ဒေသ, သန္တာန်, အာရုံ အစရှိသည်တို့၏ အပြားအားဖြင့် တပါးမက များသော အပြားရှိသည်အဖြစ်ကို၎င်း သိမ်းပေါင်း၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;လောဘမူအဖွင့်ပြီးပြီ။&lt;h3&gt;ဒေါသမူစိတ် ၂-ပါး&lt;/h3&gt;၅။ ။&lt;b&gt;ဒေါမနဿသဟဂတံ ပဋိဃသမ္ပယုတ္တံ အသင်္ခါရိကမေကံ, သသင်္ခါရိကမေကန္တိ ဣမာနိ ဒွေ ပဋိဃသမ္ပယုတ္တစိတ္တာနိ နာမ။&lt;/b&gt; ။ (၁) &lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt;ဝေဒနာနှင့် ဧကုပ္ပါဒအစရှိသော အစွမ်းဖြင့် နှီးနှောသော၊ ဝါ-&lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt;ဝေဒနာနှင့်တကွ ဧကုပ္ပါဒအစရှိသော အဖြစ်သို့ရောက်သော ဒေသနှင့် အညီအညွတ် ဧကုပ္ပါဒအစရှိသော အပြားတို့နှင့် ယှဉ်သော တိုက်တွန်းခြင်းမရှိသော စိတ်သည်တခု၊ (၂) တိုက်တွန်းခြင်းရှိသော၊ ဝါ-တိုက်တွန်းခြင်းနှင့် တကွဖြစ်သော စိတ်သည်တခု၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် နှစ်ပါးအပြား ရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော ဤစိတ်တို့သည် ပဋိဃသမ္ပယုတ်စိတ်ဟူသော အမည်ရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ဒေါသမူစိတ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅။ ။မကောင်းသော စိတ်သည် ဒုမ္မန-မည်၏။ ထိုသူအား မကောင်းသော စိတ်ရှိသောကြောင့်ဒုမ္မနမည်၏။ ထိုမကောင်းသော စိတ်ရှိသူ၏ ဖြစ်ကြောင်း ဝေဒနာသည် &lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt;-မည်၏။ ဤ&lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt;ဟူသည် စိတ်၌ဖြစ်သော ဒုက္ခဝေဒနာ၏ အမည်ပင်တည်း။ ထို&lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt;ဝေဒနာနှင့် တကွဖြစ်ခြင်းကြောင့် စိတ်သည် &lt;b&gt;ဒေါမနဿသဟဂတ&lt;/b&gt;မည်၏။ အာရုံ၌ ထိပါးတတ်သောကြောင့် ဒေါသသည် &lt;b&gt;ပဋိဃ&lt;/b&gt;မည်၏။ ထိုစကား မှန်၏၊ ထိုဒေါသသည် ကြမ်းထမ်းသော သဘောရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အာရုံကို မထိပါးသော်လည်း ထိပါးသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဒေါမနဿသဒ္ဒါကို ဆိုရခြင်းအကြောင်း&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt;သဟဂုတ်စိတ်၏ ဝေဒနာအစွမ်းဖြင့် မပြားသော်လည်း တပါးသောစိတ်နှင့် မဆက်ဆံသော အစွမ်းဖြင့် စိတ်ကို အထူးပြုခြင်း အကျိုးငှါ &lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt; သဒ္ဒါကို ပြုအပ်ပါသတည်း။&lt;h3&gt;ပဋိဃကို ဆိုရခြင်းအကြောင်း&lt;/h3&gt;ပဋိဃ&lt;/b&gt;နှင့် ယှဉ်ရသော အဖြစ်ကိုကား နှစ်ပါးသော ဒေါသ, &lt;b&gt;ပဋိဃ&lt;/b&gt;တို့၏ စင်စစ် တကွ ဖြစ်သည်အဖြစ်ကို ပြခြင်း အကျိုးငှါ မိန့်ဆိုအပ်၏-ဟုမှတ်။&lt;h3&gt;ဒေါမနဿနှင့် ပဋိဃတို့၏အထူး&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt;နှင့် &lt;b&gt;ပဋိဃ&lt;/b&gt;တို့၏အထူးကိုဆိုဦးအံ့။ ဤ&lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt;နှင့် &lt;b&gt;ပဋိဃ&lt;/b&gt;နှစ်ပါးတို့တွင် &lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt;သည် အလိုမရှိအပ်သော အနိဋ္ဌာရုံကို ခံစားခြင်း လက္ခဏာရှိသော ဝေဒနာက္ခန္ဓာ၌ အကျုံးဝင်သော တခုသော တရားဖြစ်၏။ &lt;b&gt;ပဋိဃ&lt;/b&gt;သည် ကြမ်းထမ်းသော သဘော ဖြစ်သော သင်္ခါရက္ခန္ဓာ၌ အကျုံးဝင်သော တခုသော တရားဖြစ်၏။ ဤကား-ထို&lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt;နှင့်, &lt;b&gt;ပဋိဃ&lt;/b&gt;တို့၏ အထူးတည်း။ ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt;နှင့် &lt;b&gt;ပဋိဃ&lt;/b&gt;တို့၏ အကြောင်းရင်းကို ဆိုဦးအံ့။ အလုံးစုံသော အလိုမရှိအပ်သော အာရုံသည်၎င်း၊ ကိုးပါးအပြားရှိသော ရန်ငြိုးခြင်းအကြောင်းတို့သည်၎င်း ဤ&lt;b&gt;ဒေါမနဿ, ပဋိဃ&lt;/b&gt; ၂-ပါးတို့တွင် &lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt;၏ အကြောင်းလည်း ဖြစ်၏၊ &lt;b&gt;ပဋိဃ&lt;/b&gt;၏အကြောင်းလည်း ဖြစ်၏-ဟု မှတ်အပ်၏။ ထိုနှစ်ပါးတို့၏ အထူးကို ဆက်ဆိုဦးအံ့။ နှစ်ပါးကုန်သော ထို&lt;b&gt;ဒေါမနဿ, ပဋိဃ&lt;/b&gt;တို့၏ ဖြစ်စဉ်ကို&lt;hr&gt; ၁။ &lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt; ဝေဒနာသည် တပါးသော စိတ်တို့၌ မယှဉ်သည် အဖြစ်ကို၎င်း, ဤစိတ်၌သာ အမြဲ ယှဉ်သည်အဖြစ်ကို၎င်း ပြခြင်းငှါ &lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt;သဒ္ဒါဖြင့် အထူးပြု၍ “&lt;b&gt;ဒေါမနဿသဟဂတံ&lt;/b&gt;”ဟု ဆိုရ၏။&lt;br&gt;၂။ &lt;b&gt;ပဋိဃ&lt;/b&gt;နှင့် &lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt; ဝေဒနာတို့၏ အမြဲ ဖြစ်သည် အဖြစ်ကို ပြခြင်းငှါ “&lt;b&gt;ပဋိဃသမ္ပယုတ္တံ&lt;/b&gt;”ဟု ဆိုရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သူတပါး၏ အသက်ကို သတ်ခြင်း စသော အကုသိုလ်တို့၌ ထက်စွာ, ခြုံစွာဖြစ်သော ကာလတို့၌ သိအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဒေါသမူစိတ်၌လည်း နိဂုံး၌ ပါရှိသော ပိ-သဒ္ဒ၏ အနက်ကို လောဘမူ၌ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းကို အစဉ်မှီးသဖြင့် မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဒေါသမူအဖွင့်ပြီး၏။&lt;h3&gt;မောဟမူစိတ် ၂-ပါး&lt;/h3&gt;၆။ ။&lt;b&gt;ဥပေက္ခာသဟဂတံ ဝိစိကိစ္ဆာသမ္ပယုတ္တမေကံ, ဥပေက္ခာသဟဂတံ ဥဒ္ဓစ္စသမ္ပယုတ္တမေကန္တိ ဣမာနိ ဒွေပိ မောဟမူလစိတ္တာနိ နာမ။&lt;/b&gt; (၁) &lt;b&gt;ဥပေက္ခာ&lt;/b&gt;ဝေဒနာနှင့် ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသောအစွမ်းဖြင့် နှီးနှောသော၊ ဝါ-&lt;b&gt;ဥပေက္ခာ&lt;/b&gt;ဝေဒနာနှင့် တကွ ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော အဖြစ်သို့ ရောက်သော, ဝိစိကိစ္ဆာနှင့် အညီအညွတ် ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော အပြားတို့နှင့် ယှဉ်သော စိတ်သည်တခု၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၂) &lt;b&gt;ဥပေက္ခာ&lt;/b&gt;ဝေဒနာနှင့် ဧကုပ္ပါဒအစရှိသော အစွမ်းဖြင့် နှီးနှောသော၊ ဝါ-&lt;b&gt;ဥပေက္ခာ&lt;/b&gt;ဝေဒနာနှင့် တကွ ဧကုပ္ပါဒအစရှိသော အဖြစ်သို့ ရောက်သော &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;နှင့် အညီအညွတ် ဧကုပ္ပါဒအစရှိသော အပြားတို့နှင့် ယှဉ်သောစိတ်သည်တခု၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် နှစ်ပါးအပြား ရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော ဤစိတ်တို့သည် မောဟမူ-စိတ်ဟူသော အမည်ရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;မောဟမူ စိတ် ၂-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၆။ ။ထိုယုံမှားခြင်းဖြင့် သဘောကို စုံစမ်းသည်ရှိသော် ပူပန်တတ်၏၊ ထိုသို့ပူပန်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဝိစိကိစ္ဆာ&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တနည်းကား-စိတ်အား ဉာဏ်ဖြင့် ကုစားခြင်းငှါ ခဲယဉ်းသည် ဖြစ်၍ ဉာဏ်တည်းဟူသော ဆေးသွားသည် ကင်းသောကြောင့် &lt;b&gt;ဝိစိကိစ္ဆာ&lt;/b&gt; မည်၏။ မှတ်ချက်။ ။&lt;b&gt;ဝိစိကိစ္ဆာ&lt;/b&gt;ပုဒ်ကို “သဘာဝံ ဝိစိနာကိစ္ဆတိ ကိလမတိ ဧတာယာတိ &lt;b&gt;ဝိစိကိစ္ဆာ&lt;/b&gt;” ဟု၎င်း, “ဝိဂတာ စိကိစ္ဆာ ဧတာယာတိ &lt;b&gt;ဝိစိကိစ္ဆာ&lt;/b&gt;” ဟု၎င်း ဝိဂြိုဟ်ပြု, &lt;b&gt;ဝိစိကိစ္ဆာ&lt;/b&gt;စေတသိက်ရ၏-ဟူလို။ | ထို&lt;b&gt;ဝိစိကိစ္ဆာ&lt;/b&gt;စေတသိက်နှင့် ယှဉ်သောကြောင့် စိတ်သည် &lt;b&gt;ဝိစိကိစ္ဆာ&lt;/b&gt;မည်၏။ အလွန်တုန်လှုပ်တတ်သော စိတ်၏ ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်သောစေတသိက်သည် &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဥဒ္ဓစ္စကို ဆိုရခြင်းအကြောင်း&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;သည် အကုသိုလ်စိတ် အားလုံး၌ ဆက်ဆံသော်လည်း ဤမောဟမူစိတ်၌သာလျှင် မိမိနှင့် ယှဉ်ဘော် ယှဉ်ဘက် တရားတို့၌ ထင်ရှား ပြဓာန်း၍ ဖြစ်သောကြောင့် ဤမောဟမူစိတ်ကိုသာလျှင် ထို &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt; ဖြင့်အထူးပြု၍ ဆိုအပ်ပါသတည်း။ ထို့ကြောင့် ဓမ္မသင်္ဂဏီပါဠိတော်၌ ကြွင်းသော အကုသိုလ်စိတ်တို့တွင် &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;ကို ယေဝါပနကအစွမ်းဖြင့် ဟောအပ်၏။ ဤမောဟမူ စိတ်၌သာလျှင် “&lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စံ&lt;/b&gt; ဥပ္ပဇ္ဇတိ” ဟု သရုပ်အားဖြင့် ဟောတော်မူအပ်၏။&lt;h3&gt;ဤအရာ ဆောင်ပုဒ်ဂါထာကား&lt;/h3&gt;သဗ္ဗကုသလယုတ္တမ္ပိ၊ &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;ဉ္စန္တမာနသေ။&lt;br&gt;ဗလဝံ ဣတိ တံယေဝ၊ ဝုတ္တမုဒ္ဓစ္စယောဂတာ။&lt;br&gt;တေနေ၀ ဟိ မုနိန္ဒေန၊ ယေဝါပနက နာမတာ။&lt;br&gt;ဝုတ္တာ သေသေသု ဧတ္ထတ္ထ, တံ သရူပေန ဒေသိတံ။ ။ ဟူသည်တည်း။&lt;hr&gt; ၁။ &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt; စေတသိက်သည် အကုသိုလ်စိတ် အလုံးစုံတို့နှင့် ယှဉ်သော်လည်း မောဟမူ စိတ်၌ကား ပြဋ္ဌာန်းသောအားဖြင့် ဖြစ်သောကြောင့် “&lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စသမ္ပယုတ္တံ&lt;/b&gt;”ဟုဆိုရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;အဓိပ္ပါယ် ကား &lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;သည် အလုံးစုံသော အကုသိုလ်စိတ်နှင့် ယှဉ်သော်လည်း နောက်ဆုံးဖြစ်သော အကုသိုလ်စိတ်၌ အားကြီး၏။ ထို့ကြောင့် ထိုနောက်ဆုံးဖြစ်သော စိတ်ကိုသာလျှင် &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;နှင့် ယှဉ်သောအားဖြင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် မိန့်ဆိုအပ်၏။ ထို့ကြောင့်သာလျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;မှ ကြွင်းသော အကုသိုလ်စိတ်တို့၌ &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;ကို “ယေဝါပနက” အမည်အားဖြင့် ဟောတော်မူ၍ ဤနောက်ဆုံး အကုသိုလ်စိတ်၌သာလျှင် ထို&lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;ကို သရုပ်အားဖြင့် ဟောတော်မူအပ်၏။&lt;h3&gt;မောဟမူစိတ်၌ ဥပေက္ခာသဟဂုတ်သာဖြစ်ခြင်းအကြောင်း&lt;/h3&gt;ဤနှစ်ပါးသော မောဟမူစိတ်တို့သည် မူလတပါးနှင့် ကင်းသဖြင့် အလွန်တွေဝေသောကြောင့်၎င်း၊ အာရုံကို မဆုံးဖြတ်နိုင်ခြင်း, အာရုံ၌ပျံ့လွင့်ခြင်း အစွမ်းအားဖြင့်ဖြစ်သော &lt;b&gt;ဝိစိကိစ္ဆာ, ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;တို့နှင့် အမြဲ ယှဉ်သဖြင့် တုန်လှုပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ အလုံးစုံသော အာရုံတို့၌ တပ်နှစ်သက်ခြင်း, ပြစ်မှားခြင်း ကင်းကုန်ရကား &lt;b&gt;ဥပေက္ခာသဟဂုတ်&lt;/b&gt;တို့သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;သင်္ခါရ အပြား မရှိခြင်း အကြောင်း&lt;/h3&gt;ထို့ကြောင့်သာလျှင် သဘောအားဖြင့် ထက်သော အဖြစ်၏၎င်း၊ တိုက်တွန်းအပ်သည်အဖြစ်၏၎င်း မရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt; အပြားသည်လည်း ထိုမောဟမူစိတ်၌ မရှိပေ။&lt;hr&gt; ၁။ မောဟမူစိတ်၌ လောဘဟိတ်, ဒေါသဟိတ် နှစ်ပါးနှင့် မယှဉ်ပါဘဲ မောဟဟိတ် တပါးတည်းနှင့်သာ ယှဉ်သဖြင့်၎င်း, &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;နှင့် ယှဉ်သဖြင့်၎င်း အလွန့် အလွန် တွေဝေသောကြောင့် ဣဋ္ဌာရုံ၌လည်း &lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt; မဖြစ်နိုင်၊ အနိဋ္ဌာရုံ၌လည်း &lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt; မဖြစ်နိုင်သောကြောင့် အမြဲ &lt;b&gt;ဥပေက္ခာ&lt;/b&gt;ဝေဒနာ တပါးသာ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;၂။ ထိုသို့ &lt;b&gt;ဝိစိကိစ္ဆာ, ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;နှင့် ယှဉ်သဖြင့် အလွန် တုန်လှုပ် ချောက်ချား၍ တိုက်တွန်းခြင်း မရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt; အပြား မရှိ၊ &lt;b&gt;အသင်္ခါရိက&lt;/b&gt; ဟု ဆိုကြကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ဆောင်ပုဒ်ဂါထာကား&lt;/b&gt;&lt;br&gt;သမ္မောဟော စေဝ သံသပ္ပော, ဝိက္ခေပော စေကဟေတုကံ။&lt;br&gt;သောပေက္ခံ သဗ္ဗဒါ နော စ, ဘိန္နာ &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt;ဘေဒတာ။&lt;br&gt;န ဟိ တဿ သဘာဝေန, တိက္ခတ္တုဿီဟ နိယတာ။&lt;br&gt;အတ္ထိ သံသပ္ပမာနဿ, ဝိက္ခိပန္တဿ သဗ္ဗဒါ။ ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;&lt;/b&gt;အဓိပ္ပါယ်ကား &lt;b&gt;&lt;/b&gt;&lt;br&gt; အာရုံ၌ တွေဝေသည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ အာရုံ၌ ယုံမှားသည် အဖြစ်, အာရုံ၌ပျံ့လွင့်သည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ မောဟဟိတ် တပါးတည်းရှိသော ဧကဟိတ်စိတ်သည် အလုံးစုံသော အာရုံ၌ &lt;b&gt;ဥပေက္ခာ&lt;/b&gt; ဝေဒနာနှင့်သာ တကွ ဖြစ်၏။ ထိုမောဟမူစိတ်သည် &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt;အပြားအားဖြင့် မပြား။ အဘယ့်ကြောင့် ဆိုသော် အာရုံ၌ ယုံမှားသည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ အာရုံ၌ ပျံ့လွင့်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ထို မောဟမူစိတ်၏ သဘောအားဖြင့် ထက်သည် အဖြစ်သည်၎င်း၊ တိုက်တွန်းအပ်သည် အဖြစ်သည်၎င်း၊ အလုံးစုံသော အာရုံ၌ မရှိသောကြောင့်တည်း။ ထိုစိတ်တို့သည် မူလတပါးမှ ကင်းသည်ဖြစ်၍ အလွန် ပြင်းစွာသော တွေဝေခြင်းဖြင့် တွေဝေတတ်သောကြောင့် မောဟမူ မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အကုသိုလ်နိဂုံး&lt;/h3&gt;၇။ &lt;b&gt;ဣစ္စေဝံ သဗ္ဗထာပိ ဒွါဒသာကုသလစိတ္တာနိ သမတ္တာနိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းဖြင့် ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့်လည်း တဆဲ့နှစ်ပါးသော အကုသိုလ်စိတ်တို့သည် ပြီးကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇။ &lt;b&gt;ဣစ္စေဝံ&lt;/b&gt;ဤသို့ အစရှိသော စကားသည် အကြင်ဆိုအပ်ကုန်ပြီးသော တဆယ့်နှစ်ပါးသော အကုသိုလ်စိတ်တို့၏ နိဂုံးအုပ်သော စကားတည်း။ ဣစ္စေဝံ-ပါဠိ၌ ဣတိ-သဒ္ဒသည် သဒ္ဒါအပေါင်း
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုသဒ္ဒအပေါင်းသည် ဟောအပ်သော အနက်အပေါင်းကို ပြခြင်း အနက် ရှိ၏။ ဧဝံ သဒ္ဒါသည် သဒ္ဒါအစဉ်, အနက်အစဉ်ကို ပြခြင်း အနက် ရှိ၏။ တနည်း- ဣစ္စေဝံ သဒ္ဒသည် ထိုသဒ္ဒသည် အပ်သော အနက်တို့၏ အပြီးကို အားထုတ်ခြင်း၌ နိပါတ် အပေါင်းတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် &lt;b&gt;သောမနဿ, ဥပေက္ခာ&lt;/b&gt;, ဒိဋ္ဌိနှင့် ယှဉ်ခြင်း, &lt;b&gt;ပဋိဃ&lt;/b&gt;နှင့် ယှဉ်ခြင်း အစရှိသော &lt;b&gt;ဝိစိကိစ္ဆာ, ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;နှင့်ယှဉ်ခြင်းဟူသော အလုံးစုံယှဉ်သော အခြင်းအရာအားဖြင့် ၁၂-ပါးသော အကုသိုလ်စိတ်တို့သည် ပြီးကုန်၏။ တနည်း- အကျဉ်း ရေတွက်၍ ယူအပ်ကုန်ပြီ။ ဤကား &lt;b&gt;ဣစ္စေဝံ&lt;/b&gt; စသောပါဠိကို အနက် ပေးနည်းတည်း။ | ထို“အကုသလစိတ္တာနိ”ပါဠိ၌ ကုသိုလ်၏ ဆန့်ကျင်ဘက် တရားတို့သည် အကုသိုလ် မည်ကုန်၏၊ မိတ်ဆွေနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သော သူသည် အမိတ္တ မည်သကဲ့သို့တည်း။ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ပုံကိုလည်း ကုသိုလ်, အကုသိုလ်တို့၏ အစဉ်အတိုင်း ပယ်တတ်သော အဖြစ်, ပယ်အပ်သောအဖြစ်ဖြင့် သိအပ်၏။&lt;h3&gt;အကုသိုလ်သင်္ဂဟဂါထာ&lt;/h3&gt;ဂ။ ။ &lt;b&gt;အဋ္ဌ လောဘမူလာနိ, ဒေါသမူလာနိ စ ဒွေ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;မောဟမူလာနိ စ ဒွေ တိ, ဒွါဒသာကုသလာ သိယုံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;လောဘဟုဆိုအပ်သော မူလရှိကုန်သော စိတ်တို့သည် ဝေဒနာ စသော အပြားအားဖြင့် ရှစ်ပါးအပြား ရှိကုန်၏။ ဒေါသဟု ဆိုအပ်သော မူလရှိကုန်သော စိတ်တို့သည် &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt;အပြားဖြင့် နှစ်ပါးအပြား ရှိကုန်၏။ မောဟသာလျှင် မူလရှိကုန်သော စိတ်တို့သည် သမ္ပယောဂ အပြားဖြင့် နှစ်ပါးအပြား ရှိကုန်၏။ ဤသို့ အကုသိုလ်စိတ်တို့သည် ၁၂-ပါး ဖြစ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဂ။ “အဋ္ဌ” ဤသို့ အစရှိသော ပါဌ်သည် အကျဉ်း ချုံးသော ဂါထာတည်း။ လောဘ စေတသိက်သည် ကောင်းစွာ တည်သည်၏ အဖြစ်ကို ပြီးစေသဖြင့် အမြစ်နှင့် တူသောကြောင့် မူလလည်း မည်၏။ ထိုစိတ်တို့အား ထိုလောဘတည်းဟူသော မူလ ရှိသောကြောင့် လောဘမူ မည်ကုန်သော စိတ်တို့သည် ဝေဒနာ အစရှိသော အပြားအားဖြင့် ရှစ်ပါးအပြား ရှိကုန်၏။ ထို့အတူ ဒေါသဟုဆိုအပ်သော မူလရှိကုန်သော စိတ်တို့သည် &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt;အပြားအားဖြင့် နှစ်ပါးအပြား ရှိကုန်၏။ သက်သက်သော မောဟဟူသော မူလရှိကုန်သောကြောင့် မောဟမူဟု ဆိုအပ်ကုန်သော စိတ်တို့သည် သမ္ပယောဂ အပြားအားဖြင့် နှစ်ပါးအား ရှိကုန်၏။ ဤသို့အကုသိုလ်စိတ်တို့သည် ၁၂-ပါးဖြစ်ကုန်၏။ ဤကား အနက်ပေးနည်းတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကုသိုလ်စိတ် အဖွင့် ပြီးပြီ။&lt;h3&gt;အဟိတ် အကုသလဝိပါက်စိတ် ၇-ပါး&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ဥပေက္ခာသဟဂတံ စက္ခုဝိညာဏံ, တထာ သောတဝိညာဏံ, ဃာနဝိညာဏံ, ဇိဝှါဝိညာဏံ, ဒုက္ခသဟဂတံ ကာယဝိညာဏံ, ဥပေက္ခာသဟဂတံ သမ္ပဋိစ္ဆနစိတ္တံ, ဥပေက္ခာသဟဂတံ သန္တီရဏစိတ္တဉ္စာတိ ဣမာနိ သတ္တ အကုသလဝိပါကစိတ္တာနိ နာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) &lt;b&gt;ဥပေက္ခာ&lt;/b&gt;ဝေဒနာနှင့် ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော အစွမ်းဖြင့် နှီးနှောသော၊ ဝါ-&lt;b&gt;ဥပေက္ခာ&lt;/b&gt;ဝေဒနာနှင့် တကွ ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော အဖြစ်သို့ ရောက်သော စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်၎င်း၊ (၂) ထို့အတူ သောတဝိညာဏ်စိတ်၎င်း၊ (၃) ဃာနဝိညာဏ်စိတ်၎င်း၊ (၄) ဇိဝှါဝိညာဏ်စိတ်၎င်း၊
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၅) ဒုက္ခဝေဒနာနှင့် ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော အစွမ်းဖြင့် နှီးနှောသော၊ ဝါ-ဒုက္ခဝေဒနာနှင့် တကွ ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော အဖြစ်သို့ ရောက်သော ကာယဝိညာဏ်စိတ်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၆) &lt;b&gt;ဥပေက္ခာ&lt;/b&gt;ဝေဒနာနှင့် ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော အစွမ်းဖြင့် နှီးနှောသော၊ ဝါ-&lt;b&gt;ဥပေက္ခာ&lt;/b&gt;ဝေဒနာနှင့် တကွ ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော အဖြစ်သို့ ရောက်သော သမ္ပဋိစ္ဆနစိတ်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၇) &lt;b&gt;ဥပေက္ခာ&lt;/b&gt;ဝေဒနာနှင့် ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော အစွမ်းဖြင့် နှီးနှောသော၊ ဝါ-&lt;b&gt;ဥပေက္ခာ&lt;/b&gt;ဝေဒနာနှင့် တကွ ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော အဖြစ်သို့ ရောက်သော သန္တီရဏစိတ်၎င်း၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် ခုနစ်ပါး အပြားရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော ဤစိတ်တို့သည် အကုသလဝိပါက်စိတ်ဟူသော အမည်ရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;အဟိတ် အကုသလဝိပါက် စိတ် ၇-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၉။ ။ဤသို့ မူလအပြားအားဖြင့် သုံးပါးအပြား ရှိသော်လည်း ဝါ-သုံးပါးအပြား ရှိသော အကုသိုလ်စိတ်ကို သမ္ပယောဂ အစ ရှိသော အပြားအားဖြင့် ၁၂-ပါး အပြားအားဖြင့် ခွဲခြမ်း ဝေဖန်ပြီး၍ ယခုအခါ၌ အဟိတ် စိတ်တို့ကိုခွဲဝေ၍ ညွှန်ပြတော်မူလိုသော အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် ထိုအဟိတ်စိတ်တို့၏ အကုသလဝိပါက် အစရှိသည်၏ အစွမ်းဖြင့် သုံးပါးအပြား ရှိသော်လည်း အကုသိုလ်စိတ်၏ အခြားမဲ့၌ အကုသလဝိပါက်စိတ်တို့ကိုသာလျှင် စက္ခု အစ ရှိသော မှီရာ, သမ္ပဋိစ္ဆန အစရှိသော ကိစ္စ၏ ၇-ပါး အပြားအားဖြင့် ဝေဖန်ခြင်းငှါ “&lt;b&gt;ဥပေက္ခာသဟဂတံ စက္ခုဝိညာဏံ&lt;/b&gt;” ဤသို့ အစရှိသော ပါဌ်ကို မိန့်တော်မူသတည်း။ ။ မှတ်ချက်။ ။ဤစကားရပ်ဖြင့် အဟိတ်စိတ်၏ အနုသန္ဓိကျမ်းတက်ကို ပြ၏၊ အကြောင်းဖြစ်သော အကုသိုလ်စိတ်အားလျော်စွာ ကုသလဝိပါက်ကို မဆိုပါဘဲ အကျိုး အကုသလဝိပါက်ဆိုရပုံ စသည်ကိုပြ၏။&lt;hr&gt; ၁။ ဟိတ်မရှိသောကြောင့် အဟိတ်စိတ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုပါဠိ၌ အဖွင့်ကား ဤသို့တည်း၊ ဝိညာဏ်၏ တည်ရာ ဖြစ်၍ ညီညွှတ်သည် မညီညွှတ်သည်ကို ပြောကြားသကဲ့သို့ ဖြစ်တတ်သောကြောင့် ပသာဒရုပ်သည် စက္ခုမည်၏။ တနည်းကား-ရူပါရုံကို သာယာသက်သူ ဖြစ်သောကြောင့် ပသာဒရုပ်သည် စက္ခုမည်၏။ ထိုစကားမှန်၏၊ စက္ခတိ-ဟူသော ဤသဒ္ဒါသည် “စက္ခု စက္ခတိ နံ စက္ခတိ” အစရှိသော ပါဠိတို့၌ကဲ့သို့ သာယာသောအနက်ကို ဟော၏။ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည်လည်း “စက္ခံ ခေါ ပန မာဂဏ္ဍိယ ရူပါရာမံ ရူပရတံ ရူပသမုဒိတံ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို ဟောတော်မူ၏။ ဤသို့ဖြစ်သော်လည်း “တံ ခေါ မာဂဏ္ဍိယ သဒ္ဒါရာမံ သဒ္ဒရတံ သဒ္ဒသမုဒိတံ” ဤသို့အစရှိသော စကားကို ဟောတော်မူသောကြောင့် သောတပသာဒ အစရှိသည်တို့၏လည်း သဒ္ဒါရုံ အစရှိသည်ကို သာယာခြင်းသည် ရှိခဲ့၏။ ထို့ကြောင့် ထိုသောတပသာဒ ရုပ်တို့၏လည်း စက္ခုသဒ္ဒါသည် ဟောအပ်သော အဖြစ်သို့ ရောက်ခဲ့ရာ၏၊ ဤကား စောဒနာတည်း။ တင်စား၍ ဆိုသောကြောင့် မရောက်ပေ။ ထိုစကားကို ထင်စွာ ပြဦးအံ့-”ဤစက္ခု သဒ္ဒါသည် ကြည့်ရှုခြင်း အလိုရှိသည်အဖြစ်ဟု ဆိုအပ်သော ကာမတဏှာလျှင် အကြောင်းရင်းရှိသော ကံကြောင့် ဖြစ်သော မဟာဘုတ်တို့ကို ကြည်စေခြင်း လက္ခဏာရှိသော စက္ခု ပသာဒ၌သာလျှင် တင်စား၏။ အဘယ်သို့ တင်စားသနည်းဟူမူ-“မယုရ” အစရှိသော သဒ္ဒါတို့ကို ဥဒေါင်းငှက် အထူးစသည်တို့၌ တင်စား၍ ဆိုသကဲ့သို့တည်း။ မှတ်ချက်။ ။မြေ၌ တွန်မြည်တတ်သောကြောင့် “မယုရ”မည်၏။ ဆိုရာ မြေ၌ တွန်မြည်တတ်သော အခြားငှက် များစွာ ရှိပါလျက် မယုရ-သဒ္ဒါသည် အခြားသော ငှက်ရှိကို မဟောပါဘိ၊ ဥဒေါင်းငှက်၌သာ အထင်ရှားအားဖြင့် ဟောသကဲ့သို့-ဟူလို။ စက္ခုပသာဒနှင့် တကွ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် မျက်မှောင်ရိုးဖြင့် ပိုင်းခြားအပ်သော မျက်လုံးအသားဆိုင်ကိုလည်း စက္ခုဟု ဆိုအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တနည်းကိုဆိုဦးအံ့-သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ၌ ဓာတ်တို့၏ တပါးမက များသော အနက်ရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;စက္ခု&lt;/b&gt;သဒ္ဒ၏ ထင်စွာပြုခြင်း အနက်ရှိသည် အဖြစ်သည်လည်း ဖြစ်သင့်၏။ ထို့ကြောင့် အဆင်းကို ထင်စွာပြတတ်သောကြောင့် ပသာဒရုပ်ကို &lt;b&gt;စက္ခု&lt;/b&gt; မည်၏ဟု ဆိုအပ်၏။ ထိုစက္ခုပသာဒ၌ မှီတတ်သောကြောင့် စက္ခုပသာဒ၌ မှီ၍ ဖြစ်သော စိတ်သည် &lt;b&gt;စက္ခုဝိညာဏ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုစကား မှန်၏၊ ထိုစိတ်ကို စက္ခုပသာဒကို မှီ၍ ဖြစ်သော ရူပါရုံကို သိခြင်းလက္ခဏာ ရှိ၏ဟု-မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤအတူ &lt;b&gt;သောတဝိညာဏ်&lt;/b&gt; အစရှိသည်တို့၌လည်း ထိုက်သည် အားလျော်စွာ မှတ်အပ်၏။ &lt;b&gt;တထာ&lt;/b&gt;-ဟူသော ပါဠိဖြင့် ဥပေက္ခာသဟဂုတ် အဖြစ်ကို ညွှန်အပ်၏။ ဝိညာဏ်၏ တည်ရာ ဖြစ်၍ အသံကို ကြားတတ်သောကြောင့် သောတပသာဒရုပ်သည် &lt;b&gt;သောတ&lt;/b&gt; မည်၏။ ဂန္ဓာရုံကို ယူတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဃာန&lt;/b&gt;ပသာဒရုပ်သည် &lt;b&gt;ဃာန&lt;/b&gt; မည်၏။ အသက်၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ရသာရုံသည် &lt;b&gt;ဇီဝိတ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုရသာရုံ၌ ညွတ်တတ်သည် ဖြစ်၍ ထိုဇီဝိတ ဖြစ်သော ရသာရုံကို ခေါ်တတ်သောကြောင့် ဇိဝှါပသာဒရုပ်သည် &lt;b&gt;ဇိဝှါ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဇီဝိတ&lt;/b&gt;-ဟုဆိုလိုလျက် ဝက္ကလာပ နိရုတ္တိနည်းအားဖြင့် &lt;b&gt;ဇီဝိတ&lt;/b&gt;၌ ဝိ နှင့် တကိုချေ၊ အ၌ အ ကိုချေ၊ ဇိ ၌ ဤကို ရဿ ပြု၍ &lt;b&gt;ဇိဝှါ&lt;/b&gt;-ဟုပြီးပါသတည်း။ စက်ဆုပ်အပ်ကုန်သော အကုသိုလ်တရားတို့၏ တည်ရာဖြစ်သောကြောင့် ကာယပသာဒရုပ်သည် &lt;b&gt;ကာယ&lt;/b&gt; မည်၏။ အကြောင်းသော်ကား ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံကို ယူသော သဘော ရှိသောကြောင့် ထိုဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံကို သာယာသော အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ကုန်သော ထိုဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံလျှင် အကြောင်းရင်း ရှိကုန်သော အကုသိုလ်တရားတို့၏ ထူးသော အကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် ကာယိန္ဒြေကို ထိုအကုသိုလ်တရားတို့၏ ဖြစ်ရာကဲ့သို့ ဆိုအပ်ပါသတည်း။&lt;hr&gt; ၁။ စက္ခုပသာဒကို မှီ၍ ဖြစ်သောစိတ်သည် စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် မည်၏၊ (ကြွင်းတူပြီ)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တနည်းကား ကာယပသာဒနှင့် တကွဖြစ်သော ဤရူပကာယသည်လည်း စက်ဆုပ်အပ်သော ဆံအစရှိသည်တို့၏ တည်ရာ ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ကာယ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုရူပကာယနှင့် တကွဖြစ်သောကြောင့် ကာယပသာဒကိုလည်း ထို့အတူ &lt;b&gt;ကာယ&lt;/b&gt;-ဟုပင် ဆိုအပ်၏။ စက်ဆုပ်အပ်သည် ဖြစ်၍ ကာယိကသုခကို တူးဖြိုတတ်သောကြောင့် ဝေဒနာသည် &lt;b&gt;ဒုက္ခ&lt;/b&gt; မည်၏။ တနည်းကား သည်းခံနိုင်ခဲသောကြောင့် ဝေဒနာသည် &lt;b&gt;ဒုက္ခ&lt;/b&gt; မည်၏။ အပရေဆရာတို့ကား-ထိုဝေဒနာအား ခဲယဉ်းသော အခွင့်ပေးခြင်း ရှိသောကြောင့် ဝေဒနာသည် &lt;b&gt;ဒုက္ခ&lt;/b&gt; မည်၏-ဟုဆိုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပဉ္စဝိညာဏ်သည် ယူအပ်သော ရူပါရုံစသော အာရုံငါးပါးကို ခံလင့်သော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်၍ ခံလင့်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သမ္ပဋိစ္ဆန&lt;/b&gt; မည်၏။ အကြင်အကြင် ခံလင့်ပြီးသော ရူပါရုံ အစရှိသော အာရုံကို စုံစမ်းတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သန္တီရဏ&lt;/b&gt; မည်၏။ အချင်းချင်း ဆန့်ကျင်ကုန်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ်တို့၏ အကျိုး ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဝိပါက်&lt;/b&gt; မည်၏။ ဤဝိပါက်ဟူသော အမည်သည် မုချ အကျိုး၏ အဖြစ်သို့ ရောက်ကုန်သော နာမ်တရားတို့၏ အမည်တည်း။ ထို့ကြောင့် ကတ္တာရုပ်တို့သည် ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံကြောင့် ဖြစ်သော်လည်း ဝိပါက်ဟူသော အမည်ကို မရကုန်။ အကုသိုလ်၏ ဝိပါက်စိတ်တို့သည် &lt;b&gt;အကုသလဝိပါကဝိညာဏ်&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ စက္ခုဝိညာဏ် စသောဝိညာဏ်ငါးပါးက ယူအပ်ပြီးသော အာရုံကို ခံလင့်သော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် သမ္ပဋိစ္ဆနစိတ် မည်၏။&lt;br&gt;၂။ သမ္ပဋိစ္ဆနသည် ခံယူပြီးသော အာရုံငါးပါးကို ကောင်းစွာ စုံစမ်းတတ်သောကြောင့် သန္တီရဏစိတ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အဟိတ် ကုသလဝိပါက်စိတ် ၈-ပါး&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ဥပေက္ခာသဟဂတံ ကုသလဝိပါကံ စက္ခုဝိညာဏံ၊ တထာ သောတဝိညာဏံ၊ ဃာနဝိညာဏံ၊ ဇိဝှာဝိညာဏံ၊ သုခသဟဂတံ ကာယဝိညာဏံ၊ ဥပေက္ခာသဟဂတံ သမ္ပဋိစ္ဆနစိတ္တံ၊ သောမနဿသဟဂတံ သန္တီရဏစိတ္တံ၊ ဥပေက္ခာသဟဂတံ သန္တီရဏစိတ္တန္တိ&lt;/b&gt; ဣမာနိ အဋ္ဌ ကုသလဝိပါကာဟေတုကစိတ္တာနိ နာမ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့်။ပ။ နှီးနှောသော ဝါ-ဥပေက္ခာ ဝေဒနာနှင့်တကွ။ပ။ ရောက်သော ကုသိုလ်၏ အကျိုးဖြစ်သော &lt;b&gt;စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) ထို့အတူ &lt;b&gt;သောတဝိညာဏ်စိတ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) &lt;b&gt;ဃာနဝိညာဏ်စိတ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ &lt;br&gt;(၄) &lt;b&gt;ဇိဝှါဝိညာဏ်စိတ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ &lt;br&gt;(၅) သုခဝေဒနာနှင့်။ပ။ နှီးနှောသော ဝါ-သုခဝေဒနာ နှင့်တကွ။ပ။ ရောက်သော &lt;b&gt;ကာယဝိညာဏ်စိတ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ &lt;br&gt;(၆) ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့်။ပ။ နှီးနှောသော ဝါ-ဥပေက္ခာ ဝေဒနာနှင့်တကွ။ပ။ ရောက်သော &lt;b&gt;သမ္ပဋိစ္ဆနစိတ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ &lt;br&gt;(၇) သောမနဿဝေဒနာနှင့်။ပ။ နှီးနှောသော ဝါ-သောမနဿဝေဒနာနှင့်တကွ။ပ။ ရောက်သော &lt;b&gt;သန္တီရဏစိတ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ &lt;br&gt;(၈) ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့်။ပ။ နှီးနှောသော ဝါ-ဥပေက္ခာ ဝေဒနာနှင့်တကွ။ပ။ ရောက်သော &lt;b&gt;သန္တီရဏစိတ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် ရှစ်ပါး အပြားရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော ဤစိတ်တို့သည် &lt;b&gt;အဟိတ်ကုသလဝိပါက်စိတ်&lt;/b&gt;ဟူသော အမည် ရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;အဟိတ်ကုသလဝိပါက်စိတ် ၈-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;ကိုယ် စိတ်ကို ချမ်းသာစေတတ်သောကြောင့် ဝေဒနာသည် &lt;b&gt;သုခ&lt;/b&gt; မည်၏။ တနည်းအား ကောင်းစွာ ကိုယ်စိတ်၏
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကြင်နာခြင်းကို တူးဖြိုတတ်သောကြောင့် ဝေဒနာသည် &lt;b&gt;သုခ&lt;/b&gt; မည်၏။ တနည်းကား ချမ်းသာသဖြင့် သည်းခံအပ်သောကြောင့် ဝေဒနာသည် &lt;b&gt;သုခ&lt;/b&gt; မည်၏။ အပရေဆရာတို့ကား-ထိုဝေဒနာအား လွယ်သော အခွင့်ပေးခြင်းရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;သုခ&lt;/b&gt; မည်၏ဟု ဆိုကြကုန်၏။&lt;h3&gt;ကုသလဝိပါက် သန္တီရဏ နှစ်ပါးပြားခြင်းအကြောင်း&lt;/h3&gt;အကုသလဝိပါက် သန္တီရဏစိတ်ကို တပါးတည်း ဆိုသကဲ့သို့ ဤသို့မဆိုပါဘဲ ကုသလဝိပါက် သန္တီရဏစိတ်ကို နှစ်ပါး အပြားအားဖြင့် အဘယ့်ကြောင့် ဆိုအပ်ပါသနည်းဟူမူ၊ ဣဋ္ဌာရုံ, ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရုံ တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် ဝေဒနာပြားသောကြောင့် နှစ်ပါးအပြားအားဖြင့် ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုသို့ ဖြစ်ချေသော် ထိုအကုသလဝိပါက်စိတ်၌လည်း အနိဋ္ဌာရုံ, အနိဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရုံတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဝေဒနာအပြားသည်လည်း ဖြစ်သင့်သည် မဟုတ်ပါလော။ ဤအကုသလဝိပါက်စိတ်ကို ဤသို့ဆိုသောအတိုင်း မမှတ်ထိုက်။ အဘယ့်ကြောင့် ဆိုသော် အနိဋ္ဌာရုံ၌ ဖြစ်သော ဒေါမနဿ၏ ပဋိသန္ဓေနှင့် ကင်း၍ မဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ စင်စစ် အကုသိုလ်သဘောရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏လည်း အဗျာကတတို့၌ မဖြစ်သောကြောင့်၎င်း ဝေဒနာအပြား မဖြစ်သင့်-ဟူလို။ ယင်းစကားကို ထင်ရှားအောင် ဘော်ပြဦးအံ့၊ ပြားသော ဇာတ် ရှိသော တရားသည် ပြားသော ဇာတ်ရှိသော တရားတို့၌ မရအပ်, မရနိုင်။ ထို့ကြောင့် မိမိနှင့် အတူတကွ ယှဉ်ခြင်းငှါ လျောက်ပတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏ အဗျာကတတို့၌ မဖြစ်သင့်သောကြောင့် အကုသလဝိပါက်တို့၌ ဒေါမနဿဝေဒနာသည် မဖြစ်သင့်၊ မဖြစ်သင့်၍ ထိုအကုသလဝိပါက် သန္တီရဏ၏ ဒေါမနဿဝေဒနာနှင့် တကွ ဖြစ်သည် အဖြစ်ကို မဆိုအပ်ပါသတည်း။&lt;br&gt;တနည်းကား—အားကြီးသော သူသည် ပုတ်ခတ်အပ်သော် အားနည်းသော တစုံတယောက်သော သူသည် ထိုအားကြီးသော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သူကို ပြန်လှန် ပုတ်ခတ်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်၍ ထိုအားကြီးသော သူ၌ လျစ်လျူ ရှုရသကဲ့သို့ ထို့အတူ အကုသလဝိပါက်စိတ်တို့၏ ထက်ဝန်းကျင် အားနည်းသည် အဖြစ်ကြောင့် အနိဋ္ဌာရုံ၌လည်း ဒေါမနဿ ဖြစ်ခြင်း မရှိသောကြောင့် သန္တီရဏစိတ်သည် ဥပေက္ခာသဟဂုတ်သာ ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်တို့၏ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ဖြစ်ခြင်းအကြောင်း&lt;/h3&gt;ကုသလဝိပါက်, အကုသလဝိပါက် ဖြစ်ကုန်သော &lt;b&gt;စက္ခုဝိညာဏ်, သောတဝိညာဏ်, ဃာနဝိညာဏ်, ဇိဝှါဝိညာဏ်&lt;/b&gt; စိတ် ၄-ပါး တို့သည် ဝတ္ထုနှင့် အာရုံ ထိခိုက်ခြင်း၏ အားနည်းသည် အဖြစ်ကြောင့် ဣဋ္ဌာရုံတို့၌ ဖြစ်စေ, အနိဋ္ဌာရုံတို့၌ ဖြစ်စေ ဥပေက္ခာသဟဂုတ်တို့သာ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ့်ကြောင့် အားနည်းပါသနည်းဟူမူ၊ ထိုလေးပါးသော စက္ခုဝိညာဏ် စသော စိတ်တို့၏ မှီရာ ဖြစ်ကုန်သော စက္ခုပသာဒရုပ် စသည်တို့သည် ဥပါဒါရုပ်တို့သာ ဖြစ်ကုန်၏။ ရူပါရုံ စသော အာရုံတို့သည်လည်း ထို့အတူ ဥပါဒါရုပ်တို့သာ ဖြစ်ကုန်၏။ ဥပါဒါရုပ်နှင့် ဥပါဒါရုပ်၏ ထိခိုက်ခြင်းသည် ဝါဂွမ်းဆိုင်တခုနှင့် ဝါဂွမ်းဆိုင်တခု၏ ထိခိုက်ခြင်းကဲ့သို့ အလွန် အားနည်း၏။ ထို့ကြောင့် ထိုစက္ခုဝိညာဏ် စသော စိတ်လေးပါးတို့သည် အချင်းခပ်သိမ်း ဥပေက္ခာသဟဂုတ်တို့သာ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ကာယဝိညာဏ်စိတ်၏ ဒုက္ခသဟဂုတ် သုခသဟဂုတ် ဖြစ်ခြင်းအကြောင်း&lt;/h3&gt;ကာယဝိညာဏ်၏ အာရုံကား ဖောဋ္ဌဗ္ဗ-ဟုဆိုအပ်သော ဘူတရုပ် သုံးပါးသာလျှင်တည်း။ ထိုဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ၏ ကာယပသာဒ၌ ထိခိုက်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ခြင်းသည်လည်း ထိုကာယပသာဒရုပ်ကို လွန်၍ ထိုကာယပသာဒ၏ မှီရာ ဖြစ်ကုန်သော မဟာဘုတ်တို့၌ ထိခိုက်၏။ ဘူတရုပ်တို့နှင့် ဘူတရုပ်တို့၏ ထိခိုက်ခြင်းသည် အားကြီး၏။ ဥပမာကား ပေထိပ်၌ ဝါဂွမ်းဆိုင်ကို တင်၍ တူဖြင့် ထုရိုက်လိုက်သောအခါ တူသည် ဝါဂွမ်းဆိုင်ကို လွန်၍ ဝါဂွမ်းဆိုင်တွင် မရပ်ပါဘဲ ပေထိပ်ကို ရိုက်မိသကဲ့သို့တည်း။ ထို့ကြောင့် ဝတ္ထုနှင့် အာရုံတို့ ထိခိုက်ခြင်း၏ အားကြီးသည် အဖြစ်ကြောင့် ကာယဝိညာဏ်စိတ်သည် အလိုမရှိအပ်သော အနိဋ္ဌာရုံ၌ &lt;b&gt;ဒုက္ခသဟဂုတ်&lt;/b&gt; ဖြစ်၏၊ အလိုရှိအပ်သော ဣဋ္ဌာရုံ၌ &lt;b&gt;သုခသဟဂုတ်&lt;/b&gt;ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;သမ္ပဋိစ္ဆနစိတ်၏ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ဖြစ်ခြင်းအကြောင်း&lt;/h3&gt;သမ္ပဋိစ္ဆနစိတ်နှစ်ပါးသည်ကား မိမိနှင့် မှီရာ မတူကုန်သော စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်တို့၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်၍ တူသော မှီရာရှိသော စိတ်မှ အနန္တရပစ္စည်းကို မရသောကြောင့် သဘောတူသော အထောက်အပံ့မှ ကင်းသော ယောက်ျားကဲ့သို့ အားမကြီး၍ ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် အာရုံအရသာကို ခံစားခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်သောကြောင့် ခပ်သိမ်းသော အာရုံတို့၌ ဥပေက္ခာသဟဂုတ်သာ ဖြစ်လေ၏။&lt;hr&gt; ၁။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ အရှိန်က အားကြီးသဖြင့် မဟာဘုတ်ကို ထိခိုက်သောကြောင့် မကောင်းသောအတွေ့၌ ဒုက္ခသဟဂုတ် ကာယဝိညာဏ်စိတ်, ကောင်းသောအတွေ့၌ သုခသဟဂုတ် ကာယဝိညာဏ်စိတ် ဖြစ်၏။ ကြွင်းသောစိတ်တို့ကား ဥပါဒါရုပ်ချင်းချင်း ထိခိုက်မှုအရှိန် အားနည်းသောကြောင့် ဥပေက္ခာသဟဂုတ် စက္ခုဝိညာဏ်စသည်သာ ဖြစ်ရ၏။&lt;br&gt;၂။ စက္ခုဝိညာဏ် စသော စိတ်များသည် ပဉ္စဝတ္ထုရုပ်ကို မှီကြ၍ သမ္ပဋိစ္ဆနစိတ်ကား ဟဒယဝတ္ထုကို မှီ၍ တူသောမှီရာရှိသော စိတ်မှ အနန္တရပစ္စည်းကို မရသဖြင့် အားအရှိန်နည်းသောကြောင့် အာရုံအရသာကို မခံစားနိုင်၍ သမ္ပဋိစ္ဆနစိတ် ၂-ပါးသည် ဥပေက္ခာသဟဂုတ်သာ ဖြစ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;သန္တီရဏ စိတ်၏ သုခသဟဂုတ် ဖြစ်ခြင်းအကြောင်း&lt;/h3&gt;ဆိုအပ်ပြီးသည်မှ ပြန်သောအားဖြင့် ကုသလဝိပါက် သန္တီရဏ စိတ်သည် ဣဋ္ဌာရုံ၌ &lt;b&gt;သောမနဿသဟဂုတ်&lt;/b&gt; ဖြစ်၍ ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရုံ၌ &lt;b&gt;ဥပေက္ခာသဟဂုတ်&lt;/b&gt; ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;အာဝဇ္ဇန်းတို့ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ဖြစ်ရခြင်းအကြောင်း&lt;/h3&gt;ထိုသို့ ဖြစ်သော် ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းနှင့် မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၏ အဘယ့်ကြောင့် ဥပေက္ခာသဟဂုတ် အဖြစ်ကို ဆိုပါသနည်း။ ထို အာဝဇ္ဇန်းတို့သည် တူသော မှီရာရှိသော စိတ်၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သည် မဟုတ်ပါလော-ဟူမူ-ဖြစ်သည် မှန်ပေ၏။ သို့သော် ထိုနှစ်ပါးတို့တွင် ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်သည် ရှေး၌ တစုံတခုသော ဝီထိစိတ်၏ မယူအပ်သေးသည်သာလျှင် ဖြစ်သော အာရုံ၌ တကြိမ်သာလျှင် ဖြစ်၏။ နောက်ဖြစ်သော မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်သည်လည်း သဘောမတူသော စိတ်ဘဝင်စိတ်အစဉ်မှ နောက်၌ ဖြစ်သည်အစွမ်းဖြင့် ကြိယာတပါးကို အာဝဇ္ဇန်းခြင်းရှိ၏။ ထို့ကြောင့် ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် အာရုံ၏အရသာကို ခံစားခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်၍ ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့် ယှဉ်သည်သာတည်း။&lt;hr&gt; ၁။ မှီရာ ဝတ္ထုချင်း တူသဖြင့် အာရုံ အရသာကို ခံစားနိုင်သောကြောင့် ဣဋ္ဌာရုံ၌ သောမနဿသဟဂုတ် သန္တီရဏ ဖြစ်၏၊ ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရုံ၌ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏ ဖြစ်၏၊ &lt;br&gt;ဝီထိစိတ်အစဉ်အရ သမ္ပဋိစ္ဆနစိတ်ကို ရွှေ့ထားဆိုရ၏။ &lt;br&gt;ဆန့်ကျင်ကုန်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ်တို့၏ အကျိုး ဖြစ်သောကြောင့် ဝိပါက် မည်၏။ &lt;br&gt;အကုသလ ဝိပါက်စိတ်ကား အဗျာကတ ဖြစ်၍ အားနည်းသောကြောင့် ဥပေက္ခာသဟဂုတ်သာ ဖြစ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ဤကုသလဝိပါက်စိတ်၌ အကျဉ်းပေါင်းအပ်သော ဂါထာတို့ကား &lt;/b&gt;&lt;br&gt;“ဝက္ကာလမ္မသဘာဝါနံ။ ပ ။ သောပေက္ခာ သမ္ပဋိစ္ဆနံ။” ဟူသည်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဓိပ္ပါယ်ကား &lt;/b&gt;&lt;br&gt;(၁) မှီရာသဘော, အာရုံသဘော ဖြစ်ကုန်သော ဥပါဒါရုပ်တို့၏ ထိပါးခြင်းသည် အားနည်းသောကြောင့် စက္ခုဝိညာဏ် စသော လေးပါးသောစိတ်သည် ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့် ယှဉ်၏။&lt;br&gt;(၂) ကာယဝိညာဏ် မှီရာဖြစ်သော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ ကိစ္စတတ်သော မဟာဘုတ်တို့၏ ထိခြင်း၏ အားကြီးသည် အဖြစ်ကြောင့် ကာယပသာဒကို မှီ၍ ဖြစ်သော ဝိညာဏ်သည် ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့် မယှဉ်၊ (ဒုက္ခဝေဒနာ, သုခဝေဒနာတို့နှင့်သာ အသီးသီးယှဉ်၏)။&lt;br&gt;(၃) သမ္ပဋိစ္ဆနစိတ်အား တူသော မှီရာရှိသော အနန္တရပစ္စည်းသည် မရှိ၍ အာရုံ၌ အားနည်းသောကြောင့် သမ္ပဋိစ္ဆနစိတ်သည် ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့် တကွ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကုသိုလ်၏ ဝိပါက်စိတ်တို့သည် ယှဉ်သော ဟိတ်မှ ကင်းသောကြောင့် အဟိတ်စိတ် မည်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;ကုသလဝိပါကာဟေတုကစိတ်&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ အဘယ့်ကြောင့် ကုသလဝိပါက် ဖြစ်ပါလျက် အဟိတ်မည်ပါသနည်း ဟူမူ-ဖြစ်စေတတ်သော ဇနကဟိတ်၏ အစွမ်းဖြင့် ပြီးကုန်သော်လည်း ထိုစိတ်တို့သည် ဖြစ်လာသောအခါ ယှဉ်သော ဟိတ်၏ မရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် အဟိတ်ဟူသော အမည်ကို ရကုန်၏။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဤသမ္ပယုတ်ဟိတ်၏ အစွမ်းအားဖြင့် အဟိတ်အမည် ရအပ်သည်မှ တပါး ဇနကဟိတ်၏ အစွမ်းအားဖြင့် အဟိတ်အမည် ရသည်ရှိသော် ကာမာဝစရမဟာဝိပါက်စိတ်တို့နှင့် ဤအဟိတ် ကုသလဝိပါက် စိတ်တို့၏ ထူးခြားမှု မဖြစ်သောကြောင့် သမ္ပယုတ်ဟိတ်၏ အစွမ်းအားဖြင့်သာလျှင် အဟိတ်ဟူသော အမည်ကို ရကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အဟေတုကသဒ္ဒါမထည့်ရခြင်းအကြောင်း&lt;/h3&gt;ဤအဟိတ်အရာဝယ် ကုသလဝိပါက် နိဂုံး၌ အဟေတုက သဒ္ဓါ ထည့်ဆိုသကဲ့သို့ အကုသလဝိပါက်စိတ်၌ အဟေတုကသဒ္ဓါ မဆိုရခြင်းအကြောင်းကား အညိုပါနည်းဟူမူ–လျဉ်းပါးဘွယ်မရှိသောကြောင့် မပြုအပ်ပါသတည်း၊ ထိုစကား ထင်ရှားအောင် ဘော်ပြဦးအံ့၊ သာမညသည်၎င်း, ဧကန္တမဟုတ်သည်၏ အဖြစ်သည်၎င်း ရှိခဲ့သော် အထူးပြုခြင်းသည် အကျိုးရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။သာမညဖြစ်ခြင်းသည် “သမ္ဘဝ” မည်၏။ သာမည၏ အကျိုးဖြစ်သော ဧကန္တမဟုတ်သော သဘောသည် “ဗျဘိစာရ” မည်၏။ ဤသို့ သမ္ဘဝနှင့် ဗျဘိစာရ ရှိပါမှ ဝိသေသနဆိုရ၏။ ဥပမာ-&lt;b&gt;ဗုဇ္ဈတီတိ ဗုဒ္ဓေါ&lt;/b&gt; ပုဒ်၌ သိတတ်သောကြောင့် ဗုဒ္ဓ မည်၏ ဆိုသော် သိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ရဟန္တာများလည်း သိနိုင်, သိတတ်သောကြောင့် ဗုဒ္ဓ-သဒ္ဒသည် “သမ္ဘဝ” ဖြစ်၏။ ထိုသို့ သာမညသဒ္ဒဖြစ်၍ သောတုဇနတို့ဉာဏ်၌ ဤဗုဒ္ဓ-ပုဒ်အရသည် ရဟန္တာလော, ဘုရားလောဟု အနေကန် ဖြစ်၍ ယုံမှားမှု “ဗျဘိစာရ” ဖြစ်ရ၏။ ထို့ကြောင့် ဤဗုဒ္ဓအရာမှာ သိတတ်သော်လည်း ရဟန္တာကို မယူရ-ဘုရားကိုသာယူရ၏-ဟုပြဆိုခြင်း &lt;b&gt;ဘဂဝါ&lt;/b&gt;-ဟူသော “ဝိသေသနကို ဆိုရ၏-ဟူလို။ ဦးဘတင် နှစ်ယောက်ရှိရာ အဘယ်ဦးဘတင်နည်းဟု ကွဲပြားရန် “ရန်ကုန်ဦးဘတင်, ပဲခူးဦးဘတင်”ဟု&lt;hr&gt; ၁။ အကုသလဝိပါက်စိတ်ကား အဟိတ်သက်သက် ဖြစ်၍ နိဂုံး၌ အဟေတုက သဒ္ဓါနှင့် မဆိုပါဘဲ ကုသလဝိပါက်သည်သာ အဟိတ်, သဟိတ် နှစ်ပါး ရှိသောကြောင့် အဟိတ်ဟု သိစေခြင်းငှါ အဟေတုကသဒ္ဓကို နိဂုံး၌ မှတ်၍ ဆိုရ၏။ အကုသိုလ်စိတ်၏ အခြားမဲ့၌ ဆိုသဖြင့် အကုသိုလ်စိတ်၏ အကျိုးဟု ထင်မည် စိုးသောကြောင့် ကုလဝိပါက်၌ &lt;b&gt;ကုသလဝိပါကံ&lt;/b&gt; ထည့်ဆိုရ၏၊ အကုသလ ဝိပါက်ကား အကုသိုလ်စိတ်၏ အခြားမဲ့၌ ဆိုသဖြင့် &lt;b&gt;အကုသလဝိပါကံ&lt;/b&gt; ဟု အထူးမဆိုရ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	နေရပ်ဖြင့် ကွဲပြားရန် အထူးမ၍ ဆိုရသကဲ့သို့မှတ်။ ဤ၌ ကုသလဝိပါက်သည် သဟိတ် ကာမာဝစရ ဝိပါက် ရှိနေ၍ သဟိတ်ဝိပါက်လော, အဟိတ်ဝိပါက်လောဟု သံသယ ဗျဘိစာရ ဖြစ်ဘွယ် ရှိနေ၍ သဟိတ်မဟုတ်, အဟိတ်ဟုသိစေရန် ကုသလဝိပါက်၌သာ အဟေတုက သဒ္ဓါကို ထည့်ဆိုရ၏။ အကုသလဝိပါက်သည်ကား အခြားအကုသလဝိပါက် မရှိ၍ သံသယ, လျဉ်းပါးဘွယ် ဗျဘိစာရ မရှိသောကြောင့် အဟေတုက သဒ္ဓါကို မထည့်ရ-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဟိတ်အဖြစ်ကို ဆိုဦးအံ့။ အကုသလဝိပါက်စိတ်တို့၏ လောဘ အစရှိသော အဖြစ်နှင့် တကွ ဖြစ်သော တရားတို့၏ အကျိုးဖြစ်သဖြင့် ထိုလောဘ အစရှိသော တရားတို့နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်ကုန်သော အလောဘ စသော ဟိတ်တို့နှင့်လည်း ယှဉ်ခြင်းမရှိ, မယှဉ်နိုင်သောကြောင့်၎င်း၊ မိမိဖြစ်သော အကုသလဝိပါက်စိတ်သည်လည်း အဗျာကတ ဖြစ်၍ အပြစ်မရှိသော သဘော ဖြစ်သောကြောင့် လောဘဟိတ် အစရှိသော အကုသိုလ်တရားတို့နှင့်လည်း မယှဉ်နိုင်သောကြောင့်၎င်း တရံတခါမျှ သဟိတ်အဖြစ် မရှိ၍ သဟိတ်လော-ဟု လျဉ်းပါးဘွယ်, သံသယ ဖြစ်ဘွယ် မရှိ, အဟိတ် ဧကန် ဖြစ်သောကြောင့် ထိုအကုသလဝိပါက်စိတ်တို့ကို အဟေတုကသဒ္ဒဖြင့် အထူးမပြုအပ်ကုန်။&lt;h3&gt;အဟိတ် ကြိယာစိတ် ၃-ပါး&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ဥပေက္ခာသဟဂတံ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇနစိတ္တံ၊ တထာ မနောဒွါရာဝဇ္ဇနစိတ္တံ၊ သောမနဿသဟဂတံ ဟသိတုပ္ပါဒစိတ္တဉ္စေတိ ဣမာနိ တီဏိ အဟေတုကကြိယစိတ္တာ နာမ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၁) ဥပေက္ခာ ဝေဒနာနှင့်။ပ။ နှီးနှောသော, ဝါ-ဥပေက္ခာ ဝေဒနာနှင့် တကွ။ပ။အဖြစ်သို့ ရောက်သော &lt;b&gt;ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်&lt;/b&gt;၎င်း၊&lt;br&gt;(၂) ထို့အတူ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ဖြစ်သော &lt;b&gt;မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်&lt;/b&gt;၎င်း၊&lt;br&gt;(၃) သောမနဿဝေဒနာနှင့်။ပ။ နှီးနှောသော, ဝါ-သောမနဿဝေဒနာနှင့် တကွ။ပ။အဖြစ်သို့ ရောက်သော &lt;b&gt;ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် သုံးပါးကုန်သော ဤစိတ်တို့သည် &lt;b&gt;အဟိတ်ကြိယာစိတ်&lt;/b&gt;ဟူသော အမည်ရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;အဟိတ် ကြိယာစိတ် ၃-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;ယခုအခါ၌ အဟိတ်စိတ် အရာဝယ် အဟိတ်ကြိယာစိတ်တို့ကိုလည်း ကိစ္စအပြားအားဖြင့် သုံးပါးအပြားဖြင့်, ဝါ-ကို ပြခြင်းငှါ &lt;b&gt;ဥပေက္ခာသဟဂတံ&lt;/b&gt; ၏ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းအကြောင်း&lt;/h3&gt;စက္ခု စသော ငါးဒွါရ၌ ထိခိုက်သော အာရုံငါးပါးကို ဆင်ခြင်တတ်, ထိုအာရုံ၌ နှလုံးသွင်းတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း&lt;/b&gt; မည်၏။ တနည်း-ငါးဒွါရ၌ ဖြစ်သော စိတ်အစဉ်ကို ဘဝင်ဖြစ်ရန် မပေးမူ၍ ဝီထိစိတ် ဖြစ်ခြင်းငှါ ညွတ်စေတတ်သောကြောင့် ကြိယာအဟိတ် မနောဓာတ် စိတ်သည် &lt;b&gt;ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းအကြောင်း&lt;/h3&gt;မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်၏ အနန္တရပစ္စည်း ဖြစ်သော ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ ဘဝင်သည် ဝီထိစိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်း&lt;hr&gt; ၁။ စက္ခုဒွါရ စသော ငါးဒွါရ၌ ထင်လာသော အာရုံ ငါးပါးကို ဆင်ခြင် နှလုံးသွင်းတတ်သော စိတ်သည် ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;မနောဒွါရ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုမနောဒွါရ၌ မြင်ဘူးခြင်း, ကြားဘူးခြင်း, သိဘူးခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ထင်ခြင်းသို့ ရောက်သော အာရုံကို ဆင်ခြင်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် စိတ်အစဉ်ကို ညွတ်စေတတ်သောကြောင့် ကြိယာ အဟိတ် မနောဝိညာဏဓာတ် ဥပေက္ခာသဟဂုတ်စိတ်သည် &lt;b&gt;မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း&lt;/b&gt; မည်၏။ ဤ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းကိုပင်လျှင် သန္တီရဏစိတ်သည် စုံစမ်းအပ်ပြီးသော အာရုံကို ပိုင်းခြား မှတ်သားတတ်သောကြောင့် ပဉ္စဒွါရ၌ ဖြစ်ခိုက် &lt;b&gt;ဝုဋ္ဌော&lt;/b&gt; ဟုလည်းဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းကို “ပဉ္စဒွါရေ အာရမ္မဏံ အာဝဇ္ဇတီတိ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇနီ” ဟုပြု, မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းကို “မနောဒွါရေ အာရမ္မဏံ အာဝဇ္ဇေတီတိ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန” ဟုပြု။ ပြုံးခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဟသိတုပ္ပါဒ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ဘုရား, ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား မရုန့်ရင်းသော သိမ်မွေ့သော&lt;hr&gt; ၁။ ဘဝင်အယဉ်ဟု ဆိုအပ်သော မနောဒွါရ၌ ထင်လာသော အာရုံခြောက်ပါးကို ဆင်ခြင်တတ်, အာရုံပြုတတ်သော စိတ်သည် မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ် မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ပြုံးရယ်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သော စိတ်သည် ဟသိတုပ္ပါဒ် စိတ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အာရုံတို့၌ ပြီးသော အခြင်းအရာမျှ အကြောင်းဖြစ်သော ကြိယာ အဟိတ် မနောဝိညာဏဓာတ် သောမနဿသဟဂုတ်စိတ်ကို &lt;b&gt;ဟသိတုပ္ပါဒ်&lt;/b&gt;ဟု ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;အဟိတ်စိတ်နိဂုံး&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ဧဝံ သဗ္ဗထာ အဋ္ဌာရသ အဟေတုကစိတ္တာနိ။&lt;/b&gt; ဤသို့ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့်လည်း ၁၈-ပါးကုန်သော အဟိတ်စိတ်တို့သည် ပြီးကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၂။ ။&lt;b&gt;သဗ္ဗထာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား, ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို အကုသလဝိပါက်, ကုသလဝိပါက်, ကြိယာတို့၏ အပြားအားဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;အဋ္ဌာရသ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤသဒ္ဒသည် အရေအတွက်ကို ပိုင်းခြားကြောင်း ဖြစ်သော သဒ္ဒါတည်း။ &lt;b&gt;အဟေတုကစိတ္တာနိ&lt;/b&gt;ဟူသော ဤသဒ္ဒသည်ကား ပိုင်းခြား၍ ပြအပ်သော တရားကို ပြသော သဒ္ဒါတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဟိတ်စိတ်အဖွင့်ပြီးပြီ။&lt;h3&gt;သောဘဏစိတ် ၅၉-ပါး&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ပါပဟေတုကမုတ္တန္တိ၊ သောဘဏာနီတိ ဝုစ္စရေ။ ဧကူနသဋ္ဌိ စိတ္တာနိ၊ အထေကနဝုတိ ဝါ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကုသိုလ်စိတ်, အဟိတ်စိတ်တို့မှ လွတ်ကုန်သော တခုယုတ်ခြောက်ဆယ်သော စိတ်တို့ကို &lt;b&gt;သောဘဏစိတ်&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား—အကုသိုလ်စိတ်, အဟိတ်စိတ်တို့မှ လွတ်ကုန်သော တခုယုတ်ကိုးဆယ်သော စိတ်တို့ကိုလည်း &lt;b&gt;သောဘဏစိတ်&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;သောဘဏစိတ် ၅၉-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;ဤသို့ ၁၂-ပါးသော အကုသိုလ်စိတ်, ၁၈-ပါးသော အဟိတ်စိတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် အစိတ်သုံးဆယ်သော စိတ်တို့ကို ပြပြီး၍ ယခုအခါ၌ ထိုအကုသိုလ်စိတ်, အဟိတ်စိတ်တို့မှ လွတ်ကုန်သော စိတ်တို့၏ &lt;b&gt;သောဘဏ&lt;/b&gt;-ဟူသော အမည်ကို ထားခြင်းငှါ ပါပဟေတုကမုတ္တန္တိ-ဤသို့စသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မိမိသည် ကိန်းအပ်သောသူအား အပါယ်စသော ဒုက္ခသို့ ရောက်စေတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပါပ&lt;/b&gt; မည်ကုန်သော အကုသိုလ်စိတ်တို့မှ၎င်း, ဟိတ်နှင့် ယှဉ်ခြင်း မရှိခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;အဟိတ်&lt;/b&gt;မည်သော စိတ်တို့မှ၎င်း, လွတ်ကုန်သော ၂၄-ပါးသော ကာမာဝစရစိတ်, ၃၅-ပါးသော မဟဂ္ဂုတ်စိတ်, လောကုတ္တရာစိတ်ရှစ်ပါး၏ အစွမ်းဖြင့် တခုယုတ်ခြောက်ဆယ်အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သော, တနည်းကား ရှစ်ပါးသော လောကုတ္တရာစိတ်တို့ကို ဈာန်အင်္ဂါတို့နှင့် ယှဉ်သော အပြားအားဖြင့် အသီးအခြား ငါးပါးအပြား ရှိသည်ကို ပြု၍ တခုယုတ်ကိုးဆယ်သော စိတ်တို့ကို တင့်တယ်သော ဂုဏ်ကို&lt;hr&gt; ၁။ အကုသိုလ်စိတ် ၁၂-ပါးသည် အပါယ်သို့ ကျရောက်စေတတ်သောကြောင့် ပါပမည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဆောင်သောကြောင့်၎င်း, အလောဘအစရှိသော အပြစ်ကင်းသော ဟိတ်တို့နှင့် ယှဉ်သောကြောင့်၎င်း &lt;b&gt;သောဘဏစိတ်&lt;/b&gt; ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ကာမာဝစရ သောဘဏစိတ် ၂၄-ပါး&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ကာမာဝစရ ကုသိုလ်စိတ် ၈-ပါး&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သောမနဿသဟဂတံ ဉာဏသမ္ပယုတ္တံ အသင်္ခါရိကမေကံ, သသင်္ခါရိကမေကံ။ သောမနဿသဟဂတံ ဉာဏဝိပ္ပယုတ္တံ အသင်္ခါရိကမေကံ, သသင်္ခါရိကမေကံ။ ဥပေက္ခာသဟဂတံ ဉာဏသမ္ပယုတ္တံ အသင်္ခါရိကမေကံ, သသင်္ခါရိကမေကံ။ ဥပေက္ခာသဟဂတံ ဉာဏဝိပ္ပယုတ္တံ အသင်္ခါရိကမေကံ, သသင်္ခါရိကမေကန္တိ&lt;/b&gt; ဣမာနိ အဋ္ဌ ကာမာဝစရ ကုသလစိတ္တာနိ နာမ။&lt;hr&gt; ၁။ အကုသိုလ်စိတ်သည် အပြစ်ရှိသော လောဘဟိတ်, ဒေါသဟိတ်, မောဟဟိတ် ၃-ပါးနှင့် ယှဉ်သဖြင့် မတင့်တယ်သောကြောင့် အသောဘဏ မည်၏။ အဟိတ်စိတ်သည်ကား ယှဉ်ဘော် ယှဉ်ဘက် ဟိတ်မရှိ၍ မတင့်တယ်ခြင်းကြောင့် အသောဘဏ မည်၏။ ကာမာဝစရစသော စိတ်များကား ဂုဏ်, ဟိရီဂုဏ် စသော ကောင်းမြတ်သော ဂုဏ်တို့နှင့် ယှဉ်သဖြင့် တင့်တယ်သောကြောင့် သောဘဏစိတ် မည်၏။&lt;br&gt;တနည်း–အလောဘ, အဒေါသ, အမောဟ ဖြစ်သော အပြစ်ကင်း၍ တင့်တယ်သော ဟိတ်တို့နှင့် ယှဉ်သောကြောင့် သောဘဏစိတ် မည်ကုန်၏။ အကုသိုလ်စိတ် ၁၂-ပါး, အဟိတ်စိတ် ၁၈-ပါး ပေါင်း စိတ် ၃၀-သည် အသောဘဏစိတ် မည်၏၊ ကာမာဝစရစိတ် ၂၄-ပါး, ရူပါဝစရစိတ် ၁၅-ပါး, အရူပါဝစရစိတ် ၁၂-ပါး, လောကုတ္တရာစိတ် ၈-ပါး ပေါင်း ၅၉-ပါးသော စိတ်သည် သောဘဏစိတ် မည်၏။ (တနည်း–လောကုတ္တရာစိတ် အရ အကျယ် ၄၀-ကိုလည်း ထည့်၍ ၉၁-ပါးသော စိတ်သည် သောဘဏ စိတ် မည်၏။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၁) သောမနဿ ဝေဒနာနှင့်။ပ။ နှီးနှောသော, ဝါ-သောမနဿဝေဒနာနှင့် တကွ။ပ။ ရောက်သော ဉာဏ်နှင့် အညီအညွှတ် ဧကုပ္ပါဒအစရှိသော အပြားတို့နှင့် ယှဉ်သော, တိုက်တွန်းခြင်းမရှိသော စိတ်သည် တခု၊&lt;br&gt;(၂) တိုက်တွန်းခြင်း ရှိသော, ဝါ-တကွ ဖြစ်သော စိတ်သည် တခု၊&lt;br&gt;(၃) သောမနဿ ဝေဒနာနှင့်။ပ။ နှီးနှောသော, ဝါ-သောမနဿဝေဒနာနှင့် တကွ။ပ။ ရောက်သော ဉာဏ်နှင့် မယှဉ်သော, တိုက်တွန်းခြင်း မရှိသော စိတ်သည် တခု၊&lt;br&gt;(၄) တိုက်တွန်းခြင်း ရှိသော, ဝါ-တကွ ဖြစ်သော စိတ်သည် တခု၊&lt;br&gt;(၅) ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့်။ပ။ နှီးနှောသော, ဝါ-ဥပေက္ခာ ဝေဒနာနှင့် တကွ။ပ။ ရောက်သော ဉာဏ်နှင့် အညီအညွှတ် ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော အပြားတို့နှင့် ယှဉ်သော, တိုက်တွန်းခြင်း မရှိသော စိတ်သည် တခု၊&lt;br&gt;(၆) တိုက်တွန်းခြင်း ရှိသော, ဝါ-တကွ ဖြစ်သော စိတ်သည် တခု၊&lt;br&gt;(၇) ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့်။ပ။ နှီးနှောသော, ဝါ-ဥပေက္ခာ ဝေဒနာနှင့် တကွ။ပ။ ရောက်သော, ဉာဏ်နှင့် မယှဉ်သော, တိုက်တွန်းခြင်း မရှိသော စိတ်သည် တခု၊&lt;br&gt;(၈) တိုက်တွန်းခြင်း ရှိသော, ဝါ-တကွ ဖြစ်သော စိတ်သည် တခု၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် ရှစ်ပါးအပြား ရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော ဤစိတ်တို့သည် &lt;b&gt;ကာမာဝစရကုသိုလ်စိတ်&lt;/b&gt;ဟူသော အမည်ရှိကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;မဟာကုသိုလ်စိတ် ၈-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၅။ ။ယခုအခါ၌ &lt;b&gt;သောဘဏစိတ်&lt;/b&gt;တို့တွင် ကာမာဝစရသောဘဏစိတ်တို့ကိုသာလျှင် ရှေးဦးစွာ အကျဉ်းပြဆိုအပ်သောကြောင့် ထိုကာမာဝစရသောဘဏတို့တွင်လည်း အဗျာကတစိတ်တို့၏ ကုသိုလ်စိတ်လျှင် ပြဓာန်းခြင်းရှိသည့် အဖြစ်ကြောင့် အဗျာကတ၏ ရှေးဦးစွာ ကာမာဝစရကုသိုလ်စိတ်ကို၎င်း၊ ထိုကုသိုလ်စိတ်၏ နောက်မှ ထိုကာမာဝစရကုသိုလ်၏ အကျိုးဖြစ်သော ဝိပါက်စိတ်ကို၎င်း၊ ထိုကာမာဝစရဝိပါက်စိတ်၏အခြားမဲ့၌ ထိုဝိပါက်နှင့်ဘုံတခုတည်း၌ အကျုံးဝင်သော ကာမာဝစရကြိယာစိတ်ကို၎င်း၊ အသီးအသီး ဝေဒနာ, ဉာဏ်, သင်္ခါရတို့၏ အပြားအားဖြင့် ရှစ်ပါးအပြားဖြင့် ပြခြင်းငှါ &lt;b&gt;သောမနဿသဟဂတံ&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို&lt;b&gt;သောမနဿသဟဂတံ&lt;/b&gt;-အစရှိသော ပါဌ်၌ အဖွင့်ကား ဤသို့တည်း။ သဘောအားလျော်စွာ ထိုးထွင်း၍ သိတတ်သောကြောင့် ဉာဏ်မည်၏။ ကြွင်းသော သောမနဿ အစရှိသောစကားသည် ဘွင့်ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းရှိသည်သာတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆက်၍ ဆိုဦးအံ့၊ &lt;b&gt;သောမနဿသဟဂတံ&lt;/b&gt;-စသော ပါဠိ၌ အဆုံးအဖြတ်ကို ဤသို့ သိအပ်၏။ အားကြီးသော သဒ္ဓါကြောင့်၎င်း&lt;hr&gt; ၁-သောဘဏစိတ်တို့တွင် ကာမာဝစရစိတ်ကို ရှေးဦးစွာ မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူသောကြောင့် ရှေးဦးပဌမ မိန့်ဆိုရ၏။&lt;br&gt;ကာမာဝစရစိတ်တ္တိတွင်လည်း ဝိပါက်နှင့်ကြိယာတို့သည် ကုသိုလ်တွင် ရွှေရှိသောကြောင့် ကုသိုလ်ကို ရှေးဦး၍ မိန့်ဆိုရ၏၊ ကုသိုလ်၏ အကျိုးတရားဖြစ်သောကြောင့် ကုသိုလ်၏ အခြားမဲ့၌ ဝိပါက်စိတ်ကို မိန့်ဆိုရ၏၊ ကုသိုလ်သတ္တိအရှိန်ကင်းသောကြောင့်၎င်း, အကျိုးမပေးသော တရားမျိုးဖြစ်သောကြောင့်၎င်း ကြိယာကို နောက်ဆုံးထား၍ မိန့်ဆိုရ၏။&lt;br&gt;၂-မိုယ်ရွာမှု မိုယ်မရွာမှုကို အစွဲပြု၍ ဝပြောစည်ပင်ခြင်း, ငတ်မွတ်ခြင်းကို မိုယ်သည် ပြုသည်ဆိုသကဲ့သို့ ဉာဏ်, သင်္ခါရ မပြားသော်လည်း ဉာဏ်, သင်္ခါရတို့၏ ရှိမှု, မရှိမှုကို အစွဲပြု၍ ရှိခြင်း မရှိခြင်းအပြားကိုပင် ဉာဏ်အပြား, သင်္ခါရအပြားဟု ဆိုအပ်ပါသတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပညာအမျှော်အမြင်နှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့်၎င်း၊ ပစ္စည်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်း, အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်နှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့်၎င်း၊ ဤသို့စသော အကြောင်းတို့ကြောင့် &lt;b&gt;သောမနဿသဟဂုတ်&lt;/b&gt; အဖြစ်ကို သိအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပညာကို ဖြစ်စေတတ်သော ကံကြောင့်၎င်း၊ ဗြဟ္မာဘုံ၌ ဖြစ်ခဲ့ဘူးသောကြောင့်၎င်း၊ ဣရင့်သောကြောင့်၎င်း၊ ကိလေသာမှ ဝေးသောကြောင့်၎င်း &lt;b&gt;ဉာဏသမ္ပယုတ်&lt;/b&gt; အဖြစ်ကို သိအပ်၏။ ထိုမှ ပြန်သောအားဖြင့် &lt;b&gt;ဥပေက္ခာသဟဂုတ်&lt;/b&gt; အဖြစ်ကို၎င်း၊ &lt;b&gt;ဉာဏဝိပ္ပယုတ်&lt;/b&gt; အဖြစ်ကို၎င်း သိအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သင့်တင့်လျောက်ပတ်သော ကျောင်း, အိမ် အာဝါသ စသည် အစွမ်းဖြင့် ကိုယ်စိတ်တို့၏ ခံ့ကျန်းသည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ရှေးဘဝ ဒါနမှု အစရှိသည်တို့၌ ပြုခဲ့ဘူးသော အလေ့အလာရှိခြင်း အစရှိသည်တို့ကြောင့်၎င်း &lt;b&gt;အသင်္ခါရိက&lt;/b&gt; အဖြစ်ကို သိအပ်၏။ ထိုမှ ပြန်သောအားဖြင့် &lt;b&gt;သသင်္ခါရိက&lt;/b&gt; အဖြစ်ကို သိအပ်၏။&lt;h3&gt;သောမနဿသဟဂုတ် ကုသိုလ်စသည် ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;(၁) ထိုကာမာဝစရ ကုသိုလ်တို့တွင် အကြင်သူသည် အကြင်အခါ၌ လှူဘွယ်ဝတ္ထုပြည့်စုံခြင်း, အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်၏ ပြည့်စုံခြင်း အစရှိသည်ကို၎င်း၊ တပါးသော ဝမ်းမြောက်ဘွယ် သောမနဿအကြောင်းကို၎င်း အကြောင်းပြု၍ ရွှင်ရွှင်ပျပျ လှူသော အလှူ၏အကျိုးသည်ရှိ၏, ဤသို့အစရှိသော နည်းဖြင့် ဖြစ်သော သမ္မာအယူကို ရှေ့သွားပြု၍, လွတ်လွတ်စွန့်ကြဲခြင်း အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် မတွန့်တို မဆုတ်နစ်မူ၍, သူတပါးတို့သည် မတိုက်တွန်းအပ်သည်ဖြစ်၍ ဒါနစသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့ကို ပြု၏။ ထိုအခါ ထိုသူအား &lt;b&gt;သောမနဿသဟဂုတ် ဉာဏသမ္ပယုတ် အသင်္ခါရိကစိတ်&lt;/b&gt; [ဖြစ်၏]။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၂) အကြင်အခါ၌ ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းဖြင့် ရွှင်ရွှင်ပျပျ ကောင်းသော သမ္မာဒိဋ္ဌိအယူကို ရှေ့သွားပြုသော်လည်း, မလွတ်မကျွတ် စွန့်လွှတ်လှူဒါန်းသည်၏ အစွမ်းဖြင့် တွန့်တိုဆုတ်နစ်လျက်, သူတပါးတို့ကလည်း တိုက်တွန်းအပ်မှသာ ဒါနစသော ကုသိုလ်တို့ကို
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပြု၏။ ထိုအခါ၌ ထိုသူအား ဒုတိယမြောက် ဖြစ်သော &lt;b&gt;သောမနဿသဟဂုတ် ဉာဏသမ္ပယုတ် သသင်္ခါရိကစိတ်&lt;/b&gt; ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၃) အကြင်အခါ၌ ဆွေမျိုးများ၏ အကျင့်ကို မြင်သဖြင့် အလိုလိုဖြစ်သော အလေ့အကျင့်ရှိကုန်သော သူငယ်တို့သည် ရဟန်းတို့ကို မြင်ကုန်၍ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာဖြစ်ကုန်၍ အဆာတလျင် တစုံတခုသော လက်၌ရှိသော ပစ္စည်းကို ပေးမူလည်း ပေးလှူတတ်ကုန်၏၊ ရှိခိုးမှုလည်း ရှိခိုးတတ်ကုန်၏။ ထိုအခါ ထိုသူငယ်တို့အား တတိယမြောက် ဖြစ်သော &lt;b&gt;သောမနဿသဟဂုတ်, ဉာဏဝိပ္ပယုတ်, အသင်္ခါရိကစိတ်&lt;/b&gt; ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၄) အကြင်အခါ၌ လှူကုန်လော့ ရှိခိုးကုန်လော့ဟု ဆွေမျိုးတို့သည် တိုက်တွန်းအပ်ကုန်သည် ဖြစ်၍ ဤသို့ ရှိခိုးခြင်းစသည်ကို ပြုကုန်၏။ ထိုအခါ လေးခုမြောက်ဖြစ်သော &lt;b&gt;သောမနဿသဟဂုတ်, ဉာဏဝိပ္ပယုတ် သသင်္ခါရိကစိတ်&lt;/b&gt; ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၅-၈) အကြင်အခါ၌ လှူဘွယ်ဝတ္ထု အလှူခံပုဂ္ဂိုလ် အစရှိသည်တို့၏ မပြည့်စုံခြင်းကို၎င်း၊ တပါးကုန်သော သောမနဿဖြစ်ခြင်း အကြောင်းတို့၏၎င်း မရှိခြင်းကို အကြောင်းပြု၍ လေးပါးသော ဆိုခဲ့ပြီးသော ကာလအထူးတို့၌ သောမနဿနှင့်ကင်းကုန်၏။ ထိုအခါ ကြွင်းကုန်သော လေးပါးသော &lt;b&gt;ဥပေက္ခာသဟဂုတ်စိတ်&lt;/b&gt;တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဋ္ဌကထာ၌ ပိ-သဒ္ဓါဖြင့် ဆယ်ပါးသော ပုညကြိယာ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် တပါးမက များသောစိတ်အဖြစ်ကို ပေါင်း၏။ ထို့ကြောင့် ရှေးဆရာတို့သည်&lt;br&gt;&lt;br&gt;*ကမေန ပုညဝတ္ထုဟိ၊ ဂေါစရာဓိပတီဟိ စ။*&lt;br&gt;*ကမ္မနာဒိတာ စေဝ၊ ဂဏေယျ နယကောဝိဒေါ။*&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဟု မိန့်ဆိုအပ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;အဓိပ္ပါယ်ကား &lt;/b&gt;&lt;br&gt;နည်း၌ လိမ္မာသော ပညာရှိသည် ဤကုသိုလ်စိတ်ကို အစဉ်အားဖြင့် ပုညကြိယာဝတ္ထုတို့ဖြင့်၎င်း၊ အာရုံ အဓိပတိတို့ဖြင့်၎င်း၊ ကံ, အယုတ်စသော အပြားဖြင့်၎င်း ရေတွက်ရာ၏”ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၎င်းဂါထာအရ ချ၍ ပြဦးအံ့—ဤရှစ်ပါးသော ကုသိုလ်စိတ်တို့သည် ဆယ်ပါးသော ပုညကြိယာဝတ္ထု အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောကြောင့် အသီးအသီး ဆယ်ပါးဆယ်ပါးစီ ပြု၍ ရှစ်ဆယ်သော စိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ထိုရှစ်ဆယ်သော ကုသိုလ်စိတ်တို့သည်လည်း ခြောက်ပါးသော အာရုံတို့၌ ဖြစ်သောကြောင့် အသီးအသီး ခြောက်ဖြင့် မြှောက်အပ်ကုန်သည်ရှိသော် ၄၈၀-သော ကုသိုလ်စိတ်တို့ ဖြစ်ကုန်၏။ အဓိပတိအပြားအားဖြင့် ၂၄၀-အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သော ဉာဏဝိပ္ပယုတ်စိတ်တို့၌ ဝီမံသာဓိပတိ မယှဉ်သောကြောင့် ထို ၂၄၀-သောစိတ်တို့ကို သုံးပါးသောအဓိပတိတို့ အစွမ်းဖြင့် သုံးခုဖြင့် မြှောက်အပ်ကုန်သည်ရှိသော် ၇၂၀-သော ကုသိုလ်စိတ်တို့ ဖြစ်ကုန်၏။ ထိုမှတပါး ဉာဏသမ္ပယုတ်စိတ်တို့အား အဓိပတိ ၄-ပါးတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၄-ခုဖြင့် မြှောက်အပ်ကုန်သည်ရှိသော် ၉၆၀-သော ကုသိုလ်စိတ်တို့ ဖြစ်ကုန်၏။ ဤသို့ အဓိပတိအစွမ်းအားဖြင့် ၁၆၈၀-သော ကုသိုလ်စိတ်တို့ ဖြစ်ကုန်၏။ ထို၁၆၈၀-သော ကုသိုလ်စိတ်တို့သည် ကာယကံ, ဝစီကံ, မနောကံဟု ဆိုအပ်သော ကံ၃-ပါးတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၃-ခုဖြင့် မြှောက်အပ်ကုန်သည်ရှိသော် ၅၀၄၀-သော ကုသိုလ်စိတ်တို့ ဖြစ်ကုန်၏။ ထို၅၀၄၀-သော ကုသိုလ်စိတ်တို့ကို ဟီန, မဇ္ဈိမ, ပဏီတတို့၏ အပြားအားဖြင့် ၃-ခုဖြင့် မြှောက်အပ်ကုန်သည်ရှိသော် ၁၅၁၂၀-သော ကုသိုလ်စိတ်တို့ ဖြစ်ကုန်၏။ ယင်းကုသိုလ်စိတ်တို့ကို ရည်၍ အရှင်ဗုဒ္ဓတ္တမထေရ်သည်—&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သတ္တရသ သဟဿာနိ၊ ဒွေသတာနိ အသီတိ စ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကာမာဝစရ ပုညာနိ၊ ဘဝန္တီတိ ဝိနိဒ္ဒိသေ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဟု မိန့်ဆိုအပ်ပါသတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;အဓိပ္ပါယ်ကား &lt;/b&gt;&lt;br&gt;ကာမာဝစရကုသိုလ်စိတ်တို့သည် ၁၇၂၈၀-ဖြစ်ကုန်၏ဟု ညွှန်ပြရာ၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အထက်ပါ အရှင်ဗုဒ္ဓတ္တမထေရ် မိန့်ဆိုအပ်သော စကားကို အဓိပတိအစွမ်းဖြင့် အရေအတွက်ယုတ်ရမည်ကို မယုတ်စေမူ၍ ဉာဏဝိပ္ပယုတ်ဟူသော ဒေသနာအယဉ်၏ ကျသည်အစွမ်းဖြင့် မိန့်ဆိုအပ်သော စကားအဖြစ်ဖြင့် မှတ်အပ်၏။ ကာလ, ဒေသ အစရှိသောအပြားအားဖြင့် ထိုကာမာဝစရကုသိုလ်စိတ်တို့၏ အပြားသည် မရေတွက်နိုင်သည်သာတည်း။&lt;h3&gt;ကုသိုလ်အဓိပ္ပါယ်&lt;/h3&gt;စက်ဆုပ်အပ်ကုန်သော အကုသိုလ်တရားတို့ကို တုန်လှုပ်စေတတ်သောကြောင့် ကုသိုလ်မည်ကုန်၏။ တနည်း-စက်ဆုပ်အပ်သော အကုသိုလ်တရားတို့ကို ဖျက်ဆီးတတ်သောကြောင့် ကုသိုလ်မည်ကုန်၏။ တနည်း-စက်ဆုပ်အပ်သော အကုသိုလ်တရားတို့ကို ကင်းစေတတ်သောကြောင့် ကုသိုလ်မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။ဤအလို &lt;b&gt;ကုသလာနိ&lt;/b&gt;-ပုဒ်ကို “ကုဋ္ဌိတေ ပါပဓမ္မ သလယန္တိ ကမ္ပန္တီတိ ကုသလာနိ” တနည်း–“ကုဋ္ဌိတေ ပါပဓမ္မ သလယန္တိ ဝိပ္ပလုမ္ပေန္တီတိ ကုသလာနိ” တနည်း–“ကုဋ္ဌိတေ ပါပဓမ္မ သလယန္တိ အပဂမေန္တီတိ ကုသလာနိ”ဟုပြု။ ဤအလို ကု-ရှေးရှိသော သလဓာတ်။ တနည်း-စက်ဆုပ်အပ်သော အခြင်းအရာအားဖြင့် သန္တာန်၌ ဖြစ်တတ်သောကြောင့် ကုသ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော အကုသိုလ်တရားတို့ကို ဖြတ်တတ်သောကြောင့် ကုသိုလ်မည်ကုန်၏။ ၁- စက်ဆုပ်ဘွယ် အကုသိုလ်စိတ်တို့ကို ကင်းပျောက်စေတတ်, ပယ်ရှားတတ်သောကြောင့် ကုသိုလ်မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မှတ်ချက်။ ။ဤအလို ကုသ-ရှေးရှိသော လု-ဓာတ် “ကုသေ လုနန္တီတိ ကုသလာနိ”ဟုပြု။ တနည်းကား—စက်ဆုပ်အပ်သော အကုသိုလ်တရားတို့ကို ခေါင်းပါးအောင် ပြုတတ်သောကြောင့်၎င်း၊ အဆုံးပြုတတ်သောကြောင့်၎င်း၊ ကုသ-ဟုဆိုအပ်သော ဉာဏ်ဖြင့်၎င်း၊ သဒ္ဓါအစရှိသော တရားအပေါင်းဖြင့်၎င်း၊ သဟဇာတပစ္စည်း, ဥပနိဿယပစ္စည်း အဖြစ်ဖြင့် ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ရအပ်, ဖြစ်စေအပ်သောကြောင့်၎င်း ကုသိုလ်မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။ဤအလို “ကုသသင်္ခါတေန ဉာဏေန လဒ္ဓာနီတိ ကုသလာနိ”ဟု၎င်း “ကုသသင်္ခါတေန ဓမ္မဇာတေန လဒ္ဓာနိ ပဝတ္တိတာနီတိ ကုသလာနိ”ဟု၎င်းပြု။ ထိုကုသိုလ်တို့သည်ပင်လျှင် အကြင်ဆိုအပ်ပြီးသော အနက်ဖြင့် ကာမာဝစရကြိယာ မည်ကုန်၏။ ကုသိုလ်လည်း မည်ကုန်သောကြောင့် ကာမာဝစရကုသလကြိယာ မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;၁၆။ မဟာဝိပါက်စိတ်ရှစ်ပါး&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;သောမနဿသဟဂတံ ဉာဏသမ္ပယုတ္တံ အသင်္ခါရိကမေကံ, သသင်္ခါရိကမေကံ။ သောမနဿသဟဂတံ ဉာဏဝိပ္ပယုတ္တံ အသင်္ခါရိကမေကံ, သသင်္ခါရိကမေကံ။ ဥပေက္ခာသဟဂတံ ဉာဏသမ္ပယုတ္တံ အသင်္ခါရိကမေကံ, သသင်္ခါရိကမေကံ။ ဥပေက္ခာသဟဂတံ ဉာဏဝိပ္ပယုတ္တံ အသင်္ခါရိကမေကံ, သသင်္ခါရိကမေကန္တိ ဣမာနိ အဋ္ဌ သဟေတုက ကာမာဝစရဝိပါကစိတ္တာနိ နာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁-အကုသိုလ်စိတ်သည် ကာမဝစရမည်သော်လည်း ယုံမှားလွဲမှားဘွယ်မရှိ၍ မဆိုရ၊ ကုသိုလ်သည်သာ ရူပ, အရူပ ကုသိုလ်ဘို့နှင့် လွဲမှားဘွယ်ရှိ၍ ကုသိုလ်၌သာ ကာမာဝစရသဒ္ဓါတပ်၍ ဆိုရ၏၊ ဝိပါက်, ကြိယာစိတ်တို့၌လည်း ဤအတူမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၁) သောမနဿဝေဒနာနှင့်။ ပ။ နှီးနှောသော, ဝါ-သောမနဿဝေဒနာနှင့် တကွ။ ပ။ ရောက်သော, ဉာဏ်နှင့် အညီအညွတ် ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော အပြားတို့နှင့် ယှဉ်သော, တိုက်တွန်းခြင်းမရှိသော စိတ်သည် တခု၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၂) တိုက်တွန်းခြင်းရှိသော, ဝါ-တိုက်တွန်းခြင်းနှင့် တကွဖြစ်သော စိတ်သည် တခု၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၃) သောမနဿဝေဒနာနှင့်။ ပ။ နှီးနှောသော, ဝါ-သောမနဿဝေဒနာနှင့် တကွ။ ပ။ ရောက်သော, ဉာဏ်နှင့် မယှဉ်သော, တိုက်တွန်းခြင်းမရှိသော စိတ်သည် တခု၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၄) တိုက်တွန်းခြင်းရှိသော, ဝါ-တိုက်တွန်းခြင်းနှင့် တကွဖြစ်သော စိတ်သည် တခု၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၅) ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့်။ ပ။ နှီးနှောသော, ဝါ-ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့် တကွ။ ပ။ ရောက်သော, ဉာဏ်နှင့်။ ပ။ ယှဉ်သော, တိုက်တွန်းခြင်းမရှိသော စိတ်သည် တခု၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၆) တိုက်တွန်းခြင်းရှိသော, ဝါ-တိုက်တွန်းခြင်းနှင့် တကွဖြစ်သော စိတ်သည် တခု၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၇) ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့်။ ပ။ နှီးနှောသော, ဝါ-ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့် တကွ။ ပ။ ရောက်သော, ဉာဏ်နှင့် မယှဉ်သော, တိုက်တွန်းခြင်းမရှိသော စိတ်သည် တခု၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၈) တိုက်တွန်းခြင်းရှိသော, ဝါ-တိုက်တွန်းခြင်းနှင့် တကွဖြစ်သော စိတ်သည် တခု၊ ဤညိုသော အပြားအားဖြင့် ရှစ်ပါးကုန်သော ဤစိတ်တို့သည် &lt;b&gt;သဟိတ်ကာမာဝစရဝိပါက်စိတ်&lt;/b&gt;-ဟူသော အမည်ရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;မဟာဝိပါက်စိတ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၆။ ထိုကုသိုလ်စိတ်တို့သည် ပုညကြိယာဝတ္ထု၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ ကံ, ဒွါရတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ ကံ၏ အစွမ်း
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အားဖြင့်၎င်း၊ အဓိပတိအစွမ်းအားဖြင့်၎င်း ဖြစ်ကုန်သကဲ့သို့ မဟာဝိပါက်စိတ်တို့သည် မဖြစ်ကုန်။ အဘယ့်ကြောင့် မဖြစ်ကုန်သနည်းဟူမူ၊ ဒါနအစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် မဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ ကာယဝိညတ်စသည်ကို မဖြစ်စေနိုင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ အကျိုးတပါးကို မပေးနိုင်သော သဘောရှိသည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ဆန္ဒအစရှိသည်တို့ကို ရှေ့သွားပြု၍ မဖြစ်သောကြောင့်၎င်း မဖြစ်ကုန်။ ထို့ကြောင့် ထိုပုညကြိယာဝတ္ထု အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် ယုတ်စေ, လျော့စေ၍ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ အရေအတွက်သင်္ချာအပြားကို ယှဉ်အပ်၏။&lt;h3&gt;မဟာဝိပါက်စိတ်၏ သောမနဿ ဥပေက္ခာ စသည်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်း&lt;/h3&gt;ဤမဟာဝိပါက်စိတ်တို့သည်လည်း ကံ၏ ဣဋ္ဌာရုံ, ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရုံ အစွမ်းဖြင့် အစဉ်အတိုင်း &lt;b&gt;သောမနဿသဟဂုတ်&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ဥပေက္ခာသဟဂုတ်&lt;/b&gt; ဖြစ်ကုန်၏။ ဝိပါက်စိတ်၏ ပဋိသန္ဓေအစရှိသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောအခါ ရှေးကံ၏ အားကြီးသည်၏အဖြစ်, အားမကြီးသည်၏အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;ဉာဏသမ္ပယုတ်&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ဉာဏဝိပ္ပယုတ်&lt;/b&gt;စိတ် ဖြစ်ကုန်၏။ တဒါရုံဝိပါက်ဖြစ်သောအခါ၌ကား များသောအားဖြင့် ဇောစိတ်အားလျော်စွာ &lt;b&gt;ဉာဏသမ္ပယုတ်&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ဉာဏဝိပ္ပယုတ်&lt;/b&gt; ဖြစ်ကုန်၏။ တရံတခါ တဒါရုံဝိပါက်ဖြစ်သောအခါတို့၌ ပဝတ္တိအကျိုးကို ပေးသော ကံ-တပါးအားလျော်စွာ &lt;b&gt;ဉာဏသမ္ပယုတ်&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ဉာဏဝိပ္ပယုတ်&lt;/b&gt;စိတ်တို့ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ကုန်ပြီးသော မိမိလုံ့လ, သူတပါးလုံ့လကို ကြဉ်၍၎င်း၊ မိမိလုံ့လ, သူတပါးလုံ့လနှင့် တကွ၎င်း၊ သေခါနီးအခါ ထင်ကုန်သော ကံအစရှိသော အကြောင်းတို့ကြောင့်၎င်း၊ ဥတု, ဘောဇဉ် အစရှိသည်တို့၏ လျောက်ပတ်စွာ ဖြစ်ခြင်း, လျောက်ပတ်စွာ မဖြစ်ခြင်း၏ အစွမ်းကြောင့်၎င်း &lt;b&gt;အသင်္ခါရိက&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;သသင်္ခါရိက&lt;/b&gt;တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;မဟာကြိယာစိတ် ၈-ပါး&lt;/h3&gt;၁၇။ &lt;b&gt;သောမနဿသဟဂတံ ဉာဏသမ္ပယုတ္တံ အသင်္ခါရိကမေကံ, သသင်္ခါရိကမေကံ။ သောမနဿသဟဂတံ ဉာဏဝိပ္ပယုတ္တံ အသင်္ခါရိကမေကံ, သသင်္ခါရိကမေကံ။ ဥပေက္ခာသဟဂတံ ဉာဏသမ္ပယုတ္တံ အသင်္ခါရိကမေကံ, သသင်္ခါရိကမေကံ။ ဥပေက္ခာသဟဂတံ ဉာဏဝိပ္ပယုတ္တံ အသင်္ခါရိကမေကံ, သသင်္ခါရိကမေကန္တိ ဣမာနိ အဋ္ဌ သဟေတုက ကာမာဝစရကြိယစိတ္တာနိ နာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) သောမနဿဝေဒနာနှင့်။ ပ။ နှီးနှောသော, ဝါ-သောမနဿဝေဒနာနှင့် တကွ။ ပ။ ရောက်သော, ဉာဏ်နှင့် အညီအညွတ် ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော အပြားတို့နှင့် ယှဉ်သော, တိုက်တွန်းခြင်းမရှိသော စိတ်သည် တခု၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(２) တိုက်တွန်းခြင်းရှိသော, ဝါ-တိုက်တွန်းခြင်းနှင့် တကွဖြစ်သော စိတ်သည် တခု၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၃) သောမနဿဝေဒနာနှင့်။ ပ။ နှီးနှောသော, ဝါ-သောမနဿဝေဒနာနှင့် တကွ။ ပ။ ရောက်သော, ဉာဏ်နှင့် မယှဉ်သော, တိုက်တွန်းခြင်းမရှိသော စိတ်သည် တခု၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၄) တိုက်တွန်းခြင်းရှိသော, ဝါ-တိုက်တွန်းခြင်းနှင့် တကွဖြစ်သော စိတ်သည် တခု၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၅) ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့်။ ပ။ နှီးနှောသော, ဝါ-ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့် တကွ။ ပ။ ရောက်သော, ဉာဏ်နှင့်။ ပ။ ယှဉ်သော, တိုက်တွန်းခြင်းမရှိသော စိတ်သည် တခု၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၆) တိုက်တွန်းခြင်းရှိသော, ဝါ-တိုက်တွန်းခြင်းနှင့် တကွဖြစ်သော စိတ်သည် တခု၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၇) ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့်။ ပ။ နှီးနှောသော, ဝါ-ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့် တကွ။ ပ။ ရောက်သော, ဉာဏ်နှင့် မယှဉ်သော, တိုက်တွန်းခြင်းမရှိသော စိတ်သည် တခု၊
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၈) တိုက်တွန်းခြင်းရှိသော, ဝါ-တိုက်တွန်းခြင်းနှင့် တကွဖြစ်သော စိတ်သည် တခု၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် ရှစ်ပါးအပြားရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော ဤစိတ်တို့သည် &lt;b&gt;သဟိတ်ကာမာဝစရကြိယာစိတ်&lt;/b&gt;တို့မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;မဟာကြိယာစိတ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၇။ ။ကြိယာစိတ်တို့၏လည်း &lt;b&gt;သောမနဿသဟဂုတ်&lt;/b&gt; အစရှိသောအဖြစ်ကို ကုသိုလ်၌ ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့် ထိုက်သည်အားလျော်စွာ သိအပ်၏။&lt;h3&gt;နိဂုံး&lt;/h3&gt;၁၈။ *ဣစ္စေဝံ သဗ္ဗမ္ပိ စတုဝီသတိ သဟေတုက ကာမာဝစရကုသလဝိပါက ကိရိယစိတ္တာနိ သမာတ္တာနိ။*&lt;br&gt;ဤသို့ ဆိုအပ်ပြီးသော ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ၂၄-ပါးကုန်သော ကာမာဝစရကုသိုလ်, သဟိတ်ကာမာဝစရဝိပါက်, ကြိယာစိတ်တို့သည် ပြီးကုန်ပြီ။&lt;h3&gt;နိဂုံးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၈။ &lt;b&gt;သဟေတုက ကာမာဝစရ ကုသလဝိပါက ကိရိယစိတ္တာနိ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပါဌ်၌ &lt;b&gt;သဟေတုက&lt;/b&gt;သဒ္ဓါသည် ဝိပါက်, ကြိယာစိတ်တို့စိုက်၍ ဆိုအပ်သော ဝိသေသနတည်း။ ကုသိုလ်စိတ်၏စိုက်၍ ဆိုသော ဝိသေသနမဟုတ်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော်&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁-ကုသိုလ်စိတ်ကား သဟိတ်ဧကန်ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သဟေတုက&lt;/b&gt;သဒ္ဓါ မထည့်ရ။ ဝိပါက်စိတ်, ကြိယာစိတ်များသာ အဟိတ်, သဟိတ် နှစ်မျိုးပြားသဖြင့် အဟိတ်ဝိပါက်, အဟိတ်ကြိယာကို နစ်စေခြင်းငှါ ဝိပါက်, ကြိယာစိတ်များ၌သာ &lt;b&gt;သဟေတုက&lt;/b&gt;သဒ္ဓါကို ထည့်၍ မိန့်ဆိုရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကုသိုလ်စိတ်၏ စင်စစ် သဟိတ်သာ ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။ ထိုစကားမှန်၏—ရသင့်သောအတိုင်း အနက်ယောဇနာရသော “ယထာလာဘယောဇနာနည်း”သည် ရှိ၏။ “သက္ခရကထလိကမ္မိ မစ္ဆကုမ္မမ္မိ စရန္တမ္ပိ တိဋ္ဌန္တမ္ပိ” ဤသို့ အစရှိသော ပါဌ်တို့၌&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကျောက်စရစ်ခဲ, အိုးခြမ်းကွဲ၏ မသွားနိုင်သောကြောင့် ငါး, လိပ်တို့ကိုင်၍ သွားခြင်းကြိယာကို ယှဉ်အပ်သကဲ့သို့တည်း။&lt;h3&gt;သင်္ဂဟဂါထာ&lt;/h3&gt;၁၉။ *ဝေဒနာဉာဏသင်္ခါရ၊ ဘေဒေန စတုဝီသတိ။*&lt;br&gt;*သဟေတုကာမာဝစရ၊ ပုညပါကကိရိယာ မတာ။*&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကာမာဝစရကုသိုလ်စိတ်, သဟိတ်ကာမာဝစရဝိပါက်စိတ်, ကြိယာစိတ်တို့ကို ဝေဒနာ, ဉာဏ်, သင်္ခါရတို့၏ အပြားအားဖြင့် အသီးအသီး နှစ်ပါးအပြားရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ လေးပါးအပြားရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ရှစ်ပါးအပြားရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း ပေါင်း၍ ၆-ပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍၎င်း၊ ၁၂-ပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍၎င်း၊ ၂၄-ပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍၎င်း ပညာရှိတို့သည် သိအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၉။ ။ကာမာဝစရကုသိုလ်, သဟိတ်ကာမာဝစရဝိပါက်, ကြိယာစိတ်တို့ကို ဝေဒနာ, ဉာဏ်, သင်္ခါရတို့၏ အပြားအားဖြင့် အသီးအသီး ဝေဒနာအပြားအားဖြင့် ၂-ပါးအပြားရှိသည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ဉာဏ်အပြားအားဖြင့် လေးပါးအပြားရှိသည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ သင်္ခါရအပြားအားဖြင့် ရှစ်ပါးအပြားရှိသည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ပေါင်း၍ ၂၄-ပါးအပြားရှိ၏-ဟူ၍ သိအပ်ကုန်၏။ ဤကား-အနက်ပေးနည်းတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဝေဒနာရှိသောကြောင့် ဝေဒနာအပြားသည် သင့်တန်စေ၊ ဉာဏ်, သင်္ခါရတို့၏ အပြားကား အဘယ်သို့ သင့်နိုင်ပါအံ့
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	နည်း-ဟူမူ၊ ဉာဏ်, သင်္ခါရတို့၏ ရှိသည်အဖြစ် မရှိသည်အဖြစ်ကို ပြုအပ်သော အပြားကိုလည်း ဉာဏ်, သင်္ခါရတို့သည် ပြုအပ်သည်မည်၏။ ဥပမာဆိုသော် ဝပြောမှု ငတ်မွတ်မှုကို မိုယ်သည် ပြုအပ်၏-ဟု ဆိုအပ်သကဲ့သို့တည်း။ ထို့ကြောင့် ဉာဏ်, သင်္ခါရတို့သည် ပြုအပ်သော အပြားသည် ဉာဏ်, သင်္ခါရအပြားပင် ဖြစ်၏။ ဤသို့ ယူရသည်ဖြစ်၍ ဤဉာဏ်, သင်္ခါရအရာ၌ တစုံတခုသော ဆန့်ကျင်ခြင်းမရှိပေ။&lt;h3&gt;ကာမာဝစရစိတ်ပေါင်းသင်္ဂဟ ဂါထာ&lt;/h3&gt;၂၀။ *ဝိပါက တေဝီသတိ ပုညာ၊ ပုညာနိ ဝီသတိ။*&lt;br&gt;*ဧကဒသ ကိရိယာ စေတိ၊ စတုပညာသ သဗ္ဗဒါ။*&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဝိပါက်စိတ်တို့သည် ၂၃-ပါး၊ ကုသိုလ် အကုသိုလ်စိတ်တို့သည် ၂၀၊ ကြိယာစိတ်တို့သည် ၁၁-ပါး၊ ဤနည်းအားဖြင့် ကာမာဝစရစိတ်တို့သည် ၅၄-ပါးဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၀။ ။ယခုအခါ၌ အလုံးစုံသော ကာမာဝစရစိတ်တို့ကို ပေါင်း၍ ပြခြင်းငှါ “ကာမေသု” ဤနည်းအစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူအပ်၏။ ကာမဘုံ၌ ၇-ပါးသော အကုသိုလ်ဝိပါက်စိတ်တို့ကို၎င်း၊ ၁၆-ပါးသော သဟိတ် အဟိတ်ဖြစ်ကုန်သော ကုသိုလ်, ဝိပါက်စိတ်တို့ကို၎င်း၊ ဤသို့ ဝိပါက်စိတ်တို့သည် ၂၃-ပါးဖြစ်ကုန်၏။ ၁၂-ပါးကုန်သော အကုသိုလ်စိတ်တို့ကို၎င်း၊ ရှစ်ပါးသော ကုသိုလ်စိတ်တို့ကို၎င်း၊ ဤသို့ ကုသိုလ် အကုသိုလ်စိတ်တို့သည် ၂၀ဖြစ်ကုန်၏။ အဟိတ်ကြိယာစိတ် ၃-ပါး, သဟိတ်ကြိယာစိတ် ၈-ပါး,&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁-အဟိတ်ဝိပါက် ၁၅-ပါး, ကာမာဝစရဝိပါက် ၈-ပါး ပေါင်း ကာမဝိပါက် ၂၃-ပါး ဖြစ်၏။&lt;br&gt;၂-ကုသိုလ်စိတ် ၈-ပါး, အကုသိုလ်စိတ် ၁၂-ပါး ပေါင်း ၂၀-ဖြစ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဤနည်းအားဖြင့် ကြိယာစိတ်တို့သည် ၁၁-ပါးဖြစ်ကုန်၏။ ဤသို့ ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ကာမစိတ်တို့သည် ကုသိုလ်, အကုသိုလ်, ဝိပါက်, ကြိယာစိတ်တို့၏ အတွင်းဝင်သော အပြားအားဖြင့် ၅၄-ပါးအပြားရှိကုန်၏။ ကာလဒေသ သန္တာန် အစရှိသော အားဖြင့် တပါးမက များသော အပြားရှိကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤကားအနက်များဖြင့် တပါးက ကာလ, ဒေသသည်&lt;br&gt;ကာမာဝစရစိတ်အဖွင့်ပြီး၏။&lt;h3&gt;ရူပါဝစရကုသိုလ်စိတ် ၅-ပါး&lt;/h3&gt;၂၁။ &lt;b&gt;ဝိတက္က, ဝိစာရ, ပီတိ, သုခ, ဧကဂ္ဂတာ သဟိတံ ပဌမဈာနကုသလစိတ္တံ။ ဝိစာရ, ပီတိ, သုခ, ဧကဂ္ဂတာ သဟိတံ ဒုတိယဈာနကုသလစိတ္တံ။ ပီတိ, သုခ, ဧကဂ္ဂတာ သဟိတံ တတိယဈာနကုသလစိတ္တံ။ သုခ, ဧကဂ္ဂတာ သဟိတံ စတုတ္ထဈာနကုသလစိတ္တံ။ ဥပေက္ခာ, ဧကဂ္ဂတာ သဟိတံ ပဉ္စမဈာနကုသလစိတ္တဉ္စ ဣမာနိ ပဉ္စ ရူပါဝစရကုသလာနိ နာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) ဝိတက်, ဝိစာရ, ပီတိ, သုခ, ဧကဂ္ဂတာတည်းဟူသော ဈာန်အင်္ဂါ ငါးပါးနှင့် တကွဖြစ်သော ပဌမဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ကုသိုလ်စိတ်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၂) ဝိစာရ, ပီတိ, သုခ, ဧကဂ္ဂတာတည်းဟူသော ဈာန်အင်္ဂါ လေးပါးနှင့် တကွဖြစ်သော ဒုတိယဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ကုသိုလ်စိတ်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;hr&gt;&lt;br&gt;၁-အဟိတ်ကြိယာစိတ် ၃-ပါး, ကာမဝစရကြိယာစိတ် ၈-ပါး ပေါင်း ကြိယာစိတ် ၁၁-ပါး ဖြစ်၏။&lt;br&gt;၂-ဝိပါက်စိတ် ၂၃-ပါး, ကုသိုလ် အကုသိုလ်စိတ် ၂၀, ကြိယာစိတ် ၁၁-ပါး ပေါင်း ကာမစိတ် ၅၄-ပါး ဖြစ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၃) ပီတိ, သုခ, ဧကဂ္ဂတာတည်းဟူသော ဈာန်အင်္ဂါ ၃-ပါးနှင့် တကွဖြစ်သော တတိယဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ကုသိုလ်စိတ်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၄) သုခ, ဧကဂ္ဂတာတည်းဟူသော ဈာန်အင်္ဂါ ၂-ပါးနှင့် တကွဖြစ်သော စတုတ္ထဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ကုသိုလ်စိတ်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၅) ဥပေက္ခာ, ဧကဂ္ဂတာတည်းဟူသော ဈာန်အင်္ဂါ ၂-ပါးနှင့် တကွဖြစ်သော ပဉ္စမဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ကုသိုလ်စိတ်၎င်း၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် ငါးပါးအပြားရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော ဤစိတ်တို့သည် &lt;b&gt;ရူပါဝစရကုသိုလ်စိတ်&lt;/b&gt;ဟူသော အမည်ရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ရူပါဝစရကုသိုလ်စိတ် ၅-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၁။ ။ယခုအခါ ထိုကာမာဝစရစိတ်၏ အခြားမဲ့၌ ပြဆိုအပ်သော ရူပါဝစရစိတ်၏ အကျယ်အားဖြင့် ဘွင့်ဆိုအပ်သော အစဉ်သည် ရောက်လာ၏။ ထို့ကြောင့် ထိုရူပါဝစရစိတ်၏ ဈာန်အင်္ဂါတို့နှင့် ယှဉ်သော အပြားအားဖြင့် ငါးပါးသော အပြားတို့ဖြင့် ဝေဖန်၍ ပြခြင်းငှါ “&lt;b&gt;ဝိတက္က။ ပ။ သဟိတံ&lt;/b&gt;” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ဝိတက်၎င်း, ဝိစာရ၎င်း, ပီတိ၎င်း, သုခ၎င်း, ဧကဂ္ဂတာ၎င်း၊ ဤသို့ ဤစေတသိက်တို့နှင့် တကွဖြစ်သော စိတ်သည် &lt;b&gt;ဝိတက္က, ဝိစာရ, ပီတိ, သုခ, ဧကဂ္ဂတာသဟိတ&lt;/b&gt;-မည်၏။&lt;h3&gt;ဝိတက်စသည် အဓိပ္ပါယ်&lt;/h3&gt;ထိုငါးပါးတို့တွင် အာရုံသို့ သမ္မယုတ်တရားတို့ကို တင်တတ်သောကြောင့် ဝိတက်မည်၏၊ ထိုဝိတက်သည် မိမိနှင့် အတူတကွ ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့ကို အာရုံသို့ ရှေ့ရှုတင်ခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။ တင်ပုံကို ချ၍ ပြဦးအံ့—တစုံတယောက်သော တောရွာနေယောက်ျားသည်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မင်းနှင့် အကျွမ်းဝင်သူ မိမိနှင့် စပ်ဆိုင်သူ ဆွေမျိုးကို၎င်း၊ မင်းကျွမ်းဝင်သူ မိတ်ဆွေကို၎င်း အမှီပြု၍ မင်းအိမ်သို့ ဝင်ဘိသကဲ့သို့ ဤအတူ ဝိတက်ကို အမှီပြု၍ စိတ်သည် အာရုံသို့ ရှေ့ရှုတက်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုဖြစ်ခဲ့သော် ဝိတက်မရှိသော စိတ်သည် အာရုံသို့ အဘယ်နည်းဖြင့် တက်ပါသနည်း-ဟူမူ–ထိုဝိတက်မရှိသော စိတ်သည်လည်း ဝိတက်၏ အားအစွမ်းဖြင့်သာလျှင် အာရုံသို့ ရှေ့ရှုတက်နိုင်၏။ ထိုစကားကို ထင်စွာပြဦးအံ့-ထိုတောသားယောက်ျားသည် မင်းအိမ်သို့ သွားဖန်များသဖြင့် ထိုမင်းကျွမ်းဝင်သူနှင့် ကင်း၍လည်း ကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိ၊ မင်းအိမ်သို့ တက်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ဝိတက်ရှိသော စိတ်အစဉ်၌ မပြတ်ဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် “ဝိတက်နှင့်ကင်း၍လည်း ဝိတက်မရှိသော စိတ်သည် အာရုံသို့ ရှေ့ရှုတက်နိုင်၏။ ဤ၌ ပရိစယ-ဟူသည်ကား ဝိတက်ရှိသော စိတ်၏ အစဉ်၌ မပြတ်ဖြစ်သည်အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော စိတ်၏ ပွါးများခြင်းပင်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;နည်းတပါးကိုဆိုဦးအံ့—ဤဝိတက်မရှိသော စိတ်တို့တွင် ပဉ္စဝိညာဏ်စိတ်သည် ဝိတက်မရှိသော်လည်း ဝတ္ထုနှင့် အာရုံတို့ ထိခိုက်သော အားအစွမ်းဖြင့် အာရုံသို့ တက်နိုင်၏၊ ဒုတိယဈာန် အစရှိသော စိတ်တို့သည်လည်း အောက်အောက်၌ ဖြစ်သော ဘာဝနာ၏ အစွမ်းဖြင့် အာရုံသို့ ရှေ့ရှုတက်နိုင်၏။&lt;h3&gt;ဝိစာရအဖွင့်&lt;/h3&gt;ထိုတရားသဘောဖြင့် အာရုံ၌ စိတ်ကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်တတ်သောကြောင့် ဝိစာရမည်၏၊ ထိုဝိစာရသည် အာရုံကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်တတ်သော လက္ခဏာရှိ၏။ ထို့ကြောင့် ထိုဝိစာရကို အာရုံနှင့် တကွ စိတ်ကို စပ်တတ်၏-ဟု ဝိစာရနိဒ္ဒေသ ပါဠိတော်၌ ပြအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဝိတက်နှင့် ဝိစာရ အထူး&lt;/h3&gt;ဝိတက်နှင့် ဝိစာရတို့၏ အထူးကား-ဤဝိတက်, ဝိစာရ နှစ်ပါးတို့တွင် ဝိစာရထက် ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းသော အနက်ကြောင့်၎င်း၊ ထိုဝိစာရ၏သာလျှင် ရှေ့သွားဖြစ်သော အနက်ကြောင့်၎င်း၊ ရှေးဦးစွာ ခေါင်းလောင်း၏ ထိုးအပ်သော အသံကဲ့သို့ စိတ်အား ရှေးဦးစွာ အာရုံ၌ ကျခြင်းသည် ဝိတက်မည်၏။ ခေါင်းလောင်းညည်းသံကဲ့သို့ အဖန်တလဲလဲ ဆင်ခြင်သုံးသပ်ခြင်းသည် ဝိစာရမည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား၍ ဝိတက်, ဝိစာရနှစ်ပါးတို့တွင် ဝိတက်သည် ပျံ့သောဖြစ်ခြင်းရှိ၏။ စိတ်၏ တုန်လှုပ်သောဖြစ်ခြင်းရှိ၏။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်းဆိုသော်-ကောင်းကင်သို့ ပျံတက်ခြင်းငှါ အလိုရှိသော ငှက်၏ အတောင်ကို ခတ်ခြင်းကဲ့သို့၎င်း၊ အနံ့ကို အစဉ်လိုက်သော စိတ်ရှိသော ပျားပိတုန်း၏ ပဒုမ္မာကြာတောသို့ ရှေ့ရှုကျခြင်းကဲ့သို့၎င်းတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဝိစာရသည် စိတ်၏ ငြိမ်သက်သောဖြစ်ခြင်းရှိ၏။ စိတ်၏ မတုန်လှုပ်သောဖြစ်ခြင်းရှိ၏။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်းဆိုသော်-ကောင်းကင်၌ ပျံတက်ပြီးသော ငှက်၏ အတောင်ကို ဖြန့်တန်းသကဲ့သို့၎င်း၊ ပဒုမ္မာကြာတောသို့ ရှေ့ရှုကြသော ပျားပိတုန်းသည် ကြာတော၏ အထက်အဘို၌ ဝဲသကဲ့သို့၎င်း ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;ပီတိအဖွင့်&lt;/h3&gt;ကိုယ်စိတ်ကို နှစ်သက်စေတတ်သောကြောင့်၎င်း၊ တိုးပွါးစေတတ်သောကြောင့်၎င်း ပီတိမည်၏၊ ထိုပီတိသည် အာရုံကို နှစ်သက်ခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။ အာရုံကို နှစ်သက်သောအားဖြင့် ယူခြင်းလက္ခဏာရှိ၏-ဟု ဆိုလို၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;သုခ၏ အဖွင့်&lt;/h3&gt;(မိမိနှင့် ယှဉ်သော တရားတို့ကို ချမ်းသာစေတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သုခ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထို&lt;b&gt;သုခ&lt;/b&gt;သည် ဣဋ္ဌာရုံကို ခံစားခြင်း လက္ခဏာ ရှိ၏။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်းဟူမူ—ကောင်းသော အရသာကို ခံစားသော မင်းကဲ့သို့တည်း။&lt;h3&gt;ပီတိနှင့်သုခတို့၏အထူး—&lt;/h3&gt;ထို&lt;b&gt;ပီတိ&lt;/b&gt;၊ &lt;b&gt;သုခ&lt;/b&gt;နှစ်ပါးတို့တွင် အာရုံကို ရှေးဦးစွာ ရခြင်း၌ &lt;b&gt;ပီတိ&lt;/b&gt;၏ အထူးသည် ထင်ရှား၏။ အဘယ်သို့နည်းဟူမူ—ခရီးသို့ သွားခြင်းကြောင့် ပင်ပန်းသော ယောက်ျားသည် တော၏ အတွင်း၌ ရေကို ရှေးဦးစွာ မြင်ရသောအခါ နှစ်သက်ခြင်းကဲ့သို့တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကြင် ရအပ်ပြီးသော အာရုံကို ခံစားခြင်း၌ &lt;b&gt;သုခ&lt;/b&gt;၏ အထူးသည် ထင်ရှား၏။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်းဟူမူ—မြင်အပ်ပြီးသော ရေကို သောက်ခြင်း အစရှိသည်၌ ချမ်းသာခြင်းကဲ့သို့တည်း။&lt;h3&gt;ဧကဂ္ဂတာ အဖွင့်—&lt;/h3&gt;အထူးထူးသော အာရုံ၌ ပျံ့လွင့်ခြင်း မရှိသည်အဖြစ်ဖြင့် ဤစိတ်အား တခုတည်းသော အာရုံဟု ဆိုအပ်သော အမည်ရှိသောကြောင့် စိတ်သည် &lt;b&gt;ဧကဂ္ဂ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုတခုတည်းသော အာရုံရှိသော စိတ်၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သမာဓိ&lt;/b&gt; စေတသိက်သည် &lt;b&gt;ဧကဂ္ဂတာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထို&lt;b&gt;သမာဓိ&lt;/b&gt;စေတသိက်သည် တည်ကြည်ခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။ အကြောင်းကား ထို&lt;b&gt;သမာဓိ&lt;/b&gt;၏ အစွမ်းဖြင့် သမ္ပယုတ်တရားနှင့် တကွ ဖြစ်သော စိတ်သည် အာရုံ၌ ပျံ့လွင့်ခြင်း မရှိသောကြောင့်တည်း။ ဒေသနာအစဉ်အားဖြင့်၎င်း၊ ဖြစ်စဉ်အားဖြင့်၎င်း အစဖြစ်သောကြောင့် ပဌမလည်း ဖြစ်၏၊ ထိုပဌမဟူသည် ကသိုဏ်းအာရုံကို
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကပ်၍ ရှုတတ်သောကြောင့်၎င်း၊ ဆန့်ကျင်ဘက် နီဝရဏတို့ကို လောင်ကျွမ်းတတ်သောကြောင့်၎င်း၊ &lt;b&gt;ဈာန်&lt;/b&gt; လည်းမည်၏။ ထို့ကြောင့် ဝိတက်စသော တရားအပေါင်းသာလျှင် ပဌမဈာန် မည်၏။ အကြောင်းသော်ကား ဝိတက်စသော ဈာန်အင်္ဂါအပေါင်း၌သာ &lt;b&gt;ဈာန်&lt;/b&gt;ဟူသော အမည် ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။ ဥပမာကား အကွပ်အကန့်စသော အင်္ဂါအပေါင်း၌သာ လှည်းအမည် ဖြစ်သကဲ့သို့တည်း။ ထို့ကြောင့် ဝိဘင်း၌ “ဈာနန္တိ ဝိတက္ကော ဝိစာရော ပီတိ သုခံ စိတ္တေကဂ္ဂတာ” ဟု ဟောတော်မူအပ်၏။ ပဌမဈာန်နှင့်ယှဉ်သော ကုသိုလ်စိတ်သည် &lt;b&gt;ပဌမဈာနကုသလစိတ္တံ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဝိတက်စသည်တို့ကိုသာ ဈာန်အင်္ဂါဆိုရသော အကြောင်း&lt;/h3&gt;စောဒနာဦးအံ့—တပါးသော ဖဿ စသော သမ္ပယုတ်တရားတို့သည် ရှိပါကုန်လျက် ဤဝိတက်စသော တရားငါးပါးတို့ကိုသာ အဘယ့်ကြောင့် ဈာန်အင်္ဂါ အစွမ်းဖြင့် ဆိုအပ်ပါကုန်သနည်းဟူမူ။ အဖြေကိုဆိုဦးအံ့—ဤဝိတက်စသော တရားငါးပါးတို့သာ ကသိုဏ်းစသော အာရုံကို ကပ်၍ ရှုတတ်သောကြောင့်၎င်း၊ ကာမစ္ဆန္ဒ စသော နီဝရဏတရားတို့၏ ဖြောင့်ဖြောင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ ၎င်းတို့ကိုသာ ဈာန်အင်္ဂါ အစွမ်းဖြင့် ဆိုအပ်ပါကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစကားကို အကျယ်၍ ပြဦးအံ့—&lt;b&gt;ဝိတက်&lt;/b&gt;သည် အာရုံ၌ စိတ်ကို ရှေ့ရှုတင်တတ်၏၊ &lt;b&gt;ဝိစာရ&lt;/b&gt;သည် အာရုံကို အစဉ်တင်တတ်၏၊ &lt;b&gt;ပီတိ&lt;/b&gt;သည် အာရုံ၌ ထိုစိတ်၏ နှစ်သက်ခြင်းကို ပြု၏၊ &lt;b&gt;သုခ&lt;/b&gt;သည် အာရုံ၏ ပွါးစေခြင်းကို ပြု၏၊ ဤသို့သဘော ရှိသော သမ္ပယုတ်တရားနှင့်တကွ [၁] ပထဝီကသိုဏ်း စသော အာရုံကို ကပ်၍ ရှုတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဈာန်&lt;/b&gt; မည်၏။ &lt;b&gt;ဝိတက်&lt;/b&gt;၊ &lt;b&gt;ဝိစာရ&lt;/b&gt; စသော တရားများကား ဈာန်၏ အစိတ် ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဈာနင်္ဂ&lt;/b&gt; မည်၏။ [၂] ဖဿ စသော တရားများသည် နီဝရဏတရားတို့ကို မပယ်ဖျက်နိုင်သောကြောင့် ဈာန်အင်္ဂါ၌ မဆိုရ၊ &lt;b&gt;ဝိတက်&lt;/b&gt;စသော တရားများကား အာရုံကို ကပ်၍ ရှုနိုင်ခြင်း၊ နီဝရဏတရားတို့ကို ပယ်ဖျောက်နိုင်ခြင်းကြောင့် ၎င်းဝိတက်စသော တရားများကိုသာ ဈာန်အင်္ဂါဟု ဆိုရ၏။&lt;hr&gt; ၁။ ပထဝီကသိုဏ်း စသော အာရုံကို ကပ်၍ ရှုတတ်သောကြောင့် ဈာန် မည်၏။ ဝိတက်, ဝိစာရ စသော တရားများကား ဈာန်၏ အစိတ် ဖြစ်သောကြောင့် ဈာနင်္ဂ မည်၏။ &lt;br&gt;၂။ ဖဿ စသော တရားများသည် နီဝရဏ တရားတို့ကို မပယ်ဖျက်နိုင်သောကြောင့် ဈာန်အင်္ဂါ၌ မဆိုရ၊ ဝိတက် စသော တရားများကား အာရုံကို ကပ်၍ ရှုနိုင်ခြင်း, နီဝရဏ တရားတို့ကို ပယ်ဖျောက်နိုင်ခြင်းကြောင့် ၎င်းဝိတက် စသော တရားများကိုသာ ဈာန်အင်္ဂါဟု ဆိုရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်သော ထိုစိတ်ကို ထိုဝိတက်စသည်တို့သည် အာရုံသို့ ရှေ့ရှုတင်ခြင်း၊ အစဉ်ဖွဲ့ခြင်းမှ နှစ်သက်ခြင်း၊ ပွါးများခြင်းတို့ဖြင့် ချီးမြှောက်ထောက်ပင့်အပ်သော &lt;b&gt;ဧကဂ္ဂတာ&lt;/b&gt;သည် စိတ်ကို ကောင်းစွာ ထားသော ကိစ္စဖြင့် မိမိသို့ အစဉ်လိုက်စေလျက် တခုတည်းသော အာရုံ၌ ကောင်းစွာ အမျှထားတတ်၏။ ဣန္ဒြေတို့၏ အစွမ်းဖြင့် အညီအမျှ ဆန့်ကျင်ဘက် နီဝရဏတရား၏ ဝေးသည်အဖြစ်ကြောင့် စိတ်၏ တွန့်တိုခြင်း၊ ပျံ့လွင့်ခြင်း မရှိသည်အဖြစ်အားဖြင့် ကောင်းစွာ ထားတတ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုဝိတက်စသော တရားငါးပါးတို့၏ ကသိုဏ်းအာရုံကို ကပ်၍ ရှုတတ်သော ကိစ္စသည် အသီးအခြားသော ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆန့်ကျင်ပုံကို ပြဆိုဦးအံ့—ကာမစ္ဆန္ဒ အစရှိသည်တို့နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် အဖြစ်၌ &lt;b&gt;သမာဓိ&lt;/b&gt;သည် တပ်မက်တတ်သော ရာဂ၏ ဖြောင့်ဖြောင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သောကြောင့် ကာမစ္ဆန္ဒ၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်၏။ အကြောင်းကား—ကာမစ္ဆန္ဒ၏ အစွမ်းဖြင့် အထူးထူးသော အာရုံတို့ဖြင့် ဖြားယောင်းအပ်သောကြောင့် မရပ်မတည် ပတ်ပတ်လည်သော စိတ်ကို ကောင်းစွာ အာရုံ၌ ထားခြင်းသည် &lt;b&gt;ဧကဂ္ဂတာ&lt;/b&gt;ကြောင့် ဖြစ်၏။ &lt;b&gt;ပီတိ&lt;/b&gt;သည် ဝမ်းမြောက်သော သဘောရှိသောကြောင့် ဒေါသ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်၏။ &lt;b&gt;ဝိတက်&lt;/b&gt;သည် အသင့်အားဖြင့် ကြံစည်သည် အစွမ်းဖြင့် ပျံ့လွင့်ခြင်းနှင့်တကွ ဖြစ်သောကြောင့် ထိနမိဒ္ဓ၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်၏။ &lt;b&gt;သုခ&lt;/b&gt;သည် ငြိမ်းအေးသော သဘောရှိသောကြောင့် မငြိမ်းအေးသော သဘော၊ ပူပန်သော သဘောရှိသော ဥဒ္ဓစ္စ၊ ကုက္ကုစ္စ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်၏။ &lt;b&gt;ဝိစာရ&lt;/b&gt;သည် အာရုံ၌ သုံးသပ်သည်၏ အစွမ်းဖြင့် ပညာနှင့် အလားတူသော သဘော ဖြစ်သောကြောင့် ဝိစိကိစ္ဆာ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်၏။ ဤသို့ ကသိုဏ်း စသော အာရုံကို ကပ်၍ ရှုတတ်သော ကိစ္စ ရှိသောကြောင့်၎င်း၊ ကာမစ္ဆန္ဒ အစရှိသည်တို့နှင့် ဖြောင့်ဖြောင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ ဤဝိတက်စသော တရားငါးပါးတို့ကိုသာ ဈာန်အင်္ဂါ၏ အဖြစ်ဖြင့် ပိုင်းခြားမှတ်သားအပ်ကုန်၏။ ရှေးဆရာတို့သည် အဘယ်စကားကို မိန့်ဆိုကုန်သနည်းဟူမူ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ဥပနိန္ဒနကိစ္စတ္တာ၊ ကာမာဒိပဋိပက္ခတော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သန္တေသု စ အညေသု၊ ပဉ္စဝ ဈာနသညိတာ။&lt;/b&gt; ဟု မိန့်ဆိုကုန်၏။ အနက်ကား—ကသိုဏ်းစသော အာရုံကို ကပ်၍ ရှုခြင်းကိစ္စ ရှိသည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ကာမစ္ဆန္ဒ အစရှိကုန်သော နီဝရဏတရားတို့နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း ဈာန်ငါးပါးမှ တပါးကုန်သော ဖဿ စသော တရားတို့သည် ရှိကုန်သော်လည်း ဝိတက်စသော ငါးပါးသော တရားတို့ကိုသာလျှင် &lt;b&gt;ဈာန်&lt;/b&gt;ဟု သမုတ်အပ်ကုန်၏—ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဈာန်အင်္ဂါ ငါးပါး၌ &lt;b&gt;ဥပေက္ခာ&lt;/b&gt;သည်ကား ငြိမ်သက်ခြင်း သဘောရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;သုခ&lt;/b&gt;၌သာ အတွင်းဝင်၏—ဟု မှတ်အပ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ရှေးဆရာတို့သည်&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;“ဥပေက္ခာ သန္တဝုတ္တိတ္တာ၊ သုခမိစ္ဆေဝ ဘာသိတာ”&lt;/b&gt; ဟု မိန့်ဆိုကုန်၏။ အနက်ကား—&lt;b&gt;ဥပေက္ခာ&lt;/b&gt;ကို ငြိမ်သက်ခြင်း သဘောရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;သုခ&lt;/b&gt;—ဟူ၍သာလျှင် ဆိုအပ်၏—ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သမ္ပယောဂအင်္ဂါမှတပါး ပဟာနအင်္ဂါကို ဆက်၍ပြဦးအံ့၊ ထိုရူပါဝစရကုသိုလ်၏ ပယ်အပ်သော အင်္ဂါအစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် အထူးသည်၎င်း၊ ထိုမှတပါး အရူပါဝစရ၊ လောကုတ္တရာတို့၌လည်း ရအပ်သော အထူးသည်၎င်း အထက်၌ ထင်ရှားလတ္တံ့။&lt;h3&gt;သင်္ခါရမရှိသောအကြောင်း&lt;/h3&gt;ဤရူပါဝစရကုသိုလ်ဈာန်၌ ကာမာဝစရကုသိုလ်စိတ်တို့၌ကဲ့သို့ သင်္ခါရအပြားကို အဘယ့်ကြောင့် မယူအပ်ပါသနည်း။ ထိုစကားမှန်၏။ ရူပါဝစရကုသိုလ်ဈာန်ကိုလည်း သက်သက် သမထကမ္မဋ္ဌာန်းကို
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အားထုတ်သည် အစွမ်းကြောင့် ရအပ်သော ရူပါဝစရဈာန်သည် သသင်္ခါရိက ဖြစ်သင့်၏။ မဂ်ကိုရသည် အစွမ်းကြောင့် ရရှိအပ်သော ရူပါဝစရဈာန်သည် အသင်္ခါရိက ဖြစ်သင့်သည် မဟုတ်ပါလောဟူမူ။ ရူပါဝစရကုသိုလ်ဈာန်သည် ဤစောဒကဆရာပြောသော အတိုင်းမဆိုအပ်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် မဂ်ကိုရသည် အစွမ်းဖြင့် မဂ်၏အာနုဘော်ကြောင့် ရအပ်သော်လည်း နောက်အဘို့၌ ပရိကံ၏ အစွမ်းဖြင့်သာ ဖြစ်သောကြောင့် မဆိုအပ်ပေ။ ထို့ကြောင့် အလုံးစုံသော ဈာန်၏ ပရိကံဟု ဆိုအပ်သော ရှေးအဘို့၌ ဖြစ်သော အားထုတ်ခြင်းနှင့် ကင်း၍ သက်သက်ရှေးအကြောင်းကောင်းမှု၏ အစွမ်းဖြင့် ဈာန်မဖြစ်နိုင်သောကြောင့် &lt;b&gt;အသင်္ခါရိက&lt;/b&gt; [၁] ဟုလည်း မဆိုသင့်။ ရှေးအကြောင်းကောင်းမှုနှင့် ကင်း၍ သက်သက် ပရိကံကို အားထုတ်သည်၏ အစွမ်းဖြင့်လည်း ဈာန်မဖြစ်နိုင်သောကြောင့် &lt;b&gt;သသင်္ခါရိက&lt;/b&gt;—ဟုလည်း မဆိုသင့်။ တနည်းကား—ရှေးအဘို့၌ ဖြစ်သော အားထုတ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်သာလျှင် ဖြစ်သောကြောင့် တရံတခါမျှ အသင်္ခါရိက အဖြစ်သည် မဖြစ်သင့်။ ထို့ကြောင့် အသင်္ခါရိကဟုလည်း မဆိုအပ်။ သသင်္ခါရိကလော စသည်ဖြင့် လျဉ်းပါးဖွယ် မရှိသောကြောင့် သသင်္ခါရိကဟုလည်း မဆိုအပ်။&lt;h3&gt;ပိသဒ္ဒါအဖွင့်—&lt;/h3&gt;ဤ &lt;b&gt;ဣမာနိ ပဉ္စ&lt;/b&gt; ပုဒ်၌ ပါရှိသော &lt;b&gt;စ&lt;/b&gt;-သဒ္ဒါဖြင့် စတုက္ကနည်း၊ ပဉ္စကနည်း၏ အစွမ်းဖြင့် သက်သက်သာ နဝက၎င်း၊ ထိုနဝကကိုလည်း ဒုက္ခပ္ပဋိပဒါ ဒန္ဒာဘိညာ၊ ဒုက္ခပ္ပဋိပဒါ&lt;hr&gt; ၁။ မဂ်ကို ရသဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဈာန်သည် နောက်အဘို့၌ ပရိကံ အစွမ်းဖြင့်သာလျှင် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် “အသင်္ခါရိက” ဟုလည်း မဆိုရ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်း အားထုတ်မှုကြောင့် ရသော ဈာန်သည်လည်း ရှေးဘဝ ဆုတောင်းမှုနှင့် ကင်း၍ မဖြစ်နိုင်ခြင်းကြောင့် “သသင်္ခါရိက” ဟုလည်း မဆိုရ၊ ထို့ကြောင့် ရူပါဝစရစိတ်၌ သင်္ခါရ မရှိဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ခိပ္ပါဘိညာ၊ သုခပ္ပဋိပဒါ ဒန္ဒာဘိညာ၊ သုခပ္ပဋိပဒါ ခိပ္ပါဘိညာ တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ပဋိပဒါစတုက္ကနှင့် ယှဉ်၍ ဟောတော်မူအပ်သောကြောင့် လေးပါးကုန်သော နဝကတို့၎င်း၊ ပရိတ္တံ ပရိတ္တာရမ္မဏံ၊ ပရိတ္တံ အပ္ပမာဏာရမ္မဏံ၊ အပ္ပမာဏံ ပရိတ္တာရမ္မဏံ၊ အပ္ပမာဏံ အပ္ပမာဏာရမ္မဏံ—ဟု အာရမ္မဏစတုက္ကနှင့် ယှဉ်အပ်သောကြောင့် လေးပါးကုန်သော နဝကတို့၎င်း၊ ဒုက္ခပ္ပဋိပဒံ ဒန္ဒာဘိညာ၊ ပရိတ္တံ ပရိတ္တာရမ္မဏံ၊ ဒုက္ခပ္ပဋိပဒံ ဒန္ဒာဘိညာ၊ ပရိတ္တံ အပ္ပမာဏာရမ္မဏံ ဤသို့စသောအားဖြင့် အာရုံပဋိပဒါ ရောသောနည်း၏ အစွမ်းဖြင့် ၁၆-ပါးသော နဝကတို့၎င်း၊ ဤသို့ ၂၅-ပါးသော နဝကတို့ ဖြစ်ကုန်၏။ ဤသို့အစရှိသော အပြားကို ပေါင်း၏။&lt;h3&gt;ရူပါဝစရဝိပါက်စိတ် ၅-ပါး&lt;/h3&gt;၂၂။ ။&lt;b&gt;ဝိတက္က, ဝိစာရ, ပီတိ, သုခ, ဧကဂ္ဂတာသဟိတံ ပဌမဈာနဝိပါကစိတ္တံ၊ ဝိစာရ, ပီတိ, သုခ, ဧကဂ္ဂတာသဟိတံ ဒုတိယဈာနဝိပါကစိတ္တံ၊ ပီတိ, သုခ, ဧကဂ္ဂတာသဟိတံ တတိယဈာနဝိပါကစိတ္တံ၊ သုခ, ဧကဂ္ဂတာသဟိတံ စတုတ္ထဈာနဝိပါကစိတ္တံ၊ ဥပေက္ခ, ဧကဂ္ဂတာသဟိတံ ပဉ္စမဈာနဝိပါကစိတ္တဉ္စေတိ ဣမာနိ ပဉ္စ ရူပါဝစရဝိပါကစိတ္တာနိ နာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) &lt;b&gt;ဝိတက်, ဝိစာရ, ပီတိ, သုခ, ဧကဂ္ဂတာ&lt;/b&gt; တည်းဟူသော ဈာန်အင်္ဂါ ငါးပါးနှင့် တကွ ဖြစ်သော ပဌမဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ဝိပါက်စိတ်၎င်း၊&lt;br&gt;(၂) &lt;b&gt;ဝိစာရ, ပီတိ, သုခ, ဧကဂ္ဂတာ&lt;/b&gt; တည်းဟူသော ဈာန်အင်္ဂါ လေးပါးနှင့် တကွ ဖြစ်သော ဒုတိယဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ဝိပါက်စိတ်၎င်း၊&lt;br&gt;(၃) &lt;b&gt;ပီတိ, သုခ, ဧကဂ္ဂတာ&lt;/b&gt; တည်းဟူသော ဈာန်အင်္ဂါ သုံးပါးနှင့် တကွ ဖြစ်သော တတိယဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ဝိပါက်စိတ်၎င်း၊
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၄) &lt;b&gt;သုခ, ဧကဂ္ဂတာ&lt;/b&gt; တည်းဟူသော ဈာန်အင်္ဂါ နှစ်ပါးနှင့် တကွ ဖြစ်သော စတုတ္ထဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ဝိပါက်စိတ်၎င်း၊&lt;br&gt;(၅) &lt;b&gt;ဥပေက္ခာ, ဧကဂ္ဂတာ&lt;/b&gt; တည်းဟူသော ဈာန်အင်္ဂါ နှစ်ပါးနှင့် တကွ ဖြစ်သော ပဉ္စမဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ဝိပါက်စိတ်၎င်း၊ ဤသို့သော အပြားဖြင့် ငါးပါးအပြားရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော ဤစိတ်တို့သည် ရူပါဝစရဝိပါက်စိတ် ဟူသော အမည်ရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ရူပါဝစရဝိပါက်စိတ် ၅-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;အပ္ပနာဝိပါက်စိတ်၏ ကုသိုလ်နှင့် တူသော အကြောင်း&lt;/h3&gt;၂၂။ ။ဈာန်အထူးသည် ဖြစ်စေအပ်သော ဝိပါက်စိတ်သည် စင်စစ်အားဖြင့် ထိုထိုဈာန်နှင့်တူသည်သာတည်း၊ ထို့ကြောင့် ဝိပါက်စိတ်ကို ကုသိုလ်ဈာန်စိတ်နှင့် တူစွာသာ ဝေဖန်အပ်၏။ အဘယ့်ကြောင့် ကုသိုလ်ဈာန်နှင့် တူစွာ ဝိပါက်စိတ်ကို ဝေဖန်အပ်ပါသနည်းဟူမူ။ ဤသို့သော အနက်ကို ပြခြင်းငှါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဝိပါကနိဒ္ဒေသပါဠိတော်၌လည်း ကုသိုလ်ကိုပြပြီး၍ ထိုကုသိုလ်၏ အခြားမဲ့၌ မဟဂ္ဂုတ်ဝိပါက်စိတ်, လောကုတ္တရာဝိပါက်စိတ်တို့ကို ဝေဖန်အပ်ကုန်သောကြောင့်တည်း။&lt;hr&gt; ၁။ လူစသည်တို့၏ အရိပ်သည် လူစသည်တို့နှင့် တူသကဲ့သို့ အကြောင်း ဖြစ်သော ဈာန်ကုသိုလ်စိတ်နှင့် တူသောကြောင့် ဝိပါက်စိတ်ကို &lt;b&gt;“ဝိတက္ကဝိစာရပီတိသုခဧကဂ္ဂတာသဟိတံ”&lt;/b&gt; ဟု ကုသိုလ်စိတ်အရ ဝေဖန်တော်မူအပ်၏။&lt;br&gt;ကာမာဝစရ ဝိပါက်စိတ်များကား နီဝရဏတရားတို့သည် လှုပ်ချောက်ချားအပ်သောကြောင့် တူသောအကျိုးကို မပေးနိုင်၊ ရူပါဝစရ စသော ဝိပါက်များသာ အပ္ပနာသို့ ရောက်သဖြင့် နီဝရဏတရားတို့သည် မပျောက်သွားနိုင်သောကြောင့် ကုသိုလ်နှင့် တူသော အကျိုးကို ပေးနိုင်၏ဟု မှတ်။&lt;br&gt;၍ ရူပါဝစရစိတ်နှင့် အရူပါဝစရစိတ် ၂၇-ပါးသည် ကိလေသာတို့ကို ပယ်ဖျက်နိုင်သောကြောင့်၎င်း, ကြီးကျယ်သော အကျိုးကို ပေးနိုင်သောကြောင့်၎င်း အသက်ခန္ဓာ ရှည်မြင့်စွာ တည်နေနိုင်သောကြောင့်၎င်း, ကြီးမြတ်သော အဖြစ်သို့ ရောက်ကုန်ရကား &lt;b&gt;မဟဂ္ဂုတ်&lt;/b&gt; မည်၏။ တနည်း—မြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ရောက်အပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;မဟဂ္ဂုတ်&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၂၃။ &lt;b&gt;ပဉ္စဈာနဘေဒေန၊ ရူပါဝစရမာနသံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပုညပါကကြိယာဘေဒ၊ တံ ပဉ္စဒသာ ဘဝေ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ရူပါဝစရစိတ်သည် ဈာန်အင်္ဂါတို့နှင့် ယှဉ်သော အပြားအားဖြင့် ငါးပါးအပြားရှိ၏။ ကုသိုလ်, ဝိပါက်, ကြိယာတို့၏ အပြားအားဖြင့် ထိုရူပါဝစရစိတ်သည် ၁၅-ပါးအပြားရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာအဖွင့်&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၂၃။ ။ရူပါဝစရစိတ်သည် ဈာန်အပြားအားဖြင့် ၅-ပါးကုန်သော၊ ၄-ပါးကုန်သော၊ ၃-ပါးကုန်သော၊ ၂-ပါးကုန်သော၊ တဖန် ၂-ပါးကုန်သော ဈာန်အင်္ဂါတို့နှင့် ယှဉ်သော အပြားအားဖြင့် အင်္ဂါငါးပါးရှိသော ဈာန်ဟူ၍၎င်း၊ အင်္ဂါလေးပါးရှိသော ဈာန်ဟူ၍၎င်း၊ အင်္ဂါသုံးပါးရှိသော ဈာန်ဟူ၍၎င်း၊ အင်္ဂါနှစ်ပါးရှိသော ဈာန်ဟူ၍၎င်း၊ တဖန်တုံ အင်္ဂါနှစ်ပါးရှိသော ဈာန်ဟူ၍၎င်း၊ ဤသို့ သာမညအားဖြင့် ငါးပါးအပြား ရှိ၏။ တဖန် ထိုရူပါဝစရစိတ်သည် ကုသိုလ်, ဝိပါက်, ကြိယာ တို့၏ အသီးအသီး ငါးပါးငါးပါးတို့၏ အပြားအားဖြင့် ၁၅-ပါးအပြားရှိ၏။ ဤသည်ကား အနက်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ရူပါဝစရစိတ်အဖွင့် ပြီးပြီ။&lt;/b&gt;&lt;h3&gt;အရူပါဝစရစိတ် ၁၂-ပါး&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;ကုသိုလ်စိတ် ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၂၄။ &lt;b&gt;အာကာသာနဉ္စာယတနကုသလစိတ္တံ၊ ဝိညာဏဉ္စာယတနကုသလစိတ္တံ၊ အာကိဉ္စညာယတနကုသလစိတ္တံ၊ နေဝသညာနာသညာယတနကုသလစိတ္တဉ္စေတိ ဣမာနိ စတ္တာရိ အရူပါဝစရကုသလစိတ္တာနိ နာမ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၁) အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ကုသိုလ်စိတ်၎င်း၊ ဝါ—အဆုံးမရှိသော ကောင်းကင်ပညတ်လျှင် အာရုံရှိသော ဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ကုသိုလ်စိတ်၎င်း၊&lt;br&gt;(၂) ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ကုသိုလ်စိတ်၎င်း၊ ဝါ—အဆုံးမရှိသော ပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ်လျှင် အာရုံရှိသော ဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ကုသိုလ်စိတ်၎င်း၊ ဝါ—ဒုတိယာရုပ္ပဝိညာဏ်သည် ရောက်အပ်သော ပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ်လျှင် အာရုံရှိသော ကုသိုလ်စိတ်၎င်း၊&lt;br&gt;(၃) အာကိဉ္စညာယတနဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ကုသိုလ်စိတ်၎င်း၊ ဝါ—စိုးစဉ်းမျှ အကြွင်းမရှိသော ပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ်၏ အဖြစ်တည်းဟူသော နတ္ထိဘာဝပညတ်လျှင် အာရုံရှိသော ဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ကုသိုလ်စိတ်၎င်း၊&lt;br&gt;(၄) နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ကုသိုလ်စိတ်၎င်း၊ ဝါ—ရုန့်ရင်းသော သညာကား မရှိ၊ သိမ်မွေ့သော သညာ မရှိသည် မဟုတ်သော မနာယတန, ဓမ္မာယတန၌ အကျုံးဝင်သော ဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ကုသိုလ်စိတ်၎င်း၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် လေးပါးအပြားရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော ဤစိတ်တို့သည် အရူပါဝစရကုသိုလ်စိတ်ဟူသော အမည်ရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;အရူပါဝစရကုသိုလ်လေးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၄။ ။ယခုအခါ အရူပါဝစရစိတ်ကို လေးပါးသော အာရုံအပြားအားဖြင့် ဝေဖန်၍ ပြလိုသော အရှင်အနုရုဒ္ဓဆရာသည် “အာကာသာနဉ္စာယတနံ” အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၁-အာကာသာနဉ္စာယတနကုသိုလ်စိတ် အကြောင်း&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ထိုအာကာသာနဉ္စာယတန အစရှိသော ပါဌ်၌ အနက်ကို ဤသို့ သိအပ်၏။ ထိုကောင်းကင်အား ဥပါဒ်အစရှိသော အပိုင်းအခြား ကင်းသည်ဖြစ်၍ အပိုင်းအခြား မရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အနန္တ&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကောင်းကင်လည်း ဟုတ်၏၊ ဥပါဒ်စသော အပိုင်းအခြားလည်း မရှိ၍ &lt;b&gt;အနန္တ&lt;/b&gt;လည်း ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ကသိုဏ်းမှ ခွ၍ရသော ကောင်းကင်ပညတ်သည် &lt;b&gt;အာကာသာနန္တ&lt;/b&gt; မည်၏။ အနန္တကာသံဟု ဆိုလိုလျက် “အဇာဟိ” ဤသို့ အစရှိသော ပါဌ်တို့၌ကဲ့သို့ ဝိသေသနပုဒ် နောက်၌ ကျသည်အစွမ်းဖြင့် &lt;b&gt;အာကာသာနန္တ&lt;/b&gt;—ဟု ဆိုအပ်၏။ အာကာသာနန္တပုဒ်သည်ပင် သကတ်အနက်၌ ဘာဝပစ္စည်း၏ အစွမ်းဖြင့် &lt;b&gt;အာကာသာနဉ္စ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;နတ်တို့၏ တည်ရာသည် ဒေဝါလယ မည်သကဲ့သို့ အပိုင်းအခြားမရှိသော ကောင်းကင်သည်သာလျှင် သမ္ပယုတ်တရားနှင့် တကွ ဖြစ်သော ဈာန်၏တည်ရာဟူသော အနက်အားဖြင့် &lt;b&gt;အာယတန&lt;/b&gt; မည်သောကြောင့် &lt;b&gt;အာကာသာနဉ္စာယတန&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုအပိုင်းအခြားမရှိသော ကောင်းကင်ကို ခွ၍ရသော ကောင်းကင်အာရုံ၌ အပ္ပနာသို့ ရောက်သော ပဌမာရုပ္ပဈာန်ကိုလည်း ဌာနူပစာအားဖြင့် ဤအရာ၌ &lt;b&gt;အာကာသာနဉ္စာယတန&lt;/b&gt;—ဟု ဆိုအပ်၏။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်းဆိုသော် ပထဝီကသိုဏ်းလျှင် အာရုံရှိသော ဈာန်ကို ပထဝီကသိုဏ်းဟု ဆိုအပ်သကဲ့သို့တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်း—ထိုဈာန်အား အပိုင်းအခြားမရှိသော ကောင်းကင်သာလျှင် တည်ရာရှိသောကြောင့် ဈာန်သည် &lt;b&gt;အာကာသာနဉ္စာယတန&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုအပိုင်းအခြားမရှိသော ကောင်းကင်လျှင် အာရုံရှိသော ဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ကုသိုလ်စိတ်သည် &lt;b&gt;အာကာသာနဉ္စာယတနကုသိုလ်စိတ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၂-ဝိညာဏဉ္စာယတနကုသိုလ်စိတ် အကြောင်း&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ပဌမအာရုပ္ပဝိညာဏ်သည်ပင်လျှင် ဥပါဒ်အစရှိသော အပိုင်းအခြား မရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;ဝိညာဏအနန္တ&lt;/b&gt; မည်၏။ အကြောင်းသော်ကား ထိုပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ်ကို ဥပါဒ်အစရှိသော အပိုင်းအခြား ရှိသော်လည်း ဥပါဒ်အစရှိသော အပိုင်းအခြားမရှိသော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကောင်းကင်အာရုံ၌ ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ မိမိကိုယ်ကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်သော ပရိကမ္မဘာဝနာ၏ ဥပါဒ်အစရှိသော အပိုင်းအခြားကို မယူမူ၍ အပိုင်းအခြားမရှိသောအားဖြင့် ပျံ့နှံ့သည်အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း &lt;b&gt;အနန္တ&lt;/b&gt;—ဟု ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝိညာဏအနန္တ&lt;/b&gt;-ပုဒ်ကိုပင်လျှင် ဏာ-၌ ရှိသော အာ-ကို ရဿပြု၍ န-ကို ချေလျက် &lt;b&gt;ဝိညာဏဉ္စ&lt;/b&gt;—ဟု ဆိုအပ်၏။ တနည်းကား ဒုတိယာရုပ္ပဝိညာဏ်ဖြင့် ရောက်အပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဝိညာဏဉ္စ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုအပိုင်းအခြားမရှိသော ပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ်သည်ပင်လျှင် ဒုတိယာရုပ္ပဝိညာဏ်၏ တည်ရာဖြစ်၍ &lt;b&gt;အာယတန&lt;/b&gt; မည်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဝိညာဏဉ္စာယတန&lt;/b&gt; မည်၏။ ကြွင်းသော စကားသည် ရှေး &lt;b&gt;အာကာသာနဉ္စာယတနကုသလစိတ္တံ&lt;/b&gt;-ပုဒ်၌ ဆိုအပ်ပြီးသည်နှင့် တူသည်သာတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။ ဤအလို “ဝိညာဏေန အနန္တန္တိ ဝိညာဏအနန္တံ၊ ဝိညာဏဉ္စမေဝ အာယတနန္တိ ဝိညာဏဉ္စာယတနံ” ဟုပြု။&lt;h3&gt;၃-အာကိဉ္စညာယတန ကုသိုလ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;ထိုပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ်အား အနည်းငယ်မျှသော ယုတ်သော အပိုင်းအခြားအားဖြင့် တင်မျှသော အကြွင်းသည် မရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အကိဉ္စန&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုမျှ အကြွင်းမရှိသော ပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ်၏ ဖြစ်ကြောင်းသည် &lt;b&gt;အာကိဉ္စည&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုမျှ အကြွင်းမရှိသော ပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ်၏ မရှိခြင်းဟု ဆိုအပ်သော နတ္ထိဘာဝပညတ်ကို ရ၏။ &lt;b&gt;တဒေဝ အာယတနံ&lt;/b&gt;-အစရှိသော စကားသည် ရှေး &lt;b&gt;“အာကာသာနဉ္စာယတနံ”&lt;/b&gt; ဟူသော ပုဒ်၌ ဆိုအပ်ပြီးသည်နှင့် တူ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;၄-နေဝသညာနာသညာယတန ကုသိုလ်စိတ် အဖွင့်&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ရုန့်ရင်းသော သညာ၏ မရှိသောကြောင့်၎င်း၊ သိမ်မွေ့သော သညာ၏ ရှိသည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ သမ္ပယုတ်တရားနှင့် တကွ ဖြစ်သော ထိုဈာန်အား ရုန့်ရင်းသော သညာသည် မရှိ၊ သိမ်မွေ့သော သညာသည် မရှိသည်လည်း မဟုတ်သောကြောင့် စတုတ္ထအာရုပ္ပဈာန်သည် &lt;b&gt;နေဝသညာနာသည&lt;/b&gt; မည်၏။ &lt;b&gt;နသညာ&lt;/b&gt;-၌ န-၏ အစိတ် အ-ကို အာဂမပြု၍ &lt;b&gt;နေဝသညာနာသညာ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်၏။ ရုန့်ရင်းသော သညာ မရှိ, သိမ်မွေ့သော သညာ မရှိသည်မဟုတ်သော ဈာန်သည်ပင်လျှင် မနာယတန, ဓမ္မာယတန၌ အကျုံးဝင်၍ သမ္ပယုတ်တရားတို့၏ တည်ရာ ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;နေဝသညာနာသညာယတန&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား— “သညာသည်သာလျှင် ဝိပဿနာပညာ၏ အာရုံအဖြစ်သို့ ရောက်၍ ငြီးငွေ့ခြင်းကို ဖြစ်စေ၏ဟု ဆိုအပ်သော ထင်သော သညာကိစ္စ၏ မရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;နေဝသညာ&lt;/b&gt;-လည်း မည်၏။ ရေပူ၌ တေဇောဓာတ်ကဲ့သို့ ရုန့်ရင်း သင်္ခါရတို့မှ ကြွင်းသော သိမ်မွေ့သော သင်္ခါရတရား ရှိသည်အဖြစ်အားဖြင့် သညာ၏ ထင်ရှားရှိသည်ဖြစ်၍ သညာ မရှိသည်လည်း မဟုတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;နေဝသညာနာသညာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုရုန့်ရင်းသော သညာလည်း မဟုတ်၊ သိမ်မွေ့သော သညာ မဟုတ်သည်လည်း မဟုတ်သော သညာသည်ပင်လျှင် သမ္ပယုတ်တရားနှင့် တကွ ဖြစ်သော ဤဈာန်၏ မှီရာအဖြစ်ကြောင့် တည်ရာလည်း ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;နေဝသညာနာသညာယတန&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သညာဖြင့်မှတ်ပြရခြင်းအကြောင်း&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဤစတုတ္ထအရူပဝိညာဏ်၌ သညာ၏ အစွမ်းအားဖြင့် ဈာန်ကို မှတ်ခြင်းသည် အမြှောက်ကို ပြကာမျှ ဖြစ်သော နိဒဿနနည်းသာတည်း။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုဈာန်၌ ဝေဒနာ အစရှိသည်တို့သည်လည်း နေဝဝေဒနာနာဝေဒနာ အစရှိသည် မည်ကုန်သည်သာလျှင်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။ ရုန့်ရင်းသော သညာကား မရှိ၊ သိမ်မွေ့သော သညာ မရှိသည်မဟုတ်သော ဈာန်တည်းဟူသော တည်ရာနှင့် ယှဉ်သော ကုသိုလ်စိတ်သည် &lt;b&gt;နေဝသညာနာသညာယတနကုသိုလ်စိတ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပိ-သဒ္ဒါ အဖွင့်&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဤ &lt;b&gt;ဣမာနိ စတ္တာရိ&lt;/b&gt; ဟူသော နိဂုံး၌ &lt;b&gt;ပိ&lt;/b&gt;-သဒ္ဒဖြင့် အာရုံ, ပဋိပဒါ ရောသောနည်း၏ အစွမ်းဖြင့် သောဠသက္ခတ္တုကဒေသနာကို၎င်း၊ ပါဠိတော်၌ လာသော တပါးသော နည်းအပြားကို၎င်း ပေါင်း၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၃၀။ &lt;b&gt;အာလမ္ဗဏပ္ပဟာန၊ စတုဓာရုပ္ပမာနသံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပုညပါကကြိယာဘေဒါ၊ ပုန ဒွါဒသာ ဌိတံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အရူပါဝစရစိတ်သည် ကောင်းကင်အာရုံ အစရှိသော လေးပါးသော အာရုံတို့၏ အပြားအားဖြင့် တည်၏။ တဖန် ကုသိုလ်, ဝိပါက်, ကြိယာတို့၏ အပြားအားဖြင့် ၁၂-ပါးသော အပြားဖြင့် တည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၀။ ။ကသိုဏ်းပဋိဘာဂနိမိတ်, ကောင်းကင်ပညတ်, ပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ်, ထိုပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ်၏ မရှိခြင်းတည်းဟူသော နတ္ထိဘာဝပညတ်ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော လွန်အပ်သော အာရုံတို့၏၎င်း၊ ကောင်းကင်ပညတ် အစရှိကုန်သော ၄-ပါးကုန်သော အာရုံတို့၏၎င်း အပြားအားဖြင့် အရူပါဝစရစိတ်သည် လေးပါးအပြားရှိ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အရူပါဝစရဈာန်လေးပါးဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;အထက်ပါစကား၏ အကျယ်အဓိပ္ပါယ်ကို ဆိုဦးအံ့—ထိုအရူပါဝစရဈာန်သည် အစဉ်အတိုင်း ပဉ္စမဈာန်၏ အာရုံဖြစ်သော ကသိုဏ်းဟု ဆိုအပ်သော အာရုံကို လွန်၍ ထိုကသိုဏ်းကို ခွဲသဖြင့် ရအပ်သော ကောင်းကင်ကို အာရုံပြု၍၊ ထိုကောင်းကင်ကိုလည်း လွန်၍ ထိုကောင်းကင်ပညတ်၌ ဖြစ်သော ပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ်ကို အာရုံပြု၍၊ ထိုပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ်ကိုလည်း လွန်၍ ထိုပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ်၏ မရှိခြင်းမျှသာ ဖြစ်သော နတ္ထိဘာဝပညတ်ကို အာရုံပြု၍၊ ထိုပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ် မရှိခြင်းသာလျှင် ဖြစ်သော နတ္ထိဘာဝကို လွန်၍ ထိုပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ် မရှိခြင်းသာလျှင် ဖြစ်သော နတ္ထိပညတ်၌ ဖြစ်သော တတိယာရုပ္ပဝိညာဏ်ကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်၏။ ရူပါဝစရကုသိုလ်ကဲ့သို့ ရှေးရှေးဖြစ်သော ဈာန်အင်္ဂါလွန်သည်အစွမ်းဖြင့် ရှေးရှေးဖြစ်သော ဈာန်၏လည်း အာရုံကို ယူ၍ မဖြစ်။ ထို့ကြောင့် အဋ္ဌကထာဆရာတို့သည်&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အာရမ္မဏာတိက္ကမတော၊ စတဿော ဟောန္တိမာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အင်္ဂတိက္ကမမေတေသံ၊ န န္တိ ဝိဘာဝိနော။&lt;/b&gt; ဟုဆိုကုန်ပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဓိပ္ပါယ်&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဤအရူပသမာပတ်တို့သည် အာရုံကို လွန်သောအားဖြင့် ၄-ပါးအပြား ရှိကုန်၏။ ထိုအရူပသမာပတ်တို့၏ အင်္ဂါလွန်ခြင်းကို ပညာရှိတို့သည် အလိုမရှိကုန်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အရူပါဝစရစိတ်အဖွင့် ပြီးပြီ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;လောကုတ္တရာစိတ် ၈-ပါး&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;မဂ်စိတ် ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၃၁။ &lt;b&gt;သောတာပတ္တိမဂ္ဂစိတ္တံ၊ သကဒါဂါမိမဂ္ဂစိတ္တံ၊ အနာဂါမိမဂ္ဂစိတ္တံ၊ အရဟတ္တမဂ္ဂစိတ္တဉ္စေတိ ဣမာနိ စတ္တာရိပိ လောကုတ္တရကုသလစိတ္တာနိ နာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) သောတာပတ္တိမဂ်နှင့် ယှဉ်သော စိတ်၎င်း၊&lt;br&gt;(၂) သကဒါဂါမိမဂ်နှင့် ယှဉ်သော စိတ်၎င်း၊&lt;br&gt;(၃) အနာဂါမိမဂ်နှင့် ယှဉ်သော စိတ်၎င်း၊&lt;br&gt;(၄) အရဟတ္တမဂ်နှင့် ယှဉ်သော စိတ်၎င်း၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် လေးပါးကုန်သော ဤစိတ်တို့သည် လောကုတ္တရာကုသိုလ်စိတ်ဟူသော အမည်ရှိကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၁။ ။ယခုအခါ၌ လောကုတ္တရာကုသိုလ်ကို မဂ်လေးပါးနှင့် ယှဉ်သောကြောင့် လေးပါးအပြားအားဖြင့်၊ ဖိုလ်စိတ်ကိုလည်း ထိုမဂ်အားလျော်စွာ ဖြစ်သောကြောင့် လေးပါးအပြားအားဖြင့်ပင် ဝေဖန်၍ ပြခြင်းငှါ “သောတာပတ္တိမဂ္ဂစိတ္တံ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်ပါသတည်း။&lt;h3&gt;သောတာပတ္တိ အဖွင့်&lt;/h3&gt;နိဗ္ဗာန်သို့ အာရုံပြုသောအားဖြင့် သွားတတ်သောကြောင့် မြတ်သော အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော မဂ်စိတ်ကို &lt;b&gt;သောတ&lt;/b&gt;ဟု ဆိုအပ်၏။ တနည်းကား—နိဗ္ဗာန်ဟု ဆိုအပ်သော မဟာသမုဒ္ဒရာသို့ ညွှတ်သည်၏ အဖြစ်ဖြင့် ရေအယဉ်နှင့် တူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် မြတ်သော အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော မဂ်ကို &lt;b&gt;သောတ&lt;/b&gt;ဟု ဆိုအပ်၏။ ထိုသောတမည်သော မဂ်သို့ ရှေးဦးစွာ ရောက်ခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;သောတာပတ္တိ&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မည်၏။ ရှေးဦးစွာဟူသောအနက်ကို အဘယ့်ကြောင့် ဆိုရပါသနည်းဟူမူ၊ အာပတ္တိ၌ ပါသော အာ-သဒ္ဒါ၏ အစဖြစ်သော အမှုဟူသော အနက်၌ ဖြစ်သောကြောင့် ဝါ-ဟောသောကြောင့်တည်း။&lt;h3&gt;မဂ္ဂစိတ္တံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;နိဗ္ဗာန်ကို ရှာမှီးတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;မဂ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ တနည်းကား—နိဗ္ဗာန်ကို အလိုရှိသော သူတို့သည် ရှာမှီးအပ်သောကြောင့်လည်း &lt;b&gt;မဂ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ တနည်း—ကိလေသာတို့ကို သတ်၍ နိဗ္ဗာန်သို့ သွားတတ်သောကြောင့်လည်း &lt;b&gt;မဂ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုမဂ်နှင့် ယှဉ်သော စိတ်သည် မဂ်စိတ် မည်၏။ အရိယာမဂ်သို့ ရှေးဦးစွာ ရောက်ခြင်းဖြင့် ရအပ်သော မဂ်စိတ်သည် &lt;b&gt;သောတာပတ္တိမဂ္ဂစိတ္တ&lt;/b&gt; မည်၏။ တနည်းကား—ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား အရိယာမဂ်အယဉ်သို့ ရှေးဦးစွာ ရောက်ခြင်းရှိသောကြောင့် ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် &lt;b&gt;သောတာပတ္တိ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုအရိယာမဂ်သို့ ရှေးဦးစွာ ရောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏ မဂ်သည် &lt;b&gt;သောတာပတ္တိမဂ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုသောတာပတ္တိမဂ်နှင့် ယှဉ်သော စိတ်သည် &lt;b&gt;သောတာပတ္တိမဂ်စိတ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;သကဒါဂါမိမဂ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;တကြိမ် ပဋိသန္ဓေ၏အစွမ်းဖြင့် ဤလူ့ပြည်သို့ လာတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သကဒါဂါမိ&lt;/b&gt; မည်၏။ (၁) ဤလူ့ပြည်၌ သကဒါဂါမိဖိုလ်သို့ ရောက်၍ ဤလူ့ပြည်၌ပင် ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသော သကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်၊&lt;hr&gt; ၁။ နိဗ္ဗာန်ကို ရှာမှီးတတ်သောကြောင့် မဂ် မည်၏၊ တနည်း—ကိလေသာတို့ကို သတ်ဖြတ်ပယ်ရှားလျက် နိဗ္ဗာန်သို့ သွားတတ်သောကြောင့် မဂ် မည်၏။&lt;br&gt;ကိလေသာကို ပယ်ရာ၌ သဒ္ဓါ စသော ဣန္ဒြေတို့၏ မထက်သည်အဖြစ်, ထက်သည်အဖြစ်, အထူးသဖြင့် ထက်သည်အဖြစ်, အလွန်အထူးသဖြင့် ထက်သည်အဖြစ်ဟု ဆိုအပ်သော သတ္တိဖြင့် ကိလေသာ (သံယောဇဉ်)တို့ကို အသီးသီး ပယ်ခြင်းကိစ္စ ထူးသောကြောင့် မဂ်လေးပါး ပြားရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၂) ထိုနတ်ပြည်၌ သကဒါဂါမိဖိုလ်သို့ ရောက်၍ ထိုနတ်ပြည်၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသော သကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်၊&lt;br&gt;(၃) ဤလူ့ပြည်၌ သကဒါဂါမိဖိုလ်သို့ ရောက်၍ ထိုနတ်ပြည်၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသော သကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်၊&lt;br&gt;(၄) ထိုနတ်ပြည်၌ သကဒါဂါမိဖိုလ်သို့ ရောက်၍ ဤလူ့ပြည်၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသော သကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်၊&lt;br&gt;(၅) ဤလူ့ပြည်၌ သကဒါဂါမိဖိုလ်သို့ ရောက်၍ ထိုနတ်ပြည်၌ ဖြစ်၍ ဤလူ့ပြည်၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသော သကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤငါးယောက်သော သကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် ငါးယောက် ပြည့်သော နောက်ဆုံး သကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဤ &lt;b&gt;သကဒါဂါမိမဂ္ဂစိတ္တံ&lt;/b&gt; ဟူသော ပုဒ်၌ အလိုရှိအပ်၏။ အဘယ့်ကြောင့် ယူအပ်ပါသနည်း ဆိုသော် ထိုပဉ္စမမြောက် သကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်သာ ဤလူ့ပြည်မှ နတ်ပြည်သို့ ရောက်၍ တဖန်တကြိမ် ဤလူ့ပြည်သို့ လာတတ်သောကြောင့် ယူအပ်၏။ ထိုသကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်၏ မဂ်သည် &lt;b&gt;သကဒါဂါမိမဂ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မဂ်စိတ်၏ သကဒါဂါမိမည်ကြောင်း မဂ်နှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ ထိုတကြိမ် ပဋိသန္ဓေ ယူသော အားဖြင့် ဤလူ့ပြည်သို့ မလာနိုင်သောကြောင့် ဖိုလ်ပုဂ္ဂိုလ်၏သာလျှင် မုချသကဒါဂါမိ မည်သော်လည်း ထိုသကဒါဂါမိဖိုလ် ပုဂ္ဂိုလ်၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဖိုလ်၏ ရှေးအဘို့၌ ဖြစ်သော &lt;b&gt;သကဒါဂါမိမဂ်&lt;/b&gt; ကိုလည်း တပါးသော မဂ်ကို တားမြစ်ခြင်းငှါ ဖိုလ်ပုဂ္ဂိုလ်ဖြင့် အထူးပြု၍ &lt;b&gt;သကဒါဂါမိမဂ်&lt;/b&gt; ဟု ဆိုအပ်ပါသတည်း။ အနာဂါမိမဂ် ပုဂ္ဂိုလ်ကိုလည်း ဤသကဒါဂါမိမဂ်ပုဂ္ဂိုလ်ကဲ့သို့ပင် မှတ်အပ်၏။ &lt;b&gt;သကဒါဂါမိမဂ်&lt;/b&gt; နှင့် ယှဉ်သော စိတ်သည် &lt;b&gt;သကဒါဂါမိမဂ်စိတ်&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အနာဂါမိမဂ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;ပဋိသန္ဓေ၏ အစွမ်းဖြင့် ဤကာမဘုံသို့ မလာတတ်သောကြောင့် အနာဂါမီ မည်၏။ ထိုအနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်၏မဂ်သည် &lt;b&gt;အနာဂါမိမဂ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုအနာဂါမိမဂ်နှင့် ယှဉ်သော စိတ်သည် &lt;b&gt;အနာဂါမိမဂ်စိတ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;အရဟတ္တမဂ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;မြတ်သော အလှူကို ခံထိုက်သည် ဖြစ်၍ ပူဇော်အထူးကို ခံခြင်းငှါ ထိုက်တော်မူသောကြောင့် &lt;b&gt;အရဟ&lt;/b&gt; မည်တော်မူ၏။ တနည်းကား ဤပုဂ္ဂိုလ်သည် ကိလေသာဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ရန်သူတို့ကို သတ်အပ်ကုန်၏၊ ဤသို့ သတ်အပ်သော ကိလေသာရန်သူ ရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အရဟ&lt;/b&gt; မည်တော်မူ၏။ တနည်း–ဤပုဂ္ဂိုလ်သည် သံသရာစက်၏ အကန့်ဖြစ်ကုန်သော ကိလေသာတို့ကို ဖျက်ဆီးအပ်ကုန်၏၊ ဤသို့ ဖျက်ဆီးအပ်သော သံသရာအကန့် ရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အရဟ&lt;/b&gt; မည်တော်မူ၏။ တနည်းအားဖြင့် အကောင်းမှု ပြုခြင်း၌ ဆိတ်ငြိမ်ရာ မရှိသောကြောင့် ရှစ်ယောက်မြောက်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်သည် &lt;b&gt;အရဟ&lt;/b&gt; မည်တော်မူ၏။ ထိုအရဟမည်သော ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်၏ ဖြစ်ကြောင်းသည် &lt;b&gt;အရဟတ္တ&lt;/b&gt; မည်၏။ ဤ &lt;b&gt;အရဟတ္တ&lt;/b&gt; ဟူသော အမည်သည် စတုတ္ထ ဖိုလ်ဖြစ်သော &lt;b&gt;အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်&lt;/b&gt; ၏ အမည်တည်း။ ထိုအရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်ကြောင်းဖြစ်သော မဂ်သည် &lt;b&gt;အရဟတ္တမဂ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထို &lt;b&gt;အရဟတ္တမဂ်&lt;/b&gt; နှင့် ယှဉ်သောစိတ်သည် &lt;b&gt;အရဟတ္တမဂ်စိတ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;နည်းတထောင် အဖွင့်&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;စတ္တာရိ&lt;/b&gt; ၌ ပါရှိသော &lt;b&gt;စတ္တာရိ&lt;/b&gt; -သဒ္ဒါဖြင့် တခုခုသော မဂ်၏ နည်း တထောင် အစွမ်းဖြင့် မဂ်လေးပါးတို့၏ ၄၀၀၀-အပြားရှိသော နည်းကို၎င်း၊ သစ္စဝိဘင်း၌ လာသော နည်းခြောက်သောင်း အပြားရှိသော နည်းကို၎င်း၊ အောက်၌ ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းဖြင့် တပါးမက များသော အပြားရှိသော အဖြစ်ကို၎င်း ပေါင်း၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;နည်းတထောင်ရှင်းပြခြင်း&lt;/h3&gt;ထိုနည်းတို့တွင် ဤဆိုလတ္တံ့သည်ကား နည်းတထောင်မျှကို ထင်ရှားစွာ ပြခြင်းတည်း။ အဘယ်သို့နည်းဟူမူ-ရှေးဦးစွာ &lt;b&gt;သောတာပတ္တိမဂ်&lt;/b&gt; ကို ဈာန်အမည်ဖြင့် ပဋိပဒါအပြားကို မသုံးသပ်မူ၍ သက်သက် သုညတမဂ်၊ အပ္ပဏိဟိတမဂ် ဟူ၍ နှစ်ပါး အပြားအားဖြင့် ဝေဖန်အပ်၏။ တဖန် ပဋိပဒါစတုက္ကနှင့် ယှဉ်၍ အသီးအသီး လေးပါး အပြားအားဖြင့် ဝေဖန်အပ်၏။ ဤသို့ ဈာန်အမည်အားဖြင့် ဆယ်ပါး အပြားဖြင့် ဝေဖန်အပ်၏။ ထို့အတူ မဂ်၊ သတိပဋ္ဌာန်၊ သမ္မပ္ပဓာန်၊ ဣဒ္ဓိပါဒ်၊ ဣန္ဒြေ၊ ဗိုလ်၊ ဗောဇ္ဈင်၊ သစ္စာ၊ သမထ၊ ဝိပဿနာ၊ ဓမ္မ၊ ခန္ဓာ၊ အာယတန၊ ဓာတ်၊ အာဟာရ၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ စေတနာ၊ စိတ် အမည်တို့ဖြင့် အသီးအသီး ဆယ်ပါး၊ ဆယ်ပါးသော အခြင်းအရာတို့ဖြင့် ထိုထိုသို့ သိထိုက်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဝေဖန်အပ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ဈာန်၏ အစွမ်းဖြင့် ဆယ်ပါးသော နည်းတို့၎င်း၊ မဂ်အစရှိသည်တို့၏ တခုယုတ် နှစ်ဆယ်သော နည်းတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဆယ်ပါး ဆယ်ပါးသော နည်းတို့၎င်း၊ ဤသို့ နှစ်ဆယ်သော အရာတို့၌ နည်းနှစ်ရာတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ တဖန် ထိုနှစ်ရာတို့ကို အဓိပတိ လေးပါးတို့နှင့် ယှဉ်စေ၍ အသီးအသီး လေးပါး အပြားအားဖြင့် ဝေဖန်အပ်ကုန်၏။ ဤသို့ အဓိပတိတို့နှင့် မရောမူ၍ နည်းနှစ်ရာတို့၎င်း၊ ရော၍ နည်းရှစ်ရာတို့၎င်း၊ ဤသို့ &lt;b&gt;သောတာပတ္တိမဂ်&lt;/b&gt; ၌ နည်းတထောင်ဖြစ်၏။ &lt;b&gt;သကဒါဂါမိမဂ်&lt;/b&gt; စသည်တို့၌လည်း ထို့အတူ နည်းတထောင်စီ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဖိုလ်စိတ် ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၃၂။ ။ &lt;b&gt;သောတာပတ္တိဖလစိတ္တံ၊ သကဒါဂါမိဖလစိတ္တံ၊ အနာဂါမိဖလစိတ္တံ၊ အရဟတ္တဖလစိတ္တေ&lt;/b&gt; တိ ဣမာနိ စတ္တာရိပိ လောကုတ္တရဝိပါကစိတ္တာနိ နာမ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၁) &lt;b&gt;သောတာပတ္တိဖိုလ်စိတ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) &lt;b&gt;သကဒါဂါမိဖိုလ်စိတ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) &lt;b&gt;အနာဂါမိဖိုလ်စိတ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၄) &lt;b&gt;အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် လေးပါးကုန်သော ဤစိတ်တို့သည် လောကုတ္တရာဝိပါက်စိတ်ဟူသော အမည် ရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ဖိုလ်စိတ်လေးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၂။ ။အရိယာမဂ်သို့ ရှေးဦးစွာ ရောက်ခြင်းကြောင့် ရအပ်သော အကျိုးဖြစ်သော စိတ်သည် &lt;b&gt;သောတာပတ္တိဖိုလ်စိတ်&lt;/b&gt; မည်၏။ တနည်း–သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်၏ အကျိုးဖြစ်သော စိတ်သည် &lt;b&gt;သောတာပတ္တိဖိုလ်စိတ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာလည်းဖြစ် ဖိုလ်စိတ်လည်းဖြစ်သော စိတ်သည် &lt;b&gt;အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာ&lt;/b&gt;&lt;br&gt; ၃၄။ ။ &lt;b&gt;စတုမဂ္ဂပ္ပဘေဒေန၊ စတု ကုသလံ တထာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပကံ တဿ ဖလာတိ၊ အဋ္ဌာနုတ္တရံ မတံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;လောကုတ္တရာ ကုသိုလ်စိတ်သည် မဂ်လေးပါးတို့၏ အပြားအားဖြင့် လေးပါးအပြား ရှိ၏။ ထို့အတူ လောကုတ္တရာ ဝိပါက် စိတ်သည် ထိုကုသိုလ်စိတ်၏ အကျိုးဖြစ်သောကြောင့် လေးပါး အပြား ရှိ၏၊ ဤသို့ လောကုတ္တရာစိတ်ကို ရှစ်ပါး အပြားရှိ၏ ဟူ၍ သိအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-အကြောင်းတရား ဖြစ်သော မဂ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အကျိုးတရားသည် ဖိုလ်မည်၏၊ ယင်းဖိုလ်စိတ်သည်လည်း အကြောင်းတရားမဂ်အားလျော်စွာ လေးပါးပင် ပြားရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၃၄။ ။ &lt;b&gt;စတုမဂ္ဂပ္ပဘေဒေန&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို သဒ္ဒါအစရှိသော ဣန္ဒြေတို့၏ မထင်သော အပြား၊ အထူးသဖြင့် ထင်သော အပြား၊ အလွန်အထူးအားဖြင့် ထင်သော အပြားအားဖြင့် ပြားသော သတ္တိရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ၊ သီလဗ္ဗတပရာမာသတို့ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်ခြင်း၊ ကာမရာဂ၊ ဗျာပါဒတို့ကို ခေါင်းပါးသည်အဖြစ်သို့ ရောက်စေခြင်း၊ ထိုကာမရာဂ၊ ဗျာပါဒတို့ကို အကြွင်းမဲ့ပယ်ခြင်းမှ ရူပရာဂ၊ အရူပရာဂ၊ မာန၊ ဥဒ္ဓစ္စ၊ အဝိဇ္ဇာတို့ကို အကြွင်းမဲ့ပယ်ခြင်း၊ ဤသို့ သံယောဇဉ်တို့ကို ပယ်သော အစွမ်းအားဖြင့် လေးပါးပြားကုန်သော &lt;b&gt;သောတာပတ္တိမဂ်&lt;/b&gt; အစရှိကုန်သော အဋ္ဌင်္ဂိကမဂ်တို့၏ ဝါ-တို့နှင့်ယှဉ်သော အပြားအားဖြင့် မဂ်လေးပါးဟု ဆိုအပ်သော လောကုတ္တရာ ကုသိုလ်စိတ်သည် လေးပါးအပြား ရှိ၏။ လောကုတ္တရာ ဝိပါက်စိတ်သည်ကား ထိုလောကုတ္တရာ ကုသိုလ်၏ အကျိုး ဖြစ်သောကြောင့် ထိုကုသိုလ်အားလျော်သောအားဖြင့် ထို့အတူ လေးပါးအပြား ရှိ၏။ ဤသို့ မိမိထက် လွန်သော တရားမရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် အနုတ္တရဟုဆိုအပ်သော လောကုတ္တရာစိတ်ကို ရှစ်ပါးအပြားအားဖြင့် သိအပ်၏။ ဤယောဇနာခြင်းကို ပြုရာ၏။&lt;h3&gt;လောကုတ္တရာ၌ ကြိယာမရှိသောအကြောင်း&lt;/h3&gt;လောကုတ္တရာ ကြိယာ၏ မဖြစ်သင့်သောကြောင့် ၁၂-ပါး အပြားရှိသည် အဖြစ်ကို မဆိုအပ်ပေ။ အဘယ့်ကြောင့် ထိုကြိယာစိတ် မဖြစ်ပါသနည်း။ မဂ်စိတ်၏ တကြိမ်တည်းသာ ဖြစ်သောကြောင့် ကြိယာစိတ် မဖြစ်ပါသတည်း။ ထိုစကားမှန်၏၊ အကယ်၍ မဂ်စိတ်သည် အဖန်တလဲလဲ ဖြစ်အံ့၊ ထိုမဂ်စိတ် အကြိမ်ကြိမ် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကြိယာစိတ်ကို ဆိုသင့်ရာ၏။ ထိုမဂ်စိတ်သည် ကိလေသာကို အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်သည်၏ အစွမ်းဖြင့်သာလျှင် ရအပ်သောကြောင့်၎င်း၊ တကြိမ်မျှသာဖြစ်သော ထိုမဂ်စိတ်သည် ကျသော&lt;hr&gt; ၁။ မဂ်စိတ်သည် တကြိမ်သာ ဖြစ်သောကြောင့် လောကုတ္တရာစိတ်၌ ကြိယာမရှိဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မိုဃ်းကြိုးသည် သစ်ပင်အစရှိသည်တို့၏ အမြစ်နှင့် တကွ ဖျက်ဆီးခြင်းကို ပြီးစေသကဲ့သို့ ထိုထို ကိလေသာတို့၏ စင်စစ် မဖြစ်ခြင်းကို ပြီးစေတတ်သောကြောင့်၎င်း၊ တဖန် ဖြစ်သော်လည်း ပြုဘွယ်ပယ်ဘွယ်ကိစ္စ မရှိသောကြောင့်၎င်း၊ မျက်မှောက်သော ကိုယ်၏ အဖြစ်၌ ချမ်းသာစွာနေခြင်းအကျိုးငှါ ဖလသမာပတ်၏သာ နိဗ္ဗာန်အာရုံ ရှိသည်၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ တရံတခါမျှလည်း သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်၊ အသေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့အား မဖြစ်။ ထို့ကြောင့် ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် လောကုတ္တရာ ကြိယာစိတ် မရှိပေ။&lt;h3&gt;ဇာတ်အားဖြင့်ရေတွက်ခြင်း&lt;/h3&gt;၃၅။ ။ &lt;b&gt;ဒွါဒသာကုသလာနေဝံ၊ ကုသလာနေကသတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဆတ္တိံသေဝ ဝိပါကာနိ၊ ကြိယစိတ္တာနိ သတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းဖြင့် အကုသိုလ်စိတ်တို့သည် ၁၂-ပါးအပြားရှိကုန်၏။ ကုသိုလ်စိတ်တို့သည် ၂၁-ပါး အပြား ရှိကုန်၏။ ဝိပါက်စိတ်တို့သည် ၃၆-ပါးအပြား ရှိကုန်၏။ ကြိယာစိတ်တို့သည် ၂၀-အတိုင်းအရှည် ရှိကုန်သည်သာတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၅။ ။ &lt;b&gt;ဒွါဒသာကုသလာနေဝံ&lt;/b&gt; -ဤသို့ အစရှိသော စကားသည် အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ကုန်သော ဇာတ်အားဖြင့် [၁] ဖြစ်ကုန်သော စိတ်တို့ကို ရေတွက်ကြောင်းဖြစ်သော သင်္ဂဟဂါထာတည်း။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;&lt;b&gt;ဇာတ်အားဖြင့်ရေတွက်ပြပုံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၁-(က) အကုသိုလ်စိတ် ၁၂-ပါး၊ (ခ) ကာမာဝစရကုသိုလ် ၈-ပါး၊ ရူပါဝစရကုသိုလ် ၅-ပါး၊ အရူပါဝစရကုသိုလ် ၄-ပါး၊ လောကုတ္တရာကုသိုလ် ၄-ပါး ပေါင်း ကုသိုလ် ၂၁-ပါး၊ (ဂ) အကုသလဝိပါက် ၇-ပါး၊ အဟိတ် ကုသလဝိပါက် ၈-ပါး၊ ကာမာဝစရ ဝိပါက် ၈-ပါး၊ ရူပါဝစရဝိပါက် ၅-ပါး၊ အရူပါဝစရဝိပါက် ၄-ပါး၊ လောကုတ္တရာ ဝိပါက် ၄-ပါး ပေါင်း ဝိပါက်စိတ် ၃၆-ပါး၊ (ဃ) အဟိတ်ကြိယာ ၃-ပါး၊ ကာမာဝစရ ကြိယာ ၈-ပါး၊ ရူပါဝစရကြိယာ ၅-ပါး၊ အရူပါဝစရကြိယာ ၄-ပါး ပေါင်း ကြိယာစိတ် ၂၀-ဖြစ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဘုံ အများအားဖြင့် ရေတွက်ခြင်း&lt;/h3&gt;၃၆။ ။ &lt;b&gt;စတုပညာသာ ကာမေ၊ ရူပေ ပန္နရသီရယ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;စိတ္တာနိ ဒွါဒသာရုပ္ပ၊ အဋ္ဌောနုတ္တရေ တထာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ကာမ ၁၁-ဘုံ၌ များသောအားဖြင့် ကျင်လည်တတ် ဖြစ်တတ်ကုန်သော စိတ်တို့ကို ၅၄-ပါးအပြား ရှိကုန်၏ဟူ၍ မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူ၏။ အသညသတ်ကြဉ်သော ရူပ ၁၅-ဘုံ၌ ကျင်လည်တတ်၊ ဖြစ်တတ်ကုန်သော စိတ်တို့ကို ၁၅-ပါးအပြား ရှိကုန်၏ဟူ၍ ဟောတော်မူ၏။ အရူပလေးဘုံ၌ ကျင်လည်တတ်၊ ဖြစ်တတ်ကုန်သော စိတ်တို့ကို ၁၂-ပါးအပြား ရှိကုန်၏ ဟူ၍ ဟောတော်မူ၏။ ထိုမှတပါး လောကုတ္တရာတရား အပေါင်း၌ စိတ်တို့ကို ရှစ်ပါးအပြား ရှိကုန်၏ဟူ၍ ဟောတော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၆။ ။ဤသို့ဇာတ်၏အစွမ်းဖြင့် အကျဉ်းပေါင်းရုံးခြင်းကို ပြပြီး၍တဖန် ဘုံ၏အစွမ်းဖြင့် အကျဉ်းပေါင်းရုံးခြင်းကို ပြခြင်း &lt;b&gt;စတုပညာသာ ကာမေ&lt;/b&gt; ဤသို့အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူအပ်၏။ ကာမဘုံ၌ စိတ်တို့သည် ၅၄-ပါးအပြားရှိကုန်၏ဟူ၍ ဟောတော်မူ၏။ ရူပဘုံ၌ စိတ်တို့သည် ၁၅-ပါး အပြားရှိကုန်၏ဟူ၍ ဟောတော်မူ၏။ အရူပဘုံ၌ စိတ်တို့သည် ၁၂-ပါး အပြားရှိကုန်၏ ဟူ၍ ဟောတော်မူ၏။ ၈-ပါး အပြားရှိသော တရားအပေါင်းဖြစ်သော လောကုတ္တရာ စိတ်တို့သည် ၈-ပါး အပြားရှိကုန်၏ဟူ၍ ဟောတော်မူ၏။ ဤကားအနက်တည်း။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;&lt;b&gt;ဘုံအားဖြင့်ရေတွက်ပြပုံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၁-(က) အကုသိုလ်စိတ် ၁၂-ပါး၊ အဟိတ်စိတ် ၁၈-ပါး၊ ကာမာဝစရစိတ် ၂၄-ပါး ပေါင်း ကာမစိတ် ၅၄-ပါးဖြစ်၏။ (ခ) ရူပါဝစရစိတ်ကား ကုသိုလ် ၅-ပါး၊ ဝိပါက် ၅-ပါး၊ ကြိယာ ၅-ပါး ပေါင်း ၁၅-ပါးဖြစ်၏။ (ဂ) အရူပါဝစရစိတ်ကား ကုသိုလ် ၄-ပါး၊ ဝိပါက် ၄-ပါး၊ ကြိယာ ၄-ပါး ပေါင်း ၁၂-ပါးဖြစ်၏။ (ဃ) လောကုတ္တရာစိတ်ကား ကုသိုလ် ၄-ပါး၊ ဝိပါက် ၄-ပါး ပေါင်း ရှစ်ပါးဖြစ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အခြားဘုံ၌ ဖြစ်သော်လည်း ကာမစိတ်မည်ကြောင်း&lt;/h3&gt;ကာမမည်ကြောင်းဆက်၍ ပြဦးအံ့—ဤဂါထာ၌ ကာမတဏှာ အစရှိသည်တို့၏ အာရုံ၏ အဖြစ်ဖြင့် ကာမဘုံ အစရှိသည်၌ အကျုံးဝင်သော စိတ်တို့သည် မိမိမိဘုံမှ တပါးသော ဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော်လည်း ကာမဘုံ အစရှိသည်တို့၌ ဖြစ်သော စိတ်တို့ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။ ဥပမာကား—လူမိန်းမ၏ ဝမ်း၌ ဖြစ်သော တိရစ္ဆာန်သည်လည်း တိရစ္ဆာန်မျိုး၌ အကျုံးဝင်သည် အဖြစ်ကြောင့် တိရစ္ဆာန်မျိုးတို့၌သာ ရေတွက်အပ်သကဲ့သို့တည်း။&lt;h3&gt;လောကုတ္တရာစိတ်မည်ကြောင်း&lt;/h3&gt;တစုံတခုသော ဘုံ၌ အကျုံးမဝင်သောကြောင့် ကိုးပါးအပြားရှိသော လောကုတ္တရာတရား အပေါင်း၏ တစိတ်တဒေသ ဖြစ်ကုန်၍ “ရုက္ခေသာခါ” ဤသို့ အစရှိသည်တို့၌ကဲ့သို့ လောကုတ္တရာတရား အပေါင်း၌ စိတ်တို့ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။ တနည်းကား &lt;b&gt;ကာမေ ရူပေ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤသဒ္ဒါသည် ကျသော &lt;b&gt;အဝစရ&lt;/b&gt;-နောက်ပုဒ် ရှိ၏ဟု ညွှန်ပြသော သဒ္ဒါတည်း။ အရူပဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော စိတ်တို့သည် အာရုပ္ပ မည်ကုန်၏။ ထိုတရားတို့အား မိမိထက် လွန်သော စိတ်မရှိသောကြောင့် အနုတ္တရ မည်ကုန်၏။ ဤသို့ ဒုတိယာဗဟုဝုစ် ဝိဘတ်၏ အစွမ်းကြောင့် ကာမာဝစရစိတ်တို့သည် ၅၄-ပါးအပြားရှိကုန်၏ဟု ဟောတော်မူ၏။ ရူပါဝစရစိတ်တို့သည် ၁၅-ပါးအပြား ရှိကုန်၏ဟု ဟောတော်မူ၏။ အရူပါဝစရစိတ်တို့သည် ၁၂-ပါးအပြား ရှိကုန်၏ဟု ဟောတော်မူ၏။ လောကုတ္တရာစိတ်တို့သည် ရှစ်ပါး အပြားရှိကုန်၏ဟု ဟောတော်မူ၏။ ဤသို့ ဤဂါထာ၌ ပုဒ်တို့၏ စပ်ခြင်းကို မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;စိတ်အကျဉ်း အကျယ်&lt;/h3&gt;၃၇။ ။ &lt;b&gt;ဣတ္ထမေကူန နဝုတိ၊ ပဘေဒံ ပန မာနသံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဧကသတံ ဝါထ၊ ဝိဘဇန္တိ ဝိစက္ခဏာ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စိတ်ကို အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော ဇာတိဘေဒ၊ ဘူမိဘေဒ၊ အပြားအားဖြင့် တခုယုတ်ကိုးဆယ် အပြားရှိသည်ကို ပြု၍ ပညာရှိတို့သည် ဝေဖန်ကုန်၏။ တနည်းကား ၁၂၁-ပါး အပြားရှိသည်ကို ပြု၍ ပညာရှိတို့သည် ဝေဖန်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၇။ ။အကြင် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းဖြင့် ဇာတ်အပြားအားဖြင့် ပြားသော ဘုံလေးပါးတို့၌ ဖြစ်သော စိတ်တို့၏ အပြား၏ အစွမ်းဖြင့် တခုယုတ်ကိုးဆယ် အပြားရှိသည်ကို ပြု၍ စိတ်ကို အထူးထူးအားဖြင့် အနက်ကို မြင်တတ်သော သဘောရှိကုန်သော ပညာရှိတို့သည် ဝေဖန်ကုန်၏။ တနည်းကား—၁၂၁-ပါး အလွန်ရှိသော တရားအပြားရှိသော စိတ်ကို ပညာရှိတို့သည် ဝေဖန်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;စိတ် အကျယ် ၁၂၁-ပါး&lt;/b&gt;&lt;br&gt; ၃၈။ ။ &lt;b&gt;ကထမေကူနနဝုတိ စိတ္တံ ဧကသတံ ဟောတိ၊&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝိတက္ကဝိစာရ၊ ပီတိ သုခေကဂ္ဂတာသဟိတံ ပဌမဈာန&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သောတာပတ္တိမဂ္ဂစိတ္တံ၊ ဝိစာရ၊ ပီတိ၊ သုခေ၊&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကဂ္ဂတာသဟိတံ ဒုတိယဈာနသောတာပတ္တိမဂ္ဂစိတ္တံ၊ ပီတိ၊ သုခေ၊&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကဂ္ဂတာသဟိတံ တတိယဈာနသောတာပတ္တိမဂ္ဂစိတ္တံ၊&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-လောကီစိတ်ကား ကာမစိတ် ၅၄-ပါး မဟဂ္ဂုတ်စိတ် ၂၇-ပါး ပေါင်း ၈၁-ပါး ဖြစ်၏၊ လောကုတ္တရာ ဈာန်ပွားစိတ် ၄၀ ပေါင်း စိတ် ၁၂၁-ပါး ဖြစ်၏။ (၁) ပဌမဈာန်နှင့် ယှဉ်သော &lt;b&gt;သောတာပတ္တိမဂ်စိတ်&lt;/b&gt;၊ (၂) ဒုတိယဈာန်နှင့် ယှဉ်သော &lt;b&gt;သောတာပတ္တိမဂ်စိတ်&lt;/b&gt;၊ (၃) တတိယဈာန်နှင့် ယှဉ်သော &lt;b&gt;သောတာပတ္တိမဂ်စိတ်&lt;/b&gt;၊ (၄) စတုတ္ထဈာန်နှင့် ယှဉ်သော &lt;b&gt;သောတာပတ္တိမဂ်စိတ်&lt;/b&gt;၊ (၅) ပဉ္စမဈာန်နှင့် ယှဉ်သော &lt;b&gt;သောတာပတ္တိမဂ်စိတ်&lt;/b&gt; ဟု &lt;b&gt;သောတာပတ္တိမဂ်စိတ်&lt;/b&gt; ၅-ပါး။ ထို့အတူ &lt;b&gt;သကဒါဂါမိမဂ်စိတ်&lt;/b&gt; ၅-ပါး၊ &lt;b&gt;အနာဂါမိမဂ်စိတ်&lt;/b&gt; ၅-ပါး၊ &lt;b&gt;အရဟတ္တမဂ်စိတ်&lt;/b&gt; ၅-ပါး ပေါင်း မဂ်စိတ် ၂၀-ဖြစ်၏။ ထို့အတူ ဖိုလ်စိတ်လည်း ၂၀-ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် လောကုတ္တရာစိတ် ၄၀-ဖြစ်၏။ သို့ လောကီစိတ် ၈၁-ပါး၊ လောကုတ္တရာစိတ် ၄၀-အားဖြင့် စိတ်အကျယ် ၁၂၁-ပါးဖြစ်၏ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;သုခေ၊ ကဂ္ဂတာသဟိတံ စတုတ္ထဈာနသောတာပတ္တိမဂ္ဂစိတ္တံ၊ ဥပေက္ခာ၊ ကဂ္ဂတာသဟိတံ ပဉ္စမဈာနသောတာပတ္တိမဂ္ဂစိတ္တေ&lt;/b&gt; တိ ဣမာနိ ပဉ္စ &lt;b&gt;သောတာပတ္တိမဂ္ဂစိတ္တံ&lt;/b&gt; နာမ။ ။ တခုယုတ် ကိုးဆယ် အပြားရှိသော စိတ်သည် အဘယ်သို့လျှင် ၁၂၁-ပါး အပြားရှိပါသနည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) ဝိတက်၊ ဝိစာရ၊ ပီတိ၊ သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာတည်းဟူသော ဈာန်အင်္ဂါ ငါးပါးနှင့် တကွဖြစ်သော ပဌမဈာန်နှင့် ယှဉ်သော &lt;b&gt;သောတာပတ္တိမဂ်စိတ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၂) ဝိစာရ၊ ပီတိ၊ သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာတည်းဟူသော ဈာန်အင်္ဂါ လေးပါးနှင့် တကွဖြစ်သော ဒုတိယဈာန်နှင့် ယှဉ်သော &lt;b&gt;သောတာပတ္တိမဂ်စိတ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၃) ပီတိ၊ သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာတည်းဟူသော ဈာန်အင်္ဂါ သုံးပါးနှင့် တကွဖြစ်သော တတိယဈာန်နှင့် ယှဉ်သော &lt;b&gt;သောတာပတ္တိမဂ်စိတ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၄) သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာတည်းဟူသော ဈာန်အင်္ဂါ ၂-ပါးနှင့် တကွဖြစ်သော စတုတ္ထဈာန်နှင့် ယှဉ်သော &lt;b&gt;သောတာပတ္တိမဂ်စိတ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၅) ဥပေက္ခာ၊ ဧကဂ္ဂတာတည်းဟူသော ဈာန်အင်္ဂါ ၂-ပါးနှင့် တကွဖြစ်သော ပဉ္စမဈာန်နှင့် ယှဉ်သော &lt;b&gt;သောတာပတ္တိမဂ်စိတ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် ငါးပါးအပြားရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော ဤစိတ်တို့သည် &lt;b&gt;သောတာပတ္တိမဂ်စိတ်&lt;/b&gt; ဟူသောအမည်ရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ပါဒကဈာန်စသည်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၈။ ။ဈာန်အင်္ဂါတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ပဌမဈာန်နှင့် တူသောကြောင့် ထိုစိတ်သည် ပဌမဈာန်လည်း ဖြစ်၏၊ &lt;b&gt;သောတာပတ္တိမဂ်စိတ်&lt;/b&gt; လည်း ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;ပဌမဈာနသောတာပတ္တိမဂ်စိတ်&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကျယ်ချ၍ ပြဦးအံ့—ပါဒကဈာန်၊ သမ္မသိတဈာန်၊ ပုဂ္ဂိုလ်၏ အလိုတို့တွင်လည်း တပါးပါး၏ အစွမ်းဖြင့် ထိုထိုဈာန်နှင့် တူသည် အဖြစ်ကြောင့် ဝိတက်စသော အင်္ဂါ ထင်ရှားဖြစ်သဖြင့် လေးပါးသော မဂ်တို့သည် ပဌမဈာန် အစရှိသော အမည်ကို ရကုန်လျက် အသီးအသီး ငါးပါး အပြားအားဖြင့် ကွဲပြားကုန်၏။ ထို့ကြောင့် “ဈာနင်္ဂယောဂဘေဒေန” အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုသုံးပါးသော ဈာန်တို့၌ ပဌမဈာန် အစရှိသည်တို့တွင် အကြင်အကြင်ဈာန်ကိုဝင်စား၍ ထိုထိုဈာန်မှထ၍ သင်္ခါရတရားတို့ကို သုံးသပ်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာသည် ဖြစ်၏၊ ထိုင်စားသော ဈာန်သည် ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာ၏ အကြောင်း၏ အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;ပါဒကဈာန်&lt;/b&gt; [၁] မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကြင်အကြင်ဈာန်ကို သုံးသပ်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား ထိုဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာသည် ဖြစ်၏။ ထိုသုံးသပ်သော ဈာန်သည် &lt;b&gt;သမ္မသိတဈာန်&lt;/b&gt; [၂] မည်၏။ ပဌမဈာန်နှင့် တူသော အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော မဂ်ဖြစ်ပါမူ အားကောင်းလေစွဟု၎င်း၊ တနည်း— ဒုတိယဈာန် အစရှိသည်တို့တွင် တပါးပါးသော ဈာန်နှင့် တူသော လေးပါးသော အင်္ဂါစသည် အပြားရှိသော မဂ်သည် ငါ့အား ဖြစ်ပါမူ ကောင်းလေစွဟု ဤသို့ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ ဖြစ်စေလိုသော အလိုသည် &lt;b&gt;ပုဂ္ဂလာဓိဋ္ဌာယ&lt;/b&gt; [၃] မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုသုံးမျိုးတို့တွင် အကြင်သူသည် ပဌမဈာန် အစရှိသည်တို့တွင် တပါးပါးသော ဈာန်ကို ဝင်စားပြီး၍ ထိုဈာန်မှ ထ၍ ပြီးပြွမ်းသော သင်္ခါရတို့ကို သုံးသပ်၍ မဂ်ကို ဖြစ်စေအပ်၏။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏ ထိုဖြစ်ပေါ်သော မဂ်သည် ပဌမဈာန် အစရှိသည်တို့တွင် ထိုထို&lt;hr&gt; ၁-အကြင်ဈာန်ကိုဝင်စားပြီးမှ မဂ်စိတ်ဖြစ်အံ့၊ မဂ်စိတ် ဖြစ်ကြောင်း အခြေခံ ဖြစ်သော ထိုဈာန်သည် &lt;b&gt;ပါဒကဈာန်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;၂-အကြင်ဈာန်ကို သုံးသပ်၍ မဂ်စိတ် ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ ထိုသုံးသပ်အပ်သော ဈာန်သည် &lt;b&gt;သမ္မသိတဈာန်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;၃-ယောဂီပုဂ္ဂိုလ် သန္တာန်၌ ဖြစ်သော ဈာန်နှင့်စပ်သော အလိုဆန္ဒသည် &lt;b&gt;ပုဂ္ဂလာဓိဋ္ဌာယ&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ပါဒကဈာန်&lt;/b&gt; နှင့် တူစွာသာ ဖြစ်၏။ အကယ်၍ ဝိပဿနာ၏ အခြေဖြစ်သော တခုခုသော ဈာန်သည်မရှိ။ သက်သက် ပဌမဈာန် အစရှိသည်တို့တွင် တပါးပါးသော ဈာန်ကို သုံးသပ်၍ မဂ်ကို ဖြစ်စေအပ်၏။ ထိုယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ ထိုမဂ်သည် သုံးသပ်အပ်သော ဈာန်နှင့် တူစွာ ဖြစ်၏။ အကြင်အခါ၌ အမှတ်မရှိသော ဈာန်ကို ဝင်စား၍ ထိုဈာန်မှ ထ၍ ဈာန်တပါးပါးကို သုံးသပ်၍ မဂ်ကို ဖြစ်စေအပ်၏။ ထိုအခါ ပုဂ္ဂိုလ်၏ အလိုအစွမ်းဖြင့် နှစ်ပါးသော &lt;b&gt;ပါဒကဈာန်&lt;/b&gt;၊ &lt;b&gt;သမ္မသိတဈာန်&lt;/b&gt; တို့တွင် တပါးပါးသော ဈာန်နှင့် တူရ၏။ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား ထိုသို့ သဘောရှိသော အလိုသည် အကယ်၍ မရှိအံ့။ အောက်အောက် ဈာန်မှ ထ၍ အထက်ထက် ဈာန်တရားကို သုံးသပ်၍ ဖြစ်စေအပ်သော မဂ်သည် &lt;b&gt;ပါဒကဈာန်&lt;/b&gt; ကို မထည့်မူ၍ သုံးသပ်အပ်သော ဈာန်နှင့် တူ၏။ အထက်ထက် ဖြစ်သော ဈာန်မှ ထ၍ အောက်အောက် ဖြစ်သော ဈာန်တရားတို့ကို သုံးသပ်၍ ဖြစ်စေအပ်သော မဂ်သည် သုံးသပ်အပ်သော ဈာန်ကို မထည့်မူ၍ &lt;b&gt;ပါဒကဈာန်&lt;/b&gt; နှင့် တူစွာ ဖြစ်၏။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် အောက်အောက် ဖြစ်သော ဈာန်ထက် အထက်အထက် ဖြစ်သော ဈာန်သည် အားအလွန်ကြီးသောကြောင့်တည်း။&lt;h3&gt;လောကုတ္တရာစိတ်၏ဝေဒနာအဖွင့်&lt;/h3&gt;လောကုတ္တရာစိတ်ဝေဒနာဖြစ်ပုံကိုဆိုဦးအံ့—ဝေဒနာမှတ်ခြင်း သည်ကား အလုံးစုံသော မဂ်တို့၌ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာ-အရ မှတ်ပြုခြင်းဖြင့် ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;သုက္ခဝိပဿက ပုဂ္ဂိုလ်၏ ဈာနင် ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;သုက္ခဝိပဿက ရဟန္တာအား အလုံးစုံသော ဈာနင်ကို မှတ်ခြင်းသည် ထို့အတူ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာ မှတ်ပြုခြင်းအရသာလျှင် ဖြစ်၏။ အကျယ်ချဲ့ပြဦးအံ့--ထိုသုက္ခဝိပဿက ပုဂ္ဂိုလ်အား &lt;b&gt;ပါဒကဈာန်&lt;/b&gt; အစရှိသည်တို့၏ မရှိသဖြင့် ထိုပါဒကဈာန် စသည်တို့၏ အစွမ်း
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြင့် မှတ်ခြင်း မရှိသောကြောင့် ဝိပဿနာ မှတ်ခြင်းဖြင့်သာလျှင် ငါးပါးသော အင်္ဂါရှိသော မဂ်ဖြစ်၏။ တနည်းသော်ကား—သမာပတ်ကို ရသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်း ဈာန်ကို အခြေ မပြုမူ၍ ဖြိုးပြွမ်းသော သင်္ခါရတို့ကို သုံးသပ်၍ ဖြစ်စေအပ်သော မဂ်သည်လည်း ဝိပဿနာ မှတ်ခြင်းဖြင့်သာလျှင် အင်္ဂါငါးပါး ရှိ၏။ ဤ၌ ဤဆိုအပ်ပြီးသော အဆုံးအဖြတ်သည် အဋ္ဌကထာစသည်မှ ထုတ်ဆောင်အပ်သော မြတ်သော အဆုံးအဖြတ်တည်း။ ။ မထေရ်တို့၏ အယူကိုပြကြောင်းဖြစ်သော စကား အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော အကျယ်ကိုကား အဋ္ဌကထာ စသည်တို့၌ ဆိုအပ်သော နည်းဖြင့် သိအပ်၏။ ဤအရာ၌ကဲ့သို့ အလုံးစုံသော အရာတို့၌ အကျယ်ဖြစ်သော နည်းကို ထိုထိုသော အဋ္ဌကထာတို့၌ ဆိုအပ်သော နည်းဖြင့် ယူအပ်၏။ ကျမ်းကျယ်သည်ကို ကြောက်ကုန်သော စာသင်သားတို့ကို ချီးမြှောက်ခြင်းငှါ ဤကျမ်း၌ အကျဉ်း စကားကို အလိုရှိအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၁။ ။ &lt;b&gt;ယထာ စ ရူပါဝစရံ၊ ဂယှန္တာနုတ္တရံ တထာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပဌမာဒိဈာနဘေဒေ၊ အာရုပ္ပဉ္စ ပဉ္စမေ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၄၂။ ။ &lt;b&gt;ဧကာဒသ တသ္မာ၊ ပဌမာဒိကမီရိတံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဈာနမေကကမန္တု၊ တေဝီသတိဝိဓံ ဘဝ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ရူပါဝစရစိတ်ကို၎င်း၊ လောကုတ္တရာစိတ်ကို၎င်း ပဌမဈာန် အစရှိသော ဈာန်အင်္ဂတို့နှင့် ယှဉ်သော အပြားအားဖြင့် ဆိုအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ အရူပါဝစရစိတ်ကိုလည်း ဥပေက္ခာ၊ ဧကဂ္ဂတာနှင့် ယှဉ်ခြင်းကြောင့် ပဉ္စမဈာန် အဖြစ်ဖြင့် ယူအပ်သောကြောင့် ပဌမဈာန်အစရှိသော တခုတခုသော ဈာန်သည် ၁၁-ပါးအပြားရှိ၏ဟု ဆိုအပ်၏။ အဆုံးဖြစ်သော ပဉ္စမဈာန် စိတ်သည်ကား ၂၃-ပါး အပြားရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၁-၄၂။ ။ရူပါဝစရစိတ်ကို ပဌမဈာန် အစရှိသော ငါးပါးသော ဈာန်အပြားရှိသော အပြားဖြင့် ပဌမဈာန် ဤသို့စသည်ဖြင့်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဆိုအပ်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ လောကုတ္တရာစိတ်ကိုလည်း &lt;b&gt;ပဌမဈာနသောတာပတ္တိမဂ္ဂစိတ္တံ&lt;/b&gt; ဤသို့စသည်ဖြင့် ဆိုအပ်၏။ အရူပါဝစရစိတ်ကိုလည်း ဥပေက္ခာ၊ ဧကဂ္ဂတာနှင့် ယှဉ်သဖြင့် အင်္ဂါတူသောကြောင့် ပဉ္စမဈာန် အဖြစ်ဖြင့်ယူအပ်၏။ ပဉ္စမဈာန်ဟူသော အမည်ကို ရ၏။ ဤကား အနက်တည်း။ တနည်းကား—-ရူပါဝစရစိတ်ကို၎င်း၊ လောကုတ္တရာစိတ်ကို၎င်း၊ ပဌမဈာန် အစရှိသော အမည်ဖြင့် &lt;b&gt;ပဌမဈာနကုသလစိတ္တံ၊ ပဌမဈာနသောတာပတ္တိမဂ္ဂစိတ္တံ&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် ယူအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ အရူပါဝစရစိတ်ကိုလည်း ပဉ္စမဈာန်ဟူသော အမည်ဖြင့် ယူအပ်၏။ ဤကား ယောဇနာခြင်းတည်း။ ထိုသို့ယောဇနာခြင်းသည် မှန်၏။ အရှင်အနုရုဒ္ဓ ဆရာသည်လည်း ဤနောက်ယောဇနာ နည်းကိုသာ အလိုရှိအပ်၏ဟု ထင်၏။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် နာမရူပပရိစ္ဆေဒကျမ်း၌ ဖြောင့်ဖြောင့်သာလျှင် ထိုနောက်နည်းအတိုင်း ဆိုအပ်သောကြောင့်တည်း။ ထိုစကားမှန်၏၊ ထိုနာမရူပပရိစ္ဆေဒကျမ်း၌&lt;br&gt;&lt;b&gt;ရူပါဝစရစိတ္တာနိ၊ ဂယှန္တာနုတ္တရာနိ စ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပဌမာဒိဈာနဘေဒေ၊ အာရုပ္ပဉ္စ ပဉ္စမေ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဟုမိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဓိပ္ပါယ်ကား&lt;/b&gt;&lt;br&gt; ရူပါဝစရစိတ်တို့ကို၎င်း၊ လောကုတ္တရာ စိတ်တို့ကို၎င်း ပဌမဈာန် အစရှိသော ဈာန်တို့၏ အပြားအားဖြင့် ဟောအပ်ကုန်သကဲ့သို့ အရူပစိတ်ကိုလည်း ပဉ္စမဈာန်ဟူသော အမည်ဖြင့် ဟောအပ်၏ ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တသ္မာ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား—အကြောင်းကြောင့် ရူပါဝစရစိတ်ကဲ့သို့ လောကုတ္တရာစိတ်ကိုလည်း ပဌမဈာန် အစရှိသော ဈာန်အပြားဖြင့် ဆိုအပ်၏။ အရူပါဝစရစိတ်ကိုလည်း ပဉ္စမဈာန် အဖြစ်ဖြင့် ဆိုအပ်၏။ တနည်းကား—အကြောင်းကြောင့် ဈာန်အင်္ဂါတို့နှင့် ယှဉ်သော အပြားအားဖြင့် တပါးပါးသော လောကုတ္တရာစိတ်ကို
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ငါးပါးအပြားရှိသည်ကို ပြု၍ လောကုတ္တရာစိတ်ကို ၄၀-အပြား ရှိ၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။ ရူပါဝစရစိတ်၊ လောကုတ္တရာစိတ်တို့ကို ပဌမဈာန် အစရှိသော ဈာန်အပြားဖြင့် ဆိုအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ အရူပါဝစရစိတ်ကိုလည်း ပဉ္စမဈာန် အဖြစ်ဖြင့် ဆိုအပ်၏။ ထို့ကြောင့် ပဌမဈာန် အစရှိသော တပါးပါးသော ဈာန်သည် လောကီ၌ သုံးပါး အပြားရှိ၏။ လောကုတ္တရာ၌ ရှစ်ပါး အပြားရှိ၏။ ထို့ကြောင့် ၁၁-ပါး အပြားရှိ၏။ အဆုံးဖြစ်သော ပဉ္စမဈာန် စိတ်သည်ကား ၃-ပါးအပြားရှိသော ရူပါဝစရစိတ်၊ ၁၂-ပါးအပြားရှိသော အရူပါဝစရစိတ်၊ ရှစ်ပါး အပြားရှိသော လောကုတ္တရာ စိတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၂၃-ပါးအပြားရှိ၏။ ဤကားအနက်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၃။ ။ &lt;b&gt;သတ္တတိံသကံ ပုညံ၊ ဒွိပညာသကံ တထာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပါကမိစ္ဆာဟု စိတ္တာနိ၊ ဧကဝီသသတံ ဗု။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ကုသိုလ်စိတ်သည် ၃၇-ပါး အပြားရှိ၏၊ ထိုမှတပါး ဝိပါက်စိတ်သည် ၅၂-ပါး အပြားရှိ၏။ ထို့ကြောင့် စိတ်တို့ကို ၁၂၁-ပါး အပြားရှိကုန်၏ဟူ၍ ပညာရှိတို့သည် ဆိုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၃။ ။ပါဒကဈာန် အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် အရေအတွက် တိုးပွားခြင်းသည် ကုသိုလ်၊ ဝိပါက်တို့တို့သာ ဖြစ်သင့်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုကုသိုလ်၊ ဝိပါက်တို့၏ ရေတွက်ခြင်းကိုသာ ၁၂၁-ပါး အရေအတွက်ဖြင့် အင်္ဂါ၏ အဖြစ်ဖြင့် ပြလိုသောကြောင့် “သတ္တတိံသ” ဤသို့သော စကားကို ဆို၏။ ဤဆိုအပ်ပြီးသောစကားဖြင့် အဘိဓမ္မတ္ထဝိဘာဝိနီ မည်သော အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း၏အတွင်း၌&lt;br&gt;ပဌမစိတ်ပိုင်းအခွင့်သည် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ရောက်ပြီ။&lt;hr&gt; ၁-စိတ် အကျယ် ၁၂၁-ပါးတွင် ကာမာဝစရကုသိုလ်စိတ် ၈-ပါး၊ ရူပါဝစရကုသိုလ် စိတ် ၅-ပါး၊ အရူပါဝစရကုသိုလ်စိတ် ၄-ပါး၊ လောကုတ္တရာကုသိုလ်စိတ် ၂၀-ပေါင်း ကုသိုလ်စိတ် ၃၇-ပါးဖြစ်၏။&lt;br&gt;၂-အဟိတ်ဝိပါက်စိတ် ၁၅-ပါး၊ ကာမာဝစရဝိပါက်စိတ် ၈-ပါး၊ မဟဂ္ဂုတ်ဝိပါက်စိတ် ၉-ပါး၊ လောကုတ္တရာဝိပါက်စိတ် ၂၀-ပေါင်း ဝိပါက်စိတ် ၅၂-ပါး ဖြစ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	!
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	!
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;စေတသိက်ပိုင်း&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;စေတသိက်လက္ခဏာ ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၁။ ။&lt;b&gt;ဧကုပ္ပါဒနိရောဓာ စ၊ ဧကာလမ္မဏဝတ္ထုကာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;စောယု ဒ္ဓိပညာသ၊ ဓမ္မာ စေတသိ ကာ မာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;။ စိတ်နှင့် တကွဖြစ်ခြင်း, တကွချုပ်ခြင်း, စိတ်နှင့်တူသော အာရုံ တူသောမှီရာလည်း ရှိကုန်သော စိတ်နှင့် ယှဉ်ကုန်သော ၅၂-ပါးသော သဘောတရားတို့ကို စေတသိက် အမည်ရှိကုန်၏-ဟူ၍ သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;စေတသိက်လက္ခဏာ ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁။ ။၍ ညှိ ဆိုအပ်ပြီးသော ပဌမပိုင်းဖြင့် ရှေးဦးစွာ စိတ်ကို ဘုံဇာတ်, သမ္ပယောဂ, သင်္ခါရ, ဈာန်အာရုံမဂ်တို့၏ အပြားအားဖြင့် ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ဝေဖန်ပြီး၍ ယခုအခါ၌ စေတသိက်ကို ဝေဖန်ရန် အခွင့်သို့ အစဉ် ရောက်လာသောကြောင့် ရှေးဦးစွာ သမ္ပယောဂလက္ခဏာ လေးပါးကို ပြသည်အစွမ်းဖြင့် စေတသိက်လက္ခဏာကို ပြဆိုပြီး၍၊ ထိုစေတသိက်လက္ခဏာကို ပြုပြီးသည် အခြားမဲ့၌ အညသမာန်းရာသီ, အကုသလရာသီ, သောဘဏရာသီတို့၏ အစွမ်းဖြင့် သုံးပါးသော ရာသီတို့ဖြင့် စေတသိက်တရားတို့ကို ပြလျက် ထိုစေတသိက်တို့၏ ၁၆-ပါးသော အခြင်းအရာတို့ဖြင့် သမ္ပယောဂနည်းကို၎င်း၊ ၃၃-ပါးအပြားအားဖြင့် သင်္ဂဟနည်းကို၎င်း ပြဆိုခြင်းငှါ “ဧကုပ္ပါဒနိရောဓာ စ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို အားထုတ်အပ်ပါသတည်း။ ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကြင် စေတသိက်တို့အား စိတ်နှင့်တကွ တပေါင်းတည်း ဖြစ်ခြင်းသည်၎င်း, ချုပ်ခြင်းသည်၎င်း ရှိသောကြောင့် ထိုစေတသိက်တို့သည် &lt;b&gt;ဧကုပ္ပါဒနိရောဓ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ အကြင် စေတသိက်တို့အား စိတ်နှင့် တူသော အာရုံသည်၎င်း, တူသော မှီရာသည်၎င်း ရှိသောကြောင့် ထိုစေတသိက်တို့သည် &lt;b&gt;ဧကာလမ္မဏဝတ္ထုက&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဤသို့ လေးပါးသော လက္ခဏာတို့ဖြင့် စိတ်နှင့် ယှဉ်ကုန်သော ၅၂-ပါးကုန်သော သဘော လက္ခဏာကို ဆောင်တတ်သောကြောင့် ဓမ္မ မည်ကုန်သော တရားတို့ကို စိတ်နှင့်အမြဲ ယှဉ်လေ့ရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော စိတ်နှင့်အမြဲ မယှဉ်လေ့ရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော စေတသိက်တို့ဟူ၍ သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;လက္ခဏာလေးပါးကို ဆိုရသော အကြောင်း&lt;/h3&gt;ထိုဧကုပ္ပါဒ-ဂါထာ၌ စိတ်နှင့်တကွ ဖြစ်ကာမျှဖြင့်သာလျှင် စေတသိက်တို့ကို စေတောယုတ္တ-ဟူ၍၊ အကယ်၍ အလိုရှိအပ်အံ့။ ထိုသို့ ဧကုပ္ပါဒ လက္ခဏာ တပါးဖြင့် စေတောယုတ္တ ဖြစ်၏ဟု ယူပါမှု၊ စိတ်နှင့် တကွ ဖြစ်ကုန်သော စိတ္တဇရုပ် တရားတို့၏လည်း စေတောယုတ္တ အဖြစ်သည် ရောက်ခဲ့ရာ၏။ ထိုသို့ စိတ္တဇရုပ်ကို နစ်စေလိုသောကြောင့် ဧကနိရောဓ-သဒ္ဒါကို ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤစိတ်နှင့် တကွ ဖြစ်ခြင်း, တကွချုပ်ခြင်း လက္ခဏာ ၂-ပါး၏ စေတောယုတ္တအဖြစ်ကို ဆိုပါမူ စိတ်သို့ အစဉ်လိုက်ပြီ ဖြစ်ကုန်သော ဝိညတ်ရုပ် ၂-ပါး၏လည်း စေတသိက် မည်ခြင်းကို တားမြစ်ခြင်းငှါ မတတ်နိုင်ရာ။ ထို့ကြောင့် အကြင် ကမ္မဇရုပ်တရားတို့အား စိတ်နှင့် တကွ ဖြစ်ခြင်းသည်၎င်း, တကွချုပ်ခြင်းသည်၎င်း ရှိသောကြောင့် ထိုကမ္မဇရုပ်တရားတို့သည် ဧကုပ္ပါဒနိရောဓ မည်ကုန်၏-ဟု ကြံဆသော ဆရာ၏ အယူ၌ စိတ်၏ ရှေးဦးစွာ ဖြစ်၍ စိတ်၏ ဘင်ခဏ၌ ချုပ်ကုန်သော ကမ္မဇရုပ်တရားတို့ကိုလည်း တားမြစ်ခြင်းငှါ ဧကာလမ္မဏ-သဒ္ဒါကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ ဤသို့အကြင် စေတသိက် [၁] တို့သည် ဆိုအပ်ပြီးသော ဧကုပ္ပါဒ, ဧကနိရောဓ, ဧကာလမ္မဏ&lt;hr&gt; ၁။ စိတ်နှင့် တူသော ဖြစ်မှု ရှိခြင်း၊ စိတ်နှင့် တူသော ချုပ်မှု ရှိခြင်း, စိတ်နှင့် တူသော အာရုံ ရှိခြင်း, စိတ်နှင့်တူသော မှီရာ ရှိခြင်း, ဤအင်္ဂါ ၄-ပါးနှင့်ပြည့်စုံမှ စေတသိက် မည်၏။&lt;br&gt;စိတ္တဇရုပ်, ကမ္မဇရုပ် တို့သည် စိတ်နှင့်အတူ ဖြစ်မှုရှိသော်လည်း အတူ ချုပ်မှု မရှိသောကြောင့် စေတသိက် မမည်။&lt;br&gt;ကာယဝိညတ်, ဝစီဝိညတ် ၂-ပါးသည် စိတ်နှင့် အတူ ဖြစ်မှု အတူ ချုပ်မှုရှိသော်လည်း တူသော အာရုံ မရှိသောကြောင့် စေတသိက် မမည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	လက္ခဏာ ၃-ပါးရှိကုန်၏။ ထိုစေတသိက်တို့သည် မြဲသောအားဖြင့် တူသော တည်ရာရှိကုန်သည်သာ-ဟု ပြခြင်းငှာ ဧကဝတ္ထုက သဒ္ဒါကို ဆိုအပ်၏။ ထို့ကြောင့် အလွန်သဖြင့် အကျိုးမရှိပြီ။&lt;h3&gt;သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏစေတသိက် ၇-ပါး&lt;/h3&gt;၂။ ။&lt;b&gt;ဖဿော, ဝေဒနာ, သညာ, စေတနာ, ဧကဂ္ဂတာ, ဇီဝိတိန္ဒြိယံ, မနသိကာရောစေတိ သတ္တိမေ စေတသိကာ သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏာ နာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အဘယ်သို့ သိအပ်သနည်းဟူမူ-&lt;br&gt;(၁) အာရုံကို တွေ့ထိခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;ဖဿ စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၂) အာရုံ၏ အရသာကို ခံစားခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;ဝေဒနာ စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၃) အာရုံ၏ သဘောကို မှတ်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;သညာ စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၄) အာရုံ၌ သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို စေ့ဆော်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;စေတနာ စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၅) တခုတည်းသော အာရုံကိုသာ ယူသည်ဖြစ်၍ တည်ကြည်ခြင်း, မပျံ့လွင့်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;ဧကဂ္ဂတာ စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၆) သဟဇာတ် ဖြစ်သော ရုပ်နာမ်တရားတို့ကို စောင့်ခြင်း, အစိုးရခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;ဇီဝိတိန္ဒြိယ စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၇) အာရုံ၌ နှလုံးသွင်းခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;မနသိကာရ စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် ၇-ပါးကုန်သော ဤစေတသိက်တို့သည် အလုံးစုံသော စိတ်တို့နှင့် ဆက်ဆံသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏစေတသိက် မည်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ဆိုအပ်ပြီးသော လက္ခဏာ ၃-ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော တရားဖြစ်ပါမူ တူသော မှီရာ ရှိသည်ချည်းဟု ပြဆိုခြင်းငှာ ဧကဝတ္ထုက သဒ္ဒါကို မိန့်ဆိုရ၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏစေတသိက် အဖွင့်&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;ဖဿ-အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂။ ။ကထံ-ဟူသော ဤပုဒ်သည်ကား စေတသိက်တို့၏ သရုပ် အခြင်းအရာ, သမ္ပယောဂ အခြင်းအရာတို့ကို ဖြေလို၍ မေးသော အမေးပုစ္ဆာတည်း။ အာရုံကို တွေ့ထိတတ်သောကြောင့် ဖဿ မည်၏။ ထိုဖဿသည် အာရုံကို တွေ့ထိခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ဤဖဿသည် နာမ်တရား ဖြစ်သော်လည်း အာရုံ၌ တွေ့ထိသော အခြင်းအရာအားဖြင့်သာလျှင် ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်းဟူမူ၊ ထိုဖဿ၏ ထိုတွေ့ထိသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်ခြင်းကို ချဉ်သီး စားသောသူအား မြင်ရသော သူတပါး၏ တံထွေး ဖြစ်ခြင်းကဲ့သို့ မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;ဝေဒနာအဖွင့်&lt;/h3&gt;အာရုံအရသာကို အစဉ် ခံစားတတ်သောကြောင့် ဝေဒနာ မည်၏။ ထိုဝေဒနာသည် အာရုံကို ခံစားခြင်းလက္ခဏာ ရှိ၏။ အဘယ့်ကြောင့် ဝေဒနာကိုသာ အာရုံ ခံစားခြင်းရှိ၏ဟု ဆိုအပ်ပါသနည်းဟူမူ။ အာရုံ အရသာကို ခံစားခြင်းသို့ ရောက်သည်ရှိသော် ကြွင်းသော ဝေဒနာနှင့် ယှဉ်ဘော် ယှဉ်ဘက်တရားတို့သည် တစိတ်တဒေသအားဖြင့်သာလျှင် အာရုံအရသာကို ခံစားကုန်၏၊ စင်စစ်အားဖြင့်ကား အစိုးတရားဖြင့် ဝေဒနာသည်သာ ခံစား၏။ ထိုစကား မှန်၏၊ ထိုဝေဒနာကို ကောင်းသော ဘောဇဉ်၏ အရသာကို ခံစားသော မင်းနှင့်တူ၏ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။ သုခစသော ဝေဒနာအစွမ်းဖြင့် ထိုဝေဒနာ၏အပြားကို အရှင်အနုရုဒ္ဓဆရာ ကိုယ်တိုင်ပင် ဆိုတော်မူလတံ့။ ။&lt;h3&gt;သညာ အဖွင့်&lt;/h3&gt;အညှိအစရှိသည် အပြားရှိသော အာရုံကို အမှတ်ပြု၍ သိတတ်သောကြောင့် သညာ မည်၏။ ထိုသညာသည် အမှတ်ပြု၍ သိခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။ အဘယ့်ကြောင့် အမှတ်ပြု၍ သိပါသနည်းဟူမူ။ ထို
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သညာသည် ဖြစ်သည်ရှိသော် သစ်အစရှိသည်တို့၌ လက်သမား အစရှိသည်တို့၏ အမှတ်ပြုခြင်းကဲ့သို့ နောက်၌ အမှတ်ပြုခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော အခြင်းအရာကို ယူ၍ ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။ ဤအထက်ပါ စကားသည် အမှတ်ပြုတတ်သော ရှေးသညာအား သင့်တန်စေ၊ ရှေးဦးစွာ ဖြစ်သော အမှတ်ဖြင့် နောက်မှ သိသော သညာ၌ကား အသို့ သင့်ပါအံ့နည်းဟူမူ။ ထိုနောက်ဖြစ်သော သညာသည်လည်း တဖန် တပါးသော သညာဖြင့် သိခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော အခြင်းအရာကို ယူ၍ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အမှတ်ဖြင့် သိသော နောက်သညာ၌ တစိုးတစိသော သညာ၏ မဖြစ်နိုင်ခြင်းသည် မရှိ-ဟူလို။&lt;h3&gt;စေတနာအဖွင့်&lt;/h3&gt;မိမိနှင့် ယှဉ်ဘော် ယှဉ်ဘက် ဖြစ်သော တရားတို့ကို အာရုံ၌ စေ့ဆော်တတ်, ကောင်းစွာထားတတ်သောကြောင့် စေတနာ မည်၏။ တနည်းကား— ပြုပြင်အပ်ကုန်သော သင်္ခတတရားတို့ကို ပြုပြင်ခြင်း၌ အလွန် အားထုတ်ခြင်းသို့ ရောက်တတ်သောကြောင့်လည်း စေတနာ မည်၏။ ထို့ကြောင့်ပင် ဤစေတနာသည်သာလျှင် ပြုပြင်ခြင်း၌ ပြဓာန်းသောကြောင့် ဝိဘင်းကျမ်း သုတ္တန္တဘာဇနီယ သက္ခန္ဓာကို ဝေဖန်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် “သင်္ခတံ။ပ။သင်္ခါရာ” ဟု ဟောတော်မူပြီး၍ “စက္ခုသမ္ဖဿစေတနာ” ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် ညွှန်ပြတော်မူအပ်၏။ ထိုစေတနာသည် စေ့ဆော်ခြင်း လက္ခဏာ ရှိ၏။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်းဟူမူ၊ တပည့်ကြီး လက်သမားကြီး အစရှိသော သူတို့ကဲ့သို့ မိမိကိစ္စ သူတပါးကိစ္စတို့ကို ပြီးစေတတ်၏-ဟု မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဧကဂ္ဂတာ, ဝိတက်, ဝိစာရ, ပီတိတို့၏ သရုပ်လက္ခဏာကို ထင်စွာပြခြင်းသည် အောက်စိတ်ပိုင်း၌ လာပြီး ပြဆိုပြီးသည့်အတိုင်းသာတည်း။&lt;h3&gt;ဇီဝိတိန္ဒြိယစေတသိက် အဖွင့်&lt;/h3&gt;ထို ဇီဝိတိန္ဒြိယဖြင့် ယှဉ်ဘော် ယှဉ်ဘက် တရားတို့သည် တည်တတ်ကုန်၏။ ထိုသို့တည်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် ဇီဝိတ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မည်၏၊ ဇီဝိတသည်ပင်လျှင် အတူတကွဖြစ်သော တရားကို စောင့်ခြင်း၌ အစိုးရသည်အဖြစ်နှင့် ယှဉ်သည်ဖြစ်၍လည်း မည်သောကြောင့် ဇီဝိတိန္ဒြိယ မည်၏။ ထိုဇီဝိတိန္ဒြိယသည် အတူတကွဖြစ်သော တရားတို့ကို စောင့်ခြင်းလက္ခဏာရှိ၏။ အဘယ်နှင့် တူသနည်းဟူမူ၊ ကြာအစရှိသည်ကို စောင့်ရှောက်သော ရေနှင့်တူ၏။&lt;h3&gt;မနသိကာရ အဖွင့်&lt;/h3&gt;ပြုခြင်း သဘော, ဆင်ခြင်ခြင်းသဘောသည် ကာရ မည်၏။ စိတ်၌ အာရုံပြုခြင်း ဆင်ခြင်ခြင်း သဘောသည် မနသိကာရ မည်၏။ ထိုမနသိကာရစေတသိက်သည် စိတ်ကို အာရုံ၌ ရှေ့ရှုဆောင်ခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။&lt;h3&gt;ဝိတက် စေတနာ မနသိကာရ တို့၏ အထူး&lt;/h3&gt;ဝိတက်စသည်တို့၏ အထူးကား-ဝိတက်သည် သဟဇာတ်တရားတို့ကို အာရုံသို့ ရှေ့ရှုတင်ခြင်း သဘောရှိသောကြောင့် ထိုသဟဇာတ်တရားတို့ကို ထိုအာရုံ၌ တည်စေသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;စေတနာသည် မိမိသည် အာရုံကို ယူခြင်းဖြင့် အကြင်အကြင် ဝိတက်သည် တင်အပ်ပြီးကုန်သော သဟဇာတ်တရားတို့ကို ထိုထိုအာရုံ၌ ယှဉ်စေတတ်သော စစ်ဗိုလ်မှူးနှင့် တူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မနသိကာရသည် ထိုသဟဇာတ်တရားတို့ကို အာရုံ၌ ရှေ့ရှု ယှဉ်စေခြင်းကြောင့် အာဇာနည်မြင်းတို့ကို အညီ ယှဉ်စေသော ရထားထိန်းကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ဤဆိုအပ်ပြီးသော အနက်သည် ထို ဝိတက်, စေတနာ, မနသိကာရ တို့၏ အထူးတည်း။ ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစကားမှန်၏။ ပရမတ္ထတရားတို့၏ ထိုထိုဟုတ်မှန်တိုင်းသော ကိစ္စနှင့် တကွသော သဘောလက္ခဏာကို သဘောအားဖြင့်ထိုးထွင်း သိမြင်၍ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုထိုတရားတို့ကို ဝေဖန်တော်မူအပ်ကုန်၏ဟု မြတ်စွာဘုရား၌ ယုံကြည်သောအားဖြင့် ဤတရားတို့သည် ဤသို့ ထူးကုန်၏-ဟု ကြံဆ၍ သင်ခြင်း, မေးမြန်းခြင်း အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ထိုတရားတို့၏ သဘောကို သိစေခြင်းငှါ အားထုတ်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ခြင်းကို ပြုအပ်၏။ ထိုထိုညိုသော အရာ၌ ဘောက်ပြန်သော အာရုံကို သိကုန်သည်ဖြစ်၍ ပြင်းစွာ တွေဝေခြင်းသို့ မရောက်အပ်။ ဤသည်လျှင် အားထုတ်ခြင်း၌ အဋ္ဌကထာဆရာတို့၏ အဆုံးအမတည်း။ မြဲသောအားဖြင့် ထိုစိတ်တို့၌ ဖြစ်သောကြောင့် အလုံးစုံကုန်သော တခုယုတ်ကိုးဆယ်သော စိတ်တို့နှင့် ဆက်ဆံကုန်သောကြောင့် ထိုစေတသိက်တို့သည် &lt;b&gt;သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏ&lt;/b&gt; [၁] မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ပကိဏ်းစေတသိက် ၆-ပါး&lt;/h3&gt;၃။ ။&lt;b&gt;ဝိတက္ကော ဝိစာရော အဓိမောက္ခော, ဝီရိယံ, ပီတိ, ဆန္ဒောတိ ဆဠိမေ စေတသိကာ ပကိဏ္ဏကာ နာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;(၁) သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို အာရုံသို့ ရှေ့ရှုတင်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;ဝိတက် စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၂) အာရုံ၌ သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို သုံးသပ်စေခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;ဝိစာရ စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၃) အာရုံကို ဆုံးဖြတ်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;အဓိမောက္ခ စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၄) သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို ထောက်ပံ့ခိုင်စေခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;ဝီရိယ စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၅) အာရုံကို နှစ်သက်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;ပီတိ စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၆) ပြုလိုကာမတ္တသာ လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;ဆန္ဒ စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် ခြောက်ပါးအပြားရှိကုန်သော ဤစေတသိက်တို့သည် ပကိဏ်းစေတသိက်ဟူသော အမည်ရှိကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ဘယ်စိတ်နှင့် မဆို အမြဲ ယှဉ်သောကြောင့် သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ပကိဏ်းစေတသိက် ၆-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;အဓိမောက္ခစေတသိက်&lt;/h3&gt;၃။ ။အာရုံကို ဆုံးဖြတ်ခြင်းသည် အဓိမောက္ခ မည်၏၊ ထိုအဓိမောက္ခသည် အာရုံကို ဆုံးဖြတ်ခြင်းလက္ခဏာ ရှိ၏။ အဘယ်နှင့် တူသနည်းဟူမူ၊ အာရုံ၌ တုန်လှုပ်ခြင်း မရှိသည်ဖြစ်၍ မြဲမြဲစွာ စိုက်အပ်သော ကျောက်စာတိုင်ကဲ့သို့ မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;ဝီရိယစေတသိက်&lt;/h3&gt;ရဲရင့်သောသူတို့၏ အဖြစ်သည် ဝီရိယ မည်၏၊ တနည်း–ရဲရင့်သောသူတို့၏ အမှုသည် ဝီရိယ မည်၏၊ တနည်း လျောက်ပတ်သောအားဖြင့် ဖြစ်စေအပ်သောကြောင့် အားထုတ်ခြင်း လုံ့လသည် ဝီရိယ မည်၏၊ ထိုဝီရိယသည် သဟဇာတ်တရားတို့ကို ထောက်ပံ့ခြင်း လက္ခဏာ ရှိ၏။ အဘယ့်ကြောင့် ထောက်ပံ့ခြင်း လက္ခဏာ ရှိပါသနည်းဟူမူ၊ ဝီရိယ၏ အစွမ်းဖြင့် ထိုသဟဇာတ်တရားတို့၏ ဆုတ်နစ်သော ဖြစ်ခြင်းသည် မဖြစ်။ ဝါ-မဆုတ်နစ်။ ထို့ကြောင့် ဤဝီရိယ၏ ဝိတက်အစရှိသော စေတသိက်တို့နှင့် ထူးခြားပုံသည် အလွန် ထင်ရှား၏။&lt;h3&gt;ဆန္ဒစေတသိက်&lt;/h3&gt;အလိုရှိခြင်းသည် ဆန္ဒ မည်၏၊ အာရုံကို အလိုရှိကာမျှ ဖြစ်သော သဘောကို ဆန္ဒဟု ဆိုအပ်၏၊ ထိုဆန္ဒသည် အမှုကို ပြုလိုသည်အဖြစ်ဟူသော လက္ခဏာ ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် ဤဆန္ဒကို စိတ်၏ အာရုံကို ယူရာ၌ လက်ကို ဆန့်ခြင်းကဲ့သို့ ဆိုအပ်၏။ ဒါနဝတ္ထုကို စွန့်သည်အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ကာလ၌လည်း ဤဆန္ဒသည် စွန့်အပ်သော ထိုဝတ္ထုဖြင့် အလိုရှိအပ်၏။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်းဟူမူ ပစ်အပ်သော မြားတို့ကို ကောက်ယူရာ၌ အလိုရှိသော လေးသမားကို ညွှန်းတည်း။ သောဘဏစိတ်တို့၌၎င်း၊ ထိုသောဘဏမှ တပါး
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကုန်သော အသောဘဏစိတ်တို့၌၎င်း၊ အပြားအားဖြင့် ပြွမ်းယှဉ်တတ်ကုန်သောကြောင့် ပကိဏ်းစေတသိက် [၁] မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄။ ။&lt;b&gt;ဧဝမေတေ တေရသ စေတသိကာ အညသမာနာတိ ဝေဒိတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဤသို့ တဆဲ့သုံးပါးကုန်သော ထိုစေတသိက်တို့ကို အညသမာန်း စေတသိက် အမည်ရှိကုန်၏ဟူ၍ သိအပ်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ယှဉ်သင့်သော စိတ်နှင့်သာ ယှဉ်၊ မယှဉ်သင့်သော စိတ်နှင့် မယှဉ်-ဤသို့ ယှဉ်သင့်သလို အပြားအားဖြင့် ပြွမ်းယှဉ်သောကြောင့် ပကိဏ်းစေတသိက်မည်၏။&lt;br&gt;၂။ စိတ်အကုန်နှင့် မယှဉ်မူ၍ တပါးပါးနှင့်သာ ယှဉ်သောကြောင့် အညသမာန်းစေတသိက် မည်၏။ သောဘဏစိတ်နှင့် ယှဉ်သောအခါ အသောဘဏစိတ်မှ တပါးဖြစ်သော စိတ်နှင့် ယှဉ်သည်မည်၏။ အသောဘဏစိတ်နှင့် ယှဉ်သောအခါ သောဘဏစိတ်မှတပါး ဖြစ်သော စိတ်နှင့် ယှဉ်သည်မည်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;* အကုသိုလ်, အဟိတ်, သောဘဏစိတ်တို့နှင့် ယှဉ်သောကြောင့် အညသမာန်းရာသီကို ရှေးဦးစွာ မိန့်ဆိုရ၏။&lt;br&gt;* အလုံးစုံသော စိတ်တို့နှင့် ယှဉ်သည်ဖြစ်၍ အရာကျယ်သောကြောင့် သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏ စေတသိက်ကို ရှေးဦးစွာ မိန့်ဆို၏။&lt;br&gt;* ပါဠိတော်၌ ဖဿပဉ္စကရာသီကို ရှေးဦးစွာ ဟော၍ ဖဿစေတသိက်ကို ရှေးဦးစွာ မိန့်ဆိုရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အကုသိုလ်စေတသိက် ၁၄-ပါး&lt;/h3&gt;၅။ ။&lt;b&gt;မောဟော, အဟိရိကံ, အနောတ္တပ္ပံ, ဥဒ္ဓစ္စံ, လောဘော, ဒိဋ္ဌိ, မာနော, ဒေါသော, ဣဿာ, မစ္ဆရိယံ, ကုက္ကုစ္စံ, ထိနံ, မိဒ္ဓံ, ဝိစိကိစ္ဆာစေတိ စုဒ္ဒသေမေ စေတသိကာ အကုသလာ နာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;(၁) အာရုံ၏ သဘောကို ဖုံးလွှမ်းခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;မောဟ စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၂) ကာယဒုစ္စရိုက် စသည်မှ မရှက်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;အဟိရိက စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၃) ကာယဒုစ္စရိုက် စသည်မှ မလန့်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;အနောတ္တပ္ပ စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၄) စိတ်၏ မငြိမ်သက်ခြင်းမှ ပျံ့လွင့်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၅) အာရုံ၌ တွယ်တာသောအားဖြင့် တပ်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;လောဘ စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၆) မှားသောအားဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိ စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၇) မိမိကိုယ်ကို ငါသာလျှင် မြတ်၏ဟူ၍ မှန်ကင်းကဲ့သို့ ထောင်လွှားခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;မာန စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၈) ကြမ်းတမ်းသော အားဖြင့် ပြစ်မှားခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;ဒေါသ စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၉) သူတပါး စည်းစိမ်ကို ငြူစူခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;ဣဿာ စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၁၀) မိမိစည်းစိမ်ကို လျှို့ဝှက်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;မစ္ဆရိယ စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၁၁) ပြုအပ်ပြီးသော ဒုစ္စရိုက်, မပြုလိုက်မိသော သုစရိုက်တို့၌ အဖန်တလဲလဲ စိုးရိမ်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;ကုက္ကစ္စ စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၁၂) စိတ်၏ မခံ့ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;ထိန စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၁၃) စေတသိက်တို့၏ မခံ့ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;မိဒ္ဓ စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;(၁၄) အာရုံကို မဆုံးဖြတ်နိုင်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;ဝိစိကိစ္ဆာ စေတသိက်&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;ဤသို့ ၁၄-ပါးကုန်သော ဤစေတသိက်တို့သည် အကုသိုလ်စေတသိက် အမည်ရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;အကုသိုလ်စေတသိက် ၁၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅။ ။၍ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် ရှေးဦးစွာ သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏစေတသိက် အစွမ်းဖြင့်၎င်း, ပကိဏ်းစေတသိက် အစွမ်းဖြင့်၎င်း သောဘဏသဘော, အသောဘဏသဘော ရှိကုန်သော ၁၃-ပါးသော စေတသိက်တို့ကို အကျဉ်းပြပြီး၍ ယခုအခါ၌ အောက်ဖြစ်သော စိတ်ကို ခွဲဝေခြင်း၌ ပြအပ်ပြီးသော အစဉ်ဖြင့် အကုသိုလ်တရား၌ အကျုံးဝင်ကုန်သော စေတသိက်တို့ကို ရှေးဦးစွာ ပြခြင်းငှါ ထို့နောက်မှ သောဘဏတရား၌ အကျုံးဝင်ကုန်သော စေတသိက်တို့ကို ပြခြင်းငှါ “မောဟော” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်ပါသတည်း။&lt;hr&gt; ၁။ အောက်ပါ စိတ်ပိုင်း၌ ဆိုအပ်သော အစဉ်အားလျော်စွာ အကုသိုလ်စေတသိက်ကို ရွှေးချယ် ဆိုရ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;* အလုံးစုံသော အကုသိုလ်စိတ်နှင့် ယှဉ်သော စေတသိက်ကို ပြဆိုခြင်းငှာ မောဟစေတသိက်ကို ရှေးဦးစွာမိန့်ဆိုရ၏။&lt;br&gt;* သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏ စေတသိက်တို့တွင်လည်း မူလဖြစ်သောကြောင့် မောဟကို ရှေးဦးစွာ မိန့်ဆိုရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အဟိတ်စေတသိက်ကို မဆိုရခြင်းအကြောင်း&lt;/h3&gt;အဟိတ် မည်ကုန်သော အသီးအခြား ဖြစ်ကုန်သော စေတသိက်တို့သည် မရှိသောကြောင့် ထို အဟိတ်စေတသိက် [၁] တို့ကို အသီးအခြား မဆိုအပ်ကုန်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။အဟိတ် စိတ်၌သာ အသီးအခြား ယှဉ်သော စေတသိက် မရှိခြင်းကြောင့် အဟိတ် စေတသိက် ဟူ၍ မရှိတော့ပါဟူလို။## မောဟစေတသိက်&lt;br&gt;&lt;br&gt;အာရုံ၌ တွေဝေတတ်သောကြောင့် ဉာဏ်၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သော တရားသည် မောဟ မည်၏၊ ထိုမောဟသည် အာရုံ၏ သဘောကို ဖုံးလွှမ်းခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။ အကြောင်းသော်ကား၊ ဤမောဟသည် အာရုံကို ယူခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော်လည်း ထိုအာရုံ၏ ဟုတ်မှန်သော သဘောကို ဖုံးလွှမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့်သာလျှင် ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။&lt;h3&gt;အဟိရိကစေတသိက်&lt;/h3&gt;ကာယဒုစ္စရိုက် စသည်တို့မှ မရှက်တတ်, မစက်ဆုပ်တတ်သောကြောင့် မရှက်သောသူသည်၎င်း၊ တရားအပေါင်းသည်၎င်း အဟိရိက မည်၏၊ မရှက်တတ်သူ၏ ဖြစ်ကြောင်းသည် အဟိရိတ္တ မည်၏၊ ထိုအဟိရိက္က သဒ္ဒါသည်ပင် အဟိရိက မည်၏။## အနောတ္တပ္ပ စေတသိက်&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကာယဒုစ္စရိုက် စသည်တို့မှ မကြောက်တတ်သောကြောင့် အနောတ္တပ္ပ မည်၏။&lt;hr&gt; ၁။ အဟိတ်စိတ်၌ ယှဉ်သော စေတသိက် အသီးအခြား မရှိသောကြောင့် အဟိတ်စေတသိက် မရှိ-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အဟိရိကနှင့် အနောတ္တပ္ပအထူး&lt;/h3&gt;ထိုအဟိရိက, အနောတ္တပ္ပနှစ်ပါးတို့တွင် ရွာသူတို့၏ ဝက်သည် မစင်ကို မစက်ဆုပ်သကဲ့သို့ အဟိရိကသည် ကာယဒုစ္စရိုက် စသည်ကို မစက်ဆုပ်ခြင်း လက္ခဏာ ရှိ၏။ မီးကို ပိုးသည် မကြောက်မလန့်သကဲ့သို့ အနောတ္တပ္ပသည် ထိုကာယဒုစ္စရိုက် စသည်ကို မကြောက်လန့်ခြင်း လက္ခဏာ ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် ရှေးဆရာတို့သည်—&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဇိဂုစ္ဆတိ နာဟိရီပါပါ, ဂူထာဝ သူကရော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;န ဘာယတိ အနောတ္တပ္ပံ, သလဘော ဝိယ ပါဝကာ။ ။&lt;/b&gt; ဟု မိန့်ကုန်ပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဓိပ္ပါယ်- ရွာသူတို့၏ ဝက်သည် မစင်ကို မစက်ဆုပ်တတ်သကဲ့သို့ အရှက်မရှိသော သူသည် မကောင်းမှုကို မစက်ဆုပ်တတ်၊ ပိုးနှံကောင်သည် မီးကို မကြောက်မလန့်သကဲ့သို့ အကြောက်အလန့် ဩတ္တပ္ပ မရှိသော သူသည် မကောင်းမှုကို မကြောက်တတ်။&lt;h3&gt;ဥဒ္ဓစ္စစေတသိက်&lt;/h3&gt;မငြိမ်သက်သော စိတ်, စိတ်ရှိသောသူ၏ ဖြစ်ကြောင်းသည် ဥဒ္ဓစ္စ မည်၏၊ ထိုဥဒ္ဓစ္စသည် စိတ်၏ မငြိမ်သက်ခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်းဟူမူ၊ ကျောက်ခဲဖြင့် ခပ်မိ၍ အထက်သို့ တက်သော ကဲ့သို့တည်း။&lt;h3&gt;လောဘစေတသိက်&lt;/h3&gt;လိုချင် တပ်မက်တတ်သောကြောင့် လောဘ မည်၏၊ ထိုလောဘသည် အာရုံ၌ မျောက်နှံစေးကဲ့သို့ အလွန်ကပ်ငြိတတ်သော လက္ခဏာ ရှိ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဆန္ဒနှင့် လောဘ တို့၏အထူး&lt;/h3&gt;အာရုံကို အလိုရှိကာမျှသည် ဆန္ဒ မည်၏၊ ထိုအာရုံ၌ အလွန် အလိုရှိခြင်းသည် လောဘ မည်၏၊ ဤသည်ကား ဆန္ဒနှင့် လောဘ အထူးတည်း။&lt;h3&gt;ဒိဋ္ဌိစေတသိက်&lt;/h3&gt;ဒိဋ္ဌိသည် ဤငါ၏ အယူသာ မှန်၏၊ တပါးသော သူ၏ အယူသည် အချည်းနှီးသာတည်းဟု မှားသောအားဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်း လက္ခဏာ ရှိ၏။&lt;h3&gt;ဉာဏ်နှင့် ဒိဋ္ဌိအထူး&lt;/h3&gt;ဉာဏ် [၂] နှင့် ဒိဋ္ဌိတို့၏ အထူးကား-ဉာဏ်သည် အာရုံကို ဟုတ်မှန်တိုင်းသော သဘောဖြင့် သိတတ်၏၊ ဒိဋ္ဌိသည် ဟုတ်မှန်သော သဘောကို စွန့်၍ မဟုတ်မမှန်သောအားဖြင့် ယူတတ်၏။ ဤသည်ကား ထိုဉာဏ် ဒိဋ္ဌိတို့၏ အထူးတည်း။&lt;h3&gt;မာနစေတသိက်&lt;/h3&gt;ငါသည် မြတ်သူ ဖြစ်၏၊ ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် ထင်မှတ်တတ်သောကြောင့် မာန မည်၏၊ ထိုမာနသည် ထောင်လွှားတက်ကြွခြင်း လက္ခဏာရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် မာနကို မှန်ကင်းကဲ့သို့ ပြုလိုခြင်းလျှင် ထင်သော အခြင်းအရာရှိ၏-ဟု မိန့်တော်မူအပ်၏။&lt;h3&gt;ဒေါသစေတသိက်&lt;/h3&gt;ပြစ်မှားတတ်သောကြောင့် ဒေါသ မည်၏၊ ထိုဒေါသသည် ကြမ်းတမ်းသည် အဖြစ်လျှင် လက္ခဏာရှိ၏၊ တုတ်ဖြင့် ခပ်မိသော မြွေဟောက်နှင့် တူ၏။&lt;hr&gt; ၁။ အာရုံကို အလိုရှိကာမျှ သဘောသည် ဆန္ဒ မည်၏၊ အာရုံကို တပ်မက်သောအားဖြင့် အလွန်အလိုရှိသောသဘောသည် လောဘ မည်၏၊ ဤကားအထူး။&lt;br&gt;၂။ ဉာဏ် သည် အာရုံကို ဟုတ်မှန်သောသဘောအားဖြင့် သိတတ်၏၊ ဒိဋ္ဌိ သည်မဟုတ် မမှန်သောအားဖြင့် ယူတတ်၏၊ ဤကားအထူး။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဣဿာစေတသိက်&lt;/h3&gt;ငြူစူတတ်သောကြောင့် ဣဿာ [၁] မည်၏၊ ထိုဣဿာသည် သူတပါး စည်းစိမ်ချမ်းသာကို ငြူစူခြင်း လက္ခဏာ ရှိ၏။&lt;h3&gt;မစ္ဆရိယစေတသိက်&lt;/h3&gt;မိမိစည်းစိမ်ကို ဝန်တိုသော သူ၏ အဖြစ်သည် မစ္ဆရိယ မည်၏၊ တနည်းကား-ဤအံ့ဘွယ်သရဲသည် တပါးသော သူတို့အား မဖြစ်ပါစေသတည်း၊ ငါ့အားသာ ဖြစ်ပါစေသတည်း၊ ဤသို့ ဖြစ်သော သဘောတရားသည် မစ္ဆရိယ မည်၏၊ ထိုမစ္ဆရိယသည် မိမိစည်းစိမ်ကို လျှို့ဝှက်ခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။&lt;h3&gt;ကုက္ကစ္စစေတသိက်&lt;/h3&gt;ပြုအပ်ပြီးသော ဒုစ္စရိုက်ကံ, မပြုလိုက်မိသော သုစရိုက်ကံသည် စက်ဆုပ်အပ်သော အမူအရာ ဖြစ်သောကြောင့် ကုက္ကုစ္စ မည်၏။ ထိုစကားမှန်၏၊ မပြုမိသော သုစရိုက်ကိုလည်း ကုက္ကုစ္စ-ဟု လူတို့ ခေါ်ဝေါ်ကြကုန်၏။ အဘယ်သို့ ခေါ်ကြသနည်းဟူမူ၊ အကြင် သုစရိုက်ကို ငါသည် မပြုအပ်သေး၊ ထိုသုစရိုက်သည် စက်ဆုပ်အပ်သောအမူအရာတည်းဟု ခေါ်ကြကုန်၏။ ဤကုက္ကုစ္စအရာ၌ကား ပြုအပ်ပြီးသော ဒုစ္စရိုက်, မပြုမိသော သုစရိုက်ကို အကြောင်းပြု၍ ဖြစ်သော နှလုံးမသာယာသော စိတ္တုပ္ပါဒ်သည် ကုက္ကုစ္စ မည်၏။ ထိုနှလုံးမသာယာသော စိတ္တုပ္ပါဒ်၏ အဖြစ်သည် ကုက္ကုစ္စ မည်၏။ ထိုကုက္ကုစ္စသည် ပြုအပ်ပြီးသော ဒုစ္စရိုက်, မပြုမိသော သုစရိုက်တို့ကို အာရုံပြုသောအားဖြင့် အဖန်တလဲလဲ စိုးရိမ်ခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။&lt;h3&gt;ထိန မိဒ္ဓစေတသိက်&lt;/h3&gt;စိတ်၏ အမှု၌ မခံ့ခြင်းသည် ထိန မည်၏၊ အားထုတ်ခြင်းကင်းသည်ဖြစ်၍ တွန့်တို ဆုတ်နစ်သည်အစွမ်းဖြင့် ပျင်းရိသည်&lt;hr&gt; ၁။ ဣဿာ သည် သူတပါး စည်းစိမ်ကို ငြူစူတတ်၏။ မစ္ဆရိယ ကား မိမိစည်းစိမ်ကို လျှို့ဝှက်တတ်၏၊ ဤကားအထူး။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဖြစ်သည် ထိန မည်၏၊ စေတသိက်တို့၏ မခံ့ခြင်းသည် မိဒ္ဓ မည်၏၊ အစွမ်းသတ္တိကင်းသော စိတ်၏ အဖြစ်သည် မိဒ္ဓ မည်၏။ တနည်းကား—သမ္ပယုတ်တရားတို့၏ အစွမ်းသတ္တိ မရှိသည်အဖြစ်တည်းဟူသော ပင်ပန်းခြင်းသည်လည်း မိဒ္ဓ မည်၏။&lt;h3&gt;ထိန မိဒ္ဓ အထူး&lt;/h3&gt;ထိုနှစ်ပါးတို့တွင် ထိန [၁] သည် စိတ်၏ အမှု၌ မခံ့ခြင်း လက္ခဏာရှိ၏၊ မိဒ္ဓသည် ဝေဒနာစသော ခန္ဓာသုံးပါး၏ အမှု၌ မခံ့ခြင်း လက္ခဏာရှိ၏၊ ဤကား ထိုထိနမိဒ္ဓတို့၏ အထူးတည်း။ ထို့ကြောင့် ဓမ္မသင်္ဂဏီပါဠိတော်၌-&lt;br&gt;&lt;b&gt;တတ္ထ ကတမံ ထိနံ၊ ယာ စိတ္တဿ အကလ္လတာ အကမ္မညတာ။ တတ္ထ ကတမံ မိဒ္ဓံ၊ ယာ ကာယဿ အကလ္လတာ အကမ္မညတာ။&lt;/b&gt; ဤသို့စသည်ဖြင့် ဤထိန, မိဒ္ဓတို့၏ နိဒ္ဒေသသည် ဖြစ်၏။ အဓိပ္ပါယ်ကား-ထိုထိနမိဒ္ဓတို့တွင် အဘယ်သည် ထိနမည်သနည်း၊ စိတ်၏ အကြင် အမှု၌ မခံ့သည်အဖြစ်သည် ရှိ၏၊ ထိုအမှု၌ မခံ့သည်အဖြစ်သည် ထိန မည်၏။ ထိုထိနမိဒ္ဓ နှစ်ပါးတို့တွင် အဘယ်သည် မိဒ္ဓ မည်သနည်း၊ ဝေဒနာစသော ခန္ဓာသုံးပါးအပေါင်း၏ အကြင်အမှု၌ မခံ့သည်အဖြစ်သည် ရှိ၏၊ ထိုအမှု၌ မခံ့သည်အဖြစ်သည် မိဒ္ဓ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;စောဒနာဦးအံ့” ပါဠိတော်၌ “ကာယဿ”ဟု ဟောတော်မူသောကြောင့် ရူပကာယ၏လည်း အမှု၌ မခံ့သည်အဖြစ်သည် မိဒ္ဓ မည်၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုမိဒ္ဓ၏လည်း ရုပ်အဖြစ်သည် ဖြစ်သင့်သည် မဟုတ်ပါလောဟူမူ၊ မဖြစ်သင့်၊ အဘယ့်ကြောင့် မဖြစ်သင့်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ ထိုထိုသို့သော ကျမ်းတို့၌ ဆရာတို့သည် ဆောင်အပ်သော အကြောင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ထိုမိဒ္ဓ၏ ရုပ်အဖြစ်ကို ပယ်မြစ်&lt;hr&gt; ၁။ စိတ်၏ မခံ့ခြင်းသည် ထိန မည်၏၊ စေတသိက်၏ မခံ့ခြင်းသည် မိဒ္ဓ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အပ်သောကြောင့် မဖြစ်သင့်၊ ထို့ကြောင့်ရုပ်သည် မိဒ္ဓ မည်၏-ဟု ယူကုန်သော ဆရာတို့၏ အယူကို တားမြစ်ခြင်းငှါ ထိုဆရာတို့၏ အယူကို ထားခြင်းလျှင် ရှေ့သွားရှိသော အကြောင်းကို အဋ္ဌကထာ စသည်တို့၌ ဆရာတို့သည် များစွာ ချဲ့ကြကုန်၏။ ဤဆိုလတ္တံ့သည်ကား ဤကျမ်း၌အကျဉ်းရုံး၍ ပြသော သင်္ဂဟဂါထာတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဂါထာအဓိပ္ပါယ်&lt;/b&gt;&lt;br&gt;[က] အချို့ကုန်သော ဆရာတို့သည် မိဒ္ဓသည် ရုပ်မည်၏ဟု ဆိုကုန်၏၊ ထိုစကားသည် မသင့်၊ အဘယ့်ကြောင့် မသင့်သနည်းဟူမူ၊ ကာမစ္ဆန္ဒအစရှိသည်တို့ကဲ့သို့ မိဒ္ဓကိုလည်း မဂ်ဖြင့် ပယ်အပ်ကုန်သော နီဝရဏတရားတို့၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်သောကြောင့် မသင့်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;[ခ] ထိုမိဒ္ဓကို မဂ်ဖြင့် ပယ်အပ်ကုန်သော နီဝရဏတရားတို့၌ ဟောအပ်၏၊ ရုပ်ကိုကား သောတာပတ္တိမဂ် အစရှိသည်ဖြင့် ပယ်အပ်၏-ဟု မဟောအပ်သောကြောင့် မသင့်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;[ဂ] ရဟန်းတို့ “ရုပ်သည် သင်တို့၏ ဥစ္စာမဟုတ်၊ ထိုရုပ်ကို သင်တို့သည် ပယ်ကြကုန်လော”ဟု မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ထိုသုတ်၌ ရုပ်၏လည်း ပယ်အပ်သည်အဖြစ်ဟု ဆိုအပ်သော အဓိပ္ပါယ်အမြှောက်သည် သင့်ခဲ့၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;[ဃ] ထိုသုတ်၌ ထိုရုပ်လျှင် အာရုံရှိသော ဆန္ဒရာဂ ပယ်ခြင်းကို မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်၏၊ စင်စစ် ရုပ်ကို ပယ်ခြင်းငှါ မဟောအပ်၊ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုသုတ်၌ပင် “ယော ဆန္ဒရာဂက္ခေပေါ” စသည် အစရှိသော စကားကို မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူသောကြောင့်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;[င] ရုပ် နာမ် ဖြစ်ကုန်သော မိဒ္ဓတို့တွင် နာမ်ဖြစ်သော မိဒ္ဓကို ထိုသုတ္တန်ပါဠိတော်၌ ဟောအပ်၏-ဟု တစုံတယောက်သော ဆရာသည် အကယ်၍ ဆိုငြားအံ့၊ ဤသို့ဆိုသည်ရှိသော် ထိုသုတ္တန်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	“ဒ္ဓိပဟာယ”ဟု သာမညအားဖြင့်သော မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူအပ်သောကြောင့် ရုပ်ဖြစ်သော မိဒ္ဓသည် မရှိ။&lt;br&gt;အကြင်မိဒ္ဓကို ရုပ်ဟူ၍ အရှင်သည် ကြံစည်အပ်၏။ ထိုရုပ်ဖြစ်သော မိဒ္ဓသည် နာမ်ဖြစ်သော မိဒ္ဓကဲ့သို့ မဖြစ်ပါ၊ နီဝရဏ မည်သင့်ရာ၏။ ထို့ကြောင့် ရုပ်မိ မဖြစ်သင့်ခြင်းကို ဆ၍ သိသင့်ရာ၏။ ထို့ကြောင့် ရုပ်သည် မိဒ္ဓ မဖြစ်သင့်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သမ္ပယောဂ အဖြစ်ကို ဟောတော်မူခြင်းကြောင့်၎င်း ထိုမိဒ္ဓသည် ရုပ်မဖြစ်၊ ဤသို့ ဆုံးဖြတ်ခြင်းကို ပြုအပ်၏။ နာမ်ဖြစ်ကုန်သော ခန္ဓာတို့၏သာ အချင်းချင်း ယှဉ်ခြင်းကို ဆိုအပ်၏။ ထို့ကြောင့် ရုပ်သည် မိဒ္ဓ မမည်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အရူပဘုံ၌ မိဒ္ဓ ဖြစ်သည်အဖြစ်ကို ဟောတော်မူခြင်းကြောင့် ရုပ်ဖြစ်သော မိဒ္ဓ မရှိသင့်။ ရဟန္တာတို့အား ကိုယ်၏ ကျင်နာခြင်းရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် အိပ်ခြင်းသည် ဖြစ်ရာ၏။&lt;h3&gt;သောဘဏစေတသိက်&lt;/h3&gt;သောဘဏသာဓာရဏ စေတသိက် ၁၉-ပါး။ &lt;b&gt;သဒ္ဓါ, သတိ, ဟိရီ, ဩတ္တပ္ပံ, အလောဘော, အဒေါသော, တတြမဇ္ဈတ္တတာ, ကာယပဿဒ္ဓိ, စိတ္တပဿဒ္ဓိ, ကာယလဟုတာ, စိတ္တလဟုတာ, ကာယမုဒုတာ, စိတ္တမုဒုတာ, ကာယကမ္မညတာ, စိတ္တကမ္မညတာ, ကာယပါဂုညတာ, စိတ္တပါဂုညတာ, ကာယုဇုကတာ, စိတ္တုဇုကတာ&lt;/b&gt; စေတိ ဧကူနဝီသတိမေ စေတသိကာ သောဘဏသာဓာရဏာ နာမ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) ဘုရားအစရှိသော ကောင်းသော အာရုံ၌ သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို ကြည်လင်စေခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;သဒ္ဓါ&lt;/b&gt; စေတသိက်၎င်း၊
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၂) ဘုရားအစရှိသော ကောင်းသော အာရုံ၌ သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို အောက်မေ့စေခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;သတိ&lt;/b&gt; စေတသိက်၎င်း၊&lt;br&gt;(၃) ကာယဒုစ္စရိုက်စသည်မှ ရှက်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;ဟိရီ&lt;/b&gt; စေတသိက်၎င်း၊&lt;br&gt;(၄) ကာယဒုစ္စရိုက်စသည်မှ လန့်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;ဩတ္တပ္ပ&lt;/b&gt; စေတသိက်၎င်း၊&lt;br&gt;(၅) အာရုံ၌ လောဘအားဖြင့် မတပ်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;အလောဘ&lt;/b&gt; စေတသိက်၎င်း၊&lt;br&gt;(၆) ကြမ်းတမ်းသောအားဖြင့် မပြစ်မှားခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;အဒေါသ&lt;/b&gt; စေတသိက်၎င်း၊&lt;br&gt;(၇) ထိုထိုသို့သော အာရုံတို့၌ သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို လျစ်လျူရှုစေခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;တတြမဇ္ဈတ္တတာ&lt;/b&gt; စေတသိက်၎င်း၊&lt;br&gt;(၈) စေတသိက်တို့၏ ငြိမ်းခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;ကာယပဿဒ္ဓိ&lt;/b&gt; စေတသိက်၎င်း၊&lt;br&gt;(၉) စိတ်၏ ငြိမ်းခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;စိတ္တပဿဒ္ဓိ&lt;/b&gt; စေတသိက်၎င်း၊&lt;br&gt;(၁၀) စေတသိက်တို့၏ ပေါ့ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;ကာယလဟုတာ&lt;/b&gt; စေတသိက်၎င်း၊&lt;br&gt;(၁၁) စိတ်၏ ပေါ့ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;စိတ္တလဟုတာ&lt;/b&gt; စေတသိက်၎င်း၊&lt;br&gt;(၁၂) စေတသိက်တို့၏ နူးညံ့ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;ကာယမုဒုတာ&lt;/b&gt; စေတသိက်၎င်း၊&lt;br&gt;(၁၃) စိတ်၏ နူးညံ့ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;စိတ္တမုဒုတာ&lt;/b&gt; စေတသိက်၎င်း၊&lt;br&gt;(၁၄) စေတသိက်တို့၏ အမှု၌ ကောင်းသော အဖြစ်လျှင် လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;ကာယကမ္မညတာ&lt;/b&gt; စေတသိက်၎င်း၊
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၁၅) စိတ်၏ အမှု၌ ကောင်းသော အဖြစ်လျှင် လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;စိတ္တကမ္မညတာ&lt;/b&gt; စေတသိက်၎င်း၊&lt;br&gt;(၁၆) စေတသိက်တို့၏ လေ့လာခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;ကာယပါဂုညတာ&lt;/b&gt; စေတသိက်၎င်း၊&lt;br&gt;(၁၇) စိတ်၏ လေ့လာခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;စိတ္တပါဂုညတာ&lt;/b&gt; စေတသိက်၎င်း၊&lt;br&gt;(၁၈) စေတသိက်တို့၏ ဖြောင့်စွာဖြစ်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;ကာယုဇုကတာ&lt;/b&gt; စေတသိက်၎င်း၊&lt;br&gt;(၁၉) စိတ်၏ ဖြောင့်စွာဖြစ်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;စိတ္တုဇုကတာ&lt;/b&gt; စေတသိက်၎င်း၊ ဤသို့ တခုယုတ် နှစ်ဆယ်ကုန်သော ဤစေတသိက်တို့သည် အလုံးစုံသော သောဘဏစိတ်နှင့် ယှဉ်သည်, ဆက်ဆံသည်အဖြစ်ကြောင့် သောဘဏသာဓာရဏ စေတသိက် မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;သောဘဏသာဓာရဏ စေတသိက် ၁၉-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;သဒ္ဓါအဖွင့်&lt;/b&gt;။ ။ယုံကြည်တတ်သောကြောင့် ဘုရားစသည်တို့၌ ကြည်ညိုခြင်းသည် &lt;b&gt;သဒ္ဓါ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုသဒ္ဓါသည် သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို ကြည်လင်စေခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။ အဘယ်နှင့်တူပါသနည်းဟူမူ၊ ရေနောက်ကို ကြည်စေနိုင်သော စကြဝတေးမင်း၏ ပတ္တမြားရတနာနှင့် တူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သတိအဖွင့်&lt;/b&gt;။ ။အောက်မေ့ခြင်း၊ မမေ့မလျော့ခြင်းသည် &lt;b&gt;သတိ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုသတိသည် သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို အောက်မေ့စေခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ရှေး၌ ယူအပ်ပြီးသော အာရုံကို အမှတ်အသားမပြုမူ၍ သိမှုသည် သညာ မည်၏။ ရှေးဦးစွာ ယူအပ်ပြီးသော အာရုံကိုဖြစ်စေ, မယူအပ်သေးသော အာရုံကိုဖြစ်စေ, အမှတ်မပြုဘဲ ပြဓာန်းသောအားဖြင့် ထင်မြင်လာမှုသည် သတိ မည်၏။ ဤကားအထူးတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ဟိရီအဖွင့်&lt;/b&gt;။ ။ကာယဒုစ္စရိုက်စသည်တို့ကို စက်ဆုပ်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဟိရီ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုဟိရီစေတသိက်သည် မကောင်းမှုကို စက်ဆုပ်ခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဩတ္တပ္ပအဖွင့်&lt;/b&gt;။ ။ကာယဒုစ္စရိုက်စသည်မှ ထိတ်လန့်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဩတ္တပ္ပ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုဩတ္တပ္ပသည် မကောင်းမှုကို ထိတ်လန့်ခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဟိရီနှင့်ဩတ္တပ္ပအထူး&lt;/b&gt;။ ။မိမိကိုယ်ကို ရိုသေသည်၏အစွမ်းဖြင့် မကောင်းမှုကို စက်ဆုပ်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဟိရီ&lt;/b&gt; မည်၏။ ၎င်းဟိရီသည် အမျိုးသမီးနှင့်တူ၏။ သူတစ်ပါးကို ရိုသေသည်၏အစွမ်းဖြင့် မကောင်းမှုကို ထိတ်လန့်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဩတ္တပ္ပ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုဩတ္တပ္ပသည် ပြည့်တန်ဆာမနှင့်တူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အလောဘအဖွင့်&lt;/b&gt;။ ။လာဘ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော တရားသည် &lt;b&gt;အလောဘ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုအလောဘသည် အာရုံ၌ စိတ်၏ မကပ်ငြိခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။ အဘယ်နှင့်တူပါသနည်းဟူမူ၊ ကိလေသာမှ လွတ်ပြီးသော ရဟန်းနှင့် တူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဒေါသအဖွင့်&lt;/b&gt;။ ။ဒေါသ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော တရားသည် &lt;b&gt;အဒေါသ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုအဒေါသသည် အာရုံ၌ မကြမ်းတမ်းခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-အမျိုးသမီး ကဲ့သို့ မိမိဂုဏ်ကို အလေးပြု၍ မကောင်းမှုမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းသည် ဟိရီ မည်၏။&lt;br&gt;၂-ပြည့်တန်ဆာမ ကဲ့သို့ တပါးသော မိတ်ဆွေ သင်္ဂဟစသည်ကို ငဲ့၍ မကောင်းမှုမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းသည် ဩတ္တပ္ပ မည်၏၊ ဤကားအထူး။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဘယ်နှင့်တူပါသနည်းဟူမူ၊ လျောက်ပတ်သော အဆွေခင်ပွန်းကောင်းနှင့် တူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တတြမဇ္ဈတ္တတာအဖွင့်&lt;/b&gt;။ ။ထိုထိုတရားတို့၌ လျစ်လျူရှုသည်အဖြစ်သည် &lt;b&gt;တတြမဇ္ဈတ္တတာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုတတြမဇ္ဈတ္တတာသည် စိတ်စေတသိက်တို့ကို လျစ်လျူရှုခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။ အဘယ်နှင့်တူသနည်းဟူမူ၊ အညီအညွတ်ဖြစ်ကုန်သော မြင်းတို့ကို လျစ်လျူရှုတတ်သော ရထားထိန်းနှင့် တူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကာယပဿဒ္ဓိ, စိတ္တပဿဒ္ဓိအဖွင့်&lt;/b&gt;။ ။ဝေဒနာအစရှိသော စေတသိက်အပေါင်း၏ ငြိမ်းခြင်းသည် &lt;b&gt;ကာယပဿဒ္ဓိ&lt;/b&gt; မည်၏။ စိတ်၏ငြိမ်းခြင်းသည် &lt;b&gt;စိတ္တပဿဒ္ဓိ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုကာယပဿဒ္ဓိ, စိတ္တပဿဒ္ဓိ ၂-ပါးတို့သည် စေတသိက်စိတ်တရားတို့၏ ပူပန်ခြင်းမှ ငြိမ်းခြင်း လက္ခဏာရှိကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကာယလဟုတာ, စိတ္တလဟုတာအဖွင့်&lt;/b&gt;။ ။ဝေဒနာအစရှိသော စေတသိက်အပေါင်း၏ ပေါ့သည်အဖြစ်သည် &lt;b&gt;ကာယလဟုတာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထို့အတူ စိတ်၏ပေါ့သည်အဖြစ်သည် &lt;b&gt;စိတ္တလဟုတာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုကာယလဟုတာ, စိတ္တလဟုတာတို့သည် စေတသိက်, စိတ်တို့၏ လေးသည်အဖြစ်မှ ငြိမ်းခြင်း လက္ခဏာရှိကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကာယမုဒုတာ, စိတ္တမုဒုတာအဖွင့်&lt;/b&gt;။ ။ဝေဒနာအစရှိသော စေတသိက်အပေါင်း၏ နူးညံ့သည်အဖြစ်သည် &lt;b&gt;ကာယမုဒုတာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထို့အတူ စိတ်၏နူးညံ့သည်အဖြစ်သည် &lt;b&gt;စိတ္တမုဒုတာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုကာယမုဒုတာ, စိတ္တမုဒုတာတို့သည် ဝေဒနာအစရှိသော စေတသိက်အပေါင်းနှင့် စိတ်တို့၏ ခက်ထန်ရှိသည်အဖြစ်မှ ငြိမ်းခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ကာယကမ္မညတာ, စိတ္တကမ္မညတာအဖွင့်&lt;/b&gt;။ ။အမှု၌ ကောင်းခြင်းသည် ကမ္မည မည်၏။ ထိုအမှု၌ ကောင်းသည်၏အဖြစ်သည် ကမ္မညတာ မည်၏။ ဝေဒနာအစရှိသော စေတသိက်တို့၏ အမှု၌ ကောင်းသည်အဖြစ်သည် &lt;b&gt;ကာယကမ္မညတာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထို့အတူ စိတ်၏အမှု၌ ကောင်းသည်အဖြစ်သည် &lt;b&gt;စိတ္တကမ္မညတာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုကာယကမ္မညတာ, စိတ္တကမ္မညတာ နှစ်ပါးတို့သည် ဝေဒနာစသော စေတသိက်အပေါင်း, စိတ်တို့၏ အမှု၌ မကောင်းသည်အဖြစ်, မခြုံသည်အဖြစ်မှ ငြိမ်းခြင်း လက္ခဏာရှိကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကာယပါဂုညတာ, စိတ္တပါဂုညတာအဖွင့်&lt;/b&gt;။ ။လေ့လာသည်၏အဖြစ်သည် ပါဂုည မည်၏။ ထိုပါဂုညပုဒ်သည်ပင်လျှင် ပါဂုညတာ မည်၏။ ဝေဒနာအစရှိသော စေတသိက်အပေါင်း၏ လေ့လာသည်အဖြစ်သည် &lt;b&gt;ကာယပါဂုညတာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထို့အတူ စိတ်၏လေ့လာသည်အဖြစ်သည် &lt;b&gt;စိတ္တပါဂုညတာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုကာယပါဂုညတာ, စိတ္တပါဂုညတာတို့သည် စေတသိက်, စိတ်တို့၏ အနာရှိသောစိတ်၏အဖြစ်ဟုဆိုအပ်သော မသဒ္ဓါခြင်းအစရှိသော ကိလေသာတို့ကို ငြိမ်းစေခြင်း လက္ခဏာရှိကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကာယုဇုကတာ, စိတ္တုဇုကတာအဖွင့်&lt;/b&gt;။ ။ဝေဒနာအစရှိသော စေတသိက်အပေါင်း၏ ဖြောင့်စွာဖြစ်သည်အဖြစ်သည် &lt;b&gt;ကာယုဇုကတာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထို့အတူ စိတ်၏ဖြောင့်စွာဖြစ်သည်၏အဖြစ်သည် &lt;b&gt;စိတ္တုဇုကတာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုကာယုဇုကတာ, စိတ္တုဇုကတာတို့သည် စေတသိက်, စိတ်တို့၏ ဖြောင့်သည်အဖြစ်လျှင် လက္ခဏာရှိကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အစဉ်အတိုင်း ထိုကာယပဿဒ္ဓိအစရှိသည်တို့သည် ကိုယ်, စိတ်တို့၏ ခက်ထန်ရှိခြင်းအစရှိသည်ကို ပြုတတ်သော ဓာတ်ချောက်ချားခြင်း၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ကုန်သော အကြောင်း
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တို့ကြောင့် ဖြစ်ကုန်၏။ ဤအရာ၌ ကာယ-အရ ဝေဒနာအစရှိသော စေတသိက်ခန္ဓာသုံးပါးကို ယူရ၏။&lt;h3&gt;နှစ်ပါးစုံအားဖြင့် ဟောရသောအကြောင်း&lt;/h3&gt;ကာယစိတ္တ နှစ်ပါးစုံအားဖြင့်ရပုံကား—အကျင့်ကြောင့် နှစ်ပါးနှစ်ပါးကုန်သော ထိုတရားတို့သည် တပေါင်းတည်းဖြစ်၍ အကြင်အကြင် မိမိတို့၏ဥစ္စာဖြစ်သော ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့ကို ပယ်ဖျက်တတ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ဤအရာ၌ နှစ်ပါးအပြားရှိသည်အဖြစ်ကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ သမာဓိစသော တရားတို့၌ကား မဆိုအပ်ကုန်။ (တနည်းကား—စိတ္တပဿဒ္ဓိအစရှိသည်တို့ဖြင့် စိတ်၏သာလျှင် ငြိမ်းခြင်းစသည်အဖြစ်သည်ဖြစ်၏၊ ကာယပဿဒ္ဓိအစရှိသည်တို့ဖြင့်ကား ထိုကာယပဿဒ္ဓိအစရှိသည်တို့ကြောင့်ဖြစ်သော မွန်မြတ်သော စိတ္တဇရုပ် ပျံ့နှံ့ခြင်း၏အစွမ်းဖြင့် ရူပကာယ၏လည်း ငြိမ်းခြင်းအစရှိသော အဖြစ်သည်ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုထိုညိုသော အကျိုးကိုပြခြင်းငှါ ဤကာယပဿဒ္ဓိအစရှိသည် နှစ်ပါးနှစ်ပါးအပြားရှိသည်အဖြစ်ကို မိန့်ဆိုအပ်၏။)&lt;br&gt;&lt;br&gt;အလုံးစုံကုန်သော သောဘဏစိတ်တို့၌ အမြဲဖြစ်သောကြောင့် ဆက်ဆံသော, ယှဉ်သော စေတသိက်တို့သည် သောဘဏသာဓာရဏ စေတသိက် မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-သဒ္ဓါစသော စေတသိက်တို့သည်ကား တပါးစီသာ အကုသိုလ်တရားတို့ကို ပယ်နိုင်ကုန်၏၊ ကာယပဿဒ္ဓိစသော စေတသိက်များကား နှစ်ပါးစီတွဲ၍သာ ဆန့်ကျင်ဘက် အကုသိုလ်တရားတို့ကို ပယ်နိုင်သောကြောင့် နှစ်ပါးစီတွဲ၍ ဟောတော်မူ၏။&lt;br&gt;တနည်း–စိတ္တပဿဒ္ဓိစသည်တို့ဖြင့် စိတ်၏ငြိမ်းခြင်းစသည်သာ ဖြစ်၏၊ ကာယပဿဒ္ဓိစသည်တို့ဖြင့် ရုပ်၏လည်းငြိမ်းခြင်းစသည် ဖြစ်၏၊ ထို့ကြောင့် နှစ်ပါးစီတွဲ၍ ဟောရ၏။&lt;br&gt;၂-ခပ်သိမ်းသော သောဘဏစိတ် တခုယုတ် ခြောက်ဆယ်တို့နှင့် ယှဉ်သောကြောင့် သဒ္ဓါစသော စေတသိက်တို့သည် သောဘဏသာဓာရဏ စေတသိက် မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;ပါဠိတော် အစဉ်အားလျော်စွာ သဒ္ဓါစသော စေတသိက်တို့ကို မိန့်ဆို၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဝိရတိစေတသိက် ၃-ပါး&lt;/h3&gt;၇။ ။&lt;b&gt;သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တော, သမ္မာအာဇီဝေါ&lt;/b&gt; စေတိ တိဿော ဝိရတိယော နာမ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) အာဇီဝဟေတုကို ငဲ့မူ၍၊ ဝါ-အသက်မွေးခြင်းလျှင် အကြောင်းမရှိသော မုသာဝါဒ, ပိသုဏဝါစာ, ဖရုသဝါစာ, သမ္ဖပ္ပလာပတည်းဟူသော ဝစီဒုစ္စရိုက်လေးပါးမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;သမ္မာဝါစာ&lt;/b&gt; စေတသိက်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၂) အာဇီဝဟေတုကို ငဲ့မူ၍၊ ဝါ-အသက်မွေးခြင်းလျှင် အကြောင်းမရှိသော ပါဏာတိပါတ, အဒိန္နာဒါန, ကာမေသုမိစ္ဆာစာရတည်းဟူသော ကာယဒုစ္စရိုက် ၃-ပါးမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;သမ္မာကမ္မန္တ&lt;/b&gt; စေတသိက်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၃) အာဇီဝဟေတုကို ငဲ့၍ ဝါ-အသက်မွေးခြင်းလျှင် အကြောင်းရှိသော ဝစီဒုစ္စရိုက် ၄-ပါး, ကာယဒုစ္စရိုက် ၃-ပါးမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;သမ္မာအာဇီဝ&lt;/b&gt; စေတသိက်၎င်း၊ ဤသို့ ၃-ပါးကုန်သော ဤစေတသိက်တို့သည် ဝိရတိစေတသိက်ဟူသော အမည်ရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ဝိရတိ ၃-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;ဤသဘောတရားဖြင့် ကောင်းစွာဆိုတတ်ကုန်၏၊ ထိုသို့ဆိုကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဝစီဒုစ္စရိုက်လေးပါးမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းသည် &lt;b&gt;သမ္မာဝါစာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုသမ္မာဝါစာ ဝိရတိသည်—&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-အသက်မွေးမှုကို ငဲ့၍ ဝစီဒုစ္စရိုက်, ကာယဒုစ္စရိုက် ၇-ပါးမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းသည် သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၁) ချွတ်လွဲသောစကားကို ပြောဆိုခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၊&lt;br&gt;(၂) အချစ်ကို ပျက်စေတတ်သော ဂုံးချောသောစကားကို ပြောဆိုခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၊&lt;br&gt;(၃) ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းသောစကားကို ဆိုခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၊&lt;br&gt;(၄) အကျိုးမရှိသောစကားကို ဆိုခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၊ ဤသို့လေးပါးအပြားရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကမ္မ-ပုဒ်သည်ပင်လျှင် ကမ္မန္တ မည်၏၊ အဘယ်ပုဒ်တို့ကဲ့သို့နည်းဟူမူ၊ “သုတ္တန္တဝန” အစရှိသော ပုဒ်တို့ကဲ့သို့တည်း။ ကောင်းစွာဖြစ်သော ကာယကံဟူသော ကာယဒုစ္စရိုက် ၃-ပါးမှ ရှောင်ကြဉ်သော ဝိရတိသည် &lt;b&gt;သမ္မာကမ္မန္တ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုသမ္မာကမ္မန္တ ဝိရတိသည် (၁) သူ၏အသက်သတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း, (၂) သူ မပေးသောသူ၏ဥစ္စာကို ခိုးယူခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း, (၃) သူ့မယားကို လွန်ကျူးခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းဟူ၍ သုံးပါးအပြားရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသဘောတရားဖြင့် ကောင်းစွာအသက်မွေးတတ်ကုန်၏၊ ထိုသို့အသက်မွေးကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် မိစ္ဆာဇီဝမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းဝိရတိသည် &lt;b&gt;သမ္မာအာဇီဝ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုသမ္မာအာဇီဝသည် အသက်မွေးမှုဟူသော အကြောင်းရှိသော ကာယဒုစ္စရိုက်သုံးပါး, ဝစီဒုစ္စရိုက်လေးပါးမှ ရှောင်ကြဉ်သည်အစွမ်းဖြင့် ၇-ပါးအပြားရှိ၏။ တနည်း–အံ့ဖွယ်သရဲကို ဖြစ်စေခြင်း, မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှောက်၍ပြောခြင်း အစရှိသော မိစ္ဆာဇီဝမှ ရှောင်ကြဉ်သည်အစွမ်းဖြင့် များသောအပြားရှိ၏။ ဤဝိရတိသည်&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-အသက်မွေးမှုကို ငဲ့၍ ၎င်းဒုစ္စရိုက် ၇-ပါးမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းသည် သမ္မာအာဇီဝ မည်၏။&lt;br&gt;အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန် ကာလသုံးပါးတို့တွင် အတိတ်ဖြစ်သော ဒုစ္စရိုက်ကို မရှောင်ကြဉ်နိုင်၊ ပစ္စုပ္ပန်ဒုစ္စရိုက်ကို၎င်း, ပြုလတံ့သော ဒုစ္စရိုက်ကို၎င်း အာရုံပြု၍ ရှောင်ကြဉ်နိုင်၏။&lt;br&gt;အသက်မွေးကြောင်းမဟုတ်သော မိစ္ဆာဝါစာနှင့် မိစ္ဆာကမ္မန္တ ၂-ပါးသည် ဒုစ္စရိုက်သာမည်၏၊ ဒုရာဇီဝ မမည်၊ အသက်မွေးခြင်း၏အကြောင်းဖြစ်သော မိစ္ဆာဇီဝအကုသိုလ်သည် ဒုရာဇီဝ မည်၏—ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သုံးပါးအပြားရှိသော်လည်း အသီးအသီး သမ္ပတ္တဝိရတိ, သမ္မာဒါနဝိရတိ, သမုစ္ဆေဒဝိရတိတို့၏အစွမ်းအားဖြင့်လည်း သုံးပါးအပြားရှိ၏။ ဆိုအပ်ပြီးသော ဒုစ္စရိုက်တို့မှ ရှောင်ကြဉ်တတ်သောကြောင့် ဝိရတိ မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အပ္ပမညာစေတသိက် ၂-ပါး&lt;/h3&gt;၈။ ။&lt;b&gt;ကရုဏာ, မုဒိတာ&lt;/b&gt; အပ္ပမညာယော နာမာတိ။ သဒ္ဓါ ပညိန္ဒိယေန သဒ္ဓါ ပဉ္စဝီသတိမေ စေတသိကာ သောဘဏာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ။&lt;br&gt;(၁) အတိုင်းမသိသော ဒုက္ခိတသတ္တဝါပညတ်ကို အာရုံပြု၍ သနားခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;ကရုဏာ&lt;/b&gt; စေတသိက်၎င်း၊&lt;br&gt;(၂) အတိုင်းမသိသော သုခိတသတ္တဝါပညတ်ကို အာရုံပြု၍ ဝမ်းမြောက်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော &lt;b&gt;မုဒိတာ&lt;/b&gt; စေတသိက်၎င်း၊ ဤသို့ ဤစေတသိက်တို့သည် အပ္ပမညာ စေတသိက်မည်ကုန်၏။ ဤသို့ ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ပညိန္ဒြေမည်သော အမောဟစေတသိက်နှင့်တကွ ၂၅-ပါးကုန်သော ဤစေတသိက်တို့ကို သောဘဏစေတသိက်မည်ကုန်၏-ဟူ၍ သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အပ္ပမညာစေတသိက် ၂-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ကရုဏာ&lt;/b&gt;။ ။သူတစ်ပါးကို ဒုက္ခဖြစ်သည်ရှိသော် သူတော်ကောင်းတို့၏ နှလုံးပင်ပန်းခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သောကြောင့် ကရုဏာ မည်၏။ တနည်းကား-သူတစ်ပါး၏ဒုက္ခကို ပယ်တတ်သောကြောင့်လည်း&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-တင့်တယ် ကောင်းမြတ်သော သဘောတရားများ ဖြစ်သောကြောင့် သောဘဏ စေတသိက် မည်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကရုဏာ မည်၏။ တနည်းကား-သူတစ်ပါးတို့၏ဒုက္ခကို ဖျက်ဆီးတတ်သောကြောင့်လည်း ကရုဏာ မည်၏။ တနည်းကား-ဆင်းရဲရောက်ကုန်သောသူတို့၌ ဖြန့်အပ်သောကြောင့်လည်း ကရုဏာ မည်၏။ ထိုကရုဏာသည် သူတစ်ပါး၏ဒုက္ခကို ပယ်ဖျောက်လိုသောသူ၏အဖြစ်ဟူသော လက္ခဏာရှိ၏။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုကရုဏာဖြင့် သူတစ်ပါး၏ဒုက္ခကို ပယ်သည်မူလည်းဖြစ်စေ, မပယ်သည်မူလည်းဖြစ်စေ, ထိုဒုက္ခကို ပယ်လိုသော အခြင်းအရာအားဖြင့်သာလျှင် ထိုကရုဏာသည်ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;မုဒိတာ&lt;/b&gt;။ ။သမ္ပယုတ်တရားတို့သည် ထိုသဘောတရားဖြင့် ဝမ်းမြောက်တတ်ကုန်၏၊ ထိုသို့ ဝမ်းမြောက်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် မုဒိတာ မည်၏။ ထိုမုဒိတာသည် သူတစ်ပါး၏စည်းစိမ်ဥစ္စာကို အာရုံပြု၍ ဝမ်းမြောက်ခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အတိုင်းမသိသောသတ္တဝါလျှင် အာရုံရှိသောကြောင့် အပ္ပမာဏ မည်၏၊ ထိုအပ္ပမာဏသဒ္ဒါသည်ပင် အပ္ပမညာ မည်၏။ စောဒနာဦးအံ့- အပ္ပမညာတို့သည် လေးပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟု မိန့်ဆိုလတံ့မဟုတ်လော။ ဤအရာ၌ အဘယ့်ကြောင့် အပ္ပမညာကို နှစ်ပါးသာ မိန့်အပ်ပါသနည်းဟူမူ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော အဒေါသစေတသိက်, တတြမဇ္ဈတ္တတာစေတသိက်တို့ဖြင့် မေတ္တာနှင့် ဥပေက္ခာတို့ကို ယူအပ်ပြီးသောကြောင့် ၂-ပါးသာ ဆိုအပ်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-အတိုင်းအရှည်မရှိသော အနန္တ ဒုက္ခိတသတ္တဝါ, သုခိတသတ္တဝါတို့ကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်သော စေတသိက်တို့သည် အပ္ပမညာ မည်ကုန်၏-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;အပ္ပမညာတရားတို့သည် လေးပါးရှိကုန်သော်လည်း အဒေါသစေတသိက်ဖြင့် မေတ္တာကို, တတြမဇ္ဈတ္တတာစေတသိက်ဖြင့် ဥပေက္ခာကို သိမ်းယူပြီးသောကြောင့် ဤသို့ မဆိုပါဘဲ ကြွင်းသော ၂-ပါးသော စေတသိက်တို့ကိုသာ မိန့်ဆိုအပ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုစကားထင်ရှားအောင် ဘော်ပြဦးအံ့၊ အဒေါသသည်ပင်လျှင် သတ္တဝါတို့၌-ဝ-သတ္တဝါတို့၏ အကျိုးစီးပွားကို အလိုရှိသည်အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;မေတ္တာ&lt;/b&gt; မည်၏။ တတြမဇ္ဈတ္တတာသည်ပင်လျှင် ထိုသတ္တဝါတို့၌ အမျက်ထွက်ခြင်း, ချစ်ခြင်းမှ ငြိမ်းစေသည်အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဥပေက္ခာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထို့ကြောင့် ရှေးဆရာတို့သည်&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဗျာပါဒေန မေတ္တာ ဟိ၊ တတြမဇ္ဈတ္တတာယ စ။&lt;br&gt;ဥပေက္ခာ ဂဟိတာ ယသ္မာ၊ တသ္မာ နု ဂဟိတာ ဥဘော။ ဟု မိန့်ဆိုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဓိပ္ပာယ်ကား အကျင့်ကြောင့် အဒေါသဖြင့် မေတ္တာကို ယူအပ်၏၊ တတြမဇ္ဈတ္တတာဖြင့် ဥပေက္ခာကို ယူအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် နှစ်ပါးကုန်သော မေတ္တာနှင့် ဥပေက္ခာတို့ကို ဤ၌ မယူအပ်ကုန်-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပညိန္ဒြေ&lt;/b&gt;။ ။အပြားအားဖြင့် သိတတ်, အနိစ္စအစရှိသော အစွမ်းဖြင့် ထိုးထွင်း၍ သိတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပညာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုပညာသည်ပင် အကြင်အကြင်ရှိသောသဘောကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်း၌ အစိုးရသည်အဖြစ်နှင့် ယှဉ်သည်ဖြစ်၍ မည်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပညိန္ဒြေ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သညာ-ဝိညာဉ်-ပညာတို့၏အထူး&lt;/b&gt;။ ။ဤသို့ဖြစ်သော် သညာ, ဝိညာဉ်, ပညာတို့၏ ထူးသော အကြောင်းကား အဘယ်နည်း-ဟူမူ၊ ရှေးဦးစွာ သညာသည် အညို&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-အညို, အဖြူ စသည်အစွမ်းဖြင့် သိရုံမျှသည် သညာသိ မည်၏။ အနိစ္စ စသော လက္ခဏာကို ထိုးထွင်း၍ မသိတတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် သိရုံမျှကိုပြု၏, သိရုံမျှဖြစ်၏။ အနိစ္စစသော လက္ခဏာကို ထိုးထွင်း၍သိခြင်းကို မပြုနိုင်, ထိုးထွင်း၍မသိနိုင်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဝိညာဉ်သည်ကား အနိစ္စစသော လက္ခဏာကိုမူ ထိုးထွင်း၍သိခြင်းကို ပြီးစေ၏, ထိုးထွင်း၍သိနိုင်၏၊ လုံ့လပြု၍ မဂ်သို့ရောက်ခြင်း ငါမတတ်နိုင်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပညာသည်ကား သိရုံမျှပြု၍ သုံးပါးအပြားရှိသော အနိစ္စအစရှိသော လက္ခဏာကို ထိုးထွင်း၍ သိမှု, မဂ်သို့ရောက်စေမှုကို ပြုနိုင်၏။ ဤအရာ၌ သူငယ်, ရွာနေသူ, ရွှေပန်းထိမ်သည်တို့၏ ရွှေကို ထိုးထွင်း၍သိခြင်း ဥပမာကဲ့သို့တည်း။&lt;h3&gt;သညာ-ဝိညာဉ်တို့၏ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;ဤသုံးပါးတို့တွင် ဉာဏဝိပ္ပယုတ်စိတ်၌ ယှဉ်သော သညာ၏ အခြင်းအရာကို ယူသည်အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောအခါ၌ သညာသာ ပြဓာန်း၏, ဝိညာဉ်သည် မပြဓာန်း။ အခြင်းအရာကို ယူခြင်းမှ ကြွင်းသောအခါ၌ ဝိညာဉ်သည် ပြဓာန်း၏, အားကြီး၏၊ သညာသည် မပြဓာန်း။ ဉာဏသမ္ပယုတ်စိတ်၌ ယှဉ်ကုန်သော သညာ, ဝိညာဉ် နှစ်ပါးတို့သည်ကား မပြဓာန်းကုန်၊ ပညာတို့သာ အစဉ်လိုက်၍ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;“သဗ္ဗ” -ပုဒ်ကို “ပဉ္စဝီသတိ”-ပုဒ်နှင့် စပ်အပ်၏၊ ဝါ-စပ်၍ အနက်ပေးရမည်။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ဝိညာဉ်သိကား အညို, အဖြူပုံစသည်ကို အကြောင်းနှင့်တကွလည်း သိ၏၊ အနိစ္စ စသော သဘောလက္ခဏာကိုလည်း သိ၏။ လုံ့လအားထုတ်၍ မဂ်, ဖိုလ်သို့ ရောက်စေခြင်းငှာ မတတ်နိုင်ချေ။&lt;br&gt;၂-ပညာသိကား အညိုပုံ, အဖြူပုံစသည်ကိုလည်း အကြောင်းနှင့်တကွ သိ၏၊ အနိစ္စ စသော သဘောကိုလည်း သိ၏၊ လုံ့လအားထုတ်၍ မဂ်သို့ရောက်ခြင်းလည်း တတ်နိုင်၏။ ရွှေကို ကလေးသိမှု, မိဘသိမှု, ရွှေပန်းထိမ်သည်သိမှုကဲ့သို့မှတ်။&lt;br&gt;“ဖောက်ပြန်သောအားဖြင့် သိမှုသည် ဒိဋ္ဌိသိ မည်၏၊ မဖောက်မပြန် ဟုတ်မှန်သောအားဖြင့် သိမှုသည် ပညာသိ မည်၏၊ ဒိဋ္ဌိသိမှုသည် ပညာသိမဟုတ်၊ မာယာသိ, တဏှာသိသာ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၉။ ။&lt;b&gt;တေရသညသမာနာ စ, စုဒ္ဒသ အကုသလာ တထာ။ သောဘဏာ ပဉ္စဝီသတိ, ဝိညာဏာ ပစ္စရေ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကျယ်မှတပါး အကျဉ်းကို ဆိုဦးအံ့။ ဤမျှ အတိုင်းအရှည်ရှိသော စကားဖြင့် မိန့်ဆိုအပ်ကုန်သော စေတသိက်တို့ကို ၁၃-ပါးကုန်သော အညသမာန်းစေတသိက်တို့၎င်း, ၁၄-ပါးကုန်သော အကုသိုလ်စေတသိက်တို့၎င်း, ထိုမှတပါး ၂၅-ပါးကုန်သော သောဘဏစေတသိက်တို့၎င်း၊ ဤသို့ ၅၂-ပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ မိန့်ဆိုအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၉။ ။“တေရသည”-အစရှိသော ဂါထာသည် သုံးပါးသော အစုရာသီတို့ဖြင့် ဆိုအပ်ကုန်သော စေတသိက်တို့ကို အကျဉ်းသိမ်း၍ပေါင်းသော ဂါထာတည်း။&lt;h3&gt;သမ္ပယောဂနည်း ၁၆-ပါး&lt;/h3&gt;၁၀။ ။&lt;b&gt;တေသံ စိတ္တာဝိယုတ္တာနံ, ယထာယောဂ မိတော ပရံ။ စိတ္တုပ္ပါဒေသု ပစ္စေကံ, သမ္ပယောဂေါ ပဝေစ္စတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;စိတ်၌ အမြဲယှဉ်ကုန်သော ထိုစေတသိက်တို့၏ စိတ်တို့၌ အသီးအသီး ယှဉ်နည်းကို ဤအကျဉ်းဆိုအပ်ပြီးသည်မှနောက်၌ ယှဉ်သင့်သည်အားလျော်စွာ အပြားအားဖြင့် ဆိုပေအံ့။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၀။ ။စိတ်နှင့်တကွ မကွဲမကွာ ယှဉ်တတ်သောကြောင့် စေတသိက်တို့သည် စိတ္တာယုတ္တ မည်ကုန်၏-ဟူသော အနက်ကို ဆိုလို၏။ ဖြစ်တတ်သောကြောင့် ဥပ္ပါဒ မည်၏။ စိတ်သည်သာလျှင် ဥပ္ပါဒ မည်သောကြောင့် စိတ္တုပ္ပါဒ မည်၏။ တပါးသော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အရာ၌ကား ယှဉ်သောစေတသိက်နှင့်တကွသော စိတ်ကို စိတ္တုပ္ပါဒ-ဟု ဆိုအပ်၏။ ဤတရားအပေါင်းဖြင့် စိတ်သည်ဖြစ်တတ်၏၊ ထိုသို့ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် စေတသိက်တရားအပေါင်းသည် ဥပ္ပါဒ မည်၏၊ စိတ်၎င်း, ထိုစိတ်၏ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သော စေတသိက်၎င်း၊ ထို့ကြောင့် စိတ်နှင့် စေတသိက်သည် စိတ္တုပ္ပါဒ မည်၏။ ထိုစကားမှန်၏၊ သမာဟာရဝုတ္တိ၌လည်း အချို့အရာ၌ သဒ္ဓါပညာရှိတို့သည် ပုလ္လင်ကို အလိုရှိကုန်၏၊ စိတ်နှင့်တကွ မကွဲမကွာ ယှဉ်ကုန်သော ထိုစေတသိက်တို့၏ စိတ်တို့၌ အသီးအသီးယှဉ်နည်းကို ဤစေတသိက်သရုပ်ကို ဆိုပြီးသည်နောက်၌ ယှဉ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ဆိုပေအံ့၊ ဤကား ပုဒ်တို့စပ်ခြင်း, အနက်ပေးခြင်းပင်တည်း။&lt;h3&gt;ပကိဏ်းစေတသိက်တို့၏ယှဉ်&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;ဝိတက်ယှဉ်သော စိတ်များ&lt;/h3&gt;၁၃။ ။&lt;b&gt;ပကိဏ္ဏကေသု ပန ဝိတက္ကော ဒွေပဉ္စဝိညာဏ ဝဇ္ဇိတ ကာမာဝစရစိတ္တေသု စေဝ ဧကာဒသသု ပဌမဈာနစိတ္တေသု စာတိ ပဉ္စပညာသစိတ္တေသု ဥပ္ပဇ္ဇတိ။&lt;/b&gt; သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏ စေတသိက်တို့၏ သမ္ပယောဂနည်းမှတပါး ပကိဏ်းစေတသိက်တို့၏ သမ္ပယောဂနည်းကို ဆိုဦးအံ့။ ပကိဏ်းစေတသိက်ခြောက်ခုတို့တွင် ရှေးဦးစွာ ဝိတက်စေတသိက်သည် ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ်စိတ် ၁၀-ကို ကြဉ်အပ်ကုန်သော ကာမစိတ် ၄၄-ခုတို့၌၎င်း, ၁၁-ပါးကုန်သော ပဌမဈာန်နှင့် ယှဉ်သောစိတ်တို့၌၎င်း ဤ ၅၅-သောစိတ်တို့၌ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ဝိတက်စေတသိက်သည် ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀-ကြဉ်သော ကာမစိတ် ၄၄-ပါး, ပဌမဈာန် ၁၁-အားဖြင့် ၅၅-ပါးသော စိတ်၌ ယှဉ်၏။ ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀, ဒုတိယဈာန်စိတ် ၁၁-ပါး, တတိယဈာန်စိတ် ၁၁-ပါး, စတုတ္ထဈာန်စိတ် ၁၁-ပါး, ပဉ္စမဈာန်စိတ် ၂၃-ပါးအားဖြင့် ၆၆-ပါးသော စိတ်တို့၌ မယှဉ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၁၃။ ။ထိုကြွင်းသော ကာမစိတ်တို့သည် ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ်တို့ကို သဘောအားဖြင့် ဝိတက်နှင့်မယှဉ်သောကြောင့် ကြဉ်အပ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုကြွင်းသော ကာမာဝစရစိတ် ၄၄-ပါးတို့သည် “ဒွေပဉ္စဝိညာဏဝဇ္ဇိတ” မည်ကုန်၏။ တနည်းအား-ထိုဒွေးပဉ္စဝိညာဏ်တို့သည် ထိုကြွင်းသော ကာမာဝစရစိတ်တို့ကို ကြဉ်အပ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုကြွင်းသော ကာမာဝစရစိတ် ၄၄-ပါးသည် “ဒွေပဉ္စဝိညာဏဝဇ္ဇိတ” မည်ကုန်၏။ ဝိတက်သည် ထို ၄၄-ပါးကုန်သော ကာမာဝစရစိတ်တို့၌၎င်း, ၁၁-ပါးကုန်သော ပဌမဈာန်နှင့် ယှဉ်သောစိတ်တို့၌၎င်း ဖြစ်၏၊ ကြွင်းသောစိတ်တို့၌ကား ဘာဝနာအစွမ်းဖြင့် ပယ်အပ်သောကြောင့် ဝိတက်မယှဉ်, မဖြစ်။ ဤကား အဓိပ္ပာယ်တည်း။&lt;h3&gt;ဝိစာရယှဉ်သော စိတ်များ&lt;/h3&gt;၁၄။ ။&lt;b&gt;ဝိစာရော ပန တေသု စေဝ ဧကာဒသသု ဒုတိယဈာနစိတ္တေသု စာတိ ဆသဋ္ဌိ စိတ္တေသု။&lt;/b&gt; ဝိစာရစေတသိက်သည် ထိုဝိတက်ဖြစ်သော စိတ် ၅၅-ပါးတို့၌၎င်း, ၁၁-ပါးသော ဒုတိယဈာန်နှင့်ယှဉ်သောစိတ်တို့၌၎င်း ဤသို့ ၆၆-ပါးသော စိတ်တို့၌ ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;ဝိစာရယှဉ်သော စိတ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၄။ ။ထိုဝိတက်ယှဉ်သော စိတ် ၅၅-ပါးတို့၌၎င်း, ၁၁-ပါးသော ဒုတိယဈာန်နှင့်ယှဉ်သောစိတ်တို့၌၎င်း ဤ ၆၆-ပါးသော စိတ်တို့၌ ဝိစာရစေတသိက်သည် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ်စိတ်များသည် အာရုံငါးပါးကို သာမညသိမှုဖြစ်သဖြင့် အလွန်တရာ အားနည်း၍ အာရုံကို ကြံစည်နိုင်သော သဘောမျိုးမဟုတ်သောကြောင့် ၎င်းဒွေးပဉ္စဝိညာဏ်စိတ်၌ ဝိတက် မယှဉ်။&lt;br&gt;၂-ဒုတိယဈာန်။ပ။ ပဉ္စမဈာန် စိတ်များ၌ ဘာဝနာ၏ အစွမ်းအားဖြင့် ဝိတက်ကို ပယ်အပ်သောကြောင့် မယှဉ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အဓိမောက္ခစေတသိက်ယှဉ်သော စိတ်&lt;/h3&gt;၁၅။ ။&lt;b&gt;အဓိမောက္ခော ဒွေပဉ္စဝိညာဏ, ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂတ ဝဇ္ဇိတစိတ္တေသု။&lt;/b&gt; အဓိမောက္ခစေတသိက်သည် ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀-, ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂုတ်သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ၇၉-ပါးသော စိတ်တို့၌ ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;အဓိမောက္ခစေတသိက်ယှဉ်သော စိတ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၅။ ။ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ်စိတ် ၁၀-တို့သည်၎င်း, ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂုတ် ၁-ခုသည်၎င်း ဤ ၁၁-ပါးသောစိတ်တို့သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ၇၉-ပါးသော စိတ်တို့၌ အဓိမောက္ခစေတသိက်သည် ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;ဝီရိယစေတသိက်ယှဉ်သော စိတ်&lt;/h3&gt;၁၆။ ။&lt;b&gt;ဝီရိယံ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန, ဒွေပဉ္စဝိညာဏ, သမ္ပဋိစ္ဆန, သန္တီရဏဝဇ္ဇိတ စိတ္တေသု။&lt;/b&gt; ဝီရိယစေတသိက်သည် ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း, ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀, သမ္ပဋိစ္ဆနဒွေး, သန္တီရဏ ၃-ခုသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ၇၃-ပါးသော စိတ်တို့၌ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-အဓိမောက္ခစေတသိက်သည် စိတ်တခုယုတ် ကိုးဆယ်တွင် ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀, ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂုတ်စိတ် ၁-ပါးအားဖြင့် ၁၁-ပါးသော စိတ်တို့ကို ကြဉ်၍ ကျန်သော ၇၉-ပါးသော စိတ်၌ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ်၌ မြင်ရုံ, ကြားရုံစသော သဘောမျှသာဖြစ်၍ အလွန်အားနည်းသဖြင့် အာရုံကို မဆုံးဖြတ်နိုင်သောကြောင့် မယှဉ်၊ ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂုတ်စိတ်၌ကား ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သောကြောင့် မယှဉ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဝီရိယစေတသိက်ယှဉ်သော စိတ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၆။ ။ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ် ၁-ခု, ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀-ပါး, သမ္ပဋိစ္ဆနဒွေး, သန္တီရဏ ၃-ခု ဤသို့အားဖြင့် ၁၆-ပါးသော စိတ်တို့သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ၇၃-ပါးသော စိတ်တို့၌ ဝီရိယစေတသိက်သည် ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;ပီတိစေတသိက်ယှဉ်သော စိတ်&lt;/h3&gt;၁၇။ ။&lt;b&gt;ပီတိ ဒေါမနဿ, ဥပေက္ခာသဟဂတကာယဝိညာဏ, စတုတ္ထဈာနဝဇ္ဇိတစိတ္တေသု။&lt;/b&gt; ပီတိစေတသိက်သည် ဒေါသမူဒွေး, ဥပေက္ခာသဟဂုတ်စိတ် ၅၅-ခု, ကာယဝိညာဏ်ဒွေး, စတုတ္ထဈာန်စိတ် ၁၁-ပါးသည်ကြဉ်အပ်ကုန်သော ၅၁-ပါးသော စိတ်တို့၌ ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;ပီတိစေတသိက်ယှဉ်သော စိတ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၇။ ။ဒေါမနဿသဟဂုတ်စိတ် ၂-ပါး, ဥပေက္ခာသဟဂုတ်စိတ် ၅၅-ပါး, ကာယဝိညာဏ်စိတ် ၂-ပါး, စတုတ္ထဈာန်စိတ် ၁၁-ပါး ဤသို့အားဖြင့် ၇၀-သောစိတ်တို့သည် ကြဉ်အပ်သော ၅၁-ပါးသော စိတ်တို့၌ ပီတိစေတသိက်သည် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစသော စိတ် ၁၆-ပါးသည် အားနည်း၍ ဗိုလ်ကိစ္စမတတ်နိုင်သောကြောင့် ဗိုလ်ထိုက်သောတရားသည် မယှဉ်နိုင်။&lt;br&gt;၂-ပီတိသည် နှစ်သက်သောသဘော, ဒေါသသည် ကြမ်းတမ်းသောသဘောရှိ၍ ဆန့်ကျင်သောကြောင့် မယှဉ်။&lt;br&gt;ပီတိသည် သောမနဿဝေဒနာနှင့် အမြဲယှဉ်သောကြောင့် ဥပေက္ခာ ၅၅-ပါး၌ မယှဉ်။&lt;br&gt;သုခသဟဂုတ် ကာယဝိညာဏ်စိတ်ကား ကိုယ်၌ဖြစ်သော ချမ်းသာကို ခံစားသော ကာယိကဖြစ်၍၊ ပီတိကား စိတ်ချမ်းသာကို ခံစားသော မာနသိကဖြစ်သောကြောင့် မယှဉ်။&lt;br&gt;စတုတ္ထဈာန် ဧကာဒသ၌ကား ပီတိကို ဘာဝနာအစွမ်းဖြင့် ပယ်ထားသောကြောင့် မယှဉ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဆန္ဒစေတသိက်ယှဉ်သော စိတ်&lt;/h3&gt;၁၈။ ။ &lt;b&gt;ဆန္ဒာ အဟေတုက, မောဟမူဟဝန္တိတစိတ္တေသု။&lt;/b&gt; ။ ဆန္ဒ စေတသိက်သည် အဟိတ်စိတ် ၁၈-ပါး, မောဟမူဒွေး သည် ကြဉ်အပ်သော တခုယုတ် ခုနှစ်ဆယ်သော စိတ်တို့၌ ဖြစ်၏။ ဤသို့ ထိုအညသမာန်း စေတသိက် ၁၃-ခုတို့၏ ၇-ပါး အပြား ရှိသော သမ္ပယောဂနည်းကို သိအပ်၏။&lt;h3&gt;ဆန္ဒစေတသိက်ယှဉ်သော စိတ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၇။ ။ အဟိတ်စိတ် ၁၈-ပါး, မောဟမူစိတ် ၂-ပါး ဤသို့ အားဖြင့် ၂၀-သာ စိတ်တို့သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော တခုယုတ် ခုနစ်ဆယ်သော စိတ်တို့၌ &lt;b&gt;ဆန္ဒ&lt;/b&gt; စေတသိက်သည် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာ &lt;/b&gt;&lt;br&gt;၁၉။ ။ &lt;b&gt;တေ ပန စိတ္တုပ္ပါဒါ ယထာက္ကမံ၊ ဆသဋ္ဌိ ပဉ္စပညာသ, ဧကဒသ စ သောဠသ။ သတ္တတိ သတိ စေဝ, ပကိဏ္ဏကဝိဝဇ္ဇိတာ၊ ပဉ္စပညာသ ဆသဋ္ဌိ, ဋ္ဌသတ္တတိ တိသတ္တတိ။ ဧကပညာသ စေကူန, သတ္တတိ သပကိဏ္ဏကာ။&lt;/b&gt; ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ပကိဏ်းစေတသိက် ၆-ခုသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော၊ ဝါ-ပကိဏ်း စေတသိက် ၆-ခုကို ကြဉ်အပ်ကုန်သော ထိုစိတ်တို့ကို အစဉ် အတိုင်း ၆၆-ပါး အပြားရှိကုန်၏ ဟူ၍၎င်း, ၅၅-ပါး အပြား ရှိကုန်၏ဟူ၍၎င်း, ၁၁-ပါးအပြားရှိကုန်၏ဟူ၍၎င်း, ၁၆-ပါးအပြား ရှိကုန်၏ဟူ၍၎င်း, ၇၀-အတိုင်းအရှည် ရှိကုန်၏ဟူ၍၎င်း, ၂၀-အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်၏ဟူ၍၎င်း, သိအပ်ကုန်၏။ ပကိဏ်းစေတသိက် &lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ဆန္ဒသည် အလိုရှိသော သဘောမျိုး ဖြစ်၍ အဟိတ်စိတ်, မောဟမူစိတ်တို့ကား အလို ဆန္ဒ ကင်းသောကြောင့် မယှဉ်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၆-ခုနှင့် အတူဖြစ်ကုန်သော ထိုစိတ်တို့ကို အစဉ်အတိုင်း ၅၅-ပါး အပြားရှိကုန်၏ ဟူ၍၎င်း, ၆၆-ပါး အပြားရှိကုန်၏ ဟူ၍၎င်း, ၇၀-ပါး အပြား ရှိကုန်၏ ဟူ၍၎င်း, ၇၃-ပါး အပြား ရှိကုန်၏ ဟူ၍၎င်း, တခုယုတ်ခုနှစ်ဆယ် အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်၏ဟူ၍၎င်း, သိအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာအဖွင့် &lt;/b&gt;&lt;br&gt;၁၉။ ။ &lt;b&gt;တေ ပန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား, ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပကိဏ်း စေတသိက်သည် ကြဉ်အပ်သောစိတ်, ထိုပကိဏ်းစေတသိက်နှင့် အတူဖြစ်သော စိတ်တို့သည်-ဟုအနက်ပေး။ &lt;b&gt;ယထာ ဣမံ&lt;/b&gt;-ဟူသည် ကား, ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ဝိတက် အစရှိသော ပကိဏ်းစေတသိက် ခြောက်ပါးသည် ကြဉ်အပ်သော, ထိုဝိတက် အစရှိသော ပကိဏ်း စေတသိက်နှင့် အတူတကွ ဖြစ်သော အစဉ်အားဖြင့်-ဟုအနက် ပေး။ &lt;b&gt;ဆသဋ္ဌိ ပဉ္စပညာသ&lt;/b&gt;-အစရှိသော စကားကို ၁၂ ၁-ပါးသော အရေအတွက်၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း, တခုယုတ် ၉၀-သော အရေ အတွက်၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း ထိုက်သည်အား လျော်စွာ ယှဉ်အပ်၏။&lt;h3&gt;အကုသိုလ်စေတသိက်သမ္ပယောဂနည်း&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;အကုသလသာဓာရဏစေတသိက်ယှဉ်သောစိတ်&lt;/h3&gt;၂၀။ ။ &lt;b&gt;အကုသလေသု ပန မောဟော, အဟိရိကံ, အနောတ္တပ္ပံ, ဥဒ္ဓစ္စန္တိ စတ္တာရော စေတသိကာ အကုသလသာဓာရဏ နာမ, သဗ္ဗေသုပိ ဒွါဒသာကုသလေသု။&lt;/b&gt; ။ အကုသိုလ်စေတသိက် ၁၄-ပါးတို့တွင် &lt;b&gt;မောဟ&lt;/b&gt; စေတသိက်, &lt;b&gt;အဟိရိက&lt;/b&gt; စေတသိက်, &lt;b&gt;အနောတ္တပ္ပ&lt;/b&gt; စေတသိက်, &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt; စေတသိက် အားဖြင့် လေးပါးကုန်သော ဤစေတသိက်တို့သည် အလုံးစုံသော အကုသိုလ်စိတ် ၁၂-ခုနှင့် ဆက်ဆံသောကြောင့် &lt;b&gt;သာကုသလ&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;သာဓာရဏ စေတသိက်&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ဤစေတသိက်လေးပါးတို့ကို အကုသိုလ်စိတ် ၁၂-ပါးတို့၌ ရအပ်ကုန်၏, ယှဉ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အကုသလသာဓာရဏ စေတသိက်တို့ ယှဉ်သောစိတ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၀။ ။ “သဗ္ဗာကုသလသာဓာရဏ” ဟု ဆိုပြီး၍ ထိုသဗ္ဗာကုသလသာဓာရဏ စေတသိက်ကို ပြီးပြည့်စုံစေခြင်းငှါ “သဗ္ဗေသုပိ” ဤသို့စသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အကုသိုလ်စိတ်၌ယှဉ်သော အကြောင်း&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အဘယ့်ကြောင့် အကုသိုလ်စိတ်၌ ယှဉ်ပါသနည်းဟူမူ-အကြင် သူသည် သူ၏ အသက်ကို သတ်ခြင်းစသော အကုသိုလ်တို့၌ လွန်ကျူး၍ ကျင့်၏၊ ထိုသူသည် ထိုအကုသိုလ် ပြုရာ၌ မောဟဖြင့် အပြစ်ကို မမြင်မူ၍ အဟိရီကဖြင့် ထိုမကောင်းမှုကို မစက်ဆုပ်သည် ဖြစ်လျက် အနောတ္တပ္ပဖြင့် မကြောက်လန့်သည် ဖြစ်ရကား ဥဒ္ဓစ္စဖြင့် မငြိမ်းခြင်းသည် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုစေတသိက်လေးပါးတို့ကို အလုံးစုံသော အကုသိုလ်စိတ်တို့၌ ရအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;လောဘစေတသိက်ယှဉ်သောစိတ်&lt;/h3&gt;၂၁။ ။ &lt;b&gt;လောဘော အဋ္ဌသု လောဘသဟဂတစိတ္တေသု ဧဝ။&lt;/b&gt; ။&lt;hr&gt; ၁။ ၎င်းမောဟ စသော စေတသိက် ၄-ပါးသည် အကုသိုလ်စိတ် ၁၂-ပါး၌ အမြဲ ယှဉ်သောကြောင့် သာကုသလသာဓာရဏ စေတသိက် မည်၏။ အဘယ့်ကြောင့် အကုသိုလ်စိတ် ၁၂-ပါး၌ ယှဉ်ပါ သနည်း ဟူမူ-၎င်းစေတသိက် ၄-ပါး ရှိပါမှ အကုသိုလ်စိတ် ဖြစ်နိုင်သဖြင့် အကြောင်းရင်း ဖြစ်သောကြောင့် အကုသိုလ်စိတ် ၁၂-ပါးလုံး၌ ယှဉ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;လောဘ&lt;/b&gt; စေတသိက်ကို ရှစ်ပါးသော လောဘသဟဂုတ်စိတ် တို့၌သာလျှင် ရအပ်၏။&lt;h3&gt;လောဘစေတသိက်ယှဉ်သောစိတ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၁။ ။ &lt;b&gt;လောဘသဟဂတစိတ္တေသု ဧဝ&lt;/b&gt;-ဟူသော ပါဌ်၌ ဧဝသဒ္ဓါသည် အထက်ပုဒ်သို့ လိုက်ခြင်း အကျိုးငှါ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အထက် ဆိုလတံ့သော “ဒိဋ္ဌိသဟဂတစိတ္တေသု” ဤသို့စသော ပါဌ်တို့၌လည်း အဝဓာရဏအနက်ကို မှတ်အပ်၏။ မှတ်ချက်။ ။ဋီကာကျော်၌ “ဒိဋ္ဌိသဟဂတစိတ္တေသု” ဟု အဖွင့်ဆို ထားသဖြင့် ရှေးစာမူတို့၌ “ဒိဋ္ဌိသဟဂတစိတ္တေသု” ဟု ရှိဟန်တူ၏၊ ယခုစာတို့၌ကား “ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ္တ” ဟု ရှိ၏။ ဧဝ-သဒ္ဒါကိုလည်း ၎င်းပုဒ်၌ လိုက်ရမည်-ဟူလို။ “ဧဝအကျိုး၊ စနိုး၊ ထည့်ရိုး ဧဝဟူ” (နိယာမ်)&lt;h3&gt;ဒိဋ္ဌိစေတသိက်ယှဉ်သောစိတ်&lt;/h3&gt;၂၂။ ။ &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိ စတူသု ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ္တေသု။&lt;/b&gt; ။ &lt;br&gt;&lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိ&lt;/b&gt; စေတသိက်ကို လေးပါးကုန်သော ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်စိတ် တို့၌ ရအပ်၏။&lt;h3&gt;ဒိဋ္ဌိစေတသိက်ယှဉ်သောစိတ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၂။ ။ အကြင်ကြောင့် သက္ကာယ အစရှိသည်တို့၌ ငါ၏ကိုယ် အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် မှားသော နှလုံးသွင်းကို ပြုသော သူအား ထိုသက္ကာယ တရားတို့၌ မြတ်နိုး ခင်မင်ခြင်း ဖြစ်သော ကြောင့် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိ&lt;/b&gt; စေတသိက်သည် လောဘသဟဂုတ်စိတ်၌သာဖြစ်၏။&lt;hr&gt; ၁-လောဘမူစိတ်သည် လောဘလျှင် အကြောင်း ရှိသောကြောင့် လောဘမူစိတ် ၈-ပါး လုံး၌ လောဘ ယှဉ်၏။ ၂-ဒိဋ္ဌိ စေတသိက်ကား လောဘမူစိတ် ၈-ပါးတွင် သက္ကာယဒိဋ္ဌိ မရှိသောသူ၏ လောဘမူစိတ်နှင့် မယှဉ်နိုင်၊ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ရှိသောသူ၏ လောဘမူစိတ်၌သာ ယှဉ်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;မာနစေတသိက်ယှဉ်သောစိတ်&lt;/h3&gt;၂၃။ ။ &lt;b&gt;မာနော စတူသု ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ္တေသု။&lt;/b&gt; ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;မာန&lt;/b&gt; စေတသိက်ကို လေးပါးကုန်သော ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ်စိတ် တို့၌သာ ရအပ်၏။&lt;h3&gt;မာနစေတသိက်ယှဉ်သောစိတ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၃။ ။ &lt;b&gt;မာန&lt;/b&gt; စေတသိက်သည်လည်း ငါဟူသောမာန်၏ အစွမ်း ဖြင့် ဖြစ်သောကြောင့် ဒိဋ္ဌိနှင့် တူစွာသာ ဖြစ်၏။ သို့သော် ဒိဋ္ဌိနှင့် အတူတကွသော စိတ်၌ မဖြစ်။ အဘယ်နှင့် တူသနည်းဟူမူ၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကေသရာဇာ&lt;/b&gt; ခြင်္သေ့သည် တပါးသော ထိုတူညို သဘောရှိသော ခြင်္သေ့နှင့် အတူတကွ တဂူတည်း၌ နေ၍မဖြစ်သကဲ့သို့တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဒေါသမူစိတ် ၌မယှဉ်သော အကြောင်း၊ မိမိကိုယ်ကိုချစ်ခင်မှု၌ မှီသည် အဖြစ်ဖြင့် စင်စစ် လောဘလျှင် နီးစွာသော အကြောင်းရင်း ရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ဒေါသမူစိတ် တို့၌လည်း မဖြစ်၊ ထို့ကြောင့် ထိုမာနစေတသိက်ကို ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ် တို့၌သာ ရအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁-မာန စေတသိက်ကား ဒိဋ္ဌိ၏ စိတ်၌ မယှဉ်နိုင်သောကြောင့် ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ် စိတ်၌သာ ယှဉ်၏။ အဘယ်ကြောင့် မာနနှင့် ဒိဋ္ဌိတို့သည် အတူ မယှဉ်နိုင်ပါသနည်းဟူမူ ဒိဋ္ဌိ သည် ခန္ဓာ ကိုယ်၌ ဖြစ်၍ ငါရှိ၏ ငါမြဲ၏-ဟု အမြင်မှား အယူမှားသော အားဖြင့် ဖြစ်၏၊ မာန ကား ငါစွဲ ပြီးလျှင် မြတ်၏ ငါဂုဏ်ရှိ၏-ဟု ထောင်လွှားသောအားဖြင့် ဖြစ်၍ စွဲလမ်းမှု တူသော်လည်း နှလုံးသွင်းခြင်း မတူ ထို့ ကြောင့် ယင်းစေတသိက် ၂-ပါးတို့သည် ကေသရာဇာခြင်္သေ့မင်း နှစ်ပါးနှင့် တူကုန်၏၊ နှလုံးသွင်းခြင်း မတူသောကြောင့် အတူတကွ မယှဉ်နိုင်-ဟုမှတ်။ ကေသရာဇာ ခြင်္သေ့မင်းတို့ မည်သည် တူတည်း၌ အတူ နေရိုး မရှိ သကဲ့သို့တည်း။ ၂-လောဘနှင့် မာန စေတသိက် နှစ်ပါးတို့ သည် ခန္ဓာငါးပါး၌ သာယာ ခင်မင်မှုကို အရင်း ပြု၍ ဖြစ်သောကြောင့် ဒေါသစိတ်၌ မယှဉ် လောဘမူစိတ်၌သာ ယှဉ်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဒေါသ, ဣဿာ, မစ္ဆရိယ, ကုက္ကုစ္စစေတသိက်တို့ယှဉ်သောစိတ်&lt;/h3&gt;၂၄။ ။ &lt;b&gt;ဒေါသော, ဣဿာ, မစ္ဆရိယံ, ကုက္ကုစ္စန္တိ ဒွိသု&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပဋိဃသမ္ပယုတ္တ စိတ္တေသု။&lt;/b&gt; ။ &lt;br&gt;&lt;b&gt;ဒေါသ&lt;/b&gt; စေတသိက်, &lt;b&gt;ဣဿာ&lt;/b&gt; စေတသိက်, &lt;b&gt;မစ္ဆရိယ&lt;/b&gt; စေတ သိက်, &lt;b&gt;ကုက္ကုစ္စ&lt;/b&gt; စေတသိက် ဤသို့အားဖြင့် လေးပါးသော ဤစေ တသိက်တို့ကို နှစ်ပါးကုန်သော &lt;b&gt;ပဋိဃသမ္ပယုတ်&lt;/b&gt;တို့၌သာလျှင် ရအပ် ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဒေါသစသောစေတသိက် ၄-ပါးယှဉ်သောစိတ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၄။ ။ ထို့ အတူ သူတပါး စည်းစိမ်ကို ငြူစူသောသူအား၎င်း၊ မိမိစည်းစိမ်ကို သူတပါးတို့နှင့် မဆက်ဆံလိုသော သူအား၎င်း၊ ပြုအပ်ပြီးသော ဒုစ္စရိုက် မပြုလိုက်မိသော သုစရိုက်တို့၌ စိုးရိမ်သော သူအား၎င်း၊ ထိုထိုသို့သော အာရုံ၌ ထိခိုက်ချုပ်ချယ်သည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောကြောင့် ဣဿာ, မစ္ဆရိယ, ကုက္ကုစ္စတို့ကို ပဋိဃစိတ်တို့၌ သာလျှင် ရအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ထိန-မိဒ္ဓ စေတသိက် တို့နှင့်ယှဉ်သောစိတ်&lt;/h3&gt;၂၅။ ။ &lt;b&gt;ထိန မိဒ္ဓါ ပဉ္စသု သသင်္ခါရိကစိတ္တေသု။&lt;/b&gt; ။ &lt;br&gt;&lt;b&gt;ထိန, မိဒ္ဓ&lt;/b&gt; စေတသိက်ကို ငါးပါးကုန်သော သသင်္ခါရိကစိတ် တို့၌သာလျှင် ရအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁-သူတပါး စည်းစိမ်ကို ငြူစူခြင်း, မိမိ စည်းစိမ်ကို လျှို့ဝှက်ခြင်း, ပြုအပ်ပြီးသော ဒုစ္စရိုက် မပြုလိုက်မိသော သုစရိုက်တို့၌ အဖန်တလဲလဲ စိုးရိမ်ခြင်း ရှိသောသူတို့အား ထိုသို့ အာရုံတို့၌ ထိပါးညှဉ်းဆဲ သကဲ့သို့ ဖြစ်သောကြောင့် ထိုဣဿာ, မစ္ဆရိယ, ကုက္ကုစ္စ စေတသိက်တို့သည် ဒေါသမူစိတ်၌သာ ယှဉ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ထိန-မိဒ္ဓစေတသိက်ယှဉ်သောစိတ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၅။ ။ အမှုကို ပြုခြင်းငှါ မခြုံသော သဘောရှိသော သူအား ထို့ အတူ သဘောအားဖြင့် ထက်ကုန်သော အသင်္ခါရိကစိတ်တို့၌ ဖြစ်ခြင်းငှါ မသင့်ခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;ထိန&lt;/b&gt; စေတသိက်, &lt;b&gt;မိဒ္ဓ&lt;/b&gt; စေတသိက် ကို သသင်္ခါရိကစိတ်တို့၌သာ ရအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟ ဂါထာ &lt;/b&gt;&lt;br&gt;၂၇။ ။ &lt;b&gt;သဗ္ဗေသုပိ စတ္တာရော, လောဘမူလေ တယော ဂတာ။ ဒေါသမူလေသု စတ္တာရော, သသင်္ခါရေ ယံ တထာ။ ဝိစိကိစ္ဆာ ဝိစိကိစ္ဆာ, စိတ္တေ ဇာတိ စ တု သု။ ဒွါဒသာကုသလေဝ, သမ္ပယုဇ္ဇန္တိ ပဉ္စဓာ။&lt;/b&gt; ။&lt;br&gt;(၁) လေးပါးကုန်သော စေတသိက် တို့သည် အလုံးစုံသော အကုသိုလ်စိတ် ၁၂-ခုတို့၌ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;(၂) သုံးပါးကုန်သော စေတသိက်တို့သည် လောဘမူစိတ် တို့၌ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;(၃) လေးပါးကုန်သော စေတသိက်တို့သည် ဒေါသမူစိတ် နှစ်ခုတို့၌ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;(၄) ထိနမိဒ္ဓ စေတသိက် ၂-ပါးသည် သသင်္ခါရိကစိတ် ငါးခု၌ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;(၅) ထို့ အတူ ဝိစိကိစ္ဆာ စေတသိက်သည် ဝိစိကိစ္ဆာ သဟဂုတ် စိတ်၌သာ ဖြစ်၏။ ဤသို့ ၁၄-ပါးကုန်သော အကုသိုလ် စေတသိက် တို့သည် ၁၂-ပါးသော အကုသိုလ်စိတ် တို့၌သာ ငါးပါးအပြားအားဖြင့် ယှဉ်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁-အမှုကိုပြုခြင်းငှါ မခံ့ညားဝေထိုင်းမှိုင်းနေသောသူအား သဘောအားဖြင့် ထက်ကုန် သော အသင်္ခါရိကစိတ်တို့၌ မယှဉ်နိုင်သောကြောင့် သသင်္ခါရိကစိတ်၌သာ ယှဉ်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာအဖွင့် &lt;/b&gt;&lt;br&gt;၂၇။ ။ အလုံးစုံသော အကုသိုလ်စိတ်တို့၌သာ လေးပါးသော စေတသိက်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ လောဘမူစိတ် နှစ်ခု၌သာလျှင် ဖြစ်သင့်သည်များ လျော်စွာ သုံးပါးသော စေတသိက်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ဒေါသမူစိတ် ၂-ပါးတို့၌သာ လေးပါးသော စေတ သိက်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ထို့ အတူ သသင်္ခါရိကစိတ် ၅-ခု၌ ထိနမိဒ္ဓ စေတသိက် ၂-ပါးသည် ဖြစ်၏။ ဤသို့ အနက်ပေးရာ၏။ ဝိစိကိစ္ဆာစိတ္တေ-၌ ပါရှိသော စ-သဒ္ဓါသည် အဝဓာရဏ အနက်၌ ဖြစ်၏။ ဝိစိကိစ္ဆာစေတသိက်သည်ကား ဝိစိကိစ္ဆာစိတ်၌ သာ ဖြစ်၏၊ ဤကား စ-သဒ္ဒါ၏ စပ်ပုံတည်း။&lt;h3&gt;ဝိရတိစေတသိက်ယှဉ်သောစိတ်&lt;/h3&gt;၂၉။ ။ &lt;b&gt;ဝိရတိယော ပန တိဿော လောကုတ္တရစိတ္တေသု၊ သဗ္ဗထာ နိယတာ ဟောန္တိ, လောကိယေသု ပန ကဒါစိ, ကာမာဝစရ ကုသလေသု၊ ဝိသုံ ဝိသုံ စ သန္ဒိဿန္တိ။&lt;/b&gt; ။ သုံးပါးကုန်သော &lt;b&gt;ဝိရတိ&lt;/b&gt; စေတသိက်တို့ကို လောကုတ္တရာစိတ် ရှစ်ခုတို့၌သာ ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် အမြဲ တပြိုင်နက် သာ ရအပ်ကုန်၏။ နိယတမှ တပါး အနိယတကို ဆိုဦးအံ့၊ လောကီ သောဘဏစိတ်တို့တွင် ကာမာဝစရကုသိုလ်စိတ် ရှစ်ခု၌သာ ရံခါ ထင်ကုန်၏၊ အသီးအသီးလည်း ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဝိရတိစေတသိက်ယှဉ်သောစိတ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၉။ ။ လောကုတ္တရာစိတ်တို့၌ ပါဒကဈာန် အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ရံခါ သမ္မာသင်္ကပ္ပမှ ကင်း၏။ မဂ်၏ ကာယဒုစ္စရိုက် အစ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရှိသည်တို့ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်ဖြတ်သည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောကြောင့် ၎င်း၊ ဖိုလ်၏လည်း ထိုမဂ်အားလျော်သည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ကြောင့်၎င်း၊ ဝိရတိတို့၏ ရံခါ မဖြစ်ခြင်း မရှိရာ။ ထို့ ကြောင့် “ဝိရတိယာပန” ဤသို့စသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သဗ္ဗထာပိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝ-ဟူသော ပုဒ်ကို ထိုထို ဒုစ္စရိုက်, ဒုရာဇီဝ တရားတို့ကို ပယ်ဖျောက်သည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ကုန်သော ခပ်သိမ်းကုန်သော အခြင်းအရာတို့ဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ ထိုစကား မှန်၏၊ ထိုဝိရတိတို့၏ လောကီတို့၌ကဲ့သို့ လောကုတ္တရာတို့၌လည်း မုသာဝါဒ အစရှိသည်တို့ကို အသီးအသီး ပယ်သည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ခြင်းမရှိ။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် အလုံးစုံကုန်သော ဒုစ္စရိုက်, ဒုရာဇီဝတရားတို့ကို ထိုထို သို့သော မဂ်သည် အကြွင်းမဲ့ ပယ်သည် အစွမ်းအားဖြင့် အချို့ကုန်သော ဒုစ္စရိုက်, ဒုရာဇီဝ တရားတို့ကို အပါယ် သို့ လားစေတတ်သည်အဖြစ် အစရှိသော အပိုင်းအခြားကို ပယ်သည် အစွမ်းဖြင့် တပြိုင်နက်သော ခဏ၌ ပယ်ဖြတ်တတ်သောကြောင့်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;စောဒနာဦးအံ့-ဤဆိုအပ်ပြီးသော အနက်ကို &lt;b&gt;ဧက&lt;/b&gt;ဟူသော ဤစကားဖြင့်သာလျှင် ပြီးသည် မဟုတ်ပါလော၊ ဤသို့ အကယ်၍ ဆိုငြားအံ့၊ ထိုစောဒကဆရာ၏ စကားကို မဆိုအပ်။ အဘယ့်ကြောင့် မဆိုအပ်သနည်း ဟူမူ-သုံးပါးကုန်သော ဝိရတိ တို့၏ တပြိုင်နက် ဖြစ်ခြင်းကို ပြကာမျှဖြင့် ၄-ပါးအပြား ရှိသော ဝစီဒုစ္စရိုက် အစရှိသည်တို့၏ ဆန့်ကျင်သော အခြင်းအရာဖြစ်ခြင်းကို မပြအပ်သည် အဖြစ်ကြောင့်တည်း၊ ဝါ-ဖြစ်သောကြောင့် မဆိုအပ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အချို့သော ဆရာတို့သည်ကား ဤအနက် အဓိပ္ပါယ်ကို မမှတ် မူ၍ &lt;b&gt;သဗ္ဗထာ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤသဒ္ဒါသည် ပို၏-ဟု ဆိုကုန်၏၊ ထိုအရာ၌ ထိုဆရာတို့၏ မသိခြင်းသည်ပင်လျှင် အကြောင်းတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;နိယတာ&lt;/b&gt;” ဟူသော ဤပါဌ်ဖြင့်လည်း လောကီစိတ်တို့၌ ကဲ့သို့ တခါတရံဖြစ်ခြင်းကို တားမြစ်၏။ ထို့ကြောင့်သာလျှင် ထိုဝိရတိ စေတသိက်တို့ကို လောကီကုသိုလ်စိတ်တို့၌ ယေဝါပနအစွမ်းဖြင့် ဟောအပ်ကုန်၏၊ ဤလောကုတ္တရာအရာ၌ သရုပ်အားဖြင့် ဟောအပ် ကုန်၏။ &lt;b&gt;ကာမာဝစရကုသလေသွေဝ&lt;/b&gt;-ဟူသော ပါဌ်၌ အဝ ဓာရဏ အနက် ရှိသော ဧဝသဒ္ဓါ ဖြင့် ကာမာဝစရဝိပါက်, ကြိယာစိတ်တို့၌ ၎င်း, မဟဂ္ဂုတ်စိတ်တို့၌၎င်း ဖြစ်ခြင်းကို တားမြစ်၏။ ထိုသို့ ဝိပါက် ကြိယာ မဟဂ္ဂုတ်စိတ်တို့၌ မဖြစ်ခြင်းကိုသာလျှင် အထက် သင်္ဂဟ နည်း၌ ဆိုလတံ့။ &lt;b&gt;ကဒါစိ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝ-ဟူသောပုဒ်ကို မုသာ ဝါဒ အစရှိသော တပါးပါးသော ဒုစ္စရိုက်တို့မှ ရှောင်ကြဉ်သော အခါ၌-ဟု အနက်ပေး။ တရံတခါ ဖြစ်သော်လည်း ဝီတိက္ကမိတဗ္ဗ ဝတ္ထု-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော မိမိ၏ အာရုံတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကို တားဆီးသော ကြောင့် တပေါင်းတည်း မဖြစ်ကုန်၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;ဝိသုံ ဝိသုံ&lt;/b&gt; ဟု ဆိုအပ်ပါသတည်း။&lt;hr&gt; ၁-လောကုတ္တရာစိတ်ကား, အလုံးစုံသော ဒုစ္စရိုက် ဒုရာဇီဝ တရားတို့ကို တပြိုင်နက် သော ခဏ၌ အကြွင်းမဲ့ ပယ်နိုင်သောကြောင့် ၎င်းလောကုတ္တရာစိတ်၌ ဝိရတိ အမြဲ ယှဉ်၏။ ထို့ကြောင့် “နိယတာ” ဟု မိန့်ဆိုရ၏။ ၎င်းဒုစ္စရိုက်, ဒုရာဇီဝ တရားတို့ကို ပယ်သော အခါ၌လည်း တပါးစီ မပယ်, တပြိုင်နက် တခါတည်း ပယ်သောကြောင့် “ဧကာ” ဟု မိန့်ဆိုရ၏။ တခါတည်း ပယ်ရာ၌လည်း ဒုစ္စရိုက်, ဒုရာဇီဝ တရားတို့ကို မကြွင်း မကျန်စေမူ၍ ပယ်နိုင်သောကြောင့် “သဗ္ဗထာ” ဟု မိန့်ဆိုရ၏။ ၂-လောကီ စိတ်၌ကား ပုထုဇဉ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် တခါတရံသာ သီလ ကုသိုလ် ပြု၏။ တခါတရံ ဒါန ကုသိုလ် ပြု၏၊ ဤ၌ ရံခါသာ ဝိရတိ ဖြစ်သောကြောင့် “ကဒါစိ” ဟု မိန့်ဆိုရ၏။ ၃-တခါတရံ ဝိရတိ ဖြစ်ရာ၌လည်း သမ္မာဝါစာ ဖြစ်ခိုက် သမ္မာကမ္မန္တ, သမ္မာအာဇီဝ မဖြစ်၊ သမ္မာကမ္မန္တ ဖြစ်ခိုက် သမ္မာဝါစာ, သမ္မာအာဇီဝ မဖြစ်၊ သီးအသီးသာ ဖြစ်သောကြောင့် “ဝိသုံ” ဟု မိန့်ဆိုရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အပ္ပမညာစေတသိက် တို့ယှဉ်သောစိတ်&lt;/h3&gt;၃၀။ ။ &lt;b&gt;အပ္ပမညာယော ပန ဒွါဒသသု ပဉ္စမဈာနဝဇ္ဇိတ မဟဂ္ဂတစိတ္တေသု စေဝ, ကာမာဝစရကုသလေသု စ, သဟေတုက ကာမာဝစရ ကြိယာ စိတ္တေသု စာတိ အဋ္ဌဝီသတိ စိတ္တေသု ဧဝ နာနာ ဟုတွာ ဇာယန္တိ၊ ဥပေက္ခာသဟဂတေသု ပနေတ္ထ ကရုဏာ မုဒိတာ န သန္တီတိ ကေစိ ဝဒန္တိ။&lt;/b&gt; ။ &lt;b&gt;အပ္ပမညာ&lt;/b&gt; စေတသိက်တို့သည် ၁၂-ပါးကုန်သော ပဉ္စမဈာန် စိတ်သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော မဟဂ္ဂုတ်စိတ်တို့၌၎င်း, ကာမာဝစရ ကုသိုလ်စိတ် ၈-ခုတို့၌၎င်း, သဟိတ် ကာမာဝစရကြိယာစိတ် ၈-ခု တို့၌၎င်း, ဤသို့ ၂၈-ပါးသော စိတ်တို့၌သာလျှင် ရံခါ အသီးအသီး ဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်၏၊ ကေစိဝါဒ ဆိုဦးအံ့၊ ဤကာမာဝစရ သောဘဏ စိတ် ၁၆-ခုတို့တွင် ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ရှစ်ခုတို့၌ ကရုဏာ, မုဒိတာ စေတသိက်တို့ မရှိကုန်-ဟု အချို့သော ဆရာတို့သည် ဆိုကုန်၏။&lt;h3&gt;အပ္ပမညာယှဉ်သောစိတ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၀။ ။ အနားသို့ ရောက်ကုန်သော အပ္ပမညာစေတသိက် တို့၏ တရံတခါမျှ သောမနဿနှင့် ကင်း၍ ဖြစ်ခြင်းသည် မရှိ သောကြောင့် “ပဉ္စမ... စိတ္တေသု” ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏၊ နီဝရဏ ကင်းခြင်း အစရှိသော အဖြစ်ဖြင့် မြတ်သည်အဖြစ် သို့ ရောက်သော&lt;hr&gt; ၁-အနာဂါမ် ဖြစ်သော အပ္ပမညာ စေတသိက်တို့ သည် တခါတရံမျှ သောမနဿနှင့် မကင်းသဖြင့် ပဉ္စမဈာန်ကား ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ဖြစ်သောကြောင့် ပဉ္စမဈာန်၌ မယှဉ်။ ဒုက္ခိတ သတ္တဝါကို တွေ့မြင်မှ ကရုဏာ ဖြစ်၏။ မတွေ့လျှင် မဖြစ်၊ သုခိတသတ္တဝါကို တွေ့မြင်မှ မုဒိတာ ဖြစ်၏၊ မတွေ့လျှင် မဖြစ်သောကြောင့် “ကဒါစိ” ဟု မိန့်ဆိုရ၏။ ' ကရုဏာ ဖြစ်ခိုက်ဝယ် မုဒိတာ မဖြစ်၊ မုဒိတာ ဖြစ်ခိုက်ဝယ် ကရုဏာ မဖြစ်၊ အသီးအသီး တပါးစီသာ ဖြစ်သောကြောင့် “နာနာ” ဟု မိန့်ဆိုရ၏။ ၎င်းကရုဏာ, မုဒိတာ စေတသိက်တို့သည် ဒုက္ခိတ သတ္တဝါ ပညတ်, သုခိတ သတ္တဝါ ပညတ် အာရုံရှိသဖြင့် ဝိပါက်စိတ်တို့ကား ကာမဧကန် အာရုံ, လောကုတ္တရာ စိတ်ကား နိဗ္ဗာန်အာရုံ ရှိသဖြင့် အာရုံ ပြားသောကြောင့် ကာမဝိပါက်စိတ်နှင့် လောကုတ္တရာ စိတ်တို့၌ မယှဉ်နိုင်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကြောင့် &lt;b&gt;မဟဂ္ဂုတ်&lt;/b&gt; စိတ် မည်ကုန်၏၊ တနည်း-မြတ်သော ဈာန် ရသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ရောက်အပ်သောကြောင့် မဟဂ္ဂုတ် မည် ကုန်၏။ &lt;b&gt;နာနာဟုတွာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား, ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ပြားသော အာရုံရှိသောကြောင့် မိမိ၏ အာရုံဖြစ်ကုန်သော ဒုက္ခိတသတ္တဝါ, သုခိတသတ္တဝါတို့၏ထင်ခြင်းသို့ရောက်ခြင်းကို သည်အဖြစ်ကြောင့် အသီးအသီးဖြစ်၍-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဧတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား, ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို၍ကာမာဝစရကုသိုလ်စိတ်တို့၌-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကရုဏာ, မုဒိတာကို ပွါးများသော အခါ၌ အပ္ပနာ ထိ၏ ရှေး၌ အလေ့အလာ၏ အစွမ်းဖြင့် ဥပေက္ခာသဟဂုတ်စိတ်တို့ဖြင့် လည်း ပရိကံဖြစ်၏။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်းဆိုသော် မိမိ လေ့လာ အပ်သော ကျမ်းဂန်ကို သရဇ္ဈာယ်သော သူအား တရံတခါ တပါးကို နှလုံးသွင်းသော်လည်း သရဇ္ဈာယ်နိုင်သကဲ့သို့တည်း။ တနည်းသော်ကားလေ့လာအပ်သော ဝိပဿနာဖြင့် သင်္ခါရကို သုံးသပ်သော သူအား တရံတခါ အလေ့အလာ၏ အစွမ်းဖြင့် ဉာဏဝိပ္ပယုတ် စိတ်တို့ဖြင့်လည်း သုံးသပ်နိုင်သကဲ့သို့၎င်း, ဥပေက္ခာ သဟဂုတ်စိတ်တို့ဖြင့်လည်း ပရိကံသည်ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ဥပေက္ခာ သဟဂုတ် ကာမာဝစရစိတ်တို့၌ ကရုဏာ မုဒိတာတို့၏ မဖြစ် ဟူသော ဝါဒကို ကေစိ ပြုတော်မူအပ်ပါသတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အပ္ပနာဝီထိ၌ ထိုကရုဏာ, မုဒိတာတို့၏ စင်စစ်အားဖြင့် သောမနဿသဟဂုတ် ကုသိုလ်, ကြိယာ တို့၌သာ ဖြစ်သည်ကို မှတ်အပ်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် မှတ်အပ်ပါသနည်းဆိုသော်-ပြားသော ဇာတ်ရှိသော စိတ်အား အာသေဝနပစ္စည်း မတပ်နိုင်သကဲ့သို့ ပြားသော ဝေဒနာ ရှိသော မဟဂ္ဂုတ်စိတ်အားလည်း အာသေဝနပစ္စည်း မတပ်နိုင်သည်အဖြစ်ကြောင့်တည်း။&lt;hr&gt; ၁-အပ္ပမညာ စေတသိက်သည် အပ္ပနာ သို့ ရောက်သော အပ္ပမညာ, အပ္ပနာသို့ မရောက် သော အပ္ပမညာဟု နှစ်မျိုး ရှိရာ အပ္ပနာသို့ ရောက်သော အပ္ပမညာကား သောမနဿ ဝေဒနာနှင့်သာ တကွ ဖြစ်၏၊ အပ္ပနာသို့ မရောက်သော အပ္ပမညာကား ယေဘုယျအားဖြင့် ပကတိအခါဝယ် သောမနဿဝေဒနာနှင့်တကွ ဖြစ်၏၊ အပ္ပကအားဖြင့် နံ့သည်ထက်သည် အစွမ်းဖြင့် လျစ်လျူ ဖြစ်ခါ ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့်တကွ ဖြစ်နိုင်သေး၍ ကေစိ ထိုးတော်မူ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;သင်္ဂဟ ဂါထာ&lt;/b&gt; &lt;br&gt;၃၂။ ။ &lt;b&gt;ဧကူနဝီသတိ ဓမ္မာ, ဇာယန္တေကူနသမ္ဘိသု။ တယာ သောဠသစိတ္တေသု, အဋ္ဌဝီသတိယံ ဒွေး၊ ပညာ ပကာသိတာ သတ္တ, စတ္တာလီသ သုညိန္ဒြိယေ။ သမ္ပယုတ္တာ စတုခေဝံ, သောဘဏေသွေဝ သောဘဏာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;(၁) တခုယုတ် နှစ်ဆယ်သော စေတသိက်တို့သည် တခု ယုတ် ခြောက်ဆယ်သော စိတ်တို့၌ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;(၂) သုံးပါးကုန်သော ဝိရတိ စေတသိက်တို့သည် ၁၆-ပါး သော စိတ်တို့၌ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;(၃) အပ္ပမညာ စေတသိက် ၂-ပါးအပေါင်းသည် ၂၈-ပါး သော စိတ်၌ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;(၄) ပညာိန္ဒြေ စေတသိက်ကို ၄၇-ပါးအပြားရှိသော စိတ်တို့၌ ပြအပ်၏၊ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် သောဘဏ စေတသိက် ၂၅-ပါးတို့သည် သောဘဏစိတ် တခုယုတ် ခြောက် ဆယ်တို့၌သာ ၄-ပါး အပြားအားဖြင့် ယှဉ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၃၂။&lt;/b&gt; ။ &lt;b&gt;တေ သောဠသစိတ္တေသု&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား, ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို သမ္မာဝါစာ အစရှိကုန်သော ၃-ပါးသော စေတသိက်တို့သည် လောကုတ္တရာစိတ် ၈-ပါး, ကာမာဝစရကုသိုလ်စိတ် ရှစ်ပါးတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၁၆-ပါးသော စိတ်တို့၌ ဖြစ်ကုန်၏-ဟုအနက်ပေး။&lt;h3&gt;နိယတယောဂီ, အနိယတယောဂီစေတသိက်&lt;/h3&gt;၃၃။ ။ &lt;b&gt;ဣဿာ, မစ္ဆေရ ကုစ္စ, ဝိရတိ, ကရုဏာဒယော။ နာနာ ကဒါစိ မာနော စ, ထိနမိဒ္ဓီ တထာ သဟ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ဣဿာ, မစ္ဆရိယ, ကုက္ကုစ္စ, ဝိရတိ, ကရုဏာ&lt;/b&gt; အစရှိသော စေတသိက်တို့သည် ရံခါ အသီးအသီး ဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်၏၊ &lt;b&gt;မာန&lt;/b&gt; စေတသိက်သည်လည်း ရံခါ ဖြစ်၏။ ထို့အတူ &lt;b&gt;ထိန, မိဒ္ဓ&lt;/b&gt;စေတသိက် သည် တကွ ရံခါ ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;နိယတယောဂီ အနိယတယောဂီစေတသိက်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၃။ ။ ဤသို့ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် အမြဲ ယှဉ်သော စေတသိက်, အမြဲ မယှဉ်သော စေတသိက်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဆိုအပ် ကုန်သော စေတသိက်တို့တွင် အမြဲ မယှဉ်သော စေတသိက်တို့ကို တပေါင်းတည်းပြပြီး၍ ကြွင်းသော စေတသိက်တို့၏နိယတယောဂီ၌ အဖြစ်ကို ပြခြင်းငှါ “ဣဿာ မစ္ဆရိယ” ဤသို့စသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ ဣဿာ, မစ္ဆရိယ, ကုက္ကုစ္စ, ဝိရတိ, ကရုဏာ အစရှိသော စေတသိက်တို့သည် အသီးအသီး ရံခါ ဖြစ်ကုန်၏၊ &lt;b&gt;မာန&lt;/b&gt; စေတသိက် သည် ရံခါ ငါသာမြတ်၏၊ ဤသို့ အခရှိသော အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော&lt;hr&gt; ၁-ဣဿာ, မစ္ဆရိယ, ကုက္ကုစ္စ, သမ္မာဝါစာဝိရတိ, သမ္မာကမ္မန္တဝိရတိ, သမ္မာ အာဇီဝဝိရတိ, ကရုဏာ, မုဒိတာ, မာန, ထိန မိဒ္ဓ၍ ၁၁-ပါးသော စေတသိက် တို့သည် အမြဲ မယှဉ်သောကြောင့် အနိယတယောဂီ စေတသိက် မည်ကုန်၏၊ ကြွင်းသော စေတသိက် ၄၁-ပါးတို့သည် အမြဲ ယှဉ်သောကြောင့် နိယတယောဂီ စေတသိက် မည်ကုန်၏။ ၂-သူတပါး စည်းစိမ်ကို ငြူစူသောအခါ ဣဿာ ဖြစ်၏, မစ္ဆရိယ, ကုက္ကုစ္စ မဖြစ်၊ မိမိ စည်းစိမ်ကို လျှို့ဝှက်သောအခါ မစ္ဆရိယ ဖြစ်၏၊ ဣဿာ, ကုက္ကုစ္စ မဖြစ်၊ ပြုအပ်ပြီးသော ဒုစ္စရိုက်, မပြုလိုက်မိသော သုစရိုက်တို့၌ စိုးရိမ်သောအခါ ကုက္ကုစ္စ ဖြစ်၏, ဣဿာ မစ္ဆရိယ မဖြစ်၊ ဤကား နာနာ ဖြစ်ပုံတည်း။ သူတပါး စည်းစိမ်ကို ငြူစူသော အခါ၌သာ ဣဿာ ဖြစ်၏ မငြူစူသော အခါ ဣဿာ မဖြစ်၊ မိမိ စည်းစိမ်ကို လျှို့ဝှက်သော အခါ၌ မစ္ဆရိ ယ ဖြစ်၏, မလျှို့ဝှက်သော အခါ မစ္ဆရိယ မဖြစ်၊ ပြုအပ်ပြီးသော ဒုစ္စရိုက်, မပြုလိုက်မိသော သုစရိုက်တို့ စိုးရိမ်သော အခါ၌သာ ကုက္ကုစ္စ ဖြစ်၏, မစိုးရိမ်သောအခါ ကုက္ကုစ္စ မဖြစ်၊ ဤကား ကဒါစိ အဓိပ္ပါယ်တည်း၊ (အကြွင်းသိသာ)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အခါ၌ ဖြစ်၏၊ &lt;b&gt;ထိန&lt;/b&gt; စေတသိက်, &lt;b&gt;မိဒ္ဓ&lt;/b&gt; စေတသိက် ၂-ပါးသည် ထို့ အတူ ရံခါ အမှု၌ မခံ့ညားသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော အခါ၌ အတူတကွ အချင်းချင်း မကွဲမကွာ အမြဲယှဉ်သည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်၏၊ ဤသို့ အနက်ယောဇနာရာ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား—-&lt;b&gt;မာနာစ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပါဌ်၌ စ-သဒ္ဒကို &lt;b&gt;သဟ&lt;/b&gt; ဟူသော ဤပုဒ်၌လည်း ယှဉ်စေ၍ ထိန စေတသိက်, မိဒ္ဓ စေတ သိက်သည် ထို့ အတူ ရံခါ၎င်း, တကွ၎င်း သသင်္ခါရိက ပဋိဃစိတ် ၌၎င်း, ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ် သသင်္ခါရိကစိတ်၌၎င်း, ဣဿာ, မစ္ဆရိယ, ကုက္ကုစ္စ စေတသိက်တို့နှင့်၎င်း, မာနစေတသိက်နှင့်၎င်း အတူ, ရံခါ ထိုဒိဋ္ဌိဂတ ဝိပ္ပယုတ်မှ တပါးသော သသင်္ခါရိကစိတ်တို့နှင့် ယှဉ်သော အခါ၌၎င်း, ထိုပဋိဃ သသင်္ခါရိက စသောစိတ်တို့နှင့် ယှဉ်သော အခါ၌၎င်း အသီးအသီး ဖြစ်၏-ဟု အနက်ယောဇနာခြင်းကို မှတ် အပ်၏။ အခြားသော ဆရာတို့သည်ကား မာနစေတသိက်သည်၎င်း, ထိန စေတသိက် မိဒ္ဓ စေတသိက်သည်၎င်း ထို့အတူ ရံခါ အသီး အသီးဖြစ်၍ ရံခါ တကွလည်း ဖြစ်၏-ဟု ဤမျှကိုသာ အနက် ယောဇနာကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၃၄။&lt;/b&gt; ။ &lt;b&gt;ယထာ နုသာရေန, သော နိယတာ နာ။ သင်္ဂဟ ပဝတ္တိ, တေသံ ဒါနိ ယထာရဟံ။&lt;/b&gt; ။ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းကို အစဉ်မှီသဖြင့် ၁၁-ပါး ကုန်သော စေတသိက်တို့သည် အမြဲ မယှဉ်သောကြောင့် အနိယတ ယောဂီ စေတသိက် မည်ကုန်၏၊ အနိယတယောဂီ စေတသိက် ၁၁-ပါးမှ ကြွင်းကျန်သော ၄၁-ပါးသော စေတသိက်တို့သည် အမြဲ ယှဉ်သောကြောင့် နိယတယောဂီ စေတသိက် မည်ကုန်၏။ ထိုနိယတယောဂီ, အနိယတယောဂီ စေတသိက်တို့၏ ထိုက်သည် အား လျော်စွာ ပေါင်းသော သင်္ဂဟနည်းကိုလည်း ယခုအခါ၌ ငါသည် အပြားအားဖြင့် ဆိုပေအံ့။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;သင်္ဂဟနည်းအဖွင့် &lt;/b&gt;&lt;br&gt;၃၄။ ။ &lt;b&gt;သေသာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား, ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ကုန်သော ၁၁-ပါးကုန်သော အနိယတစေတသိက် ၁၁-ပါး တို့မှ တပါးဖြစ်ကုန်သော ၄၁-ပါးသော စေတသိက်တို့တည်း ဟုအနက်ပေး။ ကေစိဝါဒကို ဆိုဦးအံ့၊ အချို့သော ဆရာတို့သည် အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ကုန်ပြီးသော အနိယတ ယေဝါပနက စေတသိက်မှ ကြွင်းကုန်သော နိယတ ယေဝါပနက စေတသိက် တို့ဟု အဖွင့်ဆိုကုန်၏။ ထိုစကားသည် ထိုကေစိဆရာတို့၏ အယူမျှသာ တည်း။ အဘယ့်ကြောင့် ဆိုသော် ဤသမ္ပယောဂအရာ၌ ယေဝါ ပနက အမည်ဖြင့် တစုံတခုသော စေတသိက်ကို မထုတ်ဆောင် သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။ ထိုစကားမှန်၏၊ ဤသမ္ပယောဂ အရာ၌ သက်သက် နိယတ, အနိယတတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် စိတ်တို့၌ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ရသင့် ရထိုက်သော စေတသိက် မျှကို ပြခြင်းငှါသာလျှင် အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် ပြုအပ်၏။ ယေဝါပနက အမည်ဖြင့် တစုံတခုသော စေတသိက်တို့ကို မထုတ် ဆောင်အပ်ကုန်။&lt;h3&gt;သမ္ပယောဂနည်းနှင့် သင်္ဂဟနည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;ဤသို့ ရှေးဦးစွာ ဖဿ-အစရှိကုန်သော စေတသိက်တို့တွင် ဤစေတသိက်ကို ဤမျှ အတိုင်း အရှည် ရှိသော စိတ်တို့၌ ရအပ်၏၊ ဤသို့ စိတ်ကို ပိုင်းခြားသည် အစွမ်းဖြင့် &lt;b&gt;သမ္ပယောဂနည်း&lt;/b&gt; ကို ပြပြီး၍ ယခုအခါ၌ ဤစိတ်၌ ဤမျှ အတိုင်းအရှည် ရှိကုန်သော&lt;hr&gt; ၁-ဤစေတသိက်တို့ကို ဤမျှသော စိတ်တို့၌ ရအပ်၏ဟု စိတ်ကို ပိုင်းခြား၍ ပြခြင်းသည် သမ္ပယောဂနည်း မည်၏။ ၂-ဤစိတ်၌ ဤမျှသော စေတသိက်တို့သည် ဖြစ်ကြသည်ဟု စေတသိက်ကို ပိုင်းခြား၍ ပြခြင်းသည် သင်္ဂဟနည်း မည်၏။ - စေတသိက်၌ ယှဉ်သော စိတ်ကို ရေတွက်၍ ပြသော နည်းသည် သမ္ပယောဂနည်း မည်၏။ - စိတ်၌ ယှဉ်သော စေတသိက်တို့ကို ရေတွက်ပြသော နည်းသည် သင်္ဂဟနည်း မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စေတသိက်တို့ကို ရအပ်ကုန်၏-ဟု စေတသိက်၏အစုကို ပိုင်းခြား သည် အစွမ်းဖြင့် သင်္ဂဟနည်းကို ပြခြင်းငှာ “သင်္ဂဟဉ္စ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်ပါသတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟနည်း သင်္ဂဟဂါထာ &lt;/b&gt;&lt;br&gt;၃၅။ ။ &lt;b&gt;ဆတ္တိံသာနုတ္တရေ ဓမ္မာ, ပဉ္စသံ မဟဂ္ဂတေ။ အဋ္ဌတိံသာ လဘန္တိ, ကာမာဝစရ သောဘဏေ။&lt;/b&gt; ။ လောကုတ္တရာစိတ်၌ ၃၆-ပါး ကုန်သော စေတသိက်တို့ကို ရအပ်ကုန်၏၊ မဟဂ္ဂုတ်စိတ်၌ ၃၅-ပါးကုန်သော စေတသိက်တို့ကို ရအပ်ကုန်၏၊ ကာမာဝစရ သောဘဏစိတ်၌ ၃၈-ပါးကုန်သော စေတသိက်တို့ကို ရအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၃၅။&lt;/b&gt; ။ &lt;b&gt;ဆတ္တိံသာ&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားသည် ထိုထိုသော စိတ်၌ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ရသင့် ရထိုက်သော စေတသိက် တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် ရေတွက်ကြောင်း ဖြစ်သော သင်္ဂဟဂါထာ တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;လောကုတ္တရာစိတ် သင်္ဂဟနည်း ၃၆။&lt;/b&gt; ။ &lt;b&gt;ကထံ လောကုတ္တရေသု တာဝ အဋ္ဌသု ပဌမဈာနိက စိတ္တေသု အညသမာနာ တေရသ စေတသိ ကာ အပ္ပမညာဝဇ္ဇိတာ တေဝီသတိ သောဘဏစေတသိ ကာ စေတိ ဆတ္တိံသာ ဓမ္မာ သင်္ဂဟံ ဂစ္ဆန္တိ။&lt;/b&gt; ။ သင်္ဂဟနည်းသည် အဘယ်နည်းဟူမူ၊ လောကုတ္တရာစိတ်တို့၌ ရှေးဦးစွာ သင်္ဂဟနည်းကို ငါ ဆိုအပ်၏။ ရှစ်ပါးကုန်သော ပဌမ ဈာန်နှင့်ယှဉ်သော လောကုတ္တရာစိတ်တို့၌ အညသမာန်း စေတသိက် ၁၃-ပါးတို့၎င်း, အပ္ပမညာဒွေးသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော သောဘဏ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စေတသိက် ၂၃-ပါးတို့၎င်း၊ ဤနည်း ၃၆-ပါးကုန်သော စေတသိက်တို့သည် ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။&lt;h3&gt;လောကုတ္တရာစိတ်သင်္ဂဟနည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၆။ ။ပဌမဈာန်၌ ယှဉ်သောစိတ် ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပဌမဈာနိကစိတ်&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏၊ တစ်နည်း–ထိုစိတ်တို့အား ထိုပဌမဈာန်ရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;ပဌမဈာနိကစိတ်&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အပ္ပမညာကို ကြဉ်ရသောအကြောင်း အပ္ပမညာစေတသိက်တို့၏ သတ္တဝါလျှင် အာရုံရှိသောကြောင့်၎င်း၊ လောကုတ္တရာစိတ်တို့၏ နိဗ္ဗာန်လျှင် အာရုံရှိသည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ &lt;b&gt;“အပ္ပမညာဝိရဟိတာ”&lt;/b&gt; ဟု ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၇။ ။တထာ ဒုတိယဈာနိကစိတ္တေသု ဝိတက္ကဝိစာရဝိရဟိတာ။ ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့အတူ ဒုတိယဈာန်နှင့် ယှဉ်သော လောကုတ္တရာစိတ်ရှစ်ခုတို့၌ ဝိတက်၊ ဝိစာရတို့သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ၃၅-ပါးကုန်သော စေတသိက်တို့သည် ရေတွက်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၇။ ။တထာ-ဟူသော ပါဠိဖြင့် အညသမာန်းစေတသိက်တို့သည်၎င်း၊ အပ္ပမညာ ကြဉ်အပ်သော သောဘဏစေတသိက်တို့သည်၎င်း၊ ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏-ဟူသော ဤစကားတို့ကို ငင်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-အပ္ပမညာစေတသိက်တို့သည် ဒုက္ခိတသတ္တဝါပညတ်၊ သုခိတသတ္တဝါပညတ်ကို အာရုံပြုကုန်၏၊ လောကုတ္တရာစိတ်ကား နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြု၏၊ ဤသို့ အာရုံပြုကွဲသောကြောင့် လောကုတ္တရာစိတ်၌ အပ္ပမညာစေတသိက် ၂-ပါးကို ကြဉ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဝိတက်၊ ဝိစာရ၊ ပီတိတို့ကိုကား ဘာဝနာအစွမ်းဖြင့် ပယ်အပ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၄၀။ လောကုတ္တရာ ပဉ္စမဈာန်စိတ်သင်္ဂဟနည်း။ ။&lt;b&gt;ပဉ္စမဈာနိကစိတ္တေသု ဥပေက္ခာသဟဂတာ တေ ဧဝ သင်္ဂယှန္တိ တိ သဗ္ဗထာ အဋ္ဌသု လောကုတ္တရစိတ္တေသု ပဉ္စကဈာနဝသေန ပဉ္စ သင်္ဂဟော ဟောတီတိ။&lt;/b&gt; ပဉ္စမဈာန်နှင့် ယှဉ်သော လောကုတ္တရာစိတ်ရှစ်ခုတို့၌လည်း ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့် တကွဖြစ်ကုန်သော ထိုစတုတ္ထဈာန်၌ ယှဉ်သော ၃၃-ပါးသော အညသမာန်း၊ သောဘဏစေတသိက်တို့ကိုသာလျှင် ရေတွက်အပ်ကုန်၏၊ ဤသို့ ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့်လည်း ရှစ်ပါးကုန်သော လောကုတ္တရာစိတ်တို့၌ ဈာန်ငါးပါးအပေါင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ငါးပါးအပြားဖြင့်သာလျှင် ပေါင်းခြင်းသည် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပဉ္စမဈာန်စိတ်သင်္ဂဟနည်းအဖွင့် ၄၀။ ။&lt;b&gt;ဥပေက္ခာသဟဂတာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဝိတက်၊ ဝိစာရ၊ ပီတိ၊ သုခတို့သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော သုခအရာသို့ ရောက်သော ဥပေက္ခာနှင့် တကွဖြစ်ကုန်သော-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ပဉ္စကဈာနဝသေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဝိတက်၊ ဝိစာရတို့ကို အသီးအသီး လွန်မြောက်၍ ဝိပဿနာပွားသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ မထက်လွန်းသောဉာဏ်၏ အစွမ်းဖြင့် ဟောတော်မူအပ်သော ဈာန်ငါးပါးအပေါင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;စတုတ္ထအားဖြင့် ဈာန်လေးပါးဖြစ်ပုံ ထိုဝိတက်၊ ဝိစာရတို့ကိုကား တပေါင်းတည်းလွန်၍ ဝိပဿနာပွားသူ၏ ထက်သောဉာဏ်၏ အစွမ်းဖြင့် ဟောတော်မူအပ်သော ဈာန်လေးပါးအပေါင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ဒုတိယဈာန်နှင့် ယှဉ်သောစိတ်တို့၌ ဝိတက်၊ ဝိစာရတို့သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော အညသမာန်းစေတသိက်၊ သောဘဏစေတသိက်တို့သာလျှင်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်သင့်သောကြောင့် လေးပါးအပြားဖြင့်သာလျှင် သင်္ဂဟနည်းသည် ဖြစ်၏။ ဤကား အနုရုဒ္ဓါဆရာ၏ အလိုတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာ &lt;/b&gt;&lt;br&gt;၄၁။ ။&lt;b&gt;ဆတ္တိံသ ပဉ္စတိံသ စ၊ စတုတ္တိံသ ယထာက္ကမံ။ &lt;br&gt;တေတ္တိံသ ဒွါယမိန္ဒောဝံ၊ ပဉ္စာနုတ္တရေ ဌိတာ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;လောကုတ္တရာစိတ်၌ သင်္ဂဟနည်းတို့သည် အစဉ်အတိုင်း ၃၆-ပါးသော စေတသိက်တို့၎င်း၊ ၃၅-ပါးသော စေတသိက်တို့၎င်း၊ ၃၄-ပါးသော စေတသိက်တို့၎င်း၊ ၃၃-ပါးသော စေတသိက် ၂-ခုတို့၏ အပေါင်း၎င်း၊ ဤသို့လျှင် ငါးပါးအပြားအားဖြင့် တည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၁။ ။၃၃-ပါးသော စေတသိက် ၂-ခုတို့၏ အပေါင်းသည် စတုတ္ထဈာန်၊ ပဉ္စမဈာန်စိတ်တို့၌ တည်၏။&lt;h3&gt;မဟဂ္ဂုတ်စိတ်သင်္ဂဟနည်း&lt;/h3&gt;၄၂။ ။&lt;b&gt;မဟဂ္ဂတေသု ပန တီသု ပဌမဈာနိကစိတ္တေသု တာဝ အညသမာနာ တေရသ စေတသိကာ ဝိရတိဝိယောဇိတာ ဒွါဝီသတိ သောဘဏစေတသိကာ စေတိ ပဉ္စတိံသ ဓမ္မာ သင်္ဂဟံ ဂစ္ဆန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;မဟဂ္ဂုတ်စိတ်တို့တွင် သုံးပါးသော ပဌမဈာန်နှင့် ယှဉ်သော မဟဂ္ဂုတ်စိတ်တို့၌ ရှေးဦးစွာ အညသမာန်းစေတသိက် ၁၃-ပါးတို့၎င်း၊ ဝိရတိ ၃-ပါးသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ၂၂-ပါးသော သောဘဏစေတသိက်တို့၎င်း၊ ဤသို့ ၃၅-ပါးသော စေတသိက်တို့သည် ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;မဟဂ္ဂုတ်စိတ်သင်္ဂဟနည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၂။ &lt;b&gt;တီသု&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ကုသိုလ်၊ ဝိပါက်၊ ကြိယာတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် သုံးပါးအပြားရှိကုန်သောဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;ဝိရတိကြဉ်ရသောအကြောင်း&lt;/h3&gt;သီလစင်ကြယ်သည်အစွမ်းဖြင့် ကောင်းစွာ သုမ်သင်အပ်ပြီးသော ကာယပယောဂ၊ ဝစီပယောဂရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်အား သက်သက်စိတ်ကို ကောင်းစွာထားကာမျှဖြင့် မဟဂ္ဂုတ်ဈာန်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ကာယကံ ဝစီကံတို့ကို သုမ်သင်သည်၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သည်မဟုတ်ကုန်၊ ဒုစ္စရိုက်၊ ဒုရာဇီဝတရားတို့ကို အကြွင်းမဲ့ဖြတ်ခြင်း၊ ငြိမ်းစေခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သည်မဟုတ်ကုန်၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;ဝိရတိဝိယောဇိတာ&lt;/b&gt;ဟု ဆိုအပ်၏၊ (စာကိုယ်၌ ဝိရတိတ္တယဝိယောဇိတာရှိ၏)&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၃။ ။&lt;b&gt;ကရုဏာ မုဒိတာ ပနေတ္ထ ပစ္စေကမေဝ ယောဇေတဗ္ဗာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အထူးကို ဆိုဦးအံ့၊ ဤမဟဂ္ဂုတ်ပဌမဈာန်စိတ်၌ ကရုဏာစေတသိက်၊ မုဒိတာစေတသိက်တို့ကို အသီးအသီးသာလျှင် ယှဉ်အပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-မဟဂ္ဂုတ်ဈာန်တို့သည် သီလဝိသုဒ္ဓိ၏ အစွမ်းဖြင့် သုမ်သင်ဖြူစင်ပြီးသော ကာယပယောဂ၊ ဝစီပယောဂရှိသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား သက်သက်စိတ်တည်ကြည်ကာမျှဖြင့်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏။ မဟာကုသိုလ်စိတ်များကဲ့သို့ ကာယကံ ဝစီကံတို့ကို သုမ်သင်သည်၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သည်မဟုတ်ကုန်၊ လောကုတ္တရာကုသိုလ်စိတ်တို့ကဲ့သို့ ဒုစ္စရိုက်၊ ဒုရာဇီဝတရားတို့ကို အကြွင်းမဲ့ဖြတ်သည့်အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်မဟုတ်ကုန်၊ ထို့ကြောင့် ဒုစ္စရိုက်၊ ဒုရာဇီဝတို့ကို ဖြတ်တတ်သော ဝိရတိစေတသိက်တို့ကို မဟဂ္ဂုတ်စိတ်၌ ကြဉ်အပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တစ်နည်း–ဝိရတိစေတသိက်တို့သည် ရှောင်ကြဉ်အပ်သော ဝိရမိတဗ္ဗဝတ္ထုကို အာရုံပြုကုန်၏။ မဟဂ္ဂုတ်စိတ်တို့ကား ပညတ်ကို အာရုံပြုကုန်၏၊ ဤသို့ အာရုံမတူသောကြောင့် ဝိရတိစေတသိက်တို့ကို ကြဉ်အပ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၄၃။ ။&lt;b&gt;ပစ္စေကမေဝ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို အသီးအသီးသာလျှင်-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မဟဂ္ဂုတ်ပဉ္စမဈာန်စိတ်သင်္ဂဟနည်း ၄၇။ ။&lt;b&gt;ပဉ္စမဈာနိကစိတ္တေသု ပန ပန္နရသသု အပ္ပမညာယော န လဗ္ဘန္တီတိ တထာ သတ္တဝီသတိ မဟဂ္ဂတစိတ္တေသု ပဉ္စကဈာနဝသေန ပဉ္စ သင်္ဂဟော ဟောတီတိ။&lt;/b&gt; ၁၅-ပါးကုန်သော ပဉ္စမဈာန်နှင့် ယှဉ်သော မဟဂ္ဂုတ်စိတ်တို့၌ အပ္ပမညာစေတသိက်တို့ကို မရအပ်ကုန်၊ ဤသို့ ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ၂၇-ပါးသော မဟဂ္ဂုတ်စိတ်တို့၌ ဈာန်ငါးပါးအပေါင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ငါးပါးအပြားဖြင့်သာလျှင် ရေတွက်ခြင်းသည် ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;မဟဂ္ဂုတ်ပဉ္စမဈာန်စိတ်သင်္ဂဟနည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၇။ ။&lt;b&gt;ပန္နရသသု&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ရူပါဝစရအစွမ်းဖြင့် သုံးပါးကုန်သော အရူပါဝစရအစွမ်းဖြင့် ၁၂-ပါးကုန်သော ဤသို့အားဖြင့် ၁၅-ပါးသော ပဉ္စမဈာန်နှင့် ယှဉ်သောစိတ်တို့၌-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;အပ္ပမညာယော န လဗ္ဘန္တိ&lt;/b&gt; ဟူသော ပါဌ်၌ မရသောအကြောင်းကို အဖွင့်ဆိုအပ်ခဲ့ပြီ။&lt;h3&gt;ကာမာဝစရ သောဘဏသင်္ဂဟနည်း&lt;/h3&gt;၅၀။ ။&lt;b&gt;အပ္ပမညာဝိရတိယော ပနေတ္ထ ပဉ္စ ပစ္စေကမေဝ ယောဇေတဗ္ဗာ။&lt;/b&gt; &lt;hr&gt;၁-မဟဂ္ဂုတ်စိတ်တို့သည် အပ္ပနာစိတ်များ ဖြစ်ကြ၍ အပ္ပနာသို့ရောက်သော အပ္ပမညာစေတသိက်တို့မည်သည် သောမနဿဝေဒနာနှင့် အမြဲဖြစ်လေ့ရှိသောကြောင့် ဥပေက္ခာသဟဂုတ်ဖြစ်သော ပဉ္စမဈာန်စိတ်တို့၌ မယှဉ်နိုင်ကြ၍ အပ္ပမညာဒွေးကို ကြဉ်အပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အထူးကို ဆိုဦးအံ့၊ ဤမဟာကုသိုလ် ပဌမဈာန်စိတ်၌ ငါးပါးကုန်သော အပ္ပမညာစေတသိက်၊ ဝိရတိစေတသိက်တို့ကို အသီးအသီးသာလျှင် ယှဉ်အပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အပ္ပမညာ၊ ဝိရတိတို့၏ အသီးအသီးဖြစ်ပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၀။ ။&lt;b&gt;ပစ္စေကမေဝ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို တစ်ခုတစ်ခုစီသာလျှင်-ဟု အနက်ပေး။ အဘယ့်ကြောင့် တစ်ခုတစ်ခုစီ ဖြစ်သနည်း ဆိုသော်၊ အပ္ပမညာစေတသိက်တို့၏ သတ္တဝါလျှင် အာရုံရှိသည်အဖြစ်ကြောင့်၊ ဝိရတိစေတသိက်တို့၏လည်း လွန်ကျူးအပ်သော ဝတ္ထုလျှင် အာရုံရှိသောကြောင့် ထိုအပ္ပမညာစေတသိက်နှင့် ဝိရတိစေတသိက်တို့၏ တစ်ခုသောစိတ်၌ ဖြစ်ခြင်းမရှိ။&lt;h3&gt;မဟာကြိယာစိတ်သင်္ဂဟနည်း&lt;/h3&gt;၅၄။ ။&lt;b&gt;ကြိယာစိတ္တေသု ဝိရတိဝိယောဇိတာ တထေဝ စတူသု ဒုကေသု စတုဓာဝ သင်္ဂယှန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;မဟာကြိယာစိတ် ရှစ်ခုတို့၌လည်း ဝိရတိစေတသိက်သုံးခုသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ထို ၃၅-ပါးကုန်သော အညသမာန်း၊ သောဘဏစေတသိက်တို့ကိုသာလျှင် ထိုမဟာကုသိုလ်စိတ်အတူသာလျှင် လေးပါးကုန်သော ဒုကတို့၌ လေးပါးအပြားဖြင့်သာလျှင် ရေတွက်အပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-မဟာကုသိုလ်စိတ်၌ အပ္ပမညာ၊ ဝိရတိစေတသိက်တို့သည် ယှဉ်ကြသော်လည်း အပ္ပမညာစေတသိက်တို့သည် သတ္တဝါပညတ်ကို အာရုံပြုကုန်၏၊ ဝိရတိစေတသိက်တို့သည် ဝိရမိတဗ္ဗဝတ္ထုကို အာရုံပြုကုန်၏။ ဤသို့ အာရုံကွဲပြားသောကြောင့် အပ္ပမညာယှဉ်ခိုက်မှ ဝိရတိမယှဉ်နိုင်၊ ဝိရတိယှဉ်ခိုက် အပ္ပမညာမယှဉ်နိုင်၍ အသီးအသီးသာ ယှဉ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အပ္ပမညာ ၂-ပါးတွင်လည်း ကရုဏာယှဉ်ခိုက် မုဒိတာမယှဉ်နိုင်၊ မုဒိတာယှဉ်ခိုက် ကရုဏာမယှဉ်နိုင်၍ အသီးအသီးသာ ယှဉ်ကုန်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;မဟာကြိယာဝိရတိ ကြဉ်ရခြင်းအကြောင်း&lt;/h3&gt;၅၄။ ။လောကီဖြစ်ကုန်သော ဝိရတိစေတသိက်တို့၏ စင်စစ်ကုသိုလ်သဘောရှိကြ၍ အဗျာကတတရား၌ ဖြစ်ခြင်းမရှိကြသောကြောင့် &lt;b&gt;ဝိရတိဝိယောဇိတာ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်၏။ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် “ပဉ္စသိက္ခာပဒါ ကုသလာယေဝ”ဟု ဟောတော်မူ၏၊ ကုသိုလ်မှတစ်ပါး အကုသိုလ်၊ အဗျာကတဟု ယူသည်ရှိသော် သဒ္ဓါ၊ သတိအစရှိသည်တို့ကဲ့သို့ “သိယာ ကုသလာ၊ သိယာ အဗျာကတာ”ဟု ဟောရာ၏၊ ဖိုလ်သည်ကား မဂ်နှင့်တူစွာဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ ဒုစ္စရိုက်၊ ဒုရာဇီဝတရားတို့ကို ငြိမ်းစေသောကြောင့်၎င်း၊ လောကုတ္တရာဝိရတိ၏ စင်စစ်ကုသိုလ်၏အဖြစ်သည် မသင့်၊ ထို့ကြောင့် ထိုဝိရတိတို့ကို ထိုသိက္ခာပဒဝိဘင်း၌ မယူခြင်းဖြစ်၏။&lt;h3&gt;မဟာဝိပါက်စိတ်သင်္ဂဟနည်း&lt;/h3&gt;၅၅။ ။&lt;b&gt;တထာ ဝိပါကေသု စ အပ္ပမညာဝိရတိဝိယောဇိတာ တေ ဧဝ သင်္ဂယှန္တိ တိ သဗ္ဗတ္ထာပိ စတုဝီသတိ ကာမာဝစရသောဘဏစိတ္တေသု ဒုကေသေန ဒွါဒသဓာ သင်္ဂဟော ဟောတီတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ထို့အတူ မဟာဝိပါက်စိတ်ရှစ်ခုတို့၌လည်း အပ္ပမညာဒွေး၊ ဝိရတိစေတသိက်သုံးပါးတို့သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ထို ၃၃-ပါးသော အညသမာန်း၊ သောဘဏစေတသိက်တို့ကိုသာလျှင် လေးပါးသော ဒုကတို့၌ လေးပါးအပြားဖြင့်သာ ရေတွက်အပ်ကုန်၏၊ ဤသို့ ခပ်သိမ်းသော အပြားအားဖြင့် ၂၄-ပါးသော ကာမာဝစရသောဘဏစိတ်တို့၌ ဒုက၏အစွမ်းအားဖြင့် ၁၂-ပါးအပြားဖြင့်သာလျှင် ရေတွက်ခြင်းဖြစ်၏။ ၁-လောကီဝိရတိစေတသိက်တို့သည် ဧကန်ကုသိုလ်သဘောရှိသောကြောင့် အဗျာကတသဘောရှိသော ကြိယာ၌ မယှဉ်နိုင်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;မဟာဝိပါက်စိတ်၌ အပ္ပမညာဝိရတိ ကြဉ်ရသော အကြောင်း&lt;/h3&gt;၅၅။ ။ကာမာဝစရဝိပါက်စိတ်တို့၏လည်း စင်စစ်ကာမအာရုံရှိသည်အဖြစ်ကြောင့်၊ အပ္ပမညာတို့၏လည်း သတ္တဝါလျှင်အာရုံရှိသည်အဖြစ်ကြောင့်၊ ဝိရတိတို့၏လည်း စင်စစ်ကုသိုလ်ဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အပ္ပမညာဝိရတိဝိယောဇိတာ&lt;/b&gt;-ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။ စောဒနာဦးအံ့-ပညတ်စသည်လျှင်အာရုံရှိသော ကာမာဝစရကုသိုလ်စိတ်သည် ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုကုသိုလ်၏ ဝိပါက်သည်လည်း ကုသိုလ်နှင့်တူသော အာရုံသည် ဖြစ်သင့်သည်မဟုတ်ပါလော၊ အဘယ်ကဲ့သို့နည်းဟူမူ။ မဟဂ္ဂုတ်၊ လောကုတ္တရာစိတ်တို့သည် ကုသိုလ်နှင့်တူသော အာရုံရှိသကဲ့သို့တည်း။ ဤကား စောဒနာခြင်းတည်း။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤစောဒနာသည် ဤသို့ဆိုသောအတိုင်း မဖြစ်သင့်၊ အဘယ့်ကြောင့် မဖြစ်သင့်သနည်းဆိုသော်၊ ကာမတဏှာနှင့်စပ်သော ကာမာဝစရစိတ်၏ အကျိုး၏အဖြစ်ကြောင့် မသင့်၊ အဘယ်ကဲ့သို့နည်းဟူမူ၊ ကျွန်မ၏သားသည် အမိသည် အလိုရှိအပ်သော အမှုကိုပြုခြင်းငှာ မစွမ်းနိုင်၊ အရှင်သည် အလိုရှိအပ်သောအမှုကိုသာ ပြုရသကဲ့သို့ ဤအတူ ကာမတဏှာနှင့်စပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ကျွန်မနှင့်တူသော ကာမာဝစရကံ၏အကျိုးဖြစ်သောစိတ်ကို ထိုကာမာဝစရကံသည် ယူအပ်သောအာရုံကို မယူမူ၍ ကာမတဏှာအာရုံကိုသာလျှင် ယူ၏။ ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဒွါဒသ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ကုသိုလ်၊ ဝိပါက်၊ ကြိယာ အပြားရှိကုန်သော ကာမာဝစရစိတ်တို့၌ အသီးအသီး လေးပါးလေးပါးသော ဒုကကိုပြု၍ သုံးပါးသောစိတ်တို့၌ ၁၂-ပါးအပြားရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-မဟာဝိပါက်စိတ်သည် ကာမဧကန်အာရုံရှိ၏၊ အပ္ပမညာစေတသိက်တို့သည် သတ္တဝါပညတ်လျှင်အာရုံရှိကုန်၏၊ ဤသို့ အာရုံမတူသောကြောင့် ဝိပါက်စိတ်၌ အပ္ပမညာကို ကြဉ်ရ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မဟာဝိပါက်စိတ်သည် အဗျာကတသဘောရှိ၏၊ လောကီဝိရတိသည် ကုသိုလ်သဘောရှိ၏၊ ဤလျှင် ဇာတ်သဘောကွဲသောကြောင့် ဝိရတိစေတသိက်တို့ကို ကြဉ်အပ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၅၈။ ။&lt;b&gt;အနုတ္တရေ ဈာနဓမ္မာ၊ အပ္ပမညာ စ မဇ္ဈိမေ။ ဝိရတီ၊ ဉာဏ ပီတီ စ၊ ပရိတ္တေသု ဝိသေသကာ။&lt;/b&gt; လောကုတ္တရာစိတ်၌ ဈာန်တရားတို့သည် အထူးပြုကုန်၏။ မဟဂ္ဂုတ်စိတ်၌ ဈာန်တရားတို့သည်၎င်း၊ အပ္ပမညာစေတသိက်တို့သည်၎င်း အထူးပြုကုန်၏၊ ကာမာဝစရသောဘဏစိတ်၌ အပ္ပမညာတရားတို့သည်၎င်း၊ ဝိရတိစေတသိက်၊ ပညာစေတသိက်၊ ပီတိစေတသိက်တို့သည်၎င်း အထူးပြုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅၈။ ။ယခုအခါ၌ ဤအညသမာန်း၊ သောဘဏစေတသိက်တို့တွင် ပဌမဈာန်နှင့် ယှဉ်သောစိတ်အစရှိသည်တို့မှ ဒုတိယဈာန်နှင့် ယှဉ်သောစိတ်အစရှိသည်တို့ကို အထူးပြုတတ်ကုန်သော စေတသိက်တို့ကို ပြခြင်းငှာ &lt;b&gt;“အနုတ္တရေ ဈာနဓမ္မာ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;လောကုတ္တရာစိတ်၌ ဝိတက်၊ ဝိစာရ၊ ပီတိ၊ သုခတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဈာန်တရားတို့သည် အထူးပြုတတ်ကုန်၏။ မဟဂ္ဂုတ်စိတ်၌ အပ္ပမညာစေတသိက်တို့သည်၎င်း၊ ဈာန်တရားတို့သည်၎င်း အထူးပြုတတ်ကုန်၏။ ကာမာဝစရစိတ်တို့၌ ဝိရတိ၊ ဉာဏ်၊ ပီတိတို့သည်၎င်း၊ အပ္ပမညာစေတသိက်တို့သည်၎င်း အထူးပြုတတ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ဝိတက်သည် လောကုတ္တရာပဌမဈာန်၌သာ ယှဉ်၏၊ ဒုတိယစသောဈာန်တို့၌ မယှဉ်၊ ဤသို့ ယှဉ်၊ မယှဉ်အားဖြင့် ဝိတက်သည် ပဌမဈာန်မှသည် ဒုတိယစသောဈာန်တို့ကို အထူးပြု၏။ (အကြွင်းနည်းတူသိ)&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂-ကာမာဝစရစိတ် လောကုတ္တရာစိတ်တို့၏ အလယ်၌ဖြစ်သောကြောင့် မဟဂ္ဂုတ်စိတ်သည် မဇ္ဈိမမည်၏၊ အပ္ပမညာဒွေးသည် ပဌမဈာန်မှ စတုတ္ထဈာန်တို့၌သာ ယှဉ်၍ ပဉ္စမဈာန်၌ မယှဉ်၊ ဤသို့ မဟဂ္ဂုတ်စိတ်၌ အပ္ပမညာဒွေးသည် ယှဉ်၊ မယှဉ်အားဖြင့် အထူးပြု၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကာမာဝစရစိတ်၌ အပ္ပမညာဒွေးသည် ကုသိုလ်စိတ်၊ ကြိယာစိတ်တို့၌သာ ယှဉ်၏။ ဝိပါက်စိတ်၌ မယှဉ်၊ ဤသို့ ကုသိုလ်၊ ကြိယာတို့မှ ဝိပါက်စိတ်ကို ယှဉ်၊ မယှဉ်အားဖြင့် အထူးပြု၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကုန်၏။ ထို ဝိရတိ၊ ဉာဏ်၊ ပီတိ၊ အပ္ပမညာတို့တွင် ဝိရတိစေတသိက်သည် ကုသိုလ်တို့မှ ဝိပါက်၊ ကြိယာတို့ကို အထူးပြုကုန်၏။ အပ္ပမညာစေတသိက်သည် ကုသိုလ်၊ ကြိယာတို့မှ ဝိပါက်စိတ်တို့ကို အထူးပြု၏၊ ဉာဏ်၊ ပီတိတို့သည်ကား ပဌမဒွေးအစရှိသည်တို့မှ ဒုတိယဒွေးအစရှိသည်တို့ကို အထူးပြုတတ်ကုန်၏၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;လောဘမူ ဒုတိယ အသင်္ခါရိကစိတ်သင်္ဂဟနည်း ၆၀။ ။&lt;b&gt;တထေဝ ဒုတိယေ အသင်္ခါရိကေ လောဘမာနေန။&lt;/b&gt; ထိုပဌမ အသင်္ခါရိကစိတ်အတူသာလျှင် ဒုတိယဖြစ်သော လောဘမူ အသင်္ခါရိကစိတ်၌ လောဘ၊ မာနနှင့်တကွ တစ်ခုယုတ်နှစ်ဆယ်သော စေတသိက်တို့သည် ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။&lt;h3&gt;လောဘမူ ဒုတိယသင်္ဂဟနည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၀။ ။&lt;b&gt;ဒုတိယေ အသင်္ခါရိက&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ်ဖြစ်သော အသင်္ခါရိကစိတ်၌ လောဘ၊ မာနနှင့်တကွ၊ ထိုပဌမ အသင်္ခါရိကနှင့် အတူသာလျှင် အညသမာန်းစေတသိက် ၁၃-ပါးတို့သည်၎င်း၊ အကုသလသာဓာရဏစေတသိက်လေးပါးတို့သည်၎င်း၊ ဤသို့ တစ်ခုယုတ်နှစ်ဆယ်သော&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ဝိရတိစေတသိက်သုံးပါးသည် ကုသိုလ်စိတ်၌သာ ယှဉ်၍ ဝိပါက်စိတ်၊ ကြိယာစိတ်တို့၌ မယှဉ်၊ ဤသို့ ကုသိုလ်စိတ်မှ ဝိပါက်စိတ်၊ ကြိယာစိတ်တို့ကို ယှဉ်၊ မယှဉ်အားဖြင့် အထူးပြု၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂-ဉာဏ်သည် ပဌမဒုတိယဒွေးတည်းဟူသော ၁၂-ပါးသော ဉာဏသမ္ပယုတ်စိတ်၌သာ ယှဉ်၍ ၁၂-ပါးသော ဉာဏဝိပ္ပယုတ်စိတ်တို့၌ မယှဉ်၊ ဤသို့ ဉာဏသမ္ပယုတ်စိတ်မှ ဉာဏဝိပ္ပယုတ်စိတ်ကို ယှဉ်၊ မယှဉ်အားဖြင့် အထူးပြု၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပီတိသည် ၁၂-ပါးသော သောမနဿစိတ်၌သာ ယှဉ်၍ ဥပေက္ခာစိတ်၌ မယှဉ်၊ ဤသို့ သောမနဿသဟဂုတ်စိတ်မှ ဥပေက္ခာသဟဂုတ်စိတ်ကို ယှဉ်၊ မယှဉ်အားဖြင့် အထူးပြု၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စေတသိက်တို့သည် ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏၊ ဤသို့စပ်ခြင်းကို ပြုအပ်ကုန်၏-ဟူလို။&lt;h3&gt;လောဘမူ တတိယ အသင်္ခါရိကစိတ် သင်္ဂဟနည်း&lt;/h3&gt;၆၁။ ။&lt;b&gt;တတိယေ တထေဝ ပီတိဝိယောဇိတာ လောဘ၊ ဒိဋ္ဌိဟိ သဟ အဋ္ဌာရသ။&lt;/b&gt; ထိုဒုတိယ အသင်္ခါရိကစိတ် အတူသာလျှင် တတိယ အသင်္ခါရိက လောဘမူစိတ်၌ ပီတိသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော လောဘ၊ ဒိဋ္ဌိတို့နှင့်တကွ ၁၈-ပါးသော စေတသိက်တို့သည် ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။&lt;h3&gt;လောဘမူ တတိယ အသင်္ခါရိကစိတ် သင်္ဂဟနည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၁။ တတိယေ-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်ဖြစ်သော အသင်္ခါရိကစိတ်၌-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;လောဘမူ စတုတ္ထ အသင်္ခါရိကစိတ် သင်္ဂဟနည်း&lt;/h3&gt;၆၂။ ။&lt;b&gt;စတုတ္ထေ တထေဝ လောဘ၊ မာနေန။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုတတိယ အသင်္ခါရိကစိတ် အတူသာလျှင် စတုတ္ထဖြစ်သော အသင်္ခါရိက လောဘမူစိတ်၌ လောဘ၊ မာနနှင့်တကွ ၁၈-ပါးကုန်သော စေတသိက်တို့သည် ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၂။ စတုတ္ထေ-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ်ဖြစ်သော အသင်္ခါရိကစိတ်၌-ဟု အနက်ပေး။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဣဿာ မစ္ဆရိယ ကုက္ကုစ္စတို့ ယှဉ်ပုံ&lt;/h3&gt;၆၄။ ။&lt;b&gt;ဣဿာ မစ္ဆရိယ၊ ကုက္ကုစ္စာနိ ပနေတ္ထ ပစ္စေကမေဝ ယောဇေတဗ္ဗာနိ။&lt;/b&gt; ။ အထူးကို ဆိုဦးအံ့၊ ဤပဉ္စမအသင်္ခါရိကစိတ်၌ ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယ၊ ကုက္ကုစ္စစေတသိက်တို့ကို အသီးအသီးသာလျှင် ယှဉ်အပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယ၊ ကုက္ကုစ္စတို့ယှဉ်ပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၄။ ဤပဋိဃသမ္ပယုတ် ပဉ္စမအသင်္ခါရိကစိတ်၌ ပြားသော အာရုံရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ဣဿာစေတသိက်၊ မစ္ဆရိယစေတသိက်၊ ကုက္ကုစ္စစေတသိက်တို့ကို အသီးအသီးသာလျှင် ယှဉ်အပ်ကုန်၏၊ ဤကားအဓိပ္ပါယ်တည်း။ ။&lt;h3&gt;မောဟမူ ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂုတ်စိတ်၏ သင်္ဂဟနည်း&lt;/h3&gt;၆၇။ ။&lt;b&gt;ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂတစိတ္တေ စ အဓိမောက္ခဝိရဟိတာ ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂတာ တထေဝ ပန္နရသ ဓမ္မာ သမုပလဗ္ဘန္တီတိ သဗ္ဗတ္ထာပိ ဒွါဒသာကုသလစိတ္တုပ္ပါဒေသု ပစ္စေကံ ယောဇီယမာနာ ၇ ဂဏနဝသေန သတ္တဓာ သင်္ဂဟိတာ ဘဝန္တီတိ။&lt;/b&gt; ။ ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂုတ်စိတ်၌လည်း ထိုဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်စိတ်အတူသာလျှင် အဓိမောက္ခစေတသိက်သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ဝိစိကိစ္ဆာနှင့်တကွဖြစ်ကုန်သော ၁၅-ပါးသော စေတသိက်တို့ကို ကောင်းစွာရအပ်ကုန်၏၊ ဤသို့ ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့်လည်း၊&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ဣဿာ မစ္ဆရိယ ကုက္ကုစ္စစေတသိက်တို့သည် အာရုံပြားသောကြောင့် အတူတကွ မယှဉ်ဘဲ အသီးအသီးယှဉ်ကြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၁၂-ပါးသော အကုသိုလ်စိတ်တို့၌ အသီးအသီးယှဉ်အပ်ကုန်သည်ရှိသော် ရေတွက်ခြင်းအစွမ်းဖြင့် ၇-ပါးအပြားဖြင့်သာလျှင် ရေတွက်အပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အဓိမောက္ခ ကြဉ်ရသောအကြောင်း&lt;/h3&gt;၆၇။ ။အဓိမောက္ခစေတသိက်၏ ဆုံးဖြတ်သောအခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် နှလုံးနှစ်ခွဖြစ်သော သဘောရှိသော ဝိစိကိစ္ဆာစိတ်၌ ဖြစ်ခြင်းမရှိ။ ထို့ကြောင့် “အဓိမောက္ခဝိရဟိတာ”ဟူသော စကားကို ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာ &lt;/b&gt;&lt;br&gt;၆၈။ ။&lt;b&gt;ဧကူနဝီသတိသေကေသု၊ သတ္တရသ၊ သတိ။ &lt;br&gt;ဥနပန္နရသေတိ၊ သတ္တ ကုသလေ ဌိတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt; အကုသိုလ်စိတ်၌ သင်္ဂဟနည်းတို့သည်—&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) တစ်ခုယုတ်နှစ်ဆယ်သော စေတသိက်တို့၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) ၁၈-ပါးသော စေတသိက်တို့၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) ၂၀-သော စေတသိက်တို့၎င်း၊ &lt;br&gt;(၄) ၂၁-ပါးသော စေတသိက်တို့၎င်း၊ &lt;br&gt;(၅) ၂၀-သော စေတသိက်တို့၎င်း၊ &lt;br&gt;(၆) ၂၂-ပါးသော စေတသိက်တို့၎င်း၊ &lt;br&gt;(၇) ၁၅-ပါးသော စေတသိက်တို့၎င်း၊ ဤသို့ ၇-ပါးအပြားဖြင့် တည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-အဓိမောက္ခသည် အာရုံကို ဆုံးဖြတ်ခြင်းလက္ခဏာရှိသောကြောင့် အာရုံကို မဆုံးဖြတ်နိုင်ခြင်း၊ နှလုံးနှစ်ခွဖြစ်ခြင်းသဘောလက္ခဏာရှိသော ဝိစိကိစ္ဆာ၌ မယှဉ်နိုင်၍ ကြဉ်ရသည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၆၇။ ပဌမ အသင်္ခါရိကစိတ်၊ ဒုတိယ အသင်္ခါရိကစိတ်တို့၌ တစ်ခုယုတ်နှစ်ဆယ်သော စေတသိက်တို့သည် တည်ကုန်၏၊ တတိယ အသင်္ခါရိကစိတ်၊ စတုတ္ထ အသင်္ခါရိကစိတ်တို့၌ ၁၈-ပါးသော စေတသိက်တို့သည် တည်ကုန်၏၊ ပဉ္စမ အသင်္ခါရိကစိတ်၌ ၂၀-သော စေတသိက်တို့သည် တည်ကုန်၏၊ ပဌမ သသင်္ခါရိကစိတ်၊ ဒုတိယ သသင်္ခါရိကစိတ်တို့၌ ၂၁-ပါးသော စေတသိက်တို့သည် တည်ကုန်၏၊ တတိယ သသင်္ခါရိကစိတ်၊ စတုတ္ထ သသင်္ခါရိကစိတ်တို့၌ ၂၀-သော စေတသိက်တို့သည် တည်ကုန်၏၊ ပဉ္စမ သသင်္ခါရိကစိတ်၌ ၂၂-ပါးသော စေတသိက်တို့သည် တည်ကုန်၏၊ မောဟမူဒွေး၌ ၁၅-ပါးသော စေတသိက်တို့သည် တည်ကုန်၏။ ဤသို့ အကုသိုလ်စိတ်၌ ၇-ပါးအပြားအားဖြင့် တည်ကုန်၏၊ ဤကား အနက်ယောဇနာနည်းတည်း။&lt;h3&gt;အကုသိုလ်နှင့် ယှဉ်သော စေတသိက်များ&lt;/h3&gt;၆၉။ ။&lt;b&gt;သာဓာရဏာ စ စတ္တာရော၊ သမာနာ စ သာ ပရေ။ စုဒ္ဒသေတေ ပုဇ္ဈန္တိ၊ သဗ္ဗာကုသလာနော။&lt;/b&gt; လေးပါးကုန်သော အကုသလသာဓာရဏစေတသိက်တို့၎င်း၊ ဆန္ဒ၊ ပီတိ၊ အဓိမောက္ခစေတသိက်တို့မှတစ်ပါးကုန်သော ၁၀-ပါးသော အညသမာန်းစေတသိက်တို့၎င်း၊ ဤသို့ ၁၄-ပါးကုန်သော ထိုစေတသိက်တို့ကို အလုံးစုံသော အကုသိုလ်စိတ်တို့နှင့် ယှဉ်ကုန်၏ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၉။ ။&lt;b&gt;သာဓာရဏာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို အလုံးစုံသော အကုသိုလ်တို့နှင့် ဆက်ဆံသည်ဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော လေးပါးကုန်သော စေတသိက်တို့၎င်း၊ ဆန္ဒ၊ ပီတိ၊ အဓိမောက္ခစေတသိက်တို့သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော တပါးဖြစ်ကုန်သော အည-
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သမာန်းစေတသိက် ၁၀-ပါးတို့၎င်း၊ ဤ ၁၄-ပါးသော စေတသိက်တို့ကို အလုံးစုံသော အကုသိုလ်စိတ်၌ ယှဉ်ကုန်၏ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။ ဤကား အနက်ယောဇနာနည်းတည်း။&lt;h3&gt;အဟိတ်ဝုဋ္ဌောစိတ်၏ သင်္ဂဟနည်း&lt;/h3&gt;၇၁။ ။&lt;b&gt;တထာ ဝုဋ္ဌာနေ ဆန္ဒပီတိဝိရဟိတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့အတူ ဝုဋ္ဌောစိတ်၌ ဆန္ဒ၊ ပီတိသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော အညသမာန်းစေတသိက် ၁၁-ပါးတို့သည် ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဝုဋ္ဌောစိတ် သင်္ဂဟနည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;၇၁။ ။&lt;b&gt;တထာ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤစကားဖြင့် အညသမာန်းစေတသိက်တို့ကို သုံးသပ်တော်မူ၏။&lt;h3&gt;မနောဓာတ်၊ အဟိတ်ပဋိသန္ဓေစိတ် သင်္ဂဟနည်း&lt;/h3&gt;၇၃။ ။&lt;b&gt;ဒွါဒသ၊ အဟေတုကပဋိသန္ဓိယုဂ စ၊&lt;/b&gt; မနောဓာတ်သုံးခု၊ အဟိတ်ပဋိသန္ဓေနှစ်ခုအစုံ၌ ဆန္ဒ၊ ပီတိ၊ ဝီရိယတို့သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော အညသမာန်းစေတသိက် ၁၀-တို့သည် ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။&lt;h3&gt;မနောဓာတ်၊ အဟိတ်ပဋိသန္ဓေစိတ် သင်္ဂဟနည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;၇၃။ ။မနောဝိညာဏ်ဓာတ်ကဲ့သို့ ထူးသောကိစ္စနှင့် မယှဉ်သည်ဖြစ်၍ သိကာမျှဓာတ်ဖြစ်သောကြောင့် မနောဓာတ်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မည်၏။ &lt;b&gt;အဟေတုကပဋိသန္ဓိယုဂ ၈&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဥပေက္ခာသန္တီရဏစိတ် ၂-ပါး၌-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာများ&lt;/b&gt;&lt;br&gt; ၇၅။ ။&lt;b&gt;ဒွါဒသေကာဒသ ဒသ၊ သတ္တ ဇာတိ စတု။ အဋ္ဌာရသာဟေတုကေသု၊ စိတ္တုပ္ပါဒေသု သင်္ဂဟော။&lt;/b&gt; အဟိတ်စိတ် ၁၈-ပါးတို့၌ ၁၂-ပါးသော စေတသိက်တို့၎င်း၊ ၁၁-ပါးသော စေတသိက်တို့၎င်း၊ ၁၀-ပါးသော စေတသိက်တို့၎င်း၊ ၇-ပါးသော စေတသိက်တို့၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးအပြားရှိသော သင်္ဂဟနည်းကို သိအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာအဖွင့်&lt;/b&gt;&lt;br&gt; ၇၅။ ။၁၂-ပါးသော စေတသိက်တို့သည် ဟသိတုပ္ပာဒစိတ်၌ ဖြစ်ကုန်၏၊ ၁၁-ပါးသော စေတသိက်တို့သည် ဝုဋ္ဌောစိတ်၊ သောမနဿသန္တီရဏစိတ်တို့၌ ဖြစ်ကုန်၏၊ ၁၀-ပါးသော စေတသိက်တို့သည် မနောဓာတ်သုံးခု၊ အဟိတ်ပဋိသန္ဓေအစုံတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ငါးပါးသောစိတ်တို့၌ ဖြစ်ကုန်၏၊ ၇-ပါးသော စေတသိက်တို့သည်&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ကုသလဝိပါက်သန္တီရဏစိတ်သည် ကာမသုဂတိဘုံ၌ဖြစ်သော အဟိတ်ပဋိသန္ဓေစိတ်ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကုသလဝိပါက်သန္တီရဏစိတ်သည် အပါယ်ဘုံ၌ဖြစ်သော အဟိတ်ပဋိသန္ဓေစိတ်ဖြစ်၏။ ထိုကြောင့် ထိုစိတ် ၂-ပါးကို အဟိတ်ပဋိသန္ဓေအစုံဟု ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;စေတသိက်အယှဉ်များသောကြောင့် လောကုတ္တရာသင်္ဂဟနည်းကို ရှေးဦးစွာ မိန့်ဆိုရ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မဟဂ္ဂုတ်စိတ်နှင့် နိယတယောစေတသိက်အယှဉ်တူသော်လည်း အယုတ်၊ အမြတ်အစဉ်အားလျော်စွာ လောကုတ္တရာစိတ်သင်္ဂဟနည်းကို ရှေးဦးစွာ မိန့်ဆိုရ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကုသိုလ်စိတ်သည် အဟိတ်စိတ်ထက်ယုတ်သော်လည်း စေတသိက်အယှဉ်များသောကြောင့် အကုသလသင်္ဂဟနည်းကို ရှေးဦးစွာ မိန့်ဆိုရ၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀-ပါးတို့၌ ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤသို့ ၁၈-ပါးသော အဟိတ်စိတ်တို့၌ သင်္ဂဟနည်းသည် ၄-ပါးအပြားရှိ၏။ ဤကား အနက်ယောဇနာနည်းတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၆။ ။&lt;b&gt;အဟေတုကေသု သတ္တ၊ သတ္တ သော ယထာရဟံ။&lt;br&gt; ဒွိဝိတ္ထာရတာ ဝုတ္တာ၊ တတ္တိံသဝိဓသင်္ဂဟော။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;အလုံးစုံသော အဟိတ်စိတ် ၁၈-ပါးတို့၌ သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏစေတသိက် ခုနစ်ပါးတို့သည် ယှဉ်ကုန်၏၊ ဆန္ဒမှကြွင်းသော ပကိဏ်းစေတသိက်ငါးခုတို့သည် ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ယှဉ်ကုန်၏၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကျယ်အားဖြင့် ၃၃-ပါးအပြားရှိသော သင်္ဂဟနည်းကို မိန့်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၆။ &lt;b&gt;တတ္တိံသဝိဓသင်္ဂဟော&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား လောကုတ္တရာစိတ်၌ ငါးပါးသော သင်္ဂဟနည်းတို့၎င်း၊ မဟဂ္ဂုတ်စိတ်၌ ထို့အတူ ငါးပါးသော သင်္ဂဟနည်းတို့၎င်း၊ ကာမာဝစရသောဘဏစိတ်၌ ၁၂-ပါးကုန်သော သင်္ဂဟနည်းကို၎င်း၊ အကုသိုလ်စိတ်၌ ၇-ပါးကုန်သော သင်္ဂဟနည်းတို့၎င်း၊ အဟိတ်စိတ် ၄-ပါးကုန်သော သင်္ဂဟနည်းကို၎င်း၊ ဤသို့ ၃၃-ပါးအပြားရှိသော သင်္ဂဟနည်းကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;စေတသိက်ကို စိတ်နှင့်အမျှရေတွက်ခြင်း&lt;/h3&gt;၇၇။ ။&lt;b&gt;ဣတ္ထိ စိတ္တာယုတ္တာနံ၊ သမ္ပယောဂဉ္စ သင်္ဂဟံ။ &lt;br&gt;ဝိဘဇေယျ ယထာယောဂီ၊ စိတ္တေန သမမုဒ္ဒိသေ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော အပြားအားဖြင့် စိတ်နှင့်အမြဲယှဉ်ကုန်သော စေတသိက်တို့၏ စိတ်ကိုပိုင်းခြားသည်အစွမ်းဖြင့် မိန့်အပ်သော ၁၆-ပါးအပြားရှိသော သမ္ပယောဂနည်းကို၎င်း၊
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စေတသိက်တို့၏ အစုကို ပိုင်းခြားသည်အစွမ်းဖြင့် မိန့်အပ်သော ၃၃-ပါးအပြားရှိသော သင်္ဂဟနည်းကို၎င်း သိအပ်၏၊ သိပြီး၍ ယှဉ်သင့်သည်အားလျော်စွာ စိတ်နှင့်မျှသော အပြားကို ပြရာ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၇။ ။အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့် စိတ်နှင့်မပြတ်ယှဉ်ကုန်သော စေတသိက်တို့ကို စိတ်ကိုပိုင်းခြားသည်အစွမ်းအားဖြင့် ဆိုအပ်သော သမ္ပယောဂနည်းကို၎င်း၊ စေတသိက်အစုကို ပိုင်းခြားသည်အစွမ်းဖြင့် ဆိုအပ်သော သင်္ဂဟနည်းကို၎င်း သိပြီး၍ ယှဉ်သင့်သည်အားလျော်စွာ စိတ်နှင့်မျှသော အပြားကို ပြရာ၏။ ၇-ပါးကုန်သော သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏစေတသိက်တို့သည် ရှေးဦးစွာ တစ်ခုယုတ်ကိုးဆယ်သော စိတ်တို့၌ဖြစ်သောကြောင့် အသီးအသီး တစ်ခုယုတ်ကိုးဆယ်အပြားရှိကုန်၏၊ ပကိဏ်းစေတသိက်တို့တွင် ဝိတက်သည် ၅၅-ပါးသောစိတ်တို့၌ ဖြစ်သောကြောင့် ၅၅-ပါးအပြားရှိ၏။ ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် ဆိုရာ၏။ ဤကားအနက်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဆိုအပ်ပြီးသောစကားဖြင့် အဘိဓမ္မတ္ထဝိဘာဝနီမည်သော အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း၏အတွင်း၌&lt;br&gt;ဒုတိယစေတသိက်ပိုင်းအဖွင့်သည် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ရောက်ပြီ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	!
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	!
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ပကိဏ်းပိုင်း&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;ပဋိညာဉ်နှင့် မာတိကာစဉ်&lt;/h3&gt;၁။ ။&lt;b&gt;သမ္ပယုတ္တာ ယထာဟေဂံ၊ တေပညာသ သဘာဝတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ၊ တေသံ ဒါနိ ယထာရဟံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၂။ ။&lt;b&gt;ဝေဒနာဟေတုတော ကိစ္စ၊ ဒွါရာလမ္မဏဝတ္ထုတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;စိတ္တုပ္ပါဒဝသေနေဝ၊ သင်္ဂဟော နာမ နိယျတေ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ယှဉ်သင့်သည်ကား လျော်စွာ အညီအညွတ် အပြားအားဖြင့် ယှဉ်ကုန်သော စိတ်, စေတသိက်တရားတို့သည် အာရုံကို သိခြင်း, တွေ့ထိခြင်း အစရှိသော မိမိ မိမိတို့၏ ကိစ္စလက္ခဏာဖြင့် ၅၃-ပါး အပြားရှိကုန်၏။ ယခုအခါ၌ ထို ၅၃-ပါးသော သဘောတရားတို့၏ ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ စိတ်, စေတသိက်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်သာလျှင် ဝေဒနာအပြား, ဟိတ်အပြားအားဖြင့်၎င်း၊ ကိစ္စအပြား, ဒွါရအပြား, အာရုံအပြား, ဝတ္ထုအပြားအားဖြင့်၎င်း၊ &lt;b&gt;ဝေဒနာဒိသင်္ဂဟ&lt;/b&gt; မည်သော ပကိဏ္ဏကသင်္ဂဟကို ငါသည် ဆောင်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁။ ။ယခုအခါ၌ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ကုန်ပြီးသော စိတ်, စေတသိက်တို့၏ ဝေဒနာ စသည်ကို ဝေဖန်သောအားဖြင့်၎င်း၊ ထိုထိုသို့သော ဝေဒနာအစရှိသော အများအားဖြင့် ပြားကုန်သော စိတ်တို့ကို ဝေဖန်သောအားဖြင့်၎င်း၊ ပကိဏ္ဏကသင်္ဂဟကို ပြခြင်းငှါ &lt;b&gt;“သမ္ပယုတ္တာ ယထာဟေဂံ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို အားထုတ်အပ်ပါသတည်း။ ယှဉ်သင့်သည်အား လျော်စွာ အညီ အညွတ် အပြားအားဖြင့် ယှဉ်ကုန်သော စိတ်, စေတသိက်တရားတို့သည် မိမိမိမိသဘော၏ အစွမ်းဖြင့် တခုယုတ်ကိုးဆယ် အပြား ရှိသော စိတ်သည်လည်း အာရုံကို သိတတ်သော သဘောချင်း တူသဖြင့် တပါးအပြား ရှိ၏။ သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏ စေတသိက် ဖြစ်သော ဖဿစေတသိက်သည် အာရုံကို တွေ့ထိခြင်း သဘောဖြင့်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တပါးအပြား ရှိ၏။ ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် ၅၃-ပါး° တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂။ ။ယခုအခါ၌ ထိုစိတ်စေတသိက်တို့၏ ထိုက်သင့်သည် လျော်စွာ ဝေဒနာ။ပ။ ဝတ္ထု အားဖြင့် ဝေဒနာသင်္ဂဟ အစရှိသည် အမည်ရှိသော ပကိဏ္ဏကသင်္ဂဟကို ထိုထို ဝေဒနာ အစရှိသော အပြားအားဖြင့် ပြားသော စိတ်, စေတသိက်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် သာလျှင် ဆောင်အပ်၏။ တစုံတခုသော သင်္ဂဟ၌ ထိုစိတ္တုပ္ပါဒ်တို့နှင့် ကင်းသဖြင့် မဆောင်အပ်။ ဤကား အနက်တည်း။&lt;h3&gt;ဝေဒနာသင်္ဂဟ&lt;/h3&gt;၃။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ ဝေဒနာသင်္ဂဟေ တာဝ တိဝိဓာ ဝေဒနာ သုခံ,&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဒုက္ခံ အဒုက္ခမသုခဉ္စေတိ သုခံ, ဒုက္ခံ သောမနဿ,&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဒေါမနဿ, ဥပေက္ခာတိ စ ဘေဒေန ပန ပဉ္စာ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုခြောက်ပါးသော ပကိဏ္ဏကသင်္ဂဟတို့တွင် ဝေဒနာသင်္ဂဟ ရှေးဦးစွာ ဤသို့ ဝေဖန်ခြင်းကို ငါသည် မိန့်ဆိုအပ်၏။ ဝေဒနာ သည် (၁) သုခဝေဒနာ၎င်း၊ (၂) ဒုက္ခဝေဒနာ၎င်း၊ (၃) ဒုက္ခလည်း မဟုတ်, သုခလည်း မဟုတ်သော ဥပေက္ခာဝေဒနာ၎င်း၊ ဤသို့ အာရုံကို ခံစားသော အနုဘဝနလက္ခဏာ အပြားဖြင့် သုံးပါးအပြား ရှိ၏။ (၁) သုခဝေဒနာ၎င်း၊ (၂) ဒုက္ခဝေဒနာ၎င်း၊ (၃) သောမနဿဝေဒနာ၎င်း၊ (၄) ဒေါမနဿဝေဒနာ၎င်း၊ (၅) ဥပေက္ခာဝေဒနာ၎င်း၊ ဤသို့ ဣန္ဒြေအပြားအားဖြင့် ငါးပါးအပြားရှိ၏။&lt;hr&gt; ၁-စိတ်သည် ၈၉-ပါးပင်ဖြစ်သော်လည်း အာရုံကိုသိခြင်းလက္ခဏာအားဖြင့် တပါးတည်း ဖြစ်သောကြောင့် တပါးသာ ယူရ၏။ စေတသိက်ကား လက္ခဏာ ပြား၍ ၅၂-ပါးပင် ရသဖြင့် ၅၂-ပါးယူ၍ စိတ် စေတသိက် နာမ်တရားသည် ၅၃-ပါးဖြစ်၏-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;၂-စိတ်စေတသိက်တို့ကို ဝေဒနာစသည်ဖြင့် ပြီးပြွမ်း၍ ဝေဖန် သော ကြောင့်၎င်း, ထိုထို ဝေဒနာစသည် ပြီးပြွမ်းသော အပြားဖြင့် ပြားသော စိတ်, စေတသိက်တို့ကို ခွဲခြမ်း ဝေဖန်သောကြောင့်၎င်း ပကိဏ်း မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဝေဒနာအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊-ဟူသော ပုဒ်ကို “ထိုခြောက်ပါး သော သင်္ဂဟတို့တွင်” ဟု အနက်ပေး။ သုခအစရှိသော ဝေဒနာတို့ကို၎င်း, ထိုဝေဒနာနှင့် တကွဖြစ်သော စိတ္တုပ္ပါဒ်တို့ကို၎င်း၊ ဝေဖန်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် အကျဉ်းပေါင်း၍ ယူရာ, ယူကြောင်း ဖြစ်သော သင်္ဂဟနည်းသည် &lt;b&gt;“ဝေဒနာသင်္ဂဟ”&lt;/b&gt; မည်၏။ ဒုက္ခဝေဒနာမှ ၎င်း၊ သုခဝေဒနာမှ၎င်း တပါးဖြစ်သော ဝေဒနာသည် မ-အက္ခရာ လာသည် အစွမ်းဖြင့် အဒုက္ခမသုခဝေဒနာ မည်၏။&lt;h3&gt;အနုဘဝနလက္ခဏာ အားဖြင့် ဝေဒနာသုံးပါးဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;စောဒနာဦးအံ့—“&lt;b&gt;ဒွေမာ ဘိက္ခဝေ ဝေဒနာ သုခါ ဒုက္ခာ&lt;/b&gt;” ဟု ဟောတော်မူသောကြောင့် ဝေဒနာတို့သည် ၂-ပါးသာ ဖြစ်ကုန် သည်မဟုတ်ပါလောဟူမူ၊ ဝေဒနာ ၂-ပါးသာဟု ဘုရားဟောတော်မူခြင်းသည် မှန်ပါ၏၊ ထိုသို့ပင် မှန်သော်လည်း ထို“ဒွေမာ ဘိက္ခဝေ” အစရှိသော စကားကို အပြစ်မရှိသော အဖို့ရှိသော အဒုက္ခမသုခဝေဒနာကို သုခဝေဒနာ၌ ပေါင်း၍ အပြစ်ရှိသော အဖို့ရှိသော အဒုက္ခမသုခဝေဒနာကို ဒုက္ခဝေဒနာ၌ ပေါင်း၍ ဟောတော်မူအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အချို့သော သုတ်၌ &lt;b&gt;“ယံကိဉ္စိ။ပ။ ဒုက္ခဿ”&lt;/b&gt; ဟူသော အကြင် စကားကို မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူအပ်၏။ ထိုစကားကို သင်္ခါရ ဒုက္ခ၏ အဖြစ်အားဖြင့် အလုံးစုံသော ဝေဒနာတို့၏ ဒုက္ခသဘာဝ တူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဟောတော်မူအပ်၏၊ ယင်းပါဠိ၏ အနက်-ဤသင်္ခါရတို့၌ အလုံးစုံသော ဝေဒနာသည်ရှိ၏၊ ဤအလုံးစုံ သော ဝေဒနာသည် ဒုက္ခသာ ဖြစ်၏ဟူလို။&lt;hr&gt; ၁-ဝေဒနာ၏ အပြားအားဖြင့် ထိုဝေဒနာနှင့် ယှဉ်ကုန်သော စိတ်, စေတသိက်တို့ကို စုပေါင်းရေတွက်၍ ပေါင်းဖြစ်သော သင်္ဂဟသည် ဝေဒနာသင်္ဂဟ မည်၏။(ကြွင်းသင်္ဂဟ တို့ကိုလည်း နည်းတူသိ)။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မြတ်စွာဘုရားသည် အဘယ်သို့ ဟောပါသနည်းဟူမူ&lt;br&gt;&lt;b&gt;“သင်္ခါရာနိစ္စတံ အာနန္ဒာ မယာ သဗ္ဗတ္ထာယ ပကသိတံ၊ သင်္ခါရ ဝိပရိဏာမတဉ္စ၊ ယံကိဉ္စိ ဝေဒယိတမိဒမေတ္ထ ဒုက္ခဿ”&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဟု ဟောတော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဓိပ္ပါယ်ကား &lt;/b&gt;&lt;br&gt;အာနန္ဒာ သင်္ခါရတို့၏ အမြဲမရှိသည် အဖြစ်ကို၎င်း၊ သင်္ခါရတို့၏ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးခြင်းသဘောရှိသည်အဖြစ်ကို၎င်း ရည်၍ &lt;b&gt;“ယံကိဉ္စိ ဝေဒယိတမိဒမေတ္ထ ဒုက္ခဿ”&lt;/b&gt; ဟူသော စကားကို ဆိုအပ်ပါသတည်း၊ ထို့ကြောင့် ဝေဒနာတို့ကို သုံးပါးတို့သာဟု မှတ်အပ်၏။ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် &lt;b&gt;“တိဿ ဣမာ ဘိက္ခဝေ ဝေဒနာ သုခါ ဒုက္ခာ, အဒုက္ခမသုခါ”&lt;/b&gt; ဟု ဟောတော်မူ၏။ အနက်ကား ရဟန်းတို့ ဝေဒနာသည် သုခဝေဒနာ၎င်း, ဒုက္ခဝေဒနာ၎င်း, အဒုက္ခမသုခ ဝေဒနာ၎င်း ဤသို့သော အခြား အားဖြင့် ဤသုံးပါးကို သာတည်းဟူလို။&lt;h3&gt;ဣန္ဒြိယဘေဒအားဖြင့် ဝေဒနာငါးပါးဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;ဤသို့ သုံးပါးအပြား ရှိသော်လည်း ထိုဝေဒနာတို့ကို ဣန္ဒြိယ ဒေသနာတရားတော်၌ သုခိန္ဒြိယ, ဒုက္ခိန္ဒြိယ, သောမနဿိန္ဒြိယ, ဒေါမနဿိန္ဒြိယ, ဥပေက္ခိန္ဒြိယ-ဟု ငါးပါး အပြားအားဖြင့် ဟောတော်မူအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် ဤဝေဒနာသင်္ဂဟ၌ ထို့အပြား၏ အစွမ်းဖြင့်လည်း ခွဲခြမ်းဝေဖန်ခြင်းကို ပြခြင်းငှါ-သုခံ ဒုက္ခံ အစရှိသော စကားကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁-ဝေဒနာဟူသည် ခံစားမှုကို ခေါ်သည်။ ၎င်းခံစားမှု အနုဘဝနလက္ခဏာအားဖြင့် ဝေဒနာသည် သုံးပါးသာရှိ၏။ သို့သော် ဣန္ဒြိယ ဝိဘင်းပါဠိတော်၌ သုခိန္ဒြိယံ စသည်ဖြင့် ငါးပါးအပြားအားဖြင့် ခွဲခြား ဝေဖန်၍ ဟောတော်မူသောကြောင့် ဣန္ဒြိယ ဘေဒအားဖြင့် ငါးပါး အပြား ရှိ၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;သုခ, ဒုက္ခဝေဒနာ ၂-ပါးသာ ဟောခြင်းအကြောင်း&lt;/h3&gt;ကိုယ်၌တည်သော သုခဒုက္ခဝေဒနာ, စိတ်၌တည်သော သုခ, ဒုက္ခဝေဒနာ အားဖြင့် ပြောသည်အဖြစ်ကြောင့် သုခဝေဒနာကို၎င်း၊ ဒုက္ခဝေဒနာကို၎င်း၊ အသီးအခြား နှစ်ပါးအပြား အားဖြင့် ဝေဖန်၍ သုခိန္ဒြိယ, သောမနဿိန္ဒြိယ, ဒုက္ခိန္ဒြိယ, ဒေါမနဿိန္ဒြိယ-ဟု ဟောတော်မူအပ်၏၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာသည်ကား အပြားမရှိသောကြောင့် ဥပေက္ခိန္ဒြိယ-ဟု တပါးအပြားဖြင့်သာ ဟောတော်မူအပ်၏၊ အကြောင်းသော်ကား သုခနှင့် ဒုက္ခတို့သည် တပါးသော ကိုယ်၌ ဖြစ်သော သာယာခြင်း မသာယာခြင်း အပြားအားဖြင့် ကာယိန္ဒြိယကို ချီးမြှောက်ခြင်းကို၎င်း, နှိပ်စက်ခြင်းကို၎င်း, ပြုကုန်သကဲ့သို့၎င်း၊ တပါးသောစိတ်၌ ဖြစ်သော သာယာခြင်း မသာယာခြင်း အများအားဖြင့် မနိန္ဒြိယကို ချီးမြှောက်ခြင်းကို၎င်း, နှိပ်စက်ခြင်းကို၎င်း, ပြုကုန်သကဲ့သို့၎င်း၊ ဤအတူ ဥပေက္ခာသည် တပါးသော အပြားအားဖြင့် ကာယိန္ဒြိယကို ချီးမြှောက်ခြင်းကို၎င်း, နှိပ်စက်ခြင်းကို၎င်း, မပြုတတ်၊ တပါးသော အပြားအားဖြင့် မနိန္ဒြိယကို ချီးမြှောက်ခြင်းကို၎င်း, နှိပ်စက်ခြင်းကို၎င်း, မပြုတတ်သောကြောင့် ထိုဥပေက္ခာ ဝေဒနာကို အပြားမရှိ၍ တပါးအပြားအားဖြင့်သာ ဟောတော်မူအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် ရှေးဆရာတို့သည်&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကာယိကံ မာနသိကံ ဒုက္ခံ၊ သုခဉ္စေကုပေက္ခဝေဒနာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဧကံ မာနသမေတိ, ပဉ္စိန္ဒြိယဘေဒတာ။&lt;/b&gt; ။ &lt;br&gt;ဟု မိန့်ဆိုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား-သုခဝေဒနာသည်၎င်း, ဒုက္ခဝေဒနာသည်၎င်း, ကိုယ်၌လည်းတည်၏၊ စိတ်၌လည်းတည်၏၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာသည်ကား တခုသော စိတ်၌သာ တည်၏၊ ဤသို့ ဣန္ဒြိယအပြားအားဖြင့် ငါးပါးအပြား ရှိ၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဝေဒနာများ၏လက္ခဏာ&lt;/h3&gt;ထိုဝေဒနာတို့တွင် သုခဝေဒနာသည် အလိုရှိအပ်သော ဣဋ္ဌ ဖြစ်သော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံကို ခံစားခြင်း လက္ခဏာ ရှိ၏၊ ဒုက္ခဝေဒနာ သည် အလိုမရှိအပ်သော အနိဋ္ဌဖြစ်သော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံကို ခံစားခြင်း လက္ခဏာရှိ၏၊ သောမနဿဝေဒနာသည် သဘောအားဖြင့်၎င်း၊ ကြံဆသောအားဖြင့်၎င်း အလိုရှိအပ်သော ဣဋ္ဌာရုံကို ခံစားခြင်း လက္ခဏာ ရှိ၏၊ ဒေါမနဿဝေဒနာသည် ထိုအတူ သဘောအားဖြင့်၎င်း၊ ကြံဆသောအားဖြင့်၎င်း အလိုမရှိအပ်သော အနိဋ္ဌာရုံကို ခံစားခြင်း လက္ခဏာ ရှိ၏၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာသည် ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရုံ, အနိဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရုံကို ခံစားခြင်း လက္ခဏာ ရှိ၏။&lt;h3&gt;သောမနဿသဟဂုတ်စိတ်များ&lt;/h3&gt;၆။ ။&lt;b&gt;သောမနဿ သဟဂတ စိတ္တာနိ ပန လောဘမူလာနိ စတ္တာရိ ဒွါဒသ ကာမာဝစရ သောဘဏာနိ, သုခသန္တီရဏ ဟသိတုပ္ပါဒါနိ စ ဒွေတိ အဋ္ဌာရသ ကာမာဝစရ သောမနဿ သဟဂတ စိတ္တာနိ စေဝ ပဌမ ဒုတိယ တတိယ စတုတ္ထဈာန သင်္ခါတာနိ စတုစတ္တာလီသ မဟဂ္ဂတလောကုတ္တရ စိတ္တာနိ စေတိ သဋ္ဌိ ဝိသတိ ဘဝန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;သောမနဿ ဝေဒနာနှင့် တကွ ဖြစ်သော စိတ်တို့သည်ကား လေးပါးကုန်သော လောဘမူစိတ်တို့၎င်း၊ ၁၂-ပါးကုန်သော ကာမာဝစရ သောဘဏစိတ်တို့၎င်း၊ ၂-ပါးကုန်သော သောမနဿ သဟဂုတ် သန္တီရဏ ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်တို့၎င်း၊ ဤသို့ ၁၈-ပါးကုန်သော ကာမာဝစရ သောမနဿသဟဂုတ်စိတ်တို့၎င်း၊ ပဌမဈာန်စိတ် ၁၁-ပါး, ဒုတိယဈာန်စိတ် ၁၁-ပါး, တတိယဈာန်စိတ် ၁၁-ပါး, စတုတ္ထဈာန်စိတ် ၁၁-ပါးဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ၄၄-ပါးကုန်သော မဟဂ္ဂုတ် လောကုတ္တရာစိတ်တို့၎င်း၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် ၆၂-ပါး အပြား ရှိကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;၄၄-ပါး ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၆။ ။အသီးအသီး လောကီ လောကုတ္တရာ အပြားအားဖြင့် ၁၁-ပါးအပြားရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် ၄၄-ပါးအပြား ရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ဥပေက္ခာသဟဂုတ် စိတ်&lt;/h3&gt;၈။ ။&lt;b&gt;“သေသာနိ ပန ပဉ္စပညာသ ဥပေက္ခာသဟဂတ စိတ္တာနေဝ”&lt;/b&gt; တိ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သုခ, ဒုက္ခ, သောမနဿ သဟဂုတ်စိတ်မှ ကြွင်းကုန်သော အလုံးစုံလည်း ဖြစ်ကုန်သော ၅၅-ပါးကုန်သော စိတ်တို့သည် ဥပေက္ခာသဟဂုတ်စိတ်တို့သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤသို့သိအပ်၏။&lt;h3&gt;ဥပေက္ခာသဟဂုတ်စိတ်အကြောင်း&lt;/h3&gt;၈။ ။&lt;b&gt;သေသာနိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊-ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို သုခ, ဒုက္ခ, သောမနဿ, ဒေါမနဿ သဟဂုတ်စိတ်တို့မှ ကြွင်းကုန်သော-ဟု အနက်ပေး၊ အကုသိုလ်မှ ၆-ပါး, အဟိတ်စိတ်မှ ၁၄-ပါးသော စိတ်တို့၎င်း၊ ကာမာဝစရသောဘဏမှ ၁၂-ပါးသောစိတ်တို့၎င်း၊ ပဉ္စမဈာန်စိတ် ၂၃-ပါးတို့၎င်း၊ ဤသို့ အလုံးစုံကုန်သော ၅၅-ပါး သော စိတ်တို့သည် ဥပေက္ခာသဟဂုတ် စိတ်တို့ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဟေတုသင်္ဂဟ ဟိတ်အပြား&lt;/h3&gt;၁၁။ ။&lt;b&gt;ဟေတုသင်္ဂဟေ ဟေတူ နာမ လောဘဒေါသော, မောဟော, အလောဘော, အဒေါသော, အမောဟော စာတိ ဆဗ္ဗိဓာ ဘဝန္တိ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဟေတုသင်္ဂဟ ဟိတ်တို့မည်သည်ကား &lt;br&gt;(၁) လောဘဟိတ်၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) ဒေါသဟိတ်၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) မောဟဟိတ်၎င်း၊ &lt;br&gt;(၄) အလောဘဟိတ်၎င်း၊ &lt;br&gt;(၅) အဒေါသဟိတ်၎င်း၊ &lt;br&gt;(၆) အမောဟဟိတ်၎င်း၊ &lt;br&gt;ဤသို့သောအပြားအားဖြင့် ခြောက်ပါး အပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ဟေတုသင်္ဂဟဟိတ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၁။ ။လောဘ အစရှိသော ဟိတ်တို့ကို ဝေဖန်သည် အစွမ်းဖြင့်၎င်း, ထိုဟိတ်တို့နှင့် ယှဉ်သော စိတ္တုပ္ပါဒ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း, ပေါင်းရုံး၍ ယူရာ ယူကြောင်း ဖြစ်သော သင်္ဂဟသည် &lt;b&gt;ဟေတုသင်္ဂဟ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဟိတ်တို့သည် ခြောက်ပါးအပြား ရှိကုန်၏၊ ဤကား ဟေတုပုဒ်၏ အစပ်ကို ပြခြင်းတည်း။&lt;h3&gt;ဟိတ်အဓိပ္ပါယ်&lt;/h3&gt;ဟိတ်-အဖြစ်သည်ကား ထိုဟိတ်တို့၏ မိမိနှင့် ယှဉ်ကုန်သော တရားတို့ကို ကောင်းစွာ တည်တံ့သည် အဖြစ်ကို ပြီးစေနိုင်ခြင်း ဟု ဆိုအပ်သော အမြစ်အရင်း၏ အဖြစ်တည်း၊ ဝါ-ရေသောက်မြစ်နှင့် တူသည် အဖြစ်သည် &lt;b&gt;ဟိတ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;hr&gt; ၁-အာရုံ၌ မိမိနှင့် ယှဉ်ဘော်ယှဉ်ဘက် ဖြစ်ကုန်သော အကျိုးတရားတို့ကို ကောင်းစွာ ခိုင်ခံ့ တည်တံ့စေတတ်သော အကြောင်းတရားသည် ဟိတ် မည်၏။&lt;br&gt;ဥပမာ ဆိုသော် ဟိတ်တရားတို့သည် သစ်မြစ်နှင့် တူကုန်၏၊ သစ်မြစ်သည် သစ်ပင်ကို ခိုင်ခံ့ တည်တံ့အောင် ပြုသကဲ့သို့ ဟိတ်တရားတို့သည်လည်း သမ္ပယုတ် တရားတို့၏ ကောင်းစွာ ထောက်တည်ရာကို ဖြစ်စေသောကြောင့် ဟိတ်တရားတို့သည် သစ်မြစ်နှင့် တူကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မူလအရင်း ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်း ရေသောက်မြစ် သဘွယ် ဖြစ်ပုံကား...ရအပ်သော ဟေတုပစ္စည်း ရှိကုန်သော ရုပ်နာမ် တရားတို့သည် စည်ပင်ပြန့်ပွား၍ အမြစ်ရှိကုန်သော သစ်ပင်တို့ကဲ့သို့ ဖြစ်ကုန်သကဲ့သို့ မဖြစ်ကုန်သောကြောင့် သစ်မြစ်နှင့် တူကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုဟိတ်တရားတို့ကို သစ်မြစ်နှင့်တူသည်အဖြစ်ကြောင့် မူလ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အပရေဝါဒ&lt;/h3&gt;အဋ္ဌကထာဆရာမှ တပါးဖြစ်ကုန်သော အရှင်ရေဝတ စသော အပရေဆရာ တို့သည်ကား...ကုသိုလ် စသည်တို့၏ ကုသိုလ် အစရှိသည် အဖြစ်ကို ပြီးစေတတ်သော မူလတရားသည် ဟိတ် အဖြစ် မည်၏-ဟု ဆိုကုန်၏၊ ဤသို့ ကုသိုလ်အဖြစ်ကို ပြီးစေတတ်သော မူလတရားသည် ဟိတ်မည်ခဲ့သော် ဟိတ်တို့၏ မိမိ၏ ကုသိုလ်စသည်အဖြစ်ကို ပြီးစေတတ်သော တပါးသော စိတ်ကို ရှာမှီးသင့်ရာ၏၊ ထိုသို့ ဖြစ်ခဲ့သော် ထိုဟိတ်တို့၏ ကုသိုလ်စသည် အဖြစ်သည် ကြွင်းသော သမ္ပယုတ်တရားတို့၏ ဟိတ်နှင့် စပ်သည် ဖြစ်ခဲ့ရာ၏၊ ဤသို့ ဖြစ်ခဲ့သည် ရှိသော် မောဟမူစိတ်နှင့် ယှဉ်သော မောဟဟိတ်၏ အကုသိုလ် အဖြစ်သည် ဟိတ်နှင့် မစပ်သည် ဖြစ်ခဲ့ရာ၏၊ ထိုမောဟမူစိတ်နှင့် ယှဉ်သော မောဟဟိတ်၏ အကုသိုလ် အဖြစ်သည် သဘောအားဖြင့်၊ ဝါ-အလိုလိုပြီးသည် အကယ်၍&lt;hr&gt; ၁-အဟိတ်စိတ်တို့သည် အမြစ် မရှိသော မှော်နှင့်တူကုန်၏။&lt;br&gt;လောဘ စသော ယှဉ်ဘော် ယှဉ်ဘက်ဟိတ် မရှိသောကြောင့် အဟိတ် မည်၏။ မောဟမူ စိတ်သည် မောဟဟိတ် တပါးတည်း ရှိသောကြောင့် ဧကဟိတ်စိတ် မည်၏။&lt;br&gt;ကြွင်းသော အကုသိုလ်စိတ် ၁၀-ပါးတို့တွင် လောဘမူစိတ်ကား လောဘဟိတ်နှင့် မောဟဟိတ် ရှိသောကြောင့် ဒွိဟိတ်စိတ် မည်၏။ ဒေါသမူစိတ်သည် ဒေါသနှင့် မောဟဟိတ် နှစ်ပါး ရှိသောကြောင့် ဒွိဟိတ်စိတ် မည်၏၊ ဉာဏဝိပ္ပယုတ်စိတ် ၁၂-ပါးကား အလောဘ အဒေါသ ဟိတ် ၂-ပါး ရှိသောကြောင့် ဒွိဟိတ်စိတ် မည်၏။&lt;br&gt;ဉာဏသမ္ပယုတ်စိတ်, မဟဂ္ဂုတ်စိတ်, လောကုတ္တရာ စိတ်များကား အလောဘ အဒေါသ အမောဟ ဟိတ် ၃-ပါး ရှိသောကြောင့် တိဟိတ်စိတ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်ခဲ့အံ့၊ ဤ ဖြစ်သည် ရှိသော် မောဟမှ ကြွင်းသော ဟိတ်တို့၏ ကုသိုလ် အစရှိသည်တို့၏ အဖြစ်သည် သဘောအားဖြင့်၊ ဝါ-အလိုလိုပြီးသည် ဖြစ်ခဲ့ရာ၏၊ ထို့ကြောင့် မောဟဟိတ်မှ ကြွင်းကုန်သော ဟိတ်တို့၏ ထိုကုသိုလ် အစရှိသည်တို့၏ အဖြစ်သည် ဟိတ်နှင့် မစပ်သကဲ့သို့ ဟိတ်နှင့် ယှဉ်ကုန်သော တရားတို့၏လည်း ထိုကုသိုလ် စသည်တို့၏ အဖြစ်သည် ဟိတ်နှင့် မစပ်ရာ၊ ကုသိုလ် အစရှိသည် တို့၏ အဖြစ်သည် ဟိတ်နှင့် စပ်သည် အကယ်၍ ဖြစ်အံ့-ထိုသို့ဟိတ်နှင့် စပ်၍ ဖြစ်၌ အဟိတ်တို့၏ အဗျာကတ အဖြစ်သည် မဖြစ်သင့်ရာ၊ ထို့ကြောင့် ( အပရေ-ဆရာကို) အလွန် နှိပ်စက် သဖြင့် အကျိုး ရှိပြီ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။အထက်ပါစကားရပ်ကား အပရေဆရာ၏ စကား၌ ကျရောက်သင့်သော အပြစ် လဒ္ဓဒေါသ ကို ပြဆို သော စကား ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;ဆုံးဖြတ်ချက်&lt;/h3&gt;ကုသိုလ် အကုသိုလ်တို့၏ ကုသိုလ် အစရှိသည်တို့၏ အဖြစ် သည် အသင့် အတင့်အားဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်း ယောနိသော မနသိကာရ, အသင့်အတင့်အားဖြင့် နှလုံးမသွင်းခြင်း အယောနိသော မနသိကာရ နှင့် စပ်၏၊ (ဟိတ်နှင့်မစပ်၊ ဟိတ်နှင့်မဆိုင်ပေ၊ မြတ်စွာဘုရားသည် အဘယ်သို့ ဟောသနည်းဟူမူ”&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;“ယောနိသော ဘိက္ခဝေ မနသိကရောတော အနုပ္ပန္နာ စေဝ ကုသလာ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဥပ္ပန္နာ စ ကုသလာ ဓမ္မာ အဘိဝဍ္ဎန္တိ”&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;ဤသို့ အစရှိသော စကားကို ဟောတော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား ရဟန်းတို့ အသင့်အတင့်အားဖြင့် နှလုံးသွင်းသောသူအား မဖြစ်ကုန်သေးသော ကုသိုလ်တရားတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ဖြစ်ကုန်ပြီးသော ကုသိုလ်တရားတို့သည် တိုးပွားကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဗျာကတ တရားတို့၏ အဗျာကတ အဖြစ်သည် အနုသယ မရှိသော ဘုရား ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သန္တာန်နှင့် စပ်၏၊ ကံနှင့်လည်း စပ်၏၊ အကျိုးကို မဖြစ်စေတတ်သည် အဖြစ်နှင့် စပ်၏၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။ဘုရား ရဟန္တာတို့၏ ကြိယာဖြစ်ခြင်းကား အနုသယ မရှိသောကြောင့် ဖြစ်၏၊ ဝိပါက် ကြိယာ ဖြစ်ခြင်းကား ကံနှင့်စပ်၏၊ ကြိယာဝိပါက် နှစ်ပါး လုံး၏ အဗျာကတ ဖြစ်ခြင်းကား အကျိုးမပေးသော သဘောနှင့် စပ်၏-ဟု ခွဲ၍မှတ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၇။ &lt;b&gt;လောဘော ဒေါသော စ မောဟော စ,&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဟေတူ အကုသလာ တထာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အလောဘော ဒေါသော စ မောဟော စ, &lt;br&gt;ကုသလာဗျာကတာ တထာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကုသိုလ် ဖြစ်ကုန်သော ဟိတ်တို့သည် လောဘဟိတ်၎င်း, ဒေါသဟိတ်၎င်း, မောဟဟိတ်၎င်း, ဤသုံးပါး အပြားရှိကုန်၏၊ ကုသိုလ်, အဗျာကတ ဖြစ်ကုန်သော ဟိတ်တို့သည် အလောဘဟိတ်၎င်း, အဒေါသဟိတ်၎င်း, အမောဟဟိတ်၎င်း ဤသို့ ထိုအတူ ၃-ပါးအပြား ရှိကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၇။ ။ယခုအခါ၌ ဟိတ်တို့၏ ဇာတ်အပြားကို ပြုခြင်းငှါ &lt;b&gt;“လောဘော ဒေါသာစ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဟေတုသင်္ဂဟပြီးပြီ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ကိစ္စသင်္ဂဟ&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;ကိစ္စအပြား ၁၄-ပါး&lt;/h3&gt;၁၉။ ။&lt;b&gt;ကိစ္စသင်္ဂဟေ ကိစ္စာနိ နာမ၊ ပဋိသန္ဓေ, ဘဝင်္ဂ, အာဝဇ္ဇန, ဒဿန, သဝန, ဃာယန, သာယန, ဖုသန, သမ္ပဋိစ္ဆန, သန္တီရဏ, ဝုဋ္ဌော, ဇော, တဒါရမ္မဏ, စုတိ ဝသေန စုဒ္ဒသ ဝိဓာ ဘဝန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကိစ္စသင်္ဂဟ ကိစ္စတို့ မည်သည်ကား &lt;br&gt;(၁) ပဋိသန္ဓေကိစ္စ၊ &lt;br&gt;(၂) ဘဝင်ကိစ္စ၊ &lt;br&gt;(၃) အာဝဇ္ဇန်းကိစ္စ၊ &lt;br&gt;(၄) ဒဿနကိစ္စ၊ &lt;br&gt;(၅) သဝနကိစ္စ၊ &lt;br&gt;(၆) ဃာယနကိစ္စ၊ &lt;br&gt;(၇) သာယနကိစ္စ၊ &lt;br&gt;(၈) ဖုသနကိစ္စ၊ &lt;br&gt;(၉) သမ္ပဋိစ္ဆနကိစ္စ၊ &lt;br&gt;(၁၀) သန္တီရဏကိစ္စ၊ &lt;br&gt;(၁၁) ဝုဋ္ဌောကိစ္စ၊ &lt;br&gt;(၁၂) ဇောကိစ္စ၊ &lt;br&gt;(၁၃) တဒါရမ္မဏကိစ္စ၊ &lt;br&gt;(၁၄) စုတိကိစ္စတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၁၄-ပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ကိစ္စသင်္ဂဟ ကိစ္စ ၁၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၉။ ။ပဋိသန္ဓေ အစရှိကုန်သော ကိစ္စတို့ကို ဝေဖန်သည် အစွမ်းဖြင့်၎င်း, ထိုပဋိသန္ဓေကိစ္စ စသည်ရှိကုန်သော စိတ်တို့ကို ပိုင်းခြားသည် အစွမ်းဖြင့်၎င်း ပေါင်းရုံးသိမ်းကျုံး၍ ယူရာ ယူကြောင်း
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်သော သင်္ဂဟသည် &lt;b&gt;“ကိစ္စသင်္ဂဟ”&lt;/b&gt; မည်၏။ လွန်ပြီးသော ဘဝမှ ဘဝသစ်ကို အဖန်တလဲလဲ စပ်ခြင်းသည် ပဋိသန္ဓေကိစ္စ မည်၏။ မပြတ်ဖြစ်သော အကြောင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ဆဲဘဝ၏ အကြောင်း အဖြစ်သည် ဘဝင်ကိစ္စ မည်၏၊ အာဝဇ္ဇန်းကိစ္စ အစရှိသည်တို့ကို အောက်၌ ဆိုခဲ့ပြီးသော စကား၏ အနက်ကို အစဉ်မှီသဖြင့် ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ယှဉ်အပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အာရုံ၌ ထိုထိုကိစ္စကို ပြီးစေသည် အစွမ်းဖြင့် အကြိမ်များစွာသော်၎င်း၊ တကြိမ်သော်၎င်း လျင်သော အဟုန်ဖြင့် ပြေးသော ယောက်ျား၏ ဖြစ်ခြင်းကဲ့သို့ လျင်သော အဟုန်ဖြင့် ဖြစ်ခြင်းသည် ဇောကိစ္စ¹ မည်၏၊ ထိုထိုဇောသည် ယူအပ်ပြီးသော အာရုံကို အာရုံပြုခြင်းသည် တဒါရုံကိစ္စ မည်၏၊ ဖြစ်ရာဘဝမှ ရွှေလျောခြင်းသည် စုတိကိစ္စ မည်၏။&lt;h3&gt;ဌာနအပြား&lt;/h3&gt;၂၀။ ။&lt;b&gt;ပဋိသန္ဓေ ဘဝင်္ဂ, အာဝဇ္ဇန, ပဉ္စဝိညာဏဌာနာဒိဝသေန ပန တေသံ ဒသဓာ ဌာနဘေဒေါ ဝေဒိတဗ္ဗော။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-ပြုခြင်းသည် ကိစ္စ မည်၏။ ၂-ဘဝဟောင်းနှင့် ဘဝသစ်ကို စပ်ခြင်းသည် ပဋိသန္ဓေကိစ္စ မည်၏။ ၃-ဥပပတ္တိ ဘဝဟု ဆိုအပ်သော ပစ္စုပ္ပန် ဘဝ၌ ဖြစ်နေသော ခန္ဓာ အစဉ်၏ အသက်ထက်ဆုံး မပြတ် မလပ်ရအောင် ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းသည် ဘဝင်ကိစ္စ မည်၏။&lt;br&gt;၄-တစုံတခုသော အာရုံကို နှလုံးသွင်းခြင်း, ဆင်ခြင်ခြင်းသည် အာဝဇ္ဇန်းကိစ္စ မည်၏။ (ဒဿန စသောကိစ္စများကား သိပြီ)&lt;br&gt;၅-အာရုံ၌ ထိုထိုသော ကိစ္စကို ပြီးစေသည် အစွမ်းဖြင့် အကြိမ်များစွာသော်၎င်း၊ တကြိမ် သော်၎င်း အာရုံကို ပိုင်းခြားစွာ သိလျက် အရှိန်အဟုန် လျင်မြန်စွာ ဖြစ်ခြင်းသည် ဇောကိစ္စ မည်၏။&lt;br&gt;၆-ဇောသည် ယူအပ်ပြီးသော အာရုံကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်ခြင်းသည် တဒါရုံကိစ္စ မည်၏။ ၇-ဖြစ် ပစ္စုပ္ပန် ဘဝ၏ ပျက်ပြား ချုပ်ဆုံး သေလွန်ခြင်းသည် စုတိကိစ္စ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုကိစ္စတပ်သော စိတ်တို့၏ ဌာနအပြားကို ပဋိသန္ဓေဌာန, ဘဝင်ဌာန, အာဝဇ္ဇန်းဌာန, ပဉ္စဝိညာဏ်ဌာန စသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၁၀-ပါး အပြားရှိ၏ဟူ၍ သိအပ်၏။&lt;h3&gt;ဌာနအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၀။ ။ဤကိစ္စတို့သည် &lt;b&gt;“ဌာန”&lt;/b&gt; ၏ အစွမ်းဖြင့် ထင်ရှားကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုဌာနကို ယခုအခါ၌ အပြားအားဖြင့် ပြုခြင်းငှါ &lt;b&gt;“ပဋိသန္ဓေ”&lt;/b&gt; ဤသို့အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူအပ်၏။ ထိုပါဠိ၌ ပဋိသန္ဓေ၏ တည်ရာသည် ပဋိသန္ဓိဌာန မည်၏။ ပဋိသန္ဓေမှ လွတ်သော ဌာနမည်သည် အကယ်၍ကား မရှိ၊ ယင်းသို့ မရှိသော်လည်း ယူလွယ်စေခြင်း အကျိုးငှါ “သိလာပုတ္တကဿ သရီရ” ဤသို့ အစရှိသော ပါဠိကဲ့သို့ မပြားသော်လည်း ပြားသကဲ့သို့ ကြံခြင်း &lt;b&gt;“အဘေဒ ဘေဒုပစာ”&lt;/b&gt; ဟူ၍ မှတ်အပ်၏။ ကြွင်းသော ဌာနတို့၌လည်း ဤအတူ မှတ်အပ်၏။ ဒဿန အစရှိကုန်သော ငါးပါးကုန်သော ဝိညာဏ်တို့၏ ဌာနသည် ပဉ္စဝိညာဏဌာန မည်၏။ အာသဒ္ဓါဖြင့် သမ္ပဋိစ္ဆနဌာန အစရှိသည်တို့ကို ပေါင်း၏။&lt;h3&gt;ဌာနအရဖွင့်ပြခြင်း&lt;/h3&gt;ထိုဆယ်ပါးသော ဌာနတို့တွင် စုတိနှင့် ဘဝင်စိတ်တို့၏ အကြား သည် ပဋိသန္ဓိဌာန မည်၏၊ ပဋိသန္ဓေ, အာဝဇ္ဇန်းတို့၏၎င်း၊ ဇော, အာဝဇ္ဇန်းတို့၏၎င်း၊ တဒါရုံ, အာဝဇ္ဇန်းတို့၏၎င်း၊ ဝုဋ္ဌော,&lt;hr&gt; ၁-ကိစ္စနှင့် ဌာန အထူးကား စိတ်တို့၏ သတ္တိသည် ကိစ္စ မည်၏။ ထိုသတ္တိ၏တည်ရာ သတ္တိမန္တ စိတ်ဒြပ်သည် ဌာန မည်၏-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;၂-အတိတ်ဘဝနှင့် ပစ္စုပ္ပန်ဘဝကို စပ်ခြင်း သဘော သတ္တိသည် ပဋိသန္ဓေကိစ္စ မည်၏၊ ထိုကိစ္စဖြင့် မှတ်အပ်သော သတ္တိမန္တ ကိစ္စဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေစိတ်သည် ပဋိသန္ဓဌာန မည်၏-ဟူလို (အကြွင်းနည်းတူသိ)&lt;br&gt;ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းနှင့် သမ္ပဋိစ္ဆနတို့၏ အကြား၌ ဖြစ်ခြင်း တူ၍ ပဉ္စဝိညာဏ်ကို တဌာနတည်း ပေါင်း၍ ယူထားသောကြောင့် ဌာနသည် ၁၀-ပါးသာ ရှိ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အာဝဇ္ဇန်းတို့၏၎င်း၊ တရံတခါ ဇော, စုတိတို့၏၎င်း၊ တဒါရုံ, စုတိတို့၏၎င်း အကြားသည် ဘဝင်ဌာန မည်၏။ ဘဝင်, ပဉ္စဝိညာဏ်တို့၏၎င်း၊ ဘဝင်, ဇောတို့၏၎င်း အကြား သည် အာဝဇ္ဇန်းဌာန မည်၏။ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းနှင့် သမ္ပဋိစ္ဆနတို့၏ အကြားသည် ပဉ္စဝိညာဏ်ဌာန မည်၏။ ပဉ္စဝိညာဏ်, သန္တီရဏတို့၏ အကြားသည် သမ္ပဋိစ္ဆနဌာန မည်၏။ သမ္ပဋိစ္ဆန, ဇောတို့၏ အကြားသည် သန္တီရဏဌာန မည်၏။ သန္တီရဏ, ဇောတို့၏၎င်း၊ သန္တီရဏ, ဘဝင်တို့၏၎င်း အကြားသည် ဝုဋ္ဌောဌာန မည်၏။ ဝုဋ္ဌော, တဒါရုံတို့၏၎င်း၊ ဝုဋ္ဌော, ဘဝင်တို့၏၎င်း၊ ဝုဋ္ဌော, စုတိတို့၏၎င်း၊ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း, တဒါရုံတို့၏၎င်း၊ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း, ဘဝင်တို့၏၎င်း၊ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း, စုတိတို့၏၎င်း အကြားသည် ဇောဌာန မည်၏။ ဇော, ဘဝင်တို့၏၎င်း၊ ဇော, စုတိတို့၏၎င်း အကြားသည် တဒါရုံဌာန မည်၏။ ဇော, ပဋိသန္ဓေတို့၏၎င်း၊ တဒါရုံ, ပဋိသန္ဓေတို့၏၎င်း၊ ဘဝင်, ပဋိသန္ဓေတို့၏၎င်း အကြားသည် စုတိဌာန မည်၏။&lt;h3&gt;ပဋိသန္ဓေ ဘဝင် စုတိ ကိစ္စတပ်သော စိတ်များ&lt;/h3&gt;၂၁။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ ဒွေ ဥပေက္ခာသဟဂတသန္တီရဏာနိ စေဝ အဋ္ဌ မဟာဝိပါကာနိ စ နဝ ရူပါရူပဝိပါကာနိ စေတိ ဧကူနဝီသတိ စိတ္တာနိ ပဋိသန္ဓေ ဘဝင်္ဂ စုတိကိစ္စာနိ နာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုကိစ္စသင်္ဂဟ၌ ဝါ-ကိစ္စ ဌာန နှစ်ပါးတို့တွင် ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏစိတ်တို့၎င်း၊ ရှစ်ပါးသော မဟာဝိပါက်စိတ်တို့၎င်း၊ ကိုးပါးသော ရူပ, အရူပဝိပါက်စိတ်တို့၎င်း ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် တခုယုတ် နှစ်ဆယ်သော စိတ်တို့သည် ပဋိသန္ဓေကိစ္စ, ဘဝင်ကိစ္စ, စုတိကိစ္စတပ်သော စိတ်တို့ မည်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;သုခသန္တီရဏစိတ်၏ ပဋိသန္ဓေကိစ္စ မတပ်သောအကြောင်း&lt;/h3&gt;၂။ ။&lt;b&gt;သောမနဿ သန္တီရဏ&lt;/b&gt; - စိတ်၏ ပဋိသန္ဓေ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ခြင်း သဘော မရှိသောကြောင့် နှစ်ပါးကုန်သော &lt;b&gt;ဥပေက္ခာ သဟဂုတ် သန္တီရဏစိတ်&lt;/b&gt;တို့သည်သာလျှင် ပဋိသန္ဓေကိစ္စ, ဘဝင်ကိစ္စ, စုတိကိစ္စ, တဒါရုံကိစ္စ, သန္တီရဏကိစ္စ အစွမ်းဖြင့် ငါးကိစ္စ တပ်နိုင်ကုန်၏။ ဤကား-အဓိပ္ပါယ်တည်း။ ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုကြောင့် ပဋ္ဌာန်းကျမ်း၌ “&lt;b&gt;ဥပေက္ခာသဟဂတံ ဓမ္မံ&lt;/b&gt; ပစ္စ။ပ။ နဟေတု ပစ္စယာ”ဟု ဤညွှန်းလာသော &lt;b&gt;ဥပေက္ခာသဟဂတ&lt;/b&gt;ပုဒ်၏ ဝိဘင်း၌။ “အဟေတုကံ။ ပ။ ဧကော ခန္ဓာ”ဟု ဤပဋိသန္ဓေ ပဝတ္တိ၏ အစွမ်းဖြင့် ပဋိစ္စနည်းကို ထုတ်ဆောင်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပီတိသဟဂတ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;သုခသဟဂတ&lt;/b&gt; ဝိဘင်း၌ကား “အဟေတုကံ။ ပ။ ဧကော ခန္ဓာ”ဟု ပဝတ္တိအစွမ်းဖြင့်သာလျှင် ထုတ်ဆောင်အပ်၏။ “အဟေတုကပဋိသန္ဓိက္ခဏေ” ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် ပဋိသန္ဓေ အစွမ်းဖြင့် ထုတ်ဆောင်တော်မမူ။ ထို့ကြောင့် အဘိဓမ္မာပိဋ္ဋက၌ မဟောခြင်းသည်လည်း မဖြစ်ခြင်းကိုသာလျှင် ပြအပ် သိအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် ထို&lt;b&gt;သောမနဿသန္တီရဏ&lt;/b&gt; စိတ်၏ ပဋိသန္ဓေအစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ခြင်း မရှိ။ အကြင်ဒေသနာ ရအပ်သော်လည်း အချို့သော ဒေသနာကို မဟောခြင်းသည် ရှိ၏။ ထိုဒေသနာ၌ အကြောင်းသည် အထက်၌ထင်စွာဖြစ်လတံ့။&lt;h3&gt;ဇောကိစ္စတပ်သောစိတ်&lt;/h3&gt;၂၆။ ။&lt;b&gt;အာဝဇ္ဇန ဒွယ ဝဇ္ဇိတာနိ, ကုသလာကုသလ ဖလကြိယာ စိတ္တာနိ, ပဉ္စ ပညာသ, ဇဝနကိစ္စာနိ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-ဒွိဟိတ် ဩမက ဖြစ်သော &lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt; ကုသိုလ်ကံသည် အလွန်အားနည်းသောကြောင့် အဟိတ် &lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt; ပဋိသန္ဓေကို မပေးနိုင်၍ &lt;b&gt;သောမနဿ သန္တီရဏစိတ်&lt;/b&gt;ကို ကြဉ်ရ၏၊ ပဋိသန္ဓေကိစ္စ ဖြစ်နိုင်၍ ဘဝင်ကိစ္စ, စုတိကိစ္စလည်း မဖြစ်နိုင်။&lt;hr&gt; ၁။ ဒွိဟိတ် ဩမက ဖြစ်သော သောမနဿကုသိုလ်ကံသည် အားနည်းသောကြောင့် အဟိတ်သောမနဿပဋိသန္ဓေကို မပေးနိုင်ခြင်းကြောင့် သောမနဿသန္တီရဏစိတ်ကို ဇောကိစ္စတပ်သောစိတ်စာရင်းမှ ကြဉ်ရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အာဝဇ္ဇန်းဒွေးသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ၅၅-ပါးကုန်သော ကုသိုလ်, အကုသိုလ်, ဖိုလ်, ကြိယာစိတ်တို့သည် ဇောကိစ္စတပ်သော စိတ်တို့ မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အာဝဇ္ဇန်းဒွေးကို ကြဉ်ရသောအကြောင်း&lt;/h3&gt;၂၆။ ။&lt;b&gt;မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း&lt;/b&gt; ၁ စိတ်သည် ကာမအာရုံ၌ ၂-ကြိမ် ၃-ကြိမ် ဖြစ်သော်လည်း ထို&lt;b&gt;မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း&lt;/b&gt;၏ အာရုံအရသာကို ခံစားနိုင်ခြင်း မရှိသောကြောင့် ဇောကိစ္စ မဖြစ်၊ ထို့ကြောင့် “&lt;b&gt;အာဝဇ္ဇနဒွယ ဝဇ္ဇိတာ&lt;/b&gt;”ဟု ဆိုအပ်၏။ ထို့ကြောင့် အဋ္ဌကထာ၌ “&lt;b&gt;ဇဝနဋ္ဌာနေ ဌတွာ&lt;/b&gt;”ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။ ဤမှတပါးသောအားဖြင့် ဇောကိစ္စ တပ်သည်ရှိသော် “&lt;b&gt;ဇဝန&lt;/b&gt;” ဟုဟူ၍ ဆိုအပ်ရာ၏။ “&lt;b&gt;ကုသလာကုသလ ဖလကြိယ စိတ္တာ&lt;/b&gt;” ဟူသည်ကား ၂၁-ပါးသော လောကီ လောကုတ္တရာ ကုသိုလ်တို့၎င်း၊ ၁၂-ပါးသော အကုသိုလ်စိတ်တို့၎င်း၊ ၄-ပါးသော လောကုတ္တရာ ဖိုလ်စိတ်တို့၎င်း၊ ၁၈-ပါးသော တေဘူမက ကြိယာစိတ်တို့၎င်း ဤသို့ ၅၅-ပါးသောစိတ်တို့သည် ဇောကိစ္စ တပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;မဂ်၏ဇောကိစ္စမည်ပုံ&lt;/h3&gt;ထိုစကားမှန်၏၊ တခုသော စိတ္တက္ခဏသာ ရှိသော်လည်း လောကုတ္တရာမဂ် အစရှိသည်သည် ထိုသဘော ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဝါ-အာရုံအရသာကို ခံစားနိုင်သော သဘော ရှိသောကြောင့် ဇောကိစ္စ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ်ကဲ့သို့ နည်းဟူမူ-တခုခုသော အာရုံ ရှိသော်လည်း သဗ္ဗညုတ ဉာဏ်သည် အလုံးစုံသော အာရုံကို သိခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သည် အဖြစ်နှင့် ယှဉ်သောကြောင့် တရံတခါမျှ ထိုသဗ္ဗညုတအမည်ကို မစွန့်သကဲ့သို့တည်း။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-အာဝဇ္ဇန်း ၂-ပါးသည် အာရုံကို ဆင်ခြင်ရုံမျှ ဖြစ်၍ အာရုံကို မသိနိုင်, မခံစားနိုင် သောကြောင့် ဇောကိစ္စ မတတ်နိုင်၍ ၎င်းတို့ကို ပယ်ရသည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ငါးကိစ္စတပ်သောစိတ်&lt;/h3&gt;၂၈။ ။&lt;b&gt;တေသု ပန ခွ, ဥပေက္ခာသဟဂတ သန္တီရဏ စိတ္တာနိ, ပဋိသန္ဓိ ဘဝင်္ဂ, စုတိ, တဒါရမ္မဏ, သန္တီရဏဝသေန ပဉ္စ ကိစ္စာနိ နာမ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုကိစ္စဌာန တပ်သော စိတ်တို့တွင် နှစ်ပါးကုန်သော &lt;b&gt;ဥပေက္ခာ သဟဂုတ် သန္တီရဏစိတ်&lt;/b&gt;တို့သည် ပဋိသန္ဓေကိစ္စ, ဘဝင်ကိစ္စ, စုတိကိစ္စ, တဒါရုံကိစ္စ, သန္တီရဏကိစ္စတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ငါးကိစ္စတပ်သော စိတ်တို့ မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၈။ ။ဤသို့ ကိစ္စအပြားအားဖြင့် ဆိုအပ်ကုန်သော စိတ်တို့ကို မိမိတို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ကိစ္စအား လျော်စွာ ရသင့် ရထိုက်သော ကိစ္စကို ရောက်သည် အစွမ်းဖြင့် ပေါင်း၍ ပြုခြင်းငှါ “&lt;b&gt;တေသု ပန&lt;/b&gt;” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်တော်မူအပ်၏။&lt;h3&gt;သင်္ဂဟဂါထာများ&lt;/h3&gt;၃၄။ ။&lt;b&gt;ပဋိသန္ဓိယော နာမ, ကိစ္စဘေဒေန စုဒ္ဒသ။ &lt;br&gt;ဒသဓာ ဌာနဘေဒေန, စိတ္တုပ္ပါဒါ ပကာသိတာ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ပဋိသန္ဓေ အစရှိသည် မည်ကုန်သော စိတ် စေတသိက်တို့ကို ကိစ္စတို့၏ အပြားဖြင့် ၁၄-ပါးအပြား ရှိကုန်၏-ဟူ၍ ပြအပ်ကုန်၏။ ဌာနတို့၏ အပြားဖြင့် ၁၀-ပါးအပြား ရှိကုန်၏-ဟူ၍ ပြအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၄။ ။ပဋိသန္ဓေ အစရှိကုန်သော စိတ် စေတသိက်တို့သည် အမည်ကိစ္စတို့၏ အပြားဖြင့် ပဋိသန္ဓေ အစရှိကုန်သော အမည်တို့၏၎င်း, ကိစ္စတို့၏၎င်း အပြားဖြင့်၊ တနည်းသော်ကား ပဋိသန္ဓေ စသည် အမည်ရှိကုန်သော စိတ် စေတသိက်တို့သည် ပဋိသန္ဓေ အစ ရှိသော ကိစ္စတို့၏ အပြားဖြင့် ၁၄-ပါးအပြား ရှိကုန်၏-ဟူ၍ ပြအပ်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကုန်၏။ ပဋိသန္ဓေ အစရှိကုန်သော ဌာနတို့၏ အပြားအားဖြင့် ၁၀-ပါး အပြားရှိ၏-ဟူ၍ ပြအပ်ကုန်၏။ ဤကား အနက်ယောဇနာခြင်းတည်း။&lt;h3&gt;ကိစ္စဌာနတပ်သောစိတ်များ&lt;/h3&gt;၃၅။ ။&lt;b&gt;ဧကဋ္ဌ-ဧကဋ္ဌာန, တထာ ဒွေ စ, နဝဋ္ဌ ဍ ယထာက္ကမံ။ &lt;br&gt;ဧကဒွိတိ စတု ပဉ္စ, ကိစ္စဌာနာနိ နိဒ္ဒိသေ။&lt;/b&gt; တကိစ္စ-တဌာန, နှစ် ကိစ္စ-နှစ် ဌာန, သုံး ကိစ္စ-သုံးဌာန, လေးကိစ္စ-လေးဌာန, ငါးကိစ္စ-ငါးဌာန တပ်သော စိတ်တို့ကို အစဉ်အတိုင်း ၆၈-ပါး အပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍၎င်း၊ ထိုမှတပါး နှစ်ပါးအပြား ရှိကုန်၏-ဟူ၍၎င်း၊ ကိုးပါး အပြား ရှိကုန်၏-ဟူ၍၎င်း၊ ရှစ်ပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍၎င်း၊ နှစ်ပါးအပြား ရှိကုန်၏-ဟူ၍၎င်း ပြရာ၏။&lt;h3&gt;ကိစ္စတပ်သောစိတ်များအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၅။ ။တကိစ္စ-တဌာန, နှစ်ကိစ္စ-နှစ်ဌာန, သုံးကိစ္စ-သုံးဌာန, လေးကိစ္စ-လေးဌာန, ငါးကိစ္စ-ငါးဌာနတပ်ကုန်သော စိတ်တို့သည် အစဉ်အတိုင်း ၆၈-ပါး အပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍၎င်း၊ ထိုမှတပါး နှစ်ပါး အပြား ရှိကုန်၏-ဟူ၍၎င်း၊ ကိုးပါး အပြား ရှိကုန်၏-ဟူ၍၎င်း၊ ရှစ်ပါး အပြား ရှိကုန်၏-ဟူ၍၎င်း၊ နှစ်ပါး အပြား ရှိကုန်၏ဟူ၍၎င်း ပြရာ၏။ ဤကားပုဒ်တို့၏စပ်ခြင်း အနက်ပေးခြင်းတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကိစ္စသင်္ဂဟပြီးပြီ။&lt;h3&gt;ဒွါရသင်္ဂဟ၊ ဒွါရ အပြား&lt;/h3&gt;၃၆။ ။&lt;b&gt;ဒွါရသင်္ဂဟေ ဒွါရာနိ နာမ, စက္ခုဒွါရံ, သောတဒွါရံ, ဃာနဒွါရံ, ဇိဝှါဒွါရံ, ကာယဒွါရံ, မနောဒွါရဉ္စေတိ ဆဗ္ဗိဓာနိ ဘဝန္တိ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဒွါရသင်္ဂဟ၌ ဒွါရတို့မည်သည်ကား&lt;br&gt;(၁) &lt;b&gt;စက္ခုဒွါရ&lt;/b&gt;၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) &lt;b&gt;သောတဒွါရ&lt;/b&gt;၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) &lt;b&gt;ဃာနဒွါရ&lt;/b&gt;၎င်း၊ &lt;br&gt;(၄) &lt;b&gt;ဇိဝှါဒွါရ&lt;/b&gt;၎င်း၊ &lt;br&gt;(၅) &lt;b&gt;ကာယဒွါရ&lt;/b&gt;၎င်း၊ &lt;br&gt;(၆) &lt;b&gt;မနောဒွါရ&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် ၆-ပါး အပြား ရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ဒွါရသင်္ဂဟ၊ ဒွါရ အပြားအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၆။ ။ဒွါရတို့ကို၎င်း, ဒွါရ၌ဖြစ်သော စိတ်တို့ကို၎င်း ပိုင်းခြားသည် အစွမ်းဖြင့် အကျဉ်းပေါင်း၍ ယူရာ ယူကြောင်း ဖြစ်သော သင်္ဂဟသည် ဒွါရသင်္ဂဟ မည်၏။ အာဝဇ္ဇန်း အစရှိကုန်သော နာမ်တရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်၍ တံခါးနှင့်တူသော ကြောင့် ဒွါရ မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဒွါရ အရကိုဝေဖန်ခြင်း&lt;/h3&gt;၃၇။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ စက္ခုမေဝ စက္ခုဒွါရံ, တထာ သောတာဒိ, မနောဒွါရံ ပန ဘဝင်္ဂန္တိ ပဝုစ္စတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုခြောက်ပါးသော ဒွါရတို့တွင် &lt;b&gt;စက္ခုပသာဒ&lt;/b&gt;သည်ပင် &lt;b&gt;စက္ခုဒွါရ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထို့အတူ &lt;b&gt;သောတပသာဒ&lt;/b&gt; အစရှိသည်တို့သည် &lt;b&gt;သောတဒွါရ&lt;/b&gt; အစရှိသည် မည်ကုန်၏၊ &lt;b&gt;ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ&lt;/b&gt; ၁၉-ပါးကို &lt;b&gt;မနောဒွါရ&lt;/b&gt; ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ပကတိ တံခါးသည် ဝင်ကုန်, ထွက်ကုန်သော အိမ်ရှင် ဖြစ်သူတို့၏ ဝင်ရာ, ထွက်ရာ, ဝင်ကြောင်း, ထွက်ကြောင်း ဖြစ်သကဲ့သို့ အာဝဇ္ဇန်း စသော နာမ်တရားတို့၏ ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် ဒွါရ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဒွါရ အရကိုဝေဖန်ခြင်း&lt;/h3&gt;၃၇။ ။&lt;b&gt;စက္ခုမေဝ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပသာဒစက္ခုကိုသာလျှင်-ဟု အနက်ပေး။ အာဝဇ္ဇန်းအစရှိကုန်သော ဝီထိစိတ်တို့၏ ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;မနောဒွါရ&lt;/b&gt; မည်၏။ တနည်းကား-&lt;b&gt;ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ&lt;/b&gt; ဖြစ်သော ဘဝင် ၁၉-ခုသည်သာလျှင် ဒွါရဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;မနောဒွါရ&lt;/b&gt; မည်၏။ ဘဝင်-ဟူသည်ကား အာဝဇ္ဇန်း၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သော &lt;b&gt;ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ&lt;/b&gt; ဖြစ်သော ဘဝင်တည်း။ ထို့ကြောင့် ရှေးဆရာတို့သည် &lt;br&gt;“&lt;b&gt;သာဝဇ္ဇနံ ဘဝင်္ဂံ, မနောဒွါရန္တိ ဝုစ္စတိ&lt;/b&gt;”ဟုဆိုကုန်ပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား အာဝဇ္ဇန်း၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သော ဘဝင်ကိုကား &lt;b&gt;မနောဒွါရ&lt;/b&gt;-ဟုဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;စက္ခုဒွါရဖြစ်သောစိတ်&lt;/h3&gt;၃၈။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန, စက္ခုဝိညာဏ, သမ္ပဋိစ္ဆန, သန္တီရဏ, ဝုဋ္ဌောဒန, ကာမာဝစရဇဝန, တဒါရမ္မဏ ဝသေန ဆစတ္တာလီသ စိတ္တာနိ စက္ခုဒွါရေ ယထာရဟံ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုဒွါရတို့တွင် &lt;b&gt;စက္ခုဒွါရ&lt;/b&gt;၌ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း, စက္ခုဝိညာဏ်ဒွေး, သမ္ပဋိစ္ဆနဒွေး, သန္တီရဏ သုံးခု, ဝုဋ္ဌောဒန, ကာမဇော တခုယုတ် သုံးဆယ်, တဒါရုံ ဧကာဒသတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် ၄၆-ပါးသော စိတ်တို့သည် ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁-စက္ခုပသာဒရုပ်သည် စက္ခုဒွါရ မည်၏ (အကြွင်းနည်းတူသိ)၊&lt;br&gt;၂-မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း စသော ဝီထိစိတ်တို့၏ ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ ၁၉-ခုသည် မနောဒွါရ မည်၏။ ကြွင်းသော အတီတဘဝင်, ဘဝင်္ဂစလန စသော ဘဝင်များကား ဘဝင်ပင် ဖြစ်ကုန်သော်လည်း မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်အား အနန္တရပစ္စည်း မတပ်နိုင်သောကြောင့် မနောဒွါရ မမည်ကုန်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၃၈။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ထိုစက္ခု အစရှိသောဒွါရတို့တွင်-ဟု အနက်ပေး။ စက္ခုဒွါရ၌ ၄၆-ပါးသော စိတ်တို့သည် ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤကား ပုဒ်တို့၏ စပ်ခြင်းတည်း၊ ဝါ-အနက်ပေးပုံတည်း။ တခုသော &lt;b&gt;ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း&lt;/b&gt; စိတ်၎င်း၊ ကုသလဝိပါက်, အကုသလဝိပါက် နှစ်ပါးတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ခုနစ်ပါးကုန်သော စက္ခုဝိညာဏ် အစရှိကုန်သော စိတ်တို့၎င်း၊ တခုသော ဝုဋ္ဌောဒနစိတ်၎င်း၊ ကုသိုလ် အကုသိုလ်, အာဝဇ္ဇန်းမှ တပါးကုန်သော ကြိယာစိတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် တခုယုတ် သုံးဆယ်သော ကာမာဝစရ ဇောစိတ်တို့၎င်း၊ မယူရသေးသည်ကို ယူသည် အစွမ်းဖြင့် ရှစ်ပါးကုန်သော တဒါရုံတို့၎င်း၊ ဤသို့ ၄၆-ပါးသော စိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ဣဋ္ဌာရုံစသော အာရုံ၌ ယောနိသောမနသိကာရ, အယောနိသောမနသိကာရ, အနုသယကင်းသော ရဟန္တာအရှင်တို့၏ သန္တာန် အစရှိသည်တို့အား လျော်သည်အစွမ်းဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၉။ ။&lt;b&gt;တာ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန သောတဝိညာဏာဒိ ဝသေန။ ပ။ တထာပိ ပဉ္စဒွါရေ စတုပညာသစိတ္တာနိ ကာမာဝစရာနေဝ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့အတူ &lt;b&gt;သောတဒွါရ&lt;/b&gt; အစရှိသည်တို့၌လည်း ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း, သောတဝိညာဏ်ဒွေး အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၄၆-ပါးသော စိတ်တို့သည်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤသို့ အလုံးစုံသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ပဉ္စဒွါရ၌ ၅၄-ပါးသော စိတ်တို့သည် ကာမာဝစရ စိတ်တို့သာတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၉။ ။&lt;b&gt;သဗ္ဗထာပိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို အာဝဇ္ဇန်း အစ, တဒါရုံ အဆုံး ရှိသော ခပ်သိမ်းသော အပြားဖြင့် ကာမာဝစရ စိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤသို့ အနက်ယောဇနာလေ၊ တနည်းကား &lt;b&gt;သဗ္ဗထာ&lt;/b&gt;-ပုဒ်ကို &lt;b&gt;စတုပညာသစိတ္တာ&lt;/b&gt;-ပုဒ်နှင့်စပ်၍ အနက်ပေးရာ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;၅၄-ပါးဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;ထိုထိုဒွါရ၌ ဖြစ်သော စိတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် တည်ကုန်သော စိတ်တို့ကို မယူအပ်သေးသည်ကို ယူသည်အစွမ်းဖြင့်၎င်း, ခပ်သိမ်းသော အပြားအားဖြင့် &lt;b&gt;စက္ခုဒွါရ&lt;/b&gt;၌ ဖြစ်ကုန်သော ၄၆-ပါးသော စိတ်တို့၌ သောတဝိညာဏ် အစရှိကုန်သော လေးပါးသော အစုံတို့ကို ထည့်သဖြင့်၎င်း, ၅၄-ပါး ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤကား အနက်တည်း။&lt;h3&gt;ဒွါရဝိမုတ်စိတ်&lt;/h3&gt;၄၁။ ။&lt;b&gt;ဧကုနဝီသတိ ပဋိသန္ဓိ, ဘဝင်္ဂ, စုတိဝသေန ဒွါရဝိမုတ္တာနိ။&lt;/b&gt; တခုယုတ် နှစ်ဆယ်သော စိတ်တို့သည် ပဋိသန္ဓေ, ဘဝင်, စုတိတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဒွါရခြောက်ပါးမှ လွတ်သောစိတ် မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဒွါရဝိမုတ်စိတ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၁။ ။စက္ခု စသော ဒွါရတို့၌ မဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ မိမိတို့သည်ပင် &lt;b&gt;မနောဒွါရ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်သော ဘဝင် ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ ကမ္မနိမိတ် စသော အာရုံမှ တပါးသော အာရုံကို ယူသည်၏ အစွမ်းဖြင့် မဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ ပဋိသန္ဓေ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ကုန်သော တခုယုတ် နှစ်ဆယ်သော စိတ်တို့သည် ဒွါရခြောက်ပါးမှ လွတ်သောကြောင့် ဒွါရဝိမုတ်စိတ် မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;တဒွါရ၌ဖြစ်သောစိတ်&lt;/h3&gt;၄၂။ ။&lt;b&gt;တေသု ပန ပဉ္စဝိညာဏာနိ စေဝ မဟဂ္ဂတ လောကုတ္တရဇဝနာနိ စေတိ ဆတ္တိံသ ယထာရဟမေကဒွါရိကစိတ္တာနိ နာမ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-ပဋိသန္ဓေ, ဘဝင်, စုတိစိတ်တို့သည် ဇနကကံ အဟုန် သက်သက်ကြောင့်သာ ဖြစ်ကုန်၏၊ အာရုံ, ဒွါရတို့၏ ထိခိုက်မှုကြောင့် ဖြစ်သော စိတ်မျိုး မဟုတ်၍ ဒွါရ ခြောက်ပါးမှ လွတ်သော စိတ်မျိုး ဖြစ်သောကြောင့် ဒွါရဝိမုတ်စိတ် မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်း–မိမိသည်ပင် &lt;b&gt;မနောဒွါရ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်သော ဘဝင် ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း, ကမ္မနိမိတ် စသည်တို့မှ တပါးသော အာရုံကို မယူသောကြောင့်၎င်း ဒွါရဝိမုတ် မည်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုခြောက်ဒွါရ၌ ဖြစ်သော စိတ်တို့တွင် &lt;b&gt;ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ်&lt;/b&gt; ၁၀-တို့ ၎င်း၊ &lt;b&gt;မဟဂ္ဂတ, လောကုတ္တရာဇော&lt;/b&gt; ၂၆-ခုတို့၎င်း၊ ဤသို့သာ အပြားဖြင့် ၃၆-ပါးသော စိတ်တို့သည် ထိုက်သည်အားလျော်စွာ တဒွါရ၌ ဖြစ်သောစိတ် မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;တဒွါရ၌ဖြစ်သောစိတ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၂။ ။&lt;b&gt;ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ်&lt;/b&gt; ၁၀-တို့သည် မိမိ မိမိ၏ ဒွါရ၌ ဖြစ်သောကြောင့်, ၂၆-ပါးသော မဟဂ္ဂတ လောကုတ္တရာဇောတို့သည်ကား &lt;b&gt;မနောဒွါရ&lt;/b&gt;၌သာ ဖြစ်သောကြောင့် ၃၆-ပါးသော စိတ်တို့သည် ထိုက်သည်အားလျော်စွာ မိမိတို့၏ ဒွါရအားလျော်စွာ တဒွါရ၌ ဖြစ်သောစိတ် မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဆဒွါရိက, ဒွါရဝိမုတ် နှစ်မည် ရသောစိတ်&lt;/h3&gt;၄၅။ ။&lt;b&gt;ဥပေက္ခာသဟဂတသန္တီရဏ မဟာဝိပါကာနိ ဆဒွါရိကာနိ စေဝ ဒွါရဝိမုတ္တာနိ စ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏစိတ်&lt;/b&gt; နှစ်ခု, &lt;b&gt;မဟာဝိပါက်စိတ်&lt;/b&gt; ရှစ်ခုတို့သည် ရံခါ ခြောက်ဒွါရ၌ ဖြစ်ကုန်၏၊ ရံခါ ခြောက်ဒွါရမှ လွတ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အောက်ဒွါရ၌ဖြစ်ခြင်း, ခြောက်ဒွါရမှ လွတ်ခြင်းအကြောင်း&lt;/h3&gt;၄၅။ ။ပဉ္စဒွါရတို့၌ သန္တီရဏ, တဒါရုံတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ခြင်းကြောင့်၎င်း၊ &lt;b&gt;မနောဒွါရ&lt;/b&gt;၌ တဒါရုံအစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ခြင်းကြောင့်၎င်း ခြောက်ဒွါရ၌ ဖြစ်ကုန်၏၊ ပဋိသန္ဓေ အစရှိသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဒွါရခြောက်ပါးမှလည်း လွတ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁-၎င်း &lt;b&gt;ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏစိတ်&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;မဟာဝိပါက်စိတ်&lt;/b&gt;တို့သည် ပဉ္စဒွါရဝီထိ၌ သန္တီရဏကိစ္စ, တဒါရုံကိစ္စ တပ်ကြသောကြောင့် ခြောက်ဒွါရ၌ ဖြစ်ကုန်၏၊ ၎င်းစိတ်တို့သည် ပဋိသန္ဓေကိစ္စ, ဘဝင်ကိစ္စ, စုတိကိစ္စ တပ်သောအခါ ခြောက်ဒွါရမှ လွတ်ကုန်၏။ &lt;b&gt;မဟဂ္ဂတ ဝိပါက်စိတ်&lt;/b&gt;တို့ကား ပဋိသန္ဓေကိစ္စ, ဘဝင်ကိစ္စ, စုတိကိစ္စသာ တပ်ကြသောကြောင့် ဒွါရ ခြောက်ပါးမှ လွတ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၄၇။ ။&lt;b&gt;ဧကဒွါရိကစိတ္တာနိ, ပဉ္စဆဒွါရိကာနိ စ။ &lt;br&gt;ဆဒွါရိကဝိမုတ္တာနိ, ဝိမုတ္တာနိ စ သဗ္ဗထာ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;တဒွါရ၌ ဖြစ်သော စိတ်တို့၎င်း၊ ငါးဒွါရ၌ ဖြစ်သောစိတ်, ခြောက်ဒွါရ၌ ဖြစ်သော စိတ်တို့၎င်း၊ ရံခါ ခြောက်ဒွါရ၌ ဖြစ်၍ ရံခါ ခြောက်ဒွါရမှ လွတ်သော စိတ်တို့၎င်း၊ အချင်းခပ်သိမ်း ခြောက်ဒွါရမှ လွတ်သော စိတ်တို့၎င်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၇။ ။ငါးဒွါရ၌ ဖြစ်သော စိတ်တို့၎င်း၊ ခြောက်ဒွါရ၌ ဖြစ်သော စိတ်တို့၎င်း၊ ငါးဒွါရ, ခြောက်ဒွါရ၌ ဖြစ်သော စိတ်တို့၊ ထိုစိတ်တို့သည် ခြောက်ဒွါရ၌ ဖြစ်၍ ရံခါ ခြောက်ဒွါရမှ လွတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဆဒွါရိကဝိမုတ္တာနိ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏၊ တနည်းကား ခြောက်ဒွါရ၌ ဖြစ်သော စိတ်တို့၎င်း၊ ခြောက်ဒွါရမှ လွတ်သော စိတ်တို့၎င်း ဤသို့ ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဆဒွါရိကဝိမုတ္တာနိ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ဤသို့ တစိတ်အားဖြင့်သာလျှင် သုတိရှိသော ဧကသေသနည်းကို မှတ်အပ် ပြုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။ဤဋီကာဖြင့် &lt;b&gt;ပဉ္စဆဒွါရိကာနိ&lt;/b&gt;-ပုဒ်ကို &lt;b&gt;ပဉ္စဒွါရိကာနိ စ, ဆဒွါရိကာနိ စာတိ ပဉ္စဆဒွါရိကာနိ&lt;/b&gt;-ဟု၎င်း, &lt;b&gt;ဆဒွါရိကဝိမုတ္တာနိ&lt;/b&gt;-ပုဒ်ကို &lt;b&gt;ဆဒွါရိကာနိ စ, ဆဒွါရိကဝိမုတ္တာနိ စာတိ ဆဒွါရိကဝိမုတ္တာနိ&lt;/b&gt;-ဟု၎င်း ဧကသိက် ဝိဂြိုဟ် ပြုရမည်ဟု ဖွင့်ပြ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဒွါရသင်္ဂဟအဖွင့် ပြီး၏။&lt;h3&gt;အာရမ္မဏသင်္ဂဟ&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;အာရုံ ၆-ပါး&lt;/h3&gt;၄၉။ ။&lt;b&gt;အာရမ္မဏသင်္ဂဟေ အာရမ္မဏာနိ နာမ ရူပါရမ္မဏံ, သဒ္ဒါရမ္မဏံ, ဂန္ဓာရမ္မဏံ, ရသာရမ္မဏံ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရမ္မဏံ, ဓမ္မာရမ္မဏဉ္စေတိ ဆဗ္ဗိဓာနိ ဘဝန္တိ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အာရမ္မဏသင်္ဂဟ၌ အာရုံတို့ မည်သည်ကား... &lt;br&gt;(၁) &lt;b&gt;ရူပါရုံ&lt;/b&gt;၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) &lt;b&gt;သဒ္ဒါရုံ&lt;/b&gt;၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) &lt;b&gt;ဂန္ဓာရုံ&lt;/b&gt;၎င်း၊ &lt;br&gt;(၄) &lt;b&gt;ရသာရုံ&lt;/b&gt;၎င်း၊ &lt;br&gt;(၅) &lt;b&gt;ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ&lt;/b&gt;၎င်း၊ &lt;br&gt;(၆) &lt;b&gt;ဓမ္မာရုံ&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် ခြောက်ပါး အပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;အာရုံခြောက်ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၉။ ။အာရုံတို့ကို သရုပ်အားဖြင့်၎င်း၊ ဝေဖန်သောအားဖြင့်၎င်း၊ ထိုအာရုံကို ပြုသော စိတ်အားဖြင့်၎င်း၊ သိမ်းရုံးပေါင်းကျုံး၍ ယူရာယူကြောင်း ဖြစ်သော သင်္ဂဟသည် အာရမ္မဏသင်္ဂဟ မည်၏။ အဆင်း၏ ဖေါက်ပြန်ခြင်းသို့ ရောက်သည် ဖြစ်၍ နှလုံး၌ ရောက်သည် အဖြစ်ကို ပြတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ရူပ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုရူပသည်ပင်လျှင် အားနည်းသော ယောက်ျားသည် တောင်ဝှေး စသည်ကို ဆွဲကိုင်သကဲ့သို့ စိတ်, စေတသိက်တို့သည် စွဲလမ်းအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အာရမ္မဏ&lt;/b&gt; မည်၏၊ တနည်းကား-ထိုစိတ်, စေတသိက်တို့သည် လာ၍ ဤအာရုံ၌ မွေ့လျော်တတ်၏၊ ထိုသို့မွေ့လျော်ရာ ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အာရမ္မဏ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဤသို့ အဆင်းသည်ပင် စွဲလမ်းအပ်သောကြောင့်၎င်း၊ မွေ့လျော်ရာ ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ &lt;b&gt;ရူပါရမ္မဏ&lt;/b&gt; ရူပါရုံမည်၏။ ရွတ်ဆိုအပ်သောကြောင့် အသံသည် &lt;b&gt;သဒ္ဒ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုသဒ္ဒသည်ပင်လျှင် အာရုံဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သဒ္ဒါရမ္မဏ&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-စက္ခုဝိညာဏ် မြင်အပ်သော အညို, အရွှေ စသော အဆင်း အမျိုးမျိုးသည် ဖေါက်ပြန် ပြောင်းလဲ၍ စိတ်အလိုကို ပြတတ်သောကြောင့် ရူပ မည်၏။ ၂-စိတ်, စေတသိက်တို့သည် လာ၍ မွေ့လျော်ရာ ဖြစ်သောကြောင့် အာရမ္မဏ မည်၏။ ၃-ရွတ်ဆိုအပ်သောကြောင့် သဒ္ဒ မည်၏၊ တနည်း–သောတဝိညာဏ်၏ အာရုံအဖြစ်သို့ ရောက်တတ်သောကြောင့် သဒ္ဒ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;သဒ္ဒါရုံ&lt;/b&gt; မည်၏။ မိမိ၏ မှီရာကို ဤဝတ္ထုသည် ဤ၌ ရှိ၏ဟု ဂုံးတိုက်ခြင်းကို ပြုသကဲ့သို့ ဖြစ်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဂန္ဓ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုဂန္ဓသည်ပင် အာရုံဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဂန္ဓာရမ္မဏ&lt;/b&gt; ဂန္ဓာရုံ မည်၏။ ထိုအာရုံကို သတ္တဝါတို့သည် သာယာကြသောကြောင့် &lt;b&gt;ရသ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုရသသည်ပင် အာရုံ ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ရသာရမ္မဏ&lt;/b&gt; ရသာရုံ မည်၏။ ထိအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဖောဋ္ဌဗ္ဗ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုဖောဋ္ဌဗ္ဗသည်ပင် အာရုံ ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရမ္မဏ&lt;/b&gt; ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ မည်၏။ &lt;b&gt;ဓမ္မ&lt;/b&gt;သည်ပင် အာရုံ ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဓမ္မာရမ္မဏ&lt;/b&gt; ဓမ္မာရုံ မည်၏။&lt;h3&gt;အာရုံသရုပ်ကို ပြခြင်း&lt;/h3&gt;၅၀။ &lt;b&gt;တတ္ထ ရူပမေဝ ရူပါရမ္မဏံ, တထာ သဒ္ဒါဒယော သဒ္ဒါရမ္မဏာဒီနိ။&lt;/b&gt; ထိုခြောက်ပါးသော အာရုံတို့တွင် အဆင်းပင်လျှင် ရူပါရုံ မည်၏။ ထို့အတူ အသံ အစရှိသည်တို့သည် သဒ္ဒါရုံ အစရှိသည် မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အာရုံသရုပ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၀။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုရူပါရုံ အစရှိသည်တို့တွင်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဝဏ္ဏာယတန&lt;/b&gt;ဟု ဆိုအပ်သော&lt;hr&gt; ၁-မိမိ၏ တည်ရာ ဖြစ်သော ပန်းကို ဤဝတ္ထုသည် ဤ၌ ရှိ၏ဟု ရုံးချော သကဲ့သို့ ဖြစ်တတ် သောကြောင့် ဂန္ဓ မည်၏။ &lt;br&gt;၂-သတ္တဝါတို့သည် သာယာအပ်သောကြောင့် ရသ မည်၏။ &lt;br&gt;၃-ထိအပ်သောကြောင့် ဖောဋ္ဌဗ္ဗ မည်၏။ &lt;br&gt;၄-မိမိ၏ သဘော လက္ခဏာကို ဆောင်တတ်သောကြောင့် ဓမ္မ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရုပ်သည် &lt;b&gt;ရူပ&lt;/b&gt; မည်၏၊ &lt;b&gt;သဒ္ဒါဒယော&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား &lt;b&gt;သဒ္ဒါယတန&lt;/b&gt; အစရှိသည် ဆိုအပ်ကုန်သော သဒ္ဒါရုံ အစရှိသည်တို့သည်၎င်း၊ အာပေါဓာတ်သည် ကြဉ်အပ်သော ဘုတ်သုံးပါးဟု ဆိုအပ်သော &lt;b&gt;ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတန&lt;/b&gt;သည်၎င်း သဒ္ဒါရုံစသည် မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဓမ္မာရုံ&lt;/h3&gt;၅၁။ &lt;b&gt;ဓမ္မာရမ္မဏံ ပန ပသာဒ သုခုမရူပ, စိတ္တစေတသိက, နိဗ္ဗာန, ပညတ္တိ ဝသေန ဆဓာ သင်္ဂယှတိ။&lt;/b&gt; ဓမ္မာရုံကို ပသာဒရုပ် ၅-ခု, သုခုမရုပ် ၁၆, စိတ် တခုယုတ်ကိုးဆယ်, စေတသိက် ၅၂, နိဗ္ဗာန်, ပညတ်ဟု ဆိုအပ်သော ခြောက်ပါးသော အပြားအားဖြင့် ရေတွက်အပ်၏။&lt;h3&gt;ဓမ္မာရုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၁။ ။ပသာဒရုံ ပဉ္စပသာဒရုပ်တို့ကို ထား၍ ကြွင်းကုန်သော ၁၆-ပါးသော ရုပ်တို့သည် သုခုမရုပ် မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;စက္ခုဒွါရစသည်၌ ဖြစ်သောစိတ်&lt;/h3&gt;၅၂။ &lt;b&gt;တတ္ထ စက္ခုဒွါရိကစိတ္တာနံ ရူပမေဝ အာရမ္မဏံ, တံ ပစ္စုပ္ပန္နံ, တထာ သောတဒွါရိကစိတ္တာဒီနံ သဒ္ဒါဒီနိ, တာနိ စ ပစ္စုပ္ပန္နာနိယေဝ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုခြောက်ပါးသော ဒွါရ၌ဖြစ်သောစိတ်တို့တွင် အလုံးစုံလည်း ဖြစ်ကုန်သော &lt;b&gt;စက္ခုဒွါရ&lt;/b&gt;၌ ဖြစ်သော စိတ်တို့၏ အာရုံသည် ရူပါရုံသာတည်း၊ ထိုရူပါရုံသည်လည်း ပစ္စုပ္ပန်သာတည်း၊ ထို့အတူ &lt;b&gt;သောတဒွါရ&lt;/b&gt;၌ဖြစ်သော စိတ် အစရှိသည်တို့၏ အာရုံတို့သည်လည်း
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သဒ္ဒါရုံ အစရှိသည်တို့တည်း၊ ထိုသဒ္ဒါရုံ အစရှိသည်တို့သည်လည်း ပစ္စုပ္ပန်တို့သာလျှင်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅၂။ &lt;b&gt;ပစ္စုပ္ပန္နာနိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား ဖြစ်ဆဲဖြစ်သော ခဏပစ္စုပ္ပန် ၁။&lt;h3&gt;မနောဒွါရိကစိတ်တို့၏အာရုံ&lt;/h3&gt;၅၃။ &lt;b&gt;မနောဒွါရိကစိတ္တာနံ ပန ဆဗ္ဗိဓံ, ပစ္စုပ္ပန္န, အတီတံ, အနာဂတံ, ကာလဝိမုတ္တ, ယထာရဟမာရမ္မဏံ ဟောတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;မနောဒွါရ၌ ဖြစ်ကုန်သော စိတ်တို့၏ အာရုံသည် ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ပစ္စုပ္ပန် ဖြစ်၍၎င်း၊ အတိတ်ဖြစ်၍၎င်း၊ အနာဂတ်ဖြစ်၍၎င်း၊ ကာလဝိမုတ်ဖြစ်၍၎င်း၊ ခြောက်ပါး အပြားရှိသော အာရုံ ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;မနောဒွါရိကစိတ်တို့၏အာရုံအဖွင့်၊ ကာလဝိမုတ်အဓိပ္ပါယ်&lt;/h3&gt;၅၃။ ။&lt;b&gt;ဆဗ္ဗိဓံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ရူပါရုံ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ခြောက်ပါးအပြား ရှိသည်လည်း ဖြစ်သော-ဟု အနက်ပေး။ ပျက်စီးခြင်း မရှိသောကြောင့်၎င်း၊ အတိတ်စသော ကာလ၏ အစွမ်းဖြင့် မဆိုအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ နိဗ္ဗာန်သည်၎င်း, ပညတ်သည်၎င်း ကာလဝိမုတ် မည်၏။&lt;hr&gt; ၁-စက္ခုဒွါရ စသည်၌ ထိခိုက်လာသော မျက်မှောက်ဖြစ်သော အာရုံကိုသာ စက္ခုဝိညာဏ် စသော စိတ်တို့သည် အာရုံ ပြုနိုင်ကြ၏၊ ထိခိုက်ဆဲ မဟုတ်, ထိခိုက်ပြီးသော အာရုံ, ထိခိုက်လတံ့သော အာရုံကို အာရုံမပြုနိုင်သောကြောင့် ပစ္စုပ္ပန်အာရုံကိုသာ အာရုံပြုနိုင်သည်-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ကာမာဝစရဇော, အဘိညာဏ်တို့မှ ကြွင်းသော မဟဂ္ဂတ အစရှိသော ဇောတို့အားလျော်သောအားဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ ယင်းစကားချဲ့၍ပြဦးအံ့၊ ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ကာမာဝစရဇောတို့၏ အာရုံသည်ကား ခြောက်ပါးအပြား ရှိသည်လည်းဖြစ်သော ကာလသုံးပါး၌ ဖြစ်သော အာရုံ, ကာလသုံးပါးမှ လွတ်သော အာရုံ ဖြစ်၏။ &lt;b&gt;ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်&lt;/b&gt;၏ အာရုံကား ကာလသုံးပါး၌ ဖြစ်သော အာရုံသာ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့်သာလျှင် ထိုဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်၏ စင်စစ် ကာမအာရုံ ရှိသည်အဖြစ်ကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာပင် ဆိုတော်မူလတံ့၊ &lt;b&gt;ဒိဗ္ဗစက္ခု အဘိညာဏ်&lt;/b&gt; အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော အဘိညာဏ်ဇော၏ အာရုံသည် ထိုက်သည်အားလျော်စွာ အာရုံခြောက်ပါး အပြားရှိသော ကာလသုံးပါး၌လည်း ဖြစ်သော, ကာလသုံးပါးမှလည်း လွတ်သော အာရုံ ဖြစ်၏၊ ဤအရာ၌ အဘိညာဏ်ဇော၏ အာရုံကို ခွဲဝေခြင်းသည်ကား ဤသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း နဝမပိုင်း၌ ထင်ရှားစွာဖြစ်လတံ့၊ အဘိညာဏ်ဇောမှ ကြွင်းကုန်သော မဟဂ္ဂတဇောတို့၏ အာရုံကား ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ကာလသုံးပါးမှ လွတ်သည်လည်း ဖြစ်သော, အတိတ်လည်း ဖြစ်သော အာရုံ ဖြစ်၏။&lt;hr&gt; ၁-မနောဒွါရ၌ ဖြစ်သော စိတ် ၆၇-ပါးတို့သည် အာရုံခြောက်ပါး, ကာလသုံးပါးနှင့် တကွ ကာလဝိမုတ်ကို အာရုံ ပြုကြ၏-ဟု ဆိုသော်လည်း ယထာရဟံ သဒ္ဒကို သတ်မှတ် ပြဆိုထားသဖြင့် ဤဆိုသောအတိုင်း အာရုံ ပြုကြသည် မဟုတ်၊ ထိုက်သည်အားလျော်စွာသာ အာရုံပြုကုန်၏။&lt;br&gt;ပုံကား-ဟသိတုပ္ပါဒ် ကြဉ်သော ကာမာဝစရတို့သည် ကာလသုံးပါး ဖြစ်သော အာရုံခြောက်ပါး, ကာလဝိမုတ်ဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်, ပညတ်တို့ကို အာရုံပြုကုန်၏။&lt;br&gt;ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်ကား ကာလ သုံးပါး၌ ဖြစ်သော ကာမအာရုံ ခြောက်ပါးကိုသာ အာရုံ ပြု၏။&lt;br&gt;အဘိညာဏ်ဇောတို့ကား ကာလသုံးပါး၌ ဖြစ်သော အာရုံ ခြောက်ပါးတို့ကို၎င်း, ကာလဝိမုတ် ဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်, ပညတ်ကို၎င်း အာရုံ ပြုကုန်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဒွါရဝိမုတ်စိတ်၏အာရုံ&lt;/h3&gt;၅၄။ ဒွါရဝိမုတ္တာနဉ္စ ပဋိသန္ဓိ, ဘဝင်္ဂ, စုတိသင်္ခါတာနံ ဆဗ္ဗိဓမ္မိ ယထာသမ္ဘဝံ၊ ယေဘုယျေန ဘဝန္တရေ။ ဆဒွါရဂ္ဂဟိတံ ပစ္စုပ္ပန္နံ၊ မတီတံ, ပညတ္တိဘူတံ ဝါ ကမ္မ၊ ကမ္မနိမိတ္တ၊ ဂတိနိမိတ္တ သမ္မတံ အာရမ္မဏံ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပဋိသန္ဓေ၊ ဘဝင်၊ စုတိ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ဒွါရဝိမုတ်စိတ် တခုယုတ် နှစ်ဆယ်တို့၏ အာရုံသည် များသောအားဖြင့် အခြားမဲ့ အတိတ်ဖြစ်သော အတီတာနန္တရ ဘဝ၌ ခြောက်ဒွါရဖြင့် ယူအပ်သော (ဆဒွါရိကမရဏာသန္နဇောသည် ယူအပ်သော) ပစ္စုပ္ပန်လည်း ဖြစ်သော၊ အတိတ်လည်း ဖြစ်သော၊ ပညတ်လည်း ဖြစ်သော၊ ကံ ကမ္မနိမိတ် ဂတိနိမိတ်ဟု သမုတ်အပ်သော ခြောက်ပါးအပြား ရှိသော အာရုံသည် ဖြစ်သင့်သည်အား လျော်စွာ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅၄။ ။ပဋိသန္ဓေ၊ ဘဝင်၊ စုတိဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ဒွါရဝိမုတ် စိတ်တို့၏ အာရုံသည် ခြောက်ပါး အပြားရှိသော အာရုံ ဖြစ်၏။ ဤကား ပုဒ်တို့ကို စပ်ပြပုံအနက်ပေးပုံတည်း။&lt;h3&gt;ယထာသမ္ဘဝအဓိပ္ပါယ်&lt;/h3&gt;ထိုပဋိသန္ဓေစိတ်၊ ဘဝင်စိတ်၊ စုတိစိတ်တို့၏ ထိုအာရုံသည် ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်၏ တစုံတခုသော စိတ်သည် မယူအပ်သေးသည်သာလျှင် ဖြစ်သော အာရုံသည် အာရုံ၏အဖြစ်သို့ ရောက်သကဲ့သို့၊ တစုံတခုသော စိတ်သည် မယူအပ်သေးသည်သာလျှင် ဖြစ်သော အာရုံသည် အာရုံ၏အဖြစ်သို့မရောက်၊ ငါးဒွါရ၌ ဖြစ်ကုန်သော ဇောတို့၏ စင်စစ် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော အာရုံသည် အာရုံအဖြစ်သို့ ရောက်သကဲ့သို့၊ စင်စစ် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော အာရုံသည် အာရုံ၏ အဖြစ်သို့ မရောက်၊ မနောဒွါရ၌ ဖြစ်သော ဇောတို့၏ ကာလ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သုံးပါး၌ ဖြစ်သည်သာလျှင်ဖြစ်သော အာရုံသည် အာရုံအဖြစ်သို့ ရောက်သကဲ့သို့၎င်း၊ သာမညအားဖြင့် ကာလသုံးပါးမှ လွတ်သော အာရုံသည် အာရုံ၏ အဖြစ်သို့ ရောက်သကဲ့သို့၎င်း၊ ကာလ သုံးပါး၌ ဖြစ်သော အာရုံသည်၎င်း၊ သာမညအားဖြင့် ကာလ သုံးပါးမှ လွတ်သော အာရုံသည်၎င်း အာရုံ၏ အဖြစ်သို့မရောက်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အလွန်နီးသော သေခြင်းရှိသော ကာလမှ အဘို့၌ ဖြစ်ကုန်သော ဇောတို့၏ ကံ ကမ္မနိမိတ် စသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်ကံဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်းကြောင့် ပြီးသော ခေါ်ဝေါ်ခြင်းမှ လွတ်သော အာရုံသည် အာရုံအဖြစ်သို့ ရောက်သကဲ့သို့၊ ကံ၊ ကမ္မနိမိတ် အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်းကြောင့် ပြီးသော ခေါ်ဝေါ်ခြင်းမှ လွတ်သောအာရုံသည် အာရုံအဖြစ်သို့ မရောက်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;“ယထာသမ္ဘဝံ။ ပ။ သမ္မတံ”&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤစကားကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ထိုပါဠိ၌ &lt;b&gt;ယထာသမ္ဘဝံ&lt;/b&gt; ၌—&lt;hr&gt; ၁။ ထိုဒွါရဝိမုတ်စိတ်တို့သည် ပစ္စုပ္ပန်၊ အတိတ်၊ ပညတ်ဟု ဆိုအပ်သော ကံ၊ ကမ္မနိမိတ်၊ ဂတိနိမိတ် သုံးပါးကို အာရုံပြု၏ဟု ဆိုသော်လည်း ၎င်းသုံးပါးကို တပြိုင်နက် တခါတည်း အာရုံပြုကြသည် မဟုတ်ကုန်၊ &lt;b&gt;ယထာသမ္ဘဝံ&lt;/b&gt; သဒ္ဒါကို သတ်မှတ်ပြဆိုထားသဖြင့် ထိုထိုသို့သော ကာမ၊ ရူပ၊ အရူပဘုံတို့၌ ဖြစ်ကုန်သော ပဋိသန္ဓေ၊ ဘဝင်၊ စုတိစိတ်တို့၏ ထိုထိုသို့သော ဒွါရဖြင့် ယူအပ်သော အာရုံအားလျော်စွာသာ ဖြစ်ကုန်၏-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဖြစ်ပုံကား-ကာမာဝစရ ပဋိသန္ဓေစိတ်၊ ဘဝင် ဒွါရဝိမုတ်စိတ်တို့သည် ပဉ္စဒွါရဖြင့် ယူအပ်သည်ဖြစ်အံ့။ ရှေးဘဝက ပစ္စုပ္ပန် ကမ္မနိမိတ် ဖြစ်သော အာရုံ ငါးပါးကိုသာ အာရုံပြုကုန်၏။ မနောဒွါရဖြင့် ယူအပ်သည် ဖြစ်အံ့။ ရှေးဘဝ အတိတ် ကမ္မနိမိတ် ဖြစ်သော အာရုံ ငါးပါးကိုသာ အာရုံပြုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကာမာဝစရဖြစ်သော စုတိဒွါရဝိမုတ်စိတ်ကား ရှေးဘဝက ခြောက်ဒွါရဖြင့် ယူအပ်သော အတိတ် ကမ္မနိမိတ် ဖြစ်သော အာရုံ ငါးပါးကို အာရုံပြု၏။ ဤကား ပရုံအဘို့မှတ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုဒွါရဝိမုတ်စိတ်တို့သည် ဓမ္မာရုံ ဖြစ်ပါမူ ကာလအားဖြင့် အတိတ်၊ နိမိတ်အားဖြင့် ကံ၊ ကမ္မနိမိတ်ဖြစ်သော မနောဒွါရဖြင့် ယူအပ်သော ဓမ္မာရုံကိုသာ အာရုံပြုကြကုန်၏။ ဤကား ကံနှင့် ကမ္မနိမိတ် အာရုံတို့တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဂတိနိမိတ် အာရုံ ဖြစ်ပါမူ ပစ္စုပ္ပန် ရူပါရုံ တပါးသာ ဖြစ်၍ မနောဒွါရဖြင့် ယူအပ်သော ဂတိနိမိတ်ကိုသာ အာရုံပြုကုန်၏၊ ဤကား ကာမာဝစရအဘို့ &lt;b&gt;ယထာသမ္ဘဝ&lt;/b&gt; ဖြစ်ပုံတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဟူသည်ကား၊ &lt;b&gt;ယထာသမ္ဘဝံ&lt;/b&gt; ဟူသောပုဒ်ကို ထိုထိုဘုံ၌ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေ၊ ဘဝင်၊ စုတိတို့၏ ထိုထို ဒွါရဖြင့် ယူအပ်သော အာရုံအစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;ပဋိသန္ဓေစိတ်၊ ဘဝင်စိတ်တို့၏အာရုံ&lt;/h3&gt;ယင်းစကားကို မျှော်၍ ပြဦးအံ့ - ကာမာဝစရဖြစ်ကုန်သော ပဋိသန္ဓေ၊ ဘဝင်တို့၏ အာရုံကား ရှေးဦးစွာ ခြောက်ပါးသော ဒွါရတို့၌ ဖြစ်သော မရဏာသန္နဇောသည် ယူအပ်သော ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ပစ္စုပ္ပန်လည်း ဖြစ်သော၊ အတိတ်လည်း ဖြစ်သော၊ ကမ္မနိမိတ်ဟု သမုတ်အပ်သော၊ ရူပါရုံအစရှိသော အာရုံငါးပါး ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;စုတိစိတ်၏ အာရုံ&lt;/h3&gt;စုတိစိတ်၏ အာရုံကား ထို့အတူ ခြောက်ပါးသော ဒွါရတို့၌ ဖြစ်သော မရဏာသန္နဇောသည် ယူအပ်သော အတိတ်ဖြစ်သော ကမ္မနိမိတ်ဟု သမုတ်အပ်သော ရူပါရုံ အစရှိသော အာရုံငါးပါး ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အထူးကိုဆိုဦးအံ့၊ မနောဒွါရဖြင့် မရဏာသန္နဇောသည် ယူအပ်သော အတိတ်ဖြစ်သော ကံ၊ ကမ္မနိမိတ်ဟု သမုတ်အပ်သော ဓမ္မာရုံသည်ကား သုံးပါးကုန်သော ထိုပဋိသန္ဓေ၊ ဘဝင်၊ စုတိတို့၏ အာရုံ ဖြစ်၏၊ ထို့အတူ မနောဒွါရဖြင့် မရဏာသန္နဇောသည် ယူအပ်သော စင်စစ် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော ဂတိနိမိတ်-ဟု သမုတ်အပ်သော တခုသာဖြစ်သော ရူပါရုံသည် သုံးပါးကုန်သော ထိုပဋိသန္ဓေ၊ ဘဝင်၊ စုတိတို့၏ အာရုံဖြစ်၏၊ ဤသို့လျှင် ကာမာဝစရပဋိသန္ဓေအစရှိကုန်သော စိတ်တို့၌ ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ခြောက်ဒွါရ၌ ဖြစ်သော၊ မရဏာသန္နဇောသည် ယူအပ်သော၊ ပစ္စုပ္ပန်လည်း ဖြစ်သော၊ အတိတ်လည်း ဖြစ်သော၊ ကံ၊ ကမ္မနိမိတ်၊ ဂတိနိမိတ်ဟု သမုတ်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အပ်သော အာရုံဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;မဟဂ္ဂုတ် ပဋိသန္ဓေ အစရှိသည်တို့တွင်&lt;/b&gt; ရူပါဝစရစိတ်တို့၏၎င်း၊ ပဌမအာရုပ္ပ၊ တတိယအာရုပ္ပစိတ်တို့၏၎င်း အာရုံကား မနောဒွါရ၌ ဖြစ်သော မရဏာသန္နဇောသည် ယူအပ်သော၊ ပညတ်ဖြစ်သော၊ ကမ္မနိမိတ်ဟုသမုတ်အပ်သော ဓမ္မာရုံသာ ဖြစ်၏။ ဒုတိယအာရုပ္ပ၊ စတုတ္ထအာရုပ္ပစိတ်တို့၏ အာရုံသည် ထို့အတူ အတိတ်အာရုံသာ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသို့ မဟဂ္ဂုတ်ပဋိသန္ဓေ၊ ဘဝင်၊ စုတိတို့၏ အာရုံသည် မနောဒွါရ၌ ဖြစ်သော မရဏာသန္နဇောသည် ယူအပ်သော၊ ပညတ်ဖြစ်သော၊ အတိတ်ဖြစ်သော၊ ကမ္မနိမိတ်ဟု သမုတ်အပ်သော အာရုံဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;“ယေဘုယျေန ဘဝန္တရေ ဆဒွါရဂ္ဂဟိတံ”&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား။ &lt;b&gt;ယေဘုယျေန&lt;/b&gt; ဟူသောပုဒ်ကို များသောအားဖြင့် လွန်လေပြီးသော အခြားမဲ့ ဘဝ၌ မရဏာသန္နအခါ၌ ဖြစ်သော ခြောက်ဒွါရ၌ ဖြစ်သော ဇောတို့သည် ယူအပ်သော-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;ယေဘုယျေနအဓိပ္ပါယ်&lt;/h3&gt;အဘယ့်ကြောင့် &lt;b&gt;ယေဘုယျေန&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုရပါသနည်းဟူမူ၊ အသညသတ်ဘဝမှ စုတေရန်သော ဗြဟ္မာတို့အား ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ အာရုံကို&lt;hr&gt; ၁။ မဟဂ္ဂုတ် ပဋိသန္ဓေ စသော ဒွါရဝိမုတ်စိတ်တို့တွင် ရူပါဝစရနှင့် ပဌမ အရူပ၊ တတိယ အရူပဖြစ်ကုန်သော ပဋိသန္ဓေ၊ ဘဝင်၊ စုတိ ဒွါရဝိမုတ်စိတ်တို့သည် မနောဒွါရဖြင့် ယူအပ်သော ကသိုဏ်း ပညတ်ဖြစ်သော ကမ္မနိမိတ် ဓမ္မာရုံကိုသာ အာရုံပြုကုန်၏။&lt;br&gt;ဒုတိယ အရူပနှင့် စတုတ္ထ အရူပ ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေ၊ ဘဝင်၊ စုတိ ဒွါရဝိမုတ်စိတ်တို့ကား မနောဒွါရဖြင့် ယူအပ်သော ဝါ-မနောဒွါရ၌ ထင်ပေါ်လာသော အတိတ်ဖြစ်သော ကမ္မနိမိတ် ဓမ္မာရုံကိုသာ အာရုံပြုကုန်၏။ ဤကား မဟဂ္ဂုတ်အဘို့ ယထာသမ္ဘဝ ဖြစ်ပုံတည်း။&lt;br&gt;၂။ ကာမဘုံမှ စုတေသော ကာမပုဂ္ဂိုလ်၊ ရူပပုဂ္ဂိုလ်၊ အရူပပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ဒွါရ ခြောက်ပါးဖြင့် စုတေခါနီးသောအခါ မရဏာသန္နဇောသည် အာရုံကို ယူနိုင်သည်နည်း ဖြစ်ကြ၏၊ အသညသတ်ဘုံမှ စုတေသော အသညသတ် ဗြဟ္မာများကား ရုပ်သက်သက် ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ကြ၍ နာမ်တရား မဖြစ်နိုင်သဖြင့် မရဏာသန္နဇောလည်း မရှိ၊ အာရုံကိုလည်း မယူနိုင်သောကြောင့် ထိုအသညသတ် ပုဂ္ဂိုလ်ကို စင်စေခြင်းငှါ &lt;b&gt;ယေဘုယျေန&lt;/b&gt; သဒ္ဒါကို မိန့်ဆိုရ၏-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;ထိုဒွါရဝိမုတ်စိတ်တို့သည် ပစ္စုပ္ပန်၊ အတိတ် အာရုံကိုသာ ထင်ရှားရှိ၍ အာရုံပြုနိုင်ကုန်၏၊ အနာဂတ် အာရုံကိုကား ထင်ရှားမရှိသောကြောင့် အာရုံမပြုနိုင်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အခြားမဲ့လွန်ပြီးသော အသညသတ်ဘဝ၌ တစုံတခုသော ဒွါရဖြင့် မရဏာသန္နဇောတို့သည် ယူခြင်းမရှိခဲ့၊ ထို့ကြောင့် ထိုအသညသတ်ဘုံမှ စုတေသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ပဋိသန္ဓေအာရုံကိုသာလျှင် ရည်ရွယ်၍ &lt;b&gt;ယေဘုယျေန&lt;/b&gt; ပါဌ်၌ &lt;b&gt;ယေဘုယျ&lt;/b&gt; သဒ္ဒါဖြင့် အမြဲမဟုတ်သည်အဖြစ်သို့ ရောက်စေအပ်၏၊ ဝါ-ယူနိုင်၊ မယူနိုင်ကို လျဉ်းပါးအပ်၏၊ (အသညသတ်ဗြဟ္မာမှ တပါး အခြားဘုံသား အများကို ရည်ရွယ်၍ &lt;b&gt;ယေဘုယျေန&lt;/b&gt; သဒ္ဒါကိုဆိုအပ်၏-ဟူလို။)&lt;h3&gt;အသညသတ်ဘုံမှ စုတေသော ဗြဟ္မာ၏ ပဋိသန္ဓေအာရုံဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;ထိုစကားမှန်၏၊ ကံ၏အဟုန် အစွမ်းဖြင့်သာလျှင် ထိုအသညသတ်ဗြဟ္မာတို့၏ ပဋိသန္ဓေစိတ်အား ကမ္မနိမိတ် အစရှိသော အာရုံသည် အလိုလို ထင်လာ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။အသညသတ် ဗြဟ္မာဟူသည် ရုပ်သက်သက် ဖြစ်သော ဘုံ၌ ဖြစ်၍ သေခါနီးအခါ မရဏာသန္နဇောစိတ်မရှိ၍ အာရုံကို မယူနိုင်သောကြောင့် စုတိ၏ နိမိတ် အာရုံမရှိ၊ ထိုသို့ မရှိသော်လည်း ၎င်းဘဝမှ စုတေ၍ အခြားဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေစိတ်ဖြစ်ခဲ့သော် ထိုပဋိသန္ဓေစိတ်အား ရှေးရှေးသော ဘဝ၌ ပြုခဲ့ဘူးသော ကမ္မနိမိတ်စသော အာရုံသည် အလိုလို ထင်လာ၏-ဟူလို။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့ကြောင့်သာလျှင် သစ္စသံခိပ်ကျမ်း၌ အသညသတ်ဘုံမှ စုတေသော ဗြဟ္မာ၏ ပဋိသန္ဓေနိမိတ်အာရုံကို မေး၍ &lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;&quot;ဘဝန္တရကတံ ကမ္မံ၊ ယမောကာသံ လဘေ တတော။ &lt;br&gt;ဟောတိ သာ သန္ဓိ တေနေဝ၊ ဥပဋ္ဌာပိတဂေါစရေ။&quot;&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဟု သက်သက်ကံ၏ အဟုန်ကြောင့် ပဋိသန္ဓေအာရုံ၏ ထင်ပုံကို မိန့်အပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အနက်ကား-အသညသတ်ဘဝမှ တပါးသော ဘဝ၌ ပြုအပ်ပြီးသော အကြင်အပရာပရိယ ကာမာဝစရကုသိုလ်ကံသည် မိမိ၏ အကျိုးပေးခွင့်ကိုရ၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုအသညသတ်မှ စုတေသော ဗြဟ္မာ၏ ထိုကာမပဋိသန္ဓေသည် ထိုရှေးရှေးဘဝက ပြုခဲ့သော ကာမာဝစရကုသိုလ်ကံသည် ထင်စေအပ်သော အာရုံ၌ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဆိုအပ်ပြီးသော အနက်အဓိပ္ပါယ်မှ တပါးသော အနက်အဓိပ္ပါယ်ကိုယူပါမူ မရဏာသန္နဇောသည် ယူအပ်ပြီးသော အာရုံကို ကံ၏ အစွမ်းဖြင့်သာလျှင် ထင်စေအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;“တေနေဝ”&lt;/b&gt; ဟူသော အဝဓာရဏနှင့် တကွဖြစ်သော သဒ္ဒါ၏ အဓိပ္ပါယ် ဆိတ်သည်အဖြစ်သို့ ရောက်ခဲ့ရာ၏၊ (ဤကား စောဒနာစကား) အသညသတ်ဘုံမှ စုတေကုန်သော ထိုဗြဟ္မာတို့အားလည်း ကံသည် ဖြစ်စေအပ်သောဘဝ၌ တစုံတခုသော ဒွါရဖြင့် ဇောသည် ယူအပ်သော ပဋိသန္ဓေအာရုံသည်ပင် ဖြစ်သင့်သည် မဟုတ်ပါလော။ (စောဒကဆရာ၏အာဘော်)။ ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကံ၊ ကမ္မနိမိတ်ဟု သမုတ်အပ်သော ကံသည်ပြုအပ်သော တစုံတခုသော ဘဝ၌ တစုံတခုသော ဒွါရဖြင့် ဇောသည် ယူအပ်သော ပဋိသန္ဓေ၏ အာရုံသည် ဖြစ်သင့်သည် မှန်၏၊ အထူးကား—ဂတိနိမိတ်ဟု သမုတ်အပ်သော ပဋိသန္ဓေအာရုံသည် ကာမဘုံမှ စုတေ၍ ကာမဘုံ၌၎င်း၊ အသညသတ်ကြဉ်သော ဗြဟ္မာဘုံမှ စုတေ၍ ကာမသုဂတိဘုံ၌၎င်း ဖြစ်ကုန်သော အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့အား သေခါနီးသော ကာလ၌သာလျှင် ထင်၏။ ထိုသို့ထင်သောကြောင့် ထိုအသညသတ်ဘုံမှ စုတေသော ဗြဟ္မာ၏ ဂတိနိမိတ်ဟုဆိုအပ်သော ကာမသုဂတိ ပဋိသန္ဓေ၏အာရုံကို ကာမသုဂတိဘုံ၌ တစုံတခုသော ဒွါရဖြင့် မရဏာသန္နဇောစိတ်၏ ယူခြင်း၏ ဖြစ်ခြင်းသည် အဘယ်အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်အံ့နည်း၊ ဝါ-မဖြစ်နိုင်ရာ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကြောင်းတပါးကို ဆိုဦးအံ့၊ စင်စစ် ဤဝီထိမုတ်စိတ် တခုယုတ် နှစ်ဆယ်တို့၏ အာရုံကို ပြရာ၌ သေခါနီးသော ကာလ၌ ဖြစ်ကုန်သော ဇောတို့သည် ယူအပ်သည်သာလျှင် ဖြစ်သော အာရုံကို
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရည်၍ &lt;b&gt;“ဆဒွါရဂ္ဂဟိတံ”&lt;/b&gt; ဟူသောစကားကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် မိန့်ဆိုတော်မူအပ်ပါသတည်း၊ ထို့ကြောင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် ဤအရာဝယ် ပရမတ္ထဝိနိစ္ဆယ၌—&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;မရဏာသန္နသတ္တဿ၊ ယထောပဋ္ဌိတဂေါစရံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဆဒွါရေသု တမာရဗ္ဘ၊ ပဋိသန္ဓေ ဘဝန္တရေ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဟု မိန့်တော်မူအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား-အလွန်နီးသော သေခြင်းရှိသော သတ္တဝါအား ခြောက်ပါးသော ဒွါရတို့၌ မရဏာသန္နအခါ ထင်တိုင်းသော ထိုအာရုံကို အာရုံပြု၍ ဘဝတပါး၌ ပဋိသန္ဓေသည် ဖြစ်လေ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;“ပစ္စုပ္ပန္နံ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသောပါဌ်ဖြင့် အနာဂတ်ကာလ၏ ပဋိသန္ဓေအာရုံ၏ အဖြစ်ကို တားမြစ်၏၊ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုအနာဂတ်အာရုံသည် အတိတ်ဖြစ်သော ကံ၊ ကမ္မနိမိတ်တို့ကဲ့သို့ ခံစားဘူးသည်မဟုတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော ကမ္မနိမိတ်၊ ဂတိနိမိတ်တို့ကဲ့သို့ ထင်ခြင်းသို့ ရောက်သည်လည်း မဟုတ်သောကြောင့် တားမြစ်၏။ ကံ၊ ကမ္မနိမိတ် အစရှိသည်တို့၏ သရုပ်သဘောကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာ ကိုယ်တိုင် ဆိုတော်မူလတံ့။&lt;h3&gt;စက္ခုဝိညာဏ်စသည်တို့၏အာရုံ&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;၅၅။ ။တေသု စက္ခုဝိညာဏာဒီနိ ယထာက္ကမံ၊ ရူပါဒိဧကေကာရမ္မဏာနေဝ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုအာရမ္မဏိကစိတ်အပေါင်းတို့တွင် စက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသော စိတ်တို့သည် ဝါ-စက္ခုဝိညာဏ်၊ သောတဝိညာဏ်၊ ဃာနဝိညာဏ်၊ ဇိဝှါဝိညာဏ်၊ ကာယဝိညာဏ်စိတ်တို့သည် အစဉ်အတိုင်း ရူပါရုံ အစရှိသည်တို့တွင် တပါးပါးသော အာရုံရှိကုန်သည်သာလျှင်တည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မှတ်ချက်။ ။ပစ္စုပ္ပန် ရူပ၊ သဒ္ဒါ၊ ဂန္ဓ၊ ရသ၊ ဖေါဋ္ဌဗ္ဗ ရုပ်များကို “အာရုံ” ခေါ်သည်။ စက္ခုဝိညာဏ်၊ သောတဝိညာဏ်၊ ဃာနဝိညာဏ်၊ ဇိဝှါဝိညာဏ်၊ ကာယဝိညာဏ်စိတ်များကို “အာရမ္မဏိက” ခေါ်သည်။&lt;h3&gt;စက္ခုဝိညာဏ်စသည်တို့၏အာရုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;၅၅။ ။တေသု&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝ-ဟူသောပုဒ်ကို ရူပါရုံ အစရှိသော အာရုံ၊ ပစ္စုပ္ပန် အစရှိသော အာရုံ၊ ကံ အစရှိသော အာရုံကို အာရုံပြုကုန်သော စိတ်တို့တွင် ဟု-အနက်ပေး။ ထိုပဉ္စဝိညာဏ်စိတ်တို့အား ရူပါရုံ အစရှိသည်တို့တွင် တပါးပါးသော အာရုံရှိသောကြောင့် ထိုပဉ္စဝိညာဏ်စိတ်တို့သည် &lt;b&gt;“ရူပါဒိဧကေကာရမ္မဏ”&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;မနောဓာတ်၏ အာရုံ&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;၅၆။ ။မနောဓာတုတ္တိကံ ပန ရူပါဒိပဉ္စာရမ္မဏံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;မနောဓာတ် သုံးပါးသည်ကား ရူပါရုံ အစရှိသော ငါးပါးသော အာရုံရှိ၏။&lt;h3&gt;မနောဓာတ်၏ အာရုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၆။ ။ထိုမနောဓာတ်စိတ်တို့အား ရူပါရုံအစရှိသော ငါးပါးအပြားရှိသော အာရုံရှိသောကြောင့် ထိုမနောဓာတ်စိတ်တို့သည် &lt;b&gt;ရူပါဒိပဉ္စာရမ္မဏ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ မနောဓာတ် သုံးပါးတို့သည် ပဉ္စဝိညာဏ် ဝီထိတိုင်း၌ ပါသောကြောင့် ပဉ္စာရုံကို အာရုံပြုနိုင်ကုန်၏။&lt;br&gt;တနည်း-ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းသည် ပဉ္စာရုံကို ဆင်ခြင်သော စိတ်ဖြစ်၏၊ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်းသည် ပဉ္စာရုံကို ခံယူသော စိတ်ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အာရုံငါးပါးလုံးကို အာရုံပြုနိုင်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ကာမာဝစရဝိပါက်နှင့် ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်တို့၏ အာရုံ&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;၅၇။ ။သေသာနိ ကာမာဝစရဝိပါကာနိ၊ ဟသိတုပ္ပါဒဉ္စာတိ၊ သဗ္ဗေပိ ကာမာဝစရာရမ္မဏာနေဝ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ်၊ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်းဒွေးမှ ကြွင်းကုန်သော ကာမာဝစရဝိပါက်စိတ် ၁၁-ပါးတို့သည်၎င်း၊ ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်တို့သည်၎င်း၊ ဤ ၁၂-ပါးသော စိတ်တို့သည် ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ကာမတရားလျှင် အာရုံရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ကာမာဝစရဝိပါက်စိတ်နှင့် ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်တို့၏ အာရုံပြုပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;၅၇။ ။သေသာနိ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝ-ဟူသောပုဒ်ကို ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀၊ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်းဒွေးတို့မှ ကြွင်းကုန်သော ၁၁-ပါးသော ကာမာဝစရဝိပါက်စိတ်တို့သည်-ဟုအနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သဗ္ဗေပိ ကာမာဝစရာရမ္မဏာနိ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ခပ်သိမ်းသော ခြောက်ဒွါရ၌ ဖြစ်သော အပြား၊ ခြောက်ဒွါရမှ လွတ်သော အပြား၊ ခြောက်ပါးသော အာရုံတို့၌ ဖြစ်သော အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်ကုန်သော်လည်း စင်စစ် ကာမာဝစရ သဘောရှိကုန်သော အာရုံခြောက်ပါးလျှင် အာရုံရှိကုန်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ယင်းအဓိပ္ပါယ်ကို ထင်ရှားအောင် ခွဲ၍ပြဦးအံ့-ဤ ၁၂-ပါးသောစိတ်တို့တွင် ဝိပါက်စိတ်တို့သည် ရှေးဦးစွာ သန္တီရဏ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ရူပါရုံ အစရှိသော အာရုံငါးပါး၌ ဖြစ်ကုန်၏၊ ပဋိသန္ဓေ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်ကား အာရုံခြောက်ပါးဟု ဆိုအပ်သော ကာမအာရုံ၌ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ကာမာဝစရ ဝိပါက်စိတ်တို့သည် သန္တီရဏစသည့် ကိစ္စ တပ်ပါမူ ပဉ္စာရုံကို အာရုံပြုကုန်၏၊ ပဋိသန္ဓေ စသော ကိစ္စ တပ်ပါမူ ကာမ အာရုံ ခြောက်ပါးကို အာရုံပြုကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်သည်လည်း ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းရန် သင့်တင့်လျောက်ပတ်သော အရပ်ကို မြင်၍ နှစ်သက်သော ရဟန္တာအား ရူပါရုံ၌ ဖြစ်၏၊ ဘဏ္ဍာကို ဝေဖန်ရာ ဌာန၌ ကျယ်စွာသော အသံကို ကြား၍ ငါသည် ဤသို့ သဘောရှိသော တပ်မက်မှု တဏှာကို ပယ်အပ်ပြီဟု နှစ်သက်သော ရဟန္တာအား သဒ္ဒါရုံ၌ ဖြစ်၏၊ ပန်းနံ့သာ အစရှိသည်တို့ဖြင့် စေတီတော်ကို ပူဇော်သော ကာလ၌ နှစ်သက်သော ရဟန္တာအား ဂန္ဓာရုံ၌ ဖြစ်၏၊ အရသာနှင့် ပြည့်စုံသော ဆွမ်းကို သီတင်းသုံးတော်တို့နှင့် ဝေဖန်၍ စားသော ကာလ၌ နှစ်သက်သော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား ရသာရုံ၌ ဖြစ်၏။ အာဘိသမာစာရိက ဝတ်ဖြည့်သော ကာလ၌ နှစ်သက်သော ရဟန္တာအား ဖေါဋ္ဌဗ္ဗာရုံ၌ဖြစ်၏၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသညာဏ် အစရှိသည်တို့ဖြင့် ယူအပ်ပြီးသော ကာမာဝစရတရားကို အာရုံပြု၍ နှစ်သက်သော ရဟန္တာအား ဓမ္မာရုံ၌ ဖြစ်၏၊ ဤသို့ ကာမတရား၌ အကျုံးဝင်ကုန်သော ခြောက်ပါးသော အာရုံတို့၌ ဖြစ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်အရ ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းရန် သင့်တော် လျောက်ပတ်သော အရပ်ကို တွေ့မြင်၍ နှစ်သက် ဝမ်းမြောက်သော ရဟန္တာအရှင်၏ ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်သည် ရူပါရုံကို အာရုံပြု၏။&lt;br&gt;ပစ္စည်းဘဏ္ဍာကို ဝေဖန်ရာ၌ ကျယ်လောင်စွာ ခေါ်ဝေါ် ပြောဆိုကြသော အသံကို ကြားရ၍ ငါသည် ဤသို့သော လောလုပ္ပတဏှာကို ပယ်အပ်ပြီဟု နှစ်သက် ဝမ်းမြောက်သော ရဟန္တာအရှင်၏ ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်သည် သဒ္ဒါရုံကို အာရုံပြု၏။&lt;br&gt;ပန်းနံ့သာ စသည်တို့ဖြင့် စေတီတော်ကို ပူဇော်သောအခါ၌ နှစ်သက် ဝမ်းမြောက်သော ရဟန္တာအရှင်၏ ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်သည် ဂန္ဓာရုံကို အာရုံပြု၏၊&lt;br&gt;အရသာနှင့် ပြည့်စုံသော ဆွမ်းဘောဇဉ်ကို သီတင်းသုံးတော်တို့နှင့်တကွ ဝေဖန်၍ သုံးဆောင်သော အခါ၌ နှစ်သက် ဝမ်းမြောက်သော ရဟန္တာအရှင်၏ ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်သည် ရသာရုံကို အာရုံပြု၏။&lt;br&gt;ခန္ဓကပါဠိတော်လာ ဝတ်ကြီး ဝတ်ငယ်ကို ဖြည့်ကျင့်သော အခါ၌ နှစ်သက် ဝမ်းမြောက်သော ရဟန္တာ အရှင်၏ ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်သည် ဖေါဋ္ဌဗ္ဗာရုံကို အာရုံပြု၏။&lt;br&gt;ပုဗ္ဗေနိဝါသညာဏ် စသည်တို့ဖြင့် ဆင်ခြင်အပ်သော ကာမာဝစရတရားတို့ကို အာရုံပြု၍ နှစ်သက် ဝမ်းမြောက်သော ရဟန္တာ အရှင်၏ ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်သည် ဓမ္မာရုံကို အာရုံပြု၏။ ဤသို့ ကာမာဝစရဖြစ်သော အာရုံ ခြောက်ပါးကို အာရုံပြုပုံကို ဝေဖန် ပိုင်းခြား၍ မှတ်လေ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အကုသိုလ်နှင့်ဉာဏဝိပ္ပယုတ် ကာမာဝစရစိတ်တို့၏ အာရုံ&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;၅၈။ ။အကုသလာနိ စေဝ ဉာဏဝိပ္ပယုတ္တကာမာဝစရဇောနာနိ စေတိ၊ လောကုတ္တရဝဇ္ဇိတသဗ္ဗာရမ္မဏာနေဝ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကုသိုလ်စိတ် ၁၂-ခုတို့သည်၎င်း၊ ဉာဏဝိပ္ပယုတ် ကာမာဝစရ ကုသိုလ်၊ ကြိယာဇောစိတ်ရှစ်ခုတို့သည်၎င်း၊ ဤနှစ်ဆယ်သော စိတ်တို့သည် လောကုတ္တရာတရား ကိုးပါးသည် ကြဉ်အပ်သော အလုံးစုံသော အာရုံရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;အကုသိုလ်စိတ်နှင့် ဉာဏဝိပ္ပယုတ် ကာမာဝစရဇောတို့၏ အာရုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၈။ ။၁၂-ပါးသော အကုသိုလ်၊ ၈-ပါးသော ဉာဏဝိပ္ပယုတ် ဇောစိတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၂၀-သော စိတ်တို့သည် မိမိ၏ မိုက်သည်အဖြစ်ကြောင့် လောကုတ္တရာ ကိုးပါးတို့ကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်ကုန်။ ထို့ကြောင့် ကိုးပါးအပြားရှိသော လောကုတ္တရာတရားတို့ကို ကြဉ်၍ ဘုံသုံးပါး၌ ဖြစ်သော အာရုံတို့ကို၎င်း၊ ပညတ်အာရုံကို၎င်း အာရုံပြု၍ ဖြစ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;“အကုသလာနိ စ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆို၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ယင်းစကားကို ခြုံ၍ ပြဦးအံ့၊ ၂၀-သော စိတ်တို့တွင် အကုသိုလ်စိတ်မှ ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်စိတ် ၄-ပါးတို့သည် ကာမတရားတို့ကို အာရုံပြု၍ မှားသောအားဖြင့် သုံးသပ်သောအခါ၊ သာယာ&lt;hr&gt; ၁။ အကုသိုလ်စိတ် ၁၂-ပါးတို့တွင် ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်စိတ် ၄-ပါးတို့သည် ကာမတရားကို အကြောင်းပြု၍ မှားသောအားဖြင့် သုံးသပ်သောကာလ၊ သာယာနှစ်သက်သောကာလတို့၌ ကာမာဝစရတရားကို အာရုံပြုကုန်၏၊ ထို့အတူ ဈာန်ရသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် မဟဂ္ဂုတ်တရားတို့ကို အကြောင်းပြု၍ သာယာမှုစသည် ဖြစ်သော ကာလ၌ မဟဂ္ဂုတ်တရားကို အာရုံပြုကုန်၏၊ သမုတ်ပညတ်အပ်သော တရားတို့ကို အကြောင်းပြု၍ သာယာမှုစသည် ဖြစ်သောအခါ၌ ပညတ်ကို အာရုံပြုကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သောအခါ၊ နှစ်သက်သောအခါ၌ ကာမတရားလျှင် အာရုံရှိကုန်၏။ ထိုအခြင်းအရာအားဖြင့် သာလျှင် ၂၇-ပါးသော မဟဂ္ဂုတ်တရားတို့ကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်သောအခါ၌ မဟဂ္ဂုတ်တရားတို့ကို အာရုံပြုကုန်၏၊ ပညတ်တရားတို့ကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်သောအခါ၌ ပညတ်ကို အာရုံပြုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ် စိတ်တို့သည်လည်း ထို တေဘူမကတရား၊ ပညတ်တရားတို့ကို အာရုံပြု၍ သက်သက် သာယာခြင်း၊ အလွန်နှစ်သက်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောအခါ၌ ကာမတရား၊ မဟဂ္ဂုတ်တရား၊ ပညတ်တရားကို အာရုံပြုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပဋိဃသမ္ပယုတ် စိတ်တို့သည် အမျက်ထွက်ခြင်း၊ နှလုံးမသာယာခြင်း အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောအခါ၌ ကာမအာရုံ၊ မဟဂ္ဂုတ်အာရုံ၊ ပညတ်အာရုံကို အာရုံပြုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂုတ် စိတ်သည် အာရုံကို မဆုံးဖြတ်နိုင်သည်အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောအခါ၌ ကာမအာရုံ၊ မဟဂ္ဂုတ်အာရုံ၊ ပညတ်အာရုံကို အာရုံပြု၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ် စိတ်သည် ပျံ့လွင့်သည်အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ မငြိမ်သက်သည်အစွမ်းဖြင့်၎င်း ဖြစ်သောအခါ၌ ကာမအာရုံ၊ မဟဂ္ဂုတ်အာရုံ၊ ပညတ်အာရုံကို အာရုံပြု၏။&lt;hr&gt; ၁။ ဒိဋ္ဌိဂတ ဝိပ္ပယုတ်စိတ် လေးပါးတို့သည် ထိုကာမ၊ မဟဂ္ဂုတ်၊ ပညတ်တရားတို့ကို ရှေးအတူ အကြောင်းပြု၍ သာယာမှုစသည် ဖြစ်သောအခါတို့၌ ကာမ၊ မဟဂ္ဂုတ်၊ ပညတ်တရားတို့ကို အာရုံပြုကုန်၏။&lt;br&gt;၂။ ဒေါသမူဒွေးသည် ဈာန်မှ ရွေ့လျောသော ပုဂ္ဂိုလ်စသည်တို့အား ထိုကာမ၊ မဟဂ္ဂုတ်၊ ပညတ်တရားတို့ကို အကြောင်းပြု၍ ပြစ်မှားမှု၊ နှလုံးမသာယာမှု၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောအခါတို့၌ ကာမ၊ မဟဂ္ဂုတ်၊ ပညတ်တရားတို့ကို အာရုံပြု၏။&lt;br&gt;၃။ ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂုတ်စိတ်သည် ကာမ၊ မဟဂ္ဂုတ်၊ ပညတ်တရားတို့ကို အကြောင်းပြု၍ အာရုံကို မဆုံးဖြတ်နိုင်သည်အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောအခါ၌ ကာမ၊ မဟဂ္ဂုတ်၊ ပညတ်တရားတို့ကို အာရုံပြု၏။&lt;br&gt;၄။ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်စိတ်ကား ထို့အတူ အကြောင်းပြု၍ ပျံ့လွင့်သော အစွမ်း၊ မငြိမ်သက်သော အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောအခါတို့၌ ကာမ၊ မဟဂ္ဂုတ်၊ ပညတ်တရားတို့ကို အာရုံပြု၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကုသိုလ်လေးပါး၊ ကြိယာလေးပါး၊ ဤနှစ်ပါးအပေါင်းဖြင့် ရှစ်ပါးသော ဉာဏဝိပ္ပယုတ်စိတ်တို့သည် သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်၊ ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်၊ ရဟန္တာအရှင်တို့အား မရိုမသေ အလှူပေးခြင်း၊ မရိုမသေ ဆင်ခြင်ခြင်း၊ မရိုမသေ တရားနာခြင်း အစရှိသော အခါတို့၌ ကာမတရားတို့ကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်သောအခါ၌ ကာမကို အာရုံပြုကုန်၏။ အလွန်လေ့လာအပ်သော ဈာန်ကို ဆင်ခြင်သောအခါ၌ မဟဂ္ဂုတ်ကို အာရုံပြုကုန်၏။ ကသိုဏ်းနိမိတ် အစရှိသည်တို့၌ ပရိကံစသည်ကို ပြုသောအခါ၌ ပညတ်ကို အာရုံပြုကုန်၏-ဟု မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;ဉာဏသမ္ပယုတ် ကာမာဝစရကုသိုလ်နှင့် ပဉ္စမဈာန် အဘိညာဏ်ကုသိုလ်တို့၏ အာရုံ&lt;/h3&gt;၅၉။ ။&lt;b&gt;ဉာဏသမ္ပယုတ္တကာမာဝစရကုသလာနိ စေဝ ပဉ္စမဈာနသင်္ခါတံ အဘိညာကုသလဉ္စ တိ အရဟတ္တမဂ္ဂဖလဝဇ္ဇိတသာရမ္မဏာနိ။&lt;/b&gt; ဉာဏသမ္ပယုတ် ကာမာဝစရကုသိုလ်လေးပါးတို့သည်၎င်း၊ ပဉ္စမဈာန်ဟုဆိုအပ်သော အဘိညာဏ်ကုသိုလ်စိတ်သည်၎င်း၊ ဤငါးပါးသောစိတ်တို့သည် အရဟတ္တမဂ်၊ အရဟတ္တဖိုလ်သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော အလုံးစုံတို့ကို အာရုံပြုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁-ကုသိုလ်ဉာဏသမ္ပယုတ်စိတ် ၄-ပါးတို့သည် ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်၊ သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ဉာဏ်နှင့်မယှဉ်မူ၍ အမှတ်မဲ့ပေးကမ်းလှူဒါန်းသောအခါ၊ တရားကို ဆင်ခြင်သောအခါ၊ တရားနာသောအခါ စသည်တို့၌ ကာမကို အာရုံပြုကုန်၏။ အလွန်တရာ လေ့လာပွားများအပ်ပြီးသော ဈာန်ကို ဆင်ခြင်သောအခါ၌ မဟဂ္ဂုတ်ကို အာရုံပြုကုန်၏။ ကသိုဏ်းနိမိတ်စသည်တို့၌ ပရိကံစသည်ပြုသောအခါ၌ ပညတ်ကို အာရုံပြုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂-ကြိယာဉာဏဝိပ္ပယုတ်စိတ် ၄-ပါးတို့သည် ရဟန္တာအရှင်တို့အား ထိုအတူ ဆင်ခြင်ပွားများသောအခါတို့၌ ကာမ၊ မဟဂ္ဂုတ်၊ ပညတ်တရားတို့ကို အာရုံပြုကုန်၏။ ဤသို့ ခွဲခြမ်းဝေဖန်၍ သိလေ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မီးခဲညီသော မီးပုံကြီး၌ ယင်ကောင်တို့သည် မနားနိုင်ကုန်သကဲ့သို့ ထို့အတူ လောကုတ္တရာတရားတို့သည် အလွန်တရာ အရှိန်တန်ခိုးကြီးမားသောကြောင့် ယုတ်ညံ့မိုက်မဲသော ထိုအကုသိုလ်စသော စိတ် ၂ဝ-တို့သည် အာရုံမပြုနိုင်ကုန်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၅၉။ ။သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်၊ ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏သန္တာန်၌သာ ဖြစ်သောကြောင့် အရဟတ္တမဂ်၊ အရဟတ္တဖိုလ် ကြဉ်အပ်သော အလုံးစုံကို အာရုံပြုကုန်၏။&lt;h3&gt;အရဟတ္တမဂ်နှင့် ဖိုလ်ကို ကြဉ်ရသော အကြောင်း&lt;/h3&gt;ထိုစကား ထင်စွာပြဦးအံ့—သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် လောကီစိတ်ကို ကြဉ်၍ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ မဂ်၊ ဖိုလ်ဟုဆိုအပ်သော အသီးဖြစ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏သန္တာန်၌ဖြစ်သော စိတ်ကို မရသောကြောင့် သိခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်ကုန်။ ထို့အတူ ပုထုဇဉ်အစရှိသော သူတို့သည်လည်း သောတာပန်အစရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အသီးဖြစ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏သန္တာန်၌ဖြစ်သော စိတ်တို့ကို သိခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်ကုန်။ သိနိုင်သောအာရုံကား—သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့အား မိမိမိမိ၏ မဂ်ဖိုလ်ကို ဆင်ခြင်သောအခါတို့၌၎င်း၊ သူတစ်ပါးသန္တာန်၌ဖြစ်သော မဂ်ဖိုလ်လျှင် အာရုံရှိသော အဘိညာဏ်၏ ပရိကံပြုသောအခါ၌၎င်း၊ အဘိညာဏ်စိတ်ဖြင့်သာလျှင် မဂ်ဖိုလ်တို့ကို ပိုင်းခြားသောအခါ၌၎င်း၊ မိမိမိမိ၏၎င်း၊ မိမိနှင့်တူကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏၎င်း၊ အောက်ဖြစ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏၎င်း မဂ်ဖိုလ်တရားတို့ကို အာရုံပြု၍ ကုသိုလ်ဇောတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် အရဟတ္တမဂ်၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကိုသာလျှင် ပယ်ခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;h3&gt;ကာမ၊ မဟဂ္ဂုတ်၊ ပညတ်၊ နိဗ္ဗာန်တို့ကို အာရုံပြုပုံ&lt;/h3&gt;ကာမ၊ မဟဂ္ဂုတ်၊ ပညတ်၊ နိဗ္ဗာန်တို့သည်ကား သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်၊ ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ရိုသေစွာ အလှူပေးခြင်း၊ ရိုသေစွာ ဆင်ခြင်ခြင်း၊ ရိုသေစွာ တရားနာခြင်း၊ ရိုသေစွာ သင်္ခါရတရားတို့ကို သုံးသပ်ခြင်း၊ ရိုသေစွာ ကသိုဏ်းပရိကံကို ပြုခြင်းအစရှိသော အခါတို့၌၎င်း၊&lt;hr&gt; ၁။ ဉာဏသမ္ပယုတ်စိတ်၊ ကုသိုလ်အဘိညာဏ်စိတ်တို့သည် သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်၊ ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏သန္တာန်၌ဖြစ်သောကြောင့် အရဟတ္တမဂ်၊ အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်တို့ကို အာရုံမပြုနိုင်ကုန်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုထိုညွတ်သော ကာမ၊ မဟဂ္ဂုတ်၊ ပညတ်၊ နိဗ္ဗာန်လျှင် အာရုံရှိကုန်သော အဘိညာဏ်ဇောတို့၏ ပရိကံပြုသောအခါ၌၎င်း၊ ဂေါတြဘူဝေဒနာအခါ၌၎င်း၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဏ်အစရှိသည်တို့ဖြင့် ရုပ်ကို သိမြင်သောအခါစသည်တို့၌၎င်း ကုသိုလ်ဇောတို့၏ အာရုံအဖြစ်သို့ ရောက်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဉာဏသမ္ပယုတ် ကြိယာစိတ်နှင့် ကြိယာအဘိညာဏ်စိတ်တို့၏ အာရုံ&lt;/h3&gt;၆၀။ &lt;b&gt;ဉာဏသမ္ပယုတ္တကာမာဝစရကြိယာနိ စေဝ ကြိယာဘိညာ စာတိ သဗ္ဗကာသာရမ္မဏာနိ။&lt;/b&gt; ဉာဏသမ္ပယုတ် ကာမာဝစရကြိယာစိတ် ၄-ခုတို့သည်၎င်း၊ ကြိယာအဘိညာဏ်စိတ်သည်၎င်း၊ ဝုဋ္ဌောစိတ်သည်၎င်း၊ ဤခြောက်ပါးသောစိတ်တို့သည် ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် အလုံးစုံကို အာရုံပြုကုန်၏။&lt;h3&gt;ဉာဏသမ္ပယုတ် ကြိယာစိတ်၊ ဝုဋ္ဌောစိတ်တို့၏ အာရုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၀။ ။&lt;b&gt;သဗ္ဗသာရမ္မဏာနိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ကာမ၊ မဟဂ္ဂုတ်၊ အလုံးစုံသော လောကုတ္တရာ၊ ပညတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် အလုံးစုံသောတရားလျှင် အာရုံရှိကုန်၏-ဟု အနက်ပေး။ အကုသိုလ်အစရှိသည်တို့ကဲ့သို့ တစ်စိတ်မျှသာဖြစ်သော အလုံးစုံသော အာရုံရှိကုန်သည်မဟုတ်ကုန်၊ ဤကား အဓိပ္ပါယ်နက်တည်း။ အလုံးစုံကို အာရုံပြုပုံကား-ကြိယာဇောစိတ်တို့၏ သဗ္ဗညုတဉာဏ်အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောအခါ၌ တစ်စုံတစ်ခုသော အာရုံမပြုနိုင်မည်သည် မရှိ။ ၎င်းတို့၏လည်း ထိုထိုသိုသော သဘောရှိသော သဗ္ဗညုတ&lt;hr&gt; ၁။ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း ဆိုသော်လည်း ကာမဇောစသည်တို့၏ ရှေ့၌ဖြစ်သော မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းမျိုးမဟုတ်၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်၊ အနာဝရဏဉာဏ်စသည်တို့၏ ရှေ့သွားဖြစ်သော မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းဖြစ်သောကြောင့် မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်သည် အလုံးစုံကို အာရုံပြုနိုင်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဉာဏ်၊ ကြိယာအဘိညာဏ်အစရှိသည်တို့၏ ရှေး၌ဖြစ်သည့်အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောအခါ၌ တစ်စုံတစ်ခုသော အာရုံမပြုနိုင်သော အရာမည်သည် မရှိ။&lt;h3&gt;အရူပ ဒုတိယနှင့် စတုတ္ထစိတ်အာရုံ&lt;/h3&gt;၆၁။ ။&lt;b&gt;အာရုပ္ပသု ဒုတိယစတုတ္ထာနိ မဟဂ္ဂတာရမ္မာနိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အရူပစိတ် ၁၂-ပါးတို့တွင် ဝိညာဏဉ္စာယတနစိတ် ၃-ခု၊ နေဝသညာနာသညာယတနစိတ် ၃-ခုတို့သည် မဟဂ္ဂုတ်လျှင် အာရုံရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;အရူပ ဒုတိယနှင့် စတုတ္ထစိတ်အာရုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၁။ ။အာကာသာနဉ္စာယတန ကုသိုလ်၊ ကြိယာ၊ အာကိဉ္စညာယတန ကုသိုလ်၊ ကြိယာစိတ်လျှင် အာရုံရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် အရူပစိတ် ၁၂-ပါးတို့တွင် ဝိညာဏဉ္စာယတနစိတ်သုံးခု၊ နေဝသညာနာသညာယတနစိတ်သုံးခုတို့သည် မဟဂ္ဂုတ်ကို အာရုံပြုကုန်၏။&lt;h3&gt;ကြွင်းသော မဟဂ္ဂုတ်စိတ်တို့၏ အာရုံ&lt;/h3&gt;၆၂။ ။&lt;b&gt;သေသာနိ မဟဂ္ဂတစိတ္တာနိ သဗ္ဗာနိပိ ပညတ္တာရမ္မဏာနိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဝိညာဏဉ္စာယတနစိတ်သုံးခု၊ နေဝသညာနာသညာယတနစိတ်သုံးခု၊ အဘိညာဏ်ဒွေးမှ ကြွင်းကုန်သော အလုံးစုံလည်းဖြစ်ကုန်သော မဟဂ္ဂုတ်စိတ် ၂၁-ခုတို့သည် ပညတ်လျှင် အာရုံရှိကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ကြွင်းသော မဟဂ္ဂုတ်စိတ်တို့၏ အာရုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၂။ ။&lt;b&gt;သေသာနိ ။ပ။ ပညတ္တာရမ္မဏာနိ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား ၁၅-ပါးသော ရူပါဝစရစိတ်၊ အာကာသာနဉ္စာယတနစိတ်သုံးခု၊ အာကိဉ္စညာယတနစိတ်သုံးခု၏ အစွမ်းဖြင့် ၂၁-ပါးသောစိတ်တို့သည် ကသိုဏ်းစသော ပညတ်အာရုံတို့၌ ဖြစ်သောကြောင့် ပညတ်အာရုံကို အာရုံပြုကုန်၏။&lt;h3&gt;သင်္ဂဟဂါထာ&lt;/h3&gt;၆၄။ ။&lt;b&gt;ပဉ္စဝီသ ပရိတ္တမှီ၊ ဆ စိတ္တာနိ မဟဂ္ဂတေ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဧက သတိ ဝေါဟာရေ၊ အဋ္ဌ နိဗ္ဗာနဂေါစရေ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၂၅-ပါးသောစိတ်တို့သည် ကာမအာရုံ၌သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏။ ခြောက်ပါးသောစိတ်တို့သည် မဟဂ္ဂုတ်အာရုံ၌သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏။ ၂၁-ပါးသောစိတ်တို့သည် ပညတ်အာရုံ၌သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏၊ ရှစ်ပါးသောစိတ်တို့သည် နိဗ္ဗာန်အာရုံ၌သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၄။ ။၃-ပါးသော ကာမာဝစရဝိပါက်စိတ်၊ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၂၅-ပါး¹ သော စိတ်တို့သည် ကာမအာရုံ၌သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏၊ အဘယ်ကြောင့် ကာမာဝစရသည် ပရိတ္တမည်ပါသနည်းဟူမူ-ကာမာဝစရအာရုံသည် မဟဂ္ဂုတ်အာရုံစသည်တို့ကို ထောက်၍ နည်းသော အာဘော်ရှိသည်ဖြစ်၍ ထက်ဝန်းကျင်မှ ပိုင်းဖြတ်သကဲ့သို့ ဖြစ်တတ်&lt;hr&gt; ၁။ ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀၊ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း ၁၊ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း ၂-ပါး၊ သန္တီရဏ ၃-ပါး၊ မဟာဝိပါက်စိတ် ၇-ပါး၊ ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ် ၁-ပါး၊ ပေါင်း ၂၅-ပါးသောစိတ်တို့သည် ကာမကို အာရုံပြုကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သောကြောင့် ပရိတ္တမည်၏၊ ခြောက်ပါး¹ သော စိတ်တို့သည် မဟဂ္ဂုတ်အာရုံ၌သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် အလုံးစုံသောပုဒ်တို့၌ အဝဓာရဏအနက်နှင့်တကွ ယောဇနာခြင်းကို မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အာရမ္မဏသင်္ဂဟအဖွင့်ပြီးပြီ။&lt;h3&gt;ဝတ္ထုသင်္ဂဟ၊ ဝတ္ထု ၆-ပါး&lt;/h3&gt;၆၆။ ။&lt;b&gt;ဝတ္ထုသင်္ဂဟေ ဝတ္ထုနိ နာမ စက္ခု၊ သောတ၊ ဃာန၊ ဇိဝှါ၊ ကာယ၊ ဟဒယဝတ္ထုစေတိ ဆေဝ ဘဝန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဝတ္ထုသင်္ဂဟ၌ ဝတ္ထုတို့သည်—&lt;br&gt;(၁) စက္ခုဝတ္ထု၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) သောတဝတ္ထု၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;hr&gt; ၁။ အရူပဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်စိတ် ၃-ပါး၊ နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်စိတ် ၃-ပါးအားဖြင့် ခြောက်ပါးသောစိတ်တို့သည် မဟဂ္ဂုတ်ကို အာရုံပြုကုန်၏။&lt;br&gt;* ရူပါဝစရစိတ် ၁၅-ပါး၊ အရူပ အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်စိတ် ၃-ပါး၊ အာကိဉ္စညာယတနဈာန်စိတ် ၃-ပါးအားဖြင့် ၂၁-ပါးသောစိတ်တို့သည် ပညတ်ကို အာရုံပြုကုန်၏။ လောကုတ္တရာစိတ် ၈-ပါးတို့သည် နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုကုန်၏။&lt;br&gt;* ဤကား-ဧကန်အာရုံတည်း။ &lt;br&gt;အကုသိုလ်စိတ် ၁၂-ပါး၊ မဟာကုသိုလ်ဉာဏဝိပ္ပယုတ်စိတ် ၄-ပါး၊ မဟာကြိယာဉာဏဝိပ္ပယုတ်စိတ် ၄-ပါး၍ ၂၀-သောစိတ်တို့သည် လောကုတ္တရာမှတပါး ကာလသုံးပါး၌ဖြစ်သော လောကီစိတ် ၈၁-ပါး၊ စေတသိက် ၅၂-ပါး၊ ရုပ် ၂၈-ပါး၊ ကာလဝိမုတ်ဖြစ်သော ပညတ်တရားတို့ကို အာရုံပြုကုန်၏။&lt;br&gt;* မဟာကုသိုလ်ဉာဏသမ္ပယုတ်စိတ် ၄-ပါး၊ ကုသိုလ်အဘိညာဏ် ၁-ပါး ဤငါးပါးသောစိတ်တို့သည် အရဟတ္တမဂ်၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကြဉ်သော ကာလသုံးပါး၌ဖြစ်သော စိတ် ၈၇-ပါး၊ စေတသိက် ၅၂-ပါး၊ ရုပ် ၂၈-ပါး၊ နိဗ္ဗာန်၊ ပညတ်ကို အာရုံပြုကုန်၏။&lt;br&gt;* မဟာကြိယာဉာဏသမ္ပယုတ်စိတ် ၄-ပါး၊ ကြိယာအဘိညာဏ် ၁-ပါး၊ ဝုဋ္ဌောစိတ်၊ ဤခြောက်ပါးသောစိတ်တို့သည် ကာလသုံးပါး၌ဖြစ်သော အလုံးစုံသောစိတ် ၈၉-ပါး၊ စေတသိက် ၅၂-ပါး၊ ရုပ် ၂၈-ပါး၊ နိဗ္ဗာန်၊ ပညတ်တို့ကို အာရုံပြုကုန်၏။&lt;br&gt;* ဤကား-အနေကန်အာရုံတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၃) ဃာနဝတ္ထု၎င်း၊ &lt;br&gt;(၄) ဇိဝှါဝတ္ထု၎င်း၊ &lt;br&gt;(၅) ကာယဝတ္ထု၎င်း၊ &lt;br&gt;(၆) ဟဒယဝတ္ထု၎င်း၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် ခြောက်ပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ဝတ္ထုသင်္ဂဟ၊ ဝတ္ထု ၆-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၆။ ။ဝတ္ထုတို့ကို ဝေဖန်သောအားဖြင့်၎င်း၊ ထိုဝတ္ထု၌ဖြစ်သောစိတ်ကို ပိုင်းခြားသည့်အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ ပေါင်းရုံးသိမ်းကျုံး၍ ယူရာယူကြောင်းဖြစ်သော သင်္ဂဟသည် ဝတ္ထုသင်္ဂဟမည်၏။ ထိုစက္ခုစသော ရုပ်တို့၌ စိတ်၊ စေတသိက်တို့သည် ထိုစက္ခုပသာဒရုပ်စသည်လျှင် မှီရာရှိသောကြောင့် နေတတ်ကုန်၏။ ဤသို့နေရာဖြစ်သောကြောင့် ထိုစက္ခုပသာဒရုပ်စသည်တို့သည် ဝတ္ထုမည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ကာမဘုံ၌ဖြစ်သော ဝတ္ထု&lt;/h3&gt;၆၇။ ။&lt;b&gt;တာနိ ကာမလောကေ သဗ္ဗာနိ လဗ္ဘန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ကာမဘုံ၌ အလုံးစုံဖြစ်ကုန်သော ထိုခြောက်ပါးသော ဝတ္ထုရုပ်တို့ကို ရအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၇။ ။ထိုကာမဘုံ၌ ဒုစရိုက်ပြည့်စုံသောသူကို ရနိုင်သောကြောင့် ကာမဘုံ၌ အလုံးစုံသော ထိုဝတ္ထုတို့ကို ရအပ်ကုန်၏။ -သဒ္ဒဖြင့် ကန်းသူ၊ နားထိုင်းသူအစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် အချို့သော စက္ခု၊ သောတတို့၏ မဖြစ်ခြင်းကို ပြ၏။&lt;hr&gt; ၁။ စိတ်စေတသိက်တို့၏ တည်ရာမှီရာဖြစ်သောကြောင့် ဝတ္ထုမည်၏။&lt;br&gt;၂။ ကာမဘုံ၌ ပြည့်စုံသော ဣန္ဒြေရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ရအပ်သောကြောင့် ထိုကာမဘုံ၌ ဝတ္ထုရုပ် ၆-ပါးလုံးကို ရနိုင်ပါသည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ရူပဘုံ၌ဖြစ်သော ဝတ္ထု&lt;/h3&gt;၆၈။ ။&lt;b&gt;ရူပလောကေ ပန ဃာနာဒိတ္တယံ နတ္ထိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ရူပဘုံ၌ ဃာနအစရှိသော ဝတ္ထုရုပ်သုံးခုတို့၏ အပေါင်းသည် မရှိ။&lt;h3&gt;ရူပဘုံ၌ဖြစ်သော ဝတ္ထုရုပ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၈။ ။ဗြဟ္မာတို့အား ကာမဂုဏ်မှ တပ်ခြင်းကင်းသော ဘာဝနာ၏အစွမ်းဖြင့် အနံ့၊ အရသာ၊ အတွေ့တို့၌ တပ်ခြင်းကင်းသည်ဖြစ်၍ ထိုဂန္ဓာရုံအစရှိသည်လျှင် အာရုံရှိကုန်သော ပသာဒရုပ်တို့၌လည်း တပ်ခြင်းကင်းသော သဘောရှိသောကြောင့် ဃာနအစရှိသော ဝတ္ထုသုံးပါးတို့၏ အပေါင်းသည် မရှိပေ။ ဘုရားကိုဖူးမြင်ခြင်း၊ တရားတော်ကိုနာခြင်း အစရှိသော အကျိုးငှါ စက္ခု၊ သောတတို့၌ တပ်ခြင်းမကင်းသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် စက္ခုစသော ဝတ္ထုရုပ် ၂-ပါးအပေါင်းကို ထိုဗြဟ္မာပြည်၌ ရအပ်၏။&lt;h3&gt;အရူပဘုံ၌ ဝတ္ထုရုပ်မရှိခြင်း&lt;/h3&gt;၆၉။ ။&lt;b&gt;အရူပလောကေ ပန သဗ္ဗာနိ န သံဝိဇ္ဇန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;အရူပဘုံ၌ အလုံးစုံသော ဝတ္ထုရုပ်တို့သည်လည်း မရှိကုန်။&lt;hr&gt; ၁။ ရူပဗြဟ္မာများသည် ကာမဂုဏ်တို့၌ တပ်ခြင်းကင်းသော ဘာဝနာ၏အစွမ်းဖြင့် ဂန္ဓာရုံ၊ ရသာရုံ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံတို့၌ တပ်ခြင်းမရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ထိုဂန္ဓာရုံစသည်လျှင် အာရုံရှိကုန်သော ဃာန၊ ဇိဝှါ၊ ကာယပသာဒဝတ္ထုတို့သည် ထိုဗြဟ္မာဘုံ၌ မရှိကုန်။&lt;br&gt;၂။ ဘုရားစသည်ကို ဖူးမြင်ရန်၊ တရားတော်ကို နာယူရန်အလို့ငှါ ထိုဗြဟ္မာဘုံ၌ စက္ခု၊ သောတပသာဒဝတ္ထုများ ရှိကြကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၆၉။ ။အရူပဗြဟ္မာတို့အား ရုပ်၌တပ်ခြင်းကင်းသော ဘာဝနာ၏ အားအစွမ်းဖြင့် ထိုအရူပဘုံ၌ အခြင်းခပ်သိမ်း ရုပ်ဖြစ်ခြင်းမရှိသောကြောင့် အရူပဗြဟ္မာဘုံ၌ အလုံးစုံလည်းဖြစ်ကုန်သော ဝတ္ထုခြောက်ပါးတို့သည် မရှိကုန်။&lt;h3&gt;ပဉ္စဝိညာဏ်၏ မှီရာ&lt;/h3&gt;၇၀။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ ပဉ္စဝိညာဏဓာတုယာ ယထာက္ကမံ ပဉ္စပသာဒဝတ္ထုနိ နိဿာယေဝ ပဝတ္တန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ထိုဝတ္ထုသင်္ဂဟ၌ ပဉ္စဝိညာဏဓာတ်တို့သည် အစဉ်အတိုင်း စင်စစ်အားဖြင့် ငါးပါးသော ပသာဒဝတ္ထုရုပ်တို့ကို မှီကုန်၍သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၀။ ။ပဉ္စဝိညာဏ်တို့သည်သာလျှင် သတ္တလည်းမဟုတ်၊ အသက်ဇီဝလည်းမဟုတ်သော အနက်အားဖြင့် ဓာတ်လည်းဖြစ်သောကြောင့် ပဉ္စဝိညာဏဓာတ်မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;မနောဓာတ်မှီရာ&lt;/h3&gt;၇၁။ ။&lt;b&gt;ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန သမ္ပဋိစ္ဆနဒွယံ မနောဓာတုစ ဟဒယံ နိဿာယေဝ ပဝတ္တန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်းဒွေးဟု ဆိုအပ်ကုန်သော မနောဓာတ်တို့သည် ဟဒယဝတ္ထုကို မှီ၍သာဖြစ်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ အရူပဗြဟ္မာများသည် ရုပ်ဟူသမျှ၌ လွန်စွာ စက်ဆုပ်ရွံရှာလှသဖြင့် ရုပ်၌တပ်ခြင်းကင်းသော ဘာဝနာကို ပွားများသည့်အစွမ်းကြောင့် အရူပဘုံ၌ ရုပ်မရှိ၊ ဝတ္ထုရုပ် ခြောက်ပါးလုံး မရ-ဟူလို။&lt;br&gt;၂။ စက္ခုဝိညာဏ်စသော ပဉ္စဝိညာဏ်ငါးပါးသည် သတ္တဝါလည်းမဟုတ်၊ အသက်လည်းမဟုတ်သဖြင့် ဓာတ်မည်သောကြောင့် ပဉ္စဝိညာဏဓာတ်မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;မနောဓာတ်၏အဖွင့်&lt;/h3&gt;၇၁။ ။သိကာမျှဖြစ်သောဓာတ်သည် မနောဓာတ်မည်၏။&lt;h3&gt;ကြွင်းသောဓာတ်တို့၏ မှီရာ&lt;/h3&gt;၇၂။ ။&lt;b&gt;အဝသေသာ ပန မနောဝိညာဏဓာတုသင်္ခါတာ စ သန္တီရဏ မဟာဝိပါက ပဋိဃဒွေး ပဌမမဂ္ဂ ဟသိတုပ္ပါဒ ရူပါဝစရဝသေန ဟဒယံ နိဿာယေဝ ပဝတ္တန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ပဉ္စဝိညာဏဓာတ်၊ မနောဓာတ်မှ ကြွင်းကုန်သော သန္တီရဏသုံးခု၊ မဟာဝိပါက်စိတ်ရှစ်ခု၊ ဒေါသမူဒွေး၊ သောတာပတ္တိမဂ်၊ ဟသိတုပ္ပါဒ်၊ ရူပစိတ် ၁၅-ခုတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၃၀-သော မနောဝိညာဏဓာတ်ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ဝိညာဏဓာတ်တို့သည် ဟဒယဝတ္ထုရုပ်ကို မှီ၍သာလျှင်ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ကြွင်းသောဓာတ်တို့၏ မှီရာအဖွင့်&lt;/h3&gt;၇၂။ ။စိတ်သည်ပင်လျှင် ထူးသောသိခြင်းနှင့် ယှဉ်သောကြောင့် ဝိညာဏ်လည်းမည်၏။ သတ္တဝါမဟုတ်၊ အသက်မဟုတ်ဟူသောအနက်ကြောင့် ဓာတ်လည်းမည်၏။ ထို့ကြောင့် မနောဝိညာဏဓာတ်မည်၏။ တနည်းကား...စိတ်၏ ဝိညာဏဓာတ်ဖြစ်သောကြောင့် မနောဝိညာဏဓာတ်မည်၏။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုမနောဝိညာဏ&lt;hr&gt; ၁။ သိကာမျှဖြစ်သောကြောင့် မနောဓာတ်မည်၏။ ဒွါရငါးပါး၌ ထင်လာသောအာရုံငါးပါးကို ဆင်ခြင်ရုံမျှ ခံလင့်ရုံမျှဖြစ်၍ အာရုံကို ပိုင်းခြား၍ ကောင်းစွာမသိသောကြောင့် မနောဓာတ်မည်၏။&lt;br&gt;စက္ခုဝိညာဏ်စသော စိတ် ၁၀-ပါးကား လက်ငင်းပစ္စက္ခထင်ရှားသောအာရုံငါးပါးကို မြင်ခြင်း၊ ကြားခြင်းစသောကိစ္စရှိ၍ မနောဓာတ်ထက် ထူးသောသိခြင်းရှိသောကြောင့် ပဉ္စဝိညာဏဓာတ်မည်၏။&lt;br&gt;၂။ သန္တီရဏစသော ကြွင်းသောစိတ် ၇၆-ပါးကား မနောဓာတ်ကဲ့သို့ သိကာမျှလည်းမဟုတ်၊ ပဉ္စဝိညာဏ်ဓာတ်ကဲ့သို့ အသင့်အတင့်သိသည်လည်းမဟုတ်၊ အာရုံကို ပိုင်းပိုင်းခြားခြား အထူးသဖြင့် သိသောကြောင့် မနောဝိညာဏဓာတ်မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဓာတ်သည် အနန္တရပစ္စည်းဖြစ်သောစိတ်ကြောင့် ဖြစ်သောစိတ်၏သာလျှင် အနန္တရပစ္စည်းဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် စိတ်နှင့်စပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။ကြွင်းသော ပဉ္စဝိညာဏ်စသည်တို့ကား မနောဖြစ်ပါလျက် မနောသဒ္ဓါဖြင့် မှတ်၍မဆိုပါဘဲ ဤဓာတ်ကိုသာ မနောသဒ္ဓါဖြင့် မှတ်၍ဆိုရခြင်းကား တူသောမှီရာရှိသောနောက် မနောမှ အနန္တရပစ္စည်းကို ရသဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာပြီးလျှင် ရှေ့မနော၏ အနန္တရပစ္စည်းဖြစ်သောကြောင့် မနောနှင့်စပ်၍ မနောသဒ္ဓါဖြင့် မှတ်လျက် မနောဝိညာဏ်ဟု ဆိုအပ်ပါသတည်း။ ပဉ္စဝိညာဏ်တို့ကား မနောနှင့်မစပ်၍၎င်း၊ ပသာဒငါးပါးဟော ပဉ္စသဒ္ဒါဖြင့် မှတ်ပြီးဖြစ်၍၎င်း မနောဖြင့် ထပ်၍မှတ်ပြဖွယ်မရှိ-ဟူလို။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;သန္တီရဏသုံးပါး၏၎င်း၊ မဟာဝိပါက်စိတ် ၈-ပါး၏၎င်း၊ ဒေါသမူဒွေး၏၎င်း၊ ပဌမသောတာပတ္တိမဂ်၏၎င်း၊ ဟသိတုပ္ပါဒ်၏၎င်း၊ ၁၅-ပါးသော ရူပါဝစရစိတ်တို့၏၎င်း အစွမ်းဖြင့်ဖြစ်ကုန်သော အကြင်ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော မနောဓာတ်၊ ပဉ္စဝိညာဏဓာတ်တို့မှ ကြွင်းကုန်သော မနောဝိညာဏဓာတ်ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ၃၀-သောစိတ်တို့သည် မနောဓာတ်တို့သာ ဟဒယဝတ္ထုကို မှီ၍ဖြစ်သည်မဟုတ်ကုန်၊ ထိုမနောဓာတ်အတူ ဟဒယဝတ္ထုကိုမှီ၍ ဖြစ်ကုန်၏။ ဤသို့အနက်သမ္ဗန်အပ်၏။&lt;h3&gt;မနောဓာတ်သုံးပါးနှင့် စိတ် ၃၀-တို့၏ ဟဒယဝတ္ထုကို မှီခြင်းအကြောင်း&lt;/h3&gt;၁၁-ပါးသော သန္တီရဏစိတ်၊ မဟာဝိပါက်စိတ်တို့သည် အရူပဘုံ၌ ပဉ္စဒွါရမရှိသောကြောင့်၎င်း၊ ကိစ္စမရှိသောကြောင့်၎င်း အရူပ&lt;hr&gt; ၁။ သန္တီရဏစိတ် ၃-ပါး၊ မဟာဝိပါက် ၈-ပါး၊ ဒေါသမူဒွေး၊ သောတာပတ္တိမဂ်၊ ဟသိတုပ္ပါဒ်၊ ရူပါဝစရစိတ် ၁၅-ပါး၊ အားဖြင့် ဤစိတ် ၃၀-သည် ကာမဘုံ၊ ရူပဘုံ၌ဖြစ်သောစိတ်ဖြစ်သောကြောင့် ဟဒယဝတ္ထုရုပ်ကို မှီ၍သာဖြစ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဘုံ၌ မဖြစ်ကုန်။ နီဝရဏအခိုက်အခါကင်း၍ ဒေါသ မရှိခြင်းကြောင့် ထိုပဋိဃနှင့်တကွဖြစ်သော စိတ် ၂-ပါးအပေါင်းသည် ရူပဘုံ၌ မရှိ၊ အရူပဘုံ၌ကား ဆိုဖွယ်မရှိပေ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သောတာပတ္တိမဂ်သည် ဗြဟ္မာဘုံ၌ “ပရာသာသ”ဟုဆိုအပ်သော တရားနာရမှုအစရှိသောအကြောင်းသည် သာဝကတို့အား မဖြစ်နိုင်သောကြောင့်၎င်း၊ ဘုရား၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓတို့၏လည်း လူ့ဘုံမှတပါးသောဘုံ၌ မဖြစ်သောကြောင့်၎င်း အရူပဘုံ၌ မဖြစ်ပေ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်သည်လည်း အရူပဗြဟ္မာဘုံ၌ ရူပကာယကိုယ်မရှိသောကြောင့် မဖြစ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရူပါဝစရစိတ် ၁၅-ပါးတို့သည်လည်း အရူပဗြဟ္မာတို့အား ရုပ်၌တပ်ခြင်းကင်းသော ဘာဝနာတို့၏အစွမ်းဖြင့် ထိုရုပ်လျှင် အာရုံရှိကုန်သော ဈာန်တို့၌ တပ်ခြင်းကင်းသောကြောင့် အရူပဘုံ၌ မဖြစ်ကုန်၊ ထို့ကြောင့် အလုံးစုံကုန်သော ထို ၃၃-ပါးသောစိတ်တို့သည် ဟဒယဝတ္ထုကို မှီ၍သာ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်၊ ကြိယာ၊ လောကုတ္တရာတို့၏ မှီရာ&lt;/h3&gt;၇၃။ ။&lt;b&gt;အဝသေသာ ကုသလာကုသလ ကြိယာ၊ လောကုတ္တရဝသေန ပန ဟဒယံ နိဿာယ အနိဿာယ ဝါ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆိုအပ်ပြီးသောစိတ် ၃၀-မှ ကြွင်းကုန်သော လောကီကုသိုလ်စိတ် ၁၂-ပါး၊ အကုသိုလ်စိတ် ၁၀-ပါး၊ ကြိယာစိတ် ၁၃-ပါး၊ လောကုတ္တရာစိတ် ၇-ပါးတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၄၂-ပါးကုန်သော မနောဝိညာဏဓာတ်တို့သည် ဟဒယဝတ္ထုကို မှီ၍၎င်း၊ မမှီမူ၍၎င်း ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၃။ ။ရူပါဝစရကုသိုလ် ၅-ခုမှ ကြွင်းကုန်သော ၁၂-ပါးသော လောကီကုသိုလ်တို့၎င်း၊ ပဋိဃဒွေးမှ ကြွင်းကုန်သော အကုသိုလ်စိတ် ၁၀-ပါးတို့၎င်း၊ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ ဟသိတုပ္ပါဒ်၊ ရူပကြိယာတို့မှ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကြွင်းကုန်သော ၁၃-ပါးသော ကြိယာစိတ်တို့၎င်း၊ သောတာပတ္တိမဂ်မှ ကြွင်းကုန်သော လောကုတ္တရာစိတ် ၇-ပါးတို့၎င်း၊ ဤသို့ ဤစိတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၄၂-ပါးအပြားရှိကုန်သော မနောဝိညာဏဓာတ်ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော စိတ်တို့သည် ပဉ္စဝေါကာရဘုံ၏ အစွမ်းဖြင့် ဟဒယဝတ္ထုကို မှီ၍ဖြစ်ကုန်၏၊ စတုဝေါကာရဘုံ၏ အစွမ်းဖြင့် မမှီမူ၍ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၇၅။ ။&lt;b&gt;ဆ ဝတ္ထု နိဿိတာ ကာမေ၊ သတ္တ ရူပေ စတုဒ္ဓိသာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တိဝတ္ထု နိဿိတာ ရူပေ၊ ဓာတွေက နိဿိတာ မတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ကာမ ၁၁-ဘုံ၌ ခြောက်ပါးသော ဝတ္ထုရုပ်တို့ကို မှီ၍ဖြစ်ကုန်သော ဝိညာဏဓာတ်တို့ကို ၇-ပါးအပြားရှိကုန်၏ဟူ၍ သိအပ်ကုန်၏။ အသညသတ်ကြဉ်သော ရူပဘုံ၌ သုံးပါးသော ဝတ္ထုရုပ်ကို မှီ၍ဖြစ်ကုန်သော ဝိညာဏဓာတ်တို့ကို ၄-ပါးအပြားရှိကုန်၏ဟူ၍ သိအပ်ကုန်၏၊ အရူပဘုံ၌ ဝတ္ထုရုပ်ကို မမှီမူ၍သာဖြစ်သော တခုသော မနောဝိညာဏဓာတ်ကို သိအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၅။ ။ကာမဘုံ၌ ခြောက်ပါးသော ဝတ္ထုရုပ်ကို မှီ၍ဖြစ်ကုန်သော ၇-ပါးကုန်သော ဝိညာဏဓာတ်တို့ကို သိအပ်ကုန်၏၊ ရူပဘုံ၌ သုံးပါးသော ဝတ္ထုရုပ်ကို မှီ၍ဖြစ်ကုန်သော ဃာနဝိညာဏ်အစရှိကုန်သော ၃-ပါးအပေါင်းသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ၄-ပါးအပြားရှိသော ဝိညာဏဓာတ်တို့ကို သိအပ်ကုန်၏၊ အရူပဘဝ၌ ဝတ္ထုရုပ်ကို မမှီမူ၍သာဖြစ်သော တပါးသော မနောဝိညာဏဓာတ်ကို သိအပ်၏။ ဤကားအနက်ယောဇနာခြင်းတည်း။&lt;hr&gt; ၁။ ရူပါဝစရကုသိုလ်မှ ကြွင်းသော လောကီကုသိုလ် ၁၂-ပါး၊ ဒေါသမူဒွေးမှ ကြွင်းသော အကုသိုလ် ၁၀-ပါး၊ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ ဟသိတုပ္ပါဒ်၊ ရူပါဝစရကြိယာမှ ကြွင်းသော ကြိယာစိတ် ၁၃-ပါး၊ သောတာပတ္တိမဂ်မှ ကြွင်းသော လောကုတ္တရာစိတ် ၇-ပါး ဤ ၄၂-ပါးသောစိတ်တို့သည် ကာမဘုံ၊ ရူပဘုံ၌ဖြစ်ခိုက် ဟဒယဝတ္ထုကို မှီ၍ဖြစ်ကုန်၏။ အရူပဘုံ၌ဖြစ်ခိုက် ဟဒယဝတ္ထုမရှိ၍ မမှီဘဲဖြစ်ကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၇၆။ ။&lt;b&gt;တေတ္တာလီသ နိဿာယ၊ ဆတ္တာလီသ ဇာယရေ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;နိဿာယ စ အနိဿာယ၊ ပါကာရုပ္ပါ အနိဿိတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၄၃-ပါးသောစိတ်တို့သည် ဝတ္ထုရုပ်ကို မှီ၍သာလျှင်ဖြစ်ကုန်၏၊ ၄၂-ပါးသောစိတ်တို့သည် ဝတ္ထုရုပ်ကို မှီ၍၎င်း၊ မမှီမူ၍၎င်း ဖြစ်ကုန်၏။ အရူပဝိပါက်စိတ် ၄-ခုတို့သည် ဝတ္ထုရုပ်ကို မမှီမူ၍သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၆။ ။ကာမာဝစရဝိပါက်စိတ်၊ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ ပဋိဃဒွေး၊ ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၂၇-ပါးသော ကာမာဝစရစိတ်တို့၎င်း၊ ၁၅-ပါးသော ရူပါဝစရစိတ်တို့၎င်း၊ သောတာပတ္တိမဂ်စိတ်၎င်း၊ ဤသို့အားဖြင့် ၄၃-ပါးသောစိတ်တို့သည် ဝတ္ထုရုပ်ကို မှီ၍သာလျှင်ဖြစ်ကုန်၏။ ထိုစိတ်တို့မှ ကြွင်းကုန်သော အရူပဝိပါက်သည်ကြဉ်အပ်သော ၄၂-ပါးသောစိတ်တို့သည် မှီကုန်၍၎င်း၊ မမှီကုန်မူ၍၎င်း ဖြစ်ကုန်၏။ အရူပဝိပါက်စိတ် လေးပါးတို့သည်ကား မမှီမူ၍သာဖြစ်ကုန်၏။ ဤကားအနက်သမ္ဗန်နည်းတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဆိုအပ်ပြီးသောစကားဖြင့် အဘိဓမ္မတ္ထဝိဘာဝနီမည်သောအဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း၏အဖွင့်၌ တတိယပကိဏ်းပိုင်းအဖွင့်သည် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ရောက်ပြီ။&lt;hr&gt; ၁။ ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀၊ မနောဓာတ် ၃-ပါး၊ သန္တီရဏ ၃-ပါး၊ မဟာဝိပါက်စိတ် ၈-ပါး၊ ဒေါသမူဒွေး၊ သောတာပတ္တိမဂ် ၁-ပါး၊ ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ် ၁-ပါး၊ ရူပါဝစရစိတ် ၁၅-ပါး၊ ၍ ၄၃-ပါးသောစိတ်တို့သည် ဝတ္ထုရုပ်ကို မှီ၍သာဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;၂။ လောဘမူစိတ် ၈-ပါး၊ မောဟမူစိတ် ၂-ပါး၊ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း ၁-ပါး၊ မဟာကုသိုလ်စိတ် ၈-ပါး၊ မဟာကြိယာစိတ် ၈-ပါး၊ အရူပါဝစရကုသိုလ်စိတ် ၄-ပါး၊ အရူပါဝစရကြိယာစိတ် ၄-ပါး၊ သောတာပတ္တိမဂ်ကြဉ်သော လောကုတ္တရာစိတ် ၇-ပါး၊ ဤ ၄၂-ပါးသောစိတ်တို့သည် ဝတ္ထုရုပ်ကို မှီ၍၎င်း၊ မမှီမူ၍၎င်း ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;၃။ အရူပစိတ် ၄-ပါးတို့သည် ဝတ္ထုရုပ်ကို မမှီ၍ဖြစ်ကုန်၏-ဟုမှတ်။</text>
      <sha1>5ipnfo2nejtavlzbbr1g04f79uvli5t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဋီကာကျော်မြန်မာပြန်-ဒုတိယတွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6433</id>
    <revision>
      <id>22239</id>
      <timestamp>2026-06-24T17:48:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tejinda</username>
        <id>173</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{header | title = ဋီကာကျော်မြန်မာပြန်-ဒုတိယတွဲ | author = မေဓာဝီ ဆရာဆိုင်  | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor =  | section = &lt;b&gt;မူရင်းကျမ်းစာနဲ့ တိုက်ဆိုင်စ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>22239</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="985529" sha1="fferchlbilg4l3ac2b03rld07e9c7jb" xml:space="preserve">{{header
| title = ဋီကာကျော်မြန်မာပြန်-ဒုတိယတွဲ
| author = မေဓာဝီ ဆရာဆိုင် 
| override_author =
| editor =
| translator =
| contribuor =
| override_contributor = 
| section = &lt;b&gt;မူရင်းကျမ်းစာနဲ့ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးရန်လိုသည်&lt;/b&gt;
| previous = [[ဋီကာကျော်မြန်မာပြန်-ပဌမတွဲ]]
| previous2 =
| next = [[ဋီကာကျော်မြန်မာပြန်-တိယတွဲ]]
| next2 =
| year =
| notes =
| edition =
| categories = မြန်မာ တရားတော်များ
| shortcut =
| portal =
}}
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ကျမ်းစာအမှတ်စဉ်- ၁၂&lt;/b&gt;&lt;h3&gt;ဋီကာကျော်မြန်မာပြန်&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;ဒုတိယတွဲ&lt;/h3&gt;သစ္စဝါဒီဋီကာ၊ အဘိဓမ္မဂုတ္ထ၊ ဝိနယဂုတ္ထနှင့် ကာယနဂဠတ္ထကျမ်းပြု&lt;br&gt;ပရိယတ္တိသာသနဟိတဓမ္မာစရိယ ဘွဲ့တံဆိပ်ရ&lt;br&gt;မေဝီ ဆရာဆိုင် ပြန်ဆို၍&lt;br&gt;အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ မစိုးရိမ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး&lt;br&gt;တည်းဖြတ်တော်မူသည်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗုဒ္ဓသာသနာအဖွဲ့&lt;br&gt;သာသနာနှစ်-၂၄၉၉&lt;br&gt;ကောဇာနှစ်-၁၃၁၇&lt;h3&gt;အကျိုးအကြောင်းကို ဖော်ပြသော နိဒါန စာတမ်း&lt;/h3&gt;(၁) &lt;b&gt;ဘာဝေတဗ္ဗံ ပနိစ္စေဝံ၊ ဘာဝနာဒ္ဓယ မုတ္တမံ။ ပဋိပတ္တိရသဿာဒံ၊ ပတ္ထယန္တေန သာသနေ။&lt;/b&gt; ။ &lt;br&gt;ဟူသော “အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ” ကျမ်းပြု သီဟဠဝါသီ မဟာထေရ် အရှင်အနုရုဒ္ဓါ၏ ကျမ်းပြီး နိဂမ အာသီသ ဥယျာဉ်နှင့် အညီ မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်၌ ပျော်စရာ ကောင်းလှသော—&lt;br&gt;[က] ဈာန်ဝင်စား၍ ချမ်းချမ်းသာသာ စံစားမှု-&lt;b&gt;ဈာနသုခ&lt;/b&gt;, &lt;br&gt;[ခ] ဖိုလ်ဝင်စား၍ ချမ်းချမ်းသာသာ စံစားမှု-&lt;b&gt;ဖလသုခ&lt;/b&gt;, &lt;br&gt;ယခုဘဝ ပစ္စုပ္ပန် ခန္ဓာကိုယ်မှာ ဧကန် ရကြ၍ ထို ဈာန်ချမ်းသာ၊ ဖိုလ်ချမ်းသာတို့ကို ကောင်းစွာပိုင်ပိုင် ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ အသီးအသီး (အသက အသက) ခံစား စံစား ရရှိကြစေခြင်းငှါ ကောင်းစွာ ဟောကြားတော်မူခဲ့သော မြတ်စွာဘုရား၏ အဘိဓမ္မာ ဒေသနာတို့ကို လေ့လာ သင်ကြား (အထိုက်အလျောက်) တတ်မြောက် နားလည်ကြရပေလိမ့်မည်။ &lt;br&gt;အဘိဓမ္မာ ခုနစ်ကျမ်းလုံးကိုပင် မဟုတ်သော်လည်း အောက်ထစ်ဆုံး အဖြစ်ဖြင့် “သင်္ဂြိုဟ်” ဟူ၍ ခေါ်ကြသော “အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်း” တစ်ကျမ်းကိုပင် ကြိုးပမ်း လေ့လာကြရပေလိမ့်မည်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၂) တတ်မြောက် နားလည်ရမည် ဆိုသောကြောင့် တတ်မြောက် နားလည်ချင်လှ၍ အဘိဓမ္မာဆိုင်ရာ ကျမ်းစာအုပ်များကို ကြည့်ရှုလိုက်သည့်အခါ—
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	[က] ပါဠိတော်က ပါဠိဘာသာ၊ &lt;br&gt;[ခ] အဋ္ဌကထာက ပါဠိဘာသာ၊ &lt;br&gt;[ဂ] အဖွင့်ဋီကာများက ပါဠိဘာသာ ညီညီညာညာ တည်ရှိ၍ နေကြလေသောကြောင့် ပါဠိဘာသာကို မလေ့လာဘူးသူ မလေ့လာနိုင်သူတို့အတွက် အဓိပ္ပါယ်မကွဲ အနက်မ၌ အခက်အခဲ များစွာနှင့် ကြုံကြိုက်ကြရ ပြန်တော့သည်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၃) ထိုသို့ ပါဠိဘာသာ သက်သက်ကို၎င်း၊ ပါဠိတချက် မြန်မာတချက် နိဿယနက် ကျမ်းစာများကို၎င်း၊ မလေ့လာနိုင်သူ မလိုက်စားနိုင်သူတို့၏ အခက်ကို သက်သာ ချောင်ချီစေလျက် လေ့လာလိုက်စား အခြေခံ သဘောတရားများ ဖြစ်ပွါး လွယ်ကူကြစေရန် မြန်မာဘာသာပြန် သက်သက်ဖြင့် အနက်မပျက် အဓိပ္ပါယ်မပျက် အချက်အလက် ကျကျ ရေးသားပြန်ဆို၍ ထားအပ်သော အဘိဓမ္မာဆိုင်ရာ—&lt;br&gt;&lt;br&gt;[က] ပါဠိတော် မြန်မာပြန်၊ &lt;br&gt;[ခ] အဋ္ဌကထာ မြန်မာပြန်၊ &lt;br&gt;[ဂ] အဖွင့်ဋီကာ မြန်မာပြန်များသည် မြန်မာဆန်ဆန်ဖြင့် အမှန်ပင် ရှိသင့်ရှိထိုက်လှပါပေ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၄) သို့-ရှိသင့်၊ ရှိထိုက်သည့်အတိုင်း ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗုဒ္ဓသာသနာအဖွဲ့ကြီးက ဦးစီးအားပေး အရေးတယူ အလေးမူလျက် ဖြူစင် သန့်ရှင်းသော သမ္မာဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ မြော်မြင်မှုတို့ကြောင့် ယခုအခါ အဘိဓမ္မတ္ထ သင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ မြန်မာပြန်၊ ဋီကာကျော် အဖွင့် မြန်မာပြန် ကျမ်းတို့ကို တခမ်းတနား မြန်မာဘာသာအားဖြင့် ရေးသားပြန်ဆိုကာ (ပူးတွဲ) ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေနိုင်ပေပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၅) ဤဋီကာကျော် ပါဠိဘာသာကျမ်းကို မြန်မာဘာသာ သက်သက် ပြန်ဆို ရေးသားသူမှာ ရန်ကုန်မြို့ ပါဠိဆရာကြီး ဦးဆိုင် ဖြစ်၍ ပြန်ဆိုပုံ ပြန်ဆိုနည်းမှာ ကျေးဇူးရှင် လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး ကြီးမှူး၍ ဆရာတို့ ပြန်ဆိုသော မြန်မာပြန် ပိဋကများကို—[က] ပါဠိမပါ မြန်မာနိဿယပင် ဖြစ်ပေသည်။ “ဤသို့ ပြန်ဆိုနည်းသာလျှင် အဘိဓမ္မာ ပိဋကအတွက် သင့်လျော် လုံလောက်ပေပြီ” ဟု ဤစာရေးသူက ထင်မြင် ယုံကြည်မိပေသည်။ [သုတ္တန်ပိဋက ဝတ္ထု ဘာသာပြန်များကိုကား မင်းဘူးမြို့ ဆရာတော် အရှင်သြဘာသသည် ဝေဿန္တရာ ဇာတ်တော်ကြီးကို ကဗျာနည်း အလင်္ကာနည်း တို့ဖြင့် သင့်လျော်သလို ပြန်ဆိုတော်မူဘိသကဲ့သို့ သင့်လျော်သလို ဘာသာပြန်လိုက ပြန်သင့်ပေသည်။ အဘိဓမ္မာ ပိဋက ဆိုင်ရာအတွက် မှာကား ရှေးရှေး နိဿယများမှ ပါဠိကိုသာ ချန်ထားလျက် နိဿယစကားအတိုင်း ပြန်ဆိုထားသော ဤသို့သော မြန်မာပြန်မျိုးသာ သင့်လျော်ပေပြီဟု ဆိုလိုပေသည်။]&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၆) သမ္ပတ္တိ စက်လေးဖြာတို့ဖြင့် ကောင်းစွာ ကြုံကြိုက်လျက် ရှိကြကုန်သော အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးတို့သည် (ဝါ) ရဟန်း ရှင်လူ သူတော်စင် သူတော်ကောင်းတို့သည် &lt;br&gt;&lt;b&gt;အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ မြန်မာပြန် &lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဋီကာကျော် အဖွင့် မြန်မာပြန် &lt;/b&gt;&lt;br&gt;ကျမ်းတို့ကို ချမ်းချမ်းသာသာ လွယ်လွယ်ကူကူဖြင့် “သင်သင်အံ့အံ့၊ ကြံကြံ-ကျင့်ကျင့်” ပညာဉာဏ် ပွင့်ကြကုန်သည် ဖြစ်၍ ပရိယတ္တိ သာသနာ၊ ပဋိပတ္တိ သာသနာ အတူမကွာ တိုးပွါး ဈာနသုခ၊ ဖလသုခ အကျိုးတရားတို့ကို တိုးပွါး ရရှိကြသည်အထိ ရိုးရိုးသားသား ဖြောင့်ဖြောင့်မတ်မတ် (ဝါ) ရိုးရိုးကျင့် မြင့်မြင့်ကြံ အခြေခံ ကလျာဏ ပုထုဇဉ် အတန်းက အစချီလျက် ရုပ်နာမ်ကို ဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း သိရှိ နားလည်စေနိုင်သော “အဘိဓမ္မာ-ဘာသာပြန်ကျမ်း” တည်းဟူသော ပရိယတ္တိလည်းရှိ ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်မှု ပဋိပတ္တိလည်း ရှိကြလျက် ကိုယ်၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ စိတ်၏ ယဉ်ကျေးမှု ကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာ စုံလင်စွာ ပေါ်ထွက် လက်တွေ့ ဉာဏ်တွေ့ ကျင့်ကြံ အားထုတ် ခံစား စံစား အရသာ တွေ့နိုင်ကြပေလိမ့်မည်ဟု အထူးမျှော်လင့် ဝမ်းမြောက်သင့်ကြပါပေသတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၃၁၆-ခု၊ သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၇-ရက်နေ့&lt;br&gt;[ပဋ္ဌာန်း] ဦးဝိသုဒ္ဓ၊ မန္တလေး ပရိယတ္တိသာသနဟိတ နှင့် အစိုးရချ ဓမ္မာစရိယ&lt;br&gt;ပါဠိနယူပဒေသကျောင်း၊ မစိုးရိမ်တိုက်၊ မန္တလေးမြို့။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဝီထိပိုင်း&lt;/h3&gt;၁။ ။ &lt;b&gt;စိတ္တုပ္ပါဒါနမိဒွေဝံ၊ ကတွာ သင်္ဂဟမုတ္တရံ။ &lt;br&gt;ဘူမိပုဂ္ဂလဘေဒေန၊ ပုဇ္ဇာပရနိယာမိတံ။ &lt;br&gt;ပဝတ္တိသင်္ဂဟံ နာမ၊ ပဋိသန္ဓိပဝတ္တိယံ။ &lt;br&gt;ပဝတ္တိ သမာသေန၊ ယထာသမ္ဘဝတော ကထံ။&lt;/b&gt; ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ငါသည် အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းဖြင့် စိတ်၊ စေတသိက် ဖြစ်ကုန်သော နာမက္ခန္ဓာ လေးပါးတို့၏ ဝေဒနာသင်္ဂဟ အစရှိသည်ကို ဝေဖန်သောအားဖြင့် မြတ်သော အပြားအားဖြင့် မိန့်အပ်သော ပကိဏ္ဏကသင်္ဂဟကို ပြုပြီး၍ တဖန် ဘုံ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အပြားဖြင့် မှတ်အပ်သော ရှေးစိတ်၊ နောက်စိတ်တို့ဖြင့် မှတ်အပ်သော ပဋိသန္ဓေအခါ၊ ပဝတ္တိအခါ၌ ပဝတ္တိသင်္ဂဟ မည်သော ဝီထိသင်္ဂဟကို အကျဉ်းအားဖြင့် ဖြစ်သင့်သည်အား လျော်စွာ အပြားအားဖြင့် ဆိုပေအံ့။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁။ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းဖြင့် စိတ်၊ စေတသိက် ဖြစ်ကုန်သော နာမက္ခန္ဓာ လေးပါးတို့၏ ဝေဒနာသင်္ဂဟ အစရှိသည်ကို ဝေဖန်သောအားဖြင့် မြတ်သော အပြားအားဖြင့် မိန့်အပ်သော ပကိဏ္ဏကသင်္ဂဟကို ပြုပြီး၍ တဖန် ကာမာဝစရ အစရှိကုန်သော သုံးပါးကုန်သော ဘုံတို့၏၎င်း၊ ဒွိဟိတ် အစရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏၎င်း အပြားအားဖြင့် မှတ်အပ်သော ဤစိတ်သည် ဤမျှ အတိုင်းအရှည် ရှိသော စိတ်ရှိမှ နောက်၌ ဖြစ်၏၊ ဤစိတ်၏ အခြားမဲ့၌ ဤမျှ အတိုင်းအရှည် ရှိသော စိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဤသို့ ရှေးစိတ်၊ နောက်စိတ်တို့ဖြင့် မှတ်အပ်သော ပဋိသန္ဓေအခါ၊ ပဝတ္တိအခါတို့၌ စိတ် စေတသိက်တို့၏ ပဝတ္တိသင်္ဂဟဟူသော အမည်ရှိသော ဝီထိသင်္ဂဟကို ဖြစ်သင့်သည်အား လျော်စွာ အကျဉ်းအားဖြင့် မြွက်ဆိုပေအံ့။ ဤကား အနက်ယောဇနာခြင်းတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဆဆက္ကမာတိကာ&lt;/h3&gt;၂။ ။ &lt;b&gt;ဆ ဝတ္ထု ဆ ဒွါရာဒိ၊ ဆ အာရမ္မဏာနိ ဆ ဝိညာဏာနိ၊ ဆ ဝီထိယော ဆ ဝိသယပ္ပဝတ္တိ စေတိ ဝီထိသင်္ဂဟေ ဆဆက္ကာနိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ခြောက်ပါးကုန်သော ဝတ္ထုတို့၏၎င်း၊ ခြောက်ပါးကုန်သော ဒွါရတို့၏၎င်း၊ ခြောက်ပါးကုန်သော အာရုံကို၎င်း၊ ခြောက်ပါးကုန်သော ဝိညာဏ်တို့၏၎င်း၊ ခြောက်ပါးကုန်သော ဝီထိတို့၏၎င်း၊ ခြောက်ပါး အပြားရှိသော အာရုံတို့၏ ဒွါရတို့၌ ဖြစ်ခြင်းကို၎င်း ဤသို့ ဝီထိသင်္ဂဟ ခြောက်ပါးကုန်သော ဆက္ကတို့ကို သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဆဆက္ကမာတိကာအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂။ ။ ဝတ္ထု၊ ဒွါရ၊ အာရမ္မဏသင်္ဂဟတို့ကို အောက်၌ ဆိုအပ်ခဲ့ကုန်သော်လည်း ဆဆက္ကအပြည့်အစုံ ပြု၍ ပဝတ္တိသင်္ဂဟကို ပြခြင်းငှါ တဖန်ချထားအပ်၊ မိန့်ဆိုအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃။ ။ &lt;b&gt;ဝီထိမုတ္တာနံ ပန ကမ္မနိမိတ္တဂတိနိမိတ္တဝသေန တိဟောတိ ဝိသယပ္ပဝတ္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;အထူးကို ဆိုဦးအံ့— ဝီထိမုတ် စိတ် တခုယုတ် နှစ်ဆယ်တို့၏ အာရုံတို့၌ စိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ကံ၊ ကမ္မနိမိတ်၊ ဂတိနိမိတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် သုံးပါးအပြားရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ပဋိသန္ဓေ ကိစ္စ၊ ဘဝင် ကိစ္စ၊ စုတိ ကိစ္စ တပ်သောစိတ် ၁၉-ပါးတို့သည် ကံ၏ အဟုန်ကြောင့် ထင်မြင်လာသော ကံ၊ ကမ္မနိမိတ်၊ ဂတိနိမိတ် သုံးပါးတို့ကိုသာ အမြဲ အာရုံပြုလျက် ဖြစ်ကုန်၏။ ခြောက်ဒွါရ၌ ထင်မြင်လာသော ရူပါရုံစသည်ကို အကြောင်းခပ်သိမ်း အာရုံမပြုကုန်မူ၍ ခြောက်ဒွါရ၌ ထင်မြင်လာသော အာရုံကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်သော ဝီထိစိတ်မှ အပ တခြားဖြစ်သောကြောင့် ဝီထိမုတ် စိတ် မည်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၃။ ။ အာရုံတို့၏ ဒွါရတို့၌ ဖြစ်ခြင်းသည် ဝိသယပ္ပဝတ္တိ (၁) မည်၏။ တနည်း- အာရုံတို့၌ စိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ဝိသယပ္ပဝတ္တိ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄။ ။ &lt;b&gt;တတ္ထ ဝတ္ထုဒွါရာရမ္မဏာနိ ပုဗ္ဗဝုတ္တနယာနေဝ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုခြောက်ပါးသော ဆက္ကတို့တွင် ဝတ္ထု၊ ဒွါရ၊ အာရုံတို့သည် ရှေးဖြစ်သော ပကိဏ္ဏကသင်္ဂဟ၌ ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းရှိကုန်သည်သာတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄။ တတ္ထု-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုခြောက်ပါးသော ဆက္ကတို့တွင်-ဟုအနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆။ &lt;b&gt;ဆ ဝီထိယော ပန စက္ခုဒွါရဝီထိ၊ သောတဒွါရဝီထိ၊ ဃာနဒွါရဝီထိ၊ ဇိဝှါဒွါရဝီထိ၊ ကာယဒွါရဝီထိ၊ မနောဒွါရဝီထိ စေတိ ဒွါရဝသေန ဝါ၊ စက္ခုဝိညာဏဝီထိ၊ သောတဝိညာဏဝီထိ၊ ဃာနဝိညာဏဝီထိ၊ ဇိဝှါဝိညာဏဝီထိ၊ ကာယဝိညာဏဝီထိ၊ မနောဝိညာဏဝီထိ စေတိ ဝိညာဏဝသေန ဝါ ပဝတ္တစိတ္တပ္ပဝတ္တိယော ယာဇေတဗ္ဗာ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;အထူးကို ဆိုဦးအံ့— ဒွါရ၌ဖြစ်ကုန်သော စိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ဝီထိတို့ကို စက္ခုဒွါရဝီထိ၎င်း၊ သောတဒွါရဝီထိ၎င်း၊ ဃာနဒွါရဝီထိ၎င်း၊ ဇိဝှါဒွါရဝီထိ၎င်း၊ ကာယဒွါရဝီထိ၎င်း၊ မနောဒွါရဝီထိ၎င်း၊ ဤသို့ ဒွါရ၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ စက္ခုဝိညာဏဝီထိ၎င်း၊ သောတဝိညာဏဝီထိ၎င်း၊ ဃာနဝိညာဏ&lt;br&gt;&lt;hr&gt;(၁)-အာရုံတို့၏ ဒွါရတို့၌ ဖြစ်ခြင်းသည် ဝိသယပ္ပဝတ္တိ မည်၏။ တနည်း–အာရုံတို့၌ စိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ဝိသယပ္ပဝတ္တိ မည်၏။ ပဌမ ဝိဂြိုဟ်ကား ဝီထိစိတ်တို့၏ ဝိသယပ္ပဝတ္တိတည်း၊ ဒုတိယ ဝိဂြိုဟ်ကား ဝီထိမုတ်စိတ်တို့၏ ဝိသယပ္ပဝတ္တိတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဝီထိ၎င်း၊ ဇိဝှါဝိညာဏဝီထိ၎င်း၊ ကာယဝိညာဏဝီထိ၎င်း၊ မနောဝိညာဏဝီထိ၎င်း၊ ဤသို့ ဝိညာဏ်၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း ခြောက်ပါး အပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ယှဉ်အပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆။ ။ စက္ခုဒွါရ၌ ဖြစ်သော စိတ်အဆက်ဆက်သည် စက္ခုဒွါရဝီထိ မည်၏၊ ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် ဒွါရ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ စက္ခုဝိညာဏ်နှင့် တကွ တူသော အာရုံ တူသော ဒွါရ၌ ဖြစ်သည်ဖြစ်၍ တကွဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့် စက္ခုဝိညာဏ်နှင့် စပ်သော စိတ်တို့၏ အဆက်ဆက်သည် စက္ခုဝိညာဏဝီထိ မည်၏၊ ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် ဝိညာဏ်၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ ဝီထိတို့၏ အမည်ကို ယောဇနာခြင်းကို ပြုအပ်၏-ဟု ပြခြင်းငှါ စက္ခုဒွါရဝီထိ-ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;ဝိသယပ္ပဝတ္တိ ၆-ပါး&lt;/h3&gt;၇။ ။ &lt;b&gt;အတိမဟန္တ၊ မဟန္တ၊ ပရိတ္တံ၊ အတိပရိတ္တဉ္စာတိ ပဉ္စဒွါရေ၊ မနောဒွါရေ ပန ဝိဘူတ၊ အဝိဘူတဉ္စာတိ ဆ ဝိသယပ္ပဝတ္တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt; (၁) အလွန်များသော ဝီထိစိတ္တုပ္ပါဒ်ရှိသော အာရုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) များသော ဝီထိစိတ္တုပ္ပါဒ်ရှိသော အာရုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) နည်းသော ဝီထိစိတ္တုပ္ပါဒ်ရှိသော အာရုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၄) အလွန်နည်းသော ဝီထိစိတ္တုပ္ပါဒ်ရှိသော အာရုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;ဤသို့ ပဉ္စဒွါရ၌ အာရုံတို့၏ ဒွါရတို့၌ ဖြစ်ခြင်းသည်၊ ဝါ-အာရုံတို့၌ စိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ၄-ပါး အပြားရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;hr&gt;(၁)-လူတို့၏ သွားလာရာ ခရီးသည် ရွာစဉ်ကို မကျော်ဘဲ အစဉ် သွားဘိသကဲ့သို့ ထို့အတူ စိတ္တနိယာမအတိုင်း ဖြစ်သော စိတ်တို့၏ အစဉ်သည်လည်း ဖြစ်သင့်သော စိတ်တခုနှင့် တခု မကျော်မူ၍ အစဉ်အတိုင်း ဖြစ်တတ်သောကြောင့် ဝီထိ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မနောဒွါရ၌ (၁) ထင်ရှားသော အာရုံ၎င်း၊ (၂) မထင်ရှားသော စိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် နှစ်ပါး အပြားရှိ၏။ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် အာရုံတို့၏ ဒွါရတို့၌ ဖြစ်သော၊ ဝါ-အာရုံတို့၌ စိတ်တို့ ဖြစ်သော ဝိသယပ္ပဝတ္တိကို ခြောက်ပါး အပြားရှိ၏-ဟူ၍ သိအပ်၏။&lt;h3&gt;ဝိသယပ္ပဝတ္တိခြောက်ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၇။ ။ (၁) &lt;b&gt;အတိမဟန္တံ&lt;/b&gt;-ဤသို့ အစရှိသော ဝီထိတို့တွင် တချက်သော စိတ်၏ ခဏကဲ့သို့သော ခဏကို လွန်ခြင်းရှိသည်ဖြစ်၍ ထင်ခြင်းသို့ ရောက်သော ၁၆-ချက်သော စိတ်တို့၏ ခဏကဲ့သို့သော ခဏသာလျှင် အသက်ရှိသော အာရုံသည် &lt;b&gt;အတိမဟန္တာရုံ&lt;/b&gt; (၁) မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၂) နှစ်ချက်၊ သုံးချက်သော ခဏကဲ့သို့သော ခဏကို လွန်ခြင်းရှိသည်ဖြစ်၍ ၁၅-ချက်၊ ၁၄-ချက်သော စိတ်တို့၏ ခဏကဲ့သို့သော ခဏသာလျှင် အသက်ရှိသော အာရုံသည် &lt;b&gt;မဟန္တာရုံ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၃) ၄-ချက်သော စိတ္တက္ခဏမှစ၍ ၉-ချက်သော စိတ္တက္ခဏတိုင်အောင်သော စိတ္တက္ခဏ လွန်ခြင်းရှိသည်ဖြစ်၍ ၁၃-ချက်သော စိတ္တက္ခဏမှစ၍ ရှစ်ချက်သော စိတ္တက္ခဏတိုင်အောင်သော စိတ္တက္ခဏသာလျှင် အသက်ရှိသော အာရုံသည် &lt;b&gt;ပရိတ္တာရုံ&lt;/b&gt; (၂) မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;စိတ္တက္ခဏ ၁၀-ချက်မှစ၍ စိတ္တက္ခဏ ၁၅-ချက်တိုင်အောင်သော စိတ္တက္ခဏသာလျှင် လွန်ခြင်းရှိသည်ဖြစ်၍ ၇-ချက်သော စိတ္တက္ခဏမှစ၍ ၂-ချက် တိုင်အောင်သော စိတ္တက္ခဏသာလျှင် အသက်ရှိသော အာရုံသည် &lt;b&gt;အတိပရိတ္တာရုံ&lt;/b&gt; (၃) မည်၏။ ထို့ကြောင့် ၁-ထင်ထင်ရှားရှား အားကြီးသော အာရုံ ငါးပါးသည် အတိမဟန္တာရုံ မည်၏။ ၂-သင့်ရုံ အားကြီး ထင်ရှားသော အာရုံ ငါးပါးသည် မဟန္တာရုံ မည်၏။ ၃-မထင်မရှား မသိမသာ အားနည်းသော အာရုံ ငါးပါးသည် ပရိတ္တာရုံ မည်၏။ ၄-အလွန်တရာ မသိမသာ မထင်မရှား အားနည်းလှသော မြင်သလိုလို စသော အာရုံငါးပါးသည် အတိပရိတ္တာရုံ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;(၁)-ထင်ထင်ရှားရှား အားကြီးသော အာရုံ ငါးပါးသည် အတိမဟန္တာရုံ မည်၏။ &lt;br&gt;(၂)-သင့်ရုံ အားကြီး ထင်ရှားသော အာရုံ ငါးပါးသည် မဟန္တာရုံ မည်၏။ &lt;br&gt;(၃_-မထင်မရှား မသိမသာ အားနည်းသော အာရုံ ငါးပါးသည် ပရိတ္တာရုံ မည်၏။ &lt;br&gt;(၄)- အလွန်တရာ မသိမသာ မထင်မရှား အားနည်းလှသော မြင်သလို ကြားသလို စသော အာရုံ ငါးပါးသည် အတိပရိတ္တာရုံ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ဧကစိတ္တက္ခဏာတီတာနိ&lt;/b&gt;-ဤသို့ အစရှိသော စကားကို အနုရုဒ္ဓါ ဆရာကိုယ်တိုင်ပင် ဆိုတော်မူလတံ့။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁-ထင်ရှားသော အာရုံသည် &lt;b&gt;ဝိဘူတာရုံ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt; ၂-မထင်ရှားသော အာရုံသည် &lt;b&gt;အဝိဘူတာရုံ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;စိတ် အသက်&lt;/h3&gt;၈။ ။ &lt;b&gt;ကထံ ဥပ္ပါဒဋ္ဌိတိဘင်္ဂဝသေန ခဏတ္တယံ ဧကစိတ္တက္ခဏံ နာမ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;အဘယ်သို့ သိအပ်ပါသနည်းဟူမူ၊ ဥပါဒ်၊ ဌီ၊ ဘင်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ခဏငယ်တို့၏ သုံးခုတို့၏ အပေါင်းသည် တခုသော စိတ္တက္ခဏ မည်၏။&lt;h3&gt;စိတ်အသက်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၈။ ။ ကထံ-ဟူသော ပုဒ်ဖြင့် အတိမဟန္တာရုံ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် အာရုံကို ပိုင်းခြား မှတ်သားခြင်းသည် အဘယ် အများအားဖြင့် ဖြစ်ပါသနည်းဟု မေးပြီး၍ စိတ္တက္ခဏ၏ အစွမ်းဖြင့် ထိုအပြားကို ပြုခြင်းငှါ “ဥပ္ပါဒဋ္ဌိတိ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို အားထုတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;ဥပဒ် ဌီ ဘင် အဖွင့်&lt;/h3&gt;ပရမတ္ထ သဘောတရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် &lt;b&gt;ဥပါဒ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ပရမတ္ထသဘောတရားတို့၏ ပျက်ခြင်းသည် &lt;b&gt;ဘင်&lt;/b&gt; မည်၏။ ဥပါဒ်၊ &lt;hr&gt;၁-ထင်ထင်ရှားရှား ဖြစ်သော အာရုံသည် ဝိဘူတာရုံ မည်၏။ &lt;br&gt;၂-မထင်မရှားသော အာရုံသည် အဝိဘူတာရုံ မည်၏။ &lt;br&gt;(ထိုအာရုံတို့ကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်သော ဝီထိစိတ်သည် အတိမဟန္တာရုံဝီထိ စသည် မည်၏)။&lt;br&gt;၃-ဖြစ်ပေါ်ရန် အကြောင်း ပြည့်စုံ ညီညွတ်၍ ပရမတ္ထသဘောတရားတို့၏ ရှေးဦးစွာ ဖြစ်ပေါ်လာသော ခဏအခါသည် ဥပါဒ်ခဏ မည်၏။ &lt;br&gt;၄-ဖြစ်ပေါ်ပြီးသော ပရမတ္တ တရားတို့၏ ကွယ်ပျောက် ချုပ်ဆုံးသော အခါခဏသည် ဘင်ခဏ မည်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဘင်နှစ်ပါးတို့၏ အလယ်၌ ဘင်တို့ ရှေ့ရှုဖြစ်ခြင်း သဘောသည် &lt;b&gt;ဌီ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ကေစိဝါဒ&lt;/h3&gt;အချို့သော ဆရာတို့သည်ကား စိတ်၏ ဌီခဏ မရှိ-ဟု တားမြစ်ကြကုန်၏၊ ဤဆိုလတံ့သော စကားကား ထိုကေစိဆရာတို့ အဓိပ္ပါယ်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;စိတ်ယမိုက်၌ “ဥပ္ပန္နံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ” ဤသို့ အစရှိသော ပုဒ်တို့၏ ဝိဘင်း၌ “ဘင်္ဂက္ခဏေ ဥပ္ပန္နံ နော စ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ၊ ဥပ္ပါဒက္ခဏေ ဥပ္ပန္နဉ္စဝ ဥပ္ပဇ္ဇမာနဉ္စ” အစရှိသည်ဖြင့် ဘင်နှင့် ဥပါဒ်တို့ကိုသာ ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏၊ ဌီခဏကို ဟောတော်မမူအပ်၊ စိတ်၏ ဌီခဏသည်လည်း အကယ်၍ ရှိငြားအံ့ “ဌိတိက္ခဏေ ဘင်္ဂက္ခဏေ” ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် ဆိုသင့်ရာ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဥပ္ပါဒေါ ပညာယတိ၊ ဝယော ပညာယတိ၊ &lt;br&gt;ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဟူသော သုတ္တန်၌ ဘုရား ဟောတော်မူသောကြောင့် ဌီခဏ ရှိ၏ဟု အကယ်၍ ဆိုငြားအံ့၊ ပါဠိအနက်ကား—ဖြစ်ခြင်းသည် ထင်၏။ ပျက်ခြင်းသည် ထင်၏။ တည်သော တရား၏ ဖောက်ပြန်သည်အဖြစ်သည် ထင်၏။ ဤကားအနက်။ ထိုသုတ္တန်ပါဠိတော်၌လည်း တခုသော သင်္ခတတရား၌ ဖောက်ပြန်သည်အဖြစ်၏ မဖြစ်ခြင်းကြောင့်၎င်း၊ ထင်ခြင်းကို ဟောတော်မူခြင်းကြောင့်၎င်း သင်္ခတ တရားတို့၏ တည်ခြင်းကိုသာလျှင် အလိုရှိအပ်၏၊ ခဏဖြစ်သော တည်ခြင်းကို အလိုမရှိအပ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘိဓမ္မာ၌ ရအပ်သော တရားကို မဟောခြင်း၌ အကြောင်းသည် မရှိ၊ ထို့ကြောင့် အဘိဓမ္မာပိဋကတ်၌ ဌီခဏကို မဟောခြင်း &lt;hr&gt;(၁)-ဖြစ်ပေါ်ပြီးသော ပရမတ္ထ တရားတို့၏ မချုပ်သေးမီ တည်နေသော အခိုက်အတန့် အခါသည် ဌီခဏ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သည်လည်း ဌီခဏ၏ မရှိခြင်းကိုသာလျှင် သိစေ၏။ ဤစကားအစဉ်သည် ထိုကေစိဆရာတို့၏ အဓိပ္ပါယ်တည်း။&lt;h3&gt;ဌီခဏရှိကြောင်းဆုံးဖြတ်ချက်&lt;/h3&gt;ထိုစိတ်၏ ဌီခဏ မရှိဟု မြစ်ရာ၌ အကို ဆိုဦးအံ့-ဥပါဒ်၊ ဘင်၏ တခုတည်းသော တရားလျှင် တည်ရာရှိခဲ့သော် ဥပါဒ်၊ ဘင်တို့တွင် ဥပါဒ်ခဏသည် တပါးတည်း။ ဘင်ခဏသည် တပါးတည်း၊ ဥပါဒ် အခိုက်အတန့်မှ ပြားသော ဘင်အခိုက်အတန့်ကို အလိုရှိအပ်သကဲ့သို့တည်း။ ဥပါဒ်နှင့် ဘင်တို့၏ တည်ရာ မတူဟု ယူခဲ့သည်ရှိသော် တပါးသော တရားသည် ဖြစ်၏။ တပါးသော တရားသည် ချုပ်၏၊ ဝါ-ဖြစ်သော တရားက တပါး၊ ချုပ်သော တရားက တခြားဟူသော အဓိပ္ပါယ်သည် ကျရောက်ရာ၏။ ထိုသို့ အဓိပ္ပါယ် ကျရောက်သင့်သောကြောင့် ဥပါဒ်နှင့် ဘင်တို့အား တခုတည်းသော တရားလျှင် တည်ရာရှိရာ၏။ ထို့အတူသာလျှင် ဥပါဒ်၊ ဘင် အခိုက်အတန့်မှ ပြားသော ဘင်သို့ ရှေးရှုသော အခိုက်အတန့်ကိုလည်း အလိုရှိအပ်၏။ ထိုဘင်သို့ ရှေးရှုသော အခိုက်အတန့်သည် &lt;b&gt;ဌီ&lt;/b&gt; မည်၏။ ပါဠိတော်၌ကား ဝေနေယျ သတ္တဝါတို့၏ အလိုအား မဆန့်ကျင်သောအားဖြင့် နည်းကို ပြသည်အစွမ်းဖြင့် ထိုဌီကို မဟောခြင်း ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစကားမှန်၏၊ အဘိဓမ္မာဒေသနာသည် တရံတခါ၌ ဝေနေယျ သတ္တဝါတို့၏ အလိုအား လျော်သောအားဖြင့် ဖြစ်၏၊ အဘယ် ဒေသနာကဲ့သို့နည်းဟူမူ၊ ရုပ်၏ ဖြစ်ဆဲ ခဏတခုကို ဥပစယ၊ သန္တတိ ဟု နှစ်ပါး အပြားဖြင့် ခွဲဝေ၍ ဟောတော်မူအပ်သကဲ့သို့တည်း။ သုတ္တန်ပါဠိတော်၌—&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တီဏိမာနိ ဘိက္ခဝေ သင်္ခတဿ သင်္ခတလက္ခဏာနိ၊ ကတမာနိ တီဏိ၊ ဥပ္ပါဒေါ ပညာယတိ၊ ဝယော ပညာယတိ၊ ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတိ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဟူ၍ ဤသို့ သင်္ခတ တရား၏သာလျှင် လက္ခဏာကို ပြခြင်းငှါ ဥပါဒ် အစရှိသည်တို့ကို ဟောတော်မူသည် အဖြစ်ကြောင့် အပေါင်း ဖြစ်သော ပညတ်သဘောဖြစ်သော အသင်္ခတတရား၏ ပကတိ ဌီတိကို ထိုသုတ္တန်ပါဠိတော်၌ ဟောအပ်၏ဟု သိခြင်းငှါ မတတ်ကောင်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပါဠိတော်၏ အနက်ကား—ရဟန်းတို့ သင်္ခတတရား၏ လက္ခဏာတို့သည် ဤသုံးပါးတို့တည်း၊ အဘယ်သုံးပါးတို့နည်းဟူမူ ဖြစ်ပေါ်မှုကိုလည်း သိအပ်၏၊ ပျက်မှုကိုလည်း သိအပ်၏၊ တည်သော သင်္ခတတရား၏ ဖောက်ပြန်သည်အဖြစ်ကိုလည်း သိအပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ပ-ဟူသော ဥပသာရပုဒ်၏ ဓာတ်အနက်၌သာလျှင် ဖြစ်သောကြောင့် ပညာယတိ-ဟူသော ကြိယာပုဒ်၏ သိအပ်၏ ဟူသော အနက်ကို မှတ်အပ်၏။ ထို့ကြောင့် ဤသို့ စိတ္တယမိုက်၌ ဌီခဏကို မဟောကာမျှဖြင့် စိတ်၏ ဌီခဏကို တားမြစ်ခြင်းမှ မသင့်။ ထို့ကြောင့် “ဥပ္ပါဒဋ္ဌိတိဘင်္ဂဝသေန” ဟူသော ဤသင်္ဂြိုဟ်လာ စကားသည် ကောင်းစွာ ဆိုအပ်သော စကားဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အဋ္ဌကထာ၌လည်း &lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဧကကဿ စိတ္တဿ ဥပ္ပါဒ၊ ဌိတိ၊ ဘင်္ဂဝသေန တယော တယော ခဏာ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဟု မိန့်ဆိုတော်မူအပ်၏။&lt;h3&gt;ရုပ်အသက်&lt;/h3&gt;၉။ ။ &lt;b&gt;တာနိ ပန သတ္တရသစိတ္တက္ခဏာနိ ရူပဓမ္မာနံ အာယု။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ထိုသို့ သဘော ရှိကုန်သော ၁၇-ချက်သော စိတ်တို့၏ ခဏကဲ့သို့သော ခဏတို့သည် ဝိညတ်ဒွေး၊ လက္ခဏရုပ် ၄-ခုသည် ကြဉ်အပ်သော ၂၂-ပါးသော ရုပ်တို့၏ အသက်တည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ရုပ်အသက်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၉။ ။ ယူတတ်၊ ယူအပ်သော အဖြစ်၏ ထိုထိုခဏ၏ အစွမ်း ဖြစ်သောကြောင့် နာမ်သည် လျင်သော ချုပ်ခြင်း ရှိ၏၊ ရုပ်သည် လေးသော ချုပ်ခြင်း ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် တာနိ-အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆို၏။ တာနိ-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ထိုသို့ သဘောရှိကုန်သော-ဟု အနက်ပေး။ ၁၇-ချက်ကုန်သော စိတ်တို့၏ ခဏကဲ့သို့သော ခဏတို့သည် &lt;b&gt;သတ္တရသစိတ္တက္ခဏာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏၊ တနည်းကား—ထိုစိတ္တက္ခဏတို့သည် ၁၇-ချက် ရှိကုန်၏။ ဤကား အနက်သမ္ဗန်ခြင်းတည်း။ အသီးသီးသော်ကား၊ ၅၁-ချက် စိတ္တက္ခဏရှိကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ရူပဓမ္မာနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဝိညတ်ဒွေး၊ လက္ခဏရုပ် လေးပါး ကြဉ်အပ်ကုန်သော ရုပ်တရားတို့၏-ဟု  &lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-စိတ်၊ စေတသိက်တို့၏ အသက်သည် ဥပါဒ်၊ ဌီ၊ ဘင်အားဖြင့် ခဏငယ် ၃-ချက်သာ အသက်ရှိ၏၊ ဝိညတ်ဒွေး၊ လက္ခဏရုပ် လေးခုမှ တပါးသော ရုပ် ၂-ပါးတို့၏ အသက်သည် ခဏကြီးအားဖြင့် စိတ္တက္ခဏ ၁၇-ချက် အသက်ရှည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;စိတ်, စေတသိက် တရားတို့သည် အကောင် အထည် အတုံးအခဲသဘောမှ ကင်းဆိတ် သောကြောင့် လျင်မြန်စွာ ဖြစ်တတ်, ပျက်စီးတတ်ကုန်၏။&lt;br&gt;၂ –ရုပ်တရာ တွိုသည်ကား အကောင် အထည် အတုံးအခဲသဘော ရှိသောကြောင့် နှေးကန်စွာ ဖြစ်တတ်, ပျက်စီးတတ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် စိဘ်၏ အသက်သည် ခဏငယ် ၃-ချက်သာ ရှိ၏၊ ရုပ်၏ အသက်သည် ထိုစိတ္တက္ခဏ ၁၇-ချက် ရှိ၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;b&gt;နာမ်သက်,ရုပ် သက်ဖြစ်ပုံဥပမာ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;တယောက်သော ယောက်ျားသည် အသီးကိုကျစေရန် တုတ်လှန် တံဖြင့် ပစ်ခတ် ချလေရာ အသီးတို့သည်၎င်း, သစ်ရွက်တို့သည်၎င်း တပြိုင်နက် အညှာမှ ကြွေကျကုန်၏၊ ထိုကျလာသော အသီး အရွက်တို့တွင် အသီးတို့သည် ဝန်လေးသောကြောင့် မြေသို့ ရှေးဦး ပဌမ လျင်မြန်စွာ ကျရောက်ကုန်ရာ၏၊ အရွက်တို့သည်ကား ပေါ့ပါးသောကြောင့် ဖြေးနှေးစွာ နောက်မှ မြေသို့ ကျကုန်ရာ၏။ ထို့အတူပင် အညှာမှ အသီး အရွက်တို့၏ တပြိုင်နက် ကြွေကျသော အခါကဲ့သို ပဋိသန္ဓေအခါတို့၌ ရုပ်နှင့် နာမ်တရားတို့၏ တပြိုင်နက် ဖြစ်မှုကို မှတ်အပ်၏။ အသီးတို၏ ဝန်လေးသောကြောင့် ရှေးဦးစွာ မြေသို့ ကျသကဲ့သို့ ရုပ်တရား မချုပ်သေးမီ နာမ်တရားကို၏ ၁၆-ကြိမ်တိုင်တိုင် ဖြစ်မှုပျက်မှုကို သိအပ်၏၊ အရွက်တို့၏ ပေါ့ပါးသောကြောင့် နောက်မှ မြေသို့ ကျသကဲ့သို ရုပ်တရားတို့၏ ၁၇-ကြိမ်မြောက်သော စိတ်နှင့်မှ အတူ ချုပ်ငြိမ်း ကွယ်ပျောက်မှုကို သိအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အနက်ပေး။ အဘယ့်ကြောင့် ကြဉ်ရပါသနည်းဟူမူ ဝိညတ်ဒွေးသည် စိတ္တက္ခဏတချက်သာ အသက်ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုဝိညတ်ဒွေးကို စိတ္တာနုပရိဝတ္တိ တရားတို့၌ ဟောတော်မူအပ်၏။ လက္ခဏရုပ်တို့တွင် ဇာတိရုပ်သည်၎င်း၊ အနိစ္စတာရုပ်သည်၎င်း၊ စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏ၊ ဘင်ခဏတို့နှင့် တူသောအသက် ရှိ၏၊ ဇရာရုပ်ကား တခုယုတ် ငါးဆယ် စိတ္တက္ခဏ အသက်ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;တံ သတ္တရသစိတ္တာယု၊ ဝိနာ ဝိညတ္တိလက္ခဏံ။&lt;/b&gt; ဟု ဆိုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—ဝိညတ်ဒွေး၊ လက္ခဏရုပ် လေးပါးကို ကြဉ်၍ ကြွင်းသော ထိုရုပ်အပေါင်းသည် စိတ္တက္ခဏ ၁၇-ချက် အသက်ရှိ၏။&lt;h3&gt;ကေစိဝါဒ&lt;/h3&gt;အချို့သော ဆရာတို့သည်ကား ပဋိစ္စသမုပ္ပဒ်အဋ္ဌကထာ &lt;b&gt;ဧတ္တာဝတာ ဧကာဒသ စိတ္တက္ခဏာ အတီတာ ဟောန္တိ၊ အထာဝသေသပဉ္စစိတ္တက္ခဏာယုကေ။&lt;/b&gt; ဟု မိန့်တော်မူသောကြောင့် ရုပ်တို့၏ အသက်တို့သည် ၁၆-ချက် စိတ္တက္ခဏသာ ရှိကုန်၏-ဟု မိန့်ဆိုကုန်၏၊ အကြောင်းကား ဖြစ်ဆဲဖြစ်သော ရုပ်သည်သာလျှင် ဘဝင်္ဂစလနအား ကျေးဇူးပြုနိုင်သောကြောင့်တည်း၊&lt;br&gt;&lt;hr&gt;(၁)-ဝိညတ်ရုပ် ၂-ပါးသည် စိတ်သို့ အစဉ် လိုက်သော စိတ္တာနုပရိဝတ္တိ တရားမျိုး ဖြစ်၍ စိတ်နှင့် အသက် တူခြင်းကြောင့် ခဏငယ် ၃-ချက်မျှသာ အသက်ရှည်၏။&lt;br&gt;(၂)-လက္ခဏရုပ် လေးပါးတို့တွင် ဥပစယ နှင့် သန္တတိ ၂-ပါးသည် စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏ မျှသာ အသက်ရှည်၏၊ ဇရာသည် ၄၈-ခဏမျှ အသက်ရှည်၍ ခဏငယ်ပေါင်း ၄၉-ချက် အသက်ရှိ၏၊ အနိစ္စတာသည် စိတ်၏ ဘင်ခဏမျှသာ အသက်ရှည်၏၊ ထိုသို့ စိတ္တက္ခဏ ၁၇-ချက် မပြည့်သောကြောင့် ဝိညတ်ဒွေးနှင့် လက္ခဏရုပ် လေးပါးတို့ကို ကြဉ်အပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;b&gt;ရုပ်သက် ၁၇-ချက် ရှိရခြင်းအကြောင်း&lt;/b&gt;&lt;br&gt;(နာမ်တရားဟူသည် အာရုံကို ယူတတ်သော တရားမျိုးဖြစ်၍ စိတ္တက္ခဏ တချက်၊ ဥပါဒ်၊ ဌီ၊ ဘင် သုံးချက်ဖြင့် အာရုံကို ယူနိုင် သိနိုင်သောကြောင့် စိတ္တက္ခဏ တချက်၊ ဥပါဒ်၊ ဌီ၊ ဘင် ၃-ချက်မျှသာ အသက်ရှိ၏။ ရုပ်တရားများကား စိတ္တက္ခဏ ၁၇-ချက်ကြာမှ ပုရေဇာတ စသော ပစ္စည်းတတ်သော ကိစ္စ၊ ဖောက်ပြန်မှုကိစ္စ ပြီးစီးနိုင်သောကြောင့် စိတ္တက္ခဏ ၁၇-ချက် အသက်ရှိ၏-ဟုမှတ်)။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဋ္ဌကထာအနက်ကား—ဤမျှ အတိုင်းအရှည် ရှိကုန်သော စိတ်တို့၏ အစဉ်ဖြင့် ၁၁-ပါးသော စိတ္တက္ခဏတို့သည် လွန်ကုန်၏။ ထို ၁၁-ပါးသော စိတ္တက္ခဏမှ ကြွင်းသော ငါးခုသာ စိတ္တက္ခဏလျှင် အသက်ရှိသော အာရုံ၌ တခုသော ပဋိသန္ဓေစိတ်သည် ဖြစ်၏။ ၄-ပါးကုန်သော ဘဝင်စိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ကေစိဝါဒ ကိုပယ်ပုံ&lt;/h3&gt;ထိုကေစိဆရာတို့၏ စကားသည် အနှစ်မရှိ၊ အဘယ့်ကြောင့် အနှစ်မရှိ၊ မသင့်ပါသနည်းဟူမူ။ ပဋိသန္ဓေစိတ်နှင့် တကွဖြစ်သော ရုပ်သည် ထိုပဋိသန္ဓေ အခါမှစ၍ ၁၇-ချက်မြောက်သော စိတ်နှင့် တကွချုပ်၏။ ပဋိသန္ဓေ စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏ၌ ဖြစ်သော စိတ်သည် ၁၇-ချက်မြောက်သော စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏ၌ ချုပ်၏။ ဤသို့ အစ ရှိသည်ဖြင့် ခန္ဓဝိဘင်းအဋ္ဌကထာ၌ပင်လျှင် ၁၇-ချက်မြောက်သော စိတ္တက္ခဏလာသောကြောင့်၊ ၁၇-ချက်မြောက်သော စိတ္တက္ခဏ ဟု ဆိုတော်မူသောကြောင့် ၁၆-ချက်ဟူသော ကေစိဆရာ၏ စကားသည် အနှစ်မရှိ၊ မသင့်-ဟူလို။&lt;h3&gt;ကေစိဆရာ၏ ကိုးကားပြသော အဋ္ဌကထာအဓိပ္ပါယ်ရှင်းပြပုံ&lt;/h3&gt;အကြင် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် အဋ္ဌကထာ၌ ၁၆-ပါးသော စိတ္တက္ခဏတို့ သာလျှင် ထင်ကုန်၏။ ထိုပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ဝိဘင်းအဋ္ဌကထာ၌ ဘဝင်္ဂစလန စိတ်ဖြစ်ခြင်းအား ပကတူပနိဿယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်း လျောက်ပတ်သော ခဏ၏ အစွမ်းဖြင့် ၁၆-ချက် ဟူသောနည်းကို အဋ္ဌကထာဆရာသည် ထုတ်ဆောင်အပ်၏။&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။ အဋ္ဌကထာသည် အတီတဘဝင်စိတ်နှင့် အတူဥပါဒ်သော ရူပါရုံသည် ဘဝင်္ဂစလနအား ကျေးဇူးမပြုနိုင်ဟု နှလုံးထား၍ ဥပါဒ်ကို ပယ်၍ ၁၆-ချက်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ ဥပါဒ်ခဏ၌ ကျေးဇူးမပြုနိုင်၊ ဌိတိခဏကျမှ ကျေးဇူးပြုနိုင်၍ ဥပါဒ်ခဏကို ကြည့်၍ ၁၆-ချက်ဟု မိန့်တော်မူ၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကြင်ကြောင့် ယုတ်သော အဘိုအားဖြင့် တခုသော စိတ္တက္ခဏ ကိုမျှလည်း လွန်ပြီးသည်သာ ဖြစ်သော ရူပါရုံအား ထင်နိုင်သော အစွမ်းသည် ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် အလွန်၌ လွန်သဖြင့် အကျိုးမရှိပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဝိဘင်း အဋ္ဌကထာ အလိုကား—ဌိတိခဏကျသော ရူပါရုံမှ ထင်နိုင်အောင် ကျေးဇူးပြုသည် ဖြစ်သောကြောင့် ဥပါဒ်ခဏကို ကြဉ်၍ ၁၆-ချက်သည် ရုပ်၏ အသက်ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ခန္ဓဝိဘင်းအဋ္ဌကထာ အလိုကား—ဌိတိခဏကျသော ရူပါရုံသာ ကျေးဇူး ပြုနိုင်သည် မှန်၏။ သို့သော် ဟေဋ္ဌိမ ပရိစ္ဆေဒနည်း အစွမ်းဖြင့် ဥပါဒ်ခဏသည်လည်း အာရုံဖြင့် ထိခိုက်၍ လွန်သော အာရုံမှသာ ထင်နိုင်သောကြောင့် ဥပါဒ် ခဏသည်လည်း အာရုံထင်ရာ၌ အကြောင်းတပါး ဖြစ်၍ ၁၇-ချက်ဟု ဆိုတော်မူ၏-ဟူလို။&lt;h3&gt;စက္ခုဒွါရ အတိမဟန္တာရုံဝီထိ&lt;/h3&gt;၁၀။&lt;b&gt;ဧကစိတ္တက္ခဏာတီတာနိ ဝါ ဗဟုစိတ္တက္ခဏာတီတာနိ ဌိတိပ္ပတ္တာနေဝါ ပဉ္စာရမ္မဏာနိ ပဉ္စဒွါရေ ပထမာဂစ္ဆန္တိ။ တဿာ ယဒိ ဧကစိတ္တက္ခဏာတီတကံ ရူပါရမ္မဏံ စက္ခုဿ ပထမာဂစ္ဆတိ။ &lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;တခုသော စိတ်၏ ခဏကဲ့သို့သော ခဏလျှင် လွန်ခြင်း ရှိကုန်သည်ဖြစ်၍၎င်း၊ များစွာသော စိတ်တို့၏ ခဏကဲ့သို့သော ခဏလျှင် လွန်ခြင်း ရှိကုန်သည် ဖြစ်၍၎င်း၊ ဌီသို့ ရောက်ကုန်သည်&lt;hr&gt; ၁။ ဌိတိပ္ပတ္တာနေဝ ၌ ဌိတိအရ ရုပ်၏ ဌိတိကိုသာ ယူရ၏၊ စိတ်၌ ဥပါဒ်, ဌိတိ, ဘင်ဟူ၍ ခဏသုံးချက်ရှိသကဲ့သို့ ရုပ်၌လည်း ဥပါဒ်, ဌိတိ, ဘင် ဟူ၍ ခဏသုံးချက်ရှိ၏။ ထိုသုံးပါးတို့တွင် ရုပ်သက် ၅၁-ချက်တို့အနက် အစဆုံး ဖြစ်သော ခဏငယ် တချက်သည် ရုပ်၏ ဥပါဒ် မည်၏၊ အဆုံးစွန်ဖြစ်သော ခဏငယ် တချက်သည် ရုပ်၏ ဘင်ခဏ မည်၏၊ အလယ်၌ ရှိသော ခဏငယ်ပေါင်း ၄၉-ချက်သည် ရုပ်၏ ဌီခဏ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်၍ သာလျှင် ငါးပါးသော အာရုံတို့သည် ငါးဒွါရ၌ ထင်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် တခုသော စိတ်၏ ခဏကဲ့သို့သော လွန်ခြင်းရှိသော ရူပါရုံသည် စက္ခုပသာဒအား ထင်ခြင်းသို့ အကယ်၍ ရောက်အံ့၊ ဤသို့ ရောက်သည်ရှိသော်...&lt;h3&gt;စက္ခုဒွါရ အတိမဟန္တာရုံဝီထိအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၀။ တခုသော စိတ်၏ ခဏကဲ့သို့သော ခဏသည် &lt;b&gt;ဧကစိတ္တက္ခဏ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုအာရုံငါးပါးတို့အား ထိုတခုသော စိတ်၏ ခဏဋ္ဌိတိ၌ ညွတ်သော ခဏ၏ လွန်ခြင်းရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုအာရုံ ငါးပါးတို့သည် &lt;b&gt;ဧကစိတ္တက္ခဏာတီတာနိ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား—ထိုအာရုံတို့သည် ထိုတခုသော စိတ်၏ ခဏကဲ့သို့သော ခဏကို လွန်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုအာရုံတို့သည် &lt;b&gt;ဧကစိတ္တက္ခဏာတီတာနိ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။ ဧကစိတ္တက္ခဏာတီတာနိ ဟူသော သင်္ဂြိုဟ်ပါဠိကို ဧကစိတ္တက္ခဏံ အတီတံ ဧတေသန္တိ ဧကစိတ္တက္ခဏာတီတာနိ-ဟု၎င်း၊ ဧကစိတ္တက္ခဏံ အတီတာနိ ဧကစိတ္တက္ခဏာတီတာနိ-ဟု၎င်း ပြု။&lt;h3&gt;အာရုံငါးပါး ဖြစ်ပေါ်ပုံ&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;အာပထမာဂစ္ဆန္တိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံတို့သည် မိမိ တည်ရာ၌ တည်၍ပင် အာရုံ၏ အဖြစ်သို့ ရောက်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် နှလုံးသွင်းအားလျော်စွာ များစွာသော ကလာပ်၌ တည်ကုန်သည် ဖြစ်၍ ထင်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။ ကြွင်းသော ဂန္ဓာရုံ, ရသာရုံ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံတို့သည်ကား ဃာနဝတ္ထု အစရှိကုန်သော မှီရာတို့၌ ကပ်၍သာလျှင် ဝိညာဏ် ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်း ဖြစ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် တခုတခုသော ကလာပ်၌ တည်ကုန်၍သာလျှင် အာရုံ  &lt;hr&gt; ၁။ ဧကစိတ္တက္ခဏာတီတာနိ-အရ စိတ္တက္ခဏတချက်သာလွန်သော အတိမဟန္တာရုံကိုယူ၊ ဗဟုစိတ္တက္ခဏာတီတာနိ-အရ များသော စိတ္တက္ခဏ လွန်သော မဟန္တာရုံစသည်ကိုယူ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဖြစ်သို့ ရောက်ကုန်၏၊ ထိုစကားမှန်၏။ ပသာဒရုပ် ငါးပါးတို့သည် တခု တခုသော ကလာပ်၌ တည်ကုန်မှသာလျှင် ငါးပါးသော ဝိညာဏ်၏ တည်ရာ အဖြစ်သို့ ရောက်နိုင်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။ စက္ခုပသာဒနှင့် သောတပသာဒ တို့သည် မိမိသို့ မရောက်သော အာရုံကို ယူတတ်သော “အသမ္ပတ္တဂ္ဂါဟ” တရားမျိုး ဖြစ်သောကြောင့် ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံတို့သည် များစွာသော ကလာပ်၌ တည်ကုန်သည် ဖြစ်၍ စက္ခုဝိညာဏ်, သောတဝိညာဏ်အား အာရမ္မဏပစ္စည်း တတ်နိုင်၏၊ ဃာန, ဇိဝှါ, ကာယပသာဒတို့သည်ကား မိမိသို့ ရောက်သော အာရုံကိုသာ ယူတတ်သော “သမ္ပတ္တဂ္ဂါဟိ” တရားမျိုး ဖြစ်သောကြောင့် တခုတည်းသော ကလာပ်၌ တည်ကုန်၍ ဃာနဝိညာဏ်, ဇိဝှါဝိညာဏ်, ကာယဝိညာဏ်တို့အား အာရမ္မဏပစ္စည်း တတ်ကုန်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုပသာဒတို့သည် ဘဝင်္ဂစလန၏ အနန္တရပစ္စည်း ဖြစ်သော အတီတဘဝင်နှင့် ပြိုင်၍ဖြစ်ကုန်၏။ အပရေဆရာတို့ကား အာဝဇ္ဇန်းနှင့်တကွ ဖြစ်ကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုကုန်၏။&lt;h3&gt;ဘဝင်္ဂစလန ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၁၁။&lt;b&gt;တာ ပရံ ဝိက္ခတ္တု ဘဝင်္ဂစလိတေ ဘဝင်္ဂသောတံ ဌိတွာ တမေဝ ရူပါရမ္မဏံ အာဝဇ္ဇန္တိ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇနစိတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ နိရုဇ္ဈတိ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁။ အာရုံနှင့် ပသာဒတို့၏ မထိခိုက် မတိုက်ဆိုင် မထင်မြင် ချုပ်ပျောက်သွားသော ဘဝင် ဖြစ်သောကြောင့် အတီတဘဝင်-မည်၏။ ဆိုအပ်ပြီးသော စိတ္တက္ခဏ တချက်ညွတ်မဟုတ် များစွာသော စိတ္တက္ခဏလျှင် ရှည်သော အသက်ရှိကုန်သော အာရုံတို့သည် ကြွေလျှင် တွေ့ခြင်း ထိလျှင် ထိခြင်း ပသာဒရုပ်၌ ထင်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်သည်မဟုတ်၊ ရုပ်၏ ဌိတိဖြစ်သော ဘဝင်္ဂစလန၏ ဥပါဒ်ကစ၍သာ ထင်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုထင်ခြင်းသို့ ရောက်သည်မှ နောက်၌ ဘဝင် ၂-ကြိမ် လှုပ်သည် ရှိသော် ဘဝင်၏ အယဉ်ကို ဖြတ်၍ ထိုရူပါရုံကိုပင်လျှင် ဆင်ခြင်တတ်သော ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်သည် ဖြစ်၍ ချုပ်၏။&lt;h3&gt;ဘဝင်္ဂစလန ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ ဖြစ်ပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၁။&lt;b&gt;ဒွိက္ခတ္တု ဘဝင်္ဂစလိတေ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ဘဝင်စိတ်နှင့် သဘောမတူသော အာဝဇ္ဇန်း ဝိညာဏ်ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းအဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော ဘဝင်လှုပ်သည်အစွမ်းဖြင့် ရှေး ပဋိသန္ဓေ စသော စိတ်တို့က ယူအပ်ပြီးသော ကံ, ကမ္မနိမိတ်စသော အာရုံ၌သာလျှင် ဘဝင် ၂-ကြိမ် ဖြစ်လတ်သော်-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;ဘဝင် ၂-ကြိမ်လှုပ်ခြင်းအကြောင်း&lt;/h3&gt;၅-ပါးသော ပသာဒတို့၌၊ ဝါ-၅-ပါးသော ပသာဒတို့အား ရှေးရှုသည် အဖြစ်အားဖြင့် ဖြစ်ခြင်းငှါ လျောက်ပတ်သော အရာ၌တည် သည် အစွမ်းဖြင့် အာရုံသည် ထိခိုက်သည်ရှိသော် ပသာဒကို ထိခိုက်သော အရှိန်ဖြင့် ဘဝင်၏ အစဉ်သည် ပြတ်သည်ရှိသော် အဆောတလျင် မပြတ်မူ၍ အရှိန်ဖြင့် ပြေးသော ယောက်ျားသည် ရပ်လိုသော် လည်း ခြေလှမ်း ၁-လှမ်း, ၂-လှမ်းတို့ကို လွန်ပြီးမှသာ ရပ်နိုင်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ ဘဝင် ၂-ကြိမ် ဖြစ်ပြီးမှသာလျင်ပြတ်၏။ ထို ၂-ကြိမ်တို့တွင် ပဌမဘဝင်စိတ်သည် ဘဝင်၏ အစဉ်ကို လှုပ်သကဲ့သို့ ဖြစ်သောကြောင့် ဘဝင်္ဂစလန မည်၏။ ၂-ခုမြောက်သော ဘဝင်ကို ထိုဘဝင် &lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ဖြစ်လတံ့သော ဝီထိစိတ် အပေါင်းတို့တွင် ရှေးဦး ပဌမ ဖြစ်သော ဝီထိစိတ်သည် ဒွါရ ၅-ပါး၌ ထင်လာသော အာရုံ ၅-ပါးကို ဤအာရုံကား အဘယ်ဟာမျိုးပါနည်း-ဟု ဆင်ခြင်တတ်သောကြောင့် ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ် မည်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဘဝင်လှုပ်ပုံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၂။ အာရုံ ၅-ပါးသည် ဒွါရ ၅-ပါး၌ အသီး အသီး ထိခိုက်သည် ရှိသော် ထိုထိခိုက်ခြင်း၏ အစွမ်းသတ္တိကြောင့် ရှေးဖြစ်နှင့်ပြီးသော ဘဝင်အစဉ် ပြတ်လိုလတ်သော် အဆောတလျင် မပြတ်မူ၍ အဟုန်ဖြင့် ပြေးသွားသော ယောက်ျားသည် ရပ်လိုသော်လည်း ရပ်လိုသော နေရာ၌ မရပ်တည်နိုင်ဘဲ ခြေလှမ်း ၁-လှမ်း ၂-လှမ်းတို့ကို လွန်ပြီးမှ ရပ်နိုင်သကဲ့သို့ ဘဝင် ၂-ကြိမ် ဖြစ်၍သာလျှင် ပြတ်ရ၏၊ ထို ၂-ကြိမ်သော ဘဝင်တို့တွင် ရှေးဘဝင်စိတ်သည် ဘဝင် အစဉ်ကို မလှုပ်သော်လည်း လှုပ်သကဲ့သို့ ဖြစ်သောကြောင့် ဘဝင်္ဂစလန-မည်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အစဉ်၏ ပြတ်သော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဝါ-ပြတ်သလို ဖြစ်သောကြောင့် ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ [၁] ဟု ခေါ်ကုန်၏။ ဤသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း၌မူ သာမညအားဖြင့် “ဒွိက္ခတ္တု ဘဝင်္ဂစလိတေ” ဟု မိန့်တော်မူအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;စောဒနာဦးအံ့-ရူပါရုံ အစရှိသည်သည် ပသာဒကို ထိခိုက်သည် ရှိသော် ထိုပဉ္စပသာဒ၌ မှီသော ပဉ္စဝိညာဏ်စိတ်၏သာလျှင် လှုပ်ခြင်း သည် သင့်သည် မဟုတ်ပါလော၊ ဟဒယဝတ္ထုကို မှီသော ဘဝင်၏ လှုပ်ခြင်းသည် အဘယ်သို့ သင့်ပါအံ့နည်း။ ဤကား အမေးတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တခုတည်းသော သန္တာန်၏ အစွမ်းဖြင့် တစပ်တည်း စပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် သင့်သည်သာတည်း။ ဥပမာဆိုသော်-စည်ကြီး၏ တဘက်၌ တည်သော သကာခ်၌ ယင်ကောင်သည် နားနေရာ အခြား တဘက်၌ တုတ်စသည်ဖြင့် ပုတ်ခတ်သည် ရှိသော် အစဉ်အားဖြင့် စည်ကို ဖွဲ့သော သားရေကြိုး အစရှိသည်တို့၏ လှုပ်သဖြင့် သကာခ်သည် လှုပ်သည်ဖြစ်၍ ယင်၏ ပျံသွားခြင်းကဲ့သို့ ဤအတူ ရူပါရုံ အစရှိသည် သည် ပသာဒရုပ်ကို ထိခိုက်သည် ရှိသော် ထိုပသာဒရုပ်၏ မှီရာ ဖြစ်ကုန်သော မဟာဘုတ်တို့သည် လှုပ်ကုန်သည် ဖြစ်၍ အစဉ်အားဖြင့် ထိုမဟာဘုတ်နှင့် စပ်ကုန်သော ကြွင်းသော ရုပ်တို့၏လည်း လှုပ်သဖြင့် ဟဒယဝတ္ထုရုပ်သည် လှုပ်သည်ရှိသော် ထိုဟဒယဝတ္ထုရုပ်၌ မှီသော ဘဝင်သည် လှုပ်သော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ဒုတိယဘဝင်စိတ်သည်ကား မြစ်ရေ အယဉ်ကဲ့သို့ အစဉ်အတိုင်းဖြစ်နေသော ဘဝင် အယဉ်သည် အာရုံသစ် ထင်လာသဖြင့် မိမိ ယူမြဲတိုင်းသော အာရုံကို စွန့်လွှတ်၍ အာရုံသစ်ကို ယူဖို့ရန် ဤနေရာတွင် ပြတ်လေ၏၊ ဤသို့ ဘဝင်အစဉ် ဘဝင်အယဉ် မှန်သမျှတို့၏ အဆုံးစွန် ပြတ်သော ဘဝင် ဖြစ်သောကြောင့် ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ-မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဘဝင်လှုပ်ရသောအကြောင်း&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၂။ ရူပါရုံ စသည်သည် စက္ခုပသာဒ စသည်ကိုသာ ထိခိုက်သော်လည်း စက္ခုပသာဒစသည်၏ မှီရာ မဟာဘုတ်သည် ဟဒယဝတ္ထု၏ မှီရာ မဟာဘုတ်နှင့် တစပ်တည်း အစဉ်၏ အစွမ်းဖြင့် စပ်သောကြောင့် ဘဝင်သည် လှုပ်ရ၏။ ဥပမာဆိုသော် စည်မျက်နှာ တဘက်၌ ကပ်ငြိသော သကာခ်တွင် ယင်ငယ်တကောင် နားနေရာ စည်မျက်နှာတဘက်ကို လက်ခပ်ဖြင့် တီးခတ်လေလျှင် အစဉ်အတိုင်း စည်ကို ဖွဲ့သော သားရေကြိုး စသည် လှုပ်သဖြင့် သကာခ်လည်း လှုပ်၍ ယင်ကောင် ပျံသွားခြင်းကဲ့သို့ ထိုအတူ ရူပါရုံသည် စက္ခုပသာဒ၌ ထိခိုက်သည်ရှိသော် စက္ခုပသာဒ၏ မှီရာမဟာဘုတ်နှင့် စပ်သော မဟာဘုတ်တို့ အဆက်ဆက် လှုပ်သဖြင့် ဟဒယဝတ္ထု လှုပ်၏။ ဟဒယဝတ္ထု လှုပ်သည် ရှိသော် ဟဒယဝတ္ထု၌ မှီသော ဘဝင်လည်း လှုပ်လေ၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ဃဋ္ဋိတေ အညဝတ္ထုမှီ၊ အညနိဿိတ ကမ္ပနံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဧကာဗဒ္ဓေန ဟောတီတိ၊ သက္ခရောပမယာ ဝဒေ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဟု သစ္စသံခိပ်ကျမ်း၌ မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—ဟဒယဝတ္ထုမှ တပါးသော ပဉ္စဝတ္ထုကို ရူပါရုံ အစ ရှိသည်သည် ထိအပ်သည်ရှိသော် ပဉ္စဝတ္ထုမှ တပါးသော ဟဒယဝတ္ထုကို မှီ၍ ဖြစ်သော ဘဝင်၏ လှုပ်ခြင်းသည် တစပ်တည်း ရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုသို့ ဘဝင်လှုပ်ခြင်းကို သကာခ် ဥပမာဖြင့် ဆိုရာ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဘဝင်္ဂဿာတိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဘဝင်၏ အယဉ်ကို-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;အာဝဇ္ဇန္တီ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဤအရာကား အဘယ်နည်း-ဟု ဆိုသကဲ့သို့ နှလုံးသွင်းခြင်းကို ပြု၍-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;စက္ခုဝိညာဏ်စသည်ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ဝိညာဏံ, သမ္ပဋိစ္ဆနံ သန္တီရဏစိတ္တံ ဝုဋ္ဌောဌပေန္တံ ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနစိတ္တဉ္စာတိ ယထာက္ကမံ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ နိရုဇ္ဈန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း ချုပ်သည်မှ နောက်၌ ထိုပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်၏ အခြားမဲ့၌ ထိုရူပါရုံကိုပင်လျှင် မြင်တတ်သော စက္ခုဝိညာဏ် စိတ်၎င်း၊ ခံလင့်သကဲ့သို့သော သမ္ပဋိစ္ဆိုင်းစိတ်၎င်း၊ စုံစမ်းလင့်သကဲ့သို့သော သန္တီရဏစိတ်၎င်း၊ ကောင်းစွာ မှတ်လင့်သကဲ့သို့သော ဝုဋ္ဌောစိတ်၎င်း၊ ဤစိတ်တို့သည် အစဉ်အတိုင်း ဖြစ်၍ ချုပ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၁၂။ &lt;b&gt;ပဿန္တိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို မျက်မှောက်အားဖြင့် မြင်တတ်သော-ဟု အနက်ပေး။ စောဒနာဦးအံ့—“စက္ခုနာ ရူပံ ဒိသွာ”ဟု ဟောတော်မူသောကြောင့် စက္ခုန္ဒြေသည်သာလျှင် ဒဿနကိစ္စကို ပြီးစေနိုင်၏၊ စက္ခုဝိညာဏ်သည် ဒဿနကိစ္စကို မပြီးစေနိုင်သည် မဟုတ်ပါလော-ဟူမူ။ ဤစောဒက ဆရာ၏ စကားကို ဤသို့သောအတိုင်း မမှတ်အပ်။ အဘယ့်ကြောင့် ဆိုသော် ရုပ်၏ ကန်းသည် ဖြစ်၍ ရုပ်ကို မြင်ရာ၌ မစွမ်းနိုင်သောကြောင့် မမှတ်အပ်ပေ။ အကယ်၍ ထိုစက္ခုန္ဒြေသည် ရုပ်ကို မြင်ငြားအံ့၊ ထိုတူရုပ်က မြင်ပါမူ စက္ခုဝိညာဏ်မှ တပါးသော ဝိညာဏ်နှင့် ပြည့်စုံသော သူ၏လည်း ရူပါရုံကို မြင်၏-ဟု လျဉ်းပါးခြင်းသည် ဖြစ်ရာ၏။ ဤကား အဖြေတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသို့ ဝိညာဏ်၏ ထိုဒဿနကိစ္စသည် အကယ်၍ ပြီးသည်ဖြစ်အံ့၊ ဤသို့ ပြီးသည်ရှိသော် စက္ခုဝိညာဏ်၏ အဆင်းကို မြင်ခြင်းမှ မတားမြစ်အပ်သည် အဖြစ်ကြောင့် တိုက်နံရံ စသည် ခြားရာ၌ တည်သော ရူပါရုံကိုလည်း စက္ခုဝိညာဏ်၏ မြင်ခြင်းကိစ္စ ဖြစ်ရာ၏။ ဤကား စောဒနာ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဖလ်အစရှိသည် အတွင်း၌ တည်သော အကြင် ရူပါရုံကို အလင်း၏ တားမြစ်ခြင်းသည် မရှိ၊ ဖလ်စသည်ဖြင့် တားဆီးအပ်သော်လည်း ထိုရူပါရုံကို စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် မြင်ခြင်းသည် ဖြစ်ပါစေလော့၊ နံရံစသည်ဖြင့် ဆီးအပ်သော အကြင် ရူပါရုံ၏ အလင်းရောင်ဖြင့် တားဆီးခြင်းသည် ရှိ၏၊ ထိုတိုက်နံရံ တားဆီးသော ရူပါရုံ၌ အလင်းရောင်-ဟူသော အကြောင်းမရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် စက္ခုဝိညာဏ်သည် မဖြစ်သင့်၊ ထို့ကြောင့် အလင်းရောင် ချို့တဲ့သော ရူပါရုံကို စက္ခုဝိညာဏ်သည် ယူခြင်းမရှိ၊ ဝါ-မယူနိုင်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းသော်ကား၊ &lt;b&gt;စက္ခုနာ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပါဠိတော်၌ ကရိုဏ်း ဖြစ်၍ ဖြစ်သော ထိုစက္ခုဒွါရဖြင့် ရူပါရုံကို မြင်၍-ဤသို့သော အနက်ကို အလိုရှိအပ်၏။ (ကာရကူပစာ ဟူလို)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တနည်းသော်ကား—“မဉ္စော ဥက္ကဋ္ဌိံ ကရောန္တိ” ပုဒ်၌ကဲ့သို့ မှီတတ်သော စက္ခုဝိညာဏ်၏ မြင်ခြင်းကြိယာကို မှီရာဖြစ်သော စက္ခုပသာဒ၌ စပ်၍ ဖြစ်၏-ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။ (ဌာနူပစာ-ဟူလို)&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သမ္ပဋိစ္ဆန္ဒံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ထိုရူပါရုံကို ပင်လျှင် ခံလင့်သကဲ့သို့သော-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;သန္တီရယမာနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ထိုရူပါရုံကိုပင်လျှင် စုံစမ်းသကဲ့သို့သော-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဝေါဋ္ဌပေန္တံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ထိုရူပါရုံကိုပင်လျှင် ကောင်းစွာ မှတ်သကဲ့သိုသော-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၃။ &lt;b&gt;တတော ပရံ ဧကူနတိံသ ကာမာဝစရဇဝနေသု ယံ ကိဉ္စိ လဒ္ဓပစ္စယံ ယေဘုယျေန သတ္တက္ခတ္တုံ ဇဝတိ။&lt;/b&gt; ထိုဝုဋ္ဌောစိတ် ချုပ်သည်မှ နောက်၌ တခုယုတ် ၃၀-သော ကာမာဝစရဇောတို့တွင် အမှတ်မရှိ တခုခုသော ဇောသည် ယောနိသောမနသိကာရ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ရအပ်သော အကြောင်းရှိသည် ဖြစ်၍ များသောအားဖြင့် ၇-ကြိမ် စော၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၃။ ဤဇောသည် ယောနိသောမနသိကာရ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ရအပ်သော အကြောင်းရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;လဒ္ဓပစ္စယ&lt;/b&gt; မည်၏။ အမှတ်မရှိသော ဇောသည် စော၏-ဟု ပုဒ်တို့ကို စပ်၍ အနက်ပေးအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ လဒ္ဓပစ္စယံ-ဟူသည်မှာ ဝုဋ္ဌော၏ အခြားမဲ့၌ ဇော ကျ၏-ဟုဆိုသော်လည်း ဇောစိတ် ၂၉-ပါးတို့တွင် အမှတ်မရှိ လျော်သလို ကျသည်မဟုတ်၊ ရရှိ ဖြစ်ပေါ်လာသော ယောနိသော မနသိကာရ, အယောနိသောမနသိကာရ စသော အကြောင်းအားလျော်စွာသာ ကျ၏-ဟု ဆိုလိုသည်။ ယောနိသော အကြောင်းခံလျှင် ကုသိုလ်ဇော စော၏၊ အယောနိသော အကြောင်းခံလျှင် အကုသိုလ်ဇော စော၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ယေဘုယျသဒ္ဒါကို ဆိုရခြင်းအကြောင်း-တွေဝေသော အခါ, သေခါနီးသော အခါတို့၌ ၆-ကြိမ်, ၅-ကြိမ်သော ဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် ယေဘုယျေန သဒ္ဒါကို မိန့်ဆို၏။&lt;h3&gt;တဒါရုံဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၁၄။ &lt;b&gt;ဇဝနာနုဗန္ဓာနိ စ ဒွေ တဒါရမ္မဏပါကာနိ။ ယထာရဟံ ပဝတ္တန္တိ, တတော ပရံ ဘဝင်္ဂပါတော။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဇောတို့အစဉ်လိုက်၍ ဖြစ်ကုန်သော ၂-ကြိမ်ကုန်သော တဒါရုံ ဝိပါက်စိတ်တို့သည် ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ဖြစ်ကုန်၏၊ ထိုဒုတိယ တဒါရုံ ချုပ်သည်မှ နောက်၌ ဘဝင်ကျလေ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၄။ &lt;b&gt;ဇဝနာနုဗန္ဓာနိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို မြစ်ညာသို့ သွားသော လှေသို့ မြစ်ရေ အယဉ်သည် အစဉ်လိုက်သကဲ့သို့ အချို့သော ကာလပတ်လုံး ဇောကို အစဉ်လိုက်ကုန်သော-ဟု အနက်ပေး။ ထိုကာမဝိပါက်စိတ်တို့အား ထိုဇော၏ အာရုံဖြစ်သော အာရုံရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;တဒါရမ္မဏ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ဝါ တဒါရုံ-မည်ကုန်၏။ ဤတဒါရမ္မဏ သဒ္ဒါကို “ဗြဟ္မဿရော” ပုဒ်ကဲ့သို့&lt;hr&gt; ၁။ ယေဘုယျေန-အရ ကုသိုလ် အကုသိုလ်ဇောတို့ စောရာဝယ် ၁-ကြိမ် ၂-ကြိမ်သာ စောသည်မဟုတ်၊ ပြကတေ့ ထင်ထင် ရှားရှား အားကြီးသောအခါ၌ များသော အားဖြင့် ၇-ကြိမ် စော၏၊ သို့သော် အပ္ပက-အနည်းငယ် အားဖြင့်ကား ရေနစ်သောသူ, သစ်ပင်ပေါ်မှ ကျသောသူတို့၏ ရေမွန်းသောအခါမျိုး စသည်၌ အားနည်း တွေဝေသောကြောင့် ၆-ကြိမ်သာ စော၏၊ သေခါနီးသော အခါ၌ ၅-ကြိမ်သာစော၏-ဟူလို။&lt;br&gt;၂။ မြစ်ညာ ရေညာသို့ ဆန်၍ လှော်ခတ် ခုတ်မောင်း နေသော လှေသင်္ဘော၏ နောက်သို့ ရေအဟုန် အယဉ်သည် အနည်းငယ် အစဉ်လိုက်ဘိသကဲ့သို့ ဇောသို့ အစဉ်တစိုက် အနည်းငယ် လိုက်သောအားဖြင့် ဇော၏ အာရုံကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်သော စိတ်သည် တဒါရုံ-မည်၏၊ ထိုတဒါရုံသည် ယထာရဟံ-အရ အမှတ်မဲ့ ကျသည် မဟုတ်၊ အာရုံ, ဇော, သတ္တဝါအားလျော်စွာသာ ကျ၏-ဟုမှတ်။ (အဓိပ္ပါယ် ကျယ်သည် နောက် တဒါရမ္မဏနီယမ၌ ထင်ရှားလတံ့)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အလယ်၌ အာရမ္မဏသဒ္ဒါ တခုကျေသော သမာသ်ပုဒ်-ဟု မှတ်အပ်၏။ ထိုစိတ်တို့သည် တဒါရုံလည်း မည်ကုန်, ဝိပါက်လည်း မည်ကုန် သောကြောင့် &lt;b&gt;တဒါရမ္မဏပါကာနိ&lt;/b&gt;-မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို အာရုံ, ဇော, သတ္တဝါအားလျော်စွာ-ဟု အနက်ပေး။ ထိုသို့ အာရုံ, သတ္တဝါအားလျော်စွာ ဖြစ်ခြင်းကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာ ကိုယ်တော်တိုင် ပြလတံ့။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဘဝင်္ဂပါတော&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝီထိစိတ်တို့ အစွမ်းဖြင့် မဖြစ်မူ၍ စိတ်၏ ဘဝင်ကျသကဲ့သို့ ဘဝင်၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ခြင်းတည်း။ ဤသို့သော အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ဆိုလို၏။&lt;h3&gt;ဝီထိစိတ်ဖြစ်ပုံ-သရက်သီးဥပမာ&lt;/h3&gt;ဤဝီထိစိတ်ကို ပြရာ၌ ဝီထိစိတ်ဖြစ်ခြင်း၌ ချမ်းသာလွယ်ကူစွာ ယူခြင်း အကျိုးငှါ၊ ဝါ-ဉာဏ်သက်လွယ်ခြင်း အကျိုးငှါ သရက်သီး [၁]&lt;hr&gt; ၁။ ဝီထိစိတ် ဖြစ်ပုံကို သရက်သီး ဥပမာဖြင့် ထင်စွာ ပြဆိုကုန်၏၊ ပြပုံမှာ-အသီးသီးသော သရက်ပင် အနီး၌ တဦးသော ယောက်ျားသည် အိပ်နေသတတ်၊ ထိုအခါ သရက်သီးသည် အိပ်သော ယောက်ျား၏ အနီး နားရင်း၌ ကြွေကျလတ်သော် ထိုကြွေကျသောအသံဖြင့် နိုး၍ မျက်စိကို ဖွင့်၍ ကြည့်လေလျှင် သရက်သီးကို မြင်၍ ထိုသရက်သီးကို ကိုင်ယူကာ ဆုပ်နယ်နမ်းရှုပ် ကြည့်ရှုသဖြင့် မှည့်သည်ကို သိရှိ၍ ကိုက်ခါ ကိုက်ခါ စားပြီးလျှင် ချွဲခမ်း သလိပ်နှင့်တကွ ထွေးလုံးခါ မျို၍ ထိုသရက်ပင်ရင်း၌ အိပ်ပြန်လေ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဥပမာစကားရပ်၌ ယောက်ျား၏ အိပ်သော အခါကဲ့သို့ ဘဝင်စိတ် ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏၊ သရက်သီး ကြွေ၍ မြေ၌ ကျသကဲ့သို့ ရူပါရုံနှင့် စက္ခုပသာဒတို့ ထိခိုက်သော အခါကို မှတ်အပ်၏၊ သရက်သီး ကြွေလာသော အသံဖြင့် နိုးသော အခါကဲ့သို့ အာဝဇ္ဇန်း ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏၊ မျက်စိဖွင့်၍ ကြည့်သော အခါကဲ့သို့ စက္ခုဝိညာဏ် ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏၊ သရက်သီးကို ကိုင်ယူသော အခါကဲ့သို့ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏၊ ဆုပ်နယ်သော အခါကဲ့သို့ သန္တီရဏ ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏၊ နမ်းသော အခါကဲ့သို့ ဝေါဋ္ဌဗ္ဗန ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏။ ကိုက်ခါ ကိုက်ခါ စားသော အခါကဲ့သို့ ဇော ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏၊ မျိုသော အခါကဲ့သို့ တဒါရုံ ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏၊ တဖန် ပြန်အိပ်သော အခါကဲ့သို့ ဘဝင်ကျသော အခါကို မှတ်အပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဥပမာ-အစရှိသည်ကို အဋ္ဌကထာဆရာတို့သည် ဆောင်ကုန်၏။ ထို သရက်သီးဥပမာ စသည်တို့တွင် ဤဆိုလတံ့သည်ကား သရက်သီး ဥပမာမျှသာတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တယောက်သော ယောက်ျားသည် အသီးသီးသော သရက်ပင်၏ အရင်း၌ ဦးခေါင်းနှင့်တကွ ခြုံ၍ အိပ်သည်ရှိသော် မိမိအနီး၌ ကျသော တလုံးသော သရက်သီး၏ အသံဖြင့် နိုး၍ ဦးခေါင်းမှ အဝတ်ကို ဖယ်ပြီး မျက်စိကို ဖွင့်ကြည့်၍ မြင်သောအခါ ထိုသရက်သီးကို ယူငင်ဆုပ်နယ်၍ နမ်းလျက် မှည့်သည်အဖြစ်ကို သိ၍ စားပြီး ခါ ခံတွင်း၌ရှိသော သရက်သီးကို သလိပ်နှင့် တကွ မျို၍ တဖန် ထိုသရက်ပင်ရင်း၌ပင် အိပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုဥပမာ၌-ယောက်ျား၏ အိပ်သော အခါကဲ့သို့ ဘဝင်ကျသော ကာလကို မှတ်အပ်၏၊ သရက်သီး၏ ကြွေကျသော ကာလကဲ့သို့ အာရုံ၏ ပသာဒနှင့် ထိခိုက်သော ကာလကို မှတ်အပ်၏။ ထိုသရက်သီး၏ အသံဖြင့် နိုးသော အခါကဲ့သို့ အာဝဇ္ဇန်းအချို့ကို မှတ်အပ်၏။ မျက်စိကို ဖွင့်၍ ကြည့်သော အခါကဲ့သို့ စက္ခုဝိညာဏ် ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏။ ကောက်ယူသော အခါကဲ့သို့ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်းစိတ် ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏။ နယ်သော အခါကဲ့သို့ သန္တီရဏစိတ် ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏။ နမ်းသော အခါကဲ့သို့ ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနစိတ် ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏။ သုံးဆောင်သော အခါကဲ့သို့ ဇောစိတ် ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏။ ခံတွင်း၌ ရောက်သော သရက်သီးကို သလိပ်နှင့် တကွ ရှိသော အခါကဲ့သို့ တဒါရုံစိတ် ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏။ တဖန် အိပ်သော အခါကဲ့သို့ ဘဝင်ကျသော အခါကို မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဥပမာဖြင့် အဘယ်သို့ ပြပါသနည်း-ဟူမူ အာရုံ၏ ကိစ္စကား ပသာဒနှင့် ထိခိုက်ခြင်းသာလျှင်တည်း။ အာဝဇ္ဇန်း၏ ကိစ္စကား အာရုံကို နှလုံးသွင်းကာမျှသာလျှင်တည်း။ စက္ခုဝိညာဏ်၏ ကိစ္စကား မြင်ခြင်းမျှသာလျှင်တည်း။ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း စသည်တို့၏ ကိစ္စကား အာရုံကို ခံယူခြင်း စသည်မျှသာတည်း။ ဇော၏ ကိစ္စကား အာရုံ အရသာကို ခံစားခြင်းသာတည်း။ တဒါရုံ၏ ကိစ္စကား ဇောသည်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ခံစားအပ်ပြီးသော အာရုံကိုပင် ခံစားခြင်းပင်တည်း။ ဤသို့ ကိစ္စ၏ အစွမ်းဖြင့် တရားတို့၏ အချင်းချင်း မရောမယှက်သည် အဖြစ်ကို ပြအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသို့ဖြစ်သော စိတ်ကို သင်စိတ်သည် အာဝဇ္ဇန်း မည်သည် ဖြစ်၍ ဘဝင်၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်လော့၊ သင်စိတ်သည် စက္ခုဝိညာဏ် စသည်တို့တွင် တပါးပါးဖြစ်၍ အာဝဇ္ဇန်း၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်လော့။ ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် တိုက်တွန်း နှိုးဆော်သူသည် မရှိပါဘဲလျက် ဥတုနိယာမ ဗီဇနိယာမ အစရှိသည်ကဲ့သို့ စိတ္တနိယာမ အစွမ်းဖြင့် သာလျှင် အလိုလို ဖြစ်၏-ဟု သိအပ်၏။&lt;h3&gt;အတိမဟန္တာရုံဝီထိ&lt;/h3&gt;၁၅။ &lt;b&gt;ဧတ္တာဝတာ စုဒ္ဒသ ဝိထိစိတ္တုပ္ပါဒါ ဒွေ ဘဝင်္ဂစလနာနိ ပုဗ္ဗေဝါတီတကမေက စိတ္တက္ခဏန္တိ ကတွာ သတ္တရသစိတ္တက္ခဏာနိ ပရိပူရေန္တိ။ တတော ပရံ ရူပါရမ္မဏံ နိရုဇ္ဈတိ။ အာရမ္မဏမေတံ အတိမဟန္တာရုံ နာမ ဂေါစရံ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤမျှ အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သော ၁၄-ပါးကုန်သော ဝီထိစိတ်တို့၎င်း၊ ၂-ကြိမ်ကုန်သော ဘဝင်္ဂစလနတို့၎င်း၊ ရှေးဦးကလျှင် လွန်ခြင်း ရှိသော တခုသော စိတ္တက္ခဏ၎င်း၊ ဤသို့သော အပြားဖြင့် ၁၇-ချက်သော စိတ္တက္ခဏတို့သည် ပြည့်ကုန်၏။ ထိုဒုတိယတဒါရုံ၏ ဌိတိကာလမှ နောက်ဘင်ကာလ၌ ရူပါရုံသည် ချုပ်၏။ ထိုအာရုံသည် အတိမဟန္တာရုံ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;ဆိုအပ်ပြီးသော ဝီထိစိတ်များ၏ မှီရာ မန္ဒာယုကပသာဒ, အမန္ဒာယုကပသာဒ, မဇ္ဈိမာယုကပသာဒ များကိုလည်း ဝေဖန် ပိုင်းခြား မှတ်သားသင့်၏၊ မှတ်သားပုံမှာ အတီတဘဝင်မှ အောက်ဖြစ်သော ဘဝင် ၁၃-ချက် ခဏငယ် ၃၇-ခဏတို့၌ ရှိသော ပသာဒ ၃၇-ခုတို့သည် ဒုတိယ တဒါရုံ မချုပ်ခင် ချုပ်သည် ဖြစ်၍ အာရုံ ၅-ပါးအောက် တိုသော အသက် ရှိသောကြောင့် မန္ဒာယုကပသာဒ-မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၁၅။ ။ဤမျှ အတိုင်းအရှည်ရှိသော စိတ်၏ အစဉ်ဖြင့် ၁၇-ချက်သော စိတ္တက္ခဏတို့သည် ပြည့်ကုန်၏။ ဤသို့ ပုဒ်စပ်ခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;h3&gt;မဟန္တာရုံဝီထိ&lt;/h3&gt;၁၆။ ယာဝ တဒါရမ္မဏုပ္ပါဒါ ပန အလ္လဘန္တော တိက္ခမာပတ္တာ ဂတံ အာရမ္မဏံ မဟန္တံ နာမ၊ တတ္ထ ဇဝနာဝသာနေ ဘဝင်္ဂပါတောဝ ဟောတိ၊ နတ္ထိ တဒါရမ္မဏုပ္ပါဒေါ။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;အတီတဘဝင်၏ အစမှစ၍ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း၏ ဘင်တိုင်အောင် စိတ္တက္ခဏ ၁၁-ချက်နှင့် အတူ ဥပါဒ်သော ပသာဒရုပ် ၁၁-ခုတို့သည် ဒုတိယတဒါရုံ ချုပ်ပြီးသည်နောက်မှ ချုပ်သည် ဖြစ်၍ အာရုံ ၅-ပါးထက် ရှည်သောအသက် ရှိသောကြောင့် အတိမဟန္တာယုကပသာဒ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အတီတဘဝင်၏ ဥပါဒ်ခဏ၌ ဖြစ်သော ပသာဒရုပ် တခုသည် ဒုတိယ တဒါရုံ၏ ဘင်နှင့်ပြိုင်၍ ချုပ်ရကား အာရုံ ၅-ပါးနှင့် တူသော အသက် ရှိသောကြောင့် မဇ္ဈိမာယုကပသာဒ မည်၏-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ့်ကြောင့် ဤမန္ဒယုက စသော ပသာဒရုပ်ကို ရွေးချယ်ရပါသနည်းဆိုသော် ပုရေဇာတပစ္စည်း တပ်နိုင်သော ပသာဒရုပ်ကို သိလို၍ ရွေးချယ်ရ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုထိုစိတ်တို့တွင် စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်၏ မှီရာ ပသာဒရုပ်ကား အဘယ်ပါနည်း၊ အဘယ် ပသာဒရုပ်ကို မှီ၍ သိမှုကိစ္စ တပ်နိုင်ပါသနည်း-ဟု စီစစ်သော် သတ္တဝါတို့၏ ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဥပါဒ်မှစ၍ စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ ရေသည်ရှိသော် ၁၇-ချက်မြောက် ဖြစ်သော စိတ်၏ ဥပါဒ်တိုင်အောင် ဖြစ်သမျှသော စိတ်တို့၏ ဥပါဒ်တိုင်း၊ ဋ္ဌိတိတိုင်း၊ ဘင်တိုင်း တဖွားဖွား ဖြစ်၍ နေသော ပသာဒရုပ် အများတို့တွင် ပဉ္စဝိညာဏ်စိတ် ဖြစ်သည့်အခါ မမှီသော ချုပ်ပြီးသော ပသာဒရုပ်၊ ပဉ္စဝိညာဏ်စိတ် ဖြစ်ပြီး နောက်မှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ပသာဒရုပ် တို့ကား ပဉ္စဝိညာဏ်သည် မှီသလော၊ မမှီလေသလော-ဟု ရွေးချယ်စီစစ်ဘို့ မရှိသဖြင့် မရွေးချယ်မူ၍ ပဉ္စဝိညာဏ် ဖြစ်သည်တိုင်အောင် မှီသော ၄၉-ချက်သော ပသာဒရုပ်တို့ တွင်သာ အဘယ် ပသာဒရုပ်ကို စက္ခုဝိညာဏ် စသော ပဉ္စဝိညာဏ် ဓာတ်တို့သည် မှီကုန်သနည်း-ဟု လျဉ်းပါးဘွယ် ရှိသောကြောင့်၎င်း၊ ပဉ္စဝိညာဏ်ဓာတ်၏ မှီရာ ပုရေဇာတ နိဿယ ပစ္စည်းတပ်သော ပသာဒရုပ်ကို ကွဲပြား သိသာစိမ့်သောငှါ အာယုက သုံးပါးကို စီစစ်ရွေးချယ် ပြရ၏-ဟု။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အတိမဟန္တာရုံဝီထိပုံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဘဝင် ၁၃-ချက်။ ။“တီ-န-ဒ-ပ-စ-သံ-ဏ-ဇော ဇော ဇော ဇော ဇော ဇော ဇော ရုံ ရုံ၊ ဘဝင်၊ ဘဝင်”
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တဒါရုံ ဖြစ်သည်တိုင်အောင် မလောက်သည် ဖြစ်၍ လွန်ခြင်း ရှိသော ထင်ခြင်းသို့ ရောက်သော အာရုံသည် မဟန္တာရုံ မည်၏။ ထိုမဟန္တာရုံဝယ် ဇော၏ အဆုံး၌ ဘဝင်ကျလေ၏၊ တဒါရုံ ဖြစ်ခြင်း။&lt;h3&gt;မဟန္တာရုံဝီထိ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၆။ အပ္ပန္တာတိ တကံ-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ် ကို မလောက်သည် ဖြစ်၍ လွန်သော-ဟု အနက်ပေး၊ နတ္ထိ တဒါရမ္မဏုပ္ပါဒေါ-ဟူသည်ကား ၁၄-ချက်သော စိတ္တက္ခဏ အသက် ရှိသော အာရုံ၌ ရှေးဦးစွာ အာရုံပြု၍ ချုပ်သောကြောင့်သာလျှင် တဒါရုံမဖြစ်။&lt;h3&gt;တဒါရုံမဖြစ်ခြင်းအကြောင်း&lt;/h3&gt;အဘယ့်ကြောင့် တဒါရုံ မဖြစ်ပါသနည်း-ဟူမူ တခုသော ဝီထိ၌ အချို့ကုန်သော ပစ္စုပ္ပန်အာရုံတို့၌ အချို့ကုန်သော စိတ်တို့သည် အတိတ်အာရုံ ရှိကုန်၏။ ထို့ကြောင့် တဒါရုံ မဖြစ်။&lt;h3&gt;တဒါရုံဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၁၅-ချက်သော စိတ္တက္ခဏ အသက်ရှိသော အာရုံတို့၌လည်း ဇောဖြစ်သည်မှ နောက်၌ စိတ္တက္ခဏတချက်သည်သာလျှင် ကြွင်း၏။ ထို့ကြောင့် တဒါရုံ ၂-ကြိမ် ဖြစ်ခြင်းငှါ မလောက်သည်အဖြစ်ကြောင့် ဒုတိယတဒါရုံ၏ ဖြစ်ခြင်းသည် မရှိ။ ဒုတိယတဒါရုံမဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ပဌမတဒါရုံသည်လည်း မဖြစ်။ အဘယ့်ကြောင့် တဒါရုံ တကြိမ် မဖြစ်သနည်း-ဟူမူ စိတ်ဖြစ်ခြင်းကို ရေတွက်ရာ၌ &lt;hr&gt;၁-အာရုံသည် အားနည်းသဖြင့် ၂-ကြိမ် မကျလောက်သောကြောင့် တဒါရုံမကျ-ဟုမှတ်၊ တကြိမ်တည်းလည်း တဒါရုံ ကျရိုး မရှိ၊ သို့ဖြစ်၍ တဒါရုံ မကျ-ဟူလို။ &lt;br&gt;&lt;b&gt;မဟန္တာရုံဝီထိပုံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;• တီ-တီ-န-ဒ-ပ-စ-သံ-ဏ-ဇော ဇော ဇော ဇော ဇော ဇော ဇော ဘဝင် ဘဝင်။&lt;br&gt;• တီ-တီ-တီ-န-ဒ-ပ-စ-သံ-ဏ-ဇော ဇော ဇော ဇော ဇော ဇော ဇော ဘဝင် ဘဝင်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ခပ်သိမ်းသော ဝါရတို့၌ “တဒါရမ္မဏာနိ ဒွေ”ဟု ၂-ခုကုန်သော စိတ်အကြိမ်တို့၏ လာသည် အဖြစ်ကြောင့် ၂-ကြိမ်သာလျှင် တဒါရုံ ဖြစ်ခြင်းကို ပါဠိတော် မှတ်ပြတော်မူအပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ပရမတ္ထဝိနိစ္ဆယကျမ်း၌ “သတ္တတိံသေ ဝါ တဒါရမ္မဏံ၊ သတ္တတိံသေ အာဝဇ္ဇနာဒယော”ဟု ယင်းစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ ထိုစကားကို မဇ္ဈိမနိကာယ်ကို ဆောင်ကုန်သော ဆရာတို့၏ အလိုအယူကို အစဉ်မှီသဖြင့် ဆိုအပ်သောစကား-ဟု မှတ်အပ်၏။ ဂါထာ၏ အနက်ကား—တဒါရုံသည် တကြိမ်သော်၎င်း၊ ၂-ကြိမ်သော်၎င်း ဖြစ်၏။ အာဝဇ္ဇန်း အစရှိသည်တို့ကား တကြိမ်သာ ဖြစ်ကုန်၏။ ထိုမဇ္ဈိမနိကာယ်ဆောင် ဆရာတို့၏ ဝါဒကို အောက်၌ ဆိုခဲ့ပြီးသော ပါဠိနှင့် မနှီးနှောသောကြောင့် သမ္မောဟဝိနောဒနီ မည်သော အဋ္ဌကထာ၌ အကြောင်းကြောင့် ပယ်အပ်၏။ ထို့ကြောင့် အရှင် အနုရုဒ္ဓါ ဆရာသည်လည်း မိမိသည် အလိုမရှိသောကြောင့် အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်း၌၎င်း၊ နာမရူပပရိစ္ဆေဒကျမ်း၌၎င်း တဒါရုံ တကြိမ် ဖြစ်ခြင်းကို မဆိုအပ်။&lt;h3&gt;ပရိတ္တာရုံဝီထိ&lt;/h3&gt;၁၇။ ။ယာဝ ဇဝနုပ္ပါဒါ အပ္ပဂေါ တိတ္တက္ခတ္တံ ဝေဋ္ဌဗ္ဗနမေ၀ ပဝတ္တတိ။  တတော ပရံ ဘဝင်္ဂပါတောဝ ဟောတိ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဇောဖြစ်သည် တိုင်အောင်လည်း မလောက်သည် ဖြစ်၍ လွန်ခြင်း ရှိသော ထင်ခြင်းသို့ ရောက်သော အာရုံသည် ပရိတ္တာရုံ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုပရိတ္တာရုံဝီထိ၌ တဒါရုံ မဖြစ်သောကြောင့် ၂-ကြိမ်၎င်း၊ ၃-ကြိမ်၎င်း စိတ်သည်သာလျှင် ဖြစ်၏။ ထို ၃-ချက် ချုပ်သည်မှ နောက်၌ ဘဝင်ကျ၏။&lt;h3&gt;ပရိတ္တာရုံဝီထိအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၇။ ။ဇောဖြစ်သည်မှ နောက်၌ စိတ္တက္ခဏ ခြောက်ချက် အသက်ကြွင်းရှိသော အာရုံသည် နည်းသော အသက်ရှိသည် ဖြစ်၍
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အလုံးစုံ အားနည်းသည် အဖြစ်ကြောင့် ဇောဖြစ်ခြင်းငှါ ကျေးဇူး မပြုနိုင်၊ အဘယ့်ကြောင့် ဇော မဖြစ်နိုင်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ ဇော ဖြစ်သည် ရှိသော် မြဲသောအားဖြင့် ၇-ချက်သော စိတ္တက္ခဏ အသက်ရှိသော အာရုံ၌သာလျှင် ဖြစ်နိုင်၏။ ဤသို့သော အဓိပ္ပါယ်ကြောင့် “ဇဝနာနုပ္ပဇ္ဇိတွာ”ဟု အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာသည် မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ထိုစကား မှန်၏၊ အနုပ္ပဇိတွာ-ပုဒ်၌ ရှိသော တွာ-ပစ္စည်းသည် ဟိတ်အနက်၌ ဖြစ်၏၊ ဇော၏လည်း မဖြစ်ခြင်းကြောင့်-ဤကား တွာ-ပစ္စည်း၏ အနက် ဖြစ်၏။ ဤဟိတ် အနက်မှ တပါးသော ပုဗ္ဗကာလ အနက်ကို ယူသည် ရှိသော် နောက်ဖြစ်သော 'ပဝတ္တိ-ဟူသော ကြိယာနှင့် တူသော ကတ္တား ရှိသည်၏ အဖြစ်ကို မရအပ်ရာ၊ ထို့ကြောင့် ဟိတ်အနက်၌ ပစ္စည်း ဖြစ်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဒွိတ္တိက္ခတ္တုံဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ၂-ကြိမ်သော်၎င်း၊ ၃-ကြိမ်သော်၎င်း-ဟု အနက်ပေး။ အချို့သော ဆရာတို့သည်ကား&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-၏ ပရိတ္တာရုံသည် အာရုံ ၅-ပါးကို ထင်ရှားစွာ မမြင်နိုင်၊ မထိခိုက်နိုင်ပါဘဲ မြင်လိုက်သလို ကြားလိုက်သလိုမျှ ဖြစ်သော အားနည်းသော အာရုံမျိုး ဖြစ်သည်။ ဤသို့ အားနည်းသော အာရုံဖြစ်၍ ၎င်းအာရုံအရသာကို ပိုင်းခြား၍ မသိနိုင် မခံစားနိုင်သည် ဖြစ်သောကြောင့် ဇောမကျနိုင်၊ ဇောအရာကိုယူ၍ ၃-၂-ကြိမ်သာ ဖြစ်ရ၏-ဟုမှတ်။ ထို့ကြောင့် ဤပရိတ္တာရုံ ဝီထိကို ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနဝါရ-ဟု ဆိုလေ၏။ &lt;br&gt;&lt;b&gt;ပရိတ္တာရုံ ၆-ဝီထိ ပုံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;(၁) “တီ-တီ-တီ-တီ-န-ဒ-ပ-စ-သံ-ဏ-ဝု-ဝု-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်”&lt;br&gt;(၂) “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-ဒ-ပ-စ-သံ-ဏ-ဝု-ဝု-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်” ဘဝင်-ဘဝင်။&lt;br&gt;(၃) “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-ဒ-ပ-စ-သံ-ဏ-ဝု-ဝု-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်” ဘဝင်&lt;br&gt;(၄) “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-ဒ-ပ-စ-သံ-ဏ-ဝု-ဝု-ဘဝင်-ဘဝင်” ဘဝင်။&lt;br&gt;(၅) “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-ဒ-ပ-စ-သံ-ဏ-ဝု-ဝု-ဘဝင်” ဘဝင်-ဘဝင်။&lt;br&gt;(၆) “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-ဒ-ပ-စ-သံ-ဏ-ဝု-ဝု” ဘဝင်-ဘဝင်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တိက္ခတ္တုံဟူသော သဒ္ဒါသည် စကားပြေပြစ်ရုံမျှ အကျိုးရှိ၏-ဟု ဆိုကြကုန်၏။ ထိုသို့ ဆိုခြင်းသည် ထိုကေစိဆရာတို့၏ နှလုံးသွင်း မျှသာတည်း။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် “ဒွိက္ခတ္တံ ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနမေဝ ပရိဝတ္တတိ” ဟု ဆိုသော်လည်း စကား၏ မပြေပြစ်သည်၏ အဖြစ် သည် မရှိသည်သာ မကသေး၊ ၃-ကြိမ်ဖြစ်ခြင်းကို တားမြစ်သော တစုံတခုသော စကားသည်လည်း အဋ္ဌကထာတို့၌ မပါရှိခဲ့။ ထို့ကြောင့် ထိုထိုသော အဋ္ဌကထာတို့၌ သီဟိုဠ် အဋ္ဌကထာဆရာ တို့သည်လည်း “ဒွိက္ခတ္တံ၊ ဝါ တိက္ခတ္တံ” ဟူ၍သာလျှင် ဖွင့်ဆို တော်မူကြကုန်၏။ ထို့ကြောင့် တိက္ခတ္တံ-သဒ္ဒါ မပို-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနမေဝ ပရိဝတ္တတိ-ဟူသည်ကား၊ ဝ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဝုစိတ်သည်သာလျှင် အဖန်ဖန်ဖြစ်၏-ဟု အနက်ပေး။ ထို စိတ်သို့ မရောက်မူ၍ အကြား၌ စက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည် တို့ တည်၍ စိတ်ဖြစ်ခြင်းမှ နှစ်ခြင်းသည်မရှိ။ ဤပရိတ္တာရုံ၌ အရှင် အာနန္ဒာ ဆရာသည်ကား “အာဝဇ္ဇနာ...ပ...ပစ္စယော” ဟု အာဝဇ္ဇန်း၏ ကုသိုလ် အကုသိုလ်တို့၏ အနန္တရပစ္စည်း အဖြစ် ကို မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူသောကြောင့် ပဉ္စဝိညာဏ်နှင့် အာဝဇ္ဇန်းတို့၏လည်း အနက်ထူး မရှိသောကြောင့် စုတိဖြစ်သည်ရှိသော် ဝုသည် ကာမာဝစရကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်ကြိယာစိတ်တို့အား စင်စစ်အားဖြင့် အနန္တရပစ္စည်းအဖြစ်ဖြင့်သာလျှင် ဖြစ်ရာ၏။ တပါးသော ဘဝင် စိတ်အား အနန္တရပစ္စည်းအဖြစ်ဖြင့် မဖြစ်ရာ။ ဝု-အနန္တရပစ္စည်း မတပ်နိုင်ရာ၊ ထို့ကြောင့် တွေဝေသော အခါစသည်တို့၌ အားနည်းစွာဖြစ်သော အဟုန်ရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် ဇော ၇-ကြိမ် မပြည့်ခြင်းဖြင့် ပရိတ္တာရုံကို မှတ်အပ်၏။ ဝု-၏ ၂-ကြိမ် ၃-ကြိမ် ဖြစ်ခြင်းဖြင့် ပရိတ္တာရုံကို မမှတ်အပ် ဟု ဤအဆုံးအဖြတ်ကို ပြတော်မူ၏၊ (ပရိတ္တာရုံ၌ ၃-မကျသင့်)&lt;h3&gt;အဋ္ဌကထာဆုံးဖြတ်ချက်&lt;/h3&gt;ဤသို့ အရှင်အာနန္ဒာဆရာသည် အကယ်၍ ပြဆိုဆုံးဖြတ်တော်မူ၏။ ထိုသို့ ပြဆိုဆုံးဖြတ်သော်လည်း တိဟိတ်ဝိပါက်စိတ်တို့ကို
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အနန္တရပစ္စည်း၏ အဖြစ်ဖြင့် မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏။ သို့သော် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ စုတိအစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ကုန်သော ဝိပါက်စိတ်တို့သည် တစုံတခုသော ပဋိသန္ဓေစိတ်အား အနန္တရ ပစ္စည်း၏ အဖြစ်သို့ မရောက်ကုန်။ ဤသို့ တိဟိတ်ဝိပါက်စိတ်တို့ကို အနန္တရပစ္စည်းထိုက်၏-ဟု ဟောတော်မူသော်လည်း ရဟန္တာတို့၏ ဝိပါက်စိတ်သည် နောင်ဘဝသစ် ဖြစ်ရန် အကြောင်းချို့တဲ့၍ ပဋိသန္ဓေအား အနန္တရပစ္စည်း မတပ်နိုင်-ဟု မဆိုနိုင်သကဲ့သို့ ဝုဋ္ဌောစိတ်၏လည်း အတိမဟန္တာရုံ-မဟန္တာရုံဖြစ်မှု အကြောင်း ချို့တဲ့သောကြောင့် ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်တို့အား အနန္တရပစ္စည်း မတပ်နိုင်-ဟု မဆိုနိုင်၊ စင်စစ် တပ်နိုင်၏-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့ကြောင့် အဋ္ဌကထာ၌ လာသော နည်းဖြင့်သာလျှင် အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်း၌ ကာမအာရုံကို မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;အတိပရိတ္တာရုံဝီထိ&lt;/h3&gt;၁၈။ ။ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနုပ္ပါဒါ စ ပန အပ္ပဂေါ တိတ္တက္ခမာပတ္တမာဂတံ နိရောဓာသန္နတ္တာရမ္မဏံ အတိပရိတ္တံ နာမ။ တတ္ထ ဘဝင်္ဂစလနမေဝ ဟောတိ၊ နတ္ထိ ဝီထိစိတ္တုပ္ပါဒေါ။ ဝု-စိတ် ဖြစ်သည့် တိုင်အောင်လည်း မလောက်သည် ဖြစ်၍ လွန်ခြင်းရှိသော ထင်ခြင်းသို့ ရောက်သောနီးသော ချုပ်ခြင်းရှိသော ဝါ-ချုပ်ခါနီးသော အာရုံသည် အတိပရိတ္တာရုံ မည်၏။ ထိုအတိပရိတ္တာရုံ၌ ဘဝင်လှုပ်ခြင်းသည်သာလျှင် ဖြစ်၏၊ ဝီထိစိတ်ဖြစ်ခြင်း မရှိ။&lt;h3&gt;အတိပရိတ္တာရုံဝီထိအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၈။ ။နတ္ထိဝီထိစိတ္တုပ္ပါဒေါ- ဟူသည်ကား၊ လွန်သော အပိုင်းအခြားအားဖြင့် ၇-ချက်သော စိတ္တက္ခဏ အသက်ရှိသော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အာရုံ၏လည်း နှစ်ကြိမ်သုံးကြိမ် ဖြစ်ခြင်းငှါ မလောက်သည် အဖြစ်ကြောင့် ဝီထိစိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းမရှိပေ၊ ဘဝင်သာကျတော့၏။ ဤကား အဓိပ္ပါယ်တည်း။ ဘဝင်္ဂစလနမေဝ-ပုဒ်၌ ပါရှိသော ဧဝ သဒ္ဒါ၏ အဝဓာရဏအကျိုးကို ပြခြင်းငှါ နတ္ထိ ဝီထိစိတ္တုပ္ပါဒေါ ဟူသော ပါဠိကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ အပရေ ဆရာတို့သည်ကား နတ္ထိ ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒေါ-ဟု အဝဓာရဏအကျိုးကို ပြကုန်၏။ ထိုသို့ ပြသော်လည်း ထို ဘဝင်ပြတ်ခြင်းသည်ကား ဝီထိစိတ်ဖြစ်ခြင်း မရှိ ဟူသော စကားဖြင့်သာလျှင် ပြီးပြည့်စုံ၏။ အကြောင်းသော်ကား ဝီထိစိတ်ဖြစ်ပါမူ ဘဝင်သည် မုချပြတ်ရိုးရှိ၏။ ဝီထိစိတ် မဖြစ်သော် ဘဝင် မပြတ်၊ ထို့ကြောင့် အဓိပ္ပါယ် ပြီးပြည့်စုံ၏။ အောက် အတိမဟန္တာရုံ၌လည်း ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ အမည်ဖြင့် အသီးအခြား မဆိုသောကြောင့် ဤပရိတ္တာရုံအရာ၌ ဘဝင်္ဂစလန-ဟူ၍ သာမည အားဖြင့် ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ဤ အတိပရိတ္တာရုံ ဝီထိသည် အမိဝမ်းတိုက်မှ မွေးကာစ အခိုက်၊ ကလေးသူငယ် များအား ဖြစ်သော ဝီထိစိတ်မျိုးတည်း၊ ထိုကလေး သူငယ်တို့သည် မွေးခါစ ဖြစ်၍ အလွန်တရာ အားနည်းသောကြောင့် ပသာဒနှင့် အာရုံ ထိခိုက်သော်လည်း ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစသော ဝီထိစိတ် မဖြစ်မူ၍ အာရုံတို့သည် အတိုင်းမသိ ချုပ်သွားကြကုန်၏၊ ထိုသို့ ဖြစ်သော်လည်း အာရုံနှင့် ပသာဒရုပ်တို့၏ ထိခိုက်မှုကြောင့် ဘဝင်တို့၏ လှုပ်ရှားမှုကို အစွဲပြု၍ ဝီထိ မဖြစ်သော်လည်း ထိုအရာသို့ သွင်း၍ ခေါ်ဆိုရလေ၏။ &lt;br&gt;&lt;b&gt;အတိပရိတ္တာရုံ ၆-ဝီထိ ချပုံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;(၁) “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-န-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်”&lt;br&gt;(၂) “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-န-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်” ဘဝင်။&lt;br&gt;(၃) “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-န-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်”&lt;br&gt;(၄) “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-န-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်” ဘဝင်။&lt;br&gt;(၅) “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-န-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်”&lt;br&gt;(၆) “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-န-ဘဝင်-ဘဝင်”
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;သောတဒွါရစသောဝီထိများ&lt;/h3&gt;၁၉။ ။ဣစ္စေဝံ စက္ခုဒွါရေ တထာ သောတဒွါရာဒီသု စေတိ၊ သဗ္ဗမ္ပိ ပဉ္စဒွါရေ တဒါရမ္မဏ၊ ဇဝန၊ ဝေါဋ္ဌဗ္ဗန၊ မောဃဝါရသင်္ခါတံ စတုန္နံ ဝါရာနံ ယထာက္ကမံ အာရမ္မဏ ဘူတာ ဝိသယပ္ပဝတ္တိ စတုဒ္ဓာ ဝေဒိတဗ္ဗာ။ ဤသို့ ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းဖြင့် စက္ခုဒွါရ၌ အာရုံတို့၏ ဒွါရတို့၌ ဖြစ်ခြင်းသည်၊ ဝါ-အာရုံတို့၌ စိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ၄-ပါးအပြားရှိ၏။ ထို့အတူ သောတဒွါရ အစရှိသည်တို့၌လည်း အာရုံတို့၏ ဒွါရတို့၌ ဖြစ်ခြင်းသည်၊ ဝါ-အာရုံတို့၌ စိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ၄-ပါးအပြားရှိ၏။ ဤသို့ ခပ်သိမ်းသော အပြားအားဖြင့် ဒွါရငါးပါး၌ တဒါရမ္မဏဝါရ၊ ဇဝနဝါရ၊ ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနဝါရ၊ မောဃဝါရ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ၄-ပါးသော ဝါရတို့၏ အစဉ်အတိုင်း အကြောင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော အာရုံတို့၏ ဒွါရတို့၌ ဖြစ်ခြင်း သည်၊ ဝါ-အာရုံတို့၌ စိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ၄-ပါးအပြားရှိ၏ ဟူ၍ သိအပ်၏။&lt;h3&gt;သောတဒွါရစသော ဝီထိများအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၉။ ။အချင်းခပ်သိမ်း ဝီထိစိတ် ဖြစ်ခြင်း၏ မရှိသောကြောင့် နောက်ဖြစ်သော အတိပရိတ္တာရုံဝါရကိုသာလျှင် ဤအဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်း၌ မောဃဝါရ-အစွမ်းဖြင့် မိန့်ဆိုအပ်၏။ အထူးကို ဆိုဦးအံ့-တပါးသော အဋ္ဌသာလိနီ အဋ္ဌကထာ၌ကား ဒုတိယဝါရ၊ တတိယဝါရကိုလည်း တဒါရုံ ဇောတို့မှ ဆိတ်သောကြောင့်၊ ဝါ-မကျသောကြောင့် မောဃဝါရ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အာရမ္မဏ ဘူတာ-ဟူသည်ကား၊-ဟူသော ပုဒ်ကို အာရုံဖြစ်၍ ဖြစ်သော၊ တနည်းအကြောင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော-ဟု အနက်ပေး။ ထိုပစ္စယဖြင့် ဖွင့်ခြင်းသည် မှန်၏။ အကြောင်းကိုလည်း အာရမ္မဏဟု ဆိုအပ်၏။ အဘယ်ပါဠိတို့၌ကဲ့သို့နည်းဟူ။ “လဘတိ မာရော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဩကာရံ၊ လဘတိ မာရော အာရမ္မဏံ” ဤသို့ အစရှိသောပါဌ်တို့၌ ကဲ့သို့ အာရမ္မဏ-ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။ အနက်ကား—မာရ်သည် အခွင့်ကို ရ၏။ မာရ်သည် အကြောင်းကို ရ၏။ ထိုသို့အကြောင်း၏လည်း အာရုံ-ဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်သာလျှင် ဤလေးပါးသော ဝါရတို့တွင် မောဃဝါရ၏လည်း မောဃဝါရ-ဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်း အကြောင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော အာရုံတို့၏ ဒွါရတို့၌ ဖြစ်ခြင်းသည် ဖြစ်၏ ဟူသောဤစကားသည် ပြီးပြည့်စုံ၏။ အကြောင်းကား၊ အတိပရိတ္တာရုံသည် မောဃဝါရ-ဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ပစ္စယော-ကို အာရုံ-ဟု ဆိုအပ်၏။ အာရုံသည်သာ အာရုံမည်သည် ရှိသော် ဘဝင်္ဂစလန၏ မိမိ မိမိတို့ အာရုံ၌ ပင်လျှင် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် နောက်ဆုံး ဝါရ၏ အတိပရိတ္တာရုံ၌ ဖြစ်ခြင်းသည် မရှိရာ။ ထို့ကြောင့် “စတုန္နံ ဝါရာနံ အာရမ္မဏဘူတာ” ဟူသော စကားသည် မကောင်းသဖြင့် ဆိုခြင်းသည်၊ မမှန်သော ဆိုခြင်းသည် ဖြစ်ခဲ့ရာ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၀။ ။ဝီထိစိတ္တာနိ သတ္တဝါ၊ စိတ္တုပ္ပါဒါ စတုဒ္ဒသ။&lt;br&gt;စတုပညာသ ဝါရာ၊ ပဉ္စဒွါရေ ယထာရဟံ။ ။ &lt;br&gt;အယမေတ္ထ ပဉ္စဒွါရေ ဝီထိစိတ္တပဝတ္တိနယော။ &lt;br&gt;ပဉ္စဒွါရ၌ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ဖြစ်ကုန်သော ဝီထိစိတ်တို့သည် သာမညအားဖြင့် ၇-ပါး အပြားရှိကုန်၏။ အထူးအားဖြင့် စိတ္တုပ္ပါဒ်တို့၏ အသီးသီးဖြစ်သော အစွမ်းဖြင့် ၁၄-ပါး အပြားရှိကုန်၏။ အကျယ်အားဖြင့် ၅၄-ပါး အပြားရှိကုန်၏။ ဤဝီထိသင်္ဂဟ အရာ၌ ဤဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသည်ကား၊ ပဉ္စဒွါရဝီထိစိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းကို ဆိုကြောင်း ဖြစ်သော နည်းတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၀။ ။ပဉ္စဒွါရ၌ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ထိုထိုသော ဒွါရအားလျော်စွာ၎င်း၊ ထိုထိုသော ပစ္စည်းအားလျော်စွာ၎င်း၊ ထိုထိုသော အာရုံ အစရှိသည်အားလျော်စွာ၎င်း၊ ဖြစ်ကုန်သော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဝီထိစိတ်တို့သည် အာဝဇ္ဇန်း၊ စက္ခုဝိညာဏ်စသောစိတ်၊ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း၊ သန္တီရဏ၊ ဝုဋ္ဌော၊ ဇော၊ တဒါရုံတို့၏ အစွမ်းဖြင့် သာမညအားဖြင့် ၇-ကြိမ်တို့သာ ဖြစ်ကုန်၏။ စိတ်တို့၏ အသီးအသီး ဖြစ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်၊ တနည်းကား—အသီးအသီး ဖြစ်ကုန်သော စိတ်တို့သည်သာလျှင် အာဝဇ္ဇန်း အစရှိသော စိတ် ၅-ခုတို့၏ အပေါင်း ဇော ၇-ကြိမ်၊ တဒါရုံ ၂-ကြိမ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၁၄-ပါးတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ အကျယ်အားဖြင့်ကား ခပ်သိမ်းကုန်သော ကာမာဝစရစိတ်တို့၏ ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ထိုပဉ္စဒွါရ၌ ဖြစ်သောကြောင့် ၅၄-ပါးသော စိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ဧတ္ထ-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဝိသယပ္ပဝတ္တိသင်္ဂဟဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;မနောဒွါရ ကာမဇဝနဝါရ&lt;/h3&gt;၂၁။ ။မနောဒွါရေ ပန ယဒါ ဝိဘူတာရမ္မဏံ အာပထံ အာဂစ္ဆတိ။ တဒါ ပရံ ဘဝင်္ဂစလန၊ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန၊ ဇဝနာဝသာနေ တဒါရမ္မဏ ပ္ပကာနိ ပဝတ္တန္တိ။ တတော ပရံ ဘဝင်္ဂပါတော။ ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ၊ တခုကိုးခု-ဟု ဆိုအပ်သော မနောဒွါရ၌ ထင်သော အာရုံသည် ထင်ခြင်းသို့ အကယ်၍ ရောက်အံ့၊ ဤသို့ ရောက်သည်ရှိသော် ထိုထင်ခြင်းသို့ရောက်သည်မှနောက်၌ ဘဝင်္ဂစလန၊&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ဤပဉ္စဒွါရဝီထိ ဖြစ်ကုန်သော ဝီထိစိတ်တို့သည် သာမညအားဖြင့် ရေတွက်သော် ၁-ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ ၂-ပဉ္စဝိညာဏ်၊ ၃-သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း၊ ၄-သန္တီရဏ၊ ၅-ဝုဋ္ဌော၊ ၆-ဇော၊ ၇-တဒါရုံ-ဟူ၍ ၇-ပါး အပြားရှိ၏။&lt;br&gt;၂-စိတ်အရေအတွက် အားဖြင့် ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း ၁-ပါး၊ ပဉ္စဝိညာဏ် ၁-ပါး၊ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း ၃-ပါး၊ သန္တီရဏ ၁-ပါး၊ ဝုဋ္ဌော ၁-ပါး၊ ဇော ၇-ပါး၊ တဒါရုံ ၂-ပါးဟူ၍ ၁၄-ပါး အပြားရှိ၏။&lt;br&gt;၃-အကျယ်အားဖြင့် ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း ၁-ပါး၊ ပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀-ပါး၊ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း ၂-ပါး၊ သန္တီရဏ ၃-ပါး၊ ဝုဋ္ဌော ၁-ပါး၊ ဇော ၂၉-ပါး၊ တဒါရုံ မဟာဝိပါက်စိတ် ၇-ပါးအားဖြင့် ၅၄-ပါး ဖြစ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ ဇောတို့၏ အဆုံး၌ တဒါရုံ ဝိပါက်စိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ထိုဒုတိယ တဒါရုံ ချုပ်သည်မှ နောက်၌ ဘဝင်ကျလေ၏။&lt;h3&gt;မနောဒွါရ ကာမာဝစရအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၁။ ။မနောဒွါရ၌ ဖြစ်သောစိတ်တို့အား အတိတ်၊ အနာဂတ်လည်း ဖြစ်သော အာရုံသည် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုမနောဒွါရ ဖြစ်သော စိတ်တို့အား အတိမဟန္တာရုံ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် အာရုံကို မှတ်ခြင်းငှါ မတတ်နိုင်၊ ထို့ကြောင့် ဝိဘူတာရုံ အဝိဘူတာရုံ၏ အစွမ်းဖြင့်သာလျှင် ထိုအတိတ် အနာဂတ်&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-မနောဒွါရ ဝီထိ၌ ပဉ္စဒွါရ ဝီထိကဲ့သို့ အတိမဟန္တာရုံ အစရှိသော အာရုံကို မမှတ်ခြင်းမှာ အတိမဟန္တာရုံ စသည်ကား ပဉ္စဒွါရ ပစ္စုပ္ပန် အာရုံ၌သာလျှင် ဖြစ်၏၊ မနောဒွါရိက စိတ်တို့ကား အတိတ်၊ အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်၊ ကာလဝိမုတ် ဖြစ်သော အာရုံတို့ကို အာရုံ ပြုသောကြောင့် အတိမဟန္တာရုံ-ဟု မမှတ်ရဘဲ ထင်သော အာရုံ၊ မထင်သော အာရုံအားဖြင့် ဝိဘူတာရုံ၊ အဝိဘူတာရုံ-ဟုသာ မှတ်အပ်သည်။ &lt;br&gt;&lt;b&gt;ကာမ-မနောဒွါရ-ဝိဘူတာရုံဝီထိ ချပုံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;(၁) “တီ-န-ဒ-မ-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ရုံ-ရုံ-ဘဝင်-ဘဝင်” ဘဝင်။&lt;br&gt;(၂) “တီ-တီ-န-ဒ-မ-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ရုံ-ရုံ-ဘဝင်-ဘဝင်” ဘဝင်။&lt;br&gt;(၃) “တီ-တီ-တီ-န-ဒ-မ-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ရုံ-ရုံ-ဘဝင်-ဘဝင်” ဘဝင်။&lt;br&gt;(၄) “တီ-တီ-တီ-တီ-န-ဒ-မ-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ရုံ-ရုံ-ဘဝင်-ဘဝင်”&lt;br&gt;(၅) “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-ဒ-မ-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ရုံ-ရုံ-ဘဝင်” အဝိဘူတာရုံ ၂-ဝီထိချပုံ&lt;br&gt;၃- “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-ဒ-မ-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဘဝင်” ဘဝင်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်သော အာရုံကို မှတ်ခြင်းငှါ “ယဒါ ဝိဘူတာရမ္မဏံ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၃။ ။ဝီထိ စိတ္တာနိ တီဏေဝ၊ စိတ္တုပ္ပါဒါ ဒသေရိတာ။&lt;br&gt;ဝိတ္ထာရေန ပနေတ္ထာက၊ စတ္တာလီသ ဝိဘာဝယေ။&lt;br&gt;အယမေတ္ထ ပရိတ္တဇဝနဝါရော။ ဤ မနောဒွါရ၌ ဖြစ်ကုန်သော ဝီထိစိတ်တို့ကို သာမညအားဖြင့် သုံးပါး အပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍သာလျှင် မိန့်ဆိုအပ်ကုန်၏၊ အထူးအားဖြင့် စိတ်တို့၏ အသီးအသီး ဖြစ်သော အစွမ်းဖြင့် ၁၀-ပါးအပြား ရှိကုန်၏-ဟူ၍ မိန့်ဆိုအပ်ကုန်၏။ အကျယ်အားဖြင့် ၄၁-ပါး အပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ထင်စွာ ပြရာ၏၊ ဤ ဝီထိသင်္ဂဟအရာ၌ ဤဆိုအပ်ပြီးသည်ကား ကာမဇော ဝါရကို ဆိုကြောင်း ဖြစ်သော နည်းတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၃။ ။ဧတ္ထ-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို မနောဒွါရ၌ ဟု-အနက်ပေး။ ပဉ္စဒွါရ၌ အသီးဖြစ်ကုန်သော ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀၊ မနောဓာတ် ၃-ပါး၏ အစွမ်းဖြင့် ၁၃-ပါးသော စိတ်တို့၏ ထို မနောဒွါရ၌ မဖြစ်သောကြောင့် ၄၁-ပါးသော စိတ်တို့ကို ထင်စွာပြရာ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကာမာဝစရပြီး၏။&lt;h3&gt;မနောဒွါရ အပ္ပနာဇောဝါရ&lt;/h3&gt;၂၄။ ။အပ္ပနာဇဝနဝါရေ ပန ဝိဘူတာဝိဘူတဘေဒေါ နတ္ထိ၊ တထာ တဒါရမ္မဏုပ္ပါဒေါ စ။ &lt;hr&gt;၁-မနောဒွါရ ဝီထိဝယ် စိတ်ရှိသည်။ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ ဇော၊ တဒါရုံ ဟူ၍ ၃-ပါး ရှိကုန်၏၊ စိတ်အရေအတွက်အားဖြင့် မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း ၁-ပါး၊ ဇော ၇-ပါး၊ တဒါရုံ ၂-ပါးအားဖြင့် ၁၀-ပါးရှိကုန်၏၊ အကျယ်အားဖြင့် မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း ၁-ပါး၊ ဇော ၂၉-ပါး၊ တဒါရုံ ၁၁-ပါးအားဖြင့် ၄၁-ပါး ရှိကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အပ္ပနာဇောဝါရ၌ ဝိဘူတ၊ အဝိဘူတ အပြားမရှိ၊ ထို့အတူ တဒါရုံတို့၏ ဖြစ်ခြင်း မရှိ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၄။ ။အာရုံ၏ ထင်ရှားသော ကာလ၌သာ အပ္ပနာ ဖြစ်သောကြောင့် ဝိဘူတ၊ အဝိဘူတအပြား မရှိ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;။တတ္ထ ဟိ ဉာဏသမ္ပယုတ္တ ကာမာဝစရ ဇဝနာနမညတရံ၊ ပရိကမ္မ၊ ဥပစာရ၊ အနုလောမ ဂေါတြဘုနာမေန စတုက္ခတ္တံ တိက္ခတ္တုမေဝ ဝါ ယထာရဟံ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ နိရုဒ္ဓါနန္တရမေဝ ယထာရဟံ စတုတ္ထ ပဉ္စမံ၊ မဟဂ္ဂတ လောကုတ္တရဇဝနေသု ယထာ ဘိနိဟာရ ဝသေန ယံကိဉ္စိ ဇဝနံ အပ္ပနာတ္ထိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တာ ပရံ အပ္ပနာသာနေ ဘဝင်္ဂပါတောဝ ဟောတိ။ အကျယ်ချဲ့ဦးအံ့—ထို အပ္ပနာဇော ဝါရ၌ ရှစ်ပါးကုန်သော ဉာဏသမ္ပယုတ် ကာမာဝစရဇော တို့တွင် အမှတ်မရှိ တခုခုသော သည် ပရိကံ၊ ဥပစာရ၊ အနုလောမ၊ ဂေါတြဘု အမည်ဖြင့် ၄-ကြိမ်၎င်း၊ ၃-ကြိမ်၎င်း အစဉ်အတိုင်း ဖြစ်၍ ချုပ်သည်ရှိသော် ချုပ်သည်၏ အခြားမဲ့၌ ခိပ္ပါဘိည၊ ဒဠာဘိည ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ၄-ကြိမ်မြောက် ဖြစ်၍၎င်း၊ ၅-ကြိမ်မြောက် ဖြစ်၍၎င်း ၂၆-ပါးသော မဟဂ္ဂုတ် လောကုတ္တရာဇော တို့တွင် ရူပ၊ အရူပ၊ လောကုတ္တရာ မဂ်ဖိုလ် တို့အားလျော်စွာ သမထ၊ ဝိပဿနာ&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-အပ္ပနာဇောဝါရ၌ ကသိုဏ်းပညတ် စသော မဟဂ္ဂုတ် အာရုံ တေဘူမက အာရုံတို့ ထင်ထင်ရှားရှား ဖြစ်ပေါ်သော အခါ၌သာလျှင် အပ္ပနာဇော ဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ဝိဘူတာရုံ။ ကာမဇော၊ ကာမသတ္တဝါ၊ ကာမအာရုံ ဤအင်္ဂါသုံးပါးစုံမှ တဒါရုံ ကျနိုင်၍ ဤ၌
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဘာဝနာသို့ ရွှေရှုသည်၏ အစွမ်းဖြင့် အမှတ်မရှိ တခုခုသော ဇောသည် အပ္ပနာဝီထိသို့ သက်၏၊ ထို အပ္ပနာဝီထိ သက်သည်မှ နောက်၌ အပ္ပနာဇော၏ အဆုံး၌ ဘဝင်ကျ၏။&lt;h3&gt;အပ္ပနာဝီထိကျပုံ&lt;/h3&gt;၂၅။ ။အကျယ်ချဲ့ဦးအံ့—ထို အပ္ပနာဇော ဝါရ၌ ၂၆-ပါးသော မဟဂ္ဂုတ်၊ လောကုတ္တရာ တို့တွင် အမှတ်မရှိ တခုခုသာ သည် အပ္ပနာဝီထိသို့ သက်၏၊ ဤသို့ ပုဒ်စပ်ခြင်း အနက်ပေးခြင်းကို ပြုအပ်၏။ ပရိကံ၊ ဥပစာရ၊ အနုလောမ၊ ဂေါတြဘု အမည်ဖြင့် အစဉ်အတိုင်း ဖြစ်၍ ချုပ်သည်ရှိသော်-ဟု အနက်ယောဇနာ&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကျယ်ချဲ့၍ပြဦးအံ့- ရှေးဦးစွာ စိတ်သည် အပ္ပနာကို ပြုပြင်တတ်သည် ဖြစ်၍ ပရိကံ မည်၏။ နှစ်ခုမြောက်သော စိတ်သည် အပ္ပနာ၏ အနီး၌ ဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့် ဥပစာရ မည်၏။ ထိုစကားမှန်၏၊ မနီးလွန်းသော်လည်း မဝေးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အပ္ပနာ၏ အနီး၌ ဖြစ်သည် မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား—အပ္ပနာ၏ ပကတူပနိဿယ အကြောင်း၏ အဖြစ်ဖြင့် ကပ်၍ ဖြစ်တတ်သောကြောင့် ဥပစာ-မည်၏။ ၃-ခုမြောက်သော စိတ်သည် ရှေးအဖို့၌ ပရိကံတို့အား၎င်း၊ အထက်၌&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁-အပ္ပနာဈာန် ရရန် ကသိုဏ်း နိမိတ် စသည်ကို အာရုံပြုကာ ပွါးများအားထုတ်သော ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ်အား ဥဂ္ဂဟနိမိတ်၊ ပဋိဘာဂနိမိတ်များ ထင်လာလျက် အပ္ပနာ ဖြစ်လာလတ်သော် ကာမာဝစရကုသိုလ် ဉာဏသမ္ပယုတ် ၄-ပါးတို့တွင် တပါးပါးသော စိတ်သည် မန္ဒပညာပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်အံ့၊ ပရိကံ၊ ဥပစာရ၊ အနုလောမ၊ ဂေါတြဘု-ဟု လေးကြိမ်၊ တိက္ခပညာပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်အံ့၊ ဥပစာရ၊ အနုလောမ၊ ဂေါတြဘု-ဟု သုံးကြိမ်ဖြစ်၏။&lt;br&gt;ထိုတွင် အပ္ပနာဈာန် ဖြစ်ပေါ်ရန် ပြုပြင် စီရင်တတ်သောကြောင့် ပရိကံ-မည်၏။&lt;br&gt;၂-အပ္ပနာဇော၏ အနီး၌ မကြာမီ အပ္ပနာ ဖြစ်ပေါ်ရန် ဖြစ်တတ်သောကြောင့် ဥပစာရ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အပ္ပနာအား၎င်း လျော်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အနုလုံ&lt;/b&gt; မည်၏။ ၄-ခုမြောက်သော စိတ်သည် ကာမအနွယ်ကို၎င်း, ပုထုဇဉ်အနွယ်ကို၎င်း နှိပ်စက်တတ်သောကြောင့်, မဟဂ္ဂုတ်အနွယ်ကို၎င်း, လောကုတ္တရာအနွယ်ကို၎င်း ပွားစေတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဂေါတြဘူ&lt;/b&gt; မည်၏။ ၄-ပါးကုန်သော ဤအမည်တို့ကို ၄-ကြိမ်ဖြစ်ခြင်း၌ အကြွင်းမရှိသောအားဖြင့် ရအပ်ကုန်၏၊ ၃-ကြိမ်ဖြစ်ရာ၌ ဥပစာ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဋ္ဌကထာ၌ကား ရှေး၌ဖြစ်ကုန်သော ၃-ပါးကုန်သော စိတ်တို့၏၎င်း၊ ၂-ပါးကုန်သော စိတ်တို့၏၎င်း သာမညအားဖြင့် ပရိကံ အစရှိသောအမည်ကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ၄-ကြိမ်၎င်း၊ ၃-ကြိမ်၎င်း၊ ၅-ကြိမ်မြောက်၎င်း၊ ၄-ကြိမ်မြောက်၎င်း ဖြစ်လတံ့သော အပ္ပနာအားလျော်စွာ ဖြစ်၍-ဤကား အဓိပ္ပါယ်တည်း။ ပရိကံ အစရှိသောအမည်တို့ကို အကြွင်းမရှိသောအားဖြင့် ရအပ်သော ဝါရကို ပြခြင်းငှါ &lt;b&gt;စတုက္ခတ္တံ&lt;/b&gt;-ဟူ၍ အစမှ မိန့်ဆိုအပ်၏၊ အရေအတွက်အစဉ်အားဖြင့်ကား &lt;b&gt;ပဉ္စမံ ဝါ&lt;/b&gt;-ဟူ၍ အဆုံး၌ အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာမြတ် မိန့်ဆိုအပ်ပါသတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ခိပ္ပါဘိညပုဂ္ဂိုလ်, မန္ဒာဘိညပုဂ္ဂိုလ်အား လျော်စွာ-ဟု အနက်ပေး။ ယင်းစကားထင်ရှားအောင် ဘော်ပြဦးအံ့၊ ခိပ္ပါဘိညပုဂ္ဂိုလ်အား ၃-ကြိမ်ဖြစ်သော ကာမဇော၏ အခြားမဲ့၌ ၄-ကြိမ်မြောက်ဝယ် အပ္ပနာစိတ်ဖြစ်၏၊ မန္ဒာဘိညပုဂ္ဂိုလ်အား ၄-ကြိမ်ဖြစ်သော ကာမဇော၏ အခြားမဲ့၌ ၅-ကြိမ်မြောက်ဝယ် အပ္ပနာစိတ်ဖြစ်၏။ &lt;hr&gt;၁-အောက်ပရိကံဇောအား၎င်း, အထက်အပ္ပနာဇောအား၎င်း လျော်စွာဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အနုလုံ&lt;/b&gt;-မည်၏။ &lt;br&gt;၂-ကာမအနွယ်ကို နှိပ်စက်တတ်သောကြောင့်၎င်း, ပုထုဇဉ်အနွယ်ကို ဖြတ်တတ်သောကြောင့်၎င်း &lt;b&gt;ဂေါတြဘူ&lt;/b&gt;-မည်၏။&lt;br&gt;ဒွိဟိတ် ဉာဏဝိပ္ပယုတ် ဇော ၄-ပါးတို့သည် ဉာဏ်နှင့်မယှဉ်ကုန်၊ ဉာဏ်မှ ကင်းကုန်သည်ဖြစ်၍ မခိုင်ခံ့ တုန်လှုပ်ချောက်ချားတတ်သဖြင့် အပ္ပနာတရားကို ကယ်၍မရှုနိုင်ကုန်၊ အပ္ပနာအား အနန္တရူပနိဿယ ပစ္စည်းမတတ်နိုင်ကုန်သောကြောင့် ပရိကံစသည် မဖြစ်နိုင်ကုန်-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အပ္ပနာဇော လေးကြိမ် ငါးကြိမ်သာ ဖြစ်ကြောင်း&lt;/h3&gt;မရအပ်သော အာသေဝနပစ္စည်းရှိသော အနုလုံသည် ဂေါတြဘူကို အကြိမ်ကြောင့်ဖြစ်စေခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်၊ ရအပ်သော အာသေဝနပစ္စည်းရှိသော်လည်း ၆-ကြိမ်မြောက်လည်းဖြစ်သော ၇-ကြိမ်မြောက်လည်းဖြစ်သော အပ္ပနာသည် ဘဝင်နီးသည်၏အဖြစ်ကြောင့် ကမ်းပါးပြတ်အနီး၌တည်သော ယောက်ျားကဲ့သို့၊ အပ္ပနာ၏အစွမ်းဖြင့် တည်ခြင်းဖြစ်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်၊ ထို့ကြောင့် ၄-ကြိမ်အောက်ယုတ်၍၎င်း, ၅-ကြိမ်ထက်အလွန်၎င်း အပ္ပနာဇော မဖြစ်နိုင်-ဟု မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ယထာဘိနီဟာရ ဝသေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ရူပ, အရူပ, လောကုတ္တရာ မဂ်, ဖိုလ်တို့အားလျော်စွာ သမထ ဝိပဿနာ ဘာဝနာစိတ်သို့ ရှေ့ရှုဆောင်သည်အစွမ်းဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ အပ္ပနာနှင့်စပ်သော စိတ်အဆက်ဆက်သည် &lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁။ ချောက်ကမ်းပါးသို့ ရွေ့လျောပြေးသော သူသည် ရပ်လိုသော် ကမ်းပါးနှင့်ကပ်၍ မရပ်ဝံ့ မရပ်နိုင်၊ ရပ်ပါကလည်း အရှိန်လွန်၍ ကမ်းပါးအောက် ချောက်ထဲသို့ ကျတတ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ထိုအပ္ပနာဇောတို့သည် ဘဝင်တည်းဟူသော ကမ်းပါးပြတ်နှင့် နီးကပ်လျက်ရှိသောကြောင့် ၆-ကြိမ်မြောက်၌သော်၎င်း, ၇-ကြိမ်မြောက်၌သော်၎င်း မဖြစ်နိုင်။ ၄-ကြိမ်မြောက် ၅-ကြိမ်မြောက်၌သာ ဖြစ်နိုင်, ကျနိုင်၏-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;&lt;b&gt;အစစွာဖြစ်သောအာဒိကမ္မိကဈာန်ဝီထိ ကျပုံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;(မန္တပညာ)- န, ပ, ဥ, နု, ဂေါ, ဈာန်, ဘဝင်, ဘဝင်။&lt;br&gt;(တိက္ခပညာ)- န, ဒ, မ, ည, နု, ဂေါ, ဈာန်, ဘဝင်, ဘဝင်။&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဈာန်ဝင်စားသောသမာပတ္တိဝီထိ ကျပုံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;(မန္တပညာ)- န, အ, ဈာန်, ဈာန်, ဈာန်များစွာ, ဘဝင်။&lt;br&gt;(တိက္ခပညာ)- န, အ, ဈာန်, ဈာန်, ဈာန်များစွာ, ဘဝင်။&lt;br&gt;&lt;b&gt;မဂ်အပ္ပနာဝီထိ ကျပုံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;(မန္တပညာ)- န, ပ, ဥ, နု, ဂေါ, မဂ် (သောတာပတ္တိမဂ်), ဖိုလ်, ဖိုလ်, ဘဝင်, ဘဝင်။&lt;br&gt;(တိက္ခပညာ)- န, ဒ, မ, ည, နု, ဂေါ, မဂ် (အထက်မဂ်များ), ဖိုလ်, ဖိုလ်, ဘဝင်, ဘဝင်။&lt;br&gt;၂-ဖြစ်ပေါ်လာသော အပ္ပနာဇော ၂၆-ပါးတို့တွင် အမှတ်မရှိ ဟူးဟူးငြားငြားဖြစ်ပေါ်လာသည်မဟုတ်၊ သမထကမ္မဋ္ဌာန်းကို အားထုတ်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား ရူပအပ္ပနာဇော, အရူပအပ္ပနာဇောများ ဖြစ်ပေါ်လာကုန်၏၊ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကို အားထုတ်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား လောကုတ္တရာအပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ သည်ကိုရည်၍ “ယထာဘိနီဟာရဝသေန”-ဟု မိန့်တော်မူ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;အပ္ပနာဝီထိ&lt;/b&gt;-မည်၏။ “တတော ပရံ ဘဝင်္ဂပါတောဝ ဟောတိ”-ဟု ဤမျှအတိုင်းအရှည်ရှိသော စကားကို ဆိုသည်ရှိသော် ၄-ကြိမ်မြောက်သော်၎င်း, ၅-ကြိမ်မြောက်သော်၎င်း သက်သော ကျသော အပ္ပနာမှနောက်၌ ဘဝင်ကျသည်သာဖြစ်၏။ မဂ်၏အခြားမဲ့၌ ဖိုလ်စိတ်မဖြစ်၊ ဤသို့၎င်း, ဖလသမာပတ္တိဝီထိ၌ ဈာန်စိတ် ဖိုလ်စိတ်တို့သည် အဖန်တလဲလဲ မဖြစ်ကုန်၊ ဤသို့၎င်း ယူကုန်ရာ၏-ဟု နှလုံးပိုက်၍ ထိုအယူကို တားမြစ်ခြင်းအကျိုးငှါ တဖန် &lt;b&gt;အပ္ပနာဝသာနေ&lt;/b&gt;-ဟူသောစကားကို အနုရုဒ္ဓါ ဆရာမြတ် မိန့်ဆိုတော်မူအပ်ပါသတည်း။ ။ မဟာဝိဟာရဝါသီဂိုဏ်းမှ တပါးဖြစ်ကုန်သော ဇေတဝနဝါသီဂိုဏ်း, အဘယဂိရိဝါသီဂိုဏ်းသားတို့သည် လောကီအပ္ပနာတို့၌ ပဌမအပ္ပနာမှနောက်၌ သတ္တမဇောပြည့်ခြင်းငှါ ၂-ကြိမ် ၃-ကြိမ် ကာမာဝစရတို့၏လည်း ဖြစ်ခြင်းကို ဘွင့်ဆိုကြကုန်၏။ ထိုဆရာတို့၏အယူကို တားမြစ်ခြင်းငှါ ဘဝင်ကျသည်သာတည်းဟု အဝဓာရဏအနက်ရှိသော ဧဝသဒ္ဓါနှင့်တကွ မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;အပ္ပနာဇောကျပုံ&lt;/h3&gt;၂၆ ။&lt;b&gt;တတ္ထ သောမနဿသဟဂတဇဝနာနန္တရံ အပ္ပနာ သောမနဿသဟဂတာ ပါဠိ ကထိတာ၊ ဥပေက္ခာသဟဂတဇဝနာနန္တရံ ဥပေက္ခာသဟဂတာ။ ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ထိုဉာဏသမ္ပယုတ် ကာမာဝစရဇောရှစ်ခုတို့တွင် သောမနဿသဟဂုတ် ဉာဏသမ္ပယုတ် ကာမာဝစရဇော ၄-ခုတို့၏ အခြားမဲ့၌ အပ္ပနာကိုလည်း သောမနဿသဟဂုတ်အပ္ပနာကိုသာလျှင် အလိုရှိအပ်၏။ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ဉာဏသမ္ပယုတ် ကာမာဝစရဇော ၄-ခုတို့၏ အခြားမဲ့၌ အပ္ပနာကိုလည်း ဥပေက္ခာသဟဂုတ်အပ္ပနာကိုသာလျှင် အလိုရှိအပ်၏။&lt;h3&gt;အပ္ပနာဇောကျပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၆။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထို၂၆-ပါးသော ဉာဏသမ္ပယုတ် ကာမာဝစရဇောတို့တွင်၎င်း, ထို၂၆-ပါး
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သော မဟဂ္ဂုတ် လောကုတ္တရာဇောတို့တွင်၎င်း၊ တနည်းကား—&lt;b&gt;တတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား ထိုအပ္ပနာဇောဝါရ၌၎င်း-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သောမနဿသဟဂတဇဝနာနန္တရ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို သောမနဿသဟဂုတ်ဖြစ်ကုန်သော ၄-ပါးကုန်သော ကုသိုလ်, ကြိယာဇောတို့၏ အခြားမဲ့၌-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;သောမနဿသဟဂတာဝ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား ဈာန် ၄-ပါးအပေါင်း၏၎င်း, သုက္ခဝိပဿက အရိယာပုဂ္ဂိုလ်, ဈာန်ရ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ မဂ်, ဖိုလ်၏၎င်း၊ အစွမ်းဖြင့် သောမနဿသဟဂုတ်ကိုသာလျှင် အလိုရှိအပ်၏၊ ဥပေက္ခာသဟဂုတ်ဇောကို အလိုမရှိအပ်။ အဘယ့်ကြောင့် အလိုမရှိအပ်ပါသနည်း-ဟူမူ ပြားသောဝေဒနာရှိကုန်သော ဇောတို့၏ အချင်းချင်း အာသေဝနပစ္စည်းအဖြစ်ကို မထုတ်ဆောင်အပ်သောကြောင့် အလိုမရှိအပ်။ ပါဠိကထိတာ-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ချီးမွမ်းအပ်၏၊ အလိုရှိအပ်၏။ ဤသို့ဆိုလို၏။&lt;h3&gt;အပ္ပနာဇောကျပုံ&lt;/h3&gt;၂၇။ ။တတ္ထ ကုသလဇဝနာနန္တရံ ကုသလဇဝနဉ္စ ဖလတ္တယဉ္စ၊ ကြိယာဇဝနာနန္တရံ ကြိယာဇဝနံ အရဟတ္တဖလဉ္စာတိ။ ။ ထိုသို့တူသောဝေဒနာရှိသော ဇော၏ဝါရ၌လည်း မဟာကုသိုလ် ဉာဏသမ္ပယုတ်ဇော ၄-ခုတို့၏ အခြားမဲ့၌ မဟဂ္ဂုတ် လောကုတ္တရာ ကုသိုလ်ဇောသည်၎င်း, အောက်၌ဖြစ်သော ဖိုလ် ၃-ခုတို့၏အပေါင်းသည်၎င်း၊ အပ္ပနာ၏အစွမ်းဖြင့်ဖြစ်၏။ မဟာကြိယာ ဉာဏသမ္ပယုတ်ဇော ၄-ခုတို့၏ အခြားမဲ့၌ မဟဂ္ဂုတ်ကြိယာသည်၎င်း, အရဟတ္တဖိုလ်ဇောသည်၎င်း အပ္ပနာ၏အစွမ်းဖြင့်ဖြစ်၏၊ ဤသို့သိအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အပ္ပနာဇောကျပုံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၂၇။ ။&lt;b&gt;တတ္ထာပိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုတူသောဝေဒနာရှိသော ဇော၏ဝါရ၌-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ကုသလဇဝနာနန္တရံ&lt;/b&gt;-
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဟူသည်ကား၊ လေးပါးအပြားရှိသော ဉာဏသမ္ပယုတ် ကုသိုလ်ဇော၏ အခြားမဲ့၌ ကုသိုလ်ဇောသည်သာလျှင် အပ္ပနာအစွမ်းဖြင့်ဖြစ်၏၊ ကြိယာဇောသည် အပ္ပနာအစွမ်းဖြင့်မဖြစ်။ အဘယ့်ကြောင့် မဖြစ်ပါသနည်း-ဟူမူသော ပုဂ္ဂိုလ်၏သန္တာန်၌ ဖြစ်သောကြောင့်မဖြစ်။ အောက်၌ဖြစ်သော ဖိုလ်ဇောသုံးခုအပေါင်းသည်လည်း သမာပတ္တိဝီထိ၌ အပ္ပနာ၏အစွမ်းဖြင့်ဖြစ်၏။ ဤကား အဓိပ္ပါယ်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၂၈။ ။ &lt;b&gt;ဥတ္တရာ သုခ ပုညမှာ, ဒွါဒသောပေက္ခာ ပရံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သုခိတ ကြိယတော အဋ္ဌ, ဆဠာ ဥပေက္ခဏာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;(သောမနဿသဟဂုတ် မဟာကုသိုလ် ဉာဏသမ္ပယုတ် နှစ်ခုမှနောက်၌ ၃၂-ပါးကုန်သော အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် မဟာကုသိုလ် ဉာဏသမ္ပယုတ်ဇောနှစ်ခုမှနောက်၌ ၁၂-ပါးကုန်သော အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ သောမနဿသဟဂုတ် မဟာကြိယာ ဉာဏသမ္ပယုတ်ဇော ၂-ခုမှနောက်၌ ၈-ပါးကုန်သော အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် မဟာကြိယာ ဉာဏသမ္ပယုတ်ဇော ၂-ခုမှနောက်၌ ၆-ပါးကုန်သော အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။)&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာ အဖွင့်&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၂၈။ ။ သောမနဿသဟဂုတ် တိဟိတ်ကုသိုလ် ၂-ပါးမှနောက်၌ အရဟတ္တဖိုလ်, ဝိပါက်, ကြိယာသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော လောကီ လောကုတ္တရာ ဈာန် ၄-ပါးအပေါင်းတို့၏အစွမ်းဖြင့် ၃၂-ပါးသော အပ္ပနာဇောတို့သည်ဖြစ်ကုန်၏။ ဥပေက္ခာ တိဟိတ် &lt;hr&gt; ၁။ ဤဂါထာဖြင့် အပ္ပနာတို့၏ ကျပုံကို သေချာစွာ ဘော်ပြတော်မူ၏။ ပြပုံကား ရွှေဂေါတြဘူဖြစ်သော မဟာကုသိုလ် သောမနဿ ပဌမဒွေး၏နောက်၌ ရူပါဝစရကုသိုလ် ဈာန်သောမနဿ ၄-ပါး, သောတာပတ္တိမဂ် သောမနဿ ၄-ပါး, သကာဂါမိမဂ် သောမနဿ ၄-ပါး, အနာဂါမိမဂ် သောမနဿ ၄-ပါး, အရဟတ္တမဂ် သောမနဿ ၄-ပါးအားဖြင့် သောမနဿ ၂၀, အောက်ဖိုလ် သောမနဿ ၁၂-ပါးအားဖြင့် ၃၂-ပါးသော သောမနဿ အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကုသိုလ် ၂-ခုမှနောက်၌ ထို့အတူသာလျှင် ပဉ္စမဈာန်ဇော ၁၂-ပါးသော အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ သောမနဿသဟဂုတ် တိဟိတ်ကြိယာ ၂-ခုမှနောက်၌ ကြိယာဈာန် ၄-ပါးအပေါင်း၏၎င်း, အရဟတ္တဖိုလ်ဈာန် ၄-ပါးအပေါင်းတို့၏၎င်း အစွမ်းဖြင့် ၈-ပါး [၂] သော အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ဥပေက္ခာ ကြိယာ တိဟိတ်ဇော ၂-ခုတို့မှနောက်၌ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ရူပ, အရူပ ကြိယာ ၅-ခုအပေါင်း၏၎င်း, အရဟတ္တဖိုလ်၏၎င်း အစွမ်းဖြင့် ၆-ပါး [၃] သော အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;[၁] မဟာကုသိုလ် ဥပေက္ခာ တတိယဒွေး၏နောက်၌ ရူပါဝစရကုသိုလ် ပဉ္စမဈာန် ၁-ပါး, အရူပကုသိုလ် ၄-ပါး, မဂ် ၄-ပါး၏ ပဉ္စမဈာန် ဥပေက္ခာ ၄-ပါး, အောက်ဖိုလ် ပဉ္စမဈာန် ဥပေက္ခာ ၃-ပါးအားဖြင့် ၁၂-ပါးသော ဥပေက္ခာ အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;[၂] မဟာကြိယာ သောမနဿ ပဌမဒွေး၏နောက်၌ ရူပါဝစရကြိယာ သောမနဿ ဈာန်ဇော ၄-ပါး, အရဟတ္တဖိုလ် သောမနဿ ၄-ပါးအားဖြင့် ၈-ပါးသော သောမနဿ အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;[၃] မဟာကြိယာ ဥပေက္ခာ တတိယဒွေး၏နောက်၌ ရူပါဝစရကြိယာ ဥပေက္ခာ ဈာန် ၁-ပါး, အရူပါဝစရကြိယာ ဥပေက္ခာဈာန်ဇော ၄-ပါး, အရဟတ္တဖိုလ် ဥပေက္ခာ ဈာန်ဇော ၁-ပါးအားဖြင့် ၆-ပါးသော ဥပေက္ခာ အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၍ ရှေးပရိကံစသော ကာမာဝစရဇောတို့၏နောက်၌ ဈာန်အပ္ပနာဇော, မဂ်အပ္ပနာဇောတို့သည် ဇာတ်, ဝေဒနာပြားပါမှု အာသေဝနပစ္စည်းမတတ်နိုင်သောကြောင့် ကာမသောမနဿနောက် အပ္ပနာသောမနဿစသော အပ္ပနာဇောတို့သာကျနိုင် ဖြစ်နိုင်ကုန်၏၊ မဟာကုသိုလ်နောက်၌လည်း မဟာကုသိုလ်စသော အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဂါထာဖြင့် ပုဂ္ဂိုလ်အလိုက် ဖြစ်ထိုက်ဖြစ်နိုင်သော အပ္ပနာဇောတို့ကို ပြ၏။ ပြပုံကား တိဟိတ် ပုထုဇဉ် ၁-ယောက်, သေက္ခပုဂ္ဂိုလ် ၇-ယောက်, ၍ ၈-ယောက်သောပုဂ္ဂိုလ်တို့အား တိဟိတ် ကာမကုသိုလ် ၄-ခုနောက်၌ မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ်အပ္ပနာ ၉-ပါး, မဂ်အပ္ပနာ ၂၀, အောက်ဖိုလ် အပ္ပနာ ၁၅-ပါးအားဖြင့် ၄၄-ပါးသော သောမနဿ ဥပေက္ခာ အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အသေက္ခ ရဟန္တာ အရှင်မြတ်များအား တိဟိတ် ကာမကြိယာ ၄-ခုနောက်၌ မဟဂ္ဂုတ် ကြိယာ အပ္ပနာ ၉-ပါး, အရဟတ္တဖိုလ် ၅-ပါးအားဖြင့် ၁၄-ပါးသော သောမနဿ ဥပေက္ခာ အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၂၉။ ။ &lt;b&gt;အယမေတ္ထ မနောဒွါရေ ဝီထိစိတ္တပဝတ္တိနော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဤဝီထိသင်္ဂဟအရာ၌ ဤဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသည်ကား မနောဒွါရဝီထိ စိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းကို ဆိုကြောင်းဖြစ်သော နည်းတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၉။ ။ &lt;b&gt;ဧတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား, ဤဝီထိသင်္ဂဟအရာ၌-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;မနောဒွါရအပ္ပနာဇောဝါရအဖွင့်ပြီး၏။&lt;h3&gt;တဒါရမ္မဏ နိယမ တဒါရုံကျပုံ&lt;/h3&gt;၃၀။ ။ &lt;b&gt;တတ္ထ ပနေတ္ထ အနိဋ္ဌ အာရမ္မဏေ အကုသလဝိပါကာနေဝ ပဉ္စဝိညာဏ သမ္ပဋိစ္ဆနသန္တီရဏ တဒါရမ္မဏာနိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၍ ဝီထိသင်္ဂဟအရာ၌ အလုံးစုံသော ပဉ္စဒွါရ မနောဒွါရတို့၌လည်း အလိုမရှိအပ်သော မစင်, ခွေးကောင်ပုပ်အစရှိသော အာရုံ၌ အကုသိုလ်၏အကျိုးသာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော ပဉ္စဝိညာဏ်, သမ္ပဋိစ္ဆန, သန္တီရဏ, တဒါရုံတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;[၁] အောက်၌ ပဉ္စဒွါရဝီထိ, မနောဒွါရိကဝီထိအရ ဝီထိစိတ်ကျပုံ ဖြစ်ပုံကို သာမညအားဖြင့်ပြ၏၊ ယခုအခါ ထိုဝီထိစိတ်တို့ကို ကုသလဝိပါက် အကုသလဝိပါက်-ဟု ဝိသေသအားဖြင့် ဝေဖန်၍ ပြတော်မူ၏၊ မကောင်းသော မစင်, ခွေးကောင်ပုပ်စသော အနိဋ္ဌာရုံကို မြင်ရမှုသည် မကောင်းသော အကုသိုလ်ကံကြောင့် မြင်ရသောကြောင့် အဟိတ် အကုသလဝိပါက်ဖြစ်သော ပဉ္စဝိညာဏ်စ တဒါရုံအဆုံးရှိသော ဝီထိစိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်ကြကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၃၀။ ။ &lt;b&gt;သဗ္ဗတ္ထာပိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပဉ္စဒွါရ, မနောဒွါရ၌လည်း-ဟု အနက်ပေး။ (အချို့စာတို့၌ &lt;b&gt;သဗ္ဗထာပိ&lt;/b&gt;-ဟုရှိ၏။)&lt;h3&gt;ဣဋ္ဌာရုံ၌တဒါရုံကျပုံ&lt;/h3&gt;၃၁။ ။ &lt;b&gt;ဣဋ္ဌေ ကုသလဝိပါကာနိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အလိုရှိအပ်သော ထမင်း, အဖျော်, အိပ်ရာ, နေရာ, အဝတ်တန်ဆာ အစရှိသော အာရုံ၌ ကုသိုလ်၏အကျိုးဖြစ်ကုန်သော ပဉ္စဝိညာဏ်, သမ္ပဋိစ္ဆန, သန္တီရဏ, တဒါရုံတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဣဋ္ဌာရုံ၌တဒါရုံကျပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၁။ &lt;b&gt;ဣဋ္ဌ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို အလယ်အလပ်ကောင်းသော အာရုံ၌-ဟု အနက်ပေး။ အဘယ့်ကြောင့် &lt;b&gt;ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရုံ&lt;/b&gt;-ဟု ဘွင့်ရပါသနည်း-ဟူမူ၊ အတိဣဋ္ဌာရုံကို အသီးအခြားဆိုလတံ့၊ ထို့ကြောင့်-ဟူလို။ ကုသလဝိပါက်ဖြစ်ကုန်သော ပဉ္စဝိညာဏ်, သမ္ပဋိစ္ဆန, သန္တီရဏ တဒါရုံတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟု အနက်ပေးရာ၏။ ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရုံ၌ သန္တီရဏ, တဒါရုံတို့သည် ဥပေက္ခာသဟဂုတ်သာဖြစ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;“အတိဣဋ္ဌေ ပန သောမနဿသဟဂတာနေဝ”&lt;/b&gt; ဟု မိန့်ဆိုလေ၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;[၁] ရွှေအိမ်, ရွှေနန်းစသော ကောင်းသော ဣဋ္ဌာရုံကို မြင်ရမှုသည် ကုသိုလ်ကံကြောင့် မြင်ရသောကြောင့် အဟိတ် ကုသလဝိပါက်ဖြစ်သော ပဉ္စဝိညာဏ်စ တဒါရုံအဆုံးရှိသော ဝီထိစိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဝိပါက်အမှန်ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;အဘယ့်ကြောင့် အတိဣဋ္ဌာရုံ၌ သောမနဿသဟဂုတ် ဖြစ်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ ဝိပါက်စိတ်၏ ကံ၏တန်ခိုးအာနုဘော်ကြောင့်ဖြစ်သော်လည်း မှန်၌မျက်နှာရိပ်ကို အထူးကြံခြင်းမရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အထူးကြံ၍ အာရုံကိုယူခြင်းမရှိသောကြောင့် အာရုံအတိုင်းသာလျှင် ဝေဒနာနှင့်ယှဉ်ခြင်းဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အတိဣဋ္ဌာရုံ၌ သောမနဿသဟဂုတ် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ကုသိုလ်အကုသိုလ်တို့သည် ဝိပါက်ကို အမှန်မဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;ကုသိုလ် အကုသိုလ်တို့ကို မပယ်အပ်သေးသော ဝိပလ္လာသတရားရှိကုန်သော ပုထုဇဉ်သန္တာန်တို့၌ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အလွန်နှစ်သက်ဖွယ်အာရုံ၌လည်း လျစ်လျူရှုသောအခြင်းအရာ, မနှစ်သက်သောအခြင်းအရာအားဖြင့် ယူခြင်းဖြစ်၏။ မနှစ်သက်အပ်သောအာရုံ၌သော်လည်း နှစ်သက်သောအခြင်းအရာ, လျစ်လျူရှုသောအခြင်းအရာအားဖြင့် ယူခြင်းဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ကုသိုလ် အကုသိုလ်တို့သည် အာရုံအတိုင်းမဖြစ်ကုန်၊ ထို့ကြောင့် သဒ္ဓါတရားမရှိကုန်သောသူတို့အား အတိဣဋ္ဌာရုံအစစ်ဖြစ်ကုန်သော ဘုရားအစရှိသည်တို့၌သော်လည်း ဥပေက္ခာဇောစောကုန်၏။ တိတ္ထိအစရှိသောသူတို့အားကား ဒေါမနဿဇောစောကုန်၏။ နက်နဲသောသဘောရှိသောသူအစရှိသည်တို့အားကား စက်ဆုပ်ဖွယ်မစင်စသော အာရုံ၌လည်း ဥပေက္ခာဇောစောကုန်၏၊ ထိုစက်ဆုပ်ဖွယ်မစင်၌ပင်လျှင် ခွေးစသောသတ္တဝါတို့အား သောမနဿဇောစောကုန်၏၊ ရွှေအဘို့ နောက်အဘို့၌ဖြစ်ကုန်သော &lt;hr&gt; ၁။ ဘုရား ရဟန္တာစသော အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် အတိဣဋ္ဌာရုံကို တွေ့မြင်သော အဟိတ် ကုသလဝိပါက် သောမနဿသဟဂုတ်ဖြစ်သော သန္တီရဏနှင့် တဒါရုံတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဝိပါက်စိတ်တို့သည်ကား မစင်ကိုမြင်သည်ရှိသော် အလွန်နှစ်သက်သောစိတ်ရှိကုန်သော ခွေးအစရှိသော သတ္တဝါတို့အား အာရုံအတိုင်းသာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏။ စင်စစ်ထိုသို့ဖြစ်သော်လည်း စက္ခုဝိညာဏ်စသော စိတ်တို့၏ကား အတိဣဋ္ဌာရုံ အနိဋ္ဌာရုံတို့၌ ဖြစ်ကုန်သော်လည်း ဥပေက္ခာသဟဂုတ်အဖြစ်၌ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်းကို အောက်၌ဆိုအပ်ခဲ့ပြီ။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;[၁] ဝိပါက်ဟူမည်သည် အကျိုးတရားမျိုးဖြစ်၍ ကြေးမုံပြင် မှန်အတွင်း၌ထင်သော မျက်နှာရိပ်ကဲ့သို့ သက်သက်သော ကံ၏တန်ခိုးသတ္တိအားလျော်စွာ ဖြစ်ရသောကြောင့် ကုသိုလ် အကုသိုလ်ဇောများကဲ့သို့ အနိဋ္ဌကို ဣဋ္ဌဟု၎င်း, အနိစ္စကို နိစ္စဟု၎င်း, ဖောက်ပြန်ကာကြံဆ၍ မယူနိုင်ပါဘဲ ထင်လာသောအာရုံအတိုင်းသာ ဝေဒနာနှင့်ယှဉ်ကာ ဖြစ်ရ၍ ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရုံ၌ ဥပေက္ခာ, အတိဣဋ္ဌာရုံ၌ သောမနဿဖြစ်ရလေ၏-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝိပါက်အမှန်-အပြန်&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ကုသိုလ် အကုသိုလ်ဇောတို့သည် သညာဝိပလ္လာသစသော ဝိပလ္လာသတရားမကင်းသော ပုထုဇဉ်, သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့၏သန္တာန်၌ ဖြစ်သောကြောင့် အတိဣဋ္ဌာရုံကိုလည်း ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရုံ, အနိဋ္ဌာရုံအခြင်းအရာအားဖြင့် ယူတတ်, ထင်တတ်ကုန်၏။ အနိဋ္ဌာရုံကိုစင်လျက် ဣဋ္ဌာရုံ, ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရုံအနေအားဖြင့် ယူတတ်, ထင်တတ်ကုန်၏။&lt;br&gt;ထိုစကားထင်ရှားအောင် ဘော်ပြဦးအံ့။ ရတနာသုံးပါးကို မကြည်ညိုကုန်သော တိတ္ထိစသောသူတို့အား ဘုရားအစရှိသော အတိဣဋ္ဌာရုံအစစ်ကို တွေ့မြင်ရပါသော်လည်း အနိဋ္ဌအခြင်းအရာအားဖြင့် ဒေါမနဿဇောစောကုန်၏။ သဒ္ဓါတရားခေါင်းပါးသောသူတို့အား ဘုရားအစရှိသော အတိဣဋ္ဌာရုံကို တွေ့မြင်ရသော်လည်း လျစ်လျူရှုသောအခြင်းအရာအားဖြင့် ဥပေက္ခာဇောစောကုန်၏။&lt;br&gt;နက်နဲသောဉာဏ်သဘောရှိသောသူတို့အား စက်ဆုပ်အပ်သော မစင် ခွေးကောင်ပုပ်စသော အနိဋ္ဌာရုံကို တွေ့မြင်ရသော်လည်း လျစ်လျူရှုသောအခြင်းအရာအားဖြင့် ဥပေက္ခာဇောစောကုန်၏၊ ခွေး, ဝက်, ကြက်ငှက်စသော တိရစ္ဆာန်တို့အား၎င်း စက်ဆုပ်ဖွယ်ဖြစ်သော အနိဋ္ဌာရုံကိုပင် နှစ်သက်သောအခြင်းအရာအားဖြင့် သောမနဿဇောစောကုန်၏။&lt;br&gt;ဤသို့လျှင် မပယ်အပ်သော ဝိပလ္လာသတရားရှိကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ဝိပလ္လာသအဟုန်အစွမ်းအားဖြင့် ဖောက်ဖောက်ပြန်ပြန်ဖြစ်မှုကြောင့် အာရုံပင်မှန်သော်လည်း ကုသိုလ်ဇော အကုသိုလ်ဇောတို့သည် ဝေဒနာအမှန်နှင့်မယှဉ်နိုင်ကုန်၊ ဖောက်ပြန်ကုန်သောကြောင့် “အပြန်”ဟုဆိုအပ်သည်။&lt;br&gt;ဝိပါက်မူကား အောက်၌ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းအတိုင်း ရှေးကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံတို့၏ အကျိုးတရားမျိုးဖြစ်၍ ကံတရား၏ပြုပြင်သည်အားလျော်စွာ အကျိုးဝိပါက်စိတ် ဝေဒနာတို့သည်လည်း အမှန်အတိုင်းဖြစ်ကုန်သောကြောင့် “ဝိပါက်အမှန်”ဟုဆိုအပ်ပါသတည်း။ ထိုစကားကိုရည်၍ “ဝိပါက်အမှန် အပြန်”ဟု မိန့်ဆိုတော်မူကြကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;သောမနဿတဒါရုံကျပုံ&lt;/h3&gt;၃၃။ ။ &lt;b&gt;တတ္ထ သောမနဿသဟဂတကြိယဇဝနာဝသာနေ သောမနဿသဟဂတာနေဝ တဒါရမ္မဏာနိ ဘဝန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ထိုတဒါရုံဧကာဒသတို့တွင်လည်း သောမနဿသဟဂုတ် ကြိယာဇော၏အဆုံး၌ သောမနဿသဟဂုတ် တဒါရုံတို့သာ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;သောမနဿတဒါရုံကျပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၃။ &lt;b&gt;တတ္ထာပိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုတဒါရုံတို့တွင်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;သောမနဿသဟဂတကြိယဇဝနာဝသာနေ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို သဟိတ်, အဟိတ် သုခသဟဂုတ် ကြိယာဇော ၅-ခုတို့၏အဆုံး၌-ဟု အနက်ပေး။ ဘုရား ရဟန္တာတို့အား စိတ်၏ဖောက်ပြန်ခြင်းမရှိသောကြောင့် ကြိယာဇောတို့သည်လည်း အာရုံအားလျော်စွာသာ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;[၁] ဤစကားရည်ဖြင့် ဇောပေါင်းများစွာတို့တွင် ကြိယာဇော၏နောက်၌ တဒါရုံကျပုံကိုသာ တိုက်ရိုက်ပြတော်မူ၏၊ ကြွင်းသောဇောတို့၏နောက်၌ တဒါရုံကျပုံကို ပြမမူချေ။ သို့ဖြစ်၍ တဒါရုံကျနည်းကို သိရှိရန် အကျယ်တဝင့် ဘွင့်ပြပေအံ့၊ အသိတုပ္ပါဒ် ကြိယာဇော ၁-ပါး, မဟာကြိယာ သောမနဿဇော ၄-ပါးအားဖြင့် သောမနဿ ကြိယာဇော ၅-ပါး၏နောက်၌ သောမနဿ သန္တီရဏ ၁-ပါး, မဟာဝိပါက် သောမနဿ ၄-ပါးဖြင့် သောမနဿ တဒါရုံ ၅-ပါးတို့သည် ဖြစ်ကုန်, ကျကုန်၏။&lt;br&gt;မဟာကြိယာ ဥပေက္ခာ ၄-ပါးနောက်၌ မဟာဝိပါက် ဥပေက္ခာ ၄-ပါး, ဥပေက္ခာ သန္တီရဏ ၂-ပါးအားဖြင့် ဥပေက္ခာ တဒါရုံ ၆-ပါး ဖြစ်ကုန်, ကျကုန်၏။ အဘယ့်ကြောင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာမြတ်သည် ကြိယာဇောတို့၏နောက်၌ တဒါရုံကျပုံကိုသာ ရွေးမှတ်ပြဆိုပါသနည်းဟူမူ ၎င်းကြိယာဇောများသည် ဘုရား ရဟန္တာ အရှင်မြတ်များ၏ သန္တာန်တော်၌သာဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းအရိယာအရှင်တို့သည် အနိဋ္ဌာရုံကို တွေ့မြင်ပါက အနိဋ္ဌာရုံ-ဟုသာ ထင်မြင်တော်မူကြကုန်၏, ဖောက်ပြန်၍ ဣဋ္ဌာရုံ-ဟု မထင်ကြကုန်။ ဣဋ္ဌာရုံကိုတွေ့ရှိပါကလည်း ဣဋ္ဌာရုံ-ဟုသာ ထင်မြင်ကြကုန်၏, အနိဋ္ဌာရုံ-ဟု ဖောက်ပြန်၍ မထင်ကြကုန်, ဖောက်ပြန်၍တပ်နှစ်သက်ခြင်းမရှိကြကုန်၊ ဤသို့အထင်အမြင် မဖောက်ပြန်သောကြောင့် ဝိပါက်လည်းအမှန်ဖြစ်၏၊ ဇောလည်းအမှန်ဖြစ်၏၊ ဤကား ဘုရားရဟန္တာများ၏ တဒါရုံကျပုံတည်း။&lt;br&gt;တိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်များအား တဒါရုံဧကာဒသ အကုန်ကျနိုင်ကုန်၏၊ ဒွိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်, သုဂတိအဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား မဟာဝိပါက် ဉာဏဝိပ္ပယုတ် တဒါရုံ ၄-ပါး, အဟိတ် သန္တီရဏ ၃-ပါးအားဖြင့် တဒါရုံ ၇-ပါးကျနိုင်၏၊ ဒုဂ္ဂတိအဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်အား အဟိတ် သန္တီရဏ တဒါရုံ ၃-ပါးသာကျနိုင်၏။ ဤကား ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် ကြွင်းပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ တဒါရုံကျပုံတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;“သောမနဿသဟဂတကြိယဇဝနာဝသာနေ”&lt;/b&gt; ဤသို့အစရှိသောစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ အချို့သောဆရာတို့သည်ကား ပဋ္ဌာန်း၌ &lt;br&gt;ကုသလာကုသလေ နိရုဒ္ဓေ ဝိပါကော တဒါရမ္မဏတာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ&lt;br&gt;ဟု-ကုသိုလ် အကုသိုလ်တို့၏အခြားမဲ့၌ တဒါရုံကို ဟောတော်မူ၏၊ ထို့ကြောင့် ကြိယာဇောတို့၏အခြားမဲ့၌ တဒါရုံကျခြင်းမရှိ-ဟု မိန့်ဆိုကုန်၏၊ ထိုကေစိဆရာတို့၏ဝါဒ၌ အမှန်ကိုဆိုဦးအံ့။ အဗျာကတ၏အခြားမဲ့၌ တဒါရုံကို အကယ်၍ဆိုငြားအံ့၊ ကာမအာရုံ၌လည်း ဝုဋ္ဌော၏အခြားမဲ့၌ ထိုတဒါရုံ၏ဖြစ်ခြင်းကို အောက်မေ့မှတ်ထင်ကုန်ရာ၏။ ထို့ကြောင့် ကြိယာဇော၏အခြားမဲ့၌ တဒါရုံကျသည်ကို မြတ်စွာဘုရားမဟောပေ၊ ထိုသို့မဟောသော်လည်း မရထိုက်၍မဟောခြင်းမဟုတ်၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ရအပ်သော်လည်း တစုံတခုသော အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် အချို့သောအရာ၌ မဟောခြင်းသည်ရှိ၏။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူ၊ ဓမ္မသင်္ဂဏီကျမ်း၌ ဟဒယဝတ္ထုရုပ်ကို ရအပ်သော်လည်း ဒေသနာ၏ပျက်ခြင်းကိုပယ်ခြင်းငှါ မဟောအပ်သကဲ့သို့တည်း။&lt;h3&gt;အာဂန္တကဝီထိ&lt;/h3&gt;၃၅။ ။ &lt;b&gt;ဒေါမနဿသဟဂတဇဝနာဝသာနေ စ ပန တဒါရမ္မဏာနိ စေဝ ဘဝင်္ဂါနိ စ ဥပေက္ခာသဟဂတာနေဝ ဘဝန္တိ။ တဿာ ယဒိ သောမနဿ ပဋိသန္ဓိကဿ ဒေါမနဿသဟဂတဇဝနာဝသာနေ တဒါရမ္မဏသမ္ဘဝေါ နတ္ထိ၊ တဒါ ယံ ကိဉ္စိ ပရိစိတပုဗ္ဗာရမ္မဏာရမ္မဏံ ဥပေက္ခာသဟဂတံ သန္တီရဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တမနန္တရိတွာ ဘဝင်္ဂပါတောဝ ဟောတီတိ ဝဒန္တိ အာစရိယော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဒေါမနဿသဟဂုတ်ဇော၏အဆုံး၌လည်း ဥပေက္ခာသဟဂုတ်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော တဒါရုံတို့သည်၎င်း, ဘဝင်တို့သည်၎င်း,
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကြင့်ကြောင့် ဖြစ်ကုန်၏။ ထိုကြောင့် သောမနဿပဋိသန္ဓေ ရှိသောပုဂ္ဂိုလ်အား ဒေါမနဿသဟဂုတ်ဇော၏အဆုံး၌ တဒါရုံဖြစ်ခြင်းသည် အကယ်၍မရှိအံ့။ ဤသို့မရှိသော် ထိုအခါ၌ အမှတ်မရှိတခုခုသော ရှေး၌လေ့ကျက်ဖူးသော ကာမအာရုံကို အာရုံပြု၍ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏစိတ်သည်ဖြစ်၏၊ ထိုဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏအာဂန္တကဘဝင်စိတ်ကို အနန္တရပစ္စည်းပြု၍ သောမနဿဘဝင်ကျ၏၊ ဤသို့ဆရာတို့သည် ဆိုကုန်၏။&lt;h3&gt;အာဂန္တကဝီထိအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၅။ ။ ဒေါမနဿသဟဂုတ်ဇော၏အဆုံး၌ တဒါရုံတို့သည်၎င်း, ဘဝင်တို့သည်၎င်း ဥပေက္ခာသဟဂုတ်သာလျှင်ဖြစ်ကုန် &lt;hr&gt;[၁] ဒေါမနဿနှင့် သောမနဿတို့သည် မီးနှင့်ရေကဲ့သို့ ပဋိပက္ခ ဆန့်ကျင်ဘက်ကျသောကြောင့် အနန္တရပစ္စည်း မတတ်နိုင်ကုန်၊ သို့ဖြစ်၍ ဒေါမနဿ၏နောက်၌ သောမနဿ တဒါရုံ သောမနဿ ဘဝင်တို့ မဖြစ်နိုင်ကုန်၊ ဥပေက္ခာသည်ကား ချိန်သဖွယ် အလယ်အလတ်သဘောရှိသောကြောင့် သောမနဿနှင့်လည်း အချင်းချင်း အနန္တရပစ္စည်းတတ်နိုင်၏။ ဒေါမနဿနှင့်လည်း အချင်းချင်း အနန္တရပစ္စည်းတတ်နိုင်၏၊ သို့ဖြစ်၍ ဒေါမနဿဇော၏နောက်၌ သောမနဿ တဒါရုံမကျနိုင်, ဥပေက္ခာ တဒါရုံသာ, ဥပေက္ခာ ဘဝင်သာ ကျနိုင် ဖြစ်နိုင်ကုန်၏-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဓိပ္ပါယ်အကျယ်ကို ဤသို့သိ။&lt;/b&gt; ။ ပဋိသန္ဓေစိတ် ဘဝင်စိတ် စုတိစိတ်တို့သည် ဘုံ, ဇာတ်, သမ္ပယုတ္တဓမ္မ, ဝေဒနာ, သင်္ခါရတို့အားဖြင့် မကွဲပြားသင့်ကုန်၊ မူလပဋိသန္ဓေအခါက သောမနဿဝေဒနာနှင့်တကွဖြစ်သောစိတ်နှင့် ပဋိသန္ဓေတည်နေခဲ့သောပုဂ္ဂိုလ်အား ဘဝင်ကျခဲ့သော် သောမနဿဘဝင်သာကျရ၏။ သို့သော် အတိဣဋ္ဌာရုံအစစ်ဖြစ်သော သက်တော်ထင်ရှား မြတ်စွာဘုရားကို တွေ့မြင်ရပါလျက် တိတ္ထိစသောသူတို့သည် နှစ်သက်ခြင်းမဖြစ်နိုင်, မကြည်ညိုနိုင်ကြသဖြင့် သောမနဿမကျနိုင် မဖြစ်နိုင်ပါဘဲ ဒေါမနဿဇောစောကုန်၏။ ထိုသို့ဇောသောအခါ၌ စီစစ်လိုက်သော် ပဋိသန္ဓေစိတ်က သောမနဿစိတ်ဖြစ်၍ ဇောစိတ်ကား ဒေါမနဿသာဖြစ်၏။ ပဋိသန္ဓေစိတ်ကိုထောက်သော် သောမနဿ တဒါရုံ, သောမနဿဘဝင်သာ ကျရလိမ့်မည်။ သို့ကျသင့်သော်လည်း ဇောက ဒေါမနဿဖြစ်နေ၍ ဝေဒနာချင်းမတူသဖြင့် အနန္တရပစ္စည်းမတတ်နိုင်သောကြောင့် သောမနဿ တဒါရုံ, သောမနဿဘဝင်များ မကျနိုင်ကုန်၊ သို့ဖြစ်၍ ဒေါမနဿဇောမဖြစ်မီ ရှေးအခါကာလက မိမိလေ့ကျက်နေကြ နှလုံးသွင်းမြဲဖြစ်သော ကာမအာရုံကို အာရုံပြု၍ ဒေါမနဿကိုင်ကာ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏစိတ်သည် သန္တီရဏကိစ္စစသည်မတတ်ပါဘဲ အာဝဇ္ဇန်းကင်းလျက် အပိုအာဂန္တုကဘဝင်ကိစ္စတတ်၌ တကြိမ်ဖြစ်၏။ ထို့နောက်မှ ၎င်းဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏဖြစ်သော အပိုအာဂန္တုကဘဝင်ကို အနန္တရပစ္စည်းပြု၍ ပဋိသန္ဓေစိတ်နှင့်တူစွာ သောမနဿဘဝင် ဆက်၍ကျလေ၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၏။ ဆန့်ကျင်သော သဘော ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သောမနဿ သဟဂုတ်&lt;/b&gt;တို့သည် မဖြစ်ကုန်။ ထိုကြောင့် ပဋ္ဌာန်းကျမ်း၌ &lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt; ၏ အခြားမဲ့၌ &lt;b&gt;သောမနဿစိတ်&lt;/b&gt;ကို မထုတ်ဆောင်အပ်၊ ထို&lt;b&gt;သောမနဿစိတ်&lt;/b&gt;၏ အခြားမဲ့၌လည်း &lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt;ကို မထုတ်ဆောင်အပ်၊ ထို့ကြောင့်&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သုခါယ ဝေဒနာယ သမ္ပယုတ္တာ ဓမ္မာ သုခါယ ဝေဒနာယ သမ္ပယုတ္တဿ ဓမ္မဿ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;(သုခဝေဒနာနှင့် ယှဉ်ကုန်သော တရားတို့သည် သုခဝေဒနာနှင့် ယှဉ်သော တရားအား အနန္တရပစ္စည်းဖြင့် ပစ္စည်းဖြစ်၏။)&lt;br&gt;&lt;br&gt;အစရှိသည်ဖြင့် သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာနှင့် ယှဉ်ကုန်သော တရားတို့သည် မိမိမိမိ၏ တူသောဝေဒနာနှင့် ယှဉ်ကုန်သော တရားတို့အား၎င်း, အဒုက္ခမသုခဝေဒနာနှင့် ယှဉ်ကုန်သောတရားတို့အား၎င်း အနန္တရပစ္စယ၏ အဖြစ်ဖြင့် နှစ်ပါးနှစ်ပါးသောဝါရတို့၌ ဟောအပ်ကုန်၏၊ အဒုက္ခမသုခဝေဒနာနှင့် ယှဉ်ကုန်သော တရားတို့သည် တူသောဝေဒနာနှင့် ယှဉ်သော တရားတို့အား၎င်း၊ အဒုက္ခမသုခဝေဒနာမှ တပါးသော ဝေဒနာ ၂-ပါးနှင့် ယှဉ်ကုန်သော တရားတို့အား၎င်း အနန္တရပစ္စည်း အဖြစ်ဖြင့် သုံးပါးသောဝါရတို့၌ ဟောအပ်ကုန်၏၊ ဤသို့ ဝေဒနာတိုက်၌ ၇-ပါးကုန်သော အနန္တရပစ္စည်း ဝါရတို့ကို ဟောအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt; ဝေဒနာ၏ အခြားမဲ့၌ &lt;b&gt;သောမနဿစိတ်&lt;/b&gt;သည်၊ &lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt; ဝေဒနာ၏ အခြားမဲ့၌ &lt;b&gt;ဒေါမနဿစိတ်&lt;/b&gt;သည် အကယ်၍ ဖြစ်ငြားအံ့၊ ဤသို့ဖြစ်သည်ရှိသော် သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာနှင့် ယှဉ်ကုန်သော စိတ်တို့လည်း အချင်းချင်း အနန္တရပစ္စည်း၏ အစွမ်းဖြင့် နှစ်ဝါရတို့ကို ပွား၍ ၉-ဝါရတို့ကို ဟောအပ်ကုန်ရာ၏။ ဤသို့လည်း မဟောအပ်ကုန်။ ထို့ကြောင့် သုခ၊ ဒုက္ခနှင့်ယှဉ်ကုန်သော တရားတို့၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်ခြင်းသည် မရှိ၊ ဆက်၍ ဆိုဦးအံ့— ဤဝီထိသင်္ဂဟအရာ၌ “&lt;b&gt;သောမနဿသဟဂတဇဝနာဝသာနေ&lt;/b&gt;” ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် ဤဆိုလတ္တံ့သော မှတ်ခြင်းကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာသည် ခွင့်ပြုတော်မူအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဧကန္တတဒါရုံ ကျပုံကို မှတ်ပြခြင်း&lt;/h3&gt;ကာမာဝစရကုသိုလ်ဇော, ဒေါသမူဒွေးကြဉ်သော အကုသိုလ်၊ ကာမာဝစရ&lt;b&gt;သောမနဿသဟဂုတ်&lt;/b&gt; ကြိယာဇောမှ နောက်၌ &lt;b&gt;သောမနဿသဟဂုတ်&lt;/b&gt; ဖြစ်ကုန်သော ငါးပါးကုန်သော တဒါရုံတို့တွင် တခုခုသော တဒါရုံသည် သတ္တဝါ အာရုံဖြစ်သင့်သည် အားလျော်စွာ ဖြစ်၏။ အကုသိုလ်ဇော ၁၂-ခုမှ၎င်း၊ ကာမကုသိုလ်ဇောမှ၎င်း၊ ဥပေက္ခာသဟဂုတ်ဖြစ်သော ကြိယာဇောမှ နောက်၌ ၆-ပါးကုန်သော ဥပေက္ခာသဟဂုတ် တဒါရုံတို့တွင် တခုခုသော တဒါရုံသည် သတ္တဝါအာရုံ အားလျော်စွာ ဖြစ်၏။ အကြောင်းကြောင့် ဤဇောဖြင့် တဒါရုံကို မှတ်ပြခြင်းသည် လျဉ်းပါးဘွယ်မရှိ, ဧကဖြစ်ဘိ၏။ ထို့ကြောင့် အထက်ပါ တဒါရုံကျပုံကို ခွင့်ပြုတော်မူအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဉာဏသမ္ပယုတ်ဇောနောင်မှ ဉာဏသမ္ပယုတ် တဒါရုံဖြစ်၏၊ ဤသို့ အစရှိသော နည်းဖြင့် မှတ်ပြုခြင်းသည်ကား ဧကန္တမဟုတ်သောကြောင့် ဇောဖြင့်သာလျှင် တဒါရုံကို မှတ်ခြင်းငှါ ခွင့်ပြုတော်မူ၏။&lt;h3&gt;အနေကန္တ တဒါရုံကျပုံကို မှတ်ပြခြင်း&lt;/h3&gt;တဒါရုံကျပုံကို အကျယ်ချ၍ ပြဦးအံ့၊ များသောအားဖြင့် အကုသိုလ်ဇောတို့၌ လေ့ကျက်ခြင်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်အား တရံတခါ ကုသိုလ်တို့သည် စောကုန်သော်၎င်း၊ ကုသိုလ်ဇောတို့၌လည်း လေ့ကျက်ခြင်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်အား တရံတခါ အကုသိုလ်ဇောတို့သည် စောကုန်သော်၎င်း၊ အကုသိုလ်ဇော၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သော လေ့ကျက်ခြင်းဖြင့် တိဟိတ်ဇောမှ နောက်၌လည်း အဟိတ်တဒါရုံသည် ဖြစ်၏၊ ထိုအတူ ကုသိုလ်ဇော၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သော လေ့ကျက်ခြင်းဖြင့် အကုသိုလ်ဇောမှ နောက်၌လည်း
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တိဟိတ်တဒါရုံသည်လည်း ဖြစ်သေး၏၊ ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေသော ကံမှ တပါးသော ကံကြောင့် တဒါရုံဖြစ်ရာ၌ ဆိုဘွယ်မရှိတော့ပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ထို့ကြောင့် ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်၌ &lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဟေတုကေ ခန္ဓေ အနိစ္စတော ဒုက္ခတော အနတ္တတော ဝိပဿတိ၊ ကုသလာကုသလေ နိရုဒ္ဓေ အဟေတုကော ဝိပါကော တဒါရမ္မဏတာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ကုသလာကုသလေ နိရုဒ္ဓေ သဟေတုကော ဝိပါကော တဒါရမ္မဏတာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ။&lt;/b&gt; ဟု ဟောတော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တသ္မာ-ဟူသည်ကား၊ အကြောင်းကြောင့် &lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt;၏ အဆုံး၌ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် တဒါရုံ၊ ဘဝင်တို့သည် သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;ဒေါမနဿသဟဂုတ်&lt;/b&gt;ဇော၏ အဆုံး၌ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏတဒါရုံသည် ဖြစ်၏-ဟု ပုဒ်တို့ကို စပ်အပ်၏။ [?] အနက်ပေးရာ၏။ &lt;b&gt;သောမနဿပဋိသန္ဓိကဿ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပုဒ်ဖြင့်သာလျှင် &lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt;ဇော၏ အခြားမဲ့၌ &lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt;ဘဝင်၏ မရှိခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt;ဘဝင်၏ ကျခြင်းမရှိသည်ကို အရှင်အနုရုဒ္ဓဆရာသည် ပြတော်မူအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် ဘဝင်မရှိခြင်းကို ပြကြောင်းဖြစ်သော စကားကို မဆိုမူ၍ တဒါရုံမရှိခြင်းကိုသာလျှင် ကြံတော်မူလိုသည်ဖြစ်၍ “&lt;b&gt;ယဒိတဒါရမ္မဏသမ္ဘဝေါ နတ္ထိ&lt;/b&gt;” ဟူသော ဤစကားကို မိန့်ဆို၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt;ပဋိသန္ဓေရှိသော ပြစ်မှားသောစိတ်ရှိသော တိတ္ထိအစရှိသောသူအား ဘုရားအစရှိသော အတိဣဋ္ဌာရုံ၌ သော်လည်း &lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt;သည် စောသည်ရှိသော် ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် &lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt;တဒါရုံ၏၎င်း, အတိဣဋ္ဌာရုံ၌လည်း ဥပေက္ခာတဒါရုံ၏၎င်း မဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ တစုံတခုသော မလျောက်ပတ်သော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အာရုံကြောင့် လျောကျသော လောကီဈာန်ကို အကြောင်းပြု၍ “ငါ့အား မြတ်သော ဈာန်တရားသည် ပျက်စီးပြီ” ဟု နှလုံးမသာမယာ ဖြစ်သောသူအားလည်း &lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt;ဇောသည် စောသည်ရှိသော် ကာမာဝစရအာရုံမှ တပါးသော မဟဂ္ဂုတ်အာရုံ၌ တဒါရုံမဖြစ်ခြင်းကြောင့်၎င်း၊ တဒါရုံဖြစ်ခြင်းသည် အကယ်၍မရှိခဲ့သော် ဤကား အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာ၏ အလိုတော်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပရိဝိတပုဗ္ဗီ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ရှေး၌လေ့လာဘူးသော ထိုဘဝ၌ပင်လျှင် များသောအားဖြင့် ယူဘူးသော ကာမအာရုံကို အာရုံပြု၍ အာဝဇ္ဇန်းကင်းသော်လည်း ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏစိတ်သည် ဖြစ်၏၊ အဘယ်စိတ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူ၊ နိရောဓသမာပတ်မှ ထသော အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား အနာဂါမိဖိုလ်၊ အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်သည် အာဝဇ္ဇန်းကင်းသော်လည်း ဖြစ်သကဲ့သို့တည်း၊ ဤကား အဓိပ္ပါယ်တည်း။ အဋ္ဌကထာဆရာကို အဘယ်သို့ မိန့်ဆိုပါသနည်း-ဟူမူမှာ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;နိရာဝဇ္ဇနကံ စိတ္တံ၊ ဟောတိ နေတ္ထ သမ္မတံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;နိယမော န ဝိနာ ဝီ၊ နိရောဓာ ဖလဒဿနာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt; ဟု မိန့်ဆို၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား–နိရောဓသမာပတ် နောက်မှ ဖိုလ်၏ဖြစ်ခြင်းကို ပြသောကြောင့် အာဝဇ္ဇန်းကင်း၍ စိတ်သည် အဘယ့်ကြောင့် မဖြစ်သနည်း၊ ထိုသို့ အာဝဇ္ဇန်းကင်း၍ စိတ်မဖြစ်ခြင်းကို ကောင်းစွာသိအပ်၏၊ မဖြစ်သည်သာလျှင်တည်း၊ အာဝဇ္ဇန်းကိုကြည့်၍ စိတ်သည်မဖြစ်၊ ဤသို့ မှတ်ခြင်းသည် မရှိသည်သာလျှင်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ်ကိစ္စဖြင့် ဤဥပေက္ခာသန္တီရဏစိတ်သည် ဖြစ်သနည်း၊ ဤသို့ မေးသည်ရှိသော် ဇောအာရုံကို မယူနိုင်သောကြောင့်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရှေးဦးစွာ တဒါရုံကိစ္စဖြင့်လည်း မဖြစ်၊ အကြင်ခံယူအပ်ပြီးသော အာရုံကို စုံစမ်းသည်အစွမ်းဖြင့် မဖြစ်သောကြောင့် သန္တီရဏကိစ္စဖြင့်လည်း မဖြစ်၊ ပဋိသန္ဓေကိစ္စ၊ စုတိကိစ္စတို့ကား ဆိုဘွယ်မရှိ၊ ပါရိသေသနည်းအားဖြင့် ဘဝ၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဘဝင်ကိစ္စဖြင့်ဖြစ်၏-ဟု ဆိုသင့်ရာ၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ဆရာဓမ္မပါလမထေရ်မြတ်သည်လည်း ဤအနက်ကို ပြဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆက်၍ ဆိုဦးအံ့---ပဋိသန္ဓေ၊ ဘဝင်တို့၏ သမ္ပယုတ္တဓမ္မအားဖြင့်၎င်း၊ အာရုံအားဖြင့်၎င်း၊ တူသည်အဖြစ်ကို ဆိုတော်မူလတံ့။ ထိုစကားကိုလည်း ယေဘုယျအားဖြင့် ဆိုအပ်သောစကား-ဟု မှတ်အပ်၏။ ထိုစကားမှန်၏၊ ဤနေရာတခုကို ကြဉ်၍ ပဋိသန္ဓေ၊ ဘဝင်တို့၏ ဓမ္မ၊ အာရုံအားဖြင့် မတူသော အရာသည် မရှိပေ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တမနန္တရိတွာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုဥပေက္ခာသန္တီရဏကို “မိမိအခြားမဲ့၌ ဖြစ်သည်အဖြစ်ကိုပြု၍-ဟု အနက်ပေး။ ထိုဥပေက္ခာသန္တီရဏ၏ အခြားမဲ့၌-ဟု အဓိပ္ပါယ်ကို မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;တဒါရုံကျနိုင်သောဇော&lt;/h3&gt;၃၆။ ။&lt;b&gt;တထာ ကာမာဝစရဇဝနာဝသာနေ ကာမာဝစရသတ္တာနံ ကာမာဝစရဓမ္မေသု အာရမ္မဏဘူတေသု တဒါရမ္မဏံ ဣစ္ဆန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုအတူ ကာမာဝစရဇော၏အဆုံး၌ ကာမာဝစရသတ္တဝါတို့အား ကာမာဝစရအာရုံတို့၌သာလျှင် တဒါရုံကျနိုင်၏-ဟု အလိုရှိကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;တဒါရုံကျနိုင်သောဇော&lt;/h3&gt;၃၆။ ။&lt;b&gt;ကာမာဝစရပဋိသန္ဓိကံ&lt;/b&gt;-ဟူသောပါဠိ၌ ကာမတဏှာလျှင် အကြောင်းရင်းရှိသော ကံသည်ဖြစ်စေအပ်သောကြောင့် ကာမာဝစရဇော၏အဆုံး၌သာလျှင် တဒါရုံကျနိုင်၏-ဟု အလိုရှိကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ဤပါဠိ တဒါရုံကျင်သော နည်းဥပဒေကို ပြ၏၊ တဒါရုံကျနိုင် ဖြစ်နိုင်မှုကား &lt;br&gt;(၁) ကာမဘုံသားလည်း ဖြစ်စေ၊ &lt;br&gt;(၂) ကာမဇောကျသော အခါလည်း ဖြစ်စေ၊ &lt;br&gt;(၃) ကာမအာရုံလည်း ဖြစ်စေ၍ အင်္ဂါသုံးပါးညီ၍ အတိမဟန္တာရုံ၊ ဝိဘူတာရုံ၌သာလျှင် တဒါရုံကျနိုင် ဖြစ်နိုင်၏။&lt;br&gt;အဘယ့်ကြောင့် ကာမဘုံသားများသာလျှင် တဒါရုံကျနိုင် ဖြစ်နိုင်၍ ရူပဗြဟ္မာ, အရူပဗြဟ္မာတို့အား တဒါရုံမကျနိုင် မဖြစ်နိုင်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ တဒါရုံဟူသည် ကာမာဝစရ မဟာဝိပါက်စိတ် ၇-ပါးနှင့် အဟိတ်သန္တီရဏစိတ် ၃-ပါး ပေါင်း ၁၁-ပါးသာဖြစ်၍ ၎င်းစိတ် ၁၁-ပါးတို့သည်လည်း ကာမဘုံသားများ၏ ပဋိသန္ဓေစိတ်များသာ ဖြစ်သောကြောင့် ကာမဘုံသားများသာ တဒါရုံဖြစ်နိုင်၏။ ရူပဗြဟ္မာ, အရူပဗြဟ္မာများကား ၎င်းကာမပဋိသန္ဓေမျိုးစေ့မရှိသောကြောင့် တဒါရုံမဖြစ်နိုင်-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;ဥပမာဆိုသော် မိမိနေပြီးအိမ်မှ တပါးသော အရပ်သို့ သွားလိုသော သူငယ်ကလေးသည် မိမိနှင့် အမြဲနေတော်ဖြစ်သော အမိအဘ သို့မဟုတ် ဘကြီးဘထွေး စသော သူတို့၏ နောက်သို့သာလျှင် လိုက်၏၊ သူစိမ်းပြင်ပဖြစ်သော သူတို့၏ နောက်ချည်းကား မလိုက်ဘိသကဲ့သို့၊ ထိုအတူ သူငယ်နှင့်တူသော တဒါရုံသည်လည်း အမိအဘနှင့်တူသော ကာမကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်ဇောတို့၏ နောက်၌၎င်း၊ ဘကြီးဘထွေးစသည်တို့နှင့် တူသော မဟာကြိယာဇော၏ နောက်၌၎င်း ကျလေဖြစ်လေ၏၊ သူစိမ်းပြင်ပနှင့်တူသော ရူပ၊ အရူပဇော၊ လောကုတ္တရာဇောတို့၏ နောက်၌ကား အစဉ်လိုက်ကျိုး ဖြစ်ရိုးမရှိပေ။&lt;br&gt;ကာမအာရုံ၌သာလျှင် တဒါရုံကျင်၍ ပညတ်စသော အခြားသော အာရုံတို့၌ တဒါရုံမကျနိုင်ပုံကား၊ တဒါရုံစိတ်တို့သည် အာသဝေါတရားဖြင့် အမြဲထုံအပ်သော ကာမအာရုံကိုသာ အာရုံပြုသော တရားဖြစ်၏၊ မဟဂ္ဂုတ်၊ လောကုတ္တရာ၊ ပညတ်အာရုံကို အာရုံပြုရိုးမရှိ၊ အာရုံမပြုနိုင်၊ ဥပမာအားဖြင့်ဆိုသော် ၎င်းသူငယ်သည် ဘကြီးဘထွေးစသည်တို့၏ နောက်သို့လိုက်ငြားသော်လည်း မိမိသွားလာနေကျဖြစ်သော အရပ်သို့သာလျှင် လိုက်၏၊ တပါးသော မသွားလာဘူးသော အရပ်စသည်တို့၌ မလိုက်သကဲ့သို့၊ သူငယ်နှင့်တူသော တဒါရုံသည်လည်း အာရုံပြုနေကြဖြစ်သော ကာမအာရုံ၌သာဖြစ်၏၊ မဟဂ္ဂုတ်စသော အာရုံပြုရိုးမရှိသော အာရုံ၌ မဖြစ်နိုင်-ဟူလို။&lt;br&gt;“တဒါရုံမဖြစ်သော်လည်း စက္ခုဝိညာဏ်၊ သောတဝိညာဏ်စိတ်များမှု အဟိတ်ပင်ဖြစ်သော်လည်း ဖြစ်ကြသေး၏။ အကြောင်းကား စက္ခု၊ သောတဖြစ်ခြင်း၏အစွမ်း၊ အာနုဘော်ကြီးသောကြောင့်၎င်း၊ စက္ခုဒွါရဝီထိ၊ သောတဒွါရဝီထိတို့၌ သမ္ပဋိစ္ဆန၊ သန္တီရဏစိတ်တို့ဖြစ်ခြင်း မြဲသောကြောင့်၎င်း စက္ခုဝိညာဏ်၊ သောတဝိညာဏ်စိတ်များဖြစ်ကြ၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;တဒါရုံမကျနိုင်သောဇော&lt;/h3&gt;တဒါရုံမကျနိုင်သော ဇောကို ဆိုဦးအံ့— ကာမတဏှာလျှင် အကြောင်းရှိသော ကံသည်ဖြစ်စေအပ်သော ထိုတဒါရုံသည် ထိုကာမတဏှာ၏ အာရုံသဘောမရှိသော ရူပါဝစရဇော၊ အရူပါဝစရဇော၊ လောကုတ္တရာဇော၏ အခြားမဲ့၌ မဖြစ်နိုင်ပေ။ အဘယ့်ကြောင့် မဖြစ်ပါသနည်း-ဟူမူ။ မဟဂ္ဂုတ်၊ လောကုတ္တရာကံသည် တဒါရုံကို မဖြစ်စေနိုင်သောကြောင့်၎င်း၊ တဒါရုံကို ဖြစ်စေတတ်သော ကာမာဝစရကံနှင့် ဘုံအားဖြင့်တူသော သဘောရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း တဒါရုံမဖြစ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဥပမာဖြင့် ထင်စွာပြဆိုဦးအံ့— အိမ်အပြင်ဘက်သို့ ထွက်လိုသော သူငယ်သည် အမိအဘကိုသော်၎င်း၊ ထိုအမိအဘနှင့်တူသော သူကိုသော်၎င်း လက်ချောင်းကိုကိုင်၍ ထွက်၏၊ တပါးသော မင်းချင်းယောက်ျားအစရှိသူ၏ လက်ကိုကိုင်၍ မထွက်သကဲ့သို့၊ ဤအတူ ဘဝင်အာရုံမှ တပါးသော အာရုံ၌ဖြစ်သော တဒါရုံသည် မိမိကိုဖြစ်စေတတ်သော ကာမာဝစရကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်တို့နှင့်၎င်း၊ ထိုကာမာဝစရကံနှင့် ဘုံအားဖြင့်တူသော ကာမာဝစရကြိယာတို့နှင့်၎င်း အစဉ်လိုက်၏။ ထိုကာမာဝစရဇောနှင့် ဘုံအားဖြင့် မတူကုန်သော မဟဂ္ဂုတ်၊ လောကုတ္တရာတို့သို့ အစဉ်မလိုက်ကုန်။ ထိုအတူ ကာမာဝစရသတ္တဝါတို့အားသာလျှင် တဒါရုံကျခြင်းကို အလိုရှိကုန်၏၊ ဗြဟ္မာတို့အား တဒါရုံကျခြင်းကို အလိုမရှိကုန်၊ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် တဒါရုံဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သော ကာမာဝစရပဋိသန္ဓေမျိုးစေ့၏ မရှိသောကြောင့် မဖြစ်-ဟူလို။ &lt;br&gt;ထို့အတူ ကာမာဝစရတရားဖြစ်ကုန်သော အာရုံတို့၌သာ အလိုရှိကုန်၏၊ ဤကာမာဝစရမှ တပါးကုန်သော အာရုံတို့၌ လေ့ကျက်သော အာရုံမဟုတ်သောကြောင့် အလိုမရှိကုန်၊ ဥပမာဖြင့် ထင်စွာပြဦးအံ့၊ ထိုသူငယ်သည် အမိအဘသို့၎င်း၊ အမိအဘနှင့်တူသော သူသို့၎င်း အစဉ်လိုက်သော်လည်း တောအစရှိသော မသွားဘူး
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သောအရပ်သို့ သွားသည်ရှိသော် မလိုက်မူ၍ အိမ်ဦးကြမ်းပြင် အစရှိသော သွားဘူးသော အရပ်သို့သာလျှင် အစဉ်လိုက်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ ဤတဒါရုံသည်လည်း ရူပါဝစရအစရှိသော မလေ့ကျက်ဘူးသော အာရုံကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်သော ကာမာဝစရကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်တို့သို့၎င်း၊ ထိုကာမာဝစရကံနှင့် ဘုံအားဖြင့်တူသော ကာမာဝစရကြိယာဇောတို့သို့၎င်း မလိုက်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းသော်ကား ကာမတဏှာနှင့်စပ်သော ကံသည် ဖြစ်စေအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့်လည်း ထိုတဒါရုံသည် ကာမတဏှာ၏ အာရုံဖြစ်ကုန်သော ကာမတရားတို့၌သာလျှင် ဖြစ်၏။ ဤသို့အနက်ကို ဆိုအပ်ပြီးသည်သာတည်း။ ဤစကား၌ အကျဉ်းရုံး၍ ဆိုသောဂါထာများကား&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဇနကံ တံ သမာနံ ဝါ၊ ဇဝနံ အနုဗန္ဓတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;န တု အညံ တဒလဗ္ဘိ၊ ဗာလဒါရကလီလာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဗီဇဿာဘာဝတော နတ္ထိ၊ ဗြဟ္မာနမ္ပိ ဣမဿ ဟိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပဋိသန္ဓိမနော ဗီဇံ၊ ကာမာဝစရသညိတံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဌာနေ ပရိစိတေယေဝ၊ တံ ဣဒံ ဗာလကာ ဝိယ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အနုယာတီတိ နာညတ္ထ၊ ဟောတိ တဏှာဝသေန ဝါ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဟူသည်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား–တဒါရုံသည် မိမိကိုဖြစ်စေတတ်သော ကာမာဝစရကုသိုလ်ဇော၊ အကုသိုလ်ဇောသို့၎င်း၊ ထိုမိမိကို ဖြစ်စေတတ်သောနှင့် ဘုံအားဖြင့်တူသော ကာမာဝစရကြိယာဇောတို့သို့၎င်း အစဉ်လိုက်၏။ တပါးသော မဟဂ္ဂုတ်ဇော၊ လောကုတ္တရာဇောသို့ မလိုက်၊ ဤတဒါရုံ အစဉ်လိုက်ပုံကို သူငယ်၏ကစားသော ဥပမာဖြင့် ပြအပ်၏။ ကာမာဝစရပဋိသန္ဓေဟူသောအကြောင်း၏ မရှိသောကြောင့် ဗြဟ္မာတို့အားလည်း တဒါရုံဖြစ်ခြင်းမရှိ၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ကာမာဝစရ-ဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်သော ပဋိသန္ဓေစိတ်သည် ဤတဒါရုံ၏ အကြောင်းဖြစ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သူငယ်သည် လေ့ကျက်ပြီးသည်သာလျှင်ဖြစ်သော အရပ်၌ အမိအဘသို့၎င်း၊ ထိုမိဘနှင့်တူသော သူသို့၎င်း လိုက်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ဤတဒါရုံသည် လေ့ကျက်ဘူးသော ကာမာဝစရအာရုံ၌ ထိုကာမာဝစရဇောသို့ အစဉ်လိုက်၏။ တပါးသော မဟဂ္ဂုတ်၊ လောကုတ္တရာ၊ ပညတ်ဖြစ်သော အာရုံသို့ မလိုက်၊ တနည်းကား—ဤတဒါရုံသည် ကာမတဏှာ၏အစွမ်းကြောင့် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;စောဒနာဦးအံ့၊ ကာမာဝစရပဋိသန္ဓေ အကြောင်းမရှိသောကြောင့်-ဟု ဆိုအပ်သည်မဟုတ်ပါလော၊ ထိုသို့ဆိုသော် ထိုဗြဟ္မာတို့အား စက္ခုဝိညာဏ်အစရှိသည်တို့၏လည်း မဖြစ်ခြင်းသို့ ရောက်ရာ၏။ ဤကား စောဒနာခြင်းတည်း၊ အမှန်မရောက်၊ အဘယ့်ကြောင့် မရောက်သနည်း-ဟူမူ။ ဣန္ဒြေတို့၏ ဖြစ်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အာနုဘော်ကြောင့်၎င်း၊ ဒွါရဝီထိအပြား၌ ဝီထိစိတ်ဖြစ်ခြင်း မြဲသောကြောင့်၎င်း မရောက်-ဟူလို။&lt;h3&gt;မရဏာသန္နဇော ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၃၉။ ။&lt;b&gt;မန္ဒပဝတ္တိယံ ပန မရဏကာလာဒီသု ပဉ္စဝါရမေဝ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အထူးကိုဆိုဦးအံ့— နှံ့သည်ဖြစ်၍ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် သေခါနီးကာလအစရှိသည်တို့၌ ငါးကြိမ်သာလျှင် စောကုန်၏။&lt;h3&gt;မရဏာသန္နဇော ဖြစ်ပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၉။ ။&lt;b&gt;မန္ဒပဝတ္တိယံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို သေခါနီးသောအခါ၌ ဝတ္ထုရုပ်အားနည်းသည်အဖြစ်ကြောင့် အလွန်အားနည်းစွာဖြစ်သော ကာမဇောအဟုန်ရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် အားနည်းသည်ဖြစ်၍ဖြစ်သောအခါ၌-ဟု အနက်ပေး။&lt;hr&gt; ၁။ သေခါနီးသောအခါ, ဒုက္ခဝေဒနာနှိပ်စက်၍ မေ့မေ့နေသောအခါ, သတိစ၍ မေ့လျော့နေသော ဝိသညိအခါ, အမိဝမ်းတွင်း၌ ပဋိသန္ဓေတည်နေသောအခါ, အမိဝမ်းမှ ဘွားကာစအခါမျိုးသည် မန္ဒပဝတ္တိ-အခါမျိုးမည်၏။ ၎င်းအခါမျိုးကား စိတ်တို့၏မှီရာ ဝတ္ထုရုပ်က အလွန်အားနည်းလှသောကြောင့် မှီသောဇောစိတ်တို့သည်လည်း အားနည်းကုန်၏၊ သို့ဖြစ်၍ ထိုအခါမျိုး၌ ကာမဇောစိတ်တို့သည် ၇-ကြိမ်တိုင်အောင် မဖြစ်နိုင်ပါဘဲ ၆-ကြိမ်သော်၎င်း ၅-ကြိမ်သော်၎င်း ဖြစ်ကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မရဏကာလာဒီသု၌ အာဒိသဒ္ဓါဖြင့် တွေဝေမိန်းမောသောအခါကို သိမ်းယူ၏။&lt;h3&gt;မြတ်စွာဘုရား ယမိုက်ပြာဋိဟာပြသောအခါ ဇောဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၄၀။ ။&lt;b&gt;ဘဂဝတော ပန ယမကပါဋိဟာရိယကာလေ လဟုကပ္ပဝတ္တိယံ စတ္တာရိ ပဉ္စ ဝါ ပစ္စဝေက္ခဏာနိ ဘဝန္တီတိ ဝဒန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အထူးကိုဆိုဦးအံ့— မြတ်စွာဘုရား၏ ရေ-မီး အစုံစုံသော တန်ခိုးပြာဋိဟာကို ပြသောကာလတို့၌ လျင်စွာဖြစ်ခြင်းကြောင့် လေးကြိမ်၎င်း၊ ငါးကြိမ်၎င်း ပစ္စဝေက္ခဏာဇောစိတ်ကို ဖြစ်ကုန်၏-ဟုလည်း ဆရာတို့ ဆိုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၀။ ။&lt;b&gt;ဘဂဝတော၊ ပ၊ ဒန္တိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ မြတ်စွာဘုရား၏ ယမိုက်ပြာဋိဟာ¹ ပြသောအခါအစရှိသည်တို့၌ ရေအစုံ၊ မီးအစုံ&lt;hr&gt; ၁။ မြတ်စွာဘုရားသည် တိတ္ထိတို့ကို နှိမ်နင်းရန် စသောအခါတို့၌ ကိုယ်တော်အထက်ပိုင်းမှ မီးအဟုန်၊ အောက်ပိုင်းမှ ရေအဟုန်—ရေမီးအစုံ ထွက်စေတော်မူခြင်း, မွေးညှင်းတခုမှ ရေအဟုန်၊ မွေးညှင်းတခုမှ မီးအဟုန် ဤသို့ ရေမီးအစုံ ထွက်စေခြင်းကို ယမကပြာဋိဟာ တန်ခိုးတော်-ဟုခေါ်သည်။ ထိုအခါမျိုး၌ မီးအလိုငှါ တေဇောကသိုဏ်းကို ပါဒကဈာန်ပြုကာ ဝင်စား၍ ထိုဈာန်မှထ၍ ဝင်စားသော စတုတ္ထဈာန်အင်္ဂါ ၂-ပါးကို သုံးသပ်ဆင်ခြင်တော်မူ၏၊ ထိုဈာန်အင်္ဂါကို ဆင်ခြင်ပြီးသော် ကိုယ်တော်၏အထက်ပိုင်းသည် မီးဖြစ်စေသတည်း-ဟု မိန့်တော်မူ၏၊ ထိုနောက် အဘိညာဏ်ဝင်စားကာ အဘိညာဏ်မှ ထတော်မူ၍ အဘိညာဏ်အစွမ်းဖြင့် အထက်ကိုယ်တော် မီးအဟုန် ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ ထို့အတူ ရေဖြစ်ပေါ်လာရန် အာပေါကသိုဏ်းကို ပါဒကဈာန်ပြု၍ ဝင်စားခြင်းစသည်ကို ပြုမှ ရေအဟုန် ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ ဤသို့ မွေးညှင်းတော်အမွေး ရေမီးအစုံဖြစ်ရန် ဈာန်ဝင်စားတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၏ စိတ်တော်သည် အလွန်လျှင်မြန်စွာ စီးဖြန်းပွားများရသောကြောင့် ၎င်းအခါမျိုး၌ ဈာန်ကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်သော ပစ္စဝေက္ခဏာတို့သည် ၄-ကြိမ်၊ ၅-ကြိမ် စောကုန်၏။ သို့သော် မြတ်စွာဘုရား၏ ပစ္စဝေက္ခဏာကို ရည်၍ ၄-ကြိမ်၊ ရဟန္တာများ၏ ပစ္စဝေက္ခဏာဇောကို ရည်၍ ၅-ကြိမ်ဟု ဆိုရသည်-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်ခြင်းအစရှိသော အကျိုးငှါ အသီးသီး ပါဒကဈာန်ကို ဝင်စား၍ ထိုပါဒကဈာန်မှထ၍ ဈာန်တရားတို့ကို အသီးသီး ဆင်ခြင်သော မြတ်စွာဘုရား၏ အာဝဇ္ဇနဝသီဘော် အဆုံးသို့ ရောက်ခြင်းကြောင့် အာဝဇ္ဇန်းပြဓာန်းခြင်းရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်သော ပစ္စဝေက္ခဏာစိတ်ကို အာရုံသို့ ရှေ့ရှုဆောင်ခြင်းသည် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းသည် ဆင်ခြင်အပ်ပြီးသော ဈာနင်လျှင် အာရုံရှိသော လေးကြိမ်သော်၎င်း၊ ငါးကြိမ်သော်၎င်း ပစ္စဝေက္ခဏာဇောစိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟု အဋ္ဌကထာဆရာတို့သည် မိန့်ဆိုကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားဟူသော စကားသည် နိဒဿနနည်းမျှသာတည်း၊ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် တပါးကုန်သော တရားစစ်သူကြီးဖြစ်ကုန်သော အရှင်သာရိပုတ္တရာအစရှိသော အရှင်တို့၏လည်း၊ ဤသို့သဘောရှိသော အချိန်တို့၌ ပြုအပ်သောအခါ၌ ၇-ကြိမ်မပြည့်သော ဇောတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် နိဒဿနနည်းမျှသာတည်း၊ ထိုစကားမှန်၏၊ အဋ္ဌကထာ၌လည်း “&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အယဉ္စ မတ္ထကပ္ပတ္တာ ဝသိတာ ဘဂဝတော ယမကပါဋိဟာရိယကာလေ အညေသံ ဝါ ဧဝရူပေ ကာလေ&lt;/b&gt;” &lt;br&gt;ဟု မိန့်တော်မူအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား–အဆုံးသို့ ရောက်သော ဤဝသီဘော်သည် မြတ်စွာဘုရား၏ ရေ၊ မီး အစုံစုံ တန်ခိုးပြာဋိဟာကို ပြသောအခါ၌၎င်း၊ ဘုရားမှတပါးကုန်သော အရှင်သာရိပုတ္တရာအစရှိကုန်သော သာဝကတို့၏ ဤသို့သဘောရှိသော အခါတို့၌၎င်း ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;“&lt;b&gt;စတ္တာရိ ပဉ္စ ဝါ&lt;/b&gt;” ဟူသော ထိုစကားကို ရင့်သောဣန္ဒြေ၊ နုသောဣန္ဒြေတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် ယူအပ်၏-ဟု ဆရာဓမ္မပါလမထေရ်သည် မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားအား လေးကြိမ်၊ တပါးသော သာဝကတို့အား ငါးကြိမ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟူသော ဤအဆုံးအဖြတ်စကားသည် သင့်အံ့ထင်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;မဟဂ္ဂုတ်ဇောကျပုံ&lt;/h3&gt;၄၁။ ။&lt;b&gt;အာဒိကမ္မိကဿ ပန ပဌမကပ္ပနာယံ မဟဂ္ဂတဇဝနာနိ အဘိညာဇဝနာနိ စ သဗ္ဗဒါ ဧကဝါရမေဝ ဇဝန္တိ၊ တတော ပရံ ဘဝင်္ဂပါတော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အစ၌ ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းခြင်း အမှုရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်အား ရှေးဦးစွာသောအပ္ပနာ၌ မဟဂ္ဂုတ်ဇော¹ တို့သည် တကြိမ်သာလျှင် စောကုန်၏၊ အဘိညာဏ်ဇော² တို့သည်လည်း အခါခပ်သိမ်း တကြိမ်သာလျှင် စောကုန်၏၊ ထိုမဟဂ္ဂုတ်ဇော၊ အဘိညာဏ်ဇောချုပ်သည်မှနောက်၌ ဘဝင်ကျ၏။&lt;h3&gt;မဟဂ္ဂုတ်ဇောကျပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၁။ ။&lt;b&gt;အာဒိကမ္မိကဿ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို အပ္ပနာ၏ ရှေးအဖို့၌ ပြုအပ်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းမှုရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်အား-ဟု အနက်ပေး။ ရှေးဦးစွာဖြစ်သော အပ္ပနာသည် ပဌမကပ္ပနာမည်၏၊ အဘိညာဏ်တို့သို့လည်း ပဌမကပ္ပနာယံ-ဟူသော ဤပုဒ်သည် လိုက်ရာ၏-ဟု နှလုံးပြု၍ &lt;b&gt;သဗ္ဗဒါ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပုဒ်ကို အရှင်အနုရုဒ္ဓဆရာမြတ် မိန့်ဆိုတော်မူသတတ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရှေးဦးစွာဖြစ်သောအခါ၌၎င်း၊ လေ့လာပြီးသော ဝသီဘော်ရှိသောအခါ၌၎င်း၊ ငါးပါးသော အဘိညာဏ်ဇောတို့သည် တကြိမ်သာလျှင် စောကုန်၏၊ ဤအနက်ကို မှတ်အပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ မဟဂ္ဂုတ်ဇောသည် တကြိမ်တည်းဖြင့်ပင် ကိလေသာတို့ကို ဝိက္ခမ္ဘနသတ္တိဖြင့် ပယ်ဖျက်နိုင်သောကြောင့် တကြိမ်သာဖြစ်၏။&lt;br&gt;၂။ အဘိညာဏ်ဇောသည်ကား တကြိမ်တည်းဖြင့်ပင် တန်ခိုးအမျိုးမျိုးကို ဖန်ဆင်းနိုင်သောကြောင့် တကြိမ်သာဖြစ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;မဂ်ဇောကျပုံ&lt;/h3&gt;၄၂။ ။&lt;b&gt;စတ္တာရော ပန မဂ္ဂါ ဧကစိတ္တက္ခဏိကာ၊ တတော ပရံ ဒွေ တီဏိ ဖလစိတ္တာနိ ယထာရဟံ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ တတော ပရံ ဘဝင်္ဂပါတော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;လေးပါးကုန်သော မဂ်ဖြစ်ခြင်းတို့သည် စိတ္တက္ခဏတချက်သာ ရှိကုန်၏၊ ထိုမဂ်စိတ်ချုပ်သည်မှနောက်၌ ၂-ကြိမ်၊ ၃-ကြိမ်သော ဖိုလ်စိတ်တို့သည် ခိပ္ပါဘိညပုဂ္ဂိုလ်၊ မန္ဒာဘိညပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ဖြစ်ကုန်၏၊ ထိုဖိုလ်စိတ်ချုပ်သည်မှနောက်၌ ဘဝင်ကျ၏။&lt;h3&gt;မဂ်ဇောကျပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၂။ ။မဂ်တို့သည်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;မဂ္ဂ&lt;/b&gt;မည်၏၊ &lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;³ ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ငါးကြိမ်မြောက်၌၎င်း၊ လေးကြိမ်မြောက်၌၎င်း ဖြစ်သောမဂ်အားလျော်စွာ-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဖိုလ်စိတ် ၂-ကြိမ်၊ ၃-ကြိမ် ဖြစ်ရပုံ ထိုစကားမှန်၏၊ တခုတခုသော အာဝဇ္ဇန်းရှိသော ဝီထိ၌ ၇-ကြိမ်သော ဇောအတိုင်းအရှည်ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် လေးကြိမ်မြောက်ဖြစ်သော မဂ်မှနောက်၌ ၃-ကြိမ်ကုန်သော ဖိုလ်စိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ငါးကြိမ်မြောက်သော မဂ်မှနောက်၌ နှစ်ကြိမ်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော ဖိုလ်စိတ်ရှိသည်ဖြစ်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ မဂ်စိတ်မည်သည် ဝဇီရိန်မိုးကြိုးပမာ အလွန်တရာအရှိန်ပြင်းထန်သော ဝဇီရူပမာ တရားမျိုးဖြစ်သဖြင့် ဆိုင်ရာကိလေသာတို့ကို အကြိမ်ကြိမ်ပယ်ဖျက်ဖို့မလို၊ တကြိမ်တည်းဖြင့်သာ ပယ်ဖျက်နိုင်သောကြောင့် တကြိမ်သာဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;၂။ ဖိုလ်စိတ်များကား မဂ်ဖြင့် အကြွင်းမဲ့ သတ်အပ်၊ ပယ်ဖျက်အပ်ပြီးသော ကိလေသာတို့၏ အရှိန်ကို နောက်ထပ် အပြီးသတ်ငြိမ်းအေးစေသော တရားမျိုးဖြစ်သောကြောင့် ၂-ကြိမ်၊ ၃-ကြိမ် စောကုန်၏။&lt;br&gt;၃။ ယထာရဟံ-အရ တိက္ခပုဂ္ဂိုလ်ကို ရည်၍ ၂-ကြိမ်၊ မန္ဒပုဂ္ဂိုလ်ကို ရည်၍ ၃-ကြိမ် ဖိုလ်ဇောစောသည်-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;နိရောဓသမာပတ်အခါ ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၄၃။ ။&lt;b&gt;နိရောဓသမာပတ္တိကာလေ ဒွိက္ခတ္တုံ စတုတ္ထာရုပ္ပဇဝနံ ဇဝတိ၊ တတော ပရံ နိရောဓံ ဖုသတိ၊ ဝုဋ္ဌာနကာလေ စ အနာဂါမိဖလံ ဝါ အရဟတ္တဖလံ ဝါ ယထာရဟမေကဝါရံ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ နိရုဒ္ဓေ ဘဝင်္ဂပါတောဝ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;နိရောဓသမာပတ်ကို ဝင်စားသည်မှ ရှေးအဖို့ကာလ၌ နှစ်ကြိမ် စတုတ္ထအရူပ နေဝသညာနာသညာယတန ကုသိုလ်ဇော၊ ကြိယာဇောသည် စော၏၊ ထိုကုသိုလ်၊ ကြိယာဇောချုပ်သည်မှနောက်၌ စိတ်၊ စေတသိက်၊ စိတ္တဇရုပ်တို့သည် ချုပ်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။ နိရောဓသမာပတ်မှ ထသောအခါ၌ အနာဂါမိဖိုလ်ဇောသည်၎င်း၊ အရဟတ္တဖိုလ်ဇောသည်၎င်း၊ အနာဂါမ်၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ တကြိမ်ဖြစ်၍ ချုပ်ပြီးသော် ဘဝင်ကျလေ၏။&lt;h3&gt;နိရောဓသမာပတ်အခါ ဇောဖြစ်ပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၃။ ။&lt;b&gt;နိရောဓသမာပတ္တိကာလေ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို နိရောဓသမာပတ်¹ ကို မဝင်စားမီ ရှေးအဖို့၌-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;စတုတ္ထာရုပ္ပဇဝနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ကုသိုလ်၊ ကြိယာတို့တွင် တပါးပါးသော နေဝသညာနာသညာယတနသည်-ဟု အနက်ပေး။ အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်သာလျှင် နိရောဓသမာပတ်ကို ဝင်စားနိုင်ကုန်၏၊ သောတာပန်၊ သကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် မဝင်စားနိုင်ကုန်၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;အနာဂါမိဖလံ ဝါ အရဟတ္တဖလံ ဝါ&lt;/b&gt;-ဟူသောစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ အစဉ်အတိုင်း ချုပ်ခြင်း၏အစွမ်းဖြင့် စိတ်၊ စေတသိက်တို့ မဖြစ်ခြင်းသည် နိရောဓသမာပတ်-မည်၏၊ ၎င်းနိရောဓသမာပတ်ကို သင်္ခါရတရားတို့၏ ဖြစ်မှု၊ ပျက်မှုဖြင့် နှိပ်စက်နေခြင်းကို စက်ဆုပ်၍ မျက်မှောက်သော ကိုယ်၏အဖြစ်၌ နိဗ္ဗာန်ဝင်စံသကဲ့သို့ ချမ်းသာနေထိုင်ခြင်းအကျိုးငှါ သမာပတ်ရှစ်ပါးကိုရသော အနာဂါမ်၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် နိရောဓသမာပတ်ကို ဝင်စားတော်မူကြကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဤအနာဂါမိဖလံ-စသောပါဌ်၌ အနာဂါမိဖလေဝါ အရဟတ္တဖလေဝါ-ဟု ဝိဘတ်တောက်ပြန်ခြင်းကို မှတ်အပ်၏၊ ထို့ကြောင့် နိရုဒ္ဓေါ-ဟု မိန့်ဆိုတော်မူ၏၊ ယထာရဟံ-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ထိုထိုပုဂ္ဂိုလ်အားလျော်စွာ-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၄။ ။&lt;b&gt;သဗ္ဗာ သမာပတ္တိဝီထိယံ ဘဝဂ်သောတော ဝိယ ဝီထိနိယမော နတ္ထိ ကတွာ ဗဟူ လဘန္တိ။ &lt;/b&gt;&lt;br&gt;အလုံးစုံလည်းဖြစ်သော ဈာနသမာပတ္တိဝီထိ, ဖလသမာပတ္တိဝီထိ၌ ဘဝင်၏အယဉ်ကဲ့သို့ ဝီထိကိုမှတ်ခြင်းသည် မရှိ၊ ထို့ကြောင့် များစွာကုန်သော အပ္ပနာဇောတို့ကို ရအပ်ကုန်၏၊ ဤသို့သိအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၄။ ။&lt;b&gt;သဗ္ဗာ သမာပတ္တိဝီထိယံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို အလုံးစုံသော ဈာနသမာပတ္တိဝီထိ၌၎င်း, ဖလသမာပတ္တိဝီထိ၌၎င်း-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာ ၄၅။ ။သတ္တက္ခတ္တုံ၊ ပရိတ္တာနိ၊ မဂ္ဂဘိညာ သကေ မတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဝသေသာနိ လဘန္တိ၊ ဇဝနာနိ ဗဟူနိ။ ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အယမေတ္ထ ဇဝနနိယမော။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကာမဇောတို့ကို အလွန်အားဖြင့် ၇-ကြိမ် သိအပ်ကုန်၏၊ မဂ်ဇော အဘိညာဏ်ဇောတို့ကို တကြိမ် သိအပ်ကုန်၏၊ မဂ်ဇော အဘိညာဏ်ဇောမှ ကြွင်းကုန်သော များစွာကုန်သော မဟဂ္ဂုတ်ဇော လောကုတ္တရာဇောတို့ကို ရအပ်ကုန်၏။ ဤဝီထိသင်္ဂဟအရာ၌ ဤဆိုအပ်ပြီးသည်ကား ဇောကို မှတ်ကြောင်းဖြစ်သောနည်းတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;သင်္ဂဟ ဂါထာအဖွင့်&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၄၅။ ။ကာမဇောတို့ကို အလွန်အားဖြင့် ၇-ကြိမ် သိအပ်ကုန်၏၊ မဂ်ဇော အဘိညာဏ်ဇောတို့ကို တကြိမ်သာလျှင် သိအပ်ကုန်၏။ ကြွင်းကုန်သော မဂ် အဘိညာဏ်ဇောတို့သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော များစွာကုန်သော မဟဂ္ဂုတ်ဇော လောကုတ္တရာဇောတို့ကိုလည်း ရအပ်ကုန်၏။ အဘယ့်ကြောင့် များစွာရအပ်ပါသနည်း ဟူမူ သမာပတ္တိဝီထိ၌ နေ့ ညဉ့်ပတ်လုံး ဖြစ်သောကြောင့် ရအပ်ကုန်၏။ အဝသေသာနိ-သဒ္ဒါဖြင့် ပဌမအပ္ပနာ လောကီဈာန်တို့ကို၎င်း၊ နိရောဓသမာပတ်၏ အခြားမဲ့၌ တကြိမ်ဖြစ်သော အဆုံးစွန်ဖြစ်သော အနာဂါမိဖိုလ်နှင့် အရဟတ္တဖိုလ် ၂-ပါးကို၎င်း၊ မဂ်၏ အခြားမဲ့၌ နှစ်ကြိမ်သုံးကြိမ် ဖြစ်ကုန်သော ဖိုလ်စိတ်တို့ကို၎င်း ဤအလုံးစုံကို ပေါင်း၏။&lt;h3&gt;ပုဂ္ဂိုလ်အပြား&lt;/h3&gt;၄၆။ ။&lt;b&gt;ဟေတုကာန မဟေတုကာနံ ပနေတ္ထ ကြိယာဇဝနာနိ စေဝ အပ္ပနာဇဝနာနိ စ န လဘန္တိ။&lt;/b&gt; ဤပုဂ္ဂိုလ်အပြား၌ ဒွိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်၎င်း၊ ဒုဂ္ဂတိအဟိတ် သုဂတိအဟိတ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်၎င်း၊ ကြိယာဇောတို့ကို၎င်း၊ အပ္ပနာဇောတို့ကို၎င်း မရအပ်ကုန်။&lt;h3&gt;ပုဂ္ဂိုလ်အပြားအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၆။ ။ယခုအခါ၌ ဒွိဟိတ်, အဟိတ်, (အပါယ်ဘုံ၌ဖြစ်သော) အဟိတ်, တိဟိတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၄-ပါး အပြားရှိကုန်သော ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏၎င်း၊ မဂ်၌တည်သောပုဂ္ဂိုလ် ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၈-ပါးအပြားရှိကုန်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏၎င်း၊ ဤသို့ ၁၂-ယောက်သောပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ဖြစ်သော ဝီထိစိတ် အပိုင်းအခြားကို ပြခြင်းအကျိုးငှါ၎င်း၊ ရှေးဦးစွာ ထို၁၂-ယောက်သောပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော စိတ်တို့ကိုပြခြင်းငှါ &lt;b&gt;ဟေတုကာနမဟေတုကာနဉ္စ&lt;/b&gt;-သို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏၊ ဤစိတ်တို့အား ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်နှင့် တကွဖြစ်ကုန်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သော လောဘ ဒေါသ ၏အစွမ်းဖြင့် ၂-ပါးကုန်သော ဟိတ်တို့သည် ရှိကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;ဟေတုက&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏၊ ထိုသို့သဘောရှိကုန်သော ဟိတ်တို့မရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အဟိတ်&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏၊ မ အက္ခရာသည် ပုဒ်စပ်ခြင်းကိုပြု၏၊ ဒွိဟိတ် အဟိတ် ပဋိသန္ဓေစိတ် ဝိပါက်ဟု ဆိုအပ်သော မြစ်ခြင်းသဘောရှိသောကြောင့် ထိုဒွိဟိတ် အဟိတ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် အပ္ပနာဇောတို့ကို မရကုန်၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ဒွိဟိတ် အဟိတ် ပဋိသန္ဓေကို &lt;b&gt;ဝိပါကာဝရဏ&lt;/b&gt; ဟု ဆိုအပ်၏၊ အပ္ပနာဇော မဖြစ်သောကြောင့် သာလျှင် ရဟန္တာအဖြစ်သည် မရှိ၊ ထို့ကြောင့် ကြိယာဇောတို့ကို မရအပ်ကုန်။&lt;h3&gt;ဒွိဟိတ် အဟိတ်တို့ မရအပ်သောပဋိသန္ဓေစိတ်&lt;/h3&gt;၄၇။ &lt;b&gt;တထာ ဉာဏသမ္ပယုတ္တဝိပါကာနိ စ သုဂတိယံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ထို့အတူ သုဂတိဘုံ၌ ဒွိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ် သုဂတိအဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ဉာဏသမ္ပယုတ် မဟာဝိပါက် စိတ်တို့ကိုလည်း မရအပ်ကုန်။&lt;h3&gt;ဒွိဟိတ် အဟိတ်တို့ မရအပ်သောပဋိသန္ဓေစိတ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၇။ ။သဟိတ်ဘဝင်သည် အဟိတ်ဘဝင်အား အနန္တရပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏-ဟု ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်၌ ဟောတော်မူသော &lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ပဋိသန္ဓေအခါ၌ အလောဘ၊ အဒေါသ ဟိတ် ၂-ပါးသာ ရှိသောကြောင့် ဒွိဟိတ်၊ ၂-သန္ဓေအခါ၌ အလောဘ, အဒေါသ, အမောဟ ဟိတ် ၃-ပါးအနက် တပါးမျှ မရှိသောကြောင့် အဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်-ဟု ခေါ်ရ၏။ ထိုအဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်း ဒုဂ္ဂတိအဟိတ် သုဂတိအဟိတ် ပုဂ္ဂိုလ်-ဟု ၂-ယောက်ရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃-ယင်း ဒွိဟိတ်, သုဂတိ အဟိတ်, ဒုဂ္ဂတိ အဟိတ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် အပ္ပနာဇော၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်သော အမောဟဟိတ် မပါရှိသဖြင့် ပဝတ္တိအခါ မဂ်အကျိုးကို မရနိုင်အောင် ဝိပါကန္တရာယ်က တားမြစ်သောကြောင့် အပ္ပနာဇောကို မရ၊ အပ္ပနာဇောကို မရသဖြင့် ရဟန္တာ မဖြစ်သောကြောင့် ကြိယာဇောကိုလည်း မရ-ဟူလို၊ ယင်းသို့ အမောဟဟိတ် မပါ မယှဉ်သော ဒွိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ ဝိပါက်စိတ်သည် ပင်လျှင် ဝိပါကန္တရာယ် မည်၏။&lt;hr&gt; ၁။ အလောဘ, အဒေါသ, အမောဟ ဟိတ်သုံးပါး ရှိသော ပဋိသန္ဓေစိတ်နှင့် ပဋိသန္ဓေ တည်နေသူသည် တိဟိတ်-ပုဂ္ဂိုလ် မည်၏၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကား ပုထုဇဉ် ပုဂ္ဂိုလ် ၁-ယောက်, အရိယာပုဂ္ဂိုလ် ၄-ယောက်အားဖြင့် ၅-ယောက်ရှိ၏၊ ထို ၅-ယောက်ရှိတွင် ဘုရား ရဟန္တာအရှင်များသည် တဏှာတည်းဟူသော အကြောင်းတရားတို့ကို ပယ်ပြီး ဖြစ်သောကြောင့် ကုသိုလ် အကုသိုလ်ဇောတို့ကို မရကုန်။&lt;br&gt;၂။ သောတာပန် စသော အောက် အရိယာပုဂ္ဂိုလ် ၇-ယောက် တို့သည် ရဟန္တာဖြစ်ရန် ကျင့်ကြံစရာ အကျင့်များ ကျန်ရှိနေ၍ ကျင့်ဆဲ ဖြစ်သောကြောင့် သေက္ခ-ပုဂ္ဂိုလ် မည်ကုန်၏။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် သောတာပတ္တိမဂ်ဖြင့် ဒိဋ္ဌိ နှင့် ဝိစိကိစ္ဆာ တို့ကို ပယ်ပြီး ဖြစ်သောကြောင့် ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ် စိတ်နှင့် ဝိစိကိစ္ဆာစိတ် ၂-ပါးကို မရကုန်-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကြောင့် အဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အားလည်း ပဝတ္တိအခါ အထူးထူးသော ကံကြောင့် ဒွိဟိတ် တဒါရုံသည် ဖြစ်သင့်၏၊ ဒွိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အားကား ဆိုဘွယ်မရှိ၊ သို့သော် မူလရင်း ပဋိသန္ဓေ၏ အညံ့အဖြစ်ကြောင့် ဒွိဟိတ်, အဟိတ် ပုဂ္ဂိုလ်နှစ်ဦးတို့အားလည်း တိဟိတ် တဒါရုံ ဖြစ်ခြင်း မရှိ၊ ထို့ကြောင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာသည် &lt;b&gt;ဉာဏသမ္ပယုတ္တဝိပါကာနိစ&lt;/b&gt;-ဟု မိန့်ဆိုတော်မူ၏၊ ဆရာဇောတိပါလ မထေရ်သည်ကား “သဟေတုကံဘဝင်” ဟု သာမညအားဖြင့် ဘုရားဟောသောကြောင့် အဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အားလည်း တိဟိတ် တဒါရုံဖြစ်၏-ဟု မိန့်ဆိုပြီး၍ ဤသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း၌ ဉာဏသမ္ပယုတ် ဝိပါက်စိတ်၏ ဒွိဟိတ် အဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ မဖြစ်ဟူသောစကားကို ပြက်ရယ်ပြုသည်အစွမ်းဖြင့် အကြင်ဆရာသည် ထိုသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်းကိုပြု၏၊ ထိုဆရာကိုပင်လျှင် မေးအပ်၏-ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ထိုဆိုအပ်ပြီးသောစကားသည် ပြက်ရယ်ပြုသည်အစွမ်းဖြင့် ဆိုအပ်လင့်ကစား အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာကို မေး၍သာလျှင် သိခြင်းငှါ ဆိုအပ်သော စကားကဲ့သို့ ဖြစ်၍တည်၏။ ထို့ကြောင့်သာလျှင် အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည်ပင် ဤဒွိဟိတ်, အဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ဉာဏသမ္ပယုတ် ဖြစ်သော ကာမဝိပါက်ကိုမရသောအရာ၌ အကြောင်းကို ပရမတ္ထဝိနိစ္ဆယကျမ်း၌—&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဉာဏပါကာ န ဝတ္တန္တိ၊ ဇာတာ မူလသဒ္ဓိယာ။&lt;/b&gt; ဟု မိန့်ဆိုတော်မူအပ်၏။ အနက်ကား—မူလရင်း ပဋိသန္ဓေ၏ အညံ့တို့သည် အဖြစ်ကြောင့် ဒွိဟိတ်, အဟိတ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ဉာဏသမ္ပယုတ် မဟာဝိပါက်စိတ် တဒါရုံတို့သည် မဖြစ်ကုန်-ဟူလို။ အပရေ ဆရာတို့သည်ကား အဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား သဟိတ်တဒါရုံဖြစ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ဒွိဟိတ်&lt;hr&gt; ၁။ ဒွိဟိတ် ပုဂ္ဂိုလ်, သုဂတိ အဟိတ် ပုဂ္ဂိုလ် တို့သည် မူလ ပဋိသန္ဓေ တည်နေစဉ်ကပင် ဉာဏ်နှင့် မယှဉ်၊ ဉာဏ် ကင်းသောကြောင့် ဉာဏသမ္ပယုတ် ဝိပါက်စိတ်ကို မရကုန်-ဟူလို။ ၎င်းပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ပဝတ္တိ တဒါရုံဖြစ်သော အခါ၌မူ အထူးထူးသောကံကြောင့် ဉာဏဝိပ္ပယုတ် စိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား တိဟိတ်တဒါရုံသည်လည်းဖြစ်၏-ဟု ဘွင့်ဆိုကြကုန်၏။ ဆက်၍ဆိုဦးအံ့— ထိုအပရေဆရာတို့၏ စကားနှင့် မဆန့်ကျင်သောအားဖြင့် ဤအရာ၌လည်း ဉာဏသမ္ပယုတ် မဟာဝိပါက်ကို ပယ်ခြင်းကို အဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကိုသာလျှင် ရည်၍ အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် ပြုအပ်၏၊ ဒွိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ရည်၍ ဆိုသောစကား မဟုတ်-ဟု ဆရာတို့သည် ဆိုကြကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဒွိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်အား တိဟိတ်တဒါရုံဖြစ်ရာ၌ အလေးပြုအပ်သော ပမာဏ ပါဠိ မရှိသောကြောင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည်လည်း၊ ပရမတ္ထဝိနိစ္ဆယကျမ်း၌ နှစ်ယောက်ကုန်သော ဒွိဟိတ်, သုဂတိအဟိတ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့အားလည်း ဆက်ဆံသည်အစွမ်းဖြင့် ဉာဏသမ္ပယုတ် တဒါရုံဝိပါက် မရှိခြင်း၌ အကြောင်းကို ဆိုပြီး၍ အမျှသာဖြစ်သော စိတ်အရ ၄၁-ပါးကို ပရမတ္ထဝိနိစ္ဆယကျမ်း၌ ပြအပ်သောကြောင့် ထိုအပရေဆရာတို့၏ စကားကို စုံစမ်း၍ ဝန်ခံအပ်၏၊ အဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်ကို ရည်စူးသောအားဖြင့် ဤ &lt;b&gt;တဏဉာဏသမ္ပယုတ္တ ။ပ။ ဂတိယံ&lt;/b&gt;-ဟူသော စကား၌ &lt;b&gt;သုဂတိယံ&lt;/b&gt;-ဟူသော စကားသည် အနက်အားဖြင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် ခွင့်ပြုအပ်ကုန်သော ဒွိဟိတ်ဝိပါက်တို့၏ ထိုသုဂတိဘုံ၌သာလျှင် ဖြစ်ခြင်းကို ပြခြင်းလျှင် ပြဓာန်းခြင်းရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;ဒုဂ္ဂတိယံပန&lt;/b&gt;-ဤသို့အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆို၏။&lt;h3&gt;ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ် မရသောဇော&lt;/h3&gt;၄၉။ ။ &lt;b&gt;တိဟေတုကေသု စ ခီဏာသဝါနံ ကုသလာကုသလဇဝနာနိ စ န လဘန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;တိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ် ၉-ယောက်တို့တွင်လည်း ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ကုသိုလ် အကုသိုလ်ဇောတို့ကို မရအပ်ကုန်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ကို မရသောဇော အဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၉။ ။&lt;b&gt;တိဟေတုကေသု&lt;/b&gt;=ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်နှင့်တကွဖြစ်ကုန်သော အလောဘ အဒေါသ အမောဟတို့၏အစွမ်းဖြင့် တိဟိတ်ဖြစ်ကုန်သော ပုထုဇဉ်အစရှိကုန်သော ၉-ယောက်သောပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင်-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့ မရအပ်သောဇော&lt;/h3&gt;၅၁။ ။ &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ္တ ဝိစိကိစ္ဆာဇဝနာနိ စ သေက္ခာနံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အောက်ဖလဋ္ဌာန် ပုဂ္ဂိုလ် သုံးယောက်ဖြစ်သော သေက္ခ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ် ဝိစိကိစ္ဆာဇောတို့ကိုလည်း မရအပ်ကုန်။&lt;h3&gt;သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်မရသောဇော အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၁။ ။&lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိ ။ပ။ သေက္ခာနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ သိက္ခာ သုံးပါး အပေါင်း၌ ကျင့်သော အလေ့ရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သေက္ခာ&lt;/b&gt; ဟု ရအပ်သော အမည်ရှိကုန်သော သောတာပန် သကဒါဂါမ် အနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား သောတာပတ္တိမဂ်ဖြင့် သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဝိစိကိစ္ဆာတို့ကို ပယ်အပ်သောကြောင့် ထိုသက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဝိစိကိစ္ဆာတို့နှင့် တကွ ဖြစ်သော ဇောတို့ကို မရအပ်ကုန်၊ စသဒ္ဓါဖြင့် ငင်အပ်ကုန်သော&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-အလောဘ အဒေါသ အမောဟ ဟိတ်သုံးပါး ရှိသော ပဋိသန္ဓေစိတ်နှင့် ပဋိသန္ဓေ ပဋိသန္ဓေ တည်နေသူသည် တိဟိတ်-ပုဂ္ဂိုလ် မည်၏၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ် မျိုးကား ပုထုဇ္ဇန် ပုဂ္ဂိုလ် ၁-ယောက်, အရိယာပုဂ္ဂိုလ် ၄-ယောက် အားဖြင့် ၅-ယောက်ရှိ၏၊ ထို ၅-ယောက်တို့တွင် ဘုရား ရဟန္တာအရှင်များသည် တဏှာတည်းဟူသော အကြောင်း၎င်းကို ပယ်ပြီး ဖြစ်သောကြောင့် ကုသိုလ်ဇော, အကုသိုလ်ဇော တို့ကို မရကုန်။&lt;br&gt;၂−သောတာပန် စသော အောက် အရိယာပုဂ္ဂိုလ် ၇-ယောက် တို့သည် ရဟန္တာဖြစ်ရန် ကျင့်ကြံစရာ အကျင့်များ ကျန်ရှိနေ၍ ကျင့်ဆဲ ဖြစ်သောကြောင့် သေက္ခ-ပုဂ္ဂိုလ် မည်ကုန်၏ ထို ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် သောတာပတ္တိမဂ် ခဏကပင် ဒိဋ္ဌိနှင့် ဝိစိကိစ္ဆာ တို့ကို ပယ်ပြီး ဖြစ်သော ကြောင့် ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ် စိတ်နှင့် ဝိစိကိစ္ဆာစိတ် ၂-ပါးကို မရကုန်-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရဟန္တာတို့အားသာ အသီးအခြားဖြစ်ကုန်သော ကြိယာဇောတို့ကို၎င်း မရအပ်ကုန်။ မှတ်ချက်။ ။အချို့စာ၌ အပရိပူရကာရိတာယ-ဟု ရှိ၏၊ အချို့စာ၌ ပရိပူရကာရိတာယ-ဟု ရှိ၏။ ၎င်းပါဠိမရှိသင့်-ဟု ဆရာတို့ပယ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်များမရအပ်သောဇော&lt;/h3&gt;၅၂။ ။&lt;b&gt;အနာဂါမိပုဂ္ဂလာနံ ပန ပဋိဃဇဝနာနိ စ န လဘန္တိ။&lt;/b&gt; အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ဒေါသမူဇောတို့ကိုလည်း မရအပ်ကုန်။&lt;h3&gt;အနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်များ မရအပ်သောဇော အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၂။ ။&lt;b&gt;ပဋိဃဇဝနာနိစ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဒေါမနဿဇောတို့ကို၎င်း၊ ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်စိတ်, ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂုတ်စိတ် ကြိယာဇောတို့ကို၎င်း မရအပ်ကုန်-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;အရိယာများဖြစ်သောဇော&lt;/h3&gt;၅၃။ ။&lt;b&gt;လောကုတ္တရဇဝနာနိ စ ယထာရဟံ အရိယာနမေဝ သမုပ္ပဇ္ဇန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt; လောကုတ္တရာဇော ရှစ်ခုတို့သည် ထိုက်သည်အားလျော်စွာ အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ် ရှစ်ယောက်တို့အား သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏-ဟု သိအပ်၏။&lt;h3&gt;အရိယာများဖြစ်သောဇော အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၃။ ။&lt;b&gt;လောကုတ္တရ ။ပ။ သမုပ္ပဇ္ဇန္တိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ လေးပါးသော မဂ်တို့၏ စိတ္တက္ခဏ တချက်နှင့် ယှဉ်သည်အဖြစ်ကြောင့် အခြားသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ မဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ အောက်အောက်သော အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့အားလည်း အထက်အထက်သော သမာ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပတ်ကို မရသောကြောင့်၎င်း၊ အထက်အထက် ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အောက်အောက်၌ ဖြစ်သော မဂ်တို့ဖြင့် အကြွင်းမဲ့ မဖြတ်အပ်ကုန်သော ကိလေသာတို့ကို အထက်အထက်၌ ဖြစ်ကုန်သော မဂ်တို့ဖြင့် အကြွင်းမဲ့ ချုပ်စေခြင်းကြောင့် ပုထုဇဉ်တို့မှ သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ပုဂ္ဂိုလ်အထူး၏ အဖြစ်သို့ ရောက်သဖြင့် ငြိမ်းသကဲ့သို့၊ သောတာပန် အစရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့မှ ပုဂ္ဂိုလ်အထူး၏ အဖြစ်သို့ ရောက်သဖြင့် ငြိမ်းသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ရှစ်ပါးကုန်သော လောကုတ္တရာဇောတို့သည် အကြင်အကြင် မိမိတို့သည် ရအပ်ကုန်သော မဂ္ဂဋ္ဌာန်, ဖလဋ္ဌာန်-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့အားသာ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာ &lt;/b&gt;&lt;br&gt;၅၄။ ။&lt;b&gt;အသောနံ စတုစာလီသ၊ သေက္ခာနံ ပဉ္စပညာသကံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဆပညာသာဝသေသာနံ၊ စတုပညာသ သမ္ဘဝါ။ ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အယမေတ္ထ ပုဂ္ဂလဘေဒေါ။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ၄၄-ပါးကုန်သော ဝီထိစိတ်တို့ကို ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ပြရာ၏။ သေက္ခပုဂ္ဂိုလ် ၇-ယောက်တို့အား ၅၆-ပါးသော ဝီထိစိတ်တို့ကို ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ပြရာ၏။ သေက္ခ အသေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့မှ ကြွင်းကုန်သော ပုထုဇဉ်&lt;hr&gt; ၁။ မဂ်စိတ် ၄-ပါးတို့သည် စိတ္တက္ခဏတခုစီသာ ရှိသဖြင့် မိမိ မဂ်ပုဂ္ဂိုလ်မှ တပါးသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ မဖြစ်သင့်သောကြောင့် သောတာပတ္တိမဂ်စိတ်သည် သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်အားသာ ဖြစ်၏၊ အထက်ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ မဖြစ်သောကြောင့် သီး အသီးသော မဂ်အားဖြင့် ဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌သာ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;တနည်း–အောက်အောက် ဖြစ်သော အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် အထက်အထက် ဖြစ်သော သမာပတ်ကို မရသောကြောင့်၎င်း၊ အထက်အထက် ဖြစ်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်လည်း အောက်အောက် မဂ်တို့ဖြင့် အကြွင်းမဲ့ မဖြတ်အပ်သော ကိလေသာတို့ကို အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်ခြင်းဖြင့် သောတာပန် အဖြစ်မှ သကဒါဂါမ် အဖြစ်၊ သကဒါဂါမ် အဖြစ်မှ အနာဂါမ် အဖြစ် စသည်သို့ ရောက်၍ အောက်အောက် အမည်များ ငြိမ်းအေး ပျောက်ကွယ် သွားသောကြောင့်၎င်း၊ လောကုတ္တရာ စိတ်တို့သည် မိမိတို့၏မဂ် ဖိုလ် အားလျော်စွာ အရိယာ အဖြစ်ကို ဖြစ်စေကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပုဂ္ဂိုလ် လေးယောက်တို့အား ၅၄-ပါးသော ဝီထိစိတ်တို့ကို ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ပြရာ၏။ ဤဆိုအပ်ပြီးသော နည်းကား၊ ဤဝီထိသင်္ဂဟအရာ၌ ပုဂ္ဂိုလ်၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောဝီထိစိတ်တို့ကို ဆိုရာ ဆိုကြောင်းဖြစ်သော နည်းတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာ အဖွင့် &lt;/b&gt;&lt;br&gt;၅၄။ ။ယခုအခါ၌ ထိုထိုသို့သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အကြင်အကြင် ပယ်အပ်သော ဇောတို့ကို ကြဉ်၍ ပါရိသေသနည်းအားဖြင့် ရအပ်သော ဇောတို့ကို ပေါင်း၍ ပြုခြင်းငှါ &lt;b&gt;အသောနံ&lt;/b&gt;-ဤသို့အစရှိသောစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;အသေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့ ရသော ဝီထိစိတ်&lt;/h3&gt;သုံးပါးအပြားရှိသော သိက္ခာနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကို ပြုသည်အဖြစ်ကြောင့် အသေက္ခ-ဖြစ်ကုန်သော ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ၃၃-ပါးအပြားရှိသော ကုသိုလ် အကုသိုလ်၏၎င်း၊ အောက်ဖိုလ်သုံးပါး၏၎င်း၊ ဝီထိမုခ်စိတ်တို့၏၎င်း ၉-ပါးသော မဟဂ္ဂုတ် ဝိပါက်စိတ်တို့၏၎င်း၊ အစွမ်းဖြင့် ၄၅-ပါးသော စိတ်တို့မှ ကြဉ်အပ်ကုန်သော ကြွင်းကုန်သော ၂၃-ပါးသော ကာမာဝစရဝိပါက်, ၂၀-သောကြိယာ, အရဟတ္တဖိုလ်၏ အစွမ်းဖြင့် ၄၄-ပါးသော ဝိပါက်စိတ်တို့ကို ရသင့်သည်အားလျော်စွာ ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ကာမဘုံ၌ တည်ကုန်သော ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ပြရာ၏။&lt;h3&gt;သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့ ရသောဝီထိစိတ်&lt;/h3&gt;သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ၁၈-ပါးသော ကြိယာဇော, ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်စိတ်, ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂုတ်စိတ်အားဖြင့်၊ ဇောငါးခု&lt;hr&gt; ၁။ စတုစာလီသ-အရကား၊ ကာမဝိပါက် တေဝီသ ၂၃, ကြိယာ သ ၂၀, အရဟတ္တဖိုလ်စိတ် ၁-ပါး, ပေါင်း ၄၄-ပါး ဖြစ်၏၊ ဤ ၄၄-ပါးကား သမာပတ်ကို အကုန်ရသော ကာမရဟန္တာရသော စိတ်ကိုသာ ရည်၍ ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်တခု မဟဂ္ဂုတ်ဝိပါက် ၉-ခုတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၃၃-ပါးသော စိတ်တို့ကို ကြဉ်၍ ကာမာဝစရဝိပါက်စိတ် ၂၃-ပါး, အာဝဇ္ဇန်းဒွေး, ၂၁-ပါးသောကုသိုလ်, ၇-ပါးသောအကုသိုလ် အောက်ဖိုလ် ၃-ပါးတို့၏အစွမ်းဖြင့် ၅၆-ပါးသော ဝီထိစိတ်တို့ကို ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ သာမညအားဖြင့် ပြရာ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အထူးအားဖြင့်ကား သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်, သကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ၅၁-ပါးသောစိတ်တို့ကို ရကုန်၏-ဟု ပြရာ၏၊ အနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား တခုယုတ်ငါးဆယ် (၄၉-ပါး) သော စိတ်တို့ကို ရကုန်၏-ဟု ပြရာ၏။&lt;h3&gt;ပုထုဇဉ်တို့ ရသောဝီထိစိတ်&lt;/h3&gt;ကြွင်းကုန်သော ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်လေးဦးတို့အား ၁၈-ပါးသော ကြိယာဇော၊ အလုံးစုံသော လောကုတ္တရာစိတ် ၈-ပါး၊ မဟဂ္ဂုတ် ဝိပါက် ၉-ပါးတို့၏အစွမ်းဖြင့် ၃၅-ပါးသော စိတ်တို့ကို ကြဉ်၍ ကြွင်းကုန်သော ကာမာဝစရဝိပါက်စိတ် ၂၃-ပါး အာဝဇ္ဇန်းဒွေး, လောကီကုသိုလ် ၁၇-ပါး, အကုသိုလ် ၁၂-ပါးတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၅၄-ပါးသော ဝီထိစိတ်တို့ကို ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ သာမညအားဖြင့် ပြရာ၏။ အထူးအားဖြင့်ကား တိဟိတ်ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ၅၄-ပါးသောစိတ်တို့ကို ရအပ်ကုန်၏၊ ဒွိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်, အဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ဉာဏသမ္ပယုတ် ဝိပါက်စိတ် ၄-ပါး, အပ္ပနာဇော ၇-ပါးတို့မှ&lt;hr&gt; ၁။ ဆပညာသ-အရကား-ကာမဝိပါက် တေဝီသ ၂၃, အာဝဇ္ဇန်းဒွေး ၂, ကုသိုလ် ဧကသီသ ၂၁, ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ် ဝိစိကိစ္ဆာ ကြဉ်သော အကုသိုလ်စိတ် ၇, အောက်ဖိုလ် ၃, ပေါင်း ၅၆-ပါး ဖြစ်၏၊ ဤစိတ်များကား သေက္ခပုဂ္ဂိုလ် ၇-ယောက်တို့ ရသော ဝီထိစိတ် ဖြစ်သည်။&lt;br&gt;၂။ စတုပညာသ-အရကား-ကာမဝိပါက် တေဝီသ ၂၃, အာဝဇ္ဇန်းဒွေး ၂, လောကီ ကုသိုလ် သတ္တရသ ၁၇, အကုသိုလ် ဒွါဒသ ၁၂, ပေါင်း ၅၄-ပါးဖြစ်သည်၊ ဤစိတ်များကား ပုထုဇဉ် ပုဂ္ဂိုလ် ၄-ယောက်တို့ ရသော ဝီထိ စိတ်များ ဖြစ်သည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကြဉ်အပ်ကုန်သော ၄၁-ပါးသော ဝီထိစိတ်တို့ကို ရအပ်ကုန်၏။ အပါယ်ဘုံသားတို့အား ဒွိဟိတ်ဝိပါက်စိတ် ၄-ပါးမှ ကြဉ်အပ်ကုန်သော ၃၇-ပါးသော စိတ်တို့ကို ရအပ်ကုန်၏-ဟု မှတ်အပ်၏။ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် စိတ်ဖြစ်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အပြောသည် “ပုဂ္ဂလဘေဒ” မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပုဂ္ဂလဘေဒအဖွင့် ပြီး၏။&lt;h3&gt;ဘူမိဘောဂ-ကာမာဝစရဘုံစိတ်ရ&lt;/h3&gt;၅၅။ ။&lt;b&gt;ကာမာဝစရဘူမိယံ ပနေတာနိ သဗ္ဗာနိ ဝီထိစိတ္တာနိ ယထာရဟံ ဥပလဗ္ဘန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ကာမာဝစရဘုံ၌ အလုံးစုံလည်းဖြစ်ကုန်သော ထိုဝီထိစိတ်တို့ကို ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ရအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ကာမာဝစရဘုံ စိတ်ရ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၅။ ။ခြောက်ပါးသော ဒွါရတို့၏၎င်း၊ အလုံးစုံသောပုဂ္ဂိုလ်တို့၏၎င်း၊ ထိုကာမာဝစရဘုံ၌ ဖြစ်သင့် ရသင့်သောကြောင့် အလုံးစုံသော ဝီထိစိတ်တို့ကို ရအပ်ကုန်၏၊ &lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုထိုဘဝအားလျော်စွာ၎င်း၊ ထိုထိုပုဂ္ဂိုလ်အားလျော်စွာ၎င်း-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅။ ။&lt;b&gt;သဗ္ဗတ္ထ စ တံတံ ပသာဒရဟိတာနံ တံတံ ဝီထိစိတ္တာနိ န လဘန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁။ ကာမဘုံ၌ စက္ခုဒွါရ (ပ) မနောဒွါရ-ဟု ဆိုအပ်သော ဒွါရခြောက်ပါးတို့ကို အကုန် ရနိုင်သောကြောင့် အလုံးစုံသော စိတ်တို့ကို ရကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အလုံးစုံသော ကာမဘုံ၊ ရူပဘုံ၊ အရူပဘုံ၌လည်း ထိုထိုအစဉ်အတိုင်း ပသာဒရုပ်မှ ကင်းကုန်သော ဘုံတို့သည် ထိုထိုဆိုင်ရာ ဒွါရ၌ဖြစ်ကုန်သော ဝီထိစိတ်တို့ကို မရအပ်ကုန်။ (အချို့စာတို့၌ သဗ္ဗထာ-ဟု ရှိ၏)။ ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅၈။ ။&lt;b&gt;သဗ္ဗတ္ထပိ&lt;/b&gt;-ဤသို့အစရှိသော ပါဠိဖြင့် ဃာနဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့ကို ပယ်ခြင်းသည်ဖြစ်လတံ့၊ ထို့ကြောင့် ရူပါဝစရ ဘုံ၌ ဒေါသမုဇော တဒါရုံတို့ကိုသာလျှင် ပယ်အပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သဗ္ဗတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ကာမဘုံ၌၎င်း၊ ရူပဘုံ၌၎င်း၊ အရူပဘုံ၌၎င်း-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာ &lt;/b&gt;&lt;br&gt;၆၀။ ။&lt;b&gt;အသီတိ ဝီထိစိတ္တာနိ၊ ကာမ ရူပေ ယထာရဟံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;စတုသဋ္ဌိ တထာ ရူပေ၊ ဒွေစတ္တာလီသ အရူပေ။ ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အယမေတ္ထ ဘူမိဘောဂေါ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ကာမတဆယ့်တစ်ဘုံ၌ ၈၀-သော ဝီထိစိတ်တို့ကို ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ရအပ်ကုန်၏၊ အသညသတ်ကြဉ်သော ရူပ ၁၅-ဘုံ၌ ၆၄-ပါးသော ဝီထိစိတ်တို့ကို ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ရအပ်ကုန်၏၊ ထိုမှတပါး အရူပဘုံ၌ ၄၂-ပါးသော ဝီထိစိတ်တို့ကို ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ရအပ်ကုန်၏၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသည်ကား ဤအရာ၌ ဘုံတို့၏အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဝီထိစိတ်တို့ကို ဝေဖန်ကြောင်းဖြစ်သောနည်းတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာအဖွင့် &lt;/b&gt;&lt;br&gt;၆၀။ ။ကာမဘုံ၌ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ဝီထိမုခ်စိတ်သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ၈၀-သော ဝီထိစိတ်တို့ကို ရအပ်&lt;hr&gt; ၁။ ကာမဘုံ၌ ဝီထိမုခ်ဖြစ်သော မဟဂ္ဂုတ် ဝိပါက်စိတ် ၉-ပါး မှတပါးသော ၈၀-သော စိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကုန်၏၊ ရူပဘုံ၌ ဒေါသမုဒွေး, တဒါရုံ ၉-ပါး, ဃာနဝိညာဏ် စသော ၆-ပါးသော ဝိညာဏ်အပေါင်း, ဝီထိမုခ်စိတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၂၅-ပါးသော စိတ်တို့ကိုကြဉ်၍၊ ကြွင်းကုန်သော အာဝဇ္ဇန်းဒွေး အဟိတ်ဝိပါက် ၉-ပါး, ၅၃-ပါးသောဇောတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၆၄-ပါးသောဝီထိစိတ်တို့ကို ရအပ်ကုန်၏၊ အရူပဘုံ၌ ၂၃-ပါးသော ကာမာဝစရဝိပါက်, သောတာပတ္တိမဂ်, ၁၅-ပါးသော ရူပါဝစရစိတ်, ဒေါသမုဒွေး, အရူပဝိပါက် ၄-ပါး, ကြိယာမနောဓာတ်, ဟသိတုပ္ပါဒ်တို့၏အစွမ်းဖြင့် ၄၇-ပါးသော စိတ်တို့ကို ကြဉ်၍ ကြွင်းကုန်သော ၂၆-ပါးသော ကာမဇော, ၈-ပါးသော အာရုပ္ပဇော, ၇-ပါးသော လောကုတ္တရာဇော, မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၄၂-ပါးသောစိတ်တို့ကို ရအပ်ကုန်၏၊ အချို့သော ဆရာတို့သည် ရူပဘုံ၌ အနိဋ္ဌာရုံ မရှိသောကြောင့် ဤလူ့ဘုံသို့ ရောက်ကုန်သော ဗြဟ္မာတို့အား အကုသလဝိပါက် ဖြစ်ခြင်းသည် ရှိ၏။ ဤသို့ နှလုံးပိုက်၍ ထိုအကုသလဝိပါက်စိတ်တို့ကို ယုတ်စေ၍ ၅-ပါးသော ကာမဝိပါက်စိတ်တို့နှင့် တကွ ရူပဘုံ၌ ၆၀-သော ဝီထိစိတ်တို့ကို ရအပ်ကုန်၏-ဟု မိန့်ဆိုကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ရူပါဝစရ ဘုံ၌ ဒေါသ ဖြစ်ရန် အကြောင်းဖြစ်သော အနိဋ္ဌာရုံ မရှိသောကြောင့် ဘုံ၏ အစွမ်းဖြင့် ဒေါသ မဖြစ်၊ တဒါရုံကား ကာမဘုံ၌သာ ဖြစ်သောကြောင့် ရူပဘုံ၌ မဖြစ်။ ထိုရူပဘုံ၌ ဃာနဝိညာဏ်ဒွေး, စက္ခုဝိညာဏ်ဒွေး, ကာယဝိညာဏ်ဒွေး ကြဉ်သော အဟိတ် ဝိပါက်စိတ် ၉-ပါး, အာဝဇ္ဇန်းဒွေး, ဒေါသမုဒွေး ကြဉ်သော ဇော ၅၃-ပါးပေါင်း ၆၄-ပါးသော စိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;၂။ အရူပါဝစရဘုံ၌ ရုပ် မရှိ၊ နာမ်ချည်းသက်သက် ဖြစ်၍ တရားတော် နာရန် သောတပသာဒရုပ် စသည် မရှိသောကြောင့် သောတာပတ္တိမဂ် မဖြစ်၊ ဘာဝနာ၏ အစွမ်းဖြင့် ရူပါဝစရ တရားတို့ကို ပယ်အပ်သောကြောင့် ရူပါဝစရ စိတ်တို့မဖြစ်ကုန်၊ ရုပ်မရှိသောကြောင့် ဟသိတုပ္ပါဒ် စိတ်လည်း မဖြစ်၊ ဘာဝနာ အစွမ်းဖြင့် ပယ်အပ်သောကြောင့် အောက်ရောက်သော အရူပ စိတ်တို့သည်လည်း မဖြစ်ကုန်-ဟူလို။ အရူပ ဘုံ၌ ဒေါသမု ကြဉ်သော အကုသိုလ်စိတ် ၁၀, မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း ၁, မဟာကုသိုလ် ၈, မဟာကြိယာ ၈, အရူပ ကုသိုလ် ၄, အရူပကြိယာ ၄, သောတာပတ္တိမဂ် ကြဉ်သော လောကုတ္တရာစိတ် ၇, ပေါင်း ၄၂-ပါးသော စိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟူလို။ အသညသတ် ဗြဟ္မာကြီးများကား နာမ် တရား များကို အပြစ် မြင်၍ ဘာဝနာ၏ အစွမ်းဖြင့် ပယ်ထားသောကြောင့် နာမ်တရားများသည် ဘယ်အခါမှ မဖြစ်-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဤသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း၌ကား၊ ထိုဗြဟ္မာဘုံ၌တည်၍လည်း ဤလူ့ပြည်ကို ကြည့်ရှုကုန်သော ဗြဟ္မာတို့အား အနိဋ္ဌာရုံ၏ မဖြစ်သင့်ခြင်းကို ဆိုခြင်းငှါမတတ်ကောင်း၊ ထို့ကြောင့် ထိုအကုသလဝိပါက်စိတ်တို့နှင့်တကွ ရူပဘုံ၌ ၆၄-ပါးသော စိတ်တို့ကို ဆိုအပ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ဓမ္မာနုသာရဏီကျမ်း၌—&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ယဒါ ဗြဟ္မာနော ကာမာဝစရံ အနိဋ္ဌာရမ္မဏံ အာလမ္ဗန္တိ၊ တဒါ တံ သုဂတိယမ္ပိ အကုသလဝိပါကစက္ခု သောတဝိညာဏမနောဓါတုသန္တီရဏာနံ ဥပ္ပတ္တိ သမ္ဘဝတိ။&lt;/b&gt; ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—အကြင်အခါ၌ ဗြဟ္မာတို့သည် ကာမာဝစရဘုံ၌ ဖြစ်သော အနိဋ္ဌာရုံကို အာရုံပြုကုန်၏၊ ထိုအခါ ထိုရူပဟုဆိုအပ်သော သုဂတိဘုံ၌လည်း အကုသလဝိပါက် စက္ခုဝိညာဏ်, သောတဝိညာဏ်, မနောဓာတ်, သန္တီရဏတို့ ဖြစ်သင့်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဘုံ၏အစွမ်းဖြင့် ဝီထိစိတ်တို့ကို ဝေဖန်ခြင်းသည် ဘူမိဘောဂ မည်၏။&lt;h3&gt;နိဂုံး&lt;/h3&gt;၆၁။ &lt;b&gt;ဣစ္စေဝံ ဆဒ္ဓါရိကစိတ္တပ္ပဝတ္တိ ယထာသမ္ဘဝံ ဘဝင်္ဂန္တရိတွာ ယာဝတာယုကံ ဝီထိ ပဝတ္တတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဣတိ အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟေ ဝီထိသင်္ဂဟော နာမ စတုတ္ထော ပရိစ္ဆေဒေါ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့် ခြောက်ဒွါရ၌ဖြစ်သော စိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ဘဝင်ခြားသည်ဖြစ်၍ အသက်ရှည်သမျှ ကာလပတ်လုံး မပြတ်ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်း၌ ဝီထိသင်္ဂဟကို ဝေဖန်ရာ ဝေဖန်ကြောင်းမည်သော လေးခုတို့၏ ပြည့်ကြောင်းဖြစ်သော အပိုင်းသည် ပြီးပြီ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၆၁။ ။&lt;b&gt;ယထာသမ္ဘဝံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုထိုသော ဒွါရတို့၌၎င်း၊ ထိုထိုသော ဘဝတို့၌၎င်း ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ယာဝတာယုကံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပဋိသန္ဓေမှ နောက်၌ ဘဝကို စွဲလမ်းသည်အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော မနောဒွါရဝီထိစိတ်မှစ၍ စုတိစိတ်ဆုံးသည်တိုင်အောင်၎င်း၊ ထိုစုတိစိတ်မှ ရှေး၌ဖြစ်သော ဘဝင်အဆုံးရှိသည်တိုင်အောင်၎င်း နိရောဓသမာပတ် မဖြစ်သည်ရှိသော် မပြတ်ဖြစ်၏၊ ဤကား အဓိပ္ပါယ်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဆိုအပ်ပြီးသောစကားဖြင့် အဘိဓမ္မတ္ထဝိဘာဝနီမည်သော အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း၏အဖွင့်၌ စတုတ္ထဝီထိပိုင်းအဖွင့်သည် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ရောက်ပြီ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	!
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	!
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဘုံပိုင်း&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ဝီထိစိတ္တဝသေနေဝ၊ ပဝတ္တိ ယမုဒီရိတံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပဝတ္တိသင်္ဂဟော နာမ၊ သန္ဓိယံ ဒါနိ ဝုစ္စတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤညွှန်ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် ဝီထိစိတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ပဝတ္တိအခါ၌ ပဝတ္တိသင်္ဂဟ အမည်ရှိသော ဝီထိသင်္ဂဟကို ငါသည် မိန့်ဆိုအပ်ခဲ့ပြီ၊ ယခုအခါ ပဋိသန္ဓေအခါ၊ စုတိအခါ၌ ပဝတ္တိသင်္ဂဟ မည်သော ဝီထိမုတ္တသင်္ဂဟကို ငါသည် မိန့်ဆိုပေအံ့။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁။ ဤမျှ အတိုင်းအရှည်ရှိသော စကားအစဉ်အားဖြင့် ဝီထိသင်္ဂဟကို ပြပြီး၍၊ ယခုအခါ၌ ဝီထိမုတ္တသင်္ဂဟကို ပြခြင်းငှါ အားထုတ်လိုသော အရှင်အနုရုဒ္ဓဆရာသည် &lt;b&gt;ဝီထိစိတ္တဝသေနေဝ&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသို့ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် ဝီထိစိတ်၏ အစွမ်းဖြင့် ပဝတ္တိအခါ၌ ပဋိသန္ဓေမှ နောက်အဘို့၌ စုတိအဆုံးရှိသည်ကို ပြု၍ ပဝတ္တိသင်္ဂဟ အမည်ရှိသော ဝီထိသင်္ဂဟကို ငါသည် မိန့်ဆိုအပ်ခဲ့ပြီ၊ ယခုအခါ၌ ထိုဝီထိပိုင်း၏ အခြားမဲ့၌ ပဋိသန္ဓေအခါ၌၎င်း၊ ထိုပဋိသန္ဓေကာလနှင့် နီးသည် အဖြစ်ကြောင့် ထိုပဋိသန္ဓေကာလကို ယူသဖြင့် ယူအပ်သော စုတိကာလ၌၎င်း၊ ပဝတ္တိသင်္ဂဟ မည်သော ဝီထိမုတ္တသင်္ဂဟကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ ဤသို့ အနက်ယောဇနာခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;h3&gt;ဘုံလေးပါး&lt;/h3&gt;၃။ &lt;b&gt;တတ္ထ အပါယဘူမိ၊ ကာမသုဂတိဘူမိ၊ ရူပါဝစရဘူမိ၊ အရူပါဝစရဘူမိစေတိ စတဿော ဘူမိယော နာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ပဝတ္တိသင်္ဂဟ-ဟူသည် ပဝတ္တိအခါ ဝီထိစိတ်တို့၏ ဖြစ်ပုံဖြစ်နည်းကို ပေါင်းရုံးဖေါ်ပြသော ဝီထိပဝတ္တိသင်္ဂဟ၊ ပဋိသန္ဓေ၊ ဘဝ၊ စုတိအခါတို့၌ ဝီထိမုတ္တစိတ်တို့၏ ဖြစ်ပုံဖြစ်နည်းကို ဖေါ်ပြသော ဝီထိမုတ္တပဝတ္တိသင်္ဂဟ-ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်တွင် အောက်ပိုင်း၌ ဝီထိပဝတ္တိသင်္ဂဟကို ဖေါ်ပြပြီး၊ ယခုအခါဝယ် ဝီထိမုတ္တပဝတ္တိသင်္ဂဟကို ဖေါ်ပြပေအံ့ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုလေးပါးသော စတုက္ကတို့တွင် &lt;br&gt;(၁) အပါယ်ဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) ကာမသုဂတိဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) ရူပါဝစရဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၄) အရူပါဝစရဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;ဤလေးဘုံတို့သည် လေးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ဘုံလေးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃။ ကောင်းမှု-ဟု သမုတ်အပ်သော ကုသိုလ်မှ များသောအားဖြင့် ကင်းတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အပါယ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုအပါယ်သည်ပင်လျှင် သတ္တဝါတို့၏ ဖြစ်ရာဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဘုံ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုနှစ်ပါးသော သဘောကြောင့် အပါယ်ဘုံ-မည်၏။ တပါးမက များစွာသော စည်းစိမ်ချမ်းသာတို့၏ တည်ရာဖြစ်သောကြောင့် တင့်တယ်၏၊ ရောက်အပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဂတိ&lt;/b&gt;-လည်းမည်၏၊ ထိုသို့ တင့်တယ်သော ဂတိဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သုဂတိ&lt;/b&gt;-မည်၏။ ကာမတဏှာ၏ ကျင်လည်ရာ-ဟု ဆိုအပ်သော သုဂတိဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ကာမသုဂတိ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုကာမသုဂတိသည်ပင် ဘုံဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ကာမသုဂတိဘုံ&lt;/b&gt; မည်၏။ ကြွင်းသော &lt;b&gt;ရူပါဝစရဘူမိ&lt;/b&gt;-စသောပုဒ်တို့ကိုလည်း ဤနည်းအတိုင်း မှတ်အပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ များသောအားဖြင့် ကုသိုလ်ကောင်းမှုမှ ကင်းသောကြောင့် အပါယ်-မည်၏၊ အပ္ပကအားဖြင့်ကား နဂါး၊ ဂဠုန် စသော တိရစ္ဆာန်တို့အား ကုသိုလ်ကောင်းမှုဖြစ်သေး၏။ ထိုအပါယ်သည်ပင် ဖြစ်ရာဌာနဖြစ်သောကြောင့် ဘုံ-မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုသူတို့သည် ရောက်အပ်သောကြောင့် ဂတိ-မည်၏၊ တင့်တယ်မြင့်မြတ်သော ဂတိဖြစ်သောကြောင့် သုဂတိ-မည်၏၊ ကာမတဏှာနှင့် တကွဖြစ်သော သုဂတိသည် ကာမသုဂတိ-မည်၏၊ (အကြွင်းသိသာ)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အပါယ်လေးဘုံ&lt;/h3&gt;၄။ &lt;b&gt;နိရယော၊ တိရစ္ဆာနာနိ၊ ပေတ္တိဝိသယော၊ အသုရကာယာ စေတိ အပါယဘူမိ စတုဗ္ဗိဓာ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုဘုံလေးပါးတို့တွင် ငရဲဘုံ၎င်း၊ တိရစ္ဆာန်ဘုံ၎င်း၊ ပြိတ္တာဘုံ၎င်း၊ အသုရကာယ်ဘုံ၎င်း၊ ဤသို့ အပါယ်ဘုံသည် လေးပါးအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;အပါယ်လေးဘုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄။ ချမ်းသာမှ ကင်းသောကြောင့် &lt;b&gt;နိရယ&lt;/b&gt; မည်၏၊ အောက်အဘို့အားဖြင့် ဝ-မီလာအားဖြင့် သွားတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;တိရစ္ဆာန်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုတိရစ္ဆာန်တို့၏ အမျိုးသည် ဝါ-ခန္ဓာဖြစ်ရာ အထူးသည် &lt;b&gt;တိရစ္ဆာနာနိ&lt;/b&gt; မည်၏။ “ထိုခန္ဓာတို့၏ ဖြစ်ခြင်းအထူးဖြင့် သတ္တဝါတို့သည် မရောနှောကုန်သော်လည်း ဇာတ်တူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ရောနှောကုန်သကဲ့သို့ ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ ထိုသို့ ရောယှက်သကဲ့သို့ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် &lt;b&gt;ယောနိ&lt;/b&gt;-မည်၏။ ထိုယောနိဟူသည် တရားကိုယ်အားဖြင့် ခန္ဓာတို့၏ ဖြစ်ခြင်းအထူးတည်း။ ဝါ-ခန္ဓာတို့၏ ဖြစ်ခြင်းအထူးသည် ယောနိမည်၏၊ ချမ်းသာမှ ဝေးသောအားဖြင့် ဖြစ်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပေတ&lt;/b&gt;-မည်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ချမ်းသာသုခမှ ကင်းသောကြောင့် ငရဲ-မည်၏။&lt;br&gt;၂။ လူနတ်တိုက်၊ မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်ဟူသော အထက်သို့ တက်ရောက်ခြင်းမရှိ၊ နိမ့်သောအားဖြင့် အောက်အဘို့ဟုဆိုအပ်သော ငရဲစသည့် ဘဝသာ လားတက်ရောက်တတ်သောကြောင့် တိရစ္ဆာန်-မည်၏။ သို့သော် ဘာနတ်သား စသော တိရစ္ဆာန်များကား နတ်ပြည်သုဂတိသို့ ရောက်သည်ကို ထောက်၍ ယေဘုယျနည်းအားဖြင့်သာ ဆိုအပ်၏-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;၃။ သတ္တဝါတို့သည် ရောယှက်မှု မရှိကြသော်လည်း ဇာတ်တူသဖြင့် ရောယှက်ကဲ့သို့ အတူတကွ ခန္ဓာတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ယောနိမည်၏၊ ဝါ-ဘုံမည်၏၊ တိရစ္ဆာန်၏ ဘုံသည် တိရစ္ဆာနာနိ-မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;နိဇ္ဈာမတဏှိကာ&lt;/b&gt; အစရှိသည် အပြားရှိကုန်သော ပြိတ္တာတို့၏ ဖြစ်ရာသည် &lt;b&gt;ပေတ္တိဝိသယ&lt;/b&gt; မည်၏။ အထူးကို ဆိုဦးအံ့၍ နိရယ စသော သဒ္ဓါတို့တွင် “တိရစ္ဆာနယောနိ၊ ပေတ္တဝိသယ” သဖြင့် ခန္ဓာတို့ကိုသာလျှင် ဘုံ-ဟု ယူခြင်းဖြစ်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် ခန္ဓာကိုသာ ဘုံ-ဟု ယူရပါသနည်း-ဟူမူ ထိုတိရစ္ဆာန်နှင့် ပြိတ္တာတို့အား ထိုသို့ သဘောရှိသော ပိုင်းခြားထားသော အရပ်မရှိသောကြောင့်တည်း။ တနည်းကား—ထိုတိရစ္ဆာန် ပြိတ္တာတို့သည် တောခြေ၊ တောင်ခြေ အစရှိသော အကြင်အရပ်၌ အမြဲနေထိုင်ကုန်၏၊ ထိုသို့သဘောရှိသော တည်ရာ၏ အစွမ်းဖြင့် အရပ်ကိုလည်း ယူအပ်၏။ အစိုးရသည် အဖြစ် မြူထူးခြင်း အစရှိသည်တို့ဖြင့် မဖြိုးထူးတတ်ကုန်သောကြောင့်၊ ပြိတ္တာအသုရာတို့သည် &lt;b&gt;အသုရာ&lt;/b&gt;-မည်ကုန်၏။ ဤပြိတ္တာအသုရာမှ တပါးကုန်သော နတ်အသုရာတို့သည်ကား-တာဝတိံသာနတ်တို့နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အသုရာ&lt;/b&gt;-မည်ကုန်၏။ ဤ &lt;b&gt;အသုရကာယ&lt;/b&gt;-ပုဒ်၌ ပြိတ္တာအသုရာတို့ကိုသာလျှင် ယူရသည်၊ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ပြိတ္တာအသုရာမှ တပါးကုန်သော နတ်အသုရာတို့ကို တာဝတိံသာနတ်တို့၌ ယူလိုသောကြောင့်တည်း၊ ထို့ကြောင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည်&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တာဝတိံသေသု ဒေဝေသု၊ ဝေပစိတ္တိသုရာဂတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—တာဝတိံသာနတ်တို့၌ ဝေပစိတ္တိအသုရာတို့သည် အတွင်းဝင်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ချမ်းသာမှ ဝေးသောအားဖြင့် ဖြစ်တတ်သောကြောင့် ပေတ-မည်၏၊ ပေတတို့၏ ဖြစ်ရာဘုံသည် ပေတ္တိဝိသယ-မည်၏။&lt;br&gt;အသုရာတို့၏ အပေါင်းသည် အသုရကာယ-မည်၏၊ ထိုတိရစ္ဆာန်၊ ပြိတ္တာ၊ အသူရကာယ်တို့သည် ငရဲကဲ့သို့ ဘုံသီးခြားမရှိ၊ ခန္ဓာတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည်ပင် ဘုံမည်၏။&lt;br&gt;တနည်း–တော တောင် စသည်ပင်လျှင် ဘုံမည်၏-ဟုသိ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ကာမသုဂတိ ၇-ဘုံ&lt;/h3&gt;၅။ &lt;b&gt;မနုဿာ၊ စာတုမဟာရာဇိကာ၊ တာဝတိံသာ၊ ယာမာ၊ တုသိတာ၊ နိမ္မာနရတိ၊ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီ စေတိ ကာမသုဂတိဘူမိ သတ္တဝိဓာ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) လူ့ဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) စာတုမဟာရာဇ်နတ်ဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) တာဝတိံသာနတ်ဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၄) ယာမာနတ်ဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၅) တုသိတာနတ်ဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၆) နိမ္မာနရတိနတ်ဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၇) ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိနတ်ဘုံ၎င်း၊ ဤသို့ ကာမသုဂတိဘုံသည် ၇-ပါး အပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;ကာမသုဂတိ ၇-ဘုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅။ သတိရဲရင့်သည်အဖြစ်၊ ရဟန်းအဖြစ်အား လျော်သည်အဖြစ် အစရှိကုန်သော ဂုဏ်တို့ဖြင့် မြတ်သောစိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ ထိုသတ္တဝါတို့အား မြတ်သောစိတ်ရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;မနုဿ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် မဟုတ်ပါလော၊ လွန်မြတ်သောသတိ၊ လွန်မြတ်သောပညာ အစရှိသော ဂုဏ်ထူးသို့ ရောက်ကုန်သော မြတ်စွာဘုရား အစရှိသော အရှင်တို့သည်လည်း လူဖြစ်သော သူတို့သာတည်း။ ဆက်၍ဆိုဦးအံ့၍ ဆိုအပ်ပြီးသော ဝိဂြိုဟ်၌ ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်း၌ နေကုန်သော သူတို့သည်သာလျှင် မုချအားဖြင့် လူမည်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ သတိစသော လောကုတ္တရာဂုဏ်ထူး၊ ရဲရင့်သော ဂုဏ်ထူး၊ ရဟန်းပိုင်းဖြစ်နိုင်သော ဂုဏ်ထူးတို့ဖြင့် မြတ်သောစိတ်ရှိသောကြောင့် မနုဿ-မည်၏။ လူတို့၏နေရာဖြစ်ရာသည် လူ့ဘုံမည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုဇမ္ဗူဒိပ်၌နေသော သူတို့နှင့် တူသောရုပ် စသည်ရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ကျွန်းငယ်တို့၌ နေသော သူတို့နှင့်အတူ တပါးသော ကျွန်းကြီးတို့၌ နေသော သူတို့ကိုလည်း လူ-ဟူ၍ပင် ဆိုအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;လောကီသဒ္ဒါ ဆရာကြီးတို့သည်ကား-မနု မည်သော ကမ္ဘာဦးအစမင်း၏ သားဖြစ်ကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;မနုဿ&lt;/b&gt;-မည်ကုန်၏-ဟု ဆိုကြကုန်၏။ လူတို့၏နေရာဘုံသည် ဤကာမသုဂတိ ၇-ဘုံအရာ၌ &lt;b&gt;မနုဿ&lt;/b&gt;-မည်ကုန်၏၊ ကြွင်းသော စာတုမဟာရာဇိက အစရှိသော ပုဒ်တို့၌လည်း ဤအတူ မှတ်အပ်၏၊ ထိုနတ်တို့အား နတ်မင်းကြီး ၄-ယောက်တို့၌ ခစားခြင်းရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;စာတုမဟာရာဇိက&lt;/b&gt;-မည်ကုန်၏။ တနည်းကား— “နတ်မင်းကြီးလေးယောက်တို့၏ နေရာဖြစ်၍ ဖြစ်သော စာတုမဟာရာဇ်နတ်ပြည်၌ ဖြစ်သောကြောင့် စာတုမဟာရာဇိက-မည်ကုန်၏။ မာဃလုလင်နှင့်အတူ ၃၃-ယောက်ကုန်သော ကုသိုလ်ပြုဘက်ဖြစ်သော သူတို့သည် ဤနတ်ပြည်၌ ဖြစ်ကုန်၏၊ ထိုသို့ ၃၃-ယောက်သော နတ်တို့၏ ဖြစ်ရာဖြစ်သောကြောင့် ထိုသူတို့၏ ဖြစ်ရာအရပ်သည် &lt;b&gt;တေတ္တိံသ&lt;/b&gt;-မည်၏၊ ထို &lt;b&gt;တေတ္တိံသ&lt;/b&gt;ပုဒ်သည်ပင်လျှင် နိရုတ္တိနည်းဖြင့် &lt;b&gt;တာဝတိံသာ&lt;/b&gt; ဖြစ်၏။ ထိုနတ်တို့အား တာဝတိံသာ-ဟုဆိုအပ်သောနေရာရှိသောကြောင့် တာဝတိံသာ-ဟုလည်း ဆရာတို့ ဆိုကြကုန်သေး၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆက်၍ ဆိုဦးအံ့— “သဟဿံ စာတုမဟာရာဇိကာနံ၊ သဟဿံ တာဝတိံသာနံ”ဟု ဟောတော်မူသောကြောင့် ကြွင်းသော စကြာဝဠာတိုက်တို့၌လည်း ကာမာဝစရနတ်ပြည် ခြောက်ဘုံတို့သည် ရှိကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ဤတာဝတိံသာစသော အမည်သည် ထိုနတ်ဘုံ၏ အမည်မျှသာတည်း၊ ဤသို့ယူအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ နတ်မင်းကြီးလေးယောက်တို့၌ ခစားတတ်သောကြောင့်၎င်း၊ နတ်မင်းကြီးလေးယောက်တို့၏ နေရာအရပ်၌ ဖြစ်တတ်သောကြောင့်၎င်း၊ စာတုမဟာရာဇ်နတ်-မည်၏။ ထိုစာတုမဟာရာဇ်နတ်တို့၏ နေရာဖြစ်သောကြောင့် စာတုမဟာရာဇ်ဘုံ-မည်၏။&lt;br&gt;၂။ မာဃလုလင်နှင့် တကွ ကောင်းမှုပြုဘက် သုံးကြိမ် သုံးယောက်သောသူတို့၏ နေရာဖြစ်ရာဖြစ်သောကြောင့် တာဝတိံသာဘုံ-မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဆင်းရဲမှ ကင်းသောကြောင့် &lt;b&gt;ယာမာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ မိမိ၏ ကြက်သရေစည်းစိမ်ဖြင့် နှစ်သက်ခြင်းသို့ ရောက်သောကြောင့် &lt;b&gt;တုသိတာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ထိုနတ်တို့အား မိမိသည်ဖန်ဆင်းသော စည်းစိမ်၌ မွေ့လျော်ခြင်းရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;နိမ္မာနရတိ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ သူတပါးတို့သည် ဖန်ဆင်းအပ်ကုန်သော စည်းစိမ်တို့၌ မိမိအလိုသို့ လိုက်စေတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ရူပပဌမဈာန် ၃-ဘုံ&lt;/h3&gt;၇။ &lt;b&gt;ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာ၊ ဗြဟ္မပုရောဟိတာ၊ မဟာဗြဟ္မာ စေတိ ပဌမဈာနဘူမိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) ဗြဟ္မပုရောဟိတာဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) မဟာဗြဟ္မာဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;ဤသို့ ပဌမဈာန်ဘုံသည် ၃-ပါး အပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;ရူပပဌမဈာန် ၃-ဘုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၇။ မဟာဗြဟ္မာတို့၏ အလုပ်အကျွေးဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ထိုမဟာဗြဟ္မာတို့၏ ပရိသတ်၌ ဖြစ်သောကြောင့်&lt;hr&gt; ၁။ ပူပန်ထန်ပြင်းဆင်းရဲခြင်း အဝဝတို့မှ ကင်းလွတ်၍ နတ်ဖြစ်သော ချမ်းသာအဝတ္တိနှင့် ပြည့်စုံစွာ ခံစားရသောကြောင့် ယာမာ-မည်၏၊ ယာမာန်နေရာဖြစ်ရာသည် ယာမာဘုံ-မည်၏။&lt;br&gt;၂။ မိမိ၏ စည်းစိမ်ရိပ်ငြိမ် အထွေထွေ အသရေနှင့် ပြည့်စုံ၍ နှစ်သက်ခြင်းသို့ ရောက်သောကြောင့် တုသိတာ-မည်၏၊ တုသိတာနတ်တို့၏ နေရာဖြစ်သည် တုသိတာဘုံမည်၏။&lt;br&gt;၃။ မိမိတို့သည် ဖန်ဆင်းအပ်သော နတ်ဘုံနတ်နန်း၌ မွေ့လျော်တတ်သောကြောင့် နိမ္မာနရတိနတ်-မည်၏၊ နိမ္မာနရတိနတ်တို့၏ နေရာဖြစ်ရာဘုံသည် နိမ္မာနရတိဘုံ-မည်၏။&lt;br&gt;၄။ သူတပါးတို့ ဖန်ဆင်းအပ်သော စည်းစိမ်ချမ်းသာ၌ မိမိအလိုလိုက်တတ်သောကြောင့် ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနတ်-မည်၏။ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနတ်တို့၏ နေရာဖြစ်ရာဘုံသည် ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိဘုံ-မည်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ထိုမဟာဗြဟ္မာတို့၏ ပုရောဟိတ်အရာ၌ တည်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဗြဟ္မပုရောဟိတ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ဈာန်အစရှိကုန်သော ထိုထိုဂုဏ်ထူးတို့ဖြင့် ကြီးပွါးကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဗြဟ္မာ&lt;/b&gt;-မည်ကုန်၏။ အဆင်းနှင့် ပြည့်စုံသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ရှည်သော အသက်ရှိသည်၏ အဖြစ် အစရှိသော ဂုဏ်တို့ကြောင့်၎င်း၊ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာဗြဟ္မာတို့ထက် မြတ်ကုန်သော ဗြဟ္မာဖြစ်ကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;မဟာဗြဟ္မာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ထိုသုံးပါးကုန်သော ဗြဟ္မာတို့သည် အထူးသဖြင့် မြတ်သည်၏ အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အရောင်တို့ဖြင့် ထွန်းတောက်ပသော တူသော အပြင်၌ နေကုန်၏။&lt;h3&gt;ဒုတိယဈာန် ၃-ဘုံ&lt;/h3&gt;၈။ &lt;b&gt;ပရိတ္တာဘာ၊ အပ္ပမာဏာဘာ၊ အာဘဿရာ စေတိ ဒုတိယဈာနဘူမိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) ပရိတ္တာဘာဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) အပ္ပမာဏာဘာဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) အာဘဿရာဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;ဤသို့ ဒုတိယဈာန်ဘုံသည် သုံးပါးအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;ဒုတိယဈာန် ၃-ဘုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၈။ ထိုဗြဟ္မာတို့အား အထက်ဗြဟ္မာတို့အောက် နည်းသော အရောင်ရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;ပရိတ္တာဘာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ထိုဗြဟ္မာ&lt;hr&gt; ၁။ မဟာဗြဟ္မာတို့၏ အလုပ်အကျွေးပရိသတ်ဖြစ်သောကြောင့် ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာ-မည်၏။&lt;br&gt;၂။ မဟာဗြဟ္မာတို့၏ ပုရောဟိတ်အရာ၌ တည်သောကြောင့် ဗြဟ္မပုရောဟိတ-မည်၏။&lt;br&gt;၃။ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာဗြဟ္မာတို့ထက် အသက်ရှည်ခြင်း၊ အဆင်းလှခြင်း စသည်တို့ဖြင့် မြင့်မြတ်သောကြောင့် မဟာဗြဟ္မာ-မည်၏။ ဤဗြဟ္မာသုံးဦးတို့၏ မြတ်သော ရတနာရောင်တို့ဖြင့် တောက်ပသော တူမျှသောဘုံအပြင်သည် ပဌမဗြဟ္မာသုံးပါးတို့၏ ဘုံမည်၏။&lt;br&gt;၄။ အပ္ပမာဏာဘာ၊ အာဘဿရာ ဗြဟ္မာတို့အောက် နည်းသော အရောင်အလင်းရှိသောကြောင့် ပရိတ္တာဘာ-မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တို့အား အတိုင်းအရှည်မရှိသော အရောင်ရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အပ္ပမာဏာဘာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ထိုဗြဟ္မာတို့အား တိမ်တိုက်မှလျှပ်စစ်ပြက်သကဲ့သို့ ပီတိနှင့်တကွဖြစ်သော ဈာန်ကြောင့်ဖြစ်သော ခန္ဓာအစဉ်ရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် အရောင်သည် ထိုမှဤမှ ထွက်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အာဘဿရာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ တနည်းကား—ဆီမီးတိုင်၏ အလျှံကဲ့သို့ ထိုဗြဟ္မာတို့၏ ကိုယ်မှအရောင်သည် ပြတ်၍ပြတ်၍ ကျသကဲ့သို့ ထွက်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အာဘဿရာ&lt;/b&gt;-မည်ကုန်၏။ တနည်းကား—အကြင်ဆိုအပ်ပြီးသော အရောင်ဖြင့် ထွန်းတောက်ပလေ့ရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အာဘဿရာ&lt;/b&gt;-မည်၏။ ထိုသုံးပါးကုန်သော ဗြဟ္မာတို့သည်လည်း အထူးသဖြင့် မြတ်ကုန်သည်အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အရောင်တို့ဖြင့် ထွန်းတောက်ပသော တူသော အပြင်၌ နေကုန်၏။&lt;h3&gt;တတိယဈာန် ၃-ဘုံ&lt;/h3&gt;၉။ &lt;b&gt;ပရိတ္တသုဘာ၊ အပ္ပမာဏသုဘာ၊ သုဘကိဏှာ စေတိ တတိယဈာနဘူမိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) ပရိတ္တသုဘာဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) အပ္ပမာဏသုဘာဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) သုဘကိဏှာဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;ဤသို့ တတိယဈာန်ဘုံသည် သုံးပါးအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;တတိယဈာန် ၃-ဘုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၉။ တခဲနက်သော မတုန်လှုပ်သော ကိုယ်ရောင်ကို &lt;b&gt;သုဘာ&lt;/b&gt; ဟု ဆိုအပ်၏။ ထိုဗြဟ္မာတို့အား အထက်ဗြဟ္မာတို့အောက် သေးငယ်&lt;hr&gt; ၁။ အတိုင်းအရှည်မရှိသော အရောင်ရှိသောကြောင့် အပ္ပမာဏာဘာ-မည်၏။&lt;br&gt;၂။ အရောင်သည် ကိုယ်မှထွက်၍ ထိုမှဤမှ ထွက်ကာ ထွန်းလင်းတတ်သောကြောင့် အာဘဿရာ-မည်၏။ ဗြဟ္မာသုံးဦးတို့၏ အထူးသဖြင့် မြတ်သော ရတနာရောင်တို့ဖြင့် တောက်ပသော တူမျှသောဘုံအပြင်သည် ဒုတိယဗြဟ္မာသုံးပါးတို့၏ ဘုံမည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သော ကိုယ်ရောင်ရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;ပရိတ္တသုဘာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ထိုဗြဟ္မာတို့အား အတိုင်းအရှည်မရှိသော ကိုယ်ရောင်ရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အပ္ပမာဏသုဘာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ အရောင်အပေါင်း-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော တင့်တယ်ခြင်းတို့နှင့် ပြွမ်းကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;သုဘကိဏှာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ &lt;b&gt;သုဘကိဏှာ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်လျက် အာ-သဒ္ဒါကို ရဿအဖြစ်ပြု၍ အဆုံး ဏ-အက္ခရာကို ဟ-ပြု၍ သုဘကိဏှာ-ဟု ဆိုအပ်၏။ ထိုဗြဟ္မာတို့သည်လည်း အထူးသဖြင့် မြတ်ကုန်သည်အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အရောင်တို့ဖြင့် ထွန်းတောက်ပသော တူသော အပြင်၌ နေကုန်၏။&lt;h3&gt;စတုတ္ထဈာန် ၇-ဘုံ&lt;/h3&gt;၁၀။ &lt;b&gt;ဝေဟပ္ဖလာ၊ အသညသတ္တာ၊ သုဒ္ဓါဝါသာ စေတိ စတုတ္ထဈာနဘူမီတိ ရူပါဝစရဘူမိ သောဠသ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဝေဟပ္ဖိုလ်ဘုံ၎င်း၊ အသညသတ်ဘုံ၎င်း၊ သုဒ္ဓါဝါသ ၅-ဘုံ၎င်း၊ ဤသို့ စတုတ္ထဈာန်ဘုံ ၇-ပါးအပြားရှိ၏၊ ဤသို့ ရူပါဝစရဘုံသည် ၁၆-ပါးအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;စတုတ္ထဈာန် ၇-ဘုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၀။ ထိုဗြဟ္မာတို့အား ဈာန်အာနုဘော်ကြောင့်ဖြစ်သော ကြီးကျယ်ပြန့်ပြောသောအကျိုးရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;ဝေဟပ္ဖိုလ်&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ထိုဗြဟ္မာတို့အား သညာ၌ တပ်ခြင်းကင်းသော ဘာဝနာကြောင့်&lt;hr&gt; ၁။ အထက်ဘုံ၌ဖြစ်သော ဗြဟ္မာတို့အောက် နည်းသော တခ်နက်ဖြစ်၍ မတုန်မလှုပ် တင့်တယ်ကောင်းမြတ်သော ကိုယ်ရောင်ရှိသောကြောင့် ပရိတ္တသုဘာ-မည်၏။&lt;br&gt;၂။ အတိုင်းအရှည်မရှိသော တခ်နက်ဖြစ်၍ မတုန်မလှုပ် တင့်တယ်ကောင်းမြတ်သော ကိုယ်ရောင်ရှိသောကြောင့် အပ္ပမာဏသုဘာ-မည်၏။&lt;br&gt;၃။ တခ်နက်ဖြစ်၍ မတုန်မလှုပ် တင့်တယ်ကောင်းမြတ်သော ကိုယ်ရောင်တို့ဖြင့် ထက်ဝန်းကျင်ပြွမ်းသောကြောင့် သုဘကိဏှာ-မည်၏။ ဤဗြဟ္မာသုံးဦးတို့၏ အထူးသဖြင့် မြတ်သော ရတနာရောင်တို့ဖြင့် တောက်ပသော တူမျှသောဘုံအပြင်သည် တတိယဗြဟ္မာသုံးဦးတို့၏ ဘုံမည်၏။&lt;br&gt;၄။ ဈာန်၏အာနုဘော်ကြောင့်ဖြစ်သော ကြီးကျယ်ပြန့်ပြောသောအကျိုးရှိသောကြောင့် ဝေဟပ္ဖိုလ်-ဗြဟ္မာမည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်သော ရုပ်စဉ်မျှသာရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် သညာသည်၎င်း၊ ထိုသညာကို အရင်းပြုသဖြင့် ဆိုအပ်ကုန်သော ကြွင်းသော နာမ်ခန္ဓာတို့သည်၎င်း မရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အသညသတ်&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ထိုသညာမရှိသော ဗြဟ္မာတို့သည်သာလျှင် သတ္တဝါလည်းမည်ကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;အသညသတ္တ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ထိုဗြဟ္မာတို့သည်လည်း အထူးသဖြင့် မြတ်ကုန်သည်အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အရောင်တို့ဖြင့် ထွန်းတောက်ပသော တူသော အပြင်၌ နေကုန်၏။ စင်ကြယ်ကုန်သော အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏သာလျှင် နေရာဖြစ်ကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;သုဒ္ဓါဝါသ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား—ထိုဗြဟ္မာတို့အား ချစ်ခြင်း၊ မုန်းခြင်းမရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် စင်ကြယ်သောနေရာရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;သုဒ္ဓါဝါသ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ထိုဗြဟ္မာတို့၏ နေရာဘုံသည်လည်း ဌာနူပစာအားဖြင့် သုဒ္ဓါဝါသ-မည်၏။&lt;h3&gt;သုဒ္ဓါဝါသ ၅-ဘုံ&lt;/h3&gt;၁၁။ &lt;b&gt;အဝိဟာ၊ အတပ္ပါ၊ သုဒဿာ၊ သုဒဿီ၊ အကနိဋ္ဌာ စေတိ သုဒ္ဓါဝါသဘူမိ ပဉ္စဝိဓာ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) အဝိဟာဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) အတပ္ပါဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) သုဒဿာဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၄) သုဒဿီဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၅) အကနိဋ္ဌာဘုံ၎င်း၊ ဤ သုဒ္ဓါဝါသဘုံသည် ငါးပါးအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;သုဒ္ဓါဝါသ ၅-ဘုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၁။ ဤငါးပါးသော အပြင်တို့တွင် ပဌမအပြင်၌ နေကုန်သော ဗြဟ္မာတို့သည် စိုးစဉ်းမျှသော ကာလ၌ မိမိ၏နေရာကို မစွန့်&lt;hr&gt; ၁။ သညာ၌ ရွံရှာစက်ဆုပ်သော ဘာဝနာ၏ အစွမ်းဖြင့် သညာနှင့်တကွသော နာမ်ခန္ဓာတို့၏ မရှိသောကြောင့်၎င်း၊ သတ္တဝါလည်းဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ အသညသတ္တ-ဗြဟ္မာမည်၏။ ဤဗြဟ္မာ ၂-ဦးတို့၏ အထူးသဖြင့် အလွန်မြတ်သော ရတနာရောင်တို့ဖြင့် တောက်ပသော တူသောဘုံအပြင်သည် စတုတ္ထဈာန်ဘုံမည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သောကြောင့် &lt;b&gt;အဝိဟာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ဒုတိယအပြင်၌ နေကုန်သော ဗြဟ္မာတို့သည် တစုံတခုသော အကြောင်းကြောင့် မပူပန်ကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;အတပ္ပ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ တတိယအပြင်၌ နေကုန်သော ဗြဟ္မာတို့သည် အလွန်မြတ်သော အရောင်အဆင်းရှိ၍ ချမ်းသာသောသဘောဖြင့် ရှုအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သုဒဿာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ စတုတ္ထအပြင်၌ နေကုန်သော ဗြဟ္မာတို့သည် အလွန်စင်ကြယ်သော စက္ခုဝိညာဏ်ရှိ၍ ချမ်းသာသဖြင့် အဆင်းကို မြင်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သုဒဿီ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ပဉ္စမအပြင်၌ နေကုန်သော ဗြဟ္မာတို့သည် လွန်သော စည်းစိမ်ဂုဏ်သိရ်ရှိသည်ဖြစ်၍ ထိုဗြဟ္မာတို့အား စည်းစိမ်ဂုဏ်သိရ်ငယ်သော အဖြစ်မရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အကနိဋ္ဌာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အရူပ ၄-ဘုံ&lt;/h3&gt;၁၂။ &lt;b&gt;အာကာသာနဉ္စာယတနဘူမိ၊ ဝိညာဏဉ္စာယတနဘူမိ၊ အာကိဉ္စညာယတနဘူမိ၊ နေဝသညာနာသညာယတနဘူမိ စေတိ အရူပဘူမိ စတုဗ္ဗိဓာ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁။ အနည်းငယ်သော ကာလအားဖြင့် မိမိနေရာဌာနကို မစွန့်တတ်သောကြောင့် အဝိဟာဗြဟ္မာ-မည်၏၊ ထိုဗြဟ္မာတို့၏ နေရာဖြစ်သော ဘုံသည် အဝိဟာဗြဟ္မာဘုံ-မည်၏။&lt;br&gt;၂။ တစုံတခုသောအကြောင်းဖြင့် ပူလောင်ခြင်းမရှိသောကြောင့် အတပ္ပဗြဟ္မာ-မည်၏။ ထိုဗြဟ္မာတို့၏ နေရာဖြစ်သောဘုံသည် အတပ္ပဗြဟ္မာဘုံ-မည်၏။&lt;br&gt;၃။ လွန်ကဲသောကောင်းသော အဆင်းရှိ၍ ချမ်းသာသဖြင့် ကြည့်အပ်သောကြောင့် သုဒဿာဗြဟ္မာ-မည်၏၊ ထိုဗြဟ္မာတို့၏ နေရာဖြစ်သောဘုံသည် သုဒဿာဗြဟ္မာဘုံ-မည်၏။&lt;br&gt;၄။ အလွန်ပင်စင်ကြယ်သော စက္ခုဝိညာဏ်ရှိ၍ ချမ်းသာစွာ မြင်နိုင်သောကြောင့် သုဒဿီဗြဟ္မာ-မည်၏၊ ထိုဗြဟ္မာတို့၏ နေရာဖြစ်သောကြောင့် သုဒဿီဗြဟ္မာဘုံ-မည်၏။&lt;br&gt;၅။ လွန်ကဲသော စည်းစိမ်ဂုဏ်သိရ်ရှိသဖြင့် စည်းစိမ်ဂုဏ်သိရ်သေးငယ်မှုမရှိသောကြောင့် အကနိဋ္ဌဗြဟ္မာ-မည်၏၊ ထိုဗြဟ္မာတို့၏ နေရာဖြစ်သောကြောင့် အကနိဋ္ဌဗြဟ္မာဘုံမည်၏။&lt;br&gt;ဤဘုံငါးပါးသည် ကာမရာဂါသယ၊ ပဋိဃာနုသယတို့ မရှိသဖြင့် အလွန်စင်ကြယ်တော်မူကြသော အနာဂါမ်၊ ရဟန္တာအရှင်တို့၏ နေရာဖြစ်သောကြောင့် သုဒ္ဓါဝါသဘုံမည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၁) အာကာသာနဉ္စာယတနဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) ဝိညာဏဉ္စာယတနဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) အာကိဉ္စညာယတနဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၄) နေဝသညာနာသညာယတနဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;ဤသို့ အရူပဘုံသည် လေးပါးအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;အရူပ ၄-ဘုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၂။ အပိုင်းအခြားမရှိသော ကသိုဏ်းကို ခွ၍ရအပ်သော ကောင်းကင်အာရုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော ပဌမအရူပဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာလေးပါးတို့သည်ပင်လျှင် အာရမ္မဏဘုံ၏ အစွမ်းဖြင့် &lt;b&gt;အာကာသာနဉ္စာယတနဘုံ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား—ထိုပဌမအရူပဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာလေးပါးတို့ဖြင့် ပိုင်းခြားအပ်သောအရပ်သည် ဌာနဘုံ၏ အစွမ်းဖြင့် အာကာသာနဉ္စာယတနဘုံမည်၏၊ ကြွင်းသော ဝိညာဏဉ္စာယတနဘုံ စသည်တို့၌လည်း ဤအတူပင် မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;ဘုံ၌ ပုဂ္ဂိုလ်ရ ဂါထာ&lt;/h3&gt;၁၃။ &lt;b&gt;ပုထုဇ္ဇနာ န လဘန္တိ၊ သုဒ္ဓါဝါသေသု သဗ္ဗထာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သောတာပန္နာ စ သကဒါ၊ ဂါမိနော စာပိ ပုဂ္ဂလာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အရိယာ န လဘန္တိ၊ အသညာပါယဘူမိသု။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သေသဌာနေသု လဘန္တိ၊ အရိယာ အနရိယာ စ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဣဒမေတ္ထ ဘူမိစတုက္ကံ။&lt;hr&gt; ၁။ ကသိုဏ်း ၉-ပါးမှ ခွ၌ရအပ်သော ကောင်းကင်ပညတ်သည် အာကာသာနာယတနရာ၏၎င်း၊ ပဋိသန္ဓေဖြစ်သော ပဌမဈာန်ဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာ၏၎င်း တည်ရာဖြစ်သောကြောင့် အာကာသာနဉ္စာယတနဘုံ-မည်၏၊&lt;br&gt;တနည်း-အာကာသာနဉ္စာယတန ကုသိုလ်ဈာန်စိတ်သည်၎င်း၊ ပဋိသန္ဓေဖြစ်သော အာကာသာနဉ္စာယတန ဝိပါက်စိတ်သည်၎င်း၊ မိမိနှင့် သမ္ပယုတ်ဖြစ်သော တရားတို့၏ မှီရာဖြစ်သောကြောင့် အာကာသာနဉ္စာယတနဘုံ-မည်၏၊ (ကြွင်းအရူပဘုံများကိုလည်း နည်းတူသိ။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သုဒ္ဓါဝါသဘုံ၌ ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း၊ သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း၊ သကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း မရအပ်ကုန်၊ အသညသတ်ဘုံ၊ အပါယ်ဘုံတို့၌ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်ရှစ်ယောက်တို့ကို မရအပ်ကုန်၊ သုဒ္ဓါဝါသဘုံ၊ အပါယ်ဘုံ၊ အသညသတ်ဘုံတို့မှ ကြွင်းကုန်သော ၂၁-ဘုံတို့၌ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း၊ ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ် ၃-ယောက်တို့ကို၎င်း ရအပ်ကုန်၏။ ဤဆိုအပ်ပြီးသည်ကား ဤဝီထိမုတ္တသင်္ဂဟအရာ၌ ဘူမိစတုက္ကတည်း။&lt;h3&gt;ဘုံ၌ ပုဂ္ဂိုလ်ရ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၃။ ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း၊ သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း၊ သကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း၊ သုဒ္ဓါဝါသဘုံတို့၌ ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် မရအပ်ကုန်၊ ဤသို့ပုဒ်စပ်ခြင်း အနက်ပေးခြင်းကို ပြုအပ်၏။ ပုထုဇဉ်အစရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ပယ်သဖြင့် အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့ကိုသာ ထိုသုဒ္ဓါဝါသဘုံ၌ ရခြင်းကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သေသဌာနေသု&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို သုဒ္ဓါဝါသဘုံ၊ အပါယ်ဘုံ၊ အသညသတ်ဘုံမှ ကြဉ်အပ်ကုန်သော ကြွင်းသောဘုံတို့၌ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း၊ အရိယာမဟုတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း ရအပ်ကုန်၏-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဘူမိစတုက္က အဖွင့်ပြီး၏။&lt;h3&gt;အပါယ်ပဋိသန္ဓေ&lt;/h3&gt;၁၅။ &lt;b&gt;တတ္ထ အကုသလဝိပါကုပေက္ခာသဟဂတသန္တိရဏံ အပါယဘူမိယံ ဩက္ကန္တိက္ခဏေ ပဋိသန္ဓိ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁။ သုဒ္ဓါဝါသငါးဘုံတို့၌ ပုထုဇဉ်၊ သောတာပန်၊ သကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ မရနိုင်၊ မရောက်နိုင်ကုန်၊ အသညသတ်ဘုံ၊ အပါယ်ဘုံတို့၌ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် မဖြစ်ကုန်၊ ထိုဘုံမှ ကြွင်းကျန်သော ၂၁-ဘုံတို့၌သာ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်၎င်း၊ ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်၎င်း ဖြစ်ကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;တတောပရံ ဘဝင်္ဂံ ပရိယာယာနေ စဝနံ ဟုတွာ ဝေါစ္ဆိဇ္ဇတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အယမေကာပါယပဋိသန္ဓိနာမ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုလေးပါးသော ပဋိသန္ဓေတို့တွင် အကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏစိတ်သည် အပါယ်ဘုံ၌ သက်သောခဏ၌ ပဋိသန္ဓေဖြစ်၍၊ ပဋိသန္ဓေအခါမှ နောက်၌ ဘဝင်ဖြစ်၍၊ အဆုံး၌ စုတိဖြစ်၍ ပြတ်၏၊ တခုသော ဤပဋိသန္ဓေသည် အပါယ်ပဋိသန္ဓေမည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၅။ ။&lt;b&gt;ဩက္ကန္တိက္ခဏေ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဩက္ကန္တိ-ဟူသောပုဒ်ကို ပဋိသန္ဓေအခါ၌-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;ကာမသုဂတိပဋိသန္ဓေ&lt;/h3&gt;၁၆။ ။&lt;b&gt;ကုသလဝိပါကုပေက္ခာသဟဂတသန္တီရဏံ ပန ကာမသုဂတိယံ မနုဿာနဉ္စ ဇစ္စန္ဓာနံ ဘုမ္မဋ္ဌိတာနဉ္စ ဝိနိပါတိကာသုရာနံ ပဋိသန္ဓိဘဝင်္ဂစုတိဝသေန ပဝတ္တတိ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏစိတ်သည် ကာမဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် ကန်းသောသူ အစရှိကုန်သော လူတို့အား၎င်း၊ ဘုမ္မစိုးနတ်ကို မှီ၍ဖြစ်ကုန်သော ဝိနိပါတိကအသုရာတို့အား၎င်း ပဋိသန္ဓေ၊ ဘဝင်၊ စုတိ၏အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;ကာမသုဂတိပဋိသန္ဓေအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၆။ ။ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် ကန်းသောသူသည် &lt;b&gt;ဇစ္စန္ဓ&lt;/b&gt;မည်၏။ ဥ၌ဖြစ်သော အဏ္ဍဇသတ္တဝါ၊ အမိဝမ်း၌ဖြစ်သော ဇလာဗုဇ၊&lt;hr&gt; ၁။ ပဋိသန္ဓေလေးမျိုးတွင် သံသေဒဇ ပဋိသန္ဓေ၊ ဥပပါတ် ပဋိသန္ဓေ နှစ်ပါးဖြင့် ပဋိသန္ဓေ တည်နေသော သူတို့အား ပဋိသန္ဓေအခါ၌ စက္ခုနှင့်တကွ ဖြစ်သင့်လျက် စက္ခုမဖြစ်သည် ဖြစ်အံ့၊ ဇစ္စန္ဓပုဂ္ဂိုလ် မည်၏၊ အဏ္ဍဇ ပဋိသန္ဓေ၊ ဇလာဗုဇ ပဋိသန္ဓေ နှစ်ပါးဖြင့် ပဋိသန္ဓေ တည်နေသော သူတို့အား သတ္တမ သတ္တာဟ စက္ခု ဖြစ်ချိန်ကာလ အကုသိုလ်ကံ တားမြစ်သောကြောင့် စက္ခုမပါ မဖြစ်သည် ဖြစ်အံ့၊ ဇစ္စန္ဓ-ပုဂ္ဂိုလ် မည်၏၊ စက္ခုဝိညာဏကလာပ် ဖြစ်ပြီးမှ တစုံတခုသော အကြောင်းကြောင့် စက္ခုမပါမူ၍ မွေးဖွားသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဇစ္စန္ဓ-ဟု မဆိုအပ်ချေ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သတ္တဝါအားလုံးတို့သည် ပဋိသန္ဓေဥပါဒ်ခဏ၌ စက္ခုန္ဒြေသည် အကယ်၍ မချို့ကုန်သည်ဖြစ်အံ့၊ ထိုသို့ မချို့ကုန်သော်လည်း စက္ခုစသည် ဖြစ်ထိုက်သော ကာလ၌ စက္ခုန္ဒြေ၏ဖြစ်ခြင်းကို တားမြစ်တတ်သော အကုသိုလ်ကံ၏ တားမြစ်အပ်သော သတ္တိကြောင့် ပဋိသန္ဓေကိုပေးသော ကံသည်၎င်း၊ ပဝတ္တိအကျိုးကို ပေးတတ်သော ကံတစ်ပါးသည်၎င်း မဖြစ်စေအပ်သော စက္ခုန္ဒြေရှိသော ဝါ-စက္ခုမရှိသော သတ္တဝါသည် &lt;b&gt;ဇစ္စန္ဓ&lt;/b&gt;-မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အပရေဆရာတို့သည်ကား &lt;b&gt;ဇစ္စန္ဓပုဂ္ဂိုလ်&lt;/b&gt;-ဟူသည် အမိဝမ်းတွင်း၌ပင်လျှင် ကန်းသောသူတည်း။ အမိဝမ်းတွင်း၌ ကန်းသည်ဖြစ်၍ ဖွားသောသူတည်း၊ ဤသို့သော အနက်ကို မှတ်အပ်၏၊ ထို &lt;b&gt;ဇစ္စန္ဓ&lt;/b&gt; ဟူသောပါဌ်ဖြင့် ဒွိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်၊ တိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား အမိဝမ်းတွင်း၌ စက္ခုန္ဒြေ၏ မရှိခြင်းဟူသော အဓိပ္ပါယ်သည် ပြီးပြည့်စုံ၏ ဟု ဆိုကြကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဇစ္စန္ဓာနံ&lt;/b&gt; ဟူသောပါဌ်၌ အာဒိ-သဒ္ဒဖြင့် ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် နားပင်းသောသူ၊ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် အမြုပ်သောသူ၊ ပဋိသန္ဓေ&lt;hr&gt; ၁။ ဇစ္စန္ဓာနံ-၌ အာဒိသဒ္ဒဖြင့် ဇစ္စဗဓိရ၊ ဇစ္စဃာန၊ ဇစ္စမူဂ၊ ဇစ္စရူ၊ ဇာတ်အမ္မတ္တက၊ ပဏ္ဍက၊ ဥဘတောဗျဉ္ဇနက၊ နပုန်၊ မမ္မ စသော သူတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏၊ ၎င်းပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်လည်း အဟိတ် ကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏစိတ်ဖြင့် ပဋိသန္ဓေနေသော သူတို့မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;* ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် နားပင်းသောသူသည် ဇစ္စဗဓိရ-မည်၏၊ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် ဃာနပသာဒ ချို့သောသူသည် ဇစ္စဃာန-မည်၏။ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် ဇိဝှါပသာဒ မချို့ကောင်းပေ၊ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် အမြုပ်သောသူသည် ဇစ္စမူဂ-မည်၏၊ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် ဆွံ့သောသူသည် ဇစ္စရူ-မည်၏၊ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် စိတ်ဖေါက်ပြန်သော ဝမ်းတွင်းရူးသူသည် ဇာတ်အမ္မတ္တက-မည်၏၊ ကာမဂုဏ်ကို ခံစားလိုသောကြောင့် ပန်းထုတ်ခြင်းစသော ယုတ်မာသော အမှုမျိုးကို ပြုလုပ်မှ ကာမဂုဏ် ခံစားနိုင်သော သူမျိုးသည် ပဏ္ဍုက်-မည်၏။&lt;br&gt;ယောက်ျား တစ်လ၊ မိန်းမ တစ်လ စသည်ဖြင့် ဖြစ်ပျက် ပြောင်းလဲ၍ ယောက်ျားဖြစ်တဲ့ မိန်းမဖြစ်တဲ့ ယောက်ျား မိန်းမတို့၏ နိမိတ်အင်္ဂါ အစုံရှိသူသည် ဥဘတောဗျဉ္ဇနက-မည်၏။&lt;br&gt;ယောက်ျား မဟုတ်၊ မိန်းမလည်း မဟုတ်၊ နှစ်ပါးစုံမှလွတ်၍ လိင် ၂-ပါးမှကင်းသော သူသည် နပုန်-မည်၏။&lt;br&gt;စကားပြောဆိုရာ၌ စကား တစ်လုံး တစ်လုံးကို အလွန်အားထုတ်၍ ပြောဆိုရ၏။ ထိုသို့ ပြောဆိုပါသော်လည်း ချောချောပြေပြေမရှိ၊ ထစ်ထစ်ငေါ့ငေါ့ ပြောဆိုသောသူသည် မမ္မ-စွဲသောသူ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အားဖြင့် ဆွံ့သောသူ၊ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် ရူးသောသူ၊ ပဏ္ဍုက်၊ ဥဘတောဗျဉ္ဇနက၊ နပုန်း၊ စကားတငက်ငက်မစွဲသောသူ အစရှိသည်တို့ကို ပေါင်းခြင်းကို ပြုအပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;အပရေဆရာတို့သည်ကား အချို့ကုန်သော အဟိတ်ပဋိသန္ဓေ ရှိကုန်သော သတ္တဝါတို့သည် မချို့သော ဣန္ဒြေရှိကုန်၍ အတန်ငယ် စကားမဆိုနိုင်သည်ဖြစ်၍ ဆင်ခြင်ခြင်းသဘောရှိကုန်၏၊ ထိုသို့ သဘောရှိသော သူတို့ကိုလည်း အာဒိ-သဒ္ဒါဖြင့်ပင် ပေါင်းခြင်းကို ပြုအပ်၏-ဟု ဆိုကုန်၏။ ဘုမ္မစိုးနတ်တို့၌ ဖြစ်ခြင်းရှိသည်ဖြစ်၍ ဘုမ္မစိုးနတ်တို့ကို မှီ၍ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဘုမ္မဋ္ဌိတာ&lt;/b&gt; နတ်မည်ကုန်၏။ ချမ်းသာအပေါင်းမှ ချို့တဲ့သောကြောင့် &lt;b&gt;ဝိနိပါတိကာသုရာ&lt;/b&gt;-မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အဟိတ်ပဋိသန္ဓေ&lt;/h3&gt;၁၇။ &lt;b&gt;မဟာဝိပါကာနိ ပန အဋ္ဌ သဗ္ဗထာ ကာမသုဂတိယံ ပဋိသန္ဓိဘဝင်္ဂစုတိဝသေန ပဝတ္တန္တိ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ရှစ်ပါးကုန်သော မဟာဝိပါက်စိတ်တို့သည် ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့်လည်း ကာမသုဂတိဘုံ၌သာ ပဋိသန္ဓေ၊ ဘဝင်၊ စုတိအစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ တန်ခိုးကြီးမားသော ရုက္ခစိုး၊ ဘုမ္မစိုး နတ်တို့ကို မှီခို၍ နေကြရသောကြောင့် ဘုမ္မဋ္ဌိတနတ်-မည်ကုန်၏၊ ထိုနတ်တို့သည် မိမိကိုယ်ပိုင် ဘုံဗိမာန်များ မရှိကြသဖြင့် ချုံပုတ်ပေါင်းတို့၎င်း၊ သစ်ပင်ကြီး၊ သစ်ဦးတို့၌၎င်း၊ လိုဏ်ဂူ၊ ကျောင်းပျက်၊ ကန်ပျက်၊ သုဿာန်သင်းချိုင်း စသည်တို့၌၎င်း၊ မှီခိုကပ်ရပ်၍ ဆင်းရဲနေကြသော ယခုကာလ ခေါ်ကြသော တစ္ဆေ၊ သူရဲ စသော နတ်ပင်တည်း၊ ထိုဘုမ္မဋ္ဌိတဖြစ်သော တစ္ဆေ၊ သူရဲ စသော နတ်တို့သည် ချမ်းသာအပေါင်းမှ ရှေးဦးစွာ ကင်းကွာတတ်သောကြောင့် ဝိနိပါတိကအသုရာ-မည်ကုန်၏၊ မဟာဝိပါက်စိတ် ၈-ခုတွင် ဉာဏဝိပ္ပယုတ်စိတ် ၄-ခုဖြင့် ပဋိသန္ဓေ တည်နေသော နတ်၊ လူတို့သည် အလောဘဟိတ်၊ အဒေါသဟိတ် ၂-ပါးသာ ရှိသော ဒွိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်-မည်ကုန်၏။ ဉာဏသမ္ပယုတ်စိတ် ၄-ခုဖြင့် ပဋိသန္ဓေ တည်နေသော နတ်၊ လူတို့သည် အလောဘ၊ အဒေါသ၊ အမောဟဟိတ် ၃-ပါးရှိသောကြောင့် တိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်-မည်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အဟိတ်ပဋိသန္ဓေအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၇။ ။&lt;b&gt;သဗ္ဗထာကာမသုဂတိယံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ သဗ္ဗထာ-ဟူသောပုဒ်ကို နတ်လူတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၇-ပါး အပြားရှိသော ကာမသုဂတိဘုံ၌-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;လူနှင့်အပါယ် ပုဂ္ဂိုလ်စသည်တို့၏ အသက်တမ်း&lt;/h3&gt;၂၀။ ။&lt;b&gt;တေသု ပန စတုသု အပါယာနံ မနုဿာနံ ဝိနိပါတိကာသုရာနဉ္စ အာယုပ္ပမာဏဂဏနာယ နိယမော နတ္ထိ&lt;/b&gt;။ ထိုဆယ်ပါးသော ပဋိသန္ဓေနှင့် ယှဉ်ကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် လေးယောက်ကုန်သော အပါယ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏၎င်း၊ လူတို့၏၎င်း၊ ဝိနိပါတိကအသုရာတို့၏၎င်း အသက်အတိုင်းအရှည်ကို ရေတွက်ခြင်း၌ မြဲခြင်းမရှိ။&lt;h3&gt;လူနှင့်အပါယ် ပုဂ္ဂိုလ်စသည်တို့၏ အသက်တမ်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၀။ ။&lt;b&gt;တေသု&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ တေသု-ဟူသောပုဒ်ကို အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော ပဋိသန္ဓေနှင့် ယှဉ်ကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင်၊ တနည်းကား—အပါယ်ပုဂ္ဂိုလ် အစရှိသည်တို့တွင်-ဟု အနက်ပေး။ အချို့ကုန်သော သတ္တဝါတို့၏ ရှည်သော အသက်ရှိသည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ အချို့ကုန်သော သတ္တဝါတို့၏ အလွန်ရှည်သော အသက်ရှိသည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ အသက်အတိုင်းအရှည်ကို ရေတွက်ခြင်း၌ မြဲခြင်းမရှိပေ၊ ထို့ကြောင့် ရှေးဆရာတို့သည်—&lt;br&gt;&lt;hr&gt;ထိုအပါယ်သား၊ လူ၊ ဝိနိပါတိက အသုရာတို့အား အကြင်မျှလောက် ကုသိုလ်ကံ၊ အကုသိုလ်ကံသည် မကုန်သေး၊ ထိုမျှလောက် ကာလပတ်လုံး စုတေ့ခြင်းမရှိ၍ ၎င်းတို့၏ ကံသာလျှင် ပမာဏဖြစ်သောကြောင့် အသက်ရှည်သူ ရှည်၍ တိုသူတိုကြကုန်၏၊ အသက်အတိုင်းအရှည် အရေအတွက် မမြဲကုန်၊ ထို့ကြောင့် အချို့သော ဘုမ္မစိုးနတ်တို့သည် ၇-ရက်မျှသာ အသက်ရှည်၍၊ အချို့မှာ အာယုကပ်ပတ်လုံး တည်ကြကုန်၏။ လူတို့မှာလည်း တစ်ခါတစ်ရံ အသင်္ချေယျ အသက်ရှည်၍ တစ်ခါတစ်ရံ ဆယ်နှစ်မျှ အသက်ရှည်ကြကုန်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;အပါလိကမနုဿာယု၊ ပရိစ္ဆေဒေါ န ဝိဇ္ဇတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တထာ ဟိ ကာဠနဂါတာ၊ ယက္ခာ ကေစိ စိရာယုနော။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဟု မိန့်ဆိုကုန်၏။ &lt;br&gt;အနက်ကား—အပါယ်ဘုံ၌ဖြစ်သော သတ္တဝါနှင့် လူတို့၏ အသက်အပိုင်းအခြားသည် မရှိ၊ ထို့ကြောင့်သာလျှင် ကာဠနဂါးသည်၎င်း၊ မန္ဓာတ်မင်းသည်၎င်း၊ အချို့ကုန်သော နတ်ဘီလူးတို့သည်၎င်း၊ ရှည်သောအသက်ရှိကုန်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် အသက်အပိုင်းအခြား မရှိပါသနည်း-ဟူမူ ထိုအပါယ်လေးဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့အား အကြင်မျှလောက် ကာလပတ်လုံး အကုသိုလ်ကံသည် မကုန်၊ ထိုမျှလောက်သော ကာလပတ်လုံး စုတေ့ခြင်းမရှိသောကြောင့် အပါယ်ဘုံတို့၌ ကံသာလျှင် အတိုင်းအရှည် ပမာဏဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အပါယ်ဘုံသားတို့အား အသက်အပိုင်းအခြားမရှိ၊ ဘုမ္မစိုးနတ်တို့၏ အသက်အပိုင်းအခြား ပမာဏသည် ထိုအပါယ်ဘုံသားအတူ ကံသာလျှင် အတိုင်းအရှည် ပမာဏရှိ၏။ ထိုစကားမှန်၏။ ထိုဘုမ္မစိုးနတ်တို့၌ ဖြစ်ကုန်သောအချို့သော သတ္တဝါတို့သည်လည်း ၇-ရက်သာတည်ကုန်၏၊ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည် အာယုကပ် အတိုင်းအရှည်ရှိသော ကာလပတ်လုံး တည်ကုန်၏၊ လူတို့၏လည်း ထို့အတူ အသက်အပိုင်းအခြားမရှိ၊ အဘယ့်ကြောင့် အသက်အပိုင်းအခြား မရှိပါသနည်း-ဟူမူ၊ ထိုလူတို့၏ တစ်ရံတစ်ခါ အသင်္ချေယျ အသက်ရှည်သည်အဖြစ်ကြောင့်၊ တစ်ရံတစ်ခါ ဆယ်နှစ်အသက်ရှည်သည်အဖြစ်ကြောင့် အသက်အပိုင်းအခြားမရှိ။ &lt;b&gt;“ယော စိရံ ဇီဝတိ၊ သော ဝဿသတံ ဇီဝတိ၊ အပ္ပံ ဝါ ဘိယျော ဒုတိယံ ဝဿသတံ န ပါပုဏာတိ”&lt;/b&gt; ဟူသော ဤစကားသည် ယခုကာလ၌ဖြစ်ကုန်သော လူတို့ကို ရည်၍ ဆိုအပ်သောစကားဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—အကြင်သူသည် ရှည်မြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး အသက်ရှည်၏၊ ထိုသူသည် အနှစ်တစ်ရာပတ်လုံး အသက်ရှည်၏။ အနည်းငယ် အနှစ်တစ်ရာထက် လွန်သော ကာလပတ်လုံးသော်လည်း အသက်ရှည်တတ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;စာတုမဟာရာဇ်နတ်သက်&lt;/h3&gt;၂၁။ ။&lt;b&gt;စာတုမဟာရာဇိကာနံ ပန ဒေဝါနံ ဒိဗ္ဗာနိ ပဉ္စဝဿသတာနိ အာယုပ္ပမာဏံ၊ မနုဿဂဏနာယ နဝုတိဝဿသတသဟဿပ္ပမာဏံ ဟောတိ&lt;/b&gt;။ စာတုမဟာရာဇ်နတ်ဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော နတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်သည် နတ်၌ဖြစ်ကုန်သော အနှစ်ငါးရာတို့ ဖြစ်ကုန်၏။ လူတို့၏ အရေအတွက်အားဖြင့် အနှစ်ကိုးသန်း အတိုင်းအရှည်ရှိ၏။&lt;h3&gt;စာတုမဟာရာဇ်နတ်သက် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၁။ ။&lt;b&gt;ဒိဗ္ဗာနိပဉ္စဝဿသတာနိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ လူတို့၏ အနှစ်ငါးဆယ်တို့သည် စာတုမဟာရာဇ်နတ်တို့၌ တစ်ရက်ဖြစ်၏။ ထိုနေ့အားလျော်စွာ လ၊ နှစ်တို့ကို ပိုင်းခြား၍ နတ်၏ အတိုင်းအရှည်ဖြစ်ကုန်သော အနှစ်ငါးရာတို့သည် အသက်အတိုင်းအရှည်ဖြစ်၏။ ထိုစကားမှန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ယာနိ ပညာသ ဝဿာနိ၊ မနုဿာနံ ဒိဝသော တဒါ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တိသရတ္တိ ဝေါ မာသော၊ မာသာ ဒွါဒသ သံဝစ္ဆရံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တေန သံဝစ္ဆရေနာယု၊ ဒိဗ္ဗ ပဉ္စသတံ မတံ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဟူသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—လူတို့၏ အကြင် အနှစ်ငါးဆယ်တို့သည် စာတုမဟာရာဇ်နတ်ပြည်၌ တစ်ရက်ဖြစ်၏၊ ည၌ ၃၀-သည် တစ်လမည်၏၊ ၁၂-လတို့သည် တစ်နှစ်မည်၏၊ ထိုနတ်တို့၏ နှစ်ဖြင့် စာတုမဟာရာဇ်နတ်တို့၏ အသက်ကို နတ်တို့၏ အနှစ်ငါးရာ-ဟူ၍ သိအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ လူတို့၏ အနှစ် ၅၀-သည် စာတုမဟာရာဇ် နတ်တို့၌ တစ်ရက်ဖြစ်၏၊ ထိုရက် ၃၀-သည် နတ်တို့၌ တစ်လ ဖြစ်၏၊ ထို ၁၂-လသည် နတ်တို့၌ တစ်နှစ် ဖြစ်၏၊ ထိုနှစ်ပေါင်း ၅၀၀-သည် စာတုမဟာရာဇ် နတ်တို့၏ အသက် ဖြစ်၏၊ လူတို့၏ အရေအတွက်အားဖြင့် အနှစ် ၉-သန်း ဖြစ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;မနုဿဂဏနာယ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို လူတို့၏ နှစ်အရေအတွက်အားဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;တာဝတိံသာစသောနတ်သက်&lt;/h3&gt;၂၂။ ။&lt;b&gt;တတော စတုဏံ တာဝတိံသာနံ၊ တတော စတုဏံ ယာမာနံ၊ တတော စတုဏံ တုသိတာနံ၊ တတော စတုဏံ နိမ္မာနရတီနံ၊ တတော စတုဏံ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစာတုမဟာရာဇ်နတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ထက် လေးဆတက်သည် တာဝတိံသာဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော နတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ဖြစ်၏။ ထိုတာဝတိံသာနတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ထက် လေးဆတက်သည် ယာမာဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော နတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ဖြစ်၏။ ထိုယာမာနတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ထက် လေးဆတက်သည် တုသိတာနတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ဖြစ်၏။ ထိုတုသိတာနတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ထက် လေးဆတက်သည် နိမ္မာနရတိနတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ဖြစ်၏။ ထိုနိမ္မာနရတိနတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ထက် လေးဆတက်သည် ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိနတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;တာဝတိံသာစသောနတ်သက်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၂။ ။&lt;b&gt;တတော စတုဏံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ လူတို့၏ အနှစ်ငါးဆယ် အတိုင်းအရှည်ရှိသော စာတုမဟာရာဇ်တို့၏ တစ်နေ့ကို၎င်း၊ စာတုမဟာရာဇ်နတ်၌ ဖြစ်ကုန်သော အနှစ်ငါးရာတို့ကို၎င်း၊ နှစ်ဆတက်သည်ကိုပြု၍ နတ်၌ဖြစ်သော အနှစ်တစ်ထောင်သည် တာဝတိံသာနတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ဖြစ်၏။ ဤသို့
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	နေ့၊ နှစ်ဆတက်၊ နှစ်နှစ်ဆတက်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် လေးဆတက်သည်ကိုပြု၍ ထိုလေးဆတက်သော နှစ်သည်ကား တာဝတိံသာနတ်တို့၏ အရေအတွက်အားဖြင့် အနှစ်တစ်ထောင်ဖြစ်၏၊ လူတို့၏ အရေအတွက်အားဖြင့် အနှစ်ခြောက်သန်း အလွန်ရှိသော သုံးကုဋေအတိုင်းအရှည်ရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တတော စတုဏံ ယာမာနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ တာဝတိံသာနတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ထက် ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့် လေးဆတက်သည်ကိုပြု၍ ယာမာနတ်တို့၏ အရေအတွက်အားဖြင့် အနှစ်နှစ်ထောင်အတိုင်းအရှည်ရှိ၏။ လူတို့၏ အရေအတွက်အားဖြင့် အနှစ်လေးသန်း အလွန်ရှိကုန်သော အနှစ်တစ်ဆယ့်လေးကုဋေသည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တတော စတုဏံ တုသိတာနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ တုသိတာနတ်ပြည်၌ ဖြစ်ကုန်သော အနှစ်လေးထောင်တို့သည် အသက်အတိုင်းအရှည် ဖြစ်ကုန်၏၊ လူတို့၏ အရေအတွက်အားဖြင့် အနှစ်ခြောက်သန်း အလွန်ရှိကုန်သော အနှစ် ၅၇-ကုဋေတို့သည် အသက်အတိုင်းအရှည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တတော စတုဏံ နိမ္မာနရတီနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ နိမ္မာနရတိနတ်ပြည်၌ ဖြစ်ကုန်သော အနှစ်ရှစ်သောင်း အသက်အတိုင်း&lt;hr&gt; ၁။ တာဝတိံသာ စသော အထက်အထက် နတ်တို့သည် အောက်အောက် နတ်တို့ထက် ရက်၊ လ၊ နှစ် အားဖြင့် ၂-ဆသာလျှင် ကြီး၏၊ အသက်တမ်းအားဖြင့်လည်း ၂-ဆသာလွန်၏၊ ဤသို့ ရက်၊ လ၊ နှစ် အားဖြင့် နှစ်ဆ ပိုသာလွန်သော နေ့ ၂-ဆတက်၊ အသက်တမ်း နှစ်အားဖြင့် ၂-ဆပိုသာလွန်သော နှစ် ၂-ဆတက်အားဖြင့် ၄-ဆတက် အရေအတွက် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;လွန်ပုံကား လူတို့၏ အနှစ် ၅၀-သည် စာတုမဟာရာဇ် နတ်တို့၏ တစ်ရက်ဖြစ်၏။ ၎င်းစာတုမဟာရာဇ် နတ်တို့၏ တစ်ရက် ဖြစ်သော အနှစ်ငါးဆယ်ကို ၂-ဆတက်၍ လူတို့၏ အနှစ်တစ်ရာမှ တာဝတိံသာနတ်တို့၏ တစ်ရက်ဖြစ်သောကြောင့် တာဝတိံသာနတ်တို့သည် စာတုမဟာရာဇ်နတ်တို့ထက် ရက်အားဖြင့် ၂-ဆသာ ဂုဏ ဖြစ်၏၊ အသက်တမ်းအားဖြင့်လည်း စာတုမဟာရာဇ်နတ်တို့၏ အသက်တမ်းသည် ၅၀၀-ဖြစ်သဖြင့် ၎င်းငါးရာထက် ၂-ဆ လွန်သော အနှစ် ၁၀၀၀-သည် တာဝတိံသာ နတ်တို့၏ အသက် ဖြစ်၍ အသက်တမ်းအားဖြင့်လည်း ၂-ဆသာ ၂-ဆတက် ဂုဏ ဖြစ်၏၊ ယင်းရက် ၂-ဆတက်၊ အသက်တမ်း ၂-ဆကို ပေါင်းသော် စတုဂုဏ ၄-ဆတက်ဖြစ်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အရှည်ရှိကုန်၏၊ လူတို့၏ အရေအတွက်အားဖြင့် အနှစ်ကုဋေ ၂၀၀-တို့သည်၎င်း၊ အနှစ်လေးသန်း အလွန်ရှိကုန်သော အနှစ်ကုဋေ ၃၀-တို့သည်၎င်း၊ အနှစ်လေးသန်း အလွန်ရှိသော အနှစ်ကုဋေ ၂၃၀-တို့သည် အသက်အတိုင်းအရှည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တတော စတုဏံ ဝသဝတ္တီနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနတ်ပြည်၌ ဖြစ်ကုန်သော အနှစ်တစ်သောင်းခြောက်ထောင်တို့သည် အသက်အတိုင်းအရှည်ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိနတ်သက်&lt;/h3&gt;၂၃။ ။&lt;b&gt;နဝသတဉ္စ ကုဋိယော၊ ဝဿာနံ ပဏ္ဏာ တထာ။ ဝဿသတသဟဿာနိ၊ သဋ္ဌိစ ဝသဝတ္တိသု။&lt;/b&gt; ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော နတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်သည် လူတို့၏ အရေအတွက်အားဖြင့် နှစ်တို့၏ ကုဋေကိုးရာတို့သည်၎င်း၊ နှစ်ဆယ့်တစ်ကုဋေတို့သည်၎င်း၊ ထိုမှတစ်ပါး အနှစ်ခြောက်သန်းတို့သည်၎င်း ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိနတ်သက်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၃။ ။လူတို့၏ အရေအတွက်သည်ကား အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာ ကိုယ်တိုင်သာလျှင် ပြလိုသောကြောင့် &lt;b&gt;နဝသတ&lt;/b&gt;-အစရှိသော ဂါထာကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏၊ နှစ်တို့၏ သမ္ဗန္ဓဖြစ်သော ကုဋေကိုးရာတို့သည်၎င်း၊ နှစ်ဆယ့်တစ်ကုဋေတို့သည်၎င်း၊ ထိုမှတစ်ပါး အနှစ်ခြောက်သန်းတို့သည်၎င်း၊ ဝသဝတ္တီနတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ဖြစ်၏၊ ဤသို့ ပုဒ်စပ်ခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;h3&gt;ဒုတိယဈာန်ဘုံပဋိသန္ဓေ&lt;/h3&gt;၂၅။ ။&lt;b&gt;တထာ ဒုတိယဈာနဝိပါကံ တတိယဈာနဝိပါကဉ္စ ဒုတိယဈာနဘူမိယံ&lt;/b&gt;။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထို့အတူ ဒုတိယဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ဝိပါက်စိတ်သည်၎င်း၊ တတိယဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ဝိပါက်စိတ်သည်၎င်း၊ ဒုတိယဈာန်&lt;h3&gt;ရူပဒုတိယဈာန်ဘုံပဋိသန္ဓေအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၅။ ။&lt;b&gt;ဒုတိယဈာနဘူမိယံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ စတုက္ကနည်း၏ အစွမ်းဖြင့် ဆိုအပ်သောစကားဖြစ်၏၊ ထိုပဋိသန္ဓေအခါမှ နောက်၌ ပဝတ္တိအခါ၌၎င်း၊ စုတိအခါ၌၎င်း၊ ထိုသို့သဘောရှိသည်သာလျှင်ဖြစ်သော ဘဝင်၊ စုတိအစွမ်းဖြင့် ဖြစ်၍ ချုပ်၏၊ ဤသို့ ယောဇနာခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;h3&gt;ရူပဗြဟ္မာတို့၏ အသက်တမ်း&lt;/h3&gt;၃၀။ ။&lt;b&gt;တေသု ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာနံ ဒေဝါနံ ကပ္ပဿ တတိယော ဘာဂေါ အာယုပ္ပမာဏံ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုခြောက်ပါးသော ပဋိသန္ဓေနှင့် ယှဉ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇ-ဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော ဗြဟ္မာတို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်သည် အသင်္ချေယျကပ်၏ သုံးပုံတစ်ပုံဖြစ်၏။&lt;h3&gt;ရူပဗြဟ္မာတို့၏ အသက်တမ်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၀။ ။&lt;b&gt;တေသု&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ တေသု-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုပဋိသန္ဓေတို့ဖြင့် ယူအပ်သော ပဋိသန္ဓေရှိကုန်သော ဗြဟ္မာတို့တွင်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ကပ္ပဿ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ကပ္ပဿ-ဟူသောပုဒ်ကို အသင်္ချေယျကပ်၏-ဟု အနက်ပေး။ အဘယ့်ကြောင့် အသင်္ချေယျကပ်ကို ယူရပါ&lt;hr&gt; ၁။ ပဉ္စကနည်းအရ ဈာန်ငါးပါး ဝိပါက်ငါးပါး ပြားနေသော်လည်း စတုက္ကနည်းအရ ဈာန် ၄-ပါးမျှသာ ဖြစ်၍ ၎င်းပဉ္စကနည်း၌ တတိယဈာန် ဝိပါက်သည် စတုက္ကနည်း ဒုတိယဈာန် ဝိပါက်ပင် ဖြစ်သောကြောင့် ဒုတိယဘုံ၌သာ အကျိုးပေး၏၊ သို့ဖြစ်၍ “ဒုတိယဈာနဝိပါကံ တတိယဈာနဝိပါကဉ္စ”ဟု ပေါင်း၍ သင်္ဂြိုဟ်၌ မိန့်ဆိုတော်မူ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သနည်း-ဟူမူ၊ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇ အစရှိကုန်သော ဗြဟ္မာသုံးဘုံတို့၏ မဟာကပ်၏ အစွမ်းဖြင့် အသက်အပိုင်းအခြားသည် မဖြစ်သင့်၊ အဘယ့်ကြောင့် မဖြစ်သင့်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ ထိုပဌမဈာန် သုံးဘုံတို့၏ တခုသောကပ်၌ မပျက်စီးခြင်းမရှိသည်ဖြစ်၍ ပြည့်စုံသော မဟာကပ်၌ မဖြစ်သင့်သောကြောင့် မဖြစ်သင့်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစကားသင့်၏။ ဤလောကကြီးသည် ၇-ကြိမ်တို့၌ မီးဖြင့်ပျက်စီး၏၊ ၈-ကြိမ်မြောက်၌ ရေဖြင့်ပျက်စီး၏၊ တဖန် ၇-ကြိမ်တို့၌ မီးဖြင့်ပျက်စီး၏၊ ၈-ကြိမ်မြောက် ရေဖြင့်ပျက်စီး၏၊ ဤသို့ ရှစ်ကြိမ်မြောက်သော အဋ္ဌကတို့သည် ပြည့်ကုန်သည်ရှိသော် နောက်ဆုံးအကြိမ်၌ လေဖြင့်ပျက်စီး၏၊ ထိုသို့ ပျက်စီးရာ၌ ပဌမဈာန်သုံးဘုံအပြင်ကို အစပြု၍ မီးဖြင့်ပျက်စီး၏၊ ဒုတိယဈာန်သုံးဘုံအပြင်၊ တတိယဈာန်သုံးဘုံအပြင်ကို အစပြု၍ ရေဖြင့်ပျက်စီး၏၊ စတုတ္ထဈာန်ဘုံအပြင်ကို အစပြု၍ လေဖြင့်ပျက်စီး၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သတ္တသတ္တက္ခတ္တုံ ဝါရာ၊ အဂ္ဂိနာ အဂ္ဂိဒဟတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;စတုသဋ္ဌိ ယဒါ ဝုဍ္ဎာ၊ ဧကော ဝါယုဝရော သိယာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အာဘဿရာ ဟော၊ အာပေန သုဘကိဏှတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝေဟပ္ဖလတော ဝါ တေန၊ ဧဝံ လောကော ဝိနဿတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဟူသော ဤစကားကို ဆိုအပ်ကုန်ပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—၇-ကြိမ် ၇-ကြိမ် မီးဖြင့်လောကသည် ပျက်စီး၏၊ ၈-ကြိမ်မြောက်၊ ရှစ်ကြိမ်မြောက်၌ ရေဖြင့်ပျက်စီး၏၊ အကြင်အခါ၌ ၆၄-ကြိမ်တို့သည် ပြည့်ကုန်၏၊ ထိုအခါ လေတစ်ကြိမ်ဖြစ်၏၊ အာဘဿရာဘုံမှ အောက်၌ မီးဖြင့်လောကသည် ပျက်စီး၏၊ သုဘကိဏှဘုံမှ အောက်၌ ရေဖြင့်ပျက်စီး၏၊ ဝေဟပ္ဖိုလ်ဘုံမှ အောက်၌ လေဖြင့်ပျက်စီး၏၊ ဤသို့ လောကသည် ပျက်စီး၏။ ထို့ကြောင့် ပဌမဈာန်သုံးဘုံတို့၏ တစ်ပါးပါးသော သံဝဋ္ဋကပ်၌ ပျက်စီးခြင်းမရှိသောကြောင့် အလုံးစုံသော မဟာကပ်၌ ပဌမ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဈာန်ဘုံတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည်မရှိ၊ ထို့ကြောင့် အသင်္ချေယျကပ်၏အစွမ်းဖြင့် ထိုဗြဟ္မာတို့၏ အသက်အပိုင်းအခြားကို မှတ်အပ်၏။ ဒုတိယဈာန်သုံးဘုံအစရှိသော အပြင်မှစ၍ အပြည့်ဖြစ်သော မဟာကပ်၏အစွမ်းဖြင့် အသက်အပိုင်းအခြားကို မှတ်အပ်၏။ အသင်္ချေယျကပ်၏အစွမ်းဖြင့် မမှတ်အပ်။&lt;h3&gt;မဟာကပ်နှင့် အသင်္ချေယျကပ် အကြောင်း&lt;/h3&gt;အသင်္ချေယျကပ်ဟူသည်ကား၊ အလျား အနံ တစ်ယူဇနာရှိသော ပြည့်သော မုံညင်းစေ့စုမှ အနှစ်တစ်ရာ အနှစ်တစ်ရာ လွန်သဖြင့်&lt;hr&gt; ၁။ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇ စသော ပဌမဈာန် ၃-ဘုံရှိ ဗြဟ္မာတို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်သည် တခုသောကပ်၌ မပျက်စီးသည်မည်သည် မရှိ၊ ပျက်စီးသည်သာ ဖြစ်၍ ပြည့်စုံစွာသော မဟာကပ်၌ မဖြစ်သင့်သောကြောင့် မဟာကပ်ကိုမယူဘဲ အသင်္ချေယျကပ်ကိုသာ ယူရ၏။&lt;br&gt;၂။ အသင်္ချေယျကပ် တစ်ခု၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ကား အလျားတစ်ယူဇနာ၊ အနံ တစ်ယူဇနာ ရှိသော မုံညင်းစေ့ကို ပုံထား၍ ထိုအထဲမှ အနှစ်တစ်ရာ၊ တစ်ရာ လွန်သောအခါ တစ်စေ့တစ်စေ့ကို ယူပစ်၍ ထိုမုံညင်းစေ့အပုံကြီးသည် ကုန်သွားသော်လည်း ကုန်ခြင်းသဘောမရှိသော မဟာကပ် တစ်ကပ်၏ လေးပုံတစ်ပုံ ပမာဏရှိ၏။&lt;br&gt;ထိုစကား ချဲ့ပြဦးအံ့။ ။ကပ်သည် အာယုကပ်, အန္တရကပ်, အသင်္ချေယျကပ်, မဟာကပ်ဟူ၍ ၄-ပါးရှိ၏၊ သတ္တဝါတို့၏ ရာ-ထောင် စသော အသက် အပိုင်းအခြားသည် အာယုကပ် မည်၏။ ဝိဝဋ္ဋဋ္ဌာယီ အသင်္ချေယျကပ် တခု၏ အတွင်း၌ ဆယ်နှစ်တမ်းမှ အသင်္ချေယျ, အသင်္ချေယျတမ်းမှ ဆယ်နှစ်တမ်းသို လူတုိ့၏ အသက်တမ်း တိုးမှု, ဆုတ်မှု ၂-ခုသည် အန္တရကပ် တခု ဖြစ်၏၊ ထိုအန္တရကပ် ၆၄-ကပ်သည် အသင်္ချေယျ တကပ် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;ထိုအသင်္ချေယျကပ်သည် သံဝဋ္ဋ, သံဝဋ္ဋဋ္ဌာယီ, ဝိဝဋ္ဋ, ဝိဝဋ္ဋဋ္ဌာယီ အသင်္ချေယျကပ် ဟူ၍ ၄-ပါးရှိ၏၊ ထိုလေးမျိုးတို့တွင် ကမ္ဘာပျက်မိုဃ်းရွာသည်မှစ၍ မီးအလျှံ ငြိမ်းသည် တိုင်အောင် ပျက်နေဆဲကာလသည် သံဝဋ္ဋ အသင်္ချေယျကပ် မည်၏။ မီးအလျှံ ငြိမ်းသည်မှစ၍ ကမ္ဘာပြုမိုဃ်း ရွာသည်တိုင်အောင် အပျက်အဖြစ်ဖြင့် တည်နေဆဲ ကာလသည် သံဝဋ္ဋဋ္ဌာယီ အသင်္ချေယျကပ်မည်၏၊ ကမ္ဘာပြုမိုဃ်း ရွာသည်မှစ၍ နေ, လ, နက္ခတ် ထွက်သည်တိုင်အောင် တိုးပွားနေဆဲ ကာလသည် ဝိဝဋ္ဋအသင်္ချေယျကပ် မည်၏၊ နေ, လ, နက္ခတ် ထွက်သည်မှစ၍ ကမ္ဘာပျက်မိုဃ်း တဖန် ရွာသည်တိုင်အောင် တိုးပွားမှု တည်နေဆဲ ကာလသည် ဝိဝဋ္ဋဋ္ဌာယီ အသင်္ချေယျကပ်မည်၏၊ ထိုအသင်္ချေယျ လေးကပ်သည် မဟာကပ် တကပ်မည်၏။&lt;br&gt;ထိုမဟာကပ်သည်လည်း မီး ဖျက်သော မဟာကပ်, ရေ ဖျက်သောမဟာကပ်, လေ ဖျက်သော မဟာကပ်ဟူ၍ ၃-မျိုးရှိ၏။ မီး ၇-ကြိမ် ရေတကြိမ် ထိုနောင် ၇-ကြိမ် တိုင်တိုင် မီးဖြင့် ပျက်စီး၍ ၈-ကြိမ်မြောက်၌ ရေတကြိမ် ဤသို အလှည့်စီ အလှည့်စီ ပျက်စီး၍ အကြင် အခါ ၆၄-ကြိမ်မြောက် ဖြစ်၏၊ ထိုအခါ လေတကြိမ်ဖြင့် လောကကြီး ပျက်စီး၏။ မီးဖျက်သော ကြောင့် ပဌမဈာန် ၃-ဘုံတိုင်အောင် ပျက်စီး၏၊ ရေဖျက်သောကြောင့် ဒုတိယဈာန် ၃-ဘုံ တိုင်အောင်ပျက်စီး၏၊ လေဖျက်သောကြောင့် ဝေဟပ္ဖိုလ်ဘုံအောက် အကုန်ပျက်စီး၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တစ်စေ့ တစ်စေ့ကို ဆောင်ယူသဖြင့် မုံညင်းစေ့အစုကုန်သော်လည်း မကုန်သော သဘောရှိသော မဟာကပ်၏ လေးပုံတစ်ပုံတည်း။ ဝ-လေးပုံတစ်ပုံသည် အသင်္ချေယျကပ်မည်၏။&lt;br&gt;&lt;b&gt;အသင်္ချေယျကပ်အကြောင်း&lt;/b&gt;&lt;br&gt;သတ္ထန္တရကပ်၊ ရောဂန္တရကပ်၊ ဒုဗ္ဘိက္ခန္တရကပ်တို့တွင် တစ်ပါးပါးသော သံဝဋ္ဋဖြင့် များစွာသော သတ္တဝါတို့သည် ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ကုန်သည်ရှိသော်၊ ကြွင်းသော သတ္တဝါတို့၏ သန္တာန်၌ဖြစ်သော ကုသိုလ်ကံ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဆယ်နှစ်တမ်းမှစ၍ အစဉ်အားဖြင့် သတ္တဝါတို့သည် အသင်္ချေယျ အသက်အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သည်ဖြစ်ကုန်လတ်သော်၊ တဖန် မသူတော်တရားကို ကျင့်သုံးဆောက်တည်သည်အစွမ်းဖြင့် အစဉ်အားဖြင့် အသက်ဆုတ်ယုတ်လာ၍ သတ္တဝါတို့သည် ဆယ်နှစ်တမ်း အသက်ရှိကုန်သည်ဖြစ်ကုန်လတ်သော် ရောဂန္တရကပ် အစရှိသည်တို့တွင် တစ်ပါးပါးသော ပျက်စီးခြင်းဖြင့် သတ္တဝါတို့၏ အကြင်မျှလောက် ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ခြင်းသည်ရှိ၏၊ ထိုမျှလောက် ဤကပ်သည် တစ်ခုခုသော အန္တရကပ်မည်၏၊ ဤသို့ ပိုင်းခြားအပ်သော အန္တရကပ်၏အစွမ်းဖြင့် ထိုအသင်္ချေယျကပ်သည် ၆၄-ကြိမ်သော အန္တရကပ် အတိုင်းအရှည်ရှိ၏၊ ဆရာတို့ကား နှစ်ဆယ်သော အန္တရကပ် အတိုင်းအရှည်ရှိ၏-ဟုလည်း ဆိုကြကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၆။ ။&lt;b&gt;တေသု ပန အာကာသာနဉ္စာယတနုပဂါနံ ဒေဝါနံ ဝီသတိ ကပ္ပသဟဿာနိ အာယုပ္ပမာဏံ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;ထိုလေးပါးသော ပဋိသန္ဓေနှင့် ယှဉ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် အာကာသာနဉ္စာယတနဘုံသို့ ကပ်၍ဖြစ်ကုန်သော ဗြဟ္မာတို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်သည် မဟာကပ်နှစ်သောင်း ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အရူပဗြဟ္မာတို့၏ အသက်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၆။ ။အာကာသာနဉ္စာယတနဘုံသို့ ကပ်ရောက်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အာကာသာနဉ္စာယတနူပဂါ&lt;/b&gt;-မည်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;တစ်ဘဝ၌ တူရသောတရားသုံးပါး&lt;/h3&gt;၄၀။ ။&lt;b&gt;ပဋိသန္ဓေဘဝင်္ဂဉ္စ၊ တထာ စဝနမာနသံ။ ဧကမေဝ တထေဝေက၊ ဝိသယဉ္စေကဇာတိယံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဣဒမေတ္ထ ပဋိသန္ဓေစတုက္ကံ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;(တစ်ခုသောဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေစိတ်သည်၎င်း၊ ဘဝင်စိတ်သည်၎င်း၊ ထိုမှတစ်ပါး စုတိစိတ်သည်၎င်း၊ ဘူမိ၊ ဇာတိ၊ သမ္ပယုတ္တဓမ္မ၊ သင်္ခါရ အားဖြင့် တူသည်သာလျှင်တည်း၊ ထို့အတူ တူသောအာရုံရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;ဤသို့ ဆိုအပ်ပြီးသည်ကား ဤဝီထိမုတ္တသင်္ဂဟအရာ၌ ပဋိသန္ဓေစတုက္ကတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၀။ ။&lt;b&gt;ဧကမေဝ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဧကမေဝ-ဟူသောပုဒ်ကို ဘုံအားဖြင့်၎င်း၊ ဇာတ်အားဖြင့်၎င်း၊ သမ္ပယုတ်တရားအားဖြင့်၎င်း၊ သင်္ခါရအားဖြင့်၎င်း တူသည်သာတည်း-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဧကဇာတိယံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဧကဇာတိယံ-ဟူသောပုဒ်ကို တစ်ခုသောဘဝ၌-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပဋိသန္ဓေစတုက္ကအဖွင့်ပြီး၏။&lt;h3&gt;ကမ္မစတုက္က-ကံ ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၄၁။ ။&lt;b&gt;ဇနကံ၊ ဥပတ္ထမ္ဘကကံ၊ ဥပပီဠကကံ၊ ဥပဃာတကကံဉ္စေတိ ကိစ္စဝသေန&lt;/b&gt;။&lt;hr&gt; ၁။ ဘုံ၊ ဇာတ်၊ သမ္ပယုတ္တဓမ္မ၊ သင်္ခါရ၊ အာရုံအားဖြင့် တူပုံ။&lt;br&gt;* ပဋိသန္ဓေစိတ်သည် ကာမစိတ် ဖြစ်အံ့၊ ဘဝင်၊ စုတိစိတ်တို့သည်လည်း ကာမဘဝင်၊ ကာမစုတိစိတ်တို့သာ ဖြစ်ရကုန်၏၊ ရူပ၊ အရူပတို့၌လည်း ထို့အတူပင် (ဤကားဘုံတူပုံ)။&lt;br&gt;* ပဋိသန္ဓေစိတ်သည် ဝိပါက် အဗျာကတဇာတ် ဖြစ်အံ့၊ ဘဝင်၊ စုတိစိတ်သည်လည်း ဝိပါက် အဗျာကတဇာတ်သာ ဖြစ်ရကုန်၏။ (ဤကားဇာတ်တူပုံ)။&lt;br&gt;* ပဋိသန္ဓေစိတ်သည် ဖဿ စသော စေတသိက်နှင့် ယှဉ်သည်ဖြစ်အံ့၊ ဘဝင်၊ စုတိစိတ်သည်လည်း ဖဿ စသော စေတသိက်နှင့်သာ ယှဉ်ရကုန်၏၊ (ဤကားသမ္ပယုတ္တဓမ္မတူပုံ)။&lt;br&gt;* ပဋိသန္ဓေစိတ်သည် အသင်္ခါရိက ဖြစ်အံ့၊ ဘဝင်၊ စုတိစိတ်သည်လည်း အသင်္ခါရိကသာ ဖြစ်ရကုန်၏။ (ဤကားသင်္ခါရတူပုံ)။&lt;br&gt;* ပဋိသန္ဓေစိတ်သည် ကံကို အာရုံပြုအံ့၊ ဘဝင်၊ စုတိတို့သည်လည်း ကံကိုသာ အာရုံပြုရကုန်၏။ (ဤကားအာရုံတူပုံ)။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၁) ဝိပါက် ကတ္တတ္တာရုပ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော ဇနကကံ၎င်း၊&lt;br&gt;(၂) ထောက်ပံ့ ခိုင်စေတတ်သော ဥပတ္ထမ္ဘကကံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) ကပ်၍ နှိပ်စက်တတ်သော ဥပပီဠကကံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၄) ကပ်၍ သတ်တတ်သော ဥပဃာတကကံ၎င်း၊ ဤသို့ ကိစ္စ၏ အစွမ်းဖြင့် လေးပါးကုန်သော ကံတို့ကို သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ကိစ္စကံ လေးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၁။ ။ယခုအခါ၌ ကမ္မစတုက္ကကို လေးပါးသော အခြင်း အရာတို့ဖြင့် ပြုခြင်းငှါ &lt;b&gt;“ဇနကံ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို အားထုတ်အပ်၏၊ ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဇနကကံ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထောက်ပံ့တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဥပတ္ထမ္ဘကကံ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ကပ်၍ နှိပ်စက်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဥပပီဠကကံ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ကပ်၍ သတ်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဥပဃာတကကံ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ကိစ္စကံလေးပါးအထူး&lt;/h3&gt;ထိုလေးပါးသော ကံတို့တွင် ပဋိသန္ဓေအခါ, ပဝတ္တိအခါတို့၌ ဝိပါက်, ကတ္တတ္တာရုပ်တို့ကို ဖြစ်စေတတ်သော ကုသိုလ်စေတနာ, အကုသိုလ်စေတနာသည် &lt;b&gt;ဇနကကံ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မိမိသည်ကား အကျိုးကို ဖြစ်စေခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်သော်လည်း ကံတပါး၏ ကြာမြင့်စွာ အကျိုးကို ဖြစ်စေခြင်း၏ အကြောင်း ဖြစ်သော ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံသည် &lt;b&gt;ဥပတ္ထမ္ဘကကံ&lt;/b&gt; မည်၏။ &lt;br&gt;တနည်း–ဣဋ္ဌာရုံ, အနိဋ္ဌာရုံ သုခ, ဒုက္ခ ဖြစ်သော အကျိုးကို ဖြတ်သော အကြောင်း မဖြစ်သဖြင့်၎င်း၊ တိုးပွါးသော အကြောင်း&lt;hr&gt; ၁။ ပဋိသန္ဓေအခါ ပဝတ္တိအခါတို့၌ ဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာ, ကတ္တတ္တာရုပ်တို့ကို ဖြစ်စေတတ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ် စေတနာသည် ဇနကကံ-မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ဇနကကံကို၎င်း, ဇနကကံ၏ အကျိုးကို၎င်း ပဝတ္တိအခါ၌သာ အရှည်ခံ့ တည်တံ့အောင် ထောက်ပံ့တတ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ် စေတနာသည် ဥပတ္ထမ္ဘကကံ-မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်သဖြင့်၎င်း၊ ဇနကကံ၏ အစွမ်းအားလျော်စွာ ရှည်မြင့်စွာ ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံသည်၎င်း &lt;b&gt;ဥပတ္ထမ္ဘကကံ&lt;/b&gt; မည်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ကံတပါးသည် ဖြစ်စေအပ်သော အကျိုး၏ ဖျားနာခြင်း, ဓာတ် ညီညွတ် မျှတခြင်း အစရှိသည်၏ အကြောင်းကို တားမြစ်ခြင်းဖြင့် အလွန် ရှည်မြင့်အောင် ဖြစ်ခြင်းကို တားမြစ်တတ်သော အမှတ် မရှိသောကံသည် &lt;b&gt;ဥပပီဠကကံ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အားနည်းသော ဇနကကံ၏ အကျိုးကို ဖြစ်စေတတ်သော အစွမ်းသတ္တိကို ကပ်၍ ဖြတ်တတ်သော အကြောင်းကို ဖြစ်စေသဖြင့် ထိုအားနည်းသော ဇနကကံ၏ အကျိုးကို တားမြစ်၍ မိမိ၏ အကျိုးကို ဖြစ်စေတတ်သော ကံသည် &lt;b&gt;ဥပဃာတကကံ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဇနကကံနှင့် ဥပဃာတကကံအထူး&lt;/h3&gt;ဤဆိုလတံ့သည်ကား &lt;b&gt;ဇနကကံ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ဥပဃာတကကံ&lt;/b&gt; တို့၏ အထူးတည်း။ &lt;b&gt;ဇနကကံ&lt;/b&gt; သည် ကံတပါး၏ အကျိုးကို မဖြတ်မူ၍သာလျှင် အကျိုးကို ဖြစ်စေ၏၊ &lt;b&gt;ဥပဃာတကကံ&lt;/b&gt; သည် ကံတပါး၏ အကျိုးကို ဖြတ်ခြင်းလျှင် ပြဓာန်းခြင်း ရှိ၏၊ ဤကား အထူးတည်း။ ဤဆိုအပ်&lt;hr&gt; ၁။ ဇနကကံ၏ အကျိုးကို အားနည်းချိန် မဖွံ့ဖြိုးအောင် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းတတ်သော ကုသိုလ်, အကုသိုလ်စေတနာသည် ဥပပီဠကကံ-မည်၏။&lt;br&gt;၂။ အားနည်းသော ဇနကကံ၏ အကျိုးကို ဖြစ်စေတတ်သော အစွမ်းသတ္တိကို ဖြတ်၍ ပဝတ္တိ, ပဋိသန္ဓေ ၂-ပါးလုံး၌ မိမိ၏ အကျိုးကို ပေးသော ကုသိုလ် အကုသိုလ်စေတနာသည် ဥပဃာတကကံ-မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဇနကကံနှင့် ဥပဃာတကကံတို့၏အထူး&lt;/b&gt; - &lt;br&gt;&lt;b&gt;ဇနကကံ&lt;/b&gt;-သည် ကံတပါး၏ အကျိုးကို မတားမြစ်ဘဲ မိမိ၏ အကျိုးကို ပေးတတ်၏။ &lt;b&gt;ဥပဃာတကကံ&lt;/b&gt;-ကား ကံတပါး၏ အကျိုးကို ဖြတ်၍ မိမိ၏ အကျိုးကိုပေး၏။ ဤသို့ အထူးတည်း။&lt;br&gt;အပရေဆရာတို့ကား &lt;b&gt;ဥပဃာတကကံ&lt;/b&gt; သည် ကံတပါး၏ အကျိုးကိုဖြတ်၍ တပါးသော ကံ၏ အကျိုးပေးခွင့်ကို ပြု၏။ မိမိမူကား အကျိုးမပေး၊ ဤသို့ &lt;b&gt;ဇနကကံ&lt;/b&gt; နှင့် &lt;b&gt;ဥပဃာတကကံ&lt;/b&gt; တို့၏ အထူးကိုဆိုကြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပြီးသော အဆုံးအဖြတ်သည် ရှေးဦးစွာ အဋ္ဌကထာတို့၌ လာသော အဆုံးအဖြတ်တည်း။ တပါးသောဆရာတို့သည်ကား &lt;b&gt;ဥပပီဠကကံ&lt;/b&gt; သည် အနာများခြင်း အစရှိသည်၏ အကြောင်းကို ဆောင်သဖြင့် ကံတပါး၏ အကျိုးကို အခြား အကြား၌ တားမြစ်၏၊ &lt;b&gt;ဥပဃာတကကံ&lt;/b&gt; သည်ကား ထိုကံတပါးကို အချင်းခပ်သိမ်း ဖြတ်၍ တပါးသောကံ၏ အကျိုးပေးခွင့်ကို ပေး၏၊ မိမိမူကား အကျိုးကို မဖြစ်စေနိုင်၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ဤသို့ ဖြစ်သည် ရှိသော် &lt;b&gt;ဇနကကံ&lt;/b&gt; မှ ဤ &lt;b&gt;ဥပဃာတကကံ&lt;/b&gt; ၏ အထူးသည် ကောင်းစွာ ထင်ရှား၏၊ ဤသို့  ဆိုကုန်၏&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကိစ္စဝသေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဖြစ်စေခြင်း ကိစ္စ, ကပ်၍ ထောက်ပံ့ခြင်းကိစ္စ, ကပ်၍ နှိပ်စက်ခြင်းကိစ္စ, ကပ်၍ ဖြတ်ခြင်းကိစ္စတို့၏ အစွမ်းဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;ဂရုကံစသော ကံလေးပါး&lt;/h3&gt;၄ ၂။ ။ &lt;b&gt;ဂရုကံ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;အာသန္နီ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;အာစိဏ္ဏ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ကဋတ္တာကမ္မဉ္စ တိ ပါကဒါနပရိယာယေန&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;(၁) လေးသော &lt;b&gt;ဂရုကံ&lt;/b&gt; ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) သေခါနီး ကာလ၌ အောက်မေ့အပ်, ပြုအပ်သော &lt;b&gt;အာသန္နကံ&lt;/b&gt; ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) မပြတ် လေ့ကျက်အပ်သော &lt;b&gt;အာစိဏ္ဏကံ&lt;/b&gt; ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၄) အကျိုးပေးကာမျှ ပြုကာမျှဖြစ်သော &lt;b&gt;ကဋတ္တာကံ&lt;/b&gt; ၎င်း၊ ဤသို့ အကျိုးပေးသော အစဉ်အားဖြင့် လေးပါးကုန်သော ကံတို့ကို သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဂရုကံစသော ကံလေးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၂။ ။ &lt;b&gt;ဂရုကံ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား-ကြီးသော အပြစ်ရှိသည်လည်း ဖြစ်သော, ကြီးသော အာနုဘော် ရှိသည်လည်း ဖြစ်သော တပါး&lt;hr&gt; ၁။ တပါးသော ကံများက မတားမြစ်ဘဲ စုတိ၏ အခြားမဲ့၌ အကျိုးပေးနိုင်သော အလွန် အပြစ်ကြီး, အလွန်အာနုဘော်ကြီးသော ကံသည် ဂရုကံ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သော ကံသည် တားမြစ်ခြင်းမစွမ်းနိုင်သော ကံတည်း။ &lt;b&gt;အာသန္နီ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ သေခါနီး အခါ၌ အောက်မေ့အပ်သော ကံသည်၎င်း, ထိုသေခါနီး အခါ၌ ပြုအပ်သော ကံသည်၎င်း &lt;b&gt;အာသန္နကံ&lt;/b&gt; မည်၏။ &lt;b&gt;အာစိဏ္ဏ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ မပြတ် ပြုနေသော ကံတည်း၊ တနည်း– တကြိမ် ပြုပြီး၍လည်း မပြတ် မှီဝဲအောက်မေ့အပ်သော ကံတည်း၊ ဝ-ကံသည် &lt;b&gt;အာစိဏ္ဏကံ&lt;/b&gt; မည်၏။ &lt;b&gt;ကဋတ္တာကံ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ &lt;b&gt;ဂရုကံ&lt;/b&gt; အစရှိသည် အဖြစ်သို့ မရောက်သော ပြုကာမျှအားဖြင့် ကံ-ဟု ဆိုအပ်သောကံတည်း။ (ဤ၌ ဣတိသဒ္ဒကား နာမအနက်ရှိ၏။)&lt;h3&gt;ပါကဒါနပရိယာယ အဓိပ္ပါယ်&lt;/h3&gt;ထိုကံလေးပါးတို့တွင် ကုသိုလ်ကံ ဖြစ်စေ, အကုသိုလ်ကံ ဖြစ်စေ၊ &lt;b&gt;ဂရုကကံ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ဂရုကကံ&lt;/b&gt; မဟုတ်သော &lt;b&gt;အာသန္န&lt;/b&gt; စသော ကံတို့တွင် အကုသိုလ်အဘို့၌ အကြင် အမိကို သတ်သောကံ အစရှိသော ကံသည်၎င်း၊ ကုသိုလ်အဘို့၌ မဟဂ္ဂုတ်ကံသည်၎င်း၊ &lt;b&gt;ဂရုကံ&lt;/b&gt; မည်၏။ &lt;b&gt;အာသန္နကံ&lt;/b&gt; စသော ကံသည် ရှိသော်လည်း အနည်းငယ်သော ရေကို လွှမ်းမိုး၍ သွားသော ကြီးစွာသော ရေအယဉ်ကဲ့သို့ ထို &lt;b&gt;ဂရုကကံ&lt;/b&gt; သည်သာလျှင် ရှေးဦးစွာ အကျိုးပေး၏။ ထို့ကြောင့် ထိုကံကို &lt;b&gt;ဂရုကကံ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်၏၊ ထို &lt;b&gt;ဂရုကကံ&lt;/b&gt; မရှိသော် ဝေးသောကံ နီးသောကံတို့တွင် အကြင်ကံသည် နီး၏, သေခါနီးသော အခါ၌ အောက်မေ့အပ်၏, ထို &lt;b&gt;အာသန္နကံ&lt;/b&gt; သည်သာလျှင် ရှေးဦးစွာ အကျိုးပေး၏၊ သေခါနီးအခါ၌ ပြုအပ်သောကံ၌ ဆိုဘွယ်ရာ မရှိပြီ။ ထို &lt;b&gt;အာသန္နကံ&lt;/b&gt; မရှိသော် လေ့ကျက်အပ်သောကံ, မလေ့ကျက်အပ်&lt;hr&gt; ၁။ ရှေးအခါက ပြပြီး၍ သေခါနီး အခါ၌ အောက်မေ့အပ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံသည်၎င်း, သေခါနီးသော အခါ၌ ပြုအပ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံသည်၎င်း, အာသန္နကံ မည်၏။&lt;br&gt;၂။ အမြဲမပြတ် လေ့လာ ပြုလုပ်အပ်သော ကုသိုလ်, အကုသိုလ်ကံသည်၎င်း, တကြိမ် ပြုပြီးနောက် အမြဲမပြတ် မှီဝဲအပ်, ဆင်ခြင်အောက်မေ့အပ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံသည်၎င်း အာစိဏ္ဏကံ မည်၏။&lt;br&gt;၃။ ဂရုကံစသော ကံသုံးပါးမှ တပါးသော ပြုကာမျှ ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေအကျိုးကို ပေးနိုင်သော ကံသည် ကဋတ္တာကံ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သော ကံတို့တွင် သီလရှိသူ အဖြစ်ဟူသော, သီလမရှိသူ အဖြစ်ဟူသော အကြင် &lt;b&gt;အာစိဏ္ဏကံ&lt;/b&gt; သည် ရှိ၏၊ ထို &lt;b&gt;အာစိဏ္ဏကံ&lt;/b&gt; သည်သာလျှင် ရှေးဦးစွာ အကျိုးပေး၏။ &lt;b&gt;ကဋတ္တာကံ&lt;/b&gt; သည်ကား ရအပ်သော အခွင့်ရှိသည်ဖြစ်၍ ရှေးကံသုံးပါးတို့ မရှိသည် ရှိသော် ပဋိသန္ဓေကို ပေး၏၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် &lt;b&gt;ဂရုကံ&lt;/b&gt; သည် ခပ်သိမ်းသော ကံတို့၏ ရှေးဦးစွာ အကျိုးပေး၏၊ &lt;b&gt;ဂရုကံ&lt;/b&gt; မရှိသော် &lt;b&gt;အာသန္နကံ&lt;/b&gt; သည် အကျိုးပေး၏၊ ထို &lt;b&gt;အာသန္နကံ&lt;/b&gt; မရှိသော် &lt;b&gt;အာစိဏ္ဏကံ&lt;/b&gt; သည် အကျိုးပေး၏၊ ထို &lt;b&gt;အာစိဏ္ဏကံ&lt;/b&gt; မရှိလတ်သော် &lt;b&gt;ကဋတ္တာကံ&lt;/b&gt; သည် အကျိုးပေး၏။ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;ပါကဒါနပရိယာယေန&lt;/b&gt;-ဟု မိန့်တော်မူ၏၊ အကျိုးပေးသောအစဉ်အားဖြင့်-ဤကား &lt;b&gt;ပါကဒါနပရိယာယ&lt;/b&gt; ပုဒ်၏ အနက်တည်း။&lt;h3&gt;အဘိဓမ္မာဝတာရ စသောဆရာတို့အလိုကို ပြခြင်း&lt;/h3&gt;အဘိဓမ္မာဝတာရ အစရှိသော ကျမ်းတို့၌ကား—&lt;b&gt;အာသန္နကံ&lt;/b&gt; မှ ရှေးဦးစွာ &lt;b&gt;အာစိဏ္ဏကံ&lt;/b&gt; သည် အကျိုးပေးရင့်သည်ကို ပြု၍ မိန့်ဆိုအပ်၏။ ဥပမာဆိုသော် နွားအပေါင်းနှင့် ပြည့်သော ခြံ၏ တံခါးကို ဖွင့်သည် ရှိသော် နောက်အဘို့၌ ဆုံးမအပ်သောနွား, အားရှိသော နွားတို့ ရှိကုန်သော်လည်း အကြင်နွားသည် ခြံတံခါး၏ အနီး၌ တည်၏။ ယုတ်သောအားဖြင့် နွားအိုကြီးသော်လည်း ခြံတံခါး၏ အနီး၌တည်၏၊ ထိုနွားအိုကြီးသည်သာလျှင် ရှေးဦးစွာ ထွက်လာသကဲ့သို့၊ ထို့အတူ &lt;b&gt;ဂရုကကံ&lt;/b&gt; မှ တပါးကုန်သော ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံတို့သည် ရှိကုန်သော်လည်း သေခါနီး ကာလ၏ နီးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အာသန္နကံ&lt;/b&gt; သည်သာလျှင် ရှေးဦးစွာ အကျိုးကို ပေး၏။ ထို့ကြောင့် ဤသဂြိုဟ်ကျမ်း၌ ထို &lt;b&gt;အာသန္နကံ&lt;/b&gt; ကို ရှေးဦးစွာ မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ဆိုအပ်ပြီးသော ကံလေးပါးတို့သည် အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်၌ အလုံးစုံ ရှိကုန်အံ့၊ ဂရုကကံသည် ရှေးဦးစွာ စုတိ၏ အခြားမဲ့ ဖြစ်သော ဒုတိယဘဝ၌ အကျိုးပေး၏။ ယင်းကံ မရှိခဲ့သော် အာသန္နကံသည် အကျိုးပေးလေ၏။ ယင်းကံ မရှိခဲ့သော် အာစိဏ္ဏကံသည် အကျိုးပေး၏။ ယင်းအာစိဏ္ဏကံမရှိခဲ့လျှင် ကဋတ္တာကံ အကျိုးပေး၏။ ဤသို့ကံလေးပါး၏ အလှည့်အစဉ်အတိုင်း အကျိုးပေးသောကြောင့် ပါကဒါန ပရိယာယကံ-ဟု ဆိုအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ပါကကာလ ကံလေးပါး&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယံ အဟောသိကမ္မဉ္စ တိ ပါကကာလဝသေန စတ္တာရိ ကမ္မာနိ နာမ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;(၁) မျက်မှောက်သော ကိုယ်၏အဖြစ်၌ ခံစားအပ်သောအကျိုး ရှိသော &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယကံ&lt;/b&gt; ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) နှစ်ခုမြောက်သော ဘဝ၌ အကျိုးပေးခြင်း လက္ခဏာ ရှိသော &lt;b&gt;ဥပပဇ္ဇဝေဒနိယကံ&lt;/b&gt; ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) သုံးခုမြောက်သောဘဝမှစ၍ နိဗ္ဗာန်ရသည်ဘဝတိုင်အောင် အကျိုးပေးခြင်း လက္ခဏာ ရှိသော &lt;b&gt;အပရာပရိယဝေဒနိယကံ&lt;/b&gt; ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၄) အကျိုးပေးပြီးသည်လည်း မဟုတ်, အကျိုးပေးလတံ့သည်လည်း မဟုတ်, ဖြစ်ပြီးသည်သာလျှင် ကံမည်သော &lt;b&gt;အဟောသိကံ&lt;/b&gt; ၎င်း၊ ဤသို့ အကျိုးပေးရာကာလ၏ အစွမ်းဖြင့် ကံတို့ကို လေးပါး ရှိကုန်၏-ဟူ၍ သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ပါကကာလ ကံလေးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၃။ မျက်မှောက်ဘဝ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော အတ္တဘောသည် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌဓမ္မ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုပစ္စုပ္ပန် အတ္တဘော၌ အကျိုးကို ခံစားသည်၏ အစွမ်းဖြင့် ခံစားအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယကံ&lt;/b&gt; မည်၏။ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော အတ္တဘောမှ အခြားမဲ့ ဖြစ်၍ ခံစားအပ်သော ကံသည် &lt;b&gt;ဥပပဇ္ဇဝေဒနီယကံ&lt;/b&gt; မည်၏။ အထက် ပစ္စုပ္ပန် အတ္တဘောမှ တပါးသော အဆက်ဆက် ဖြစ်သော အမှတ်မရှိ တပါးပါးသော&lt;hr&gt; ၁။ မျက်မှောက် ဖြစ်သော ယခု ပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ ခံစားရန် အကျိုးပေးသော ပဌမဇော စေတနာသည် ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယကံ မည်၏။&lt;br&gt;၂။ အခြားမဲ့ ဖြစ်သော ဒုတိယဘဝ၌ ခံစားရန် ပဋိသန္ဓေအကျိုးပေးသော သတ္တမဇော စေတနာသည် ဥပပဇ္ဇဝေဒနီယကံ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အတ္တဘော၌ ခံစားအပ်သော ကံသည် &lt;b&gt;အပရာပရိယဝေဒနီယကံ&lt;/b&gt; မည်၏။ ဖြစ်ပြီးသည်သာလျှင် ကံတည်း၊ ထိုကံ၏ အကျိုးသည် မဖြစ်ပြီ, ဖြစ်ဆဲ မဟုတ်, မဖြစ်လတံ့, ဤသို့ ဆိုအပ်သောကံသည် &lt;b&gt;အဟောသိကံ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုလေးပါးသော ကံတို့တွင် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်ကုန်သော ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံတို့သည် မနှိပ်စက်အပ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ သတ္တိ အထူးဖြင့် ရအပ်သော သတ္တိထူးရှိသည် ဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ အားရှိသည် အဖြစ်သို့ ရောက်သောထိုသို့သဘော ရှိသော ရှေး အဘို့၌ ဖြစ်သော အားထုတ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် အလွန်အားကြီး၍ ထိုအတ္တဘော၌သာလျှင် အကျိုးကို ပေးတတ်သော ပဌမဇော စေတနာသည် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယကံ&lt;/b&gt; မည်၏။ အဘယ့်ကြောင့် အကျိုးပေးနိုင်ပါသနည်း-ဟူမူ ထိုပဌမဇောစေတနာသည် ဆိုအပ်ပြီးသော အပြားအားဖြင့် အားရှိသော ဇောအစဉ်၌ ဂုဏ်ထူးနှင့်ယှဉ်ကုန်သော ဘုရားစသည်တို့၌ ကျေးဇူးရှိခြင်း ပြစ်မှားခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ခြင်းကြောင့်၎င်း၊ အာသေဝနပစ္စည်းကို မရသည် ဖြစ်၍ နည်းသော အကျိုးရှိသည် ဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ဤ &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယကံ&lt;/b&gt; မှ တပါးသော &lt;b&gt;ဥပပဇ္ဇဝေဒနီယကံ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;အပရာပရိယဝေဒနီယကံ&lt;/b&gt; နှစ်ပါးကိုမူ ရှေးကံကြောင့်ဖြစ်သော ခန္ဓာအစဉ်၏ ချုပ်ခြင်းကို သိသော ကံသည်၎င်း, အကျိုးပေးခြင်းငှါ အခွင့်ရသည်ကို တားမြစ်ခြင်းရှိသော ကံသည်၎င်း မဖြစ်။ ထို့ကြောင့် သစ်ပင်ပျိုသည် ပွင့်သကဲ့သို့ (ပွင့်သကဲ့သို့) အသီးကို မပေးသကဲ့သို့ ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌သာလျှင် ပဝတ္တိအကျိုးမျှ ဖြစ်သော အဟိတ်ဖြစ်သော ဣဋ္ဌာရုံအကျိုးမျှကိုသာ ပေး၏။ အကျိုးပြီးစေတတ်သော ဆုံးဖြတ်တတ်သော&lt;hr&gt; ၁။ မျက်မှောက်ဘဝ, ဒုတိယဘဝမှ တပါးသော တတိယဘဝ မှစ၍ အနာဂတ် နိဗ္ဗာန်ရသည့် ဘဝတိုင်အောင် အခွင့်ရသည် ရှိသော် ပဋိသန္ဓေအကျိုး ပဝတ္တိအကျိုးပေးသော အလယ်ဇောငါးချက် စေတနာသည် အပရာပရိယကံ မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ထိုဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယကံ, ဥပပဇ္ဇဝေဒနီယကံ, အပရာပရိယဝေဒနီယကံတို့သည် အကြောင်းမသင့် အခွင့်မသာကုန်သဖြင့် မိမိတို့ ဆိုင်ရာ ဆိုင်ရာ ကာလအား အကျိုးမပေးကြပါဘဲ အလိုလို သုဉ်း၍ သုဉ်း၍ သွားသောကံသည် အဟောသိကံမည်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စေတနာ ဖြစ်၍ဖြစ်သော ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် ရအပ်သော သတ္တိထူးရှိသော အခြားမဲ့ ဖြစ်လတံ့သော အတ္တဘော၌ အကျိုးကို ပေးတတ်သောကြောင့် သတ္တမဇောစေတနာသည် &lt;b&gt;ဥပပဇ္ဇဝေဒနီယကံ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုသတ္တမဇောစေတနာသည်လည်း ပဋိသန္ဓေကို ပေးမှသာလျှင် ပဝတ္တိအကျိုးကို ပေး၏၊ ပဋိသန္ဓေအကျိုးကို မပေးသည် ရှိသော် ပဝတ္တိအကျိုးကို ပေးခြင်းသည် မရှိ၊ အဘယ့်ကြောင့် ဆိုသော် စုတိစိတ်၏ အခြားမဲ့၌ &lt;b&gt;ဥပပဇ္ဇဝေဒနီယကံ&lt;/b&gt; ၏ အခွင့်သည် ဖြစ်၏။ ပဋိသန္ဓေအကျိုးကို ပေးသည် ရှိသော် ဘဝတရာ၌လည်း ပဝတ္တိအကျိုးကိုပေး၏-ဟု ဆရာတို့သည် ဆိုကုန်၏။ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော အကြောင်း ကင်းသောကြောင့် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယ&lt;/b&gt; အစရှိသော ကံ၏ အဖြစ်သို့ မရောက်သော အစအဆုံး ဖြစ်သော စေတနာတို့၏ အလယ်၌ ဖြစ်သော စေတနာ ငါးချက်သည် အကျိုးကိုပေးခြင်း သဘော၏ မပြတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အမှတ်မရှိသောကာလ၌ အခွင့်ရသည် ရှိသော် ပဋိသန္ဓေအခါ, ပဝတ္တိအခါတို့၌ အကျိုးကို ပြီးစေတတ်သည် ဖြစ်၍ &lt;b&gt;အပရာပရိယဝေဒနိယကံ&lt;/b&gt; မည်၏။ မိမိတို့၏ အကျိုးပေးသော ကာလကို လွန်သော ရှေးကံနှစ်ခုတို့၏ အပေါင်းသည်၎င်း၊ တတိယဖြစ်သောကံသည်၎င်း သံသရာ၌ ဖြစ်ခြင်းသည် ပြတ်သည်ရှိသော် &lt;b&gt;အဟောသိကံ&lt;/b&gt;-မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပါကကာလ ဝသေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌၎င်း၊ အခြားမဲ့ ဒုတိယဘဝ၌၎င်း၊ အမှတ်မရှိ တပါးပါးသော ဘဝ၌၎င်း၊ ဤသို့ရှေး၌ဖြစ်ကုန်သော သုံးပါးသောကံတို့၏ အကြင်အကြင်ပိုင်းခြားအပ်သော အကျိုးပေးသော ကာလ၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ ဤကံသုံးပါးမှတပါးသော &lt;b&gt;အဟောသိကံ&lt;/b&gt; ၏ ထိုသို့&lt;hr&gt;&lt;b&gt;ပါကကာလအဓိပ္ပါယ်—&lt;/b&gt;&lt;br&gt; ၁။ ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယကံသည် ပစ္စုပ္ပန်ကာလ, ဥပပဇ္ဇဝေဒနီယကံသည် ပစ္စုပ္ပန်ကာလမှ အခြားမဲ့ဖြစ်သော ဒုတိယဘဝကာလ, အပရာပရိယဝေဒနီယကံသည် တတိယဘဝမှစ၍ နိဗ္ဗာန်ရသည်တိုင်အောင် အမှတ်မရှိသောကာလ, အဟောသိကံသည် ဆိုအပ်ပြီးသော ကာလမရှိခြင်း, လွန်ခြင်းဟု ဆိုအပ်သော ကာလ ဤသို့အကျိုးပေးသော ကာလ, အကျိုးမပေးသော ကာလတို့ကို အကြောင်းပြု၍ အမည်ရသော ကံမျိုးကို ပါကကာလကံ-ဟု ဆိုလိုသည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကျိုးပေးသောကာလ မရှိသည်၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း-ဟု အနက်ပေး။ အဘယ့်ကြောင့် &lt;b&gt;အဟောသိကံ&lt;/b&gt; ကို &lt;b&gt;ပါကကာလ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်ပါသနည်း၊ &lt;b&gt;အဟောသိကံ&lt;/b&gt; ၏ ကာလကိုလွန်ခြင်းကြောင့် သာလျှင် ထို &lt;b&gt;ပါကကာလ&lt;/b&gt;-ဟူသော အမည်ဖြင့် ခေါ်ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;ပါကဌာနကံလေးပါး&lt;/h3&gt;၄၄။ &lt;b&gt;တထာ အကုသလံ, ကာမာဝစရကုသလံ, ရူပါဝစရကုသလံ, အရူပါဝစရကုသလန္တိ ပါကဌာနဝသေန&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;ထို့အတူ အကုသိုလ်ကံ ၎င်း၊ ကာမာဝစရ ကုသိုလ်ကံ ၎င်း၊ ရူပါဝစရကုသိုလ်ကံ ၎င်း၊ အရူပါဝစရကုသိုလ်ကံ ၎င်း၊ ဤသို့အကျိုးပေးရာဌာန၏ အစွမ်းဖြင့် လေးပါးကုန်သော ကံတို့ကို သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ပါကဌာနကံလေးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၄။ &lt;b&gt;ပါကဌာနဝသေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပဋိသန္ဓေအကျိုးပေးရာဘုံ၏အစွမ်းဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;အကုသိုလ်ကံ ၃-ပါး&lt;/h3&gt;၄၅။ &lt;b&gt;တတ္ထ အကုသလံ ကာယကမ္မံ, ဝစီကမ္မံ, မနောကမ္မန္တိ ကမ္မဒွါရဝသေန တိ ဟောတိ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;ထိုလေးပါးသော ကံတို့တွင် အကုသိုလ်ကံသည် ကာယကံ ၎င်း၊ ဝစီကံ ၎င်း၊ မနောကံ ၎င်း၊ ဤသို့ ကမ္မဒွါရ အစွမ်းဖြင့်သုံးပါးအပြားရှိ၏။&lt;hr&gt; ၁။ ပါကဌာန-ဟူသည်မှာ ပဋိသန္ဓေ အကျိုးပေးရာဖြစ်သော ကာမာဝစရဘုံ, ရူပါဝစရဘုံ, အရူပါဝစရဘုံဌာနကို အကြောင်းပြု၍ အမည်ရသော ကံမျိုးကို ပါကဌာနကံ-ဟု ဆိုလိုသည်။&lt;br&gt;၂။ ကမ္မဒွါရဝသေန-ဟူသည်ကား၊ ကံ၏ဖြစ်ရာ ဖြစ်ကြောင်းသည် ကမ္မဒွါရ မည်၏။ ကာယကံ စသော ကံ ၃-ပါးသည် ကမ္မဒွါရကို အကြောင်းပြု၍ အမည်ရသော ကံမျိုးဖြစ်၍ ကမ္မဒွါရကံ-ဟု ဆိုလိုသည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အကုသိုလ်ကံ ၃-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၅။ ယခုအခါ၌ အကုသိုလ် အစရှိသော ကံတို့၏ ကာယကမ္မဒွါရ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ခြင်းကို၎င်း၊ ထိုကာယဒွါရ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ခြင်းကိုပြခြင်းငှါ ပဓာနပြုသဖြင့်၎င်း၊ ထို ကာယကမ္မဒွါရ အစရှိသည်တို့၏ ပါဏာတိပါတ စသောအစွမ်းဖြင့် ဒသဝိဓစသော အပြားကို၎င်း၊ ပြခြင်းငှါ &lt;b&gt;တတ္ထ အကုသလံ&lt;/b&gt;-ဤသို့ အစရှိသော စကားကိုအားထုတ်အပ်၏၊ ကာယဒွါရ၌ ဖြစ်သော ကံသည် &lt;b&gt;ကာယကံ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဝစီကံ အစရှိသည်တို့ကိုလည်း ဤအတိုင်း မှတ်အပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အကုသိုလ် ကာယကံ ၃-ပါး&lt;/h3&gt;၄၆။ &lt;b&gt;ကထံ ပါဏာတိပါတာ, အဒိန္နာဒါနံ, ကာမေသု မိစ္ဆာစာရောစေတိ ကာယဝိညတ္တိသင်္ခတေ ကာယဒွါရေ ဗာဟုလ္လဝုတ္တိတော ကာယကမ္မံ နာမ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;အဘယ်သို့ဖြစ်သနည်း-ဟူမူ သူ့အသက်ကို လျင်စွာ ချခြင်း ၎င်း၊ အရှင်သည် ကိုယ်နှုတ်ဖြင့် မပေးအပ်သော သူတပါးဥစ္စာကို ခိုးယူခြင်း ၎င်း၊ သူတော်မဟုတ် သူယုတ်တို့၏ အကျင့်ကို မှီဝဲသော အစွမ်းဖြင့် ကာမဂုဏ်ဘို့၌ မှားသောအကျင့် ၎င်း၊ ဤသို့ သုံးပါး အပြားရှိသော ကံသည် &lt;b&gt;ကာယဝိညတ်&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်သော ကာယဒွါရ၌ များသောအားဖြင့် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;ကာယကံ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ကာယဝိညတ်ရုပ်သည် ကာယကံ၃-ပါး၏ ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် ကာယဒွါရ မည်၏။ ဝစီဝိညတ်ရုပ်သည် ဝစီကံလေးပါး၏ ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် ဝစီဒွါရ မည်၏။ အလုံးစုံသော စိတ်တခုယုတ် ကိုးဆယ်သည် အနန္တရ စသော ပစ္စည်းတတ်၍ နောက်နောက်သော မနော၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် မနောဒွါရ မည်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အကုသိုလ် ကာယကံ ၃-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၆။ ဇီဝိတိကို နှေးစွာချခြင်း မဟုတ်မူ၍ လျင်စွာ ချခြင်းသည် &lt;b&gt;ပါဏာတိပါတ&lt;/b&gt; မည်၏။ ကိုယ်နှုတ်တို့ဖြင့် မပေးအပ်သော သူတပါး၏ဥစ္စာကို ယူခြင်းသည် &lt;b&gt;အဒိန္နာဒါန&lt;/b&gt; မည်၏။ မေထုန်ကို လွန်ကျူးခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ကာမတို့၌ မှားသော အကျင့်သည် &lt;b&gt;ကာမေသု မိစ္ဆာစာရ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုပါဠိ၌ ပါဏာ ဟူသည်ကား၊ ပညတ်အားဖြင့် သတ္တဝါတည်း၊ ပရမတ်အားဖြင့် ဇီဝိတိန္ဒြေတည်း၊ ထိုသတ္တဝ၌ သတ္တဝါ-ဟု အမှတ်ရှိသောသူ၏ ဇီဝိတိန္ဒြေကိုချခြင်း လုံ့လကိုဖြစ်စေတတ်သော သေစေလိုသော စေတနာသည် &lt;b&gt;ပါဏာတိပါတ&lt;/b&gt; မည်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;သူတပါးဥစ္စာ၌ သူတပါးဥစ္စာ-ဟု အမှတ်ရှိသောသူ၏ ထိုဥစ္စာကိုယူခြင်း လုံ့လကိုဖြစ်စေတတ်သော ခိုးလိုသော စေတနာသည် &lt;b&gt;အဒိန္နာဒါန&lt;/b&gt; မည်၏။ မေထုန်ကို မှီဝဲသည် အစွမ်းဖြင့် ကာယဒွါရ၌ ဖြစ်သော မသွားလာအပ်သော အရာ၌ လွန်ကျူးသော စေတနာသည် &lt;b&gt;ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ရသာရုံ-ဟု ဆိုအပ်&lt;hr&gt; ၁။ ဇီဝိတိန္ဒြေကို ပြေးလွှားမကျစေဘဲ လျင်မြန်စွာ ကျစေခြင်းသည် ပါဏာတိပါတ မည်၏။ &lt;br&gt;တရားကိုယ်အားဖြင့် ပါဏ-ဟူသည် ပညတ်အားဖြင့် သတ္တဝါသာတည်း၊ ပရမတ်အားဖြင့် ဇီဝိတိတည်း။ ထိုဇီဝိတိ သတ္တဝါ၌ သတ္တဝါဟု အမှတ်ရှိသောသူ၏ ဇီဝိတိန္ဒြေကိုဖြတ်သော ကာယ, ဝစီပယောဂကို ဖြစ်စေတတ်သော သန္နိဋ္ဌာပက သတ္တမဇော စေတနာသည် ပါဏာတိပါတ မည်၏။&lt;br&gt;၂။ အရှင်သည် ကိုယ်နှုတ်တို့ဖြင့် မပေးအပ်သော သူတပါးဥစ္စာကို ခိုးယူခြင်းသည် အဒိန္နာဒါန မည်၏။ &lt;br&gt;သူတပါးဥစ္စာ၌ သူတပါးဥစ္စာဟု အမှတ်ရှိသောသူ၏ ထိုသူတပါးဥစ္စာကို ယူတတ်သော ကာယ, ဝစီပယောဂကို ဖြစ်စေတတ်သော ခိုးယူကြောင်းဖြစ်သော စေတနာသည် အဒိန္နာဒါန မည်၏။&lt;br&gt;၃။ မေထုန်ကို လွန်ကျူးခြင်းဟု ဆိုအပ်သော ကာမဂုဏ်ဘို့၌ မှားယွင်း၍ ကျင့်ခြင်းဟု ဆိုအပ်သော ယုတ်မာသော အကျင့်သည် ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ မည်၏။ &lt;br&gt;မေထုန်မှီဝဲသည်အစွမ်းဖြင့် ကာယဒွါရ၌ ဖြစ်သော မသွားလာအပ်သော အရာကို ကျူးလွန်ကြောင်း ဖြစ်သော စေတနာသည် ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ မည်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကုန်သော ကာမတို့၌ မှားယွင်း လွန်ကျူးသော အကျင့်ဖြစ်သောကြောင့် သုရာသောက်ခြင်းကိုလည်း ဤ &lt;b&gt;ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ&lt;/b&gt;၌သာ ပေါင်းအပ်၏-ဟု ဆိုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကာယဝိညတ္တိသင်္ခတေ ကာယဒွါရ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ကိုယ်ဖြင့် မိမိအလိုကို သူတပါးတို့အား သိစေတတ်သောကြောင့်၎င်း၊ မိမိသည်လည်း ကိုယ်ဖြင့် သိစေအပ်သောကြောင့်၎င်း၊ &lt;b&gt;ကာယဝိညတ်&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်သော ရှေးရွေ့တက်ခြင်းအစရှိသည်ကို ဖြစ်စေတတ်သော စိတ္တဇဝါယောဓာတ်၏ လွန်သော ကလာပ်၏ ဖေါက်ပြန်သည်ဖြစ်၍ဖြစ်သော သဟဇာတ်ဖြစ်သောရုပ်ကို ခိုင်းစေခြင်း အစရှိသည်တို့၏ ဝိညတ်နှင့်တကွဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော အကြောင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော လက်အစရှိသည်ကို လှုပ်စေတတ်သော ကာယ၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ကံတို့၏ ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ &lt;b&gt;ကာယဒွါရ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်သော ကမ္မဒွါရ၌-ဟု အနက်အဓိပ္ပါယ်မှတ်။&lt;h3&gt;ဝိညတ်သည် ကံ၏အကြောင်းဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;ထိုဝိညတ်ကို ကံ၏အကြောင်း-ဟု ဆိုအပ်သော စကားသည် သင့်၏၊ ထိုသို့ ကံနှင့်တကွဖြစ်သော စိတ္တုပ္ပါဒ်သည်သာလျှင် ထိုဝိညတ်ကို အကယ်၍ ဖြစ်စေအပ်သည် မှန်၏။ ထိုသို့ ဖြစ်စေအပ်သော်လည်း ထိုဝိညတ်ကို ထိုသို့ကံနှင့်တကွ ဖြစ်သော စိတ္တုပ္ပါဒ်သည် ဖြစ်စေအပ်သည် ရှိသော် ထိုဝိညတ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော ကံ၏ &lt;b&gt;ကာယကံ&lt;/b&gt; အစရှိသော အမည်သည် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုဝိညတ်ကို ထိုကံ၏ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်း အဖြစ်ဖြင့်-ဝါ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်း ဟု ဆိုခြင်းငှါ ရအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ပါဏာတိပါတစသော ကံလေးပါး၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့်၎င်း, ကာမေသု မိစ္ဆာစာရနှင့် သဘောတူသောကြောင့်၎င်း သုရာပါနကို သီးခြားခွဲ၍ မဆို-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဗာဟုလ္လဝုတ္တိ အဓိပ္ပါယ်&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ကာယဒွါရေ&lt;/b&gt; ၃ ဒွါရတော-ဟု ဤမျှသော စကားကို ဆိုသည် ရှိသော် ကာယဒွါရ၌ ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ကာယကံ&lt;/b&gt; ဟူသော အမည်သည် အကယ်တမူ ဖြစ်နိုင်ပါ၏၊ ထိုသို့ဖြစ်နိုင်ပါသော်လည်း ကံနှင့် ဒွါရကို မှတ်ခြင်းသည် မဖြစ်ရာ၊ အဘယ့်ကြောင့် မဖြစ်ပါသနည်း-ဟူမူ ကာယဒွါရ၌ ဖြစ်သောကံကို &lt;b&gt;ကာယကံ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်၏။ &lt;b&gt;ကာယကံ&lt;/b&gt; ၏ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်းဖြစ်သော ဒွါရကိုလည်း &lt;b&gt;ကာယဒွါရ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်၏၊ သူ့အသက်သတ်ခြင်း စသည်ကို နှုတ်ဖြင့်စေခိုင်းသောသူအားလည်း &lt;b&gt;ကာယကံ&lt;/b&gt; သည် ဝစီဒွါရ၌လည်း ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ဒွါရဖြင့်ကံကို မှတ်သားခြင်း မဖြစ်နိုင်ရာ၊ ထို့အတူ မုသားပြောခြင်းစသည်ကို ကိုယ်၏ ဖေါက်ပြန်ခြင်းဖြင့် ပြုသော သူအား &lt;b&gt;ဝစီကံ&lt;/b&gt; သည် ကာယဒွါရ၌လည်းဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ကံဖြင့် ဒွါရကို မှတ်ခြင်း သည် မဖြစ်နိုင်ရာ-ဟူသော ဤစောဒနာသည် ဖြစ်ရာ၏။ ထို့ကြောင့် များစွာဖြစ်ခြင်းဖြင့် ပိုင်းခြားမှတ်သားခြင်းကို ပြခြင်း &lt;b&gt;ဗာဟုလ္လဝုတ္တိတော&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပါဌ်ကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစကား မှန်၏ &lt;b&gt;ကာယကံ&lt;/b&gt; သည် ကာယဒွါရ၌ များသောအားဖြင့်ဖြစ်၏၊ အနည်းငယ် ဝစီဒွါရ၌လည်းဖြစ်သေး၏။ ထို့ကြောင့် ကာယဒွါရ၌သာလျှင် များသောအားဖြင့် ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ကာယကံ&lt;/b&gt; ၏ အဖြစ်သည် ပြီးပြည့်စုံလေ၏။ ဥပမာဆိုသော် တောမုဆိုး အစရှိသောသူတို့၏ တော၌ ကျက်စားသူ အစရှိသော အမည်ရသော အဖြစ်သည် ပြီးသကဲ့သို့တည်း၊ ထို့အတူ &lt;b&gt;ကာယကံ&lt;/b&gt; သည်သာလျှင် များသောအားဖြင့် ကာယဒွါရ၌ဖြစ်၏၊ &lt;b&gt;ဝစီကံ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;မနောကံ&lt;/b&gt; တို့သည် များသောအားဖြင့် မဖြစ်ကုန်၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;ကာယကံ&lt;/b&gt; ၏ များသောအားဖြင့် ဤကာယဒွါရ၌သာလျှင် ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ကာယကမ္မဒွါရ&lt;/b&gt; အဖြစ်သည် ပြီးပြည့်စုံ၏၊ အဘယ်ကဲ့နည်း-ဟူမူ များသော&lt;hr&gt; ၁။ ကာယကံသည် ကာယဒွါရ၌ များသောအားဖြင့်သာ ဖြစ်သည်။ အမြဲဖြစ်သည် မဟုတ်။ အပ္ပကအားဖြင့် “သေစားသေစေ”ဟု အမိန့်ချသော မင်းစသည်တို့အားလည်း ဖြစ်သေး၏-ဟူသောအနက်ကို သိစေလိုသောကြောင့် ဗာဟုလ္လ သဒ္ဒကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အားဖြင့် ပုဏ္ဏားတို့၏ နေရာဖြစ်သော ရွာအစရှိသည်တို့၏ ပုဏ္ဏားရွာ အစရှိသော အမည်ရှိသည် အဖြစ်သည် ပြီးသကဲ့သို့တည်း။ ထို့ကြောင့် ကံဖြင့် ဒွါရကိုမှတ်ခြင်း, ဒွါရဖြင့်ကံကို မှတ်ခြင်း၌ တစုံတခုသော တားမြစ်ခြင်းသည် မရှိ။ ထို့ကြောင့် ဤအရာ၌ ဤဆိုအပ်ပြီးသောအနက်ကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် အလိုရှိအပ်၏။&lt;h3&gt;ဝစီကံ ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၄၇။ &lt;b&gt;မုသာဝါဒေါ, ပိသုဏဝါစာ, ဖရုသဝါစာ, သမ္မပ္ပလာပေါစေတိ ဝစီဝိညတ္တိသင်္ခတ ဝစီဒွါရေ ဗာဟုလ္လဝုတ္တိတော ဝစီကမ္မံနာမ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;မဟုတ်သည်ကို ဟုတ်သောအားဖြင့် ဆိုကြောင်း ဖြစ်သော စကား ၎င်း၊ သူနှစ်ယောက်တို့၏ အချစ်ကို မှုန့်မှုန့်ညက်ညက် ဖျက်ဆီးတတ်သော စကား ၎င်း၊ လွှကဲ့သို့ ကြမ်းတမ်းသော အတွေ့ရှိသော စကား ၎င်း၊ စီးပွါးချမ်းသာကို ဖျက်ဆီးတတ်သော သီတာမိဖုရားကို ဆောင်ခြင်း အစရှိသော ပြိန်ဖျင်းသော စကားကို ဆိုခြင်း ၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးအပြားရှိသော ကံသည် &lt;b&gt;ဝစီဝိညတ်&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်သော ဝစီဒွါရ၌ များစွာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;ဝစီကံ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဝစီကံ ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၇။ &lt;b&gt;မုသာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ မဟုတ်မမှန်သော ဝတ္ထုတည်း၊ ဤစိတ်ဖြင့် ထိုမဟုတ်မမှန်သော ဝတ္ထုကို ဟုတ်မှန်သောအားဖြင့် ပြောဆိုတတ်ကုန်၏၊ ဤသို့ ပြောဆိုကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် ထိုစိတ်သည် &lt;b&gt;မုသာဝါဒ&lt;/b&gt; မည်၏။ ညီညွှတ်ခြင်းကို ဖျက်ဆီးတတ်သောကြောင့် ထိုစကားသည် &lt;b&gt;ပိသုဏဝါစာ&lt;/b&gt; မည်၏။ တနည်းကား—&lt;hr&gt; ၁။ တရားကိုယ်အားဖြင့် မဟုတ်မမှန်သော ဝတ္ထုကို ဟုတ်မှန်သောအားဖြင့် သူတပါးကို သိစေလိုသော သူ၏ ထိုသိစေခြင်း ကာယပယောဂ, ဝစီပယောဂကို ဖြစ်စေတတ်သော စေတနာသည် မုသာဝါဒ မည်၏။&lt;br&gt;၂။ သူတပါးအား အချစ်ပျက်စေ၍ မိမိကို ချစ်စေလိုသဖြင့် သူတပါးအချစ်ပျက်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သော ကာယ, ဝစီပယောဂကို ဖြစ်စေတတ်သော စေတနာသည် ပိသုဏဝါစာ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ချစ်သည်အဖြစ်ကို ဆိတ်အောင် ပြုတတ်သောကြောင့် ထိုစကားသည် &lt;b&gt;ပိသုဏာ&lt;/b&gt; မည်၏။ လွှသွားသည် ကြမ်းသောအတွေ ရှိသကဲ့သို့ မိမိကို၎င်း၊ သူတပါးကို၎င်း ကြမ်းထမ်းခြင်းကို ပြုတတ်သောကြောင့် ထိုစကားသည် &lt;b&gt;ဖရုသာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ချမ်းသာကို၎င်း အကျိုးစီးပွါးကို ၎င်း ဖျက်စီးတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သမ္ဖပ္ပလာပ&lt;/b&gt; မည်၏။ မိမိအား၎င်း သူတပါးတို့အား၎င်း ကျေးဇူးမရှိသော အမှတ်မရှိ တပါးပါး အကျိုးမရှိသော ထိုစကားကို ရ၏၊ ဝါ-&lt;b&gt;သမ္ဖပ္ပလာပ&lt;/b&gt; ဟု ဆိုအပ်သော ထိုစိတ်ဖြင့် ထိုစီးပွါးချမ်းသာ ဖျက်ဆီးတတ်သော စကားကို ပြောဆိုတတ်သောကြောင့် ထိုစိတ်သည် &lt;b&gt;သမ္ဖပ္ပလာပ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဝစီကံ ၄-ပါး အဆုံးအဖြတ်&lt;/h3&gt;ထိုလေးပါးသော ဝစီကံတို့တွင် မဟုတ်မမှန်သော ဝတ္ထုကို ဟုတ်မှန်သောအားဖြင့် သူတပါးကို သိစေလိုသော သူ၏ ထိုသို့ မဟုတ်မမှန်သောအားဖြင့် သိစေတတ်သော ပယောဂကို ဖြစ်စေတတ်သော စေတနာသည် &lt;b&gt;မုသာဝါဒ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထို&lt;b&gt;မုသာဝါဒ&lt;/b&gt; သည် သူတပါး၏ အကျိုးစီးပွါး ပျက်စီးခြင်းကို ပြုမှသာလျှင် အပါယ်လားကြောင်း မကောင်းမှုကံမြောက်၏၊ (ကမ္မပထ-ဖြစ်၏) သူတပါး၏ အကျိုးစီးပွါးကို မဖျက်ဆီးသော &lt;b&gt;မုသာဝါဒ&lt;/b&gt;သည် ကံသာဖြစ်၏။ (ကမ္မပထ-မဖြစ်)&lt;br&gt;&lt;br&gt;သူတပါးတို့၏ အချစ်ပျက်ခြင်းကို အလိုရှိသဖြင့်၎င်း၊ မိမိအား ချစ်စေလိုသဖြင့်၎င်း၊ သူတပါးတို့အား အချစ်ပျက်ခြင်းကိုပြုတတ်သော ဝစီဝိညတ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော ညစ်နွမ်းသောစေတနာသည် &lt;b&gt;ပိသုဏဝါစာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထို&lt;b&gt;ပိသုဏဝါစာ&lt;/b&gt;သည်လည်း နှစ်ယောက်သော သူတို့သည် အချစ်ပျက်ကုန်မှသာလျှင် ကမ္မပထမြောက်၏။ သူတပါး၏ ချစ်ခြင်းကို ဖျက်ဆီးတတ်သော ဝစီဝိညတ်ကို ဖြစ်စေ&lt;hr&gt; ၁။ သူတပါး မြတ်နိုးခြင်းကို ဖြတ်တတ်သော ကာယ, ဝစီ ပယောဂကို ဖြစ်စေတတ်သော စင်စစ် ကြမ်းထမ်း စေတနာသည် &lt;b&gt;ဖရုသဝါစာ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;၂။ သီတာ မိဖုရားကို ဆောင်ခြင်း စသော အကျိုးမရှိသောအနက်ကို သိတတ်သော ကာယ ဝစီပယောဂကို ဖြစ်စေတတ်သော စေတနာသည် &lt;b&gt;သမ္မပ္ပလာပ&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တတ်သော စင်စစ် ကြမ်းထမ်းသော စေတနာသည် &lt;b&gt;ဖရုသဝါစာ&lt;/b&gt; မည်၏။ အထူးကား၊ စိတ်နူးညံ့ခြင်း ဖြစ်ပါမူ &lt;b&gt;ဖရုသဝါစာ&lt;/b&gt; မမည်။ ထို့ကြောင့် စင်စစ် ကြမ်းထမ်းသော စေတနာသည်သာ &lt;b&gt;ဖရုသဝါစာ&lt;/b&gt; မည်၏, ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သီတာမိဖုရားကို ဆောင်ခြင်းအစရှိသော အကျိုးမရှိသည်ကို သိစေတတ်သော ပယောဂကို ဖြစ်စေတတ်သော ညစ်ငြိုးသော စေတနာသည် &lt;b&gt;သမ္မပ္ပလာပ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထို&lt;b&gt;သမ္မပ္ပလာပ&lt;/b&gt;သည် သူတပါးတို့သည် အကျိုးစီးပွါးမှုကို ယူမှသာလျှင် ကမ္မပထမြောက်၏။ &lt;b&gt;ဝစီဝိညတ္တိ သင်္ခါတေ ဝစီ ဒွါရေ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ နှုတ်ဖြင့် မိမိအလိုကို သူတပါးအား သိစေ၏၊ မိမိသည်လည်း နှုတ်ဖြင့် သိအပ်၏။ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;ဝစီဝိညတ်&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်သော နှုတ်မြွက်ခြင်းကိုပြုတတ်သော ဝစီပယောဂကို ဖြစ်စေတတ်သော စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ပထဝီဓာတ် လွန်သော ရုပ်ကလပ်၏ ဖေါက်ပြန်မှုဖြစ်သော နှုတ်အင်္ဂါကို လှုပ်စေတတ်သော စကားအဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ &lt;b&gt;မုသာဝါဒ&lt;/b&gt;ကံတို့၏ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ &lt;b&gt;ဝစီဒွါရ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်သော ကမ္မဒွါရ၌။ &lt;b&gt;ဗာဟုလ္လဝုတ္တိတော&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤစကားသည် ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းရှိသည်သာတည်း။&lt;h3&gt;မနောကံ ၃-ပါး&lt;/h3&gt;၄၈။ &lt;b&gt;အဘိဇ္ဈာ, ဗျာပါဒေါ, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိစေတိ အညတြာပိ ဝိညတ္တိယာ မနသ္မိံယေဝ ဗာဟုလ္လဝုတ္တိတော မနောကမ္မံနာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;သူတပါး စည်းစိမ် ချမ်းသာကို ရှေ့ရှု တပ်မက်မောသော ဒေသ၎င်း၊ ဖေါက်ပြန်သောအားဖြင့် မြင်ခြင်း၎င်း၊ ဤသုံးပါး အပြားရှိသော ကံသည် (ကာယဝိညတ် ဝစီဝိညတ်ကို ကြဉ်၍) စိတ်၌သာလျှင် များစွာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် မနောကံ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;မနောကံ ၃-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၈။ သူတပါး၏ စည်းစိမ်ကို ရှေ့ရှုသော လောဘ၏ အစွမ်းဖြင့် ကြံတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အဘိဇ္ဈာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုအမျက်ဖြင့် စီးပွါးချမ်းသာကို ဖျက်ဆီးတတ်၏၊ ထိုသို့ ဖျက်ဆီးကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဗျာပါဒ&lt;/b&gt; မည်၏။ ဖေါက်ပြန်သောအားဖြင့် ရှုတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ&lt;/b&gt; မည်&lt;br&gt;မနောကံ ၃-ပါးတို့တွင် ဤဥစ္စာသည် ငါ၏ဥစ္စာ ဖြစ်ပါမူ ကောင်းလေစွ-ဟု ဤသို့ သူတပါး၏ ဥစ္စာကို ရှေ့ရှုကြခြင်းသည် &lt;b&gt;အဘိဇ္ဈာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထို&lt;b&gt;အဘိဇ္ဈာ&lt;/b&gt;သည် သူတပါးဥစ္စာကို မိမိသို့ ညွတ်စေသော်သာလျှင် အပါယ်လားကြောင်း ကံမြောက်၏။ ဤသတ္တဝါသည် ပျက်စီးမှု ကောင်းလေစွ-ဟု ဤသို့ စိတ်ဖြင့် ပြစ်မှားခြင်းသည် &lt;b&gt;ဗျာပါဒ&lt;/b&gt; မည်၏။ ပေးလှူအပ်သော အလှူ၏ အကျိုး မရှိ-ဟု ဤသို့ စသောနည်းဖြင့် ဖောက်ပြန်သောအယူသည် &lt;b&gt;မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကမ္မပထမြောက်သော အယူကို ဆိုဦးအံ့— ဤ&lt;b&gt;မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ&lt;/b&gt;အရာ၌ နတ္ထိကဒိဋ္ဌိ, အဟေတုကဒိဋ္ဌိ, အကိရိယဒိဋ္ဌိ တို့ဖြင့်သာလျှင် အပါယ်လားကြောင်း ကံမြောက်၏၊ ဤကာယကံ စသည်တို့၏ အင်္ဂါ စသည်ကို ပိုင်းခြားမှတ်ပြသည် အစွမ်းဖြင့် အဓိပ္ပါယ်အကျယ်ကို ထိုထို အဋ္ဌသာလိနီ-အစရှိသောကျမ်းတို့၌ လာသောနည်းဖြင့်သာ မှတ်အပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ သူတပါး၏ စည်းစိမ်ကို ရှေ့ရှုကာ လောဘ၏ အစွမ်းဖြင့် တပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အဘိဇ္ဈာ&lt;/b&gt; မည်၏။ &lt;br&gt;၂။ စီးပွါး ချမ်းသာ ပျက်စီးကြောင်း, စီးပွါးချမ်းသာကို ဖျက်ဆီးကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဗျာပါဒ&lt;/b&gt; မည်၏။ &lt;br&gt;၃။ ဖေါက်ပြန်သောအားဖြင့် ရှုတတ် မြင်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိ&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;အညတြာ ဝိညတ္တိယာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ကာယဝိညတ် ဝစီဝိညတ်ကို ကြဉ်၍၊ ထိုကာယဝိညတ် ဝစီဝိညတ်ကို မဖြစ်စေမူ၍လည်း၊ ဤသို့သော အနက်ကို မှတ်အပ်၏။ ဤဆယ်ပါးကုန်သော အကုသလ ကမ္မပထတို့တွင် ဝိညတ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော စိတ်နှင့်ယှဉ်ကုန်သော &lt;b&gt;အဘိဇ္ဈာ&lt;/b&gt;စသည်တို့သည် စေတနာ၏ အသင်းအပင်း ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဒေါသမူဒွေးကြောင့်ဖြစ်သောကံ&lt;/h3&gt;၄၉။ &lt;b&gt;တေသု ပါဏာတိပါတော, ဖရုသဝါစာ, ဗျာပါဒေစ ဒေါသမူလေန ဇာယန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုအကုသလကမ္မပထတရား ဆယ်ပါးတို့တွင် ပါဏာတိပါတ သည်၎င်း၊ &lt;b&gt;ဖရုသဝါစာ&lt;/b&gt;သည်၎င်း၊ &lt;b&gt;ဗျာပါဒ&lt;/b&gt;သည်၎င်း ဒေါသမူစိတ်ကြောင့် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဒေါသမူဒွေးကြောင့်ဖြစ်သောကံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၉။ ။&lt;b&gt;ဒေါသမူလေန ဇာယန္တိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ သဟဇာတ စသော ပစ္စည်းသတ္တိဖြင့် ဒေါသ-ဟု ဆိုအပ်သော မူလကြောင့်၊ တနည်းသော်ကား-ဒေါသလျှင် မူလရှိသော စိတ်ကြောင့် ဖြစ်ကုန်၏၊ လောဘမူလ စသည်တို့ကြောင့် မဖြစ်ကုန်၊ ထိုစကားမှန်၏။ မင်းတို့သည် ရယ်ရွှင်လျက်လည်း ဒေါသစိတ်ဖြင့်သာလျှင် အသက်သတ်ခြင်းကို စေခိုင်းကုန်၏၊ &lt;b&gt;ဖရုသဝါစာ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ဗျာပါဒ&lt;/b&gt;တို့၌လည်း ထို့အတူ မှတ်အပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ မနောကံ-ဟူသည် ကာယဝိညတ်, ဝစီဝိညတ် တည်းဟူသော ဝိညတ်ကြောင့် ဖြစ်သော တရားမျိုး မဟုတ်သည် အဖြစ်ကို သိစေခြင်း (သို့) &lt;b&gt;အညတြာဝိညတ္တိယာ&lt;/b&gt;-ဟူသော စကားကိုမိန့်ဆိုရ၏-ဟုမှတ်။ မနောကံသည် ကာယဒွါရ, ဝစီဒွါရ၌ကား ဖြစ်၏။ သို့သော် ကာယဒွါရ ဝစီဒွါရတို့ကြောင့် မဖြစ်၊ ၎င်းကာယဒွါရ ဝစီဒွါရ၌ ဖြစ်သော်လည်း အနည်းငယ်သာဖြစ်၏။ မနောဒွါရ၌သာ များသောအားဖြင့် ဖြစ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;လောဘမူကြောင့်ဖြစ်သောကံ&lt;/h3&gt;၅၀။ &lt;b&gt;ကာမေသုမိစ္ဆာစာရော, အဘိဇ္ဈာ, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ စ လောဘမူလေန။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ&lt;/b&gt;သည်၎င်း၊ &lt;b&gt;အဘိဇ္ဈာ&lt;/b&gt;သည်၎င်း၊ &lt;b&gt;မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ&lt;/b&gt; သည်၎င်း၊ လောဘမူ စိတ်ကြောင့် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;လောဘမူ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သောကံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၀။ မိစ္ဆာအယူ၏ မှားသောအားဖြင့် မြဲမြန်စွာ စွဲလမ်းအပ်သော ဝတ္ထုတို့၌ လောဘ ပြဓာန်းသည်သာ ဖြစ်၍ မြဲမြန်စွာ စွဲလမ်းခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ စ လောဘမူလေန&lt;/b&gt;-ဟူ၍ မိန့်ဆိုလေ၏။&lt;h3&gt;လောဘဒေါသကြောင့်ဖြစ်သောကံ&lt;/h3&gt;၅၁။ &lt;b&gt;သေသာနိ စတ္တာရိ ဒွိဟိ မူလေဟိ သမ္ဘဝန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆိုအပ်ပြီးသည်မှ ကြွင်းကုန်သော လေးပါးလည်း ဖြစ်ကုန်သော အဒိန္နာဒါန်, &lt;b&gt;မုသာဝါဒ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ပိသုဏဝါစာ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;သမ္မပ္ပလာပ&lt;/b&gt;တို့သည် နှစ်ပါးကုန်သော လောဘမူ ဒေါသမူတို့ကြောင့် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;လောဘဒေါသကြောင့်ဖြစ်သောကံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၁။ &lt;b&gt;သေသာနိ စတ္တာရိ ဒွိဟိ မူလေဟိ သမ္ဘဝန္တိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ အကြင်သူသည် ရှေးဦးစွာ အလိုရှိအပ်သော ဝတ္ထုကို၎င်း၊ အလိုမရှိအပ်သော ဝတ္ထုကို၎င်း၊ မိမိကို ငတ်မွတ်ခြင်းစသည်မှ စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ ဆွေမျိုးကို ငတ်မွတ်ခြင်းစသည်မှ စောင့်ရှောက်ခြင်း အစရှိသော အကျိုးကို ရည်စူး၍ ခိုးယူ၏၊ ထိုသူ၏ အဒိန္နာဒါနကံသည် လောဘမူစိတ်ကြောင့် ဖြစ်၏၊ ရန်ပွါးခြင်း အကျိုးငှါ ခိုးယူသောသူအား ဒေါသမူစိတ်ဖြင့် ခိုးယူ၏၊ နီတိကျမ်း၌ လာသော ပါ အပိုင်းအခြားအားဖြင့် မကောင်းသော သူတို့ကို နှိပ်စက်ခြင်း၊
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကျိုးငှါ သူတပါးတို့၏ ဥစ္စာကို ဆောင်ယူကုန်သော မင်းတို့၏၎င်း၊ ပုဏ္ဏားတို့၏၎င်း၊ ဤအလုံးစုံကို ပုဏ္ဏားတို့အား မင်းတို့သည် ပေးလှူအပ်၏၊ ထိုသို့ လှူသော်လည်း ထိုပုဏ္ဏားတို့၏ အလုံးစုံ အားနည်းသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် တပါးသော သူတို့သည် သုံးဆောင်ကုန်၏၊ မိမိဥစ္စာကိုသာလျှင် ပုဏ္ဏားတို့သည် သုံးဆောင်ကုန်၏၊ ဤသို့စသော စကားတို့ကို ဆို၍ မိမိဥစ္စာ အမှတ်ဖြင့်သာလျှင် အလုံးစုံသော ဥစ္စာကို ဆောင်ယူကုန်သော ပုဏ္ဏားတို့၏၎င်း၊ ကံ၏ အကျိုးနှင့်စပ်၍ ယူလေ့ရှိသူ, ကံ၏ အကျိုးကို တားမြစ်လေ့ရှိသူတို့၏၎င်း၊ အဒိန္နာဒါနကံသည် မောဟမူစိတ်ကြောင့် ဖြစ်၏၊ &lt;b&gt;မုသာဝါဒ&lt;/b&gt; အစရှိသည်တို့၌လည်း ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ယှဉ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅၄။ ။ &lt;b&gt;တထာ ဒါန, သီလ, ဘာဝနာဝသေန။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ထို့အတူ ဒါန, သီလ, ဘာဝနာတို့၏ အစွမ်းဖြင့် သုံးပါးအပြားရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅၄။ ခြောက်ပါးသော အာရုံတို့၌ သုံးပါးအပြား ရှိသော ကံ၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော်လည်း ထိုကာမာဝစရ ကုသိုလ်ကံသည် ဒါနစသော သုံးပါးအပြား ရှိသော မှတ်ခြင်းဖြင့် ဖြစ်၏၊ ထို့ကြောင့် “တထာဒါန, သီလ, ဘာဝနာဝသေန” ဟူသော စကားကို မိန့်ဆို၏။ အဘယ့်ကြောင့် ဆိုသော် ဆယ်ပါးအပြားအားဖြင့် ပြအပ်ကုန်သော ပုညကြိယာဝတ္ထုတို့တွင် နှစ်ပါးကုန်သော ပုညကြိယာ ဝတ္ထုတို့ကို၎င်း၊ တဖန် နှစ်ပါးကုန်သော ပုညကြိယာ ဝတ္ထုတို့ကို၎င်း၊ သုံးပါးကုန်သော ပုညကြိယာဝတ္ထုတို့ကို၎င်း၊ အစဉ်အတိုင်း ဒါန အစရှိကုန်သော သုံးပါးတို့၌သာလျှင် ပေါင်းခြင်း ဖြစ်၏။ (ထို့ကြောင့် ဒါနစသော သုံးပါး အပြား ရှိသည်၏ အဖြစ်ဖြင့် မှတ်ခြင်း ဖြစ်၏။)&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤအကျဉ်း ပေါင်း၍ ယူခြင်း၌ အကြောင်းကိုကား နောက်မှ ငါတို့ဆိုကုန်အံ့၊ ခြောက်ပါးသော အာရုံတို့၌၎င်း၊ သုံးပါး အပြား
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရှိသော ကမ္မဒွါရတို့၌၎င်း၊ ထိုသုံးပါးသော ပုညကြိယာ ဝတ္ထုတို့၏ ဖြစ်ခြင်းနှင့် ယှဉ်ခြင်းကို အဋ္ဌကထာစသည်တို့၌ လာသောနည်းဖြင့် ယူအပ်၏။&lt;h3&gt;ပုညကြိယာ ဆယ်ပါး&lt;/h3&gt;၅၆။ &lt;b&gt;ဒါန သီလ ဘာဝနာ, အပစာယန ဝေယျာဝစ္စ ပတ္တိ ဒါန, ပတ္တာနုမောဒန, ဓမ္မသဝန ဓမ္မဒေသနာ, ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မဝသေန ၁၀-သဝိဟောတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;အလှူပေးခြင်း, သီလဆောက်တည်ခြင်း, ကမ္မဋ္ဌာန်း ဘာဝနာ စီးဖြန်းခြင်း, ရတနာသုံးပါး ဆရာ မိဘ စသော သူတို့အား အသေ (အလေး) ပြုခြင်း, ရတနာသုံးပါး ဆရာ မိဘ စသော သူတို့၏ အမှုကြီးငယ်ကို ရွက်ဆောင်ခြင်း၊ မိမိပြုသော ကုသိုလ်အဘို့ကို သူတပါးအား ပေးဝေခြင်း, သူတပါးပြုသော ကုသိုလ်အဘို့ကို ဝမ်းမြောက်ခြင်း, တရားနာခြင်း, တရားဟောခြင်း, အယူကို ဖြောင့်စွာယူခြင်း၊ တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဆယ်ပါးအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;ပုညကြိယာဆယ်ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၆။ ထို သဘောတရားဖြင့် လှူဘွယ်ဝတ္ထုကို ပေးလှူအပ်၏။ ထိုသို့ ပေးလှူကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် စွန့်ကြဲကြောင်း ဖြစ်သော စေတနာသည် &lt;b&gt;ဒါန&lt;/b&gt; မည်၏။ ကြွင်းသော ပုညကြိယာ ဝတ္ထုတို့၌လည်း ဤအတူ မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကာယကံ, ဝစီကံတို့ကို ကောင်းစွာ ထားတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သီလ&lt;/b&gt; မည်၏။ ကာယကံ ဝစီကံတို့ကို ကောင်းစွာ ထားတတ်၏။ ဤကား &lt;b&gt;သီလ&lt;/b&gt; အနက်တည်း။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား—ကုသိုလ်တရားတို့ကို တည်စေတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သီလ&lt;/b&gt;မည်၏၊ ဤ &lt;b&gt;ဥပဓာရေတိ&lt;/b&gt;-ပုဒ်၌ ကုသိုလ်တို့၏ တည်ရာ အဖြစ်သည် ဥပဓာရဏ မည်၏၊ ထို့ကြောင့် “သီလေ ပတိဋ္ဌာယ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထို စေတနာဖြင့် ကုသိုလ်တရားတို့ကို ပွါးစေတတ်၏၊ ထိုသို့ ကုသိုလ်တို့ကို ပွါးစေကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် စေတနာသည် &lt;b&gt;ဘာဝနာ&lt;/b&gt;-မည်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို စေတနာဖြင့် ပူဇော်သည် အစွမ်းဖြင့် အရိုအသေကို ပြုတတ်၏၊ ထိုသို့ အရိုအသေ ပြုကြောင်းဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် စေတနာသည် &lt;b&gt;အပစာယန&lt;/b&gt;-မည်၏။ ထိုထိုကိစ္စ ပြုခြင်း၌ လုံ့လ ပြုသော သူ၏ အဖြစ်သည် &lt;b&gt;ဝေယျာဝစ္စ&lt;/b&gt;-မည်၏။ ထိုသဘောတရားဖြင့် မိမိသန္တာန်၌ ဖြစ်သော ကောင်းမှုအဘိုးကို ပေးအပ်၏။ ထိုသို့ ပေးကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် စေတနာသည် &lt;b&gt;ပတ္တိဒါန&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုသဘောတရားဖြင့် ကောင်းမှုအဘိုးကို ဝမ်းမြောက်တတ်၏၊ ထိုသို့ ဝမ်းမြောက်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် စေတနာသည် &lt;b&gt;ပတ္တာနုမောဒနာ&lt;/b&gt;-မည်၏။ ထိုသဘောတရားဖြင့် တရားကို နာတတ်၏၊ ထိုသို့ နာကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် စေတနာသည် &lt;b&gt;ဓမ္မသဝန&lt;/b&gt;-မည်၏။ ထိုသဘောတရားဖြင့် တရားကို ဟောတတ်၏။ ထိုသို့ ဟောကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် စေတနာသည် &lt;b&gt;ဓမ္မဒေသနာ&lt;/b&gt; မည်၏။ အယူကို ဖြောင့်စွာ ပြုခြင်းသည် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မ&lt;/b&gt;-မည်၏။&lt;h3&gt;ပုညကြိယာ ဆယ်ပါး အဆုံးအဖြတ်&lt;/h3&gt;ထို &lt;b&gt;ဒါန&lt;/b&gt;စသည်တို့တွင် အနုသယနှင့် တကွဖြစ်သော ခန္ဓာအစဉ် ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သူတပါးတို့ကို ပူဇော်ခြင်းမှ ချီးမြှောက်ခြင်းကို အလိုရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် မိမိ၏ ထင်ရှားရှိသောဝတ္ထုကို စွန့်ကြဲသော အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော စေတနာသည် &lt;b&gt;ဒါန&lt;/b&gt;မည်၏။ &lt;b&gt;ဒါန&lt;/b&gt; ဝတ္ထုကို ရှာမှီးသည် အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ ပေးလှူအပ်ပြီးသော &lt;b&gt;ဒါန&lt;/b&gt;ကို ဝမ်းမြောက်သော စိတ်ဖြင့် အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့သည် အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ ရှေးအဘို့၌ ဖြစ်သော စေတနာ, နောက်အဘို့၌ ဖြစ်သော စေတနာတို့သည် ဤ &lt;b&gt;ဒါန&lt;/b&gt;၌သာလျှင် ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။ ကြွင်းသော ပုညကြိယာဝတ္ထုတို့၌ ဤအတူ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ မှတ်အပ်၏။ မြဲသီလ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ငါးပါး သီလတို့ကို၎င်း, ရှစ်ပါး သီလတို့ကို၎င်း, ဆယ်ပါး သီလတို့ကို၎င်း၊
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဆောက်တည်သော သူ၏၎င်း၊ ဆောက်တည်ပြီးသော သီလနှင့် ပြည့်စုံသော သူ၏၎င်း၊ မဆောက်တည်မူ၍လည်း ရောက်သော ကာယဒုစရိုက် ဝစီဒုစရိုက်မှ ရှောင်ကြည်သော သူ၏၎င်း၊ ရှင် ရဟန်း ပြုသောသူ၏၎င်း၊ ပဉ္စင်းခံ သိမ်အပြင်၌ သီလကို ဆောက်တည်သောသူ၏၎င်း၊ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလ-ကို ဖြည့်သော ရဟန်း၏၎င်း၊ ဖြစ်သောစေတနာသည် &lt;b&gt;သီလ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;လေးဆယ်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့၌၎င်း၊ ခန္ဓာ အစရှိကုန်သော တေဘုမ္မက-အာရုံတို့၌၎င်း အဖန်တလဲလဲ စီးဖြန်းသည်ကိုပြုခြင်း အဖန်တလဲလဲ အနိစ္စ-အစရှိသည်ဖြင့် သုံးသပ်ခြင်းအစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော အပ္ပနာသို့မရောက်သေးသော ဂေါတြဘူ အဆုံးရှိသော စေတနာသည် &lt;b&gt;ဘာဝနာ&lt;/b&gt;မည်၏။ အပြစ်ကင်းသော အတတ်အစရှိသည်ကို သင်ကြားသောစေတနာသည်လည်း ဤ&lt;b&gt;ဘာဝနာ&lt;/b&gt;၌သာလျှင် ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အရွယ်အားဖြင့်၎င်း၊ ဂုဏ်အားဖြင့်၎င်း၊ ကြီးကုန်သော သူတို့အား သင်္ကန်းအစရှိသည်တို့၌ တောင့်တခြင်းကင်းသော ညစ်ညူးခြင်း မရှိသော အလိုဖြင့် ခရီးဦးကြိုဆိုခြင်း နေရာကိုရှုဆောင်ခြင်း အစရှိသောအစီအရင်ဖြင့် ရိုသေမြတ်နိုးခြင်းကို ပြုကြောင်းဖြစ်သော စေတနာသည် &lt;b&gt;အပစာယန&lt;/b&gt;-မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုအရွယ် ဂုဏ်ဖြင့် ကြီးကုန်သော သူတို့၏၎င်း၊ နာကုန်သော သူတို့၏၎င်း၊ အကြင်အကြင်ဆိုအပ်ပြီးသော မြတ်သောအလိုဖြင့် ထိုထိုသို့သော ကိစ္စကိုပြုကြောင်းဖြစ်သော စေတနာသည် &lt;b&gt;ဝေယျာဝစ္စ&lt;/b&gt;-မည်၏။ မိမိ၏သန္တာန်၌ ဖြစ်သော ကုသိုလ်ကို သူတပါးတို့နှင့် ဆက်ဆံသည် အဖြစ်ကို အလိုရှိသော စေတနာသည် &lt;b&gt;ပတ္တိဒါန&lt;/b&gt;-မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သူတပါးတို့သည် ပေးအပ်သည်လည်းဖြစ်သော မပေးအပ်သည်မူလည်း ဖြစ်သော ကောင်းမှုကို ဝန်တိုခြင်း ကင်းသောစိတ်ဖြင့်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဝမ်းမြောက် ဝမ်းသာ သာဓုနုမော် ခေါ်သော စေတနာသည် &lt;b&gt;ပတ္တာနုမောဒနာ&lt;/b&gt;-မည်၏၊ ဤသို့ ဤတရားကို ကြားနာ၍ ထိုတရားဟောအပ်သောနည်းဖြင့် ကျင့်သောသူသည် လောကီ လောကုတ္တရာ ဂုဏ်ထူး၏ အဘို့ရှိသည် ဖြစ်ရပါလို၏-ဟု၎င်း၊ အကြားအမြင် ရှိသည်ဖြစ်၍ သူတပါးတို့အား တရားဟောခြင်း စသည်တို့ဖြင့် ချီးမြှောက်အံ့-ဟု၎င်း၊ ဤသို့မိမိ၏၎င်း၊ သူတပါး၏၎င်း၊ အကျိုးစီးပွါး ဖြစ်စေခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်ဖြစ်သော ညစ်ညူးခြင်းမရှိသော မြတ်သော အလိုဖြင့် အစီးအပွါးရှိသည်ကို ရည်၍ ကြားနာကြောင်း ဖြစ်သော စေတနာသည် &lt;b&gt;ဓမ္မသဝန&lt;/b&gt;မည်၏။ အပြစ်ကင်းသော အတတ်ပညာ အစရှိသည်ကို နာကြားသော စေတနာကိုလည်း ဤ &lt;b&gt;ဓမ္မသဝန&lt;/b&gt;၌သာလျှင် ပေါင်းယူအပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;လာဘ်ပူဇော်ခြင်းအစရှိသည်တို့၌ မက်မောသည်ဖြစ်၍ အသင့်အားဖြင့် နှလုံးသွင်းသောသူ၏ အစီးအပွါးရှိသည်ကို ရည်၍ တရားဟောသော စေတနာသည် &lt;b&gt;ဓမ္မဒေသနာ&lt;/b&gt;-မည်၏။ အပြစ်မရှိသော အတတ် အစရှိသည်ကို သင်ကြောင်းဖြစ်သော စေတနာသည်လည်း ဤ&lt;b&gt;ဓမ္မဒေသနာ&lt;/b&gt;၌သာလျှင် ရေတွက်ခြင်းသို့ရောက်၏။ ပေးလှူအပ်သော အလှူ၏ အကျိုးသည် ရှိ၏-ဤသို့အစရှိသော နည်းဖြင့် ဖြစ်သော ကောင်းသော အမြင်၏ အစွမ်းဖြင့် အယူကို ဖြောင့်စွာ ပြုခြင်းသည် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မ&lt;/b&gt;-မည်၏။ ဆိုအပ်ပြီးသော အပြားရှိသော သမ္မာဉာဏ် အမြင်၏ အစွမ်းဖြင့် အယူကို ဖြောင့်စွာ ပြုခြင်းသည် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မ&lt;/b&gt; မည်သည် အကယ်၍ဖြစ်ငြားအံ့၊ ဤသို့ဖြစ်သည်ရှိသော် ဉာဏဝိပ္ပယုတ် စိတ်၏ &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မ&lt;/b&gt; ပုညကြိယာအဖြစ်ကို မရအပ်သည် မဟုတ်ပါလော ဤကား စောဒနာခြင်းတည်း၊ မရအပ်သည်မဟုတ်, ရထိုက်သည်သာတည်း၊ အဘယ့်ကြောင့် ရထိုက်ပါသနည်းဆိုသော်-ရှေးအဘို့၌ ဖြစ်သော စေတနာ နောက်အဘို့၌ဖြစ်သော စေတနာတို့၏လည်း ထိုထို ပုညကြိယာတို့၌သာလျှင် ပေါင်းရခြင်းကြောင့် ရထိုက်၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ အယူကိုဖြောင့်စွာ ပြုသောအခါ၌ ဉာဏသမ္ပယုတ် သာလျှင်ဖြစ်သော စိတ်သည် အကယ်၍ကား ဖြစ်၏။ ထိုသို့ ဖြစ်သော်လည်း ရှေးအဘို့ နောက်အဘို့၌ ဉာဏဝိပ္ပယုတ်စိတ်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သည်လည်း ဖြစ်သင့်၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုဉာဏဝိပ္ပယုတ် စိတ်၏လည်း &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မ&lt;/b&gt;အဖြစ်သည် သင့်လျော်လျောက်ပတ်၏၊ အလွန်ချဲ့လွန်းသဖြင့် အကျိုးမရှိပြီ။&lt;h3&gt;ပုညကြိယာဆယ်ပါးကို ဒါန, သီလ, ဘာဝနာ၌ သွင်းပြပုံ&lt;/h3&gt;ဤဆယ်ပါးသော ပုညကြိယာဝတ္ထု တို့တွင် &lt;b&gt;ပတ္တိဒါန&lt;/b&gt;နှင့် &lt;b&gt;ပတ္တာနုမောဒနာ&lt;/b&gt; တို့သည် ထို&lt;b&gt;ဒါန&lt;/b&gt; သဘောရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;ဒါန&lt;/b&gt;၌ ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏၊ ထိုစကားသင့်၏။ &lt;b&gt;ဒါန&lt;/b&gt;သည်လည်း ဣဿာနှင့် မစ္ဆရိယတို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်၏၊ ထို&lt;b&gt;ပတ္တိဒါန&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ပတ္တာနုမောဒနာ&lt;/b&gt;တို့သည်လည်း ဣဿာမစ္ဆရိယတို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် တူသောဆန့်ကျင်ဘက်ရှိသည် အဖြစ်အားဖြင့် တူသောလက္ခဏာ ရှိသောကြောင့် ထို&lt;b&gt;ပတ္တိဒါန&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ပတ္တာနုမောဒနာ&lt;/b&gt;တို့ကို &lt;b&gt;ဒါနမယပုညကြိယာ ဝတ္ထု&lt;/b&gt;၌ ပေါင်းအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အပစာယန&lt;/b&gt;နှင့် &lt;b&gt;ဝေယျာဝစ္စ&lt;/b&gt;တို့ကို စာရိတ္တသီလ ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သီလမယ&lt;/b&gt;ဖြစ်သော ပုညကြိယာ ဝတ္ထု၌ ပေါင်းအပ်ကုန်၏၊ &lt;b&gt;ဓမ္မဒေသနာ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ဓမ္မသဝန&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မ&lt;/b&gt; တို့သည် ကုသိုလ်တရားကို ပွါးစေသောကြောင့် &lt;b&gt;ဘာဝနာမယ&lt;/b&gt;ဖြစ်သော ပုညကြိယာဝတ္ထု၌ ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏၊ ဤသို့ အရှင်ဓမ္မပါလမထေရ်သည် မိန့်ဆိုအပ်၏။ အပရေဆရာတို့သည်ကား- တရားဟောသောပုဂ္ဂိုလ်သည်၎င်း၊ နာသောပုဂ္ဂိုလ်သည်၎င်း၊ ဒေသနာသို့ အစဉ်လျောက်သဖြင့် ဉာဏ်ကိုစေလွှတ်၍, လက္ခဏာရေးသုံးပါးတို့ကို ထိုးထွင်း သိ၍, ထိုးထွင်း၍ သိ၍ ဟောလည်းဟော၏၊ နာလည်းနာ၏။ ထို&lt;b&gt;ဓမ္မဒေသနာ&lt;/b&gt; &lt;b&gt;ဓမ္မသဝန&lt;/b&gt; တို့သည် ပုဂ္ဂလိကဉာဏ်ကိုသာလျှင် ဆောင်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;ဓမ္မဒေသနာ&lt;/b&gt; &lt;b&gt;ဓမ္မသဝန&lt;/b&gt; တို့သည် &lt;b&gt;ဘာဝနာမယ&lt;/b&gt; ဖြစ်သော ပုညကြိယာ ဝတ္ထု၌ ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏-ဟု ဆိုကြကုန်၏၊ ဓမ္မဒါန သဘောရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;ဓမ္မဒေသနာ&lt;/b&gt; သည် &lt;b&gt;ဒါနမယ&lt;/b&gt; ဖြစ်သော ပုညကြိယာ ဝတ္ထု၌ ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်၏-ဟုလည်း ဆိုသင့်၏၊ ထို့ကြောင့်သာလျှင် &quot;သဗ္ဗဒါနံ-ဓမ္မဒါနံ ဇိနာတိ&quot;-ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အလုံးစုံသော ပုညကြိယာဝတ္ထုတို့၏ မှတ်ကျေခင်းလက္ခဏာ ရှိသည် ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မ&lt;/b&gt; သည် အလုံးစုံသော ပုညကြိယာ ဝတ္ထုတို့၌ ထို့အတူပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်၏၊ ယင်းစကား ထင်ရှားအောင် ပြဦးအံ့၊ &lt;b&gt;ဒါန&lt;/b&gt;-စသည်တို့တွင် အမှတ်မရှိ တပါးပါးသော ပုညကြိယာဝတ္ထု သည် &quot;အတ္ထိ ဒိန္နံ&quot;-ဤသို့အစရှိသောနည်းဖြင့် ဖြစ်သော ပညာဖြင့် သုသင်အပ်သည်ရှိသော် ကြီးသော မုချအကျိုးလည်း ရှိ၏၊ ကြီးစွာသော အကျိုးဆက်လည်း ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ဒီဃနိကာယ် အဋ္ဌကထာ၌ &quot;ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မံ သဗ္ဗေသံ နိယမနလက္ခဏံ&quot;-ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။ ဤသို့ &lt;b&gt;ဒါန&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;သီလ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ဘာဝနာ&lt;/b&gt;တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် သုံးပါးသော ပုညကြိယာဝတ္ထုတို့၌ တပါးသော ပုညကြိယာဝတ္ထုတို့ကို ပေါင်းခြင်းကြောင့် အကျဉ်းအားဖြင့် ပုညကြိယာဝတ္ထု သည် သုံးပါးအပြားရှိ၏-ဟု မှတ်အပ်၏၊ ထို့ကြောင့်သာလျှင် အရှင်အနုရုဒ္ဓဆရာသည် အောက်၌ ကာမာဝစရကုသိုလ်ကို ပြဆိုပြီ။&lt;h3&gt;ရူပါဝစရကုသိုလ်ကံငါးပါး&lt;/h3&gt;၅၈။ &lt;b&gt;ရူပါဝစရ ကုသလံ ပန မနောကမ္မမေ၀, တဉ္စ ဘာဝနာမယံ အပ္ပနာပတ္တံ၊ ဈာနင်္ဂဘေဒေန ပဉ္စဝိဓံ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရူပါဝစရကုသိုလ်သည် မနောကံသာတည်း၊ ထို ရူပါဝစရ မနောကံသည် ဘာဝနာဖြင့်ပြီး၏၊ အပ္ပနာသို့ရောက်၏၊ ဈာနင်္ဂတို့နှင့် ယှဉ်သောအပြားအားဖြင့် ငါးပါးအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;ရူပါဝစရကုသိုလ်ကံငါးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၈။ ဝိညတ်ကိုဖြစ်စေခြင်း မရှိမူ၍ ကာယဒွါရစသည်တို့၌ မဖြစ်သောကြောင့် မနောကံသာဖြစ်၏၊ ထိုရူပါဝစရကုသိုလ်သည် ဒါနအစရှိသည်အစွမ်းဖြင့် မဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဘာဝနာမယ&lt;/b&gt;ဖြစ်သော ပုညကြိယာဝတ္ထု ဖြစ်၏၊ ရူပါဝစရကုသိုလ်၏ ရှေးအဘို့၌ ဖြစ်ကုန်သော ကုသိုလ်တို့၏ ကာမာဝစရကုသိုလ် ဖြစ်သောကြောင့် အပ္ပနာသို့ရောက်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ဈာနင်္ဂဘေဒေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ပဋိပဒါ အစရှိသော အပြားအားဖြင့် များသောအပြားရှိသော်လည်း အင်္ဂါလွန်သည်အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်စေအပ်သော ဈာန်အင်္ဂါ အပြားအားဖြင့် ငါးပါးအပြားရှိ၏-ဟူလို။&lt;h3&gt;အရူပါဝစရ ကုသိုလ်ကံလေးပါး&lt;/h3&gt;၅၉။ &lt;b&gt;တထာ အရူပါဝစရကုသလံ မနောကမ္မံ၊ တမ္ပိ ဘာဝနာမယံ အပ္ပနာပတ္တံ၊ အာရမ္မဏဘေဒေန စတုဗ္ဗိဓံ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့အတူ အရူပါဝစရကုသိုလ်ကံသည်လည်း မနောကံသာတည်း၊ ထိုအရူပါဝစရကုသိုလ်ကံသည်လည်း ဘာဝနာဖြင့်ပြီး၏။ အပ္ပနာသို့ရောက်၏၊ ကောင်းကင် အာရုံအစရှိသော လေးပါးသော အာရုံတို့၏ အပြားအားဖြင့် လေးပါးအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;အရူပါဝစရ ကုသိုလ်ကံလေးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၉။ &lt;b&gt;အာရမ္မဏဘေဒေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ကသိုဏ်းကို ခွါ၍ ရအပ်သော ကောင်းကင်၎င်း၊ ကောင်းကင်လျှင် အာရုံရှိသော ပဌမအရူပဝိညာဏ်၎င်း၊ ထိုပဌမ အရူပဝိညာဏ်မရှိခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော နတ္ထိဘာဝပညတ် ဖြစ်သောအာရုံ၎င်း၊ ထိုနတ္ထိဘာဝပညတ်လျှင် အာရုံရှိသော တတိယာရုပ္ပဝိညာဏ်၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါး အပြားရှိ၏၊ ဤသို့ လေးပါးအပြားရှိကုန်သော အာရုံတို့၏ အပြားအားဖြင့်-ဟူလို။&lt;h3&gt;အကုသိုလ်ကံ အကျိုးပေးပုံ&lt;/h3&gt;၆၀။ &lt;b&gt;ဧတ္ထ စ အကုသလကမ္မံ ဥဒ္ဓစ္စရဟိတံ အပါယဘူမိယံ ပဋိသန္ဓိံ ဇနေတိ၊ ပဝတ္တိယံ ပန သဗ္ဗမ္ပိ ဒွါဒသဗ္ဗိ အကုသလကမ္မံ သဗ္ဗတ္ထ ကာမေ ရူပါဝစရကုသလံ ဝိပစ္စတိ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဤလေးပါးသော ကံတို့တွင် &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;စေတနာသည် ကြဉ်အပ်သော အကုသိုလ်ကံ ၁၁-ခုသည် အပါယ်ဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေ၏။ ပဝတ္တိအခါ၌ ၁၂-ပါးသော အလုံးစုံသော အကုသိုလ်ကံသည် ခုနစ်ပါးသော အကုသလ ဝိပါက်စိတ်တို့ကို အလုံးစုံသော ကာမဘုံ၌၎င်း၊ ရူပဘုံ၌၎င်း၊ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ အကျိုးကို ဖြစ်စေ၏။ ဝါ-အကျိုးပေး၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၀။ &lt;b&gt;ဧတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသောပါဌ်ကို အကျိုးပေးရာဌာန၏ အစွမ်းဖြင့် လေးပါး အပြားရှိကုန်သော ဤကံတို့တွင်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စရဟိတံ&lt;/b&gt;-ဟူသောပုဒ်ကို &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;နှင့် တကွဖြစ်သော ကံသည် ကြဉ်အပ်သော ၁၁-ပါး အပြားရှိသော အကုသိုလ်ကံသည်-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;&lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;စေတနာကို ကြဉ်ရသော အကြောင်း&lt;/h3&gt;အကုသလကမ္မပထ &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;၏ ပဋိသန္ဓေ မပေးခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်နည်း-ဟူမူ၊ ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂုတ်စိတ်သည် အဓိမောက္ခ စေတသိက်နှင့် ကင်း၍ အလုံးစုံသော အကုသိုလ်တို့အောက် အလွန် အားနည်းသော်လည်း ပဋိသန္ဓေကို ငင်နိုင် ပေးနိုင်၏၊ &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;နှင့်တကွ ဖြစ်သော ကံသည်ကား အဓိမောက္ခ စေတသိက်နှင့် ယှဉ်သဖြင့် ထိုဝိစိကိစ္ဆာ စိတ်ထက် အားကြီးသော်လည်း ပဋိသန္ဓေကို အဘယ့်ကြောင့် မငင်နိုင်, မပေးနိုင်သနည်း-ဟု ဤသို့ မေးလတ်သော် ပဋိသန္ဓေကို ပေးစွမ်းနိုင်သော သဘော မရှိသောကြောင့် ပဋိသန္ဓေကို မငင်နိုင်, မပေးနိုင်၊ ဤကား အဖြေတည်း၊ အကြောင်းကား အားကြီးသော ကံသည် ပဋိသန္ဓေကို ငင်နိုင်, ပေးနိုင်၏။ အားနည်းသောကံသည် ပဋိသန္ဓေကို မငင်နိုင်, မပေးနိုင်-ဟူသော&lt;hr&gt; ၁။ &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;သဟဂုတ်စိတ်သည် ပဋိသန္ဓေကို ပေးသောသဘော မရှိသဖြင့် ပဋိသန္ဓေ အကျိုးကို မဖြစ်စေနိုင်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;သဟဂုတ်စိတ်ကို ကြဉ်ရ၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဤစီစစ် ဝေဖန်ချက်သည် ပဋိသန္ဓေကို ပေးနိုင်သော သဘော ရှိကုန်သော ကံတို့၌သာလျှင် ဝေဖန် စိစစ်သင့်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆက်၍ ဆိုဦးအံ့-အကြင် ဥဒ္ဓစ္စကံအား ပဋိသန္ဓေကို ပေးနိုင်သော သဘောမရှိ၊ ထိုဥဒ္ဓစ္စကံ၏ အားကြီးသည်၏ အဖြစ်သည် ပဋိသန္ဓေကို ငင်ရာ, ပေးရာ၌ အကြောင်းမဟုတ်၊ ထို့ကြောင့် ဥဒ္ဓစ္စကံသည် အားကြီးသော်လည်း ပဋိသန္ဓေကို မဝင်နိုင်, မပေးနိုင်။ ထိုသို့ ဖြစ်သော် ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံ၏ ပဋိသန္ဓေ ပေးနိုင်သောသဘောမရှိ ဟူသော ဤစကားကို အဘယ်သို့ သိအပ်ပါသနည်း။ ဤသို့ မေးလတ်သော် သောတာပတ္တိမဂ်သည် ပယ်အပ်သော တရားတို့၌ မလာ, မပါသောကြောင့်တည်း-ဟု ဖြေအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ယင်းစကား ချဦးအံ့-အကုသိုလ်တို့သည် (၁) သောတာပတ္တိမဂ်သည် ပယ်အပ်သော အကုသိုလ်၊ (၂) အထက်မဂ်သုံးပါးသည် ပယ်အပ်သော အကုသိုလ်၊ (၃) သောတာပတ္တိမဂ်သည် ပယ်အပ်သော အချို့ အကုသိုလ်, အထက်မဂ်သုံးပါးသည် ပယ်အပ်သော အချို့ အကုသိုလ်-ဟု သုံးပါး အပြားရှိကုန်၏။ ထိုသုံးမျိုးတို့တွင် ဒိဋ္ဌိနှင့် တကွ ဖြစ်သော စိတ်, ဝိစိကိစ္ဆာနှင့် တကွ ဖြစ်သော စိတ်တို့သည် ရှေးဦးစွာ နိဗ္ဗာန်ကို မြင်သောအစွမ်းဖြင့် ဒဿန-ဟု အမည်ရသော သောတာပတ္တိမဂ်သည် ပယ်အပ်သောကြောင့် သောတာပတ္တိမဂ်သည် ပယ်အပ်သော အကုသိုလ် မည်ကုန်၏။ ဥဒ္ဓစ္စနှင့် တကွဖြစ်သော စိတ်သည် အရဟတ္တမဂ်သည် ပယ်အပ်သောကြောင့် ဘာဝနာ မည်သော အထက်မဂ် သုံးပါးသည် ပယ်အပ်သော အကုသိုလ် မည်၏။ အဘယ့်ကြောင့် အထက်မဂ်သုံးပါးကို ဘာဝနာ-ဟု ဆိုအပ်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ အထက်မဂ်သုံးပါးကို သောတာပတ္တိမဂ်သည် မြင်အပ်ပြီးသော နိဗ္ဗာန်၌ ပွါးများသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောကြောင့် ဘာဝနာ-ဟု ဆိုအပ်၏။ ဒိဋ္ဌိနှင့် မယှဉ်သောစိတ်, ဒေါမနဿနှင့် တကွဖြစ်သော စိတ်တို့ကို ကား သောတာပတ္တိမဂ်သည် အချို့ပယ်အပ်ကုန်၏၊ အထက်မဂ်သုံးပါးသည် အချို့ပယ်အပ်ကုန်၏၊
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဘယ့်ကြောင့် ထိုမဂ်တို့သည် အချို့ကိုသာ ပယ်အပ်ပါကုန်သနည်း-ဟူမူ၊ ထိုဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ်စိတ်, ဒေါမနဿသဟဂုတ်စိတ်တို့၏ အပါယ်သို့ ဖြစ်စေတတ်သော အပိုင်းအခြားကို သောတာပတ္တိမဂ်ဖြင့် ပယ်အပ်သောကြောင့် ဒဿနေနပဟာတဗ္ဗ တရား မည်ကုန်၏။ ကြွင်းသော အပါယ်သို့ ရောက်စေတတ်သော ရုန့်ရင်းသော အပိုင်းအခြား, သိမ်မွေ့သော အပိုင်းအခြားကို အထက်မဂ်တို့ပယ်အပ်သောကြောင့် ဘာဝနာယ ပဟာတဗ္ဗ တရား မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ပဋိသန္ဓေ၏အကျိုးပေးခွင့် ရှိ မရှိ&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;ဥဒ္ဓစ္စကံကို ဝေဖန် ရှင်းလင်းချက်&lt;/h3&gt;ထိုသုံးပါးသော အကုသိုလ်တို့တွင် ဒဿနေနပဟာတဗ္ဗ တရားကိုလည်း သောတာပတ္တိမဂ်သည် ပယ်အပ်သည်၏ အဖြစ် တူသောကြောင့် ဤ &lt;b&gt;ဒဿနေန ပဟာတဗ္ဗ&lt;/b&gt;-ပုဒ်၌ ဒဿနေန ပဟာတဗ္ဗ-ဟုပင် ဆရာတို့သည် ခေါ်ဝေါ်ကြကုန်၏။ ဆက်၍ ဆိုဦးအံ့— ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံသည် ပဋိသန္ဓေကို အကယ်၍ ပေးအံ့၊ ထိုသို့ ပေးသည်ရှိသော် အကုသိုလ်ပဋိသန္ဓေ၏ သုဂတိဘုံ၌ မဖြစ်သောကြောင့် အပါယ်ဘုံတို့၌ သာလျှင် ပေးခဲ့ရာ၏။ အပါယ်သို့ လားကြောင်းဖြစ်သော အကုသိုလ်ကိုလည်း မချွတ် သောတာပတ္တိမဂ်သည် ပယ်အပ်ရာ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသို့ အပါယ်ဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေကို ပေးတတ်သော ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံကို သောတာပတ္တိမဂ်သည် မပယ်အပ်ပါမူ အပါယ်သို့ ပွားစေတတ်သော ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ် အကုသိုလ်ကံကို သောတာပတ္တိမဂ်သည် မပယ်အပ်သေးသည်အဖြစ်ကြောင့် သေက္ခဖြစ်သော သောတာပန်, သကဒါဂါမ်, အနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏လည်း အပါယ်သို့ လားရ, ရောက်ရခြင်းသည် ဖြစ်ခဲ့ရာ၏။ ထိုသေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့၏လည်း အပါယ်သို့ လားရ, ရောက်ရခြင်းသည် မသင့်သည်သာတည်း။ အဘယ့်ကြောင့် မသင့်ပါသနည်း-ဟူမူ &lt;b&gt;“စတူဟာပါယေဟိ စ ဝိပ္ပမုတ္တော”&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;“အဝိနိပါတ ဓမ္မာ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော ပါဠိတော်တို့နှင့် ဆန့်ကျင်သောကြောင့် မသင့်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ဖြစ်သောကံ၏ ဒဿနေနပဟာတဗ္ဗ မည်သည်၏ အဖြစ်သည် ဖြစ်ခဲ့သော် ဒဿနေနပဟာတဗ္ဗ ဟူသော ဤပုဒ်၏ ဝိဘင်း၌ ထိုဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံကို ဟောတော်မူရာ၏။ စင်စစ်သော်ကား ထိုဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံကို ဒဿနေနပဟာတဗ္ဗ ပုဒ်၏ ဝိဘင်း၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မမူအပ်။ &lt;b&gt;အပါယဂမနိယာ ရာဂေ ... ပ။ တဒေကဋ္ဌာသ ကိလေသာ&lt;/b&gt;-ဟူ၍ ဤသို့ သောတာပတ္တိမဂ်သည် ပယ်အပ်ကုန်သော အကုသိုလ်တို့၌ မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူသည် အဖြစ်ကြောင့် ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ် စေတနာကို ထို ဒဿနေန ပဟာတဗ္ဗ တရားတို့၌ ရေတွက်ခြင်း, ပေါင်းခြင်းကို ပြုခြင်းငှါ တတ်ကောင်းရာ၏၊ ဤသို့ တစုံတယောက်သောသူ၏ အကြံသည် အကယ်၍ဖြစ်အံ့၊ ထိုအကြံသည် မသင့်။ အဘယ့်ကြောင့် မသင့်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ ထိုဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံ၏ စင်စစ်အားဖြင့် &lt;b&gt;ဘာဝနာယ ပဟာတဗ္ဗ&lt;/b&gt; အဖြစ်ဖြင့် မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်သောကြောင့် မသင့်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစကားသည် မှန်၏။ &lt;b&gt;“ကတမေ ဓမ္မာ ဘာဝနာယ ပဟာတဗ္ဗာ၊ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂတော စိတ္တုပ္ပာဒေါ”&lt;/b&gt; ဟူ၍ မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်၏။ ထို့ကြောင့် သောတာပတ္တိမဂ်သည် ပယ်အပ်သော တရားတို့၌ ဘုရားဟောတော်မမူခြင်းသည် ဤဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ဖြစ်သော ကံ၏ ပဋိသန္ဓေကို ပေးခြင်း မရှိခြင်းကို ပြီးစေ, သိစေ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;စောဒနာဦးအံ့-ပဋိသမ္ဘိဒါဝိဘင်း၌ &lt;b&gt;“ယသ္မိံ သမယေ ... ပ။ တေသံ ဝိပါကော ဉာဏံ အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါ”&lt;/b&gt; ဟု ဤသို့ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ် စိတ်ကို ထုတ်ပြီး၍ ထိုဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်စိတ်၏ အကျိုးကိုလည်း ထုတ်အပ်သည် မဟုတ်ပါလော၊ ထို့ကြောင့် ထိုဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်စိတ်၏ ပဋိသန္ဓေကို ပေးခြင်း မရှိခြင်းကို အဘယ်သို့လျှင် ဝန်ခံအပ်ပါသနည်း၊ ဤကား စောဒနာခြင်းတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်စိတ်၏ အကျိုးကို ပဋိသန္ဓေပေးခြင်းကို ရည်၍ မြတ်စွာဘုရားသည် မထုတ်အပ်, မဟောအပ်၊ စင်စစ်အားဖြင့်ကား
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပဝတ္တိအကျိုး ပေးခြင်းကို ရည်၍ ထုတ်ဆိုအပ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံ၏ ပဋိသန္ဓေအကျိုးကို ပေးခြင်းသည် မရှိ-ဟု မှတ်အပ်၏။ ပဋ္ဌာန်းကျမ်း၌လည်း &lt;b&gt;“သဟဇာတာ ... ပ။ ကမ္မပစ္စယေန ပစ္စယော”&lt;/b&gt; ဟု သောတာပတ္တိမဂ်သည် ပယ်အပ်သော စေတနာ၏ သာလျှင် သဟဇာတပစ္စည်း, နာနာက္ခဏိကကမ္မပစ္စည်း အဖြစ်ကို ထုတ်၍ &lt;b&gt;“သဟဇာတာ ... ပ။ ကမ္မပစ္စယေန ပစ္စယော”&lt;/b&gt; ဟူ၍ အထက်မဂ်သုံးပါးသည် ပယ်အပ်သော စေတနာ၏ သဟဇာတကမ္မပစ္စည်း၏ အဖြစ်ကိုသာလျှင် ထုတ်ဆောင်အပ်၏၊ နာနာက္ခဏိက ကမ္မပစ္စည်း၏အဖြစ်ကို မထုတ်အပ်။ နာနာက္ခဏိကကမ္မပစ္စည်းကို ကြဉ်၍ ပဋိသန္ဓေကို ငင်ခြင်း, ပေးခြင်းသည်လည်း မရှိ။ ထို့ကြောင့် ထိုဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ် စေတနာ၏ ခပ်သိမ်းသော အပြားအားဖြင့် ပဋိသန္ဓေကို ပေးခြင်းသည် မရှိ၊ ဤသို့သော အဆုံးအဖြတ်ကို မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;ဧကေ ဆရာတို့၏ ဝါဒ&lt;/h3&gt;တပါးသောဆရာတို့သည်ကား ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်၌ နာနာက္ခဏိကကမ္မပစ္စည်းကို မထုတ်ဆောင်သောကြောင့် ဥဒ္ဓစ္စစေတနာသည် ပဋိသန္ဓေအကျိုး, ပဝတ္တိအကျိုး နှစ်ပါးကိုလည်း မပေး-ဟု အကြင်စကားကို ဆိုကုန်၏၊ ထိုစကားသည် ထို ဧကေဆရာတို့၏ အလိုမျှသာတည်း။ ပဋ္ဌာန်းသမ္ဘိဒါဝိဘင်း၌ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ် စေတနာ၏ ပဝတ္တိအကျိုးကို ထုတ်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်၌ ပဋိသန္ဓေအကျိုး၏ မရှိခြင်းကိုသာလျှင် ရည်၍ နာနာက္ခဏိက ကမ္မပစ္စည်းကို မထုတ်ဆောင်အပ်သောကြောင့်၎င်း၊ ထိုဆရာတို့၏ အလိုမျှသာတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစကားမှန်၏၊ ပဝတ္တိအကျိုးကို ရည်၍ နာနာက္ခဏိက ကမ္မပစ္စည်း၏ အဖြစ်ကို အကယ်၍ ဟောအံ့၊ ထို နာနာက္ခဏိကကမ္မပစ္စည်း၏ အဖြစ်ကို ရည်၍ ဟောအပ်သည်ရှိသော် ထိုဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံ၏ ပဋိသန္ဓေအကျိုးကိုလည်း အောက်မေ့ကုန်ရာ၏။ ထို့ကြောင့် ရအပ်သော်လည်း ပဝတ္တိအကျိုး၏ အစွမ်းဖြင့် နာနာက္ခဏိကကမ္မ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပစ္စည်းအဖြစ်ကို မဟောအပ်၊ ထို့ကြောင့် ထိုဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံ၏ ပဝတ္တိအကျိုးကို တားမြစ်ခြင်းငှါ မတတ်ကောင်း။ ထို့ကြောင့် ပဝတ္တိ ယံပန-ဤသို့ အစရှိသော စကားကို အနုရုဒ္ဓဆရာသည် မိန့်ဆိုပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆရာဖြစ်ကုန်သော ဗုဒ္ဓမိတ္တ အစရှိကုန်သော ဆရာတို့သည်ကား ဘာဝနာယ ပဟာတဗ္ဗ ဖြစ်သော ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံသည်လည်း ရှိ၏၊ ဘာဝနာယ ပဟာတဗ္ဗ မဟုတ်သော ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံသည်လည်း ရှိ၏။ ထိုနှစ်ပါးသော ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံတို့တွင် ဘာဝနာယ ပဟာတဗ္ဗ ဖြစ်သော ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံသည် သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သန္တာန်၌ ဖြစ်၏၊ ဘာဝနာယ ပဟာတဗ္ဗ မဟုတ်သော ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံသည် ပုထုဇဉ်သန္တာန်၌ ဖြစ်၏၊ ပုထုဇဉ်သန္တာန်၌ ဖြစ်သော ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံ၏သာလျှင် အကျိုးကို ဖြစ်စေ၏၊ ဤမှတပါးသော သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သန္တာန်၌ဖြစ်သော ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံသည် အကျိုးကို မဖြစ်စေ။ ဤသို့ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံကို နှစ်ပါးအပြားအားဖြင့် ဝေဖန်၍ တခုသော ဘာဝနာယ ပဟာတဗ္ဗ ဖြစ်သော ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံ၏ နှစ်ပါးသောအကျိုးပေးခြင်းကို, တခုသော ဘာဝနာယ ပဟာတဗ္ဗ မဟုတ်သော ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံ၏ ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် အကျိုးပေးခြင်း မရှိသည်ကို ဖွင့်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤစကား၌ ထိုဗုဒ္ဓမိတ္တ အစရှိကုန်သော ဆရာတို့၏ အကြင်အဆုံးအဖြတ်ကို၎င်း၊ ထိုအဆုံးအဖြတ်ကို အကြင်မြစ်ခြင်းကို၎င်း၊ ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့်လည်း အကြင်အကျိုးပေးခြင်း မရှိဟု ယူလေ့ရှိကုန်သော ဆရာတို့၏ အယူကို ပယ်ခြင်းကို၎င်း၊ ဤ &lt;b&gt;အဘိဓမ္မတ္ထ ဝိဘာဝနီဋီကာကျော်&lt;/b&gt; ကျမ်း၌ ငါသည် မဆိုအပ်ပြီ၊ ထိုအလုံးစုံကို ပရမတ္ထမဉ္ဇူသာ အမည်ရှိသော ဋီကာအစရှိသည်တို့၌၎င်း၊ အထူးအားဖြင့် အဘိဓမ္မတ္ထဝိကာသနီ အမည်ရှိသော အဘိဓမ္မာဝတာရဋီကာ၌၎င်း၊ ဆိုအပ်သောနည်းဖြင့် သိအပ်၏၊ သိလေ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;သဗ္ဗတ္ထာ ကာမလောကေ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို သုဂတိ ဒုဂ္ဂတိတို့၏ အစွမ်းဖြင့် အလုံးစုံသော ကာမလောက၌-ဟု အနက်ပေးလေ။ &lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဒွါရ, အာရုံ အားလျော်စွာ-ဟု အနက်ပေးလေ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အပါယ်ဘုံတို့၌လည်း နဂါး, ဂဠုန် အစရှိသူတို့အား ကြီးသော စည်းစိမ်လျှင် အာရုံရှိသော အကြင်ဝိပါက် ဝိညာဏ်သည်လည်း ဖြစ်၏၊ ငရဲသူသတ္တဝါတို့အား အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန် မထေရ်ကို ဖူးမျှော်ရခြင်း စသည်တို့၌ အကြင်ဝိပါက် ဝိညာဏ်သည် ဖြစ်၏။ ထိုဝိပါက် ဝိညာဏ်သည် ကုသိုလ်ကံ၏သာလျှင် အကျိုးဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;သဗ္ဗတ္ထာ ကာမလောကေ ဝိပစ္စတိ&lt;/b&gt;-ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;ကုသိုလ်ကံ၏ အပါယ်ဘုံ၌ အကျိုးပေးခြင်း&lt;/h3&gt;အကြင်ကြောင့် အကုသိုလ်၏ ကောင်းသော အကျိုးသည် မဖြစ်သင့်၊ ထိုစကားမှန်၏၊ &lt;b&gt;အဋ္ဌာနမေတံ ... ပ။ သံဝိဇ္ဇတိ&lt;/b&gt;-ဟူသော စကားကို မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်ပြီ၊ အနက်ကား၊ ရဟန်းတို့ အကုသိုလ်ကံ၏ အလိုရှိအပ်, နှစ်သက်အပ်သော အကျိုးသည် အကြင်ကြောင့်ရှိ၏၊ ထိုသို့ဖြစ်ခြင်းသည် အကြောင်း မဟုတ်, အရာမဟုတ်-ဟု ပေး။ ထို့ကြောင့် ကုသိုလ်ကံသည် အပါယ်ဘုံတို့၌လည်း အဟိတ်ကုသလဝိပါက်ကို ဖြစ်စေ၏။ ကာမဘုံမှတပါးသော ရူပဘုံ၌ ဖြစ်သောကံ၏ ရူပဘုံမှတပါးသော ကာမဘုံ၌ ဖြစ်သော အဟိတ်ဝိပါက်တို့၏ မရှိခြင်း, မဖြစ်ခြင်းကြောင့်၎င်း၊ ကာမဂုဏ်၌တပ်ခြင်းကင်းသော ရူပါဝစရကုသိုလ်ကို ပွါးခြင်း၏ ကာမတဏှာ၏ အာရုံဖြစ်သော ဝိညာဏ်ကို ဖြစ်စေခြင်းနှင့် မယှဉ်ခြင်းကြောင့်၎င်း၊ မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ်, လောကုတ္တရာကုသိုလ်တို့၏ စင်စစ်တူသော အကျိုးကို ပေးတတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ရူပါဝစရကံကြောင့် အဟိတ်ဝိပါက် ဖြစ်ခြင်း၏ မရှိခြင်းကြောင့် ရူပဘုံ၌လည်း ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ရူပါရုံလျှင် အာရုံရှိကုန်သော ထိုအဟိတ်ဝိပါက်စိတ်တို့ကို ကာမာဝစရကုသိုလ်သည် ပြီးစေတတ်၏။ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;သဗ္ဗတ္ထာ ပိ ကာမလောကေ&lt;/b&gt;-ဤသို့ အစရှိသော စကားကို ဆရာတို့သည် ဆိုအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;တိဟိတ်ဥက္ကဋ္ဌ ကုသိုလ်ကံ အကျိုးပေးပုံ&lt;/h3&gt;၆၂။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ တိဟေတုက ကုသလံ တိဟေတုကံ ပဋိသန္ဓိံ ဒတွာ ပဝတ္တေ သောဠသဝိပါကာနိ ဝိပစ္စတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုကာမာဝစရ ကုသိုလ်ကံတို့တွင်လည်း တိဟိတ်ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သော လေးပါးအပြားရှိသော ကုသိုလ်ကံသည် တိဟိတ်ဖြစ်သော လေးပါးအပြားရှိသော ပဋိသန္ဓေကို ပေး၍ ပဝတ္တိအခါ၌ ၁၆-ပါးသော ဝိပါက်စိတ်ကို ဖြစ်စေ၏။&lt;h3&gt;တိဟိတ် ဥက္ကဋ္ဌ ကုသိုလ်ကံ အကျိုးပေးပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၂။ ။ဤသို့ အကျိုးပေးသောကံသည် ၁၆-ပါး, ၁၂-ပါး, ၈-ပါး အတိုင်းအရှည်ရှိသော ဝိပါက်စိတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် သုံးပါးအပြားအားဖြင့် အကျိုးပေး၏-ဟု ပြဆိုခြင်းငှါ &lt;b&gt;“တတ္ထ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ (ဤကား အနုသန္ဓေ)။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဤသို့ အကျိုးပေးအံ့သော ကုသိုလ်ကံ၌လည်း-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဥက္ကဋ္ဌ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ကုသိုလ်အခြံအရံ ရသည်၏အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ နောက်၌ အဖန်တလဲလဲ ပြုပြီးသော ကုသိုလ်ကို မှီဝဲသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ထူးမြတ်သော-ဟု အနက်ပေး။ ယင်းဥက္ကဋ္ဌကံ အရကို ထင်စွာပြဆိုဦးအံ့-အကြင်ကုသိုလ်ကံကို မိမိဖြစ်သောအခါ၌ ရှေးအဘို့, နောက်အဘို့၌ ဖြစ်ကုန်သော ကုသိုလ်ကံတို့ဖြင့် ခြံရံအပ်၏၊ နောက်၌မူလည်း အဖန်တလဲလဲ မှီဝဲခြင်းကို ရသဖြင့် အဖန်တလဲလဲ လေ့လာအပ်၏၊ ထိုကံသည် တိဟိတ်ဥက္ကဋ္ဌကံ မည်၏။ အကြင်ကုသိုလ်ကံကို ပြုသောအခါ၌ အကုသိုလ်ကံတို့ဖြင့် ခြံရံအပ်၏၊ နောက်၌လည်း ငါသည် ဤကောင်းမှုကို မကောင်းသဖြင့် ပြုအပ်ပြီ-ဟု နှလုံးမသာမယာ ဖြစ်ခြင်းဖြင့် အဖန်တလဲလဲ ထုံအပ်၏၊ ထိုကုသိုလ်ကံသည် ဩမကကံ မည်၏-ဟု မှတ်အပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ပဋိသန္ဓိံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို တပါးသာလျှင် ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေကို-ဟု အနက်ပေး။ ထိုစကားမှန်၏၊ တပါးသော ကံကြောင့် တပါးမကသော ဘဝတို့၌ ပဋိသန္ဓေသည် မဖြစ်နိုင်၊ ပဝတ္တိအကျိုးသည်ကား ဘဝအရာ၌၎င်း၊ ဘဝအထောင်၌၎င်း၊ ဖြစ်နိုင်မှု, ပေးနိုင်၏။ မြတ်စွာဘုရား အဘယ်သို့ ဟောပါသနည်းဟူမူ- &lt;b&gt;“တိရစ္ဆာနဂတေ ဒါနံ ဒတွာ သတဂုဏာ ဒက္ခိဏာ ပါတိကင်္ခိတာ”&lt;/b&gt; ဟု ဟောတော်မူ၏၊ အနက်ကား၊ တိရစ္ဆာန်သတ္တဝါအား အလှူကိုပေး၍ အရာသော အကျိုးရှိသော ဒါနစေတနာကို အလိုရှိအပ်၏-ဟု ပေး။&lt;h3&gt;ဉာဏသမ္ပယုတ်၏ အစွမ်းသတ္တိ&lt;/h3&gt;ဤကုသိုလ်ကံတို့တွင် အကြင်ကြောင့် ဉာဏ်သည် ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် ကန်းခြင်း အစရှိသော ဣန္ဒြေချို့တဲ့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော မောဟ၏၎င်း၊ အလုံးစုံသော အကုသိုလ်၏၎င်း ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုဉာဏ်နှင့် ယှဉ်သောကံသည် ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် ကန်းခြင်း အစရှိသော ဣန္ဒြေချို့တဲ့ခြင်း၏ အကြောင်းမဖြစ်။ ထို့ကြောင့် တိဟိတ်ကုသိုလ်ကံသည် အလွန်ပင် အားနည်းသော်လည်း ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေကိုသာ ငင်၏, ပေး၏၊ အဟိတ်ပဋိသန္ဓေကို မပေး။ ဒွိဟိတ်ကုသိုလ်ကံသည် ဉာဏ်နှင့် မယှဉ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ဉာဏ်အကျိုးကို ဖြစ်စေခြင်း၌ မစွမ်းနိုင်။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူ အလောဘဟိတ်နှင့် ယှဉ်ခြင်းမရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် အလောဘအကျိုးကို ဖြစ်စေရာ၌ မစွမ်းနိုင်သော အကုသိုလ်ကံကဲ့သို့ ထို့အတူ ဒွိဟိတ်ကံသည် အလွန်မြတ်သော်လည်း ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေကိုသာလျှင် ငင်၏, ပေး၏၊ တိဟိတ်ပဋိသန္ဓေကို မငင်နိုင်, မပေးနိုင်။ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;“တိဟေတုကံ ဩမကံ ဟေတုကံ ဥက္ကဋ္ဌဉ္စ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာမြတ် မိန့်ဆိုတော်မူအပ်၏။&lt;h3&gt;တိဟိတ်ဩမကကံ၏ ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေပေးရာ၌ စောဒနာခြင်း&lt;/h3&gt;ဤတိဟိတ်ဩမကကံ၏ ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေပေးရာ၌ စောဒကဆရာသည် ဤသို့စောဒနာ၏၊ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်ပါဠိတော်၌ ဂတိနှင့်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပြည့်စုံသော သုဂတိဘဝ၌ ဉာဏသမ္ပယုတ်ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေသည် ရှစ်ပါးသော ဟိတ်တို့၏ သတ္တိကြောင့် ဖြစ်၏၊ ဤသို့ကုသိုလ်ကံ၏ ဇောခဏ၌ ဖြစ်ကုန်သော အလောဘ, အဒေါသ, အမောဟ ဟိတ်သုံးပါးတို့၏၎င်း၊ ကုသိုလ်ကံကို တပ်မက်သာယာသော ခဏ၌ လောဘဟိတ်, မောဟဟိတ်နှစ်ပါးတို့၏၎င်း၊ ပဋိသန္ဓေခဏ၌ ဖြစ်ကုန်သော အလောဘ, အဒေါသ, အမောဟ ဟိတ်သုံးပါးတို့၏၎င်း အစွမ်းဖြင့် ရှစ်ပါးကုန်သော ဟိတ်တို့၏ သတ္တိကြောင့် ဉာဏသမ္ပယုတ်ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေကို ဟောတော်မူအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ဂတိနှင့်ပြည့်စုံသော သုဂတိဘဝ၌ ဉာဏဝိပ္ပယုတ်ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေသည် ခြောက်ပါးသော ဟိတ်တို့၏ သတ္တိကြောင့် ဖြစ်၏။ ဤသို့ ဇောခဏ၌ ဖြစ်ကုန်သော နှစ်ပါးကုန်သော အလောဘ, အဒေါသဟိတ်တို့၏၎င်း၊ ထိုကုသိုလ်ကံကို သာယာသောခဏ၌ ဖြစ်ကုန်သော နှစ်ပါးကုန်သော လောဘ, ဒေါသဟိတ်နှစ်ပါးတို့၏၎င်း၊ ပဋိသန္ဓေခဏ၌ ဖြစ်ကုန်သော အလောဘ, အဒေါသဟိတ်နှစ်ပါးတို့၏၎င်း အစွမ်းဖြင့် ခြောက်ပါးသော ဟိတ်တို့၏ သတ္တိကြောင့် ဉာဏဝိပ္ပယုတ်ပဋိသန္ဓေကို ဟောအပ်သကဲ့သို့၊ ဤအတူ ဂတိနှင့်ပြည့်စုံသော သုဂတိဘဝ၌ ဉာဏဝိပ္ပယုတ်ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေသည် ခုနစ်ပါးသော အကြောင်းတို့၏ သတ္တိကြောင့် ဖြစ်၏။ ဤသို့ တိဟိတ်ကုသိုလ်ကံကြောင့် ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေကို မဟောအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် တိဟိတ်ဖြစ်သော ကုသိုလ်ကံ၏ ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေကို ငင်ခြင်းသည် မရှိ-ဟု ဤသို့စောဒနာခြင်းသည် ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;အထက်ပါ စောဒကဆရာ၏ အယူကို ရှင်းပြချက်&lt;/h3&gt;ဤတိဟိတ်ကံသည် ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေကို မငင်နိုင်, မပေးနိုင်-ဟူသော စောဒကဆရာ၏ စကားကို ဤစောဒကဆရာ ဆိုသောအတိုင်း မမှတ်အပ်။ အဘယ့်ကြောင့် မမှတ်အပ်ပါသနည်းဆိုသော် ဒွိဟိတ်ဩမကကံသည် အဟိတ်ပဋိသန္ဓေကို ပေးခြင်းကဲ့သို့ တိဟိတ်ဩမကကံသည်လည်း မိမိ၏အစွမ်းအားလျော်စွာ ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေကို ပေးနိုင်သည်အဖြစ်ကြောင့်တည်း။ ထို့ကြောင့် မမှတ်အပ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်ပါဠိတော်အရ ရှင်းပြခြင်း&lt;/h3&gt;ကံနှင့်အလားတူသော အကျိုးကို ပြခြင်းငှါ အရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်သည် အကြွင်းနှင့်တကွသော ပါဌ်ကို ပြုတော်မူအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သာဝသေသပါဌ်ကို ပြသည်မှတပါး နိရဝသေသပါဠိကို ပြအပ်ပါမူ &lt;b&gt;စတုန္နံ ဟေတူနံ ပစ္စယော&lt;/b&gt;-ဟူ၍ ဟောတော်မူခြင်း မရှိသောကြောင့် ဒွိဟိတ်ကံကြောင့် အဟိတ်ပဋိသန္ဓေ၏လည်း မဖြစ်ခြင်းသည် ဖြစ်ခဲ့ရာ၏။ ထို့ကြောင့် သုဂတိဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် ကန်းခြင်း, နားပင်းခြင်း အစရှိသော ဣန္ဒြေချို့တဲ့ခြင်းကြောင့် အဟိတ်ပဋိသန္ဓေကို ကြဉ်၍ ဂတိပြည့်စုံသည်ရှိသော် သဟိတ်ပဋိသန္ဓေကို ပြခြင်းငှါ ဒွိဟိတ်ကံကြောင့် ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေကိုသာလျှင် ထုတ်အပ်၏၊ အဟိတ်ပဋိသန္ဓေကို မထုတ်အပ်သကဲ့သို့ ဤအတူ ကံနှင့်အလားတူသော အကျိုးကို ပြခြင်းငှါ တိဟိတ်ကံကြောင့် တိဟိတ်ပဋိသန္ဓေကိုသာလျှင် အရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်မြတ်သည် ထုတ်ဆောင်တော်မူအပ်၏၊ ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေကိုမူကား မထုတ်ဆောင်အပ်ပေ။ ထိုသို့ မထုတ်ဆောင်သော်လည်း မရအပ်သောကြောင့် မထုတ်ဆောင်သည်မဟုတ်-ဟု မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;ကေစိဝါဒ အကျိုးပေးပုံ&lt;/h3&gt;၆၅။ ။&lt;b&gt;အသင်္ခါရံ သသင်္ခါရံ, ဝိပါကာနိ န ပစ္စတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သသင်္ခါရံ အသင်္ခါရံ, ဝိပါကာနီတိ ကေစိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၆။ ။&lt;b&gt;တေသံ ဒွါဒသဟာနိ, ဒသ အဋ္ဌ စ ယထာက္ကမံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ယထာရဟံ အနုသာရေန, ယထာသဝံ ဝုတ္တံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အသင်္ခါရကုသိုလ်ကံသည် သသင်္ခါရအကျိုးဝိပါက်တို့ကို မဖြစ်စေနိုင်၊ သသင်္ခါရကုသိုလ်ကံသည် အသင်္ခါရအကျိုးဝိပါက်တို့ကို မဖြစ်စေနိုင်။ ဤသို့ အချို့သောဆရာတို့ ဆိုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုကေစိဆရာတို့၏ အယူ၌ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းကို အစဉ်မှီးသဖြင့် အစဉ်အတိုင်း ၁၂-ပါးကုန်သော ဝိပါက်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စိတ်တို့ကို၎င်း၊ ဆယ်ပါးကုန်သော ဝိပါက်စိတ်တို့ကို၎င်း၊ ရှစ်ပါးကုန်သော ဝိပါက်စိတ်တို့ကို၎င်း ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ပြရာ၏။&lt;h3&gt;ကေစိဝါဒ အကျိုးပေးပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၅။ ။ဤသို့ ဆိုအပ်ပြီးသော စကားဖြင့် တခုသော စေတနာကြောင့် ၁၆-ပါးသော အကျိုးဝိပါက်တို့သည် ဖြစ်ကုန်, တည်ကုန်၏။ ဤတခုသော စေတနာ၌သာလျှင် ၁၂-ပါးသောအပြားသည်၎င်း၊ အဟိတ်ဝိပါက်ရှစ်ခုတို့၏ အပေါင်းသည်၎င်း ဖြစ်၏, တည်၏။ ဤသို့ ဖြစ်သော တိပိဋက စူဠနာဂမထေရ်၏ ဝါဒ၏ အစွမ်းဖြင့် အကျိုးဝိပါက်ဖြစ်ခြင်းကို ပြဆိုပြီး၍ ယခုအခါ၌ တခုသော စေတနာကြောင့် ၁၂-ပါးသော အကျိုးဝိပါက်တို့သည် ဖြစ်ကုန်, တည်ကုန်၏။ ဤတခုသော စေတနာ၌သာလျှင် ဆယ်ပါးသော အပြားသည်၎င်း၊ အဟိတ်ဝိပါက် ရှစ်ခုတို့၏ အပေါင်းသည်၎င်း ဖြစ်၏, တည်၏။ ဤသို့ လာသော မောရဝါအရပ်၌ သီတင်းသုံးသော မဟာဓမ္မရက္ခိတမထေရ်၏ အယူ၏ အစွမ်းဖြင့်လည်း ပြခြင်းငှါ “အသင်္ခါရံ သသင်္ခါရံ ဝိပါကာနိ” ဤသို့သော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်ပါသတည်း။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;မျက်နှာသည် လှုပ်သည်ရှိသော် ကြေးမုံအပြင်၌ မျက်နှာရိပ်သည် လှုပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ အသင်္ခါရကုသိုလ်၏ အစွမ်းကြောင့် အသင်္ခါရအကျိုးသည်သာလျှင် ဖြစ်၏၊ သသင်္ခါရဖြစ်သော အကျိုးဝိပါက်သည် မဖြစ်။ ဤသို့လျှင် အကြောင်းဖြစ်သော ကံကြောင့် သင်္ခါရအပြားသည် ဖြစ်၏၊ ဤသည်လျှင် ဤ “အသင်္ခါရ”ဟူသော ဂါထာ၌ မောရဝါအရပ်၌ သီတင်းသုံးသော အရှင်မဟာဓမ္မရက္ခိတမထေရ်၏ အဓိပ္ပါယ်တည်း။ အကြင်ကြောင့် ဝိပါက်၏ သင်္ခါရအပြားကို ကမ္မနိမိတ် စသော အကြောင်း၏ အစွမ်းဖြင့် အလိုရှိအပ်၏၊ ကံ၏ အစွမ်းဖြင့် အလိုမရှိအပ်၊ ထို့ကြောင့် ဤမောရဝါအရပ်၌ သီတင်းသုံးသော အရှင်ဓမ္မရက္ခိတမထေရ်၏ ဝါဒကို ကေစိဝါဒ-ဟု ပြုအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၆၆။ ။&lt;b&gt;တေသံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဤဆိုအပ်ပြီးသောအရ အယူရှိကြကုန်သော ထိုမောရဝါအရပ်၌ သီတင်းသုံးသော အရှင်ဓမ္မရက္ခိတအရှင်မြတ်တို့၏-ဟု ပေးလေ။ &lt;b&gt;ယထာက္ကမံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို တိဟိတ်ဥက္ကဋ္ဌ အစရှိသည်၏ အစဉ်ဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဒွါဒသဝိပါကာနိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ တိဟိတ်ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သော အသင်္ခါရိက, သသင်္ခါရိက ကံ၏အစွမ်းဖြင့် အစဉ်အတိုင်း သသင်္ခါရိကဝိပါက်လေးခုသည် ကြဉ်အပ်သည်လည်းဖြစ်ကုန်သော ၁၂-ပါးသော အကျိုးဝိပါက်တို့ကို၎င်း၊ အသင်္ခါရိကဝိပါက်လေးခုသည် ကြဉ်အပ်သည်လည်းဖြစ်ကုန်သော ၁၂-ပါးသောအကျိုးဝိပါက်တို့ကို၎င်း-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့အတူ တိဟိတ်ဩမကကံ၏၎င်း၊ ဒွိဟိတ်ဥက္ကဋ္ဌကံ၏၎င်း အစွမ်းဖြင့် ဒွိဟိတ် သသင်္ခါရိကဝိပါက်နှစ်ပါးသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ဆယ်ပါးသော အကျိုးဝိပါက်တို့ကို၎င်း၊ ဒွိဟိတ်အသင်္ခါရိကနှစ်ပါးသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ဆယ်ပါးအကျိုးဝိပါက်တို့ကို၎င်း၊ ဒွိဟိတ်ဩမကကံ၏ အစွမ်းဖြင့် ဒွိဟိတ်ဝိပါက်နှစ်ပါးသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ရှစ်ပါးသော အကျိုးဝိပါက်တို့ကို၎င်း၊ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော တိဟေတုက ဥက္ကဋ္ဌ-ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းရှိသော ဝိပါက်ကို အစဉ်မှီး၍ ထိုထိုကံ၏ အကျိုးဝိပါက် ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ညွှန်ပြရာ၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁။ တိဟိတ်ဥက္ကဋ္ဌ အသင်္ခါရိကကုသိုလ်ကံ ၂-ပါးသည် အသင်္ခါရိက ပဋိသန္ဓေဝိပါက်ကိုသာ ပေး၏၊ သသင်္ခါရိက ပဋိသန္ဓေဝိပါက်ကို မပေး။ ပဝတ္တိအခါ၌မူ မဟာဝိပါက် ဉာဏဝိပ္ပယုတ် ၄-ပါး, အဟိတ်ကုသလဝိပါက် ၈-ပါး အားဖြင့် ၁၂-ပါးသော အကျိုးကို ပေးနိုင်၏။&lt;br&gt;၂။ တိဟိတ်ဩမက ဉာဏသမ္ပယုတ် အသင်္ခါရိက ကုသိုလ် ၂-ပါးသည်၎င်း၊ ဒွိဟိတ် ဥက္ကဋ္ဌ ဉာဏဝိပ္ပယုတ် အသင်္ခါရိကကုသိုလ် ၂-ပါးသည်၎င်း ဒွိဟိတ်ဥက္ကဋ္ဌ ဉာဏဝိပ္ပယုတ် အသင်္ခါရိက ပဋိသန္ဓေဝိပါက်ကို ပေးပြီး၍ ပဝတ္တိအခါ၌ မဟာဝိပါက် ဉာဏဝိပ္ပယုတ် အသင်္ခါရိကစိတ် ၂-ပါး, အဟိတ်ကုသလဝိပါက်စိတ် ၈-ပါးအားဖြင့် ၁၀-ပါးသောအကျိုးကို ပေး၏။&lt;br&gt;၃။ ဒွိဟိတ်ဩမက ဉာဏဝိပ္ပယုတ် အသင်္ခါရိက ကုသိုလ် ၂-ပါးသည် ကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာသန္တီရဏ အဟိတ်ပဋိသန္ဓေကို ပေးပြီး၍ ပဝတ္တိအခါ၌ အဟိတ်ကုသလဝိပါက် ၈-ပါးကိုပေး၏။ (သသင်္ခါရိက၌လည်း ဤနည်းတူ) ဤကား ကေစိဝါဒ အလိုတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ပဌမဈာန်ကုသိုလ်၏ ဝိပါက်ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၆၇။ ။&lt;b&gt;ရူပါဝစရကုသလံ ပန ပဌမဈာနံ ပရိတ္တံ ဘာဝေတွာ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇေသု ဥပ္ပဇ္ဇတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ရူပါဝစရကုသိုလ် ပဌမဈာန်ကို နည်းသော အာနုဘော်ရှိအောင် စီးဖြန်း၍ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇဘုံတို့၌ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၈။ ။&lt;b&gt;တဒေဝ မဇ္ဈိမံ ဘာဝေတွာ ဗြဟ္မပုရောဟိတေသု။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ထိုပဌမဈာန်ကိုပင်လျှင် အလတ်ဖြစ်သော အာနုဘော်ရှိအောင် စီးဖြန်း၍ ဗြဟ္မပုရောဟိတဘုံတို့၌ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၉။ ။&lt;b&gt;ပဏီတံ ဘာဝေတွာ မဟာဗြဟ္မေသု။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ထိုပဌမဈာန်ကိုပင်လျှင် မြတ်သော အာနုဘော်ရှိအောင် စီးဖြန်း၍ မဟာဗြဟ္မာဘုံတို့၌ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၇၊ ၆၈၊ ၆၉။ ။ထက်ဝန်းကျင်မှ ပိုင်းခြားအပ်သော ဝတ္ထုကဲ့သို့ နည်းသော အာနုဘော်ရှိသောကြောင့် ပရိတ္တဈာန် မည်၏။ မြတ်သည်အဖြစ်ကို ဆောင်တတ်သောကြောင့် ပဏီတဈာန် မည်၏။ နှစ်ပါးကုန်သော ပရိတ္တ, ပဏီတတို့၏ အလယ်၌ ဖြစ်တတ်သောကြောင့် မဇ္ဈိမဈာန် မည်၏။ ထိုသုံးပါးသော ဈာန်တို့တွင် ရကာမျှဖြစ်သော မမှီဝဲအပ်သေးသော ဈာန်သည် နည်းသော အာနုဘော်ရှိ၏၊ ဤသို့ သာမညအားဖြင့်သာလျှင် အဋ္ဌကထာ၌ မိန့်ဆိုအပ်၏။ ထို့အတူ အလွန်မပွါးများအပ်သော, မပြည့်စုံသော ဝသီဘော်ရှိသော ဈာန်သည် မဇ္ဈိမဈာန် မည်၏၊ အလွန်လျှင် ပွါးများအပ်သော, ခပ်သိမ်းသော အပြားအားဖြင့် ပြည့်စုံသော ဝသီဘော်ရှိသော ဈာန်သည်ကား ပဏီတဈာန် မည်၏၊ ဤသို့
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဋ္ဌကထာ၌ ဆိုအပ်၏။ ဤပရိတ္တ စသော ဈာန်အရာ၌ အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် ပရိတ္တဈာန်ကို ဈာန်ငယ်ရအပ်သော မှီဝဲခြင်းရှိသည်သာလျှင်ဖြစ်သောကြောင့် အလိုရှိအပ်၏၊ ဤသို့သောအကြောင်းသည် ထင်၏။ ထိုစကားသည် မှန်၏၊ ဤအရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် နာမရူပပရိစ္ဆေဒကျမ်း၌-&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သမာနာသေဝနေ လဒ္ဓေ, ဝိဇ္ဇမာနေ မဟပ္ဖလေ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အလဉ္စ တာဒိသံ ဟေတုံ, အဘိညာ န ဝိပစ္စတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—မိမိနှင့်တူသော ဇော, အာသေဝနပစ္စည်းကို ရသောကြောင့် ကြီးသော အားရှိသည် ဖြစ်သည်ဖြစ်လတ်သော် မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ်သည် အကျိုးကိုပေး၏၊ အဘိညာဉ်သည်ကား ထိုသို့သဘောရှိသော အာသေဝနပစ္စည်းဖြစ်သော အကြောင်းကို မရသောကြောင့် အကျိုးမပေးတတ်-ဟု အနက်ပေး။ ဤဂါထာဖြင့် မိမိနှင့်တူသော ရူပါဝစရ, အရူပါဝစရဘုံ၌ ဖြစ်သော ရှေးရှေးသော မဟဂ္ဂုတ်မှ အာသေဝနပစ္စည်းကို ရသဖြင့် အားရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် မဟဂ္ဂုတ်တရားတို့၏ အကျိုးပေးပုံကို ဆိုပြီး၍၊ ထိုထိုမိမိနှင့်တူသော ဘုံ၌ဖြစ်သော ရှေးရှေးသော ကုသိုလ်ဇောမှ အာသေဝနပစ္စည်းကို မရသည်ဖြစ်၍ အားမရှိသောကြောင့် အဘိညာဏ်ကုသိုလ်ဇော၏ အကျိုးမပေးခြင်းကို ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား—ယုတ်ကုန်သော ဆန္ဒ, စိတ္တ, ဝီရိယ, ဝီမံသတို့သည် ဖြစ်စေအပ်သော ဈာန်သည် ပရိတ္တဈာန် မည်၏၊ အလတ်ဖြစ်ကုန်သော ဆန္ဒ, စိတ္တ, ဝီရိယ, ဝီမံသတို့သည် ဖြစ်စေအပ်သော ဈာန်သည် မဇ္ဈိမဈာန် မည်၏၊ မြတ်ကုန်သော ဆန္ဒ, စိတ္တ, ဝီရိယ, ဝီမံသတို့သည် ဖြစ်စေအပ်သော ဈာန်သည် ပဏီတဈာန် မည်၏။ ထိုကြောင့် အလွန်နည်းသဖြင့် အကျိုးမရှိပြီ။&lt;h3&gt;ပဉ္စမဈာန်ကုသိုလ်အကျိုး&lt;/h3&gt;၇၆။ ။&lt;b&gt;ပဉ္စမဈာနံ ဘာဝေတွာ ဝေဟပ္ဖလေသု။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ပဉ္စမဈာန်ကို ပွါး၍ ဝေဟပ္ဖိုလ်ဘုံတို့၌ ဖြစ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ပဉ္စမဈာန် ကုသိုလ်အကျိုး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၇၆။ &lt;b&gt;ပဉ္စမဈာနံ ဘာဝေတွာ&lt;/b&gt; - ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို အဘိညာဏ်အဖြစ်သို့ မရောက်သော သုံးပါးအပြား ရှိသော ပဉ္စမဈာန်ကို ပွါးများသောကြောင့်-ဟု အနက်ပေးလေ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆက်၍ဆိုဦးအံ့— အဘိညာဏ်အဖြစ်သို့ ရောက်သော ကုသိုလ် ပဉ္စမဈာန်၏ အကျိုးမပေးသော အဖြစ်ကို “အလဉာသံ” ဤသို့ အစရှိသော စကားဖြင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓဆရာသည်ပင် ပြီးစေအပ်၏၊ မူလဋီကာကျမ်းပြု အရှင်အာနန္ဒာ အစရှိသောဆရာတို့သည်ကား- တပါးသော အကြောင်းအားဖြင့် ထိုအဘိညာဏ် အဖြစ်သို့ ရောက်သော ပဉ္စမဈာန်၏ အကျိုးမပေးခြင်းကို ပြီးစေကုန်၏၊ ထိုအဓိပ္ပါယ်ကို ထိုထိုသော ဋီကာတို့၌ အကျဉ်းအားဖြင့်၎င်း၊ &lt;b&gt;အဘိဓမ္မတ္ထဝိကာသနီဋီကာ&lt;/b&gt;-၌ အကျယ်အားဖြင့်၎င်း ဆိုအပ်သော နည်းဖြင့် မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၇။ ။ &lt;b&gt;တဒေဝ သညာဝိရာဂံ ဘာဝေတွာ အသညသတ္တေသု။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ထပဉ္စမဈာန်ကိုပင်လျှင် ကင်းသောသညာရှိအောင် ပွါးများ၍ အသညသတ်ဘုံတို့၌ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၇။ &lt;b&gt;သညာဝိရာဂံ ဘာဝေတွာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို သညာသည် အနာရောဂါတည်း၊ သညာသည် အိုင်းအမာတည်း၊ ဤသို့ အစရှိသော နည်းဖြင့်၎င်း၊ စိတ်သည် စက်ဆုပ်ဘွယ် ဖြစ်၏။ “စိတ်သည် စက်ဆုပ်သော အကျင့်၏ ဖြစ်ကြောင်းတည်း”-ဟု ဤသို့အစရှိသော နည်းဖြင့်၎င်း၊ နာမ်တရားတို့ ဖြစ်ခြင်း၌ အပြစ်ကို ရှုသဖြင့်၎င်း၊ ထိုစိတ်မရှိသည် အဖြစ်၌ မွန်မြတ်သည် အဖြစ်ကို ဆုံးဖြတ်သဖြင့်၎င်း၊ ဝါယောကသိုဏ်း၌၎င်း၊ အချို့သော ဆရာတို့၏ အလိုအားဖြင့် ပိုင်းခြားအပ်သော ကောင်းကင်၌၎င်း၊ ဘာဝနာ၏အစွမ်းဖြင့် ထိုယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ရသင့်ရထိုက်သော အသညသတ်ဘုံ၌ နာမ်တရား၏ မဖြစ်သော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သဘောသို့ ရောက်စေသည်အစွမ်းဖြင့် နာမ်၌ တပ်ခြင်းကင်းသော ဘာဝနာကို ပွါးများ၍ အသညသတ်ဘုံတို့၌ ကံသာလျှင် ပြုပြင်တတ်၏-ဟု အယူရှိကုန်သော တိတ္ထိတို့သည်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤကား အဓိပ္ပါယ်တည်း၊ ဆက်၍ဆိုဦးအံ့— ထိုတိတ္ထိတို့သည် အကြင် ဣရိယာပုထ်ဖြင့် ဤလူ့ပြည်၌ သေကုန်၏၊ ဣရိယာပုထ်ဖြင့်သာလျှင် ထိုအသညသတ်ဘုံတို့၌ ဖြစ်ကုန်၏-ဟု မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၈။ ။&lt;b&gt;အနာဂါမိနော ပန သုဒ္ဓါဝါသေသု ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်သာလျှင် သုဒ္ဓါဝါသဘုံတို့၌ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၇။ ။&lt;b&gt;အနာဂါမိနော ပန သုဒ္ဓါဝါသေသူ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဟူသည်ကား၊ အနာဂါမ် ဖြစ်ကုန်သော အရိယာတို့သည်သာလျှင် ပုထုဇွန် အစရှိသော ကာလ၌၎င်း၊ နောက်ကာလ၌၎င်း၊ သုံးပါး အပြားရှိသည်လည်း ဖြစ်သော ပဉ္စမဈာန်ကို ပွါးများ၍ သဒ္ဓါ အစရှိသော တို့၏ လွန်သည်အဖြစ်ဟု ဆိုအပ်သော အစဉ်ဖြင့် ငါးပါးကုန်သော သုဒ္ဓါဝါသဘုံတို့၌ ဖြစ်ကုန်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၉။ ။&lt;b&gt;အရူပါဝစရကုသလ ယထာ ဣမံ ဘဝေတွာ အရူပေသု ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အရူပါဝစရ ကုသိုလ်ကံကိုလည်း အစဉ်အတိုင်း ပွါးများ၍ အရူပဘုံတို့၌ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၉။ ။အစဉ်အတိုင်း ပွါးများ၍ အစဉ်အတိုင်း အရူပဘုံတို့၌ ဖြစ်ကုန်၏-ဟု အနက်ယောဇနာလေ။ &lt;b&gt;ယထာက္ကမံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပဌမအရူပ အစရှိသော အစဉ်ဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ အလုံးစုံလည်း ဖြစ်သော ထို &lt;b&gt;ရူပါဝစရကုသလံ ပန&lt;/b&gt;-စသော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စကားကို ထိုထိုဈာန်၏ အသီးသီးသော ဈာန်၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ဘုံ၏အစွမ်းဖြင့် ဆိုအပ်၏၊ စွဲလမ်းခြင်းသည် ရှိပါမူ၊ ပုထုဇွန် စေ ရှိသောသူတို့သည် အကြင်အကြင် ရအပ်သောဈာန်၏ ဘုံဖြစ်ရာ ဖြစ်ကုန်သော သုဒ္ဓါဝါသဘုံ ကြဉ်အပ်ကုန်သော ဘုံဟိုတွင် အမှတ်မရှိသော ဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ကာမဘုံ၌လည်း ကာမာဝစရဈာန်၏ အစွမ်းကြောင့် ထို့အတူ ဖြစ်ကုန်၏။ ထိုစကားမှန်၏၊ “&lt;b&gt;ဣဇ္ဈတိ ဘိက္ခဝေ သီလဝတော စေတော ပဏိဓိ ဝိသုဒ္ဓ&lt;/b&gt;”-ဟု ဟောတော်မူအပ်၏၊ အနက်ကား— ရဟန်းတို့ သီလရှိသောပုဂ္ဂိုလ်၏ သီလစင်ကြယ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် စိတ်၏တောင့်တခြင်းသည် ပြည့်စုံ၏-ဟု ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်ကား ကာမရာဂကို အကြွင်းမရှိသော အားဖြင့် ပယ်အပ်ပြီးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ကာမဘုံတို့၌ စွဲလမ်းတပ်မက်ခြင်းကို မဖြစ်စေကုန်၊ ထို့ကြောင့် ကာမဘုံသည် ကြဉ်အပ်သော အကြင်အကြင် ရအပ်သော ဈာန်၏ ဖြစ်ရာ ဖြစ်သော အမှတ်မရှိသောဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ သုဒ္ဓါဝါသဘုံတို့၌ အနာဂါမ် အရိယာတို့သည်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏-ဟု မှတ်ခြင်းသည် ရှိ၏၊ ထိုအနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်ကား သုဒ္ဓါဝါသဘုံမှ တပါးသော ဘုံတို့၌ မဖြစ်ကုန်-ဟု မှတ်ခြင်းသည် မရှိပေ၊ ထို့ကြောင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည်&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သုဒ္ဓါဝါသေသွနာဂါမိ၊ ပုဂ္ဂလာပပဇ္ဇရေ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကာမဓာတုယို ဇာယန္တိ၊ အနာဂါမိ ဝိဝဇ္ဇိတာ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဟု-မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား— အနာဂါမ် ဖြစ်ကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်သာလျှင် သုဒ္ဓါဝါသဘုံတို့၌ ဖြစ်ကုန်၏၊ အနာဂါမ်သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်ကား ကာမဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သုက္ခဝိပဿက ဖြစ်ကုန်သော ထိုအနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်ကား သေခါနီးကာလ၌ စင်စစ်အားဖြင့် သမာဓိ၌ ဖြည့်ခြင်းကို ပြုလေ့
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် သမာပတ်ကို ဖြစ်စေကုန်၏-ဟု မှတ်အပ်၏။ အထူးဆိုဦးအံ့— အရိယာလည်း ဖြစ်ကုန်သော, အရိယာမဟုတ်သည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော ရှစ်ပါးသော သမာပတ်ကို ရကုန်သော မိန်းမတို့သည်လည်း ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇဘုံတို့၌သာ ဖြစ်ကုန်၏-ဟု အဋ္ဌကထာ၌ မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဈာန်၏ ဖြစ်ရာဘုံကို ဆိုသောစကား၌ နည်းတပါးကို ငါဆိုဦးအံ့— ဝေဟပ္ဖိုလ်ဘုံ၊ အကနိဋ္ဌဘုံ၊ နေဝသညာနာသညာယတနဘုံတို့၏ မြတ်သည် အဖြစ်ကြောင့် ထိုသုံးဘုံတို့၌ ဖြစ်ကုန်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် တပါးသောဘုံတို့၌ မဖြစ်ကုန်၊ ထို့အတူ ထိုသုံးဘုံမှ ကြွင်းကုန်သော အထက်အထက်ဖြစ်ကုန်သော ဗြဟ္မာဘုံတို့၌ ဖြစ်ကုန်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် အောက်အောက်ဖြစ်ကုန်သော ဗြဟ္မာဘုံတို့၌ မဖြစ်ကုန်၊ ထိုစကားသည် မှန်၏၊ အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာသည်&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝေဟပ္ဖလေ အကနိဋ္ဌ၊ ဘဝဂ္ဂ စ ပတိဋ္ဌိတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;န ပုနညတ္ထ ဇာယန္တိ၊ သဗ္ဗေ အရိယပုဂ္ဂလာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဗြဟ္မလောကဂတာ ဟောန္တိ၊ အရိယာ နောပပဇ္ဇရေ။&lt;/b&gt; ။ ဟု-မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား— ဝေဟပ္ဖိုလ်ဘုံ၌၎င်း၊ အကနိဋ္ဌဘုံ၌၎င်း၊ နေဝသညာနာသညာယတနဘုံ၌၎င်း၊ တည်ကုန်သော အလုံးစုံသော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် တဖန် တပါးသော ဘုံတို့၌ မဖြစ်ကုန်၊ အထက်အထက် ဗြဟ္မာဘုံသို့ ရောက်ကုန်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် အောက်အောက် ဗြဟ္မာဘုံ၌ မဖြစ်ကုန်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကမ္မစတုက္ကအဖွင့် ပြီးပြီ။&lt;h3&gt;သေခြင်းလေးမျိုး။&lt;/h3&gt;၈၁။ ။ &lt;b&gt;အာယုက္ခယေန, ကမ္မက္ခယေန, ဥဘယက္ခယေန, ဥပစ္ဆေဒကကမ္မနာ စေတိ စတုဓာ မရဏုပ္ပတ္တိ နာမ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၁) အသက်ကုန်၍ သေခြင်း၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) ကံကုန်၍ သေခြင်း၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) အသက်ကံနှစ်ပါး ကုန်၍ သေခြင်း၎င်း၊ &lt;br&gt;(၄) ကပ်၍ ဖြတ်တတ်သော ကံကြောင့်ဖြစ်သောသေခြင်း၎င်း၊&lt;br&gt;ဤသို့ သေခြင်းလေးပါး အပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;သေခြင်းလေးမျိုး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၈၁။ ။ &lt;b&gt;အာယုက္ခယေန&lt;/b&gt;-ဤသို့ အစရှိသောပါဌ်တို့၌ အဆုံးအဖြတ်ကို ငါဆိုဦးအံ့— ကံ၏ တန်ခိုးအာနုဘော်သည် ရှိသော်လည်း ထိုထိုဂတိတို့၌ အကြင်ပိုင်းခြားအပ်သော အသက်၏ ကုန်သဖြင့် သေခြင်းသည် အာယုက္ခယမရဏ မည်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုထိုသော ဂတိ၌ ပိုင်းခြားအပ်သော အသက်ကြွင်းသည်၎င်း၊ လားရာဂတိ ကာလ အစရှိသော အကြောင်း၏ ညီညွတ်ခြင်းသည်၎င်း ရှိသော်လည်း ထိုထိုဘဝကို ပြီးစေနိုင်သောကံ၏ ပြီးပြီးသော အကျိုးရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် သေခြင်းသည် ကမ္မက္ခယမရဏ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အသက်ကံတို့၏ အမျှသာလျှင် ကုန်သောကြောင့် သေခြင်းသည် ဥဘယက္ခယမရဏ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုနှစ်ပါးသော အသက်ကံသည် ရှိလင့်ကစား ရှေးဘဝ၌ ဖြစ်စေအပ်သော တစုံတခုသော ကပ်၍ ဖြတ်တတ်သော ကံ၏&lt;br&gt;&lt;hr&gt;&lt;b&gt;စုတိပဋိသန္ဓိက္ကမ–&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၁-အသက်မသေ နေရမည့်ကံ ရှိပါသော်လည်း အသက်တမ်း အပိုင်းအခြား ကုန်ခြင်းကြောင့် သေခြင်းသည် အာယုက္ခယ သေခြင်းမည်၏။&lt;br&gt;၂-ပိုင်းခြားအပ်သော အသက်တမ်း အသက်ကြွင်းရှိသော်လည်း ကောင်းမှုကံ ကုန်ခြင်းကြောင့် သေခြင်းသည် ကမ္မက္ခယ သေခြင်း မည်၏။&lt;br&gt;၃-အသက်တမ်း ကောင်းမှုကံ ၂-ပါးကုန်သောကြောင့် သေခြင်းသည် ဥဘယက္ခယ သေခြင်း မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အားအစွမ်းဖြင့် လက်နက်ကို ဆောင်ခြင်း အစရှိကုန်သော လုံ့လတို့ဖြင့် ပြစ်သော ခန္ဓာအစဉ်ရှိကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သေခြင်းကဲ့သို့၎င်း၊ ဂုဏ်အားဖြင့် မြတ်ကုန်သောသူတို့ ပြုအပ်သော တစုံတခုသော လုံ့လဖြင့် အားထုတ်အပ်သော ဥပစ္ဆေဒကကံသည် တားမြစ်ခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သောကံ၏ ထိုထိုသျှိသော အတ္တာ၏ ဖြစ်ခြင်း၌ မစွမ်းနိုင်သည် အဖြစ်ကြောင့် ဒုသိမာရ်မင်း၊ ကာလာဗုမင်း အစရှိကုန်သောသူတို့၏ ထိုမကောင်းမှု ပြုသောခဏ၌သာလျှင် ဖြစ်ဆဲဖြစ်သော အတ္တဘာဝမှ ရွေ့လျာစေသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော သေခြင်းကိုသို့၎င်း သေခြင်းသည် ဥပစ္ဆေဒက မရဏ မည်၏။ ဤဥပစ္ဆေဒက သေခြင်းသည်ကား၊ ငရဲသူတို့အား၎င်း၊ မြောက်ကျွန်းသူတို့အား၎င်း၊ အချို့သောနတ်တို့အား၎င်း မဖြစ်၊ ထို့ကြောင့် ရှေးဆရာတို့သည်&lt;br&gt;&lt;br&gt;“&lt;b&gt;ဥပက္ကမေန ဝါ ကေသဉ္စုစ္ဆေဒကကမ္မနာ&lt;/b&gt;” ဟု-မိန့်ဆိုကုန်ပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား— အချို့ကုန်သော နတ်တို့အား သူတပါးလုံ့လဖြင့်၎င်း၊ ဥပစ္ဆေဒကကံဖြင့်၎င်း၊ သေခြင်းသည် မဖြစ်ပေ-ဟု ပေး။ သေခြင်း၏ ဖြစ်ခြင်းသည် မရဏုပ္ပတ္တိမည်၏။&lt;h3&gt;စုတိခါနီးနိမိတ်ထင်ပုံ&lt;/h3&gt;၈၂။ ။ &lt;b&gt;တထာ စ မရန္တာနံ ပန မရဏကာလေ ယထာရဟံ အဘိမုခီဘူတံ ဘဝန္တရေ ပဋိသန္ဓီဇနကံ ကမ္မံ၊ တံ ကမ္မကရဏကာလေ ရူပကမ္မူပလဉ္စပုပကရဏဘူတကနိမိတ္တံ၊ အနန္တရ&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-အသက်, ကံ ၂-ပါးပဲရှိသော်လည်း ရှေးဘဝက ပြုခဲ့သော ဥပစ္ဆေဒကကံ, ယခုဘဝ ဂုဏ်ကြီးသော မိဘစသော သူတို့အပေါ်၌ ပြုအပ်သော ဥပစ္ဆေဒကကံကြောင့် အဆာတလျင် ဝါးလက်နက်ဖြင့် သေခြင်းစသည်သည် ဥပစ္ဆေဒက သေခြင်းမည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;မုပ္ပဇ္ဇမာနဘဝေ ဥပလဘိတဗ္ဗပာဂဘူတဉ္စ ဂတိနိမိတ္တံ ဝါ ကမ္မဗလေန ဆန္နံ ဒွါရာနံ အညတရသ္မိံ ပစ္စတ္ထိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အထူးကို ဆိုဦးအံ့— ထိုလေးပါးသော အကြောင်းကြောင့်သာလျှင် သေကုန်သော သတ္တဝါတို့အား သေခါနီးကာလ၌ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ရှေ့ရှုသည် ဖြစ်၍ဖြစ်သော ဘဝတပါး၌ ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်သော ကုသိုလ်ကံ၊ အကုသိုလ်ကံသည်၎င်း၊ ထိုကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံကို ပြုရာ ပြုကြောင်းဖြစ်သော ကာလ၌ ရှေး၌ ရအပ်သည်လည်း ဖြစ်သော အဆောက်အဦ ဖြစ်၍လည်း ဖြစ်သော ရူပါရုံ အစရှိသော တုတ်, လှံ, ကန်ထား, လှံ, လေးမြှား, ကျောင်း, ဘုရား, စေတီ, ဆွမ်း, သင်္ကန်း, ထီး, တန်ခွန်, ပန်းမာလ် အစရှိသော ကမ္မနိမိတ်သည်၎င်း၊ အခြားမဲ့ ဖြစ်လတံ့သော ဘဝ၌ ရအပ်သည်လည်းဖြစ်သော ခံစားအပ်သည်လည်း ဖြစ်သော အမိဝမ်းရေ, ငရဲအိုး, ငရဲထိန်း, ငရဲမီးလျှံ, ခွေးနက်ကြီး, နတ်, ဗိမာန်, ပဒေသာပင် အစရှိသော ဂတိနိမိတ်သည်၎င်း၊ ကံ၏အစွမ်းကြောင့် ခြောက်ပါးကုန်သော ဒွါရတို့တွင် အမှတ်မရှိ တခုခုသော ဒွါရ၌ အဖန်တလဲလဲ ရှေ့ရှုဖြစ်၍ ထင်၏။&lt;h3&gt;စုတိခါနီး နိမိတ်ထင်ပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၈၂။ ။ &lt;b&gt;မရဏကာလေ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို သေခါနီးကာလ၌-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ထိုထိုသို့သော လားရာဂတိဘုံ၌ ဖြစ်လတံ့သော&lt;hr&gt; ၁-ထိုလေးပါးသော သေခြင်းတို့တွင် တပါးပါးသော သေခြင်းဖြင့် သေကုန်သော သတ္တဝါတို့အား ကံ, ကမ္မနိမိတ်, ဂတိနိမိတ် သုံးပါးတို့တွင် တပါးပါးသည် ထင်ရမြဲဖြစ်၏။ ထိုတွင် ကံထင်ပုံကား- ရှေးရှေးဘဝက ပြုခဲ့သော များစွာသော ကံတို့တွင် ယခုအကျိုးပေးခွင့် အလှည့်သင့်သော ကံသည် ထင်လာ၏။ သုဂတိဘုံသို့ လားမည့်သူဖြစ်အံ့-ကုသိုလ်ကံထင်၏။ ဒုဂ္ဂတိဘုံသို့ လားမည့်သူဖြစ်အံ့-အကုသိုလ်ကံသည် ထင်လာရ၏။ ကာလတရာက ပြုခဲ့သောကံ ဖြစ်စေကာမူ မိမိ အကျိုးပေးခွင့် အလှည့်သင့်ပါက ယနေ့ပြုသကဲ့သို့ အသစ်ဖြစ်၍ မနောဒွါရ၌ မိမိအလိုလို ရှေ့ရှု ပေါ်လာ၏-ဟူလို။ ယင်းကိုရည်၍ &lt;b&gt;အဘိမုခီဘူတံ&lt;/b&gt;-ဟု မိန့်တော်မူ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သတ္တဝါအားလျော်စွာ-ဟု အနက်ပေး။ အထူးကိုဆိုဦးအံ့— တစုံတခုသော ဂတိ၌ မဖြစ်လတံ့သော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား ရှေး၌ ထင်မြဲတိုင်းသော နာမ်, ရုပ် အစရှိသော အာရုံသည်သာလျှင် စုတိအဆုံးရှိကုန်သော စိတ်တို့၏ အာရုံ၏ အဖြစ်သို့ ရောက်၏။ ကံ, ကမ္မနိမိတ် အစရှိသော အာရုံတို့သည် အာရုံ၏အဖြစ်သို့ မရောက်ကုန်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဥပလဘိတဗ္ဗံ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို စေတီတော်ကို ဖူးမြင်ခြင်း အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ရှေး၌ ရအပ်ဘူးသော ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဥပကရဏဘူတံ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပန်းအစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ကံ၏ အကြောင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဥပလဘိတဗ္ဗံ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ခံစားအပ်လတံ့သော-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဥပဘောဂဘူတံ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို နတ်သမီး, ဗိမာန်, ပဒေသာပင်, ငရဲမီး အစရှိသော ခံစားအပ်လတံ့ ဝတ္ထုဖြစ်သော-ဟု အနက်ပေး။&lt;hr&gt; ၁-ကုသိုလ်, အကုသိုလ်ကံကို ပြုစဉ်အခါ စေတီ, ဆင်းတု, ရဟန်း စသော အာရုံသည် ကံမပြုမီ ရှေးက ရအပ်ပြီးသော အာရုံဖြစ်သော ဥပလ အာရုံ ကမ္မနိမိတ် မည်၏။&lt;br&gt;၂-ထိုကံကိုပြုစဉ်အခါ ပန်း, ထီး, တန်ခွန်, မှ လက်နက် စသော အာရုံသည် ကုသိုလ်ကံ၏ အဆောက်အဦ ဖြစ်သောကြောင့် ဥပကရဏ အာရုံ ကမ္မနိမိတ် မည်၏။&lt;br&gt;၃-နောက်၌ ဆိုက်ရောက်ခံစားရမည့် အမိဝမ်းရေ, နတ်ဘုံ, ငရဲဘုံ, တောတောင် ခြေရင်း စသော သုဂတိနိမိတ်, ဒုဂ္ဂတိနိမိတ် အာရုံသည် ဥပလဘိတဗ္ဗ ဂတိနိမိတ် မည်၏။&lt;br&gt;၄-နောက်၌ ဘဝအားလျော်စွာ ခံစားအပ်သော နတ်သမီး, ဗိမာန်, ပဒေသာပင်, ငရဲမီး စသော အဘွဲ့အပ အသုံးအဆောင် အခြံအရံဖြစ်သော ထင်လာသောအာရုံသည် ဥပဘောဂ ဂတိနိမိတ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အထူးကို ဆိုဦးအံ့— နတ်သမီး, ဗိမာန်, ပဒေသာပင်, အမိဝမ်းရေ အစရှိသည်၌တည်သော ရူပါရုံသည် သုဂတိပဋိသန္ဓေ၏ အကြောင်းနိမိတ်တည်း၊ ငရဲမီး, ငရဲထိန်း အစရှိသည်၌ တည်သော ရူပါရုံသည် ဒုဂ္ဂတိပဋိသန္ဓေ၏ အကြောင်းနိမိတ်တည်း၊ လားရာဂတိ၏ အကြောင်းနိမိတ်သည် ဂတိနိမိတ် မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကမ္မဗလေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်သော ကုသိုလ်, အကုသိုလ်ကံ၏ အစွမ်းကြောင့်-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဆဠဒွါရာနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဆိုအပ်လတံ့သောနည်းဖြင့် ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ခြောက်ပါးကုန်သော ပဋိသန္ဓေ ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်း ဖြစ်ကုန်သော ဒွါရတို့တွင်-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;စုတိခါနီးကာလစိတ်အစဉ်ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၈၃။ ။ &lt;b&gt;တတော ပရံ တမေဝ တဏပစ္ဆိတံ အာရမ္မဏံ, အာရမ္မဏ ဝိပစ္စမာနက ကမ္မာနုရူပံ ဖရိသုဒ္ဓံ ဥပက္ကိလိဋ္ဌံ, ဥပလဘိတဗ္ဗာနုရူပံ တဏတံဝ စိတ္တသန္တာနံ အဘိက္ခဏံ ပဝတ္တတိ ဗာဟုလ္လေန။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt; ထိုသို့ အဖန်တလဲလဲ ရှေ့ဖြစ်၍ ထင်သည်မှ နောက်၌ ထိုသို့သော အခြင်းအရာဖြင့် အဖန်တလဲလဲ ရှေ့ရှုဖြစ်၍ ထင်သော ထိုကံ, ကမ္မနိမိတ်, ဂတိနိမိတ်-ဟု ဆိုအပ်သော အာရုံကိုပင်လျှင် အာရုံပြု၍ ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်သော ကံအားလျော်စွာ&lt;hr&gt; ၁-ယင်းကံ, ကမ္မနိမိတ်, ဂတိနိမိတ် သုံးပါးတို့တွင် တပါးပါးသည် ပဋိသန္ဓေကိုဖြစ်စေတတ်သော ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံ အစွမ်းကြောင့်သာ အလိုလို ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ စက္ခုဒွါရစသော ခြောက်ပါးသော ဒွါရတို့တွင် တပါးပါးသော ဒွါရ၌ အဖန်တလဲလဲ ရှေ့ရှု ဖြစ်၍ ထင်လာ၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စင်ကြယ်သည်ဖြစ်၍၎င်း၊ ညစ်နွမ်းသည်ဖြစ်၍၎င်း၊ ရအပ် ခံစားအပ်သော ဘဝအားလျော်စွာ ထိုရအပ် ခံစားအပ်သော ဘဝ၌ ညွတ်သကဲ့သို့ စိတ်၏ အစဉ်သည် မပြတ်မလပ် အထပ်ထပ် များသောအားဖြင့် ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;စုတိခါနီးကာလ စိတ်အစဉ်ဖြစ်ပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၈၃။ ။ ကုသိုလ်ကံသည် အကယ်၍ အကျိုးပေးမည် ဖြစ်အံ့၊ ထိုအခါ စင်ကြယ်သော ကုသိုလ်စိတ်သည် ဖြစ်၏၊ ထိုမှတပါး အကုသိုလ်ကံသည် အကျိုးပေးမည် ဖြစ်အံ့- ထိုအခါ ညစ်နွမ်းသော အကုသိုလ်စိတ်သည် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓဆရာသည် “&lt;b&gt;ဝိပစ္စမာနက။ပ။ ကိလိဋ္ဌံဝါ&lt;/b&gt;” ဟူသောပါဠိကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည်—&lt;br&gt;&lt;br&gt;“&lt;b&gt;နိမိတ္တဃာတံ ဘိက္ခဝေ ဝိညာဏံ တိဋ္ဌမာနံ တိဋ္ဌတိ၊ အနုဗျဉ္ဇနဿာဒဃာတံ ဝါ တတော စ သမယေ ကာလံ ကရောတိ၊ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ၊ ယံ ဒွိန္နံ ဂတီနံ အညတရံ ဂတိံ ဥပပဇ္ဇေယျ နိရယံ ဝါ တိရစ္ဆာနယောနိံ ဝါ&lt;/b&gt;”-ဟု ဟောတော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား— ရဟန်းတို့ ဣတ္ထိနိမိတ်, ပုရိသနိမိတ်, သုဘနိမိတ်တို့၌ တပ်သာရာဂဖြင့် မက်မောခြင်းရှိသော မရဏာသန္နဇော-ဟု ဆိုအပ်သော ဝိညာဏ်သည်၎င်း၊ လက်ခြေသဏ္ဌာန်, ပြုံးရယ်ခြင်း အစရှိသည်တို့၌ တပ်သာရာဂဖြင့် မက်မောခြင်းရှိသော မရဏာသန္နဇော-ဟု ဆိုအပ်သော ဝိညာဏ်သည်၎င်း၊ တည်ဆဲဖြစ်၍ အကြင်အခါ၌ တည်၏၊ ထိုအခါ၌ စုတိခြင်းကို ပြုအံ့၊ ဝါ-သေအံ့၊ နှစ်ပါးကုန်သော ဂတိတို့တွင် တပါးပါးသော ဂတိသို့ အကြောင်းကြောင့် ရောက်ရာ၏၊ ငရဲသို့လည်း ရောက်ရာ၏၊ တိရစ္ဆာန်မျိုးသို့မူလည်း ရောက်ရာ၏၊ ဤသို့သော အကြောင်းသည် ရှိ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;တတ္ထောဏတံဝ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုဖြစ်ရာဘုံ၌ ညွှတ်သကဲ့သို့-ဟု အနက်ပေး။ တနည်းကား၊ &lt;b&gt;တက္ကောဏတံ ဧဝ&lt;/b&gt;-ဟု ပုဒ်ဖြတ်အပ်၏၊ &lt;b&gt;ဗာဟုလ္လန&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပုဒ်၌ အဓိပ္ပါယ်ကို “&lt;b&gt;ယေဘုယျေန ဘဝန္တိ&lt;/b&gt;” ဟူသော ဤပုဒ်၌ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် မှတ်အပ်၏၊ တနည်းကား၊ &lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပုဒ်ဖြင့်ပင် ထိုနည်းကို ပေါင်းခြင်းငှါ တတ်ကောင်း၏၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;ဗာဟုလ္လန&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပါဌ်ဖြင့် ဖြည်းညှင်းသာယာစွာ သေသောသတ္တဝါတို့အား မပြတ်သာလျှင် ဖြစ်သကဲ့သို့ အဆောတလျင် ထားလက်နက် အစရှိသည်တို့ဖြင့် ဖြတ်အပ်သော ဇီဝိတိန္ဒြေ ရှိကုန်သော သတ္တဝါတို့အား မပြတ်မဖြစ်-ဟူသော ဤအနက်ကို ပြအပ်၏-ဟု သိအပ်၏။&lt;h3&gt;ကံအာရုံထင်ပုံ&lt;/h3&gt;၈၄။ ။ &lt;b&gt;တမေဝ ဝါ ပန ဇနကဘူတံ ကမ္မံ အဘိနဝကရဏဝသေန ဒွါရပ္ပတ္တံ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အထူးဆိုဦးအံ့— ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်သည် ဖြစ်၍ ဖြစ်သော ထိုကံသည်ပင်လျှင် မိမိကိုယ်ကို အသစ်ပြုသည် အစွမ်းဖြင့် ဒွါရသို့ ရောက်၏။&lt;hr&gt; ၁- &lt;b&gt;တတ္ထောဏတံဝ&lt;/b&gt;-အရ ညွတ်ခြင်းဟူသည်မှာ ပကတိသော သစ်ကိုင်း စသည်သည် ဖြောင့်မတ်နေရာမှ လေအဟုန်ကြောင့် ကိုင်းညွှတ်ဘိသကဲ့သို့ ပကတိကံစသော အာရုံကို အာရုံပြုနေရာမှ ပြောင်းရွှေ့ကာ ထင်လာသော အာရုံအားလျော်စွာ ဘဝသစ်ကို အာရုံပြုမှုကိုပင် မညွတ်သော်လည်း ညွတ်သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်ကိုပင် ညွတ်၏-ဟု ဆိုရ၏။&lt;br&gt;၂- သို့သော် အသညသတ်ဘုံသားတို့ကား စိတ်ဖြစ်မှုမရှိသဖြင့် ဘဝသစ်ညွတ်သောစိတ် မဖြစ်နိုင်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဗာဟုလ္လေန&lt;/b&gt;-ဟု အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာမြတ် မိန့်ဆိုတော်မူအပ်၏၊ များသောအားဖြင့်သာ ဘဝသစ်ညွတ်နိုင်သည်၊ အပ္ပကအားဖြင့် ဧကဝေါကာရ အသညသတ်ဘုံသားများကား မညွတ်နိုင်-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ကံ အာရုံထင် ပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၈၄။ ။ &lt;b&gt;အဘိနဝကရဏဝသေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ထိုခဏ၌ ပြုအပ်သကဲ့သို့ မိမိကိုယ်ကို အသစ်ပြုသည် အစွမ်းဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;မရဏာသန္နဝီထိကျပုံ&lt;/h3&gt;၈၅။ ။ &lt;b&gt;ပသန္နမရဏဿ တဿ ဝီထိစိတ္တာဝသာနေ ဝါ ဘဝင်္ဂက္ခယေ ဝါ စဝနဝသေန ပစ္စုပ္ပန္နဘဝပရိယောသာနဘူတံ စုတိစိတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ နိရုဇ္ဇတိ။&lt;/b&gt; အလွန်နီးသော သေခြင်းရှိသော ထိုသတ္တဝါအား တဒါရုံအဆုံး ရှိသော ဝီထိစိတ်တို့၏ အဆုံး၌၎င်း၊ ဘဝင်၏ အဆုံး၌၎င်း၊ စုတေ့သည်၏ အစွမ်းဖြင့် ပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၏ အဆုံး ဖြစ်သော စုတိစိတ်သည် ဖြစ်၍ချုပ်၏။&lt;h3&gt;မရဏာသန္နဝီထိကျပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၈၅။ ။ &lt;b&gt;ပသန္နမရဏဿ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို တဝီထိမရှိသော အသက်ကြွင်း၏ အစွမ်းဖြင့်၊ တနည်းကား—&lt;hr&gt; ၁-ကံတရားသည် အတိတ်တရားဖြစ်၍ စုတေ့လတံ့သော သူသည် မိမိပြုခဲ့သမျှသော အတိတ်ကံကို မသိလင့်ကစား ကမ္ဘာတသိန်းက ပြုခဲ့သော ကံပင်ဖြစ်စေကာမူ ယခုသေခါနီးသော အခါ၌ ပြုနေဘိသကဲ့သို့ မနောဒွါရ၌ အသစ်တဖန် ထင်လာပြန်၏၊ ယင်းသို့ အတိတ်ဖြစ်သဖြင့် ကြာမြင့်ဟောင်းနွမ်း၍ နေသော်လည်း ယခုသေခါနီးအခါ၌ လက်ငင်းပြု၍ နေသကဲ့သို့ ထင်ပေါ်၍လာသည်ကိုပင် &lt;b&gt;အဘိနဝကရဏ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုလိုသည်။&lt;br&gt;၂-ဤပါဠိဖြင့် မရဏာသန္နဝီထိကျပုံ, စုတိပုံကို ပြ၏၊ ပြပုံကား- မရဏာသန္နဝီထိသည် &lt;br&gt;(၁)တဒါရုံနောင်စုတိ, &lt;br&gt;(၂)တဒါရုံဘဝင်နောင်စုတိ, &lt;br&gt;(၃)ဇောနောင်စုတိ, &lt;br&gt;(၄)ဇောဘဝင်နောင်စုတိ-ဟု လေးထိရှိရာ &lt;b&gt;ဝီထိစိတ္တာဝသာနေဝါ&lt;/b&gt;-ပါဠ်ဖြင့် တဒါရုံ အဆုံးရှိသော မရဏာသန္နဝီထိနှင့် ဇောအဆုံးရှိသော မရဏာသန္နဝီထိကို ပြ၏။ &lt;b&gt;ဘဝင်္ဂက္ခယေ ဝါ&lt;/b&gt;-ပါဠိဖြင့် တဒါရုံဘဝင်နောင်စုတိ အဆုံးရှိသော မရဏာသန္နဝီထိနှင့် ဘဝင်နောင်စုတိအဆုံးရှိသော မရဏာသန္နဝီထိကို ပြ၏။&lt;br&gt;တဒါရုံ အဆုံးရှိသော ဝီထိကား ကာမဘုံမှ စုတေ့၍ ကာမဘုံ၌ဖြစ်သော ပုဂ္ဂိုလ်များအဖို့ဖြစ်၏။ ဇောအဆုံးရှိသော ဝီထိများကား ကြွင်းသောပုဂ္ဂိုလ်များအဖို့ဖြစ်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုတဝီထိထက် အနည်းငယ်လွန်သော အသက်ကြွင်း ရှိသည် အစွမ်းဖြင့် အလွန်နီးသော သေခြင်းရှိသော သတ္တဝါအား-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝီထိစိတ္တာဝသာနေ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို တဒါရုံအဆုံး ရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ ဇောအဆုံးရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော ဝီထိစိတ်တို့၏ အဆုံး၌-ဟု အနက်ပေး။ ထိုနှစ်မျိုးသော တဒါရုံအဆုံး, ဇောအဆုံး ရှိသော ဝီထိတို့တွင် ကာမဘုံမှ စုတိ၍ ထိုကာမဘုံ၌သာလျှင် ဖြစ်လတံ့ကုန်သော သတ္တဝါတို့အား တဒါရုံအဆုံးရှိသော ဝီထိစိတ်တို့ ဖြစ်ကုန်၏၊ ကြွင်းသော သတ္တဝါတို့အား ဇောအဆုံးရှိသော ဝီထိစိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤသို့ ဓမ္မာနုသာရဏီကျမ်း၌ မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဘဝင်္ဂက္ခယေ ဝါ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ဇောတခုသာ ရှိသော ဝီထိထက် လွန်သော အသက်ကြွင်းရှိသည် အကယ်၍ ဖြစ်ငြားအံ့— ထိုအခါ ဘဝင်၏ အဆုံး၌လည်း စုတိစိတ်သည် ဖြစ်၍ချုပ်၏၊ ထိုသို့မဟုတ် စိတ္တက္ခဏတခုမျှ အသက်ကြွင်းရှိသည် အကယ်၍ ဖြစ်အံ့- ထိုအခါ ဝီထိစိတ်၏ အဆုံး၌ စုတိစိတ်ဖြစ်၍ ချုပ်၏၊ ထိုစုတိစိတ်သည်လည်း အတိတ်ဖြစ်သော ကံအစရှိသော အာရုံ ရှိ၏-ဟူလို။&lt;h3&gt;ပဋိသန္ဓေစိတ်ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၈၆။ &lt;b&gt;တတော နိရုဒ္ဓဝသာနေ တဒနန္တရမေဝ တထာဂဟိတံ အာရမ္မဏမာရဗ္ဗ သဝတ္ထုကံ အဝတ္ထုကမေဝ ဝါ ယထာရဟံ အဝိဇ္ဇာနုသယပရိက္ခိတ္တေန တဏှာနုသယမူလကေန သင်္ခါရေန ဇနီယမာနံ သမ္ပယုတ္တေဟိ ပရိယုဋ္ဌာနံ သဟဇာတာနမဓိဋ္ဌာနဘာဝေန ပုဗ္ဗင်္ဂမဘူတံ ဘဝန္တရပဋိသန္ဓာနဝသေန ပဋိသန္ဓိသင်္ခါတံ မာနသံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနမေဝ ပတိဋ္ဌာတိ ဘဝန္တရေ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုစုတိစိတ်သည် ချုပ်သည်ရှိသော် ချုပ်သည်၏ အဆုံး၌ ထိုစုတိစိတ်၏ အခြားမဲ့၌သာလျှင် ထိုသို့သော အခြင်းအရာဖြင့် ဆဠဒွါရိကမရဏာသန္နဇောသည် ယူအပ်သော ကံ, ကမ္မနိမိတ်, ဂတိနိမိတ်-ဟု ဆိုအပ်သော အာရုံကို အာရုံပြု၍ ဝတ္ထုရှိသည် ဖြစ်၍၎င်း, ဝတ္ထုမရှိသည် ဖြစ်၍၎င်း, ထိုက်သည်အားလျော်စွာ အဝိဇ္ဇာနုသယသည် ခြံရံအပ်သော တဏှာနုသယလျှင် အကြောင်းရင်း ရှိသော ကုသိုလ်, အကုသိုလ်ကံသည် ဖြစ်စေအပ်သော ဖဿ, ဝေဒနာ အစရှိသော သမ္ပယုတ်တရားတို့သည် ခြံရံ၍ ယူအပ်သော ဖဿ, ဝေဒနာ အစရှိသော သဟဇာတ်တရားတို့၏ တည်ရာ အဖြစ်ဖြင့် ပြဓာန်းသည် ဖြစ်၍ ဖြစ်သော ရှေ့နောက်ဖြစ်သော ဘဝအသွေးကို တစပ်တည်းကဲ့သို့ စပ်တတ်သည်၏ အစွမ်းဖြင့် ပဋိသန္ဓေ-ဟု ဆိုအပ်သော စိတ်သည် ဖြစ်ဆဲဖြစ်၍သာလျှင် ဘဝတပါး၌ တည်၏။&lt;h3&gt;ပဋိသန္ဓေစိတ်ဖြစ်ပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၈၆။ ။ &lt;b&gt;တဒနန္တရမေဝ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပါဠိဖြင့် စုတိ, ပဋိသန္ဓေတို့၏ အကြား၌ ဘဝရှိသေး၏-ဟု ယူလေ့ရှိသော ဆရာတို့၏ အယူကို ပယ်၏။ &lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို&lt;hr&gt; ၁- &lt;b&gt;တသ္မိံ နိရုဒ္ဓါဝသာနေ တဒနန္တရမေဝ&lt;/b&gt;-ဟူသောပါဠိဖြင့် စုတိ၏ အခြားမဲ့၌ အကြားမရှိ ပဋိသန္ဓေဆက်၍ ဖြစ်ပုံကိုပြ၍ အချို့သောပုဂ္ဂိုလ်များ ယူနေကြသော စုတိကျ၍ သေလွန်ပြီးနောက် စုတိနှင့်ပဋိသန္ဓေအကြား ဘဝတခု၌ အမိအဘတို့ သွားလာပေါင်းဖော်ခြင်း အမိ၏ဥတုလာခြင်းစသည်ကို ဆိုင်းငံ့၍ ၇-ရက်ခန့် အိမ်ပေါ်မှာနေပြီး ၇-ရက်လည်မှ အိမ်ပေါ်ကဆင်း၍ ဘဝတပါး၌ ပဋိသန္ဓေယူသည်ဟူသော မိစ္ဆာအယူကို တားမြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;b&gt;သဝတ္ထုကံ&lt;/b&gt;-ဟူသောပါဠိဖြင့် ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေကို ပြ၏။ ၎င်းပဉ္စဝေါကာရ ဘုံသားများမှာကား ရူပက္ခန္ဓာနှင့်တကွ ခန္ဓာငါးပါးကို ရနိုင်၍ ဟဒယဝတ္ထုရုပ် ရသော ဘုံသားများ ဖြစ်သဖြင့် ၎င်းပဋိသန္ဓေစိတ်သည် ဟဒယဝတ္ထုကို မှီ၍ ဖြစ်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဝတ္ထုကမေဝ ဝါ&lt;/b&gt;-ဟူသောပါဠိဖြင့် အရူပစတုဝေါကာရပဋိသန္ဓေကို ပြ၏၊ ၎င်းအရူပဗြဟ္မာတို့ကား ရူပက္ခန္ဓာကိုမရကြ၍ ပဋိသန္ဓေစိတ်သည်လည်း ဟဒယဝတ္ထုရုပ်ကိုမှီ၍ မဖြစ်၊ မှီရာ ဝတ္ထုရုပ်မရှိ-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;-ပါဠိဖြင့် ကံပြုသောကာလ, အကျိုးပေးရာကာလ အားလျော်စွာ ပဋိသန္ဓေ တည်နေ၏-ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကံကိုပြုသော ကာလအား၎င်း၊ အကျိုးပေးသော ကာလအား၎င်း၊ လျောက်ပတ်သည် အစွမ်းဖြင့် တနည်းကား— အကျိုးပေးလတံ့သော ကံအားလျော်စွာ အနုသယ၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ မရဏာသန္နဇောနှင့် တကွဖြစ်သော အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ ဖြစ်ခြင်းအားလျော်သောအားဖြင့်၊ ဤကားအနက်တည်း။ “&lt;b&gt;အဝိဇ္ဇာနုသယပရိက္ခိတ္တေန&lt;/b&gt;” အစရှိသော စကားကို အရှင်အနုရုဒ္ဓဆရာသည် ဆိုအပ်သည် မဟုတ်ပါလော။ မရဏာသန္နဇောနှင့် တကွဖြစ်ကုန်သော အဝိဇ္ဇာ, တဏှာတို့၏လည်း အနုသယအဖြစ်သည် အညို ဖြစ်ရာသနည်း၊ ဤသို့ တစုံတယောက်သော စောဒကဆရာသည် ဆိုငြားအံ့၊၍ မရဏာသန္နဇောနှင့် တကွဖြစ်သော အဝိဇ္ဇာ, တဏှာတို့၏ အနုသယအဖြစ်သည် အပြစ်မဖြစ်၊ အဘယ့်ကြောင့် အပြစ်မဖြစ်ပါသနည်း- ဟူမူ၊ အနုသယနှင့် တူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ထိုပစ္စုပ္ပန် ဖြစ်ကုန်သော မရဏာသန္နဇောနှင့် တကွဖြစ်ကုန်သော အဝိဇ္ဇာ, တဏှာတို့ကိုလည်း အနုသယဟူ၍ ခေါ်အပ်သောကြောင့် အပြစ်မဖြစ်၊ အနာဂတ်ဖြစ်သော ကိလေသာသာလျှင် အနုသယ မည်သည် ရှိသော် ပဋိသန္ဓေကို ပေးတတ်သော တဆယ့်တပါးသော အကုသိုလ်ကံနှင့် တကွဖြစ်သော အတိတ်ဖြစ်သော အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ အစရှိကုန်သော ကိလေသာတို့ကို၎င်း၊ ဘဝကို တောင့်တသော တဏှာနှင့် တကွ ဖြစ်ကုန်သော အတိတ်ဖြစ်သော အဝိဇ္ဇာ အစရှိသော ကိလေသာတို့ကို၎င်း၊ စုတိစိတ်၏ အနီးဖြစ်ကုန်သော ဇောနှင့် တကွဖြစ်ကုန်သော ပစ္စုပ္ပန် ဖြစ်ကုန်သော အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ အစရှိကုန်သော ကိလေသာတို့ကို၎င်း ရေတွက်ခြင်းသည် မဖြစ်ခဲ့ရာ၊ အဝိဇ္ဇာသည်ပင်လျှင် မပယ်အပ်သော အနက်ဖြင့် အဖန်တလဲလဲ ဖြစ်တတ်သောကြောင့် အနုသယ မည်၏၊ ထိုအဝိဇ္ဇာအနုသယသည် ခြံရံအပ်သော-ဟူလို၊ ဤသင်္ခါရအား တဏှာအနုသယသည်သာလျှင် တကွဖြစ်သော အကြောင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော ပြဓာန်းသော အကြောင်းရှိသောကြောင့် တဏှာနုသယမူလက မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ခါရေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပဋိသန္ဓေကို ပေးတတ်သော ကုသိုလ်, အကုသိုလ်ကံသည်၎င်း၊ ပဋိသန္ဓေကို
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပေးတတ်သော ကံနှင့် တကွဖြစ်သော ဖဿစသော တရားအပေါင်း သည်၎င်း၊ စုတိ၏ အနီးဖြစ်သော ဇောနှင့်တကွဖြစ်သော သင်္ခါရ သည်၎င်း-ဟု အနက်ပေး။ ထိုသင်္ခါရသည် ဖြစ်စေအပ်သော-ဟု စပ်လေ၊ ထိုစကားမှန်၏၊ &lt;b&gt;အဝိဇ္ဇာ&lt;/b&gt;သည် ဖုံးလွှမ်းအပ်သော အပြစ် ရှိသော အာရုံ၌ &lt;b&gt;တဏှာ&lt;/b&gt;သည် ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်ကို ညွတ်စေ၏၊ ဘဝသစ်သို့ ပစ်ချတတ်ကုန်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ် &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ကုန်ပြီးသော သင်္ခါရတို့သည် ပစ်ချကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ဆရာတို့သည် သစ္စသံခိပ်ကျမ်း”၌&lt;br&gt;“&lt;b&gt;အဝိဇ္ဇာ တဏှာ သင်္ခါရ&lt;/b&gt; ။ပ။ ကုသလာဝ ဘဝန္တိဟ” ဟု ဆိုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—အပါယ်ဘုံ၌ ဖြစ်လတံ့သော သတ္တဝါတို့အား မရဏာသန္နဇောနှင့် တကွဖြစ်ကုန်သော &lt;b&gt;အဝိဇ္ဇာ တဏှာ သင်္ခါရ&lt;/b&gt; တို့သည် ကံအစရှိသောအာရုံ၌ အပြစ်ကို ဖုံးလွှမ်းခြင်းသည်လည်း ဖြစ်၏၊ ညွှတ်ခြင်းသည်လည်း ဖြစ်၏၊ ပစ်ချခြင်းသည်လည်း ဖြစ်၏။ ထိုမှကြွင်းသော သုဂတိဘုံသို့ လားလတံ့သော သတ္တဝါတို့အား အရိယာမဂ်ဖြင့် မပယ်အပ်ကုန်သေးသော &lt;b&gt;အဝိဇ္ဇာ တဏှာ သမုဒယ&lt;/b&gt; တို့သည် ကံအစရှိကုန်သော အာရုံ၌ အပြစ်ကို ဖုံးလွှမ်းခြင်းသည်၎င်း၊ ညွတ်ခြင်းသည်၎င်း ဖြစ်၏၊ ဤသုဂတိဘဝသို့ လားလတံ့သော သတ္တဝါ၌ ဘဝသစ်သို့ ပစ်ချတတ်ကုန်သော သင်္ခါရတို့သည်ကား ကုသိုလ်သင်္ခါရတို့သည်သာ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သမ္ပယုတ္တ ဟိပရိယမာနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို မိမိနှင့် ယှဉ်ကုန်သော ဖဿ အစရှိကုန်သော တရားတို့နှင့် သမ္ပယုတ္တ ပစ္စည်း အစရှိသည်ဖြင့် ခြံရံ၍ ယူအပ်သော-ဟု အနက်ပေး။ &lt;br&gt;&lt;b&gt;သဟဇာတမဓိဋ္ဌာနာဝေန ပုဗ္ဗင်္ဂမဘူတံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို မိမိနှင့်တကွ ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့၏ တည်ရာ အဖြစ်ဖြင့် ပြဓာန်းသည် ဖြစ်၍ ဖြစ်သော-ဟု အနက်ပေး။ ထိုစကား မှန်၏။ “&lt;b&gt;မနောပုဗ္ဗင်္ဂမာဓမ္မာ&lt;/b&gt;” ဟု မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ဘဝန္တရပဋိသန္ဓာနဝသေန&lt;/b&gt; ” ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ရှေးဖြစ်သော ဘဝတပါးကို၎င်း၊ နောက်ဖြစ်သော ဘဝတပါးကို၎င်း အချင်းချင်း တစပ်တည်း စပ်သကဲ့သို့ စပ်သည်အစွမ်းဖြင့် ပဋိသန္ဓေ ဝိညာဏ်သည် ဖြစ်ဆဲ ဖြစ်၍ သာလျှင် တည်၏။ ဤဘဝမှ သွား၍တည်သည် မဟုတ်၊ ဤကားအဓိပ္ပါယ်တည်း၊ ထိုစကား မှန်၏၊ ရှေးဘဝ၌ အကျုံးဝင်သော တစုံတခုသော တရားမျှ ဘဝတပါးသို့ မပြောင်းရွှေ့၊ ရှေးဘဝ၌ အကျုံးဝင်သော အကြောင်းတို့နှင့် ကင်း၍လည်း ပဋိသန္ဓေ ဝိညာဏ်သည် မဖြစ်ပေ။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူကား ပဲ့တင်သံ, ဆီမီးအလျှံ, တံဆိပ်ရေးတို့ကဲ့သို့ တည်း။ အလွန်ချဲ့လွန်းသဖြင့် အကျိုးမရှိပြီ။&lt;h3&gt;မရဏာသန္နနှင့် စုတိကျပုံ&lt;/h3&gt;၈၇။ ။&lt;b&gt;မရဏာသန္နဝီထိယံ ပနေတ္ထ မန္တပ္ပဝတ္တာနိ ပဉ္စဇဝနာနိ ပါဠိကထိတဗ္ဗာနိ၊ တဉ္စာယဒါ ပစ္စုပ္ပန္နာရမ္မဏေသု အပဂတေသု မရဏံ ဟောတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;အထူးကိုဆိုဦးအံ့— မရဏာသန္နဝီထိ၌ အလွန် အားနည်း၍ ဖြစ်ကုန်သော ငါးကြိမ်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော ဇောတို့ကို အကြင်ကြောင့် အလိုရှိအပ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ထင်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်သော တုတ်, လှံကန် ။ပ။ ပန်းမာလ်စသော ကမ္မနိမိတ်, အမိဝမ်းရေ။ပ။ ပဒေသာပင်စသော ဂတိနိမိတ်-ဟု ဆိုအပ်သော ပစ္စုပ္ပန်အာရုံ တို့သည် ထင်ရှားရှိကုန်စဉ်ပင်လျှင် အကြင်အခါ သေခြင်းသည် ဖြစ်၏။&lt;hr&gt; ၁-ဘဝန္တရပဋိသန္ဓာနဝသေန-ဟူသော ပါဠိဖြင့် ဘဝဟောင်းမှ ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ် စသော ရုပ် နာမ်, ခန္ဓာ အလုံးစုံတွင် တစုံတခုသော တရားမျှ ဘဝသစ်သို့ ပြောင်း၍မဖြစ်။ ဘဝဟောင်း၌ပင် အကုန်ချုပ်ငြိမ်း၏။ သို့သော် ဘဝဟောင်းက &lt;b&gt;အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ကံ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်သောအကြောင်းတို့နှင့် ကင်း၍လည်း ဘဝသစ်ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ် မဖြစ်နိုင်။ ပဲ့တင်သံ, ဆီမီးလျှံ, တံဆိပ်ရေးကဲ့သို့ ဖြစ်လေ၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;မရဏာသန္နဇောနှင့် စုတိကျပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၈၇။ ။ဝတ္ထုရုပ် အားနည်းသည်ဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;မန္တပ္ပဝတ္တာနိ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏၊ မနောဒွါရ၌ ဂတိနိမိတ်၏ အစွမ်းဖြင့် ပဉ္စဒွါရ၌ ကမ္မနိမိတ်၏အစွမ်းဖြင့် ပစ္စုပ္ပန်အာရုံတို့သည် ထင်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်စဉ် သေခြင်းသည် ဖြစ်၏၊ ဤကား—အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာ၏ အလိုတော်တည်း။&lt;h3&gt;ပဋိသန္ဓေဘဝင်တို့၏အာရုံ&lt;/h3&gt;၈၈။&lt;/b&gt; ။&lt;b&gt;တဒါ ပဋိသန္ဓိဘဝင်္ဂါနမ္ပိ ပစ္စုပ္ပန္နာရမ္မဏတာ လဗ္ဘတီတိ၊ ကာမာဝစရပဋိသန္ဓိယာ ဆဒွါရဂ္ဂဟိတံ ကမ္မနိမိတ္တံ ဂတိ နိမိတ္တံ ပစ္စုပ္ပန္နမတီတာ ရမ္မဏံ ဥပလဗ္ဘတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုအခါ၌ ပဋိသန္ဓေ ဘဝင်စိတ်တို့၏လည်း ပစ္စုပ္ပန်အာရုံ ရှိသည် အဖြစ်ကို ရအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် ကာမာဝစရပဋိသန္ဓေ၏ အာရုံကို ဆဒွါရိက မရဏာသန္နဇောသည် ယူအပ်သော ပစ္စုပ္ပန်လည်း ဖြစ်သော အတိတ်လည်းဖြစ်သော တုတ် လှံကန် အစရှိသော&lt;hr&gt; ၁-မန္ဒပ္ပဝတ္တာနိ-ဟူသောပါဌ်ဖြင့် စုတေ့ခါနီးသော သတ္တဝါသည် ရေနံ ဓာတ်ဆီ ကုန်ခမ်းသော မီးကဲ့သို့ ကံအား, ဟဒယဝတ္ထုအား စသည်တို့သည် အလွန်အားနည်းကုန်သည်အဖြစ်ကြောင့် ဇောအရှိန်တို့သည် ပကတိ အခါ၌ကဲ့သို့ ၇-ကြိမ်မစောနိုင်ဘဲ ၅-ကြိမ်သာကုန်၏-ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။&lt;br&gt;၂-တသ္မာ။ပ။ မရဏံ ဟောတိ-ဟူသောပါဌ်ဖြင့် ဇောနောင် စုတိကျသော မရဏာသန္နဝီထိမှာ မရဏာသန္နဇောက ၅-ကြိမ်မျှသာ စော၍ စုတိစိတ်တိုင်အောင် ရေတွက်ကြည့် စိတ္တက္ခဏ ၁၄-ချက်သာရှိ၍ အာရုံမချုပ်သေးသောကြောင့် ပစ္စုပ္ပန်အာရုံကို အာရုံပြုရသည်။ ပစ္စုပ္ပန်အာရုံ ထင်ရှားရှိတုံးသာ သေရသည်-ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကမ္မနိမိတ်ကို၎င်း၊ မနောဒွါရဖြင့် ယူအပ်သော ပစ္စုပ္ပန်သာလျှင် ဖြစ်သော အမိဝမ်းရေ အစရှိသော ဂတိနိမိတ်ကို၎င်း ရအပ်၏။&lt;h3&gt;ပဋိသန္ဓေဘဝင်တို့၏အာရုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၈၈။ ။&lt;b&gt;ပဋိသန္ဓေဘဝင်္ဂါနိ ပစ္စုပ္ပန္နာရမ္မဏတာ လဗ္ဘတိ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ မနောဒွါရ၌ ရှေးဦးစွာ ပဋိသန္ဓေ၏၎င်း၊ လေးပါးကုန်သော ဘဝင်တို့၏၎င်း၊ ပစ္စုပ္ပန်အာရုံ၏ အဖြစ်ကို ရအပ်၏၊ ပဉ္စဒွါရ၌ကား ပဋိသန္ဓေ၏သာ ပစ္စုပ္ပန်အာရုံ၏ အဖြစ်ကို ရအပ်၏။ ထို့ကြောင့်သာလျှင် အချို့သော စိတ်အား မနောဒွါရ၌ ထင်ခြင်းသို့ ရောက်သော ပစ္စုပ္ပန် ဂတိနိမိတ်ကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်သော တဒါရုံ အဆုံးရှိသော ဝီထိစိတ်၏ အခြားမဲ့၌ စုတိစိတ်သည် ဖြစ်သည် ရှိသော် ထိုစုတိစိတ်၏ အခြားမဲ့၌ စိတ္တက္ခဏ ငါးချက် အသက်ရှိသော အာရုံ၌ ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေ၏၎င်း၊ ဘဝင် လေးချက်တို့၏၎င်း၊ ပဉ္စဒွါရ၌ ဆွေမျိုး အစရှိသော သူတို့သည် ထင်စေအပ်ကုန်သော လှူဘွယ်ဝတ္ထု တို့၌ တည်ကုန်သော အဆင်း အစရှိသည်တို့ကို အာရုံပြု၍ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ဖြစ်သော ဝီထိ စိတ်၏၎င်း၊ စုတိစိတ်၏၎င်း၊ အခြားမဲ့၌ စိတ္တက္ခဏ တချက်မျှ အသက်ရှိသော အာရုံ၌ ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေ၏ ပစ္စုပ္ပန်အာရုံ၌ ဖြစ်ခြင်းကို ရအပ်၏၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော အာရုံအဖြစ်သည်ကား ဤဋီကာကျော်ကျမ်း၌ အကျဉ်းမျှသာတည်း၊ အကျယ်ကိုကား ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အဋ္ဌကထာ၌၎င်း၊ ဝိဘင်းအဋ္ဌကထာ၌၎င်း၊ &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt;-ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်သော ဝိညာဏ်ပုဒ်အဖွင့်၌ ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့် မှတ်အပ်၏။&lt;hr&gt; ၁-တဒါ ပဋိသန္ဓိဘဝင်္ဂါနမ္ပိ ပစ္စုပ္ပန္နာရမ္မဏတာ လဗ္ဘတီ-ဟူသောပါဌဖြင့် ထိုမရဏာသန္နဝီထိ၌ အတီတဘဝင်မှစ၍ စုတိတိုင်အောင် အာရုံအသက်မှာ စိတ္တက္ခဏ ၁၄-ချက်သာ ရှိသေး၍ ဘဝဟောင်းက ပစ္စုပ္ပန်အာရုံမချုပ်သေး၊ ထို့ကြောင့် ဘဝသစ်ဝယ် ပဋိသန္ဓေနှင့် ဘဝင် ၂-ကြိမ်တို့သည် ထိုဘဝဟောင်း ပစ္စုပ္ပန်အာရုံကိုပင် ဆက်လက်၍ အာရုံပြုကြရ၏ ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ဆဒွါရဂ္ဂဟိတံ&lt;/b&gt; ” ဟူသည်ကား၊ ကမ္မနိမိတ်ကို ခြောက်ဒွါရဖြင့် ယူအပ်၏၊ ဂတိနိမိတ်ကို ခြောက်ခု မြောက်သော မနောဒွါရဖြင့် ယူအပ်၏။ ဤသို့ ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ယှဉ်အပ်၏-ဟူလို၊ တပါးသော ဆရာတို့သည်ကား-သာမညအားဖြင့်သာလျှင် အဖွင့်ဆိုအပ်ကုန်၏၊ သစ္စသံခိပ်ကျမ်း၌လည်း ထိုသာမညဖြစ်သော အဓိပ္ပါယ်ဖြင့်သာလျှင် “ပဉ္စဒွါရေ သိယာ သဒ္ဓါ၊ ဝိနာ ကမ္မံ ဒွိစ” ဟူသော ဤစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ အနက်ကား—ပဉ္စဒွါရ၌ ကံကို ကြဉ်၍ ကမ္မနိမိတ် ဂတိနိမိတ်-ဟု ဆိုအပ်သော နှစ်ပါးသော အာရုံ၌ ပဋိသန္ဓေသည်ဖြစ်၏၊ အဋ္ဌကထာ၌ကား-ဂတိနိမိတ်သည် မနောဒွါရ၌ ထင်ခြင်းသို့ရောက်၏-ဟု ဆိုအပ်သောကြောင့်၎င်း၊ ထိုဂတိနိမိတ်လျှင် အာရုံရှိသော ပဉ္စဒွါရ၌ ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေကို မပြအပ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ မူလဋီကာ အစရှိသည်တို့၌လည်း ကံ၏အစွမ်းသည် ထင်စေအပ်သော ရူပါရုံသည် အိပ်မက်ကို မြင်မက်သောသူအား၎င်း၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဏ်အားဖြင့်၎င်း၊ မနောဒွါရ၌သာ အာရုံအဖြစ်သို့ ရောက်သကဲ့သို့ မနောဒွါရ၌သာ အာရုံ၏အဖြစ်သို့ရောက်၏၊ ဤသို့ မှတ်၍ ဆိုအပ်သောကြောင့်၎င်း၊ ထို အပရေဆရာတို့၏ စကားကို ဆရာတို့သည် ဝန်မခံကြကုန်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပစ္စုပ္ပန္ံ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပုဒ်၌ ပစ္စုပ္ပန် အာရုံရှိသော ဂတိနိမိတ်သည် သင့်တန်စေ၊ ကမ္မနိမိတ်ကိုကား ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေသော ကံသာလျှင် အာရုံ ဖြစ်၍ ဖြစ်သော ကမ္မနိမိတ်ကို အလို&lt;hr&gt; ၁-ကာမာဝစရပဋိသန္ဓေယာ။ပ။ ဥပလဗ္ဗတိ-ဟူသောပါဠိဖြင့် ကာမာဝစရ ပဋိသန္ဓေ ကမ္မနိမိတ်, ဂတိနိမိတ် ၂-ပါးတွင် ကမ္မနိမိတ်ကား ပစ္စုပ္ပန်ကမ္မနိမိတ်, အတိတ်ကမ္မနိမိတ်ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိ၏၊ ရှေးအခါ ပြုခဲ့သော ချုပ်ဆုံး ပျောက်ကွယ်ပြီးသော ဆွမ်း သင်္ကန်း ကျောင်းကန် စသော ကုသိုလ် ကမ္မနိမိတ်, တုတ် လှံ, ထား စသော အကုသိုလ် ကမ္မနိမိတ်တို့သည် အတိတ် ကမ္မနိမိတ် မည်ကုန်၏၊ ထိုအတိတ် ကမ္မနိမိတ်သည် မနောဒွါရ၌သာ ထင်နိုင်၏။&lt;br&gt;စုတေ့ခါနီးဝယ် မိဘ ဆွေမျိုးတို့သည် ယူဆောင်အပ်သော ဆွမ်းပန်းစသော မချုပ်သေးဘဲ ထင်ရှားရှိသော ကမ္မနိမိတ်သည် ပစ္စုပ္ပန်ကမ္မနိမိတ်မည်၏၊ ထိုကမ္မနိမိတ်သည် အာရုံအားဖြင့် ခြောက်ပါးလုံးတည်း, ဒွါရအားဖြင့် ခြောက်ဒွါရလုံး၌ ထင်နိုင်၏။ ဂတိနိမိတ်သည်ကား ကာလအားဖြင့် ပစ္စုပ္ပန်ကာလဖြစ်၍ အာရုံအားဖြင့် ရူပါရုံ, ဒွါရအားဖြင့် မနောဒွါရ၌သာ ထင်နိုင်၏-ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကိုပြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရှိအပ်၏။ ထို့ကြောင့် မရဏာသန္နဇောသည် ယူအပ်သော ထိုကမ္မနိမိတ်၏၊ ပစ္စုပ္ပန်အဖြစ်သည် အဘယ်သို့လျှင် ဖြစ်သင့်အံ့နည်း၊ -မဖြစ်သင့်၊ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုမရဏာသန္နဇောသည်သာလျှင် အာရုံကိုထင်စေတတ်သည် မဖြစ်ရာ၊ ထိုမရဏာသန္နဇောသည်သာလျှင် ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်သည် မဖြစ်ရာသောကြောင့်တည်း၊ အဘယ့်ကြောင့် မရဏာသန္နဇောသည် ပဋိသန္ဓေကို မဖြစ်စေနိုင်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ ဆည်းပူးအပ်သော အဖြစ် မရှိသောကြောင့်၎င်း၊ တဏှာသည် မာယာအပ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း မဖြစ်ရာ၊ ထိုစကားမှန်၏၊ “&lt;b&gt;ကတတ္တာ ဥပစိတတ္တာ&lt;/b&gt;”ဟု ဟောတော်မူသောကြောင့် အဖန်တလဲလဲ ရအပ်ပြီးသော မှီဝဲခြင်း ရှိသော ကံသည်သာလျှင် ပဋိသန္ဓေကို ငင်နိုင် ပေးနိုင်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်ပါဠိတော်၌လည်း ကံကို တပ်နှစ်သက်သော ခဏ၌ နှစ်ပါးကုန်သော လောဘ, မောဟဟိတ်တို့၏ သတ္တိအားဖြင့်လည်း သဟိတ် ပဋိသန္ဓေကို ဟောအပ်သောကြောင့် ပြုအပ်သော ဆည်းပူးခြင်း ရှိသော်လည်း ကံသည် တဏှာက သာယာအပ်သော်သာလျှင် အကျိုးကို ပြီးစေ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုမရဏာသန္နဇောအခါ၌လည်း ပဋိသန္ဓေနှင့် တူသော ဝီထိကဲ့သို့ ဖြစ်ကုန်သော မရဏာသန္နဇောတို့သည် အဖန်တလဲလဲ ရအပ်သော မှီဝဲခြင်း ရှိကုန်သည် အညှိလျှင် ဖြစ်နိုင်ပါကုန်အံ့နည်း၊ ထိုမရဏာသန္နဇောတို့ကို ထိုမရဏာသန္နဇောအခါ၌ တဏှာသည် စွဲလမ်းအပ်ကုန်သည် အဘယ်သို့လျှင် ဖြစ်ကုန်အံ့နည်း၊ နည်းတပါးကို ငါဆိုဦးအံ့— ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော ကမ္မနိမိတ်သည် မရဏာသန္နဇောအခါ၌ ဖြစ်ကုန်သော ပဉ္စဒွါရ၌ ဖြစ်ကုန်သော ဇောတို့၏ အာရုံ ဖြစ်၏၊ ပဉ္စဒွါရ၌ ဖြစ်သော ကံသည်လည်း ထက်ဝန်းကျင် အားနည်းသည် အဖြစ်ကြောင့် ပဋိသန္ဓေကို မဖြစ်စေနိုင်၊ ဤသို့ အဋ္ဌကထာ မိန့်ဆိုအပ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုမရဏာသန္နဇောသည်သာလျှင် ပဋိသန္ဓေကို မဖြစ်စေနိုင်ရာ၊ ဤမရဏာသန္နဇောသည် ပဋိသန္ဓေကို မဖြစ်စေနိုင်-ဟူသော စကားသည် မှန်၏၊ ထိုသို့ မှန်သော်လည်း ဆွေမျိုး အစရှိသူတို့သည် ထင်စေအပ်ကုန်သော ပန်းအစရှိသည်တို့သည် အနီး၌
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တည်ကုန်စဉ်သာလျှင် သေခြင်း၏ ဖြစ်သင့်ခြင်းကြောင့် ထိုပန်းအစရှိသော ဝတ္ထု၌ တည်သော အဆင်းအစရှိသည်ကို အာရုံပြု၍ မရဏာသန္နဇောမှ ရှေးအဘို့၌ ဖြစ်ကုန်သော ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်ကုန်သော မနောဒွါရ၌ ဖြစ်ကုန်သော ဇောတို့၏ အာရုံဖြစ်၍ ဖြစ်သော ကမ္မနိမိတ်နှင့်တကွ တူသောကြောင့် ထိုရှေးအဘို့၌ ဖြစ်သော မနောဒွါရ၌ ဖြစ်သော ဇောတို့၏ အာရုံဖြစ်သော ကမ္မနိမိတ်နှင့် တစပ်တည်း တည်သော မရဏာသန္နဇောသည် ယူအပ်သော၊ ပစ္စုပ္ပန် ဖြစ်သော ရူပါရုံ အစရှိသည်ကိုလည်း ကမ္မနိမိတ်၏ အဖြစ်ဖြင့် မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ဤညှိနှလုံးပြု၍၊ အရှင် အာနန္ဒာဆရာသည် ပဉ္စဒွါရ၌လည်း ထင်ခြင်းသို့ ရောက်သော ပစ္စုပ္ပန် ဖြစ်သော အကြင်ကမ္မနိမိတ်သည် သေခါနီးသော အခါ၌ ပြုအပ်သော ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်သော ကံ၏ အာရုံဖြစ်သော ကမ္မနိမိတ်နှင့် တစပ်တည်းသော သဏ္ဌာန်၌ ဖြစ်၏၊ ထိုသေခါနီးသောကာလ၌ ပြုအပ်သော ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်သော ကံ၏ အာရုံဖြစ်သော ကမ္မနိမိတ်နှင့် တူ၏၊ ဤညှိမှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၉၁။&lt;/b&gt; ။&lt;b&gt;တဒါ အရူပပဋိသန္ဓိယာ စ မဟဂ္ဂတဘူတံ ပညတ္တိဘူတဉ္စ ကမ္မနိမိတ္တမေဝ ယထာရဟံ အာရမ္မဏံ ဟောတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့အတူ အရူပ ပဋိသန္ဓေ၏ အာရုံသည်လည်း ထိုက်သည်အားလျော်စွာ မဟဂ္ဂုတ် ဖြစ်၍ ဖြစ်သော ပညတ်ဖြစ်၍လည်း ဖြစ်သော အာကာသာနဉ္စာယတန ကုသိုလ် ကောင်းကင်ပညတ် အစရှိသော ကမ္မနိမိတ်သည်သာလျှင် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၉၁။&lt;/b&gt; ။&lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ဒုတိယ, စတုတ္ထ, ပဌမ, တတိယ ဖြစ်ကုန်သော ပဋိသန္ဓေတို့အား လျော်သဖြင့် ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;&lt;b&gt;ကမ္မံ ပန။ပ။ တဒါနောရမ္မဏာနိ&lt;/b&gt;-ဟူသော ပါဌ်ဖြင့် ကံ၏အာရုံကား ကာလ အားဖြင့် အတိတ်ကာလ စေတနာ အာရုံသာဖြစ်၏၊ ဒွါရအားဖြင့် မနောဒွါရ၌သာ ထင်နိုင်၏၊ ထိုကံ ကမ္မနိမိတ် ဂတိနိမိတ် အာရုံတို့ဟူသည် တရားကိုယ်အားဖြင့် ကာမစိတ်, ကာမစေတသိက် ၃၇-ပါး ရုပ် ၂၈-ပါး, ကာမတရားတို့သာဖြစ်ကုန်၏ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;အရူပပဋိသန္ဓိ စ၊ တထာ ကာမာတိဟေတုကာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ရူပါဝစရစုတိယာ၊ အဟေတုရဟိတာ သိယျ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သာကာမ တိဟေတုမှာ၊ ကာမေသွ ဝ ပနေတရာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အယမေတ္ထ စုတိ ပဋိသန္ဓိက္ကမာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အရူပ စုတိလေးခုမှ နောက်၌အောက်အောက်၌ ဖြစ်သော အရူပ ပဋိသန္ဓေသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော အရူပ ပဋိသန္ဓေ လေးခုရှိသည် ၎င်း၊ ထိုမှ ကာမတိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ လေးခုတို့သည်၎င်း ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;ရူပါဝစရစုတိ ခြောက်ခုမှ နောက်၌ အဟိတ်ပဋိသန္ဓေသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ၁၇-ပါးသော ပဋိသန္ဓေရှိသည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;ကာမတိဟိတ် စုတိလေးခုမှ နောက်၌ အလုံးစုံသော တခုယုတ် နှစ်ဆယ်သော ပဋိသန္ဓေတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ထိုမှတပါး ကာမ တိဟိတ် ဒွိဟိတ် စုတိမှ နောက်၌ ကာမတဆူ တဘုံ၌သာလျှင် ၁၀-ပါးသော ပဋိသန္ဓေတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;ဤကား ဤအရာ၌ စုတိ ပဋိသန္ဓေတို့၏ အစဉ်ကို ဆိုကြောင်း ဖြစ်သောနည်းတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၉၄။&lt;/b&gt; ။အထက်အထက် ဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော အရူပပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အောက်အောက် ဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်သော ကံကို &lt;hr&gt;ဤအာရုပ္ပစုတိယာစသောပါဌ်ဖြင့် မိမိဖြစ်ရာဘုံမှ လားနိုင်ရောက်နိုင်သော ဘုံဘဝကို ပြ၏၊&lt;br&gt;ပြပုံကား-အာကာသာနဉ္စာယတနဘုံမှ စုတေ့သောဗြဟ္မာကြီးသည် အရူပ ပဋိသန္ဓေ ၄-ပါး၊ ကာမတိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ ၄-ပါးအားဖြင့် ပဋိသန္ဓေ ၈-ပါးသာဖြစ်နိုင်၏။ (ဒွိဟိတ်မျိုး ငရဲမျိုး၌ မဖြစ်နိုင်ဆိုလိုသည်။ ကြွင်း၍အတိုင်းသိ။)&lt;br&gt;ဝိညာဏဉ္စာယတနစုတိနောက်၌ ဝိညာဏဉ္စာယတန ပဋိသန္ဓေတပါး၊ အာကိဉ္စညာယတနပဋိသန္ဓေတပါး၊ နေဝသညာနာသညာယတနပဋိသန္ဓေတပါး၊ ကာမတိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ ၄-ပါးအားဖြင့် ၇-ပါးသော ပဋိသန္ဓေစိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;အာကိဉ္စညာယတနစုတိမှ နောက်၌ အာကိဉ္စညာယတနပဋိသန္ဓေတပါး၊ နေဝသညာနာသညာယတနပဋိသန္ဓေတပါး၊ ကာမတိဟိတ်ပဋိသန္ဓေ ၄-ပါးအားဖြင့် ခြောက်ပါးသော ပဋိသန္ဓေစိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;နေဝသညာနာသညာယတနစုတိမှ နောက်၌ နေဝသညာနာသညာယတနပဋိသန္ဓေ တပါး၊ ကာမတိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ ၄-ပါးအားဖြင့် ၅-ပါးသော ပဋိသန္ဓေစိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အားမထုတ်သောကြောင့် အရူပစုတိ လေးခုမှ နောက်၌ အောက်အောက်သော အရူပ ပဋိသန္ဓေသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော အရူပ ပဋိသန္ဓေတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ဥပစာရဈာန်၏ အားရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် ထိုဥပစာရဈာန်၏ အကျိုးဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော ကာမဘုံ၌ တိဟိတ်ဖြစ်ကုန်သော ပဋိသန္ဓေတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရူပါဝစရစုတိ ခြောက်ခုမှ ” နောက်၌ အဟိတ်ပဋိသန္ဓေသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ဥပစာရဈာန်၏ အစွမ်းကြောင့် သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေ တိဟိတ်ပဋိသန္ဓေရှိသည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ကာမဘုံ တိဟိတ်စုတိမှ နောက်၌ အလုံးစုံသာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော ကာမဘုံ, ရူပဘုံ, အရူပဘုံ၌ အကျုံးဝင်ကုန်သော အဟိတ် အစရှိကုန်သော ပဋိသန္ဓေတို့သည် ထိုက်သည်အား လျော်စွာ ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤတိဟိတ်စုတိမှ တပါးသော ဒွိဟိတ်, အဟိတ် ဖြစ်ကုန်သော စုတိမှ နောက်၌ ကာမဘုံတို့၌သာလျှင် တိဟိတ် အစရှိသော ပဋိသန္ဓေရှိသည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဘဝင်စုတိဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၉၅။ ။&lt;b&gt;ဣစ္စေဝံ ဂဟိတပဋိသန္ဓိကာနံ ပန ပဋိသန္ဓိနိရောဓာနန္တရတော ပဘုတိ တမေဝ အာရမ္မဏံ အာရဗ္ဘ တဒေဝ စိတ္တံ ယာဝ စုတိ စိတ္တုပ္ပါဒါ အသတိ ဝီထိစိတ္တုပ္ပါဒေ ဘဝဿ အင်္ဂဘာဝေန ဘဝင်္ဂသန္တတိသင်္ခါတံ မာနသံ အဇ္ဇာနွံ နဒီဃာ ဝိယ ပဝတ္တတိ၊ ပရိယာသာနေ စ စဝနဝသေန စုတိစိတ္တံ ဟုတွာ နိရုဇ္ဈတိ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-ရူပါဝစရစုတိခြောက်ခုမှ နောက်၌ မဟာဝိပါက်ပဋိသန္ဓေ ၈-ပါး၊ ရူပါဝစရ ပဋိသန္ဓေ ၅-ပါး၊ အရူပါဝစရပဋိသန္ဓေ ၄-ပါး အားဖြင့် ၁၇-ပါးသော ပဋိသန္ဓေစိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;၂-ကာမတိဟိတ်စုတိလေးခုမှ နောက်၌ ကာမပဋိသန္ဓေ ၁၀-ပါး၊ ရူပါဝစရပဋိသန္ဓေ ငါးပါး၊ အသညသတ်ပဋိသန္ဓေ ၁-ပါး၊ အရူပါဝစရပဋိသန္ဓေ ၄-ပါး အားဖြင့် ၂၀-သော ပဋိသန္ဓေစိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;ကာမအဟိတ် ဒွိဟိတ်စုတိခြောက်ခုမှ နောက်၌ ကာမပဋိသန္ဓေ ၁၀-ပါးတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဘဝင်အစဉ်ကို ဆိုဦးအံ့— အကြင်အကြင် ဆိုအပ်သော နည်းဖြင့် ယူအပ်ပြီးသော ပဋိသန္ဓေရှိကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ပဋိသန္ဓေစိတ် ချုပ်သည်၏ အခြားမဲ့မှစ၍ ထိုပဋိသန္ဓေ၏ အာရုံကိုပင်လျှင် အာရုံပြု၍ ထိုပဋိသန္ဓေစိတ်သည်ပင်လျှင် စုတိစိတ် ဖြစ်သည်တိုင်အောင် ဝီထိစိတ်မရှိသော် ဘဝ၏ အကြောင်း၏ အဖြစ်ဖြင့် ဘဝင်၏ အစဉ်-ဟု ဆိုအပ်သော စိတ်သည် မပြတ် မြစ်ရေအယဉ်ကဲ့သို့ ဖြစ်၏၊ အဆုံး၌လည်း စုတိသည် အစွမ်းဖြင့် စုတိစိတ် ဖြစ်၍ ချုပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၉၅။&lt;/b&gt; ။&lt;b&gt;ပဋိသန္ဓိနိရောဓာနန္တရတော&lt;/b&gt;-ဟူသောပုဒ်ကို ပဋိသန္ဓေ ချုပ်ခြင်း၏ အခြားမဲ့ဖြစ်သော ကာလမှ-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;တဒေဝ စိတ္တံ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုပဋိသန္ဓေစိတ်နှင့် ဘုံ, ဇာတ်, သမ္ပယုတ္တဓမ္မအာရုံအားဖြင့် တူသည်အဖြစ်ကြောင့် ထိုပဋိသန္ဓေစိတ် ဟူသော ခေါ်ဝေါ်ခြင်းသို့ ရောက်သည် အဖြစ်ကြောင့် ထိုပဋိသန္ဓေစိတ်သည်သာလျှင်-ဟု အနက်ပေး။ အဘယ်ကို ညှိနည်း-ဟူမူကား၊ `တာနိယေဝ ဩသဓာနိ`-ဟူသကဲ့သို့တည်း။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;&lt;b&gt;ဣစ္စေဝံ။ပ။ ပဝတ္တတိ&lt;/b&gt;-စသော ပါဠိဖြင့် ဤသို့ဆိုအပ်ပြီးသော ပဋိသန္ဓေရှိကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ရှေးဦးစွာ ပဋိသန္ဓေစိတ်ဖြစ်၏၊ ထိုပဋိသန္ဓေစိတ်ချုပ်ပြီးသည်နောက် ထို ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ အာရုံကိုပင် အာရုံပြု၍ ထိုပဋိသန္ဓေစိတ်သည်ပင်လျှင် စုတိစိတ်ဖြစ်သည်တိုင်အောင် ဝီထိစိတ်ဖြစ်ခြင်းမရှိခဲ့သော် ဘဝ၏ အကြောင်းအဖြစ်ဖြင့် ဘဝင်အစဉ်သည် မပြတ်မူ၍ မြစ်ရေအယဉ်ကဲ့သို့ဖြစ်၏-ဟု ဘဝင်စိတ်ဖြစ်ပုံကို ပြ၏။&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပရိယာသာနေ။ပ။ နိရုဇ္ဈတိ&lt;/b&gt;- ပါဌဖြင့် ထိုပဋိသန္ဓေစိတ်သည်ပင်လျှင် ယခုဘဝ ဆုံးရာ၌လည်း ရွေ့လျာစုတိသည် အစွမ်းဖြင့် စုတိစိတ်ဖြစ်၍ ချုပ်၏-ဟု စုတိစိတ်ဖြစ်ပုံကို ပြ၏။ (အကြွင်းပေါ်ပြီ)။ &lt;b&gt;တာနိယေဝ ဩသဓာနိ&lt;/b&gt; အဓိပ္ပါယ်—&lt;br&gt;လူမမာ တဦးသည် ဆေးပုလင်း၏ အတွင်းမှဆေးကို နေ့စဉ်နေ့တိုင်း မှန်မှန်ယူ၍စား၏။ ယနေ့ စားသောဆေးသည် လွန်ခဲ့သောနေ့ရက်များကစားသောဆေးများ မဟုတ်ပါဘဲလျက် ရှားစောင်း, ဂျင်း စသော ဆေးမြစ် အရေအတွက်, ညက်ညာပုံ အဆင်း, အသွေး တူလှသောကြောင့်သာ မနေ့က ဆေးကိုဘဲ ဆက်လက် စားနေတယ်။ အရင်က ဆေးကိုဘဲ ဆက်လက်၍ စားနေတယ်-ဟူ၍ လောကမှာ ပြောဆို၍ နေကြသကဲ့သို့၊ ထိုပဋိသန္ဓေစိတ်သည်ပင်လျှင် ဘဝင်စိတ်, စုတိစိတ် ဖြစ်သည်တိုင်အောင် မြစ်ရေအယဉ်ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်-ဟု ဆိုခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;အသတိ ဝီထိစိတ္တုပ္ပါဒေ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို အကြားအကြား၌ ဝီထိစိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းမရှိသော် ထိုဘဝင်စိတ် သည်သာလျှင် စုတိစိတ် ဖြစ်၍ ချုပ်၏၊ ဤ စပ်ခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;h3&gt;သံသရာစက်လည်ပုံ&lt;/h3&gt;၉၆။ ။&lt;b&gt;တတော ပရံ ပဋိသန္ဓာဒယော ရထစက္ကမိဝ ယထာက္ကမံ ဧဝံ ပရိဝတ္တန္တာ ပဝတ္တန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစုတိစိတ် ချုပ်သည်မှ နောက်၌လည်း ပဋိသန္ဓေ အစရှိကုန်သော စိတ်တို့သည် အစဉ်အတိုင်း ရထားလှည်းဘီးစက်ကဲ့သို့ လည်ကုန်၍သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၉၆။&lt;/b&gt; ။&lt;b&gt;ပရိဝတ္တန္တာ ပဝတ္တန္တိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား ဝဋ်ဆင်းရဲ၏အရင်း ဖြစ်ကုန်သော အဝိဇ္ဇာနှင့် တဏှာ ပြတ်သည်တိုင်အောင် တင်း ပြန်ပြန်လည်၍ ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤကား ဆရာ၏အလိုတော်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၉၇။&lt;/b&gt; ။&lt;b&gt;ပဋိသန္ဓိဘဝင်္ဂဝီထိ၊&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;စုတိ စေတ္ထ တထာ ဘဝန္တရေ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပုန သန္ဓိ ဘဝင်္ဂမိစ္စေယံ၊&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပရိဝတ္တတိ စိတ္တသန္တတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;hr&gt;တခြားစီ တခြားစီ ဖြစ်ကြသော်လည်း ဘုံ ဇာတ်, သမ္ပယုတ္တဓမ္မ, အာရုံတူကြသောကြောင့်သာ တမျိုးတည်း တခုတည်းကဲ့သို့ ပြဆိုခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ စင်စစ်အားဖြင့် တခြားစီသာလျှင်တည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;၉၈။&lt;/b&gt; ။&lt;b&gt;ပဋိသင်္ခါယ ပနေတမံ၊&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဓိဂစ္ဆန္တိ ပထမဇ္ဈတံ ဗုဒ္ဓါ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သုသမူလဒိဋ္ဌိသ္နေဟဗန္ဓနာ၊&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သမမေဿန္တိ စိရာယ သုတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေ ဘဝင် ဝီထိစိတ်တို့သည်၎င်း၊ စုတိစိတ်သည်၎င်း၊ လည်၍ ဖြစ်ကုန်သကဲ့သို့ ထို့အတူ တဖန် ဘဝတပါး၌လည်း ပဋိသန္ဓေ ဘဝင် အစရှိသော ဤစိတ်အစဉ်သည်လည်း လည်၍ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သံသရာစက် လည်သည်မှတပါး သံသရာစက် ပြတ်သည်ကို ဆိုဦးအံ့— ပညာရှိတို့သည် မမြဲသော သဘောရှိသော ထိုဝဋ်တရားကို ပညာဖြင့် ဆင်ခြင်၍ ရှည်မြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး ကောင်းသော အကျင့်ရှိကုန်သည် ဖြစ်၍ ကောင်းစွာ မဂ်ဖြင့် ဖြတ်အပ်ပြီးသော ချစ်ခြင်း နှောင်ဖွဲ့ခြင်း ရှိကုန်သည် ဖြစ်၍ ရွေ့လျားခြင်း မရှိသော နိဗ္ဗာန်ကို မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ဖြင့် သိကုန်၍ ခပ်သိမ်းသော ဆင်းရဲတို့၏ ငြိမ်းရာ ဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကုန်လတံ့။&lt;h3&gt;သံသရာစက်လည်ပုံနှင့် ပြတ်ပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၉၇-၉၈။ ။ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေသည်၎င်း၊ ဘဝင်သည်၎င်း၊ ဝီထိသည်၎င်း၊ စုတိသည်၎င်း တပြောင်းပြန်ပြန်လည် ဖြစ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ တဖန် ဘဝတပါး၌ ပဋိသန္ဓေသည်၎င်း၊ ဘဝင်သည်၎င်း ဤသို့ အစရှိသော ဤစိတ်အစဉ်သည် တင်း ပြန်ပြန်လည်၍ ဖြစ်၏၊ ဤသို့ ယောဇနာခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အချို့သော ဆရာတို့သည်ကား ဤပဉ္စမပိုင်း၌ ဝီထိမုတ် ဖြစ်သော စိတ်ကို ပေါင်းခြင်းကိုသာလျှင် ပြအပ်သည် အဖြစ်ကြောင့် ပဋိသန္ဓေ ဘဝင် စုတိတို့ကိုသာလျှင် “ပဋိသ”စသော ပါဌ်၌ ယူခြင်းသည် သင့်၏၊ ဤသို့သော အလိုဖြင့် “ပဋိသန္ဓိဘဝင်္ဂဝီထိယော”ဟူသော ဤပုဒ်၏ ပဋိသန္ဓေ ဘဝင် အစဉ်တည်း-ဟူသော ဤအနက်ကို
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဆိုကုန်၏၊ ထိုကေစိဆရာတို့၏ စကားသည် ထိုဆရာတို့၏ အယူမျှသာတည်း။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ပဝတ္တိသင်္ဂဟကို ပြဆိုသည် အဆုံး၌ ထို ပဝတ္တိသင်္ဂဟ၌ ရေတွက်အပ်ကုန်သော အလုံးစုံ ဖြစ်သော တရားတို့ကိုသာလျှင် နိဂုံးအုပ်ခြင်းကို အလိုရှိသည် အဖြစ်ကြောင့်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစကား မှန်၏၊ ဤသို့ အလုံးစုံသော တရားတို့ကို နိဂုံးအုပ်သည် ရှိသော် “&lt;b&gt;ပဋိသင်္ခါယ ပနေတမံ&lt;/b&gt;” ဟူသော ဤပါဌ်၌ ဧတသဒ္ဒဖြင့် အလုံးစုံသာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော ပဋိသန္ဓေ, ဘဝင်, စုတိ, ဝီထိစိတ္တုပ္ပါဒ်တို့ကိုသာလျှင် သုံးသပ်ခြင်းသည် ကောင်းစွာ ပြည့်စုံ၏။ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော ပျက်တတ်သော သဘောရှိသော ဤတရားကို ဆင်ခြင်၍ ပညာရှိတို့သည် ကြာမြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး ကောင်းသောအကျင့် ရှိကုန်သည် ဖြစ်၍ စုတေ့ခြင်းသဘော မရှိသော နိဗ္ဗာန်ကို မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုကုန်၍ ထိုသို့ နိဗ္ဗာန်ကို မဂ်ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုခြင်းကြောင့်သာလျှင် ကောင်းစွာ အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်ပြီးသော ချစ်ခြင်း, နှောင်ဖွဲ့ခြင်း ရှိကုန်သည် ဖြစ်၍ ခန္ဓာဟူသော ဥပဓိ အကြွင်းမရှိသော နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဆိုအပ်ပြီးသောစကားဖြင့် အဘိဓမ္မတ္ထဝိဘာဝနီမည်သောအဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း၏အဖွင့်၌ ပဉ္စမဘုံပိုင်းအဖွင့်သည် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ရောက်ပြီ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	!
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	!
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ရုပ်ပိုင်း&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ဧတ္တာဝတာ ဝိဘတ္တာ ဟိ၊ သပ္ပဘေဒ ပဝတ္တိကာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ၊ ရူပံဒါနိ ပဝုစ္စတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤမျှ အတိုင်းအရှည်ရှိသော ငါးပါးသော ပရိစ္ဆေဒတို့ဖြင့် (ဝေဖန်အပ်ကုန်ပြီ) သုံးပါးသော ပရိစ္ဆေဒတို့ဖြင့် ဆိုအပ်သော အပြား၊ နှစ်ပါးသော ပရိစ္ဆေဒတို့ဖြင့် ဆိုအပ်သော ဖြစ်ခြင်းရှိကုန်သော၊ ဝါ-ဥဒ္ဒေသ, နိဒ္ဒေသ, ပဋိနိဒ္ဒေသတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဆိုအပ်သော အပြား၊ ပဝတ္တိ, ပဋိသန္ဓေတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဆိုအပ်သော ဖြစ်ခြင်းရှိကုန်သော စိတ်, စေတသိက် ဖြစ်ကုန်သော သဘောတရားတို့ကို အကြောင်းကြောင့် ငါသည် ဝေဖန်အပ်ကုန်ပြီ၊ ထို့ကြောင့် ယခုအခါ၌ ရုပ်ကို အပြားအားဖြင့် ဆိုအပ်၏၊ ဆိုအပ်လတံ့။&lt;br&gt;&lt;br&gt;က။ ။ဤသို့ ရှေးဦးစွာ စိတ်စေတသိက်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် နှစ်ပါးအပြားရှိသော အဘိဓမ္မာ၏ အနက်ကို ပြပြီး၍ ယခုအခါ၌ ရုပ်ကို၎င်း၊ ထိုရုပ်၏ အခြားမဲ့၌ နိဗ္ဗာန်ကို၎င်း၊ ပြခြင်းငှါ အားထုတ်လိုသော အရှင်အနုရုဒ္ဓဆရာသည် &lt;b&gt;“ဧတ္တာဝတာ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သပ္ပဘေဒ ပဝတ္တိကာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ဥဒ္ဒေသ, နိဒ္ဒေသ, ပဋိနိဒ္ဒေသတို့၏ အစွမ်းဖြင့် သုံးပါးကုန်သော အပိုင်းအခြားတို့ဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးသော အပြားရှိကုန်သော၊ ပဝတ္တိ, ပဋိသန္ဓေ အစွမ်းဖြင့် နှစ်ပါးကုန်သော အပိုင်းအခြားတို့ဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးသော ဖြစ်ခြင်းရှိကုန်သော စိတ်စေတသိက်တရားတို့ကို ဤမျှ အတိုင်းအရှည် ရှိကုန်သော ငါးပါးသော အပိုင်းအခြားတို့ဖြင့် အကြောင်းကြောင့် ငါသည် ဝေဖန်အပ်ကုန်ပြီ၊ ထို့ကြောင့် ယခုအခါ၌ အစဉ်ရောက်သည်အားလျော်စွာ ရုပ်ကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ဤသို့ ယောဇနာခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ဤ၌ &quot;ဝေဖန်အပ်ကုန်ပြီ-မှာစပ်ပါ&quot; ဟူသော စာသားသည် &quot;ဝေဖန်အပ်ကုန်ပြီ&quot; ဟု ပြင်ဆင်သင့်ပါသည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ခ။ &lt;b&gt;သမုဒ္ဒေသာ ဝိဘာဂါ စ၊ သမုဋ္ဌာနာ ကလာပတော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပဝတ္တိက္ကမတောစေတိ၊ ပဉ္စဓာ တတ္ထ သင်္ဂဟော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရုပ်ကို အကျဉ်းပြခြင်းအားဖြင့်၎င်း၊ ရုပ်ကို ဝေဖန်ခြင်းအားဖြင့်၎င်း၊ စက္ခုဒသက အစရှိသော ရုပ်ကလာပ်တို့၏ ဖြစ်ကြောင်းအားဖြင့်၎င်း၊ စက္ခု စသော ရုပ်တို့၏ အပေါင်းအစည်းအားဖြင့်၎င်း၊ ဘဝ, ကာလ, သတ္တဝါ အပြားအားဖြင့် ရုပ်တို့၏ ဖြစ်စဉ်အားဖြင့်၎င်း၊ ဤသို့ ထိုရူပသင်္ဂဟ ငါးပါးအပြားအားဖြင့် ရေတွက်ခြင်းဖြစ်၏၊ ဖြစ်လတ္တံ့။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ခ။ ။ယခုအခါ၌ အကြင်အကြင် ဝန်ခံအပ်ပြီးသော ရုပ်ကို ထင်စွာပြလို၍ မာတိကာကို ထားခြင်းငှာ &lt;b&gt;“သမုဒ္ဒေသ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ အကျဉ်းအားဖြင့် ပြုခြင်းသည် &lt;b&gt;သမုဒ္ဒေသ&lt;/b&gt; မည်၏။ ဧကဝိဓ အစရှိသော အစွမ်းဖြင့် ဝေဖန်ခြင်းသည် &lt;b&gt;ဝိဘာဂ&lt;/b&gt; မည်၏။ ဤအကြောင်းကြောင့် ရုပ်သည်၊ ဝါ-အကျိုးတရားသည် ဖြစ်တတ်၏၊ ဤသို့ ရုပ်၏ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် ကံအစရှိကုန်သော ရုပ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော အကြောင်းတို့သည် &lt;b&gt;သမုဋ္ဌာန&lt;/b&gt; မည်၏၊ စက္ခုဒသက အစရှိသည်တို့သည် &lt;b&gt;ကလာပ်&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏၊ &lt;b&gt;ပဝတ္တိ ဣမတောစ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ စ-ဟူသောပုဒ်ကို ဘဝ, ကာလ, သတ္တဝါတို့၏ အပြားအားဖြင့် ရုပ်တို့၏ဖြစ်သော အစဉ်အားဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ (အချို့စာတို့၌ ဖလံ-ဟု ရှိ၏)&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ရုပ်တို့ကို အကျဉ်းအားဖြင့် ဖော်ပြခြင်းသည် ရူပသမုဒ္ဒေသ မည်၏။&lt;br&gt;၂-ဧကဝိဓ စသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ရုပ်အပြားကို ခွဲခြမ်းဝေဖန်ခြင်းသည် ရူပဝိဘာဂ မည်၏။&lt;br&gt;၃-စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်စသည်ဖြင့် ရုပ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်းကို ဖော်ပြခြင်းသည် ရူပသမုဋ္ဌာန မည်၏။&lt;br&gt;၄-စက္ခုဒသက စသည်ဖြင့် ရုပ်တို့ကို အပေါင်းအစည်းအားဖြင့် ဝေဖန်ဖော်ပြခြင်းသည် ရူပကလာပ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;မဟာဘုတ်လေးပါးနှင့် ဥပါဒါရုပ်&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;စတ္တာရိ မဟာဘူတာနိ၊ စတုန္နံ မဟာဘူတာနံ၊ ဥပါဒါယ ရူပန္တိ ဒုဝိဓမ္မတံ ရူပံ ဧကာဒသဓ သင်္ဂဟံ ဂစ္ဆတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;လေးပါးကုန်သော မဟာဘုတ်တို့၎င်း၊ လေးပါးကုန်သော မဟာဘုတ်တို့ကို မှီ၍ဖြစ်ကုန်သော ဥပါဒါရုပ်၎င်း၊ ဤသို့ နှစ်ပါးအပြားရှိသည်လည်းဖြစ်သော ထိုရုပ်သည် တဆယ့်တစ်ပါး အပြားဖြင့် ရေတွက်ခြင်းသို့ ရောက်၏။&lt;h3&gt;မဟာဘုတ်လေးပါးနှင့် ဥပါဒါရုပ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁။ ။ ဥပါဒိန္န သန္တာန်, အနုပါဒိန္န သန္တာန်၌ သသမ္ဘာရဓာတ်၏ အစွမ်းဖြင့် များကုန်သည်ဖြစ်၍ ထင်ရှားဖြစ်တတ်ကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;မဟာဘုတ်&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏၊ တနည်းကား—တပါးမက များသောအပြားရှိသော အံ့ဖွယ်အထူးကို ပြတတ်သောကြောင့်၎င်း၊ များစွာသော မဟုတ်မမှန်သော သဘောကို ပြတတ်သောကြောင့်၎င်း၊ ထိုသူတို့၌ များကုန်သော အံ့ဖွယ်အထူးတို့သည် ရှိကုန်သောကြောင့် ထိုသူတို့သည် &lt;b&gt;မဟာဘူတ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ တနည်း– ထိုသူတို့၌ များစွာကုန်သော မဟုတ်မမှန်သော ဝတ္ထုတို့သည် ရှိကုန်သောကြောင့် ထိုသူတို့သည် &lt;b&gt;မဟာဘူတ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏၊ မျက်လှည့်သည် အစရှိသူတို့ကို ရ၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုရုပ်တရားတို့သည် မိမိသည် မညှိုးခြင်း အစရှိကုန်သော သဘောရှိကုန်သည်ဖြစ်၍ ညိုသောအဆင်း အစရှိကုန်သော သဘောဖြင့် ဥပါဒါရုပ်ကို ပြခြင်း အစရှိသောအားဖြင့် ထိုမျက်လှည့်သည်တို့နှင့် တူကုန်သောကြောင့် မဟာဘုတ်မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ငါးလိပ်သော ဥပါဒိသန္တာန်, စကြာဝဠာ ရေ မြေ စသော အနုပါဒိသန္တာန်ဘုံ၌ မဟာတော်-ဟုဆိုအပ်သော သသမ္ဘာရဓာတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ကြီးမား၍ ထင်ရှားစွာဖြစ်တတ်သောကြောင့်၎င်း၊ မျက်လှည့်သည် ဘီလူးမအတ္တိနှင့် တူသောကြောင့်၎င်း၊ ကြီးမားသော မဟာဘုတ် ဥပါဒါရုပ်တို့၏ ဖြစ်ရာဖြစ်သောကြောင့်၎င်း မဟာဘုတ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တနည်းကား—နှစ်လိုဖွယ်သော အဆင်း သဏ္ဌာန် အစရှိသည်တို့ဖြင့် သတ္တဝါတို့ကို လှည့်ပတ်တတ်ကုန်သော ဘီလူးမ အစရှိသည်ကဲ့သို့ နှစ်လိုဖွယ်သော မိန်းမ, ယောက်ျားတို့၏ အဆင်းကို ပြခြင်းအစရှိသည်ဖြင့် သတ္တဝါတို့ကို လှည့်ပတ်တတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ထိုရုပ်တရားတို့၌ များစွာကုန်သော မဟုတ်မမှန်သော သဘောရှိကုန်သည်ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် မဟာဘုတ် မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;မဟာ ပါတုဘူတာတိ၊ မဟာဘူတာ သမာတိဝါ။ &lt;br&gt;ဝဉ္စကတ္တာ အဘူတေန၊ မဟာဘူတာတိ သမ္မတော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဟူသော ဤစကားကို ဆိုအပ်၏။ အနက်ကား—ထိုရုပ်တရားတို့သည် များကုန်သည်ဖြစ်၍ ထင်ရှားဖြစ်တတ်ကုန်သောကြောင့် မဟာဘုတ် မည်ကုန်၏-ဟူ၍ သမုတ်အပ်ကုန်၏၊ မဟုတ်မမှန်သဖြင့် လှည့်ပတ်တတ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ မျက်လှည့်သမား အစရှိသည်နှင့် တူကုန်သောကြောင့် မဟာဘုတ်-ဟု သမုတ်အပ်ကုန်၏-ဟု ပေး။ တနည်းကား—များစွာဖြစ်၍ ထင်ရှားဖြစ်တတ်သည်ဖြစ်၍ ထိုရုပ်တို့၌ များစွာကုန်သော ဥပါဒါရုပ်တို့သည်၎င်း၊ မဟာဘုတ်တို့သည်၎င်း ဖြစ်တတ်ကုန်၏၊ ထိုသို့ဖြစ်ရာဖြစ်သောကြောင့် မဟာဘုတ် မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဥပါဒါရုပ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;မဟာဘုတ်တို့ကို မှီ၍ဖြစ်သော ရုပ်သည် &lt;b&gt;ဥပါဒါရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။ မဟာဘုတ်တို့ကို စွဲမှီ၍ ဖြစ်သောကြောင့် ဥပါဒါရုပ် မည်သည် အကယ်၍ဖြစ်ငြားအံ့—ဤသို့ ဖြစ်သည်ရှိသော် &lt;b&gt;“ဧကံမဟာဘူတံ။ပ။ မဟာဘူတာ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူသောကြောင့် တပါးပါးသော မဟာဘုတ်တို့သည် ကြွင်း&lt;br&gt;&lt;hr&gt; ၁-မဟာဘုတ်ကို မှီ၍ ဖြစ်သောကြောင့် ဥပါဒါရုပ် မည်၏။&lt;br&gt;ဧကာဒသ-အရကား- ဇာတ်တူအားဖြင့် ပေါင်းလိုက်သည်ရှိသော် ဘူတရုပ် ၁၊ ပသာဒရုပ် ၁၊ ဂေါစရရုပ် ၁၊ ဘာဝရုပ် ၁၊ ဟဒယရုပ် ၁၊ ဇီဝိတရုပ် ၁၊ အာဟာရရုပ် ၁၊ ပရိစ္ဆေဒရုပ် ၁၊ ဝိညတ်ရုပ် ၁၊ ဝိကာရရုပ် ၁၊ လက္ခဏရုပ် ၁၊ အားဖြင့် ၁၁-ပါးဖြစ်၏ ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သော မဟာဘုတ်တို့အား မှီ၍ဖြစ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုမှီ၍ဖြစ်ကုန်သော မဟာဘုတ်၏လည်း ဥပါဒါရုပ်အဖြစ်၏ လျဉ်းပါးခြင်းသည် ဖြစ်ရာ၏။ ဤသို့ စောဒနာငြားအံ့-ဤစကားသည် ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် မဖြစ်သင့်-အဘယ့်ကြောင့် မဖြစ်သင့်သနည်းဆိုသော် မဟာဘုတ်တို့ကို သာလျှင် မှီ၍ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့ကို သာလျှင် ထိုဥပါဒါရုပ်ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်း၏ ပြီးခြင်းကြောင့် မဖြစ်သင့်၊ ထိုစကားကို ထင်ရှားအောင် ဖော်ပြဦးအံ့၊ အကြင်ရုပ်သည် ကြွင်းသော မဟာဘုတ်တို့ကို မှီ၍ဖြစ်တတ်၏။ မိမိကိုယ်လည်း တပါးသော မဟာဘုတ်တို့သည် မှီလည်းမှီအပ်၏။ ထိုရုပ်သည် ဥပါဒါရုပ် မမည်၊ အကြင်ရုပ်သည် မဟာဘုတ်တို့ကို မှီတတ်၏၊ မိမိကိုကား တစုံတခုသော ရုပ်သည် မမှီအပ်၊ ထိုရုပ်သည်သာ ဥပါဒါရုပ် မည်၏။ ထို့ကြောင့် မဟာဘုတ်တို့၏ ဥပါဒါရုပ်-ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်အပ်သည်အဖြစ်ဖြင့် လျဉ်းပါးဖွယ်မရှိ၊ တနည်းသော်ကား လေးပါးကုန်သော မဟာဘုတ်တို့ကို မှီ၍ဖြစ်သော ရုပ်သည် ဥပါဒါရုပ်၏ လက္ခဏာဖြစ်၏-ထို့ကြောင့် သုံးပါးကုန်သော မဟာဘုတ်တို့ကို မှီ၍ဖြစ်ကုန်သော မဟာဘုတ်တို့၏ ဥပါဒါရုပ်၏အဖြစ်သည် မရှိ၊ ဤသို့မှတ်လေ။&lt;h3&gt;မဟာဘုတ်လေးပါး&lt;/h3&gt;၂။ ။ &lt;b&gt;ကထံ ပထဝီဓာတု, အာပေါဓာတု, တေဇောဓာတု, ဝါယောဓာတု ဘူတရူပံ နာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ်သို့ ရောက်သနည်း-ဟူမူကား၊ ပထဝီဓာတ်သည်၎င်း၊ အာပေါဓာတ်သည်၎င်း၊ တေဇောဓာတ်သည်၎င်း၊ ဝါယောဓာတ်သည်၎င်း၊ &lt;b&gt;ဘူတရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;မဟာဘုတ်လေးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂။ ။ သဟဇာတဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့၏ တည်ရာဖြစ်သော အကြောင်းကြောင့် &lt;b&gt;ပထဝီ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ပြကတေ့ဖြစ်သော မြေသည် &lt;hr&gt;၁-မိမိနှင့် အတူတကွဖြစ်ကုန်သော ရုပ်ကလာပ်တို့၏ တည်ရာ မှီရာဖြစ်သောကြောင့် ပထဝီ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သစ်ပင်, တော, တောင် အစရှိသည်တို့၏ တည်ရာ၏အဖြစ်ဖြင့် ထင်ရှားသကဲ့သို့ ထို့အတူ သဟဇာတ်ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့၏ တည်ရာ၏အဖြစ်ဖြင့် ထင်ရှား၏၊ ဤသို့သောအနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ဆိုလို၏၊ ပထဝီသည်သာလျှင် မိမိ၏ လက္ခဏာကို ဆောင်ခြင်း အစရှိသော အနက်ကြောင့်၎င်း၊ သတ္တလည်းမဟုတ် ဇီဝလည်းမဟုတ်သော အနက်ကြောင့်၎င်း၊ ကိုယ်၏အစိတ်ဖြစ်သော သွေး အစရှိသောဓာတ်, ဆေးဒန်း, မြင်းသီလာ အစရှိသော ကျောက်ဖြစ်သောဓာတ်နှင့် တူသည်၏အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ဓာတ်လည်းမည်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပထဝီဓာတ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ သဟဇာတ်ဖြစ်သော ရုပ်တို့ကို ပျံ့နှံ့တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အာပေါ&lt;/b&gt; မည်၏၊ တနည်းကား—သဟဇာတ်ဖြစ်သော ရုပ်တို့ကို ပွားစေတတ်သောကြောင့် အာပေါမည်၏၊ ကြွင်းသော ဘုတ်သုံးပါးတို့၏ အပေါင်းကို ရင့်စေတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;တေဇော&lt;/b&gt; မည်၏၊ တနည်းကား—ကြွင်းသော ဘုတ်သုံးပါးအပေါင်းကို ထက်သည်အဖြစ်ဖြင့် ပူစေတတ်သောကြောင့် တေဇော မည်၏၊ အရပ်တပါးသို့ ရောက်ခြင်း၏ အကြောင်း၏ အဖြစ်ဖြင့် ဘုတ်အပေါင်းကို ရောက်စေတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဝါယော&lt;/b&gt; မည်၏၊ လေးပါးအပြားရှိသည်လည်းဖြစ်ကုန်သော ထိုဓာတ်တို့သည် အစဉ်အတိုင်း ခက်တရော်ရှိသည်အဖြစ်, ပျောင်းအိသည်၏အဖြစ်, ပူသည်၏အဖြစ်, ထောက်ပံ့ခိုင်ခံ့စေသည်၏အဖြစ်လျှင် လက္ခဏာရှိကုန်၏၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;ပသာဒရုပ်ငါးပါး&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;စက္ခု သောတံ ဃာနံ ဇိဝှါ ကာယော ပသာဒရူပံ နာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-မိမိနှင့် အတူတကွဖြစ်ကုန်သော ရုပ်ကလာပ်တို့ကို ပျံ့နှံ့တတ် ပွားစေတတ်သောကြောင့် အာပေါ မည်၏။&lt;br&gt;၂-ကြွင်းသော ဘုတ်သုံးပါးအပေါင်းကို ရင့်ကျက်စေတတ်, ထက်စေတတ် ပူစေတတ်, နူးညံ့စေတတ်သောကြောင့် တေဇော မည်၏။&lt;br&gt;၃-ရုပ်အစု, ဘုတ်အစုတို့ကို တည်မြဲတိုင်းသော အရပ်မှ အခြားတပါးသော အရပ်သို့ ရောက်အောင် တိုက်လွှင့်တတ်သောကြောင့် ဝါယော မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စက္ခုပသာဒသည်၎င်း၊ သောတပသာဒသည်၎င်း၊ ဃာနပသာဒသည်၎င်း၊ ဇိဝှါပသာဒသည်၎င်း၊ ကာယပသာဒသည်၎င်း &lt;b&gt;ပသာဒရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ပသာဒရုပ် ငါးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃။ စက္ခုစသည်တို့၏ ဝိဂြိုလ်ကို အောက် အဟိတ်စိတ် အဖွင့်၌ အဖွင့်ဆိုအပ်ခဲ့ပြီ၊ လေးပါးကုန်သော မဟာဘုတ်တို့၏ ကြည်လင်စွာဖြစ်ခြင်းအကြောင်း၏ အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;ပသာဒရုပ်&lt;/b&gt; ၁ မည်၏၊ ထိုပသာဒရုပ်သည် အစဉ်အတိုင်း ရူပါရုံကို ရှုခြင်းငှါ အလိုရှိသည်အဖြစ်၊ သဒ္ဒါရုံကို ကြားခြင်းငှါ အလိုရှိသည်အဖြစ်၊ ဂန္ဓာရုံကို နမ်းခြင်းငှာ အလိုရှိသည်အဖြစ်၊ ရသာရုံကို သာယာခြင်းငှါ အလိုရှိသည်အဖြစ်၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံကို တွေ့ထိခြင်းငှါ အလိုရှိသည်အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော ကာမတဏှာလျှင် အကြောင်းရှိသော ကံကြောင့်ဖြစ်သော မဟာဘုတ်ကို ကြည်စေခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုပသာဒရုပ် ငါးပါးတို့တွင် စက္ခုသည် ရှေးဦးစွာ မျက်နက်ဝန်း၏ အလယ်၌ သန်းဥကြောင်းပမာဏရှိသော ရွှေတူရူ၌ တည်ကုန်သော သူတို့၏ကိုယ်သဏ္ဌာန်ဖြစ်ရာအရပ်၌ ဆီသည် ဝါဂွမ်းဆိုင်ကို နှံ့၍ဖြစ်သကဲ့သို့ ခုနှစ်ထပ်ကုန်သော မျက်လွှာတို့ကို နှံ့၍ဆောင်ခြင်း, ရေချိုးခြင်း, တန်ဆာဆင်ခြင်း, ယပ်ခပ်ခြင်းကိစ္စရှိကုန်သော လေးယောက်ကုန်သော အထိန်းတို့သည် မင်းသားငယ်ကို ဆောင်အပ်သကဲ့သို့ ကောင်းစွာဆောင်ခြင်း, ခြင်း, ရင့်စေခြင်း, လှုပ်ခြင်းကိစ္စရှိကုန်သော လေးပါးသော ဓာတ်တို့သည် ပြုအပ်သော ကျေးဇူးရှိသည်ဖြစ်၍ ဥတု, စိတ်, အာဟာရတို့သည် ထောက်ပံ့အပ်သည်ဖြစ်၍ ဇီဝိတိန္ဒြေသည် စောင့်ရှောက်အပ်သည်ဖြစ်၍ ရူပါရုံ အစရှိသည်တို့သည် ခြံရံအပ်သည်ဖြစ်၍&lt;br&gt;&lt;hr&gt;(၁-မဟာဘုတ် လေးပါးတို့ကို ကြည်လင်စေတတ်သောကြောင့် ပသာဒရုပ် မည်၏။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ စက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့၏ မှီရာ၏အဖြစ် ဒွါရ၏အဖြစ်ကို ပြီးစေသည်ဖြစ်၍ ဖြစ်၏၊ စက္ခုပသာဒမှ တပါးသော မျက်မှောင်ရိုးဖြင့် ပိုင်းခြားအပ်သော အသားဆိုင်ကို သသမ္ဘာရစက္ခု-ဟု ဆိုအပ်၏၊ သောတပသာဒ အစရှိသည်တို့သည်လည်း ဤအတူ အစဉ်အတိုင်း သသမ္ဘာရဖြစ်သော နားတွင်း၏ အလယ်၌ လက်စွပ်နှင့်တူသော ပြည့်စုံသော နူးညံ့သိမ်မွေ့သော အမွှေးရှိသော, သသမ္ဘာရဖြစ်သော နှာခေါင်း၏အတွင်း၌ ဆိတ်ခြေသဏ္ဌာန်ရှိသော, သသမ္ဘာရဖြစ်သော လျာ၏အလယ်၌ ကြာရွက်ဖျားသဏ္ဌာန်ရှိသော အရပ်ကို နှံကုန်၍ဖြစ်ကုန်၏။ ဤမှ တပါးသော ကာယပသာဒရုပ် ၃ သည်ကား ကံကြောင့်ဖြစ်သော တေဇော၏ တည်ရာအရပ်ကို၎င်း၊ ဆံဖျား, အမွှေးဖျား, လက်သည်းဖျား, ခြေသည်းဖျား ခြောက်သောအရေကို၎င်း၊ ထား၍ ကြွင်းသော အလုံးစုံသော ကိုယ်ကို ပျံ့နှံ၍ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသို့ အလုံးစုံသော ကိုယ်ကို ပျံ့နှံ့၍ တည်သော်လည်း ပြားသောမှီရာ လက္ခဏာရှိသည်ဖြစ်၍ကြောင့် တပါးကုန်သော ပသာဒရုပ်တို့နှင့် ရောယှက်ခြင်းမဖြစ်၊ အဘယ့်ကြောင့် မရောယှက်သနည်းဟူမူ၊ တူသောမှီရာရှိကုန်သော်လည်း ရူပ, ရသ အစရှိသည်တို့သည်&lt;br&gt;&lt;hr&gt;(၁-မျက်နက်ဝန်းအလယ် သန်းဥကြောင်းပမာဏရှိသော ရွှေရပ်သောသူ၏ ကိုယ်သဏ္ဌာန် အရုပ်ပေါ်ရာ အရပ်၌ ဂွမ်းလွှာ ၇-ထပ်တို့၌ လောင်းအပ်သောဆီသည် ပျံ့နှံ့၍တည်သကဲ့သို့ မျက်လွှာ ၇-ထပ်တို့၌ ပျံ့နှံ့၍တည်သော ကြည်လင်သောသဘောသည် စက္ခုပသာဒ မည်၏။&lt;br&gt;၂-နားပေါက်၏ အတွင်း၌ လက်စွပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော နူးညံ့သိမ်မွေ့သော နီရဲသော အမွှေးရှိသောအရပ်ကို ပျံ့နှံ့၍တည်သော အကြည်ဓာတ်သည် သောတပသာဒ မည်၏။&lt;br&gt;သသမ္ဘာရ နှာခေါင်းပေါက်အတွင်း၌ ဆိတ်ခြေသဏ္ဌာန်ရှိသောအရပ်ကို ပျံ့နှံ့၍တည်သော အကြည်ဓာတ်သည် ဃာနပသာဒ မည်၏။&lt;br&gt;လျှာ၏အလယ် အထက်ပြင်၌ အလယ်၌ပြတ်၍နေသော ကြာရွက်ဖျားသဏ္ဌာန်ရှိသောအရပ်ကို နှံ့၍တည်သော အကြည်ဓာတ်သည် ဇိဝှါပသာဒ မည်၏။&lt;br&gt;၃-ကမ္မဇတေဇောဓာတ်၏ တည်ရာအရပ်ကို၎င်း၊ ဆံဖျား, အမွှေးဖျား, ခြေသည်းဖျား, လက်သည်းဖျား, ခြောက်သောအရေတို့ကို ထား၍ ထိုမှကြွင်းသော တကိုယ်လုံးကို ပျံ့နှံ့၍တည်သော အကြည်ဓာတ်သည် ကာယပသာဒ မည်၏။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	လက္ခဏာပြားသောကြောင့် မရောယှက်ကုန်၊ ပြားသောမှီရာရှိကုန်သော ပသာဒတို့သည် အဘယ်သို့လျှင် ရောယှက်ပါကုန်အံ့နည်း၊ ထို့ကြောင့် မရောယှက်ကုန်-ဟူလို။&lt;h3&gt;ဂေါစရုပ် ၇-ပါး&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;၄။ ။ရူပံ သဒ္ဒေါ ဂန္ဓော ရသော အာပေါဓာတု ဝိဝဇ္ဇိတံ၊ ဘူတတ္တယသင်္ခါတံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗ ဂေါစရရူပံ နာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရူပါရုံသည်၎င်း၊ သဒ္ဒါရုံသည်၎င်း၊ ဂန္ဓာရုံသည်၎င်း၊ ရသာရုံသည်၎င်း၊ အာပေါဓာတ်သည် ကြဉ်အပ်သော ဘူတရုပ်တို့၏ သုံးခုတို့၏ အပေါင်းဟု ဆိုအပ်သော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံသည်၎င်း &lt;b&gt;ဂေါစရရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဂေါစရရုပ် ၇-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄။ ။ အာပေါဓာတ်၏ ၁ သိမ်မွေ့သည်ဖြစ်၍ တွေ့ထိခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်သောကြောင့် &lt;b&gt;“အာပေါဓာတုဝိဝဇ္ဇိတံ ဘူတတ္တယသင်္ခါတံ”&lt;/b&gt; ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် တွေ့ထိခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်သနည်း-ဟူမူ အချမ်းကိုတွေ့ထိ၍ အကယ်၍ ယူအပ်၏၊ ထိုသို့ ယူအပ်သော်လည်း ထိုချမ်းသည်၏အဖြစ်သည် တေဇောဓာတ်သာဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် တွေ့ထိခြင်းငှါ မတတ်ကောင်း၊ ထိုစကားမှန်၏၊ အပူသည် အားနည်းသည်ရှိသော် ချမ်းသည်၏အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော တစုံတခုသောအငွေ့၏ မရှိခြင်းကြောင့် အချမ်း-ဟု သိသောဉာဏ်သည်ဖြစ်၏၊ ထိုအပူ၏အဖြစ်ကို အချမ်း-ဟု သိသောဉာဏ်၏ အမြဲမတည်သည်အဖြစ်ကြောင့် သိအပ်၏။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်းဟူမူကား~ထိုမှာဘက်ကမ်း, ဤမှာဘက်ကမ်းကို သိအပ်သကဲ့သို့တည်း။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;(၁-ပဉ္စဝိညာဏ်၏ အာရုံဖြစ်သောကြောင့် ဂေါစရရုပ် မည်၏။&lt;br&gt;၂-အာပေါဓာတ်သည် သိမ်မွေ့သည်ဖြစ်၍ တွေ့ထိခြင်းငှါ မတတ်ကောင်းသောကြောင့် အာပေါဓာတ်ကို ကြဉ်ရသည်။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုစကားသည် မှန်၏။ နွေအခါ နေပူ၌တည်၍ အရိပ်ဝင်ကုန်သော သူတို့အား အချမ်း-ဟု သိသောဉာဏ်သည်ဖြစ်၏။ ထိုနေပူ၌ သာလျှင် ကြာမြင့်စွာကာလပတ်လုံး တည်ကုန်သော သူတို့အား အပူ-ဟု သိသောဉာဏ်သည်ဖြစ်၏၊ အချမ်း၏အဖြစ်သည် အာပေါဓာတ်သည် အကယ်၍ဖြစ်ငြားအံ့-ဤသို့ဖြစ်သည်ရှိသော် ထိုအာပေါဓာတ်ကို ပူသည်အဖြစ်နှင့်တကွ တခုသော ကလာပ်၌ ရရာ၏၊ ဤသို့လည်း မရအပ်၊ ထို့ကြောင့် အချမ်း၏အဖြစ်သည် အာပေါဓာတ်မဖြစ်-ဟု သိအပ်၏၊ အကြင်ဆရာတို့သည် “အချမ်း အပူ၏အဖြစ်သည် အာပေါဓာတ်မည်၏၊ ထိုအချမ်း အပူ၏အဖြစ်ကိုလည်း ထိ၍ယူအပ်၏”ဟု ဆိုကုန်၏၊ ထိုဆရာတို့ကို ဆိုအပ်၏။ အချမ်းအပူဖြစ်သော အာပေါဓာတ်မည်သည်ကို ထိ၍ယူအပ်၏-ဟု အရှင်တို့၏ ဤသို့နှလုံးသွင်းခြင်းသည် ဖောက်ပြန်သောနှလုံးသွင်းခြင်းမျှသာဖြစ်၏၊ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူ၊ သဏ္ဌာန်ကိုထိခြင်း၌ နှလုံးသွင်းခြင်းသည် ဖောက်ပြန်သောနှလုံးသွင်းခြင်း သာလျှင်ဖြစ်သကဲ့သို့တည်း၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ရှေးဆရာတို့သည်—&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဒဝတာ သဟ ဝုတ္တီနိ၊ တီဏိ ဘူတာနိ သဗ္ဗသော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဒဝတံ ဖုဿာမီတိ၊ လောကော ယမဘိမညတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဘူတေ ဖုသိတွာ သဏ္ဌာနံ၊ မနသာ ဖုဿာမိ ယထာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပစ္စက္ခတော ဖုဿာမီတိ၊ ဝိညေယျာ ဒဝတာ တထာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဟူသော ဤစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—အာပေါဓာတ်နှင့်တကွဖြစ်ကုန်သော သုံးပါးကုန်သော ဘုတ်တို့ကို ထိသော ဤလူမိုက်သည် အာပေါဓာတ်ကို ထိ၏-ဟု မှတ်ထင်၏၊ သုံးပါးသော ဘုတ်တို့ကို ထိ၍ ငါသည် မဟာဘုတ်၏သဏ္ဌာန်ကို မျက်မှောက်အားဖြင့် တွေ့ထိ၏။ ဤသို့ စိတ်ဖြင့်ယူသကဲ့သို့ ထို့အတူ သုံးပါးကုန်သော ဘုတ်တို့ကို ထိ၍ ငါသည် အာပေါဓာတ်ကို မျက်မှောက်အားဖြင့် ထိ၏။ ဤသို့ စိတ်ဖြင့်ထိအပ်သည်၏အဖြစ်အားဖြင့် ယူ၏၊ ဤသို့ အာပေါဓာတ်ကို သိအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပဉ္စဝိညာဏ်၏ အာရုံအဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;ဂေါစရရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။ အကြောင်းသော်ကား-၎င်း၏အာရုံ၌ စက္ခုစသော ဣန္ဒြေတို့သည် ကျက်စားတတ်ကုန်၏၊ ထိုသို့ကျက်စားရာဖြစ်သောကြောင့် ဂေါစရ-ဟူသောအမည်သည် အာရုံ၏အမည်ဖြစ်၏၊ ငါးပါးအပြားရှိသည်လည်းဖြစ်သော ဤရုပ်သည် အစဉ်အတိုင်း စက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့၏ ကျက်စားရာအာရုံ၏ အဖြစ်လျှင် လက္ခဏာရှိ၏၊ တနည်းကား—စက္ခုပသာဒစသည်တို့နှင့် ထိခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။&lt;h3&gt;ဘာဝရုပ် ၂-ပါး&lt;/h3&gt;၅။ ။&lt;b&gt;ဣတ္ထိတ္တံ ပုရိသတ္တံ ဘာဝရူပံ နာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဣတ္ထိ၏အဖြစ်သည်၎င်း၊ ပုရိသ၏အဖြစ်သည်၎င်း၊ &lt;b&gt;ဘာဝရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဘာဝရုပ် ၂-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅။ ။ မိန်းမ၏ဖြစ်ကြောင်းသည် &lt;b&gt;ဣတ္ထိတ္တ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ယောက်ျား၏ဖြစ်ကြောင်းသည် &lt;b&gt;ပုရိသတ္တ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုသို့ ပုရိသ၊ ဣတ္ထိ နှစ်ပါးတို့တွင် ဣတ္ထိသည် မိန်းမ၏လိင်, မိန်းမဟူ၍ သိခြင်း၏အကြောင်း, မိန်းမ၏အပြုအမူ, မိန်းမ၏အသွင်တို့၏ အကြောင်း၏အဖြစ်လျှင် လက္ခဏာရှိ၏၊ ပုရိသသည် ပုရိသလိင် အစရှိသည်တို့၏ အကြောင်း၏အဖြစ်လျှင် လက္ခဏာရှိ၏၊ ထိုဣတ္ထိလိင်္ဂစသော ပါဠိ၌ မိန်းမတို့၏ အင်္ဂါဇာတ်သည် ဣတ္ထိလိင် မည်၏၊ အသံ,&lt;br&gt;&lt;hr&gt;(၁-ဣတ္ထိလိင်, ဣတ္ထိနိမိတ်, ဣတ္ထိကုတ္တ, ဣတ္ထိအာကပ္ပတို့၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သော သဘောသည် ဣတ္ထိဘော မည်၏။&lt;br&gt;မိန်းမဟူ၍ သိစေတတ်သောကြောင့် မိန်းမတို့၏ အင်္ဂါဇာတ်သည် ဣတ္ထိလိင် မည်၏။&lt;br&gt;မိန်းမဟူ၍ သိခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် မိန်းမတို့၏ အသံ, အလိုစသည်တို့သည် ဣတ္ထိနိမိတ္တ မည်၏။&lt;br&gt;မိန်းမတို့၏ မသန့်ရှင်းသော ရပ်ခြင်း, သွားခြင်း, ထိုင်ခြင်း အစရှိသော ကြိယာသည် ဣတ္ထိကုတ္တ မည်၏။ မိန်းမတို့၏ လက်ခြေစသော သဏ္ဌာန်သည် ဣတ္ထိအာကပ္ပ မည်၏။ (ပုရိသဘာဝကိုလည်း ၎င်းအတိုင်းသိ။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အလိုဆန္ဒသည် မိန်းမဟူ၍ သိခြင်း၏ အကြောင်း၏ အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;ဣတ္ထိနိမိတ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ မသန့်ရှင်းသော ရပ်ခြင်းမှ သွားခြင်း, နေခြင်း အစရှိသည်သည် &lt;b&gt;ဣတ္ထိကုတ္တ&lt;/b&gt; မည်၏၊ မိန်းမ၏သဏ္ဌာန်သည် &lt;b&gt;ဣတ္ထိအာကပ္ပ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ပုရိသလိင် အစရှိသည်တို့ကိုလည်း ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့် မှတ်အပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဋ္ဌသာလိနီအဋ္ဌကထာ၌ကား၊ တပါးသော အပြားအားဖြင့် ဣတ္ထိလိင် အစရှိသည်တို့ကို အဖွင့်ဆိုအပ်ကုန်၏၊ ထိုအဋ္ဌသာလိနီအဋ္ဌကထာ၏အဖွင့်စကားကို ဤဆိုလတံ့သောနည်းဖြင့် ပေါင်း၍&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;လိင်္ဂံ ဟတ္ထာဒိသဏ္ဌာနံ၊ နိမိတ္တံ မိဟိတာဒိကံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကုတ္တံ သုပ္ပနာ ကီဠာ၊ အာကပ္ပေါ ဂမနာဒိကံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဟု ဆရာတို့သည် ဆိုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—လက်အစရှိသော သဏ္ဌာန်သည် &lt;b&gt;လိင်&lt;/b&gt; မည်၏။ ပြုံးခြင်း အစရှိသည်သည် &lt;b&gt;နိမိတ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဗန်းငယ် အစရှိသည်ဖြင့် ကစားခြင်းသည် &lt;b&gt;ကုတ္တ&lt;/b&gt; မည်၏၊ သွားခြင်း အစရှိသည်သည် &lt;b&gt;အာကပ္ပ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဣတ္ထိ, ပုရိသိန္ဒြေ ၂-ပါးဖြင့် ဣတ္ထိစသော သဒ္ဓါသည်၎င်း၊ အသိဉာဏ်သည်၎င်း ဖြစ်တတ်၏၊ ဤသို့သဒ္ဓါ အသိဉာဏ်ရှိ၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဘာဝရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုဘာဝရုပ်သည် ကာယကဲ့သို့ အလုံးစုံသော ကိုယ်ကိုပျံ့နှံ့၍ တည်၏။&lt;h3&gt;ဟဒယရုပ်&lt;/h3&gt;၆။ ဟဒယဝတ္ထု ဟဒယရူပံ နာမ။&lt;br&gt;ဟဒယဝတ္ထုသည် ဟဒယရုပ်မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဟဒယရုပ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၆။ ။ဟဒယရုပ်သည်သာလျှင် မနောဓာတ်, မနောဝိညာဏဓာတ်တို့၏ မှီရာဖြစ်၍ ဝတ္ထုလည်းမည်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဟဒယဝတ္ထု&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထို့ကြောင့်သာလျှင် ထိုဟဒယဝတ္ထုသည် ဓာတ်နှစ်ခုတို့၏ မှီရာအဖြစ်လျှင် လက္ခဏာရှိ၏၊ ထိုဟဒယဝတ္ထုသည် နှလုံးသား၏အတွင်း၌ တလက်ဆွမ်းမျှလောက်သော သွေးကိုမှီ၍ဖြစ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ရူပကဏ္ဍ၌ မဟောအပ်သော်လည်း ထိုဟဒယဝတ္ထု၏ အာဂုံ (အာဂမ) အားဖြင့်၎င်း၊ ယုတ္တိအားဖြင့်၎င်း၊ ရှိသည်အဖြစ်ကို မှတ်အပ်၏၊ ထိုအာဂုံ, ယုတ္တိ, နှစ်ပါးတို့တွင် “ယေရူပီ။ပ။ပစ္စယော” ဟူ၍ ဤသို့လာသော ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်သည် အာဂုံ (အာဂမ) မည်၏၊ ယုတ္တိကိုကား ဤဆိုလတံ့သောနည်းဖြင့် မှတ်အပ်၏၊ ကာမပုဂ္ဂိုလ်, ရူပပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ရုပ်နှင့်စပ်၍ ဖြစ်ခြင်းရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် မနောဓာတ်, မနောဝိညာဏဓာတ် နှစ်ပါးတို့သည် စက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်ကဲ့သို့ နိပ္ဖန္နရုပ်ဖြစ်သော ဥပါဒါရုပ်လျှင် မှီရာရှိကုန်၏။ ထိုမနောဓာတ်, မနောဝိညာဏဓာတ်တို့သည် ထိုစက္ခု စသော ဝတ္ထု၏ တပါးသော စက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့၏ ဖြစ်ရာဖြစ်သောကြောင့် စက္ခုပသာဒ အစရှိသည်ကိုမှီ၍ မဖြစ်ကုန်၊ ထိုရူပါရုံ စသည်တို့၏ တောတောင်အစရှိသော အပသဏ္ဌာန်၌လည်း ဖြစ်သောကြောင့် ရူပါရုံ အစရှိသည်တို့ကိုလည်း မှီ၍မဖြစ်ကုန်၊ ထိုဇီဝိတိန္ဒြေ၏ မှီရာကိစ္စမှ တပါးသော သဟဇာတ်တရားတို့ကို စောင့်ခြင်းနှင့်ယှဉ်သောကြောင့် ဇီဝိတိန္ဒြေကိုလည်း မှီ၍မဖြစ်ကုန်၊ ထိုဘာဝရုပ် နှစ်ခုအပေါင်းသည် မရှိသော်လည်း ထိုမနောဓာတ်, မနောဝိညာဏဓာတ်တို့၏ နပုံးပဏ္ဍုက်၌ဖြစ်သောကြောင့် ဘာဝရုပ် နှစ်ခုအပေါင်းကိုလည်း မှီ၍မဖြစ်ကုန်၊ ထို့ကြောင့် ထိုတဆယ့်သုံးပါးကုန်သော ရုပ်တို့မှ တပါးသော ထိုဟဒယဝတ္ထုရုပ်ကို ဥပါဒါရုပ်-ဟု သိအပ်၏၊ ဝတ္ထုဒုက်, အာရမ္မဏဒုက်တို့ကိုကား&lt;br&gt;&lt;hr&gt;(၁-နှလုံးသားအတွင်း ပုန်းညက်စေ့လောက် ပမာဏရှိသော တွင်းငယ်၌ တည်သော တလက်ဆွမ်းမျှလောက်သောသွေးကို မှီ၍ဖြစ်သောသဘောသည် ဟဒယဝတ္ထုရုပ် မည်၏။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဟောခြင်း, ပျက်ခြင်းကြောင့် ဤဟဒယဝတ္ထုရုပ်ကို ဓမ္မသင်္ဂဏီပါဠိတော်၌ မြတ်စွာဘုရားသည် မဟောအပ်။&lt;h3&gt;ဇီဝိတရုပ်&lt;/h3&gt;၇။ ။ &lt;b&gt;ဇီဝိတိန္ဒြိယံ ဇီဝိတရူပံ နာမ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဇီဝိတိန္ဒြေသည် ဇီဝိတရုပ် မည်၏။&lt;h3&gt;ဇီဝိတရုပ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၇။ ။ ထိုအသက်ဖြင့် သဟဇာတ်ရုပ်တို့သည် တည်တတ်ကုန်၏၊ ထိုသို့တည်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဇီဝိတ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုဇီဝိတသည်ပင်လျှင် သဟဇာတ်ဖြစ်သော ကမ္မဇရုပ်ကို စောင့်ခြင်း၌ အစိုးရသည်အဖြစ်နှင့်ယှဉ်သည်ဖြစ်၍ ဣန္ဒြိယလည်းမည်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဇီဝိတိန္ဒြေ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုစကားသည်သင့်၏၊ ထိုဇီဝိတိန္ဒြေသည် သဟဇာတ်ဖြစ်သော ကမ္မဇရုပ်ကို စောင့်ခြင်းလက္ခဏာရှိ၏၊ မိမိတို့၏ သဘောအားလျော်စွာ တခဏမျှတည်ကုန်သော်လည်း သဟဇာတ်ဖြစ်ကုန်သော ကမ္မဇရုပ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်း၏အကြောင်း၏အဖြစ်ဖြင့်သာလျှင် စောင့်ရှောက်တတ်၏၊ အကြောင်းသော်ကား အာဟာရအစရှိသည်သည် အာဟာရအစရှိသည်တို့၏ ထိုအာဟာရဇရုပ်, ကမ္မဇရုပ်တို့၏ ထင်ရှားရှိသောခဏ၌ ရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့် အာဟာရဇရုပ် အစရှိသည်တို့၏ တည်ခြင်း၏အကြောင်းသည် ဖြစ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ကံ၏ ထို့ကြောင့်ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့၏ ထင်ရှားသောခဏ၌ ထင်ရှားမရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့် ကံသည်သာလျှင် ထိုကမ္မဇရုပ်တို့၏ တည်ခြင်း၏အကြောင်းသည် မဖြစ်သင့်၊ ထို့ကြောင့် ထိုဇီဝိတိန္ဒြေသည်သာ ထိုသဟဇာတ်ဖြစ်ကုန်သော&lt;br&gt;&lt;hr&gt;(၁-မိမိနှင့် အတူတကွဖြစ်သော ကမ္မဇရုပ်တရားတို့၏ အသက်ရှင်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဇီဝိတ မည်၏။ ကံကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်တို့ကို စောင့်ခြင်း၌ အစိုးရသောကြောင့် ဣန္ဒြိယ မည်၏။ ထိုကြောင့် ဇီဝိတိန္ဒြေ မည်၏။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုကမ္မဇရုပ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်းဖြစ်၏၊ ဤဇီဝိတိန္ဒြေသည်ကား တေဇောဓာတ်နှင့်တကွ အလုံးစုံသော ဥပါဒိန္နကာယကို နှံ့၍ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;အာဟာရရုပ်&lt;/h3&gt;၈။ ။ &lt;b&gt;ကဗဠိကာရော အာဟာရော အာဟာရ ရူပံ နာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အလုပ်အလွေ့ကို မပြုအပ်သော်လည်း ပြုအပ်သကဲ့သို့သော အာဟာရသည် &lt;b&gt;အာဟာရရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;အာဟာရ ရုပ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၈။ ။ အလုပ်အကျွေးကို ပြု၍အပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ကဗဠိကာရ အာဟာရ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဤကဗဠိကာရအာဟာရဟူသောစကားကို ဩဇာဝတ္ထုနှင့်တကွဖြစ်သည်ကိုပြု၍ အာဟာရကိုပြုခြင်းငှါ မိန့်ဆိုအပ်၏။ ရှစ်ပါးသော ဣန္ဒြေတို့နှင့်တကွဖြစ်သော ရုပ်အပေါင်းကို ခိုင်စေခြင်း၏အကြောင်းဖြစ်၍ဖြစ်သော အင်္ဂါကြီးငယ်ကို လျှောက်တတ်သော အရသာကို ဆောင်တတ်သည်-ဟု ဆိုအပ်သော အပ်သောအရသာ၏ အစေးဖြစ်၍ဖြစ်သော &lt;b&gt;ဩဇာ&lt;/b&gt; သည်ကား “ကဗဠိကာရော အာဟာရော အာဟာရရူပံ နာမ” ဟူသောစကား၌ အာဟာရရုပ် မည်၏၊ ထို့ကြောင့်သာလျှင် ထိုအာဟာရရုပ်သည် ဣန္ဒြိယရုပ်ရှစ်ခုတို့နှင့်တကွဖြစ်သော ရုပ်အပေါင်းကို ခိုင်စေခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။ (တနည်းကား—ဩဇာလျှင် ရှစ်ခုတို့၏ ပွားကြောင်းဖြစ်သော ရုပ်ကလာပ်ကို ဆောင်ခြင်းလက္ခဏာရှိ၏။)&lt;br&gt;&lt;hr&gt;(၁-အလုပ်အလွေ့ပြု၍ မျိုအပ်သောကြောင့် ကဗဠီကာရာဟာရ မည်၏။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၉။ ။ &lt;b&gt;ဣတိ စ အဋ္ဌာရသဝိဓမ္ပေတံ ရူပံ သဘာဝရူပံ, သလက္ခဏရူပံ, နိပ္ဖန္နရူပံ, ရူပရူပံ, သမ္မသနရူပန္တိ&lt;/b&gt; စ သင်္ဂဟံ ဂစ္ဆတိ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသို့သော အပြားဖြင့် ၁၈-ပါးအပြားရှိသည်လည်းဖြစ်သော ထိုရုပ်သည် ကက္ခဠ အစရှိသော မိမိတို့၏သဘောအားဖြင့် ရအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သဘာဝရုပ်&lt;/b&gt; ဟူ၍၎င်း၊ အနိစ္စ အစရှိသော လက္ခဏာတို့နှင့် တကွဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သလက္ခဏရုပ်&lt;/b&gt; ဟူ၍၎င်း၊ ပရိစ္ဆေဒ အစရှိသော အဖြစ်ကိုကြည့်၍ မိမိတို့၏ သဘောအားဖြင့် သာလျှင် ကံ အစရှိသော အကြောင်းတို့သည် ပြီးစေအပ်ကုန်သည် အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;နိပ္ဖန္နရုပ်&lt;/b&gt; ဟူ၍၎င်း၊ အချမ်းအပူ အစရှိသော ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော အကြောင်းတို့ကြောင့် ဖောက်ပြန်တတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ထိုအချမ်းအပူ အစရှိသော ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော အကြောင်းတို့သည် ဖောက်ပြန်စေအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;ရူပရုပ်&lt;/b&gt; ဟူ၍၎င်း၊ ပရိစ္ဆေဒ အစရှိသော အဖြစ်ကိုလွန်၍ သဘောအားဖြင့် သာလျှင် ရအပ်သောကြောင့် အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ တည်းဟူသော လက္ခဏာယာဉ် သုံးပါးသို့ တင်သဖြင့် သုံးသပ်ခြင်းငှါ ထိုက်သည်၏အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သမ္မသနရုပ်&lt;/b&gt; ဟူ၍၎င်း ခေါ်ဝေါ်ခြင်းသို့ ရောက်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၉။ ။ ကြမ်းတမ်း ခက်တရော် ရှိသည်အဖြစ် အစရှိသော မိမိမိမိ၏ သဘောဖြင့် ရအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သဘာဝရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဥပါဒ် အစရှိကုန်သော လက္ခဏာတို့နှင့်၎င်း၊ အနိစ္စ အစရှိသော လက္ခဏာတို့နှင့်၎င်း တကွဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သလက္ခဏရုပ်&lt;/b&gt; [၁] မည်၏၊ ပိုင်းခြားခြင်း အစရှိသည်၏ အဖြစ်ကို ကြဉ်၍ မိမိ၏ ကက္ခဠ အစရှိသော သဘောဖြင့် သာလျှင် ကံအစရှိကုန်သော အကြောင်းတို့သည် ပြီးစေအပ်သည် အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;နိပ္ဖန္နရုပ်&lt;/b&gt;  လည်း မည်၏၊ ဖောက်ပြန်&lt;hr&gt;၁-ရုပ် ၁၈-ပါးသည် ကက္ခဠ စသော မိမိတို့၏ သဘောအားဖြင့် ရအပ်သောကြောင့် သဘာဝရုပ် မည်၏။&lt;br&gt;၂-ဥပါဒ်စသော လက္ခဏာ, အနိစ္စတာစသော လက္ခဏာတို့နှင့်တကွ ဖြစ်သောကြောင့် သလက္ခဏရုပ် မည်၏။&lt;br&gt;၃-ပရိစ္ဆေဒ, ဝိကာရလက္ခဏတို့၏ အဖြစ်ကို ကြဉ်ထား၍ မိမိ၏ သဘောအားဖြင့် သာလျှင် ကံစသောအကြောင်းတို့သည် ပြီးစေအပ်သောကြောင့် နိပ္ဖန္နရုပ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သော သဘောသည် ရုပ်မည်၏၊ ထိုဖောက်ပြန်သော သဘောနှင့် ယှဉ်သော စက္ခုပသာဒစသော ရုပ်သည်လည်း &lt;b&gt;ရူပရုပ်&lt;/b&gt; [၁] မည်၏။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူ “အရိသသော-မြင်းသရိုက်နာရှိသောသူ၊ နိလုပ္ပလံ-ကြာညို” ဟူသကဲ့သို့တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုရူပသဒ္ဓသည် ဥပစာအားဖြင့် ထိုရူပသဘောမရှိသော အနိပ္ဖန္နရုပ် ၁၀-ခု၌လည်း ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် တပါးသော ရူပသဒ္ဓါဖြင့် အထူးပြု၍ “ရူပရူပါ” ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏၊ အဘယ်ကဲ့သို့နည်းဟူမူကား “ဒုက္ခဒုက္ခိ” ဟူသကဲ့သို့တည်း။ ပိုင်းခြားခြင်း အစရှိသော သဘောမျှကို လွန်၍ ကက္ခဠ အစရှိသော သဘောဖြင့် သာလျှင် ရအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့် လက္ခဏာရေး သုံးပါးသို့ တင်သဖြင့် အဖန်တလဲလဲ သုံးသပ်ခြင်းငှါ ထိုက်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သမ္မသနရုပ်&lt;/b&gt; [၂] မည်၏။&lt;h3&gt;ပရိစ္ဆေဒရုပ်&lt;/h3&gt;၁၀။ ။ &lt;b&gt;အာကာသဓာတု ပရိစ္ဆေဒရူပံ နာမ။&lt;/b&gt; အာကာသဓာတ်သည် ပရိစ္ဆေဒရုပ် မည်၏။&lt;h3&gt;ပရိစ္ဆေဒရုပ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၀။ ။တုတ် စသည်တို့ဖြင့် မရေးခြစ်အပ်သောကြောင့် အာကာသ မည်၏၊ အာကာသသည်ပင်လျှင် ဒီဃပြု၍ အာကာသ မည်၏၊ ပုဂ္ဂိုလ်, ဇီဝ မဟုတ်သော အနက်ကြောင့်လည်း ဓာတ် မည်၏၊ ထို့ကြောင့် အာကာသဓာတ် [၃] မည်၏။&lt;hr&gt; ၁-ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘော အစစ် ဖြစ်သော ရုပ်သည် ရူပရုပ် မည်၏။&lt;br&gt;၂-ပရိစ္ဆေဒ အစရှိသည်တို့၏ အဖြစ်ကိုလွန်လျက် သဘောအားဖြင့် ရအပ်သည် ဖြစ်၍ လက္ခဏာယာဉ် သုံးပါးသို့ တင်ကာ သုံးသပ်ခြင်းငှါထိုက်သောကြောင့် သမ္မသနရုပ် မည်၏။&lt;br&gt;၃-ရုပ်ကလာပ်မှုန့်တို့၏ ပတ်လည်ဝန်းကျင် ဟင်းလင်းလဟာဖြစ်သော အကြား အပေါက် သဘောသည် ရေးခြစ်၍ မရသောကြောင့် အာကာသဓာတ် မည်၏၊ ၎င်းအာကာသဓာတ် သည်ပင်လျှင် ကလာပ်မှုန့် တပါးနှင့်တပါး မရောယှက်ရအောင် ပိုင်းခြားတတ်သော အပိုင်းအခြားဖြစ်သောကြောင့် ပရိစ္ဆေဒရုပ် မည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အစရှိသော တခုခုသော ကလာပ်ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့ကို ကလာပ်တပါးတို့နှင့် မရောယှက်သည် အဖြစ်သို့ ရောက်စေခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ပိုင်းခြားတတ်သော ရုပ်သည် ပရိစ္ဆေဒရုပ် မည်၏၊ တနည်းကား—ထို စက္ခုဒသက အစရှိကုန်သော တခုခုသော ကလာပ်ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့သည် ပိုင်းခြားအပ်သော ရုပ်သည် ပရိစ္ဆေဒရုပ် မည်၏။ တနည်းကား—ထို စက္ခုဒသက အစရှိကုန်သော တခုခုသော ကလာပ်ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့ကို ပိုင်းခြားကာမျှ ဖြစ်သော ရုပ်သည် ပရိစ္ဆေဒရုပ် မည်၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ထို ပရိစ္ဆေဒရုပ်သည် ထိုထိုသော ရုပ်ကလာပ်ကို ပိုင်းခြားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ကလာပ်တပါးတပါး ဖြစ်သော ရုပ်တို့နှင့် ကလာပ်တပါးတပါး ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့၏ ထိသည်အဖြစ်သည်ရှိသော်လည်း ထိုထိုသော ရုပ်ကလာပ်တို့နှင့် အသီးအသီး ဖြစ်သည်အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော ရုပ်ကို ပိုင်းခြားခြင်းသည် ရုပ်တို့၏ အဆုံးသည် အာကာသ မည်၏။ ထိုအာကာသဓာတ်သည် အကြင်ရုပ်ကလာပ်တို့ကို ပိုင်းခြားတတ်၏။ ထိုရုပ်ကလာပ်တို့နှင့် မိမိသည် မတွေ့ထိပေ၊ မထိသည်မှ တပါးသော အပြားအားဖြင့် အနက်ကို ယူသည်ရှိသော် ထိုရုပ်တို့၏ နှံ့စေအပ်သည်၏ အဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းကြောင့် ပိုင်းခြားတတ်သော အဖြစ်သည် မဖြစ်ရာ၊ ထိုစကားသင့်၏၊ မနွှံသည်အဖြစ်သည် မထိသည်အဖြစ် မည်၏၊ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် “အသမ္ဗုဒ္ဓံ စတူဟိ မဟာဘူတေဟိ” ဟု ဟောတော်မူ၏။&lt;h3&gt;ဝိညတ်ရုပ် ၂-ပါး&lt;/h3&gt;၁၁။ ။ &lt;b&gt;ကာယဝိညတ္တိ, ဝစီဝိညတ္တိ ဝိညတ္တိရူပံ နာမ။&lt;/b&gt; ကာယဝိညတ်သည်၎င်း, ဝစီဝိညတ်သည်၎င်း ဝိညတ်ရုပ် မည်၏။&lt;h3&gt;ဝိညတ်ရုပ် ၂-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၁။ ။လှုပ်သော ကိုယ်ဖြင့် မိမိအလိုကို သူတပါးတို့အား သိစေတတ်၏၊ မိမိကိုလည်း ထိုလှုပ်သော ကိုယ်ဖြင့် သိအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သိစေတတ် သိစေအပ်သောကြောင့် ကာယဝိညတ် [၁] မည်၏။ သက်ရှိသတ္တဝါ၏ အသံ-ဟု ဆိုအပ်သော စကားဖြင့် မိမိအလိုကို သူတပါးတို့အား သိစေတတ်၏၊ မိမိကိုလည်း ထိုအသံဖြင့် သိအပ်၏။ ထို့ကြောင့် ဝစီဝိညတ် [၂] မည်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုကာယဝိညတ်, ဝစီဝိညတ်တို့တွင် ရွှေညှိတက်ခြင်း အစရှိသည်ကို ဖြစ်စေတတ်သော စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ဝါယောဓာတ်၏ မိမိနှင့် တကွဖြစ်သော ရုပ်တို့ကို ကောင်းစွာခိုင်စေခြင်း၊ ကောင်းစွာတည်စေခြင်း၊ ကောင်းစွာလှုပ်စေခြင်းတို့၌ ဝိညတ်နှင့် တကွဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော အကြောင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော လှုပ်သောကိုယ်၏ လှုပ်ခြင်း, ထိုလှုပ်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော ဝါယောဓာတ်မှ လွတ်သော ကြီးစွာသော ကျောက်ကို ချီသောယောက်ျား၏ အလုံးစုံသောအားဖြင့် ယူသောအခါ၌ အားထုတ်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အထူးကဲ့သို့ ရူပကာယ၏ ထက်ဝန်းကျင် တုန်လှုပ်ခြင်း၏ အကြောင်းအဖြစ်ဖြင့် ရအပ်သော အခြင်းအရာ အထူးသည် ကာယဝိညတ်မည်၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ထိုဝိညတ်သည် တုန်လှုပ်သော ကိုယ်ဖြင့် မိမိအလိုကို သိစေ၏၊ ဝါ-သိစေနိုင်သောကြောင့် အခြင်းအရာ အထူးသည် ဝိညတ်မည်၏၊ အကြောင်းသော်ကား—ဝိညတ်-ဟု ဆိုအပ်သော အခြင်းအရာ အထူးမှ ကင်းကုန်သော သစ်ပင်လှုပ်ခြင်း အစရှိသည်တို့၌ ဤသစ်ပင်သည် ဤအမှုကို ငါ့ကိုပြုစေ၏-ဟု အလိုကို သိခြင်းကို မယူအပ်၊ ထို့ကြောင့် တုန်လှုပ်သော ကိုယ်ဖြင့်သာ အလိုကို သိစေ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆက်၍ဆိုဦးအံ့— လက်ကိုလှုပ်ခြင်းစသည်တို့၌ လက်ခြေလှုပ်ပုံ အဓိပ္ပါယ်သာလျှင် တုန်လှုပ်သောကိုယ်ဖြင့် အလိုကိုသိစေခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော တတိယ မနောဒွါရိကဇော၏ အခြားမဲ့ဖြစ်သော&lt;hr&gt; ၁-လှုပ်သောကိုယ်ဖြင့် မိမိအလိုကို သူတပါးတို့အား သိစေတတ်, မိမိအလိုကို သူတပါးတို့သည် သိအပ်သောကြောင့် ကာယဝိညတ် မည်၏။&lt;br&gt;၂-သဝိညာဏကသဒ္ဒ-ဟု ဆိုအပ်သော အသံဖြင့် မိမိ၏ အလိုကို သူတပါးတို့အား သိစေတတ်, မိမိ၏အလိုကို သူတပါးတို့သည် သိအပ်သောကြောင့် ဝစီဝိညတ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကာလ၌ အထူးကို မသိကုန်သော စတုတ္ထ မနောဒွါရိကဇောတို့ဖြင့် ယူအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် မိမိကိုလည်း ကိုယ်ဖြင့် သိစေအပ်၏။ ဝိညတ်၏ အစွမ်းဖြင့် လက်ကိုလှုပ်ခြင်း အစရှိသည်တို့သည် အဘယ်သို့ ဖြစ်ကုန်သနည်း-ဟူသော ဤအမေးသည် ဖြစ်ခဲ့သော် အဖြေကို ဖြေဆိုပေအံ့- တခုသော အာဝဇ္ဇန်းရှိသော ဝီထိ၌ ၇-ကြိမ်သော ဇောတို့တွင် သတ္တမဇောကြောင့် ဖြစ်သော ဝါယောဓာတ်သည် ဝိညတ်-ဟု ဆိုအပ်သော အခြင်းအရာ အထူးနှင့်တကွ သာလျှင် ဖြစ်၍ ပဌမဇော အစရှိသော ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ဝါယောဓာတ်တို့မှ ရအပ်ပြီးသော ထောက်ပံ့နိုင်စေခြင်း ရှိသည်ဖြစ်၍ အရပ်တပါးသို့ရောက်ခြင်း၏ အကြောင်းအဖြစ်ဖြင့် စိတ္တဇရုပ်ကိုလှုပ်စေ၏၊ ရှေးပဌမဇော အစရှိသည်တို့ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ဝါယောဓာတ်တို့သည်ကား ခိုင်စေခြင်း, ကောင်းစွာတည်စေခြင်းကိုသာ ကောင်းစွာပြုတတ်ကုန်သည် ဖြစ်၍ ထိုသတ္တမဇောကြောင့် ဖြစ်သော ဝါယောဓာတ်အား ကျေးဇူးပြုခြင်းငှါ ဖြစ်ကုန်၏၊ ယင်းစကား ထင်ရှားအောင် ပြဦးအံ့– ခုနစ်စုံကုန်သော ထမ်းပိုးတို့ဖြင့် ငင်အပ်သောလှည်း၌ သတ္တမထမ်းပိုး၌ ယှဉ်ကုန်သော နွားတို့သည် အောက်၌ ခြောက်စုံကုန်သော ထမ်းပိုးတို့၌ ယှဉ်အပ်ကုန်သော နွားတို့မှ ရအပ်သော အထောက်အပံ့ ရှိကုန်သည်ဖြစ်၍ လှည်းကို လှုပ်စေကုန်၏၊ ပဌမထမ်းပိုး အစရှိသည်တို့၌ ယှဉ်အပ်ကုန်သော နွားတို့သည်ကား ခိုင်စေခြင်း, ကောင်းစွာတည်စေခြင်းကို သာလျှင် ပြီးစေကုန်သည် ဖြစ်၍ ထိုသတ္တမထမ်းပိုး၌ ယှဉ်အပ်ကုန်သော နွားတို့အား ကျေးဇူးပြုခြင်းငှါ ဖြစ်ကုန်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ၇-ကြိမ်မြောက်သော ဇောလျှင် ဖြစ်ကြောင်းရှိသော ဝါယောဓာတ်အား ကျေးဇူးပြုခြင်းငှါ ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤဥပမာနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကို မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤ “စလတိ” ဟူသော ပုဒ်၌ အရပ်တပါးသို့ ရောက်ခြင်းသည် သာလျှင် လှုပ်ခြင်းမည်၏၊ စိတ္တဇရုပ်တို့၏ ဖြစ်ရာ အရပ်မှ ပြောင်းခြင်းသည် လှုပ်ခြင်းမမည်၊ အဘယ့်ကြောင့်နည်း-ဟူမူ၊ ဖြစ်ရာအရပ်မှ ဆံမျှင်ဖျားမျှလည်း ပရမတ္ထတရားတို့၏ ပြောင်းခြင်းမရှိခြင်းကြောင့် အရပ်တပါးသို့ ရောက်ခြင်းသည်သာလျှင် လှုပ်ခြင်းမည်၏၊ ဤဆိုအပ်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သည်မှ တပါး ပရမတ္ထတရားတို့၏ ပြောင်းရွှေ့ခြင်း ဖြစ်၏ ဟူသော အနက်ကို ယူအပ်သည်ရှိသော် ထိုပရမတ္ထတရားတို့၏ ဗျာပါရမရှိသည်အဖြစ်သည်၎င်း၊ ခဏနှင့် ယှဉ်သည်အဖြစ်သည်၎င်း မဖြစ်ရာ၊ အကြင်အခြင်းအရာအားဖြင့် မိမိနှင့် တကွဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့သည် အောက်၌ ဖြစ်သော ဇောတို့ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့၏တည်ရာ အရပ်မှ တပါးသော အရပ်၌ ဖြစ်ကုန်၏၊ ထိုသို့သော အခြင်းအရာအားဖြင့် ထိုအောက်အောက်၌ ဖြစ်ကုန်သော ဇောတို့ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့နှင့်တကွ ထိုအရပ်တပါး၌ ဖြစ်ခြင်းသည်လျှင် &lt;b&gt;ဒေသန္တရုပ္ပတ္တိဟေတုဘာဝ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဝါ-ရှေးရှေးသော ရုပ်တို့၏ ဖြစ်ရာမှ တပါးသော အရပ်၌ နောက်နောက်သော ရုပ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းမည်၏၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤစတုသမုဋ္ဌာနိက ရုပ်တို့တွင် စိတ္တဇရုပ်သည် လှုပ်သည်ရှိသော် ထိုစိတ္တဇရုပ်နှင့် စပ်ခြင်းကြောင့် ဤမှတပါးသော သုံးပါးသော အကြောင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်သည်လည်း လှုပ်၏။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူ မြစ်ရေအယဉ်၌ ထည့်အပ် ချအပ်သော ခြောက်သော နွားချေးကဲ့သို့တည်း။ ထိုသတ္တမဇောကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ဝါယောဓာတ်နှင့်အတူ သဟဇာတ်ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့ကို လှုပ်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်ကုန်သော်လည်း ပဌမဇော အစရှိသည်တို့ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ဝါယောဓာတ်တို့သည် ဝိညတ်-ဟု ဆိုအပ်သော ထူးသော အခြင်းအရာနှင့် တကွဖြစ်ကုန်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် တကွဖြစ်ကုန်သနည်း ဆိုသော် အကြင်အရပ်အဘို့ဖြင့် ဤသူသည် ရှေ့သို့တက်ခြင်း အစရှိသည်တို့ကို ဖြစ်စေခြင်းငှါ အလိုရှိ၏၊ ထိုအရပ်သို့ ရွှေ့ရှုသည်၏ အဖြစ်အားဖြင့် အခြင်းအရာ အထူးဖြစ်သင့်ခြင်းကြောင့်တည်း၊ ထို့ကြောင့် မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၏လည်း ဝိညတ်ကို ဖြစ်စေသည်၏အဖြစ်ကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည်ပင် ဆိုတော်မူလတံ့။ ။&lt;h3&gt;ဝစီဝိညတ်ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;နှုတ်မြွက်ခြင်းကို ပြုတတ်သော စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ပထဝီဓာတ်၏ အက္ခရာတို့၏ ဖြစ်ရာ ဌာန်အရပ်တို့၌ ဖြစ်ကုန်သော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကမ္မဇရုပ်တို့နှင့် တကွ ထိခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော တခုသော အခြင်းအရာအထူးသည် ဝစီဝိညတ်မည်၏၊ ဤဝစီဝိညတ်၌ အကြင်စကားကို ဆိုသင့်၏၊ ထိုစကားကို ကာယဝိညတ်၌ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းအတိုင်းသာ မှတ်အပ်၏၊ ဤဆိုလတံ့သည်ကား အထူးတည်း၊ ထိုကာယဝိညတ်၌ တုန်လှုပ်သော ကိုယ်ဖြင့် အလိုကို သိစေခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော တတိယ မနောဒွါရိကဇော၏ အခြားမဲ့၌-ဟု ဆိုအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ဤဝစီဝိညတ်၌ ကြားအပ်သော အသံဖြင့် အလိုကို သိစေခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော တတိယ မနောဒွါရိကဇော၏ အခြားမဲ့၌-ဟု စပ်ယှဉ်စေအပ်၏၊ ဤဝစီဝိညတ်၌ ကောင်းစွာခိုင်စေခြင်း အစရှိသည်တို့၏ မရှိခြင်းကြောင့် သတ္တမဇောကြောင့်ဖြစ်သော ဤသို့ အစရှိသောနည်းကို မရအပ်၊ အဘယ့်ကြောင့် မရအပ်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ စိတ္တဇပထဝီဓာတ်၏ ကမ္မဇပထဝီဓာတ်နှင့် ထိခိုက်သည်နှင့် တပြိုင်နက်သာလျှင် အသံဖြစ်၏၊ စိတ္တဇပထဝီဓာတ်နှင့် ကမ္မဇပထဝီဓာတ်တို့၏ ထိခိုက်ခြင်းကိုလည်း ပဌမဇော အစရှိသည်တို့၌ ရအပ်သည်သာတည်း၊ ထို့ကြောင့် ကောင်းစွာခိုင်စေခြင်း အစရှိသည်တို့၏ မရှိခြင်းဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။ဝစီဝိညတ်၌ ကာယဝိညတ်ကဲ့သို့ ဇောအဆင့်ဆင့် ထောက်ပံ့ခိုင်စေခြင်း မရှိဘဲ ဖြစ်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၏ လှုပ်သောကိုယ်၊ နှုတ်မြွက်သော အသံတို့၌ တော၌ စိုက်ထောင်၍ ထားအပ်သော နွားဦးခေါင်း ထန်းရွက်အစရှိသည်၌ တည်သော အဆင်းတို့ကိုမြင်၍ ထိုမြင်ပြီးသည်၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သော မသိအပ်သော အနက်ထူးရှိသော စတုတ္ထ မနောဒွါရဝီထိဖြင့် နွားဦးခေါင်း အစရှိသည်တို့၏ ရေနှင့်တကွ ဖြစ်လေ့ရှိသည် အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အပြားရှိသော အမှတ်အသားကို သိ၍ ရေကိုခပ်ယူခြင်း ဖြစ်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ လှုပ်သောကိုယ်, နှုတ်မြွက်သော အသံတို့ကို ယူ၍ ထိုယူသည်၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သော မသိအပ်သော အနက်ထူးရှိသော ရှေးအဘို့၌ ပြီးစေအပ်သော အမှတ်-ဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်းရှိသော စတုတ္ထ မနောဒွါရဝီထိဖြင့် အလိုနှင့် တကွ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အခြင်းအရာ အထူးကို ယူခြင်းသည်ဖြစ်၏၊ ဤဥပမာသည် ကာယဝိညတ်, ဝစီဝိညတ် နှစ်ပါးတို့နှင့် ဆက်ဆံသော ဥပမာတည်း။&lt;h3&gt;ဝိကာရရုပ် ၅-ပါး&lt;/h3&gt;၁၂။ ။ &lt;b&gt;လဟုတာ, မုဒုတာ, ကမ္မညတာ, ဝိညတ္တိဒွယံ ဝိကာရရူပံ နာမ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;နိပ္ဖန္နရုပ် ၁၈-ပါး၏ ပေါ့သောအဖြစ်သည်၎င်း၊ နူးညံ့သော အဖြစ်သည်၎င်း၊ အမှု၌ကောင်းသော အဖြစ်သည်၎င်း၊ ဝိညတ်ရုပ် နှစ်ပါးသည်၎င်း ဝိကာရရုပ် မည်၏။&lt;h3&gt;ဝိကာရရုပ် ၅-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၂။ ။နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ပေါ့သည်အဖြစ်သည် &lt;b&gt;လဟုတာ&lt;/b&gt; မည်၏။ နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ နူးညံ့သည်အဖြစ်သည် &lt;b&gt;မုဒုတာ&lt;/b&gt; မည်၏။ နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ အမှု၌ ကောင်းသည်အဖြစ်သည် &lt;b&gt;ကမ္မညတာ&lt;/b&gt; မည်၏။ အနာမရှိသော သူ၏ ကိုယ်၏ ပေါ့သည်အဖြစ်ကဲ့သို့ နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ပေါ့သည်အဖြစ်သည်၎င်း၊ ကောင်းစွာထက်၍ ညက်စွာနယ်ပြီးသော သားရေ၏ နူးညံ့သည်အဖြစ်ကဲ့သို့ နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ နူးညံ့သည်အဖြစ်သည်၎င်း၊ ဦးသစ်စဖြစ်သော ရွှေ၏ တန်းဆာအထူးကို ပြုခြင်းအား လျောက်ပတ်သည်အဖြစ်ကဲ့သို့ နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ကိုယ်ဖြင့် ပြုအပ်ကုန်သော အမှုတို့အား လျောက်ပတ်သည်အဖြစ်သည်၎င်း၊ အစဉ်အတိုင်း လဟုတာ, မုဒုတာ, ကမ္မညတာ မည်ကုန်၏-ဟု မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစကားမှန်၏၊ အချင်းချင်း မစွန့်သော်လည်း လဟုတာစသော သုံးခုအပေါင်း၏ ထိုထိုသို့သော ဖောက်ပြန်ခြင်းလျှင် အလွန်ရှိသော&lt;hr&gt; ၁-နိပ္ပန္နရုပ်တို့၏ ပေါ့သောအဖြစ်သည် ရူပလဟုတာ-မည်၏။&lt;br&gt;၂-နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ နူးနူးညံ့ညံ့ဖြစ်သော အမူအရာသည် ရူပမုဒုတာ မည်၏။&lt;br&gt;၃-အမှုအမျိုးမျိုး၌ ကောင်းသော, သင့်လျော်သည်၏ ဖြစ်ကြောင်း သဘောသည် ရူပကမ္မညတာ မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	နိပ္ဖန္နရုပ်ဖြင့် ထူးသည်အဖြစ်ကို ဆိုအပ်၏၊ ယင်းထူးပုံကို အကျယ်အဖွင့်ပြဦးအံ့— နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ လေးသည်၏အဖြစ်ကို ပြုတတ်သော ဓာတ်ချောက်ချားခြင်း၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ပစ္စည်းကြောင့် ဖြစ်သော နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ဖောက်ပြန်ခြင်းသည် လဟုတာ မည်၏၊ နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ခက်တရော်ရှိသည်အဖြစ်ကို ပြုတတ်သော ဓာတ်ချောက်ချားခြင်း၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ပစ္စည်းကြောင့် ဖြစ်သော နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ဖောက်ပြန်ခြင်းသည် မုဒုတာ မည်၏၊ ကိုယ်ဖြင့်ပြုအပ်ကုန်သော အမှုတို့အား မလျောက်ပတ်သည်အဖြစ်ကို ပြုတတ်သော ဓာတ်ချောက်ချားခြင်း၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သော ရုပ်၏ ဖောက်ပြန်ခြင်းသည် ကမ္မညတာ မည်၏။&lt;h3&gt;လက္ခဏရုပ် ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၁၃။ ။ &lt;b&gt;ရူပဿ ဥပစယော, သန္တိ, ဇရတာ, အနိစ္စတာ လက္ခဏရူပံ နာမ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;စက္ခုစသော ရုပ်၏ ဖြစ်ဆဲသည်၎င်း၊ ဖြစ်စဉ်သည်၎င်း၊ ရင့်သော အဖြစ်သည်၎င်း၊ ပျက်သော အဖြစ်သည်၎င်း လက္ခဏရုပ် မည်၏။&lt;h3&gt;လက္ခဏရုပ် ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၃။ ။ရှေးဦးစွာ နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် &lt;b&gt;ဥပစယ&lt;/b&gt; မည်၏။ (ဥပစယတ္တံ အစရှိသော ပါဌ်တို့၌ကဲ့သို့ ဥပသဒ္ဓ၏ ရှေးဦးစွာ ဟူသော အနက်ကို ထွန်းပြတတ်သည် အဖြစ်ကြောင့် နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ရှေးဦးစွာ ဖြစ်ခြင်း ဟူသော အနက်ကို မှတ်အပ်၏၊) ပွားဆဲဖြစ်သော်သည် &lt;b&gt;သန္တတိ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ပွားဆဲဖြစ်ဆဲဟူသော သန္တတိ၏ အနက်ကို မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုဥပစယ, သန္တတိ နှစ်ပါးတို့တွင် ပဋိသန္ဓေမှစ၍ အကြင်မျှလောက် ကာလပတ်လုံး စက္ခုဒသက အစရှိသော ရုပ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်း
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သည် ရှိ၏၊ ဤအတွင်း၌ နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ဥပစယ [၁] မည်၏၊ ထိုစက္ခုဒသက အစရှိသည်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းမှ နောက်ဖြစ်သော နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် သန္တတိ မည်၏၊ မိမိတို့၏ ပစ္စည်းအားလျော်စွာ တခဏမျှ တည်ခြင်း အလေ့ရှိသော ရုပ်တို့၏ ဘင်သို့ ရှေးရှုဖြစ်ခြင်း အစွမ်းအားဖြင့် ဆွေးမြေ့ခြင်းသည် &lt;b&gt;ဇရာ&lt;/b&gt; [၃] မည်၏။ ထိုဇရာသည်ပင်လျှင် ဇရတာ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကြင်သဘောကို မြဲသည်အဖြစ်အားဖြင့် ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် မသိအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အနိစ္စ&lt;/b&gt; [၄] မည်၏၊ ထိုအနိစ္စဖြစ်သော တရားအပေါင်း၏ အဖြစ်သည် အနိစ္စတာ မည်၏၊ ရုပ်တို့၏ အလုံးစုံပျက်စီးခြင်းကို အနိစ္စာ-ဟု ရအပ်မှတ်အပ်၏၊ နိပ္ဖန္နရုပ်တရားတို့၏ ထိုထိုသော ဥပါဒ်အစရှိသော အခိုက်အတန့် အစွမ်းအားဖြင့် မှတ်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် လက္ခဏရုပ် [၅] မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၄။ &lt;b&gt;ဇာတိရူပမေဝ ပနေတ္ထ ဥပစယ သန္တတိ နာမေန ပဝုစ္စတိ တိ ဧကဝိဓမ္ပိ အဋ္ဌဝီသတိ ဟောတိ သရူပဝသေန။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt; အထူးကို ဆိုဦးအံ့– လက္ခဏရုပ် လေးခုတို့တွင် ဇာတိရုပ် တခုကိုပင်လျှင် ဥပစယ, သန္တတိ ဟူသော အမည်ဖြင့် မိန့်အပ်၏။ ဤသို့ ၁၁-ပါးအပြားရှိသည်လည်းဖြစ်သော ထိုရုပ်သည် သရုပ်၏ အစွမ်းဖြင့် ၂၈-ပါး အပြားရှိ၏။&lt;hr&gt; ၁-ပဋိသန္ဓေ၏ ဥပါဒ်ခဏမှစ၍ ဇိဝှါဒသက ဖြစ်သည်တိုင်အောင် ဤအတွင်း၌ နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ဥပစယ မည်၏။&lt;br&gt;၂-ထိုဇိဝှါဒသက၏ နောက်၌ ရုပ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် သန္တတိ မည်၏။&lt;br&gt;၃-နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ချုပ်ခြင်း ဘင်သို့ ရှေးရှုသည် အဖြစ်ဖြင့် အိုခြင်း, ရင့်ခြင်းသည် ဇရာ မည်၏။&lt;br&gt;၄-နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ချုပ်ကွယ် ပျောက်ဆုံး ကုန်ခန်း ပျက်စီးခြင်းသည် အနိစ္စာ မည်၏။&lt;br&gt;၅-နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်း နှင့် ပျက်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အခိုက်အတန့်၏ အစွမ်းအားဖြင့် မှတ်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် လက္ခဏရုပ် မည်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၁၄။ &lt;b&gt;ဇာတိရူပမေဝ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ပဋိသန္ဓေမှ စ၍ ရုပ်တို့၏ ခဏတိုင်း ခဏတိုင်း ဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ဇာတိဟူ၍ ဆိုအပ်သော စတုသန္တတိ ရုပ်တို့၏ ဖြစ်ဆဲဖြစ်သည်အဖြစ်ဖြင့် စတုသန္တတိရုပ်နှင့် စပ်၍ ဖြစ်ခြင်းရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ရုပ်ဟူ၍ သမုတ်အပ်သော ဇာတိရုပ်ကို သော်လျှင် ဥပစယ, သန္တတိ ဟူသော အမည်ဖြင့် ဆိုအပ်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် ဥပစယ, သန္တတိ အဖြစ်ဖြင့် ဆိုအပ်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ ရှေးဦးစွာဖြစ်ခြင်း အထက်အထက်၌ ဖြစ်ခြင်းဟု ဆိုအပ်သော အခြင်းအရာ ပြားသောကြောင့် ဝေနေယျနတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဥပစယ, သန္တတိ [၁] ဟု ခွဲ၍ မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူသောကြောင့်တည်း။ ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤ ဥပစယနှင့် သန္တတိရုပ်တို့၏ အထူးမရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ထို ဥပစယ, သန္တတိရုပ်တို့၏ အကျယ်ပြရာ နိဒ္ဒေသ၌ အနက်အားဖြင့် အပြားမရှိသည်ကို ပြခြင်းငှါ “ယော အာယတနာနံ။ ပ။ သန္တတိ” ဟူ၍ ဟောတော်မူအပ်၏၊ အနက်ကား—အကြင်အာယတနတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည်ရှိ၏၊ ထိုဖြစ်ခြင်းသည် ရုပ်၏ ဥပစယ မည်၏။ အကြင်ရုပ်၏ ဥပစယသည်ရှိ၏၊ ထိုဥပစယသည် ရုပ်၏ သန္တတိ မည်၏-ဟု ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဧကဝိဓမ္ပိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို သဘောတူပေါင်းသည် အစွမ်းဖြင့် ၁၁-ပါး အပြား ရှိသော်လည်း-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၅။ &lt;b&gt;ကထံ ဘူတပ္ပသာဒဝိသယော, ဝေဘာဝ ဟဒယမ္ပိ စ။ ဇီဝိတာဟာရရူပေဟိ, အဋ္ဌာရသ တထာ။ ပရိစ္ဆေဒေါ စ ဝိညတ္တိ, ဝိကာရော လက္ခဏန္တိ စ။ အနိပ္ဖန္နာ, ဒသဉ္စေတိ, အဋ္ဌဝီသတိ ခံ ဘဝေ။ ။ အယမေတ္ထ ရူပသမုဒ္ဒသော။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-လက္ခဏရုပ်တို့သည် ၄-ပါးပြားရာ ဥပစယနှင့် သန္တတိ-ဟု ၂-ပါးသို့လည်း ဇာတိရုပ် တပါးသာ ဖြစ်၏။ သို့သော် ရှေးဦးစွာ အစ၌ဖြစ်ခြင်း, နောက်၌ဖြစ်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ဖြစ်ခြင်းအခြင်းအရာ ကွဲပြားမှုကြောင့် ဝေနေယျသတ္တဝါအားလျော်စွာသာ ဥပစယ, သန္တတိ-ဟူ၍ ၂-ပါးသို့၍ ဟောတော်မူအပ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဘယ်သို့ ဖြစ်သနည်းဟူမူကား- ဘူတရုပ် ၄-ခု, ပသာဒရုပ် ၅-ခု, ဝိသယရုပ် ၇-ခုတို့၎င်း၊ ဘာဝရုပ် ၂-ခု၎င်း၊ ဟဒယရုပ်၎င်း၊ ဤသို့ ဇီဝိတရုပ်, အာဟာရရုပ် တို့နှင့် တကွ ၁၈-ပါး အပြား ရှိသော နိပ္ဖန္နရုပ်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုမှတပါး ပရိစ္ဆေဒရုပ်၎င်း၊ ဝိညတ်ရုပ် ၂-ခု၎င်း၊ ဝိကာရရုပ် ၅-ခု၎င်း၊ လက္ခဏရုပ် ၄-ခု၎င်း၊ ဤသို့ ဆယ်ပါးကုန်သော အနိပ္ဖန္နရုပ်တို့၎င်း၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် ၂၈-ပါး အပြားရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသို့ ဆိုအပ်ပြီးသည်ကား ဤရူပသင်္ဂဟ၌ ရုပ်တို့ကို အကျဉ်းပြကြောင်း ဖြစ်သော နည်းတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရူပသမုဒ္ဒေသပြီး၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၅။ ။ လေးပါးကုန်သော မဟာဘုတ်တို့၎င်း၊ ငါးပါးကုန်သော ပသာဒရုပ်တို့၎င်း၊ လေးပါးကုန်သော ဝိသယရုပ်တို့၎င်း၊ နှစ်ပါးသော ဘာဝရုပ်၎င်း၊ ဟဒယရုပ်၎င်း၊ ဤသို့ နှစ်ပါးကုန်သော ဇီဝိတရုပ် အာဟာရရုပ်တို့နှင့် တကွ ၁၈-ပါး အပြား ရှိသော ဤနိပ္ဖန္နရုပ် [၁] ၎င်း၊ ထိုမှတပါး ပရိစ္ဆေဒရုပ်၎င်း၊ နှစ်ပါးအပြားရှိသော ဝိညတ်ရုပ်၎င်း၊ သုံးပါးအပြား ရှိသော ဝိကာရရုပ်၎င်း၊ လေးပါးအပြားရှိသော လက္ခဏရုပ်၎င်း၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် နိပ္ဖန္နရုပ်တို့ကို ပိုင်းခြားခြင်း ဖောက်ပြန်ခြင်း အစရှိသော သဘောကို ကင်း၍ အသီးအခြား အကြောင်းတို့သည် မပြီးစေအပ်သည် အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အနိပ္ဖန္န&lt;/b&gt; [၂] အမည်ရှိကုန်သော ဤဆယ်ပါးသောရုပ်တို့၎င်း၊ ဤသို့ အပြားအားဖြင့် ၂၈-ပါး အပြားရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရူပသမုဒ္ဒေသအဖွင့် ပြီး၏။&lt;hr&gt; ၁-ဘူတရုပ် ၄-ခု, ပသာဒရုပ် ၅-ခု, ဝိသယရုပ် ၇-ခု, ဘာဝရုပ် ၂-ခု, ဟဒယရုပ် ၁-ခု, ဇီဝိတရုပ် ၁-ခု, အာဟာရရုပ် ၁-ခု၍ ၁၈-ပါးသော ရုပ်တို့သည် ကံ, စိတ်, ဥတု, အာဟာရ အကြောင်းတရား လေးပါးတို့သည် ပြီးစေအပ်သောကြောင့် နိပ္ဖန္နရုပ် မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;၂-ပရိစ္ဆေဒရုပ် ၁-ခု, ဝိညတ်ရုပ် ၂-ခု, ဝိကာရရုပ် ၅-ခု, လက္ခဏရုပ် ၄-ခု, ဤ ၁၀-ပါးသော ရုပ်တို့သည် ယင်းအကြောင်းတရားလေးပါးတို့သည် မဖြစ်စေအပ် မပြီးစေအပ်သောကြောင့် အနိပ္ဖန္နရုပ် မည်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ရူပဝိဘာဂ&lt;/h3&gt;၁၆။ &lt;b&gt;သဗ္ဗဉ္စ ပနေတံ ရူပံ အဟေတုကံ, သပ္ပစ္စယံ, သာသဝံ, သင်္ခတံ, လောကိယံ, ကာမာဝစရံ, အနာရမ္မဏံ, အပ္ပဟာတဗ္ဗမေဝါတိ ကေဝိဓမ္ပိ အဇ္ဈတ္တိက ဗာဟိရာဒိဝသေန ဗဟုဘေဒံ ဂစ္ဆတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ရူပသမုဒ္ဒေသမှတပါး ရူပဝိဘာဂကို ဆိုဦးအံ့— အလုံးစုံသောလျှင် ဖြစ်သော ထိုရုပ်သည် အလောဘ အစရှိသော သမ္ပယုတ်ဟိတ် မရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အဟေတုက&lt;/b&gt; လည်း မည်၏၊ ကံ, စိတ်, ဥတု, အာဟာရ တည်းဟူသော အကြောင်းတရား လေးပါးတို့နှင့် တကွဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သပ္ပစ္စယ&lt;/b&gt; လည်း မည်၏၊ အာသဝေါတရားလေးပါးတို့၏ အာရုံဖြစ်ခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;သာသဝ&lt;/b&gt; လည်း မည်၏။ ကံ, စိတ်, ဥတု, အာဟာရ တည်းဟူသော အကြောင်းတရား လေးပါးတို့သည် ပေါင်း၍ ပြုပြင်အပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သင်္ခတ&lt;/b&gt; လည်း မည်၏၊ ဥပါဒါန်၏ အာရုံဖြစ်သော သင်္ခါရလောက၌ အကျိုးဝင်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;လောကိယ&lt;/b&gt; လည်း မည်၏၊ ကာမတဏှာ၏ ကျင်လည်ရာဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ကာမာဝစရ&lt;/b&gt; လည်း မည်၏၊ အာရုံကို မယူတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အနာရမ္မဏ&lt;/b&gt; လည်း မည်၏၊ တဒင်္ဂပဟာန်, ဝိက္ခမ္ဘနပဟာန်, သမုစ္ဆေဒပဟာန်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် မပယ်အပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အပ္ပဟာတဗ္ဗ&lt;/b&gt; လည်း မည်၏၊ ဤသို့ တခုသော အဘို့ရှိသည်လည်း ဖြစ်သော ရုပ်သည် အဇ္ဈတ္တိက, ဗာဟိရ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် များသောအားဖြင့် ပြားခြင်းသို့ ရောက်၏၊ ဝါ-များသော အပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;ရူပဝိဘာဂ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၆။ ။ ယခုအခါ၌ အကြင်အကြင် အကျဉ်းပြအပ်ပြီးသော ရုပ်တို့၏ ဧကဝိဓ အစရှိသော နည်းကိုပြခြင်း (၄) “သဗ္ဗဥပနေတံ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူအပ်၏၊ ယှဉ်သော အလောဘ စသော ဟိတ်၏ မရှိခြင်းကြောင့် အဟေတုက မည်၏။&lt;hr&gt; ၁-ဤအလုံးစုံသော ရုပ်တရားသည် သမ္ပယုတ် ဖြစ်သော အလောဘ စသော ဟိတ် မရှိသောကြောင့် အဟေတုက မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မိမိတို့၏ သဘောအားလျော်စွာ ပစ္စည်းရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သပ္ပစ္စယ&lt;/b&gt; [၁] မည်၏၊ မိမိကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်ကုန်သော ကာမာသဝ စသည်တို့နှင့် တကွဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သာသဝ&lt;/b&gt; [၂] မည်၏၊ ကံ, စိတ်, ဥတု, အာဟာရ တည်းဟူသော အကြောင်းတရားတို့သည် စီရင်အပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သင်္ခတ&lt;/b&gt; [၃] မည်၏၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ-ဟု ဆိုအပ်သော လောက၌ ယှဉ်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;လောကိယ&lt;/b&gt; [၄] မည်၏၊ ကာမတဏှာ၏ ကျင်လည်ရာ ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ကာမာဝစရ&lt;/b&gt; [၅] မည်၏၊ နာမ်တရားတို့၏ အာရုံယူခြင်းသည် ဖြစ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ တစုံတခုသော အာရုံကို မယူခြင်းကြောင့် ထို၂၈-ပါးသော ရုပ်အား အာရုံမရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အနာရမ္မဏ&lt;/b&gt; [၆] မည်၏၊ တဒင်္ဂပဟာန် အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် ပယ်အပ်သည်၏အဖြစ် မရှိခြင်းကြောင့်၊ ဝါ-မပယ်အပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အပ္ပဟာတဗ္ဗ&lt;/b&gt; [၇] မည်၏၊ ဣတိသဒ္ဓါသည် ပကာရအနက်ရှိ၏၊ ထို ဣတိသဒ္ဓါဖြင့် “အဗျာကတံ” ဤသို့ အစရှိသော အလုံးစုံသော ဧကဝိနည်းကို ပေါင်းယူရေတွက်၏။&lt;h3&gt;အဇ္ဈတ္တိက ဗာဟိရရုပ်&lt;/h3&gt;၁၇။ ။ &lt;b&gt;ကထံ ပသာဒသင်္ခတံ ပဉ္စဝိဓမ္ပိ အဇ္ဈတ္တိကရူပံ နာမ။ ဣတရံ ဗာဟိရရူပံ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-အကြင်အကြင် မိမိ၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ကံ, စိတ်, ဥတု, အာဟာရတည်းဟူသော အကြောင်း ရှိသောကြောင့် သပ္ပစ္စယ မည်၏။&lt;br&gt;၂-မိမိကို အာရုံ ပြု၍ ဖြစ်ကုန်သော ကာမာသဝ စသည်တို့နှင့် တကွဖြစ်သောကြောင့် သာသဝ မည်၏။&lt;br&gt;၃-ကံ, စိတ်, ဥတု, အာဟာရတည်းဟူသော အကြောင်းတရား လေးပါးတို့သည် ပြုပြင် စီရင်အပ်သောကြောင့် သင်္ခတ မည်၏။&lt;br&gt;၄-ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ-ဟု ဆိုအပ်သော လောက၌ ယှဉ်သောကြောင့် လောကိယ မည်၏။&lt;br&gt;၅-ကာမတဏှာ၏ ကျက်စားရာ ဖြစ်သောကြောင့် ကာမာဝစရ မည်၏။&lt;br&gt;၆-နာမ်တရားတို့ကဲ့သို့ တစုံတခုသော အာရုံကို မယူတတ်သောကြောင့် အနာရမ္မဏ မည်၏။&lt;br&gt;၇-တဒင်္ဂပဟာန် စသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် မပယ်အပ်သောကြောင့် အပ္ပဟာတဗ္ဗ မည်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဘယ်သို့ ရောက်သနည်း-ဟူမူ၊ ပသာဒရုပ်-ဟု ဆိုအပ်သော ငါးပါးအပြားရှိသော ရုပ်သည် အဇ္ဈတ္တိကရုပ် မည်၏၊ ဤမှတပါးသော ၂၃-ပါးသော ရုပ်သည် ဗာဟိရရုပ် မည်၏။&lt;h3&gt;အဇ္ဈတ္တိက ဗာဟိရရုပ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၇။ ။အတ္တဘော-ဟု ဆိုအပ်သော ခန္ဓာပဉ္စကကို စွဲ၍ ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အဇ္ဈတ္တိကရုပ်&lt;/b&gt; [၁] မည်၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ တပါးလည်းဖြစ်ကုန်သော အတ္တဘောကိုစွဲ၍ ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့သည် အကယ်၍ကား ရှိကုန်၏၊ ထိုသို့ ရှိကုန်သော်လည်း အထင်ရုဋီ၏ အစွမ်းဖြင့် စက္ခုပသာဒ အစရှိသော ရုပ်ငါးခုအပေါင်းသည် သာလျှင် အဇ္ဈတ္တိက မည်၏၊ တနည်းကား—ငါတို့သည် အကယ်၍ မရှိကုန်အံ့၊ သင်အတ္တဘောသည် ထင်းတုံးနှင့် တူသည်ဖြစ်လတံ့-ဟု ဆိုကုန်သကဲ့သို့ အတ္တဘောအား အလွန်အမင်း ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် စက္ခု အစရှိသည်တို့သည် သာလျှင် အထူးအားဖြင့် အဇ္ဈတ္တိက မည်ကုန်၏၊ တနည်းကား—စက္ခု အစရှိသော ရုပ်ငါးခုအပေါင်းသည် အတ္တ-ဟု ဆိုအပ်သော ပဉ္စဒွါရိကစိတ်ကို စွဲ၍ ထိုပဉ္စဒွါရိကစိတ်၏ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်းအဖြစ်ဖြင့် ဖြစ်တတ်သောကြောင့် အဇ္ဈတ္တ-မည်၏၊ ထိုအဇ္ဈတ္တသည်သာလျှင် အဇ္ဈတ္တိက-မည်၏၊ ထိုအဇ္ဈတ္တမှ အပ၌ ဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ပသာဒရုပ်ငါးခုမှ တပါးသော ၂၃-ပါးအပြားရှိသော ရုပ်သည် ဗာဟိရရုပ် မည်၏။&lt;h3&gt;ဝတ္ထုရုပ် အဝတ္ထုရုပ်&lt;/h3&gt;၁၈။ ။ &lt;b&gt;ပသာဒဟဒယသင်္ခတံ ဆဗ္ဗိဓမ္ပိ ဝတ္ထုရူပံ နာမ။ ဣတရံ အဝတ္ထုရူပံ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-သတ္တဝါတို့၏ ကိုယ်ဟူသော အတ္တဘောကို စွဲ၍ ဖြစ်သောကြောင့် ပသာဒရုပ် ငါးပါးသည် အဇ္ဈတ္တိကရုပ် မည်၏။ တနည်း-ခန္ဓာအတ္တဘော၌ ကျေးဇူး အထူးကြီးမားသောကြောင့် ပသာဒရုပ် ငါးပါးသည် အဇ္ဈတ္တိကရုပ် မည်၏။ တနည်း-အတ္တဟု ဆိုအပ်သော စိတ်ကိုစွဲ၍ ဖြစ်သောကြောင့် ပသာဒရုပ် ငါးပါးသည် အဇ္ဈတ္တိကရုပ် မည်၏။ ထိုမှကြွင်းသော ရုပ် ၂၃-ပါးသည် အပ၌ ဖြစ်သောကြောင့် ဗာဟိရရုပ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပသာဒရုပ်ငါးခု၊ ဟဒယရုပ်-ဟု ဆိုအပ်သော ခြောက်ပါးအပြားရှိသော ရုပ်သည် &lt;b&gt;ဝတ္ထုရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဤမှတပါးသော ၂၂-ပါးသော ရုပ်သည် &lt;b&gt;အဝတ္ထုရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဝတ္ထုရုပ် အဝတ္ထုရုပ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၈။ ။ဤဝတ္ထုရုပ် ၆-ခုမှ တပါးသော ၂၂-ပါးသော ရုပ်သည် &lt;b&gt;အဝတ္ထုရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဣန္ဒြိယရုပ်၊ အနိန္ဒြိယရုပ်&lt;/h3&gt;၂၀။ ။ &lt;b&gt;ပသာဒ, ဘာဝ, ဇီဝိတသင်္ခတံ အဋ္ဌဝိဓမ္ပိ ဣန္ဒြိယရူပံ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပသာဒရုပ်ငါးခု၊ ဘာဝရုပ်နှစ်ခု၊ ဇီဝိတရုပ်-ဟု ဆိုအပ်သော ရှစ်ပါးအပြားရှိသော ရုပ်သည် &lt;b&gt;ဣန္ဒြိယရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဤမှတပါးသော ၂၀-သော ရုပ်သည် &lt;b&gt;အနိန္ဒြိယရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဣန္ဒြိယရုပ်၊ အနိန္ဒြိယရုပ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၀။  ။ပဉ္စဝိညာဏ်တို့၌၎င်း၊ ဣတ္ထိလိင် အစရှိသည်တို့၌၎င်း၊ သဟဇာတဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့ကို စောင့်ခြင်း၌၎င်း၊ အစိုးရသည်အဖြစ်နှင့် ယှဉ်ခြင်းကြောင့် ရှစ်ပါးအပြားရှိသော ရုပ်သည်&lt;hr&gt; ၁။ ဤရုပ်ခြောက်ပါးသည် စိတ်စေတသိက်တို့၏ တည်ရာမှီရာ ဖြစ်သောကြောင့် ဝတ္ထုရုပ် မည်၏။&lt;br&gt;ပသာဒရုပ် ငါးပါးသည် ပဉ္စဒွါရဝီထိ စိတ်စေတသိက်တို့၏ ဖြစ်ရာဖြစ်သောကြောင့် ဒွါရရုပ် မည်၏။&lt;br&gt;ဝိညတ်ရုပ် ၂-ပါးကား ပါဏာတိပါတ စသော ကံတို့၏ ဖြစ်ရာဖြစ်သောကြောင့် ဒွါရရုပ် မည်၏၊ ကြွင်းသော ရုပ် ၂၁-ပါးသည် စိတ်စေတသိက်တို့၏ ဖြစ်ရာ မဟုတ်သောကြောင့် အဒွါရရုပ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ဣန္ဒြိယရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ယင်းအရ အကျယ်ချဲ့၍ ပြဦးအံ့—ငါးပါးအပြားရှိသော ပသာဒရုပ်၏ မိမိ၏ထက်ခြင်း, မထက်ခြင်း အစရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ထိုစက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့၏လည်း ထက်ခြင်း, မထက်ခြင်း အစရှိသည်အဖြစ်သို့ ရောက်စေခြင်းကြောင့် စက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့၌ အစိုးရသည်အဖြစ်သည် ဖြစ်၏။ ဘာဝရုပ်နှစ်ခုအပေါင်း၏လည်း အကြင်အကြင် မိမိတို့၏ဥစ္စာဖြစ်ကုန်သော အကြောင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော်လည်း ထိုဣတ္ထိလိင် အစရှိသည်တို့၏ များသောအားဖြင့် [?]ရှိသော သန္တာန်၌သာလျှင် ထိုထိုသို့သော ဣတ္ထိလိင် အစရှိသော အခြင်းအရာဖြင့် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဣတ္ထိလိင် အစရှိသည်တို့၌လည်း အစိုးရသည်အဖြစ်သည် ဖြစ်၏။ ဣန္ဒြိယပစ္စည်း၏ အဖြစ်ကြောင့် အစိုးရသည်အဖြစ် မဟုတ်ပေ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဇီဝိတိန္ဒြေ၏လည်း ထိုသဟဇာတဖြစ်ကုန်သော ကမ္မဇရုပ်တို့၏ အကြင်အကြင် မိမိတို့၏ဥစ္စာဖြစ်ကုန်သော တခဏမျှ တည်ခြင်း၏ ဇီဝိတိန္ဒြေနှင့် စပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် သဟဇာတ်ဖြစ်ကုန်သော ကမ္မဇရုပ်တို့ကို စောင့်ခြင်း၌ အစိုးရသည်အဖြစ်သည် ဖြစ်၏။ မိမိ-ဟု ဆိုအပ်သော ဇီဝိတိန္ဒြေသည်လည်း မိမိနှင့် ထားအပ်သော တရားနှင့် စပ်သဖြင့်သာလျှင် ဖြစ်၏။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူ၊ လှေသူကြီးသည် လှေနှင့် စပ်သဖြင့်သာလျှင် ဖြစ်သကဲ့သို့တည်း။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁။ ဤရုပ်ရှစ်ပါးသည် ပဉ္စဝိညာဏ်စိတ်တို့၌ အစိုးရသောကြောင့် &lt;b&gt;ဣန္ဒြိယရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ကြွင်းသော ရုပ် ၂၀-ကား အစိုးမရသောကြောင့် &lt;b&gt;အနိန္ဒြိယရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ဣန္ဒြိယရုပ် ၈-ပါး&lt;br&gt;(၁) စက္ခုပသာဒရုပ်သည် စက္ခုဝိညာဏ် နာမက္ခန္ဓာကို အစိုးရ၏။ &lt;br&gt;(၂) သောတပသာဒရုပ်သည် သောတဝိညာဏ်၊ &lt;br&gt;(၃) ဃာနပသာဒရုပ်သည် ဃာနဝိညာဏ်။ &lt;br&gt;(၄) ဇိဝှါပသာဒရုပ်သည် ဇိဝှါဝိညာဏ်။ &lt;br&gt;(၅) ကာယပသာဒရုပ်သည် ကာယဝိညာဏ် နာမက္ခန္ဓာကို အစိုးရ၏။ &lt;br&gt;(၆) ဣတ္ထိဘာဝရုပ်သည် ဣတ္ထိလိင်ကို အစိုးရ၏။ &lt;br&gt;(၇) ပုမ္ဘာဝရုပ်သည် ပုလ္လိင်ကို အစိုးရ၏။ &lt;br&gt;(၈) ဇီဝိတရုပ်သည် မိမိနှင့် သဟဇာတ်ဖြစ်သော ကမ္မဇရုပ်တို့ကို အစိုးရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;သြဠာရိကရုပ်၊ သုခုမရုပ်&lt;/h3&gt;၂၁။ ။ပသာဒ, ဝိသယသင်္ခတံ ဒွါဒသဝိဓမ္ပိ &lt;b&gt;သြဠာရိကရူပံ&lt;/b&gt;၊ သန္တိကေရူပံ, သပ္ပဋိဃရူပဉ္စ။ ဒူရေရံ &lt;b&gt;သုခုမရူပံ&lt;/b&gt;၊ ဒူရေရူပံ, အပ္ပဋိဃရူပဉ္စ။&lt;br&gt;ပသာဒရုပ်ငါးခု, ဝိသယရုပ် ၇-ခု-ဟု ဆိုအပ်သော ၁၂-ပါးအပြားရှိသော ရုပ်သည် &lt;b&gt;သြဠာရိကရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဝါ-ရုန့်ရင်း ကြမ်းတမ်းသော ရုပ် မည်၏၊ &lt;b&gt;သန္တိကေရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဝါ-နီးသော ရုပ် မည်၏၊ &lt;b&gt;သပ္ပဋိဃရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဝါ-ထိပါးခြင်းရှိသော ရုပ်လည်း မည်၏၊ ဤမှတပါးသော ၁၆-ခုသော ရုပ်သည် &lt;b&gt;သုခုမရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဝါ-သိမ်မွေ့သောရုပ် မည်၏၊ &lt;b&gt;ဒူရေရုပ်&lt;/b&gt; လည်းမည်၏၊ ဝါ-ဝေးသောရုပ်လည်း မည်၏၊ &lt;b&gt;အပ္ပဋိဃရုပ်&lt;/b&gt; လည်းမည်၏၊ ဝါ-ထိပါးခြင်းမရှိသောရုပ်လည်း မည်၏။&lt;h3&gt;သြဠာရိကရုပ်, သုခုမရုပ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၁။ ။အာရုံ အာရမ္မဏိက အဖြစ်သို့ ရောက်သည်အစွမ်းဖြင့် ရုန့်ရင်းသည်၏အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သြဠာရိကရုပ်&lt;/b&gt;[၁] မည်၏၊ ထိုသို့ ရုန့်ရင်းသည်၏အဖြစ်ကြောင့်သာလျှင် ထိုးထွင်း၍ သိလွယ်သည်အဖြစ်ကြောင့် နီးသောရုပ်[၂] မည်၏၊ မိမိ၏အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ မိမိ၏မှီရာဖြစ်သော မဟာဘုတ်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ ရောက်သည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော မရောက်သည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော ဝတ္ထု, အာရုံတို့၏ အကြင်ရွှေရှုတော်တည့်ကြသည်ဖြစ်သည် အကြင်အချင်းချင်း ပေါင်းဆုံမိခြင်းသည်ရှိ၏၊ ထိုရွှေရှုတော်တည့်ကြသည်အဖြစ်သည် အားရှိသောသူနှစ်ယောက်တို့၏ ထိခိုက်တိုးဝှေ့ခြင်းနှင့်တူ၏၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;ပဋိဃ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ဤရုပ် ၁၂-ပါးသည် အာရုံ အာရမ္မဏိက အဖြစ်သို့ ရောက်သည်အစွမ်းဖြင့် ရုန့်ရင်း ကြမ်းတမ်းသည် အဖြစ်ကြောင့် ဝ-ထင်မြင်လွယ်သောကြောင့် သြဠာရိကရုပ် မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ထိုသို့ ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းသည်ဖြစ်၍ ထိုးထွင်း၍ သိရန် လွယ်ကူသောကြောင့် သန္တိကေရုပ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ယင်းစကား ထင်ရှားအောင် ဖော်ပြဦးအံ့—နှစ်ယောက်ကုန်သော သူတို့၏ ထိပါးမှုဖြစ်လတ်သော် အားနည်းသောသူ၏ လှုပ်ခြင်းဖြစ်သကဲ့သို့ ဤအတူ သြဠာရိကရုပ်တို့၏ အချင်းချင်းဆိုင်မိသည်ရှိသော် နာမ်သဘောရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် အားနည်းသော ဘဝင်၏ လှုပ်ခြင်းသည် ဖြစ်၏၊ အကြင်သြဠာရိကရုပ်အား အချင်းချင်းဆိုင်မိခြင်းသည်ရှိ၏။ ထိုသြဠာရိကရုပ်သည် &lt;b&gt;သပ္ပဋိဃရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုသပ္ပဋိဃရုပ်တို့တွင် ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံသည် မိမိအစွမ်းအားဖြင့် ကာယပသာဒသို့ ရောက်၏၊ ဃာနပသာဒ, ဇိဝှါပသာဒ, ကာယပသာဒ, ဂန္ဓာရုံ, ရသာရုံတို့သည် မိမိတို့၏မှီရာပသာဒ၏ အစွမ်းဖြင့် အချင်းချင်း ရောက်ကုန်၏၊ စက္ခုပသာဒ, သောတပသာဒ, ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံတို့သည် မိမိ၏အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ မိမိတို့၏မှီရာ မဟာဘုတ်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ နှစ်ပါးသော အပြားအားဖြင့်လည်း မရောက်ကုန်၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏၊ သြဠာရိကရုပ်မှတပါးသော ၁၆-ပါးအပြားရှိသော ရုပ်သည် ရုန့်ရင်းသည်၏အဖြစ် အစရှိသော သဘောမရှိခြင်းကြောင့် ဝ-မရုန့်ရင်းသောကြောင့် &lt;b&gt;သုခုမရုပ်&lt;/b&gt;စသည် မည်၏။&lt;h3&gt;ဥပါဒိန္နရုပ်, အနုပါဒိန္နရုပ်&lt;/h3&gt;၂၂။ ။ကမ္မဇံ &lt;b&gt;ဥပါဒိန္နရူပံ&lt;/b&gt;၊ ဣတရံ &lt;b&gt;အနုပါဒိန္နရူပံ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ကမ္မဇရုပ် ၁၇-ခုသည် &lt;b&gt;ဥပါဒိန္နရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဝါ-အာရုံပြုသောအားဖြင့် တဏှာဒိဋ္ဌိတို့သည် ကပ်အပ်သော ကံသည် အကျိုး၏အဖြစ်ဖြင့် ယူအပ်သောကြောင့် ဥပါဒိန္နရုပ် မည်၏၊ ဤမှတပါးသော ၁၀-ပါးသော ရုပ်သည် &lt;b&gt;အနုပါဒိန္နရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဝါ-အာရုံပြုသောအားဖြင့် တဏှာဒိဋ္ဌိတို့သည် ကပ်အပ်သော ကံသည် အကျိုး၏အဖြစ်ဖြင့် မယူအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အနုပါဒိန္နရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;hr&gt; ၁။ အာရုံ အာရမ္မဏိကအားဖြင့် ထိပါးခြင်း, မဟာဘုတ်အချင်းချင်း ထိပါးခြင်းနှင့်တကွ ဖြစ်သောကြောင့် သပ္ပဋိဃရုပ် မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ကြွင်းသော ရုပ်သည် ဆိုအပ်ပြီးသော ထိပါးခြင်း မရှိသောကြောင့် အပ္ပဋိဃရုပ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဥပါဒိန္နရုပ်, အနုပါဒိန္နရုပ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၂။ ။ကံကြောင့်ဖြစ်သော ၁၇-ပါးအပြားရှိသော ရုပ်သည် တဏှာဒိဋ္ဌိတို့သည် ကပ်အပ်သော တေဘူမကကံသည် မိမိ၏အကျိုး၏အဖြစ်ဖြင့် ယူအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဥပါဒိန္နရုပ်&lt;/b&gt;[၁] မည်၏၊ ဤကမ္မဇရုပ် ၁၇-ပါးမှတပါးသော မယူအပ်သေးသည်ကို ယူသောနည်းဖြင့် ၁၀-ပါးအပြားရှိသော ရုပ်သည် &lt;b&gt;အနုပါဒိန္နရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;သနိဒဿနရုပ်, အနိဒဿနရုပ်&lt;/h3&gt;၂၃။ ။&lt;b&gt;ရူပါယတနံ သနိဒဿနရူပံ၊ ဣတရံ အနိဒဿနရူပံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရူပါရုံသည် &lt;b&gt;သနိဒဿနရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဝါ-မြင်ခြင်းနှင့်တကွဖြစ်သော ရုပ် မည်၏၊ ဝါ-မြင်အပ်သည်နှင့်တကွဖြစ်သော ရုပ် မည်၏၊ ဝါ-မြင်အပ်သည်အဖြစ်နှင့်တကွဖြစ်သော ရုပ် မည်၏။ ဤမှတပါးသော ၂၇-ခုသော ရုပ်သည် &lt;b&gt;အနိဒဿနရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ဝါ-မြင်ခြင်းမရှိသော ရုပ် မည်၏၊ ဝါ-မြင်အပ်သည်မရှိသော ရုပ် မည်၏၊ ဝါ-မြင်အပ်သည်အဖြစ်မရှိသော ရုပ် မည်၏။&lt;h3&gt;သနိဒဿနရုပ်, အနိဒဿနရုပ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၃။ ။ရှုအပ်သည်အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော မြင်အပ်သော သဘောနှင့်တကွဖြစ်တတ်သောကြောင့် ရူပါရုံသည် &lt;b&gt;သနိဒဿနရုပ်&lt;/b&gt;[၂] မည်၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ စက္ခုဝိညာဏ်၏အာရုံအဖြစ်ကို နိဒဿန ဟု ဆိုအပ်၏၊ ထိုရှုအပ်သော သဘော၏ ရူပါရုံမှတပါး မရှိသည်အဖြစ်သည် မရှိသော်လည်း ရူပါရုံမှတပါးကုန်သော တရားတို့မှ ထိုရူပါရုံကို အထူးပြုခြင်းငှါ တပါးကိုကဲ့သို့ ပြု၍ ဆိုသင့်၏၊ ဤသို့—&lt;hr&gt; ၁။ တဏှာ ဒိဋ္ဌိတို့သည် ကပ်အပ်သော ကံသည် အကျိုး၏အဖြစ်ဖြင့် ယူအပ်သောကြောင့် ကမ္မဇရုပ်သည် ဥပါဒိန္နရုပ် မည်၏။&lt;br&gt;၂။ မြင်ခြင်းနှင့်တကွဖြစ်သောကြောင့် ကြည့်၍မြင်ကောင်းသောကြောင့် ရူပါရုံသည် သနိဒဿနရုပ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	နှလုံးပြု၍ “သဟနိဒဿနေန သနိဒဿန” ဟု ဆိုအပ်၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ဓမ္မ၏အဖြစ်ဖြင့် တူသည်၏အဖြစ်ကြောင့် မတူကုန်သော်လည်း တူကုန်သကဲ့သို့ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့၌ ထူးသည်အဖြစ်ကို ပြုတတ်သော အကြင်ရှုအပ်သော သဘောအထူးသည်ရှိ၏၊ ထိုအထူးကို တပါးကဲ့သို့ ပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်းငှါ သင့်၏၊ ထိုသို့ခေါ်ဝေါ်ရခြင်းအကျိုးကား—ဤသို့ တပါးကိုကဲ့သို့ ပြု၍ ခေါ်ဝေါ်အပ်သည်ရှိသော် အနက်အထူးကို သိစေခြင်းသည် ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;ဂေါစရဂ္ဂါဟိကရုပ်, အဂေါစရဂ္ဂါဟိကရုပ်&lt;/h3&gt;၂၄။ ။&lt;b&gt;စက္ခုသေတံ အသမ္ပတ္တဝသေန ဃာနာဒိတ္တယံ သမ္ပတ္တဝသေနာတိ ပဉ္စဝိဓမ္ပိ ဂေါစရဂ္ဂါဟိကရူပံ၊ ဣတရံ အဂေါစရဂ္ဂါဟိကရူပံ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;စက္ခုစသော ရုပ် ၂-ခုတို့၏ အပေါင်းသည် မရောက်သည်အစွမ်းဖြင့်, ဃာနစသော ရုပ် ၃-ပါး အပေါင်းသည် ရောက်သည်အစွမ်းဖြင့်, ဤငါးပါးအပြားရှိသော ရုပ်သည် အာရုံကိုယူတတ်သော ရုပ် မည်၏၊ ဤမှတပါးသော ၂၃-ပါးသော ရုပ်သည် အာရုံကိုမယူတတ်သော ရုပ် မည်၏။&lt;h3&gt;ဂေါစရဂ္ဂါဟိကရုပ်, အဂေါစရဂ္ဂါဟိကရုပ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၄။ ။အသမ္ပတ္တဝသေန-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို မိမိသို့မရောက်သော အာရုံ၏အစွမ်းဖြင့်၊ တနည်းကား—မိမိသည် အာရုံရှိရာအရပ်သို့ မရောက်သည်အစွမ်းဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ ထိုစကားမှန်၏၊ စက္ခုသောတရှိသို့ အဆင်း အသံတို့ မရောက်အပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ အာရုံကိုယူကုန်၏၊ တနည်းကား—မိမိတို့မူလည်း ထိုရူပါရုံတို့သို့ မရောက်ကုန်သည်ဖြစ်၍ အာရုံကိုယူကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် စက္ခုသောတံ။ ပ။ သဒ္ဒါယတနံ-ဟူသော ဤစကားကို ဆိုအပ်၏။ အနက်ကား—ထိုပဉ္စဝတ္ထုတို့တွင် စက္ခုနှင့် သောတသည်ကား
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တိမ်တိုက် အစရှိသည်တို့၏အတွင်း၌ရှိသော အာရုံ၏ လွန်ပြီးသော အာရုံ၌ ထိုစက္ခုသောတ၏ စက္ခုဝိညာဏ်, သောတဝိညာဏ်ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် မရောက်သော အာရုံကို ယူတတ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့ကြောင့်သာလျှင် စက္ခုပသာဒသည် ဝေးသောအရပ်၌တည်သော ဖလ်, တိမ်တိုက် အစရှိသည်တို့၏အတွင်း၌ တည်သော ရူပါရုံကို၎င်း၊ ကြီးစွာသောတောင် အစရှိသည်တို့၏၎င်း၊ အဆင်းကို၎င်း၊ စက္ခုဝိညာဏ်၏မှီရာဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့် မြင်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကောင်းကင် အစရှိသည်၌ ဖြစ်သော သဒ္ဒါရုံသည်၎င်း၊ ရေအိုင်တို့၏အတွင်း၌ တည်သော အသံသည်၎င်း၊ ခေါင်းလောင်း အစရှိသည်တို့၏ ပြင်းသော အသံသည်၎င်း၊ သောတပသာဒ၏ အာရုံဖြစ်၏၊ ထိုစက္ခုသောတသည် အာရုံရှိရာသို့ ရောက်၍ ထိုရူပါရုံ သဒ္ဒါရုံကိုယူ၏-ဟု တစုံတယောက်သော စောဒကဆရာသည် အကယ်၍ဆိုငြားအံ့၊ ဤသို့ဆိုသည်ရှိသော် ဒိဗ္ဗစက္ခု, ဒိဗ္ဗသောတ အဘိညာဏ်နှင့်ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ ဒိဗ္ဗစက္ခု, ဒိဗ္ဗသောတ အဘိညာဏ်-ဟု ဆိုအပ်သော အဓိဋ္ဌာန်ကို ပြီးစေခြင်းရှိသော်လည်း ထိုအဘိညာဏ်နှင့်ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ ထိုသို့အဓိဋ္ဌာန်အပ်သော အဝေး၌တည်သော သိမ်မွေ့သော ရူပါရုံ သဒ္ဒါရုံသည် ရောက်လာ၍ အာရုံဖြစ်လာသည်ဖြစ်ရာ၏၊ ထိုရူပါရုံ သဒ္ဒါရုံသည် အထူးထူးသော ကလာပ်၌ဖြစ်ကုန်သော ဘုတ်တို့၏ အဆက်အဆက်အားဖြင့် စက္ခုန္ဒြေသောတိန္ဒြေတို့၏ တည်ရာသို့ ရောက်လာ၏-ဟု အချို့သော စောဒကဆရာသည် အကယ်၍ဆိုငြားအံ့၊ ဤသို့ဆိုသည်ရှိသော် ကံ, စိတ်တို့ကြောင့်ဖြစ်သော ရူပါရုံသည်၎င်း၊ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော သဒ္ဒါရုံသည်၎င်း၊ ထိုစက္ခုန္ဒြေ, သောတိန္ဒြေတို့၏ အာရုံတို့ မဖြစ်ကုန်ပြီ၊ အကြောင်းသော်ကား– ထိုကံစိတ်တို့ကြောင့်ဖြစ်သော ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံတို့သည် ကိုယ်မှအပဖြစ်သော အရပ်၌ မဖြစ်ကုန်၊ ထို့ကြောင့် ထိုစက္ခုန္ဒြေ, သောတိန္ဒြေတို့၏ အာရုံမဖြစ်ကုန်၊ ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်၌ စက္ခုန္ဒြေ, သောတိန္ဒြေတို့၏ အာရုံဖြစ်ကုန်သော ထို
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံတို့ကို သာမညအားဖြင့်သာလျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစက္ခုသောတနှစ်ခုတို့၏ အပေါင်းသည် မိမိအနီး၌ဖြစ်သော အာရုံကို အကယ်၍ယူအံ့၊ ဤသို့ယူသည်ရှိသော် စက္ခုသမ္ဘာရစက္ခု-ဟု ဆိုအပ်သော ရူပါရုံကို မြင်ရာ၏၊ ထို့အတူ မျက်မှောင်မွေး၏အရင်းကိုလည်း မြင်ရ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သောတပသာဒသည် အသံ၏ဖြစ်ရာအရပ်ကို မှတ်ခြင်းသည်လည်း မဖြစ်ရာ၊ အသံကို နားထောင်၍ ပစ်သော လေးသမား၏ မိမိနားတွင်း၌သာလျှင် များကိုကျစေခြင်းသည် ဖြစ်ရာ၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုစက္ခုသောတနှစ်ပါးသည် မိမိအနီး၌သာလျှင် ဖြစ်သော အာရုံကို မယူနိုင်၊ ထို့ကြောင့် မရောက်သော အာရုံကိုသာ ယူ၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပဉ္စဝိညာဏ်၏မှီရာဖြစ်၍ ထိုထိုသို့သော အာရုံကိုယူခြင်းသဘောရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;ဂေါစရဂ္ဂါဟိကရုပ်&lt;/b&gt;[၁] မည်၏။ ဤပသာဒရုပ်ငါးခုမှတပါးသော ၂၃-ပါးအပြားရှိသော ရုပ်သည် အာရုံကိုယူခြင်းမရှိသောကြောင့် ဝါ-မယူသောကြောင့် &lt;b&gt;အဂေါစရဂ္ဂါဟိကရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ်, ဝိနိဗ္ဘောဂရုပ်&lt;/h3&gt;၂၅။ ။&lt;b&gt;ဝဏ္ဏ, ဂန္ဓာ, ရသော, ဩဇာ, ဘူတစတုက္ကဉ္စေတိ အဋ္ဌင်္ဂိကံ အဝိနိဗ္ဘောဂရူပံ၊ ဣတရံ ဝိနိဗ္ဘောဂရူပံ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ရူပါရုံ၎င်း, ဂန္ဓာရုံ၎င်း, ရသာရုံ၎င်း, ဩဇာ၎င်း၊ ဘူတရုပ်လေးခုအပေါင်း၎င်း, ဤသို့ ရှစ်ပါးအပြားရှိသော ရုပ်သည် အသီးအသီးမခွဲခြမ်းအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ဤမှတပါးသော ၂၀-သော ရုပ်သည် အသီးအသီးခွဲခြမ်းအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဝိနိဗ္ဘောဂရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ပသာဒငါးပါးသည် အာရုံကိုယူရာဌာနဖြစ်သောကြောင့် ဂေါစရဂ္ဂါဟိကရုပ် မည်၏။ ထိုပသာဒရုပ် ငါးပါးတို့တွင် စက္ခုနှင့် သောတ ၂-ပါးသည် မရောက်မထိသည်အစွမ်းဖြင့် အာရုံကိုယူတတ်၏။ ဃာန, ဇိဝှါ, ကာယ ၃-ပါးသည် ရောက်သည်အစွမ်းဖြင့် အာရုံကိုယူတတ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ်, ဝိနိဗ္ဘောဂရုပ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၅။ ။ရှုအပ်ကြည့်အပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဝဏ္ဏ&lt;/b&gt;[၁] မည်၏၊ မိမိဥပါဒ်၏အခြားမဲ့၌ ဌိခဏမှာ ရုပ်ကိုဖြစ်စေတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဩဇာ&lt;/b&gt;[၂] မည်၏၊ တစုံတခုသော ရုပ်ဖြစ်ရာအရပ်၌ အချင်းချင်းအသီးအသီးဖြစ်ခြင်း၏ မရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ်&lt;/b&gt;[၃] မည်၏၊ ရူပဘုံ၌ အနံ့အစရှိသည်တို့၏မရှိ-ဟု ယူလေ့ရှိသော ဆရာတို့၏အယူကိုလည်း ထိုထိုသို့သော အဋ္ဌကထာ ဋီကာတို့၌ ဆရာတို့သည် ပယ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၆။ ။&lt;b&gt;ဣစ္စေဝမဋ္ဌဝီသတိ၊ ဝိဓမ္ပိ စ ဝိစက္ခဏာ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;b&gt;အဇ္ဈတ္တိကာဒိဘေဒေန၊ ဝိဘဇန္တိ ယထာရဟံ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;အယမေတ္ထ ရူပဝိဘာဂေါ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့် ၂၈-ပါးအပြားရှိသည်လည်းဖြစ်သော ရုပ်ကိုသာလျှင် ထိုက်သည်အားလျော်စွာ အဇ္ဈတ္တိကရုပ် အစရှိသည်တို့၏အပြားဖြင့် ပညာရှိတို့သည် ဝေဖန်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၆။ ။ဣစ္စေဝံ-ဟူသော ဤပါဌ်၌ ဣတိသဒ္ဒါသည် ပကာရအနက်ရှိ၏၊ ထိုပကာရအနက်ရှိသော ဣတိသဒ္ဒဖြင့် ဤသဂြိုဟ်ကျမ်း၌ မလာသော်လည်း အလုံးစုံသော ဒုက်-တိက် အစရှိသော အပြားကို ပေါင်းယူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရူပဝိဘာဂအဖွင့်ပြီး၏။&lt;hr&gt; ၁။ ရှုအပ်ကြည့်အပ်သောကြောင့် ရူပါရုံသည် ဝဏ္ဏ မည်၏။&lt;br&gt;၂။ မိမိဟုဆိုအပ်သော ဩဇာဓာတ် ဖြစ်ပြီးသည်နောက် ဌိခဏ၌ ရုပ်ကိုဖြစ်စေတတ်သောကြောင့် ဩဇာ မည်၏။&lt;br&gt;၃။ ဤရုပ် ၈-ပါးသည် အသီးအသီး တပါးစီခွဲ၍မရသောကြောင့် အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ရူပသမုဋ္ဌာန&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;ကံကရုပ်ကို ဖြစ်စေပုံ&lt;/h3&gt;၂၈။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ ကာမာဝစရံ ရူပါဝစရဉ္စေတိ ပဉ္စဝီသတိဝိဓမ္ပိ ကုသလာကုသလကမ္မမဘိသင်္ခတံ အဇ္ဈတ္တိကသန္တာနေ ကမ္မသမုဋ္ဌာနရူပံ ပဋိသန္ဓိမုပါဒါယ ခဏေ ခဏေ သမုဋ္ဌာပေတိ&lt;/b&gt;။ ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုလေးပါးသော အကြောင်းတို့တွင် ကာမာဝစရကုသိုလ်ကံ, အကုသိုလ်ကံနှစ်ဆယ်၎င်း၊ ရူပါဝစရကုသိုလ် ငါးခု၎င်း၊ ဤသို့ နှစ်ဆယ့်ငါးပါးအပြားရှိသော ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံသည် အဇ္ဈတ္တိကသန္တာန်၌ ပြုပြင်အပ်သော ကံကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်ကို ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ဥပါဒ်ကို အစပြု၍ ခဏတိုင်း ခဏတိုင်း ဖြစ်စေ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ရူပသမုဋ္ဌာန&lt;/b&gt;&lt;h3&gt;ကံကရုပ်ကိုဖြစ်စေပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၈။ ။အဘယ်မျှလောက်ကုန်သော ထိုကံစသည်တို့သည် ရုပ်ကိုဖြစ်စေကုန်သနည်း၊ ထိုကံစသော တရားတို့သည် အဘယ်သို့သော အကြောင်းဖြင့် ရုပ်ကိုဖြစ်စေကုန်သနည်း၊ ထိုကံစသော တရားတို့သည် အဘယ်ဘုံ၌ ရုပ်ကိုဖြစ်စေကုန်သနည်း၊ ထိုကံစသော တရားတို့သည် အဘယ်အခါ၌ ရုပ်ကိုဖြစ်စေကုန်သနည်း၊ ဤသို့သောဝေဒနာကို နှလုံးထား၍ တတ္ထ-ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပဋိသန္ဓိမုပါဒါယ-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏကို အစပြု၍-ဟု အနက်ပေး။ ခဏေ ခဏေ ဟူသည်ကား၊ တခုခုသော စိတ်၏ သုံးပါး သုံးပါးကုန်သော&lt;hr&gt; ၁။ ကာမာဝစရ ကုသိုလ်ကံ, အကုသိုလ်ကံ, ရူပါဝစရ ကုသိုလ်ကံအားဖြင့် ၂၅-ပါးသော ကံသည် ကမ္မဇရုပ်ကို ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏမှစ၍ ခဏတိုင်း ခဏတိုင်း မပြတ်မလပ် စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ရေသည်ရှိသော် ၁၇-ချက်မြောက်သော စိတ်၏ ဥပါဒ်တိုင်အောင် ဖြစ်စေ၏။ ၎င်း ၁၇-ချက်မြောက်သော စိတ်၏ ဌိခဏမှစ၍ ကမ္မဇရုပ်ကို မဖြစ်စေတော့ပြီ။ အရူပါဝစရ ကုသိုလ်ကံသည်ကား ရုပ်မဖြစ်စေလိုသော ရူပဝိရာဂဘာဝနာ၏ အစွမ်းကြောင့် ရုပ်ကို မဖြစ်စေ-ဟူလို။ဖြစ်စေ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ခဏတို့၌ မပြတ်သာလျှင်-ဟု ဆိုလို၏၊ တပါးကုန်သော ဆရာတို့သည်ကား စိတ်၏ ဌိခဏကို၎င်း၊ ဘင်ခဏ၌ ရုပ်၏ဖြစ်ခြင်းကို၎င်း တားမြစ်ကုန်၏၊ ထိုခဏ၏ မရှိခြင်း, ဘင်ခဏ၌ ရုပ်မဖြစ်ခြင်းတို့တွင် ဌိခဏမရှိခြင်း၌ ထိုအပရေဆရာတို့၏ အကြောင်းကို၎င်း၊ အလိုကို၎င်း၊ ဌိခဏကို မြစ်သောစကား၌ အလိုကို၎င်း အောက်စတုတ္ထပိုင်းအတွင်း၌ အကယ်၍ကား ဆိုအပ်၏။ ထိုသို့ ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော်လည်း ဤဆဋ္ဌပိုင်းအဖွင့်၌ ဘင်ခဏတွင် ရုပ်မဖြစ်ခြင်း၌ အကြောင်းနှင့်၎င်း၊ ထိုဘင်ခဏ၌ ရုပ်ဖြစ်ခြင်းကို မြစ်သောစကား၌ အဖြေစကားနှင့်၎င်းတကွ သင်ယူလွယ်ခြင်းအကျိုးငှါ ပေါင်း၍ဖွင့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဥပ္ပန္နံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ-ဤသို့ အစရှိကုန်သော ပါဠိတို့ကို အကျယ်ဝေဖန်ရာ၌ ဘင်ခဏ၌ ခဏသုံးပါးသို့ ရောက်ဆဲသာ မည်၏။ ဖြစ်ဆဲမမည်၊ ဥပါဒ်ခဏ၌ ဖြစ်သော်လည်း မည်၏၊ ခဏသုံးပါးသို့ ရောက်ဆဲလည်းမည်၏။ ဤသို့စသော စကားဖြင့် ဘင်, ဥပါဒ်တို့ကိုသာလျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏၊ စိတ်၏ ဌိခဏကို မဟောအပ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သင်္ခတတရားတို့၏ ဖြစ်ဆဲသည်၎င်း၊ ပျက်ဆဲသည်၎င်း၊ တည်ပြီးသော သင်္ခတတရား၏ ဖောက်ပြန်သည်၏အဖြစ်သည်၎င်း ထင်၏၊ ဤသို့ဟောတော်မူသောကြောင့် ထင်သည်ရှိ၏-ဟူသော ဤစကားကို အကယ်၍ဆိုအံ့။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တခုသော သင်္ခတတရား၌ ဖောက်ပြန်သည်၏အဖြစ်ကို မရအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ “ပညာယ” သဒ္ဓါဖြင့် ဟောတော်မူခြင်းကြောင့်၎င်း၊ ထိုသုတ္တန်ပါဠိတော်၌လည်း အပေါင်းဖြစ်သော သင်္ခတတရားတို့၏ တည်ခြင်းကိုသာလျှင် မြတ်စွာဘုရားဟောတော်မူအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် စိတ်၏ ဌိသည် သုတ္တန်, အဘိဓမ္မာ ပါဠိတော်၌ မထင်၊ အဘိဓမ္မာ၌ ခဏကို မဟောခြင်းသည်လည်း ခပ်သိမ်းသော အပြားအားဖြင့် ဌိခဏ၏ဖြစ်ခြင်းကို မြစ်သည်သာတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကြင်အခါ၌ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်အား သမုဒယသစ္စာသည် ချုပ်၏၊ ထိုအခါ၌ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား ဒုက္ခသစ္စာသည် ဖြစ်သော်လော-ဟူ၍ ပြဿနာ နော, ဟူ၍တားမြစ်ခြင်းကြောင့် ဘင်ခဏ၌ ရုပ်၏ဖြစ်ခြင်းသည် အကြောင်းကြောင့်မရှိ၊ ထို့ကြောင့် အလုံးစုံလည်းဖြစ်ကုန်သော ရုပ်ကိုဖြစ်စေတတ်ကုန်သော ပစ္စည်းတို့သည် စိတ်၏ဥပါဒ်၌သာလျှင် ရုပ်ကိုဖြစ်စေတတ်ကုန်၏၊ ဤသို့ အချို့သော ဆရာတို့သည် ပြောဆိုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစိတ်၏ ဘင်ခဏ၌ ရုပ်၏ဖြစ်ခြင်းကို မြစ်သောစကား အဖြေကို ဆိုဦးအံ့—တခုတည်းသော တရား၌သာလျှင် ဥပါဒ်အခိုက်မှ ပြားသော ဘင်-ဟု ဆိုအပ်သော အခိုက်အတန့်ကို အလိုရှိအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူသာလျှင်&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဘင်သို့ ရှေ့ရှုဖြစ်သော အခိုက်အတန့်ကို အလိုရှိအပ်၏၊ ဤဘင်သို့ ရှေ့ရှုဖြစ်သော အခိုက်အတန့်သည် ဌိ မည်၏၊ မိမိပဝတ္တိလက္ခဏ နည်းကို ပြတော်မူသောကြောင့် ထိုဌိကို ဝိဘင်း၌ မြတ်စွာဘုရားသည် တိုက်ရိုက် မဟောအပ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သင်္ခတတရား၏ သာလျှင် လက္ခဏာကို ဟောခြင်းငှါ ဖြစ်၏ အစရှိသည်တို့ကို မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ထို“ဥပ္ပါဒေဝ ဝယော” အစရှိသော ပါဌ်၌လည်း အပေါင်းဖြစ်သော သင်္ခတတရား၏ တည်ခြင်းကို မဟောအပ်။ ပ, ဟူသော ဥပသာရပုဒ်၏ ဓာတ်တို့၏အနက်၌သာလျှင်ဖြစ်သောကြောင့် ပညာယတိ-ဟူသော ပုဒ်၏ သိအပ်၏-ဟူသော အနက်ကို မှတ်အပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဘင်၌ ရုပ်၏မဖြစ်ခြင်းကို စိတ္တဇရုပ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်သာလျှင် ဟောအပ်၏၊ အရူပဘုံကိုမူလည်း ရည်၍ ဟောအပ်၏၊ အကြင် ရသင့်သည်အားလျော်စွာ ယောဇနာခြင်းသည်ရှိ၏။ ဤယထာလာဘယောဇနာခြင်းသည် ယမိုက်ပါဠိတော်၏ သဘောသာတည်း၊ ထို့ကြောင့် စိတ်၏ ဌိသည် မရှိသည်ကားမဟုတ်, ရှိသည်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သာတည်း၊ ဘင်၌လည်း ရုပ်၏ မဖြစ်သင့်ခြင်းသည် မဟုတ်, ဖြစ်သင့်သည်သာတည်း။&lt;h3&gt;စိတ်က ရုပ်ကို ဖြစ်စေပုံ&lt;/h3&gt;၂၈။ ။&lt;b&gt;အရူပဝိပါကဒွေပဉ္စဝိညာဏဝဇ္ဇိတံ ပဉ္စသတ္တတိဝိဓမ္ပိ စိတ္တံ စိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပံ ပဌမဘဝင်္ဂမုပါဒါယ ဇာယန္တမေဝ သမုဋ္ဌာပေတိ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အရူပဝိပါက်လေးခု, ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀, ရဟန္တာတို့၏ စုတိစိတ်သည် ကြဉ်အပ်သော ၇၅-ပါးအပြားရှိသည်လည်းဖြစ်သော စိတ်သည် စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်ကို ပဌမဘဝင်ကို အစပြု၍ ဥပါဒ်ဆဲဖြစ်၍သာလျှင် အဇ္ဈတ္တိကသန္တာန်၌ ဖြစ်စေ၏။&lt;h3&gt;စိတ်ကရုပ်ကိုဖြစ်စေပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၈။ ။ရုပ်၌တပ်ခြင်းကင်းသော ဘာဝနာသည် ဖြစ်စေအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့် အကြောင်းဖြစ်သော ကံ၏ ထိုရုပ်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ရုပ်၏တည်ရာအရပ်မဟုတ်သောကြောင့်၎င်း၊ အရူပဝိပါက်[၁] လေးခုတို့၎င်း၊ ရုပ်ကိုဖြစ်စေခြင်း၌ ထူးသော အကြောင်းဖြစ်ကုန်သော ဈာနင်တို့နှင့် ယှဉ်ခြင်းမရှိသောကြောင့် ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ်[၂] ၁၀-တို့၎င်း၊ ဤသို့ ၁၄-ပါးသော စိတ်တို့သည် ရုပ်ကို မဖြစ်စေကုန်၊ ထို့ကြောင့် “အာရုပ္ပဝိပါကဒွေပဉ္စဝိညာဏဝဇ္ဇိတံ” ဟူသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ ပဋိသန္ဓေစိတ်သည်၎င်း၊ စုတိစိတ်သည်၎င်း၊ တခုယုတ် နှစ်ဆယ်သော ဘဝင်၌ အတွင်းဝင်သောကြောင့် စိတ်အထူးမဖြစ်၊ ထို့ကြောင့်&lt;hr&gt; ၁။ အရူပဝိပါက်စိတ်ကား ရုပ်ဖြစ်ရာဘုံမဟုတ်သောကြောင့် ရုပ်ကို မဖြစ်စေနိုင်။&lt;br&gt;၂။ ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ်စိတ်ကား ဟိတ်, ဈာနင်, မဂ္ဂင်တို့နှင့် မယှဉ်သဖြင့် စိတ်အင်္ဂါ အားနည်းသောကြောင့် ရုပ်ကို မဖြစ်စေနိုင်-ဟုမှတ်။ဖြစ်စေ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုပဋိသန္ဓေစိတ် ကြဉ်ခြင်းကို မပြုအပ်၊ ကြဉ်ခြင်းကို အကယ်၍ကား မပြုအပ်၊ ထိုသို့မပြုအပ်သော်လည်း ပသာဒပစ္စည်းကင်းသောကြောင့်၎င်း၊ ဗာဟိရဖြစ်ကုန်သော အာဟာရ အစရှိသည်တို့သည် မထောက်ပံ့အပ်သော အားနည်းသော ဝတ္ထုကိုမှီ၍ ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ မိမိ၏ဧည့်သည်ဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ကမ္မဇရုပ်တို့သည် စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ်တို့၏ အရာကိုယူ၍ တည်သောကြောင့်၎င်း၊ ပဋိသန္ဓေစိတ်သည် ရုပ်ကိုမဖြစ်စေတတ်။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;စုတိစိတ်၌ကား သမ္မောဟဝိနောဒနီမည်သော အဋ္ဌကထာ၌ ရှေးဦးစွာ ငြိမ်းပြီးသော အဝိဇ္ဇာတဏှာ-ဟု ဆိုအပ်သော အရင်းရှိသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သန္တာန်၌ ထူးသော အရာရှိသည်ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်သော ဖြစ်ခြင်းရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ရဟန္တာအရှင်၏သာလျှင် စုတိစိတ်သည် ရုပ်ကိုမဖြစ်စေနိုင်-ဟု ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မူလဋီကာကျမ်းပြု အရှင်အာနန္ဒာဆရာတို့သည်ကား—ခပ်သိမ်းကုန်သော သူတို့၏ စုတိစိတ်သည် ရုပ်ကို မဖြစ်စေနိုင်-ဟု ဆိုကုန်၏။ ထိုအာနန္ဒာဆရာတို့၏ အဆုံးအဖြတ်ကိုကား အကျဉ်းအားဖြင့် မူလဋီကာ အစရှိသည်တို့၌ အကျယ်အားဖြင့်ကား-အဘိဓမ္မတ္ထဝိကာသနီမည်သော ဋီကာ၌ ဆိုအပ်သော နည်းဖြင့် မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပဌမဘဝင်္ဂမုပါဒါယ-ဟူသည်ကား ပဋိသန္ဓေ၏အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သော ပဌမဘဝင်မှစ၍ ဖြစ်ဆဲဖြစ်၍သာလျှင် ဖြစ်စေ၏။ တည်ဆဲဖြစ်၍၎င်း, ပျက်ဆဲဖြစ်၍၎င်း ရုပ်ကို မဖြစ်စေနိုင်၊ အဘယ့်ကြောင့် မဖြစ်စေနိုင်သနည်း-ဟူမူ အနန္တရ အစရှိသော ပစ္စည်းကို ရသဖြင့် ဥပါဒ်ခဏ၌သာလျှင် ရုပ်ကိုဖြစ်စေသော အစွမ်းနှင့် ယှဉ်သောကြောင့် ဖြစ်ဆဲဖြစ်၍သာ ရုပ်ကိုဖြစ်စေ၏။&lt;hr&gt; ၁။ စိတ်သည် အလွန်လျှင်မြန်သဖြင့်၎င်း၊ အနန္တရပစ္စည်း အာသေဝနပစ္စည်းကို မရသဖြင့်၎င်း၊ ရုပ်ကဲ့သို့ ဌိခဏ ဘင်ခဏတို့၌ အားမရှိသောကြောင့် ဌိခဏ ဘင်ခဏတို့၌ ရုပ်ကို မဖြစ်စေနိုင်၊ ရုပ်၏ဥပါဒ်ခဏ၌သာ အနန္တရပစ္စည်း အာသေဝနပစ္စည်းကိုရ၍ အားကြီးသောကြောင့် ပဋိသန္ဓေနောင် ပဌမဘဝင်၏ ဥပါဒ်မှစ၍ ဥပါဒ်တိုင်း ဥပါဒ်တိုင်း ရုပ်ကိုဖြစ်စေနိုင်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဣရိယာပုထ်ကိုဖြစ်စေပုံ&lt;/h3&gt;၂၉။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ အပ္ပနာဇဝနံ ဣရိယာပထမ္ပိ သစ္စာပေတိ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို ၇၅-ပါးသော စိတ်ရှိတွင် အပ္ပနာဇော ၂၆-ပါးသည် သွားခြင်း, ရပ်ခြင်း, ထိုင်ခြင်း, လျောင်းခြင်း ဣရိယာပုထ်ကိုလည်း ခိုင်စေ၏။&lt;h3&gt;ဣရိယာပုထ်ကိုဖြစ်စေပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၉။ ။ကိုယ်၌ တည်သော အမူအရာ၏ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် သွားခြင်း အစရှိသည်သည် &lt;b&gt;ဣရိယာပထ&lt;/b&gt;[၁] မည်၏။ သရုပ်အားဖြင့် သွားခြင်းအစရှိသော အခိုက်အတန့်ရှိသော ရုပ်၏ဖြစ်ခြင်းသည် ဣရိယာပထ မည်၏၊ အကြင်အကြင်သို့သော အပြားအားဖြင့် ဖြစ်သော ထိုဣရိယာပုထ်ကိုလည်း ခိုင်စေ၏၊ ထိုစကား မှန်၏-&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဝီထိစိတ်တို့နှင့် မရောယှက်သည်ဖြစ်၍ ဘဝင်ဖြစ်သည်ရှိသော် အင်္ဂါတို့သည် နှစ်ကုန်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ဆိုလတံ့ကုန်သော ထို ၃၂-ပါးအပြားရှိကုန်သော ဤနိုးသောစိတ်တို့သည်၎င်း၊ ဆိုအပ်ကုန်ပြီးသော ၂၆-ပါး အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သော ဤနိုးသောစိတ်တို့သည်၎င်း ဖြစ်ကုန်သည်ရှိသော် အင်္ဂါတို့သည် မနှစ်ကုန်။ ထိုနိုးသောစိတ်ဖြစ်သောအခါ၌ အင်္ဂါတို့သည် ခိုင်မာကုန်သည်ဖြစ်၍ အကြင်အကြင်သို့သော အပြားအားဖြင့် ဖြစ်သော ဣရိယာပုထ်ရှိသော အင်္ဂါ၏အဖြစ်ဖြင့်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ သွားခြင်း, လာခြင်း, ထိုင်ခြင်း စသော ကြိယာသည် ဣရိယာ မည်၏။ ၎င်းဣရိယာ၏ အကြောင်းဖြစ်သော သွားသောအခိုက်အတန့်, လာသောအခိုက်အတန့် အတွင်း၌ ဖြစ်သော ရုပ်တရားသည် ဣရိယာပုထ် မည်၏။&lt;br&gt;အပ္ပနာဇော ဆဗ္ဗီသသည်၎င်း၊ ဣရိယာပုထ်ကို မပျက်စီးရအောင် တည်တံ့အောင် ထောက်ပံ့တတ်, ဖြစ်စေတတ်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;၎င်းအပ္ပနာဇောတို့သည် အာသေဝနပစ္စည်းကိုရ၍ အရှိန်အဟုန်ရှိသော်လည်း ကာမဇောတို့ကဲ့သို့ ရုန့်ရင်းသောစိတ် မဟုတ်သောကြောင့် ဝိညတ်ကို မဖြစ်စေနိုင်-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဝိညတ်ကိုဖြစ်စေပုံ&lt;/h3&gt;၃၁။ ။&lt;b&gt;ဝေဌဒ္ဓန ကာမာဝစရဇော၊ အဘိညာ ပန ဝိညတ္တိဉ္စ&lt;/b&gt;။ ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဝုဋ္ဌော, ကာမာဝစရဇော တခုယုတ် သုံးဆယ်၊ အဘိညာဏ်ဒွေးတို့ သည်ကား ကာယဝိညတ်, ဝစီဝိညတ်ကိုလည်း ဖြစ်စေကုန်၏။&lt;h3&gt;ဝိညတ်ကိုဖြစ်စေပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၁။ ။သက်သက်ရုပ် ဣရိယာပုထ်တို့ကိုသာလျှင် ဖြစ်စေကုန် သည် မဟုတ်ကုန်၊ စင်စစ်သော်ကား = ဝိညတ်ကိုလည်း ဖြစ်စေ ကုန်၏၊ ဤဝိညတ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော စိတ်စသည်ကို ဆိုရာ၌ သာမညအားဖြင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာဆိုသော်လည်း မနောဒွါရ၌ ဖြစ်ကုန်သော ဝု, ကာမာဝစရဇောတို့သည် ဝိညတ်ကို ဖြစ်စေတတ် ကုန်၏၊ ထို့ အတူ ရယ်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သော စိတ်တို့သည်လည်း မနောဒွါရ၌သာ ဖြစ်ကုန်၏၊ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ပဉ္စဒွါရ၌ ဖြစ်သော စိတ်တို့၏ အလုံးစုံ အားနည်းသည်အဖြစ်ကြောင့်တည်း၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဣရိယာပုထ် ဝိညတ်တို့တွင် ရုပ်မှ လွတ်သော ဣရိယာပုထ် သည်၎င်း၊ ဝိညတ်သည်၎င်း အကယ်၍ကား မရှိပေ၊ ထိုသို့မရှိသော် လည်း အလုံးစုံသော ရုပ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော စိတ်သည် ရုပ်ကို ခိုင်စေတတ်သည်မဟုတ်၊ ဝိညတ်-ဟု ဆိုအပ်သော အခြင်းအရာ ထူးကို ဖြစ်စေတတ်သည်မဟုတ်၊ အထူးအားဖြင့် အကြင်စိတ်သည် ဝိညတ်ကို ဖြစ်စေ၏၊ ထိုစိတ်သည် ဣရိယာပုထ်၏ ဝိညတ်နှင့်တကွ&lt;hr&gt; ၁။ မနောဒွါရ၌ ဖြစ်သော ဝု, ကာမာဝစရဇော တခုယုတ် သုံးဆယ်၊ အဘိညာဏ်ဒွေး တို့သည် အားကြီးသောကြောင့် ဝိညတ်ကိုလည်း ဖြစ်စေနိုင်ကုန်၏၊ ဣရိယာပုတ်ကိုလည်း ထောက်ပံ့နိုင်ကုန်၏။&lt;br&gt;ပဉ္စဒွါရ၌ ဖြစ်သော ကာမာဝစရဇောတို့ကား အားနည်းသောကြောင့် ဝိညတ်စသည်တို့ကို မဖြစ်စေနိုင်-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကင်း၍ မဖြစ်သောကြောင့် စင်စစ်အားဖြင့် ဣရိယာပုထ်ကို ခိုင်စေ တတ်၏၊ ဣရိယာပုတ်ကို ခိုင်စေတတ်သော စိတ်သည် ရုပ်ကို ဖြစ်စေတတ်၏၊ ဤသို့သော အထူးကို ပြခြင်းငှါ ရုပ်မှ ဣရိယာပုထ် တို့ကို အသီးအခြား ယူခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;h3&gt;ရယ်ခြင်းကိုဖြစ်စေတတ်သောစိတ်&lt;/h3&gt;၃၂။ ။&lt;b&gt;သောမနဿဇဝနာနိ ပနေတ္ထ တေရသ ဟသိတုပ္ပါဒဉ္စ&lt;/b&gt;။ ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အထူးကို ဆိုဦးအံ့—ဤဝိညတ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော စိတ်တို့ တွင် ၁၃-ပါးကုန်သော သောမနဿ သဟဂုတ်ဇောတို့သည် ရယ်ရွှင်ခြင်းကိုလည်း ဖြစ်စေကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၂။ ။တေရသဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ကုသိုလ်မှ သောမနဿသဟဂုတ်ဇော ၄-ပါးတို့၎င်း၊ အကုသိုလ်မှ သောမနဿ သဟဂုတ် ဇောလေးပါးတို့၎င်း၊ ကြိယာမှ သောမနဿသဟဂုတ် ဇော ၅-ပါးတို့၎င်း၊ ဤသို့ ၁၃-ပါး ကုန်သော-ဟု အနက်ပေး။ ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် ဇောအရကို ဝေဖန်၍ ပြဦးအံ့။ ထို ၁၃-ပါးသော ဇောတို့တွင် ပုထုဇဉ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ရှစ်ပါးကုန်သော ကုသိုလ်,&lt;hr&gt; ၁။ ထိုဝိညတ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော ဝု, ကာမာဝစရဇော တခုယုတ်သုံးဆယ်တို့တွင် ၁၃-ပါးသော သောမနဿ ဇောတို့သည် ရယ်ရွှင်ခြင်းကိုလည်း ဖြစ်စေနိုင်၏။&lt;br&gt;၂။ တေရသ အရကား-ကာမာဝစရ ကုသိုလ် သောမနဿ ၄-ပါး၊ အကုသိုလ် သောမနဿ ၄-ပါး၊ ကာမာဝစရကြိယာသောမနဿ ၄-ပါး၊ အဟိတ်ကြိယာသောမနဿ ၁-ပါး အားဖြင့် ၁၃-ပါးကိုယူ။ ။&lt;br&gt;ထိုစိတ်တို့တွင် ပုထုဇဉ်တို့သည် အကုသိုလ်သောမနဿ ၄-ပါး၊ မဟာကုသိုလ် သောမနဿ ၄-ပါး၊ ဤ ၈-ပါးဖြင့် ရယ်ရွှင်ကုန်၏။ သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်-ဟု ဆိုအပ်သော အောက်ဖလဋ္ဌာန် ၃-ယောက်တို့သည် ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ် အကုသိုလ် သောမနဿ ၂-ပါး၊ မဟာကုသိုလ်သောမနဿ ၄-ပါး၊ ဤစိတ်ခြောက်ပါးဖြင့် ရယ်ရွှင်ကုန်၏။ အသေက္ခဖြစ်သော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် မဟာကြိယာ သောမနဿ ၄-ပါး၊ ဟသိတုပ္ပါဒ် ၁-ပါး ဤစိတ် ငါးပါးဖြင့် ရယ်ရွှင်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကုသိုလ်, သောမနဿ သဟဂုတ်ဇောတို့ဖြင့် ရယ်ရွှင်ကုန်၏၊&lt;br&gt;သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ကုသိုလ်, အကုသိုလ်, သောမနဿ သဟဂုတ်ဇောတို့ ဖြင့် ရယ်ရွှင် ကုန်၏၊ အသေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ငါးပါးကုန်သော ကြိယာ သောမနဿသဟဂုတ်ဇောတို့ဖြင့် ရယ်ရွှင်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုအသေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင်လည်း မြတ်စွာဘုရားတို့သည် လေးပါး ကုန်သော သဟိတ်ကြိယာ သောမနဿသဟဂုတ် စိတ် တို့ ဖြင့် သာလျှင် ရယ်ရွှင်ကုန်၏၊ အဟိတ် သောမနဿသဟဂုတ်ဇောဖြင့် မရယ်ရွှင်ကုန်၊ အကြောင်းသော်ကား-အတိတ်အဘို့အစရှိသည်တို့၌ အပိတ်အပင် မရှိသော ဉာဏ်သို့ ရောက်တော်မူပြီး၍၊ ဤသုံးပါးသော ဉာဏ်တို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော သစ္စာလေးပါး ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၏ အလုံးစုံသော ကာယကံသည် ဉာဏ်လျှင် ပြဓာန်းခြင်းရှိ၏၊ ဉာဏ်သို့ အစဉ်လိုက်၍ ဖြစ်၏၊ ဤသို့ ဟောတော်မူသောကြောင့်တည်း၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ဆင်ခြင်သော ပညာကင်းသော ဟသိတုပ္ပါဒ်၏ ဘုရားတို့အား ဖြစ်ခြင်းသည် မသင့်-ဟု ဆိုကုန်၏၊ ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်သည် ဖြစ်စေအပ်သော ထိုဘုရားတို့၏ ပြုံးခြင်းကို ပြုခြင်းသည် ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ်၊ အနာဂတံသ ဉာဏ်, သဗ္ဗညုတဉာဏ်တို့၏ နောက်သို့ လိုက်သည် အဖြစ်ကြောင့် ဉာဏ်သို့ အစဉ်လိုက်၍ ဖြစ်၏၊ ထို့ကြောင့် အဋ္ဌကထာ၌ ထိုဉာဏ် တို့၏ လေ့ကျက်ပြီးသည် အဆုံး၌ ဤဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ် ဖြစ်၏-ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်၏ ဘုရားတို့အား ဖြစ်ခြင်းကို တားမြစ်ခြင်းငှါ မတတ်ကောင်း။&lt;h3&gt;ဥတုဇရုပ် ကိုဖြစ်စေပုံ&lt;/h3&gt;၃၃။ ။&lt;b&gt;သီတုဏှာတုသမညတာ တေဇောဓာတု ဒွိ တိပ္ပတ္တာ၊ ဥတုသမုဋ္ဌာနရူပံ အဇ္ဈတ္တ ဗဟိဒ္ဓ စ ယထာရဟံ သမုဋ္ဌာပေတိ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သီတဥတု, ဥဏှဥတု-ဟု ဆိုအပ်သော တေဇောဓာတ်သည် ဋီခဏသို့ ရောက်သည်ဖြစ်၍ သာလျှင် ဥတုကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်ကို အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌၎င်း၊ ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌၎င်း၊ ထိုက်သည် အားလျော်စွာ ဖြစ်စေတတ်၏။&lt;h3&gt;ဥတုဇရုပ်ကိုဖြစ်စေပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၃။ ပစ္ဆာဇာတ အစရှိသော ပစ္စည်းအထောက်အပံ့ကို ရခြင်းကြောင့် ဌီခဏ၌ သာလျှင် ဥတုဇဩဇာတို့၏ အားရှိသည်အဖြစ်သည် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် “တေဇောဓာတု ဋိပ္ပတ္တာ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;ကမ္မဇရုပ်&lt;/h3&gt;၃၅။ ။ &lt;b&gt;တတ္ထ ဟဒယ ဣန္ဒြိယရူပါနိ ကမ္မဇာနေဝ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုရုပ် အပေါင်းတို့တွင် ဟဒယရုပ်, ဣန္ဒြိယရုပ်တို့သည် ကံကြောင့် သာလျှင်ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ကမ္မဇရုပ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၅။ ။ထိုရုပ်တို့တွင် ဟဒယရုပ် ဣန္ဒြိယရုပ်-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ကိုးပါးသော ရုပ်တို့သည် ကံကြောင့် သာလျှင် ဖြစ်သည်အဖြစ်&lt;hr&gt; ၁။ အအေးဟူသော သီတတေဇော, အပူဟူသော ဥဏှတေဇောဓာတ်သည် ပဋိသန္ဓေ၏ ဥပါဒ်ခဏ ကမ္မဇရုပ်၌ ပါရှိသော်လည်း ၎င်းဥပါဒ်ခဏ၌ ကျေးဇူးမပြုနိုင်သေး။ ပဋိသန္ဓေ စိတ်၏ ဋီခဏကျမှသာ ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းကို ရသဖြင့် အားရှိသောကြောင့် ဥတုကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်ကို ဖြစ်စေနိုင်၏။&lt;br&gt;ပဋိသန္ဓေစိတ်မှစ၍ ဖြစ်ပေါ်နေသော ကံ စိတ် ဥတု, အာဟာရ ဟူသော အကြောင်း လေးပါးကြောင့် ဖြစ်သော ဩဇာဓာတ်သည် အပ ဗဟိဒ္ဓဓာတ် ဩဇာနှင့် မပေါင်းထိရသဖြင့် အာဟာရဇရုပ်ကို မဖြစ်စေနိုင်သေး။ ပဋိသန္ဓေ တည်နေသည်မှနောက် ၁ သတ္တာဟ ၂ သတ္တာဟသို့ ရောက်၍ အမျိုးမျိုးသော ဘောဇဉ်၌ပါသော ဗဟိဒ္ဓဩဇာနှင့် အချင်းချင်း ပေါင်းဆုံမိကြသဖြင့် ၇-ရက်ကြာ၍ ရုပ်၏ဋီခဏသို့ ရောက်မှသာလျှင် အာဟာရဇရုပ်ကို ဖြစ်စေ နိုင်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကြောင့် ကမ္မဇရုပ်မည်ကုန်၏၊ အကြောင်းကား- အကြင်ရုပ်သည် ဖြစ်ပြီး ဖြစ်သော် ဖြစ်လတံ့၊ ထိုရုပ်ကို ကမ္မဇရုပ်-ဟု ဆိုအပ်၏။ ထို့ကြောင့် ကမ္မဇရုပ် မည်ကုန်၏၊ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူ ဒုဒ္ဓ ဟူသကဲ့သို့တည်း။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။ ဒုဒ္ဓပုဒ်၌ တပစ္စည်းသည် ကာလသုံးပါး ဖြစ်သကဲ့သို့ ကမ္မဇ၌ ဇ-သဒ္ဒါသည်လည်း ကာလသုံးပါး၌ ဖြစ်၏-ဟူလို။&lt;h3&gt;စိတ္တဇ, ဥတုဇ, အာဟာရဇရုပ်&lt;/h3&gt;၃၈။ ။&lt;b&gt;လဟုတာဒိတ္တယံ ဥတု စိတ္တာဟာရေဟိ သတ္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;လဟုတာ အစရှိသော ရုပ်သုံးခုတို့၏ အပေါင်းသည် ဥတု, စိတ်, အာဟာရတို့ကြောင့် ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;စိတ္တဇ, ဥတုဇ အာဟာရဇရုပ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၈။ ။ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော ပစ္စည်းကို ယူခြင်းရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် လဟုတာ အစရှိသော ရုပ်သုံးခုတို့၏ အပေါင်းသည် ကံကြောင့် ဖြစ်သည်မဟုတ်၊ ဤမှ တပါးသော ကံကြောင့် ဖြစ်သော အပြား အားဖြင့် အနက်ကို ယူသည်ရှိသော် ခပ်သိမ်းသော ကာလ၌ ဖြစ်လေ့ ရှိကုန်သည် ဖြစ်ရာ၏၊ ထို့ကြောင့် “လဟုတာ။ပ။ သတ္တိ”ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၁။ ။&lt;b&gt;အဋ္ဌာရသ ပန္နရသ၊ တေရသ ဒွါဒသာတိ စ။ &lt;br&gt;ကမ္မစိတ္တောတုကာဟာရ၊ ဇာနိ ဟောန္တိ ယထာက္ကမံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကမ္မဇရုပ်, စိတ္တဇရုပ်, ဥတုဇရုပ်, အာဟာရဇရုပ်တို့သည် အစဉ် အတိုင်း ၁၈-ပါး အပြားရှိကုန်၏၊ ၁၅-ပါး အပြားရှိကုန်၏၊ ၁၃-ပါး အပြားရှိကုန်၏၊ ၁၂-ပါး အပြားရှိကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ လဟုတာစသော ရုပ် ၃-ပါးအပေါင်းသည် ဥတု, စိတ်, အာဟာရဟူသော ပစ္စုပ္ပန် အကြောင်းတရားကိုသာ ယူ၏။ အတိတ်ဖြစ်သော ကံတည်းဟူသော အကြောင်းတရားကို မယူသောကြောင့် ကံကြောင့် မဖြစ်ပါဘိ၊ ဥတု, စိတ်, အာဟာရတို့ကြောင့်သာ ဖြစ်၏-အဖွင့်ရဇရု
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၄၁။ ။ဧကန် ကံကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ၉-ပါးသော ရုပ်တို့ ၎င်း၊ လေးပါးကုန်သော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့တွင် ကံကြောင့်ဖြစ်ကုန်သော ၉-ပါးသောရုပ်တို့၎င်း၊ ဤသို့ ကမ္မဇရုပ်တို့သည် ၁၈-ပါး အပြားရှိကုန်၏၊ ငါးပါးသော ဝိကာရ ရုပ်, သဒ္ဒရုပ်, အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ်ရှစ်ခု, အာကာသဓာတ် တို့၏ အစွမ်းဖြင့် စိတ္တဇရုပ်တို့သည် ၁၅-ပါး အပြားရှိကုန်၏၊ သဒ္ဒရုပ်၎င်း၊ လဟုတာ အစရှိသော ရုပ်သုံးခုတို့၏ အပေါင်းသည်၎င်း၊ ကိုးပါး ကုန်သော အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ် ၈-ခု, အာကာသဓာတ်တို့၎င်း၊ ဤသို့ ဥတုဇရုပ်တို့သည် ၁၃-ပါးအပြား ရှိကုန်၏၊ လဟုတာ အစရှိသော ရုပ်သုံးပါးအပေါင်း, အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ် ၈-ပါး, အာကာသဓာတ်၏ အစွမ်းဖြင့် အာဟာရဇရုပ် တို့သည် ၁၂-ပါး အပြား ရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;တစုံတခုသော အကြောင်းကြောင့် မဖြစ်သောရုပ်&lt;/h3&gt;၄၁။ ။&lt;b&gt;ဇာယမာနာဒိရူပါနံ၊ သဘာဝတ္တာ ဟိ ကေဝလံ၊ လက္ခဏာနိ န ဇာယန္တိ၊ ကေဟိစီတိပဏ္ဍိတံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အယမေတ္ထ ရူပသမုဋ္ဌာနနယော။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သက်သက် ဖြစ်သော် အစရှိကုန်သော နိဗ္ဗန္နရုပ်တို့၏ သဘော ဖြစ်သောကြောင့် သာလျှင် လက္ခဏရုပ် လေးခုတို့သည် တစုံတခု သော အကြောင်းတို့ကြောင့် မဖြစ်ကုန်၊ ဤသို့ ပြအပ်၏။ ဤသိအပ် ပြီးသည်ကား-ဤရူပသင်္ဂဟ၌ ရူပသမုဋ္ဌာန်ကို ဆိုကြောင်း ဖြစ်သော နည်းတည်း။&lt;hr&gt; ၁။ ကမ္မဇရုပ်ဧကန် ဟဒယရုပ် ၁, ဣန္ဒြိယရုပ် ၈-ပါးအားဖြင့် ၉-ပါး၊ ကမ္မဇရုပ်အနေကန် အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ် ၈-ပါး, အာကာသဓာတ် ၁-ပါးအားဖြင့် ၉-ပါး, ပေါင်း ၁၈-ပါး။&lt;br&gt;၂။ စိတ္တဇရုပ်ဧကန်-ဝိညတ်ဒွေး, သဒ္ဒရုပ် ၁, လဟုတာဒိတ္တယ ၃-ပါး, အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ် ၈-ပါး, အာကာသဓာတ် ၁-ပါး, ပေါင်း ၁၅-ပါး။&lt;br&gt;၃။ ဥတုဇရုပ် အနေကန်-သဒ္ဒရုပ် ၁-ပါး, လဟုတာဒိတ္တယ ၃-ပါး, အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ် ၈-ပါး, အာကာသဓာတ် ၁-ပါး, ပေါင်း ၁၃-ပါး။&lt;br&gt;၄။ အာဟာရဇရုပ် အနေကန်-လဟုတာဒိတ္တယ ၃-ပါး, အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ် ၈-ပါး, အာကာသဓာတ် ၁-ပါး, ပေါင်း ၁၂-ပါး ဖြစ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;တစုံတခုသောအကြောင်းကြောင့် မဖြစ်သောရုပ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၁။ ။သက်သက်ဖြစ်ဆဲ ရင့်ဆုံး ပျက်ဆဲဖြစ်ကုန်သော နိပ္ပန္န ရုပ်တို့၏ မှတ်ကြောင်းဖြစ်သော သဘောမျှကို ကြည့်၍ မိမိ၏ ဖြစ်ဆဲအစရှိသော လက္ခဏာမရှိခြင်းကြောင့် လက္ခဏရုပ် ရှိသည် တစုံတခုကုန်သော အကြောင်းတို့ကြောင့် မဖြစ်ကုန်၊ ဤသို့ပြအပ် ၏။ ယင်းစကား ထင်ရှားစွာ အဖွင့်ပြဦးအံ့-ဥပါဒ်အစရှိသည်တို့နှင့် ယှဉ်ကုန်သော စက္ခုပသာဒ အစရှိသည်တို့၏ ဖြစ်ဆဲ အစရှိကုန် သော လက္ခဏာတို့သည် ရှိကုန်သကဲ့သို့ ဤအတူ ဖြစ်ဆဲ အစရှိကုန် သော လက္ခဏရုပ်တို့သည် မရှိကုန်။ ထိုဇာတိ အစရှိကုန်သော လက္ခဏရုပ်တို့၏လည်း ဖြစ်သော် အစရှိကုန်သော လက္ခဏရုပ် တို့သည် အကယ်၍ ဖြစ်ကုန်အံ့”&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသို့ ဖြစ်ဆဲအစရှိကုန်သော လက္ခဏရုပ်တို့၏ ဖြစ်ဆဲအစ ရှိကုန်သော လက္ခဏာ ရှိကုန်လတ်သော် အခိုက်အတန့် မတည်ခြင်း သို့သာလျှင် ရောက်ရာ၏၊ “ရူပါယတနံ။ပ။ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာ” ဤသို့ အစရှိကုန်သော ပါဠိတို့၌ ဇာတိ၏ အကြင် တစုံတခုသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်သည်အဖြစ်ကို မြတ်စွာဘုရားသည် ခွင့်ပြုတော် မူအပ်၏။ ထိုသို့ တစုံတခုသော အကြောင်းကြောင့် ဇာတိဖြစ်သည် အဖြစ်ကို ရုပ်ကိုဖြစ်စေခြင်း၌ မကင်းသော ဗျာပါရ ရှိကုန်သော ရုပ်ကိုဖြစ်စေတတ်ကုန်သော ပစ္စည်းတို့၏ ဇာတိ အား ကျေးဇူးပြု တတ်သော အဖြစ်သို့ ရောက်သော ခဏ၌ ဖြစ်ဆဲဖြစ်ကုန်သော နိပ္ပန္နရုပ် တရားတို့၏ ဖောက်ပြန်ခြင်းရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် ရအပ် သည်အဖြစ်ကို ရည်၍ ခွင့်ပြုတော်မူအပ်၏-ဟု မှတ်အပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ လက္ခဏရုပ် ၄-ပါးတို့သည် နိပ္ပန္နရုပ်တို့၏ ဥပါဒ်အခိုက်အခိုက်, ဘင်အခိုက်အတန့် မျှသာ ဖြစ်၍ မိမိတို့၏ သဘောလက္ခဏာကား ထင်ရှားမရှိကုန်သောကြောင့် ကံ စိတ် ဥတု အာဟာရတည်းဟူသော အကြောင်းတရားကြောင့် ဖြစ်သော တရားမျိုး မဟုတ်။&lt;br&gt;အနိပ္ပန္နရုပ်တို့သည်လည်း “ကံ စသော အကြောင်းတရားကြောင့် မဖြစ်သော်လည်း စိတ်, ဥတု၊ အာဟာရ ဟူသော အကြောင်းထူး၏ အစွမ်းဖြင့် ထင်ရှားသောကြောင့် နကုသမုဋ္ဌာန်-ဟု မဆိုရ-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ဇာတိဘိက္ခဝေ။ ပ။ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နာ&lt;/b&gt;-ဟူသော အကြင်စကားကို မြတ်စွာဘုရားသည် မိန့်တော်မူအပ်၏၊ ထိုစကား၌ အကြောင်းကို စွဲ၍ဖြစ်ကုန်သော သင်္ခတ တရားတို့၏ မှတ်ကြောင်း ဖြစ်သည်။ အဖြစ်ကြောင့် ထိုဇာတိအစရှိကုန်သော လက္ခဏ ရုပ်တို့၏ သင်္ခတ တရားအဖြစ်ကို၎င်း၊ အကြောင်းကို စွဲ၍ ဖြစ်သည်အဖြစ်ကို၎င်း၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်၏၊ ဤသည်လျှင် ဤစကား၌ မြတ်စွာဘုရား၏အလိုတော်တည်း၊ ထို့ကြောင့် ရှေးဆရာတို့သည်—&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပါဠိ ကုတောစိ ဇာတတ္တံ၊ ဇာတိယာ ပရိယာယတော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ခတာနံ သဘာဝတ္တာ၊ တီသု သင်္ခတတောဒိတာ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဟု မိန့်ဆိုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—အဘိဓမ္မာပါဠိတော်၌ ဇာတိ၏ တစုံတခုသော သည် ခွင့်ပြုတော်မူအပ်၏၊ သုတ္တန်ပါဠိတော်၌လည်း သင်္ခတတရား တို့၏ မှတ်ကြောင်းသဘောရှိသည် ဖြစ်သောကြောင့် သုံးပါးကုန်သော ဇာတိအစရှိသော တရားတို့၌ သင်္ခတအဖြစ်ကို၎င်း၊ အကြောင်းကို စွဲ၍ ဖြစ်သည်အဖြစ်ကို၎င်း ဟောတော်မူအပ်၏။&lt;h3&gt;ရူပကလာပ&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;ရုပ်ကလာပ်လက္ခဏာ ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၄၂။ ။&lt;b&gt;ဧကုပ္ပါဒ ဧကနိရောဓာ ဧကနိဿယာ သဟ ဝုတ္တိနော၊ ဧကဝီသတိ ရူပကလာပနာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အတူတကွ ဖြစ်ခြင်း ရှိကုန်သော, အတူတကွချုပ်ခြင်း ရှိကုန်သော, တူသော မှီရာရှိကုန်သော, အတူတကွဖြစ်ခြင်း ရှိကုန်သော, ဝါ-အသီးအသီး ကလာပ်၌တည်သော ရုပ်၏အစွမ်းဖြင့် အတူတကွဖြစ်ကုန်သော ၂၁-ပါး သော ရုပ်အပေါင်းတို့သည် ရုပ်ကလာပ် မည်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ရူပကလာပ&lt;/b&gt;&lt;h3&gt;ရုပ်ကလာပ်လက္ခဏာ ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၂။ ။အကြင်ကြောင့် ထိုဆိုအပ်ကုန်ပြီးသော ရုပ်တို့သည် ကံစသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော်လည်း တပါးတပါးစီ မဖြစ်ကုန်၊ စင်စစ်အားဖြင့် အပေါင်းအားဖြင့်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ကလာပ်တို့၏ အရေအတွက် အပိုင်းအခြားကို၎င်း၊ သရုပ်ကို၎င်း ပြုခြင်းငှါ “ဧကုပ္ပါဒ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ သဟ ဝုတ္တိနော-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို အသီးအသီးသော ကလာပ်ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် အတူတကွ ဖြစ်ခြင်းရှိကုန်သော-ဟု အနက်ပေး။ အလုံးစုံသော ကလာပ် တို့၏ အချင်းချင်း အတူတကွဖြစ်သည့် အစွမ်းအားဖြင့် အတူတကွဖြစ်ခြင်း ရှိကုန်သည် မဟုတ်ကုန်။&lt;h3&gt;ကမ္မဇကလာပ် ၉-စည်း&lt;/h3&gt;၄၃။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ ဇီဝိတံ အဝိနိဗ္ဘောဂရူပဉ္စ စက္ခုနာ သဟ စက္ခုဒသကန္တိ ပဝုစ္စတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ထို ၂၁-ပါးသော ရုပ်ကလာပ်တို့တွင် ဇီဝိတရုပ်ကို၎င်း၊ အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ်ကို၎င်း စက္ခု နှင့် တကွ စက္ခုဒသက-ဟု ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;ကမ္မဇကလာပ် ၉-စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၃။ ။ထိုကလာပ်အား ဆယ်ပါးကုန်သော အတိုင်းအရှည် တို့သည် ရှိကုန်သောကြောင့် ဒသက မည်၏၊ ဤဒသက-ဟူသော &lt;hr&gt;၁-ရုပ်တို့၏ပေါင်းစုရာသဘောသည် ကလာပ်-မည်၏၊ ထိုရုပ်ကလာပ်တို့၏လက္ခဏာသည် &lt;br&gt;(၁) ဧကုပ္ပါဒ &lt;br&gt;(၂) ဧကနိရောဓ &lt;br&gt;(၃) ဧကနိဿယ &lt;br&gt;(၄) သဟဝုတ္တိ-ဟူ၍ ၄-ပါးရှိ၏။ တူသောဖြစ်ခြင်းရှိသော ရုပ်တရားတို့၏ ဇာတိသဘောသည် ဧကုပ္ပါဒ-မည်၏။ တူသော ချုပ်ခြင်းရှိသော ရုပ်တရားတို့၏ အနိစ္စတာ သဘောသည် ဧကနိရောဓ-မည်၏။ မဟာဘုတ် လေးပါးတည်းဟူသော တူသော မှီရာရှိသောကြောင့် ဧကနိဿယ-မည်၏။ အတူတကွ တပေါင်းတည်း ဖြစ်တတ်သောကြောင့် သဟဝုတ္တိ-မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အမည်သည် အပေါင်း၏ အမည်တည်း။ စက္ခုပသာဒဖြင့် မှတ်အပ် သော ရုပ် ၁၀-ပါး အပေါင်းသည် စက္ခုဒသကကလာပ် မည်၏။ တနည်းကား— ထိုစက္ခုပသာဒ ပြဓာန်းခြင်းရှိသော ရုပ် ၁၀-ပါး အပေါင်းသည် စက္ခုဒသက ကလာပ် မည်၏၊ ကြွင်းကုန်သော ဒသကတို့၌လည်း ဤစက္ခုဒသက အတူသာတည်း။&lt;h3&gt;စိတ္တဇကလာပ် ၆-စည်း&lt;/h3&gt;၄၆။ ။&lt;b&gt;အဝိနိဗ္ဘောဂရူပံ ပန သုဒ္ဓဋ္ဌကံ၊ တဒေဝ ကာယဝိညတ္တိယာ သဟ ကာယဝိညတ္တိနဝကံ၊ ဝစီဝိညတ္တိသဒ္ဒေဟိ စ သဟ ဝစီဝိညတ္တိဒသကံ၊ လဟုတာဒီဟိ သဟ လဟုတာဒသကံ၊ ကာယဝိညတ္တိ လဟုတာဒိဒွါဒသကံ၊ ဝစီဝိညတ္တိ သဒ္ဒ လဟုတာဒိတေရသကန္တိ ဆ စိတ္တသမုဋ္ဌာနကလာပါ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကမ္မဇကလာပ်မှ တပါး စိတ္တဇကလာပ်ကို ဆိုဦးအံ့— အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ် ရှစ်ခုသည် သက်သက်သော အဋ္ဌကကလာပ်မည်၏။ ထိုသုဒ္ဓဋ္ဌကကလာပ်သည်ပင်လျှင် ကာယဝိညတ်နှင့်တကွ ကာယဝိညတ္တိနဝကကလာပ် မည်၏၊ ဝစီဝိညတ်, သဒ္ဒနှင့် တကွ ဝစီဝိညတ္တိ ဒသကကလာပ် မည်၏၊ လဟုတာ အစရှိသည်တို့နှင့် တကွ လဟုတာဧကာဒသက ကလာပ် မည်၏၊ ကာယဝိညတ္တိလဟုတာဒိဒွါဒသက ကလာပ် မည်၏၊ ဝစီဝိညတ္တိသဒ္ဒလဟုတာဒိတေရသက ကလာပ်လည်း မည်၏၊ ဤသို့ ၆-ပါးကုန်သော&lt;hr&gt; ၁။ စက္ခုသည်သာ အခြားသော ကလာပ်များနှင့် မဆက်ဆံသောကြောင့်၎င်း၊ ထင်ရှား သော အမှတ်ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ ပြဓာန်းသောကြောင့်၎င်း၊ စက္ခုဖြင့်သာ မှတ်၍ စက္ခုဒသကကလာပ်-ဟု ဆိုရ၏။ (ကြွင်းနည်းတူသိ။)&lt;br&gt;ဇီဝိတဖြင့် မှတ်အပ်သော ရုပ်ကိုးခုအပေါင်းသည် ဇီဝိတနဝကကလာပ်-မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ဝစီဝိညတ်သည် သဒ္ဒနှင့် မကင်းမူ၍ ဖြစ်သောကြောင့် “ဝစီဝိညတ္တိ” သဒ္ဒဖြင့် သဒ္ဒကိုလည်း ရေတွက်ပြီးသား ဖြစ်သောကြောင့် ဝစီဝိညတ္တိသဒ္ဒဒသကံ-ဟု မဆိုဘဲ ဝစီဝိညတ္တိဒသကံ-ဟုသာ ဆိုရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဤရုပ်ကလာပ်တို့သည် စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်ကလာပ်တို့ မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;စိတ္တဇကလာပ် ၆-စည်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၆။ ။ဝစီဝိညတ္တိ သဒ္ဒါဖြင့် ထိုဝစီဝိညတ်၏ အသံနှင့်ကင်း၍ မဖြစ်သင့်သည်အဖြစ်ကြောင့် သဒ္ဒကိုလည်း ပေါင်းအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် ဝစီဝိညတ္တိဒသကံ ဟူသောဤစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;အဇ္ဈတ္တ ဗဟိဒ္ဓကလာပ်ခွဲပုံ&lt;/h3&gt;၄၉။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ သုဒ္ဓဋ္ဌကံ၊ သဒ္ဒနဝကန္တိ ဒွေ ဥတုသမုဋ္ဌာနကလာပါ ဗဟိဒ္ဓန္တိ၊ အဝသေသာ ပန သဗ္ဗေပိ အဇ္ဈတ္တိကမေဝ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို ၂၁-ပါးသော ရုပ်ကလာပ် အပေါင်းတို့တွင် သုဒ္ဓဋ္ဌက ကလာပ်၎င်း, သဒ္ဒနဝကကလာပ်၎င်း, ဤသို့ နှစ်ပါးကုန်သော ဥတုကြောင့် ဖြစ် သော ရုပ်ကလာပ် တို့ကို အပသန္တာန်၌ လည်း ရအပ်ကုန်၏၊ နှစ်ပါးကုန်သော ဥတုသမုဋ္ဌာန်ရုပ်မှ ကြွင်းကုန်သော အလုံးစုံလည်းဖြစ်ကုန်သော တခုယုတ်နှစ်ဆယ်သော ရုပ်ကလာပ် တို့ကို အဇ္ဈတ္တိကသန္တာန်၌ သာလျှင် ရအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အဇ္ဈတ္တ ဗဟိဒ္ဓကလာပ် ခွဲပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၉။ ။အညှိနည်း အလုံးစုံလည်း ဖြစ်ကုန်သော ဤ ၂၁-ပါး သော ကလာပ်တို့သည် အလုံးစုံသော အဇ္ဈတ္တိကသန္တာန်, ဗဟိဒ္ဓ သန္တာန်တို့၌ ဖြစ်ကုန်သလော၊ ထိုသို့မဟုတ် အချို့ကုန်သော ကလာပ်တို့သည် အချို့ကုန်သော သန္တာန်တို့၌ ဖြစ်ကုန်သလော၊ ဤသို့သော စောဒနာခြင်းကို နှလုံးပိုက်၍ “တတ္ထ”ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ရူပကလာပ အဖွင့်ပြီး၏။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;hr&gt;ဥတုဇကလာပ် ၄-စည်းတို့တွင် သုဒ္ဓဋ္ဌကကလာပ်နှင့် သဒ္ဒနဝကကလာပ် ၂-စည်းတို့ကို ဗဟိဒ္ဓ အပ-၌လည်း ရအပ်ကုန်၏။ သက်ရှိ-သက်မဲ့ နှစ်ပါးလုံး၌ ဖြစ်နိုင်ကုန်၏။ ကြွင်းသော ကလာပ်စည်းတို့ကား အဇ္ဈတ္တိက၌သာ ဖြစ်ကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ရူပပဝတ္တိက္ကမ&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;ကာမဘုံ၌ရုပ်ဖြစ်စဉ်&lt;/h3&gt;၅၁။ ။&lt;b&gt;သာနိ ပနေတာနိ ရူပါ ကာမလောကေ ယထာရဟံ အနူနာနိ ပဝတ္တိယံ ဥပလဗ္ဘန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရူပကလာပ်မှ တပါး ရူပပဝတ္တိက္ကမကို ဆိုဦးအံ့-အလုံးစုံလည်း ဖြစ်ကုန်သော ထိုရုပ်တို့ကို ကာမဘုံ၌ ထိုက်သည်အား လျော်စွာ ပဝတ္တိအခါ၌ မယုတ်မလျော့ကုန်သည် ဖြစ်၍ ရအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ကာမဘုံ၌ရုပ်ဖြစ်ပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၁။ ။ယခုအခါ၌ ၂၁-ပါးသော ရုပ်ကလာပ်တို့၏ ဖြစ်သင့် သည်အစွမ်းဖြင့် ပဝတ္တိအခါ, ပဋိသန္ဓေအခါ၌ ဖြစ်ခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ သံသေဒဇ ပဋိသန္ဓေ အစရှိသော ယောနိတို့၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ ဖြစ်ခြင်းကို ပြခြင်းငှါ “သာနိပိပနေတာ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ယထာရဟံ ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို “ဘော” ရှိသော သတ္တဝါ, ပြည့်စုံသော အာယတနရှိသော သတ္တဝါတို့အား လျောက်ပတ်စွာ-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅၂။ ။&lt;b&gt;ပဋိသန္ဓိယံ ပန သံသေဒဇာနဉ္စေဝ ဩပပါတိကာနဉ္စ စက္ခု, သောတ, ဃာန, ဇိဝှါ, ကာယ, ဘာဝ, ဝတ္ထု ဝသေန သင်္ခါတာနိ သတ္တ ဒသကာနိ ပါတု ဘဝန္တိ ဥက္ကဋ္ဌဝသေန။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁။ ယထာရဟံ-ပါဠိဖြင့် ကာမဘုံ၌ ပဝတ္တိအခါဝယ် အလုံးစုံသော ရုပ်တို့ကို ရအပ်၏-ဟု ဆိုသော်လည်း ယောက်ျား ဖြစ်အံ့ ပုရိသဘာဝရုပ်သာ ရ၍ ဣတ္ထိဘာဝရုပ်ကို မရသောကြောင့် ကြွင်းရုပ် ၂၇-ပါးသာ ရ၏။ မိန်းမတို့အားလည်း ထို့အတူ ၂၇-ပါးသာ ရ၏။ စက္ခုစသော ဣန္ဒြေချို့သော သတ္တဝါတို့အား ချို့သော ဣန္ဒြေကို မရနိုင်ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပဝတ္တိမှ တပါး ပဋိသန္ဓေကို ဆိုဦးအံ့-ပဋိသန္ဓေအခါ၌ အညှိ၌ ဖြစ်ကုန်သော ပိုးလောက် အစရှိသော သတ္တဝါတို့အား၎င်း၊ ကိုယ် ထင်ရှားဖြစ်သော စာတုမဟာရာဇ် တာဝတိံသာ အစရှိသော သတ္တဝါတို့အား၎င်း၊ အလွန်၏ အစွမ်းဖြင့် စက္ခုဒသက, သောတဒသက, ဃာနဒသက, ဇိဝှါဒသက, ကာယဒသက, ဣတ္ထိဘာဝဒသက, ပုမ္ဘာဝဒသက, ဝတ္ထုဒသက-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ၇-ပါးသော ဒသကတို့သည် ထင်ရှားစွာ တပြိုင်နက် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅၂။ ။ကြာတိုက်, ဝမ်း၏ အညစ် အကြေး အစရှိသော အညှိအရပ်တို့၌ ဖြစ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့သည် သံသေဒဇသတ္တဝါ မည်ကုန်၏၊ ထိုသတ္တဝါတို့အား ထင်ရှားစွာ ဖြစ်ခြင်းသည်ရှိသောကြောင့် ဩပပါတိက သတ္တဝါ မည်ကုန်၏၊ ဤဩပပါတိကာနံ ဟူသော ပုဒ်၌ လွန်စွာဖြစ်ကုန်သော အပိုင်းအခြား၏ အစွမ်းဖြင့် ပြည့်စုံသော အာယတနရှိသော ဥပပါတ် ပဋိသန္ဓေကို ယူအပ်၏။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူကား၊ “အဘိရူပဿ ကညာတာ” ဟူသကဲ့သို့တည်း၊ အမျိုးစည်းစိမ် အစရှိသည်တို့ဖြင့် ထူးသော သတို့သားအား အမျိုးစည်းစိမ် အစရှိသည်ဖြင့် ထူးသော သတို့သမီးကိုသာလျှင် ပေးအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ပဒုမာကြာတိုက်, သစ်ခေါင်း, သစ်မွှေး, သစ်ပွင့်, ရွှံ့ညွှန်, ရေဟောင်း, ရေဆွေး, အညစ်အကြေးစသည်တို့၌ ဖြစ်သော သတ္တဝါသည် သံသေဒဇ-သတ္တဝါ မည်၏။&lt;br&gt;အကုသိုလ်ကံ နှိပ်စက်၍ အာယတန ချို့ပျက်သော ထိုအပါယ် သံသေဒဇ စသော သတ္တဝါများအား အယုတ်အားဖြင့် စက္ခုဒသကကလာပ်၊ သောတဒသကကလာပ်၊ ဃာနဒသကကလာပ်၊ ဘာဝဒသကကလာပ် ရုပ်တို့ကို တခါတရံ မရကြကုန်။ ထို့ကြောင့် ထိုမဖြစ်သော ရုပ်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် ကလာပ် ယုတ်လျော့မှုကို သိအပ်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;၂။ ရုတ်တရက် ကောင်းကင်မှ ကျလာသကဲ့သို့ ထင်ရှားစွာ ဖြစ်ပေါ်လာသော သတ္တဝါ သည် ဥပပါတ် ပုဂ္ဂိုလ် မည်၏။&lt;br&gt;ထိုသံသေဒဇ ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် နတ်စသော ဥပပါတ်ပုဂ္ဂိုလ်အား ပဋိသန္ဓေအခါ၌ စက္ခုဒသကကလာပ်၊ သောတဒသကကလာပ်၊ ဃာနဒသကကလာပ်၊ ဇိဝှါဒသကကလာပ်, ကာယဒသကကလာပ်၊ ဘာဝဒသကကလာပ်၊ ဝတ္ထုဒသကကလာပ်-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ကလာပ် ၇-စည်းတို့သည် ဥက္ကဋ္ဌနည်း အစွမ်းအားဖြင့် တပြိုင်နက် တခါတည်း ထင်ရှား ဖြစ်ပေါ်လာကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပြည့်စုံသော အာယတနရှိသည်အဖြစ်ဖြင့် ရအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့် ၇-ပါးသော ဒသက တို့သည် ထင်ရှား ဖြစ် ကုန်၏၊ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် စက္ခု ချို့သော သတ္တဝါ၊ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် သောတ ချို့သော သတ္တဝါ၊ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် ဃာန ချို့သော သတ္တဝါ၊ နလုံးဖြစ်သော သတ္တဝါ၊ ကမ္ဘာဦး၌ ဖြစ်သော သတ္တဝါ တို့၏ အစွမ်းဖြင့် တရံတခါ၌ စက္ခုဒသက, သောတဒသက, ဃာနဒသက တို့ကို မရအပ်ကုန်၊ မရအပ်ကုန်-ဟူသော စကား၌ သုဂတိဘုံ၌ ကြီးသော အာနုဘော်ရှိသော ကံကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ဥပပါတ်တို့၏ ဣန္ဒြေချို့ခြင်း မရှိခြင်းကြောင့် စက္ခု, သောတ, ဃာန တို့ကို မရခြင်းသည် သံသေဒဇ သတ္တဝါတို့အား ဖြစ်၏။ ဘာဝရုပ်ကို မရခြင်းသည် ကမ္ဘာဦး၌ ဖြစ်ကုန်သော ဥပပါတ်သတ္တဝါတို့၏ အစွမ်းဖြင့်လည်း ဖြစ်၏၊ ဒုဂ္ဂတိဘုံ၌ကား ဇိဝှါ, သောတ, ဘာဝရုပ်ကို မရခြင်းသည် နှစ်ပါးကုန်သော သံသေဒဇသတ္တဝါ, ဥပပါတ်သတ္တဝါ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်၏၊ ဃာနကိုမရခြင်းသည် သံသေဒဇ တို့၏ အစွမ်းဖြင့် သာလျှင်ဖြစ်၏၊ ဥပပါတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် မဖြစ်-ဟု မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုကြောင့်သာလျှင် ဓမ္မဟဒယ ဝိဘင်း၌ ကာမဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေခဏ၌ အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်အား ၁၁-ပါးသော အာယတနတို့သည် ထင်ရှားဖြစ်ကုန်၏၊ အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်အား ၁၀-ပါးသော အာယတနတို့သည် ထင်ရှားဖြစ်ကုန်၏၊ အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်အား တခြား ကုန်သော ၁၀-ပါးသော အာယတနတို့သည် ထင်ရှားဖြစ်ကုန်၏။ အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်အား ၉-ပါးသော အာယတနတို့သည် ထင်ရှား ဖြစ်ကုန်၏၊ အချို့သော သူအား ၇-ပါးသော အာယတနတို့သည် ထင်ရှား ဖြစ်ကုန်၏၊ ဟူသော ဤပါဠိကို ဟောသောကြောင့် ပြည့်စုံသော ဣန္ဒြေရှိသော ဥပပါတ်သတ္တဝါအား သဒ္ဒါယတနသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ၁၁-ပါးသော အာယတနတို့အထိကို ဟောအပ်ကုန် ၏၊ စက္ခု ချို့သော ဥပပါတ်ပုဂ္ဂိုလ်အား စက္ခာယတနသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ၁၀-ပါးသော အာယတနတို့ကို ဟောအပ်ကုန် ၏၊ ထို့ အတူ သောတိန္ဒြေချို့သော ဥပပါတ်ပုဂ္ဂိုလ်အား သောတာ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ယတနသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ၁၀-ပါးသော အာယတနတို့ကို ဟောအပ်ကုန်၏၊ စက္ခုန္ဒြေ, သောတိန္ဒြေချို့သော ဥပပါတ်ပုဂ္ဂိုလ် အား ထိုစက္ခုန္ဒြေ, သောတိန္ဒြေ နှစ်ပါးသည် ကြဉ်အပ်သော ၉-ပါး သော အာယတနတို့အထိကို ဟောအပ်ကုန်၏၊ အမိဝမ်း၌ ကိန်းသော သတ္တဝါအား စက္ခု, သောတ, ဃာန, ဇိဝှါ, သဒ္ဒါယတနတို့သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ၇-ပါးသော အာယတနတို့အထိကို ဟောအပ်ကုန်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဃာနိန္ဒြေချို့သော ဥပပါတ်သည်လည်း အကယ်၍ ဖြစ်ငြားအံ့၊ ဤသို့ဖြစ်သည်ရှိသော် စက္ခုန္ဒြေချို့သော ဥပပါတ်, သောတိန္ဒြေချို့သော ဥပပါတ်, ဃာနိန္ဒြေချို့သော ဥပပါတ် သတ္တဝါတို့၏ အစွမ်းဖြင့် သုံးကြိမ် ၁၀-ပါးသော အာယတနတို့အထိကို ဆိုအပ်ကုန် ရာ၏၊ စက္ခုန္ဒြေ, သောတိန္ဒြေချို့သော ဥပပါတ်၊ စက္ခုန္ဒြေ, ဃာနိန္ဒြေချို့သော ဥပပါတ်၊ သောတိန္ဒြေ, ဃာနိန္ဒြေချို့သော ဥပပါတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် သုံးကြိမ် ၉-ပါးသော အာယတနတို့အထိကို ဆိုအပ်ကုန်ရာ၏။ စက္ခုန္ဒြေ, သောတိန္ဒြေ, ဃာနိန္ဒြေချို့သော ဥပပါတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၈-ပါးသော အာယတနတို့အထိကို ဆိုအပ်ကုန်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;စင်စစ်အားဖြင့် ဤသို့ ဆိုသောအတိုင်း မြတ်စွာဘုရားသည် မဟောအပ်ကုန်၊ ထို့ကြောင့် ဥပပါတ်ပုဂ္ဂိုလ်အား ဃာနိန္ဒြေ ချို့သည် အဖြစ်သည် မရှိ-ဟု မှတ်အပ်၏၊ ထိုသို့မရှိသောကြောင့် သာလျှင် ယမိုက် အဋ္ဌကထာ၌ “အဃာနကော။ပ။ဝဒေယျ”ဟူသော စကားကို အဋ္ဌကထာ ဆရာသည် မိန့်ဆိုအပ်၏၊ သံသေဒဇပုဂ္ဂိုလ်တို့ အားကား ဃာနိန္ဒြေချို့ခြင်းကို တားမြစ်ခြင်းငှါ မတတ်ကောင်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် “ကာမဓာတုယာ ဥပပတ္တိက္ခဏေ”ဤသို့ အစရှိသော ပါဠိဖြင့် ဥပပါတ်ပဋိသန္ဓေကိုသာလျှင် ရည်၍ သတ္တဝါတို့အား မဖြစ်သင့်သောကြောင့် ဂဗ္ဘသေယျက သတ္တဝါကို သာလျှင် ရည်၍ ဟောအပ်သောကြောင့် တားမြစ်ခြင်းငှါ မတတ်ကောင်း၊ “သံသေဒဇယောနိကာ။ပ။ကင်္ဂုတ္တာ” ဟူ၍ အကြင် အဋ္ဌကထာစကားကို ဆိုအပ်၏၊ ထိုစကားကိုလည်း ပြည့်စုံသော အာယတနရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော သံသေဒဇတို့ကို ဥပပါတ်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တို့၌ ပေါင်းသည် အစွမ်းဖြင့် မိန့်ဆိုအပ်၏၊ တပါးသော ဆရာတို့ သည်ကား ယမိုက်၌ ဃာန, ဇိဝှါတို့၏ အတူတကွဖြစ်သည် အဖြစ်ကို ဆိုအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် ဇိဝှါ ပသာဒချို့သော သတ္တဝါ၏ မဖြစ်သင့် သောကြောင့် ဃာနပသာဒချို့သော သတ္တဝါ၏လည်း မဖြစ်သင့် သည်ကိုသာလျှင် အဖွင့်ဆိုကုန်၏၊ ထိုယမိုက်၌လည်း စက္ခု, သောတ တို့သည် ရူပဘုံ၌ ဃာန, ဇိဝှါတို့နှင့် ကင်း၍ ဖြစ်ကုန်သကဲ့သို့ ထို့ အတူ ဃာန, ဇိဝှါတို့သည် နှစ်ပါးကုန်သော ဃာန, ဇိဝှါတို့၏ လည်း ရူပဘုံ၌ မဖြစ်သောကြောင့် တပါးသည် တပါးနှင့် ကင်း၍ မဖြစ်ကုန်၊ ဤသို့ အသီးအသီး ကာမဘုံ၌ မဖြစ်ခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့် ထို ဃာန, ဇိဝှါတို့၏ အတူတကွ ဖြစ်ခြင်းကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ ထို့ကြောင့် သံသေဒဇတို့အား ဃာန, ဇိဝှါတို့၏ အတူတကွ ဖြစ်သည် အဖြစ်ကို ဆိုခြင်းငှါ မတတ်ကောင်းသည်မဟုတ်၊ တတ်ကောင်းသည် သာတည်း။&lt;h3&gt;ဂဗ္ဘသေယျကပဋိသန္ဓေ&lt;/h3&gt;၅၄။ ။&lt;b&gt;ဂဗ္ဘသေယျကသတ္တာနံ ပန ကာယ, ဘာဝ, ဝတ္ထု ဝသေန သင်္ခါတာနိ တီဏိ ဝသကာနိ ပါတု ဘဝန္တိ၊ တတ္ထ ဘာဝဒသကံ ရံခါ န လဗ္ဘတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;သံသေဒဇ, ဥပပါတ်ပဋိသန္ဓေမှတပါး ဂဗ္ဘသေယျကပဋိသန္ဓေကို ဆိုဦးအံ့-အမိဝမ်း၌ ကိန်းကုန်သော သတ္တဝါတို့အား ကာယဒသက, ဣတ္ထိဘာဝဒသက, ပုမ္ဘာဝဒသက, ဝတ္ထုဒသက-ဟု ဆိုအပ် ကုန်သော သုံးပါးသော ဒသကတို့သည် ထင်ရှားဖြစ်ကုန်၏၊ ထို သုံးပါးသော ဒသကတို့တွင်လည်း ဘာဝဒသကကို ရံခါမရအပ်။&lt;h3&gt;ဂဗ္ဘသေယျကပဋိသန္ဓေ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၄။ ။အမိဝမ်း၌ ကိန်းတတ်ကုန်သောကြောင့် ဂဗ္ဘသေယျက မည်ကုန်၏၊ ထိုအမိဝမ်း၌ ဖြစ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့သည်သာလျှင်&lt;hr&gt; ၁။ အမိဝမ်းတိုက် သားအိမ်အတွင်း၌ ပဋိသန္ဓေတည်နေသော သတ္တဝါသည် ဂဗ္ဘသေယျက သတ္တဝါ မည်၏။ ထိုဂဗ္ဘသေယျကသတ္တဝါအား ပဋိသန္ဓေ ကလလရေကြည် တည်သော အခါ၌ ကာယဒသက, ဘာဝဒသက, ဝတ္ထုဒသကအားဖြင့် ကလာပ်သုံးစည်း၊ ရုပ်အားဖြင့် ရုပ် ၃၀-တို့သည် တပြိုင်နက် ထင်ရှား ဖြစ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရူပါရုံစသည်တို့၌ တပ်တတ်ကုန်သောကြောင့် ဂမ္ဘသေယျကသတ္တဝါ အဏ္ဍဇ, ဇလာဗုဇရှိသည် ဖြစ်ကုန်၏၊ သုံးပါးကုန်သော အကြင်ဒသကတို့ကို &lt;b&gt;ကလလရုပ်&lt;/b&gt; ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ ထိုကလလရုပ်ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော သုံးပါးသော ဒသကတို့သည် ထင်ရှားဖြစ်ကုန်၏။ ထိုကလလရုပ်ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော သုံးပါးကုန်သော ဒသကတို့သည် အလုံးစုံကို ပေါင်းအပ်ကုန်သော်လည်း ယခုဖွားကာစ ဖြစ်သော ဆိတ်၏ ကြည်စွာသော နှမ်းဆီ၌ ထည့်၍ ထုတ်သော တစ်ချောင်းသော အမွေး၏ အဖျား၌ ယို၍ တည်သော ဆီပေါက် အတိုင်းအရှည် ရှိကုန်၏၊ ကြည်ကုန်၏၊ မနောက်ကုန်၊ နပုံးဖြစ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့၏ အစွမ်းဖြင့် တရံတစ်ခါ၌ ဘာဝဒသကကို မရအပ်။ တာပရံဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပဋိသန္ဓေမှ နောက်၌-ဟု အနက်ပေး။ ပဝတ္တိတာလေဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ခုနစ်ခုတို့၏ ပြည့်ကြောင်း ဖြစ်သော သတ္တာဟ၌-ဟု အနက်ပေး။ အဘိဓမ္မာဋီကာကျမ်းကို ပြုသော အာနန္ဒာဆရာတို့၏ &lt;hr&gt; ၁။ ကလလရေကြည်-ဟူသည်ကား ယခု ဖွားစဖြစ်သော သိုး၏ အမွေး သို့မဟုတ် ဟိမဝန္တာတော၌ သိမ်မွေ့သော ဧဏီမည်သော သားကောင်၏ အမွေးတစ်ချောင်းကို ကြည်လင်သော ဆီ၌ နှစ်၍ ဆယ်ယူသောအခါ အမွေးအဖျား၌ ငြိကပ်နေသော ဆီပေါက် ပမာဏ ရှိ၏။ အလွန် ကြည်လင်၏။ ယင်းသေးငယ်လှသော ကလလရေကြည်၌ ရုပ် ၃၀-နှင့် ပဋိသန္ဓေစိတ် စေတသိက် ခန္ဓာငါးပါးတို့သည် တကွ ဖြစ်ကုန်၏။ နပုံးတို့အား ဘာဝဒသကကို မရ-ဟူလို။&lt;br&gt;ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဥပါဒ်၊ ဌီ၊ ဘင် ခဏငယ် သုံးချက်မျှ အခါကို ပဋိသန္ဓေအခါဟု ဆိုအပ်၏။ ထိုပဋိသန္ဓေအခါမှ နောက် ပဌမဘဝင်မှ စ၍ အမိဝမ်းတွင်း၌ တည်နေသမျှ ကာလသည် ပဝတ္တိအခါ မည်၏။ ထိုပဝတ္တိအခါ ပဌမသတ္တာဟ၌ ကလလရေကြည် တည်နေ၏။ ဒုတိယသတ္တာဟ၌ အမြှုပ် ဖြစ်၏။ တတိယသတ္တာဟ၌ သားတစ် ဖြစ်၏။ စတုတ္ထသတ္တာဟ၌ အခဲ ဖြစ်၏။ ပဉ္စမသတ္တာဟ ခဲမငါးဖြာ၊ ဆံပင်၊ မွေးညှင်း စသည် ဖြစ်၏။ ဆဋ္ဌသတ္တာဟ၌ ဖြစ်ပြီးသော ခဲမငါးဖြာ ဆံပင် စသည်တို့ ရင့်ကျက်၏။ အဋ္ဌကထာအလို-သတ္တမသတ္တာဟ၌ မူလဋီကာအလို-ဧကာဒသမသတ္တာဟ၌ စက္ခုပသာဒ ဖြစ်၏။ ထို့နောင် သတ္တာဟ၌ သောတ၊ ဃာန၊ ဇိဝှါ၊ ကာယပသာဒများ ထင်ရှား ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;ထိုဂမ္ဘသေယျက ပဋိသန္ဓေ၌ အဏ္ဍဇ၌ ဖြစ်သော အဏ္ဍဇပဋိသန္ဓေ၊ အမိဝမ်းတိုက်၌ ဖြစ်သော ဇလာဗုဇပဋိသန္ဓေ ၂-မျိုးတို့ကိုလည်း ယူအပ်ကုန်၏။ သဘောတူကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အလိုအားဖြင့် ဧကာဒသမဖြစ်သော သတ္တာဟ၌လည်း-ဟု အနက်ပေး။ ကမေန-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို စက္ခုဒသက ထင်ရှားဖြစ်သည်မှ ခုနစ်ရက်ကို လွန်သဖြင့် သောတဒသကသည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ ထိုသောတဒသက ထင်ရှားဖြစ်သည်မှ ခုနစ်ရက်ကို လွန်သဖြင့် ဃာနဒသကသည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ ထိုဃာနဒသက ထင်ရှားဖြစ်သည်မှ ခုနစ်ရက်ကို လွန်သဖြင့် ဇိဝှါဒသကသည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ ဤသို့သောအစဉ်အားဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ အဋ္ဌကထာ၌လည်း ဤဒသကတို့၏ အစဉ်အားဖြင့် ဖြစ်ခြင်းဟူသော အနက်ကို အကြောင်းကြောင့် ပြအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် ယုံကြည်အပ်၏။&lt;h3&gt;ရုပ်လေးပါးကို ရှေးဦးစွာ ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၅၆။ &lt;b&gt;ဣစ္စေဝံ ပဋိသန္ဓိမုပါဒါယ ကမ္မသမုဋ္ဌာနာ, ဒုတိယစိတ္တမုပါဒါယ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာ, ဌိတိကာလမုပါဒါယ ဥတုသမုဋ္ဌာနာ, ဩဇာဖရဏမုပါဒါယ အာဟာရသမုဋ္ဌာနာ စေတိ စတုသမုဋ္ဌာန ရူပကလာပသန္တတိ မလာကေ ဒီပဇာလာ ဝိယ နဒီသောတော ဝိယ စ ယာဝတာယုကမ္မက္ခယာ ပဝတ္တတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသို့ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းဖြင့် ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဥပါဒ်ကို အစပြု၍ ကံကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်ကလာပ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ပဌမဘဝင်ကို အစပြု၍ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်ကလာပ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဌီကာလကို အစပြု၍ ဥတုကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်ကလာပ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ဩဇာ၏ နံသောကာလကို အစပြု၍ အာဟာရကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်ကလာပ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤသို့ လေးပါးသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်ကလာပ်တို့၏ အစဉ်သည် ကာမဘုံ၌ ဆီမီးလျှံကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ မြစ်ရေအယဉ်ကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ အသက်ရှည်သမျှကာလပတ်လုံး မပြတ်ဖြစ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ရုပ်လေးပါးကို ရှေးဦးစွာဖြစ်ပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၆။ &lt;b&gt;ဌိတိကာလံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဌီကာလကို-ဟု အနက်ပေး။ ယင်းစကားကို ထင်ရှားစွာ ပြဦးအံ့—ပဋိသန္ဓေစိတ်နှင့် တကွ ဖြစ်သော ဥတုသည် ဌီသို့ ရောက်သည်ဖြစ်၍ ထိုပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဌီခဏ၌ သက်သက်သော အဋ္ဌကကလာပ်ကို ဖြစ်စေ၏၊ ထိုပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဌီခဏ၌ဖြစ်သော ဥတုသည် ဌီသို့ ရောက်သည်ဖြစ်၍ ထိုပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဘင်ခဏ၌ သက်သက်သော အဋ္ဌကကလာပ်ကို ဖြစ်စေ၏၊ ဤသို့ အစရှိသော အစဉ်ဖြင့် ဥတုသည် ရုပ်ကိုဖြစ်စေ၏။ &lt;b&gt;ဩဇာဖရဏမုပါဒါယ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို အမိဝမ်းတိုက်၌ ကိန်းသော သတ္တဝါ၏ အမိသည် ရှိအပ်သော အစာမှ ဖြစ်သော၊ သံသေဒဇ ဥပပါတ်ဖြစ်သော သတ္တဝါတို့၏လည်း မိမိ၏ ခံတွင်း၌ရှိသော သလိပ်အစရှိသည်မှ ဖြစ်သော ဩဇာ၏ အကြောအင်္ဂါကြီးငယ်သို့ လျှောက်သဖြင့် ကိုယ်၌ နံသောအခါမှစ၍-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;ရုပ် ၄-ပါးတို့၏ နောက်ဆုံးချုပ်ပုံ&lt;/h3&gt;၅၇။ &lt;b&gt;မရဏကာလေ ပန စုတိစိတ္တတော ပုရေတရသမစိတ္တဿ ဌိတိကာလမုပါဒါယ ကမ္မဇရူပါနိ န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ပုရေတရမုပ္ပန္နာနိ စ ကမ္မဇရူပါနိ စုတိစိတ္တသမာကာလမေဝ ပဝတ္တိတွာ နိရုဇ္ဈန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဖြစ်သည်မှ တစ်ပါး မဖြစ်သည်ကို ဆိုဦးအံ့-သေခါနီး ကာလ၌ စုတိစိတ်၏ အထက်၌ ရှိသော ၁၇-ချက်တို့၏ ပြည့်ကြောင်း ဖြစ်သော စိတ်၏ ဌီကာလကို အစပြု၍ ကမ္မဇရုပ်တို့သည် မဖြစ်ကုန်၊ &lt;hr&gt;ကမ္မဇရုပ်တို့သည် ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဥပါဒ်ကစ၍ ဖြစ်ကုန်၏။ စိတ္တဇရုပ်တို့သည် ပဋိသန္ဓေနောင် ပဌမဘဝင်၏ ဥပါဒ်ကစ၍ ဖြစ်ကုန်၏။ ဥတုဇရုပ်တို့သည် ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဌီကာလက စ၍ ဖြစ်ကုန်၏။ အာဟာရဇရုပ်တို့သည် ဂမ္ဘသေယျကသတ္တဝါတို့အား တစ်သတ္တာဟ၊ နှစ်သတ္တာဟ လွန်၍ အမိမှဖြစ်သော အစာအာဟာရမှ ဖြစ်သော ဩဇာ၏ ကိုယ်အင်္ဂါအတွင်း ပျံ့နှံ့သောအခါမှစ၍ ဖြစ်ကုန်၏။ သံသေဒဇ, ဥပပါတ် သတ္တဝါတို့အား အပ်သော မိမိသလိပ် တံတွေးနှင့် အာဟာရမှ ဖြစ်သော ဩဇာ၏ ကိုယ်အင်္ဂါအတွင်း၌ ပျံ့နှံ့သောအခါမှစ၍ ဖြစ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စုတိစိတ်အထက်၌ ရှိသော ၁၇-ချက်တို့၏ ပြည့်ကြောင်းဖြစ်သော စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏ၌ ဖြစ်ကုန်သော ကမ္မဇရုပ်တို့သည် စုတိစိတ်နှင့် မျှသော ကာလပတ်လုံး သာလျှင် ဖြစ်၍ ချုပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ရုပ် ၄-ပါးတို့၏ နောက်ဆုံးချုပ်ပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၇။ ထို ၁၇-ချက်တို့၏ ပြည့်ကြောင်းဖြစ်သော ဘဝင်အား အထက်၌ ဖြစ်သော စုတိစိတ်သည် ရှိသောကြောင့် ထိုဘဝင်စိတ်သည် စုတိစိတ္တောပရိ မည်၏။ ထိုသို့ သတ္တရသမ ဘဝင်စိတ်၏ ဌီကာလ၌ ကမ္မဇရုပ်၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ရှိလတ်သော် ဇီဝိတိန္ဒြေ၏ ပျက်ခြင်းမရှိသောကြောင့် ကမ္မဇရုပ်တို့သည် မဖြစ်ကုန်၊ ထိုစကား မှန်၏၊ ကမ္မဇရုပ် ပြတ်သည်ရှိသော် သတ္တဝါသေ၏-ဟု ဆိုအပ်၏။ ကျမ်းတစ်ပါး၌ အဘယ်ကဲ့သို့ ဆိုသနည်း-ဟူမူမှာ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အာယု ဥသ္မာ စ ဝိညာဏံ၊ ယဒါ ကာယံ ဇဟန္တိမံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အပဝိဒ္ဓေ တဒါ သေတိ၊ နိရတ္တံဝ ကလိင်္ဂရံ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဟု အဋ္ဌကထာဆရာသည် မိန့်ဆိုတော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—အကြင်အခါ၌ ဇီဝိတိန္ဒြေ၎င်း၊ ကမ္မဇတေဇော ဖြစ်သော အငွေ့ဓာတ်၎င်း၊ ဝိပါက်ဖြစ်သော ဝိညာဏ်၎င်း၊ ဤသုံးပါးသော တရားတို့သည် ဤရူပကာယကို စွန့်ကုန်၏၊ ထိုအခါ၌ အကျိုးမရှိသော ထင်းတုံးကို စွန့်ပစ်သကဲ့သို့ အကျိုးမရှိသော ဤရုပ်ကလာပ်ကို စွန့်ပစ်အပ်၏-ဟု ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပုရေတရံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ ရေသည်ရှိသော် ၁၇-ချက်တို့၏ ပြည့်ကြောင်းဖြစ်သော ဘဝင်စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏ၌-ဟု အနက်ပေး။&lt;hr&gt; ၁။ ကမ္မဇရုပ်တို့သည် စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ ရေသည်ရှိသော် ၁၇-ချက်မြောက်သော စိတ်၏ ဌီကာလမှစ၍ အသစ်မဖြစ်တော့ပြီ၊ ဖြစ်ပြီးသော ကမ္မဇရုပ်တို့သည်လည်း စုတိစိတ်နှင့် ပြိုင်၍ ချုပ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၅၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၅၈။ &lt;b&gt;တတောပရံ စိတ္တာဟာရဇရူပဉ္စ ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ထိုကမ္မဇရုပ်ချုပ်သည်မှ နောက်၌ စိတ္တဇရုပ်၊ အာဟာရဇရုပ်သည်လည်း ပြတ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅၇။ &lt;b&gt;တတောပရံ။ပ။ ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဇီဝိတိန္ဒြေကင်းသော သူသေကောင်-ဟု ဆိုအပ်သော ဥတုဇရုပ်အပေါင်း၌ ထိုစိတ္တဇရုပ်၊ အာဟာရဇရုပ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းမရှိသောကြောင့် အသက်ရှိသော သန္တာန်၌ စိတ်အာဟာရ အားလျော်စွာ ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် သည်၎င်း၊ အာဟာရဇရုပ် သည်၎င်း၊ ထိုကမ္မဇရုပ် ပြတ်သည်မှ နောက်၌ စိုးစဉ်းသော ကာလပတ်လုံး ဖြစ်၍ချုပ်၏၊ တပါးသော ဆရာတို့သည်ကား-စိတ္တဇရုပ်သည် စုတိစိတ်မှ ရှေးဖြစ်သော သတ္တရသမစိတ်၏ ဘင်ခဏ၌ သာလျှင် ပြတ်၏၊ ဤသို့ အဖွင့်ဆိုကုန်၏။&lt;h3&gt;ရူပဘုံ၌ ရုပ်ဖြစ်စဉ်&lt;/h3&gt;၆၁။ &lt;b&gt;ရူပလောကေ ပန ဃာန, ဇိဝှါ, ကာယ, ဘာဝဝသေန စ အာဟာရဇကလာပဉ္စ န လဗ္ဘန္တိ၊ တသ္မာ တေသံ ပဋိသန္ဓိကာလေ စက္ခု, သောတ, ဝတ္ထုဝသေန တီဏိ ဝသေန ဇီဝိတနဝကဉ္စ တိ စတ္တာရော ကမ္မသမုဋ္ဌာနကလာပါ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကာမဘုံ၌ ဖြစ်သောရုပ်မှ တစ်ပါး ရူပဘုံ၌ဖြစ်သော ရုပ်ကို ဆိုဦးအံ့-ရူပဘုံ၌ ဃာနဒသက၊ ဇိဝှါဒသက၊ ကာယဒသက၊&lt;hr&gt; ၁။ စိတ္တဇရုပ်ကား စုတိစိတ် ချုပ်ပြီးသည်နောက် စိတ္တက္ခဏ ၁၆-ချက်၊ ခဏငယ် ၄၉-ချက်ခန့်လောက် လူသေကောင်သန္တာန် ကြွင်းကျန်ရစ်သေး၏။&lt;br&gt;၂။ အာဟာရဇရုပ်ကား ဝိညာဏ်တည်းဟူသော အထောက်အပံ့ကို ရသဖြင့် စုတိစိတ်၏ ဘင်ခဏတိုင်အောင်ဖြစ်သေး၍ စုတိစိတ်နောက် ခဏငယ် ငါးဆယ်ခန့်လောက် ကြွင်းကျန်ရစ်သေး၏-ဟူလို။&lt;br&gt;ဥတုဇရုပ်ကား လူသေကောင် သန္တာန်မှာ ပါသွား၍ သုဿာန်တစ သင်းချိုင်း ကျအောင် မကုန်မဆုံး မပျက်ပြန်သေးဘဲ ရုပ်ကလာပ် ရုပ်ကြွင်း ရှိသမျှကာလပတ်လုံး ဖြစ်နိုင်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၅၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဣတ္ထိဘာဝဒသက၊ ပုမ္ဘာဝဒသကတို့ကို၎င်း၊ အာဟာရဇကလာပ်တို့ကို၎င်း၊ မရအပ်ကုန်၊ ထို့ကြောင့် ထိုရူပဗြဟ္မာတို့၏ ပဋိသန္ဓေအခါ၌ စက္ခုပသာဒ၊ သောတဒသက၊ ဝတ္ထုဒသက၏ အစွမ်းဖြင့် သုံးပါးသော ဒသကတို့၎င်း၊ ဇီဝိတနဝကကလာပ်၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးကုန်သော ကံကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်ကလာပ်တို့ကို ရအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ရူပဘုံ၌ ရုပ်ဖြစ်စဉ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၁။ ရူပဘုံ၌ ဃာနဒသက၊ ဇိဝှါဒသက၊ ကာယဒသကတို့၏ မရှိခြင်း၊ မဖြစ်ခြင်း အကြောင်းကို ဆိုအပ်ပြီးသည်သာတည်း၊ ဘာဝရုပ်နှစ်ခု အပေါင်းသည်ကား ပြင်းသော ကာမရာဂလျှင် အကြောင်းရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ဗြဟ္မာတို့အားလည်း ထိုသို့ပြင်းစွာသော ကာမရာဂဟူသော အကြောင်းမရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ထိုရူပဘုံ၌ မဖြစ်၊ မျိုအပ်သော ဗဟိဒ္ဓအာဟာရ မရှိသောကြောင့် ကိုယ်၌ ရှိသော်လည်း အဇ္ဈတ္တအာဟာရ၏ ရုပ်ကိုဖြစ်စေခြင်းမရှိသောကြောင့် အာဟာရဇကလာပ်တို့ကို မရအပ်ကုန်၊ အကြောင်းသော်ကား အပ၌ ဖြစ်သော ဥတုကို၎င်း၊ အာဟာရကို၎င်း၊ ဥပနိဿယပစ္စည်းကိုရမှသာ ဥတုအာဟာရတို့သည် ရုပ်ကိုဖြစ်စေကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ကိုယ်၌ရှိသော အာဟာရသည် ရုပ်ကိုမဖြစ်စေနိုင်-ဟူလို။ &lt;b&gt;ဇီဝိတနဝကံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &lt;hr&gt; ၁။ ရူပဘုံ၌ ဃာန, ဇိဝှါ, ကာယပသာဒ သုံးပါးတို့ကို ဘာဝနာအစွမ်းဖြင့် ပယ်အပ်သောကြောင့် မရအပ်ကုန်။&lt;br&gt;၂။ ဘာဝရုပ် ၂-ပါးသည် အားကြီးထူထဲသော ကာမဂုဏ်တည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရ၏။ ဗြဟ္မာတို့မှာ ထိုအားကြီးထူထဲသော ကာမဂုဏ်တည်းဟူသော အကြောင်း မရှိသောကြောင့် ထိုဘာဝရုပ် ၂-ပါးကို ဗြဟ္မာဘုံ၌ မရအပ်ပေ။&lt;br&gt;၃။ မျိုအပ်သော ဗဟိဒ္ဓ အာဟာရ မရှိ၍ ရူပဗြဟ္မာကိုယ်၌ တည်နေသော အဇ္ဈတ္တာဟာရသည်လည်း ရုပ်ကိုမဖြစ်စေနိုင်သောကြောင့် အာဟာရဇရုပ်ကိုလည်း မရပါ။ ဗြဟ္မာတို့အား ကာယဒသကကလာပ်အစား ဇီဝိတနဝကကလာပ်ကိုသာ ရပါသည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၅၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကာယပသာဒမရှိခြင်းကြောင့် ကာယဒသကအရာ၌ တည်သော ဇီဝိတနဝကကလာပ်သည်-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၄။ &lt;b&gt;ပဝတ္တိယ သမ္မဝဋိတံ ဥတုသမုဋ္ဌာနရူပံ အတိရိစ္စတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ပဝတ္တိအခါ၌လည်း သဒ္ဒါသည် ကြဉ်အပ်သော ဥတုကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်သည် ကြွင်း၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၄။ အသညသတ် ဗြဟ္မာမှ ကြွင်းသော ဗြဟ္မာတို့အား ပဋိသန္ဓေအခါ၌၎င်း၊ ပဝတ္တိအခါ၌၎င်း၊ ရအပ်သော ရုပ်မှ ကြွင်း၏။ သေသောအခါ၌ကား ဗြဟ္မာတို့အား ကိုယ်ကိုပစ်ချခြင်း မရှိသောကြောင့် ခပ်သိမ်းသော ဗြဟ္မာတို့အား သုံးပါးသော အကြောင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့သည်၎င်း၊ နှစ်ပါးသောအကြောင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့သည်၎င်း၊ တက္ခဏသာလျှင် ချုပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၆။ &lt;b&gt;အဋ္ဌဝီသတိ ကာမေသု၊ ဟောန္တိ တေဝီသ ရူပိသု။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သတ္တရသေဝ သညီနံ၊ အရူပေ နတ္ထိ ကိဉ္စိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဇရတာ၊ မရဏံ၊ ပဝတ္တိယံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;လဗ္ဘန္တိ ပဝတ္တိတု၊ န လဗ္ဘန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အယမေတ္ထ ရူပပဝတ္တိက္ကမော၊&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁။ အသညသတ် ဗြဟ္မာတို့အား ရူပဗြဟ္မာတို့ရသော စက္ခု, သောတ, ဝတ္ထုဒသကတို့ကို၎င်း၊ အလုံးစုံသော စိတ္တဇရုပ်တို့ကို၎င်း မရအပ်ကုန်။ ထိုရုပ်အလုံးစုံမှ ကြွင်းသော ဇီဝိတနဝကကလာပ်ရုပ်သည်သာ ပဋိသန္ဓေအခါ၌ဖြစ်၍ ပဝတ္တိအခါ၌ သုဒ္ဓဋ္ဌကကလာပ်၊ လဟုတာဒိဧကာဒသကကလာပ်-ဟူသော ဥတုဇကလာပ် ၂-စည်းတို့ကို ရအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;စုတိသောကာလ၌ ဗြဟ္မာတို့၏ ကိုယ်ကို ပစ်ချခြင်း မရှိသောကြောင့် အသညသတ်မှ တစ်ပါးသော ရူပဗြဟ္မာတို့အား ကံ, စိတ်, ဥတုကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်တို့သည်၎င်း၊ အသညသတ် ဗြဟ္မာတို့အား ကံ, ဥတုကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်တို့သည်၎င်း စုတိစိတ်နှင့် အတူတက္ခဏသာလျှင် ချုပ်ဆုံးကြကုန်၏။ အသေကောင် မကျန်တော့ပေ-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၅၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကာမဆယ့်တစ်ဘုံတို့၌ ၁၂၇-ပါးသော ရုပ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ အသညသတ်ကြဉ်သော ရူပ ၁၅-ဘုံတို့၌ ၁၂၃-ပါးသော ရုပ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ အသညသတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ၁၇-ပါးသော ရုပ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ အရူပဘုံ၌ တစ်စုံတစ်ခုသော ရုပ်သည်လည်းမရှိ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပဋိသန္ဓေအခါ၌ သဒ္ဒရုပ်ကို၎င်း ဝိကာရရုပ်ငါးခုကို၎င်း၊ ဇရတာရုပ်ကို၎င်း၊ အနိစ္စတာရုပ်ကို၎င်း မရအပ်ကုန်၊ ပဝတ္တိအခါ၌ကား တစ်စုံတစ်ခုသောရုပ်ကို မရအပ်သည်မဟုတ်၊ ရအပ်သည်သာတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤကား ဤရူပသင်္ဂဟ၌ ရုပ်၏ဖြစ်စဉ်ကို ဆိုကြောင်းဖြစ်သော နည်းတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၆။ ရူပဘုံတို့၌ ဃာန၊ ဇိဝှါ၊ ကာယ၊ ဘာဝ ရုပ်နှစ်ခုတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် ငါးပါးကုန်သော ရုပ်တို့၏ မရှိခြင်းကြောင့်&lt;hr&gt; ၁။ ကာမဘုံ၌ ကာမသတ္တဝါတို့အား ရုပ်ပေါင်း ၂၈-ပါး၊ ကလာပ်ပေါင်း ၂၁-ပါးတို့ကို ရအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;၂။ အသညသတ်ကြဉ်သော ရူပ ၁၅-ဘုံ၌ ဃာန, ဇိဝှါ, ကာယပသာဒရုပ် ၃-ပါး၊ ဘာဝရုပ် ၂-ပါးကြဉ်သော ၂၃-ပါးသော ရုပ်တို့ကိုသာ ရအပ်ကုန်၏။ ကလာပ်အားဖြင့် ပဋိသန္ဓေအခါ၌ စက္ခု, သောတ, ဝတ္ထု ဇီဝိတ ကမ္မဇကလာပ် ၄-စည်းကိုသာ ရအပ်၏။ ပဝတ္တိအခါ၌ စိတ္တဇကလာပ် ခြောက်စည်း၊ ဥတုဇကလာပ် ၄-စည်းတို့ကို ရအပ်ကုန်၏။ ပေါင်း ရူပဘုံ၌ ကလာပ် ၁၄-စည်းတို့ကို ရအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;၃။ အသညသတ် ဗြဟ္မာတို့အား ရူပဗြဟ္မာများ ရအပ်သော ရုပ် ၂၃-ပါးတွင် စက္ခု, သောတ, ဝတ္ထု, သဒ္ဒါ, ဝိညတ်ဒွေး ဤရုပ်ခြောက်ပါးကြဉ်အပ်သော ၁၇-ပါးသော ရုပ်တို့ကို ရအပ်ကုန်၏။ ကလာပ်အားဖြင့် ပဋိသန္ဓေအခါ၌ ဇီဝိတနဝကကလာပ် တစည်းကိုသာ ရ၏။ ပဝတ္တိအခါ၌မူ သုဒ္ဓဋ္ဌကကလာပ်၊ လဟုတာဒိဧကာဒသကကလာပ် ၂-စည်း ပေါင်း ကလာပ် ၃-စည်းတို့ကို ရအပ်ကုန်၏။ အရူပဘုံ၌ကား ရုပ်မရှိ-ဟူလို။&lt;br&gt;၄။ ပဋိသန္ဓေအခါ-ဟူသည် ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဥပါဒ်, ဌီ, ဘင် ခဏသုံးချက်မျှသာ ဖြစ်၍ ၎င်းအခါဝယ် သဒ္ဒ စသော ရုပ်များ မရနိုင်။ ပဝတ္တိအခါ၌သာ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ရကုန်၏-ဟူလို။ ထိုစကားသည်လည်း ကာမ၊ ရူပ၊ အသညသတ်သတ္တဝါတို့နှင့် ဆက်ဆံသော အားဖြင့် ဆိုသောစကား ဖြစ်၏။ ကာမဘုံ, ရူပဘုံတို့၌ ပဋိသန္ဓေအခါဝယ် မရသော ရုပ်ကား သဒ္ဒရုပ် ၁၊ ဝိကာရရုပ် ၅၊ ဇရတာ၊ အနိစ္စတာ ဤရုပ် ၈-ပါးကို မရပေ။ အသညသတ်ဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေအခါဝယ် မရသော ရုပ်ကား လဟုတာဒိတ္တယ, ဇရတာ, အနိစ္စတာ ဤရုပ် ၅-ပါးကို မရ-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၅၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၂၃-ပါးတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ အချို့သော ဆရာတို့သည်ကား နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ လေးသည်အဖြစ်ကို ပြုတတ်သည်၏အဖြစ် အစရှိသော ဓာတ်ချောက်ချားခြင်း မရှိသောကြောင့် ထိုရူပဘုံတို့၌ လဟုတာ အစရှိသော ရုပ်သုံးပါးအပေါင်းသည် မရှိ-ဟု ဆိုကုန်၏၊ ထိုကေစိ ဆရာတို့၏ စကားသည် မသင့်သည်သာတည်း၊ အဘယ့်ကြောင့် ဆိုသော် ထိုငြိမ်းစေအပ်သော ဓမ္မရှိနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ကုန်သော ဓမ္မတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ငြိမ်းစေအပ်သော ဓမ္မကို ခြင်းမရှိ၊ ထို့ကြောင့် မသင့်-ဟူလို၊ အဘယ့်ကြောင့် မရှိသနည်း-ဟူမူ ထိုငြိမ်းစေအပ်သော ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော ဓမ္မကို ငဲ့ခြင်းရှိသော ထိုငြိမ်းစေအပ်သော တရားနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော တရား၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ရှိလတ်သော် သဟိတ်ကြိယာစိတ်တို့၌ လဟုတာ အစရှိသော ရုပ်တို့၏ မရှိသည်၏အဖြစ်ဖြင့် လျဉ်းပါးခြင်းသို့ ရောက်ရာသောကြောင့် မရှိ၊ သဒ္ဒါဝိကာရော အစရှိသော စကားကို အလုံးစုံသော ကာမရူပပုဂ္ဂိုလ်တို့အားလည်း ဆက်ဆံသည်အစွမ်းဖြင့် မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရူပပဝတ္တိက္ကမအဖွင့်ပြီး၏။&lt;h3&gt;နိဗ္ဗာန်အကြောင်း&lt;/h3&gt;၆၇။ &lt;b&gt;နိဗ္ဗာနံ ပန လောကုတ္တရသင်္ခတံ စတုမဂ္ဂဉာဏေန သစ္ဆိကာတဗ္ဗံ, မဂ္ဂဖလာနာရမ္မဏဘူတံ ဝါနသင်္ခတာယ တဏှာယ နိက္ခန္တတ္တာ နိဗ္ဗာနန္တိ ပဝုစ္စတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရုပ်မှတစ်ပါး နိဗ္ဗာန်ကို ဆိုဦးအံ့-မဂ်ဖိုလ်တို့၏ အာရုံဖြစ်၍ ဖြစ်သော လေးပါးသော မဂ်ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုအပ်သော လောကုတ္တရာ-ဟု ဆိုအပ်သော နိဗ္ဗာန်ကို သတ္တဝါတို့ကို သံသရာ&lt;hr&gt;&lt;b&gt;နိဗ္ဗာန်အကြောင်း&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;လောကုတ္တရာသင်္ခတံ&lt;/b&gt;-ဟူသော ပါဠိဖြင့် နိဗ္ဗာန်၏ လောကီအဖြစ်ကို နှစ်စေ၍ လောကုတ္တရာအဖြစ်ကို ပြ၏။ &lt;b&gt;စတုမဂ္ဂဉာဏေန သစ္ဆိကာတဗ္ဗံ&lt;/b&gt;-ဟူသော ပါဠိဖြင့် နိဗ္ဗာန်ကို အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် မျက်မှောက်အားဖြင့် သိအပ်သည်၏ အဖြစ်ကို ပြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၅၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဝဋ်၌ ချုပ်တတ် မြှေးယှက်တတ်သည် အဖြစ်ကြောင့် ဝါန-ဟု ဆိုအပ်သော တဏှာမှ ထွက်မြောက်သည် အဖြစ်ကြောင့် နိဗ္ဗာန်-ဟု ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;နိဗ္ဗာန်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၅။ ဤမျှ အတိုင်းအရှည် ရှိကုန်သော ခြောက်ပါးသော အပိုင်းတို့ဖြင့် စိတ်, စေတသိက်, ရုပ်တို့ကို အသီးအသီး ခွဲဝေသော အားဖြင့် အကျယ်ပြပြီး၍ ယခုအခါ၌ နိဗ္ဗာန်ကို ပြတော်မူလိုသော အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် “နိဗ္ဗာနံပန” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ &lt;b&gt;စတုမဂ္ဂဉာဏေန သစ္ဆိကာတဗ္ဗံ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပါဠိဖြင့် နိဗ္ဗာန်၏ ထိုထို အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့အား မျက်မှောက်ထင်ခြင်းရှိသည် အဖြစ်ကို ပြတော်မူ၏၊ “မဂ္ဂဖလာနာရမ္မဏဘူတံ” ဟူသောပါဌ်ဖြင့်၊ ကလျာဏပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား မှန်းဆသော အားဖြင့် ထင်ခြင်းရှိသည် အဖြစ်ကို ပြတော်မူ၏၊ ယင်းစကား ထင်ရှားအောင် ဖော်ပြဦးအံ့-သင်္ခတတရားလျှင် အာရုံရှိသော ဉာဏ်သည်၎င်း၊ ပညတ်လျှင် အာရုံရှိသော ဉာဏ်သည်၎င်း၊ ကိလေသာတို့ကို အကြွင်းမဲ့ဖြတ်ခြင်း ငြိမ်းစေခြင်း၌ မစွမ်းနိုင်၊ လောက၌ ကိလေသာတို့ကို အကြွင်းမဲ့ဖြတ်ခြင်း၊ ငြိမ်းစေခြင်း အစရှိသည်သည် ရှိသည်သာတည်း၊ ထို့ကြောင့် သင်္ခတတရား ပညတ်တရားမှ ထူးသော ကိလေသာတို့ကို အကြွင်းမဲ့ဖြတ်ခြင်း ငြိမ်းစေခြင်းကို ပြုတတ်ကုန်သော မဂ်ဖိုလ်တို့၏ အာရုံဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်အမည်ရှိသော တစ်ခုသော တရားသည်ရှိ၏၊ ဤသို့ အနုမာနဉာဏ်ဖြင့် ကလျာဏပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား နိဗ္ဗာန်သည် ထင်ရှား၏၊ ပစ္စက္ခအားဖြင့် ထင်သည်အဖြစ်၊ သဘောအားဖြင့် ထင်သည်အဖြစ်ကို ပြသဖြင့်လည်း&lt;br&gt;&lt;hr&gt;&lt;b&gt;မဂ္ဂဖလာနာရမ္မဏဘူတံ&lt;/b&gt;-ဟူသော ပါဌဖြင့် နိဗ္ဗာန်ကို ကလျာဏပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် မှန်းဆသောအားဖြင့်သာ သိအပ်၏၊ သိအပ်သည်၏ အဖြစ်ကို ပြ၏။ ထိုသို့ ပြသဖြင့် ရာဂအစရှိသည်တို့၏ မရှိခြင်း “အဘာဝပညတ်” မျှသည် နိဗ္ဗာန်မည်၏ဟူသော မိစ္ဆာအယူကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် တားမြစ်တော်မူ၏-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝါနသင်္ခါတတဏှာယ နိက္ခန္တတ္တာ နိဗ္ဗာနန္တိ ဝုစ္စတိ&lt;/b&gt;-ဟူသောပါဠိဖြင့် နိဗ္ဗာနပုဒ်၏ ဝိဂြိုဟ်ဝစနတ်ကို ပြ၏၊ “ဝနတော နိက္ခမ နိဗ္ဗာနံ” ဟု ဝိဂြိုဟ်ပြု-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၅၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရာဂအစရှိသည်တို့၏ မရှိကာမျှသည် နိဗ္ဗာန်-ဟု မိစ္ဆာဉာဏ်ဖြင့် သိကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ မိစ္ဆာအယူကို မြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အလွန်ချသဖြင့် အကျိုးမရှိပြီ၊ ခန္ဓာအစရှိသည် အပြားရှိကုန်သော တေဘုမ္မကတရားတို့ကို အောက်အထက် ဖြစ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် တပ်သောကြောင့် ဝါန-ဟု ဆိုအပ်သော တဏှာ၏ အာရုံကို လွန်ခြင်းအစွမ်းဖြင့် လွန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် နိဗ္ဗာန်-ဟု ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;နိဗ္ဗာန်အပြား&lt;/h3&gt;၆၈။ &lt;b&gt;တဒေတံ သဘာဝတော ဧကဝိဓမ္မိ သဥပါဒိသေသနိဗ္ဗာနဓာတု အနုပါဒိသေသနိဗ္ဗာနဓာတုစေတိ ဒုဝိဓံ ဟောတိ ကာရဏပရိယာယေန။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;သဘောအားဖြင့် တစ်ခုသောအဘို့ ရှိသည်လည်း ဖြစ်သော ထိုနိဗ္ဗာန်သည် ခန္ဓာ ၅-ပါးလျှင် ကိလေသာတို့မှ ကြွင်းကျန်သည်နှင့် တကွဖြစ်သော သဥပါဒိသေသနိဗ္ဗာန်ဓာတ်၎င်း၊ ကိလေသာတို့မှ ကြွင်းသော ခန္ဓာငါးပါး မရှိသော အနုပါဒိသေသနိဗ္ဗာန်ဓာတ်၎င်း၊ ဤသို့ သိစေတတ်သော အကြောင်း၏ အမြွက်ဖြင့် နှစ်ပါးအပြား&lt;h3&gt;နိဗ္ဗာန်အားအဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၈။ &lt;b&gt;သဘာဝတော&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို မိမိ၏ ငြိမ်သက်ခြင်း-ဟူသော လက္ခဏာဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ ကာမုပါဒါန် အစရှိသည်တို့သည် စွဲလမ်းအပ်သောကြောင့် ဥပါဒိမည်၏၊ ဤဥပါဒိ-ဟူသော အမည်သည် ခန္ဓာငါးပါး၏ အမည်တည်း၊ ကာမုပါဒါန် အစရှိသည်တို့သည် စွဲလမ်းအပ်သော ခန္ဓာငါးပါးသည် သာလျှင် ကိလေသာတို့မှ ကြွင်းသောကြောင့် ဥပါဒိသေသ မည်၏၊ ထိုကိလေသာတို့မှ ကြွင်းသော ကာမုပါဒါန် အစရှိသည်တို့သည် စွဲလမ်းအပ်သော ခန္ဓာငါးပါးနှင့် တကွ ဖြစ်တတ်သော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၅၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကြောင့် &lt;b&gt;သဥပါဒိသေသ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုသဥပါဒိသေသသည်ပင်လျှင် နိဗ္ဗာန်-ဟု ဆိုအပ်သော ဓာတ်ဖြစ်သောကြောင့် သဥပါဒိသေသနိဗ္ဗာန်ဓာတ် မည်၏၊ &lt;b&gt;ကာရဏပရိယာယေန&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ -ဟူသောပုဒ်ကို သဥပါဒိသေသ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ပညတ်ခြင်း၌ အကြောင်းဖြစ်သော ကိလေသာတို့မှ ကြွင်းသော ကာမုပါဒါန် အစရှိသည်တို့သည် စွဲလမ်းအပ်သော ခန္ဓာငါးပါး ရှိခြင်း မရှိခြင်း၏ အမြွက်ဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;တနည်း နိဗ္ဗာန်အပြား&lt;/h3&gt;၆၉။ ။ &lt;b&gt;တထာ သုညတံ, အနိမိတ္တံ, အပ္ပဏိဟိတဉ္စေတိ တိဝိဓံ ဟောတိ အာကာရဘေဒေန။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုမှတစ်ပါး ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတို့မှ ဆိတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် သုညတမည်သော နိဗ္ဗာန်၎င်း၊ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတည်းဟူသော အကြောင်းကင်းသည် အဖြစ်ကြောင့် အနိမိတ္တမည်သော နိဗ္ဗာန်၎င်း၊ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတည်းဟူသော တောင့်တခြင်းကင်းသည် အဖြစ်ကြောင့် အပ္ပဏိဟိတမည်သော နိဗ္ဗာန်၎င်း၊ ဤသို့ အခြင်းအရာတို့၏ အပြားအားဖြင့် သုံးပါးအပြားရှိ၏။&lt;hr&gt; ၁။ အာသဝေါတရား ကင်းစင် ပပျောက်တော်မူသော ဘုရားရဟန္တာတို့၏ ခန္ဓာငါးပါးသည် မဂ်ဖြင့် ပယ်အပ်သော ကိလေသာတို့မှ ကြွင်းကျန်သောကြောင့် ဥပါဒိသေသ မည်၏။&lt;br&gt;ထိုကိလေသာ အပေါင်းသာ ကုန်ခန်း၍ ခန္ဓာငါးပါးမှာမူ ကြွင်းကျန်နေသဖြင့် ညစ်ကြေးသန့်ရှင်းသော ရွှေစင်ပမာ အာသဝေါ အညစ်အကြေးမှ ကင်းစင်သော ခန္ဓာငါးပါး ရှိနေသေးသောကြောင့် သဥပါဒိသေသနိဗ္ဗာန် မည်၏။&lt;br&gt;ကိလေသာလည်း မရှိ, ကိလေသာတို့မှ ကြွင်းကျန်နေခဲ့သော ခန္ဓာငါးပါးလည်း မရှိသော နိဗ္ဗာန်သည် အနုပါဒိသေသနိဗ္ဗာန် မည်၏။&lt;br&gt;ကာရဏပရိယာယေန-ဟူသောပါဌ်ဖြင့် နိဗ္ဗာန်သည် ပရမတ်သဘောအားဖြင့် မပြား, သန္တိသဘောမျှသာ ဖြစ်၍ တစ်ပါးတည်းသာ ဖြစ်၏ သို့သော်ခန္ဓာရှိမှု မရှိမှုဟူသော အကြောင်းအမြွက်အားဖြင့်သာ နှစ်ပါးပြားရသည် ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၅၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;တနည်း နိဗ္ဗာန်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၉။ ။ အာရုံအားဖြင့်၎င်း၊ သမ္ပယောဂအားဖြင့်၎င်း၊ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတို့မှ ဆိတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သုည&lt;/b&gt; မည်၏။ သုညသည်ပင်လျှင် &lt;b&gt;သုညတ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထို့အတူ ရာဂအစရှိသော ဝဋ်ဆင်းရဲ၏ အကြောင်းကိုမှ ကင်းသည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အနိမိတ္တ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ရာဂ အစရှိကုန်သော တောင့်တသော တရားတို့မှ ကင်းသည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အပ္ပဏိဟိတ&lt;/b&gt; မူမည်၏၊ တနည်းကား—အားလုံးစုံသော သင်္ခါရတို့မှ ဆိတ်သည်အဖြစ်ကြောင့် သုညတ မည်၏။ အားလုံးစုံသော သင်္ခတတရား-ဟု ဆိုအပ်သော အာရုံမရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် အနိမိတ္တ မည်၏၊ တဏှာ-ဟု ဆိုအပ်သော တောင့်တသော တရား၏ မရှိသောကြောင့် အပ္ပဏိဟိတ မည်၏။&lt;h3&gt;နောက်တနည်းနိဗ္ဗာန်အပြား&lt;/h3&gt;၇၀။ ။ &lt;b&gt;ပထမစ္စုတမစ္ဆန္တံ, အသင်္ခတမနုတ္တရံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;နိဗ္ဗာနမိတိ ဘာသန္တိ, ဝါနမုတ္တော မဟေသယော။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁။ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ စသော ကိလေသာတို့ကို အာရုံ မပြုသောကြောင့် အာရုံအားဖြင့် ဆိတ်၏၊ ရာဂ စသော ကိလေသာတို့ကို အကြွင်းမဲ့ပယ်အပ်သည်ဖြစ်၍ သမ္ပယောဂအားဖြင့်လည်း ဆိတ်၏၊ ဤသို့ အာရုံအားဖြင့်၎င်း, သမ္ပယုတ်အားဖြင့်၎င်း, ကိလေသာ အနှောက်အရှက် မရှိ, ကိလေသာတို့၏ ဆိတ်ရာ သုဉ်းရာ ဖြစ်သောကြောင့် သုညတနိဗ္ဗာန် မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ရာဂစသော ကိလေသာ အကြောင်းတရားတို့၏ ကင်းရာ ဖြစ်သောကြောင့် အနိမိတ္တနိဗ္ဗာန် မည်၏။&lt;br&gt;၃။ တဏှာတည်းဟူသော တောင့်တခြင်း မရှိရာ ဖြစ်သောကြောင့် အပ္ပဏိဟိတနိဗ္ဗာန် မည်၏။&lt;br&gt;တနည်း-အလုံးစုံသောသင်္ခါရတို့မှဆိတ်ရာဖြစ်သောကြောင့် သုညတနိဗ္ဗာန် မည်၏။ အလုံးစုံသော သင်္ခါရ အကြောင်းမရှိရာ ဖြစ်သောကြောင့် အနိမိတ္တနိဗ္ဗာန် မည်၏။&lt;br&gt;တဏှာတည်းဟူသော တောင့်တခြင်း မရှိရာ ဖြစ်သောကြောင့် အပ္ပဏိဟိတနိဗ္ဗာန် မည်၏-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;အောကာရောန-ဟူသော ပါဠိဖြင့် နိဗ္ဗာန်သည် တစ်ပါးတည်းပင် ဖြစ်သော်လည်း ဆိုအပ်ပြီးသော သုညတ စသော ဂုဏ်ပြလေသောကြောင့် နိဗ္ဗာန်လည်း သုံးပါးပြားရ၏-ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။ (ကြွင်းပေါ်လွင်ပြီး)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၅၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စုတေ့ခြင်းမရှိသော စုတိ-ဟု ဆိုအပ်သော အဆုံးကို လွန်သော ကံ, စိတ်, ဥတု, အာဟာရတည်းဟူသော အကြောင်းတရားတို့သည် မပြုပြင်အပ်သော မိမိထက် လွန်သော တရားမရှိသော မဂ်ဖိုလ်တို့၏ အာရုံဖြစ်သော တရားကို နိဗ္ဗာန်ဟူ၍ ဝါန-ဟု ဆိုအပ်သော တဏှာမှ လွတ်တော်မူကုန်သော မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူကုန်၏။&lt;h3&gt;နောက်တနည်း နိဗ္ဗာန်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၇၀။ ။ စုတေ့ခြင်းမရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အစ္စုတ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ပျက်စီးခြင်းဟူသော အဆုံးကို လွန်သည်၏အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အစ္စန္တ&lt;/b&gt; မည်၏။ ကံ, စိတ်, ဥတု, အာဟာရတည်းဟူသော အကြောင်းတရားတို့သည် မပြုပြင်အပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အသင်္ခတ&lt;/b&gt; မည်၏။ မိမိထက်လွန်သော တရား၏ မရှိခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;အနုတ္တရ&lt;/b&gt; မည်၏၊ တနည်းကား—အကြောင်းနှင့် တကွသော စကားဖြင့် ဆိုခြင်းငှါ ထိုက်သော လွန်သော တရား၏မရှိခြင်းကြောင့် အနုတ္တရ မည်၏၊ တဏှာမှ လွတ်သောကြောင့် အခြင်းခပ်သိမ်း ကင်းသည်အဖြစ်ကြောင့် ဝါန-ဟု ဆိုအပ်သော တဏှာမှ လွတ်ကုန်ပြီးသော မြတ်ကုန်သော သီလက္ခန္ဓာ အစရှိသည်တို့ကို ရှာမှီးတတ်ကုန်သောကြောင့် မြတ်စွာဘုရားတို့သည် မဟေသီ မည်ကုန်၏။ [ထိုမြတ်စွာဘုရားသခင်တို့သည် ဟောတော်မူကုန်၏။]&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၀။ &lt;b&gt;ဣတိ စိတ္တံ စေတသိကံ, ရူပံ နိဗ္ဗာနမိစ္စပိ၊&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပရမတ္ထ ပကာသေန္တိ, စတုဓာဝ တထာဂတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသို့ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် စိတ်၎င်း၊ စေတသိက်၎င်း၊ ရုပ်၎င်း၊ နိဗ္ဗာန်၎င်း၊ ဤသို့လေးပါးအပြားဖြင့်သာလျှင် ပရမတ္ထတရားကို မြတ်စွာဘုရားတို့သည် ထင်ရှားပြကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၆၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၇၀။ &lt;b&gt;ဣတိစိတ္တံ&lt;/b&gt;-ဤသို့အစရှိသော စကားသည် ခြောက်ပါးကုန်သော အပိုင်းအခြားတို့ဖြင့် ဝေဖန်အပ်ကုန်သော စိတ်အစရှိသည်တို့ကို နိဂုံးအုပ်သောစကားတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဆိုအပ်ပြီးသောစကားဖြင့် အဘိဓမ္မတ္ထဝိဘာဝနီမည်သော အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း၏အတွင်း၌ ဆဋ္ဌရုပ်ပိုင်းအဖွင့်သည် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ရောက်ပြီ။</text>
      <sha1>fferchlbilg4l3ac2b03rld07e9c7jb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>22240</id>
      <parentid>22239</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T17:49:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tejinda</username>
        <id>173</id>
      </contributor>
      <origin>22240</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="985532" sha1="5t1wwmmiq8xn3qt8kvwgwag74r9l95d" xml:space="preserve">{{header
| title = ဋီကာကျော်မြန်မာပြန်-ဒုတိယတွဲ
| author = မေဓာဝီ ဆရာဆိုင် 
| override_author =
| editor =
| translator =
| contribuor =
| override_contributor = 
| section = &lt;b&gt;မူရင်းကျမ်းစာနဲ့ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးရန်လိုသည်&lt;/b&gt;
| previous = [[ဋီကာကျော်မြန်မာပြန်-ပဌမတွဲ]]
| previous2 =
| next = [[ဋီကာကျော်မြန်မာပြန်-တတိယတွဲ]]
| next2 =
| year =
| notes =
| edition =
| categories = မြန်မာ တရားတော်များ
| shortcut =
| portal =
}}
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ကျမ်းစာအမှတ်စဉ်- ၁၂&lt;/b&gt;&lt;h3&gt;ဋီကာကျော်မြန်မာပြန်&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;ဒုတိယတွဲ&lt;/h3&gt;သစ္စဝါဒီဋီကာ၊ အဘိဓမ္မဂုတ္ထ၊ ဝိနယဂုတ္ထနှင့် ကာယနဂဠတ္ထကျမ်းပြု&lt;br&gt;ပရိယတ္တိသာသနဟိတဓမ္မာစရိယ ဘွဲ့တံဆိပ်ရ&lt;br&gt;မေဝီ ဆရာဆိုင် ပြန်ဆို၍&lt;br&gt;အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ မစိုးရိမ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး&lt;br&gt;တည်းဖြတ်တော်မူသည်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗုဒ္ဓသာသနာအဖွဲ့&lt;br&gt;သာသနာနှစ်-၂၄၉၉&lt;br&gt;ကောဇာနှစ်-၁၃၁၇&lt;h3&gt;အကျိုးအကြောင်းကို ဖော်ပြသော နိဒါန စာတမ်း&lt;/h3&gt;(၁) &lt;b&gt;ဘာဝေတဗ္ဗံ ပနိစ္စေဝံ၊ ဘာဝနာဒ္ဓယ မုတ္တမံ။ ပဋိပတ္တိရသဿာဒံ၊ ပတ္ထယန္တေန သာသနေ။&lt;/b&gt; ။ &lt;br&gt;ဟူသော “အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ” ကျမ်းပြု သီဟဠဝါသီ မဟာထေရ် အရှင်အနုရုဒ္ဓါ၏ ကျမ်းပြီး နိဂမ အာသီသ ဥယျာဉ်နှင့် အညီ မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်၌ ပျော်စရာ ကောင်းလှသော—&lt;br&gt;[က] ဈာန်ဝင်စား၍ ချမ်းချမ်းသာသာ စံစားမှု-&lt;b&gt;ဈာနသုခ&lt;/b&gt;, &lt;br&gt;[ခ] ဖိုလ်ဝင်စား၍ ချမ်းချမ်းသာသာ စံစားမှု-&lt;b&gt;ဖလသုခ&lt;/b&gt;, &lt;br&gt;ယခုဘဝ ပစ္စုပ္ပန် ခန္ဓာကိုယ်မှာ ဧကန် ရကြ၍ ထို ဈာန်ချမ်းသာ၊ ဖိုလ်ချမ်းသာတို့ကို ကောင်းစွာပိုင်ပိုင် ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ အသီးအသီး (အသက အသက) ခံစား စံစား ရရှိကြစေခြင်းငှါ ကောင်းစွာ ဟောကြားတော်မူခဲ့သော မြတ်စွာဘုရား၏ အဘိဓမ္မာ ဒေသနာတို့ကို လေ့လာ သင်ကြား (အထိုက်အလျောက်) တတ်မြောက် နားလည်ကြရပေလိမ့်မည်။ &lt;br&gt;အဘိဓမ္မာ ခုနစ်ကျမ်းလုံးကိုပင် မဟုတ်သော်လည်း အောက်ထစ်ဆုံး အဖြစ်ဖြင့် “သင်္ဂြိုဟ်” ဟူ၍ ခေါ်ကြသော “အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်း” တစ်ကျမ်းကိုပင် ကြိုးပမ်း လေ့လာကြရပေလိမ့်မည်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၂) တတ်မြောက် နားလည်ရမည် ဆိုသောကြောင့် တတ်မြောက် နားလည်ချင်လှ၍ အဘိဓမ္မာဆိုင်ရာ ကျမ်းစာအုပ်များကို ကြည့်ရှုလိုက်သည့်အခါ—
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	[က] ပါဠိတော်က ပါဠိဘာသာ၊ &lt;br&gt;[ခ] အဋ္ဌကထာက ပါဠိဘာသာ၊ &lt;br&gt;[ဂ] အဖွင့်ဋီကာများက ပါဠိဘာသာ ညီညီညာညာ တည်ရှိ၍ နေကြလေသောကြောင့် ပါဠိဘာသာကို မလေ့လာဘူးသူ မလေ့လာနိုင်သူတို့အတွက် အဓိပ္ပါယ်မကွဲ အနက်မ၌ အခက်အခဲ များစွာနှင့် ကြုံကြိုက်ကြရ ပြန်တော့သည်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၃) ထိုသို့ ပါဠိဘာသာ သက်သက်ကို၎င်း၊ ပါဠိတချက် မြန်မာတချက် နိဿယနက် ကျမ်းစာများကို၎င်း၊ မလေ့လာနိုင်သူ မလိုက်စားနိုင်သူတို့၏ အခက်ကို သက်သာ ချောင်ချီစေလျက် လေ့လာလိုက်စား အခြေခံ သဘောတရားများ ဖြစ်ပွါး လွယ်ကူကြစေရန် မြန်မာဘာသာပြန် သက်သက်ဖြင့် အနက်မပျက် အဓိပ္ပါယ်မပျက် အချက်အလက် ကျကျ ရေးသားပြန်ဆို၍ ထားအပ်သော အဘိဓမ္မာဆိုင်ရာ—&lt;br&gt;&lt;br&gt;[က] ပါဠိတော် မြန်မာပြန်၊ &lt;br&gt;[ခ] အဋ္ဌကထာ မြန်မာပြန်၊ &lt;br&gt;[ဂ] အဖွင့်ဋီကာ မြန်မာပြန်များသည် မြန်မာဆန်ဆန်ဖြင့် အမှန်ပင် ရှိသင့်ရှိထိုက်လှပါပေ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၄) သို့-ရှိသင့်၊ ရှိထိုက်သည့်အတိုင်း ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗုဒ္ဓသာသနာအဖွဲ့ကြီးက ဦးစီးအားပေး အရေးတယူ အလေးမူလျက် ဖြူစင် သန့်ရှင်းသော သမ္မာဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ မြော်မြင်မှုတို့ကြောင့် ယခုအခါ အဘိဓမ္မတ္ထ သင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ မြန်မာပြန်၊ ဋီကာကျော် အဖွင့် မြန်မာပြန် ကျမ်းတို့ကို တခမ်းတနား မြန်မာဘာသာအားဖြင့် ရေးသားပြန်ဆိုကာ (ပူးတွဲ) ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေနိုင်ပေပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၅) ဤဋီကာကျော် ပါဠိဘာသာကျမ်းကို မြန်မာဘာသာ သက်သက် ပြန်ဆို ရေးသားသူမှာ ရန်ကုန်မြို့ ပါဠိဆရာကြီး ဦးဆိုင် ဖြစ်၍ ပြန်ဆိုပုံ ပြန်ဆိုနည်းမှာ ကျေးဇူးရှင် လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး ကြီးမှူး၍ ဆရာတို့ ပြန်ဆိုသော မြန်မာပြန် ပိဋကများကို—[က] ပါဠိမပါ မြန်မာနိဿယပင် ဖြစ်ပေသည်။ “ဤသို့ ပြန်ဆိုနည်းသာလျှင် အဘိဓမ္မာ ပိဋကအတွက် သင့်လျော် လုံလောက်ပေပြီ” ဟု ဤစာရေးသူက ထင်မြင် ယုံကြည်မိပေသည်။ [သုတ္တန်ပိဋက ဝတ္ထု ဘာသာပြန်များကိုကား မင်းဘူးမြို့ ဆရာတော် အရှင်သြဘာသသည် ဝေဿန္တရာ ဇာတ်တော်ကြီးကို ကဗျာနည်း အလင်္ကာနည်း တို့ဖြင့် သင့်လျော်သလို ပြန်ဆိုတော်မူဘိသကဲ့သို့ သင့်လျော်သလို ဘာသာပြန်လိုက ပြန်သင့်ပေသည်။ အဘိဓမ္မာ ပိဋက ဆိုင်ရာအတွက် မှာကား ရှေးရှေး နိဿယများမှ ပါဠိကိုသာ ချန်ထားလျက် နိဿယစကားအတိုင်း ပြန်ဆိုထားသော ဤသို့သော မြန်မာပြန်မျိုးသာ သင့်လျော်ပေပြီဟု ဆိုလိုပေသည်။]&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၆) သမ္ပတ္တိ စက်လေးဖြာတို့ဖြင့် ကောင်းစွာ ကြုံကြိုက်လျက် ရှိကြကုန်သော အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးတို့သည် (ဝါ) ရဟန်း ရှင်လူ သူတော်စင် သူတော်ကောင်းတို့သည် &lt;br&gt;&lt;b&gt;အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ မြန်မာပြန် &lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဋီကာကျော် အဖွင့် မြန်မာပြန် &lt;/b&gt;&lt;br&gt;ကျမ်းတို့ကို ချမ်းချမ်းသာသာ လွယ်လွယ်ကူကူဖြင့် “သင်သင်အံ့အံ့၊ ကြံကြံ-ကျင့်ကျင့်” ပညာဉာဏ် ပွင့်ကြကုန်သည် ဖြစ်၍ ပရိယတ္တိ သာသနာ၊ ပဋိပတ္တိ သာသနာ အတူမကွာ တိုးပွါး ဈာနသုခ၊ ဖလသုခ အကျိုးတရားတို့ကို တိုးပွါး ရရှိကြသည်အထိ ရိုးရိုးသားသား ဖြောင့်ဖြောင့်မတ်မတ် (ဝါ) ရိုးရိုးကျင့် မြင့်မြင့်ကြံ အခြေခံ ကလျာဏ ပုထုဇဉ် အတန်းက အစချီလျက် ရုပ်နာမ်ကို ဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း သိရှိ နားလည်စေနိုင်သော “အဘိဓမ္မာ-ဘာသာပြန်ကျမ်း” တည်းဟူသော ပရိယတ္တိလည်းရှိ ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်မှု ပဋိပတ္တိလည်း ရှိကြလျက် ကိုယ်၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ စိတ်၏ ယဉ်ကျေးမှု ကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာ စုံလင်စွာ ပေါ်ထွက် လက်တွေ့ ဉာဏ်တွေ့ ကျင့်ကြံ အားထုတ် ခံစား စံစား အရသာ တွေ့နိုင်ကြပေလိမ့်မည်ဟု အထူးမျှော်လင့် ဝမ်းမြောက်သင့်ကြပါပေသတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၃၁၆-ခု၊ သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၇-ရက်နေ့&lt;br&gt;[ပဋ္ဌာန်း] ဦးဝိသုဒ္ဓ၊ မန္တလေး ပရိယတ္တိသာသနဟိတ နှင့် အစိုးရချ ဓမ္မာစရိယ&lt;br&gt;ပါဠိနယူပဒေသကျောင်း၊ မစိုးရိမ်တိုက်၊ မန္တလေးမြို့။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဝီထိပိုင်း&lt;/h3&gt;၁။ ။ &lt;b&gt;စိတ္တုပ္ပါဒါနမိဒွေဝံ၊ ကတွာ သင်္ဂဟမုတ္တရံ။ &lt;br&gt;ဘူမိပုဂ္ဂလဘေဒေန၊ ပုဇ္ဇာပရနိယာမိတံ။ &lt;br&gt;ပဝတ္တိသင်္ဂဟံ နာမ၊ ပဋိသန္ဓိပဝတ္တိယံ။ &lt;br&gt;ပဝတ္တိ သမာသေန၊ ယထာသမ္ဘဝတော ကထံ။&lt;/b&gt; ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ငါသည် အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းဖြင့် စိတ်၊ စေတသိက် ဖြစ်ကုန်သော နာမက္ခန္ဓာ လေးပါးတို့၏ ဝေဒနာသင်္ဂဟ အစရှိသည်ကို ဝေဖန်သောအားဖြင့် မြတ်သော အပြားအားဖြင့် မိန့်အပ်သော ပကိဏ္ဏကသင်္ဂဟကို ပြုပြီး၍ တဖန် ဘုံ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အပြားဖြင့် မှတ်အပ်သော ရှေးစိတ်၊ နောက်စိတ်တို့ဖြင့် မှတ်အပ်သော ပဋိသန္ဓေအခါ၊ ပဝတ္တိအခါ၌ ပဝတ္တိသင်္ဂဟ မည်သော ဝီထိသင်္ဂဟကို အကျဉ်းအားဖြင့် ဖြစ်သင့်သည်အား လျော်စွာ အပြားအားဖြင့် ဆိုပေအံ့။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁။ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းဖြင့် စိတ်၊ စေတသိက် ဖြစ်ကုန်သော နာမက္ခန္ဓာ လေးပါးတို့၏ ဝေဒနာသင်္ဂဟ အစရှိသည်ကို ဝေဖန်သောအားဖြင့် မြတ်သော အပြားအားဖြင့် မိန့်အပ်သော ပကိဏ္ဏကသင်္ဂဟကို ပြုပြီး၍ တဖန် ကာမာဝစရ အစရှိကုန်သော သုံးပါးကုန်သော ဘုံတို့၏၎င်း၊ ဒွိဟိတ် အစရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏၎င်း အပြားအားဖြင့် မှတ်အပ်သော ဤစိတ်သည် ဤမျှ အတိုင်းအရှည် ရှိသော စိတ်ရှိမှ နောက်၌ ဖြစ်၏၊ ဤစိတ်၏ အခြားမဲ့၌ ဤမျှ အတိုင်းအရှည် ရှိသော စိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဤသို့ ရှေးစိတ်၊ နောက်စိတ်တို့ဖြင့် မှတ်အပ်သော ပဋိသန္ဓေအခါ၊ ပဝတ္တိအခါတို့၌ စိတ် စေတသိက်တို့၏ ပဝတ္တိသင်္ဂဟဟူသော အမည်ရှိသော ဝီထိသင်္ဂဟကို ဖြစ်သင့်သည်အား လျော်စွာ အကျဉ်းအားဖြင့် မြွက်ဆိုပေအံ့။ ဤကား အနက်ယောဇနာခြင်းတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဆဆက္ကမာတိကာ&lt;/h3&gt;၂။ ။ &lt;b&gt;ဆ ဝတ္ထု ဆ ဒွါရာဒိ၊ ဆ အာရမ္မဏာနိ ဆ ဝိညာဏာနိ၊ ဆ ဝီထိယော ဆ ဝိသယပ္ပဝတ္တိ စေတိ ဝီထိသင်္ဂဟေ ဆဆက္ကာနိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ခြောက်ပါးကုန်သော ဝတ္ထုတို့၏၎င်း၊ ခြောက်ပါးကုန်သော ဒွါရတို့၏၎င်း၊ ခြောက်ပါးကုန်သော အာရုံကို၎င်း၊ ခြောက်ပါးကုန်သော ဝိညာဏ်တို့၏၎င်း၊ ခြောက်ပါးကုန်သော ဝီထိတို့၏၎င်း၊ ခြောက်ပါး အပြားရှိသော အာရုံတို့၏ ဒွါရတို့၌ ဖြစ်ခြင်းကို၎င်း ဤသို့ ဝီထိသင်္ဂဟ ခြောက်ပါးကုန်သော ဆက္ကတို့ကို သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဆဆက္ကမာတိကာအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂။ ။ ဝတ္ထု၊ ဒွါရ၊ အာရမ္မဏသင်္ဂဟတို့ကို အောက်၌ ဆိုအပ်ခဲ့ကုန်သော်လည်း ဆဆက္ကအပြည့်အစုံ ပြု၍ ပဝတ္တိသင်္ဂဟကို ပြခြင်းငှါ တဖန်ချထားအပ်၊ မိန့်ဆိုအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃။ ။ &lt;b&gt;ဝီထိမုတ္တာနံ ပန ကမ္မနိမိတ္တဂတိနိမိတ္တဝသေန တိဟောတိ ဝိသယပ္ပဝတ္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;အထူးကို ဆိုဦးအံ့— ဝီထိမုတ် စိတ် တခုယုတ် နှစ်ဆယ်တို့၏ အာရုံတို့၌ စိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ကံ၊ ကမ္မနိမိတ်၊ ဂတိနိမိတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် သုံးပါးအပြားရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ပဋိသန္ဓေ ကိစ္စ၊ ဘဝင် ကိစ္စ၊ စုတိ ကိစ္စ တပ်သောစိတ် ၁၉-ပါးတို့သည် ကံ၏ အဟုန်ကြောင့် ထင်မြင်လာသော ကံ၊ ကမ္မနိမိတ်၊ ဂတိနိမိတ် သုံးပါးတို့ကိုသာ အမြဲ အာရုံပြုလျက် ဖြစ်ကုန်၏။ ခြောက်ဒွါရ၌ ထင်မြင်လာသော ရူပါရုံစသည်ကို အကြောင်းခပ်သိမ်း အာရုံမပြုကုန်မူ၍ ခြောက်ဒွါရ၌ ထင်မြင်လာသော အာရုံကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်သော ဝီထိစိတ်မှ အပ တခြားဖြစ်သောကြောင့် ဝီထိမုတ် စိတ် မည်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၃။ ။ အာရုံတို့၏ ဒွါရတို့၌ ဖြစ်ခြင်းသည် ဝိသယပ္ပဝတ္တိ (၁) မည်၏။ တနည်း- အာရုံတို့၌ စိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ဝိသယပ္ပဝတ္တိ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄။ ။ &lt;b&gt;တတ္ထ ဝတ္ထုဒွါရာရမ္မဏာနိ ပုဗ္ဗဝုတ္တနယာနေဝ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုခြောက်ပါးသော ဆက္ကတို့တွင် ဝတ္ထု၊ ဒွါရ၊ အာရုံတို့သည် ရှေးဖြစ်သော ပကိဏ္ဏကသင်္ဂဟ၌ ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းရှိကုန်သည်သာတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄။ တတ္ထု-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုခြောက်ပါးသော ဆက္ကတို့တွင်-ဟုအနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆။ &lt;b&gt;ဆ ဝီထိယော ပန စက္ခုဒွါရဝီထိ၊ သောတဒွါရဝီထိ၊ ဃာနဒွါရဝီထိ၊ ဇိဝှါဒွါရဝီထိ၊ ကာယဒွါရဝီထိ၊ မနောဒွါရဝီထိ စေတိ ဒွါရဝသေန ဝါ၊ စက္ခုဝိညာဏဝီထိ၊ သောတဝိညာဏဝီထိ၊ ဃာနဝိညာဏဝီထိ၊ ဇိဝှါဝိညာဏဝီထိ၊ ကာယဝိညာဏဝီထိ၊ မနောဝိညာဏဝီထိ စေတိ ဝိညာဏဝသေန ဝါ ပဝတ္တစိတ္တပ္ပဝတ္တိယော ယာဇေတဗ္ဗာ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;အထူးကို ဆိုဦးအံ့— ဒွါရ၌ဖြစ်ကုန်သော စိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ဝီထိတို့ကို စက္ခုဒွါရဝီထိ၎င်း၊ သောတဒွါရဝီထိ၎င်း၊ ဃာနဒွါရဝီထိ၎င်း၊ ဇိဝှါဒွါရဝီထိ၎င်း၊ ကာယဒွါရဝီထိ၎င်း၊ မနောဒွါရဝီထိ၎င်း၊ ဤသို့ ဒွါရ၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ စက္ခုဝိညာဏဝီထိ၎င်း၊ သောတဝိညာဏဝီထိ၎င်း၊ ဃာနဝိညာဏ&lt;br&gt;&lt;hr&gt;(၁)-အာရုံတို့၏ ဒွါရတို့၌ ဖြစ်ခြင်းသည် ဝိသယပ္ပဝတ္တိ မည်၏။ တနည်း–အာရုံတို့၌ စိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ဝိသယပ္ပဝတ္တိ မည်၏။ ပဌမ ဝိဂြိုဟ်ကား ဝီထိစိတ်တို့၏ ဝိသယပ္ပဝတ္တိတည်း၊ ဒုတိယ ဝိဂြိုဟ်ကား ဝီထိမုတ်စိတ်တို့၏ ဝိသယပ္ပဝတ္တိတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဝီထိ၎င်း၊ ဇိဝှါဝိညာဏဝီထိ၎င်း၊ ကာယဝိညာဏဝီထိ၎င်း၊ မနောဝိညာဏဝီထိ၎င်း၊ ဤသို့ ဝိညာဏ်၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း ခြောက်ပါး အပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ယှဉ်အပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆။ ။ စက္ခုဒွါရ၌ ဖြစ်သော စိတ်အဆက်ဆက်သည် စက္ခုဒွါရဝီထိ မည်၏၊ ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် ဒွါရ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ စက္ခုဝိညာဏ်နှင့် တကွ တူသော အာရုံ တူသော ဒွါရ၌ ဖြစ်သည်ဖြစ်၍ တကွဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့် စက္ခုဝိညာဏ်နှင့် စပ်သော စိတ်တို့၏ အဆက်ဆက်သည် စက္ခုဝိညာဏဝီထိ မည်၏၊ ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် ဝိညာဏ်၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ ဝီထိတို့၏ အမည်ကို ယောဇနာခြင်းကို ပြုအပ်၏-ဟု ပြခြင်းငှါ စက္ခုဒွါရဝီထိ-ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;ဝိသယပ္ပဝတ္တိ ၆-ပါး&lt;/h3&gt;၇။ ။ &lt;b&gt;အတိမဟန္တ၊ မဟန္တ၊ ပရိတ္တံ၊ အတိပရိတ္တဉ္စာတိ ပဉ္စဒွါရေ၊ မနောဒွါရေ ပန ဝိဘူတ၊ အဝိဘူတဉ္စာတိ ဆ ဝိသယပ္ပဝတ္တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt; (၁) အလွန်များသော ဝီထိစိတ္တုပ္ပါဒ်ရှိသော အာရုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) များသော ဝီထိစိတ္တုပ္ပါဒ်ရှိသော အာရုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) နည်းသော ဝီထိစိတ္တုပ္ပါဒ်ရှိသော အာရုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၄) အလွန်နည်းသော ဝီထိစိတ္တုပ္ပါဒ်ရှိသော အာရုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;ဤသို့ ပဉ္စဒွါရ၌ အာရုံတို့၏ ဒွါရတို့၌ ဖြစ်ခြင်းသည်၊ ဝါ-အာရုံတို့၌ စိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ၄-ပါး အပြားရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;hr&gt;(၁)-လူတို့၏ သွားလာရာ ခရီးသည် ရွာစဉ်ကို မကျော်ဘဲ အစဉ် သွားဘိသကဲ့သို့ ထို့အတူ စိတ္တနိယာမအတိုင်း ဖြစ်သော စိတ်တို့၏ အစဉ်သည်လည်း ဖြစ်သင့်သော စိတ်တခုနှင့် တခု မကျော်မူ၍ အစဉ်အတိုင်း ဖြစ်တတ်သောကြောင့် ဝီထိ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မနောဒွါရ၌ (၁) ထင်ရှားသော အာရုံ၎င်း၊ (၂) မထင်ရှားသော စိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် နှစ်ပါး အပြားရှိ၏။ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် အာရုံတို့၏ ဒွါရတို့၌ ဖြစ်သော၊ ဝါ-အာရုံတို့၌ စိတ်တို့ ဖြစ်သော ဝိသယပ္ပဝတ္တိကို ခြောက်ပါး အပြားရှိ၏-ဟူ၍ သိအပ်၏။&lt;h3&gt;ဝိသယပ္ပဝတ္တိခြောက်ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၇။ ။ (၁) &lt;b&gt;အတိမဟန္တံ&lt;/b&gt;-ဤသို့ အစရှိသော ဝီထိတို့တွင် တချက်သော စိတ်၏ ခဏကဲ့သို့သော ခဏကို လွန်ခြင်းရှိသည်ဖြစ်၍ ထင်ခြင်းသို့ ရောက်သော ၁၆-ချက်သော စိတ်တို့၏ ခဏကဲ့သို့သော ခဏသာလျှင် အသက်ရှိသော အာရုံသည် &lt;b&gt;အတိမဟန္တာရုံ&lt;/b&gt; (၁) မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၂) နှစ်ချက်၊ သုံးချက်သော ခဏကဲ့သို့သော ခဏကို လွန်ခြင်းရှိသည်ဖြစ်၍ ၁၅-ချက်၊ ၁၄-ချက်သော စိတ်တို့၏ ခဏကဲ့သို့သော ခဏသာလျှင် အသက်ရှိသော အာရုံသည် &lt;b&gt;မဟန္တာရုံ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၃) ၄-ချက်သော စိတ္တက္ခဏမှစ၍ ၉-ချက်သော စိတ္တက္ခဏတိုင်အောင်သော စိတ္တက္ခဏ လွန်ခြင်းရှိသည်ဖြစ်၍ ၁၃-ချက်သော စိတ္တက္ခဏမှစ၍ ရှစ်ချက်သော စိတ္တက္ခဏတိုင်အောင်သော စိတ္တက္ခဏသာလျှင် အသက်ရှိသော အာရုံသည် &lt;b&gt;ပရိတ္တာရုံ&lt;/b&gt; (၂) မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;စိတ္တက္ခဏ ၁၀-ချက်မှစ၍ စိတ္တက္ခဏ ၁၅-ချက်တိုင်အောင်သော စိတ္တက္ခဏသာလျှင် လွန်ခြင်းရှိသည်ဖြစ်၍ ၇-ချက်သော စိတ္တက္ခဏမှစ၍ ၂-ချက် တိုင်အောင်သော စိတ္တက္ခဏသာလျှင် အသက်ရှိသော အာရုံသည် &lt;b&gt;အတိပရိတ္တာရုံ&lt;/b&gt; (၃) မည်၏။ ထို့ကြောင့် ၁-ထင်ထင်ရှားရှား အားကြီးသော အာရုံ ငါးပါးသည် အတိမဟန္တာရုံ မည်၏။ ၂-သင့်ရုံ အားကြီး ထင်ရှားသော အာရုံ ငါးပါးသည် မဟန္တာရုံ မည်၏။ ၃-မထင်မရှား မသိမသာ အားနည်းသော အာရုံ ငါးပါးသည် ပရိတ္တာရုံ မည်၏။ ၄-အလွန်တရာ မသိမသာ မထင်မရှား အားနည်းလှသော မြင်သလိုလို စသော အာရုံငါးပါးသည် အတိပရိတ္တာရုံ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;(၁)-ထင်ထင်ရှားရှား အားကြီးသော အာရုံ ငါးပါးသည် အတိမဟန္တာရုံ မည်၏။ &lt;br&gt;(၂)-သင့်ရုံ အားကြီး ထင်ရှားသော အာရုံ ငါးပါးသည် မဟန္တာရုံ မည်၏။ &lt;br&gt;(၃_-မထင်မရှား မသိမသာ အားနည်းသော အာရုံ ငါးပါးသည် ပရိတ္တာရုံ မည်၏။ &lt;br&gt;(၄)- အလွန်တရာ မသိမသာ မထင်မရှား အားနည်းလှသော မြင်သလို ကြားသလို စသော အာရုံ ငါးပါးသည် အတိပရိတ္တာရုံ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ဧကစိတ္တက္ခဏာတီတာနိ&lt;/b&gt;-ဤသို့ အစရှိသော စကားကို အနုရုဒ္ဓါ ဆရာကိုယ်တိုင်ပင် ဆိုတော်မူလတံ့။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁-ထင်ရှားသော အာရုံသည် &lt;b&gt;ဝိဘူတာရုံ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt; ၂-မထင်ရှားသော အာရုံသည် &lt;b&gt;အဝိဘူတာရုံ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;စိတ် အသက်&lt;/h3&gt;၈။ ။ &lt;b&gt;ကထံ ဥပ္ပါဒဋ္ဌိတိဘင်္ဂဝသေန ခဏတ္တယံ ဧကစိတ္တက္ခဏံ နာမ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;အဘယ်သို့ သိအပ်ပါသနည်းဟူမူ၊ ဥပါဒ်၊ ဌီ၊ ဘင်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ခဏငယ်တို့၏ သုံးခုတို့၏ အပေါင်းသည် တခုသော စိတ္တက္ခဏ မည်၏။&lt;h3&gt;စိတ်အသက်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၈။ ။ ကထံ-ဟူသော ပုဒ်ဖြင့် အတိမဟန္တာရုံ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် အာရုံကို ပိုင်းခြား မှတ်သားခြင်းသည် အဘယ် အများအားဖြင့် ဖြစ်ပါသနည်းဟု မေးပြီး၍ စိတ္တက္ခဏ၏ အစွမ်းဖြင့် ထိုအပြားကို ပြုခြင်းငှါ “ဥပ္ပါဒဋ္ဌိတိ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို အားထုတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;ဥပဒ် ဌီ ဘင် အဖွင့်&lt;/h3&gt;ပရမတ္ထ သဘောတရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် &lt;b&gt;ဥပါဒ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ပရမတ္ထသဘောတရားတို့၏ ပျက်ခြင်းသည် &lt;b&gt;ဘင်&lt;/b&gt; မည်၏။ ဥပါဒ်၊ &lt;hr&gt;၁-ထင်ထင်ရှားရှား ဖြစ်သော အာရုံသည် ဝိဘူတာရုံ မည်၏။ &lt;br&gt;၂-မထင်မရှားသော အာရုံသည် အဝိဘူတာရုံ မည်၏။ &lt;br&gt;(ထိုအာရုံတို့ကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်သော ဝီထိစိတ်သည် အတိမဟန္တာရုံဝီထိ စသည် မည်၏)။&lt;br&gt;၃-ဖြစ်ပေါ်ရန် အကြောင်း ပြည့်စုံ ညီညွတ်၍ ပရမတ္ထသဘောတရားတို့၏ ရှေးဦးစွာ ဖြစ်ပေါ်လာသော ခဏအခါသည် ဥပါဒ်ခဏ မည်၏။ &lt;br&gt;၄-ဖြစ်ပေါ်ပြီးသော ပရမတ္တ တရားတို့၏ ကွယ်ပျောက် ချုပ်ဆုံးသော အခါခဏသည် ဘင်ခဏ မည်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဘင်နှစ်ပါးတို့၏ အလယ်၌ ဘင်တို့ ရှေ့ရှုဖြစ်ခြင်း သဘောသည် &lt;b&gt;ဌီ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ကေစိဝါဒ&lt;/h3&gt;အချို့သော ဆရာတို့သည်ကား စိတ်၏ ဌီခဏ မရှိ-ဟု တားမြစ်ကြကုန်၏၊ ဤဆိုလတံ့သော စကားကား ထိုကေစိဆရာတို့ အဓိပ္ပါယ်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;စိတ်ယမိုက်၌ “ဥပ္ပန္နံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ” ဤသို့ အစရှိသော ပုဒ်တို့၏ ဝိဘင်း၌ “ဘင်္ဂက္ခဏေ ဥပ္ပန္နံ နော စ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ၊ ဥပ္ပါဒက္ခဏေ ဥပ္ပန္နဉ္စဝ ဥပ္ပဇ္ဇမာနဉ္စ” အစရှိသည်ဖြင့် ဘင်နှင့် ဥပါဒ်တို့ကိုသာ ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏၊ ဌီခဏကို ဟောတော်မမူအပ်၊ စိတ်၏ ဌီခဏသည်လည်း အကယ်၍ ရှိငြားအံ့ “ဌိတိက္ခဏေ ဘင်္ဂက္ခဏေ” ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် ဆိုသင့်ရာ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဥပ္ပါဒေါ ပညာယတိ၊ ဝယော ပညာယတိ၊ &lt;br&gt;ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဟူသော သုတ္တန်၌ ဘုရား ဟောတော်မူသောကြောင့် ဌီခဏ ရှိ၏ဟု အကယ်၍ ဆိုငြားအံ့၊ ပါဠိအနက်ကား—ဖြစ်ခြင်းသည် ထင်၏။ ပျက်ခြင်းသည် ထင်၏။ တည်သော တရား၏ ဖောက်ပြန်သည်အဖြစ်သည် ထင်၏။ ဤကားအနက်။ ထိုသုတ္တန်ပါဠိတော်၌လည်း တခုသော သင်္ခတတရား၌ ဖောက်ပြန်သည်အဖြစ်၏ မဖြစ်ခြင်းကြောင့်၎င်း၊ ထင်ခြင်းကို ဟောတော်မူခြင်းကြောင့်၎င်း သင်္ခတ တရားတို့၏ တည်ခြင်းကိုသာလျှင် အလိုရှိအပ်၏၊ ခဏဖြစ်သော တည်ခြင်းကို အလိုမရှိအပ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘိဓမ္မာ၌ ရအပ်သော တရားကို မဟောခြင်း၌ အကြောင်းသည် မရှိ၊ ထို့ကြောင့် အဘိဓမ္မာပိဋကတ်၌ ဌီခဏကို မဟောခြင်း &lt;hr&gt;(၁)-ဖြစ်ပေါ်ပြီးသော ပရမတ္ထ တရားတို့၏ မချုပ်သေးမီ တည်နေသော အခိုက်အတန့် အခါသည် ဌီခဏ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သည်လည်း ဌီခဏ၏ မရှိခြင်းကိုသာလျှင် သိစေ၏။ ဤစကားအစဉ်သည် ထိုကေစိဆရာတို့၏ အဓိပ္ပါယ်တည်း။&lt;h3&gt;ဌီခဏရှိကြောင်းဆုံးဖြတ်ချက်&lt;/h3&gt;ထိုစိတ်၏ ဌီခဏ မရှိဟု မြစ်ရာ၌ အကို ဆိုဦးအံ့-ဥပါဒ်၊ ဘင်၏ တခုတည်းသော တရားလျှင် တည်ရာရှိခဲ့သော် ဥပါဒ်၊ ဘင်တို့တွင် ဥပါဒ်ခဏသည် တပါးတည်း။ ဘင်ခဏသည် တပါးတည်း၊ ဥပါဒ် အခိုက်အတန့်မှ ပြားသော ဘင်အခိုက်အတန့်ကို အလိုရှိအပ်သကဲ့သို့တည်း။ ဥပါဒ်နှင့် ဘင်တို့၏ တည်ရာ မတူဟု ယူခဲ့သည်ရှိသော် တပါးသော တရားသည် ဖြစ်၏။ တပါးသော တရားသည် ချုပ်၏၊ ဝါ-ဖြစ်သော တရားက တပါး၊ ချုပ်သော တရားက တခြားဟူသော အဓိပ္ပါယ်သည် ကျရောက်ရာ၏။ ထိုသို့ အဓိပ္ပါယ် ကျရောက်သင့်သောကြောင့် ဥပါဒ်နှင့် ဘင်တို့အား တခုတည်းသော တရားလျှင် တည်ရာရှိရာ၏။ ထို့အတူသာလျှင် ဥပါဒ်၊ ဘင် အခိုက်အတန့်မှ ပြားသော ဘင်သို့ ရှေးရှုသော အခိုက်အတန့်ကိုလည်း အလိုရှိအပ်၏။ ထိုဘင်သို့ ရှေးရှုသော အခိုက်အတန့်သည် &lt;b&gt;ဌီ&lt;/b&gt; မည်၏။ ပါဠိတော်၌ကား ဝေနေယျ သတ္တဝါတို့၏ အလိုအား မဆန့်ကျင်သောအားဖြင့် နည်းကို ပြသည်အစွမ်းဖြင့် ထိုဌီကို မဟောခြင်း ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစကားမှန်၏၊ အဘိဓမ္မာဒေသနာသည် တရံတခါ၌ ဝေနေယျ သတ္တဝါတို့၏ အလိုအား လျော်သောအားဖြင့် ဖြစ်၏၊ အဘယ် ဒေသနာကဲ့သို့နည်းဟူမူ၊ ရုပ်၏ ဖြစ်ဆဲ ခဏတခုကို ဥပစယ၊ သန္တတိ ဟု နှစ်ပါး အပြားဖြင့် ခွဲဝေ၍ ဟောတော်မူအပ်သကဲ့သို့တည်း။ သုတ္တန်ပါဠိတော်၌—&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တီဏိမာနိ ဘိက္ခဝေ သင်္ခတဿ သင်္ခတလက္ခဏာနိ၊ ကတမာနိ တီဏိ၊ ဥပ္ပါဒေါ ပညာယတိ၊ ဝယော ပညာယတိ၊ ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတိ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဟူ၍ ဤသို့ သင်္ခတ တရား၏သာလျှင် လက္ခဏာကို ပြခြင်းငှါ ဥပါဒ် အစရှိသည်တို့ကို ဟောတော်မူသည် အဖြစ်ကြောင့် အပေါင်း ဖြစ်သော ပညတ်သဘောဖြစ်သော အသင်္ခတတရား၏ ပကတိ ဌီတိကို ထိုသုတ္တန်ပါဠိတော်၌ ဟောအပ်၏ဟု သိခြင်းငှါ မတတ်ကောင်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပါဠိတော်၏ အနက်ကား—ရဟန်းတို့ သင်္ခတတရား၏ လက္ခဏာတို့သည် ဤသုံးပါးတို့တည်း၊ အဘယ်သုံးပါးတို့နည်းဟူမူ ဖြစ်ပေါ်မှုကိုလည်း သိအပ်၏၊ ပျက်မှုကိုလည်း သိအပ်၏၊ တည်သော သင်္ခတတရား၏ ဖောက်ပြန်သည်အဖြစ်ကိုလည်း သိအပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ပ-ဟူသော ဥပသာရပုဒ်၏ ဓာတ်အနက်၌သာလျှင် ဖြစ်သောကြောင့် ပညာယတိ-ဟူသော ကြိယာပုဒ်၏ သိအပ်၏ ဟူသော အနက်ကို မှတ်အပ်၏။ ထို့ကြောင့် ဤသို့ စိတ္တယမိုက်၌ ဌီခဏကို မဟောကာမျှဖြင့် စိတ်၏ ဌီခဏကို တားမြစ်ခြင်းမှ မသင့်။ ထို့ကြောင့် “ဥပ္ပါဒဋ္ဌိတိဘင်္ဂဝသေန” ဟူသော ဤသင်္ဂြိုဟ်လာ စကားသည် ကောင်းစွာ ဆိုအပ်သော စကားဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အဋ္ဌကထာ၌လည်း &lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဧကကဿ စိတ္တဿ ဥပ္ပါဒ၊ ဌိတိ၊ ဘင်္ဂဝသေန တယော တယော ခဏာ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဟု မိန့်ဆိုတော်မူအပ်၏။&lt;h3&gt;ရုပ်အသက်&lt;/h3&gt;၉။ ။ &lt;b&gt;တာနိ ပန သတ္တရသစိတ္တက္ခဏာနိ ရူပဓမ္မာနံ အာယု။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ထိုသို့ သဘော ရှိကုန်သော ၁၇-ချက်သော စိတ်တို့၏ ခဏကဲ့သို့သော ခဏတို့သည် ဝိညတ်ဒွေး၊ လက္ခဏရုပ် ၄-ခုသည် ကြဉ်အပ်သော ၂၂-ပါးသော ရုပ်တို့၏ အသက်တည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ရုပ်အသက်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၉။ ။ ယူတတ်၊ ယူအပ်သော အဖြစ်၏ ထိုထိုခဏ၏ အစွမ်း ဖြစ်သောကြောင့် နာမ်သည် လျင်သော ချုပ်ခြင်း ရှိ၏၊ ရုပ်သည် လေးသော ချုပ်ခြင်း ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် တာနိ-အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆို၏။ တာနိ-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ထိုသို့ သဘောရှိကုန်သော-ဟု အနက်ပေး။ ၁၇-ချက်ကုန်သော စိတ်တို့၏ ခဏကဲ့သို့သော ခဏတို့သည် &lt;b&gt;သတ္တရသစိတ္တက္ခဏာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏၊ တနည်းကား—ထိုစိတ္တက္ခဏတို့သည် ၁၇-ချက် ရှိကုန်၏။ ဤကား အနက်သမ္ဗန်ခြင်းတည်း။ အသီးသီးသော်ကား၊ ၅၁-ချက် စိတ္တက္ခဏရှိကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ရူပဓမ္မာနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဝိညတ်ဒွေး၊ လက္ခဏရုပ် လေးပါး ကြဉ်အပ်ကုန်သော ရုပ်တရားတို့၏-ဟု  &lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-စိတ်၊ စေတသိက်တို့၏ အသက်သည် ဥပါဒ်၊ ဌီ၊ ဘင်အားဖြင့် ခဏငယ် ၃-ချက်သာ အသက်ရှိ၏၊ ဝိညတ်ဒွေး၊ လက္ခဏရုပ် လေးခုမှ တပါးသော ရုပ် ၂-ပါးတို့၏ အသက်သည် ခဏကြီးအားဖြင့် စိတ္တက္ခဏ ၁၇-ချက် အသက်ရှည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;စိတ်, စေတသိက် တရားတို့သည် အကောင် အထည် အတုံးအခဲသဘောမှ ကင်းဆိတ် သောကြောင့် လျင်မြန်စွာ ဖြစ်တတ်, ပျက်စီးတတ်ကုန်၏။&lt;br&gt;၂ –ရုပ်တရာ တွိုသည်ကား အကောင် အထည် အတုံးအခဲသဘော ရှိသောကြောင့် နှေးကန်စွာ ဖြစ်တတ်, ပျက်စီးတတ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် စိဘ်၏ အသက်သည် ခဏငယ် ၃-ချက်သာ ရှိ၏၊ ရုပ်၏ အသက်သည် ထိုစိတ္တက္ခဏ ၁၇-ချက် ရှိ၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;b&gt;နာမ်သက်,ရုပ် သက်ဖြစ်ပုံဥပမာ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;တယောက်သော ယောက်ျားသည် အသီးကိုကျစေရန် တုတ်လှန် တံဖြင့် ပစ်ခတ် ချလေရာ အသီးတို့သည်၎င်း, သစ်ရွက်တို့သည်၎င်း တပြိုင်နက် အညှာမှ ကြွေကျကုန်၏၊ ထိုကျလာသော အသီး အရွက်တို့တွင် အသီးတို့သည် ဝန်လေးသောကြောင့် မြေသို့ ရှေးဦး ပဌမ လျင်မြန်စွာ ကျရောက်ကုန်ရာ၏၊ အရွက်တို့သည်ကား ပေါ့ပါးသောကြောင့် ဖြေးနှေးစွာ နောက်မှ မြေသို့ ကျကုန်ရာ၏။ ထို့အတူပင် အညှာမှ အသီး အရွက်တို့၏ တပြိုင်နက် ကြွေကျသော အခါကဲ့သို ပဋိသန္ဓေအခါတို့၌ ရုပ်နှင့် နာမ်တရားတို့၏ တပြိုင်နက် ဖြစ်မှုကို မှတ်အပ်၏။ အသီးတို၏ ဝန်လေးသောကြောင့် ရှေးဦးစွာ မြေသို့ ကျသကဲ့သို့ ရုပ်တရား မချုပ်သေးမီ နာမ်တရားကို၏ ၁၆-ကြိမ်တိုင်တိုင် ဖြစ်မှုပျက်မှုကို သိအပ်၏၊ အရွက်တို့၏ ပေါ့ပါးသောကြောင့် နောက်မှ မြေသို့ ကျသကဲ့သို ရုပ်တရားတို့၏ ၁၇-ကြိမ်မြောက်သော စိတ်နှင့်မှ အတူ ချုပ်ငြိမ်း ကွယ်ပျောက်မှုကို သိအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အနက်ပေး။ အဘယ့်ကြောင့် ကြဉ်ရပါသနည်းဟူမူ ဝိညတ်ဒွေးသည် စိတ္တက္ခဏတချက်သာ အသက်ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုဝိညတ်ဒွေးကို စိတ္တာနုပရိဝတ္တိ တရားတို့၌ ဟောတော်မူအပ်၏။ လက္ခဏရုပ်တို့တွင် ဇာတိရုပ်သည်၎င်း၊ အနိစ္စတာရုပ်သည်၎င်း၊ စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏ၊ ဘင်ခဏတို့နှင့် တူသောအသက် ရှိ၏၊ ဇရာရုပ်ကား တခုယုတ် ငါးဆယ် စိတ္တက္ခဏ အသက်ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;တံ သတ္တရသစိတ္တာယု၊ ဝိနာ ဝိညတ္တိလက္ခဏံ။&lt;/b&gt; ဟု ဆိုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—ဝိညတ်ဒွေး၊ လက္ခဏရုပ် လေးပါးကို ကြဉ်၍ ကြွင်းသော ထိုရုပ်အပေါင်းသည် စိတ္တက္ခဏ ၁၇-ချက် အသက်ရှိ၏။&lt;h3&gt;ကေစိဝါဒ&lt;/h3&gt;အချို့သော ဆရာတို့သည်ကား ပဋိစ္စသမုပ္ပဒ်အဋ္ဌကထာ &lt;b&gt;ဧတ္တာဝတာ ဧကာဒသ စိတ္တက္ခဏာ အတီတာ ဟောန္တိ၊ အထာဝသေသပဉ္စစိတ္တက္ခဏာယုကေ။&lt;/b&gt; ဟု မိန့်တော်မူသောကြောင့် ရုပ်တို့၏ အသက်တို့သည် ၁၆-ချက် စိတ္တက္ခဏသာ ရှိကုန်၏-ဟု မိန့်ဆိုကုန်၏၊ အကြောင်းကား ဖြစ်ဆဲဖြစ်သော ရုပ်သည်သာလျှင် ဘဝင်္ဂစလနအား ကျေးဇူးပြုနိုင်သောကြောင့်တည်း၊&lt;br&gt;&lt;hr&gt;(၁)-ဝိညတ်ရုပ် ၂-ပါးသည် စိတ်သို့ အစဉ် လိုက်သော စိတ္တာနုပရိဝတ္တိ တရားမျိုး ဖြစ်၍ စိတ်နှင့် အသက် တူခြင်းကြောင့် ခဏငယ် ၃-ချက်မျှသာ အသက်ရှည်၏။&lt;br&gt;(၂)-လက္ခဏရုပ် လေးပါးတို့တွင် ဥပစယ နှင့် သန္တတိ ၂-ပါးသည် စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏ မျှသာ အသက်ရှည်၏၊ ဇရာသည် ၄၈-ခဏမျှ အသက်ရှည်၍ ခဏငယ်ပေါင်း ၄၉-ချက် အသက်ရှိ၏၊ အနိစ္စတာသည် စိတ်၏ ဘင်ခဏမျှသာ အသက်ရှည်၏၊ ထိုသို့ စိတ္တက္ခဏ ၁၇-ချက် မပြည့်သောကြောင့် ဝိညတ်ဒွေးနှင့် လက္ခဏရုပ် လေးပါးတို့ကို ကြဉ်အပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;b&gt;ရုပ်သက် ၁၇-ချက် ရှိရခြင်းအကြောင်း&lt;/b&gt;&lt;br&gt;(နာမ်တရားဟူသည် အာရုံကို ယူတတ်သော တရားမျိုးဖြစ်၍ စိတ္တက္ခဏ တချက်၊ ဥပါဒ်၊ ဌီ၊ ဘင် သုံးချက်ဖြင့် အာရုံကို ယူနိုင် သိနိုင်သောကြောင့် စိတ္တက္ခဏ တချက်၊ ဥပါဒ်၊ ဌီ၊ ဘင် ၃-ချက်မျှသာ အသက်ရှိ၏။ ရုပ်တရားများကား စိတ္တက္ခဏ ၁၇-ချက်ကြာမှ ပုရေဇာတ စသော ပစ္စည်းတတ်သော ကိစ္စ၊ ဖောက်ပြန်မှုကိစ္စ ပြီးစီးနိုင်သောကြောင့် စိတ္တက္ခဏ ၁၇-ချက် အသက်ရှိ၏-ဟုမှတ်)။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဋ္ဌကထာအနက်ကား—ဤမျှ အတိုင်းအရှည် ရှိကုန်သော စိတ်တို့၏ အစဉ်ဖြင့် ၁၁-ပါးသော စိတ္တက္ခဏတို့သည် လွန်ကုန်၏။ ထို ၁၁-ပါးသော စိတ္တက္ခဏမှ ကြွင်းသော ငါးခုသာ စိတ္တက္ခဏလျှင် အသက်ရှိသော အာရုံ၌ တခုသော ပဋိသန္ဓေစိတ်သည် ဖြစ်၏။ ၄-ပါးကုန်သော ဘဝင်စိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ကေစိဝါဒ ကိုပယ်ပုံ&lt;/h3&gt;ထိုကေစိဆရာတို့၏ စကားသည် အနှစ်မရှိ၊ အဘယ့်ကြောင့် အနှစ်မရှိ၊ မသင့်ပါသနည်းဟူမူ။ ပဋိသန္ဓေစိတ်နှင့် တကွဖြစ်သော ရုပ်သည် ထိုပဋိသန္ဓေ အခါမှစ၍ ၁၇-ချက်မြောက်သော စိတ်နှင့် တကွချုပ်၏။ ပဋိသန္ဓေ စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏ၌ ဖြစ်သော စိတ်သည် ၁၇-ချက်မြောက်သော စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏ၌ ချုပ်၏။ ဤသို့ အစ ရှိသည်ဖြင့် ခန္ဓဝိဘင်းအဋ္ဌကထာ၌ပင်လျှင် ၁၇-ချက်မြောက်သော စိတ္တက္ခဏလာသောကြောင့်၊ ၁၇-ချက်မြောက်သော စိတ္တက္ခဏ ဟု ဆိုတော်မူသောကြောင့် ၁၆-ချက်ဟူသော ကေစိဆရာ၏ စကားသည် အနှစ်မရှိ၊ မသင့်-ဟူလို။&lt;h3&gt;ကေစိဆရာ၏ ကိုးကားပြသော အဋ္ဌကထာအဓိပ္ပါယ်ရှင်းပြပုံ&lt;/h3&gt;အကြင် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် အဋ္ဌကထာ၌ ၁၆-ပါးသော စိတ္တက္ခဏတို့ သာလျှင် ထင်ကုန်၏။ ထိုပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ဝိဘင်းအဋ္ဌကထာ၌ ဘဝင်္ဂစလန စိတ်ဖြစ်ခြင်းအား ပကတူပနိဿယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်း လျောက်ပတ်သော ခဏ၏ အစွမ်းဖြင့် ၁၆-ချက် ဟူသောနည်းကို အဋ္ဌကထာဆရာသည် ထုတ်ဆောင်အပ်၏။&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။ အဋ္ဌကထာသည် အတီတဘဝင်စိတ်နှင့် အတူဥပါဒ်သော ရူပါရုံသည် ဘဝင်္ဂစလနအား ကျေးဇူးမပြုနိုင်ဟု နှလုံးထား၍ ဥပါဒ်ကို ပယ်၍ ၁၆-ချက်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ ဥပါဒ်ခဏ၌ ကျေးဇူးမပြုနိုင်၊ ဌိတိခဏကျမှ ကျေးဇူးပြုနိုင်၍ ဥပါဒ်ခဏကို ကြည့်၍ ၁၆-ချက်ဟု မိန့်တော်မူ၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကြင်ကြောင့် ယုတ်သော အဘိုအားဖြင့် တခုသော စိတ္တက္ခဏ ကိုမျှလည်း လွန်ပြီးသည်သာ ဖြစ်သော ရူပါရုံအား ထင်နိုင်သော အစွမ်းသည် ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် အလွန်၌ လွန်သဖြင့် အကျိုးမရှိပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဝိဘင်း အဋ္ဌကထာ အလိုကား—ဌိတိခဏကျသော ရူပါရုံမှ ထင်နိုင်အောင် ကျေးဇူးပြုသည် ဖြစ်သောကြောင့် ဥပါဒ်ခဏကို ကြဉ်၍ ၁၆-ချက်သည် ရုပ်၏ အသက်ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ခန္ဓဝိဘင်းအဋ္ဌကထာ အလိုကား—ဌိတိခဏကျသော ရူပါရုံသာ ကျေးဇူး ပြုနိုင်သည် မှန်၏။ သို့သော် ဟေဋ္ဌိမ ပရိစ္ဆေဒနည်း အစွမ်းဖြင့် ဥပါဒ်ခဏသည်လည်း အာရုံဖြင့် ထိခိုက်၍ လွန်သော အာရုံမှသာ ထင်နိုင်သောကြောင့် ဥပါဒ် ခဏသည်လည်း အာရုံထင်ရာ၌ အကြောင်းတပါး ဖြစ်၍ ၁၇-ချက်ဟု ဆိုတော်မူ၏-ဟူလို။&lt;h3&gt;စက္ခုဒွါရ အတိမဟန္တာရုံဝီထိ&lt;/h3&gt;၁၀။&lt;b&gt;ဧကစိတ္တက္ခဏာတီတာနိ ဝါ ဗဟုစိတ္တက္ခဏာတီတာနိ ဌိတိပ္ပတ္တာနေဝါ ပဉ္စာရမ္မဏာနိ ပဉ္စဒွါရေ ပထမာဂစ္ဆန္တိ။ တဿာ ယဒိ ဧကစိတ္တက္ခဏာတီတကံ ရူပါရမ္မဏံ စက္ခုဿ ပထမာဂစ္ဆတိ။ &lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;တခုသော စိတ်၏ ခဏကဲ့သို့သော ခဏလျှင် လွန်ခြင်း ရှိကုန်သည်ဖြစ်၍၎င်း၊ များစွာသော စိတ်တို့၏ ခဏကဲ့သို့သော ခဏလျှင် လွန်ခြင်း ရှိကုန်သည် ဖြစ်၍၎င်း၊ ဌီသို့ ရောက်ကုန်သည်&lt;hr&gt; ၁။ ဌိတိပ္ပတ္တာနေဝ ၌ ဌိတိအရ ရုပ်၏ ဌိတိကိုသာ ယူရ၏၊ စိတ်၌ ဥပါဒ်, ဌိတိ, ဘင်ဟူ၍ ခဏသုံးချက်ရှိသကဲ့သို့ ရုပ်၌လည်း ဥပါဒ်, ဌိတိ, ဘင် ဟူ၍ ခဏသုံးချက်ရှိ၏။ ထိုသုံးပါးတို့တွင် ရုပ်သက် ၅၁-ချက်တို့အနက် အစဆုံး ဖြစ်သော ခဏငယ် တချက်သည် ရုပ်၏ ဥပါဒ် မည်၏၊ အဆုံးစွန်ဖြစ်သော ခဏငယ် တချက်သည် ရုပ်၏ ဘင်ခဏ မည်၏၊ အလယ်၌ ရှိသော ခဏငယ်ပေါင်း ၄၉-ချက်သည် ရုပ်၏ ဌီခဏ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်၍ သာလျှင် ငါးပါးသော အာရုံတို့သည် ငါးဒွါရ၌ ထင်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် တခုသော စိတ်၏ ခဏကဲ့သို့သော လွန်ခြင်းရှိသော ရူပါရုံသည် စက္ခုပသာဒအား ထင်ခြင်းသို့ အကယ်၍ ရောက်အံ့၊ ဤသို့ ရောက်သည်ရှိသော်...&lt;h3&gt;စက္ခုဒွါရ အတိမဟန္တာရုံဝီထိအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၀။ တခုသော စိတ်၏ ခဏကဲ့သို့သော ခဏသည် &lt;b&gt;ဧကစိတ္တက္ခဏ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုအာရုံငါးပါးတို့အား ထိုတခုသော စိတ်၏ ခဏဋ္ဌိတိ၌ ညွတ်သော ခဏ၏ လွန်ခြင်းရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုအာရုံ ငါးပါးတို့သည် &lt;b&gt;ဧကစိတ္တက္ခဏာတီတာနိ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား—ထိုအာရုံတို့သည် ထိုတခုသော စိတ်၏ ခဏကဲ့သို့သော ခဏကို လွန်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုအာရုံတို့သည် &lt;b&gt;ဧကစိတ္တက္ခဏာတီတာနိ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။ ဧကစိတ္တက္ခဏာတီတာနိ ဟူသော သင်္ဂြိုဟ်ပါဠိကို ဧကစိတ္တက္ခဏံ အတီတံ ဧတေသန္တိ ဧကစိတ္တက္ခဏာတီတာနိ-ဟု၎င်း၊ ဧကစိတ္တက္ခဏံ အတီတာနိ ဧကစိတ္တက္ခဏာတီတာနိ-ဟု၎င်း ပြု။&lt;h3&gt;အာရုံငါးပါး ဖြစ်ပေါ်ပုံ&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;အာပထမာဂစ္ဆန္တိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံတို့သည် မိမိ တည်ရာ၌ တည်၍ပင် အာရုံ၏ အဖြစ်သို့ ရောက်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် နှလုံးသွင်းအားလျော်စွာ များစွာသော ကလာပ်၌ တည်ကုန်သည် ဖြစ်၍ ထင်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။ ကြွင်းသော ဂန္ဓာရုံ, ရသာရုံ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံတို့သည်ကား ဃာနဝတ္ထု အစရှိကုန်သော မှီရာတို့၌ ကပ်၍သာလျှင် ဝိညာဏ် ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်း ဖြစ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် တခုတခုသော ကလာပ်၌ တည်ကုန်၍သာလျှင် အာရုံ  &lt;hr&gt; ၁။ ဧကစိတ္တက္ခဏာတီတာနိ-အရ စိတ္တက္ခဏတချက်သာလွန်သော အတိမဟန္တာရုံကိုယူ၊ ဗဟုစိတ္တက္ခဏာတီတာနိ-အရ များသော စိတ္တက္ခဏ လွန်သော မဟန္တာရုံစသည်ကိုယူ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဖြစ်သို့ ရောက်ကုန်၏၊ ထိုစကားမှန်၏။ ပသာဒရုပ် ငါးပါးတို့သည် တခု တခုသော ကလာပ်၌ တည်ကုန်မှသာလျှင် ငါးပါးသော ဝိညာဏ်၏ တည်ရာ အဖြစ်သို့ ရောက်နိုင်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။ စက္ခုပသာဒနှင့် သောတပသာဒ တို့သည် မိမိသို့ မရောက်သော အာရုံကို ယူတတ်သော “အသမ္ပတ္တဂ္ဂါဟ” တရားမျိုး ဖြစ်သောကြောင့် ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံတို့သည် များစွာသော ကလာပ်၌ တည်ကုန်သည် ဖြစ်၍ စက္ခုဝိညာဏ်, သောတဝိညာဏ်အား အာရမ္မဏပစ္စည်း တတ်နိုင်၏၊ ဃာန, ဇိဝှါ, ကာယပသာဒတို့သည်ကား မိမိသို့ ရောက်သော အာရုံကိုသာ ယူတတ်သော “သမ္ပတ္တဂ္ဂါဟိ” တရားမျိုး ဖြစ်သောကြောင့် တခုတည်းသော ကလာပ်၌ တည်ကုန်၍ ဃာနဝိညာဏ်, ဇိဝှါဝိညာဏ်, ကာယဝိညာဏ်တို့အား အာရမ္မဏပစ္စည်း တတ်ကုန်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုပသာဒတို့သည် ဘဝင်္ဂစလန၏ အနန္တရပစ္စည်း ဖြစ်သော အတီတဘဝင်နှင့် ပြိုင်၍ဖြစ်ကုန်၏။ အပရေဆရာတို့ကား အာဝဇ္ဇန်းနှင့်တကွ ဖြစ်ကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုကုန်၏။&lt;h3&gt;ဘဝင်္ဂစလန ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၁၁။&lt;b&gt;တာ ပရံ ဝိက္ခတ္တု ဘဝင်္ဂစလိတေ ဘဝင်္ဂသောတံ ဌိတွာ တမေဝ ရူပါရမ္မဏံ အာဝဇ္ဇန္တိ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇနစိတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ နိရုဇ္ဈတိ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁။ အာရုံနှင့် ပသာဒတို့၏ မထိခိုက် မတိုက်ဆိုင် မထင်မြင် ချုပ်ပျောက်သွားသော ဘဝင် ဖြစ်သောကြောင့် အတီတဘဝင်-မည်၏။ ဆိုအပ်ပြီးသော စိတ္တက္ခဏ တချက်ညွတ်မဟုတ် များစွာသော စိတ္တက္ခဏလျှင် ရှည်သော အသက်ရှိကုန်သော အာရုံတို့သည် ကြွေလျှင် တွေ့ခြင်း ထိလျှင် ထိခြင်း ပသာဒရုပ်၌ ထင်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်သည်မဟုတ်၊ ရုပ်၏ ဌိတိဖြစ်သော ဘဝင်္ဂစလန၏ ဥပါဒ်ကစ၍သာ ထင်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုထင်ခြင်းသို့ ရောက်သည်မှ နောက်၌ ဘဝင် ၂-ကြိမ် လှုပ်သည် ရှိသော် ဘဝင်၏ အယဉ်ကို ဖြတ်၍ ထိုရူပါရုံကိုပင်လျှင် ဆင်ခြင်တတ်သော ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်သည် ဖြစ်၍ ချုပ်၏။&lt;h3&gt;ဘဝင်္ဂစလန ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ ဖြစ်ပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၁။&lt;b&gt;ဒွိက္ခတ္တု ဘဝင်္ဂစလိတေ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ဘဝင်စိတ်နှင့် သဘောမတူသော အာဝဇ္ဇန်း ဝိညာဏ်ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းအဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော ဘဝင်လှုပ်သည်အစွမ်းဖြင့် ရှေး ပဋိသန္ဓေ စသော စိတ်တို့က ယူအပ်ပြီးသော ကံ, ကမ္မနိမိတ်စသော အာရုံ၌သာလျှင် ဘဝင် ၂-ကြိမ် ဖြစ်လတ်သော်-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;ဘဝင် ၂-ကြိမ်လှုပ်ခြင်းအကြောင်း&lt;/h3&gt;၅-ပါးသော ပသာဒတို့၌၊ ဝါ-၅-ပါးသော ပသာဒတို့အား ရှေးရှုသည် အဖြစ်အားဖြင့် ဖြစ်ခြင်းငှါ လျောက်ပတ်သော အရာ၌တည် သည် အစွမ်းဖြင့် အာရုံသည် ထိခိုက်သည်ရှိသော် ပသာဒကို ထိခိုက်သော အရှိန်ဖြင့် ဘဝင်၏ အစဉ်သည် ပြတ်သည်ရှိသော် အဆောတလျင် မပြတ်မူ၍ အရှိန်ဖြင့် ပြေးသော ယောက်ျားသည် ရပ်လိုသော် လည်း ခြေလှမ်း ၁-လှမ်း, ၂-လှမ်းတို့ကို လွန်ပြီးမှသာ ရပ်နိုင်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ ဘဝင် ၂-ကြိမ် ဖြစ်ပြီးမှသာလျင်ပြတ်၏။ ထို ၂-ကြိမ်တို့တွင် ပဌမဘဝင်စိတ်သည် ဘဝင်၏ အစဉ်ကို လှုပ်သကဲ့သို့ ဖြစ်သောကြောင့် ဘဝင်္ဂစလန မည်၏။ ၂-ခုမြောက်သော ဘဝင်ကို ထိုဘဝင် &lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ဖြစ်လတံ့သော ဝီထိစိတ် အပေါင်းတို့တွင် ရှေးဦး ပဌမ ဖြစ်သော ဝီထိစိတ်သည် ဒွါရ ၅-ပါး၌ ထင်လာသော အာရုံ ၅-ပါးကို ဤအာရုံကား အဘယ်ဟာမျိုးပါနည်း-ဟု ဆင်ခြင်တတ်သောကြောင့် ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ် မည်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဘဝင်လှုပ်ပုံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၂။ အာရုံ ၅-ပါးသည် ဒွါရ ၅-ပါး၌ အသီး အသီး ထိခိုက်သည် ရှိသော် ထိုထိခိုက်ခြင်း၏ အစွမ်းသတ္တိကြောင့် ရှေးဖြစ်နှင့်ပြီးသော ဘဝင်အစဉ် ပြတ်လိုလတ်သော် အဆောတလျင် မပြတ်မူ၍ အဟုန်ဖြင့် ပြေးသွားသော ယောက်ျားသည် ရပ်လိုသော်လည်း ရပ်လိုသော နေရာ၌ မရပ်တည်နိုင်ဘဲ ခြေလှမ်း ၁-လှမ်း ၂-လှမ်းတို့ကို လွန်ပြီးမှ ရပ်နိုင်သကဲ့သို့ ဘဝင် ၂-ကြိမ် ဖြစ်၍သာလျှင် ပြတ်ရ၏၊ ထို ၂-ကြိမ်သော ဘဝင်တို့တွင် ရှေးဘဝင်စိတ်သည် ဘဝင် အစဉ်ကို မလှုပ်သော်လည်း လှုပ်သကဲ့သို့ ဖြစ်သောကြောင့် ဘဝင်္ဂစလန-မည်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အစဉ်၏ ပြတ်သော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဝါ-ပြတ်သလို ဖြစ်သောကြောင့် ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ [၁] ဟု ခေါ်ကုန်၏။ ဤသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း၌မူ သာမညအားဖြင့် “ဒွိက္ခတ္တု ဘဝင်္ဂစလိတေ” ဟု မိန့်တော်မူအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;စောဒနာဦးအံ့-ရူပါရုံ အစရှိသည်သည် ပသာဒကို ထိခိုက်သည် ရှိသော် ထိုပဉ္စပသာဒ၌ မှီသော ပဉ္စဝိညာဏ်စိတ်၏သာလျှင် လှုပ်ခြင်း သည် သင့်သည် မဟုတ်ပါလော၊ ဟဒယဝတ္ထုကို မှီသော ဘဝင်၏ လှုပ်ခြင်းသည် အဘယ်သို့ သင့်ပါအံ့နည်း။ ဤကား အမေးတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တခုတည်းသော သန္တာန်၏ အစွမ်းဖြင့် တစပ်တည်း စပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် သင့်သည်သာတည်း။ ဥပမာဆိုသော်-စည်ကြီး၏ တဘက်၌ တည်သော သကာခ်၌ ယင်ကောင်သည် နားနေရာ အခြား တဘက်၌ တုတ်စသည်ဖြင့် ပုတ်ခတ်သည် ရှိသော် အစဉ်အားဖြင့် စည်ကို ဖွဲ့သော သားရေကြိုး အစရှိသည်တို့၏ လှုပ်သဖြင့် သကာခ်သည် လှုပ်သည်ဖြစ်၍ ယင်၏ ပျံသွားခြင်းကဲ့သို့ ဤအတူ ရူပါရုံ အစရှိသည် သည် ပသာဒရုပ်ကို ထိခိုက်သည် ရှိသော် ထိုပသာဒရုပ်၏ မှီရာ ဖြစ်ကုန်သော မဟာဘုတ်တို့သည် လှုပ်ကုန်သည် ဖြစ်၍ အစဉ်အားဖြင့် ထိုမဟာဘုတ်နှင့် စပ်ကုန်သော ကြွင်းသော ရုပ်တို့၏လည်း လှုပ်သဖြင့် ဟဒယဝတ္ထုရုပ်သည် လှုပ်သည်ရှိသော် ထိုဟဒယဝတ္ထုရုပ်၌ မှီသော ဘဝင်သည် လှုပ်သော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ဒုတိယဘဝင်စိတ်သည်ကား မြစ်ရေ အယဉ်ကဲ့သို့ အစဉ်အတိုင်းဖြစ်နေသော ဘဝင် အယဉ်သည် အာရုံသစ် ထင်လာသဖြင့် မိမိ ယူမြဲတိုင်းသော အာရုံကို စွန့်လွှတ်၍ အာရုံသစ်ကို ယူဖို့ရန် ဤနေရာတွင် ပြတ်လေ၏၊ ဤသို့ ဘဝင်အစဉ် ဘဝင်အယဉ် မှန်သမျှတို့၏ အဆုံးစွန် ပြတ်သော ဘဝင် ဖြစ်သောကြောင့် ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ-မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဘဝင်လှုပ်ရသောအကြောင်း&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၂။ ရူပါရုံ စသည်သည် စက္ခုပသာဒ စသည်ကိုသာ ထိခိုက်သော်လည်း စက္ခုပသာဒစသည်၏ မှီရာ မဟာဘုတ်သည် ဟဒယဝတ္ထု၏ မှီရာ မဟာဘုတ်နှင့် တစပ်တည်း အစဉ်၏ အစွမ်းဖြင့် စပ်သောကြောင့် ဘဝင်သည် လှုပ်ရ၏။ ဥပမာဆိုသော် စည်မျက်နှာ တဘက်၌ ကပ်ငြိသော သကာခ်တွင် ယင်ငယ်တကောင် နားနေရာ စည်မျက်နှာတဘက်ကို လက်ခပ်ဖြင့် တီးခတ်လေလျှင် အစဉ်အတိုင်း စည်ကို ဖွဲ့သော သားရေကြိုး စသည် လှုပ်သဖြင့် သကာခ်လည်း လှုပ်၍ ယင်ကောင် ပျံသွားခြင်းကဲ့သို့ ထိုအတူ ရူပါရုံသည် စက္ခုပသာဒ၌ ထိခိုက်သည်ရှိသော် စက္ခုပသာဒ၏ မှီရာမဟာဘုတ်နှင့် စပ်သော မဟာဘုတ်တို့ အဆက်ဆက် လှုပ်သဖြင့် ဟဒယဝတ္ထု လှုပ်၏။ ဟဒယဝတ္ထု လှုပ်သည် ရှိသော် ဟဒယဝတ္ထု၌ မှီသော ဘဝင်လည်း လှုပ်လေ၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ဃဋ္ဋိတေ အညဝတ္ထုမှီ၊ အညနိဿိတ ကမ္ပနံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဧကာဗဒ္ဓေန ဟောတီတိ၊ သက္ခရောပမယာ ဝဒေ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဟု သစ္စသံခိပ်ကျမ်း၌ မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—ဟဒယဝတ္ထုမှ တပါးသော ပဉ္စဝတ္ထုကို ရူပါရုံ အစ ရှိသည်သည် ထိအပ်သည်ရှိသော် ပဉ္စဝတ္ထုမှ တပါးသော ဟဒယဝတ္ထုကို မှီ၍ ဖြစ်သော ဘဝင်၏ လှုပ်ခြင်းသည် တစပ်တည်း ရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုသို့ ဘဝင်လှုပ်ခြင်းကို သကာခ် ဥပမာဖြင့် ဆိုရာ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဘဝင်္ဂဿာတိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဘဝင်၏ အယဉ်ကို-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;အာဝဇ္ဇန္တီ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဤအရာကား အဘယ်နည်း-ဟု ဆိုသကဲ့သို့ နှလုံးသွင်းခြင်းကို ပြု၍-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;စက္ခုဝိညာဏ်စသည်ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ဝိညာဏံ, သမ္ပဋိစ္ဆနံ သန္တီရဏစိတ္တံ ဝုဋ္ဌောဌပေန္တံ ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနစိတ္တဉ္စာတိ ယထာက္ကမံ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ နိရုဇ္ဈန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း ချုပ်သည်မှ နောက်၌ ထိုပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်၏ အခြားမဲ့၌ ထိုရူပါရုံကိုပင်လျှင် မြင်တတ်သော စက္ခုဝိညာဏ် စိတ်၎င်း၊ ခံလင့်သကဲ့သို့သော သမ္ပဋိစ္ဆိုင်းစိတ်၎င်း၊ စုံစမ်းလင့်သကဲ့သို့သော သန္တီရဏစိတ်၎င်း၊ ကောင်းစွာ မှတ်လင့်သကဲ့သို့သော ဝုဋ္ဌောစိတ်၎င်း၊ ဤစိတ်တို့သည် အစဉ်အတိုင်း ဖြစ်၍ ချုပ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၁၂။ &lt;b&gt;ပဿန္တိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို မျက်မှောက်အားဖြင့် မြင်တတ်သော-ဟု အနက်ပေး။ စောဒနာဦးအံ့—“စက္ခုနာ ရူပံ ဒိသွာ”ဟု ဟောတော်မူသောကြောင့် စက္ခုန္ဒြေသည်သာလျှင် ဒဿနကိစ္စကို ပြီးစေနိုင်၏၊ စက္ခုဝိညာဏ်သည် ဒဿနကိစ္စကို မပြီးစေနိုင်သည် မဟုတ်ပါလော-ဟူမူ။ ဤစောဒက ဆရာ၏ စကားကို ဤသို့သောအတိုင်း မမှတ်အပ်။ အဘယ့်ကြောင့် ဆိုသော် ရုပ်၏ ကန်းသည် ဖြစ်၍ ရုပ်ကို မြင်ရာ၌ မစွမ်းနိုင်သောကြောင့် မမှတ်အပ်ပေ။ အကယ်၍ ထိုစက္ခုန္ဒြေသည် ရုပ်ကို မြင်ငြားအံ့၊ ထိုတူရုပ်က မြင်ပါမူ စက္ခုဝိညာဏ်မှ တပါးသော ဝိညာဏ်နှင့် ပြည့်စုံသော သူ၏လည်း ရူပါရုံကို မြင်၏-ဟု လျဉ်းပါးခြင်းသည် ဖြစ်ရာ၏။ ဤကား အဖြေတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသို့ ဝိညာဏ်၏ ထိုဒဿနကိစ္စသည် အကယ်၍ ပြီးသည်ဖြစ်အံ့၊ ဤသို့ ပြီးသည်ရှိသော် စက္ခုဝိညာဏ်၏ အဆင်းကို မြင်ခြင်းမှ မတားမြစ်အပ်သည် အဖြစ်ကြောင့် တိုက်နံရံ စသည် ခြားရာ၌ တည်သော ရူပါရုံကိုလည်း စက္ခုဝိညာဏ်၏ မြင်ခြင်းကိစ္စ ဖြစ်ရာ၏။ ဤကား စောဒနာ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဖလ်အစရှိသည် အတွင်း၌ တည်သော အကြင် ရူပါရုံကို အလင်း၏ တားမြစ်ခြင်းသည် မရှိ၊ ဖလ်စသည်ဖြင့် တားဆီးအပ်သော်လည်း ထိုရူပါရုံကို စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် မြင်ခြင်းသည် ဖြစ်ပါစေလော့၊ နံရံစသည်ဖြင့် ဆီးအပ်သော အကြင် ရူပါရုံ၏ အလင်းရောင်ဖြင့် တားဆီးခြင်းသည် ရှိ၏၊ ထိုတိုက်နံရံ တားဆီးသော ရူပါရုံ၌ အလင်းရောင်-ဟူသော အကြောင်းမရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် စက္ခုဝိညာဏ်သည် မဖြစ်သင့်၊ ထို့ကြောင့် အလင်းရောင် ချို့တဲ့သော ရူပါရုံကို စက္ခုဝိညာဏ်သည် ယူခြင်းမရှိ၊ ဝါ-မယူနိုင်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းသော်ကား၊ &lt;b&gt;စက္ခုနာ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပါဠိတော်၌ ကရိုဏ်း ဖြစ်၍ ဖြစ်သော ထိုစက္ခုဒွါရဖြင့် ရူပါရုံကို မြင်၍-ဤသို့သော အနက်ကို အလိုရှိအပ်၏။ (ကာရကူပစာ ဟူလို)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တနည်းသော်ကား—“မဉ္စော ဥက္ကဋ္ဌိံ ကရောန္တိ” ပုဒ်၌ကဲ့သို့ မှီတတ်သော စက္ခုဝိညာဏ်၏ မြင်ခြင်းကြိယာကို မှီရာဖြစ်သော စက္ခုပသာဒ၌ စပ်၍ ဖြစ်၏-ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။ (ဌာနူပစာ-ဟူလို)&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သမ္ပဋိစ္ဆန္ဒံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ထိုရူပါရုံကို ပင်လျှင် ခံလင့်သကဲ့သို့သော-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;သန္တီရယမာနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ထိုရူပါရုံကိုပင်လျှင် စုံစမ်းသကဲ့သို့သော-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဝေါဋ္ဌပေန္တံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ထိုရူပါရုံကိုပင်လျှင် ကောင်းစွာ မှတ်သကဲ့သိုသော-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၃။ &lt;b&gt;တတော ပရံ ဧကူနတိံသ ကာမာဝစရဇဝနေသု ယံ ကိဉ္စိ လဒ္ဓပစ္စယံ ယေဘုယျေန သတ္တက္ခတ္တုံ ဇဝတိ။&lt;/b&gt; ထိုဝုဋ္ဌောစိတ် ချုပ်သည်မှ နောက်၌ တခုယုတ် ၃၀-သော ကာမာဝစရဇောတို့တွင် အမှတ်မရှိ တခုခုသော ဇောသည် ယောနိသောမနသိကာရ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ရအပ်သော အကြောင်းရှိသည် ဖြစ်၍ များသောအားဖြင့် ၇-ကြိမ် စော၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၃။ ဤဇောသည် ယောနိသောမနသိကာရ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ရအပ်သော အကြောင်းရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;လဒ္ဓပစ္စယ&lt;/b&gt; မည်၏။ အမှတ်မရှိသော ဇောသည် စော၏-ဟု ပုဒ်တို့ကို စပ်၍ အနက်ပေးအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ လဒ္ဓပစ္စယံ-ဟူသည်မှာ ဝုဋ္ဌော၏ အခြားမဲ့၌ ဇော ကျ၏-ဟုဆိုသော်လည်း ဇောစိတ် ၂၉-ပါးတို့တွင် အမှတ်မရှိ လျော်သလို ကျသည်မဟုတ်၊ ရရှိ ဖြစ်ပေါ်လာသော ယောနိသော မနသိကာရ, အယောနိသောမနသိကာရ စသော အကြောင်းအားလျော်စွာသာ ကျ၏-ဟု ဆိုလိုသည်။ ယောနိသော အကြောင်းခံလျှင် ကုသိုလ်ဇော စော၏၊ အယောနိသော အကြောင်းခံလျှင် အကုသိုလ်ဇော စော၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ယေဘုယျသဒ္ဒါကို ဆိုရခြင်းအကြောင်း-တွေဝေသော အခါ, သေခါနီးသော အခါတို့၌ ၆-ကြိမ်, ၅-ကြိမ်သော ဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် ယေဘုယျေန သဒ္ဒါကို မိန့်ဆို၏။&lt;h3&gt;တဒါရုံဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၁၄။ &lt;b&gt;ဇဝနာနုဗန္ဓာနိ စ ဒွေ တဒါရမ္မဏပါကာနိ။ ယထာရဟံ ပဝတ္တန္တိ, တတော ပရံ ဘဝင်္ဂပါတော။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဇောတို့အစဉ်လိုက်၍ ဖြစ်ကုန်သော ၂-ကြိမ်ကုန်သော တဒါရုံ ဝိပါက်စိတ်တို့သည် ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ဖြစ်ကုန်၏၊ ထိုဒုတိယ တဒါရုံ ချုပ်သည်မှ နောက်၌ ဘဝင်ကျလေ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၄။ &lt;b&gt;ဇဝနာနုဗန္ဓာနိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို မြစ်ညာသို့ သွားသော လှေသို့ မြစ်ရေ အယဉ်သည် အစဉ်လိုက်သကဲ့သို့ အချို့သော ကာလပတ်လုံး ဇောကို အစဉ်လိုက်ကုန်သော-ဟု အနက်ပေး။ ထိုကာမဝိပါက်စိတ်တို့အား ထိုဇော၏ အာရုံဖြစ်သော အာရုံရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;တဒါရမ္မဏ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ဝါ တဒါရုံ-မည်ကုန်၏။ ဤတဒါရမ္မဏ သဒ္ဒါကို “ဗြဟ္မဿရော” ပုဒ်ကဲ့သို့&lt;hr&gt; ၁။ ယေဘုယျေန-အရ ကုသိုလ် အကုသိုလ်ဇောတို့ စောရာဝယ် ၁-ကြိမ် ၂-ကြိမ်သာ စောသည်မဟုတ်၊ ပြကတေ့ ထင်ထင် ရှားရှား အားကြီးသောအခါ၌ များသော အားဖြင့် ၇-ကြိမ် စော၏၊ သို့သော် အပ္ပက-အနည်းငယ် အားဖြင့်ကား ရေနစ်သောသူ, သစ်ပင်ပေါ်မှ ကျသောသူတို့၏ ရေမွန်းသောအခါမျိုး စသည်၌ အားနည်း တွေဝေသောကြောင့် ၆-ကြိမ်သာ စော၏၊ သေခါနီးသော အခါ၌ ၅-ကြိမ်သာစော၏-ဟူလို။&lt;br&gt;၂။ မြစ်ညာ ရေညာသို့ ဆန်၍ လှော်ခတ် ခုတ်မောင်း နေသော လှေသင်္ဘော၏ နောက်သို့ ရေအဟုန် အယဉ်သည် အနည်းငယ် အစဉ်လိုက်ဘိသကဲ့သို့ ဇောသို့ အစဉ်တစိုက် အနည်းငယ် လိုက်သောအားဖြင့် ဇော၏ အာရုံကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်သော စိတ်သည် တဒါရုံ-မည်၏၊ ထိုတဒါရုံသည် ယထာရဟံ-အရ အမှတ်မဲ့ ကျသည် မဟုတ်၊ အာရုံ, ဇော, သတ္တဝါအားလျော်စွာသာ ကျ၏-ဟုမှတ်။ (အဓိပ္ပါယ် ကျယ်သည် နောက် တဒါရမ္မဏနီယမ၌ ထင်ရှားလတံ့)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အလယ်၌ အာရမ္မဏသဒ္ဒါ တခုကျေသော သမာသ်ပုဒ်-ဟု မှတ်အပ်၏။ ထိုစိတ်တို့သည် တဒါရုံလည်း မည်ကုန်, ဝိပါက်လည်း မည်ကုန် သောကြောင့် &lt;b&gt;တဒါရမ္မဏပါကာနိ&lt;/b&gt;-မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို အာရုံ, ဇော, သတ္တဝါအားလျော်စွာ-ဟု အနက်ပေး။ ထိုသို့ အာရုံ, သတ္တဝါအားလျော်စွာ ဖြစ်ခြင်းကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာ ကိုယ်တော်တိုင် ပြလတံ့။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဘဝင်္ဂပါတော&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝီထိစိတ်တို့ အစွမ်းဖြင့် မဖြစ်မူ၍ စိတ်၏ ဘဝင်ကျသကဲ့သို့ ဘဝင်၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ခြင်းတည်း။ ဤသို့သော အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ဆိုလို၏။&lt;h3&gt;ဝီထိစိတ်ဖြစ်ပုံ-သရက်သီးဥပမာ&lt;/h3&gt;ဤဝီထိစိတ်ကို ပြရာ၌ ဝီထိစိတ်ဖြစ်ခြင်း၌ ချမ်းသာလွယ်ကူစွာ ယူခြင်း အကျိုးငှါ၊ ဝါ-ဉာဏ်သက်လွယ်ခြင်း အကျိုးငှါ သရက်သီး [၁]&lt;hr&gt; ၁။ ဝီထိစိတ် ဖြစ်ပုံကို သရက်သီး ဥပမာဖြင့် ထင်စွာ ပြဆိုကုန်၏၊ ပြပုံမှာ-အသီးသီးသော သရက်ပင် အနီး၌ တဦးသော ယောက်ျားသည် အိပ်နေသတတ်၊ ထိုအခါ သရက်သီးသည် အိပ်သော ယောက်ျား၏ အနီး နားရင်း၌ ကြွေကျလတ်သော် ထိုကြွေကျသောအသံဖြင့် နိုး၍ မျက်စိကို ဖွင့်၍ ကြည့်လေလျှင် သရက်သီးကို မြင်၍ ထိုသရက်သီးကို ကိုင်ယူကာ ဆုပ်နယ်နမ်းရှုပ် ကြည့်ရှုသဖြင့် မှည့်သည်ကို သိရှိ၍ ကိုက်ခါ ကိုက်ခါ စားပြီးလျှင် ချွဲခမ်း သလိပ်နှင့်တကွ ထွေးလုံးခါ မျို၍ ထိုသရက်ပင်ရင်း၌ အိပ်ပြန်လေ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဥပမာစကားရပ်၌ ယောက်ျား၏ အိပ်သော အခါကဲ့သို့ ဘဝင်စိတ် ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏၊ သရက်သီး ကြွေ၍ မြေ၌ ကျသကဲ့သို့ ရူပါရုံနှင့် စက္ခုပသာဒတို့ ထိခိုက်သော အခါကို မှတ်အပ်၏၊ သရက်သီး ကြွေလာသော အသံဖြင့် နိုးသော အခါကဲ့သို့ အာဝဇ္ဇန်း ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏၊ မျက်စိဖွင့်၍ ကြည့်သော အခါကဲ့သို့ စက္ခုဝိညာဏ် ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏၊ သရက်သီးကို ကိုင်ယူသော အခါကဲ့သို့ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏၊ ဆုပ်နယ်သော အခါကဲ့သို့ သန္တီရဏ ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏၊ နမ်းသော အခါကဲ့သို့ ဝေါဋ္ဌဗ္ဗန ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏။ ကိုက်ခါ ကိုက်ခါ စားသော အခါကဲ့သို့ ဇော ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏၊ မျိုသော အခါကဲ့သို့ တဒါရုံ ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏၊ တဖန် ပြန်အိပ်သော အခါကဲ့သို့ ဘဝင်ကျသော အခါကို မှတ်အပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဥပမာ-အစရှိသည်ကို အဋ္ဌကထာဆရာတို့သည် ဆောင်ကုန်၏။ ထို သရက်သီးဥပမာ စသည်တို့တွင် ဤဆိုလတံ့သည်ကား သရက်သီး ဥပမာမျှသာတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တယောက်သော ယောက်ျားသည် အသီးသီးသော သရက်ပင်၏ အရင်း၌ ဦးခေါင်းနှင့်တကွ ခြုံ၍ အိပ်သည်ရှိသော် မိမိအနီး၌ ကျသော တလုံးသော သရက်သီး၏ အသံဖြင့် နိုး၍ ဦးခေါင်းမှ အဝတ်ကို ဖယ်ပြီး မျက်စိကို ဖွင့်ကြည့်၍ မြင်သောအခါ ထိုသရက်သီးကို ယူငင်ဆုပ်နယ်၍ နမ်းလျက် မှည့်သည်အဖြစ်ကို သိ၍ စားပြီး ခါ ခံတွင်း၌ရှိသော သရက်သီးကို သလိပ်နှင့် တကွ မျို၍ တဖန် ထိုသရက်ပင်ရင်း၌ပင် အိပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုဥပမာ၌-ယောက်ျား၏ အိပ်သော အခါကဲ့သို့ ဘဝင်ကျသော ကာလကို မှတ်အပ်၏၊ သရက်သီး၏ ကြွေကျသော ကာလကဲ့သို့ အာရုံ၏ ပသာဒနှင့် ထိခိုက်သော ကာလကို မှတ်အပ်၏။ ထိုသရက်သီး၏ အသံဖြင့် နိုးသော အခါကဲ့သို့ အာဝဇ္ဇန်းအချို့ကို မှတ်အပ်၏။ မျက်စိကို ဖွင့်၍ ကြည့်သော အခါကဲ့သို့ စက္ခုဝိညာဏ် ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏။ ကောက်ယူသော အခါကဲ့သို့ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်းစိတ် ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏။ နယ်သော အခါကဲ့သို့ သန္တီရဏစိတ် ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏။ နမ်းသော အခါကဲ့သို့ ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနစိတ် ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏။ သုံးဆောင်သော အခါကဲ့သို့ ဇောစိတ် ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏။ ခံတွင်း၌ ရောက်သော သရက်သီးကို သလိပ်နှင့် တကွ ရှိသော အခါကဲ့သို့ တဒါရုံစိတ် ဖြစ်သော အခါကို မှတ်အပ်၏။ တဖန် အိပ်သော အခါကဲ့သို့ ဘဝင်ကျသော အခါကို မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဥပမာဖြင့် အဘယ်သို့ ပြပါသနည်း-ဟူမူ အာရုံ၏ ကိစ္စကား ပသာဒနှင့် ထိခိုက်ခြင်းသာလျှင်တည်း။ အာဝဇ္ဇန်း၏ ကိစ္စကား အာရုံကို နှလုံးသွင်းကာမျှသာလျှင်တည်း။ စက္ခုဝိညာဏ်၏ ကိစ္စကား မြင်ခြင်းမျှသာလျှင်တည်း။ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း စသည်တို့၏ ကိစ္စကား အာရုံကို ခံယူခြင်း စသည်မျှသာတည်း။ ဇော၏ ကိစ္စကား အာရုံ အရသာကို ခံစားခြင်းသာတည်း။ တဒါရုံ၏ ကိစ္စကား ဇောသည်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ခံစားအပ်ပြီးသော အာရုံကိုပင် ခံစားခြင်းပင်တည်း။ ဤသို့ ကိစ္စ၏ အစွမ်းဖြင့် တရားတို့၏ အချင်းချင်း မရောမယှက်သည် အဖြစ်ကို ပြအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသို့ဖြစ်သော စိတ်ကို သင်စိတ်သည် အာဝဇ္ဇန်း မည်သည် ဖြစ်၍ ဘဝင်၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်လော့၊ သင်စိတ်သည် စက္ခုဝိညာဏ် စသည်တို့တွင် တပါးပါးဖြစ်၍ အာဝဇ္ဇန်း၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်လော့။ ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် တိုက်တွန်း နှိုးဆော်သူသည် မရှိပါဘဲလျက် ဥတုနိယာမ ဗီဇနိယာမ အစရှိသည်ကဲ့သို့ စိတ္တနိယာမ အစွမ်းဖြင့် သာလျှင် အလိုလို ဖြစ်၏-ဟု သိအပ်၏။&lt;h3&gt;အတိမဟန္တာရုံဝီထိ&lt;/h3&gt;၁၅။ &lt;b&gt;ဧတ္တာဝတာ စုဒ္ဒသ ဝိထိစိတ္တုပ္ပါဒါ ဒွေ ဘဝင်္ဂစလနာနိ ပုဗ္ဗေဝါတီတကမေက စိတ္တက္ခဏန္တိ ကတွာ သတ္တရသစိတ္တက္ခဏာနိ ပရိပူရေန္တိ။ တတော ပရံ ရူပါရမ္မဏံ နိရုဇ္ဈတိ။ အာရမ္မဏမေတံ အတိမဟန္တာရုံ နာမ ဂေါစရံ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤမျှ အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သော ၁၄-ပါးကုန်သော ဝီထိစိတ်တို့၎င်း၊ ၂-ကြိမ်ကုန်သော ဘဝင်္ဂစလနတို့၎င်း၊ ရှေးဦးကလျှင် လွန်ခြင်း ရှိသော တခုသော စိတ္တက္ခဏ၎င်း၊ ဤသို့သော အပြားဖြင့် ၁၇-ချက်သော စိတ္တက္ခဏတို့သည် ပြည့်ကုန်၏။ ထိုဒုတိယတဒါရုံ၏ ဌိတိကာလမှ နောက်ဘင်ကာလ၌ ရူပါရုံသည် ချုပ်၏။ ထိုအာရုံသည် အတိမဟန္တာရုံ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;ဆိုအပ်ပြီးသော ဝီထိစိတ်များ၏ မှီရာ မန္ဒာယုကပသာဒ, အမန္ဒာယုကပသာဒ, မဇ္ဈိမာယုကပသာဒ များကိုလည်း ဝေဖန် ပိုင်းခြား မှတ်သားသင့်၏၊ မှတ်သားပုံမှာ အတီတဘဝင်မှ အောက်ဖြစ်သော ဘဝင် ၁၃-ချက် ခဏငယ် ၃၇-ခဏတို့၌ ရှိသော ပသာဒ ၃၇-ခုတို့သည် ဒုတိယ တဒါရုံ မချုပ်ခင် ချုပ်သည် ဖြစ်၍ အာရုံ ၅-ပါးအောက် တိုသော အသက် ရှိသောကြောင့် မန္ဒာယုကပသာဒ-မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၁၅။ ။ဤမျှ အတိုင်းအရှည်ရှိသော စိတ်၏ အစဉ်ဖြင့် ၁၇-ချက်သော စိတ္တက္ခဏတို့သည် ပြည့်ကုန်၏။ ဤသို့ ပုဒ်စပ်ခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;h3&gt;မဟန္တာရုံဝီထိ&lt;/h3&gt;၁၆။ ယာဝ တဒါရမ္မဏုပ္ပါဒါ ပန အလ္လဘန္တော တိက္ခမာပတ္တာ ဂတံ အာရမ္မဏံ မဟန္တံ နာမ၊ တတ္ထ ဇဝနာဝသာနေ ဘဝင်္ဂပါတောဝ ဟောတိ၊ နတ္ထိ တဒါရမ္မဏုပ္ပါဒေါ။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;အတီတဘဝင်၏ အစမှစ၍ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း၏ ဘင်တိုင်အောင် စိတ္တက္ခဏ ၁၁-ချက်နှင့် အတူ ဥပါဒ်သော ပသာဒရုပ် ၁၁-ခုတို့သည် ဒုတိယတဒါရုံ ချုပ်ပြီးသည်နောက်မှ ချုပ်သည် ဖြစ်၍ အာရုံ ၅-ပါးထက် ရှည်သောအသက် ရှိသောကြောင့် အတိမဟန္တာယုကပသာဒ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အတီတဘဝင်၏ ဥပါဒ်ခဏ၌ ဖြစ်သော ပသာဒရုပ် တခုသည် ဒုတိယ တဒါရုံ၏ ဘင်နှင့်ပြိုင်၍ ချုပ်ရကား အာရုံ ၅-ပါးနှင့် တူသော အသက် ရှိသောကြောင့် မဇ္ဈိမာယုကပသာဒ မည်၏-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ့်ကြောင့် ဤမန္ဒယုက စသော ပသာဒရုပ်ကို ရွေးချယ်ရပါသနည်းဆိုသော် ပုရေဇာတပစ္စည်း တပ်နိုင်သော ပသာဒရုပ်ကို သိလို၍ ရွေးချယ်ရ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုထိုစိတ်တို့တွင် စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်၏ မှီရာ ပသာဒရုပ်ကား အဘယ်ပါနည်း၊ အဘယ် ပသာဒရုပ်ကို မှီ၍ သိမှုကိစ္စ တပ်နိုင်ပါသနည်း-ဟု စီစစ်သော် သတ္တဝါတို့၏ ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဥပါဒ်မှစ၍ စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ ရေသည်ရှိသော် ၁၇-ချက်မြောက် ဖြစ်သော စိတ်၏ ဥပါဒ်တိုင်အောင် ဖြစ်သမျှသော စိတ်တို့၏ ဥပါဒ်တိုင်း၊ ဋ္ဌိတိတိုင်း၊ ဘင်တိုင်း တဖွားဖွား ဖြစ်၍ နေသော ပသာဒရုပ် အများတို့တွင် ပဉ္စဝိညာဏ်စိတ် ဖြစ်သည့်အခါ မမှီသော ချုပ်ပြီးသော ပသာဒရုပ်၊ ပဉ္စဝိညာဏ်စိတ် ဖြစ်ပြီး နောက်မှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ပသာဒရုပ် တို့ကား ပဉ္စဝိညာဏ်သည် မှီသလော၊ မမှီလေသလော-ဟု ရွေးချယ်စီစစ်ဘို့ မရှိသဖြင့် မရွေးချယ်မူ၍ ပဉ္စဝိညာဏ် ဖြစ်သည်တိုင်အောင် မှီသော ၄၉-ချက်သော ပသာဒရုပ်တို့ တွင်သာ အဘယ် ပသာဒရုပ်ကို စက္ခုဝိညာဏ် စသော ပဉ္စဝိညာဏ် ဓာတ်တို့သည် မှီကုန်သနည်း-ဟု လျဉ်းပါးဘွယ် ရှိသောကြောင့်၎င်း၊ ပဉ္စဝိညာဏ်ဓာတ်၏ မှီရာ ပုရေဇာတ နိဿယ ပစ္စည်းတပ်သော ပသာဒရုပ်ကို ကွဲပြား သိသာစိမ့်သောငှါ အာယုက သုံးပါးကို စီစစ်ရွေးချယ် ပြရ၏-ဟု။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အတိမဟန္တာရုံဝီထိပုံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဘဝင် ၁၃-ချက်။ ။“တီ-န-ဒ-ပ-စ-သံ-ဏ-ဇော ဇော ဇော ဇော ဇော ဇော ဇော ရုံ ရုံ၊ ဘဝင်၊ ဘဝင်”
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တဒါရုံ ဖြစ်သည်တိုင်အောင် မလောက်သည် ဖြစ်၍ လွန်ခြင်း ရှိသော ထင်ခြင်းသို့ ရောက်သော အာရုံသည် မဟန္တာရုံ မည်၏။ ထိုမဟန္တာရုံဝယ် ဇော၏ အဆုံး၌ ဘဝင်ကျလေ၏၊ တဒါရုံ ဖြစ်ခြင်း။&lt;h3&gt;မဟန္တာရုံဝီထိ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၆။ အပ္ပန္တာတိ တကံ-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ် ကို မလောက်သည် ဖြစ်၍ လွန်သော-ဟု အနက်ပေး၊ နတ္ထိ တဒါရမ္မဏုပ္ပါဒေါ-ဟူသည်ကား ၁၄-ချက်သော စိတ္တက္ခဏ အသက် ရှိသော အာရုံ၌ ရှေးဦးစွာ အာရုံပြု၍ ချုပ်သောကြောင့်သာလျှင် တဒါရုံမဖြစ်။&lt;h3&gt;တဒါရုံမဖြစ်ခြင်းအကြောင်း&lt;/h3&gt;အဘယ့်ကြောင့် တဒါရုံ မဖြစ်ပါသနည်း-ဟူမူ တခုသော ဝီထိ၌ အချို့ကုန်သော ပစ္စုပ္ပန်အာရုံတို့၌ အချို့ကုန်သော စိတ်တို့သည် အတိတ်အာရုံ ရှိကုန်၏။ ထို့ကြောင့် တဒါရုံ မဖြစ်။&lt;h3&gt;တဒါရုံဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၁၅-ချက်သော စိတ္တက္ခဏ အသက်ရှိသော အာရုံတို့၌လည်း ဇောဖြစ်သည်မှ နောက်၌ စိတ္တက္ခဏတချက်သည်သာလျှင် ကြွင်း၏။ ထို့ကြောင့် တဒါရုံ ၂-ကြိမ် ဖြစ်ခြင်းငှါ မလောက်သည်အဖြစ်ကြောင့် ဒုတိယတဒါရုံ၏ ဖြစ်ခြင်းသည် မရှိ။ ဒုတိယတဒါရုံမဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ပဌမတဒါရုံသည်လည်း မဖြစ်။ အဘယ့်ကြောင့် တဒါရုံ တကြိမ် မဖြစ်သနည်း-ဟူမူ စိတ်ဖြစ်ခြင်းကို ရေတွက်ရာ၌ &lt;hr&gt;၁-အာရုံသည် အားနည်းသဖြင့် ၂-ကြိမ် မကျလောက်သောကြောင့် တဒါရုံမကျ-ဟုမှတ်၊ တကြိမ်တည်းလည်း တဒါရုံ ကျရိုး မရှိ၊ သို့ဖြစ်၍ တဒါရုံ မကျ-ဟူလို။ &lt;br&gt;&lt;b&gt;မဟန္တာရုံဝီထိပုံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;• တီ-တီ-န-ဒ-ပ-စ-သံ-ဏ-ဇော ဇော ဇော ဇော ဇော ဇော ဇော ဘဝင် ဘဝင်။&lt;br&gt;• တီ-တီ-တီ-န-ဒ-ပ-စ-သံ-ဏ-ဇော ဇော ဇော ဇော ဇော ဇော ဇော ဘဝင် ဘဝင်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ခပ်သိမ်းသော ဝါရတို့၌ “တဒါရမ္မဏာနိ ဒွေ”ဟု ၂-ခုကုန်သော စိတ်အကြိမ်တို့၏ လာသည် အဖြစ်ကြောင့် ၂-ကြိမ်သာလျှင် တဒါရုံ ဖြစ်ခြင်းကို ပါဠိတော် မှတ်ပြတော်မူအပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ပရမတ္ထဝိနိစ္ဆယကျမ်း၌ “သတ္တတိံသေ ဝါ တဒါရမ္မဏံ၊ သတ္တတိံသေ အာဝဇ္ဇနာဒယော”ဟု ယင်းစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ ထိုစကားကို မဇ္ဈိမနိကာယ်ကို ဆောင်ကုန်သော ဆရာတို့၏ အလိုအယူကို အစဉ်မှီသဖြင့် ဆိုအပ်သောစကား-ဟု မှတ်အပ်၏။ ဂါထာ၏ အနက်ကား—တဒါရုံသည် တကြိမ်သော်၎င်း၊ ၂-ကြိမ်သော်၎င်း ဖြစ်၏။ အာဝဇ္ဇန်း အစရှိသည်တို့ကား တကြိမ်သာ ဖြစ်ကုန်၏။ ထိုမဇ္ဈိမနိကာယ်ဆောင် ဆရာတို့၏ ဝါဒကို အောက်၌ ဆိုခဲ့ပြီးသော ပါဠိနှင့် မနှီးနှောသောကြောင့် သမ္မောဟဝိနောဒနီ မည်သော အဋ္ဌကထာ၌ အကြောင်းကြောင့် ပယ်အပ်၏။ ထို့ကြောင့် အရှင် အနုရုဒ္ဓါ ဆရာသည်လည်း မိမိသည် အလိုမရှိသောကြောင့် အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်း၌၎င်း၊ နာမရူပပရိစ္ဆေဒကျမ်း၌၎င်း တဒါရုံ တကြိမ် ဖြစ်ခြင်းကို မဆိုအပ်။&lt;h3&gt;ပရိတ္တာရုံဝီထိ&lt;/h3&gt;၁၇။ ။ယာဝ ဇဝနုပ္ပါဒါ အပ္ပဂေါ တိတ္တက္ခတ္တံ ဝေဋ္ဌဗ္ဗနမေ၀ ပဝတ္တတိ။  တတော ပရံ ဘဝင်္ဂပါတောဝ ဟောတိ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဇောဖြစ်သည် တိုင်အောင်လည်း မလောက်သည် ဖြစ်၍ လွန်ခြင်း ရှိသော ထင်ခြင်းသို့ ရောက်သော အာရုံသည် ပရိတ္တာရုံ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုပရိတ္တာရုံဝီထိ၌ တဒါရုံ မဖြစ်သောကြောင့် ၂-ကြိမ်၎င်း၊ ၃-ကြိမ်၎င်း စိတ်သည်သာလျှင် ဖြစ်၏။ ထို ၃-ချက် ချုပ်သည်မှ နောက်၌ ဘဝင်ကျ၏။&lt;h3&gt;ပရိတ္တာရုံဝီထိအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၇။ ။ဇောဖြစ်သည်မှ နောက်၌ စိတ္တက္ခဏ ခြောက်ချက် အသက်ကြွင်းရှိသော အာရုံသည် နည်းသော အသက်ရှိသည် ဖြစ်၍
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အလုံးစုံ အားနည်းသည် အဖြစ်ကြောင့် ဇောဖြစ်ခြင်းငှါ ကျေးဇူး မပြုနိုင်၊ အဘယ့်ကြောင့် ဇော မဖြစ်နိုင်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ ဇော ဖြစ်သည် ရှိသော် မြဲသောအားဖြင့် ၇-ချက်သော စိတ္တက္ခဏ အသက်ရှိသော အာရုံ၌သာလျှင် ဖြစ်နိုင်၏။ ဤသို့သော အဓိပ္ပါယ်ကြောင့် “ဇဝနာနုပ္ပဇ္ဇိတွာ”ဟု အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာသည် မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ထိုစကား မှန်၏၊ အနုပ္ပဇိတွာ-ပုဒ်၌ ရှိသော တွာ-ပစ္စည်းသည် ဟိတ်အနက်၌ ဖြစ်၏၊ ဇော၏လည်း မဖြစ်ခြင်းကြောင့်-ဤကား တွာ-ပစ္စည်း၏ အနက် ဖြစ်၏။ ဤဟိတ် အနက်မှ တပါးသော ပုဗ္ဗကာလ အနက်ကို ယူသည် ရှိသော် နောက်ဖြစ်သော 'ပဝတ္တိ-ဟူသော ကြိယာနှင့် တူသော ကတ္တား ရှိသည်၏ အဖြစ်ကို မရအပ်ရာ၊ ထို့ကြောင့် ဟိတ်အနက်၌ ပစ္စည်း ဖြစ်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဒွိတ္တိက္ခတ္တုံဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ၂-ကြိမ်သော်၎င်း၊ ၃-ကြိမ်သော်၎င်း-ဟု အနက်ပေး။ အချို့သော ဆရာတို့သည်ကား&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-၏ ပရိတ္တာရုံသည် အာရုံ ၅-ပါးကို ထင်ရှားစွာ မမြင်နိုင်၊ မထိခိုက်နိုင်ပါဘဲ မြင်လိုက်သလို ကြားလိုက်သလိုမျှ ဖြစ်သော အားနည်းသော အာရုံမျိုး ဖြစ်သည်။ ဤသို့ အားနည်းသော အာရုံဖြစ်၍ ၎င်းအာရုံအရသာကို ပိုင်းခြား၍ မသိနိုင် မခံစားနိုင်သည် ဖြစ်သောကြောင့် ဇောမကျနိုင်၊ ဇောအရာကိုယူ၍ ၃-၂-ကြိမ်သာ ဖြစ်ရ၏-ဟုမှတ်။ ထို့ကြောင့် ဤပရိတ္တာရုံ ဝီထိကို ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနဝါရ-ဟု ဆိုလေ၏။ &lt;br&gt;&lt;b&gt;ပရိတ္တာရုံ ၆-ဝီထိ ပုံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;(၁) “တီ-တီ-တီ-တီ-န-ဒ-ပ-စ-သံ-ဏ-ဝု-ဝု-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်”&lt;br&gt;(၂) “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-ဒ-ပ-စ-သံ-ဏ-ဝု-ဝု-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်” ဘဝင်-ဘဝင်။&lt;br&gt;(၃) “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-ဒ-ပ-စ-သံ-ဏ-ဝု-ဝု-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်” ဘဝင်&lt;br&gt;(၄) “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-ဒ-ပ-စ-သံ-ဏ-ဝု-ဝု-ဘဝင်-ဘဝင်” ဘဝင်။&lt;br&gt;(၅) “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-ဒ-ပ-စ-သံ-ဏ-ဝု-ဝု-ဘဝင်” ဘဝင်-ဘဝင်။&lt;br&gt;(၆) “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-ဒ-ပ-စ-သံ-ဏ-ဝု-ဝု” ဘဝင်-ဘဝင်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တိက္ခတ္တုံဟူသော သဒ္ဒါသည် စကားပြေပြစ်ရုံမျှ အကျိုးရှိ၏-ဟု ဆိုကြကုန်၏။ ထိုသို့ ဆိုခြင်းသည် ထိုကေစိဆရာတို့၏ နှလုံးသွင်း မျှသာတည်း။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် “ဒွိက္ခတ္တံ ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနမေဝ ပရိဝတ္တတိ” ဟု ဆိုသော်လည်း စကား၏ မပြေပြစ်သည်၏ အဖြစ် သည် မရှိသည်သာ မကသေး၊ ၃-ကြိမ်ဖြစ်ခြင်းကို တားမြစ်သော တစုံတခုသော စကားသည်လည်း အဋ္ဌကထာတို့၌ မပါရှိခဲ့။ ထို့ကြောင့် ထိုထိုသော အဋ္ဌကထာတို့၌ သီဟိုဠ် အဋ္ဌကထာဆရာ တို့သည်လည်း “ဒွိက္ခတ္တံ၊ ဝါ တိက္ခတ္တံ” ဟူ၍သာလျှင် ဖွင့်ဆို တော်မူကြကုန်၏။ ထို့ကြောင့် တိက္ခတ္တံ-သဒ္ဒါ မပို-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနမေဝ ပရိဝတ္တတိ-ဟူသည်ကား၊ ဝ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဝုစိတ်သည်သာလျှင် အဖန်ဖန်ဖြစ်၏-ဟု အနက်ပေး။ ထို စိတ်သို့ မရောက်မူ၍ အကြား၌ စက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည် တို့ တည်၍ စိတ်ဖြစ်ခြင်းမှ နှစ်ခြင်းသည်မရှိ။ ဤပရိတ္တာရုံ၌ အရှင် အာနန္ဒာ ဆရာသည်ကား “အာဝဇ္ဇနာ...ပ...ပစ္စယော” ဟု အာဝဇ္ဇန်း၏ ကုသိုလ် အကုသိုလ်တို့၏ အနန္တရပစ္စည်း အဖြစ် ကို မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူသောကြောင့် ပဉ္စဝိညာဏ်နှင့် အာဝဇ္ဇန်းတို့၏လည်း အနက်ထူး မရှိသောကြောင့် စုတိဖြစ်သည်ရှိသော် ဝုသည် ကာမာဝစရကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်ကြိယာစိတ်တို့အား စင်စစ်အားဖြင့် အနန္တရပစ္စည်းအဖြစ်ဖြင့်သာလျှင် ဖြစ်ရာ၏။ တပါးသော ဘဝင် စိတ်အား အနန္တရပစ္စည်းအဖြစ်ဖြင့် မဖြစ်ရာ။ ဝု-အနန္တရပစ္စည်း မတပ်နိုင်ရာ၊ ထို့ကြောင့် တွေဝေသော အခါစသည်တို့၌ အားနည်းစွာဖြစ်သော အဟုန်ရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် ဇော ၇-ကြိမ် မပြည့်ခြင်းဖြင့် ပရိတ္တာရုံကို မှတ်အပ်၏။ ဝု-၏ ၂-ကြိမ် ၃-ကြိမ် ဖြစ်ခြင်းဖြင့် ပရိတ္တာရုံကို မမှတ်အပ် ဟု ဤအဆုံးအဖြတ်ကို ပြတော်မူ၏၊ (ပရိတ္တာရုံ၌ ၃-မကျသင့်)&lt;h3&gt;အဋ္ဌကထာဆုံးဖြတ်ချက်&lt;/h3&gt;ဤသို့ အရှင်အာနန္ဒာဆရာသည် အကယ်၍ ပြဆိုဆုံးဖြတ်တော်မူ၏။ ထိုသို့ ပြဆိုဆုံးဖြတ်သော်လည်း တိဟိတ်ဝိပါက်စိတ်တို့ကို
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အနန္တရပစ္စည်း၏ အဖြစ်ဖြင့် မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏။ သို့သော် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ စုတိအစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ကုန်သော ဝိပါက်စိတ်တို့သည် တစုံတခုသော ပဋိသန္ဓေစိတ်အား အနန္တရ ပစ္စည်း၏ အဖြစ်သို့ မရောက်ကုန်။ ဤသို့ တိဟိတ်ဝိပါက်စိတ်တို့ကို အနန္တရပစ္စည်းထိုက်၏-ဟု ဟောတော်မူသော်လည်း ရဟန္တာတို့၏ ဝိပါက်စိတ်သည် နောင်ဘဝသစ် ဖြစ်ရန် အကြောင်းချို့တဲ့၍ ပဋိသန္ဓေအား အနန္တရပစ္စည်း မတပ်နိုင်-ဟု မဆိုနိုင်သကဲ့သို့ ဝုဋ္ဌောစိတ်၏လည်း အတိမဟန္တာရုံ-မဟန္တာရုံဖြစ်မှု အကြောင်း ချို့တဲ့သောကြောင့် ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်တို့အား အနန္တရပစ္စည်း မတပ်နိုင်-ဟု မဆိုနိုင်၊ စင်စစ် တပ်နိုင်၏-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့ကြောင့် အဋ္ဌကထာ၌ လာသော နည်းဖြင့်သာလျှင် အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်း၌ ကာမအာရုံကို မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;အတိပရိတ္တာရုံဝီထိ&lt;/h3&gt;၁၈။ ။ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနုပ္ပါဒါ စ ပန အပ္ပဂေါ တိတ္တက္ခမာပတ္တမာဂတံ နိရောဓာသန္နတ္တာရမ္မဏံ အတိပရိတ္တံ နာမ။ တတ္ထ ဘဝင်္ဂစလနမေဝ ဟောတိ၊ နတ္ထိ ဝီထိစိတ္တုပ္ပါဒေါ။ ဝု-စိတ် ဖြစ်သည့် တိုင်အောင်လည်း မလောက်သည် ဖြစ်၍ လွန်ခြင်းရှိသော ထင်ခြင်းသို့ ရောက်သောနီးသော ချုပ်ခြင်းရှိသော ဝါ-ချုပ်ခါနီးသော အာရုံသည် အတိပရိတ္တာရုံ မည်၏။ ထိုအတိပရိတ္တာရုံ၌ ဘဝင်လှုပ်ခြင်းသည်သာလျှင် ဖြစ်၏၊ ဝီထိစိတ်ဖြစ်ခြင်း မရှိ။&lt;h3&gt;အတိပရိတ္တာရုံဝီထိအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၈။ ။နတ္ထိဝီထိစိတ္တုပ္ပါဒေါ- ဟူသည်ကား၊ လွန်သော အပိုင်းအခြားအားဖြင့် ၇-ချက်သော စိတ္တက္ခဏ အသက်ရှိသော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အာရုံ၏လည်း နှစ်ကြိမ်သုံးကြိမ် ဖြစ်ခြင်းငှါ မလောက်သည် အဖြစ်ကြောင့် ဝီထိစိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းမရှိပေ၊ ဘဝင်သာကျတော့၏။ ဤကား အဓိပ္ပါယ်တည်း။ ဘဝင်္ဂစလနမေဝ-ပုဒ်၌ ပါရှိသော ဧဝ သဒ္ဒါ၏ အဝဓာရဏအကျိုးကို ပြခြင်းငှါ နတ္ထိ ဝီထိစိတ္တုပ္ပါဒေါ ဟူသော ပါဠိကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ အပရေ ဆရာတို့သည်ကား နတ္ထိ ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒေါ-ဟု အဝဓာရဏအကျိုးကို ပြကုန်၏။ ထိုသို့ ပြသော်လည်း ထို ဘဝင်ပြတ်ခြင်းသည်ကား ဝီထိစိတ်ဖြစ်ခြင်း မရှိ ဟူသော စကားဖြင့်သာလျှင် ပြီးပြည့်စုံ၏။ အကြောင်းသော်ကား ဝီထိစိတ်ဖြစ်ပါမူ ဘဝင်သည် မုချပြတ်ရိုးရှိ၏။ ဝီထိစိတ် မဖြစ်သော် ဘဝင် မပြတ်၊ ထို့ကြောင့် အဓိပ္ပါယ် ပြီးပြည့်စုံ၏။ အောက် အတိမဟန္တာရုံ၌လည်း ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ အမည်ဖြင့် အသီးအခြား မဆိုသောကြောင့် ဤပရိတ္တာရုံအရာ၌ ဘဝင်္ဂစလန-ဟူ၍ သာမည အားဖြင့် ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ဤ အတိပရိတ္တာရုံ ဝီထိသည် အမိဝမ်းတိုက်မှ မွေးကာစ အခိုက်၊ ကလေးသူငယ် များအား ဖြစ်သော ဝီထိစိတ်မျိုးတည်း၊ ထိုကလေး သူငယ်တို့သည် မွေးခါစ ဖြစ်၍ အလွန်တရာ အားနည်းသောကြောင့် ပသာဒနှင့် အာရုံ ထိခိုက်သော်လည်း ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစသော ဝီထိစိတ် မဖြစ်မူ၍ အာရုံတို့သည် အတိုင်းမသိ ချုပ်သွားကြကုန်၏၊ ထိုသို့ ဖြစ်သော်လည်း အာရုံနှင့် ပသာဒရုပ်တို့၏ ထိခိုက်မှုကြောင့် ဘဝင်တို့၏ လှုပ်ရှားမှုကို အစွဲပြု၍ ဝီထိ မဖြစ်သော်လည်း ထိုအရာသို့ သွင်း၍ ခေါ်ဆိုရလေ၏။ &lt;br&gt;&lt;b&gt;အတိပရိတ္တာရုံ ၆-ဝီထိ ချပုံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;(၁) “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-န-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်”&lt;br&gt;(၂) “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-န-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်” ဘဝင်။&lt;br&gt;(၃) “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-န-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်”&lt;br&gt;(၄) “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-န-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်” ဘဝင်။&lt;br&gt;(၅) “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-န-ဘဝင်-ဘဝင်-ဘဝင်”&lt;br&gt;(၆) “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-န-ဘဝင်-ဘဝင်”
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;သောတဒွါရစသောဝီထိများ&lt;/h3&gt;၁၉။ ။ဣစ္စေဝံ စက္ခုဒွါရေ တထာ သောတဒွါရာဒီသု စေတိ၊ သဗ္ဗမ္ပိ ပဉ္စဒွါရေ တဒါရမ္မဏ၊ ဇဝန၊ ဝေါဋ္ဌဗ္ဗန၊ မောဃဝါရသင်္ခါတံ စတုန္နံ ဝါရာနံ ယထာက္ကမံ အာရမ္မဏ ဘူတာ ဝိသယပ္ပဝတ္တိ စတုဒ္ဓာ ဝေဒိတဗ္ဗာ။ ဤသို့ ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းဖြင့် စက္ခုဒွါရ၌ အာရုံတို့၏ ဒွါရတို့၌ ဖြစ်ခြင်းသည်၊ ဝါ-အာရုံတို့၌ စိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ၄-ပါးအပြားရှိ၏။ ထို့အတူ သောတဒွါရ အစရှိသည်တို့၌လည်း အာရုံတို့၏ ဒွါရတို့၌ ဖြစ်ခြင်းသည်၊ ဝါ-အာရုံတို့၌ စိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ၄-ပါးအပြားရှိ၏။ ဤသို့ ခပ်သိမ်းသော အပြားအားဖြင့် ဒွါရငါးပါး၌ တဒါရမ္မဏဝါရ၊ ဇဝနဝါရ၊ ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနဝါရ၊ မောဃဝါရ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ၄-ပါးသော ဝါရတို့၏ အစဉ်အတိုင်း အကြောင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော အာရုံတို့၏ ဒွါရတို့၌ ဖြစ်ခြင်း သည်၊ ဝါ-အာရုံတို့၌ စိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ၄-ပါးအပြားရှိ၏ ဟူ၍ သိအပ်၏။&lt;h3&gt;သောတဒွါရစသော ဝီထိများအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၉။ ။အချင်းခပ်သိမ်း ဝီထိစိတ် ဖြစ်ခြင်း၏ မရှိသောကြောင့် နောက်ဖြစ်သော အတိပရိတ္တာရုံဝါရကိုသာလျှင် ဤအဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်း၌ မောဃဝါရ-အစွမ်းဖြင့် မိန့်ဆိုအပ်၏။ အထူးကို ဆိုဦးအံ့-တပါးသော အဋ္ဌသာလိနီ အဋ္ဌကထာ၌ကား ဒုတိယဝါရ၊ တတိယဝါရကိုလည်း တဒါရုံ ဇောတို့မှ ဆိတ်သောကြောင့်၊ ဝါ-မကျသောကြောင့် မောဃဝါရ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အာရမ္မဏ ဘူတာ-ဟူသည်ကား၊-ဟူသော ပုဒ်ကို အာရုံဖြစ်၍ ဖြစ်သော၊ တနည်းအကြောင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော-ဟု အနက်ပေး။ ထိုပစ္စယဖြင့် ဖွင့်ခြင်းသည် မှန်၏။ အကြောင်းကိုလည်း အာရမ္မဏဟု ဆိုအပ်၏။ အဘယ်ပါဠိတို့၌ကဲ့သို့နည်းဟူ။ “လဘတိ မာရော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဩကာရံ၊ လဘတိ မာရော အာရမ္မဏံ” ဤသို့ အစရှိသောပါဌ်တို့၌ ကဲ့သို့ အာရမ္မဏ-ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။ အနက်ကား—မာရ်သည် အခွင့်ကို ရ၏။ မာရ်သည် အကြောင်းကို ရ၏။ ထိုသို့အကြောင်း၏လည်း အာရုံ-ဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်သာလျှင် ဤလေးပါးသော ဝါရတို့တွင် မောဃဝါရ၏လည်း မောဃဝါရ-ဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်း အကြောင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော အာရုံတို့၏ ဒွါရတို့၌ ဖြစ်ခြင်းသည် ဖြစ်၏ ဟူသောဤစကားသည် ပြီးပြည့်စုံ၏။ အကြောင်းကား၊ အတိပရိတ္တာရုံသည် မောဃဝါရ-ဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ပစ္စယော-ကို အာရုံ-ဟု ဆိုအပ်၏။ အာရုံသည်သာ အာရုံမည်သည် ရှိသော် ဘဝင်္ဂစလန၏ မိမိ မိမိတို့ အာရုံ၌ ပင်လျှင် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် နောက်ဆုံး ဝါရ၏ အတိပရိတ္တာရုံ၌ ဖြစ်ခြင်းသည် မရှိရာ။ ထို့ကြောင့် “စတုန္နံ ဝါရာနံ အာရမ္မဏဘူတာ” ဟူသော စကားသည် မကောင်းသဖြင့် ဆိုခြင်းသည်၊ မမှန်သော ဆိုခြင်းသည် ဖြစ်ခဲ့ရာ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၀။ ။ဝီထိစိတ္တာနိ သတ္တဝါ၊ စိတ္တုပ္ပါဒါ စတုဒ္ဒသ။&lt;br&gt;စတုပညာသ ဝါရာ၊ ပဉ္စဒွါရေ ယထာရဟံ။ ။ &lt;br&gt;အယမေတ္ထ ပဉ္စဒွါရေ ဝီထိစိတ္တပဝတ္တိနယော။ &lt;br&gt;ပဉ္စဒွါရ၌ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ဖြစ်ကုန်သော ဝီထိစိတ်တို့သည် သာမညအားဖြင့် ၇-ပါး အပြားရှိကုန်၏။ အထူးအားဖြင့် စိတ္တုပ္ပါဒ်တို့၏ အသီးသီးဖြစ်သော အစွမ်းဖြင့် ၁၄-ပါး အပြားရှိကုန်၏။ အကျယ်အားဖြင့် ၅၄-ပါး အပြားရှိကုန်၏။ ဤဝီထိသင်္ဂဟ အရာ၌ ဤဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသည်ကား၊ ပဉ္စဒွါရဝီထိစိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းကို ဆိုကြောင်း ဖြစ်သော နည်းတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၀။ ။ပဉ္စဒွါရ၌ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ထိုထိုသော ဒွါရအားလျော်စွာ၎င်း၊ ထိုထိုသော ပစ္စည်းအားလျော်စွာ၎င်း၊ ထိုထိုသော အာရုံ အစရှိသည်အားလျော်စွာ၎င်း၊ ဖြစ်ကုန်သော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဝီထိစိတ်တို့သည် အာဝဇ္ဇန်း၊ စက္ခုဝိညာဏ်စသောစိတ်၊ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း၊ သန္တီရဏ၊ ဝုဋ္ဌော၊ ဇော၊ တဒါရုံတို့၏ အစွမ်းဖြင့် သာမညအားဖြင့် ၇-ကြိမ်တို့သာ ဖြစ်ကုန်၏။ စိတ်တို့၏ အသီးအသီး ဖြစ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်၊ တနည်းကား—အသီးအသီး ဖြစ်ကုန်သော စိတ်တို့သည်သာလျှင် အာဝဇ္ဇန်း အစရှိသော စိတ် ၅-ခုတို့၏ အပေါင်း ဇော ၇-ကြိမ်၊ တဒါရုံ ၂-ကြိမ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၁၄-ပါးတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ အကျယ်အားဖြင့်ကား ခပ်သိမ်းကုန်သော ကာမာဝစရစိတ်တို့၏ ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ထိုပဉ္စဒွါရ၌ ဖြစ်သောကြောင့် ၅၄-ပါးသော စိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ဧတ္ထ-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဝိသယပ္ပဝတ္တိသင်္ဂဟဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;မနောဒွါရ ကာမဇဝနဝါရ&lt;/h3&gt;၂၁။ ။မနောဒွါရေ ပန ယဒါ ဝိဘူတာရမ္မဏံ အာပထံ အာဂစ္ဆတိ။ တဒါ ပရံ ဘဝင်္ဂစလန၊ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန၊ ဇဝနာဝသာနေ တဒါရမ္မဏ ပ္ပကာနိ ပဝတ္တန္တိ။ တတော ပရံ ဘဝင်္ဂပါတော။ ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ၊ တခုကိုးခု-ဟု ဆိုအပ်သော မနောဒွါရ၌ ထင်သော အာရုံသည် ထင်ခြင်းသို့ အကယ်၍ ရောက်အံ့၊ ဤသို့ ရောက်သည်ရှိသော် ထိုထင်ခြင်းသို့ရောက်သည်မှနောက်၌ ဘဝင်္ဂစလန၊&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ဤပဉ္စဒွါရဝီထိ ဖြစ်ကုန်သော ဝီထိစိတ်တို့သည် သာမညအားဖြင့် ရေတွက်သော် ၁-ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ ၂-ပဉ္စဝိညာဏ်၊ ၃-သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း၊ ၄-သန္တီရဏ၊ ၅-ဝုဋ္ဌော၊ ၆-ဇော၊ ၇-တဒါရုံ-ဟူ၍ ၇-ပါး အပြားရှိ၏။&lt;br&gt;၂-စိတ်အရေအတွက် အားဖြင့် ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း ၁-ပါး၊ ပဉ္စဝိညာဏ် ၁-ပါး၊ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း ၃-ပါး၊ သန္တီရဏ ၁-ပါး၊ ဝုဋ္ဌော ၁-ပါး၊ ဇော ၇-ပါး၊ တဒါရုံ ၂-ပါးဟူ၍ ၁၄-ပါး အပြားရှိ၏။&lt;br&gt;၃-အကျယ်အားဖြင့် ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း ၁-ပါး၊ ပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀-ပါး၊ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း ၂-ပါး၊ သန္တီရဏ ၃-ပါး၊ ဝုဋ္ဌော ၁-ပါး၊ ဇော ၂၉-ပါး၊ တဒါရုံ မဟာဝိပါက်စိတ် ၇-ပါးအားဖြင့် ၅၄-ပါး ဖြစ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ ဇောတို့၏ အဆုံး၌ တဒါရုံ ဝိပါက်စိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ထိုဒုတိယ တဒါရုံ ချုပ်သည်မှ နောက်၌ ဘဝင်ကျလေ၏။&lt;h3&gt;မနောဒွါရ ကာမာဝစရအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၁။ ။မနောဒွါရ၌ ဖြစ်သောစိတ်တို့အား အတိတ်၊ အနာဂတ်လည်း ဖြစ်သော အာရုံသည် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုမနောဒွါရ ဖြစ်သော စိတ်တို့အား အတိမဟန္တာရုံ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် အာရုံကို မှတ်ခြင်းငှါ မတတ်နိုင်၊ ထို့ကြောင့် ဝိဘူတာရုံ အဝိဘူတာရုံ၏ အစွမ်းဖြင့်သာလျှင် ထိုအတိတ် အနာဂတ်&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-မနောဒွါရ ဝီထိ၌ ပဉ္စဒွါရ ဝီထိကဲ့သို့ အတိမဟန္တာရုံ အစရှိသော အာရုံကို မမှတ်ခြင်းမှာ အတိမဟန္တာရုံ စသည်ကား ပဉ္စဒွါရ ပစ္စုပ္ပန် အာရုံ၌သာလျှင် ဖြစ်၏၊ မနောဒွါရိက စိတ်တို့ကား အတိတ်၊ အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်၊ ကာလဝိမုတ် ဖြစ်သော အာရုံတို့ကို အာရုံ ပြုသောကြောင့် အတိမဟန္တာရုံ-ဟု မမှတ်ရဘဲ ထင်သော အာရုံ၊ မထင်သော အာရုံအားဖြင့် ဝိဘူတာရုံ၊ အဝိဘူတာရုံ-ဟုသာ မှတ်အပ်သည်။ &lt;br&gt;&lt;b&gt;ကာမ-မနောဒွါရ-ဝိဘူတာရုံဝီထိ ချပုံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;(၁) “တီ-န-ဒ-မ-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ရုံ-ရုံ-ဘဝင်-ဘဝင်” ဘဝင်။&lt;br&gt;(၂) “တီ-တီ-န-ဒ-မ-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ရုံ-ရုံ-ဘဝင်-ဘဝင်” ဘဝင်။&lt;br&gt;(၃) “တီ-တီ-တီ-န-ဒ-မ-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ရုံ-ရုံ-ဘဝင်-ဘဝင်” ဘဝင်။&lt;br&gt;(၄) “တီ-တီ-တီ-တီ-န-ဒ-မ-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ရုံ-ရုံ-ဘဝင်-ဘဝင်”&lt;br&gt;(၅) “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-ဒ-မ-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ရုံ-ရုံ-ဘဝင်” အဝိဘူတာရုံ ၂-ဝီထိချပုံ&lt;br&gt;၃- “တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-တီ-န-ဒ-မ-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဇော-ဘဝင်” ဘဝင်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်သော အာရုံကို မှတ်ခြင်းငှါ “ယဒါ ဝိဘူတာရမ္မဏံ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၃။ ။ဝီထိ စိတ္တာနိ တီဏေဝ၊ စိတ္တုပ္ပါဒါ ဒသေရိတာ။&lt;br&gt;ဝိတ္ထာရေန ပနေတ္ထာက၊ စတ္တာလီသ ဝိဘာဝယေ။&lt;br&gt;အယမေတ္ထ ပရိတ္တဇဝနဝါရော။ ဤ မနောဒွါရ၌ ဖြစ်ကုန်သော ဝီထိစိတ်တို့ကို သာမညအားဖြင့် သုံးပါး အပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍သာလျှင် မိန့်ဆိုအပ်ကုန်၏၊ အထူးအားဖြင့် စိတ်တို့၏ အသီးအသီး ဖြစ်သော အစွမ်းဖြင့် ၁၀-ပါးအပြား ရှိကုန်၏-ဟူ၍ မိန့်ဆိုအပ်ကုန်၏။ အကျယ်အားဖြင့် ၄၁-ပါး အပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ထင်စွာ ပြရာ၏၊ ဤ ဝီထိသင်္ဂဟအရာ၌ ဤဆိုအပ်ပြီးသည်ကား ကာမဇော ဝါရကို ဆိုကြောင်း ဖြစ်သော နည်းတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၃။ ။ဧတ္ထ-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို မနောဒွါရ၌ ဟု-အနက်ပေး။ ပဉ္စဒွါရ၌ အသီးဖြစ်ကုန်သော ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀၊ မနောဓာတ် ၃-ပါး၏ အစွမ်းဖြင့် ၁၃-ပါးသော စိတ်တို့၏ ထို မနောဒွါရ၌ မဖြစ်သောကြောင့် ၄၁-ပါးသော စိတ်တို့ကို ထင်စွာပြရာ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကာမာဝစရပြီး၏။&lt;h3&gt;မနောဒွါရ အပ္ပနာဇောဝါရ&lt;/h3&gt;၂၄။ ။အပ္ပနာဇဝနဝါရေ ပန ဝိဘူတာဝိဘူတဘေဒေါ နတ္ထိ၊ တထာ တဒါရမ္မဏုပ္ပါဒေါ စ။ &lt;hr&gt;၁-မနောဒွါရ ဝီထိဝယ် စိတ်ရှိသည်။ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ ဇော၊ တဒါရုံ ဟူ၍ ၃-ပါး ရှိကုန်၏၊ စိတ်အရေအတွက်အားဖြင့် မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း ၁-ပါး၊ ဇော ၇-ပါး၊ တဒါရုံ ၂-ပါးအားဖြင့် ၁၀-ပါးရှိကုန်၏၊ အကျယ်အားဖြင့် မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း ၁-ပါး၊ ဇော ၂၉-ပါး၊ တဒါရုံ ၁၁-ပါးအားဖြင့် ၄၁-ပါး ရှိကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အပ္ပနာဇောဝါရ၌ ဝိဘူတ၊ အဝိဘူတ အပြားမရှိ၊ ထို့အတူ တဒါရုံတို့၏ ဖြစ်ခြင်း မရှိ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၄။ ။အာရုံ၏ ထင်ရှားသော ကာလ၌သာ အပ္ပနာ ဖြစ်သောကြောင့် ဝိဘူတ၊ အဝိဘူတအပြား မရှိ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;။တတ္ထ ဟိ ဉာဏသမ္ပယုတ္တ ကာမာဝစရ ဇဝနာနမညတရံ၊ ပရိကမ္မ၊ ဥပစာရ၊ အနုလောမ ဂေါတြဘုနာမေန စတုက္ခတ္တံ တိက္ခတ္တုမေဝ ဝါ ယထာရဟံ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ နိရုဒ္ဓါနန္တရမေဝ ယထာရဟံ စတုတ္ထ ပဉ္စမံ၊ မဟဂ္ဂတ လောကုတ္တရဇဝနေသု ယထာ ဘိနိဟာရ ဝသေန ယံကိဉ္စိ ဇဝနံ အပ္ပနာတ္ထိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တာ ပရံ အပ္ပနာသာနေ ဘဝင်္ဂပါတောဝ ဟောတိ။ အကျယ်ချဲ့ဦးအံ့—ထို အပ္ပနာဇော ဝါရ၌ ရှစ်ပါးကုန်သော ဉာဏသမ္ပယုတ် ကာမာဝစရဇော တို့တွင် အမှတ်မရှိ တခုခုသော သည် ပရိကံ၊ ဥပစာရ၊ အနုလောမ၊ ဂေါတြဘု အမည်ဖြင့် ၄-ကြိမ်၎င်း၊ ၃-ကြိမ်၎င်း အစဉ်အတိုင်း ဖြစ်၍ ချုပ်သည်ရှိသော် ချုပ်သည်၏ အခြားမဲ့၌ ခိပ္ပါဘိည၊ ဒဠာဘိည ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ၄-ကြိမ်မြောက် ဖြစ်၍၎င်း၊ ၅-ကြိမ်မြောက် ဖြစ်၍၎င်း ၂၆-ပါးသော မဟဂ္ဂုတ် လောကုတ္တရာဇော တို့တွင် ရူပ၊ အရူပ၊ လောကုတ္တရာ မဂ်ဖိုလ် တို့အားလျော်စွာ သမထ၊ ဝိပဿနာ&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-အပ္ပနာဇောဝါရ၌ ကသိုဏ်းပညတ် စသော မဟဂ္ဂုတ် အာရုံ တေဘူမက အာရုံတို့ ထင်ထင်ရှားရှား ဖြစ်ပေါ်သော အခါ၌သာလျှင် အပ္ပနာဇော ဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ဝိဘူတာရုံ။ ကာမဇော၊ ကာမသတ္တဝါ၊ ကာမအာရုံ ဤအင်္ဂါသုံးပါးစုံမှ တဒါရုံ ကျနိုင်၍ ဤ၌
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဘာဝနာသို့ ရွှေရှုသည်၏ အစွမ်းဖြင့် အမှတ်မရှိ တခုခုသော ဇောသည် အပ္ပနာဝီထိသို့ သက်၏၊ ထို အပ္ပနာဝီထိ သက်သည်မှ နောက်၌ အပ္ပနာဇော၏ အဆုံး၌ ဘဝင်ကျ၏။&lt;h3&gt;အပ္ပနာဝီထိကျပုံ&lt;/h3&gt;၂၅။ ။အကျယ်ချဲ့ဦးအံ့—ထို အပ္ပနာဇော ဝါရ၌ ၂၆-ပါးသော မဟဂ္ဂုတ်၊ လောကုတ္တရာ တို့တွင် အမှတ်မရှိ တခုခုသာ သည် အပ္ပနာဝီထိသို့ သက်၏၊ ဤသို့ ပုဒ်စပ်ခြင်း အနက်ပေးခြင်းကို ပြုအပ်၏။ ပရိကံ၊ ဥပစာရ၊ အနုလောမ၊ ဂေါတြဘု အမည်ဖြင့် အစဉ်အတိုင်း ဖြစ်၍ ချုပ်သည်ရှိသော်-ဟု အနက်ယောဇနာ&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကျယ်ချဲ့၍ပြဦးအံ့- ရှေးဦးစွာ စိတ်သည် အပ္ပနာကို ပြုပြင်တတ်သည် ဖြစ်၍ ပရိကံ မည်၏။ နှစ်ခုမြောက်သော စိတ်သည် အပ္ပနာ၏ အနီး၌ ဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့် ဥပစာရ မည်၏။ ထိုစကားမှန်၏၊ မနီးလွန်းသော်လည်း မဝေးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အပ္ပနာ၏ အနီး၌ ဖြစ်သည် မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား—အပ္ပနာ၏ ပကတူပနိဿယ အကြောင်း၏ အဖြစ်ဖြင့် ကပ်၍ ဖြစ်တတ်သောကြောင့် ဥပစာ-မည်၏။ ၃-ခုမြောက်သော စိတ်သည် ရှေးအဖို့၌ ပရိကံတို့အား၎င်း၊ အထက်၌&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁-အပ္ပနာဈာန် ရရန် ကသိုဏ်း နိမိတ် စသည်ကို အာရုံပြုကာ ပွါးများအားထုတ်သော ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ်အား ဥဂ္ဂဟနိမိတ်၊ ပဋိဘာဂနိမိတ်များ ထင်လာလျက် အပ္ပနာ ဖြစ်လာလတ်သော် ကာမာဝစရကုသိုလ် ဉာဏသမ္ပယုတ် ၄-ပါးတို့တွင် တပါးပါးသော စိတ်သည် မန္ဒပညာပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်အံ့၊ ပရိကံ၊ ဥပစာရ၊ အနုလောမ၊ ဂေါတြဘု-ဟု လေးကြိမ်၊ တိက္ခပညာပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်အံ့၊ ဥပစာရ၊ အနုလောမ၊ ဂေါတြဘု-ဟု သုံးကြိမ်ဖြစ်၏။&lt;br&gt;ထိုတွင် အပ္ပနာဈာန် ဖြစ်ပေါ်ရန် ပြုပြင် စီရင်တတ်သောကြောင့် ပရိကံ-မည်၏။&lt;br&gt;၂-အပ္ပနာဇော၏ အနီး၌ မကြာမီ အပ္ပနာ ဖြစ်ပေါ်ရန် ဖြစ်တတ်သောကြောင့် ဥပစာရ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အပ္ပနာအား၎င်း လျော်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အနုလုံ&lt;/b&gt; မည်၏။ ၄-ခုမြောက်သော စိတ်သည် ကာမအနွယ်ကို၎င်း, ပုထုဇဉ်အနွယ်ကို၎င်း နှိပ်စက်တတ်သောကြောင့်, မဟဂ္ဂုတ်အနွယ်ကို၎င်း, လောကုတ္တရာအနွယ်ကို၎င်း ပွားစေတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဂေါတြဘူ&lt;/b&gt; မည်၏။ ၄-ပါးကုန်သော ဤအမည်တို့ကို ၄-ကြိမ်ဖြစ်ခြင်း၌ အကြွင်းမရှိသောအားဖြင့် ရအပ်ကုန်၏၊ ၃-ကြိမ်ဖြစ်ရာ၌ ဥပစာ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဋ္ဌကထာ၌ကား ရှေး၌ဖြစ်ကုန်သော ၃-ပါးကုန်သော စိတ်တို့၏၎င်း၊ ၂-ပါးကုန်သော စိတ်တို့၏၎င်း သာမညအားဖြင့် ပရိကံ အစရှိသောအမည်ကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ၄-ကြိမ်၎င်း၊ ၃-ကြိမ်၎င်း၊ ၅-ကြိမ်မြောက်၎င်း၊ ၄-ကြိမ်မြောက်၎င်း ဖြစ်လတံ့သော အပ္ပနာအားလျော်စွာ ဖြစ်၍-ဤကား အဓိပ္ပါယ်တည်း။ ပရိကံ အစရှိသောအမည်တို့ကို အကြွင်းမရှိသောအားဖြင့် ရအပ်သော ဝါရကို ပြခြင်းငှါ &lt;b&gt;စတုက္ခတ္တံ&lt;/b&gt;-ဟူ၍ အစမှ မိန့်ဆိုအပ်၏၊ အရေအတွက်အစဉ်အားဖြင့်ကား &lt;b&gt;ပဉ္စမံ ဝါ&lt;/b&gt;-ဟူ၍ အဆုံး၌ အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာမြတ် မိန့်ဆိုအပ်ပါသတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ခိပ္ပါဘိညပုဂ္ဂိုလ်, မန္ဒာဘိညပုဂ္ဂိုလ်အား လျော်စွာ-ဟု အနက်ပေး။ ယင်းစကားထင်ရှားအောင် ဘော်ပြဦးအံ့၊ ခိပ္ပါဘိညပုဂ္ဂိုလ်အား ၃-ကြိမ်ဖြစ်သော ကာမဇော၏ အခြားမဲ့၌ ၄-ကြိမ်မြောက်ဝယ် အပ္ပနာစိတ်ဖြစ်၏၊ မန္ဒာဘိညပုဂ္ဂိုလ်အား ၄-ကြိမ်ဖြစ်သော ကာမဇော၏ အခြားမဲ့၌ ၅-ကြိမ်မြောက်ဝယ် အပ္ပနာစိတ်ဖြစ်၏။ &lt;hr&gt;၁-အောက်ပရိကံဇောအား၎င်း, အထက်အပ္ပနာဇောအား၎င်း လျော်စွာဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အနုလုံ&lt;/b&gt;-မည်၏။ &lt;br&gt;၂-ကာမအနွယ်ကို နှိပ်စက်တတ်သောကြောင့်၎င်း, ပုထုဇဉ်အနွယ်ကို ဖြတ်တတ်သောကြောင့်၎င်း &lt;b&gt;ဂေါတြဘူ&lt;/b&gt;-မည်၏။&lt;br&gt;ဒွိဟိတ် ဉာဏဝိပ္ပယုတ် ဇော ၄-ပါးတို့သည် ဉာဏ်နှင့်မယှဉ်ကုန်၊ ဉာဏ်မှ ကင်းကုန်သည်ဖြစ်၍ မခိုင်ခံ့ တုန်လှုပ်ချောက်ချားတတ်သဖြင့် အပ္ပနာတရားကို ကယ်၍မရှုနိုင်ကုန်၊ အပ္ပနာအား အနန္တရူပနိဿယ ပစ္စည်းမတတ်နိုင်ကုန်သောကြောင့် ပရိကံစသည် မဖြစ်နိုင်ကုန်-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အပ္ပနာဇော လေးကြိမ် ငါးကြိမ်သာ ဖြစ်ကြောင်း&lt;/h3&gt;မရအပ်သော အာသေဝနပစ္စည်းရှိသော အနုလုံသည် ဂေါတြဘူကို အကြိမ်ကြောင့်ဖြစ်စေခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်၊ ရအပ်သော အာသေဝနပစ္စည်းရှိသော်လည်း ၆-ကြိမ်မြောက်လည်းဖြစ်သော ၇-ကြိမ်မြောက်လည်းဖြစ်သော အပ္ပနာသည် ဘဝင်နီးသည်၏အဖြစ်ကြောင့် ကမ်းပါးပြတ်အနီး၌တည်သော ယောက်ျားကဲ့သို့၊ အပ္ပနာ၏အစွမ်းဖြင့် တည်ခြင်းဖြစ်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်၊ ထို့ကြောင့် ၄-ကြိမ်အောက်ယုတ်၍၎င်း, ၅-ကြိမ်ထက်အလွန်၎င်း အပ္ပနာဇော မဖြစ်နိုင်-ဟု မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ယထာဘိနီဟာရ ဝသေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ရူပ, အရူပ, လောကုတ္တရာ မဂ်, ဖိုလ်တို့အားလျော်စွာ သမထ ဝိပဿနာ ဘာဝနာစိတ်သို့ ရှေ့ရှုဆောင်သည်အစွမ်းဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ အပ္ပနာနှင့်စပ်သော စိတ်အဆက်ဆက်သည် &lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁။ ချောက်ကမ်းပါးသို့ ရွေ့လျောပြေးသော သူသည် ရပ်လိုသော် ကမ်းပါးနှင့်ကပ်၍ မရပ်ဝံ့ မရပ်နိုင်၊ ရပ်ပါကလည်း အရှိန်လွန်၍ ကမ်းပါးအောက် ချောက်ထဲသို့ ကျတတ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ထိုအပ္ပနာဇောတို့သည် ဘဝင်တည်းဟူသော ကမ်းပါးပြတ်နှင့် နီးကပ်လျက်ရှိသောကြောင့် ၆-ကြိမ်မြောက်၌သော်၎င်း, ၇-ကြိမ်မြောက်၌သော်၎င်း မဖြစ်နိုင်။ ၄-ကြိမ်မြောက် ၅-ကြိမ်မြောက်၌သာ ဖြစ်နိုင်, ကျနိုင်၏-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;&lt;b&gt;အစစွာဖြစ်သောအာဒိကမ္မိကဈာန်ဝီထိ ကျပုံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;(မန္တပညာ)- န, ပ, ဥ, နု, ဂေါ, ဈာန်, ဘဝင်, ဘဝင်။&lt;br&gt;(တိက္ခပညာ)- န, ဒ, မ, ည, နု, ဂေါ, ဈာန်, ဘဝင်, ဘဝင်။&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဈာန်ဝင်စားသောသမာပတ္တိဝီထိ ကျပုံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;(မန္တပညာ)- န, အ, ဈာန်, ဈာန်, ဈာန်များစွာ, ဘဝင်။&lt;br&gt;(တိက္ခပညာ)- န, အ, ဈာန်, ဈာန်, ဈာန်များစွာ, ဘဝင်။&lt;br&gt;&lt;b&gt;မဂ်အပ္ပနာဝီထိ ကျပုံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;(မန္တပညာ)- န, ပ, ဥ, နု, ဂေါ, မဂ် (သောတာပတ္တိမဂ်), ဖိုလ်, ဖိုလ်, ဘဝင်, ဘဝင်။&lt;br&gt;(တိက္ခပညာ)- န, ဒ, မ, ည, နု, ဂေါ, မဂ် (အထက်မဂ်များ), ဖိုလ်, ဖိုလ်, ဘဝင်, ဘဝင်။&lt;br&gt;၂-ဖြစ်ပေါ်လာသော အပ္ပနာဇော ၂၆-ပါးတို့တွင် အမှတ်မရှိ ဟူးဟူးငြားငြားဖြစ်ပေါ်လာသည်မဟုတ်၊ သမထကမ္မဋ္ဌာန်းကို အားထုတ်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား ရူပအပ္ပနာဇော, အရူပအပ္ပနာဇောများ ဖြစ်ပေါ်လာကုန်၏၊ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကို အားထုတ်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား လောကုတ္တရာအပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ သည်ကိုရည်၍ “ယထာဘိနီဟာရဝသေန”-ဟု မိန့်တော်မူ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;အပ္ပနာဝီထိ&lt;/b&gt;-မည်၏။ “တတော ပရံ ဘဝင်္ဂပါတောဝ ဟောတိ”-ဟု ဤမျှအတိုင်းအရှည်ရှိသော စကားကို ဆိုသည်ရှိသော် ၄-ကြိမ်မြောက်သော်၎င်း, ၅-ကြိမ်မြောက်သော်၎င်း သက်သော ကျသော အပ္ပနာမှနောက်၌ ဘဝင်ကျသည်သာဖြစ်၏။ မဂ်၏အခြားမဲ့၌ ဖိုလ်စိတ်မဖြစ်၊ ဤသို့၎င်း, ဖလသမာပတ္တိဝီထိ၌ ဈာန်စိတ် ဖိုလ်စိတ်တို့သည် အဖန်တလဲလဲ မဖြစ်ကုန်၊ ဤသို့၎င်း ယူကုန်ရာ၏-ဟု နှလုံးပိုက်၍ ထိုအယူကို တားမြစ်ခြင်းအကျိုးငှါ တဖန် &lt;b&gt;အပ္ပနာဝသာနေ&lt;/b&gt;-ဟူသောစကားကို အနုရုဒ္ဓါ ဆရာမြတ် မိန့်ဆိုတော်မူအပ်ပါသတည်း။ ။ မဟာဝိဟာရဝါသီဂိုဏ်းမှ တပါးဖြစ်ကုန်သော ဇေတဝနဝါသီဂိုဏ်း, အဘယဂိရိဝါသီဂိုဏ်းသားတို့သည် လောကီအပ္ပနာတို့၌ ပဌမအပ္ပနာမှနောက်၌ သတ္တမဇောပြည့်ခြင်းငှါ ၂-ကြိမ် ၃-ကြိမ် ကာမာဝစရတို့၏လည်း ဖြစ်ခြင်းကို ဘွင့်ဆိုကြကုန်၏။ ထိုဆရာတို့၏အယူကို တားမြစ်ခြင်းငှါ ဘဝင်ကျသည်သာတည်းဟု အဝဓာရဏအနက်ရှိသော ဧဝသဒ္ဓါနှင့်တကွ မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;အပ္ပနာဇောကျပုံ&lt;/h3&gt;၂၆ ။&lt;b&gt;တတ္ထ သောမနဿသဟဂတဇဝနာနန္တရံ အပ္ပနာ သောမနဿသဟဂတာ ပါဠိ ကထိတာ၊ ဥပေက္ခာသဟဂတဇဝနာနန္တရံ ဥပေက္ခာသဟဂတာ။ ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ထိုဉာဏသမ္ပယုတ် ကာမာဝစရဇောရှစ်ခုတို့တွင် သောမနဿသဟဂုတ် ဉာဏသမ္ပယုတ် ကာမာဝစရဇော ၄-ခုတို့၏ အခြားမဲ့၌ အပ္ပနာကိုလည်း သောမနဿသဟဂုတ်အပ္ပနာကိုသာလျှင် အလိုရှိအပ်၏။ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ဉာဏသမ္ပယုတ် ကာမာဝစရဇော ၄-ခုတို့၏ အခြားမဲ့၌ အပ္ပနာကိုလည်း ဥပေက္ခာသဟဂုတ်အပ္ပနာကိုသာလျှင် အလိုရှိအပ်၏။&lt;h3&gt;အပ္ပနာဇောကျပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၆။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထို၂၆-ပါးသော ဉာဏသမ္ပယုတ် ကာမာဝစရဇောတို့တွင်၎င်း, ထို၂၆-ပါး
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သော မဟဂ္ဂုတ် လောကုတ္တရာဇောတို့တွင်၎င်း၊ တနည်းကား—&lt;b&gt;တတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား ထိုအပ္ပနာဇောဝါရ၌၎င်း-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သောမနဿသဟဂတဇဝနာနန္တရ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို သောမနဿသဟဂုတ်ဖြစ်ကုန်သော ၄-ပါးကုန်သော ကုသိုလ်, ကြိယာဇောတို့၏ အခြားမဲ့၌-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;သောမနဿသဟဂတာဝ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား ဈာန် ၄-ပါးအပေါင်း၏၎င်း, သုက္ခဝိပဿက အရိယာပုဂ္ဂိုလ်, ဈာန်ရ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ မဂ်, ဖိုလ်၏၎င်း၊ အစွမ်းဖြင့် သောမနဿသဟဂုတ်ကိုသာလျှင် အလိုရှိအပ်၏၊ ဥပေက္ခာသဟဂုတ်ဇောကို အလိုမရှိအပ်။ အဘယ့်ကြောင့် အလိုမရှိအပ်ပါသနည်း-ဟူမူ ပြားသောဝေဒနာရှိကုန်သော ဇောတို့၏ အချင်းချင်း အာသေဝနပစ္စည်းအဖြစ်ကို မထုတ်ဆောင်အပ်သောကြောင့် အလိုမရှိအပ်။ ပါဠိကထိတာ-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ချီးမွမ်းအပ်၏၊ အလိုရှိအပ်၏။ ဤသို့ဆိုလို၏။&lt;h3&gt;အပ္ပနာဇောကျပုံ&lt;/h3&gt;၂၇။ ။တတ္ထ ကုသလဇဝနာနန္တရံ ကုသလဇဝနဉ္စ ဖလတ္တယဉ္စ၊ ကြိယာဇဝနာနန္တရံ ကြိယာဇဝနံ အရဟတ္တဖလဉ္စာတိ။ ။ ထိုသို့တူသောဝေဒနာရှိသော ဇော၏ဝါရ၌လည်း မဟာကုသိုလ် ဉာဏသမ္ပယုတ်ဇော ၄-ခုတို့၏ အခြားမဲ့၌ မဟဂ္ဂုတ် လောကုတ္တရာ ကုသိုလ်ဇောသည်၎င်း, အောက်၌ဖြစ်သော ဖိုလ် ၃-ခုတို့၏အပေါင်းသည်၎င်း၊ အပ္ပနာ၏အစွမ်းဖြင့်ဖြစ်၏။ မဟာကြိယာ ဉာဏသမ္ပယုတ်ဇော ၄-ခုတို့၏ အခြားမဲ့၌ မဟဂ္ဂုတ်ကြိယာသည်၎င်း, အရဟတ္တဖိုလ်ဇောသည်၎င်း အပ္ပနာ၏အစွမ်းဖြင့်ဖြစ်၏၊ ဤသို့သိအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အပ္ပနာဇောကျပုံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၂၇။ ။&lt;b&gt;တတ္ထာပိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုတူသောဝေဒနာရှိသော ဇော၏ဝါရ၌-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ကုသလဇဝနာနန္တရံ&lt;/b&gt;-
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဟူသည်ကား၊ လေးပါးအပြားရှိသော ဉာဏသမ္ပယုတ် ကုသိုလ်ဇော၏ အခြားမဲ့၌ ကုသိုလ်ဇောသည်သာလျှင် အပ္ပနာအစွမ်းဖြင့်ဖြစ်၏၊ ကြိယာဇောသည် အပ္ပနာအစွမ်းဖြင့်မဖြစ်။ အဘယ့်ကြောင့် မဖြစ်ပါသနည်း-ဟူမူသော ပုဂ္ဂိုလ်၏သန္တာန်၌ ဖြစ်သောကြောင့်မဖြစ်။ အောက်၌ဖြစ်သော ဖိုလ်ဇောသုံးခုအပေါင်းသည်လည်း သမာပတ္တိဝီထိ၌ အပ္ပနာ၏အစွမ်းဖြင့်ဖြစ်၏။ ဤကား အဓိပ္ပါယ်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၂၈။ ။ &lt;b&gt;ဥတ္တရာ သုခ ပုညမှာ, ဒွါဒသောပေက္ခာ ပရံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သုခိတ ကြိယတော အဋ္ဌ, ဆဠာ ဥပေက္ခဏာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;(သောမနဿသဟဂုတ် မဟာကုသိုလ် ဉာဏသမ္ပယုတ် နှစ်ခုမှနောက်၌ ၃၂-ပါးကုန်သော အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် မဟာကုသိုလ် ဉာဏသမ္ပယုတ်ဇောနှစ်ခုမှနောက်၌ ၁၂-ပါးကုန်သော အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ သောမနဿသဟဂုတ် မဟာကြိယာ ဉာဏသမ္ပယုတ်ဇော ၂-ခုမှနောက်၌ ၈-ပါးကုန်သော အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် မဟာကြိယာ ဉာဏသမ္ပယုတ်ဇော ၂-ခုမှနောက်၌ ၆-ပါးကုန်သော အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။)&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာ အဖွင့်&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၂၈။ ။ သောမနဿသဟဂုတ် တိဟိတ်ကုသိုလ် ၂-ပါးမှနောက်၌ အရဟတ္တဖိုလ်, ဝိပါက်, ကြိယာသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော လောကီ လောကုတ္တရာ ဈာန် ၄-ပါးအပေါင်းတို့၏အစွမ်းဖြင့် ၃၂-ပါးသော အပ္ပနာဇောတို့သည်ဖြစ်ကုန်၏။ ဥပေက္ခာ တိဟိတ် &lt;hr&gt; ၁။ ဤဂါထာဖြင့် အပ္ပနာတို့၏ ကျပုံကို သေချာစွာ ဘော်ပြတော်မူ၏။ ပြပုံကား ရွှေဂေါတြဘူဖြစ်သော မဟာကုသိုလ် သောမနဿ ပဌမဒွေး၏နောက်၌ ရူပါဝစရကုသိုလ် ဈာန်သောမနဿ ၄-ပါး, သောတာပတ္တိမဂ် သောမနဿ ၄-ပါး, သကာဂါမိမဂ် သောမနဿ ၄-ပါး, အနာဂါမိမဂ် သောမနဿ ၄-ပါး, အရဟတ္တမဂ် သောမနဿ ၄-ပါးအားဖြင့် သောမနဿ ၂၀, အောက်ဖိုလ် သောမနဿ ၁၂-ပါးအားဖြင့် ၃၂-ပါးသော သောမနဿ အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကုသိုလ် ၂-ခုမှနောက်၌ ထို့အတူသာလျှင် ပဉ္စမဈာန်ဇော ၁၂-ပါးသော အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ သောမနဿသဟဂုတ် တိဟိတ်ကြိယာ ၂-ခုမှနောက်၌ ကြိယာဈာန် ၄-ပါးအပေါင်း၏၎င်း, အရဟတ္တဖိုလ်ဈာန် ၄-ပါးအပေါင်းတို့၏၎င်း အစွမ်းဖြင့် ၈-ပါး [၂] သော အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ဥပေက္ခာ ကြိယာ တိဟိတ်ဇော ၂-ခုတို့မှနောက်၌ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ရူပ, အရူပ ကြိယာ ၅-ခုအပေါင်း၏၎င်း, အရဟတ္တဖိုလ်၏၎င်း အစွမ်းဖြင့် ၆-ပါး [၃] သော အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;[၁] မဟာကုသိုလ် ဥပေက္ခာ တတိယဒွေး၏နောက်၌ ရူပါဝစရကုသိုလ် ပဉ္စမဈာန် ၁-ပါး, အရူပကုသိုလ် ၄-ပါး, မဂ် ၄-ပါး၏ ပဉ္စမဈာန် ဥပေက္ခာ ၄-ပါး, အောက်ဖိုလ် ပဉ္စမဈာန် ဥပေက္ခာ ၃-ပါးအားဖြင့် ၁၂-ပါးသော ဥပေက္ခာ အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;[၂] မဟာကြိယာ သောမနဿ ပဌမဒွေး၏နောက်၌ ရူပါဝစရကြိယာ သောမနဿ ဈာန်ဇော ၄-ပါး, အရဟတ္တဖိုလ် သောမနဿ ၄-ပါးအားဖြင့် ၈-ပါးသော သောမနဿ အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;[၃] မဟာကြိယာ ဥပေက္ခာ တတိယဒွေး၏နောက်၌ ရူပါဝစရကြိယာ ဥပေက္ခာ ဈာန် ၁-ပါး, အရူပါဝစရကြိယာ ဥပေက္ခာဈာန်ဇော ၄-ပါး, အရဟတ္တဖိုလ် ဥပေက္ခာ ဈာန်ဇော ၁-ပါးအားဖြင့် ၆-ပါးသော ဥပေက္ခာ အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၍ ရှေးပရိကံစသော ကာမာဝစရဇောတို့၏နောက်၌ ဈာန်အပ္ပနာဇော, မဂ်အပ္ပနာဇောတို့သည် ဇာတ်, ဝေဒနာပြားပါမှု အာသေဝနပစ္စည်းမတတ်နိုင်သောကြောင့် ကာမသောမနဿနောက် အပ္ပနာသောမနဿစသော အပ္ပနာဇောတို့သာကျနိုင် ဖြစ်နိုင်ကုန်၏၊ မဟာကုသိုလ်နောက်၌လည်း မဟာကုသိုလ်စသော အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဂါထာဖြင့် ပုဂ္ဂိုလ်အလိုက် ဖြစ်ထိုက်ဖြစ်နိုင်သော အပ္ပနာဇောတို့ကို ပြ၏။ ပြပုံကား တိဟိတ် ပုထုဇဉ် ၁-ယောက်, သေက္ခပုဂ္ဂိုလ် ၇-ယောက်, ၍ ၈-ယောက်သောပုဂ္ဂိုလ်တို့အား တိဟိတ် ကာမကုသိုလ် ၄-ခုနောက်၌ မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ်အပ္ပနာ ၉-ပါး, မဂ်အပ္ပနာ ၂၀, အောက်ဖိုလ် အပ္ပနာ ၁၅-ပါးအားဖြင့် ၄၄-ပါးသော သောမနဿ ဥပေက္ခာ အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အသေက္ခ ရဟန္တာ အရှင်မြတ်များအား တိဟိတ် ကာမကြိယာ ၄-ခုနောက်၌ မဟဂ္ဂုတ် ကြိယာ အပ္ပနာ ၉-ပါး, အရဟတ္တဖိုလ် ၅-ပါးအားဖြင့် ၁၄-ပါးသော သောမနဿ ဥပေက္ခာ အပ္ပနာဇောတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၂၉။ ။ &lt;b&gt;အယမေတ္ထ မနောဒွါရေ ဝီထိစိတ္တပဝတ္တိနော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဤဝီထိသင်္ဂဟအရာ၌ ဤဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသည်ကား မနောဒွါရဝီထိ စိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းကို ဆိုကြောင်းဖြစ်သော နည်းတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၉။ ။ &lt;b&gt;ဧတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား, ဤဝီထိသင်္ဂဟအရာ၌-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;မနောဒွါရအပ္ပနာဇောဝါရအဖွင့်ပြီး၏။&lt;h3&gt;တဒါရမ္မဏ နိယမ တဒါရုံကျပုံ&lt;/h3&gt;၃၀။ ။ &lt;b&gt;တတ္ထ ပနေတ္ထ အနိဋ္ဌ အာရမ္မဏေ အကုသလဝိပါကာနေဝ ပဉ္စဝိညာဏ သမ္ပဋိစ္ဆနသန္တီရဏ တဒါရမ္မဏာနိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၍ ဝီထိသင်္ဂဟအရာ၌ အလုံးစုံသော ပဉ္စဒွါရ မနောဒွါရတို့၌လည်း အလိုမရှိအပ်သော မစင်, ခွေးကောင်ပုပ်အစရှိသော အာရုံ၌ အကုသိုလ်၏အကျိုးသာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော ပဉ္စဝိညာဏ်, သမ္ပဋိစ္ဆန, သန္တီရဏ, တဒါရုံတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;[၁] အောက်၌ ပဉ္စဒွါရဝီထိ, မနောဒွါရိကဝီထိအရ ဝီထိစိတ်ကျပုံ ဖြစ်ပုံကို သာမညအားဖြင့်ပြ၏၊ ယခုအခါ ထိုဝီထိစိတ်တို့ကို ကုသလဝိပါက် အကုသလဝိပါက်-ဟု ဝိသေသအားဖြင့် ဝေဖန်၍ ပြတော်မူ၏၊ မကောင်းသော မစင်, ခွေးကောင်ပုပ်စသော အနိဋ္ဌာရုံကို မြင်ရမှုသည် မကောင်းသော အကုသိုလ်ကံကြောင့် မြင်ရသောကြောင့် အဟိတ် အကုသလဝိပါက်ဖြစ်သော ပဉ္စဝိညာဏ်စ တဒါရုံအဆုံးရှိသော ဝီထိစိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်ကြကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၃၀။ ။ &lt;b&gt;သဗ္ဗတ္ထာပိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပဉ္စဒွါရ, မနောဒွါရ၌လည်း-ဟု အနက်ပေး။ (အချို့စာတို့၌ &lt;b&gt;သဗ္ဗထာပိ&lt;/b&gt;-ဟုရှိ၏။)&lt;h3&gt;ဣဋ္ဌာရုံ၌တဒါရုံကျပုံ&lt;/h3&gt;၃၁။ ။ &lt;b&gt;ဣဋ္ဌေ ကုသလဝိပါကာနိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အလိုရှိအပ်သော ထမင်း, အဖျော်, အိပ်ရာ, နေရာ, အဝတ်တန်ဆာ အစရှိသော အာရုံ၌ ကုသိုလ်၏အကျိုးဖြစ်ကုန်သော ပဉ္စဝိညာဏ်, သမ္ပဋိစ္ဆန, သန္တီရဏ, တဒါရုံတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဣဋ္ဌာရုံ၌တဒါရုံကျပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၁။ &lt;b&gt;ဣဋ္ဌ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို အလယ်အလပ်ကောင်းသော အာရုံ၌-ဟု အနက်ပေး။ အဘယ့်ကြောင့် &lt;b&gt;ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရုံ&lt;/b&gt;-ဟု ဘွင့်ရပါသနည်း-ဟူမူ၊ အတိဣဋ္ဌာရုံကို အသီးအခြားဆိုလတံ့၊ ထို့ကြောင့်-ဟူလို။ ကုသလဝိပါက်ဖြစ်ကုန်သော ပဉ္စဝိညာဏ်, သမ္ပဋိစ္ဆန, သန္တီရဏ တဒါရုံတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟု အနက်ပေးရာ၏။ ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရုံ၌ သန္တီရဏ, တဒါရုံတို့သည် ဥပေက္ခာသဟဂုတ်သာဖြစ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;“အတိဣဋ္ဌေ ပန သောမနဿသဟဂတာနေဝ”&lt;/b&gt; ဟု မိန့်ဆိုလေ၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;[၁] ရွှေအိမ်, ရွှေနန်းစသော ကောင်းသော ဣဋ္ဌာရုံကို မြင်ရမှုသည် ကုသိုလ်ကံကြောင့် မြင်ရသောကြောင့် အဟိတ် ကုသလဝိပါက်ဖြစ်သော ပဉ္စဝိညာဏ်စ တဒါရုံအဆုံးရှိသော ဝီထိစိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဝိပါက်အမှန်ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;အဘယ့်ကြောင့် အတိဣဋ္ဌာရုံ၌ သောမနဿသဟဂုတ် ဖြစ်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ ဝိပါက်စိတ်၏ ကံ၏တန်ခိုးအာနုဘော်ကြောင့်ဖြစ်သော်လည်း မှန်၌မျက်နှာရိပ်ကို အထူးကြံခြင်းမရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အထူးကြံ၍ အာရုံကိုယူခြင်းမရှိသောကြောင့် အာရုံအတိုင်းသာလျှင် ဝေဒနာနှင့်ယှဉ်ခြင်းဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အတိဣဋ္ဌာရုံ၌ သောမနဿသဟဂုတ် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ကုသိုလ်အကုသိုလ်တို့သည် ဝိပါက်ကို အမှန်မဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;ကုသိုလ် အကုသိုလ်တို့ကို မပယ်အပ်သေးသော ဝိပလ္လာသတရားရှိကုန်သော ပုထုဇဉ်သန္တာန်တို့၌ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အလွန်နှစ်သက်ဖွယ်အာရုံ၌လည်း လျစ်လျူရှုသောအခြင်းအရာ, မနှစ်သက်သောအခြင်းအရာအားဖြင့် ယူခြင်းဖြစ်၏။ မနှစ်သက်အပ်သောအာရုံ၌သော်လည်း နှစ်သက်သောအခြင်းအရာ, လျစ်လျူရှုသောအခြင်းအရာအားဖြင့် ယူခြင်းဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ကုသိုလ် အကုသိုလ်တို့သည် အာရုံအတိုင်းမဖြစ်ကုန်၊ ထို့ကြောင့် သဒ္ဓါတရားမရှိကုန်သောသူတို့အား အတိဣဋ္ဌာရုံအစစ်ဖြစ်ကုန်သော ဘုရားအစရှိသည်တို့၌သော်လည်း ဥပေက္ခာဇောစောကုန်၏။ တိတ္ထိအစရှိသောသူတို့အားကား ဒေါမနဿဇောစောကုန်၏။ နက်နဲသောသဘောရှိသောသူအစရှိသည်တို့အားကား စက်ဆုပ်ဖွယ်မစင်စသော အာရုံ၌လည်း ဥပေက္ခာဇောစောကုန်၏၊ ထိုစက်ဆုပ်ဖွယ်မစင်၌ပင်လျှင် ခွေးစသောသတ္တဝါတို့အား သောမနဿဇောစောကုန်၏၊ ရွှေအဘို့ နောက်အဘို့၌ဖြစ်ကုန်သော &lt;hr&gt; ၁။ ဘုရား ရဟန္တာစသော အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် အတိဣဋ္ဌာရုံကို တွေ့မြင်သော အဟိတ် ကုသလဝိပါက် သောမနဿသဟဂုတ်ဖြစ်သော သန္တီရဏနှင့် တဒါရုံတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဝိပါက်စိတ်တို့သည်ကား မစင်ကိုမြင်သည်ရှိသော် အလွန်နှစ်သက်သောစိတ်ရှိကုန်သော ခွေးအစရှိသော သတ္တဝါတို့အား အာရုံအတိုင်းသာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏။ စင်စစ်ထိုသို့ဖြစ်သော်လည်း စက္ခုဝိညာဏ်စသော စိတ်တို့၏ကား အတိဣဋ္ဌာရုံ အနိဋ္ဌာရုံတို့၌ ဖြစ်ကုန်သော်လည်း ဥပေက္ခာသဟဂုတ်အဖြစ်၌ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်းကို အောက်၌ဆိုအပ်ခဲ့ပြီ။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;[၁] ဝိပါက်ဟူမည်သည် အကျိုးတရားမျိုးဖြစ်၍ ကြေးမုံပြင် မှန်အတွင်း၌ထင်သော မျက်နှာရိပ်ကဲ့သို့ သက်သက်သော ကံ၏တန်ခိုးသတ္တိအားလျော်စွာ ဖြစ်ရသောကြောင့် ကုသိုလ် အကုသိုလ်ဇောများကဲ့သို့ အနိဋ္ဌကို ဣဋ္ဌဟု၎င်း, အနိစ္စကို နိစ္စဟု၎င်း, ဖောက်ပြန်ကာကြံဆ၍ မယူနိုင်ပါဘဲ ထင်လာသောအာရုံအတိုင်းသာ ဝေဒနာနှင့်ယှဉ်ကာ ဖြစ်ရ၍ ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရုံ၌ ဥပေက္ခာ, အတိဣဋ္ဌာရုံ၌ သောမနဿဖြစ်ရလေ၏-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝိပါက်အမှန်-အပြန်&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ကုသိုလ် အကုသိုလ်ဇောတို့သည် သညာဝိပလ္လာသစသော ဝိပလ္လာသတရားမကင်းသော ပုထုဇဉ်, သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့၏သန္တာန်၌ ဖြစ်သောကြောင့် အတိဣဋ္ဌာရုံကိုလည်း ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရုံ, အနိဋ္ဌာရုံအခြင်းအရာအားဖြင့် ယူတတ်, ထင်တတ်ကုန်၏။ အနိဋ္ဌာရုံကိုစင်လျက် ဣဋ္ဌာရုံ, ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရုံအနေအားဖြင့် ယူတတ်, ထင်တတ်ကုန်၏။&lt;br&gt;ထိုစကားထင်ရှားအောင် ဘော်ပြဦးအံ့။ ရတနာသုံးပါးကို မကြည်ညိုကုန်သော တိတ္ထိစသောသူတို့အား ဘုရားအစရှိသော အတိဣဋ္ဌာရုံအစစ်ကို တွေ့မြင်ရပါသော်လည်း အနိဋ္ဌအခြင်းအရာအားဖြင့် ဒေါမနဿဇောစောကုန်၏။ သဒ္ဓါတရားခေါင်းပါးသောသူတို့အား ဘုရားအစရှိသော အတိဣဋ္ဌာရုံကို တွေ့မြင်ရသော်လည်း လျစ်လျူရှုသောအခြင်းအရာအားဖြင့် ဥပေက္ခာဇောစောကုန်၏။&lt;br&gt;နက်နဲသောဉာဏ်သဘောရှိသောသူတို့အား စက်ဆုပ်အပ်သော မစင် ခွေးကောင်ပုပ်စသော အနိဋ္ဌာရုံကို တွေ့မြင်ရသော်လည်း လျစ်လျူရှုသောအခြင်းအရာအားဖြင့် ဥပေက္ခာဇောစောကုန်၏၊ ခွေး, ဝက်, ကြက်ငှက်စသော တိရစ္ဆာန်တို့အား၎င်း စက်ဆုပ်ဖွယ်ဖြစ်သော အနိဋ္ဌာရုံကိုပင် နှစ်သက်သောအခြင်းအရာအားဖြင့် သောမနဿဇောစောကုန်၏။&lt;br&gt;ဤသို့လျှင် မပယ်အပ်သော ဝိပလ္လာသတရားရှိကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ဝိပလ္လာသအဟုန်အစွမ်းအားဖြင့် ဖောက်ဖောက်ပြန်ပြန်ဖြစ်မှုကြောင့် အာရုံပင်မှန်သော်လည်း ကုသိုလ်ဇော အကုသိုလ်ဇောတို့သည် ဝေဒနာအမှန်နှင့်မယှဉ်နိုင်ကုန်၊ ဖောက်ပြန်ကုန်သောကြောင့် “အပြန်”ဟုဆိုအပ်သည်။&lt;br&gt;ဝိပါက်မူကား အောက်၌ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းအတိုင်း ရှေးကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံတို့၏ အကျိုးတရားမျိုးဖြစ်၍ ကံတရား၏ပြုပြင်သည်အားလျော်စွာ အကျိုးဝိပါက်စိတ် ဝေဒနာတို့သည်လည်း အမှန်အတိုင်းဖြစ်ကုန်သောကြောင့် “ဝိပါက်အမှန်”ဟုဆိုအပ်ပါသတည်း။ ထိုစကားကိုရည်၍ “ဝိပါက်အမှန် အပြန်”ဟု မိန့်ဆိုတော်မူကြကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;သောမနဿတဒါရုံကျပုံ&lt;/h3&gt;၃၃။ ။ &lt;b&gt;တတ္ထ သောမနဿသဟဂတကြိယဇဝနာဝသာနေ သောမနဿသဟဂတာနေဝ တဒါရမ္မဏာနိ ဘဝန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ထိုတဒါရုံဧကာဒသတို့တွင်လည်း သောမနဿသဟဂုတ် ကြိယာဇော၏အဆုံး၌ သောမနဿသဟဂုတ် တဒါရုံတို့သာ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;သောမနဿတဒါရုံကျပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၃။ &lt;b&gt;တတ္ထာပိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုတဒါရုံတို့တွင်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;သောမနဿသဟဂတကြိယဇဝနာဝသာနေ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို သဟိတ်, အဟိတ် သုခသဟဂုတ် ကြိယာဇော ၅-ခုတို့၏အဆုံး၌-ဟု အနက်ပေး။ ဘုရား ရဟန္တာတို့အား စိတ်၏ဖောက်ပြန်ခြင်းမရှိသောကြောင့် ကြိယာဇောတို့သည်လည်း အာရုံအားလျော်စွာသာ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;[၁] ဤစကားရည်ဖြင့် ဇောပေါင်းများစွာတို့တွင် ကြိယာဇော၏နောက်၌ တဒါရုံကျပုံကိုသာ တိုက်ရိုက်ပြတော်မူ၏၊ ကြွင်းသောဇောတို့၏နောက်၌ တဒါရုံကျပုံကို ပြမမူချေ။ သို့ဖြစ်၍ တဒါရုံကျနည်းကို သိရှိရန် အကျယ်တဝင့် ဘွင့်ပြပေအံ့၊ အသိတုပ္ပါဒ် ကြိယာဇော ၁-ပါး, မဟာကြိယာ သောမနဿဇော ၄-ပါးအားဖြင့် သောမနဿ ကြိယာဇော ၅-ပါး၏နောက်၌ သောမနဿ သန္တီရဏ ၁-ပါး, မဟာဝိပါက် သောမနဿ ၄-ပါးဖြင့် သောမနဿ တဒါရုံ ၅-ပါးတို့သည် ဖြစ်ကုန်, ကျကုန်၏။&lt;br&gt;မဟာကြိယာ ဥပေက္ခာ ၄-ပါးနောက်၌ မဟာဝိပါက် ဥပေက္ခာ ၄-ပါး, ဥပေက္ခာ သန္တီရဏ ၂-ပါးအားဖြင့် ဥပေက္ခာ တဒါရုံ ၆-ပါး ဖြစ်ကုန်, ကျကုန်၏။ အဘယ့်ကြောင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာမြတ်သည် ကြိယာဇောတို့၏နောက်၌ တဒါရုံကျပုံကိုသာ ရွေးမှတ်ပြဆိုပါသနည်းဟူမူ ၎င်းကြိယာဇောများသည် ဘုရား ရဟန္တာ အရှင်မြတ်များ၏ သန္တာန်တော်၌သာဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းအရိယာအရှင်တို့သည် အနိဋ္ဌာရုံကို တွေ့မြင်ပါက အနိဋ္ဌာရုံ-ဟုသာ ထင်မြင်တော်မူကြကုန်၏, ဖောက်ပြန်၍ ဣဋ္ဌာရုံ-ဟု မထင်ကြကုန်။ ဣဋ္ဌာရုံကိုတွေ့ရှိပါကလည်း ဣဋ္ဌာရုံ-ဟုသာ ထင်မြင်ကြကုန်၏, အနိဋ္ဌာရုံ-ဟု ဖောက်ပြန်၍ မထင်ကြကုန်, ဖောက်ပြန်၍တပ်နှစ်သက်ခြင်းမရှိကြကုန်၊ ဤသို့အထင်အမြင် မဖောက်ပြန်သောကြောင့် ဝိပါက်လည်းအမှန်ဖြစ်၏၊ ဇောလည်းအမှန်ဖြစ်၏၊ ဤကား ဘုရားရဟန္တာများ၏ တဒါရုံကျပုံတည်း။&lt;br&gt;တိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်များအား တဒါရုံဧကာဒသ အကုန်ကျနိုင်ကုန်၏၊ ဒွိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်, သုဂတိအဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား မဟာဝိပါက် ဉာဏဝိပ္ပယုတ် တဒါရုံ ၄-ပါး, အဟိတ် သန္တီရဏ ၃-ပါးအားဖြင့် တဒါရုံ ၇-ပါးကျနိုင်၏၊ ဒုဂ္ဂတိအဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်အား အဟိတ် သန္တီရဏ တဒါရုံ ၃-ပါးသာကျနိုင်၏။ ဤကား ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် ကြွင်းပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ တဒါရုံကျပုံတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;“သောမနဿသဟဂတကြိယဇဝနာဝသာနေ”&lt;/b&gt; ဤသို့အစရှိသောစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ အချို့သောဆရာတို့သည်ကား ပဋ္ဌာန်း၌ &lt;br&gt;ကုသလာကုသလေ နိရုဒ္ဓေ ဝိပါကော တဒါရမ္မဏတာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ&lt;br&gt;ဟု-ကုသိုလ် အကုသိုလ်တို့၏အခြားမဲ့၌ တဒါရုံကို ဟောတော်မူ၏၊ ထို့ကြောင့် ကြိယာဇောတို့၏အခြားမဲ့၌ တဒါရုံကျခြင်းမရှိ-ဟု မိန့်ဆိုကုန်၏၊ ထိုကေစိဆရာတို့၏ဝါဒ၌ အမှန်ကိုဆိုဦးအံ့။ အဗျာကတ၏အခြားမဲ့၌ တဒါရုံကို အကယ်၍ဆိုငြားအံ့၊ ကာမအာရုံ၌လည်း ဝုဋ္ဌော၏အခြားမဲ့၌ ထိုတဒါရုံ၏ဖြစ်ခြင်းကို အောက်မေ့မှတ်ထင်ကုန်ရာ၏။ ထို့ကြောင့် ကြိယာဇော၏အခြားမဲ့၌ တဒါရုံကျသည်ကို မြတ်စွာဘုရားမဟောပေ၊ ထိုသို့မဟောသော်လည်း မရထိုက်၍မဟောခြင်းမဟုတ်၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ရအပ်သော်လည်း တစုံတခုသော အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် အချို့သောအရာ၌ မဟောခြင်းသည်ရှိ၏။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူ၊ ဓမ္မသင်္ဂဏီကျမ်း၌ ဟဒယဝတ္ထုရုပ်ကို ရအပ်သော်လည်း ဒေသနာ၏ပျက်ခြင်းကိုပယ်ခြင်းငှါ မဟောအပ်သကဲ့သို့တည်း။&lt;h3&gt;အာဂန္တကဝီထိ&lt;/h3&gt;၃၅။ ။ &lt;b&gt;ဒေါမနဿသဟဂတဇဝနာဝသာနေ စ ပန တဒါရမ္မဏာနိ စေဝ ဘဝင်္ဂါနိ စ ဥပေက္ခာသဟဂတာနေဝ ဘဝန္တိ။ တဿာ ယဒိ သောမနဿ ပဋိသန္ဓိကဿ ဒေါမနဿသဟဂတဇဝနာဝသာနေ တဒါရမ္မဏသမ္ဘဝေါ နတ္ထိ၊ တဒါ ယံ ကိဉ္စိ ပရိစိတပုဗ္ဗာရမ္မဏာရမ္မဏံ ဥပေက္ခာသဟဂတံ သန္တီရဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တမနန္တရိတွာ ဘဝင်္ဂပါတောဝ ဟောတီတိ ဝဒန္တိ အာစရိယော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဒေါမနဿသဟဂုတ်ဇော၏အဆုံး၌လည်း ဥပေက္ခာသဟဂုတ်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော တဒါရုံတို့သည်၎င်း, ဘဝင်တို့သည်၎င်း,
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကြင့်ကြောင့် ဖြစ်ကုန်၏။ ထိုကြောင့် သောမနဿပဋိသန္ဓေ ရှိသောပုဂ္ဂိုလ်အား ဒေါမနဿသဟဂုတ်ဇော၏အဆုံး၌ တဒါရုံဖြစ်ခြင်းသည် အကယ်၍မရှိအံ့။ ဤသို့မရှိသော် ထိုအခါ၌ အမှတ်မရှိတခုခုသော ရှေး၌လေ့ကျက်ဖူးသော ကာမအာရုံကို အာရုံပြု၍ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏစိတ်သည်ဖြစ်၏၊ ထိုဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏအာဂန္တကဘဝင်စိတ်ကို အနန္တရပစ္စည်းပြု၍ သောမနဿဘဝင်ကျ၏၊ ဤသို့ဆရာတို့သည် ဆိုကုန်၏။&lt;h3&gt;အာဂန္တကဝီထိအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၅။ ။ ဒေါမနဿသဟဂုတ်ဇော၏အဆုံး၌ တဒါရုံတို့သည်၎င်း, ဘဝင်တို့သည်၎င်း ဥပေက္ခာသဟဂုတ်သာလျှင်ဖြစ်ကုန် &lt;hr&gt;[၁] ဒေါမနဿနှင့် သောမနဿတို့သည် မီးနှင့်ရေကဲ့သို့ ပဋိပက္ခ ဆန့်ကျင်ဘက်ကျသောကြောင့် အနန္တရပစ္စည်း မတတ်နိုင်ကုန်၊ သို့ဖြစ်၍ ဒေါမနဿ၏နောက်၌ သောမနဿ တဒါရုံ သောမနဿ ဘဝင်တို့ မဖြစ်နိုင်ကုန်၊ ဥပေက္ခာသည်ကား ချိန်သဖွယ် အလယ်အလတ်သဘောရှိသောကြောင့် သောမနဿနှင့်လည်း အချင်းချင်း အနန္တရပစ္စည်းတတ်နိုင်၏။ ဒေါမနဿနှင့်လည်း အချင်းချင်း အနန္တရပစ္စည်းတတ်နိုင်၏၊ သို့ဖြစ်၍ ဒေါမနဿဇော၏နောက်၌ သောမနဿ တဒါရုံမကျနိုင်, ဥပေက္ခာ တဒါရုံသာ, ဥပေက္ခာ ဘဝင်သာ ကျနိုင် ဖြစ်နိုင်ကုန်၏-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဓိပ္ပါယ်အကျယ်ကို ဤသို့သိ။&lt;/b&gt; ။ ပဋိသန္ဓေစိတ် ဘဝင်စိတ် စုတိစိတ်တို့သည် ဘုံ, ဇာတ်, သမ္ပယုတ္တဓမ္မ, ဝေဒနာ, သင်္ခါရတို့အားဖြင့် မကွဲပြားသင့်ကုန်၊ မူလပဋိသန္ဓေအခါက သောမနဿဝေဒနာနှင့်တကွဖြစ်သောစိတ်နှင့် ပဋိသန္ဓေတည်နေခဲ့သောပုဂ္ဂိုလ်အား ဘဝင်ကျခဲ့သော် သောမနဿဘဝင်သာကျရ၏။ သို့သော် အတိဣဋ္ဌာရုံအစစ်ဖြစ်သော သက်တော်ထင်ရှား မြတ်စွာဘုရားကို တွေ့မြင်ရပါလျက် တိတ္ထိစသောသူတို့သည် နှစ်သက်ခြင်းမဖြစ်နိုင်, မကြည်ညိုနိုင်ကြသဖြင့် သောမနဿမကျနိုင် မဖြစ်နိုင်ပါဘဲ ဒေါမနဿဇောစောကုန်၏။ ထိုသို့ဇောသောအခါ၌ စီစစ်လိုက်သော် ပဋိသန္ဓေစိတ်က သောမနဿစိတ်ဖြစ်၍ ဇောစိတ်ကား ဒေါမနဿသာဖြစ်၏။ ပဋိသန္ဓေစိတ်ကိုထောက်သော် သောမနဿ တဒါရုံ, သောမနဿဘဝင်သာ ကျရလိမ့်မည်။ သို့ကျသင့်သော်လည်း ဇောက ဒေါမနဿဖြစ်နေ၍ ဝေဒနာချင်းမတူသဖြင့် အနန္တရပစ္စည်းမတတ်နိုင်သောကြောင့် သောမနဿ တဒါရုံ, သောမနဿဘဝင်များ မကျနိုင်ကုန်၊ သို့ဖြစ်၍ ဒေါမနဿဇောမဖြစ်မီ ရှေးအခါကာလက မိမိလေ့ကျက်နေကြ နှလုံးသွင်းမြဲဖြစ်သော ကာမအာရုံကို အာရုံပြု၍ ဒေါမနဿကိုင်ကာ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏစိတ်သည် သန္တီရဏကိစ္စစသည်မတတ်ပါဘဲ အာဝဇ္ဇန်းကင်းလျက် အပိုအာဂန္တုကဘဝင်ကိစ္စတတ်၌ တကြိမ်ဖြစ်၏။ ထို့နောက်မှ ၎င်းဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏဖြစ်သော အပိုအာဂန္တုကဘဝင်ကို အနန္တရပစ္စည်းပြု၍ ပဋိသန္ဓေစိတ်နှင့်တူစွာ သောမနဿဘဝင် ဆက်၍ကျလေ၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၏။ ဆန့်ကျင်သော သဘော ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သောမနဿ သဟဂုတ်&lt;/b&gt;တို့သည် မဖြစ်ကုန်။ ထိုကြောင့် ပဋ္ဌာန်းကျမ်း၌ &lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt; ၏ အခြားမဲ့၌ &lt;b&gt;သောမနဿစိတ်&lt;/b&gt;ကို မထုတ်ဆောင်အပ်၊ ထို&lt;b&gt;သောမနဿစိတ်&lt;/b&gt;၏ အခြားမဲ့၌လည်း &lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt;ကို မထုတ်ဆောင်အပ်၊ ထို့ကြောင့်&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သုခါယ ဝေဒနာယ သမ္ပယုတ္တာ ဓမ္မာ သုခါယ ဝေဒနာယ သမ္ပယုတ္တဿ ဓမ္မဿ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;(သုခဝေဒနာနှင့် ယှဉ်ကုန်သော တရားတို့သည် သုခဝေဒနာနှင့် ယှဉ်သော တရားအား အနန္တရပစ္စည်းဖြင့် ပစ္စည်းဖြစ်၏။)&lt;br&gt;&lt;br&gt;အစရှိသည်ဖြင့် သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာနှင့် ယှဉ်ကုန်သော တရားတို့သည် မိမိမိမိ၏ တူသောဝေဒနာနှင့် ယှဉ်ကုန်သော တရားတို့အား၎င်း, အဒုက္ခမသုခဝေဒနာနှင့် ယှဉ်ကုန်သောတရားတို့အား၎င်း အနန္တရပစ္စယ၏ အဖြစ်ဖြင့် နှစ်ပါးနှစ်ပါးသောဝါရတို့၌ ဟောအပ်ကုန်၏၊ အဒုက္ခမသုခဝေဒနာနှင့် ယှဉ်ကုန်သော တရားတို့သည် တူသောဝေဒနာနှင့် ယှဉ်သော တရားတို့အား၎င်း၊ အဒုက္ခမသုခဝေဒနာမှ တပါးသော ဝေဒနာ ၂-ပါးနှင့် ယှဉ်ကုန်သော တရားတို့အား၎င်း အနန္တရပစ္စည်း အဖြစ်ဖြင့် သုံးပါးသောဝါရတို့၌ ဟောအပ်ကုန်၏၊ ဤသို့ ဝေဒနာတိုက်၌ ၇-ပါးကုန်သော အနန္တရပစ္စည်း ဝါရတို့ကို ဟောအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt; ဝေဒနာ၏ အခြားမဲ့၌ &lt;b&gt;သောမနဿစိတ်&lt;/b&gt;သည်၊ &lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt; ဝေဒနာ၏ အခြားမဲ့၌ &lt;b&gt;ဒေါမနဿစိတ်&lt;/b&gt;သည် အကယ်၍ ဖြစ်ငြားအံ့၊ ဤသို့ဖြစ်သည်ရှိသော် သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာနှင့် ယှဉ်ကုန်သော စိတ်တို့လည်း အချင်းချင်း အနန္တရပစ္စည်း၏ အစွမ်းဖြင့် နှစ်ဝါရတို့ကို ပွား၍ ၉-ဝါရတို့ကို ဟောအပ်ကုန်ရာ၏။ ဤသို့လည်း မဟောအပ်ကုန်။ ထို့ကြောင့် သုခ၊ ဒုက္ခနှင့်ယှဉ်ကုန်သော တရားတို့၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်ခြင်းသည် မရှိ၊ ဆက်၍ ဆိုဦးအံ့— ဤဝီထိသင်္ဂဟအရာ၌ “&lt;b&gt;သောမနဿသဟဂတဇဝနာဝသာနေ&lt;/b&gt;” ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် ဤဆိုလတ္တံ့သော မှတ်ခြင်းကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာသည် ခွင့်ပြုတော်မူအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဧကန္တတဒါရုံ ကျပုံကို မှတ်ပြခြင်း&lt;/h3&gt;ကာမာဝစရကုသိုလ်ဇော, ဒေါသမူဒွေးကြဉ်သော အကုသိုလ်၊ ကာမာဝစရ&lt;b&gt;သောမနဿသဟဂုတ်&lt;/b&gt; ကြိယာဇောမှ နောက်၌ &lt;b&gt;သောမနဿသဟဂုတ်&lt;/b&gt; ဖြစ်ကုန်သော ငါးပါးကုန်သော တဒါရုံတို့တွင် တခုခုသော တဒါရုံသည် သတ္တဝါ အာရုံဖြစ်သင့်သည် အားလျော်စွာ ဖြစ်၏။ အကုသိုလ်ဇော ၁၂-ခုမှ၎င်း၊ ကာမကုသိုလ်ဇောမှ၎င်း၊ ဥပေက္ခာသဟဂုတ်ဖြစ်သော ကြိယာဇောမှ နောက်၌ ၆-ပါးကုန်သော ဥပေက္ခာသဟဂုတ် တဒါရုံတို့တွင် တခုခုသော တဒါရုံသည် သတ္တဝါအာရုံ အားလျော်စွာ ဖြစ်၏။ အကြောင်းကြောင့် ဤဇောဖြင့် တဒါရုံကို မှတ်ပြခြင်းသည် လျဉ်းပါးဘွယ်မရှိ, ဧကဖြစ်ဘိ၏။ ထို့ကြောင့် အထက်ပါ တဒါရုံကျပုံကို ခွင့်ပြုတော်မူအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဉာဏသမ္ပယုတ်ဇောနောင်မှ ဉာဏသမ္ပယုတ် တဒါရုံဖြစ်၏၊ ဤသို့ အစရှိသော နည်းဖြင့် မှတ်ပြုခြင်းသည်ကား ဧကန္တမဟုတ်သောကြောင့် ဇောဖြင့်သာလျှင် တဒါရုံကို မှတ်ခြင်းငှါ ခွင့်ပြုတော်မူ၏။&lt;h3&gt;အနေကန္တ တဒါရုံကျပုံကို မှတ်ပြခြင်း&lt;/h3&gt;တဒါရုံကျပုံကို အကျယ်ချ၍ ပြဦးအံ့၊ များသောအားဖြင့် အကုသိုလ်ဇောတို့၌ လေ့ကျက်ခြင်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်အား တရံတခါ ကုသိုလ်တို့သည် စောကုန်သော်၎င်း၊ ကုသိုလ်ဇောတို့၌လည်း လေ့ကျက်ခြင်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်အား တရံတခါ အကုသိုလ်ဇောတို့သည် စောကုန်သော်၎င်း၊ အကုသိုလ်ဇော၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သော လေ့ကျက်ခြင်းဖြင့် တိဟိတ်ဇောမှ နောက်၌လည်း အဟိတ်တဒါရုံသည် ဖြစ်၏၊ ထိုအတူ ကုသိုလ်ဇော၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သော လေ့ကျက်ခြင်းဖြင့် အကုသိုလ်ဇောမှ နောက်၌လည်း
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တိဟိတ်တဒါရုံသည်လည်း ဖြစ်သေး၏၊ ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေသော ကံမှ တပါးသော ကံကြောင့် တဒါရုံဖြစ်ရာ၌ ဆိုဘွယ်မရှိတော့ပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ထို့ကြောင့် ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်၌ &lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဟေတုကေ ခန္ဓေ အနိစ္စတော ဒုက္ခတော အနတ္တတော ဝိပဿတိ၊ ကုသလာကုသလေ နိရုဒ္ဓေ အဟေတုကော ဝိပါကော တဒါရမ္မဏတာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ကုသလာကုသလေ နိရုဒ္ဓေ သဟေတုကော ဝိပါကော တဒါရမ္မဏတာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ။&lt;/b&gt; ဟု ဟောတော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တသ္မာ-ဟူသည်ကား၊ အကြောင်းကြောင့် &lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt;၏ အဆုံး၌ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် တဒါရုံ၊ ဘဝင်တို့သည် သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;ဒေါမနဿသဟဂုတ်&lt;/b&gt;ဇော၏ အဆုံး၌ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏတဒါရုံသည် ဖြစ်၏-ဟု ပုဒ်တို့ကို စပ်အပ်၏။ [?] အနက်ပေးရာ၏။ &lt;b&gt;သောမနဿပဋိသန္ဓိကဿ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပုဒ်ဖြင့်သာလျှင် &lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt;ဇော၏ အခြားမဲ့၌ &lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt;ဘဝင်၏ မရှိခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt;ဘဝင်၏ ကျခြင်းမရှိသည်ကို အရှင်အနုရုဒ္ဓဆရာသည် ပြတော်မူအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် ဘဝင်မရှိခြင်းကို ပြကြောင်းဖြစ်သော စကားကို မဆိုမူ၍ တဒါရုံမရှိခြင်းကိုသာလျှင် ကြံတော်မူလိုသည်ဖြစ်၍ “&lt;b&gt;ယဒိတဒါရမ္မဏသမ္ဘဝေါ နတ္ထိ&lt;/b&gt;” ဟူသော ဤစကားကို မိန့်ဆို၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt;ပဋိသန္ဓေရှိသော ပြစ်မှားသောစိတ်ရှိသော တိတ္ထိအစရှိသောသူအား ဘုရားအစရှိသော အတိဣဋ္ဌာရုံ၌ သော်လည်း &lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt;သည် စောသည်ရှိသော် ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် &lt;b&gt;သောမနဿ&lt;/b&gt;တဒါရုံ၏၎င်း, အတိဣဋ္ဌာရုံ၌လည်း ဥပေက္ခာတဒါရုံ၏၎င်း မဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ တစုံတခုသော မလျောက်ပတ်သော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အာရုံကြောင့် လျောကျသော လောကီဈာန်ကို အကြောင်းပြု၍ “ငါ့အား မြတ်သော ဈာန်တရားသည် ပျက်စီးပြီ” ဟု နှလုံးမသာမယာ ဖြစ်သောသူအားလည်း &lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt;ဇောသည် စောသည်ရှိသော် ကာမာဝစရအာရုံမှ တပါးသော မဟဂ္ဂုတ်အာရုံ၌ တဒါရုံမဖြစ်ခြင်းကြောင့်၎င်း၊ တဒါရုံဖြစ်ခြင်းသည် အကယ်၍မရှိခဲ့သော် ဤကား အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာ၏ အလိုတော်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပရိဝိတပုဗ္ဗီ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ရှေး၌လေ့လာဘူးသော ထိုဘဝ၌ပင်လျှင် များသောအားဖြင့် ယူဘူးသော ကာမအာရုံကို အာရုံပြု၍ အာဝဇ္ဇန်းကင်းသော်လည်း ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏစိတ်သည် ဖြစ်၏၊ အဘယ်စိတ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူ၊ နိရောဓသမာပတ်မှ ထသော အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား အနာဂါမိဖိုလ်၊ အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်သည် အာဝဇ္ဇန်းကင်းသော်လည်း ဖြစ်သကဲ့သို့တည်း၊ ဤကား အဓိပ္ပါယ်တည်း။ အဋ္ဌကထာဆရာကို အဘယ်သို့ မိန့်ဆိုပါသနည်း-ဟူမူမှာ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;နိရာဝဇ္ဇနကံ စိတ္တံ၊ ဟောတိ နေတ္ထ သမ္မတံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;နိယမော န ဝိနာ ဝီ၊ နိရောဓာ ဖလဒဿနာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt; ဟု မိန့်ဆို၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား–နိရောဓသမာပတ် နောက်မှ ဖိုလ်၏ဖြစ်ခြင်းကို ပြသောကြောင့် အာဝဇ္ဇန်းကင်း၍ စိတ်သည် အဘယ့်ကြောင့် မဖြစ်သနည်း၊ ထိုသို့ အာဝဇ္ဇန်းကင်း၍ စိတ်မဖြစ်ခြင်းကို ကောင်းစွာသိအပ်၏၊ မဖြစ်သည်သာလျှင်တည်း၊ အာဝဇ္ဇန်းကိုကြည့်၍ စိတ်သည်မဖြစ်၊ ဤသို့ မှတ်ခြင်းသည် မရှိသည်သာလျှင်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ်ကိစ္စဖြင့် ဤဥပေက္ခာသန္တီရဏစိတ်သည် ဖြစ်သနည်း၊ ဤသို့ မေးသည်ရှိသော် ဇောအာရုံကို မယူနိုင်သောကြောင့်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရှေးဦးစွာ တဒါရုံကိစ္စဖြင့်လည်း မဖြစ်၊ အကြင်ခံယူအပ်ပြီးသော အာရုံကို စုံစမ်းသည်အစွမ်းဖြင့် မဖြစ်သောကြောင့် သန္တီရဏကိစ္စဖြင့်လည်း မဖြစ်၊ ပဋိသန္ဓေကိစ္စ၊ စုတိကိစ္စတို့ကား ဆိုဘွယ်မရှိ၊ ပါရိသေသနည်းအားဖြင့် ဘဝ၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဘဝင်ကိစ္စဖြင့်ဖြစ်၏-ဟု ဆိုသင့်ရာ၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ဆရာဓမ္မပါလမထေရ်မြတ်သည်လည်း ဤအနက်ကို ပြဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆက်၍ ဆိုဦးအံ့---ပဋိသန္ဓေ၊ ဘဝင်တို့၏ သမ္ပယုတ္တဓမ္မအားဖြင့်၎င်း၊ အာရုံအားဖြင့်၎င်း၊ တူသည်အဖြစ်ကို ဆိုတော်မူလတံ့။ ထိုစကားကိုလည်း ယေဘုယျအားဖြင့် ဆိုအပ်သောစကား-ဟု မှတ်အပ်၏။ ထိုစကားမှန်၏၊ ဤနေရာတခုကို ကြဉ်၍ ပဋိသန္ဓေ၊ ဘဝင်တို့၏ ဓမ္မ၊ အာရုံအားဖြင့် မတူသော အရာသည် မရှိပေ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တမနန္တရိတွာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုဥပေက္ခာသန္တီရဏကို “မိမိအခြားမဲ့၌ ဖြစ်သည်အဖြစ်ကိုပြု၍-ဟု အနက်ပေး။ ထိုဥပေက္ခာသန္တီရဏ၏ အခြားမဲ့၌-ဟု အဓိပ္ပါယ်ကို မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;တဒါရုံကျနိုင်သောဇော&lt;/h3&gt;၃၆။ ။&lt;b&gt;တထာ ကာမာဝစရဇဝနာဝသာနေ ကာမာဝစရသတ္တာနံ ကာမာဝစရဓမ္မေသု အာရမ္မဏဘူတေသု တဒါရမ္မဏံ ဣစ္ဆန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုအတူ ကာမာဝစရဇော၏အဆုံး၌ ကာမာဝစရသတ္တဝါတို့အား ကာမာဝစရအာရုံတို့၌သာလျှင် တဒါရုံကျနိုင်၏-ဟု အလိုရှိကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;တဒါရုံကျနိုင်သောဇော&lt;/h3&gt;၃၆။ ။&lt;b&gt;ကာမာဝစရပဋိသန္ဓိကံ&lt;/b&gt;-ဟူသောပါဠိ၌ ကာမတဏှာလျှင် အကြောင်းရင်းရှိသော ကံသည်ဖြစ်စေအပ်သောကြောင့် ကာမာဝစရဇော၏အဆုံး၌သာလျှင် တဒါရုံကျနိုင်၏-ဟု အလိုရှိကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ဤပါဠိ တဒါရုံကျင်သော နည်းဥပဒေကို ပြ၏၊ တဒါရုံကျနိုင် ဖြစ်နိုင်မှုကား &lt;br&gt;(၁) ကာမဘုံသားလည်း ဖြစ်စေ၊ &lt;br&gt;(၂) ကာမဇောကျသော အခါလည်း ဖြစ်စေ၊ &lt;br&gt;(၃) ကာမအာရုံလည်း ဖြစ်စေ၍ အင်္ဂါသုံးပါးညီ၍ အတိမဟန္တာရုံ၊ ဝိဘူတာရုံ၌သာလျှင် တဒါရုံကျနိုင် ဖြစ်နိုင်၏။&lt;br&gt;အဘယ့်ကြောင့် ကာမဘုံသားများသာလျှင် တဒါရုံကျနိုင် ဖြစ်နိုင်၍ ရူပဗြဟ္မာ, အရူပဗြဟ္မာတို့အား တဒါရုံမကျနိုင် မဖြစ်နိုင်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ တဒါရုံဟူသည် ကာမာဝစရ မဟာဝိပါက်စိတ် ၇-ပါးနှင့် အဟိတ်သန္တီရဏစိတ် ၃-ပါး ပေါင်း ၁၁-ပါးသာဖြစ်၍ ၎င်းစိတ် ၁၁-ပါးတို့သည်လည်း ကာမဘုံသားများ၏ ပဋိသန္ဓေစိတ်များသာ ဖြစ်သောကြောင့် ကာမဘုံသားများသာ တဒါရုံဖြစ်နိုင်၏။ ရူပဗြဟ္မာ, အရူပဗြဟ္မာများကား ၎င်းကာမပဋိသန္ဓေမျိုးစေ့မရှိသောကြောင့် တဒါရုံမဖြစ်နိုင်-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;ဥပမာဆိုသော် မိမိနေပြီးအိမ်မှ တပါးသော အရပ်သို့ သွားလိုသော သူငယ်ကလေးသည် မိမိနှင့် အမြဲနေတော်ဖြစ်သော အမိအဘ သို့မဟုတ် ဘကြီးဘထွေး စသော သူတို့၏ နောက်သို့သာလျှင် လိုက်၏၊ သူစိမ်းပြင်ပဖြစ်သော သူတို့၏ နောက်ချည်းကား မလိုက်ဘိသကဲ့သို့၊ ထိုအတူ သူငယ်နှင့်တူသော တဒါရုံသည်လည်း အမိအဘနှင့်တူသော ကာမကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်ဇောတို့၏ နောက်၌၎င်း၊ ဘကြီးဘထွေးစသည်တို့နှင့် တူသော မဟာကြိယာဇော၏ နောက်၌၎င်း ကျလေဖြစ်လေ၏၊ သူစိမ်းပြင်ပနှင့်တူသော ရူပ၊ အရူပဇော၊ လောကုတ္တရာဇောတို့၏ နောက်၌ကား အစဉ်လိုက်ကျိုး ဖြစ်ရိုးမရှိပေ။&lt;br&gt;ကာမအာရုံ၌သာလျှင် တဒါရုံကျင်၍ ပညတ်စသော အခြားသော အာရုံတို့၌ တဒါရုံမကျနိုင်ပုံကား၊ တဒါရုံစိတ်တို့သည် အာသဝေါတရားဖြင့် အမြဲထုံအပ်သော ကာမအာရုံကိုသာ အာရုံပြုသော တရားဖြစ်၏၊ မဟဂ္ဂုတ်၊ လောကုတ္တရာ၊ ပညတ်အာရုံကို အာရုံပြုရိုးမရှိ၊ အာရုံမပြုနိုင်၊ ဥပမာအားဖြင့်ဆိုသော် ၎င်းသူငယ်သည် ဘကြီးဘထွေးစသည်တို့၏ နောက်သို့လိုက်ငြားသော်လည်း မိမိသွားလာနေကျဖြစ်သော အရပ်သို့သာလျှင် လိုက်၏၊ တပါးသော မသွားလာဘူးသော အရပ်စသည်တို့၌ မလိုက်သကဲ့သို့၊ သူငယ်နှင့်တူသော တဒါရုံသည်လည်း အာရုံပြုနေကြဖြစ်သော ကာမအာရုံ၌သာဖြစ်၏၊ မဟဂ္ဂုတ်စသော အာရုံပြုရိုးမရှိသော အာရုံ၌ မဖြစ်နိုင်-ဟူလို။&lt;br&gt;“တဒါရုံမဖြစ်သော်လည်း စက္ခုဝိညာဏ်၊ သောတဝိညာဏ်စိတ်များမှု အဟိတ်ပင်ဖြစ်သော်လည်း ဖြစ်ကြသေး၏။ အကြောင်းကား စက္ခု၊ သောတဖြစ်ခြင်း၏အစွမ်း၊ အာနုဘော်ကြီးသောကြောင့်၎င်း၊ စက္ခုဒွါရဝီထိ၊ သောတဒွါရဝီထိတို့၌ သမ္ပဋိစ္ဆန၊ သန္တီရဏစိတ်တို့ဖြစ်ခြင်း မြဲသောကြောင့်၎င်း စက္ခုဝိညာဏ်၊ သောတဝိညာဏ်စိတ်များဖြစ်ကြ၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;တဒါရုံမကျနိုင်သောဇော&lt;/h3&gt;တဒါရုံမကျနိုင်သော ဇောကို ဆိုဦးအံ့— ကာမတဏှာလျှင် အကြောင်းရှိသော ကံသည်ဖြစ်စေအပ်သော ထိုတဒါရုံသည် ထိုကာမတဏှာ၏ အာရုံသဘောမရှိသော ရူပါဝစရဇော၊ အရူပါဝစရဇော၊ လောကုတ္တရာဇော၏ အခြားမဲ့၌ မဖြစ်နိုင်ပေ။ အဘယ့်ကြောင့် မဖြစ်ပါသနည်း-ဟူမူ။ မဟဂ္ဂုတ်၊ လောကုတ္တရာကံသည် တဒါရုံကို မဖြစ်စေနိုင်သောကြောင့်၎င်း၊ တဒါရုံကို ဖြစ်စေတတ်သော ကာမာဝစရကံနှင့် ဘုံအားဖြင့်တူသော သဘောရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း တဒါရုံမဖြစ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဥပမာဖြင့် ထင်စွာပြဆိုဦးအံ့— အိမ်အပြင်ဘက်သို့ ထွက်လိုသော သူငယ်သည် အမိအဘကိုသော်၎င်း၊ ထိုအမိအဘနှင့်တူသော သူကိုသော်၎င်း လက်ချောင်းကိုကိုင်၍ ထွက်၏၊ တပါးသော မင်းချင်းယောက်ျားအစရှိသူ၏ လက်ကိုကိုင်၍ မထွက်သကဲ့သို့၊ ဤအတူ ဘဝင်အာရုံမှ တပါးသော အာရုံ၌ဖြစ်သော တဒါရုံသည် မိမိကိုဖြစ်စေတတ်သော ကာမာဝစရကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်တို့နှင့်၎င်း၊ ထိုကာမာဝစရကံနှင့် ဘုံအားဖြင့်တူသော ကာမာဝစရကြိယာတို့နှင့်၎င်း အစဉ်လိုက်၏။ ထိုကာမာဝစရဇောနှင့် ဘုံအားဖြင့် မတူကုန်သော မဟဂ္ဂုတ်၊ လောကုတ္တရာတို့သို့ အစဉ်မလိုက်ကုန်။ ထိုအတူ ကာမာဝစရသတ္တဝါတို့အားသာလျှင် တဒါရုံကျခြင်းကို အလိုရှိကုန်၏၊ ဗြဟ္မာတို့အား တဒါရုံကျခြင်းကို အလိုမရှိကုန်၊ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် တဒါရုံဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သော ကာမာဝစရပဋိသန္ဓေမျိုးစေ့၏ မရှိသောကြောင့် မဖြစ်-ဟူလို။ &lt;br&gt;ထို့အတူ ကာမာဝစရတရားဖြစ်ကုန်သော အာရုံတို့၌သာ အလိုရှိကုန်၏၊ ဤကာမာဝစရမှ တပါးကုန်သော အာရုံတို့၌ လေ့ကျက်သော အာရုံမဟုတ်သောကြောင့် အလိုမရှိကုန်၊ ဥပမာဖြင့် ထင်စွာပြဦးအံ့၊ ထိုသူငယ်သည် အမိအဘသို့၎င်း၊ အမိအဘနှင့်တူသော သူသို့၎င်း အစဉ်လိုက်သော်လည်း တောအစရှိသော မသွားဘူး
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သောအရပ်သို့ သွားသည်ရှိသော် မလိုက်မူ၍ အိမ်ဦးကြမ်းပြင် အစရှိသော သွားဘူးသော အရပ်သို့သာလျှင် အစဉ်လိုက်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ ဤတဒါရုံသည်လည်း ရူပါဝစရအစရှိသော မလေ့ကျက်ဘူးသော အာရုံကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်သော ကာမာဝစရကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်တို့သို့၎င်း၊ ထိုကာမာဝစရကံနှင့် ဘုံအားဖြင့်တူသော ကာမာဝစရကြိယာဇောတို့သို့၎င်း မလိုက်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းသော်ကား ကာမတဏှာနှင့်စပ်သော ကံသည် ဖြစ်စေအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့်လည်း ထိုတဒါရုံသည် ကာမတဏှာ၏ အာရုံဖြစ်ကုန်သော ကာမတရားတို့၌သာလျှင် ဖြစ်၏။ ဤသို့အနက်ကို ဆိုအပ်ပြီးသည်သာတည်း။ ဤစကား၌ အကျဉ်းရုံး၍ ဆိုသောဂါထာများကား&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဇနကံ တံ သမာနံ ဝါ၊ ဇဝနံ အနုဗန္ဓတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;န တု အညံ တဒလဗ္ဘိ၊ ဗာလဒါရကလီလာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဗီဇဿာဘာဝတော နတ္ထိ၊ ဗြဟ္မာနမ္ပိ ဣမဿ ဟိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပဋိသန္ဓိမနော ဗီဇံ၊ ကာမာဝစရသညိတံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဌာနေ ပရိစိတေယေဝ၊ တံ ဣဒံ ဗာလကာ ဝိယ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အနုယာတီတိ နာညတ္ထ၊ ဟောတိ တဏှာဝသေန ဝါ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဟူသည်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား–တဒါရုံသည် မိမိကိုဖြစ်စေတတ်သော ကာမာဝစရကုသိုလ်ဇော၊ အကုသိုလ်ဇောသို့၎င်း၊ ထိုမိမိကို ဖြစ်စေတတ်သောနှင့် ဘုံအားဖြင့်တူသော ကာမာဝစရကြိယာဇောတို့သို့၎င်း အစဉ်လိုက်၏။ တပါးသော မဟဂ္ဂုတ်ဇော၊ လောကုတ္တရာဇောသို့ မလိုက်၊ ဤတဒါရုံ အစဉ်လိုက်ပုံကို သူငယ်၏ကစားသော ဥပမာဖြင့် ပြအပ်၏။ ကာမာဝစရပဋိသန္ဓေဟူသောအကြောင်း၏ မရှိသောကြောင့် ဗြဟ္မာတို့အားလည်း တဒါရုံဖြစ်ခြင်းမရှိ၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ကာမာဝစရ-ဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်သော ပဋိသန္ဓေစိတ်သည် ဤတဒါရုံ၏ အကြောင်းဖြစ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သူငယ်သည် လေ့ကျက်ပြီးသည်သာလျှင်ဖြစ်သော အရပ်၌ အမိအဘသို့၎င်း၊ ထိုမိဘနှင့်တူသော သူသို့၎င်း လိုက်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ဤတဒါရုံသည် လေ့ကျက်ဘူးသော ကာမာဝစရအာရုံ၌ ထိုကာမာဝစရဇောသို့ အစဉ်လိုက်၏။ တပါးသော မဟဂ္ဂုတ်၊ လောကုတ္တရာ၊ ပညတ်ဖြစ်သော အာရုံသို့ မလိုက်၊ တနည်းကား—ဤတဒါရုံသည် ကာမတဏှာ၏အစွမ်းကြောင့် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;စောဒနာဦးအံ့၊ ကာမာဝစရပဋိသန္ဓေ အကြောင်းမရှိသောကြောင့်-ဟု ဆိုအပ်သည်မဟုတ်ပါလော၊ ထိုသို့ဆိုသော် ထိုဗြဟ္မာတို့အား စက္ခုဝိညာဏ်အစရှိသည်တို့၏လည်း မဖြစ်ခြင်းသို့ ရောက်ရာ၏။ ဤကား စောဒနာခြင်းတည်း၊ အမှန်မရောက်၊ အဘယ့်ကြောင့် မရောက်သနည်း-ဟူမူ။ ဣန္ဒြေတို့၏ ဖြစ်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အာနုဘော်ကြောင့်၎င်း၊ ဒွါရဝီထိအပြား၌ ဝီထိစိတ်ဖြစ်ခြင်း မြဲသောကြောင့်၎င်း မရောက်-ဟူလို။&lt;h3&gt;မရဏာသန္နဇော ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၃၉။ ။&lt;b&gt;မန္ဒပဝတ္တိယံ ပန မရဏကာလာဒီသု ပဉ္စဝါရမေဝ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အထူးကိုဆိုဦးအံ့— နှံ့သည်ဖြစ်၍ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် သေခါနီးကာလအစရှိသည်တို့၌ ငါးကြိမ်သာလျှင် စောကုန်၏။&lt;h3&gt;မရဏာသန္နဇော ဖြစ်ပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၉။ ။&lt;b&gt;မန္ဒပဝတ္တိယံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို သေခါနီးသောအခါ၌ ဝတ္ထုရုပ်အားနည်းသည်အဖြစ်ကြောင့် အလွန်အားနည်းစွာဖြစ်သော ကာမဇောအဟုန်ရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် အားနည်းသည်ဖြစ်၍ဖြစ်သောအခါ၌-ဟု အနက်ပေး။&lt;hr&gt; ၁။ သေခါနီးသောအခါ, ဒုက္ခဝေဒနာနှိပ်စက်၍ မေ့မေ့နေသောအခါ, သတိစ၍ မေ့လျော့နေသော ဝိသညိအခါ, အမိဝမ်းတွင်း၌ ပဋိသန္ဓေတည်နေသောအခါ, အမိဝမ်းမှ ဘွားကာစအခါမျိုးသည် မန္ဒပဝတ္တိ-အခါမျိုးမည်၏။ ၎င်းအခါမျိုးကား စိတ်တို့၏မှီရာ ဝတ္ထုရုပ်က အလွန်အားနည်းလှသောကြောင့် မှီသောဇောစိတ်တို့သည်လည်း အားနည်းကုန်၏၊ သို့ဖြစ်၍ ထိုအခါမျိုး၌ ကာမဇောစိတ်တို့သည် ၇-ကြိမ်တိုင်အောင် မဖြစ်နိုင်ပါဘဲ ၆-ကြိမ်သော်၎င်း ၅-ကြိမ်သော်၎င်း ဖြစ်ကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မရဏကာလာဒီသု၌ အာဒိသဒ္ဓါဖြင့် တွေဝေမိန်းမောသောအခါကို သိမ်းယူ၏။&lt;h3&gt;မြတ်စွာဘုရား ယမိုက်ပြာဋိဟာပြသောအခါ ဇောဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၄၀။ ။&lt;b&gt;ဘဂဝတော ပန ယမကပါဋိဟာရိယကာလေ လဟုကပ္ပဝတ္တိယံ စတ္တာရိ ပဉ္စ ဝါ ပစ္စဝေက္ခဏာနိ ဘဝန္တီတိ ဝဒန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အထူးကိုဆိုဦးအံ့— မြတ်စွာဘုရား၏ ရေ-မီး အစုံစုံသော တန်ခိုးပြာဋိဟာကို ပြသောကာလတို့၌ လျင်စွာဖြစ်ခြင်းကြောင့် လေးကြိမ်၎င်း၊ ငါးကြိမ်၎င်း ပစ္စဝေက္ခဏာဇောစိတ်ကို ဖြစ်ကုန်၏-ဟုလည်း ဆရာတို့ ဆိုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၀။ ။&lt;b&gt;ဘဂဝတော၊ ပ၊ ဒန္တိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ မြတ်စွာဘုရား၏ ယမိုက်ပြာဋိဟာ¹ ပြသောအခါအစရှိသည်တို့၌ ရေအစုံ၊ မီးအစုံ&lt;hr&gt; ၁။ မြတ်စွာဘုရားသည် တိတ္ထိတို့ကို နှိမ်နင်းရန် စသောအခါတို့၌ ကိုယ်တော်အထက်ပိုင်းမှ မီးအဟုန်၊ အောက်ပိုင်းမှ ရေအဟုန်—ရေမီးအစုံ ထွက်စေတော်မူခြင်း, မွေးညှင်းတခုမှ ရေအဟုန်၊ မွေးညှင်းတခုမှ မီးအဟုန် ဤသို့ ရေမီးအစုံ ထွက်စေခြင်းကို ယမကပြာဋိဟာ တန်ခိုးတော်-ဟုခေါ်သည်။ ထိုအခါမျိုး၌ မီးအလိုငှါ တေဇောကသိုဏ်းကို ပါဒကဈာန်ပြုကာ ဝင်စား၍ ထိုဈာန်မှထ၍ ဝင်စားသော စတုတ္ထဈာန်အင်္ဂါ ၂-ပါးကို သုံးသပ်ဆင်ခြင်တော်မူ၏၊ ထိုဈာန်အင်္ဂါကို ဆင်ခြင်ပြီးသော် ကိုယ်တော်၏အထက်ပိုင်းသည် မီးဖြစ်စေသတည်း-ဟု မိန့်တော်မူ၏၊ ထိုနောက် အဘိညာဏ်ဝင်စားကာ အဘိညာဏ်မှ ထတော်မူ၍ အဘိညာဏ်အစွမ်းဖြင့် အထက်ကိုယ်တော် မီးအဟုန် ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ ထို့အတူ ရေဖြစ်ပေါ်လာရန် အာပေါကသိုဏ်းကို ပါဒကဈာန်ပြု၍ ဝင်စားခြင်းစသည်ကို ပြုမှ ရေအဟုန် ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ ဤသို့ မွေးညှင်းတော်အမွေး ရေမီးအစုံဖြစ်ရန် ဈာန်ဝင်စားတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၏ စိတ်တော်သည် အလွန်လျှင်မြန်စွာ စီးဖြန်းပွားများရသောကြောင့် ၎င်းအခါမျိုး၌ ဈာန်ကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်သော ပစ္စဝေက္ခဏာတို့သည် ၄-ကြိမ်၊ ၅-ကြိမ် စောကုန်၏။ သို့သော် မြတ်စွာဘုရား၏ ပစ္စဝေက္ခဏာကို ရည်၍ ၄-ကြိမ်၊ ရဟန္တာများ၏ ပစ္စဝေက္ခဏာဇောကို ရည်၍ ၅-ကြိမ်ဟု ဆိုရသည်-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်ခြင်းအစရှိသော အကျိုးငှါ အသီးသီး ပါဒကဈာန်ကို ဝင်စား၍ ထိုပါဒကဈာန်မှထ၍ ဈာန်တရားတို့ကို အသီးသီး ဆင်ခြင်သော မြတ်စွာဘုရား၏ အာဝဇ္ဇနဝသီဘော် အဆုံးသို့ ရောက်ခြင်းကြောင့် အာဝဇ္ဇန်းပြဓာန်းခြင်းရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်သော ပစ္စဝေက္ခဏာစိတ်ကို အာရုံသို့ ရှေ့ရှုဆောင်ခြင်းသည် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းသည် ဆင်ခြင်အပ်ပြီးသော ဈာနင်လျှင် အာရုံရှိသော လေးကြိမ်သော်၎င်း၊ ငါးကြိမ်သော်၎င်း ပစ္စဝေက္ခဏာဇောစိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟု အဋ္ဌကထာဆရာတို့သည် မိန့်ဆိုကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားဟူသော စကားသည် နိဒဿနနည်းမျှသာတည်း၊ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် တပါးကုန်သော တရားစစ်သူကြီးဖြစ်ကုန်သော အရှင်သာရိပုတ္တရာအစရှိသော အရှင်တို့၏လည်း၊ ဤသို့သဘောရှိသော အချိန်တို့၌ ပြုအပ်သောအခါ၌ ၇-ကြိမ်မပြည့်သော ဇောတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် နိဒဿနနည်းမျှသာတည်း၊ ထိုစကားမှန်၏၊ အဋ္ဌကထာ၌လည်း “&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အယဉ္စ မတ္ထကပ္ပတ္တာ ဝသိတာ ဘဂဝတော ယမကပါဋိဟာရိယကာလေ အညေသံ ဝါ ဧဝရူပေ ကာလေ&lt;/b&gt;” &lt;br&gt;ဟု မိန့်တော်မူအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား–အဆုံးသို့ ရောက်သော ဤဝသီဘော်သည် မြတ်စွာဘုရား၏ ရေ၊ မီး အစုံစုံ တန်ခိုးပြာဋိဟာကို ပြသောအခါ၌၎င်း၊ ဘုရားမှတပါးကုန်သော အရှင်သာရိပုတ္တရာအစရှိကုန်သော သာဝကတို့၏ ဤသို့သဘောရှိသော အခါတို့၌၎င်း ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;“&lt;b&gt;စတ္တာရိ ပဉ္စ ဝါ&lt;/b&gt;” ဟူသော ထိုစကားကို ရင့်သောဣန္ဒြေ၊ နုသောဣန္ဒြေတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် ယူအပ်၏-ဟု ဆရာဓမ္မပါလမထေရ်သည် မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားအား လေးကြိမ်၊ တပါးသော သာဝကတို့အား ငါးကြိမ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟူသော ဤအဆုံးအဖြတ်စကားသည် သင့်အံ့ထင်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;မဟဂ္ဂုတ်ဇောကျပုံ&lt;/h3&gt;၄၁။ ။&lt;b&gt;အာဒိကမ္မိကဿ ပန ပဌမကပ္ပနာယံ မဟဂ္ဂတဇဝနာနိ အဘိညာဇဝနာနိ စ သဗ္ဗဒါ ဧကဝါရမေဝ ဇဝန္တိ၊ တတော ပရံ ဘဝင်္ဂပါတော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အစ၌ ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းခြင်း အမှုရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်အား ရှေးဦးစွာသောအပ္ပနာ၌ မဟဂ္ဂုတ်ဇော¹ တို့သည် တကြိမ်သာလျှင် စောကုန်၏၊ အဘိညာဏ်ဇော² တို့သည်လည်း အခါခပ်သိမ်း တကြိမ်သာလျှင် စောကုန်၏၊ ထိုမဟဂ္ဂုတ်ဇော၊ အဘိညာဏ်ဇောချုပ်သည်မှနောက်၌ ဘဝင်ကျ၏။&lt;h3&gt;မဟဂ္ဂုတ်ဇောကျပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၁။ ။&lt;b&gt;အာဒိကမ္မိကဿ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို အပ္ပနာ၏ ရှေးအဖို့၌ ပြုအပ်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းမှုရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်အား-ဟု အနက်ပေး။ ရှေးဦးစွာဖြစ်သော အပ္ပနာသည် ပဌမကပ္ပနာမည်၏၊ အဘိညာဏ်တို့သို့လည်း ပဌမကပ္ပနာယံ-ဟူသော ဤပုဒ်သည် လိုက်ရာ၏-ဟု နှလုံးပြု၍ &lt;b&gt;သဗ္ဗဒါ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပုဒ်ကို အရှင်အနုရုဒ္ဓဆရာမြတ် မိန့်ဆိုတော်မူသတတ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရှေးဦးစွာဖြစ်သောအခါ၌၎င်း၊ လေ့လာပြီးသော ဝသီဘော်ရှိသောအခါ၌၎င်း၊ ငါးပါးသော အဘိညာဏ်ဇောတို့သည် တကြိမ်သာလျှင် စောကုန်၏၊ ဤအနက်ကို မှတ်အပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ မဟဂ္ဂုတ်ဇောသည် တကြိမ်တည်းဖြင့်ပင် ကိလေသာတို့ကို ဝိက္ခမ္ဘနသတ္တိဖြင့် ပယ်ဖျက်နိုင်သောကြောင့် တကြိမ်သာဖြစ်၏။&lt;br&gt;၂။ အဘိညာဏ်ဇောသည်ကား တကြိမ်တည်းဖြင့်ပင် တန်ခိုးအမျိုးမျိုးကို ဖန်ဆင်းနိုင်သောကြောင့် တကြိမ်သာဖြစ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;မဂ်ဇောကျပုံ&lt;/h3&gt;၄၂။ ။&lt;b&gt;စတ္တာရော ပန မဂ္ဂါ ဧကစိတ္တက္ခဏိကာ၊ တတော ပရံ ဒွေ တီဏိ ဖလစိတ္တာနိ ယထာရဟံ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ တတော ပရံ ဘဝင်္ဂပါတော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;လေးပါးကုန်သော မဂ်ဖြစ်ခြင်းတို့သည် စိတ္တက္ခဏတချက်သာ ရှိကုန်၏၊ ထိုမဂ်စိတ်ချုပ်သည်မှနောက်၌ ၂-ကြိမ်၊ ၃-ကြိမ်သော ဖိုလ်စိတ်တို့သည် ခိပ္ပါဘိညပုဂ္ဂိုလ်၊ မန္ဒာဘိညပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ဖြစ်ကုန်၏၊ ထိုဖိုလ်စိတ်ချုပ်သည်မှနောက်၌ ဘဝင်ကျ၏။&lt;h3&gt;မဂ်ဇောကျပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၂။ ။မဂ်တို့သည်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;မဂ္ဂ&lt;/b&gt;မည်၏၊ &lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;³ ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ငါးကြိမ်မြောက်၌၎င်း၊ လေးကြိမ်မြောက်၌၎င်း ဖြစ်သောမဂ်အားလျော်စွာ-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဖိုလ်စိတ် ၂-ကြိမ်၊ ၃-ကြိမ် ဖြစ်ရပုံ ထိုစကားမှန်၏၊ တခုတခုသော အာဝဇ္ဇန်းရှိသော ဝီထိ၌ ၇-ကြိမ်သော ဇောအတိုင်းအရှည်ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် လေးကြိမ်မြောက်ဖြစ်သော မဂ်မှနောက်၌ ၃-ကြိမ်ကုန်သော ဖိုလ်စိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ငါးကြိမ်မြောက်သော မဂ်မှနောက်၌ နှစ်ကြိမ်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော ဖိုလ်စိတ်ရှိသည်ဖြစ်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ မဂ်စိတ်မည်သည် ဝဇီရိန်မိုးကြိုးပမာ အလွန်တရာအရှိန်ပြင်းထန်သော ဝဇီရူပမာ တရားမျိုးဖြစ်သဖြင့် ဆိုင်ရာကိလေသာတို့ကို အကြိမ်ကြိမ်ပယ်ဖျက်ဖို့မလို၊ တကြိမ်တည်းဖြင့်သာ ပယ်ဖျက်နိုင်သောကြောင့် တကြိမ်သာဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;၂။ ဖိုလ်စိတ်များကား မဂ်ဖြင့် အကြွင်းမဲ့ သတ်အပ်၊ ပယ်ဖျက်အပ်ပြီးသော ကိလေသာတို့၏ အရှိန်ကို နောက်ထပ် အပြီးသတ်ငြိမ်းအေးစေသော တရားမျိုးဖြစ်သောကြောင့် ၂-ကြိမ်၊ ၃-ကြိမ် စောကုန်၏။&lt;br&gt;၃။ ယထာရဟံ-အရ တိက္ခပုဂ္ဂိုလ်ကို ရည်၍ ၂-ကြိမ်၊ မန္ဒပုဂ္ဂိုလ်ကို ရည်၍ ၃-ကြိမ် ဖိုလ်ဇောစောသည်-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;နိရောဓသမာပတ်အခါ ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၄၃။ ။&lt;b&gt;နိရောဓသမာပတ္တိကာလေ ဒွိက္ခတ္တုံ စတုတ္ထာရုပ္ပဇဝနံ ဇဝတိ၊ တတော ပရံ နိရောဓံ ဖုသတိ၊ ဝုဋ္ဌာနကာလေ စ အနာဂါမိဖလံ ဝါ အရဟတ္တဖလံ ဝါ ယထာရဟမေကဝါရံ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ နိရုဒ္ဓေ ဘဝင်္ဂပါတောဝ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;နိရောဓသမာပတ်ကို ဝင်စားသည်မှ ရှေးအဖို့ကာလ၌ နှစ်ကြိမ် စတုတ္ထအရူပ နေဝသညာနာသညာယတန ကုသိုလ်ဇော၊ ကြိယာဇောသည် စော၏၊ ထိုကုသိုလ်၊ ကြိယာဇောချုပ်သည်မှနောက်၌ စိတ်၊ စေတသိက်၊ စိတ္တဇရုပ်တို့သည် ချုပ်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။ နိရောဓသမာပတ်မှ ထသောအခါ၌ အနာဂါမိဖိုလ်ဇောသည်၎င်း၊ အရဟတ္တဖိုလ်ဇောသည်၎င်း၊ အနာဂါမ်၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ တကြိမ်ဖြစ်၍ ချုပ်ပြီးသော် ဘဝင်ကျလေ၏။&lt;h3&gt;နိရောဓသမာပတ်အခါ ဇောဖြစ်ပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၃။ ။&lt;b&gt;နိရောဓသမာပတ္တိကာလေ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို နိရောဓသမာပတ်¹ ကို မဝင်စားမီ ရှေးအဖို့၌-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;စတုတ္ထာရုပ္ပဇဝနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ကုသိုလ်၊ ကြိယာတို့တွင် တပါးပါးသော နေဝသညာနာသညာယတနသည်-ဟု အနက်ပေး။ အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်သာလျှင် နိရောဓသမာပတ်ကို ဝင်စားနိုင်ကုန်၏၊ သောတာပန်၊ သကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် မဝင်စားနိုင်ကုန်၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;အနာဂါမိဖလံ ဝါ အရဟတ္တဖလံ ဝါ&lt;/b&gt;-ဟူသောစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ အစဉ်အတိုင်း ချုပ်ခြင်း၏အစွမ်းဖြင့် စိတ်၊ စေတသိက်တို့ မဖြစ်ခြင်းသည် နိရောဓသမာပတ်-မည်၏၊ ၎င်းနိရောဓသမာပတ်ကို သင်္ခါရတရားတို့၏ ဖြစ်မှု၊ ပျက်မှုဖြင့် နှိပ်စက်နေခြင်းကို စက်ဆုပ်၍ မျက်မှောက်သော ကိုယ်၏အဖြစ်၌ နိဗ္ဗာန်ဝင်စံသကဲ့သို့ ချမ်းသာနေထိုင်ခြင်းအကျိုးငှါ သမာပတ်ရှစ်ပါးကိုရသော အနာဂါမ်၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် နိရောဓသမာပတ်ကို ဝင်စားတော်မူကြကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဤအနာဂါမိဖလံ-စသောပါဌ်၌ အနာဂါမိဖလေဝါ အရဟတ္တဖလေဝါ-ဟု ဝိဘတ်တောက်ပြန်ခြင်းကို မှတ်အပ်၏၊ ထို့ကြောင့် နိရုဒ္ဓေါ-ဟု မိန့်ဆိုတော်မူ၏၊ ယထာရဟံ-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ထိုထိုပုဂ္ဂိုလ်အားလျော်စွာ-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၄။ ။&lt;b&gt;သဗ္ဗာ သမာပတ္တိဝီထိယံ ဘဝဂ်သောတော ဝိယ ဝီထိနိယမော နတ္ထိ ကတွာ ဗဟူ လဘန္တိ။ &lt;/b&gt;&lt;br&gt;အလုံးစုံလည်းဖြစ်သော ဈာနသမာပတ္တိဝီထိ, ဖလသမာပတ္တိဝီထိ၌ ဘဝင်၏အယဉ်ကဲ့သို့ ဝီထိကိုမှတ်ခြင်းသည် မရှိ၊ ထို့ကြောင့် များစွာကုန်သော အပ္ပနာဇောတို့ကို ရအပ်ကုန်၏၊ ဤသို့သိအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၄။ ။&lt;b&gt;သဗ္ဗာ သမာပတ္တိဝီထိယံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို အလုံးစုံသော ဈာနသမာပတ္တိဝီထိ၌၎င်း, ဖလသမာပတ္တိဝီထိ၌၎င်း-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာ ၄၅။ ။သတ္တက္ခတ္တုံ၊ ပရိတ္တာနိ၊ မဂ္ဂဘိညာ သကေ မတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဝသေသာနိ လဘန္တိ၊ ဇဝနာနိ ဗဟူနိ။ ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အယမေတ္ထ ဇဝနနိယမော။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကာမဇောတို့ကို အလွန်အားဖြင့် ၇-ကြိမ် သိအပ်ကုန်၏၊ မဂ်ဇော အဘိညာဏ်ဇောတို့ကို တကြိမ် သိအပ်ကုန်၏၊ မဂ်ဇော အဘိညာဏ်ဇောမှ ကြွင်းကုန်သော များစွာကုန်သော မဟဂ္ဂုတ်ဇော လောကုတ္တရာဇောတို့ကို ရအပ်ကုန်၏။ ဤဝီထိသင်္ဂဟအရာ၌ ဤဆိုအပ်ပြီးသည်ကား ဇောကို မှတ်ကြောင်းဖြစ်သောနည်းတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;သင်္ဂဟ ဂါထာအဖွင့်&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၄၅။ ။ကာမဇောတို့ကို အလွန်အားဖြင့် ၇-ကြိမ် သိအပ်ကုန်၏၊ မဂ်ဇော အဘိညာဏ်ဇောတို့ကို တကြိမ်သာလျှင် သိအပ်ကုန်၏။ ကြွင်းကုန်သော မဂ် အဘိညာဏ်ဇောတို့သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော များစွာကုန်သော မဟဂ္ဂုတ်ဇော လောကုတ္တရာဇောတို့ကိုလည်း ရအပ်ကုန်၏။ အဘယ့်ကြောင့် များစွာရအပ်ပါသနည်း ဟူမူ သမာပတ္တိဝီထိ၌ နေ့ ညဉ့်ပတ်လုံး ဖြစ်သောကြောင့် ရအပ်ကုန်၏။ အဝသေသာနိ-သဒ္ဒါဖြင့် ပဌမအပ္ပနာ လောကီဈာန်တို့ကို၎င်း၊ နိရောဓသမာပတ်၏ အခြားမဲ့၌ တကြိမ်ဖြစ်သော အဆုံးစွန်ဖြစ်သော အနာဂါမိဖိုလ်နှင့် အရဟတ္တဖိုလ် ၂-ပါးကို၎င်း၊ မဂ်၏ အခြားမဲ့၌ နှစ်ကြိမ်သုံးကြိမ် ဖြစ်ကုန်သော ဖိုလ်စိတ်တို့ကို၎င်း ဤအလုံးစုံကို ပေါင်း၏။&lt;h3&gt;ပုဂ္ဂိုလ်အပြား&lt;/h3&gt;၄၆။ ။&lt;b&gt;ဟေတုကာန မဟေတုကာနံ ပနေတ္ထ ကြိယာဇဝနာနိ စေဝ အပ္ပနာဇဝနာနိ စ န လဘန္တိ။&lt;/b&gt; ဤပုဂ္ဂိုလ်အပြား၌ ဒွိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်၎င်း၊ ဒုဂ္ဂတိအဟိတ် သုဂတိအဟိတ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်၎င်း၊ ကြိယာဇောတို့ကို၎င်း၊ အပ္ပနာဇောတို့ကို၎င်း မရအပ်ကုန်။&lt;h3&gt;ပုဂ္ဂိုလ်အပြားအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၆။ ။ယခုအခါ၌ ဒွိဟိတ်, အဟိတ်, (အပါယ်ဘုံ၌ဖြစ်သော) အဟိတ်, တိဟိတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၄-ပါး အပြားရှိကုန်သော ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏၎င်း၊ မဂ်၌တည်သောပုဂ္ဂိုလ် ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၈-ပါးအပြားရှိကုန်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏၎င်း၊ ဤသို့ ၁၂-ယောက်သောပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ဖြစ်သော ဝီထိစိတ် အပိုင်းအခြားကို ပြခြင်းအကျိုးငှါ၎င်း၊ ရှေးဦးစွာ ထို၁၂-ယောက်သောပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော စိတ်တို့ကိုပြခြင်းငှါ &lt;b&gt;ဟေတုကာနမဟေတုကာနဉ္စ&lt;/b&gt;-သို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏၊ ဤစိတ်တို့အား ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်နှင့် တကွဖြစ်ကုန်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သော လောဘ ဒေါသ ၏အစွမ်းဖြင့် ၂-ပါးကုန်သော ဟိတ်တို့သည် ရှိကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;ဟေတုက&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏၊ ထိုသို့သဘောရှိကုန်သော ဟိတ်တို့မရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အဟိတ်&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏၊ မ အက္ခရာသည် ပုဒ်စပ်ခြင်းကိုပြု၏၊ ဒွိဟိတ် အဟိတ် ပဋိသန္ဓေစိတ် ဝိပါက်ဟု ဆိုအပ်သော မြစ်ခြင်းသဘောရှိသောကြောင့် ထိုဒွိဟိတ် အဟိတ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် အပ္ပနာဇောတို့ကို မရကုန်၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ဒွိဟိတ် အဟိတ် ပဋိသန္ဓေကို &lt;b&gt;ဝိပါကာဝရဏ&lt;/b&gt; ဟု ဆိုအပ်၏၊ အပ္ပနာဇော မဖြစ်သောကြောင့် သာလျှင် ရဟန္တာအဖြစ်သည် မရှိ၊ ထို့ကြောင့် ကြိယာဇောတို့ကို မရအပ်ကုန်။&lt;h3&gt;ဒွိဟိတ် အဟိတ်တို့ မရအပ်သောပဋိသန္ဓေစိတ်&lt;/h3&gt;၄၇။ &lt;b&gt;တထာ ဉာဏသမ္ပယုတ္တဝိပါကာနိ စ သုဂတိယံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ထို့အတူ သုဂတိဘုံ၌ ဒွိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ် သုဂတိအဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ဉာဏသမ္ပယုတ် မဟာဝိပါက် စိတ်တို့ကိုလည်း မရအပ်ကုန်။&lt;h3&gt;ဒွိဟိတ် အဟိတ်တို့ မရအပ်သောပဋိသန္ဓေစိတ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၇။ ။သဟိတ်ဘဝင်သည် အဟိတ်ဘဝင်အား အနန္တရပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏-ဟု ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်၌ ဟောတော်မူသော &lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ပဋိသန္ဓေအခါ၌ အလောဘ၊ အဒေါသ ဟိတ် ၂-ပါးသာ ရှိသောကြောင့် ဒွိဟိတ်၊ ၂-သန္ဓေအခါ၌ အလောဘ, အဒေါသ, အမောဟ ဟိတ် ၃-ပါးအနက် တပါးမျှ မရှိသောကြောင့် အဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်-ဟု ခေါ်ရ၏။ ထိုအဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်း ဒုဂ္ဂတိအဟိတ် သုဂတိအဟိတ် ပုဂ္ဂိုလ်-ဟု ၂-ယောက်ရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃-ယင်း ဒွိဟိတ်, သုဂတိ အဟိတ်, ဒုဂ္ဂတိ အဟိတ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် အပ္ပနာဇော၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်သော အမောဟဟိတ် မပါရှိသဖြင့် ပဝတ္တိအခါ မဂ်အကျိုးကို မရနိုင်အောင် ဝိပါကန္တရာယ်က တားမြစ်သောကြောင့် အပ္ပနာဇောကို မရ၊ အပ္ပနာဇောကို မရသဖြင့် ရဟန္တာ မဖြစ်သောကြောင့် ကြိယာဇောကိုလည်း မရ-ဟူလို၊ ယင်းသို့ အမောဟဟိတ် မပါ မယှဉ်သော ဒွိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ ဝိပါက်စိတ်သည် ပင်လျှင် ဝိပါကန္တရာယ် မည်၏။&lt;hr&gt; ၁။ အလောဘ, အဒေါသ, အမောဟ ဟိတ်သုံးပါး ရှိသော ပဋိသန္ဓေစိတ်နှင့် ပဋိသန္ဓေ တည်နေသူသည် တိဟိတ်-ပုဂ္ဂိုလ် မည်၏၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကား ပုထုဇဉ် ပုဂ္ဂိုလ် ၁-ယောက်, အရိယာပုဂ္ဂိုလ် ၄-ယောက်အားဖြင့် ၅-ယောက်ရှိ၏၊ ထို ၅-ယောက်ရှိတွင် ဘုရား ရဟန္တာအရှင်များသည် တဏှာတည်းဟူသော အကြောင်းတရားတို့ကို ပယ်ပြီး ဖြစ်သောကြောင့် ကုသိုလ် အကုသိုလ်ဇောတို့ကို မရကုန်။&lt;br&gt;၂။ သောတာပန် စသော အောက် အရိယာပုဂ္ဂိုလ် ၇-ယောက် တို့သည် ရဟန္တာဖြစ်ရန် ကျင့်ကြံစရာ အကျင့်များ ကျန်ရှိနေ၍ ကျင့်ဆဲ ဖြစ်သောကြောင့် သေက္ခ-ပုဂ္ဂိုလ် မည်ကုန်၏။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် သောတာပတ္တိမဂ်ဖြင့် ဒိဋ္ဌိ နှင့် ဝိစိကိစ္ဆာ တို့ကို ပယ်ပြီး ဖြစ်သောကြောင့် ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ် စိတ်နှင့် ဝိစိကိစ္ဆာစိတ် ၂-ပါးကို မရကုန်-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကြောင့် အဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အားလည်း ပဝတ္တိအခါ အထူးထူးသော ကံကြောင့် ဒွိဟိတ် တဒါရုံသည် ဖြစ်သင့်၏၊ ဒွိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အားကား ဆိုဘွယ်မရှိ၊ သို့သော် မူလရင်း ပဋိသန္ဓေ၏ အညံ့အဖြစ်ကြောင့် ဒွိဟိတ်, အဟိတ် ပုဂ္ဂိုလ်နှစ်ဦးတို့အားလည်း တိဟိတ် တဒါရုံ ဖြစ်ခြင်း မရှိ၊ ထို့ကြောင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာသည် &lt;b&gt;ဉာဏသမ္ပယုတ္တဝိပါကာနိစ&lt;/b&gt;-ဟု မိန့်ဆိုတော်မူ၏၊ ဆရာဇောတိပါလ မထေရ်သည်ကား “သဟေတုကံဘဝင်” ဟု သာမညအားဖြင့် ဘုရားဟောသောကြောင့် အဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အားလည်း တိဟိတ် တဒါရုံဖြစ်၏-ဟု မိန့်ဆိုပြီး၍ ဤသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း၌ ဉာဏသမ္ပယုတ် ဝိပါက်စိတ်၏ ဒွိဟိတ် အဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ မဖြစ်ဟူသောစကားကို ပြက်ရယ်ပြုသည်အစွမ်းဖြင့် အကြင်ဆရာသည် ထိုသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်းကိုပြု၏၊ ထိုဆရာကိုပင်လျှင် မေးအပ်၏-ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ထိုဆိုအပ်ပြီးသောစကားသည် ပြက်ရယ်ပြုသည်အစွမ်းဖြင့် ဆိုအပ်လင့်ကစား အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာကို မေး၍သာလျှင် သိခြင်းငှါ ဆိုအပ်သော စကားကဲ့သို့ ဖြစ်၍တည်၏။ ထို့ကြောင့်သာလျှင် အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည်ပင် ဤဒွိဟိတ်, အဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ဉာဏသမ္ပယုတ် ဖြစ်သော ကာမဝိပါက်ကိုမရသောအရာ၌ အကြောင်းကို ပရမတ္ထဝိနိစ္ဆယကျမ်း၌—&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဉာဏပါကာ န ဝတ္တန္တိ၊ ဇာတာ မူလသဒ္ဓိယာ။&lt;/b&gt; ဟု မိန့်ဆိုတော်မူအပ်၏။ အနက်ကား—မူလရင်း ပဋိသန္ဓေ၏ အညံ့တို့သည် အဖြစ်ကြောင့် ဒွိဟိတ်, အဟိတ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ဉာဏသမ္ပယုတ် မဟာဝိပါက်စိတ် တဒါရုံတို့သည် မဖြစ်ကုန်-ဟူလို။ အပရေ ဆရာတို့သည်ကား အဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား သဟိတ်တဒါရုံဖြစ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ဒွိဟိတ်&lt;hr&gt; ၁။ ဒွိဟိတ် ပုဂ္ဂိုလ်, သုဂတိ အဟိတ် ပုဂ္ဂိုလ် တို့သည် မူလ ပဋိသန္ဓေ တည်နေစဉ်ကပင် ဉာဏ်နှင့် မယှဉ်၊ ဉာဏ် ကင်းသောကြောင့် ဉာဏသမ္ပယုတ် ဝိပါက်စိတ်ကို မရကုန်-ဟူလို။ ၎င်းပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ပဝတ္တိ တဒါရုံဖြစ်သော အခါ၌မူ အထူးထူးသောကံကြောင့် ဉာဏဝိပ္ပယုတ် စိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား တိဟိတ်တဒါရုံသည်လည်းဖြစ်၏-ဟု ဘွင့်ဆိုကြကုန်၏။ ဆက်၍ဆိုဦးအံ့— ထိုအပရေဆရာတို့၏ စကားနှင့် မဆန့်ကျင်သောအားဖြင့် ဤအရာ၌လည်း ဉာဏသမ္ပယုတ် မဟာဝိပါက်ကို ပယ်ခြင်းကို အဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကိုသာလျှင် ရည်၍ အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် ပြုအပ်၏၊ ဒွိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ရည်၍ ဆိုသောစကား မဟုတ်-ဟု ဆရာတို့သည် ဆိုကြကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဒွိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်အား တိဟိတ်တဒါရုံဖြစ်ရာ၌ အလေးပြုအပ်သော ပမာဏ ပါဠိ မရှိသောကြောင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည်လည်း၊ ပရမတ္ထဝိနိစ္ဆယကျမ်း၌ နှစ်ယောက်ကုန်သော ဒွိဟိတ်, သုဂတိအဟိတ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့အားလည်း ဆက်ဆံသည်အစွမ်းဖြင့် ဉာဏသမ္ပယုတ် တဒါရုံဝိပါက် မရှိခြင်း၌ အကြောင်းကို ဆိုပြီး၍ အမျှသာဖြစ်သော စိတ်အရ ၄၁-ပါးကို ပရမတ္ထဝိနိစ္ဆယကျမ်း၌ ပြအပ်သောကြောင့် ထိုအပရေဆရာတို့၏ စကားကို စုံစမ်း၍ ဝန်ခံအပ်၏၊ အဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်ကို ရည်စူးသောအားဖြင့် ဤ &lt;b&gt;တဏဉာဏသမ္ပယုတ္တ ။ပ။ ဂတိယံ&lt;/b&gt;-ဟူသော စကား၌ &lt;b&gt;သုဂတိယံ&lt;/b&gt;-ဟူသော စကားသည် အနက်အားဖြင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် ခွင့်ပြုအပ်ကုန်သော ဒွိဟိတ်ဝိပါက်တို့၏ ထိုသုဂတိဘုံ၌သာလျှင် ဖြစ်ခြင်းကို ပြခြင်းလျှင် ပြဓာန်းခြင်းရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;ဒုဂ္ဂတိယံပန&lt;/b&gt;-ဤသို့အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆို၏။&lt;h3&gt;ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ် မရသောဇော&lt;/h3&gt;၄၉။ ။ &lt;b&gt;တိဟေတုကေသု စ ခီဏာသဝါနံ ကုသလာကုသလဇဝနာနိ စ န လဘန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;တိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ် ၉-ယောက်တို့တွင်လည်း ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ကုသိုလ် အကုသိုလ်ဇောတို့ကို မရအပ်ကုန်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ကို မရသောဇော အဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၉။ ။&lt;b&gt;တိဟေတုကေသု&lt;/b&gt;=ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်နှင့်တကွဖြစ်ကုန်သော အလောဘ အဒေါသ အမောဟတို့၏အစွမ်းဖြင့် တိဟိတ်ဖြစ်ကုန်သော ပုထုဇဉ်အစရှိကုန်သော ၉-ယောက်သောပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင်-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့ မရအပ်သောဇော&lt;/h3&gt;၅၁။ ။ &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ္တ ဝိစိကိစ္ဆာဇဝနာနိ စ သေက္ခာနံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အောက်ဖလဋ္ဌာန် ပုဂ္ဂိုလ် သုံးယောက်ဖြစ်သော သေက္ခ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ် ဝိစိကိစ္ဆာဇောတို့ကိုလည်း မရအပ်ကုန်။&lt;h3&gt;သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်မရသောဇော အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၁။ ။&lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိ ။ပ။ သေက္ခာနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ သိက္ခာ သုံးပါး အပေါင်း၌ ကျင့်သော အလေ့ရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သေက္ခာ&lt;/b&gt; ဟု ရအပ်သော အမည်ရှိကုန်သော သောတာပန် သကဒါဂါမ် အနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား သောတာပတ္တိမဂ်ဖြင့် သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဝိစိကိစ္ဆာတို့ကို ပယ်အပ်သောကြောင့် ထိုသက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဝိစိကိစ္ဆာတို့နှင့် တကွ ဖြစ်သော ဇောတို့ကို မရအပ်ကုန်၊ စသဒ္ဓါဖြင့် ငင်အပ်ကုန်သော&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-အလောဘ အဒေါသ အမောဟ ဟိတ်သုံးပါး ရှိသော ပဋိသန္ဓေစိတ်နှင့် ပဋိသန္ဓေ ပဋိသန္ဓေ တည်နေသူသည် တိဟိတ်-ပုဂ္ဂိုလ် မည်၏၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ် မျိုးကား ပုထုဇ္ဇန် ပုဂ္ဂိုလ် ၁-ယောက်, အရိယာပုဂ္ဂိုလ် ၄-ယောက် အားဖြင့် ၅-ယောက်ရှိ၏၊ ထို ၅-ယောက်တို့တွင် ဘုရား ရဟန္တာအရှင်များသည် တဏှာတည်းဟူသော အကြောင်း၎င်းကို ပယ်ပြီး ဖြစ်သောကြောင့် ကုသိုလ်ဇော, အကုသိုလ်ဇော တို့ကို မရကုန်။&lt;br&gt;၂−သောတာပန် စသော အောက် အရိယာပုဂ္ဂိုလ် ၇-ယောက် တို့သည် ရဟန္တာဖြစ်ရန် ကျင့်ကြံစရာ အကျင့်များ ကျန်ရှိနေ၍ ကျင့်ဆဲ ဖြစ်သောကြောင့် သေက္ခ-ပုဂ္ဂိုလ် မည်ကုန်၏ ထို ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် သောတာပတ္တိမဂ် ခဏကပင် ဒိဋ္ဌိနှင့် ဝိစိကိစ္ဆာ တို့ကို ပယ်ပြီး ဖြစ်သော ကြောင့် ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ် စိတ်နှင့် ဝိစိကိစ္ဆာစိတ် ၂-ပါးကို မရကုန်-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရဟန္တာတို့အားသာ အသီးအခြားဖြစ်ကုန်သော ကြိယာဇောတို့ကို၎င်း မရအပ်ကုန်။ မှတ်ချက်။ ။အချို့စာ၌ အပရိပူရကာရိတာယ-ဟု ရှိ၏၊ အချို့စာ၌ ပရိပူရကာရိတာယ-ဟု ရှိ၏။ ၎င်းပါဠိမရှိသင့်-ဟု ဆရာတို့ပယ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်များမရအပ်သောဇော&lt;/h3&gt;၅၂။ ။&lt;b&gt;အနာဂါမိပုဂ္ဂလာနံ ပန ပဋိဃဇဝနာနိ စ န လဘန္တိ။&lt;/b&gt; အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ဒေါသမူဇောတို့ကိုလည်း မရအပ်ကုန်။&lt;h3&gt;အနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်များ မရအပ်သောဇော အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၂။ ။&lt;b&gt;ပဋိဃဇဝနာနိစ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဒေါမနဿဇောတို့ကို၎င်း၊ ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်စိတ်, ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂုတ်စိတ် ကြိယာဇောတို့ကို၎င်း မရအပ်ကုန်-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;အရိယာများဖြစ်သောဇော&lt;/h3&gt;၅၃။ ။&lt;b&gt;လောကုတ္တရဇဝနာနိ စ ယထာရဟံ အရိယာနမေဝ သမုပ္ပဇ္ဇန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt; လောကုတ္တရာဇော ရှစ်ခုတို့သည် ထိုက်သည်အားလျော်စွာ အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ် ရှစ်ယောက်တို့အား သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏-ဟု သိအပ်၏။&lt;h3&gt;အရိယာများဖြစ်သောဇော အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၃။ ။&lt;b&gt;လောကုတ္တရ ။ပ။ သမုပ္ပဇ္ဇန္တိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ လေးပါးသော မဂ်တို့၏ စိတ္တက္ခဏ တချက်နှင့် ယှဉ်သည်အဖြစ်ကြောင့် အခြားသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ မဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ အောက်အောက်သော အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့အားလည်း အထက်အထက်သော သမာ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပတ်ကို မရသောကြောင့်၎င်း၊ အထက်အထက် ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အောက်အောက်၌ ဖြစ်သော မဂ်တို့ဖြင့် အကြွင်းမဲ့ မဖြတ်အပ်ကုန်သော ကိလေသာတို့ကို အထက်အထက်၌ ဖြစ်ကုန်သော မဂ်တို့ဖြင့် အကြွင်းမဲ့ ချုပ်စေခြင်းကြောင့် ပုထုဇဉ်တို့မှ သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ပုဂ္ဂိုလ်အထူး၏ အဖြစ်သို့ ရောက်သဖြင့် ငြိမ်းသကဲ့သို့၊ သောတာပန် အစရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့မှ ပုဂ္ဂိုလ်အထူး၏ အဖြစ်သို့ ရောက်သဖြင့် ငြိမ်းသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ရှစ်ပါးကုန်သော လောကုတ္တရာဇောတို့သည် အကြင်အကြင် မိမိတို့သည် ရအပ်ကုန်သော မဂ္ဂဋ္ဌာန်, ဖလဋ္ဌာန်-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့အားသာ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာ &lt;/b&gt;&lt;br&gt;၅၄။ ။&lt;b&gt;အသောနံ စတုစာလီသ၊ သေက္ခာနံ ပဉ္စပညာသကံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဆပညာသာဝသေသာနံ၊ စတုပညာသ သမ္ဘဝါ။ ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အယမေတ္ထ ပုဂ္ဂလဘေဒေါ။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ၄၄-ပါးကုန်သော ဝီထိစိတ်တို့ကို ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ပြရာ၏။ သေက္ခပုဂ္ဂိုလ် ၇-ယောက်တို့အား ၅၆-ပါးသော ဝီထိစိတ်တို့ကို ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ပြရာ၏။ သေက္ခ အသေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့မှ ကြွင်းကုန်သော ပုထုဇဉ်&lt;hr&gt; ၁။ မဂ်စိတ် ၄-ပါးတို့သည် စိတ္တက္ခဏတခုစီသာ ရှိသဖြင့် မိမိ မဂ်ပုဂ္ဂိုလ်မှ တပါးသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ မဖြစ်သင့်သောကြောင့် သောတာပတ္တိမဂ်စိတ်သည် သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်အားသာ ဖြစ်၏၊ အထက်ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ မဖြစ်သောကြောင့် သီး အသီးသော မဂ်အားဖြင့် ဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌သာ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;တနည်း–အောက်အောက် ဖြစ်သော အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် အထက်အထက် ဖြစ်သော သမာပတ်ကို မရသောကြောင့်၎င်း၊ အထက်အထက် ဖြစ်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်လည်း အောက်အောက် မဂ်တို့ဖြင့် အကြွင်းမဲ့ မဖြတ်အပ်သော ကိလေသာတို့ကို အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်ခြင်းဖြင့် သောတာပန် အဖြစ်မှ သကဒါဂါမ် အဖြစ်၊ သကဒါဂါမ် အဖြစ်မှ အနာဂါမ် အဖြစ် စသည်သို့ ရောက်၍ အောက်အောက် အမည်များ ငြိမ်းအေး ပျောက်ကွယ် သွားသောကြောင့်၎င်း၊ လောကုတ္တရာ စိတ်တို့သည် မိမိတို့၏မဂ် ဖိုလ် အားလျော်စွာ အရိယာ အဖြစ်ကို ဖြစ်စေကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပုဂ္ဂိုလ် လေးယောက်တို့အား ၅၄-ပါးသော ဝီထိစိတ်တို့ကို ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ပြရာ၏။ ဤဆိုအပ်ပြီးသော နည်းကား၊ ဤဝီထိသင်္ဂဟအရာ၌ ပုဂ္ဂိုလ်၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောဝီထိစိတ်တို့ကို ဆိုရာ ဆိုကြောင်းဖြစ်သော နည်းတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာ အဖွင့် &lt;/b&gt;&lt;br&gt;၅၄။ ။ယခုအခါ၌ ထိုထိုသို့သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အကြင်အကြင် ပယ်အပ်သော ဇောတို့ကို ကြဉ်၍ ပါရိသေသနည်းအားဖြင့် ရအပ်သော ဇောတို့ကို ပေါင်း၍ ပြုခြင်းငှါ &lt;b&gt;အသောနံ&lt;/b&gt;-ဤသို့အစရှိသောစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;အသေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့ ရသော ဝီထိစိတ်&lt;/h3&gt;သုံးပါးအပြားရှိသော သိက္ခာနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကို ပြုသည်အဖြစ်ကြောင့် အသေက္ခ-ဖြစ်ကုန်သော ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ၃၃-ပါးအပြားရှိသော ကုသိုလ် အကုသိုလ်၏၎င်း၊ အောက်ဖိုလ်သုံးပါး၏၎င်း၊ ဝီထိမုခ်စိတ်တို့၏၎င်း ၉-ပါးသော မဟဂ္ဂုတ် ဝိပါက်စိတ်တို့၏၎င်း၊ အစွမ်းဖြင့် ၄၅-ပါးသော စိတ်တို့မှ ကြဉ်အပ်ကုန်သော ကြွင်းကုန်သော ၂၃-ပါးသော ကာမာဝစရဝိပါက်, ၂၀-သောကြိယာ, အရဟတ္တဖိုလ်၏ အစွမ်းဖြင့် ၄၄-ပါးသော ဝိပါက်စိတ်တို့ကို ရသင့်သည်အားလျော်စွာ ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ကာမဘုံ၌ တည်ကုန်သော ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ပြရာ၏။&lt;h3&gt;သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့ ရသောဝီထိစိတ်&lt;/h3&gt;သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ၁၈-ပါးသော ကြိယာဇော, ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်စိတ်, ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂုတ်စိတ်အားဖြင့်၊ ဇောငါးခု&lt;hr&gt; ၁။ စတုစာလီသ-အရကား၊ ကာမဝိပါက် တေဝီသ ၂၃, ကြိယာ သ ၂၀, အရဟတ္တဖိုလ်စိတ် ၁-ပါး, ပေါင်း ၄၄-ပါး ဖြစ်၏၊ ဤ ၄၄-ပါးကား သမာပတ်ကို အကုန်ရသော ကာမရဟန္တာရသော စိတ်ကိုသာ ရည်၍ ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်တခု မဟဂ္ဂုတ်ဝိပါက် ၉-ခုတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၃၃-ပါးသော စိတ်တို့ကို ကြဉ်၍ ကာမာဝစရဝိပါက်စိတ် ၂၃-ပါး, အာဝဇ္ဇန်းဒွေး, ၂၁-ပါးသောကုသိုလ်, ၇-ပါးသောအကုသိုလ် အောက်ဖိုလ် ၃-ပါးတို့၏အစွမ်းဖြင့် ၅၆-ပါးသော ဝီထိစိတ်တို့ကို ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ သာမညအားဖြင့် ပြရာ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အထူးအားဖြင့်ကား သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်, သကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ၅၁-ပါးသောစိတ်တို့ကို ရကုန်၏-ဟု ပြရာ၏၊ အနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား တခုယုတ်ငါးဆယ် (၄၉-ပါး) သော စိတ်တို့ကို ရကုန်၏-ဟု ပြရာ၏။&lt;h3&gt;ပုထုဇဉ်တို့ ရသောဝီထိစိတ်&lt;/h3&gt;ကြွင်းကုန်သော ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်လေးဦးတို့အား ၁၈-ပါးသော ကြိယာဇော၊ အလုံးစုံသော လောကုတ္တရာစိတ် ၈-ပါး၊ မဟဂ္ဂုတ် ဝိပါက် ၉-ပါးတို့၏အစွမ်းဖြင့် ၃၅-ပါးသော စိတ်တို့ကို ကြဉ်၍ ကြွင်းကုန်သော ကာမာဝစရဝိပါက်စိတ် ၂၃-ပါး အာဝဇ္ဇန်းဒွေး, လောကီကုသိုလ် ၁၇-ပါး, အကုသိုလ် ၁၂-ပါးတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၅၄-ပါးသော ဝီထိစိတ်တို့ကို ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ သာမညအားဖြင့် ပြရာ၏။ အထူးအားဖြင့်ကား တိဟိတ်ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ၅၄-ပါးသောစိတ်တို့ကို ရအပ်ကုန်၏၊ ဒွိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်, အဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ဉာဏသမ္ပယုတ် ဝိပါက်စိတ် ၄-ပါး, အပ္ပနာဇော ၇-ပါးတို့မှ&lt;hr&gt; ၁။ ဆပညာသ-အရကား-ကာမဝိပါက် တေဝီသ ၂၃, အာဝဇ္ဇန်းဒွေး ၂, ကုသိုလ် ဧကသီသ ၂၁, ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ် ဝိစိကိစ္ဆာ ကြဉ်သော အကုသိုလ်စိတ် ၇, အောက်ဖိုလ် ၃, ပေါင်း ၅၆-ပါး ဖြစ်၏၊ ဤစိတ်များကား သေက္ခပုဂ္ဂိုလ် ၇-ယောက်တို့ ရသော ဝီထိစိတ် ဖြစ်သည်။&lt;br&gt;၂။ စတုပညာသ-အရကား-ကာမဝိပါက် တေဝီသ ၂၃, အာဝဇ္ဇန်းဒွေး ၂, လောကီ ကုသိုလ် သတ္တရသ ၁၇, အကုသိုလ် ဒွါဒသ ၁၂, ပေါင်း ၅၄-ပါးဖြစ်သည်၊ ဤစိတ်များကား ပုထုဇဉ် ပုဂ္ဂိုလ် ၄-ယောက်တို့ ရသော ဝီထိ စိတ်များ ဖြစ်သည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကြဉ်အပ်ကုန်သော ၄၁-ပါးသော ဝီထိစိတ်တို့ကို ရအပ်ကုန်၏။ အပါယ်ဘုံသားတို့အား ဒွိဟိတ်ဝိပါက်စိတ် ၄-ပါးမှ ကြဉ်အပ်ကုန်သော ၃၇-ပါးသော စိတ်တို့ကို ရအပ်ကုန်၏-ဟု မှတ်အပ်၏။ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် စိတ်ဖြစ်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အပြောသည် “ပုဂ္ဂလဘေဒ” မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပုဂ္ဂလဘေဒအဖွင့် ပြီး၏။&lt;h3&gt;ဘူမိဘောဂ-ကာမာဝစရဘုံစိတ်ရ&lt;/h3&gt;၅၅။ ။&lt;b&gt;ကာမာဝစရဘူမိယံ ပနေတာနိ သဗ္ဗာနိ ဝီထိစိတ္တာနိ ယထာရဟံ ဥပလဗ္ဘန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ကာမာဝစရဘုံ၌ အလုံးစုံလည်းဖြစ်ကုန်သော ထိုဝီထိစိတ်တို့ကို ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ရအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ကာမာဝစရဘုံ စိတ်ရ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၅။ ။ခြောက်ပါးသော ဒွါရတို့၏၎င်း၊ အလုံးစုံသောပုဂ္ဂိုလ်တို့၏၎င်း၊ ထိုကာမာဝစရဘုံ၌ ဖြစ်သင့် ရသင့်သောကြောင့် အလုံးစုံသော ဝီထိစိတ်တို့ကို ရအပ်ကုန်၏၊ &lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုထိုဘဝအားလျော်စွာ၎င်း၊ ထိုထိုပုဂ္ဂိုလ်အားလျော်စွာ၎င်း-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅။ ။&lt;b&gt;သဗ္ဗတ္ထ စ တံတံ ပသာဒရဟိတာနံ တံတံ ဝီထိစိတ္တာနိ န လဘန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁။ ကာမဘုံ၌ စက္ခုဒွါရ (ပ) မနောဒွါရ-ဟု ဆိုအပ်သော ဒွါရခြောက်ပါးတို့ကို အကုန် ရနိုင်သောကြောင့် အလုံးစုံသော စိတ်တို့ကို ရကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အလုံးစုံသော ကာမဘုံ၊ ရူပဘုံ၊ အရူပဘုံ၌လည်း ထိုထိုအစဉ်အတိုင်း ပသာဒရုပ်မှ ကင်းကုန်သော ဘုံတို့သည် ထိုထိုဆိုင်ရာ ဒွါရ၌ဖြစ်ကုန်သော ဝီထိစိတ်တို့ကို မရအပ်ကုန်။ (အချို့စာတို့၌ သဗ္ဗထာ-ဟု ရှိ၏)။ ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅၈။ ။&lt;b&gt;သဗ္ဗတ္ထပိ&lt;/b&gt;-ဤသို့အစရှိသော ပါဠိဖြင့် ဃာနဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့ကို ပယ်ခြင်းသည်ဖြစ်လတံ့၊ ထို့ကြောင့် ရူပါဝစရ ဘုံ၌ ဒေါသမုဇော တဒါရုံတို့ကိုသာလျှင် ပယ်အပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သဗ္ဗတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ကာမဘုံ၌၎င်း၊ ရူပဘုံ၌၎င်း၊ အရူပဘုံ၌၎င်း-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာ &lt;/b&gt;&lt;br&gt;၆၀။ ။&lt;b&gt;အသီတိ ဝီထိစိတ္တာနိ၊ ကာမ ရူပေ ယထာရဟံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;စတုသဋ္ဌိ တထာ ရူပေ၊ ဒွေစတ္တာလီသ အရူပေ။ ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အယမေတ္ထ ဘူမိဘောဂေါ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ကာမတဆယ့်တစ်ဘုံ၌ ၈၀-သော ဝီထိစိတ်တို့ကို ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ရအပ်ကုန်၏၊ အသညသတ်ကြဉ်သော ရူပ ၁၅-ဘုံ၌ ၆၄-ပါးသော ဝီထိစိတ်တို့ကို ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ရအပ်ကုန်၏၊ ထိုမှတပါး အရူပဘုံ၌ ၄၂-ပါးသော ဝီထိစိတ်တို့ကို ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ရအပ်ကုန်၏၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသည်ကား ဤအရာ၌ ဘုံတို့၏အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဝီထိစိတ်တို့ကို ဝေဖန်ကြောင်းဖြစ်သောနည်းတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ဂဟဂါထာအဖွင့် &lt;/b&gt;&lt;br&gt;၆၀။ ။ကာမဘုံ၌ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ဝီထိမုခ်စိတ်သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ၈၀-သော ဝီထိစိတ်တို့ကို ရအပ်&lt;hr&gt; ၁။ ကာမဘုံ၌ ဝီထိမုခ်ဖြစ်သော မဟဂ္ဂုတ် ဝိပါက်စိတ် ၉-ပါး မှတပါးသော ၈၀-သော စိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကုန်၏၊ ရူပဘုံ၌ ဒေါသမုဒွေး, တဒါရုံ ၉-ပါး, ဃာနဝိညာဏ် စသော ၆-ပါးသော ဝိညာဏ်အပေါင်း, ဝီထိမုခ်စိတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၂၅-ပါးသော စိတ်တို့ကိုကြဉ်၍၊ ကြွင်းကုန်သော အာဝဇ္ဇန်းဒွေး အဟိတ်ဝိပါက် ၉-ပါး, ၅၃-ပါးသောဇောတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၆၄-ပါးသောဝီထိစိတ်တို့ကို ရအပ်ကုန်၏၊ အရူပဘုံ၌ ၂၃-ပါးသော ကာမာဝစရဝိပါက်, သောတာပတ္တိမဂ်, ၁၅-ပါးသော ရူပါဝစရစိတ်, ဒေါသမုဒွေး, အရူပဝိပါက် ၄-ပါး, ကြိယာမနောဓာတ်, ဟသိတုပ္ပါဒ်တို့၏အစွမ်းဖြင့် ၄၇-ပါးသော စိတ်တို့ကို ကြဉ်၍ ကြွင်းကုန်သော ၂၆-ပါးသော ကာမဇော, ၈-ပါးသော အာရုပ္ပဇော, ၇-ပါးသော လောကုတ္တရာဇော, မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၄၂-ပါးသောစိတ်တို့ကို ရအပ်ကုန်၏၊ အချို့သော ဆရာတို့သည် ရူပဘုံ၌ အနိဋ္ဌာရုံ မရှိသောကြောင့် ဤလူ့ဘုံသို့ ရောက်ကုန်သော ဗြဟ္မာတို့အား အကုသလဝိပါက် ဖြစ်ခြင်းသည် ရှိ၏။ ဤသို့ နှလုံးပိုက်၍ ထိုအကုသလဝိပါက်စိတ်တို့ကို ယုတ်စေ၍ ၅-ပါးသော ကာမဝိပါက်စိတ်တို့နှင့် တကွ ရူပဘုံ၌ ၆၀-သော ဝီထိစိတ်တို့ကို ရအပ်ကုန်၏-ဟု မိန့်ဆိုကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ရူပါဝစရ ဘုံ၌ ဒေါသ ဖြစ်ရန် အကြောင်းဖြစ်သော အနိဋ္ဌာရုံ မရှိသောကြောင့် ဘုံ၏ အစွမ်းဖြင့် ဒေါသ မဖြစ်၊ တဒါရုံကား ကာမဘုံ၌သာ ဖြစ်သောကြောင့် ရူပဘုံ၌ မဖြစ်။ ထိုရူပဘုံ၌ ဃာနဝိညာဏ်ဒွေး, စက္ခုဝိညာဏ်ဒွေး, ကာယဝိညာဏ်ဒွေး ကြဉ်သော အဟိတ် ဝိပါက်စိတ် ၉-ပါး, အာဝဇ္ဇန်းဒွေး, ဒေါသမုဒွေး ကြဉ်သော ဇော ၅၃-ပါးပေါင်း ၆၄-ပါးသော စိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;၂။ အရူပါဝစရဘုံ၌ ရုပ် မရှိ၊ နာမ်ချည်းသက်သက် ဖြစ်၍ တရားတော် နာရန် သောတပသာဒရုပ် စသည် မရှိသောကြောင့် သောတာပတ္တိမဂ် မဖြစ်၊ ဘာဝနာ၏ အစွမ်းဖြင့် ရူပါဝစရ တရားတို့ကို ပယ်အပ်သောကြောင့် ရူပါဝစရ စိတ်တို့မဖြစ်ကုန်၊ ရုပ်မရှိသောကြောင့် ဟသိတုပ္ပါဒ် စိတ်လည်း မဖြစ်၊ ဘာဝနာ အစွမ်းဖြင့် ပယ်အပ်သောကြောင့် အောက်ရောက်သော အရူပ စိတ်တို့သည်လည်း မဖြစ်ကုန်-ဟူလို။ အရူပ ဘုံ၌ ဒေါသမု ကြဉ်သော အကုသိုလ်စိတ် ၁၀, မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း ၁, မဟာကုသိုလ် ၈, မဟာကြိယာ ၈, အရူပ ကုသိုလ် ၄, အရူပကြိယာ ၄, သောတာပတ္တိမဂ် ကြဉ်သော လောကုတ္တရာစိတ် ၇, ပေါင်း ၄၂-ပါးသော စိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟူလို။ အသညသတ် ဗြဟ္မာကြီးများကား နာမ် တရား များကို အပြစ် မြင်၍ ဘာဝနာ၏ အစွမ်းဖြင့် ပယ်ထားသောကြောင့် နာမ်တရားများသည် ဘယ်အခါမှ မဖြစ်-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဤသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း၌ကား၊ ထိုဗြဟ္မာဘုံ၌တည်၍လည်း ဤလူ့ပြည်ကို ကြည့်ရှုကုန်သော ဗြဟ္မာတို့အား အနိဋ္ဌာရုံ၏ မဖြစ်သင့်ခြင်းကို ဆိုခြင်းငှါမတတ်ကောင်း၊ ထို့ကြောင့် ထိုအကုသလဝိပါက်စိတ်တို့နှင့်တကွ ရူပဘုံ၌ ၆၄-ပါးသော စိတ်တို့ကို ဆိုအပ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ဓမ္မာနုသာရဏီကျမ်း၌—&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ယဒါ ဗြဟ္မာနော ကာမာဝစရံ အနိဋ္ဌာရမ္မဏံ အာလမ္ဗန္တိ၊ တဒါ တံ သုဂတိယမ္ပိ အကုသလဝိပါကစက္ခု သောတဝိညာဏမနောဓါတုသန္တီရဏာနံ ဥပ္ပတ္တိ သမ္ဘဝတိ။&lt;/b&gt; ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—အကြင်အခါ၌ ဗြဟ္မာတို့သည် ကာမာဝစရဘုံ၌ ဖြစ်သော အနိဋ္ဌာရုံကို အာရုံပြုကုန်၏၊ ထိုအခါ ထိုရူပဟုဆိုအပ်သော သုဂတိဘုံ၌လည်း အကုသလဝိပါက် စက္ခုဝိညာဏ်, သောတဝိညာဏ်, မနောဓာတ်, သန္တီရဏတို့ ဖြစ်သင့်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဘုံ၏အစွမ်းဖြင့် ဝီထိစိတ်တို့ကို ဝေဖန်ခြင်းသည် ဘူမိဘောဂ မည်၏။&lt;h3&gt;နိဂုံး&lt;/h3&gt;၆၁။ &lt;b&gt;ဣစ္စေဝံ ဆဒ္ဓါရိကစိတ္တပ္ပဝတ္တိ ယထာသမ္ဘဝံ ဘဝင်္ဂန္တရိတွာ ယာဝတာယုကံ ဝီထိ ပဝတ္တတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဣတိ အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟေ ဝီထိသင်္ဂဟော နာမ စတုတ္ထော ပရိစ္ဆေဒေါ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့် ခြောက်ဒွါရ၌ဖြစ်သော စိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ဘဝင်ခြားသည်ဖြစ်၍ အသက်ရှည်သမျှ ကာလပတ်လုံး မပြတ်ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်း၌ ဝီထိသင်္ဂဟကို ဝေဖန်ရာ ဝေဖန်ကြောင်းမည်သော လေးခုတို့၏ ပြည့်ကြောင်းဖြစ်သော အပိုင်းသည် ပြီးပြီ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၆၁။ ။&lt;b&gt;ယထာသမ္ဘဝံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုထိုသော ဒွါရတို့၌၎င်း၊ ထိုထိုသော ဘဝတို့၌၎င်း ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ယာဝတာယုကံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပဋိသန္ဓေမှ နောက်၌ ဘဝကို စွဲလမ်းသည်အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော မနောဒွါရဝီထိစိတ်မှစ၍ စုတိစိတ်ဆုံးသည်တိုင်အောင်၎င်း၊ ထိုစုတိစိတ်မှ ရှေး၌ဖြစ်သော ဘဝင်အဆုံးရှိသည်တိုင်အောင်၎င်း နိရောဓသမာပတ် မဖြစ်သည်ရှိသော် မပြတ်ဖြစ်၏၊ ဤကား အဓိပ္ပါယ်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဆိုအပ်ပြီးသောစကားဖြင့် အဘိဓမ္မတ္ထဝိဘာဝနီမည်သော အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း၏အဖွင့်၌ စတုတ္ထဝီထိပိုင်းအဖွင့်သည် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ရောက်ပြီ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	!
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	!
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဘုံပိုင်း&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ဝီထိစိတ္တဝသေနေဝ၊ ပဝတ္တိ ယမုဒီရိတံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပဝတ္တိသင်္ဂဟော နာမ၊ သန္ဓိယံ ဒါနိ ဝုစ္စတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤညွှန်ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် ဝီထိစိတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ပဝတ္တိအခါ၌ ပဝတ္တိသင်္ဂဟ အမည်ရှိသော ဝီထိသင်္ဂဟကို ငါသည် မိန့်ဆိုအပ်ခဲ့ပြီ၊ ယခုအခါ ပဋိသန္ဓေအခါ၊ စုတိအခါ၌ ပဝတ္တိသင်္ဂဟ မည်သော ဝီထိမုတ္တသင်္ဂဟကို ငါသည် မိန့်ဆိုပေအံ့။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁။ ဤမျှ အတိုင်းအရှည်ရှိသော စကားအစဉ်အားဖြင့် ဝီထိသင်္ဂဟကို ပြပြီး၍၊ ယခုအခါ၌ ဝီထိမုတ္တသင်္ဂဟကို ပြခြင်းငှါ အားထုတ်လိုသော အရှင်အနုရုဒ္ဓဆရာသည် &lt;b&gt;ဝီထိစိတ္တဝသေနေဝ&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသို့ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် ဝီထိစိတ်၏ အစွမ်းဖြင့် ပဝတ္တိအခါ၌ ပဋိသန္ဓေမှ နောက်အဘို့၌ စုတိအဆုံးရှိသည်ကို ပြု၍ ပဝတ္တိသင်္ဂဟ အမည်ရှိသော ဝီထိသင်္ဂဟကို ငါသည် မိန့်ဆိုအပ်ခဲ့ပြီ၊ ယခုအခါ၌ ထိုဝီထိပိုင်း၏ အခြားမဲ့၌ ပဋိသန္ဓေအခါ၌၎င်း၊ ထိုပဋိသန္ဓေကာလနှင့် နီးသည် အဖြစ်ကြောင့် ထိုပဋိသန္ဓေကာလကို ယူသဖြင့် ယူအပ်သော စုတိကာလ၌၎င်း၊ ပဝတ္တိသင်္ဂဟ မည်သော ဝီထိမုတ္တသင်္ဂဟကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ ဤသို့ အနက်ယောဇနာခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;h3&gt;ဘုံလေးပါး&lt;/h3&gt;၃။ &lt;b&gt;တတ္ထ အပါယဘူမိ၊ ကာမသုဂတိဘူမိ၊ ရူပါဝစရဘူမိ၊ အရူပါဝစရဘူမိစေတိ စတဿော ဘူမိယော နာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ပဝတ္တိသင်္ဂဟ-ဟူသည် ပဝတ္တိအခါ ဝီထိစိတ်တို့၏ ဖြစ်ပုံဖြစ်နည်းကို ပေါင်းရုံးဖေါ်ပြသော ဝီထိပဝတ္တိသင်္ဂဟ၊ ပဋိသန္ဓေ၊ ဘဝ၊ စုတိအခါတို့၌ ဝီထိမုတ္တစိတ်တို့၏ ဖြစ်ပုံဖြစ်နည်းကို ဖေါ်ပြသော ဝီထိမုတ္တပဝတ္တိသင်္ဂဟ-ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်တွင် အောက်ပိုင်း၌ ဝီထိပဝတ္တိသင်္ဂဟကို ဖေါ်ပြပြီး၊ ယခုအခါဝယ် ဝီထိမုတ္တပဝတ္တိသင်္ဂဟကို ဖေါ်ပြပေအံ့ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုလေးပါးသော စတုက္ကတို့တွင် &lt;br&gt;(၁) အပါယ်ဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) ကာမသုဂတိဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) ရူပါဝစရဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၄) အရူပါဝစရဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;ဤလေးဘုံတို့သည် လေးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ဘုံလေးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃။ ကောင်းမှု-ဟု သမုတ်အပ်သော ကုသိုလ်မှ များသောအားဖြင့် ကင်းတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အပါယ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုအပါယ်သည်ပင်လျှင် သတ္တဝါတို့၏ ဖြစ်ရာဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဘုံ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုနှစ်ပါးသော သဘောကြောင့် အပါယ်ဘုံ-မည်၏။ တပါးမက များစွာသော စည်းစိမ်ချမ်းသာတို့၏ တည်ရာဖြစ်သောကြောင့် တင့်တယ်၏၊ ရောက်အပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဂတိ&lt;/b&gt;-လည်းမည်၏၊ ထိုသို့ တင့်တယ်သော ဂတိဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သုဂတိ&lt;/b&gt;-မည်၏။ ကာမတဏှာ၏ ကျင်လည်ရာ-ဟု ဆိုအပ်သော သုဂတိဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ကာမသုဂတိ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုကာမသုဂတိသည်ပင် ဘုံဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ကာမသုဂတိဘုံ&lt;/b&gt; မည်၏။ ကြွင်းသော &lt;b&gt;ရူပါဝစရဘူမိ&lt;/b&gt;-စသောပုဒ်တို့ကိုလည်း ဤနည်းအတိုင်း မှတ်အပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ များသောအားဖြင့် ကုသိုလ်ကောင်းမှုမှ ကင်းသောကြောင့် အပါယ်-မည်၏၊ အပ္ပကအားဖြင့်ကား နဂါး၊ ဂဠုန် စသော တိရစ္ဆာန်တို့အား ကုသိုလ်ကောင်းမှုဖြစ်သေး၏။ ထိုအပါယ်သည်ပင် ဖြစ်ရာဌာနဖြစ်သောကြောင့် ဘုံ-မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုသူတို့သည် ရောက်အပ်သောကြောင့် ဂတိ-မည်၏၊ တင့်တယ်မြင့်မြတ်သော ဂတိဖြစ်သောကြောင့် သုဂတိ-မည်၏၊ ကာမတဏှာနှင့် တကွဖြစ်သော သုဂတိသည် ကာမသုဂတိ-မည်၏၊ (အကြွင်းသိသာ)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အပါယ်လေးဘုံ&lt;/h3&gt;၄။ &lt;b&gt;နိရယော၊ တိရစ္ဆာနာနိ၊ ပေတ္တိဝိသယော၊ အသုရကာယာ စေတိ အပါယဘူမိ စတုဗ္ဗိဓာ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုဘုံလေးပါးတို့တွင် ငရဲဘုံ၎င်း၊ တိရစ္ဆာန်ဘုံ၎င်း၊ ပြိတ္တာဘုံ၎င်း၊ အသုရကာယ်ဘုံ၎င်း၊ ဤသို့ အပါယ်ဘုံသည် လေးပါးအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;အပါယ်လေးဘုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄။ ချမ်းသာမှ ကင်းသောကြောင့် &lt;b&gt;နိရယ&lt;/b&gt; မည်၏၊ အောက်အဘို့အားဖြင့် ဝ-မီလာအားဖြင့် သွားတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;တိရစ္ဆာန်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုတိရစ္ဆာန်တို့၏ အမျိုးသည် ဝါ-ခန္ဓာဖြစ်ရာ အထူးသည် &lt;b&gt;တိရစ္ဆာနာနိ&lt;/b&gt; မည်၏။ “ထိုခန္ဓာတို့၏ ဖြစ်ခြင်းအထူးဖြင့် သတ္တဝါတို့သည် မရောနှောကုန်သော်လည်း ဇာတ်တူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ရောနှောကုန်သကဲ့သို့ ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ ထိုသို့ ရောယှက်သကဲ့သို့ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် &lt;b&gt;ယောနိ&lt;/b&gt;-မည်၏။ ထိုယောနိဟူသည် တရားကိုယ်အားဖြင့် ခန္ဓာတို့၏ ဖြစ်ခြင်းအထူးတည်း။ ဝါ-ခန္ဓာတို့၏ ဖြစ်ခြင်းအထူးသည် ယောနိမည်၏၊ ချမ်းသာမှ ဝေးသောအားဖြင့် ဖြစ်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပေတ&lt;/b&gt;-မည်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ချမ်းသာသုခမှ ကင်းသောကြောင့် ငရဲ-မည်၏။&lt;br&gt;၂။ လူနတ်တိုက်၊ မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်ဟူသော အထက်သို့ တက်ရောက်ခြင်းမရှိ၊ နိမ့်သောအားဖြင့် အောက်အဘို့ဟုဆိုအပ်သော ငရဲစသည့် ဘဝသာ လားတက်ရောက်တတ်သောကြောင့် တိရစ္ဆာန်-မည်၏။ သို့သော် ဘာနတ်သား စသော တိရစ္ဆာန်များကား နတ်ပြည်သုဂတိသို့ ရောက်သည်ကို ထောက်၍ ယေဘုယျနည်းအားဖြင့်သာ ဆိုအပ်၏-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;၃။ သတ္တဝါတို့သည် ရောယှက်မှု မရှိကြသော်လည်း ဇာတ်တူသဖြင့် ရောယှက်ကဲ့သို့ အတူတကွ ခန္ဓာတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ယောနိမည်၏၊ ဝါ-ဘုံမည်၏၊ တိရစ္ဆာန်၏ ဘုံသည် တိရစ္ဆာနာနိ-မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;နိဇ္ဈာမတဏှိကာ&lt;/b&gt; အစရှိသည် အပြားရှိကုန်သော ပြိတ္တာတို့၏ ဖြစ်ရာသည် &lt;b&gt;ပေတ္တိဝိသယ&lt;/b&gt; မည်၏။ အထူးကို ဆိုဦးအံ့၍ နိရယ စသော သဒ္ဓါတို့တွင် “တိရစ္ဆာနယောနိ၊ ပေတ္တဝိသယ” သဖြင့် ခန္ဓာတို့ကိုသာလျှင် ဘုံ-ဟု ယူခြင်းဖြစ်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် ခန္ဓာကိုသာ ဘုံ-ဟု ယူရပါသနည်း-ဟူမူ ထိုတိရစ္ဆာန်နှင့် ပြိတ္တာတို့အား ထိုသို့ သဘောရှိသော ပိုင်းခြားထားသော အရပ်မရှိသောကြောင့်တည်း။ တနည်းကား—ထိုတိရစ္ဆာန် ပြိတ္တာတို့သည် တောခြေ၊ တောင်ခြေ အစရှိသော အကြင်အရပ်၌ အမြဲနေထိုင်ကုန်၏၊ ထိုသို့သဘောရှိသော တည်ရာ၏ အစွမ်းဖြင့် အရပ်ကိုလည်း ယူအပ်၏။ အစိုးရသည် အဖြစ် မြူထူးခြင်း အစရှိသည်တို့ဖြင့် မဖြိုးထူးတတ်ကုန်သောကြောင့်၊ ပြိတ္တာအသုရာတို့သည် &lt;b&gt;အသုရာ&lt;/b&gt;-မည်ကုန်၏။ ဤပြိတ္တာအသုရာမှ တပါးကုန်သော နတ်အသုရာတို့သည်ကား-တာဝတိံသာနတ်တို့နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အသုရာ&lt;/b&gt;-မည်ကုန်၏။ ဤ &lt;b&gt;အသုရကာယ&lt;/b&gt;-ပုဒ်၌ ပြိတ္တာအသုရာတို့ကိုသာလျှင် ယူရသည်၊ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ပြိတ္တာအသုရာမှ တပါးကုန်သော နတ်အသုရာတို့ကို တာဝတိံသာနတ်တို့၌ ယူလိုသောကြောင့်တည်း၊ ထို့ကြောင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည်&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တာဝတိံသေသု ဒေဝေသု၊ ဝေပစိတ္တိသုရာဂတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—တာဝတိံသာနတ်တို့၌ ဝေပစိတ္တိအသုရာတို့သည် အတွင်းဝင်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ချမ်းသာမှ ဝေးသောအားဖြင့် ဖြစ်တတ်သောကြောင့် ပေတ-မည်၏၊ ပေတတို့၏ ဖြစ်ရာဘုံသည် ပေတ္တိဝိသယ-မည်၏။&lt;br&gt;အသုရာတို့၏ အပေါင်းသည် အသုရကာယ-မည်၏၊ ထိုတိရစ္ဆာန်၊ ပြိတ္တာ၊ အသူရကာယ်တို့သည် ငရဲကဲ့သို့ ဘုံသီးခြားမရှိ၊ ခန္ဓာတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည်ပင် ဘုံမည်၏။&lt;br&gt;တနည်း–တော တောင် စသည်ပင်လျှင် ဘုံမည်၏-ဟုသိ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ကာမသုဂတိ ၇-ဘုံ&lt;/h3&gt;၅။ &lt;b&gt;မနုဿာ၊ စာတုမဟာရာဇိကာ၊ တာဝတိံသာ၊ ယာမာ၊ တုသိတာ၊ နိမ္မာနရတိ၊ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီ စေတိ ကာမသုဂတိဘူမိ သတ္တဝိဓာ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) လူ့ဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) စာတုမဟာရာဇ်နတ်ဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) တာဝတိံသာနတ်ဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၄) ယာမာနတ်ဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၅) တုသိတာနတ်ဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၆) နိမ္မာနရတိနတ်ဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၇) ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိနတ်ဘုံ၎င်း၊ ဤသို့ ကာမသုဂတိဘုံသည် ၇-ပါး အပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;ကာမသုဂတိ ၇-ဘုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅။ သတိရဲရင့်သည်အဖြစ်၊ ရဟန်းအဖြစ်အား လျော်သည်အဖြစ် အစရှိကုန်သော ဂုဏ်တို့ဖြင့် မြတ်သောစိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ ထိုသတ္တဝါတို့အား မြတ်သောစိတ်ရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;မနုဿ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် မဟုတ်ပါလော၊ လွန်မြတ်သောသတိ၊ လွန်မြတ်သောပညာ အစရှိသော ဂုဏ်ထူးသို့ ရောက်ကုန်သော မြတ်စွာဘုရား အစရှိသော အရှင်တို့သည်လည်း လူဖြစ်သော သူတို့သာတည်း။ ဆက်၍ဆိုဦးအံ့၍ ဆိုအပ်ပြီးသော ဝိဂြိုဟ်၌ ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်း၌ နေကုန်သော သူတို့သည်သာလျှင် မုချအားဖြင့် လူမည်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ သတိစသော လောကုတ္တရာဂုဏ်ထူး၊ ရဲရင့်သော ဂုဏ်ထူး၊ ရဟန်းပိုင်းဖြစ်နိုင်သော ဂုဏ်ထူးတို့ဖြင့် မြတ်သောစိတ်ရှိသောကြောင့် မနုဿ-မည်၏။ လူတို့၏နေရာဖြစ်ရာသည် လူ့ဘုံမည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုဇမ္ဗူဒိပ်၌နေသော သူတို့နှင့် တူသောရုပ် စသည်ရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ကျွန်းငယ်တို့၌ နေသော သူတို့နှင့်အတူ တပါးသော ကျွန်းကြီးတို့၌ နေသော သူတို့ကိုလည်း လူ-ဟူ၍ပင် ဆိုအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;လောကီသဒ္ဒါ ဆရာကြီးတို့သည်ကား-မနု မည်သော ကမ္ဘာဦးအစမင်း၏ သားဖြစ်ကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;မနုဿ&lt;/b&gt;-မည်ကုန်၏-ဟု ဆိုကြကုန်၏။ လူတို့၏နေရာဘုံသည် ဤကာမသုဂတိ ၇-ဘုံအရာ၌ &lt;b&gt;မနုဿ&lt;/b&gt;-မည်ကုန်၏၊ ကြွင်းသော စာတုမဟာရာဇိက အစရှိသော ပုဒ်တို့၌လည်း ဤအတူ မှတ်အပ်၏၊ ထိုနတ်တို့အား နတ်မင်းကြီး ၄-ယောက်တို့၌ ခစားခြင်းရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;စာတုမဟာရာဇိက&lt;/b&gt;-မည်ကုန်၏။ တနည်းကား— “နတ်မင်းကြီးလေးယောက်တို့၏ နေရာဖြစ်၍ ဖြစ်သော စာတုမဟာရာဇ်နတ်ပြည်၌ ဖြစ်သောကြောင့် စာတုမဟာရာဇိက-မည်ကုန်၏။ မာဃလုလင်နှင့်အတူ ၃၃-ယောက်ကုန်သော ကုသိုလ်ပြုဘက်ဖြစ်သော သူတို့သည် ဤနတ်ပြည်၌ ဖြစ်ကုန်၏၊ ထိုသို့ ၃၃-ယောက်သော နတ်တို့၏ ဖြစ်ရာဖြစ်သောကြောင့် ထိုသူတို့၏ ဖြစ်ရာအရပ်သည် &lt;b&gt;တေတ္တိံသ&lt;/b&gt;-မည်၏၊ ထို &lt;b&gt;တေတ္တိံသ&lt;/b&gt;ပုဒ်သည်ပင်လျှင် နိရုတ္တိနည်းဖြင့် &lt;b&gt;တာဝတိံသာ&lt;/b&gt; ဖြစ်၏။ ထိုနတ်တို့အား တာဝတိံသာ-ဟုဆိုအပ်သောနေရာရှိသောကြောင့် တာဝတိံသာ-ဟုလည်း ဆရာတို့ ဆိုကြကုန်သေး၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆက်၍ ဆိုဦးအံ့— “သဟဿံ စာတုမဟာရာဇိကာနံ၊ သဟဿံ တာဝတိံသာနံ”ဟု ဟောတော်မူသောကြောင့် ကြွင်းသော စကြာဝဠာတိုက်တို့၌လည်း ကာမာဝစရနတ်ပြည် ခြောက်ဘုံတို့သည် ရှိကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ဤတာဝတိံသာစသော အမည်သည် ထိုနတ်ဘုံ၏ အမည်မျှသာတည်း၊ ဤသို့ယူအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ နတ်မင်းကြီးလေးယောက်တို့၌ ခစားတတ်သောကြောင့်၎င်း၊ နတ်မင်းကြီးလေးယောက်တို့၏ နေရာအရပ်၌ ဖြစ်တတ်သောကြောင့်၎င်း၊ စာတုမဟာရာဇ်နတ်-မည်၏။ ထိုစာတုမဟာရာဇ်နတ်တို့၏ နေရာဖြစ်သောကြောင့် စာတုမဟာရာဇ်ဘုံ-မည်၏။&lt;br&gt;၂။ မာဃလုလင်နှင့် တကွ ကောင်းမှုပြုဘက် သုံးကြိမ် သုံးယောက်သောသူတို့၏ နေရာဖြစ်ရာဖြစ်သောကြောင့် တာဝတိံသာဘုံ-မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဆင်းရဲမှ ကင်းသောကြောင့် &lt;b&gt;ယာမာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ မိမိ၏ ကြက်သရေစည်းစိမ်ဖြင့် နှစ်သက်ခြင်းသို့ ရောက်သောကြောင့် &lt;b&gt;တုသိတာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ထိုနတ်တို့အား မိမိသည်ဖန်ဆင်းသော စည်းစိမ်၌ မွေ့လျော်ခြင်းရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;နိမ္မာနရတိ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ သူတပါးတို့သည် ဖန်ဆင်းအပ်ကုန်သော စည်းစိမ်တို့၌ မိမိအလိုသို့ လိုက်စေတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ရူပပဌမဈာန် ၃-ဘုံ&lt;/h3&gt;၇။ &lt;b&gt;ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာ၊ ဗြဟ္မပုရောဟိတာ၊ မဟာဗြဟ္မာ စေတိ ပဌမဈာနဘူမိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) ဗြဟ္မပုရောဟိတာဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) မဟာဗြဟ္မာဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;ဤသို့ ပဌမဈာန်ဘုံသည် ၃-ပါး အပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;ရူပပဌမဈာန် ၃-ဘုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၇။ မဟာဗြဟ္မာတို့၏ အလုပ်အကျွေးဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ထိုမဟာဗြဟ္မာတို့၏ ပရိသတ်၌ ဖြစ်သောကြောင့်&lt;hr&gt; ၁။ ပူပန်ထန်ပြင်းဆင်းရဲခြင်း အဝဝတို့မှ ကင်းလွတ်၍ နတ်ဖြစ်သော ချမ်းသာအဝတ္တိနှင့် ပြည့်စုံစွာ ခံစားရသောကြောင့် ယာမာ-မည်၏၊ ယာမာန်နေရာဖြစ်ရာသည် ယာမာဘုံ-မည်၏။&lt;br&gt;၂။ မိမိ၏ စည်းစိမ်ရိပ်ငြိမ် အထွေထွေ အသရေနှင့် ပြည့်စုံ၍ နှစ်သက်ခြင်းသို့ ရောက်သောကြောင့် တုသိတာ-မည်၏၊ တုသိတာနတ်တို့၏ နေရာဖြစ်သည် တုသိတာဘုံမည်၏။&lt;br&gt;၃။ မိမိတို့သည် ဖန်ဆင်းအပ်သော နတ်ဘုံနတ်နန်း၌ မွေ့လျော်တတ်သောကြောင့် နိမ္မာနရတိနတ်-မည်၏၊ နိမ္မာနရတိနတ်တို့၏ နေရာဖြစ်ရာဘုံသည် နိမ္မာနရတိဘုံ-မည်၏။&lt;br&gt;၄။ သူတပါးတို့ ဖန်ဆင်းအပ်သော စည်းစိမ်ချမ်းသာ၌ မိမိအလိုလိုက်တတ်သောကြောင့် ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနတ်-မည်၏။ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနတ်တို့၏ နေရာဖြစ်ရာဘုံသည် ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိဘုံ-မည်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ထိုမဟာဗြဟ္မာတို့၏ ပုရောဟိတ်အရာ၌ တည်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဗြဟ္မပုရောဟိတ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ဈာန်အစရှိကုန်သော ထိုထိုဂုဏ်ထူးတို့ဖြင့် ကြီးပွါးကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဗြဟ္မာ&lt;/b&gt;-မည်ကုန်၏။ အဆင်းနှင့် ပြည့်စုံသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ရှည်သော အသက်ရှိသည်၏ အဖြစ် အစရှိသော ဂုဏ်တို့ကြောင့်၎င်း၊ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာဗြဟ္မာတို့ထက် မြတ်ကုန်သော ဗြဟ္မာဖြစ်ကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;မဟာဗြဟ္မာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ထိုသုံးပါးကုန်သော ဗြဟ္မာတို့သည် အထူးသဖြင့် မြတ်သည်၏ အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အရောင်တို့ဖြင့် ထွန်းတောက်ပသော တူသော အပြင်၌ နေကုန်၏။&lt;h3&gt;ဒုတိယဈာန် ၃-ဘုံ&lt;/h3&gt;၈။ &lt;b&gt;ပရိတ္တာဘာ၊ အပ္ပမာဏာဘာ၊ အာဘဿရာ စေတိ ဒုတိယဈာနဘူမိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) ပရိတ္တာဘာဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) အပ္ပမာဏာဘာဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) အာဘဿရာဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;ဤသို့ ဒုတိယဈာန်ဘုံသည် သုံးပါးအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;ဒုတိယဈာန် ၃-ဘုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၈။ ထိုဗြဟ္မာတို့အား အထက်ဗြဟ္မာတို့အောက် နည်းသော အရောင်ရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;ပရိတ္တာဘာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ထိုဗြဟ္မာ&lt;hr&gt; ၁။ မဟာဗြဟ္မာတို့၏ အလုပ်အကျွေးပရိသတ်ဖြစ်သောကြောင့် ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာ-မည်၏။&lt;br&gt;၂။ မဟာဗြဟ္မာတို့၏ ပုရောဟိတ်အရာ၌ တည်သောကြောင့် ဗြဟ္မပုရောဟိတ-မည်၏။&lt;br&gt;၃။ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာဗြဟ္မာတို့ထက် အသက်ရှည်ခြင်း၊ အဆင်းလှခြင်း စသည်တို့ဖြင့် မြင့်မြတ်သောကြောင့် မဟာဗြဟ္မာ-မည်၏။ ဤဗြဟ္မာသုံးဦးတို့၏ မြတ်သော ရတနာရောင်တို့ဖြင့် တောက်ပသော တူမျှသောဘုံအပြင်သည် ပဌမဗြဟ္မာသုံးပါးတို့၏ ဘုံမည်၏။&lt;br&gt;၄။ အပ္ပမာဏာဘာ၊ အာဘဿရာ ဗြဟ္မာတို့အောက် နည်းသော အရောင်အလင်းရှိသောကြောင့် ပရိတ္တာဘာ-မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တို့အား အတိုင်းအရှည်မရှိသော အရောင်ရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အပ္ပမာဏာဘာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ထိုဗြဟ္မာတို့အား တိမ်တိုက်မှလျှပ်စစ်ပြက်သကဲ့သို့ ပီတိနှင့်တကွဖြစ်သော ဈာန်ကြောင့်ဖြစ်သော ခန္ဓာအစဉ်ရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် အရောင်သည် ထိုမှဤမှ ထွက်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အာဘဿရာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ တနည်းကား—ဆီမီးတိုင်၏ အလျှံကဲ့သို့ ထိုဗြဟ္မာတို့၏ ကိုယ်မှအရောင်သည် ပြတ်၍ပြတ်၍ ကျသကဲ့သို့ ထွက်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အာဘဿရာ&lt;/b&gt;-မည်ကုန်၏။ တနည်းကား—အကြင်ဆိုအပ်ပြီးသော အရောင်ဖြင့် ထွန်းတောက်ပလေ့ရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အာဘဿရာ&lt;/b&gt;-မည်၏။ ထိုသုံးပါးကုန်သော ဗြဟ္မာတို့သည်လည်း အထူးသဖြင့် မြတ်ကုန်သည်အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အရောင်တို့ဖြင့် ထွန်းတောက်ပသော တူသော အပြင်၌ နေကုန်၏။&lt;h3&gt;တတိယဈာန် ၃-ဘုံ&lt;/h3&gt;၉။ &lt;b&gt;ပရိတ္တသုဘာ၊ အပ္ပမာဏသုဘာ၊ သုဘကိဏှာ စေတိ တတိယဈာနဘူမိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) ပရိတ္တသုဘာဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) အပ္ပမာဏသုဘာဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) သုဘကိဏှာဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;ဤသို့ တတိယဈာန်ဘုံသည် သုံးပါးအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;တတိယဈာန် ၃-ဘုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၉။ တခဲနက်သော မတုန်လှုပ်သော ကိုယ်ရောင်ကို &lt;b&gt;သုဘာ&lt;/b&gt; ဟု ဆိုအပ်၏။ ထိုဗြဟ္မာတို့အား အထက်ဗြဟ္မာတို့အောက် သေးငယ်&lt;hr&gt; ၁။ အတိုင်းအရှည်မရှိသော အရောင်ရှိသောကြောင့် အပ္ပမာဏာဘာ-မည်၏။&lt;br&gt;၂။ အရောင်သည် ကိုယ်မှထွက်၍ ထိုမှဤမှ ထွက်ကာ ထွန်းလင်းတတ်သောကြောင့် အာဘဿရာ-မည်၏။ ဗြဟ္မာသုံးဦးတို့၏ အထူးသဖြင့် မြတ်သော ရတနာရောင်တို့ဖြင့် တောက်ပသော တူမျှသောဘုံအပြင်သည် ဒုတိယဗြဟ္မာသုံးပါးတို့၏ ဘုံမည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သော ကိုယ်ရောင်ရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;ပရိတ္တသုဘာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ထိုဗြဟ္မာတို့အား အတိုင်းအရှည်မရှိသော ကိုယ်ရောင်ရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အပ္ပမာဏသုဘာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ အရောင်အပေါင်း-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော တင့်တယ်ခြင်းတို့နှင့် ပြွမ်းကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;သုဘကိဏှာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ &lt;b&gt;သုဘကိဏှာ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်လျက် အာ-သဒ္ဒါကို ရဿအဖြစ်ပြု၍ အဆုံး ဏ-အက္ခရာကို ဟ-ပြု၍ သုဘကိဏှာ-ဟု ဆိုအပ်၏။ ထိုဗြဟ္မာတို့သည်လည်း အထူးသဖြင့် မြတ်ကုန်သည်အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အရောင်တို့ဖြင့် ထွန်းတောက်ပသော တူသော အပြင်၌ နေကုန်၏။&lt;h3&gt;စတုတ္ထဈာန် ၇-ဘုံ&lt;/h3&gt;၁၀။ &lt;b&gt;ဝေဟပ္ဖလာ၊ အသညသတ္တာ၊ သုဒ္ဓါဝါသာ စေတိ စတုတ္ထဈာနဘူမီတိ ရူပါဝစရဘူမိ သောဠသ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဝေဟပ္ဖိုလ်ဘုံ၎င်း၊ အသညသတ်ဘုံ၎င်း၊ သုဒ္ဓါဝါသ ၅-ဘုံ၎င်း၊ ဤသို့ စတုတ္ထဈာန်ဘုံ ၇-ပါးအပြားရှိ၏၊ ဤသို့ ရူပါဝစရဘုံသည် ၁၆-ပါးအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;စတုတ္ထဈာန် ၇-ဘုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၀။ ထိုဗြဟ္မာတို့အား ဈာန်အာနုဘော်ကြောင့်ဖြစ်သော ကြီးကျယ်ပြန့်ပြောသောအကျိုးရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;ဝေဟပ္ဖိုလ်&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ထိုဗြဟ္မာတို့အား သညာ၌ တပ်ခြင်းကင်းသော ဘာဝနာကြောင့်&lt;hr&gt; ၁။ အထက်ဘုံ၌ဖြစ်သော ဗြဟ္မာတို့အောက် နည်းသော တခ်နက်ဖြစ်၍ မတုန်မလှုပ် တင့်တယ်ကောင်းမြတ်သော ကိုယ်ရောင်ရှိသောကြောင့် ပရိတ္တသုဘာ-မည်၏။&lt;br&gt;၂။ အတိုင်းအရှည်မရှိသော တခ်နက်ဖြစ်၍ မတုန်မလှုပ် တင့်တယ်ကောင်းမြတ်သော ကိုယ်ရောင်ရှိသောကြောင့် အပ္ပမာဏသုဘာ-မည်၏။&lt;br&gt;၃။ တခ်နက်ဖြစ်၍ မတုန်မလှုပ် တင့်တယ်ကောင်းမြတ်သော ကိုယ်ရောင်တို့ဖြင့် ထက်ဝန်းကျင်ပြွမ်းသောကြောင့် သုဘကိဏှာ-မည်၏။ ဤဗြဟ္မာသုံးဦးတို့၏ အထူးသဖြင့် မြတ်သော ရတနာရောင်တို့ဖြင့် တောက်ပသော တူမျှသောဘုံအပြင်သည် တတိယဗြဟ္မာသုံးဦးတို့၏ ဘုံမည်၏။&lt;br&gt;၄။ ဈာန်၏အာနုဘော်ကြောင့်ဖြစ်သော ကြီးကျယ်ပြန့်ပြောသောအကျိုးရှိသောကြောင့် ဝေဟပ္ဖိုလ်-ဗြဟ္မာမည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်သော ရုပ်စဉ်မျှသာရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် သညာသည်၎င်း၊ ထိုသညာကို အရင်းပြုသဖြင့် ဆိုအပ်ကုန်သော ကြွင်းသော နာမ်ခန္ဓာတို့သည်၎င်း မရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အသညသတ်&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ထိုသညာမရှိသော ဗြဟ္မာတို့သည်သာလျှင် သတ္တဝါလည်းမည်ကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;အသညသတ္တ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ထိုဗြဟ္မာတို့သည်လည်း အထူးသဖြင့် မြတ်ကုန်သည်အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အရောင်တို့ဖြင့် ထွန်းတောက်ပသော တူသော အပြင်၌ နေကုန်၏။ စင်ကြယ်ကုန်သော အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏သာလျှင် နေရာဖြစ်ကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;သုဒ္ဓါဝါသ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား—ထိုဗြဟ္မာတို့အား ချစ်ခြင်း၊ မုန်းခြင်းမရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် စင်ကြယ်သောနေရာရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;သုဒ္ဓါဝါသ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ထိုဗြဟ္မာတို့၏ နေရာဘုံသည်လည်း ဌာနူပစာအားဖြင့် သုဒ္ဓါဝါသ-မည်၏။&lt;h3&gt;သုဒ္ဓါဝါသ ၅-ဘုံ&lt;/h3&gt;၁၁။ &lt;b&gt;အဝိဟာ၊ အတပ္ပါ၊ သုဒဿာ၊ သုဒဿီ၊ အကနိဋ္ဌာ စေတိ သုဒ္ဓါဝါသဘူမိ ပဉ္စဝိဓာ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) အဝိဟာဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) အတပ္ပါဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) သုဒဿာဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၄) သုဒဿီဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၅) အကနိဋ္ဌာဘုံ၎င်း၊ ဤ သုဒ္ဓါဝါသဘုံသည် ငါးပါးအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;သုဒ္ဓါဝါသ ၅-ဘုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၁။ ဤငါးပါးသော အပြင်တို့တွင် ပဌမအပြင်၌ နေကုန်သော ဗြဟ္မာတို့သည် စိုးစဉ်းမျှသော ကာလ၌ မိမိ၏နေရာကို မစွန့်&lt;hr&gt; ၁။ သညာ၌ ရွံရှာစက်ဆုပ်သော ဘာဝနာ၏ အစွမ်းဖြင့် သညာနှင့်တကွသော နာမ်ခန္ဓာတို့၏ မရှိသောကြောင့်၎င်း၊ သတ္တဝါလည်းဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ အသညသတ္တ-ဗြဟ္မာမည်၏။ ဤဗြဟ္မာ ၂-ဦးတို့၏ အထူးသဖြင့် အလွန်မြတ်သော ရတနာရောင်တို့ဖြင့် တောက်ပသော တူသောဘုံအပြင်သည် စတုတ္ထဈာန်ဘုံမည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သောကြောင့် &lt;b&gt;အဝိဟာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ဒုတိယအပြင်၌ နေကုန်သော ဗြဟ္မာတို့သည် တစုံတခုသော အကြောင်းကြောင့် မပူပန်ကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;အတပ္ပ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ တတိယအပြင်၌ နေကုန်သော ဗြဟ္မာတို့သည် အလွန်မြတ်သော အရောင်အဆင်းရှိ၍ ချမ်းသာသောသဘောဖြင့် ရှုအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သုဒဿာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ စတုတ္ထအပြင်၌ နေကုန်သော ဗြဟ္မာတို့သည် အလွန်စင်ကြယ်သော စက္ခုဝိညာဏ်ရှိ၍ ချမ်းသာသဖြင့် အဆင်းကို မြင်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သုဒဿီ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ ပဉ္စမအပြင်၌ နေကုန်သော ဗြဟ္မာတို့သည် လွန်သော စည်းစိမ်ဂုဏ်သိရ်ရှိသည်ဖြစ်၍ ထိုဗြဟ္မာတို့အား စည်းစိမ်ဂုဏ်သိရ်ငယ်သော အဖြစ်မရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အကနိဋ္ဌာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အရူပ ၄-ဘုံ&lt;/h3&gt;၁၂။ &lt;b&gt;အာကာသာနဉ္စာယတနဘူမိ၊ ဝိညာဏဉ္စာယတနဘူမိ၊ အာကိဉ္စညာယတနဘူမိ၊ နေဝသညာနာသညာယတနဘူမိ စေတိ အရူပဘူမိ စတုဗ္ဗိဓာ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁။ အနည်းငယ်သော ကာလအားဖြင့် မိမိနေရာဌာနကို မစွန့်တတ်သောကြောင့် အဝိဟာဗြဟ္မာ-မည်၏၊ ထိုဗြဟ္မာတို့၏ နေရာဖြစ်သော ဘုံသည် အဝိဟာဗြဟ္မာဘုံ-မည်၏။&lt;br&gt;၂။ တစုံတခုသောအကြောင်းဖြင့် ပူလောင်ခြင်းမရှိသောကြောင့် အတပ္ပဗြဟ္မာ-မည်၏။ ထိုဗြဟ္မာတို့၏ နေရာဖြစ်သောဘုံသည် အတပ္ပဗြဟ္မာဘုံ-မည်၏။&lt;br&gt;၃။ လွန်ကဲသောကောင်းသော အဆင်းရှိ၍ ချမ်းသာသဖြင့် ကြည့်အပ်သောကြောင့် သုဒဿာဗြဟ္မာ-မည်၏၊ ထိုဗြဟ္မာတို့၏ နေရာဖြစ်သောဘုံသည် သုဒဿာဗြဟ္မာဘုံ-မည်၏။&lt;br&gt;၄။ အလွန်ပင်စင်ကြယ်သော စက္ခုဝိညာဏ်ရှိ၍ ချမ်းသာစွာ မြင်နိုင်သောကြောင့် သုဒဿီဗြဟ္မာ-မည်၏၊ ထိုဗြဟ္မာတို့၏ နေရာဖြစ်သောကြောင့် သုဒဿီဗြဟ္မာဘုံ-မည်၏။&lt;br&gt;၅။ လွန်ကဲသော စည်းစိမ်ဂုဏ်သိရ်ရှိသဖြင့် စည်းစိမ်ဂုဏ်သိရ်သေးငယ်မှုမရှိသောကြောင့် အကနိဋ္ဌဗြဟ္မာ-မည်၏၊ ထိုဗြဟ္မာတို့၏ နေရာဖြစ်သောကြောင့် အကနိဋ္ဌဗြဟ္မာဘုံမည်၏။&lt;br&gt;ဤဘုံငါးပါးသည် ကာမရာဂါသယ၊ ပဋိဃာနုသယတို့ မရှိသဖြင့် အလွန်စင်ကြယ်တော်မူကြသော အနာဂါမ်၊ ရဟန္တာအရှင်တို့၏ နေရာဖြစ်သောကြောင့် သုဒ္ဓါဝါသဘုံမည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၁) အာကာသာနဉ္စာယတနဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) ဝိညာဏဉ္စာယတနဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) အာကိဉ္စညာယတနဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၄) နေဝသညာနာသညာယတနဘုံ၎င်း၊ &lt;br&gt;ဤသို့ အရူပဘုံသည် လေးပါးအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;အရူပ ၄-ဘုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၂။ အပိုင်းအခြားမရှိသော ကသိုဏ်းကို ခွ၍ရအပ်သော ကောင်းကင်အာရုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော ပဌမအရူပဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာလေးပါးတို့သည်ပင်လျှင် အာရမ္မဏဘုံ၏ အစွမ်းဖြင့် &lt;b&gt;အာကာသာနဉ္စာယတနဘုံ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား—ထိုပဌမအရူပဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာလေးပါးတို့ဖြင့် ပိုင်းခြားအပ်သောအရပ်သည် ဌာနဘုံ၏ အစွမ်းဖြင့် အာကာသာနဉ္စာယတနဘုံမည်၏၊ ကြွင်းသော ဝိညာဏဉ္စာယတနဘုံ စသည်တို့၌လည်း ဤအတူပင် မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;ဘုံ၌ ပုဂ္ဂိုလ်ရ ဂါထာ&lt;/h3&gt;၁၃။ &lt;b&gt;ပုထုဇ္ဇနာ န လဘန္တိ၊ သုဒ္ဓါဝါသေသု သဗ္ဗထာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သောတာပန္နာ စ သကဒါ၊ ဂါမိနော စာပိ ပုဂ္ဂလာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အရိယာ န လဘန္တိ၊ အသညာပါယဘူမိသု။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သေသဌာနေသု လဘန္တိ၊ အရိယာ အနရိယာ စ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဣဒမေတ္ထ ဘူမိစတုက္ကံ။&lt;hr&gt; ၁။ ကသိုဏ်း ၉-ပါးမှ ခွ၌ရအပ်သော ကောင်းကင်ပညတ်သည် အာကာသာနာယတနရာ၏၎င်း၊ ပဋိသန္ဓေဖြစ်သော ပဌမဈာန်ဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာ၏၎င်း တည်ရာဖြစ်သောကြောင့် အာကာသာနဉ္စာယတနဘုံ-မည်၏၊&lt;br&gt;တနည်း-အာကာသာနဉ္စာယတန ကုသိုလ်ဈာန်စိတ်သည်၎င်း၊ ပဋိသန္ဓေဖြစ်သော အာကာသာနဉ္စာယတန ဝိပါက်စိတ်သည်၎င်း၊ မိမိနှင့် သမ္ပယုတ်ဖြစ်သော တရားတို့၏ မှီရာဖြစ်သောကြောင့် အာကာသာနဉ္စာယတနဘုံ-မည်၏၊ (ကြွင်းအရူပဘုံများကိုလည်း နည်းတူသိ။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သုဒ္ဓါဝါသဘုံ၌ ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း၊ သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း၊ သကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း မရအပ်ကုန်၊ အသညသတ်ဘုံ၊ အပါယ်ဘုံတို့၌ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်ရှစ်ယောက်တို့ကို မရအပ်ကုန်၊ သုဒ္ဓါဝါသဘုံ၊ အပါယ်ဘုံ၊ အသညသတ်ဘုံတို့မှ ကြွင်းကုန်သော ၂၁-ဘုံတို့၌ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း၊ ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ် ၃-ယောက်တို့ကို၎င်း ရအပ်ကုန်၏။ ဤဆိုအပ်ပြီးသည်ကား ဤဝီထိမုတ္တသင်္ဂဟအရာ၌ ဘူမိစတုက္ကတည်း။&lt;h3&gt;ဘုံ၌ ပုဂ္ဂိုလ်ရ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၃။ ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း၊ သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း၊ သကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း၊ သုဒ္ဓါဝါသဘုံတို့၌ ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် မရအပ်ကုန်၊ ဤသို့ပုဒ်စပ်ခြင်း အနက်ပေးခြင်းကို ပြုအပ်၏။ ပုထုဇဉ်အစရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ပယ်သဖြင့် အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့ကိုသာ ထိုသုဒ္ဓါဝါသဘုံ၌ ရခြင်းကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သေသဌာနေသု&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို သုဒ္ဓါဝါသဘုံ၊ အပါယ်ဘုံ၊ အသညသတ်ဘုံမှ ကြဉ်အပ်ကုန်သော ကြွင်းသောဘုံတို့၌ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း၊ အရိယာမဟုတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း ရအပ်ကုန်၏-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဘူမိစတုက္က အဖွင့်ပြီး၏။&lt;h3&gt;အပါယ်ပဋိသန္ဓေ&lt;/h3&gt;၁၅။ &lt;b&gt;တတ္ထ အကုသလဝိပါကုပေက္ခာသဟဂတသန္တိရဏံ အပါယဘူမိယံ ဩက္ကန္တိက္ခဏေ ပဋိသန္ဓိ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁။ သုဒ္ဓါဝါသငါးဘုံတို့၌ ပုထုဇဉ်၊ သောတာပန်၊ သကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ မရနိုင်၊ မရောက်နိုင်ကုန်၊ အသညသတ်ဘုံ၊ အပါယ်ဘုံတို့၌ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် မဖြစ်ကုန်၊ ထိုဘုံမှ ကြွင်းကျန်သော ၂၁-ဘုံတို့၌သာ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်၎င်း၊ ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်၎င်း ဖြစ်ကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;တတောပရံ ဘဝင်္ဂံ ပရိယာယာနေ စဝနံ ဟုတွာ ဝေါစ္ဆိဇ္ဇတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အယမေကာပါယပဋိသန္ဓိနာမ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုလေးပါးသော ပဋိသန္ဓေတို့တွင် အကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏစိတ်သည် အပါယ်ဘုံ၌ သက်သောခဏ၌ ပဋိသန္ဓေဖြစ်၍၊ ပဋိသန္ဓေအခါမှ နောက်၌ ဘဝင်ဖြစ်၍၊ အဆုံး၌ စုတိဖြစ်၍ ပြတ်၏၊ တခုသော ဤပဋိသန္ဓေသည် အပါယ်ပဋိသန္ဓေမည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၅။ ။&lt;b&gt;ဩက္ကန္တိက္ခဏေ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဩက္ကန္တိ-ဟူသောပုဒ်ကို ပဋိသန္ဓေအခါ၌-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;ကာမသုဂတိပဋိသန္ဓေ&lt;/h3&gt;၁၆။ ။&lt;b&gt;ကုသလဝိပါကုပေက္ခာသဟဂတသန္တီရဏံ ပန ကာမသုဂတိယံ မနုဿာနဉ္စ ဇစ္စန္ဓာနံ ဘုမ္မဋ္ဌိတာနဉ္စ ဝိနိပါတိကာသုရာနံ ပဋိသန္ဓိဘဝင်္ဂစုတိဝသေန ပဝတ္တတိ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏစိတ်သည် ကာမဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် ကန်းသောသူ အစရှိကုန်သော လူတို့အား၎င်း၊ ဘုမ္မစိုးနတ်ကို မှီ၍ဖြစ်ကုန်သော ဝိနိပါတိကအသုရာတို့အား၎င်း ပဋိသန္ဓေ၊ ဘဝင်၊ စုတိ၏အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;ကာမသုဂတိပဋိသန္ဓေအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၆။ ။ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် ကန်းသောသူသည် &lt;b&gt;ဇစ္စန္ဓ&lt;/b&gt;မည်၏။ ဥ၌ဖြစ်သော အဏ္ဍဇသတ္တဝါ၊ အမိဝမ်း၌ဖြစ်သော ဇလာဗုဇ၊&lt;hr&gt; ၁။ ပဋိသန္ဓေလေးမျိုးတွင် သံသေဒဇ ပဋိသန္ဓေ၊ ဥပပါတ် ပဋိသန္ဓေ နှစ်ပါးဖြင့် ပဋိသန္ဓေ တည်နေသော သူတို့အား ပဋိသန္ဓေအခါ၌ စက္ခုနှင့်တကွ ဖြစ်သင့်လျက် စက္ခုမဖြစ်သည် ဖြစ်အံ့၊ ဇစ္စန္ဓပုဂ္ဂိုလ် မည်၏၊ အဏ္ဍဇ ပဋိသန္ဓေ၊ ဇလာဗုဇ ပဋိသန္ဓေ နှစ်ပါးဖြင့် ပဋိသန္ဓေ တည်နေသော သူတို့အား သတ္တမ သတ္တာဟ စက္ခု ဖြစ်ချိန်ကာလ အကုသိုလ်ကံ တားမြစ်သောကြောင့် စက္ခုမပါ မဖြစ်သည် ဖြစ်အံ့၊ ဇစ္စန္ဓ-ပုဂ္ဂိုလ် မည်၏၊ စက္ခုဝိညာဏကလာပ် ဖြစ်ပြီးမှ တစုံတခုသော အကြောင်းကြောင့် စက္ခုမပါမူ၍ မွေးဖွားသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဇစ္စန္ဓ-ဟု မဆိုအပ်ချေ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သတ္တဝါအားလုံးတို့သည် ပဋိသန္ဓေဥပါဒ်ခဏ၌ စက္ခုန္ဒြေသည် အကယ်၍ မချို့ကုန်သည်ဖြစ်အံ့၊ ထိုသို့ မချို့ကုန်သော်လည်း စက္ခုစသည် ဖြစ်ထိုက်သော ကာလ၌ စက္ခုန္ဒြေ၏ဖြစ်ခြင်းကို တားမြစ်တတ်သော အကုသိုလ်ကံ၏ တားမြစ်အပ်သော သတ္တိကြောင့် ပဋိသန္ဓေကိုပေးသော ကံသည်၎င်း၊ ပဝတ္တိအကျိုးကို ပေးတတ်သော ကံတစ်ပါးသည်၎င်း မဖြစ်စေအပ်သော စက္ခုန္ဒြေရှိသော ဝါ-စက္ခုမရှိသော သတ္တဝါသည် &lt;b&gt;ဇစ္စန္ဓ&lt;/b&gt;-မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အပရေဆရာတို့သည်ကား &lt;b&gt;ဇစ္စန္ဓပုဂ္ဂိုလ်&lt;/b&gt;-ဟူသည် အမိဝမ်းတွင်း၌ပင်လျှင် ကန်းသောသူတည်း။ အမိဝမ်းတွင်း၌ ကန်းသည်ဖြစ်၍ ဖွားသောသူတည်း၊ ဤသို့သော အနက်ကို မှတ်အပ်၏၊ ထို &lt;b&gt;ဇစ္စန္ဓ&lt;/b&gt; ဟူသောပါဌ်ဖြင့် ဒွိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်၊ တိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား အမိဝမ်းတွင်း၌ စက္ခုန္ဒြေ၏ မရှိခြင်းဟူသော အဓိပ္ပါယ်သည် ပြီးပြည့်စုံ၏ ဟု ဆိုကြကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဇစ္စန္ဓာနံ&lt;/b&gt; ဟူသောပါဌ်၌ အာဒိ-သဒ္ဒဖြင့် ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် နားပင်းသောသူ၊ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် အမြုပ်သောသူ၊ ပဋိသန္ဓေ&lt;hr&gt; ၁။ ဇစ္စန္ဓာနံ-၌ အာဒိသဒ္ဒဖြင့် ဇစ္စဗဓိရ၊ ဇစ္စဃာန၊ ဇစ္စမူဂ၊ ဇစ္စရူ၊ ဇာတ်အမ္မတ္တက၊ ပဏ္ဍက၊ ဥဘတောဗျဉ္ဇနက၊ နပုန်၊ မမ္မ စသော သူတို့ကို ယူအပ်ကုန်၏၊ ၎င်းပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်လည်း အဟိတ် ကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏစိတ်ဖြင့် ပဋိသန္ဓေနေသော သူတို့မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;* ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် နားပင်းသောသူသည် ဇစ္စဗဓိရ-မည်၏၊ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် ဃာနပသာဒ ချို့သောသူသည် ဇစ္စဃာန-မည်၏။ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် ဇိဝှါပသာဒ မချို့ကောင်းပေ၊ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် အမြုပ်သောသူသည် ဇစ္စမူဂ-မည်၏၊ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် ဆွံ့သောသူသည် ဇစ္စရူ-မည်၏၊ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် စိတ်ဖေါက်ပြန်သော ဝမ်းတွင်းရူးသူသည် ဇာတ်အမ္မတ္တက-မည်၏၊ ကာမဂုဏ်ကို ခံစားလိုသောကြောင့် ပန်းထုတ်ခြင်းစသော ယုတ်မာသော အမှုမျိုးကို ပြုလုပ်မှ ကာမဂုဏ် ခံစားနိုင်သော သူမျိုးသည် ပဏ္ဍုက်-မည်၏။&lt;br&gt;ယောက်ျား တစ်လ၊ မိန်းမ တစ်လ စသည်ဖြင့် ဖြစ်ပျက် ပြောင်းလဲ၍ ယောက်ျားဖြစ်တဲ့ မိန်းမဖြစ်တဲ့ ယောက်ျား မိန်းမတို့၏ နိမိတ်အင်္ဂါ အစုံရှိသူသည် ဥဘတောဗျဉ္ဇနက-မည်၏။&lt;br&gt;ယောက်ျား မဟုတ်၊ မိန်းမလည်း မဟုတ်၊ နှစ်ပါးစုံမှလွတ်၍ လိင် ၂-ပါးမှကင်းသော သူသည် နပုန်-မည်၏။&lt;br&gt;စကားပြောဆိုရာ၌ စကား တစ်လုံး တစ်လုံးကို အလွန်အားထုတ်၍ ပြောဆိုရ၏။ ထိုသို့ ပြောဆိုပါသော်လည်း ချောချောပြေပြေမရှိ၊ ထစ်ထစ်ငေါ့ငေါ့ ပြောဆိုသောသူသည် မမ္မ-စွဲသောသူ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အားဖြင့် ဆွံ့သောသူ၊ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် ရူးသောသူ၊ ပဏ္ဍုက်၊ ဥဘတောဗျဉ္ဇနက၊ နပုန်း၊ စကားတငက်ငက်မစွဲသောသူ အစရှိသည်တို့ကို ပေါင်းခြင်းကို ပြုအပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;အပရေဆရာတို့သည်ကား အချို့ကုန်သော အဟိတ်ပဋိသန္ဓေ ရှိကုန်သော သတ္တဝါတို့သည် မချို့သော ဣန္ဒြေရှိကုန်၍ အတန်ငယ် စကားမဆိုနိုင်သည်ဖြစ်၍ ဆင်ခြင်ခြင်းသဘောရှိကုန်၏၊ ထိုသို့ သဘောရှိသော သူတို့ကိုလည်း အာဒိ-သဒ္ဒါဖြင့်ပင် ပေါင်းခြင်းကို ပြုအပ်၏-ဟု ဆိုကုန်၏။ ဘုမ္မစိုးနတ်တို့၌ ဖြစ်ခြင်းရှိသည်ဖြစ်၍ ဘုမ္မစိုးနတ်တို့ကို မှီ၍ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဘုမ္မဋ္ဌိတာ&lt;/b&gt; နတ်မည်ကုန်၏။ ချမ်းသာအပေါင်းမှ ချို့တဲ့သောကြောင့် &lt;b&gt;ဝိနိပါတိကာသုရာ&lt;/b&gt;-မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အဟိတ်ပဋိသန္ဓေ&lt;/h3&gt;၁၇။ &lt;b&gt;မဟာဝိပါကာနိ ပန အဋ္ဌ သဗ္ဗထာ ကာမသုဂတိယံ ပဋိသန္ဓိဘဝင်္ဂစုတိဝသေန ပဝတ္တန္တိ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ရှစ်ပါးကုန်သော မဟာဝိပါက်စိတ်တို့သည် ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့်လည်း ကာမသုဂတိဘုံ၌သာ ပဋိသန္ဓေ၊ ဘဝင်၊ စုတိအစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ တန်ခိုးကြီးမားသော ရုက္ခစိုး၊ ဘုမ္မစိုး နတ်တို့ကို မှီခို၍ နေကြရသောကြောင့် ဘုမ္မဋ္ဌိတနတ်-မည်ကုန်၏၊ ထိုနတ်တို့သည် မိမိကိုယ်ပိုင် ဘုံဗိမာန်များ မရှိကြသဖြင့် ချုံပုတ်ပေါင်းတို့၎င်း၊ သစ်ပင်ကြီး၊ သစ်ဦးတို့၌၎င်း၊ လိုဏ်ဂူ၊ ကျောင်းပျက်၊ ကန်ပျက်၊ သုဿာန်သင်းချိုင်း စသည်တို့၌၎င်း၊ မှီခိုကပ်ရပ်၍ ဆင်းရဲနေကြသော ယခုကာလ ခေါ်ကြသော တစ္ဆေ၊ သူရဲ စသော နတ်ပင်တည်း၊ ထိုဘုမ္မဋ္ဌိတဖြစ်သော တစ္ဆေ၊ သူရဲ စသော နတ်တို့သည် ချမ်းသာအပေါင်းမှ ရှေးဦးစွာ ကင်းကွာတတ်သောကြောင့် ဝိနိပါတိကအသုရာ-မည်ကုန်၏၊ မဟာဝိပါက်စိတ် ၈-ခုတွင် ဉာဏဝိပ္ပယုတ်စိတ် ၄-ခုဖြင့် ပဋိသန္ဓေ တည်နေသော နတ်၊ လူတို့သည် အလောဘဟိတ်၊ အဒေါသဟိတ် ၂-ပါးသာ ရှိသော ဒွိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်-မည်ကုန်၏။ ဉာဏသမ္ပယုတ်စိတ် ၄-ခုဖြင့် ပဋိသန္ဓေ တည်နေသော နတ်၊ လူတို့သည် အလောဘ၊ အဒေါသ၊ အမောဟဟိတ် ၃-ပါးရှိသောကြောင့် တိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်-မည်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အဟိတ်ပဋိသန္ဓေအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၇။ ။&lt;b&gt;သဗ္ဗထာကာမသုဂတိယံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ သဗ္ဗထာ-ဟူသောပုဒ်ကို နတ်လူတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၇-ပါး အပြားရှိသော ကာမသုဂတိဘုံ၌-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;လူနှင့်အပါယ် ပုဂ္ဂိုလ်စသည်တို့၏ အသက်တမ်း&lt;/h3&gt;၂၀။ ။&lt;b&gt;တေသု ပန စတုသု အပါယာနံ မနုဿာနံ ဝိနိပါတိကာသုရာနဉ္စ အာယုပ္ပမာဏဂဏနာယ နိယမော နတ္ထိ&lt;/b&gt;။ ထိုဆယ်ပါးသော ပဋိသန္ဓေနှင့် ယှဉ်ကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် လေးယောက်ကုန်သော အပါယ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏၎င်း၊ လူတို့၏၎င်း၊ ဝိနိပါတိကအသုရာတို့၏၎င်း အသက်အတိုင်းအရှည်ကို ရေတွက်ခြင်း၌ မြဲခြင်းမရှိ။&lt;h3&gt;လူနှင့်အပါယ် ပုဂ္ဂိုလ်စသည်တို့၏ အသက်တမ်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၀။ ။&lt;b&gt;တေသု&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ တေသု-ဟူသောပုဒ်ကို အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော ပဋိသန္ဓေနှင့် ယှဉ်ကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင်၊ တနည်းကား—အပါယ်ပုဂ္ဂိုလ် အစရှိသည်တို့တွင်-ဟု အနက်ပေး။ အချို့ကုန်သော သတ္တဝါတို့၏ ရှည်သော အသက်ရှိသည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ အချို့ကုန်သော သတ္တဝါတို့၏ အလွန်ရှည်သော အသက်ရှိသည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ အသက်အတိုင်းအရှည်ကို ရေတွက်ခြင်း၌ မြဲခြင်းမရှိပေ၊ ထို့ကြောင့် ရှေးဆရာတို့သည်—&lt;br&gt;&lt;hr&gt;ထိုအပါယ်သား၊ လူ၊ ဝိနိပါတိက အသုရာတို့အား အကြင်မျှလောက် ကုသိုလ်ကံ၊ အကုသိုလ်ကံသည် မကုန်သေး၊ ထိုမျှလောက် ကာလပတ်လုံး စုတေ့ခြင်းမရှိ၍ ၎င်းတို့၏ ကံသာလျှင် ပမာဏဖြစ်သောကြောင့် အသက်ရှည်သူ ရှည်၍ တိုသူတိုကြကုန်၏၊ အသက်အတိုင်းအရှည် အရေအတွက် မမြဲကုန်၊ ထို့ကြောင့် အချို့သော ဘုမ္မစိုးနတ်တို့သည် ၇-ရက်မျှသာ အသက်ရှည်၍၊ အချို့မှာ အာယုကပ်ပတ်လုံး တည်ကြကုန်၏။ လူတို့မှာလည်း တစ်ခါတစ်ရံ အသင်္ချေယျ အသက်ရှည်၍ တစ်ခါတစ်ရံ ဆယ်နှစ်မျှ အသက်ရှည်ကြကုန်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;အပါလိကမနုဿာယု၊ ပရိစ္ဆေဒေါ န ဝိဇ္ဇတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တထာ ဟိ ကာဠနဂါတာ၊ ယက္ခာ ကေစိ စိရာယုနော။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဟု မိန့်ဆိုကုန်၏။ &lt;br&gt;အနက်ကား—အပါယ်ဘုံ၌ဖြစ်သော သတ္တဝါနှင့် လူတို့၏ အသက်အပိုင်းအခြားသည် မရှိ၊ ထို့ကြောင့်သာလျှင် ကာဠနဂါးသည်၎င်း၊ မန္ဓာတ်မင်းသည်၎င်း၊ အချို့ကုန်သော နတ်ဘီလူးတို့သည်၎င်း၊ ရှည်သောအသက်ရှိကုန်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် အသက်အပိုင်းအခြား မရှိပါသနည်း-ဟူမူ ထိုအပါယ်လေးဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့အား အကြင်မျှလောက် ကာလပတ်လုံး အကုသိုလ်ကံသည် မကုန်၊ ထိုမျှလောက်သော ကာလပတ်လုံး စုတေ့ခြင်းမရှိသောကြောင့် အပါယ်ဘုံတို့၌ ကံသာလျှင် အတိုင်းအရှည် ပမာဏဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အပါယ်ဘုံသားတို့အား အသက်အပိုင်းအခြားမရှိ၊ ဘုမ္မစိုးနတ်တို့၏ အသက်အပိုင်းအခြား ပမာဏသည် ထိုအပါယ်ဘုံသားအတူ ကံသာလျှင် အတိုင်းအရှည် ပမာဏရှိ၏။ ထိုစကားမှန်၏။ ထိုဘုမ္မစိုးနတ်တို့၌ ဖြစ်ကုန်သောအချို့သော သတ္တဝါတို့သည်လည်း ၇-ရက်သာတည်ကုန်၏၊ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည် အာယုကပ် အတိုင်းအရှည်ရှိသော ကာလပတ်လုံး တည်ကုန်၏၊ လူတို့၏လည်း ထို့အတူ အသက်အပိုင်းအခြားမရှိ၊ အဘယ့်ကြောင့် အသက်အပိုင်းအခြား မရှိပါသနည်း-ဟူမူ၊ ထိုလူတို့၏ တစ်ရံတစ်ခါ အသင်္ချေယျ အသက်ရှည်သည်အဖြစ်ကြောင့်၊ တစ်ရံတစ်ခါ ဆယ်နှစ်အသက်ရှည်သည်အဖြစ်ကြောင့် အသက်အပိုင်းအခြားမရှိ။ &lt;b&gt;“ယော စိရံ ဇီဝတိ၊ သော ဝဿသတံ ဇီဝတိ၊ အပ္ပံ ဝါ ဘိယျော ဒုတိယံ ဝဿသတံ န ပါပုဏာတိ”&lt;/b&gt; ဟူသော ဤစကားသည် ယခုကာလ၌ဖြစ်ကုန်သော လူတို့ကို ရည်၍ ဆိုအပ်သောစကားဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—အကြင်သူသည် ရှည်မြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး အသက်ရှည်၏၊ ထိုသူသည် အနှစ်တစ်ရာပတ်လုံး အသက်ရှည်၏။ အနည်းငယ် အနှစ်တစ်ရာထက် လွန်သော ကာလပတ်လုံးသော်လည်း အသက်ရှည်တတ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;စာတုမဟာရာဇ်နတ်သက်&lt;/h3&gt;၂၁။ ။&lt;b&gt;စာတုမဟာရာဇိကာနံ ပန ဒေဝါနံ ဒိဗ္ဗာနိ ပဉ္စဝဿသတာနိ အာယုပ္ပမာဏံ၊ မနုဿဂဏနာယ နဝုတိဝဿသတသဟဿပ္ပမာဏံ ဟောတိ&lt;/b&gt;။ စာတုမဟာရာဇ်နတ်ဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော နတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်သည် နတ်၌ဖြစ်ကုန်သော အနှစ်ငါးရာတို့ ဖြစ်ကုန်၏။ လူတို့၏ အရေအတွက်အားဖြင့် အနှစ်ကိုးသန်း အတိုင်းအရှည်ရှိ၏။&lt;h3&gt;စာတုမဟာရာဇ်နတ်သက် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၁။ ။&lt;b&gt;ဒိဗ္ဗာနိပဉ္စဝဿသတာနိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ လူတို့၏ အနှစ်ငါးဆယ်တို့သည် စာတုမဟာရာဇ်နတ်တို့၌ တစ်ရက်ဖြစ်၏။ ထိုနေ့အားလျော်စွာ လ၊ နှစ်တို့ကို ပိုင်းခြား၍ နတ်၏ အတိုင်းအရှည်ဖြစ်ကုန်သော အနှစ်ငါးရာတို့သည် အသက်အတိုင်းအရှည်ဖြစ်၏။ ထိုစကားမှန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ယာနိ ပညာသ ဝဿာနိ၊ မနုဿာနံ ဒိဝသော တဒါ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တိသရတ္တိ ဝေါ မာသော၊ မာသာ ဒွါဒသ သံဝစ္ဆရံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တေန သံဝစ္ဆရေနာယု၊ ဒိဗ္ဗ ပဉ္စသတံ မတံ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဟူသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—လူတို့၏ အကြင် အနှစ်ငါးဆယ်တို့သည် စာတုမဟာရာဇ်နတ်ပြည်၌ တစ်ရက်ဖြစ်၏၊ ည၌ ၃၀-သည် တစ်လမည်၏၊ ၁၂-လတို့သည် တစ်နှစ်မည်၏၊ ထိုနတ်တို့၏ နှစ်ဖြင့် စာတုမဟာရာဇ်နတ်တို့၏ အသက်ကို နတ်တို့၏ အနှစ်ငါးရာ-ဟူ၍ သိအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ လူတို့၏ အနှစ် ၅၀-သည် စာတုမဟာရာဇ် နတ်တို့၌ တစ်ရက်ဖြစ်၏၊ ထိုရက် ၃၀-သည် နတ်တို့၌ တစ်လ ဖြစ်၏၊ ထို ၁၂-လသည် နတ်တို့၌ တစ်နှစ် ဖြစ်၏၊ ထိုနှစ်ပေါင်း ၅၀၀-သည် စာတုမဟာရာဇ် နတ်တို့၏ အသက် ဖြစ်၏၊ လူတို့၏ အရေအတွက်အားဖြင့် အနှစ် ၉-သန်း ဖြစ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;မနုဿဂဏနာယ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို လူတို့၏ နှစ်အရေအတွက်အားဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;တာဝတိံသာစသောနတ်သက်&lt;/h3&gt;၂၂။ ။&lt;b&gt;တတော စတုဏံ တာဝတိံသာနံ၊ တတော စတုဏံ ယာမာနံ၊ တတော စတုဏံ တုသိတာနံ၊ တတော စတုဏံ နိမ္မာနရတီနံ၊ တတော စတုဏံ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစာတုမဟာရာဇ်နတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ထက် လေးဆတက်သည် တာဝတိံသာဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော နတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ဖြစ်၏။ ထိုတာဝတိံသာနတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ထက် လေးဆတက်သည် ယာမာဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော နတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ဖြစ်၏။ ထိုယာမာနတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ထက် လေးဆတက်သည် တုသိတာနတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ဖြစ်၏။ ထိုတုသိတာနတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ထက် လေးဆတက်သည် နိမ္မာနရတိနတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ဖြစ်၏။ ထိုနိမ္မာနရတိနတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ထက် လေးဆတက်သည် ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိနတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;တာဝတိံသာစသောနတ်သက်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၂။ ။&lt;b&gt;တတော စတုဏံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ လူတို့၏ အနှစ်ငါးဆယ် အတိုင်းအရှည်ရှိသော စာတုမဟာရာဇ်တို့၏ တစ်နေ့ကို၎င်း၊ စာတုမဟာရာဇ်နတ်၌ ဖြစ်ကုန်သော အနှစ်ငါးရာတို့ကို၎င်း၊ နှစ်ဆတက်သည်ကိုပြု၍ နတ်၌ဖြစ်သော အနှစ်တစ်ထောင်သည် တာဝတိံသာနတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ဖြစ်၏။ ဤသို့
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	နေ့၊ နှစ်ဆတက်၊ နှစ်နှစ်ဆတက်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် လေးဆတက်သည်ကိုပြု၍ ထိုလေးဆတက်သော နှစ်သည်ကား တာဝတိံသာနတ်တို့၏ အရေအတွက်အားဖြင့် အနှစ်တစ်ထောင်ဖြစ်၏၊ လူတို့၏ အရေအတွက်အားဖြင့် အနှစ်ခြောက်သန်း အလွန်ရှိသော သုံးကုဋေအတိုင်းအရှည်ရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တတော စတုဏံ ယာမာနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ တာဝတိံသာနတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ထက် ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့် လေးဆတက်သည်ကိုပြု၍ ယာမာနတ်တို့၏ အရေအတွက်အားဖြင့် အနှစ်နှစ်ထောင်အတိုင်းအရှည်ရှိ၏။ လူတို့၏ အရေအတွက်အားဖြင့် အနှစ်လေးသန်း အလွန်ရှိကုန်သော အနှစ်တစ်ဆယ့်လေးကုဋေသည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တတော စတုဏံ တုသိတာနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ တုသိတာနတ်ပြည်၌ ဖြစ်ကုန်သော အနှစ်လေးထောင်တို့သည် အသက်အတိုင်းအရှည် ဖြစ်ကုန်၏၊ လူတို့၏ အရေအတွက်အားဖြင့် အနှစ်ခြောက်သန်း အလွန်ရှိကုန်သော အနှစ် ၅၇-ကုဋေတို့သည် အသက်အတိုင်းအရှည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တတော စတုဏံ နိမ္မာနရတီနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ နိမ္မာနရတိနတ်ပြည်၌ ဖြစ်ကုန်သော အနှစ်ရှစ်သောင်း အသက်အတိုင်း&lt;hr&gt; ၁။ တာဝတိံသာ စသော အထက်အထက် နတ်တို့သည် အောက်အောက် နတ်တို့ထက် ရက်၊ လ၊ နှစ် အားဖြင့် ၂-ဆသာလျှင် ကြီး၏၊ အသက်တမ်းအားဖြင့်လည်း ၂-ဆသာလွန်၏၊ ဤသို့ ရက်၊ လ၊ နှစ် အားဖြင့် နှစ်ဆ ပိုသာလွန်သော နေ့ ၂-ဆတက်၊ အသက်တမ်း နှစ်အားဖြင့် ၂-ဆပိုသာလွန်သော နှစ် ၂-ဆတက်အားဖြင့် ၄-ဆတက် အရေအတွက် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;လွန်ပုံကား လူတို့၏ အနှစ် ၅၀-သည် စာတုမဟာရာဇ် နတ်တို့၏ တစ်ရက်ဖြစ်၏။ ၎င်းစာတုမဟာရာဇ် နတ်တို့၏ တစ်ရက် ဖြစ်သော အနှစ်ငါးဆယ်ကို ၂-ဆတက်၍ လူတို့၏ အနှစ်တစ်ရာမှ တာဝတိံသာနတ်တို့၏ တစ်ရက်ဖြစ်သောကြောင့် တာဝတိံသာနတ်တို့သည် စာတုမဟာရာဇ်နတ်တို့ထက် ရက်အားဖြင့် ၂-ဆသာ ဂုဏ ဖြစ်၏၊ အသက်တမ်းအားဖြင့်လည်း စာတုမဟာရာဇ်နတ်တို့၏ အသက်တမ်းသည် ၅၀၀-ဖြစ်သဖြင့် ၎င်းငါးရာထက် ၂-ဆ လွန်သော အနှစ် ၁၀၀၀-သည် တာဝတိံသာ နတ်တို့၏ အသက် ဖြစ်၍ အသက်တမ်းအားဖြင့်လည်း ၂-ဆသာ ၂-ဆတက် ဂုဏ ဖြစ်၏၊ ယင်းရက် ၂-ဆတက်၊ အသက်တမ်း ၂-ဆကို ပေါင်းသော် စတုဂုဏ ၄-ဆတက်ဖြစ်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အရှည်ရှိကုန်၏၊ လူတို့၏ အရေအတွက်အားဖြင့် အနှစ်ကုဋေ ၂၀၀-တို့သည်၎င်း၊ အနှစ်လေးသန်း အလွန်ရှိကုန်သော အနှစ်ကုဋေ ၃၀-တို့သည်၎င်း၊ အနှစ်လေးသန်း အလွန်ရှိသော အနှစ်ကုဋေ ၂၃၀-တို့သည် အသက်အတိုင်းအရှည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တတော စတုဏံ ဝသဝတ္တီနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနတ်ပြည်၌ ဖြစ်ကုန်သော အနှစ်တစ်သောင်းခြောက်ထောင်တို့သည် အသက်အတိုင်းအရှည်ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိနတ်သက်&lt;/h3&gt;၂၃။ ။&lt;b&gt;နဝသတဉ္စ ကုဋိယော၊ ဝဿာနံ ပဏ္ဏာ တထာ။ ဝဿသတသဟဿာနိ၊ သဋ္ဌိစ ဝသဝတ္တိသု။&lt;/b&gt; ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော နတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်သည် လူတို့၏ အရေအတွက်အားဖြင့် နှစ်တို့၏ ကုဋေကိုးရာတို့သည်၎င်း၊ နှစ်ဆယ့်တစ်ကုဋေတို့သည်၎င်း၊ ထိုမှတစ်ပါး အနှစ်ခြောက်သန်းတို့သည်၎င်း ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိနတ်သက်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၃။ ။လူတို့၏ အရေအတွက်သည်ကား အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာ ကိုယ်တိုင်သာလျှင် ပြလိုသောကြောင့် &lt;b&gt;နဝသတ&lt;/b&gt;-အစရှိသော ဂါထာကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏၊ နှစ်တို့၏ သမ္ဗန္ဓဖြစ်သော ကုဋေကိုးရာတို့သည်၎င်း၊ နှစ်ဆယ့်တစ်ကုဋေတို့သည်၎င်း၊ ထိုမှတစ်ပါး အနှစ်ခြောက်သန်းတို့သည်၎င်း၊ ဝသဝတ္တီနတ်တို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ဖြစ်၏၊ ဤသို့ ပုဒ်စပ်ခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;h3&gt;ဒုတိယဈာန်ဘုံပဋိသန္ဓေ&lt;/h3&gt;၂၅။ ။&lt;b&gt;တထာ ဒုတိယဈာနဝိပါကံ တတိယဈာနဝိပါကဉ္စ ဒုတိယဈာနဘူမိယံ&lt;/b&gt;။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထို့အတူ ဒုတိယဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ဝိပါက်စိတ်သည်၎င်း၊ တတိယဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ဝိပါက်စိတ်သည်၎င်း၊ ဒုတိယဈာန်&lt;h3&gt;ရူပဒုတိယဈာန်ဘုံပဋိသန္ဓေအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၅။ ။&lt;b&gt;ဒုတိယဈာနဘူမိယံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ စတုက္ကနည်း၏ အစွမ်းဖြင့် ဆိုအပ်သောစကားဖြစ်၏၊ ထိုပဋိသန္ဓေအခါမှ နောက်၌ ပဝတ္တိအခါ၌၎င်း၊ စုတိအခါ၌၎င်း၊ ထိုသို့သဘောရှိသည်သာလျှင်ဖြစ်သော ဘဝင်၊ စုတိအစွမ်းဖြင့် ဖြစ်၍ ချုပ်၏၊ ဤသို့ ယောဇနာခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;h3&gt;ရူပဗြဟ္မာတို့၏ အသက်တမ်း&lt;/h3&gt;၃၀။ ။&lt;b&gt;တေသု ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာနံ ဒေဝါနံ ကပ္ပဿ တတိယော ဘာဂေါ အာယုပ္ပမာဏံ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုခြောက်ပါးသော ပဋိသန္ဓေနှင့် ယှဉ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇ-ဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော ဗြဟ္မာတို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်သည် အသင်္ချေယျကပ်၏ သုံးပုံတစ်ပုံဖြစ်၏။&lt;h3&gt;ရူပဗြဟ္မာတို့၏ အသက်တမ်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၀။ ။&lt;b&gt;တေသု&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ တေသု-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုပဋိသန္ဓေတို့ဖြင့် ယူအပ်သော ပဋိသန္ဓေရှိကုန်သော ဗြဟ္မာတို့တွင်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ကပ္ပဿ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ကပ္ပဿ-ဟူသောပုဒ်ကို အသင်္ချေယျကပ်၏-ဟု အနက်ပေး။ အဘယ့်ကြောင့် အသင်္ချေယျကပ်ကို ယူရပါ&lt;hr&gt; ၁။ ပဉ္စကနည်းအရ ဈာန်ငါးပါး ဝိပါက်ငါးပါး ပြားနေသော်လည်း စတုက္ကနည်းအရ ဈာန် ၄-ပါးမျှသာ ဖြစ်၍ ၎င်းပဉ္စကနည်း၌ တတိယဈာန် ဝိပါက်သည် စတုက္ကနည်း ဒုတိယဈာန် ဝိပါက်ပင် ဖြစ်သောကြောင့် ဒုတိယဘုံ၌သာ အကျိုးပေး၏၊ သို့ဖြစ်၍ “ဒုတိယဈာနဝိပါကံ တတိယဈာနဝိပါကဉ္စ”ဟု ပေါင်း၍ သင်္ဂြိုဟ်၌ မိန့်ဆိုတော်မူ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သနည်း-ဟူမူ၊ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇ အစရှိကုန်သော ဗြဟ္မာသုံးဘုံတို့၏ မဟာကပ်၏ အစွမ်းဖြင့် အသက်အပိုင်းအခြားသည် မဖြစ်သင့်၊ အဘယ့်ကြောင့် မဖြစ်သင့်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ ထိုပဌမဈာန် သုံးဘုံတို့၏ တခုသောကပ်၌ မပျက်စီးခြင်းမရှိသည်ဖြစ်၍ ပြည့်စုံသော မဟာကပ်၌ မဖြစ်သင့်သောကြောင့် မဖြစ်သင့်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစကားသင့်၏။ ဤလောကကြီးသည် ၇-ကြိမ်တို့၌ မီးဖြင့်ပျက်စီး၏၊ ၈-ကြိမ်မြောက်၌ ရေဖြင့်ပျက်စီး၏၊ တဖန် ၇-ကြိမ်တို့၌ မီးဖြင့်ပျက်စီး၏၊ ၈-ကြိမ်မြောက် ရေဖြင့်ပျက်စီး၏၊ ဤသို့ ရှစ်ကြိမ်မြောက်သော အဋ္ဌကတို့သည် ပြည့်ကုန်သည်ရှိသော် နောက်ဆုံးအကြိမ်၌ လေဖြင့်ပျက်စီး၏၊ ထိုသို့ ပျက်စီးရာ၌ ပဌမဈာန်သုံးဘုံအပြင်ကို အစပြု၍ မီးဖြင့်ပျက်စီး၏၊ ဒုတိယဈာန်သုံးဘုံအပြင်၊ တတိယဈာန်သုံးဘုံအပြင်ကို အစပြု၍ ရေဖြင့်ပျက်စီး၏၊ စတုတ္ထဈာန်ဘုံအပြင်ကို အစပြု၍ လေဖြင့်ပျက်စီး၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သတ္တသတ္တက္ခတ္တုံ ဝါရာ၊ အဂ္ဂိနာ အဂ္ဂိဒဟတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;စတုသဋ္ဌိ ယဒါ ဝုဍ္ဎာ၊ ဧကော ဝါယုဝရော သိယာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အာဘဿရာ ဟော၊ အာပေန သုဘကိဏှတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝေဟပ္ဖလတော ဝါ တေန၊ ဧဝံ လောကော ဝိနဿတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဟူသော ဤစကားကို ဆိုအပ်ကုန်ပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—၇-ကြိမ် ၇-ကြိမ် မီးဖြင့်လောကသည် ပျက်စီး၏၊ ၈-ကြိမ်မြောက်၊ ရှစ်ကြိမ်မြောက်၌ ရေဖြင့်ပျက်စီး၏၊ အကြင်အခါ၌ ၆၄-ကြိမ်တို့သည် ပြည့်ကုန်၏၊ ထိုအခါ လေတစ်ကြိမ်ဖြစ်၏၊ အာဘဿရာဘုံမှ အောက်၌ မီးဖြင့်လောကသည် ပျက်စီး၏၊ သုဘကိဏှဘုံမှ အောက်၌ ရေဖြင့်ပျက်စီး၏၊ ဝေဟပ္ဖိုလ်ဘုံမှ အောက်၌ လေဖြင့်ပျက်စီး၏၊ ဤသို့ လောကသည် ပျက်စီး၏။ ထို့ကြောင့် ပဌမဈာန်သုံးဘုံတို့၏ တစ်ပါးပါးသော သံဝဋ္ဋကပ်၌ ပျက်စီးခြင်းမရှိသောကြောင့် အလုံးစုံသော မဟာကပ်၌ ပဌမ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဈာန်ဘုံတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည်မရှိ၊ ထို့ကြောင့် အသင်္ချေယျကပ်၏အစွမ်းဖြင့် ထိုဗြဟ္မာတို့၏ အသက်အပိုင်းအခြားကို မှတ်အပ်၏။ ဒုတိယဈာန်သုံးဘုံအစရှိသော အပြင်မှစ၍ အပြည့်ဖြစ်သော မဟာကပ်၏အစွမ်းဖြင့် အသက်အပိုင်းအခြားကို မှတ်အပ်၏။ အသင်္ချေယျကပ်၏အစွမ်းဖြင့် မမှတ်အပ်။&lt;h3&gt;မဟာကပ်နှင့် အသင်္ချေယျကပ် အကြောင်း&lt;/h3&gt;အသင်္ချေယျကပ်ဟူသည်ကား၊ အလျား အနံ တစ်ယူဇနာရှိသော ပြည့်သော မုံညင်းစေ့စုမှ အနှစ်တစ်ရာ အနှစ်တစ်ရာ လွန်သဖြင့်&lt;hr&gt; ၁။ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇ စသော ပဌမဈာန် ၃-ဘုံရှိ ဗြဟ္မာတို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်သည် တခုသောကပ်၌ မပျက်စီးသည်မည်သည် မရှိ၊ ပျက်စီးသည်သာ ဖြစ်၍ ပြည့်စုံစွာသော မဟာကပ်၌ မဖြစ်သင့်သောကြောင့် မဟာကပ်ကိုမယူဘဲ အသင်္ချေယျကပ်ကိုသာ ယူရ၏။&lt;br&gt;၂။ အသင်္ချေယျကပ် တစ်ခု၏ အသက်အတိုင်းအရှည်ကား အလျားတစ်ယူဇနာ၊ အနံ တစ်ယူဇနာ ရှိသော မုံညင်းစေ့ကို ပုံထား၍ ထိုအထဲမှ အနှစ်တစ်ရာ၊ တစ်ရာ လွန်သောအခါ တစ်စေ့တစ်စေ့ကို ယူပစ်၍ ထိုမုံညင်းစေ့အပုံကြီးသည် ကုန်သွားသော်လည်း ကုန်ခြင်းသဘောမရှိသော မဟာကပ် တစ်ကပ်၏ လေးပုံတစ်ပုံ ပမာဏရှိ၏။&lt;br&gt;ထိုစကား ချဲ့ပြဦးအံ့။ ။ကပ်သည် အာယုကပ်, အန္တရကပ်, အသင်္ချေယျကပ်, မဟာကပ်ဟူ၍ ၄-ပါးရှိ၏၊ သတ္တဝါတို့၏ ရာ-ထောင် စသော အသက် အပိုင်းအခြားသည် အာယုကပ် မည်၏။ ဝိဝဋ္ဋဋ္ဌာယီ အသင်္ချေယျကပ် တခု၏ အတွင်း၌ ဆယ်နှစ်တမ်းမှ အသင်္ချေယျ, အသင်္ချေယျတမ်းမှ ဆယ်နှစ်တမ်းသို လူတုိ့၏ အသက်တမ်း တိုးမှု, ဆုတ်မှု ၂-ခုသည် အန္တရကပ် တခု ဖြစ်၏၊ ထိုအန္တရကပ် ၆၄-ကပ်သည် အသင်္ချေယျ တကပ် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;ထိုအသင်္ချေယျကပ်သည် သံဝဋ္ဋ, သံဝဋ္ဋဋ္ဌာယီ, ဝိဝဋ္ဋ, ဝိဝဋ္ဋဋ္ဌာယီ အသင်္ချေယျကပ် ဟူ၍ ၄-ပါးရှိ၏၊ ထိုလေးမျိုးတို့တွင် ကမ္ဘာပျက်မိုဃ်းရွာသည်မှစ၍ မီးအလျှံ ငြိမ်းသည် တိုင်အောင် ပျက်နေဆဲကာလသည် သံဝဋ္ဋ အသင်္ချေယျကပ် မည်၏။ မီးအလျှံ ငြိမ်းသည်မှစ၍ ကမ္ဘာပြုမိုဃ်း ရွာသည်တိုင်အောင် အပျက်အဖြစ်ဖြင့် တည်နေဆဲ ကာလသည် သံဝဋ္ဋဋ္ဌာယီ အသင်္ချေယျကပ်မည်၏၊ ကမ္ဘာပြုမိုဃ်း ရွာသည်မှစ၍ နေ, လ, နက္ခတ် ထွက်သည်တိုင်အောင် တိုးပွားနေဆဲ ကာလသည် ဝိဝဋ္ဋအသင်္ချေယျကပ် မည်၏၊ နေ, လ, နက္ခတ် ထွက်သည်မှစ၍ ကမ္ဘာပျက်မိုဃ်း တဖန် ရွာသည်တိုင်အောင် တိုးပွားမှု တည်နေဆဲ ကာလသည် ဝိဝဋ္ဋဋ္ဌာယီ အသင်္ချေယျကပ်မည်၏၊ ထိုအသင်္ချေယျ လေးကပ်သည် မဟာကပ် တကပ်မည်၏။&lt;br&gt;ထိုမဟာကပ်သည်လည်း မီး ဖျက်သော မဟာကပ်, ရေ ဖျက်သောမဟာကပ်, လေ ဖျက်သော မဟာကပ်ဟူ၍ ၃-မျိုးရှိ၏။ မီး ၇-ကြိမ် ရေတကြိမ် ထိုနောင် ၇-ကြိမ် တိုင်တိုင် မီးဖြင့် ပျက်စီး၍ ၈-ကြိမ်မြောက်၌ ရေတကြိမ် ဤသို အလှည့်စီ အလှည့်စီ ပျက်စီး၍ အကြင် အခါ ၆၄-ကြိမ်မြောက် ဖြစ်၏၊ ထိုအခါ လေတကြိမ်ဖြင့် လောကကြီး ပျက်စီး၏။ မီးဖျက်သော ကြောင့် ပဌမဈာန် ၃-ဘုံတိုင်အောင် ပျက်စီး၏၊ ရေဖျက်သောကြောင့် ဒုတိယဈာန် ၃-ဘုံ တိုင်အောင်ပျက်စီး၏၊ လေဖျက်သောကြောင့် ဝေဟပ္ဖိုလ်ဘုံအောက် အကုန်ပျက်စီး၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တစ်စေ့ တစ်စေ့ကို ဆောင်ယူသဖြင့် မုံညင်းစေ့အစုကုန်သော်လည်း မကုန်သော သဘောရှိသော မဟာကပ်၏ လေးပုံတစ်ပုံတည်း။ ဝ-လေးပုံတစ်ပုံသည် အသင်္ချေယျကပ်မည်၏။&lt;br&gt;&lt;b&gt;အသင်္ချေယျကပ်အကြောင်း&lt;/b&gt;&lt;br&gt;သတ္ထန္တရကပ်၊ ရောဂန္တရကပ်၊ ဒုဗ္ဘိက္ခန္တရကပ်တို့တွင် တစ်ပါးပါးသော သံဝဋ္ဋဖြင့် များစွာသော သတ္တဝါတို့သည် ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ကုန်သည်ရှိသော်၊ ကြွင်းသော သတ္တဝါတို့၏ သန္တာန်၌ဖြစ်သော ကုသိုလ်ကံ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဆယ်နှစ်တမ်းမှစ၍ အစဉ်အားဖြင့် သတ္တဝါတို့သည် အသင်္ချေယျ အသက်အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သည်ဖြစ်ကုန်လတ်သော်၊ တဖန် မသူတော်တရားကို ကျင့်သုံးဆောက်တည်သည်အစွမ်းဖြင့် အစဉ်အားဖြင့် အသက်ဆုတ်ယုတ်လာ၍ သတ္တဝါတို့သည် ဆယ်နှစ်တမ်း အသက်ရှိကုန်သည်ဖြစ်ကုန်လတ်သော် ရောဂန္တရကပ် အစရှိသည်တို့တွင် တစ်ပါးပါးသော ပျက်စီးခြင်းဖြင့် သတ္တဝါတို့၏ အကြင်မျှလောက် ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ခြင်းသည်ရှိ၏၊ ထိုမျှလောက် ဤကပ်သည် တစ်ခုခုသော အန္တရကပ်မည်၏၊ ဤသို့ ပိုင်းခြားအပ်သော အန္တရကပ်၏အစွမ်းဖြင့် ထိုအသင်္ချေယျကပ်သည် ၆၄-ကြိမ်သော အန္တရကပ် အတိုင်းအရှည်ရှိ၏၊ ဆရာတို့ကား နှစ်ဆယ်သော အန္တရကပ် အတိုင်းအရှည်ရှိ၏-ဟုလည်း ဆိုကြကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၆။ ။&lt;b&gt;တေသု ပန အာကာသာနဉ္စာယတနုပဂါနံ ဒေဝါနံ ဝီသတိ ကပ္ပသဟဿာနိ အာယုပ္ပမာဏံ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;ထိုလေးပါးသော ပဋိသန္ဓေနှင့် ယှဉ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် အာကာသာနဉ္စာယတနဘုံသို့ ကပ်၍ဖြစ်ကုန်သော ဗြဟ္မာတို့၏ အသက်အတိုင်းအရှည်သည် မဟာကပ်နှစ်သောင်း ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အရူပဗြဟ္မာတို့၏ အသက်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၆။ ။အာကာသာနဉ္စာယတနဘုံသို့ ကပ်ရောက်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အာကာသာနဉ္စာယတနူပဂါ&lt;/b&gt;-မည်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;တစ်ဘဝ၌ တူရသောတရားသုံးပါး&lt;/h3&gt;၄၀။ ။&lt;b&gt;ပဋိသန္ဓေဘဝင်္ဂဉ္စ၊ တထာ စဝနမာနသံ။ ဧကမေဝ တထေဝေက၊ ဝိသယဉ္စေကဇာတိယံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဣဒမေတ္ထ ပဋိသန္ဓေစတုက္ကံ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;(တစ်ခုသောဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေစိတ်သည်၎င်း၊ ဘဝင်စိတ်သည်၎င်း၊ ထိုမှတစ်ပါး စုတိစိတ်သည်၎င်း၊ ဘူမိ၊ ဇာတိ၊ သမ္ပယုတ္တဓမ္မ၊ သင်္ခါရ အားဖြင့် တူသည်သာလျှင်တည်း၊ ထို့အတူ တူသောအာရုံရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;ဤသို့ ဆိုအပ်ပြီးသည်ကား ဤဝီထိမုတ္တသင်္ဂဟအရာ၌ ပဋိသန္ဓေစတုက္ကတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၀။ ။&lt;b&gt;ဧကမေဝ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဧကမေဝ-ဟူသောပုဒ်ကို ဘုံအားဖြင့်၎င်း၊ ဇာတ်အားဖြင့်၎င်း၊ သမ္ပယုတ်တရားအားဖြင့်၎င်း၊ သင်္ခါရအားဖြင့်၎င်း တူသည်သာတည်း-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဧကဇာတိယံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဧကဇာတိယံ-ဟူသောပုဒ်ကို တစ်ခုသောဘဝ၌-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပဋိသန္ဓေစတုက္ကအဖွင့်ပြီး၏။&lt;h3&gt;ကမ္မစတုက္က-ကံ ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၄၁။ ။&lt;b&gt;ဇနကံ၊ ဥပတ္ထမ္ဘကကံ၊ ဥပပီဠကကံ၊ ဥပဃာတကကံဉ္စေတိ ကိစ္စဝသေန&lt;/b&gt;။&lt;hr&gt; ၁။ ဘုံ၊ ဇာတ်၊ သမ္ပယုတ္တဓမ္မ၊ သင်္ခါရ၊ အာရုံအားဖြင့် တူပုံ။&lt;br&gt;* ပဋိသန္ဓေစိတ်သည် ကာမစိတ် ဖြစ်အံ့၊ ဘဝင်၊ စုတိစိတ်တို့သည်လည်း ကာမဘဝင်၊ ကာမစုတိစိတ်တို့သာ ဖြစ်ရကုန်၏၊ ရူပ၊ အရူပတို့၌လည်း ထို့အတူပင် (ဤကားဘုံတူပုံ)။&lt;br&gt;* ပဋိသန္ဓေစိတ်သည် ဝိပါက် အဗျာကတဇာတ် ဖြစ်အံ့၊ ဘဝင်၊ စုတိစိတ်သည်လည်း ဝိပါက် အဗျာကတဇာတ်သာ ဖြစ်ရကုန်၏။ (ဤကားဇာတ်တူပုံ)။&lt;br&gt;* ပဋိသန္ဓေစိတ်သည် ဖဿ စသော စေတသိက်နှင့် ယှဉ်သည်ဖြစ်အံ့၊ ဘဝင်၊ စုတိစိတ်သည်လည်း ဖဿ စသော စေတသိက်နှင့်သာ ယှဉ်ရကုန်၏၊ (ဤကားသမ္ပယုတ္တဓမ္မတူပုံ)။&lt;br&gt;* ပဋိသန္ဓေစိတ်သည် အသင်္ခါရိက ဖြစ်အံ့၊ ဘဝင်၊ စုတိစိတ်သည်လည်း အသင်္ခါရိကသာ ဖြစ်ရကုန်၏။ (ဤကားသင်္ခါရတူပုံ)။&lt;br&gt;* ပဋိသန္ဓေစိတ်သည် ကံကို အာရုံပြုအံ့၊ ဘဝင်၊ စုတိတို့သည်လည်း ကံကိုသာ အာရုံပြုရကုန်၏။ (ဤကားအာရုံတူပုံ)။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၁) ဝိပါက် ကတ္တတ္တာရုပ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော ဇနကကံ၎င်း၊&lt;br&gt;(၂) ထောက်ပံ့ ခိုင်စေတတ်သော ဥပတ္ထမ္ဘကကံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) ကပ်၍ နှိပ်စက်တတ်သော ဥပပီဠကကံ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၄) ကပ်၍ သတ်တတ်သော ဥပဃာတကကံ၎င်း၊ ဤသို့ ကိစ္စ၏ အစွမ်းဖြင့် လေးပါးကုန်သော ကံတို့ကို သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ကိစ္စကံ လေးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၁။ ။ယခုအခါ၌ ကမ္မစတုက္ကကို လေးပါးသော အခြင်း အရာတို့ဖြင့် ပြုခြင်းငှါ &lt;b&gt;“ဇနကံ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို အားထုတ်အပ်၏၊ ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဇနကကံ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထောက်ပံ့တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဥပတ္ထမ္ဘကကံ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ကပ်၍ နှိပ်စက်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဥပပီဠကကံ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ကပ်၍ သတ်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဥပဃာတကကံ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ကိစ္စကံလေးပါးအထူး&lt;/h3&gt;ထိုလေးပါးသော ကံတို့တွင် ပဋိသန္ဓေအခါ, ပဝတ္တိအခါတို့၌ ဝိပါက်, ကတ္တတ္တာရုပ်တို့ကို ဖြစ်စေတတ်သော ကုသိုလ်စေတနာ, အကုသိုလ်စေတနာသည် &lt;b&gt;ဇနကကံ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မိမိသည်ကား အကျိုးကို ဖြစ်စေခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်သော်လည်း ကံတပါး၏ ကြာမြင့်စွာ အကျိုးကို ဖြစ်စေခြင်း၏ အကြောင်း ဖြစ်သော ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံသည် &lt;b&gt;ဥပတ္ထမ္ဘကကံ&lt;/b&gt; မည်၏။ &lt;br&gt;တနည်း–ဣဋ္ဌာရုံ, အနိဋ္ဌာရုံ သုခ, ဒုက္ခ ဖြစ်သော အကျိုးကို ဖြတ်သော အကြောင်း မဖြစ်သဖြင့်၎င်း၊ တိုးပွါးသော အကြောင်း&lt;hr&gt; ၁။ ပဋိသန္ဓေအခါ ပဝတ္တိအခါတို့၌ ဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာ, ကတ္တတ္တာရုပ်တို့ကို ဖြစ်စေတတ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ် စေတနာသည် ဇနကကံ-မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ဇနကကံကို၎င်း, ဇနကကံ၏ အကျိုးကို၎င်း ပဝတ္တိအခါ၌သာ အရှည်ခံ့ တည်တံ့အောင် ထောက်ပံ့တတ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ် စေတနာသည် ဥပတ္ထမ္ဘကကံ-မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်သဖြင့်၎င်း၊ ဇနကကံ၏ အစွမ်းအားလျော်စွာ ရှည်မြင့်စွာ ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံသည်၎င်း &lt;b&gt;ဥပတ္ထမ္ဘကကံ&lt;/b&gt; မည်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ကံတပါးသည် ဖြစ်စေအပ်သော အကျိုး၏ ဖျားနာခြင်း, ဓာတ် ညီညွတ် မျှတခြင်း အစရှိသည်၏ အကြောင်းကို တားမြစ်ခြင်းဖြင့် အလွန် ရှည်မြင့်အောင် ဖြစ်ခြင်းကို တားမြစ်တတ်သော အမှတ် မရှိသောကံသည် &lt;b&gt;ဥပပီဠကကံ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အားနည်းသော ဇနကကံ၏ အကျိုးကို ဖြစ်စေတတ်သော အစွမ်းသတ္တိကို ကပ်၍ ဖြတ်တတ်သော အကြောင်းကို ဖြစ်စေသဖြင့် ထိုအားနည်းသော ဇနကကံ၏ အကျိုးကို တားမြစ်၍ မိမိ၏ အကျိုးကို ဖြစ်စေတတ်သော ကံသည် &lt;b&gt;ဥပဃာတကကံ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဇနကကံနှင့် ဥပဃာတကကံအထူး&lt;/h3&gt;ဤဆိုလတံ့သည်ကား &lt;b&gt;ဇနကကံ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ဥပဃာတကကံ&lt;/b&gt; တို့၏ အထူးတည်း။ &lt;b&gt;ဇနကကံ&lt;/b&gt; သည် ကံတပါး၏ အကျိုးကို မဖြတ်မူ၍သာလျှင် အကျိုးကို ဖြစ်စေ၏၊ &lt;b&gt;ဥပဃာတကကံ&lt;/b&gt; သည် ကံတပါး၏ အကျိုးကို ဖြတ်ခြင်းလျှင် ပြဓာန်းခြင်း ရှိ၏၊ ဤကား အထူးတည်း။ ဤဆိုအပ်&lt;hr&gt; ၁။ ဇနကကံ၏ အကျိုးကို အားနည်းချိန် မဖွံ့ဖြိုးအောင် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းတတ်သော ကုသိုလ်, အကုသိုလ်စေတနာသည် ဥပပီဠကကံ-မည်၏။&lt;br&gt;၂။ အားနည်းသော ဇနကကံ၏ အကျိုးကို ဖြစ်စေတတ်သော အစွမ်းသတ္တိကို ဖြတ်၍ ပဝတ္တိ, ပဋိသန္ဓေ ၂-ပါးလုံး၌ မိမိ၏ အကျိုးကို ပေးသော ကုသိုလ် အကုသိုလ်စေတနာသည် ဥပဃာတကကံ-မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဇနကကံနှင့် ဥပဃာတကကံတို့၏အထူး&lt;/b&gt; - &lt;br&gt;&lt;b&gt;ဇနကကံ&lt;/b&gt;-သည် ကံတပါး၏ အကျိုးကို မတားမြစ်ဘဲ မိမိ၏ အကျိုးကို ပေးတတ်၏။ &lt;b&gt;ဥပဃာတကကံ&lt;/b&gt;-ကား ကံတပါး၏ အကျိုးကို ဖြတ်၍ မိမိ၏ အကျိုးကိုပေး၏။ ဤသို့ အထူးတည်း။&lt;br&gt;အပရေဆရာတို့ကား &lt;b&gt;ဥပဃာတကကံ&lt;/b&gt; သည် ကံတပါး၏ အကျိုးကိုဖြတ်၍ တပါးသော ကံ၏ အကျိုးပေးခွင့်ကို ပြု၏။ မိမိမူကား အကျိုးမပေး၊ ဤသို့ &lt;b&gt;ဇနကကံ&lt;/b&gt; နှင့် &lt;b&gt;ဥပဃာတကကံ&lt;/b&gt; တို့၏ အထူးကိုဆိုကြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပြီးသော အဆုံးအဖြတ်သည် ရှေးဦးစွာ အဋ္ဌကထာတို့၌ လာသော အဆုံးအဖြတ်တည်း။ တပါးသောဆရာတို့သည်ကား &lt;b&gt;ဥပပီဠကကံ&lt;/b&gt; သည် အနာများခြင်း အစရှိသည်၏ အကြောင်းကို ဆောင်သဖြင့် ကံတပါး၏ အကျိုးကို အခြား အကြား၌ တားမြစ်၏၊ &lt;b&gt;ဥပဃာတကကံ&lt;/b&gt; သည်ကား ထိုကံတပါးကို အချင်းခပ်သိမ်း ဖြတ်၍ တပါးသောကံ၏ အကျိုးပေးခွင့်ကို ပေး၏၊ မိမိမူကား အကျိုးကို မဖြစ်စေနိုင်၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ဤသို့ ဖြစ်သည် ရှိသော် &lt;b&gt;ဇနကကံ&lt;/b&gt; မှ ဤ &lt;b&gt;ဥပဃာတကကံ&lt;/b&gt; ၏ အထူးသည် ကောင်းစွာ ထင်ရှား၏၊ ဤသို့  ဆိုကုန်၏&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကိစ္စဝသေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဖြစ်စေခြင်း ကိစ္စ, ကပ်၍ ထောက်ပံ့ခြင်းကိစ္စ, ကပ်၍ နှိပ်စက်ခြင်းကိစ္စ, ကပ်၍ ဖြတ်ခြင်းကိစ္စတို့၏ အစွမ်းဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;ဂရုကံစသော ကံလေးပါး&lt;/h3&gt;၄ ၂။ ။ &lt;b&gt;ဂရုကံ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;အာသန္နီ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;အာစိဏ္ဏ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ကဋတ္တာကမ္မဉ္စ တိ ပါကဒါနပရိယာယေန&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;(၁) လေးသော &lt;b&gt;ဂရုကံ&lt;/b&gt; ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) သေခါနီး ကာလ၌ အောက်မေ့အပ်, ပြုအပ်သော &lt;b&gt;အာသန္နကံ&lt;/b&gt; ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) မပြတ် လေ့ကျက်အပ်သော &lt;b&gt;အာစိဏ္ဏကံ&lt;/b&gt; ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၄) အကျိုးပေးကာမျှ ပြုကာမျှဖြစ်သော &lt;b&gt;ကဋတ္တာကံ&lt;/b&gt; ၎င်း၊ ဤသို့ အကျိုးပေးသော အစဉ်အားဖြင့် လေးပါးကုန်သော ကံတို့ကို သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဂရုကံစသော ကံလေးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၂။ ။ &lt;b&gt;ဂရုကံ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား-ကြီးသော အပြစ်ရှိသည်လည်း ဖြစ်သော, ကြီးသော အာနုဘော် ရှိသည်လည်း ဖြစ်သော တပါး&lt;hr&gt; ၁။ တပါးသော ကံများက မတားမြစ်ဘဲ စုတိ၏ အခြားမဲ့၌ အကျိုးပေးနိုင်သော အလွန် အပြစ်ကြီး, အလွန်အာနုဘော်ကြီးသော ကံသည် ဂရုကံ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သော ကံသည် တားမြစ်ခြင်းမစွမ်းနိုင်သော ကံတည်း။ &lt;b&gt;အာသန္နီ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ သေခါနီး အခါ၌ အောက်မေ့အပ်သော ကံသည်၎င်း, ထိုသေခါနီး အခါ၌ ပြုအပ်သော ကံသည်၎င်း &lt;b&gt;အာသန္နကံ&lt;/b&gt; မည်၏။ &lt;b&gt;အာစိဏ္ဏ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ မပြတ် ပြုနေသော ကံတည်း၊ တနည်း– တကြိမ် ပြုပြီး၍လည်း မပြတ် မှီဝဲအောက်မေ့အပ်သော ကံတည်း၊ ဝ-ကံသည် &lt;b&gt;အာစိဏ္ဏကံ&lt;/b&gt; မည်၏။ &lt;b&gt;ကဋတ္တာကံ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ &lt;b&gt;ဂရုကံ&lt;/b&gt; အစရှိသည် အဖြစ်သို့ မရောက်သော ပြုကာမျှအားဖြင့် ကံ-ဟု ဆိုအပ်သောကံတည်း။ (ဤ၌ ဣတိသဒ္ဒကား နာမအနက်ရှိ၏။)&lt;h3&gt;ပါကဒါနပရိယာယ အဓိပ္ပါယ်&lt;/h3&gt;ထိုကံလေးပါးတို့တွင် ကုသိုလ်ကံ ဖြစ်စေ, အကုသိုလ်ကံ ဖြစ်စေ၊ &lt;b&gt;ဂရုကကံ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ဂရုကကံ&lt;/b&gt; မဟုတ်သော &lt;b&gt;အာသန္န&lt;/b&gt; စသော ကံတို့တွင် အကုသိုလ်အဘို့၌ အကြင် အမိကို သတ်သောကံ အစရှိသော ကံသည်၎င်း၊ ကုသိုလ်အဘို့၌ မဟဂ္ဂုတ်ကံသည်၎င်း၊ &lt;b&gt;ဂရုကံ&lt;/b&gt; မည်၏။ &lt;b&gt;အာသန္နကံ&lt;/b&gt; စသော ကံသည် ရှိသော်လည်း အနည်းငယ်သော ရေကို လွှမ်းမိုး၍ သွားသော ကြီးစွာသော ရေအယဉ်ကဲ့သို့ ထို &lt;b&gt;ဂရုကကံ&lt;/b&gt; သည်သာလျှင် ရှေးဦးစွာ အကျိုးပေး၏။ ထို့ကြောင့် ထိုကံကို &lt;b&gt;ဂရုကကံ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်၏၊ ထို &lt;b&gt;ဂရုကကံ&lt;/b&gt; မရှိသော် ဝေးသောကံ နီးသောကံတို့တွင် အကြင်ကံသည် နီး၏, သေခါနီးသော အခါ၌ အောက်မေ့အပ်၏, ထို &lt;b&gt;အာသန္နကံ&lt;/b&gt; သည်သာလျှင် ရှေးဦးစွာ အကျိုးပေး၏၊ သေခါနီးအခါ၌ ပြုအပ်သောကံ၌ ဆိုဘွယ်ရာ မရှိပြီ။ ထို &lt;b&gt;အာသန္နကံ&lt;/b&gt; မရှိသော် လေ့ကျက်အပ်သောကံ, မလေ့ကျက်အပ်&lt;hr&gt; ၁။ ရှေးအခါက ပြပြီး၍ သေခါနီး အခါ၌ အောက်မေ့အပ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံသည်၎င်း, သေခါနီးသော အခါ၌ ပြုအပ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံသည်၎င်း, အာသန္နကံ မည်၏။&lt;br&gt;၂။ အမြဲမပြတ် လေ့လာ ပြုလုပ်အပ်သော ကုသိုလ်, အကုသိုလ်ကံသည်၎င်း, တကြိမ် ပြုပြီးနောက် အမြဲမပြတ် မှီဝဲအပ်, ဆင်ခြင်အောက်မေ့အပ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံသည်၎င်း အာစိဏ္ဏကံ မည်၏။&lt;br&gt;၃။ ဂရုကံစသော ကံသုံးပါးမှ တပါးသော ပြုကာမျှ ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေအကျိုးကို ပေးနိုင်သော ကံသည် ကဋတ္တာကံ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သော ကံတို့တွင် သီလရှိသူ အဖြစ်ဟူသော, သီလမရှိသူ အဖြစ်ဟူသော အကြင် &lt;b&gt;အာစိဏ္ဏကံ&lt;/b&gt; သည် ရှိ၏၊ ထို &lt;b&gt;အာစိဏ္ဏကံ&lt;/b&gt; သည်သာလျှင် ရှေးဦးစွာ အကျိုးပေး၏။ &lt;b&gt;ကဋတ္တာကံ&lt;/b&gt; သည်ကား ရအပ်သော အခွင့်ရှိသည်ဖြစ်၍ ရှေးကံသုံးပါးတို့ မရှိသည် ရှိသော် ပဋိသန္ဓေကို ပေး၏၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် &lt;b&gt;ဂရုကံ&lt;/b&gt; သည် ခပ်သိမ်းသော ကံတို့၏ ရှေးဦးစွာ အကျိုးပေး၏၊ &lt;b&gt;ဂရုကံ&lt;/b&gt; မရှိသော် &lt;b&gt;အာသန္နကံ&lt;/b&gt; သည် အကျိုးပေး၏၊ ထို &lt;b&gt;အာသန္နကံ&lt;/b&gt; မရှိသော် &lt;b&gt;အာစိဏ္ဏကံ&lt;/b&gt; သည် အကျိုးပေး၏၊ ထို &lt;b&gt;အာစိဏ္ဏကံ&lt;/b&gt; မရှိလတ်သော် &lt;b&gt;ကဋတ္တာကံ&lt;/b&gt; သည် အကျိုးပေး၏။ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;ပါကဒါနပရိယာယေန&lt;/b&gt;-ဟု မိန့်တော်မူ၏၊ အကျိုးပေးသောအစဉ်အားဖြင့်-ဤကား &lt;b&gt;ပါကဒါနပရိယာယ&lt;/b&gt; ပုဒ်၏ အနက်တည်း။&lt;h3&gt;အဘိဓမ္မာဝတာရ စသောဆရာတို့အလိုကို ပြခြင်း&lt;/h3&gt;အဘိဓမ္မာဝတာရ အစရှိသော ကျမ်းတို့၌ကား—&lt;b&gt;အာသန္နကံ&lt;/b&gt; မှ ရှေးဦးစွာ &lt;b&gt;အာစိဏ္ဏကံ&lt;/b&gt; သည် အကျိုးပေးရင့်သည်ကို ပြု၍ မိန့်ဆိုအပ်၏။ ဥပမာဆိုသော် နွားအပေါင်းနှင့် ပြည့်သော ခြံ၏ တံခါးကို ဖွင့်သည် ရှိသော် နောက်အဘို့၌ ဆုံးမအပ်သောနွား, အားရှိသော နွားတို့ ရှိကုန်သော်လည်း အကြင်နွားသည် ခြံတံခါး၏ အနီး၌ တည်၏။ ယုတ်သောအားဖြင့် နွားအိုကြီးသော်လည်း ခြံတံခါး၏ အနီး၌တည်၏၊ ထိုနွားအိုကြီးသည်သာလျှင် ရှေးဦးစွာ ထွက်လာသကဲ့သို့၊ ထို့အတူ &lt;b&gt;ဂရုကကံ&lt;/b&gt; မှ တပါးကုန်သော ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံတို့သည် ရှိကုန်သော်လည်း သေခါနီး ကာလ၏ နီးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အာသန္နကံ&lt;/b&gt; သည်သာလျှင် ရှေးဦးစွာ အကျိုးကို ပေး၏။ ထို့ကြောင့် ဤသဂြိုဟ်ကျမ်း၌ ထို &lt;b&gt;အာသန္နကံ&lt;/b&gt; ကို ရှေးဦးစွာ မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ဆိုအပ်ပြီးသော ကံလေးပါးတို့သည် အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်၌ အလုံးစုံ ရှိကုန်အံ့၊ ဂရုကကံသည် ရှေးဦးစွာ စုတိ၏ အခြားမဲ့ ဖြစ်သော ဒုတိယဘဝ၌ အကျိုးပေး၏။ ယင်းကံ မရှိခဲ့သော် အာသန္နကံသည် အကျိုးပေးလေ၏။ ယင်းကံ မရှိခဲ့သော် အာစိဏ္ဏကံသည် အကျိုးပေး၏။ ယင်းအာစိဏ္ဏကံမရှိခဲ့လျှင် ကဋတ္တာကံ အကျိုးပေး၏။ ဤသို့ကံလေးပါး၏ အလှည့်အစဉ်အတိုင်း အကျိုးပေးသောကြောင့် ပါကဒါန ပရိယာယကံ-ဟု ဆိုအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ပါကကာလ ကံလေးပါး&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယံ အဟောသိကမ္မဉ္စ တိ ပါကကာလဝသေန စတ္တာရိ ကမ္မာနိ နာမ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;(၁) မျက်မှောက်သော ကိုယ်၏အဖြစ်၌ ခံစားအပ်သောအကျိုး ရှိသော &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယကံ&lt;/b&gt; ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) နှစ်ခုမြောက်သော ဘဝ၌ အကျိုးပေးခြင်း လက္ခဏာ ရှိသော &lt;b&gt;ဥပပဇ္ဇဝေဒနိယကံ&lt;/b&gt; ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) သုံးခုမြောက်သောဘဝမှစ၍ နိဗ္ဗာန်ရသည်ဘဝတိုင်အောင် အကျိုးပေးခြင်း လက္ခဏာ ရှိသော &lt;b&gt;အပရာပရိယဝေဒနိယကံ&lt;/b&gt; ၎င်း၊ &lt;br&gt;(၄) အကျိုးပေးပြီးသည်လည်း မဟုတ်, အကျိုးပေးလတံ့သည်လည်း မဟုတ်, ဖြစ်ပြီးသည်သာလျှင် ကံမည်သော &lt;b&gt;အဟောသိကံ&lt;/b&gt; ၎င်း၊ ဤသို့ အကျိုးပေးရာကာလ၏ အစွမ်းဖြင့် ကံတို့ကို လေးပါး ရှိကုန်၏-ဟူ၍ သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ပါကကာလ ကံလေးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၃။ မျက်မှောက်ဘဝ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော အတ္တဘောသည် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌဓမ္မ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုပစ္စုပ္ပန် အတ္တဘော၌ အကျိုးကို ခံစားသည်၏ အစွမ်းဖြင့် ခံစားအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယကံ&lt;/b&gt; မည်၏။ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော အတ္တဘောမှ အခြားမဲ့ ဖြစ်၍ ခံစားအပ်သော ကံသည် &lt;b&gt;ဥပပဇ္ဇဝေဒနီယကံ&lt;/b&gt; မည်၏။ အထက် ပစ္စုပ္ပန် အတ္တဘောမှ တပါးသော အဆက်ဆက် ဖြစ်သော အမှတ်မရှိ တပါးပါးသော&lt;hr&gt; ၁။ မျက်မှောက် ဖြစ်သော ယခု ပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ ခံစားရန် အကျိုးပေးသော ပဌမဇော စေတနာသည် ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယကံ မည်၏။&lt;br&gt;၂။ အခြားမဲ့ ဖြစ်သော ဒုတိယဘဝ၌ ခံစားရန် ပဋိသန္ဓေအကျိုးပေးသော သတ္တမဇော စေတနာသည် ဥပပဇ္ဇဝေဒနီယကံ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အတ္တဘော၌ ခံစားအပ်သော ကံသည် &lt;b&gt;အပရာပရိယဝေဒနီယကံ&lt;/b&gt; မည်၏။ ဖြစ်ပြီးသည်သာလျှင် ကံတည်း၊ ထိုကံ၏ အကျိုးသည် မဖြစ်ပြီ, ဖြစ်ဆဲ မဟုတ်, မဖြစ်လတံ့, ဤသို့ ဆိုအပ်သောကံသည် &lt;b&gt;အဟောသိကံ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုလေးပါးသော ကံတို့တွင် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်ကုန်သော ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံတို့သည် မနှိပ်စက်အပ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ သတ္တိ အထူးဖြင့် ရအပ်သော သတ္တိထူးရှိသည် ဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ အားရှိသည် အဖြစ်သို့ ရောက်သောထိုသို့သဘော ရှိသော ရှေး အဘို့၌ ဖြစ်သော အားထုတ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် အလွန်အားကြီး၍ ထိုအတ္တဘော၌သာလျှင် အကျိုးကို ပေးတတ်သော ပဌမဇော စေတနာသည် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယကံ&lt;/b&gt; မည်၏။ အဘယ့်ကြောင့် အကျိုးပေးနိုင်ပါသနည်း-ဟူမူ ထိုပဌမဇောစေတနာသည် ဆိုအပ်ပြီးသော အပြားအားဖြင့် အားရှိသော ဇောအစဉ်၌ ဂုဏ်ထူးနှင့်ယှဉ်ကုန်သော ဘုရားစသည်တို့၌ ကျေးဇူးရှိခြင်း ပြစ်မှားခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ခြင်းကြောင့်၎င်း၊ အာသေဝနပစ္စည်းကို မရသည် ဖြစ်၍ နည်းသော အကျိုးရှိသည် ဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ဤ &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယကံ&lt;/b&gt; မှ တပါးသော &lt;b&gt;ဥပပဇ္ဇဝေဒနီယကံ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;အပရာပရိယဝေဒနီယကံ&lt;/b&gt; နှစ်ပါးကိုမူ ရှေးကံကြောင့်ဖြစ်သော ခန္ဓာအစဉ်၏ ချုပ်ခြင်းကို သိသော ကံသည်၎င်း, အကျိုးပေးခြင်းငှါ အခွင့်ရသည်ကို တားမြစ်ခြင်းရှိသော ကံသည်၎င်း မဖြစ်။ ထို့ကြောင့် သစ်ပင်ပျိုသည် ပွင့်သကဲ့သို့ (ပွင့်သကဲ့သို့) အသီးကို မပေးသကဲ့သို့ ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌သာလျှင် ပဝတ္တိအကျိုးမျှ ဖြစ်သော အဟိတ်ဖြစ်သော ဣဋ္ဌာရုံအကျိုးမျှကိုသာ ပေး၏။ အကျိုးပြီးစေတတ်သော ဆုံးဖြတ်တတ်သော&lt;hr&gt; ၁။ မျက်မှောက်ဘဝ, ဒုတိယဘဝမှ တပါးသော တတိယဘဝ မှစ၍ အနာဂတ် နိဗ္ဗာန်ရသည့် ဘဝတိုင်အောင် အခွင့်ရသည် ရှိသော် ပဋိသန္ဓေအကျိုး ပဝတ္တိအကျိုးပေးသော အလယ်ဇောငါးချက် စေတနာသည် အပရာပရိယကံ မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ထိုဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယကံ, ဥပပဇ္ဇဝေဒနီယကံ, အပရာပရိယဝေဒနီယကံတို့သည် အကြောင်းမသင့် အခွင့်မသာကုန်သဖြင့် မိမိတို့ ဆိုင်ရာ ဆိုင်ရာ ကာလအား အကျိုးမပေးကြပါဘဲ အလိုလို သုဉ်း၍ သုဉ်း၍ သွားသောကံသည် အဟောသိကံမည်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စေတနာ ဖြစ်၍ဖြစ်သော ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် ရအပ်သော သတ္တိထူးရှိသော အခြားမဲ့ ဖြစ်လတံ့သော အတ္တဘော၌ အကျိုးကို ပေးတတ်သောကြောင့် သတ္တမဇောစေတနာသည် &lt;b&gt;ဥပပဇ္ဇဝေဒနီယကံ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုသတ္တမဇောစေတနာသည်လည်း ပဋိသန္ဓေကို ပေးမှသာလျှင် ပဝတ္တိအကျိုးကို ပေး၏၊ ပဋိသန္ဓေအကျိုးကို မပေးသည် ရှိသော် ပဝတ္တိအကျိုးကို ပေးခြင်းသည် မရှိ၊ အဘယ့်ကြောင့် ဆိုသော် စုတိစိတ်၏ အခြားမဲ့၌ &lt;b&gt;ဥပပဇ္ဇဝေဒနီယကံ&lt;/b&gt; ၏ အခွင့်သည် ဖြစ်၏။ ပဋိသန္ဓေအကျိုးကို ပေးသည် ရှိသော် ဘဝတရာ၌လည်း ပဝတ္တိအကျိုးကိုပေး၏-ဟု ဆရာတို့သည် ဆိုကုန်၏။ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော အကြောင်း ကင်းသောကြောင့် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယ&lt;/b&gt; အစရှိသော ကံ၏ အဖြစ်သို့ မရောက်သော အစအဆုံး ဖြစ်သော စေတနာတို့၏ အလယ်၌ ဖြစ်သော စေတနာ ငါးချက်သည် အကျိုးကိုပေးခြင်း သဘော၏ မပြတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အမှတ်မရှိသောကာလ၌ အခွင့်ရသည် ရှိသော် ပဋိသန္ဓေအခါ, ပဝတ္တိအခါတို့၌ အကျိုးကို ပြီးစေတတ်သည် ဖြစ်၍ &lt;b&gt;အပရာပရိယဝေဒနိယကံ&lt;/b&gt; မည်၏။ မိမိတို့၏ အကျိုးပေးသော ကာလကို လွန်သော ရှေးကံနှစ်ခုတို့၏ အပေါင်းသည်၎င်း၊ တတိယဖြစ်သောကံသည်၎င်း သံသရာ၌ ဖြစ်ခြင်းသည် ပြတ်သည်ရှိသော် &lt;b&gt;အဟောသိကံ&lt;/b&gt;-မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပါကကာလ ဝသေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌၎င်း၊ အခြားမဲ့ ဒုတိယဘဝ၌၎င်း၊ အမှတ်မရှိ တပါးပါးသော ဘဝ၌၎င်း၊ ဤသို့ရှေး၌ဖြစ်ကုန်သော သုံးပါးသောကံတို့၏ အကြင်အကြင်ပိုင်းခြားအပ်သော အကျိုးပေးသော ကာလ၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ ဤကံသုံးပါးမှတပါးသော &lt;b&gt;အဟောသိကံ&lt;/b&gt; ၏ ထိုသို့&lt;hr&gt;&lt;b&gt;ပါကကာလအဓိပ္ပါယ်—&lt;/b&gt;&lt;br&gt; ၁။ ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယကံသည် ပစ္စုပ္ပန်ကာလ, ဥပပဇ္ဇဝေဒနီယကံသည် ပစ္စုပ္ပန်ကာလမှ အခြားမဲ့ဖြစ်သော ဒုတိယဘဝကာလ, အပရာပရိယဝေဒနီယကံသည် တတိယဘဝမှစ၍ နိဗ္ဗာန်ရသည်တိုင်အောင် အမှတ်မရှိသောကာလ, အဟောသိကံသည် ဆိုအပ်ပြီးသော ကာလမရှိခြင်း, လွန်ခြင်းဟု ဆိုအပ်သော ကာလ ဤသို့အကျိုးပေးသော ကာလ, အကျိုးမပေးသော ကာလတို့ကို အကြောင်းပြု၍ အမည်ရသော ကံမျိုးကို ပါကကာလကံ-ဟု ဆိုလိုသည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကျိုးပေးသောကာလ မရှိသည်၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း-ဟု အနက်ပေး။ အဘယ့်ကြောင့် &lt;b&gt;အဟောသိကံ&lt;/b&gt; ကို &lt;b&gt;ပါကကာလ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်ပါသနည်း၊ &lt;b&gt;အဟောသိကံ&lt;/b&gt; ၏ ကာလကိုလွန်ခြင်းကြောင့် သာလျှင် ထို &lt;b&gt;ပါကကာလ&lt;/b&gt;-ဟူသော အမည်ဖြင့် ခေါ်ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;ပါကဌာနကံလေးပါး&lt;/h3&gt;၄၄။ &lt;b&gt;တထာ အကုသလံ, ကာမာဝစရကုသလံ, ရူပါဝစရကုသလံ, အရူပါဝစရကုသလန္တိ ပါကဌာနဝသေန&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;ထို့အတူ အကုသိုလ်ကံ ၎င်း၊ ကာမာဝစရ ကုသိုလ်ကံ ၎င်း၊ ရူပါဝစရကုသိုလ်ကံ ၎င်း၊ အရူပါဝစရကုသိုလ်ကံ ၎င်း၊ ဤသို့အကျိုးပေးရာဌာန၏ အစွမ်းဖြင့် လေးပါးကုန်သော ကံတို့ကို သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ပါကဌာနကံလေးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၄။ &lt;b&gt;ပါကဌာနဝသေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပဋိသန္ဓေအကျိုးပေးရာဘုံ၏အစွမ်းဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;အကုသိုလ်ကံ ၃-ပါး&lt;/h3&gt;၄၅။ &lt;b&gt;တတ္ထ အကုသလံ ကာယကမ္မံ, ဝစီကမ္မံ, မနောကမ္မန္တိ ကမ္မဒွါရဝသေန တိ ဟောတိ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;ထိုလေးပါးသော ကံတို့တွင် အကုသိုလ်ကံသည် ကာယကံ ၎င်း၊ ဝစီကံ ၎င်း၊ မနောကံ ၎င်း၊ ဤသို့ ကမ္မဒွါရ အစွမ်းဖြင့်သုံးပါးအပြားရှိ၏။&lt;hr&gt; ၁။ ပါကဌာန-ဟူသည်မှာ ပဋိသန္ဓေ အကျိုးပေးရာဖြစ်သော ကာမာဝစရဘုံ, ရူပါဝစရဘုံ, အရူပါဝစရဘုံဌာနကို အကြောင်းပြု၍ အမည်ရသော ကံမျိုးကို ပါကဌာနကံ-ဟု ဆိုလိုသည်။&lt;br&gt;၂။ ကမ္မဒွါရဝသေန-ဟူသည်ကား၊ ကံ၏ဖြစ်ရာ ဖြစ်ကြောင်းသည် ကမ္မဒွါရ မည်၏။ ကာယကံ စသော ကံ ၃-ပါးသည် ကမ္မဒွါရကို အကြောင်းပြု၍ အမည်ရသော ကံမျိုးဖြစ်၍ ကမ္မဒွါရကံ-ဟု ဆိုလိုသည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အကုသိုလ်ကံ ၃-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၅။ ယခုအခါ၌ အကုသိုလ် အစရှိသော ကံတို့၏ ကာယကမ္မဒွါရ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ခြင်းကို၎င်း၊ ထိုကာယဒွါရ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ခြင်းကိုပြခြင်းငှါ ပဓာနပြုသဖြင့်၎င်း၊ ထို ကာယကမ္မဒွါရ အစရှိသည်တို့၏ ပါဏာတိပါတ စသောအစွမ်းဖြင့် ဒသဝိဓစသော အပြားကို၎င်း၊ ပြခြင်းငှါ &lt;b&gt;တတ္ထ အကုသလံ&lt;/b&gt;-ဤသို့ အစရှိသော စကားကိုအားထုတ်အပ်၏၊ ကာယဒွါရ၌ ဖြစ်သော ကံသည် &lt;b&gt;ကာယကံ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဝစီကံ အစရှိသည်တို့ကိုလည်း ဤအတိုင်း မှတ်အပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အကုသိုလ် ကာယကံ ၃-ပါး&lt;/h3&gt;၄၆။ &lt;b&gt;ကထံ ပါဏာတိပါတာ, အဒိန္နာဒါနံ, ကာမေသု မိစ္ဆာစာရောစေတိ ကာယဝိညတ္တိသင်္ခတေ ကာယဒွါရေ ဗာဟုလ္လဝုတ္တိတော ကာယကမ္မံ နာမ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;အဘယ်သို့ဖြစ်သနည်း-ဟူမူ သူ့အသက်ကို လျင်စွာ ချခြင်း ၎င်း၊ အရှင်သည် ကိုယ်နှုတ်ဖြင့် မပေးအပ်သော သူတပါးဥစ္စာကို ခိုးယူခြင်း ၎င်း၊ သူတော်မဟုတ် သူယုတ်တို့၏ အကျင့်ကို မှီဝဲသော အစွမ်းဖြင့် ကာမဂုဏ်ဘို့၌ မှားသောအကျင့် ၎င်း၊ ဤသို့ သုံးပါး အပြားရှိသော ကံသည် &lt;b&gt;ကာယဝိညတ်&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်သော ကာယဒွါရ၌ များသောအားဖြင့် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;ကာယကံ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ကာယဝိညတ်ရုပ်သည် ကာယကံ၃-ပါး၏ ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် ကာယဒွါရ မည်၏။ ဝစီဝိညတ်ရုပ်သည် ဝစီကံလေးပါး၏ ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် ဝစီဒွါရ မည်၏။ အလုံးစုံသော စိတ်တခုယုတ် ကိုးဆယ်သည် အနန္တရ စသော ပစ္စည်းတတ်၍ နောက်နောက်သော မနော၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် မနောဒွါရ မည်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အကုသိုလ် ကာယကံ ၃-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၆။ ဇီဝိတိကို နှေးစွာချခြင်း မဟုတ်မူ၍ လျင်စွာ ချခြင်းသည် &lt;b&gt;ပါဏာတိပါတ&lt;/b&gt; မည်၏။ ကိုယ်နှုတ်တို့ဖြင့် မပေးအပ်သော သူတပါး၏ဥစ္စာကို ယူခြင်းသည် &lt;b&gt;အဒိန္နာဒါန&lt;/b&gt; မည်၏။ မေထုန်ကို လွန်ကျူးခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ကာမတို့၌ မှားသော အကျင့်သည် &lt;b&gt;ကာမေသု မိစ္ဆာစာရ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုပါဠိ၌ ပါဏာ ဟူသည်ကား၊ ပညတ်အားဖြင့် သတ္တဝါတည်း၊ ပရမတ်အားဖြင့် ဇီဝိတိန္ဒြေတည်း၊ ထိုသတ္တဝ၌ သတ္တဝါ-ဟု အမှတ်ရှိသောသူ၏ ဇီဝိတိန္ဒြေကိုချခြင်း လုံ့လကိုဖြစ်စေတတ်သော သေစေလိုသော စေတနာသည် &lt;b&gt;ပါဏာတိပါတ&lt;/b&gt; မည်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;သူတပါးဥစ္စာ၌ သူတပါးဥစ္စာ-ဟု အမှတ်ရှိသောသူ၏ ထိုဥစ္စာကိုယူခြင်း လုံ့လကိုဖြစ်စေတတ်သော ခိုးလိုသော စေတနာသည် &lt;b&gt;အဒိန္နာဒါန&lt;/b&gt; မည်၏။ မေထုန်ကို မှီဝဲသည် အစွမ်းဖြင့် ကာယဒွါရ၌ ဖြစ်သော မသွားလာအပ်သော အရာ၌ လွန်ကျူးသော စေတနာသည် &lt;b&gt;ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ရသာရုံ-ဟု ဆိုအပ်&lt;hr&gt; ၁။ ဇီဝိတိန္ဒြေကို ပြေးလွှားမကျစေဘဲ လျင်မြန်စွာ ကျစေခြင်းသည် ပါဏာတိပါတ မည်၏။ &lt;br&gt;တရားကိုယ်အားဖြင့် ပါဏ-ဟူသည် ပညတ်အားဖြင့် သတ္တဝါသာတည်း၊ ပရမတ်အားဖြင့် ဇီဝိတိတည်း။ ထိုဇီဝိတိ သတ္တဝါ၌ သတ္တဝါဟု အမှတ်ရှိသောသူ၏ ဇီဝိတိန္ဒြေကိုဖြတ်သော ကာယ, ဝစီပယောဂကို ဖြစ်စေတတ်သော သန္နိဋ္ဌာပက သတ္တမဇော စေတနာသည် ပါဏာတိပါတ မည်၏။&lt;br&gt;၂။ အရှင်သည် ကိုယ်နှုတ်တို့ဖြင့် မပေးအပ်သော သူတပါးဥစ္စာကို ခိုးယူခြင်းသည် အဒိန္နာဒါန မည်၏။ &lt;br&gt;သူတပါးဥစ္စာ၌ သူတပါးဥစ္စာဟု အမှတ်ရှိသောသူ၏ ထိုသူတပါးဥစ္စာကို ယူတတ်သော ကာယ, ဝစီပယောဂကို ဖြစ်စေတတ်သော ခိုးယူကြောင်းဖြစ်သော စေတနာသည် အဒိန္နာဒါန မည်၏။&lt;br&gt;၃။ မေထုန်ကို လွန်ကျူးခြင်းဟု ဆိုအပ်သော ကာမဂုဏ်ဘို့၌ မှားယွင်း၍ ကျင့်ခြင်းဟု ဆိုအပ်သော ယုတ်မာသော အကျင့်သည် ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ မည်၏။ &lt;br&gt;မေထုန်မှီဝဲသည်အစွမ်းဖြင့် ကာယဒွါရ၌ ဖြစ်သော မသွားလာအပ်သော အရာကို ကျူးလွန်ကြောင်း ဖြစ်သော စေတနာသည် ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ မည်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကုန်သော ကာမတို့၌ မှားယွင်း လွန်ကျူးသော အကျင့်ဖြစ်သောကြောင့် သုရာသောက်ခြင်းကိုလည်း ဤ &lt;b&gt;ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ&lt;/b&gt;၌သာ ပေါင်းအပ်၏-ဟု ဆိုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကာယဝိညတ္တိသင်္ခတေ ကာယဒွါရ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ကိုယ်ဖြင့် မိမိအလိုကို သူတပါးတို့အား သိစေတတ်သောကြောင့်၎င်း၊ မိမိသည်လည်း ကိုယ်ဖြင့် သိစေအပ်သောကြောင့်၎င်း၊ &lt;b&gt;ကာယဝိညတ်&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်သော ရှေးရွေ့တက်ခြင်းအစရှိသည်ကို ဖြစ်စေတတ်သော စိတ္တဇဝါယောဓာတ်၏ လွန်သော ကလာပ်၏ ဖေါက်ပြန်သည်ဖြစ်၍ဖြစ်သော သဟဇာတ်ဖြစ်သောရုပ်ကို ခိုင်းစေခြင်း အစရှိသည်တို့၏ ဝိညတ်နှင့်တကွဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော အကြောင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော လက်အစရှိသည်ကို လှုပ်စေတတ်သော ကာယ၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ကံတို့၏ ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ &lt;b&gt;ကာယဒွါရ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်သော ကမ္မဒွါရ၌-ဟု အနက်အဓိပ္ပါယ်မှတ်။&lt;h3&gt;ဝိညတ်သည် ကံ၏အကြောင်းဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;ထိုဝိညတ်ကို ကံ၏အကြောင်း-ဟု ဆိုအပ်သော စကားသည် သင့်၏၊ ထိုသို့ ကံနှင့်တကွဖြစ်သော စိတ္တုပ္ပါဒ်သည်သာလျှင် ထိုဝိညတ်ကို အကယ်၍ ဖြစ်စေအပ်သည် မှန်၏။ ထိုသို့ ဖြစ်စေအပ်သော်လည်း ထိုဝိညတ်ကို ထိုသို့ကံနှင့်တကွ ဖြစ်သော စိတ္တုပ္ပါဒ်သည် ဖြစ်စေအပ်သည် ရှိသော် ထိုဝိညတ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော ကံ၏ &lt;b&gt;ကာယကံ&lt;/b&gt; အစရှိသော အမည်သည် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုဝိညတ်ကို ထိုကံ၏ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်း အဖြစ်ဖြင့်-ဝါ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်း ဟု ဆိုခြင်းငှါ ရအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ပါဏာတိပါတစသော ကံလေးပါး၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့်၎င်း, ကာမေသု မိစ္ဆာစာရနှင့် သဘောတူသောကြောင့်၎င်း သုရာပါနကို သီးခြားခွဲ၍ မဆို-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဗာဟုလ္လဝုတ္တိ အဓိပ္ပါယ်&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ကာယဒွါရေ&lt;/b&gt; ၃ ဒွါရတော-ဟု ဤမျှသော စကားကို ဆိုသည် ရှိသော် ကာယဒွါရ၌ ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ကာယကံ&lt;/b&gt; ဟူသော အမည်သည် အကယ်တမူ ဖြစ်နိုင်ပါ၏၊ ထိုသို့ဖြစ်နိုင်ပါသော်လည်း ကံနှင့် ဒွါရကို မှတ်ခြင်းသည် မဖြစ်ရာ၊ အဘယ့်ကြောင့် မဖြစ်ပါသနည်း-ဟူမူ ကာယဒွါရ၌ ဖြစ်သောကံကို &lt;b&gt;ကာယကံ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်၏။ &lt;b&gt;ကာယကံ&lt;/b&gt; ၏ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်းဖြစ်သော ဒွါရကိုလည်း &lt;b&gt;ကာယဒွါရ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်၏၊ သူ့အသက်သတ်ခြင်း စသည်ကို နှုတ်ဖြင့်စေခိုင်းသောသူအားလည်း &lt;b&gt;ကာယကံ&lt;/b&gt; သည် ဝစီဒွါရ၌လည်း ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ဒွါရဖြင့်ကံကို မှတ်သားခြင်း မဖြစ်နိုင်ရာ၊ ထို့အတူ မုသားပြောခြင်းစသည်ကို ကိုယ်၏ ဖေါက်ပြန်ခြင်းဖြင့် ပြုသော သူအား &lt;b&gt;ဝစီကံ&lt;/b&gt; သည် ကာယဒွါရ၌လည်းဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ကံဖြင့် ဒွါရကို မှတ်ခြင်း သည် မဖြစ်နိုင်ရာ-ဟူသော ဤစောဒနာသည် ဖြစ်ရာ၏။ ထို့ကြောင့် များစွာဖြစ်ခြင်းဖြင့် ပိုင်းခြားမှတ်သားခြင်းကို ပြခြင်း &lt;b&gt;ဗာဟုလ္လဝုတ္တိတော&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပါဌ်ကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစကား မှန်၏ &lt;b&gt;ကာယကံ&lt;/b&gt; သည် ကာယဒွါရ၌ များသောအားဖြင့်ဖြစ်၏၊ အနည်းငယ် ဝစီဒွါရ၌လည်းဖြစ်သေး၏။ ထို့ကြောင့် ကာယဒွါရ၌သာလျှင် များသောအားဖြင့် ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ကာယကံ&lt;/b&gt; ၏ အဖြစ်သည် ပြီးပြည့်စုံလေ၏။ ဥပမာဆိုသော် တောမုဆိုး အစရှိသောသူတို့၏ တော၌ ကျက်စားသူ အစရှိသော အမည်ရသော အဖြစ်သည် ပြီးသကဲ့သို့တည်း၊ ထို့အတူ &lt;b&gt;ကာယကံ&lt;/b&gt; သည်သာလျှင် များသောအားဖြင့် ကာယဒွါရ၌ဖြစ်၏၊ &lt;b&gt;ဝစီကံ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;မနောကံ&lt;/b&gt; တို့သည် များသောအားဖြင့် မဖြစ်ကုန်၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;ကာယကံ&lt;/b&gt; ၏ များသောအားဖြင့် ဤကာယဒွါရ၌သာလျှင် ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ကာယကမ္မဒွါရ&lt;/b&gt; အဖြစ်သည် ပြီးပြည့်စုံ၏၊ အဘယ်ကဲ့နည်း-ဟူမူ များသော&lt;hr&gt; ၁။ ကာယကံသည် ကာယဒွါရ၌ များသောအားဖြင့်သာ ဖြစ်သည်။ အမြဲဖြစ်သည် မဟုတ်။ အပ္ပကအားဖြင့် “သေစားသေစေ”ဟု အမိန့်ချသော မင်းစသည်တို့အားလည်း ဖြစ်သေး၏-ဟူသောအနက်ကို သိစေလိုသောကြောင့် ဗာဟုလ္လ သဒ္ဒကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အားဖြင့် ပုဏ္ဏားတို့၏ နေရာဖြစ်သော ရွာအစရှိသည်တို့၏ ပုဏ္ဏားရွာ အစရှိသော အမည်ရှိသည် အဖြစ်သည် ပြီးသကဲ့သို့တည်း။ ထို့ကြောင့် ကံဖြင့် ဒွါရကိုမှတ်ခြင်း, ဒွါရဖြင့်ကံကို မှတ်ခြင်း၌ တစုံတခုသော တားမြစ်ခြင်းသည် မရှိ။ ထို့ကြောင့် ဤအရာ၌ ဤဆိုအပ်ပြီးသောအနက်ကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် အလိုရှိအပ်၏။&lt;h3&gt;ဝစီကံ ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၄၇။ &lt;b&gt;မုသာဝါဒေါ, ပိသုဏဝါစာ, ဖရုသဝါစာ, သမ္မပ္ပလာပေါစေတိ ဝစီဝိညတ္တိသင်္ခတ ဝစီဒွါရေ ဗာဟုလ္လဝုတ္တိတော ဝစီကမ္မံနာမ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;မဟုတ်သည်ကို ဟုတ်သောအားဖြင့် ဆိုကြောင်း ဖြစ်သော စကား ၎င်း၊ သူနှစ်ယောက်တို့၏ အချစ်ကို မှုန့်မှုန့်ညက်ညက် ဖျက်ဆီးတတ်သော စကား ၎င်း၊ လွှကဲ့သို့ ကြမ်းတမ်းသော အတွေ့ရှိသော စကား ၎င်း၊ စီးပွါးချမ်းသာကို ဖျက်ဆီးတတ်သော သီတာမိဖုရားကို ဆောင်ခြင်း အစရှိသော ပြိန်ဖျင်းသော စကားကို ဆိုခြင်း ၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးအပြားရှိသော ကံသည် &lt;b&gt;ဝစီဝိညတ်&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်သော ဝစီဒွါရ၌ များစွာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;ဝစီကံ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဝစီကံ ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၇။ &lt;b&gt;မုသာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ မဟုတ်မမှန်သော ဝတ္ထုတည်း၊ ဤစိတ်ဖြင့် ထိုမဟုတ်မမှန်သော ဝတ္ထုကို ဟုတ်မှန်သောအားဖြင့် ပြောဆိုတတ်ကုန်၏၊ ဤသို့ ပြောဆိုကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် ထိုစိတ်သည် &lt;b&gt;မုသာဝါဒ&lt;/b&gt; မည်၏။ ညီညွှတ်ခြင်းကို ဖျက်ဆီးတတ်သောကြောင့် ထိုစကားသည် &lt;b&gt;ပိသုဏဝါစာ&lt;/b&gt; မည်၏။ တနည်းကား—&lt;hr&gt; ၁။ တရားကိုယ်အားဖြင့် မဟုတ်မမှန်သော ဝတ္ထုကို ဟုတ်မှန်သောအားဖြင့် သူတပါးကို သိစေလိုသော သူ၏ ထိုသိစေခြင်း ကာယပယောဂ, ဝစီပယောဂကို ဖြစ်စေတတ်သော စေတနာသည် မုသာဝါဒ မည်၏။&lt;br&gt;၂။ သူတပါးအား အချစ်ပျက်စေ၍ မိမိကို ချစ်စေလိုသဖြင့် သူတပါးအချစ်ပျက်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သော ကာယ, ဝစီပယောဂကို ဖြစ်စေတတ်သော စေတနာသည် ပိသုဏဝါစာ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ချစ်သည်အဖြစ်ကို ဆိတ်အောင် ပြုတတ်သောကြောင့် ထိုစကားသည် &lt;b&gt;ပိသုဏာ&lt;/b&gt; မည်၏။ လွှသွားသည် ကြမ်းသောအတွေ ရှိသကဲ့သို့ မိမိကို၎င်း၊ သူတပါးကို၎င်း ကြမ်းထမ်းခြင်းကို ပြုတတ်သောကြောင့် ထိုစကားသည် &lt;b&gt;ဖရုသာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ချမ်းသာကို၎င်း အကျိုးစီးပွါးကို ၎င်း ဖျက်စီးတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သမ္ဖပ္ပလာပ&lt;/b&gt; မည်၏။ မိမိအား၎င်း သူတပါးတို့အား၎င်း ကျေးဇူးမရှိသော အမှတ်မရှိ တပါးပါး အကျိုးမရှိသော ထိုစကားကို ရ၏၊ ဝါ-&lt;b&gt;သမ္ဖပ္ပလာပ&lt;/b&gt; ဟု ဆိုအပ်သော ထိုစိတ်ဖြင့် ထိုစီးပွါးချမ်းသာ ဖျက်ဆီးတတ်သော စကားကို ပြောဆိုတတ်သောကြောင့် ထိုစိတ်သည် &lt;b&gt;သမ္ဖပ္ပလာပ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဝစီကံ ၄-ပါး အဆုံးအဖြတ်&lt;/h3&gt;ထိုလေးပါးသော ဝစီကံတို့တွင် မဟုတ်မမှန်သော ဝတ္ထုကို ဟုတ်မှန်သောအားဖြင့် သူတပါးကို သိစေလိုသော သူ၏ ထိုသို့ မဟုတ်မမှန်သောအားဖြင့် သိစေတတ်သော ပယောဂကို ဖြစ်စေတတ်သော စေတနာသည် &lt;b&gt;မုသာဝါဒ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထို&lt;b&gt;မုသာဝါဒ&lt;/b&gt; သည် သူတပါး၏ အကျိုးစီးပွါး ပျက်စီးခြင်းကို ပြုမှသာလျှင် အပါယ်လားကြောင်း မကောင်းမှုကံမြောက်၏၊ (ကမ္မပထ-ဖြစ်၏) သူတပါး၏ အကျိုးစီးပွါးကို မဖျက်ဆီးသော &lt;b&gt;မုသာဝါဒ&lt;/b&gt;သည် ကံသာဖြစ်၏။ (ကမ္မပထ-မဖြစ်)&lt;br&gt;&lt;br&gt;သူတပါးတို့၏ အချစ်ပျက်ခြင်းကို အလိုရှိသဖြင့်၎င်း၊ မိမိအား ချစ်စေလိုသဖြင့်၎င်း၊ သူတပါးတို့အား အချစ်ပျက်ခြင်းကိုပြုတတ်သော ဝစီဝိညတ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော ညစ်နွမ်းသောစေတနာသည် &lt;b&gt;ပိသုဏဝါစာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထို&lt;b&gt;ပိသုဏဝါစာ&lt;/b&gt;သည်လည်း နှစ်ယောက်သော သူတို့သည် အချစ်ပျက်ကုန်မှသာလျှင် ကမ္မပထမြောက်၏။ သူတပါး၏ ချစ်ခြင်းကို ဖျက်ဆီးတတ်သော ဝစီဝိညတ်ကို ဖြစ်စေ&lt;hr&gt; ၁။ သူတပါး မြတ်နိုးခြင်းကို ဖြတ်တတ်သော ကာယ, ဝစီ ပယောဂကို ဖြစ်စေတတ်သော စင်စစ် ကြမ်းထမ်း စေတနာသည် &lt;b&gt;ဖရုသဝါစာ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;၂။ သီတာ မိဖုရားကို ဆောင်ခြင်း စသော အကျိုးမရှိသောအနက်ကို သိတတ်သော ကာယ ဝစီပယောဂကို ဖြစ်စေတတ်သော စေတနာသည် &lt;b&gt;သမ္မပ္ပလာပ&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တတ်သော စင်စစ် ကြမ်းထမ်းသော စေတနာသည် &lt;b&gt;ဖရုသဝါစာ&lt;/b&gt; မည်၏။ အထူးကား၊ စိတ်နူးညံ့ခြင်း ဖြစ်ပါမူ &lt;b&gt;ဖရုသဝါစာ&lt;/b&gt; မမည်။ ထို့ကြောင့် စင်စစ် ကြမ်းထမ်းသော စေတနာသည်သာ &lt;b&gt;ဖရုသဝါစာ&lt;/b&gt; မည်၏, ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သီတာမိဖုရားကို ဆောင်ခြင်းအစရှိသော အကျိုးမရှိသည်ကို သိစေတတ်သော ပယောဂကို ဖြစ်စေတတ်သော ညစ်ငြိုးသော စေတနာသည် &lt;b&gt;သမ္မပ္ပလာပ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထို&lt;b&gt;သမ္မပ္ပလာပ&lt;/b&gt;သည် သူတပါးတို့သည် အကျိုးစီးပွါးမှုကို ယူမှသာလျှင် ကမ္မပထမြောက်၏။ &lt;b&gt;ဝစီဝိညတ္တိ သင်္ခါတေ ဝစီ ဒွါရေ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ နှုတ်ဖြင့် မိမိအလိုကို သူတပါးအား သိစေ၏၊ မိမိသည်လည်း နှုတ်ဖြင့် သိအပ်၏။ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;ဝစီဝိညတ်&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်သော နှုတ်မြွက်ခြင်းကိုပြုတတ်သော ဝစီပယောဂကို ဖြစ်စေတတ်သော စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ပထဝီဓာတ် လွန်သော ရုပ်ကလပ်၏ ဖေါက်ပြန်မှုဖြစ်သော နှုတ်အင်္ဂါကို လှုပ်စေတတ်သော စကားအဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ &lt;b&gt;မုသာဝါဒ&lt;/b&gt;ကံတို့၏ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ &lt;b&gt;ဝစီဒွါရ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်သော ကမ္မဒွါရ၌။ &lt;b&gt;ဗာဟုလ္လဝုတ္တိတော&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤစကားသည် ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းရှိသည်သာတည်း။&lt;h3&gt;မနောကံ ၃-ပါး&lt;/h3&gt;၄၈။ &lt;b&gt;အဘိဇ္ဈာ, ဗျာပါဒေါ, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိစေတိ အညတြာပိ ဝိညတ္တိယာ မနသ္မိံယေဝ ဗာဟုလ္လဝုတ္တိတော မနောကမ္မံနာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;သူတပါး စည်းစိမ် ချမ်းသာကို ရှေ့ရှု တပ်မက်မောသော ဒေသ၎င်း၊ ဖေါက်ပြန်သောအားဖြင့် မြင်ခြင်း၎င်း၊ ဤသုံးပါး အပြားရှိသော ကံသည် (ကာယဝိညတ် ဝစီဝိညတ်ကို ကြဉ်၍) စိတ်၌သာလျှင် များစွာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် မနောကံ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;မနောကံ ၃-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၈။ သူတပါး၏ စည်းစိမ်ကို ရှေ့ရှုသော လောဘ၏ အစွမ်းဖြင့် ကြံတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အဘိဇ္ဈာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုအမျက်ဖြင့် စီးပွါးချမ်းသာကို ဖျက်ဆီးတတ်၏၊ ထိုသို့ ဖျက်ဆီးကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဗျာပါဒ&lt;/b&gt; မည်၏။ ဖေါက်ပြန်သောအားဖြင့် ရှုတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ&lt;/b&gt; မည်&lt;br&gt;မနောကံ ၃-ပါးတို့တွင် ဤဥစ္စာသည် ငါ၏ဥစ္စာ ဖြစ်ပါမူ ကောင်းလေစွ-ဟု ဤသို့ သူတပါး၏ ဥစ္စာကို ရှေ့ရှုကြခြင်းသည် &lt;b&gt;အဘိဇ္ဈာ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထို&lt;b&gt;အဘိဇ္ဈာ&lt;/b&gt;သည် သူတပါးဥစ္စာကို မိမိသို့ ညွတ်စေသော်သာလျှင် အပါယ်လားကြောင်း ကံမြောက်၏။ ဤသတ္တဝါသည် ပျက်စီးမှု ကောင်းလေစွ-ဟု ဤသို့ စိတ်ဖြင့် ပြစ်မှားခြင်းသည် &lt;b&gt;ဗျာပါဒ&lt;/b&gt; မည်၏။ ပေးလှူအပ်သော အလှူ၏ အကျိုး မရှိ-ဟု ဤသို့ စသောနည်းဖြင့် ဖောက်ပြန်သောအယူသည် &lt;b&gt;မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကမ္မပထမြောက်သော အယူကို ဆိုဦးအံ့— ဤ&lt;b&gt;မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ&lt;/b&gt;အရာ၌ နတ္ထိကဒိဋ္ဌိ, အဟေတုကဒိဋ္ဌိ, အကိရိယဒိဋ္ဌိ တို့ဖြင့်သာလျှင် အပါယ်လားကြောင်း ကံမြောက်၏၊ ဤကာယကံ စသည်တို့၏ အင်္ဂါ စသည်ကို ပိုင်းခြားမှတ်ပြသည် အစွမ်းဖြင့် အဓိပ္ပါယ်အကျယ်ကို ထိုထို အဋ္ဌသာလိနီ-အစရှိသောကျမ်းတို့၌ လာသောနည်းဖြင့်သာ မှတ်အပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ သူတပါး၏ စည်းစိမ်ကို ရှေ့ရှုကာ လောဘ၏ အစွမ်းဖြင့် တပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အဘိဇ္ဈာ&lt;/b&gt; မည်၏။ &lt;br&gt;၂။ စီးပွါး ချမ်းသာ ပျက်စီးကြောင်း, စီးပွါးချမ်းသာကို ဖျက်ဆီးကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဗျာပါဒ&lt;/b&gt; မည်၏။ &lt;br&gt;၃။ ဖေါက်ပြန်သောအားဖြင့် ရှုတတ် မြင်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိ&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;အညတြာ ဝိညတ္တိယာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ကာယဝိညတ် ဝစီဝိညတ်ကို ကြဉ်၍၊ ထိုကာယဝိညတ် ဝစီဝိညတ်ကို မဖြစ်စေမူ၍လည်း၊ ဤသို့သော အနက်ကို မှတ်အပ်၏။ ဤဆယ်ပါးကုန်သော အကုသလ ကမ္မပထတို့တွင် ဝိညတ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော စိတ်နှင့်ယှဉ်ကုန်သော &lt;b&gt;အဘိဇ္ဈာ&lt;/b&gt;စသည်တို့သည် စေတနာ၏ အသင်းအပင်း ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဒေါသမူဒွေးကြောင့်ဖြစ်သောကံ&lt;/h3&gt;၄၉။ &lt;b&gt;တေသု ပါဏာတိပါတော, ဖရုသဝါစာ, ဗျာပါဒေစ ဒေါသမူလေန ဇာယန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုအကုသလကမ္မပထတရား ဆယ်ပါးတို့တွင် ပါဏာတိပါတ သည်၎င်း၊ &lt;b&gt;ဖရုသဝါစာ&lt;/b&gt;သည်၎င်း၊ &lt;b&gt;ဗျာပါဒ&lt;/b&gt;သည်၎င်း ဒေါသမူစိတ်ကြောင့် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဒေါသမူဒွေးကြောင့်ဖြစ်သောကံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၉။ ။&lt;b&gt;ဒေါသမူလေန ဇာယန္တိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ သဟဇာတ စသော ပစ္စည်းသတ္တိဖြင့် ဒေါသ-ဟု ဆိုအပ်သော မူလကြောင့်၊ တနည်းသော်ကား-ဒေါသလျှင် မူလရှိသော စိတ်ကြောင့် ဖြစ်ကုန်၏၊ လောဘမူလ စသည်တို့ကြောင့် မဖြစ်ကုန်၊ ထိုစကားမှန်၏။ မင်းတို့သည် ရယ်ရွှင်လျက်လည်း ဒေါသစိတ်ဖြင့်သာလျှင် အသက်သတ်ခြင်းကို စေခိုင်းကုန်၏၊ &lt;b&gt;ဖရုသဝါစာ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ဗျာပါဒ&lt;/b&gt;တို့၌လည်း ထို့အတူ မှတ်အပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ မနောကံ-ဟူသည် ကာယဝိညတ်, ဝစီဝိညတ် တည်းဟူသော ဝိညတ်ကြောင့် ဖြစ်သော တရားမျိုး မဟုတ်သည် အဖြစ်ကို သိစေခြင်း (သို့) &lt;b&gt;အညတြာဝိညတ္တိယာ&lt;/b&gt;-ဟူသော စကားကိုမိန့်ဆိုရ၏-ဟုမှတ်။ မနောကံသည် ကာယဒွါရ, ဝစီဒွါရ၌ကား ဖြစ်၏။ သို့သော် ကာယဒွါရ ဝစီဒွါရတို့ကြောင့် မဖြစ်၊ ၎င်းကာယဒွါရ ဝစီဒွါရ၌ ဖြစ်သော်လည်း အနည်းငယ်သာဖြစ်၏။ မနောဒွါရ၌သာ များသောအားဖြင့် ဖြစ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;လောဘမူကြောင့်ဖြစ်သောကံ&lt;/h3&gt;၅၀။ &lt;b&gt;ကာမေသုမိစ္ဆာစာရော, အဘိဇ္ဈာ, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ စ လောဘမူလေန။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ&lt;/b&gt;သည်၎င်း၊ &lt;b&gt;အဘိဇ္ဈာ&lt;/b&gt;သည်၎င်း၊ &lt;b&gt;မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ&lt;/b&gt; သည်၎င်း၊ လောဘမူ စိတ်ကြောင့် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;လောဘမူ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သောကံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၀။ မိစ္ဆာအယူ၏ မှားသောအားဖြင့် မြဲမြန်စွာ စွဲလမ်းအပ်သော ဝတ္ထုတို့၌ လောဘ ပြဓာန်းသည်သာ ဖြစ်၍ မြဲမြန်စွာ စွဲလမ်းခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ စ လောဘမူလေန&lt;/b&gt;-ဟူ၍ မိန့်ဆိုလေ၏။&lt;h3&gt;လောဘဒေါသကြောင့်ဖြစ်သောကံ&lt;/h3&gt;၅၁။ &lt;b&gt;သေသာနိ စတ္တာရိ ဒွိဟိ မူလေဟိ သမ္ဘဝန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆိုအပ်ပြီးသည်မှ ကြွင်းကုန်သော လေးပါးလည်း ဖြစ်ကုန်သော အဒိန္နာဒါန်, &lt;b&gt;မုသာဝါဒ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ပိသုဏဝါစာ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;သမ္မပ္ပလာပ&lt;/b&gt;တို့သည် နှစ်ပါးကုန်သော လောဘမူ ဒေါသမူတို့ကြောင့် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;လောဘဒေါသကြောင့်ဖြစ်သောကံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၁။ &lt;b&gt;သေသာနိ စတ္တာရိ ဒွိဟိ မူလေဟိ သမ္ဘဝန္တိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ အကြင်သူသည် ရှေးဦးစွာ အလိုရှိအပ်သော ဝတ္ထုကို၎င်း၊ အလိုမရှိအပ်သော ဝတ္ထုကို၎င်း၊ မိမိကို ငတ်မွတ်ခြင်းစသည်မှ စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ ဆွေမျိုးကို ငတ်မွတ်ခြင်းစသည်မှ စောင့်ရှောက်ခြင်း အစရှိသော အကျိုးကို ရည်စူး၍ ခိုးယူ၏၊ ထိုသူ၏ အဒိန္နာဒါနကံသည် လောဘမူစိတ်ကြောင့် ဖြစ်၏၊ ရန်ပွါးခြင်း အကျိုးငှါ ခိုးယူသောသူအား ဒေါသမူစိတ်ဖြင့် ခိုးယူ၏၊ နီတိကျမ်း၌ လာသော ပါ အပိုင်းအခြားအားဖြင့် မကောင်းသော သူတို့ကို နှိပ်စက်ခြင်း၊
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကျိုးငှါ သူတပါးတို့၏ ဥစ္စာကို ဆောင်ယူကုန်သော မင်းတို့၏၎င်း၊ ပုဏ္ဏားတို့၏၎င်း၊ ဤအလုံးစုံကို ပုဏ္ဏားတို့အား မင်းတို့သည် ပေးလှူအပ်၏၊ ထိုသို့ လှူသော်လည်း ထိုပုဏ္ဏားတို့၏ အလုံးစုံ အားနည်းသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် တပါးသော သူတို့သည် သုံးဆောင်ကုန်၏၊ မိမိဥစ္စာကိုသာလျှင် ပုဏ္ဏားတို့သည် သုံးဆောင်ကုန်၏၊ ဤသို့စသော စကားတို့ကို ဆို၍ မိမိဥစ္စာ အမှတ်ဖြင့်သာလျှင် အလုံးစုံသော ဥစ္စာကို ဆောင်ယူကုန်သော ပုဏ္ဏားတို့၏၎င်း၊ ကံ၏ အကျိုးနှင့်စပ်၍ ယူလေ့ရှိသူ, ကံ၏ အကျိုးကို တားမြစ်လေ့ရှိသူတို့၏၎င်း၊ အဒိန္နာဒါနကံသည် မောဟမူစိတ်ကြောင့် ဖြစ်၏၊ &lt;b&gt;မုသာဝါဒ&lt;/b&gt; အစရှိသည်တို့၌လည်း ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ယှဉ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅၄။ ။ &lt;b&gt;တထာ ဒါန, သီလ, ဘာဝနာဝသေန။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ထို့အတူ ဒါန, သီလ, ဘာဝနာတို့၏ အစွမ်းဖြင့် သုံးပါးအပြားရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅၄။ ခြောက်ပါးသော အာရုံတို့၌ သုံးပါးအပြား ရှိသော ကံ၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော်လည်း ထိုကာမာဝစရ ကုသိုလ်ကံသည် ဒါနစသော သုံးပါးအပြား ရှိသော မှတ်ခြင်းဖြင့် ဖြစ်၏၊ ထို့ကြောင့် “တထာဒါန, သီလ, ဘာဝနာဝသေန” ဟူသော စကားကို မိန့်ဆို၏။ အဘယ့်ကြောင့် ဆိုသော် ဆယ်ပါးအပြားအားဖြင့် ပြအပ်ကုန်သော ပုညကြိယာဝတ္ထုတို့တွင် နှစ်ပါးကုန်သော ပုညကြိယာ ဝတ္ထုတို့ကို၎င်း၊ တဖန် နှစ်ပါးကုန်သော ပုညကြိယာ ဝတ္ထုတို့ကို၎င်း၊ သုံးပါးကုန်သော ပုညကြိယာဝတ္ထုတို့ကို၎င်း၊ အစဉ်အတိုင်း ဒါန အစရှိကုန်သော သုံးပါးတို့၌သာလျှင် ပေါင်းခြင်း ဖြစ်၏။ (ထို့ကြောင့် ဒါနစသော သုံးပါး အပြား ရှိသည်၏ အဖြစ်ဖြင့် မှတ်ခြင်း ဖြစ်၏။)&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤအကျဉ်း ပေါင်း၍ ယူခြင်း၌ အကြောင်းကိုကား နောက်မှ ငါတို့ဆိုကုန်အံ့၊ ခြောက်ပါးသော အာရုံတို့၌၎င်း၊ သုံးပါး အပြား
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရှိသော ကမ္မဒွါရတို့၌၎င်း၊ ထိုသုံးပါးသော ပုညကြိယာ ဝတ္ထုတို့၏ ဖြစ်ခြင်းနှင့် ယှဉ်ခြင်းကို အဋ္ဌကထာစသည်တို့၌ လာသောနည်းဖြင့် ယူအပ်၏။&lt;h3&gt;ပုညကြိယာ ဆယ်ပါး&lt;/h3&gt;၅၆။ &lt;b&gt;ဒါန သီလ ဘာဝနာ, အပစာယန ဝေယျာဝစ္စ ပတ္တိ ဒါန, ပတ္တာနုမောဒန, ဓမ္မသဝန ဓမ္မဒေသနာ, ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မဝသေန ၁၀-သဝိဟောတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;အလှူပေးခြင်း, သီလဆောက်တည်ခြင်း, ကမ္မဋ္ဌာန်း ဘာဝနာ စီးဖြန်းခြင်း, ရတနာသုံးပါး ဆရာ မိဘ စသော သူတို့အား အသေ (အလေး) ပြုခြင်း, ရတနာသုံးပါး ဆရာ မိဘ စသော သူတို့၏ အမှုကြီးငယ်ကို ရွက်ဆောင်ခြင်း၊ မိမိပြုသော ကုသိုလ်အဘို့ကို သူတပါးအား ပေးဝေခြင်း, သူတပါးပြုသော ကုသိုလ်အဘို့ကို ဝမ်းမြောက်ခြင်း, တရားနာခြင်း, တရားဟောခြင်း, အယူကို ဖြောင့်စွာယူခြင်း၊ တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဆယ်ပါးအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;ပုညကြိယာဆယ်ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၆။ ထို သဘောတရားဖြင့် လှူဘွယ်ဝတ္ထုကို ပေးလှူအပ်၏။ ထိုသို့ ပေးလှူကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် စွန့်ကြဲကြောင်း ဖြစ်သော စေတနာသည် &lt;b&gt;ဒါန&lt;/b&gt; မည်၏။ ကြွင်းသော ပုညကြိယာ ဝတ္ထုတို့၌လည်း ဤအတူ မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကာယကံ, ဝစီကံတို့ကို ကောင်းစွာ ထားတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သီလ&lt;/b&gt; မည်၏။ ကာယကံ ဝစီကံတို့ကို ကောင်းစွာ ထားတတ်၏။ ဤကား &lt;b&gt;သီလ&lt;/b&gt; အနက်တည်း။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား—ကုသိုလ်တရားတို့ကို တည်စေတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သီလ&lt;/b&gt;မည်၏၊ ဤ &lt;b&gt;ဥပဓာရေတိ&lt;/b&gt;-ပုဒ်၌ ကုသိုလ်တို့၏ တည်ရာ အဖြစ်သည် ဥပဓာရဏ မည်၏၊ ထို့ကြောင့် “သီလေ ပတိဋ္ဌာယ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထို စေတနာဖြင့် ကုသိုလ်တရားတို့ကို ပွါးစေတတ်၏၊ ထိုသို့ ကုသိုလ်တို့ကို ပွါးစေကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် စေတနာသည် &lt;b&gt;ဘာဝနာ&lt;/b&gt;-မည်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို စေတနာဖြင့် ပူဇော်သည် အစွမ်းဖြင့် အရိုအသေကို ပြုတတ်၏၊ ထိုသို့ အရိုအသေ ပြုကြောင်းဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် စေတနာသည် &lt;b&gt;အပစာယန&lt;/b&gt;-မည်၏။ ထိုထိုကိစ္စ ပြုခြင်း၌ လုံ့လ ပြုသော သူ၏ အဖြစ်သည် &lt;b&gt;ဝေယျာဝစ္စ&lt;/b&gt;-မည်၏။ ထိုသဘောတရားဖြင့် မိမိသန္တာန်၌ ဖြစ်သော ကောင်းမှုအဘိုးကို ပေးအပ်၏။ ထိုသို့ ပေးကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် စေတနာသည် &lt;b&gt;ပတ္တိဒါန&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုသဘောတရားဖြင့် ကောင်းမှုအဘိုးကို ဝမ်းမြောက်တတ်၏၊ ထိုသို့ ဝမ်းမြောက်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် စေတနာသည် &lt;b&gt;ပတ္တာနုမောဒနာ&lt;/b&gt;-မည်၏။ ထိုသဘောတရားဖြင့် တရားကို နာတတ်၏၊ ထိုသို့ နာကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် စေတနာသည် &lt;b&gt;ဓမ္မသဝန&lt;/b&gt;-မည်၏။ ထိုသဘောတရားဖြင့် တရားကို ဟောတတ်၏။ ထိုသို့ ဟောကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် စေတနာသည် &lt;b&gt;ဓမ္မဒေသနာ&lt;/b&gt; မည်၏။ အယူကို ဖြောင့်စွာ ပြုခြင်းသည် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မ&lt;/b&gt;-မည်၏။&lt;h3&gt;ပုညကြိယာ ဆယ်ပါး အဆုံးအဖြတ်&lt;/h3&gt;ထို &lt;b&gt;ဒါန&lt;/b&gt;စသည်တို့တွင် အနုသယနှင့် တကွဖြစ်သော ခန္ဓာအစဉ် ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သူတပါးတို့ကို ပူဇော်ခြင်းမှ ချီးမြှောက်ခြင်းကို အလိုရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် မိမိ၏ ထင်ရှားရှိသောဝတ္ထုကို စွန့်ကြဲသော အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော စေတနာသည် &lt;b&gt;ဒါန&lt;/b&gt;မည်၏။ &lt;b&gt;ဒါန&lt;/b&gt; ဝတ္ထုကို ရှာမှီးသည် အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ ပေးလှူအပ်ပြီးသော &lt;b&gt;ဒါန&lt;/b&gt;ကို ဝမ်းမြောက်သော စိတ်ဖြင့် အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့သည် အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ ရှေးအဘို့၌ ဖြစ်သော စေတနာ, နောက်အဘို့၌ ဖြစ်သော စေတနာတို့သည် ဤ &lt;b&gt;ဒါန&lt;/b&gt;၌သာလျှင် ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။ ကြွင်းသော ပုညကြိယာဝတ္ထုတို့၌ ဤအတူ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ မှတ်အပ်၏။ မြဲသီလ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ငါးပါး သီလတို့ကို၎င်း, ရှစ်ပါး သီလတို့ကို၎င်း, ဆယ်ပါး သီလတို့ကို၎င်း၊
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဆောက်တည်သော သူ၏၎င်း၊ ဆောက်တည်ပြီးသော သီလနှင့် ပြည့်စုံသော သူ၏၎င်း၊ မဆောက်တည်မူ၍လည်း ရောက်သော ကာယဒုစရိုက် ဝစီဒုစရိုက်မှ ရှောင်ကြည်သော သူ၏၎င်း၊ ရှင် ရဟန်း ပြုသောသူ၏၎င်း၊ ပဉ္စင်းခံ သိမ်အပြင်၌ သီလကို ဆောက်တည်သောသူ၏၎င်း၊ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလ-ကို ဖြည့်သော ရဟန်း၏၎င်း၊ ဖြစ်သောစေတနာသည် &lt;b&gt;သီလ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;လေးဆယ်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့၌၎င်း၊ ခန္ဓာ အစရှိကုန်သော တေဘုမ္မက-အာရုံတို့၌၎င်း အဖန်တလဲလဲ စီးဖြန်းသည်ကိုပြုခြင်း အဖန်တလဲလဲ အနိစ္စ-အစရှိသည်ဖြင့် သုံးသပ်ခြင်းအစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော အပ္ပနာသို့မရောက်သေးသော ဂေါတြဘူ အဆုံးရှိသော စေတနာသည် &lt;b&gt;ဘာဝနာ&lt;/b&gt;မည်၏။ အပြစ်ကင်းသော အတတ်အစရှိသည်ကို သင်ကြားသောစေတနာသည်လည်း ဤ&lt;b&gt;ဘာဝနာ&lt;/b&gt;၌သာလျှင် ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အရွယ်အားဖြင့်၎င်း၊ ဂုဏ်အားဖြင့်၎င်း၊ ကြီးကုန်သော သူတို့အား သင်္ကန်းအစရှိသည်တို့၌ တောင့်တခြင်းကင်းသော ညစ်ညူးခြင်း မရှိသော အလိုဖြင့် ခရီးဦးကြိုဆိုခြင်း နေရာကိုရှုဆောင်ခြင်း အစရှိသောအစီအရင်ဖြင့် ရိုသေမြတ်နိုးခြင်းကို ပြုကြောင်းဖြစ်သော စေတနာသည် &lt;b&gt;အပစာယန&lt;/b&gt;-မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုအရွယ် ဂုဏ်ဖြင့် ကြီးကုန်သော သူတို့၏၎င်း၊ နာကုန်သော သူတို့၏၎င်း၊ အကြင်အကြင်ဆိုအပ်ပြီးသော မြတ်သောအလိုဖြင့် ထိုထိုသို့သော ကိစ္စကိုပြုကြောင်းဖြစ်သော စေတနာသည် &lt;b&gt;ဝေယျာဝစ္စ&lt;/b&gt;-မည်၏။ မိမိ၏သန္တာန်၌ ဖြစ်သော ကုသိုလ်ကို သူတပါးတို့နှင့် ဆက်ဆံသည် အဖြစ်ကို အလိုရှိသော စေတနာသည် &lt;b&gt;ပတ္တိဒါန&lt;/b&gt;-မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သူတပါးတို့သည် ပေးအပ်သည်လည်းဖြစ်သော မပေးအပ်သည်မူလည်း ဖြစ်သော ကောင်းမှုကို ဝန်တိုခြင်း ကင်းသောစိတ်ဖြင့်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဝမ်းမြောက် ဝမ်းသာ သာဓုနုမော် ခေါ်သော စေတနာသည် &lt;b&gt;ပတ္တာနုမောဒနာ&lt;/b&gt;-မည်၏၊ ဤသို့ ဤတရားကို ကြားနာ၍ ထိုတရားဟောအပ်သောနည်းဖြင့် ကျင့်သောသူသည် လောကီ လောကုတ္တရာ ဂုဏ်ထူး၏ အဘို့ရှိသည် ဖြစ်ရပါလို၏-ဟု၎င်း၊ အကြားအမြင် ရှိသည်ဖြစ်၍ သူတပါးတို့အား တရားဟောခြင်း စသည်တို့ဖြင့် ချီးမြှောက်အံ့-ဟု၎င်း၊ ဤသို့မိမိ၏၎င်း၊ သူတပါး၏၎င်း၊ အကျိုးစီးပွါး ဖြစ်စေခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်ဖြစ်သော ညစ်ညူးခြင်းမရှိသော မြတ်သော အလိုဖြင့် အစီးအပွါးရှိသည်ကို ရည်၍ ကြားနာကြောင်း ဖြစ်သော စေတနာသည် &lt;b&gt;ဓမ္မသဝန&lt;/b&gt;မည်၏။ အပြစ်ကင်းသော အတတ်ပညာ အစရှိသည်ကို နာကြားသော စေတနာကိုလည်း ဤ &lt;b&gt;ဓမ္မသဝန&lt;/b&gt;၌သာလျှင် ပေါင်းယူအပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;လာဘ်ပူဇော်ခြင်းအစရှိသည်တို့၌ မက်မောသည်ဖြစ်၍ အသင့်အားဖြင့် နှလုံးသွင်းသောသူ၏ အစီးအပွါးရှိသည်ကို ရည်၍ တရားဟောသော စေတနာသည် &lt;b&gt;ဓမ္မဒေသနာ&lt;/b&gt;-မည်၏။ အပြစ်မရှိသော အတတ် အစရှိသည်ကို သင်ကြောင်းဖြစ်သော စေတနာသည်လည်း ဤ&lt;b&gt;ဓမ္မဒေသနာ&lt;/b&gt;၌သာလျှင် ရေတွက်ခြင်းသို့ရောက်၏။ ပေးလှူအပ်သော အလှူ၏ အကျိုးသည် ရှိ၏-ဤသို့အစရှိသော နည်းဖြင့် ဖြစ်သော ကောင်းသော အမြင်၏ အစွမ်းဖြင့် အယူကို ဖြောင့်စွာ ပြုခြင်းသည် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မ&lt;/b&gt;-မည်၏။ ဆိုအပ်ပြီးသော အပြားရှိသော သမ္မာဉာဏ် အမြင်၏ အစွမ်းဖြင့် အယူကို ဖြောင့်စွာ ပြုခြင်းသည် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မ&lt;/b&gt; မည်သည် အကယ်၍ဖြစ်ငြားအံ့၊ ဤသို့ဖြစ်သည်ရှိသော် ဉာဏဝိပ္ပယုတ် စိတ်၏ &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မ&lt;/b&gt; ပုညကြိယာအဖြစ်ကို မရအပ်သည် မဟုတ်ပါလော ဤကား စောဒနာခြင်းတည်း၊ မရအပ်သည်မဟုတ်, ရထိုက်သည်သာတည်း၊ အဘယ့်ကြောင့် ရထိုက်ပါသနည်းဆိုသော်-ရှေးအဘို့၌ ဖြစ်သော စေတနာ နောက်အဘို့၌ဖြစ်သော စေတနာတို့၏လည်း ထိုထို ပုညကြိယာတို့၌သာလျှင် ပေါင်းရခြင်းကြောင့် ရထိုက်၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ အယူကိုဖြောင့်စွာ ပြုသောအခါ၌ ဉာဏသမ္ပယုတ် သာလျှင်ဖြစ်သော စိတ်သည် အကယ်၍ကား ဖြစ်၏။ ထိုသို့ ဖြစ်သော်လည်း ရှေးအဘို့ နောက်အဘို့၌ ဉာဏဝိပ္ပယုတ်စိတ်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သည်လည်း ဖြစ်သင့်၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုဉာဏဝိပ္ပယုတ် စိတ်၏လည်း &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မ&lt;/b&gt;အဖြစ်သည် သင့်လျော်လျောက်ပတ်၏၊ အလွန်ချဲ့လွန်းသဖြင့် အကျိုးမရှိပြီ။&lt;h3&gt;ပုညကြိယာဆယ်ပါးကို ဒါန, သီလ, ဘာဝနာ၌ သွင်းပြပုံ&lt;/h3&gt;ဤဆယ်ပါးသော ပုညကြိယာဝတ္ထု တို့တွင် &lt;b&gt;ပတ္တိဒါန&lt;/b&gt;နှင့် &lt;b&gt;ပတ္တာနုမောဒနာ&lt;/b&gt; တို့သည် ထို&lt;b&gt;ဒါန&lt;/b&gt; သဘောရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;ဒါန&lt;/b&gt;၌ ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏၊ ထိုစကားသင့်၏။ &lt;b&gt;ဒါန&lt;/b&gt;သည်လည်း ဣဿာနှင့် မစ္ဆရိယတို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်၏၊ ထို&lt;b&gt;ပတ္တိဒါန&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ပတ္တာနုမောဒနာ&lt;/b&gt;တို့သည်လည်း ဣဿာမစ္ဆရိယတို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် တူသောဆန့်ကျင်ဘက်ရှိသည် အဖြစ်အားဖြင့် တူသောလက္ခဏာ ရှိသောကြောင့် ထို&lt;b&gt;ပတ္တိဒါန&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ပတ္တာနုမောဒနာ&lt;/b&gt;တို့ကို &lt;b&gt;ဒါနမယပုညကြိယာ ဝတ္ထု&lt;/b&gt;၌ ပေါင်းအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အပစာယန&lt;/b&gt;နှင့် &lt;b&gt;ဝေယျာဝစ္စ&lt;/b&gt;တို့ကို စာရိတ္တသီလ ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သီလမယ&lt;/b&gt;ဖြစ်သော ပုညကြိယာ ဝတ္ထု၌ ပေါင်းအပ်ကုန်၏၊ &lt;b&gt;ဓမ္မဒေသနာ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ဓမ္မသဝန&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မ&lt;/b&gt; တို့သည် ကုသိုလ်တရားကို ပွါးစေသောကြောင့် &lt;b&gt;ဘာဝနာမယ&lt;/b&gt;ဖြစ်သော ပုညကြိယာဝတ္ထု၌ ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏၊ ဤသို့ အရှင်ဓမ္မပါလမထေရ်သည် မိန့်ဆိုအပ်၏။ အပရေဆရာတို့သည်ကား- တရားဟောသောပုဂ္ဂိုလ်သည်၎င်း၊ နာသောပုဂ္ဂိုလ်သည်၎င်း၊ ဒေသနာသို့ အစဉ်လျောက်သဖြင့် ဉာဏ်ကိုစေလွှတ်၍, လက္ခဏာရေးသုံးပါးတို့ကို ထိုးထွင်း သိ၍, ထိုးထွင်း၍ သိ၍ ဟောလည်းဟော၏၊ နာလည်းနာ၏။ ထို&lt;b&gt;ဓမ္မဒေသနာ&lt;/b&gt; &lt;b&gt;ဓမ္မသဝန&lt;/b&gt; တို့သည် ပုဂ္ဂလိကဉာဏ်ကိုသာလျှင် ဆောင်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;ဓမ္မဒေသနာ&lt;/b&gt; &lt;b&gt;ဓမ္မသဝန&lt;/b&gt; တို့သည် &lt;b&gt;ဘာဝနာမယ&lt;/b&gt; ဖြစ်သော ပုညကြိယာ ဝတ္ထု၌ ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏-ဟု ဆိုကြကုန်၏၊ ဓမ္မဒါန သဘောရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;ဓမ္မဒေသနာ&lt;/b&gt; သည် &lt;b&gt;ဒါနမယ&lt;/b&gt; ဖြစ်သော ပုညကြိယာ ဝတ္ထု၌ ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်၏-ဟုလည်း ဆိုသင့်၏၊ ထို့ကြောင့်သာလျှင် &quot;သဗ္ဗဒါနံ-ဓမ္မဒါနံ ဇိနာတိ&quot;-ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အလုံးစုံသော ပုညကြိယာဝတ္ထုတို့၏ မှတ်ကျေခင်းလက္ခဏာ ရှိသည် ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မ&lt;/b&gt; သည် အလုံးစုံသော ပုညကြိယာ ဝတ္ထုတို့၌ ထို့အတူပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်၏၊ ယင်းစကား ထင်ရှားအောင် ပြဦးအံ့၊ &lt;b&gt;ဒါန&lt;/b&gt;-စသည်တို့တွင် အမှတ်မရှိ တပါးပါးသော ပုညကြိယာဝတ္ထု သည် &quot;အတ္ထိ ဒိန္နံ&quot;-ဤသို့အစရှိသောနည်းဖြင့် ဖြစ်သော ပညာဖြင့် သုသင်အပ်သည်ရှိသော် ကြီးသော မုချအကျိုးလည်း ရှိ၏၊ ကြီးစွာသော အကျိုးဆက်လည်း ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ဒီဃနိကာယ် အဋ္ဌကထာ၌ &quot;ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မံ သဗ္ဗေသံ နိယမနလက္ခဏံ&quot;-ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။ ဤသို့ &lt;b&gt;ဒါန&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;သီလ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ဘာဝနာ&lt;/b&gt;တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် သုံးပါးသော ပုညကြိယာဝတ္ထုတို့၌ တပါးသော ပုညကြိယာဝတ္ထုတို့ကို ပေါင်းခြင်းကြောင့် အကျဉ်းအားဖြင့် ပုညကြိယာဝတ္ထု သည် သုံးပါးအပြားရှိ၏-ဟု မှတ်အပ်၏၊ ထို့ကြောင့်သာလျှင် အရှင်အနုရုဒ္ဓဆရာသည် အောက်၌ ကာမာဝစရကုသိုလ်ကို ပြဆိုပြီ။&lt;h3&gt;ရူပါဝစရကုသိုလ်ကံငါးပါး&lt;/h3&gt;၅၈။ &lt;b&gt;ရူပါဝစရ ကုသလံ ပန မနောကမ္မမေ၀, တဉ္စ ဘာဝနာမယံ အပ္ပနာပတ္တံ၊ ဈာနင်္ဂဘေဒေန ပဉ္စဝိဓံ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရူပါဝစရကုသိုလ်သည် မနောကံသာတည်း၊ ထို ရူပါဝစရ မနောကံသည် ဘာဝနာဖြင့်ပြီး၏၊ အပ္ပနာသို့ရောက်၏၊ ဈာနင်္ဂတို့နှင့် ယှဉ်သောအပြားအားဖြင့် ငါးပါးအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;ရူပါဝစရကုသိုလ်ကံငါးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၈။ ဝိညတ်ကိုဖြစ်စေခြင်း မရှိမူ၍ ကာယဒွါရစသည်တို့၌ မဖြစ်သောကြောင့် မနောကံသာဖြစ်၏၊ ထိုရူပါဝစရကုသိုလ်သည် ဒါနအစရှိသည်အစွမ်းဖြင့် မဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဘာဝနာမယ&lt;/b&gt;ဖြစ်သော ပုညကြိယာဝတ္ထု ဖြစ်၏၊ ရူပါဝစရကုသိုလ်၏ ရှေးအဘို့၌ ဖြစ်ကုန်သော ကုသိုလ်တို့၏ ကာမာဝစရကုသိုလ် ဖြစ်သောကြောင့် အပ္ပနာသို့ရောက်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ဈာနင်္ဂဘေဒေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ပဋိပဒါ အစရှိသော အပြားအားဖြင့် များသောအပြားရှိသော်လည်း အင်္ဂါလွန်သည်အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်စေအပ်သော ဈာန်အင်္ဂါ အပြားအားဖြင့် ငါးပါးအပြားရှိ၏-ဟူလို။&lt;h3&gt;အရူပါဝစရ ကုသိုလ်ကံလေးပါး&lt;/h3&gt;၅၉။ &lt;b&gt;တထာ အရူပါဝစရကုသလံ မနောကမ္မံ၊ တမ္ပိ ဘာဝနာမယံ အပ္ပနာပတ္တံ၊ အာရမ္မဏဘေဒေန စတုဗ္ဗိဓံ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့အတူ အရူပါဝစရကုသိုလ်ကံသည်လည်း မနောကံသာတည်း၊ ထိုအရူပါဝစရကုသိုလ်ကံသည်လည်း ဘာဝနာဖြင့်ပြီး၏။ အပ္ပနာသို့ရောက်၏၊ ကောင်းကင် အာရုံအစရှိသော လေးပါးသော အာရုံတို့၏ အပြားအားဖြင့် လေးပါးအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;အရူပါဝစရ ကုသိုလ်ကံလေးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၉။ &lt;b&gt;အာရမ္မဏဘေဒေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ကသိုဏ်းကို ခွါ၍ ရအပ်သော ကောင်းကင်၎င်း၊ ကောင်းကင်လျှင် အာရုံရှိသော ပဌမအရူပဝိညာဏ်၎င်း၊ ထိုပဌမ အရူပဝိညာဏ်မရှိခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော နတ္ထိဘာဝပညတ် ဖြစ်သောအာရုံ၎င်း၊ ထိုနတ္ထိဘာဝပညတ်လျှင် အာရုံရှိသော တတိယာရုပ္ပဝိညာဏ်၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါး အပြားရှိ၏၊ ဤသို့ လေးပါးအပြားရှိကုန်သော အာရုံတို့၏ အပြားအားဖြင့်-ဟူလို။&lt;h3&gt;အကုသိုလ်ကံ အကျိုးပေးပုံ&lt;/h3&gt;၆၀။ &lt;b&gt;ဧတ္ထ စ အကုသလကမ္မံ ဥဒ္ဓစ္စရဟိတံ အပါယဘူမိယံ ပဋိသန္ဓိံ ဇနေတိ၊ ပဝတ္တိယံ ပန သဗ္ဗမ္ပိ ဒွါဒသဗ္ဗိ အကုသလကမ္မံ သဗ္ဗတ္ထ ကာမေ ရူပါဝစရကုသလံ ဝိပစ္စတိ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဤလေးပါးသော ကံတို့တွင် &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;စေတနာသည် ကြဉ်အပ်သော အကုသိုလ်ကံ ၁၁-ခုသည် အပါယ်ဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေ၏။ ပဝတ္တိအခါ၌ ၁၂-ပါးသော အလုံးစုံသော အကုသိုလ်ကံသည် ခုနစ်ပါးသော အကုသလ ဝိပါက်စိတ်တို့ကို အလုံးစုံသော ကာမဘုံ၌၎င်း၊ ရူပဘုံ၌၎င်း၊ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ အကျိုးကို ဖြစ်စေ၏။ ဝါ-အကျိုးပေး၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၀။ &lt;b&gt;ဧတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသောပါဌ်ကို အကျိုးပေးရာဌာန၏ အစွမ်းဖြင့် လေးပါး အပြားရှိကုန်သော ဤကံတို့တွင်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စရဟိတံ&lt;/b&gt;-ဟူသောပုဒ်ကို &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;နှင့် တကွဖြစ်သော ကံသည် ကြဉ်အပ်သော ၁၁-ပါး အပြားရှိသော အကုသိုလ်ကံသည်-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;&lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;စေတနာကို ကြဉ်ရသော အကြောင်း&lt;/h3&gt;အကုသလကမ္မပထ &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;၏ ပဋိသန္ဓေ မပေးခြင်း၏ အကြောင်းကား အဘယ်နည်း-ဟူမူ၊ ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂုတ်စိတ်သည် အဓိမောက္ခ စေတသိက်နှင့် ကင်း၍ အလုံးစုံသော အကုသိုလ်တို့အောက် အလွန် အားနည်းသော်လည်း ပဋိသန္ဓေကို ငင်နိုင် ပေးနိုင်၏၊ &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;နှင့်တကွ ဖြစ်သော ကံသည်ကား အဓိမောက္ခ စေတသိက်နှင့် ယှဉ်သဖြင့် ထိုဝိစိကိစ္ဆာ စိတ်ထက် အားကြီးသော်လည်း ပဋိသန္ဓေကို အဘယ့်ကြောင့် မငင်နိုင်, မပေးနိုင်သနည်း-ဟု ဤသို့ မေးလတ်သော် ပဋိသန္ဓေကို ပေးစွမ်းနိုင်သော သဘော မရှိသောကြောင့် ပဋိသန္ဓေကို မငင်နိုင်, မပေးနိုင်၊ ဤကား အဖြေတည်း၊ အကြောင်းကား အားကြီးသော ကံသည် ပဋိသန္ဓေကို ငင်နိုင်, ပေးနိုင်၏။ အားနည်းသောကံသည် ပဋိသန္ဓေကို မငင်နိုင်, မပေးနိုင်-ဟူသော&lt;hr&gt; ၁။ &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;သဟဂုတ်စိတ်သည် ပဋိသန္ဓေကို ပေးသောသဘော မရှိသဖြင့် ပဋိသန္ဓေ အကျိုးကို မဖြစ်စေနိုင်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဥဒ္ဓစ္စ&lt;/b&gt;သဟဂုတ်စိတ်ကို ကြဉ်ရ၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဤစီစစ် ဝေဖန်ချက်သည် ပဋိသန္ဓေကို ပေးနိုင်သော သဘော ရှိကုန်သော ကံတို့၌သာလျှင် ဝေဖန် စိစစ်သင့်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆက်၍ ဆိုဦးအံ့-အကြင် ဥဒ္ဓစ္စကံအား ပဋိသန္ဓေကို ပေးနိုင်သော သဘောမရှိ၊ ထိုဥဒ္ဓစ္စကံ၏ အားကြီးသည်၏ အဖြစ်သည် ပဋိသန္ဓေကို ငင်ရာ, ပေးရာ၌ အကြောင်းမဟုတ်၊ ထို့ကြောင့် ဥဒ္ဓစ္စကံသည် အားကြီးသော်လည်း ပဋိသန္ဓေကို မဝင်နိုင်, မပေးနိုင်။ ထိုသို့ ဖြစ်သော် ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံ၏ ပဋိသန္ဓေ ပေးနိုင်သောသဘောမရှိ ဟူသော ဤစကားကို အဘယ်သို့ သိအပ်ပါသနည်း။ ဤသို့ မေးလတ်သော် သောတာပတ္တိမဂ်သည် ပယ်အပ်သော တရားတို့၌ မလာ, မပါသောကြောင့်တည်း-ဟု ဖြေအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ယင်းစကား ချဦးအံ့-အကုသိုလ်တို့သည် (၁) သောတာပတ္တိမဂ်သည် ပယ်အပ်သော အကုသိုလ်၊ (၂) အထက်မဂ်သုံးပါးသည် ပယ်အပ်သော အကုသိုလ်၊ (၃) သောတာပတ္တိမဂ်သည် ပယ်အပ်သော အချို့ အကုသိုလ်, အထက်မဂ်သုံးပါးသည် ပယ်အပ်သော အချို့ အကုသိုလ်-ဟု သုံးပါး အပြားရှိကုန်၏။ ထိုသုံးမျိုးတို့တွင် ဒိဋ္ဌိနှင့် တကွ ဖြစ်သော စိတ်, ဝိစိကိစ္ဆာနှင့် တကွ ဖြစ်သော စိတ်တို့သည် ရှေးဦးစွာ နိဗ္ဗာန်ကို မြင်သောအစွမ်းဖြင့် ဒဿန-ဟု အမည်ရသော သောတာပတ္တိမဂ်သည် ပယ်အပ်သောကြောင့် သောတာပတ္တိမဂ်သည် ပယ်အပ်သော အကုသိုလ် မည်ကုန်၏။ ဥဒ္ဓစ္စနှင့် တကွဖြစ်သော စိတ်သည် အရဟတ္တမဂ်သည် ပယ်အပ်သောကြောင့် ဘာဝနာ မည်သော အထက်မဂ် သုံးပါးသည် ပယ်အပ်သော အကုသိုလ် မည်၏။ အဘယ့်ကြောင့် အထက်မဂ်သုံးပါးကို ဘာဝနာ-ဟု ဆိုအပ်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ အထက်မဂ်သုံးပါးကို သောတာပတ္တိမဂ်သည် မြင်အပ်ပြီးသော နိဗ္ဗာန်၌ ပွါးများသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သောကြောင့် ဘာဝနာ-ဟု ဆိုအပ်၏။ ဒိဋ္ဌိနှင့် မယှဉ်သောစိတ်, ဒေါမနဿနှင့် တကွဖြစ်သော စိတ်တို့ကို ကား သောတာပတ္တိမဂ်သည် အချို့ပယ်အပ်ကုန်၏၊ အထက်မဂ်သုံးပါးသည် အချို့ပယ်အပ်ကုန်၏၊
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဘယ့်ကြောင့် ထိုမဂ်တို့သည် အချို့ကိုသာ ပယ်အပ်ပါကုန်သနည်း-ဟူမူ၊ ထိုဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ်စိတ်, ဒေါမနဿသဟဂုတ်စိတ်တို့၏ အပါယ်သို့ ဖြစ်စေတတ်သော အပိုင်းအခြားကို သောတာပတ္တိမဂ်ဖြင့် ပယ်အပ်သောကြောင့် ဒဿနေနပဟာတဗ္ဗ တရား မည်ကုန်၏။ ကြွင်းသော အပါယ်သို့ ရောက်စေတတ်သော ရုန့်ရင်းသော အပိုင်းအခြား, သိမ်မွေ့သော အပိုင်းအခြားကို အထက်မဂ်တို့ပယ်အပ်သောကြောင့် ဘာဝနာယ ပဟာတဗ္ဗ တရား မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ပဋိသန္ဓေ၏အကျိုးပေးခွင့် ရှိ မရှိ&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;ဥဒ္ဓစ္စကံကို ဝေဖန် ရှင်းလင်းချက်&lt;/h3&gt;ထိုသုံးပါးသော အကုသိုလ်တို့တွင် ဒဿနေနပဟာတဗ္ဗ တရားကိုလည်း သောတာပတ္တိမဂ်သည် ပယ်အပ်သည်၏ အဖြစ် တူသောကြောင့် ဤ &lt;b&gt;ဒဿနေန ပဟာတဗ္ဗ&lt;/b&gt;-ပုဒ်၌ ဒဿနေန ပဟာတဗ္ဗ-ဟုပင် ဆရာတို့သည် ခေါ်ဝေါ်ကြကုန်၏။ ဆက်၍ ဆိုဦးအံ့— ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံသည် ပဋိသန္ဓေကို အကယ်၍ ပေးအံ့၊ ထိုသို့ ပေးသည်ရှိသော် အကုသိုလ်ပဋိသန္ဓေ၏ သုဂတိဘုံ၌ မဖြစ်သောကြောင့် အပါယ်ဘုံတို့၌ သာလျှင် ပေးခဲ့ရာ၏။ အပါယ်သို့ လားကြောင်းဖြစ်သော အကုသိုလ်ကိုလည်း မချွတ် သောတာပတ္တိမဂ်သည် ပယ်အပ်ရာ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသို့ အပါယ်ဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေကို ပေးတတ်သော ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံကို သောတာပတ္တိမဂ်သည် မပယ်အပ်ပါမူ အပါယ်သို့ ပွားစေတတ်သော ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ် အကုသိုလ်ကံကို သောတာပတ္တိမဂ်သည် မပယ်အပ်သေးသည်အဖြစ်ကြောင့် သေက္ခဖြစ်သော သောတာပန်, သကဒါဂါမ်, အနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏လည်း အပါယ်သို့ လားရ, ရောက်ရခြင်းသည် ဖြစ်ခဲ့ရာ၏။ ထိုသေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့၏လည်း အပါယ်သို့ လားရ, ရောက်ရခြင်းသည် မသင့်သည်သာတည်း။ အဘယ့်ကြောင့် မသင့်ပါသနည်း-ဟူမူ &lt;b&gt;“စတူဟာပါယေဟိ စ ဝိပ္ပမုတ္တော”&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;“အဝိနိပါတ ဓမ္မာ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော ပါဠိတော်တို့နှင့် ဆန့်ကျင်သောကြောင့် မသင့်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ဖြစ်သောကံ၏ ဒဿနေနပဟာတဗ္ဗ မည်သည်၏ အဖြစ်သည် ဖြစ်ခဲ့သော် ဒဿနေနပဟာတဗ္ဗ ဟူသော ဤပုဒ်၏ ဝိဘင်း၌ ထိုဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံကို ဟောတော်မူရာ၏။ စင်စစ်သော်ကား ထိုဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံကို ဒဿနေနပဟာတဗ္ဗ ပုဒ်၏ ဝိဘင်း၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မမူအပ်။ &lt;b&gt;အပါယဂမနိယာ ရာဂေ ... ပ။ တဒေကဋ္ဌာသ ကိလေသာ&lt;/b&gt;-ဟူ၍ ဤသို့ သောတာပတ္တိမဂ်သည် ပယ်အပ်ကုန်သော အကုသိုလ်တို့၌ မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူသည် အဖြစ်ကြောင့် ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ် စေတနာကို ထို ဒဿနေန ပဟာတဗ္ဗ တရားတို့၌ ရေတွက်ခြင်း, ပေါင်းခြင်းကို ပြုခြင်းငှါ တတ်ကောင်းရာ၏၊ ဤသို့ တစုံတယောက်သောသူ၏ အကြံသည် အကယ်၍ဖြစ်အံ့၊ ထိုအကြံသည် မသင့်။ အဘယ့်ကြောင့် မသင့်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ ထိုဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံ၏ စင်စစ်အားဖြင့် &lt;b&gt;ဘာဝနာယ ပဟာတဗ္ဗ&lt;/b&gt; အဖြစ်ဖြင့် မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်သောကြောင့် မသင့်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစကားသည် မှန်၏။ &lt;b&gt;“ကတမေ ဓမ္မာ ဘာဝနာယ ပဟာတဗ္ဗာ၊ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂတော စိတ္တုပ္ပာဒေါ”&lt;/b&gt; ဟူ၍ မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်၏။ ထို့ကြောင့် သောတာပတ္တိမဂ်သည် ပယ်အပ်သော တရားတို့၌ ဘုရားဟောတော်မမူခြင်းသည် ဤဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ဖြစ်သော ကံ၏ ပဋိသန္ဓေကို ပေးခြင်း မရှိခြင်းကို ပြီးစေ, သိစေ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;စောဒနာဦးအံ့-ပဋိသမ္ဘိဒါဝိဘင်း၌ &lt;b&gt;“ယသ္မိံ သမယေ ... ပ။ တေသံ ဝိပါကော ဉာဏံ အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါ”&lt;/b&gt; ဟု ဤသို့ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ် စိတ်ကို ထုတ်ပြီး၍ ထိုဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်စိတ်၏ အကျိုးကိုလည်း ထုတ်အပ်သည် မဟုတ်ပါလော၊ ထို့ကြောင့် ထိုဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်စိတ်၏ ပဋိသန္ဓေကို ပေးခြင်း မရှိခြင်းကို အဘယ်သို့လျှင် ဝန်ခံအပ်ပါသနည်း၊ ဤကား စောဒနာခြင်းတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်စိတ်၏ အကျိုးကို ပဋိသန္ဓေပေးခြင်းကို ရည်၍ မြတ်စွာဘုရားသည် မထုတ်အပ်, မဟောအပ်၊ စင်စစ်အားဖြင့်ကား
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပဝတ္တိအကျိုး ပေးခြင်းကို ရည်၍ ထုတ်ဆိုအပ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံ၏ ပဋိသန္ဓေအကျိုးကို ပေးခြင်းသည် မရှိ-ဟု မှတ်အပ်၏။ ပဋ္ဌာန်းကျမ်း၌လည်း &lt;b&gt;“သဟဇာတာ ... ပ။ ကမ္မပစ္စယေန ပစ္စယော”&lt;/b&gt; ဟု သောတာပတ္တိမဂ်သည် ပယ်အပ်သော စေတနာ၏ သာလျှင် သဟဇာတပစ္စည်း, နာနာက္ခဏိကကမ္မပစ္စည်း အဖြစ်ကို ထုတ်၍ &lt;b&gt;“သဟဇာတာ ... ပ။ ကမ္မပစ္စယေန ပစ္စယော”&lt;/b&gt; ဟူ၍ အထက်မဂ်သုံးပါးသည် ပယ်အပ်သော စေတနာ၏ သဟဇာတကမ္မပစ္စည်း၏ အဖြစ်ကိုသာလျှင် ထုတ်ဆောင်အပ်၏၊ နာနာက္ခဏိက ကမ္မပစ္စည်း၏အဖြစ်ကို မထုတ်အပ်။ နာနာက္ခဏိကကမ္မပစ္စည်းကို ကြဉ်၍ ပဋိသန္ဓေကို ငင်ခြင်း, ပေးခြင်းသည်လည်း မရှိ။ ထို့ကြောင့် ထိုဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ် စေတနာ၏ ခပ်သိမ်းသော အပြားအားဖြင့် ပဋိသန္ဓေကို ပေးခြင်းသည် မရှိ၊ ဤသို့သော အဆုံးအဖြတ်ကို မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;ဧကေ ဆရာတို့၏ ဝါဒ&lt;/h3&gt;တပါးသောဆရာတို့သည်ကား ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်၌ နာနာက္ခဏိကကမ္မပစ္စည်းကို မထုတ်ဆောင်သောကြောင့် ဥဒ္ဓစ္စစေတနာသည် ပဋိသန္ဓေအကျိုး, ပဝတ္တိအကျိုး နှစ်ပါးကိုလည်း မပေး-ဟု အကြင်စကားကို ဆိုကုန်၏၊ ထိုစကားသည် ထို ဧကေဆရာတို့၏ အလိုမျှသာတည်း။ ပဋ္ဌာန်းသမ္ဘိဒါဝိဘင်း၌ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ် စေတနာ၏ ပဝတ္တိအကျိုးကို ထုတ်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်၌ ပဋိသန္ဓေအကျိုး၏ မရှိခြင်းကိုသာလျှင် ရည်၍ နာနာက္ခဏိက ကမ္မပစ္စည်းကို မထုတ်ဆောင်အပ်သောကြောင့်၎င်း၊ ထိုဆရာတို့၏ အလိုမျှသာတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစကားမှန်၏၊ ပဝတ္တိအကျိုးကို ရည်၍ နာနာက္ခဏိက ကမ္မပစ္စည်း၏ အဖြစ်ကို အကယ်၍ ဟောအံ့၊ ထို နာနာက္ခဏိကကမ္မပစ္စည်း၏ အဖြစ်ကို ရည်၍ ဟောအပ်သည်ရှိသော် ထိုဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံ၏ ပဋိသန္ဓေအကျိုးကိုလည်း အောက်မေ့ကုန်ရာ၏။ ထို့ကြောင့် ရအပ်သော်လည်း ပဝတ္တိအကျိုး၏ အစွမ်းဖြင့် နာနာက္ခဏိကကမ္မ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပစ္စည်းအဖြစ်ကို မဟောအပ်၊ ထို့ကြောင့် ထိုဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံ၏ ပဝတ္တိအကျိုးကို တားမြစ်ခြင်းငှါ မတတ်ကောင်း။ ထို့ကြောင့် ပဝတ္တိ ယံပန-ဤသို့ အစရှိသော စကားကို အနုရုဒ္ဓဆရာသည် မိန့်ဆိုပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆရာဖြစ်ကုန်သော ဗုဒ္ဓမိတ္တ အစရှိကုန်သော ဆရာတို့သည်ကား ဘာဝနာယ ပဟာတဗ္ဗ ဖြစ်သော ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံသည်လည်း ရှိ၏၊ ဘာဝနာယ ပဟာတဗ္ဗ မဟုတ်သော ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံသည်လည်း ရှိ၏။ ထိုနှစ်ပါးသော ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံတို့တွင် ဘာဝနာယ ပဟာတဗ္ဗ ဖြစ်သော ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံသည် သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သန္တာန်၌ ဖြစ်၏၊ ဘာဝနာယ ပဟာတဗ္ဗ မဟုတ်သော ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံသည် ပုထုဇဉ်သန္တာန်၌ ဖြစ်၏၊ ပုထုဇဉ်သန္တာန်၌ ဖြစ်သော ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံ၏သာလျှင် အကျိုးကို ဖြစ်စေ၏၊ ဤမှတပါးသော သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သန္တာန်၌ဖြစ်သော ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံသည် အကျိုးကို မဖြစ်စေ။ ဤသို့ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံကို နှစ်ပါးအပြားအားဖြင့် ဝေဖန်၍ တခုသော ဘာဝနာယ ပဟာတဗ္ဗ ဖြစ်သော ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံ၏ နှစ်ပါးသောအကျိုးပေးခြင်းကို, တခုသော ဘာဝနာယ ပဟာတဗ္ဗ မဟုတ်သော ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ကံ၏ ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် အကျိုးပေးခြင်း မရှိသည်ကို ဖွင့်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤစကား၌ ထိုဗုဒ္ဓမိတ္တ အစရှိကုန်သော ဆရာတို့၏ အကြင်အဆုံးအဖြတ်ကို၎င်း၊ ထိုအဆုံးအဖြတ်ကို အကြင်မြစ်ခြင်းကို၎င်း၊ ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့်လည်း အကြင်အကျိုးပေးခြင်း မရှိဟု ယူလေ့ရှိကုန်သော ဆရာတို့၏ အယူကို ပယ်ခြင်းကို၎င်း၊ ဤ &lt;b&gt;အဘိဓမ္မတ္ထ ဝိဘာဝနီဋီကာကျော်&lt;/b&gt; ကျမ်း၌ ငါသည် မဆိုအပ်ပြီ၊ ထိုအလုံးစုံကို ပရမတ္ထမဉ္ဇူသာ အမည်ရှိသော ဋီကာအစရှိသည်တို့၌၎င်း၊ အထူးအားဖြင့် အဘိဓမ္မတ္ထဝိကာသနီ အမည်ရှိသော အဘိဓမ္မာဝတာရဋီကာ၌၎င်း၊ ဆိုအပ်သောနည်းဖြင့် သိအပ်၏၊ သိလေ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;သဗ္ဗတ္ထာ ကာမလောကေ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို သုဂတိ ဒုဂ္ဂတိတို့၏ အစွမ်းဖြင့် အလုံးစုံသော ကာမလောက၌-ဟု အနက်ပေးလေ။ &lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဒွါရ, အာရုံ အားလျော်စွာ-ဟု အနက်ပေးလေ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အပါယ်ဘုံတို့၌လည်း နဂါး, ဂဠုန် အစရှိသူတို့အား ကြီးသော စည်းစိမ်လျှင် အာရုံရှိသော အကြင်ဝိပါက် ဝိညာဏ်သည်လည်း ဖြစ်၏၊ ငရဲသူသတ္တဝါတို့အား အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန် မထေရ်ကို ဖူးမျှော်ရခြင်း စသည်တို့၌ အကြင်ဝိပါက် ဝိညာဏ်သည် ဖြစ်၏။ ထိုဝိပါက် ဝိညာဏ်သည် ကုသိုလ်ကံ၏သာလျှင် အကျိုးဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;သဗ္ဗတ္ထာ ကာမလောကေ ဝိပစ္စတိ&lt;/b&gt;-ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;ကုသိုလ်ကံ၏ အပါယ်ဘုံ၌ အကျိုးပေးခြင်း&lt;/h3&gt;အကြင်ကြောင့် အကုသိုလ်၏ ကောင်းသော အကျိုးသည် မဖြစ်သင့်၊ ထိုစကားမှန်၏၊ &lt;b&gt;အဋ္ဌာနမေတံ ... ပ။ သံဝိဇ္ဇတိ&lt;/b&gt;-ဟူသော စကားကို မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်ပြီ၊ အနက်ကား၊ ရဟန်းတို့ အကုသိုလ်ကံ၏ အလိုရှိအပ်, နှစ်သက်အပ်သော အကျိုးသည် အကြင်ကြောင့်ရှိ၏၊ ထိုသို့ဖြစ်ခြင်းသည် အကြောင်း မဟုတ်, အရာမဟုတ်-ဟု ပေး။ ထို့ကြောင့် ကုသိုလ်ကံသည် အပါယ်ဘုံတို့၌လည်း အဟိတ်ကုသလဝိပါက်ကို ဖြစ်စေ၏။ ကာမဘုံမှတပါးသော ရူပဘုံ၌ ဖြစ်သောကံ၏ ရူပဘုံမှတပါးသော ကာမဘုံ၌ ဖြစ်သော အဟိတ်ဝိပါက်တို့၏ မရှိခြင်း, မဖြစ်ခြင်းကြောင့်၎င်း၊ ကာမဂုဏ်၌တပ်ခြင်းကင်းသော ရူပါဝစရကုသိုလ်ကို ပွါးခြင်း၏ ကာမတဏှာ၏ အာရုံဖြစ်သော ဝိညာဏ်ကို ဖြစ်စေခြင်းနှင့် မယှဉ်ခြင်းကြောင့်၎င်း၊ မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ်, လောကုတ္တရာကုသိုလ်တို့၏ စင်စစ်တူသော အကျိုးကို ပေးတတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ရူပါဝစရကံကြောင့် အဟိတ်ဝိပါက် ဖြစ်ခြင်း၏ မရှိခြင်းကြောင့် ရူပဘုံ၌လည်း ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ရူပါရုံလျှင် အာရုံရှိကုန်သော ထိုအဟိတ်ဝိပါက်စိတ်တို့ကို ကာမာဝစရကုသိုလ်သည် ပြီးစေတတ်၏။ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;သဗ္ဗတ္ထာ ပိ ကာမလောကေ&lt;/b&gt;-ဤသို့ အစရှိသော စကားကို ဆရာတို့သည် ဆိုအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;တိဟိတ်ဥက္ကဋ္ဌ ကုသိုလ်ကံ အကျိုးပေးပုံ&lt;/h3&gt;၆၂။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ တိဟေတုက ကုသလံ တိဟေတုကံ ပဋိသန္ဓိံ ဒတွာ ပဝတ္တေ သောဠသဝိပါကာနိ ဝိပစ္စတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုကာမာဝစရ ကုသိုလ်ကံတို့တွင်လည်း တိဟိတ်ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သော လေးပါးအပြားရှိသော ကုသိုလ်ကံသည် တိဟိတ်ဖြစ်သော လေးပါးအပြားရှိသော ပဋိသန္ဓေကို ပေး၍ ပဝတ္တိအခါ၌ ၁၆-ပါးသော ဝိပါက်စိတ်ကို ဖြစ်စေ၏။&lt;h3&gt;တိဟိတ် ဥက္ကဋ္ဌ ကုသိုလ်ကံ အကျိုးပေးပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၂။ ။ဤသို့ အကျိုးပေးသောကံသည် ၁၆-ပါး, ၁၂-ပါး, ၈-ပါး အတိုင်းအရှည်ရှိသော ဝိပါက်စိတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် သုံးပါးအပြားအားဖြင့် အကျိုးပေး၏-ဟု ပြဆိုခြင်းငှါ &lt;b&gt;“တတ္ထ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ (ဤကား အနုသန္ဓေ)။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဤသို့ အကျိုးပေးအံ့သော ကုသိုလ်ကံ၌လည်း-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဥက္ကဋ္ဌ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ကုသိုလ်အခြံအရံ ရသည်၏အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ နောက်၌ အဖန်တလဲလဲ ပြုပြီးသော ကုသိုလ်ကို မှီဝဲသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ထူးမြတ်သော-ဟု အနက်ပေး။ ယင်းဥက္ကဋ္ဌကံ အရကို ထင်စွာပြဆိုဦးအံ့-အကြင်ကုသိုလ်ကံကို မိမိဖြစ်သောအခါ၌ ရှေးအဘို့, နောက်အဘို့၌ ဖြစ်ကုန်သော ကုသိုလ်ကံတို့ဖြင့် ခြံရံအပ်၏၊ နောက်၌မူလည်း အဖန်တလဲလဲ မှီဝဲခြင်းကို ရသဖြင့် အဖန်တလဲလဲ လေ့လာအပ်၏၊ ထိုကံသည် တိဟိတ်ဥက္ကဋ္ဌကံ မည်၏။ အကြင်ကုသိုလ်ကံကို ပြုသောအခါ၌ အကုသိုလ်ကံတို့ဖြင့် ခြံရံအပ်၏၊ နောက်၌လည်း ငါသည် ဤကောင်းမှုကို မကောင်းသဖြင့် ပြုအပ်ပြီ-ဟု နှလုံးမသာမယာ ဖြစ်ခြင်းဖြင့် အဖန်တလဲလဲ ထုံအပ်၏၊ ထိုကုသိုလ်ကံသည် ဩမကကံ မည်၏-ဟု မှတ်အပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ပဋိသန္ဓိံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို တပါးသာလျှင် ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေကို-ဟု အနက်ပေး။ ထိုစကားမှန်၏၊ တပါးသော ကံကြောင့် တပါးမကသော ဘဝတို့၌ ပဋိသန္ဓေသည် မဖြစ်နိုင်၊ ပဝတ္တိအကျိုးသည်ကား ဘဝအရာ၌၎င်း၊ ဘဝအထောင်၌၎င်း၊ ဖြစ်နိုင်မှု, ပေးနိုင်၏။ မြတ်စွာဘုရား အဘယ်သို့ ဟောပါသနည်းဟူမူ- &lt;b&gt;“တိရစ္ဆာနဂတေ ဒါနံ ဒတွာ သတဂုဏာ ဒက္ခိဏာ ပါတိကင်္ခိတာ”&lt;/b&gt; ဟု ဟောတော်မူ၏၊ အနက်ကား၊ တိရစ္ဆာန်သတ္တဝါအား အလှူကိုပေး၍ အရာသော အကျိုးရှိသော ဒါနစေတနာကို အလိုရှိအပ်၏-ဟု ပေး။&lt;h3&gt;ဉာဏသမ္ပယုတ်၏ အစွမ်းသတ္တိ&lt;/h3&gt;ဤကုသိုလ်ကံတို့တွင် အကြင်ကြောင့် ဉာဏ်သည် ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် ကန်းခြင်း အစရှိသော ဣန္ဒြေချို့တဲ့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော မောဟ၏၎င်း၊ အလုံးစုံသော အကုသိုလ်၏၎င်း ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုဉာဏ်နှင့် ယှဉ်သောကံသည် ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် ကန်းခြင်း အစရှိသော ဣန္ဒြေချို့တဲ့ခြင်း၏ အကြောင်းမဖြစ်။ ထို့ကြောင့် တိဟိတ်ကုသိုလ်ကံသည် အလွန်ပင် အားနည်းသော်လည်း ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေကိုသာ ငင်၏, ပေး၏၊ အဟိတ်ပဋိသန္ဓေကို မပေး။ ဒွိဟိတ်ကုသိုလ်ကံသည် ဉာဏ်နှင့် မယှဉ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ဉာဏ်အကျိုးကို ဖြစ်စေခြင်း၌ မစွမ်းနိုင်။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူ အလောဘဟိတ်နှင့် ယှဉ်ခြင်းမရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် အလောဘအကျိုးကို ဖြစ်စေရာ၌ မစွမ်းနိုင်သော အကုသိုလ်ကံကဲ့သို့ ထို့အတူ ဒွိဟိတ်ကံသည် အလွန်မြတ်သော်လည်း ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေကိုသာလျှင် ငင်၏, ပေး၏၊ တိဟိတ်ပဋိသန္ဓေကို မငင်နိုင်, မပေးနိုင်။ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;“တိဟေတုကံ ဩမကံ ဟေတုကံ ဥက္ကဋ္ဌဉ္စ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာမြတ် မိန့်ဆိုတော်မူအပ်၏။&lt;h3&gt;တိဟိတ်ဩမကကံ၏ ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေပေးရာ၌ စောဒနာခြင်း&lt;/h3&gt;ဤတိဟိတ်ဩမကကံ၏ ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေပေးရာ၌ စောဒကဆရာသည် ဤသို့စောဒနာ၏၊ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်ပါဠိတော်၌ ဂတိနှင့်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပြည့်စုံသော သုဂတိဘဝ၌ ဉာဏသမ္ပယုတ်ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေသည် ရှစ်ပါးသော ဟိတ်တို့၏ သတ္တိကြောင့် ဖြစ်၏၊ ဤသို့ကုသိုလ်ကံ၏ ဇောခဏ၌ ဖြစ်ကုန်သော အလောဘ, အဒေါသ, အမောဟ ဟိတ်သုံးပါးတို့၏၎င်း၊ ကုသိုလ်ကံကို တပ်မက်သာယာသော ခဏ၌ လောဘဟိတ်, မောဟဟိတ်နှစ်ပါးတို့၏၎င်း၊ ပဋိသန္ဓေခဏ၌ ဖြစ်ကုန်သော အလောဘ, အဒေါသ, အမောဟ ဟိတ်သုံးပါးတို့၏၎င်း အစွမ်းဖြင့် ရှစ်ပါးကုန်သော ဟိတ်တို့၏ သတ္တိကြောင့် ဉာဏသမ္ပယုတ်ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေကို ဟောတော်မူအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ဂတိနှင့်ပြည့်စုံသော သုဂတိဘဝ၌ ဉာဏဝိပ္ပယုတ်ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေသည် ခြောက်ပါးသော ဟိတ်တို့၏ သတ္တိကြောင့် ဖြစ်၏။ ဤသို့ ဇောခဏ၌ ဖြစ်ကုန်သော နှစ်ပါးကုန်သော အလောဘ, အဒေါသဟိတ်တို့၏၎င်း၊ ထိုကုသိုလ်ကံကို သာယာသောခဏ၌ ဖြစ်ကုန်သော နှစ်ပါးကုန်သော လောဘ, ဒေါသဟိတ်နှစ်ပါးတို့၏၎င်း၊ ပဋိသန္ဓေခဏ၌ ဖြစ်ကုန်သော အလောဘ, အဒေါသဟိတ်နှစ်ပါးတို့၏၎င်း အစွမ်းဖြင့် ခြောက်ပါးသော ဟိတ်တို့၏ သတ္တိကြောင့် ဉာဏဝိပ္ပယုတ်ပဋိသန္ဓေကို ဟောအပ်သကဲ့သို့၊ ဤအတူ ဂတိနှင့်ပြည့်စုံသော သုဂတိဘဝ၌ ဉာဏဝိပ္ပယုတ်ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေသည် ခုနစ်ပါးသော အကြောင်းတို့၏ သတ္တိကြောင့် ဖြစ်၏။ ဤသို့ တိဟိတ်ကုသိုလ်ကံကြောင့် ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေကို မဟောအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် တိဟိတ်ဖြစ်သော ကုသိုလ်ကံ၏ ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေကို ငင်ခြင်းသည် မရှိ-ဟု ဤသို့စောဒနာခြင်းသည် ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;အထက်ပါ စောဒကဆရာ၏ အယူကို ရှင်းပြချက်&lt;/h3&gt;ဤတိဟိတ်ကံသည် ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေကို မငင်နိုင်, မပေးနိုင်-ဟူသော စောဒကဆရာ၏ စကားကို ဤစောဒကဆရာ ဆိုသောအတိုင်း မမှတ်အပ်။ အဘယ့်ကြောင့် မမှတ်အပ်ပါသနည်းဆိုသော် ဒွိဟိတ်ဩမကကံသည် အဟိတ်ပဋိသန္ဓေကို ပေးခြင်းကဲ့သို့ တိဟိတ်ဩမကကံသည်လည်း မိမိ၏အစွမ်းအားလျော်စွာ ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေကို ပေးနိုင်သည်အဖြစ်ကြောင့်တည်း။ ထို့ကြောင့် မမှတ်အပ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်ပါဠိတော်အရ ရှင်းပြခြင်း&lt;/h3&gt;ကံနှင့်အလားတူသော အကျိုးကို ပြခြင်းငှါ အရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်သည် အကြွင်းနှင့်တကွသော ပါဌ်ကို ပြုတော်မူအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သာဝသေသပါဌ်ကို ပြသည်မှတပါး နိရဝသေသပါဠိကို ပြအပ်ပါမူ &lt;b&gt;စတုန္နံ ဟေတူနံ ပစ္စယော&lt;/b&gt;-ဟူ၍ ဟောတော်မူခြင်း မရှိသောကြောင့် ဒွိဟိတ်ကံကြောင့် အဟိတ်ပဋိသန္ဓေ၏လည်း မဖြစ်ခြင်းသည် ဖြစ်ခဲ့ရာ၏။ ထို့ကြောင့် သုဂတိဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် ကန်းခြင်း, နားပင်းခြင်း အစရှိသော ဣန္ဒြေချို့တဲ့ခြင်းကြောင့် အဟိတ်ပဋိသန္ဓေကို ကြဉ်၍ ဂတိပြည့်စုံသည်ရှိသော် သဟိတ်ပဋိသန္ဓေကို ပြခြင်းငှါ ဒွိဟိတ်ကံကြောင့် ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေကိုသာလျှင် ထုတ်အပ်၏၊ အဟိတ်ပဋိသန္ဓေကို မထုတ်အပ်သကဲ့သို့ ဤအတူ ကံနှင့်အလားတူသော အကျိုးကို ပြခြင်းငှါ တိဟိတ်ကံကြောင့် တိဟိတ်ပဋိသန္ဓေကိုသာလျှင် အရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်မြတ်သည် ထုတ်ဆောင်တော်မူအပ်၏၊ ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေကိုမူကား မထုတ်ဆောင်အပ်ပေ။ ထိုသို့ မထုတ်ဆောင်သော်လည်း မရအပ်သောကြောင့် မထုတ်ဆောင်သည်မဟုတ်-ဟု မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;ကေစိဝါဒ အကျိုးပေးပုံ&lt;/h3&gt;၆၅။ ။&lt;b&gt;အသင်္ခါရံ သသင်္ခါရံ, ဝိပါကာနိ န ပစ္စတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သသင်္ခါရံ အသင်္ခါရံ, ဝိပါကာနီတိ ကေစိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၆။ ။&lt;b&gt;တေသံ ဒွါဒသဟာနိ, ဒသ အဋ္ဌ စ ယထာက္ကမံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ယထာရဟံ အနုသာရေန, ယထာသဝံ ဝုတ္တံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အသင်္ခါရကုသိုလ်ကံသည် သသင်္ခါရအကျိုးဝိပါက်တို့ကို မဖြစ်စေနိုင်၊ သသင်္ခါရကုသိုလ်ကံသည် အသင်္ခါရအကျိုးဝိပါက်တို့ကို မဖြစ်စေနိုင်။ ဤသို့ အချို့သောဆရာတို့ ဆိုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုကေစိဆရာတို့၏ အယူ၌ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းကို အစဉ်မှီးသဖြင့် အစဉ်အတိုင်း ၁၂-ပါးကုန်သော ဝိပါက်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စိတ်တို့ကို၎င်း၊ ဆယ်ပါးကုန်သော ဝိပါက်စိတ်တို့ကို၎င်း၊ ရှစ်ပါးကုန်သော ဝိပါက်စိတ်တို့ကို၎င်း ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ပြရာ၏။&lt;h3&gt;ကေစိဝါဒ အကျိုးပေးပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၅။ ။ဤသို့ ဆိုအပ်ပြီးသော စကားဖြင့် တခုသော စေတနာကြောင့် ၁၆-ပါးသော အကျိုးဝိပါက်တို့သည် ဖြစ်ကုန်, တည်ကုန်၏။ ဤတခုသော စေတနာ၌သာလျှင် ၁၂-ပါးသောအပြားသည်၎င်း၊ အဟိတ်ဝိပါက်ရှစ်ခုတို့၏ အပေါင်းသည်၎င်း ဖြစ်၏, တည်၏။ ဤသို့ ဖြစ်သော တိပိဋက စူဠနာဂမထေရ်၏ ဝါဒ၏ အစွမ်းဖြင့် အကျိုးဝိပါက်ဖြစ်ခြင်းကို ပြဆိုပြီး၍ ယခုအခါ၌ တခုသော စေတနာကြောင့် ၁၂-ပါးသော အကျိုးဝိပါက်တို့သည် ဖြစ်ကုန်, တည်ကုန်၏။ ဤတခုသော စေတနာ၌သာလျှင် ဆယ်ပါးသော အပြားသည်၎င်း၊ အဟိတ်ဝိပါက် ရှစ်ခုတို့၏ အပေါင်းသည်၎င်း ဖြစ်၏, တည်၏။ ဤသို့ လာသော မောရဝါအရပ်၌ သီတင်းသုံးသော မဟာဓမ္မရက္ခိတမထေရ်၏ အယူ၏ အစွမ်းဖြင့်လည်း ပြခြင်းငှါ “အသင်္ခါရံ သသင်္ခါရံ ဝိပါကာနိ” ဤသို့သော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်ပါသတည်း။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;မျက်နှာသည် လှုပ်သည်ရှိသော် ကြေးမုံအပြင်၌ မျက်နှာရိပ်သည် လှုပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ အသင်္ခါရကုသိုလ်၏ အစွမ်းကြောင့် အသင်္ခါရအကျိုးသည်သာလျှင် ဖြစ်၏၊ သသင်္ခါရဖြစ်သော အကျိုးဝိပါက်သည် မဖြစ်။ ဤသို့လျှင် အကြောင်းဖြစ်သော ကံကြောင့် သင်္ခါရအပြားသည် ဖြစ်၏၊ ဤသည်လျှင် ဤ “အသင်္ခါရ”ဟူသော ဂါထာ၌ မောရဝါအရပ်၌ သီတင်းသုံးသော အရှင်မဟာဓမ္မရက္ခိတမထေရ်၏ အဓိပ္ပါယ်တည်း။ အကြင်ကြောင့် ဝိပါက်၏ သင်္ခါရအပြားကို ကမ္မနိမိတ် စသော အကြောင်း၏ အစွမ်းဖြင့် အလိုရှိအပ်၏၊ ကံ၏ အစွမ်းဖြင့် အလိုမရှိအပ်၊ ထို့ကြောင့် ဤမောရဝါအရပ်၌ သီတင်းသုံးသော အရှင်ဓမ္မရက္ခိတမထေရ်၏ ဝါဒကို ကေစိဝါဒ-ဟု ပြုအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၆၆။ ။&lt;b&gt;တေသံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဤဆိုအပ်ပြီးသောအရ အယူရှိကြကုန်သော ထိုမောရဝါအရပ်၌ သီတင်းသုံးသော အရှင်ဓမ္မရက္ခိတအရှင်မြတ်တို့၏-ဟု ပေးလေ။ &lt;b&gt;ယထာက္ကမံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို တိဟိတ်ဥက္ကဋ္ဌ အစရှိသည်၏ အစဉ်ဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဒွါဒသဝိပါကာနိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ တိဟိတ်ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သော အသင်္ခါရိက, သသင်္ခါရိက ကံ၏အစွမ်းဖြင့် အစဉ်အတိုင်း သသင်္ခါရိကဝိပါက်လေးခုသည် ကြဉ်အပ်သည်လည်းဖြစ်ကုန်သော ၁၂-ပါးသော အကျိုးဝိပါက်တို့ကို၎င်း၊ အသင်္ခါရိကဝိပါက်လေးခုသည် ကြဉ်အပ်သည်လည်းဖြစ်ကုန်သော ၁၂-ပါးသောအကျိုးဝိပါက်တို့ကို၎င်း-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့အတူ တိဟိတ်ဩမကကံ၏၎င်း၊ ဒွိဟိတ်ဥက္ကဋ္ဌကံ၏၎င်း အစွမ်းဖြင့် ဒွိဟိတ် သသင်္ခါရိကဝိပါက်နှစ်ပါးသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ဆယ်ပါးသော အကျိုးဝိပါက်တို့ကို၎င်း၊ ဒွိဟိတ်အသင်္ခါရိကနှစ်ပါးသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ဆယ်ပါးအကျိုးဝိပါက်တို့ကို၎င်း၊ ဒွိဟိတ်ဩမကကံ၏ အစွမ်းဖြင့် ဒွိဟိတ်ဝိပါက်နှစ်ပါးသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ရှစ်ပါးသော အကျိုးဝိပါက်တို့ကို၎င်း၊ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော တိဟေတုက ဥက္ကဋ္ဌ-ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းရှိသော ဝိပါက်ကို အစဉ်မှီး၍ ထိုထိုကံ၏ အကျိုးဝိပါက် ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ညွှန်ပြရာ၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁။ တိဟိတ်ဥက္ကဋ္ဌ အသင်္ခါရိကကုသိုလ်ကံ ၂-ပါးသည် အသင်္ခါရိက ပဋိသန္ဓေဝိပါက်ကိုသာ ပေး၏၊ သသင်္ခါရိက ပဋိသန္ဓေဝိပါက်ကို မပေး။ ပဝတ္တိအခါ၌မူ မဟာဝိပါက် ဉာဏဝိပ္ပယုတ် ၄-ပါး, အဟိတ်ကုသလဝိပါက် ၈-ပါး အားဖြင့် ၁၂-ပါးသော အကျိုးကို ပေးနိုင်၏။&lt;br&gt;၂။ တိဟိတ်ဩမက ဉာဏသမ္ပယုတ် အသင်္ခါရိက ကုသိုလ် ၂-ပါးသည်၎င်း၊ ဒွိဟိတ် ဥက္ကဋ္ဌ ဉာဏဝိပ္ပယုတ် အသင်္ခါရိကကုသိုလ် ၂-ပါးသည်၎င်း ဒွိဟိတ်ဥက္ကဋ္ဌ ဉာဏဝိပ္ပယုတ် အသင်္ခါရိက ပဋိသန္ဓေဝိပါက်ကို ပေးပြီး၍ ပဝတ္တိအခါ၌ မဟာဝိပါက် ဉာဏဝိပ္ပယုတ် အသင်္ခါရိကစိတ် ၂-ပါး, အဟိတ်ကုသလဝိပါက်စိတ် ၈-ပါးအားဖြင့် ၁၀-ပါးသောအကျိုးကို ပေး၏။&lt;br&gt;၃။ ဒွိဟိတ်ဩမက ဉာဏဝိပ္ပယုတ် အသင်္ခါရိက ကုသိုလ် ၂-ပါးသည် ကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာသန္တီရဏ အဟိတ်ပဋိသန္ဓေကို ပေးပြီး၍ ပဝတ္တိအခါ၌ အဟိတ်ကုသလဝိပါက် ၈-ပါးကိုပေး၏။ (သသင်္ခါရိက၌လည်း ဤနည်းတူ) ဤကား ကေစိဝါဒ အလိုတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ပဌမဈာန်ကုသိုလ်၏ ဝိပါက်ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၆၇။ ။&lt;b&gt;ရူပါဝစရကုသလံ ပန ပဌမဈာနံ ပရိတ္တံ ဘာဝေတွာ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇေသု ဥပ္ပဇ္ဇတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ရူပါဝစရကုသိုလ် ပဌမဈာန်ကို နည်းသော အာနုဘော်ရှိအောင် စီးဖြန်း၍ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇဘုံတို့၌ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၈။ ။&lt;b&gt;တဒေဝ မဇ္ဈိမံ ဘာဝေတွာ ဗြဟ္မပုရောဟိတေသု။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ထိုပဌမဈာန်ကိုပင်လျှင် အလတ်ဖြစ်သော အာနုဘော်ရှိအောင် စီးဖြန်း၍ ဗြဟ္မပုရောဟိတဘုံတို့၌ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၉။ ။&lt;b&gt;ပဏီတံ ဘာဝေတွာ မဟာဗြဟ္မေသု။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ထိုပဌမဈာန်ကိုပင်လျှင် မြတ်သော အာနုဘော်ရှိအောင် စီးဖြန်း၍ မဟာဗြဟ္မာဘုံတို့၌ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၇၊ ၆၈၊ ၆၉။ ။ထက်ဝန်းကျင်မှ ပိုင်းခြားအပ်သော ဝတ္ထုကဲ့သို့ နည်းသော အာနုဘော်ရှိသောကြောင့် ပရိတ္တဈာန် မည်၏။ မြတ်သည်အဖြစ်ကို ဆောင်တတ်သောကြောင့် ပဏီတဈာန် မည်၏။ နှစ်ပါးကုန်သော ပရိတ္တ, ပဏီတတို့၏ အလယ်၌ ဖြစ်တတ်သောကြောင့် မဇ္ဈိမဈာန် မည်၏။ ထိုသုံးပါးသော ဈာန်တို့တွင် ရကာမျှဖြစ်သော မမှီဝဲအပ်သေးသော ဈာန်သည် နည်းသော အာနုဘော်ရှိ၏၊ ဤသို့ သာမညအားဖြင့်သာလျှင် အဋ္ဌကထာ၌ မိန့်ဆိုအပ်၏။ ထို့အတူ အလွန်မပွါးများအပ်သော, မပြည့်စုံသော ဝသီဘော်ရှိသော ဈာန်သည် မဇ္ဈိမဈာန် မည်၏၊ အလွန်လျှင် ပွါးများအပ်သော, ခပ်သိမ်းသော အပြားအားဖြင့် ပြည့်စုံသော ဝသီဘော်ရှိသော ဈာန်သည်ကား ပဏီတဈာန် မည်၏၊ ဤသို့
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဋ္ဌကထာ၌ ဆိုအပ်၏။ ဤပရိတ္တ စသော ဈာန်အရာ၌ အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် ပရိတ္တဈာန်ကို ဈာန်ငယ်ရအပ်သော မှီဝဲခြင်းရှိသည်သာလျှင်ဖြစ်သောကြောင့် အလိုရှိအပ်၏၊ ဤသို့သောအကြောင်းသည် ထင်၏။ ထိုစကားသည် မှန်၏၊ ဤအရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် နာမရူပပရိစ္ဆေဒကျမ်း၌-&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သမာနာသေဝနေ လဒ္ဓေ, ဝိဇ္ဇမာနေ မဟပ္ဖလေ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အလဉ္စ တာဒိသံ ဟေတုံ, အဘိညာ န ဝိပစ္စတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—မိမိနှင့်တူသော ဇော, အာသေဝနပစ္စည်းကို ရသောကြောင့် ကြီးသော အားရှိသည် ဖြစ်သည်ဖြစ်လတ်သော် မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ်သည် အကျိုးကိုပေး၏၊ အဘိညာဉ်သည်ကား ထိုသို့သဘောရှိသော အာသေဝနပစ္စည်းဖြစ်သော အကြောင်းကို မရသောကြောင့် အကျိုးမပေးတတ်-ဟု အနက်ပေး။ ဤဂါထာဖြင့် မိမိနှင့်တူသော ရူပါဝစရ, အရူပါဝစရဘုံ၌ ဖြစ်သော ရှေးရှေးသော မဟဂ္ဂုတ်မှ အာသေဝနပစ္စည်းကို ရသဖြင့် အားရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် မဟဂ္ဂုတ်တရားတို့၏ အကျိုးပေးပုံကို ဆိုပြီး၍၊ ထိုထိုမိမိနှင့်တူသော ဘုံ၌ဖြစ်သော ရှေးရှေးသော ကုသိုလ်ဇောမှ အာသေဝနပစ္စည်းကို မရသည်ဖြစ်၍ အားမရှိသောကြောင့် အဘိညာဏ်ကုသိုလ်ဇော၏ အကျိုးမပေးခြင်းကို ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား—ယုတ်ကုန်သော ဆန္ဒ, စိတ္တ, ဝီရိယ, ဝီမံသတို့သည် ဖြစ်စေအပ်သော ဈာန်သည် ပရိတ္တဈာန် မည်၏၊ အလတ်ဖြစ်ကုန်သော ဆန္ဒ, စိတ္တ, ဝီရိယ, ဝီမံသတို့သည် ဖြစ်စေအပ်သော ဈာန်သည် မဇ္ဈိမဈာန် မည်၏၊ မြတ်ကုန်သော ဆန္ဒ, စိတ္တ, ဝီရိယ, ဝီမံသတို့သည် ဖြစ်စေအပ်သော ဈာန်သည် ပဏီတဈာန် မည်၏။ ထိုကြောင့် အလွန်နည်းသဖြင့် အကျိုးမရှိပြီ။&lt;h3&gt;ပဉ္စမဈာန်ကုသိုလ်အကျိုး&lt;/h3&gt;၇၆။ ။&lt;b&gt;ပဉ္စမဈာနံ ဘာဝေတွာ ဝေဟပ္ဖလေသု။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ပဉ္စမဈာန်ကို ပွါး၍ ဝေဟပ္ဖိုလ်ဘုံတို့၌ ဖြစ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ပဉ္စမဈာန် ကုသိုလ်အကျိုး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၇၆။ &lt;b&gt;ပဉ္စမဈာနံ ဘာဝေတွာ&lt;/b&gt; - ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို အဘိညာဏ်အဖြစ်သို့ မရောက်သော သုံးပါးအပြား ရှိသော ပဉ္စမဈာန်ကို ပွါးများသောကြောင့်-ဟု အနက်ပေးလေ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆက်၍ဆိုဦးအံ့— အဘိညာဏ်အဖြစ်သို့ ရောက်သော ကုသိုလ် ပဉ္စမဈာန်၏ အကျိုးမပေးသော အဖြစ်ကို “အလဉာသံ” ဤသို့ အစရှိသော စကားဖြင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓဆရာသည်ပင် ပြီးစေအပ်၏၊ မူလဋီကာကျမ်းပြု အရှင်အာနန္ဒာ အစရှိသောဆရာတို့သည်ကား- တပါးသော အကြောင်းအားဖြင့် ထိုအဘိညာဏ် အဖြစ်သို့ ရောက်သော ပဉ္စမဈာန်၏ အကျိုးမပေးခြင်းကို ပြီးစေကုန်၏၊ ထိုအဓိပ္ပါယ်ကို ထိုထိုသော ဋီကာတို့၌ အကျဉ်းအားဖြင့်၎င်း၊ &lt;b&gt;အဘိဓမ္မတ္ထဝိကာသနီဋီကာ&lt;/b&gt;-၌ အကျယ်အားဖြင့်၎င်း ဆိုအပ်သော နည်းဖြင့် မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၇။ ။ &lt;b&gt;တဒေဝ သညာဝိရာဂံ ဘာဝေတွာ အသညသတ္တေသု။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ထပဉ္စမဈာန်ကိုပင်လျှင် ကင်းသောသညာရှိအောင် ပွါးများ၍ အသညသတ်ဘုံတို့၌ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၇။ &lt;b&gt;သညာဝိရာဂံ ဘာဝေတွာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို သညာသည် အနာရောဂါတည်း၊ သညာသည် အိုင်းအမာတည်း၊ ဤသို့ အစရှိသော နည်းဖြင့်၎င်း၊ စိတ်သည် စက်ဆုပ်ဘွယ် ဖြစ်၏။ “စိတ်သည် စက်ဆုပ်သော အကျင့်၏ ဖြစ်ကြောင်းတည်း”-ဟု ဤသို့အစရှိသော နည်းဖြင့်၎င်း၊ နာမ်တရားတို့ ဖြစ်ခြင်း၌ အပြစ်ကို ရှုသဖြင့်၎င်း၊ ထိုစိတ်မရှိသည် အဖြစ်၌ မွန်မြတ်သည် အဖြစ်ကို ဆုံးဖြတ်သဖြင့်၎င်း၊ ဝါယောကသိုဏ်း၌၎င်း၊ အချို့သော ဆရာတို့၏ အလိုအားဖြင့် ပိုင်းခြားအပ်သော ကောင်းကင်၌၎င်း၊ ဘာဝနာ၏အစွမ်းဖြင့် ထိုယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ရသင့်ရထိုက်သော အသညသတ်ဘုံ၌ နာမ်တရား၏ မဖြစ်သော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သဘောသို့ ရောက်စေသည်အစွမ်းဖြင့် နာမ်၌ တပ်ခြင်းကင်းသော ဘာဝနာကို ပွါးများ၍ အသညသတ်ဘုံတို့၌ ကံသာလျှင် ပြုပြင်တတ်၏-ဟု အယူရှိကုန်သော တိတ္ထိတို့သည်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤကား အဓိပ္ပါယ်တည်း၊ ဆက်၍ဆိုဦးအံ့— ထိုတိတ္ထိတို့သည် အကြင် ဣရိယာပုထ်ဖြင့် ဤလူ့ပြည်၌ သေကုန်၏၊ ဣရိယာပုထ်ဖြင့်သာလျှင် ထိုအသညသတ်ဘုံတို့၌ ဖြစ်ကုန်၏-ဟု မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၈။ ။&lt;b&gt;အနာဂါမိနော ပန သုဒ္ဓါဝါသေသု ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်သာလျှင် သုဒ္ဓါဝါသဘုံတို့၌ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၇။ ။&lt;b&gt;အနာဂါမိနော ပန သုဒ္ဓါဝါသေသူ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဟူသည်ကား၊ အနာဂါမ် ဖြစ်ကုန်သော အရိယာတို့သည်သာလျှင် ပုထုဇွန် အစရှိသော ကာလ၌၎င်း၊ နောက်ကာလ၌၎င်း၊ သုံးပါး အပြားရှိသည်လည်း ဖြစ်သော ပဉ္စမဈာန်ကို ပွါးများ၍ သဒ္ဓါ အစရှိသော တို့၏ လွန်သည်အဖြစ်ဟု ဆိုအပ်သော အစဉ်ဖြင့် ငါးပါးကုန်သော သုဒ္ဓါဝါသဘုံတို့၌ ဖြစ်ကုန်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၉။ ။&lt;b&gt;အရူပါဝစရကုသလ ယထာ ဣမံ ဘဝေတွာ အရူပေသု ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အရူပါဝစရ ကုသိုလ်ကံကိုလည်း အစဉ်အတိုင်း ပွါးများ၍ အရူပဘုံတို့၌ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၉။ ။အစဉ်အတိုင်း ပွါးများ၍ အစဉ်အတိုင်း အရူပဘုံတို့၌ ဖြစ်ကုန်၏-ဟု အနက်ယောဇနာလေ။ &lt;b&gt;ယထာက္ကမံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပဌမအရူပ အစရှိသော အစဉ်ဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ အလုံးစုံလည်း ဖြစ်သော ထို &lt;b&gt;ရူပါဝစရကုသလံ ပန&lt;/b&gt;-စသော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စကားကို ထိုထိုဈာန်၏ အသီးသီးသော ဈာန်၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ဘုံ၏အစွမ်းဖြင့် ဆိုအပ်၏၊ စွဲလမ်းခြင်းသည် ရှိပါမူ၊ ပုထုဇွန် စေ ရှိသောသူတို့သည် အကြင်အကြင် ရအပ်သောဈာန်၏ ဘုံဖြစ်ရာ ဖြစ်ကုန်သော သုဒ္ဓါဝါသဘုံ ကြဉ်အပ်ကုန်သော ဘုံဟိုတွင် အမှတ်မရှိသော ဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ကာမဘုံ၌လည်း ကာမာဝစရဈာန်၏ အစွမ်းကြောင့် ထို့အတူ ဖြစ်ကုန်၏။ ထိုစကားမှန်၏၊ “&lt;b&gt;ဣဇ္ဈတိ ဘိက္ခဝေ သီလဝတော စေတော ပဏိဓိ ဝိသုဒ္ဓ&lt;/b&gt;”-ဟု ဟောတော်မူအပ်၏၊ အနက်ကား— ရဟန်းတို့ သီလရှိသောပုဂ္ဂိုလ်၏ သီလစင်ကြယ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် စိတ်၏တောင့်တခြင်းသည် ပြည့်စုံ၏-ဟု ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်ကား ကာမရာဂကို အကြွင်းမရှိသော အားဖြင့် ပယ်အပ်ပြီးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ကာမဘုံတို့၌ စွဲလမ်းတပ်မက်ခြင်းကို မဖြစ်စေကုန်၊ ထို့ကြောင့် ကာမဘုံသည် ကြဉ်အပ်သော အကြင်အကြင် ရအပ်သော ဈာန်၏ ဖြစ်ရာ ဖြစ်သော အမှတ်မရှိသောဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ သုဒ္ဓါဝါသဘုံတို့၌ အနာဂါမ် အရိယာတို့သည်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏-ဟု မှတ်ခြင်းသည် ရှိ၏၊ ထိုအနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်ကား သုဒ္ဓါဝါသဘုံမှ တပါးသော ဘုံတို့၌ မဖြစ်ကုန်-ဟု မှတ်ခြင်းသည် မရှိပေ၊ ထို့ကြောင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည်&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သုဒ္ဓါဝါသေသွနာဂါမိ၊ ပုဂ္ဂလာပပဇ္ဇရေ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကာမဓာတုယို ဇာယန္တိ၊ အနာဂါမိ ဝိဝဇ္ဇိတာ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဟု-မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား— အနာဂါမ် ဖြစ်ကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်သာလျှင် သုဒ္ဓါဝါသဘုံတို့၌ ဖြစ်ကုန်၏၊ အနာဂါမ်သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်ကား ကာမဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သုက္ခဝိပဿက ဖြစ်ကုန်သော ထိုအနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်ကား သေခါနီးကာလ၌ စင်စစ်အားဖြင့် သမာဓိ၌ ဖြည့်ခြင်းကို ပြုလေ့
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် သမာပတ်ကို ဖြစ်စေကုန်၏-ဟု မှတ်အပ်၏။ အထူးဆိုဦးအံ့— အရိယာလည်း ဖြစ်ကုန်သော, အရိယာမဟုတ်သည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော ရှစ်ပါးသော သမာပတ်ကို ရကုန်သော မိန်းမတို့သည်လည်း ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇဘုံတို့၌သာ ဖြစ်ကုန်၏-ဟု အဋ္ဌကထာ၌ မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဈာန်၏ ဖြစ်ရာဘုံကို ဆိုသောစကား၌ နည်းတပါးကို ငါဆိုဦးအံ့— ဝေဟပ္ဖိုလ်ဘုံ၊ အကနိဋ္ဌဘုံ၊ နေဝသညာနာသညာယတနဘုံတို့၏ မြတ်သည် အဖြစ်ကြောင့် ထိုသုံးဘုံတို့၌ ဖြစ်ကုန်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် တပါးသောဘုံတို့၌ မဖြစ်ကုန်၊ ထို့အတူ ထိုသုံးဘုံမှ ကြွင်းကုန်သော အထက်အထက်ဖြစ်ကုန်သော ဗြဟ္မာဘုံတို့၌ ဖြစ်ကုန်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် အောက်အောက်ဖြစ်ကုန်သော ဗြဟ္မာဘုံတို့၌ မဖြစ်ကုန်၊ ထိုစကားသည် မှန်၏၊ အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာသည်&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝေဟပ္ဖလေ အကနိဋ္ဌ၊ ဘဝဂ္ဂ စ ပတိဋ္ဌိတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;န ပုနညတ္ထ ဇာယန္တိ၊ သဗ္ဗေ အရိယပုဂ္ဂလာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဗြဟ္မလောကဂတာ ဟောန္တိ၊ အရိယာ နောပပဇ္ဇရေ။&lt;/b&gt; ။ ဟု-မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား— ဝေဟပ္ဖိုလ်ဘုံ၌၎င်း၊ အကနိဋ္ဌဘုံ၌၎င်း၊ နေဝသညာနာသညာယတနဘုံ၌၎င်း၊ တည်ကုန်သော အလုံးစုံသော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် တဖန် တပါးသော ဘုံတို့၌ မဖြစ်ကုန်၊ အထက်အထက် ဗြဟ္မာဘုံသို့ ရောက်ကုန်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် အောက်အောက် ဗြဟ္မာဘုံ၌ မဖြစ်ကုန်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကမ္မစတုက္ကအဖွင့် ပြီးပြီ။&lt;h3&gt;သေခြင်းလေးမျိုး။&lt;/h3&gt;၈၁။ ။ &lt;b&gt;အာယုက္ခယေန, ကမ္မက္ခယေန, ဥဘယက္ခယေန, ဥပစ္ဆေဒကကမ္မနာ စေတိ စတုဓာ မရဏုပ္ပတ္တိ နာမ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၁) အသက်ကုန်၍ သေခြင်း၎င်း၊ &lt;br&gt;(၂) ကံကုန်၍ သေခြင်း၎င်း၊ &lt;br&gt;(၃) အသက်ကံနှစ်ပါး ကုန်၍ သေခြင်း၎င်း၊ &lt;br&gt;(၄) ကပ်၍ ဖြတ်တတ်သော ကံကြောင့်ဖြစ်သောသေခြင်း၎င်း၊&lt;br&gt;ဤသို့ သေခြင်းလေးပါး အပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;သေခြင်းလေးမျိုး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၈၁။ ။ &lt;b&gt;အာယုက္ခယေန&lt;/b&gt;-ဤသို့ အစရှိသောပါဌ်တို့၌ အဆုံးအဖြတ်ကို ငါဆိုဦးအံ့— ကံ၏ တန်ခိုးအာနုဘော်သည် ရှိသော်လည်း ထိုထိုဂတိတို့၌ အကြင်ပိုင်းခြားအပ်သော အသက်၏ ကုန်သဖြင့် သေခြင်းသည် အာယုက္ခယမရဏ မည်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုထိုသော ဂတိ၌ ပိုင်းခြားအပ်သော အသက်ကြွင်းသည်၎င်း၊ လားရာဂတိ ကာလ အစရှိသော အကြောင်း၏ ညီညွတ်ခြင်းသည်၎င်း ရှိသော်လည်း ထိုထိုဘဝကို ပြီးစေနိုင်သောကံ၏ ပြီးပြီးသော အကျိုးရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် သေခြင်းသည် ကမ္မက္ခယမရဏ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အသက်ကံတို့၏ အမျှသာလျှင် ကုန်သောကြောင့် သေခြင်းသည် ဥဘယက္ခယမရဏ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုနှစ်ပါးသော အသက်ကံသည် ရှိလင့်ကစား ရှေးဘဝ၌ ဖြစ်စေအပ်သော တစုံတခုသော ကပ်၍ ဖြတ်တတ်သော ကံ၏&lt;br&gt;&lt;hr&gt;&lt;b&gt;စုတိပဋိသန္ဓိက္ကမ–&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၁-အသက်မသေ နေရမည့်ကံ ရှိပါသော်လည်း အသက်တမ်း အပိုင်းအခြား ကုန်ခြင်းကြောင့် သေခြင်းသည် အာယုက္ခယ သေခြင်းမည်၏။&lt;br&gt;၂-ပိုင်းခြားအပ်သော အသက်တမ်း အသက်ကြွင်းရှိသော်လည်း ကောင်းမှုကံ ကုန်ခြင်းကြောင့် သေခြင်းသည် ကမ္မက္ခယ သေခြင်း မည်၏။&lt;br&gt;၃-အသက်တမ်း ကောင်းမှုကံ ၂-ပါးကုန်သောကြောင့် သေခြင်းသည် ဥဘယက္ခယ သေခြင်း မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အားအစွမ်းဖြင့် လက်နက်ကို ဆောင်ခြင်း အစရှိကုန်သော လုံ့လတို့ဖြင့် ပြစ်သော ခန္ဓာအစဉ်ရှိကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သေခြင်းကဲ့သို့၎င်း၊ ဂုဏ်အားဖြင့် မြတ်ကုန်သောသူတို့ ပြုအပ်သော တစုံတခုသော လုံ့လဖြင့် အားထုတ်အပ်သော ဥပစ္ဆေဒကကံသည် တားမြစ်ခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သောကံ၏ ထိုထိုသျှိသော အတ္တာ၏ ဖြစ်ခြင်း၌ မစွမ်းနိုင်သည် အဖြစ်ကြောင့် ဒုသိမာရ်မင်း၊ ကာလာဗုမင်း အစရှိကုန်သောသူတို့၏ ထိုမကောင်းမှု ပြုသောခဏ၌သာလျှင် ဖြစ်ဆဲဖြစ်သော အတ္တဘာဝမှ ရွေ့လျာစေသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော သေခြင်းကိုသို့၎င်း သေခြင်းသည် ဥပစ္ဆေဒက မရဏ မည်၏။ ဤဥပစ္ဆေဒက သေခြင်းသည်ကား၊ ငရဲသူတို့အား၎င်း၊ မြောက်ကျွန်းသူတို့အား၎င်း၊ အချို့သောနတ်တို့အား၎င်း မဖြစ်၊ ထို့ကြောင့် ရှေးဆရာတို့သည်&lt;br&gt;&lt;br&gt;“&lt;b&gt;ဥပက္ကမေန ဝါ ကေသဉ္စုစ္ဆေဒကကမ္မနာ&lt;/b&gt;” ဟု-မိန့်ဆိုကုန်ပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား— အချို့ကုန်သော နတ်တို့အား သူတပါးလုံ့လဖြင့်၎င်း၊ ဥပစ္ဆေဒကကံဖြင့်၎င်း၊ သေခြင်းသည် မဖြစ်ပေ-ဟု ပေး။ သေခြင်း၏ ဖြစ်ခြင်းသည် မရဏုပ္ပတ္တိမည်၏။&lt;h3&gt;စုတိခါနီးနိမိတ်ထင်ပုံ&lt;/h3&gt;၈၂။ ။ &lt;b&gt;တထာ စ မရန္တာနံ ပန မရဏကာလေ ယထာရဟံ အဘိမုခီဘူတံ ဘဝန္တရေ ပဋိသန္ဓီဇနကံ ကမ္မံ၊ တံ ကမ္မကရဏကာလေ ရူပကမ္မူပလဉ္စပုပကရဏဘူတကနိမိတ္တံ၊ အနန္တရ&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-အသက်, ကံ ၂-ပါးပဲရှိသော်လည်း ရှေးဘဝက ပြုခဲ့သော ဥပစ္ဆေဒကကံ, ယခုဘဝ ဂုဏ်ကြီးသော မိဘစသော သူတို့အပေါ်၌ ပြုအပ်သော ဥပစ္ဆေဒကကံကြောင့် အဆာတလျင် ဝါးလက်နက်ဖြင့် သေခြင်းစသည်သည် ဥပစ္ဆေဒက သေခြင်းမည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;မုပ္ပဇ္ဇမာနဘဝေ ဥပလဘိတဗ္ဗပာဂဘူတဉ္စ ဂတိနိမိတ္တံ ဝါ ကမ္မဗလေန ဆန္နံ ဒွါရာနံ အညတရသ္မိံ ပစ္စတ္ထိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အထူးကို ဆိုဦးအံ့— ထိုလေးပါးသော အကြောင်းကြောင့်သာလျှင် သေကုန်သော သတ္တဝါတို့အား သေခါနီးကာလ၌ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ရှေ့ရှုသည် ဖြစ်၍ဖြစ်သော ဘဝတပါး၌ ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်သော ကုသိုလ်ကံ၊ အကုသိုလ်ကံသည်၎င်း၊ ထိုကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံကို ပြုရာ ပြုကြောင်းဖြစ်သော ကာလ၌ ရှေး၌ ရအပ်သည်လည်း ဖြစ်သော အဆောက်အဦ ဖြစ်၍လည်း ဖြစ်သော ရူပါရုံ အစရှိသော တုတ်, လှံ, ကန်ထား, လှံ, လေးမြှား, ကျောင်း, ဘုရား, စေတီ, ဆွမ်း, သင်္ကန်း, ထီး, တန်ခွန်, ပန်းမာလ် အစရှိသော ကမ္မနိမိတ်သည်၎င်း၊ အခြားမဲ့ ဖြစ်လတံ့သော ဘဝ၌ ရအပ်သည်လည်းဖြစ်သော ခံစားအပ်သည်လည်း ဖြစ်သော အမိဝမ်းရေ, ငရဲအိုး, ငရဲထိန်း, ငရဲမီးလျှံ, ခွေးနက်ကြီး, နတ်, ဗိမာန်, ပဒေသာပင် အစရှိသော ဂတိနိမိတ်သည်၎င်း၊ ကံ၏အစွမ်းကြောင့် ခြောက်ပါးကုန်သော ဒွါရတို့တွင် အမှတ်မရှိ တခုခုသော ဒွါရ၌ အဖန်တလဲလဲ ရှေ့ရှုဖြစ်၍ ထင်၏။&lt;h3&gt;စုတိခါနီး နိမိတ်ထင်ပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၈၂။ ။ &lt;b&gt;မရဏကာလေ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို သေခါနီးကာလ၌-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ထိုထိုသို့သော လားရာဂတိဘုံ၌ ဖြစ်လတံ့သော&lt;hr&gt; ၁-ထိုလေးပါးသော သေခြင်းတို့တွင် တပါးပါးသော သေခြင်းဖြင့် သေကုန်သော သတ္တဝါတို့အား ကံ, ကမ္မနိမိတ်, ဂတိနိမိတ် သုံးပါးတို့တွင် တပါးပါးသည် ထင်ရမြဲဖြစ်၏။ ထိုတွင် ကံထင်ပုံကား- ရှေးရှေးဘဝက ပြုခဲ့သော များစွာသော ကံတို့တွင် ယခုအကျိုးပေးခွင့် အလှည့်သင့်သော ကံသည် ထင်လာ၏။ သုဂတိဘုံသို့ လားမည့်သူဖြစ်အံ့-ကုသိုလ်ကံထင်၏။ ဒုဂ္ဂတိဘုံသို့ လားမည့်သူဖြစ်အံ့-အကုသိုလ်ကံသည် ထင်လာရ၏။ ကာလတရာက ပြုခဲ့သောကံ ဖြစ်စေကာမူ မိမိ အကျိုးပေးခွင့် အလှည့်သင့်ပါက ယနေ့ပြုသကဲ့သို့ အသစ်ဖြစ်၍ မနောဒွါရ၌ မိမိအလိုလို ရှေ့ရှု ပေါ်လာ၏-ဟူလို။ ယင်းကိုရည်၍ &lt;b&gt;အဘိမုခီဘူတံ&lt;/b&gt;-ဟု မိန့်တော်မူ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သတ္တဝါအားလျော်စွာ-ဟု အနက်ပေး။ အထူးကိုဆိုဦးအံ့— တစုံတခုသော ဂတိ၌ မဖြစ်လတံ့သော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား ရှေး၌ ထင်မြဲတိုင်းသော နာမ်, ရုပ် အစရှိသော အာရုံသည်သာလျှင် စုတိအဆုံးရှိကုန်သော စိတ်တို့၏ အာရုံ၏ အဖြစ်သို့ ရောက်၏။ ကံ, ကမ္မနိမိတ် အစရှိသော အာရုံတို့သည် အာရုံ၏အဖြစ်သို့ မရောက်ကုန်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဥပလဘိတဗ္ဗံ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို စေတီတော်ကို ဖူးမြင်ခြင်း အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ရှေး၌ ရအပ်ဘူးသော ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဥပကရဏဘူတံ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပန်းအစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ကံ၏ အကြောင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဥပလဘိတဗ္ဗံ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ခံစားအပ်လတံ့သော-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဥပဘောဂဘူတံ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို နတ်သမီး, ဗိမာန်, ပဒေသာပင်, ငရဲမီး အစရှိသော ခံစားအပ်လတံ့ ဝတ္ထုဖြစ်သော-ဟု အနက်ပေး။&lt;hr&gt; ၁-ကုသိုလ်, အကုသိုလ်ကံကို ပြုစဉ်အခါ စေတီ, ဆင်းတု, ရဟန်း စသော အာရုံသည် ကံမပြုမီ ရှေးက ရအပ်ပြီးသော အာရုံဖြစ်သော ဥပလ အာရုံ ကမ္မနိမိတ် မည်၏။&lt;br&gt;၂-ထိုကံကိုပြုစဉ်အခါ ပန်း, ထီး, တန်ခွန်, မှ လက်နက် စသော အာရုံသည် ကုသိုလ်ကံ၏ အဆောက်အဦ ဖြစ်သောကြောင့် ဥပကရဏ အာရုံ ကမ္မနိမိတ် မည်၏။&lt;br&gt;၃-နောက်၌ ဆိုက်ရောက်ခံစားရမည့် အမိဝမ်းရေ, နတ်ဘုံ, ငရဲဘုံ, တောတောင် ခြေရင်း စသော သုဂတိနိမိတ်, ဒုဂ္ဂတိနိမိတ် အာရုံသည် ဥပလဘိတဗ္ဗ ဂတိနိမိတ် မည်၏။&lt;br&gt;၄-နောက်၌ ဘဝအားလျော်စွာ ခံစားအပ်သော နတ်သမီး, ဗိမာန်, ပဒေသာပင်, ငရဲမီး စသော အဘွဲ့အပ အသုံးအဆောင် အခြံအရံဖြစ်သော ထင်လာသောအာရုံသည် ဥပဘောဂ ဂတိနိမိတ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အထူးကို ဆိုဦးအံ့— နတ်သမီး, ဗိမာန်, ပဒေသာပင်, အမိဝမ်းရေ အစရှိသည်၌တည်သော ရူပါရုံသည် သုဂတိပဋိသန္ဓေ၏ အကြောင်းနိမိတ်တည်း၊ ငရဲမီး, ငရဲထိန်း အစရှိသည်၌ တည်သော ရူပါရုံသည် ဒုဂ္ဂတိပဋိသန္ဓေ၏ အကြောင်းနိမိတ်တည်း၊ လားရာဂတိ၏ အကြောင်းနိမိတ်သည် ဂတိနိမိတ် မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကမ္မဗလေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်သော ကုသိုလ်, အကုသိုလ်ကံ၏ အစွမ်းကြောင့်-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဆဠဒွါရာနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဆိုအပ်လတံ့သောနည်းဖြင့် ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ခြောက်ပါးကုန်သော ပဋိသန္ဓေ ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်း ဖြစ်ကုန်သော ဒွါရတို့တွင်-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;စုတိခါနီးကာလစိတ်အစဉ်ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၈၃။ ။ &lt;b&gt;တတော ပရံ တမေဝ တဏပစ္ဆိတံ အာရမ္မဏံ, အာရမ္မဏ ဝိပစ္စမာနက ကမ္မာနုရူပံ ဖရိသုဒ္ဓံ ဥပက္ကိလိဋ္ဌံ, ဥပလဘိတဗ္ဗာနုရူပံ တဏတံဝ စိတ္တသန္တာနံ အဘိက္ခဏံ ပဝတ္တတိ ဗာဟုလ္လေန။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt; ထိုသို့ အဖန်တလဲလဲ ရှေ့ဖြစ်၍ ထင်သည်မှ နောက်၌ ထိုသို့သော အခြင်းအရာဖြင့် အဖန်တလဲလဲ ရှေ့ရှုဖြစ်၍ ထင်သော ထိုကံ, ကမ္မနိမိတ်, ဂတိနိမိတ်-ဟု ဆိုအပ်သော အာရုံကိုပင်လျှင် အာရုံပြု၍ ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်သော ကံအားလျော်စွာ&lt;hr&gt; ၁-ယင်းကံ, ကမ္မနိမိတ်, ဂတိနိမိတ် သုံးပါးတို့တွင် တပါးပါးသည် ပဋိသန္ဓေကိုဖြစ်စေတတ်သော ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံ အစွမ်းကြောင့်သာ အလိုလို ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ စက္ခုဒွါရစသော ခြောက်ပါးသော ဒွါရတို့တွင် တပါးပါးသော ဒွါရ၌ အဖန်တလဲလဲ ရှေ့ရှု ဖြစ်၍ ထင်လာ၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စင်ကြယ်သည်ဖြစ်၍၎င်း၊ ညစ်နွမ်းသည်ဖြစ်၍၎င်း၊ ရအပ် ခံစားအပ်သော ဘဝအားလျော်စွာ ထိုရအပ် ခံစားအပ်သော ဘဝ၌ ညွတ်သကဲ့သို့ စိတ်၏ အစဉ်သည် မပြတ်မလပ် အထပ်ထပ် များသောအားဖြင့် ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;စုတိခါနီးကာလ စိတ်အစဉ်ဖြစ်ပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၈၃။ ။ ကုသိုလ်ကံသည် အကယ်၍ အကျိုးပေးမည် ဖြစ်အံ့၊ ထိုအခါ စင်ကြယ်သော ကုသိုလ်စိတ်သည် ဖြစ်၏၊ ထိုမှတပါး အကုသိုလ်ကံသည် အကျိုးပေးမည် ဖြစ်အံ့- ထိုအခါ ညစ်နွမ်းသော အကုသိုလ်စိတ်သည် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓဆရာသည် “&lt;b&gt;ဝိပစ္စမာနက။ပ။ ကိလိဋ္ဌံဝါ&lt;/b&gt;” ဟူသောပါဠိကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည်—&lt;br&gt;&lt;br&gt;“&lt;b&gt;နိမိတ္တဃာတံ ဘိက္ခဝေ ဝိညာဏံ တိဋ္ဌမာနံ တိဋ္ဌတိ၊ အနုဗျဉ္ဇနဿာဒဃာတံ ဝါ တတော စ သမယေ ကာလံ ကရောတိ၊ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ၊ ယံ ဒွိန္နံ ဂတီနံ အညတရံ ဂတိံ ဥပပဇ္ဇေယျ နိရယံ ဝါ တိရစ္ဆာနယောနိံ ဝါ&lt;/b&gt;”-ဟု ဟောတော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား— ရဟန်းတို့ ဣတ္ထိနိမိတ်, ပုရိသနိမိတ်, သုဘနိမိတ်တို့၌ တပ်သာရာဂဖြင့် မက်မောခြင်းရှိသော မရဏာသန္နဇော-ဟု ဆိုအပ်သော ဝိညာဏ်သည်၎င်း၊ လက်ခြေသဏ္ဌာန်, ပြုံးရယ်ခြင်း အစရှိသည်တို့၌ တပ်သာရာဂဖြင့် မက်မောခြင်းရှိသော မရဏာသန္နဇော-ဟု ဆိုအပ်သော ဝိညာဏ်သည်၎င်း၊ တည်ဆဲဖြစ်၍ အကြင်အခါ၌ တည်၏၊ ထိုအခါ၌ စုတိခြင်းကို ပြုအံ့၊ ဝါ-သေအံ့၊ နှစ်ပါးကုန်သော ဂတိတို့တွင် တပါးပါးသော ဂတိသို့ အကြောင်းကြောင့် ရောက်ရာ၏၊ ငရဲသို့လည်း ရောက်ရာ၏၊ တိရစ္ဆာန်မျိုးသို့မူလည်း ရောက်ရာ၏၊ ဤသို့သော အကြောင်းသည် ရှိ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;တတ္ထောဏတံဝ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုဖြစ်ရာဘုံ၌ ညွှတ်သကဲ့သို့-ဟု အနက်ပေး။ တနည်းကား၊ &lt;b&gt;တက္ကောဏတံ ဧဝ&lt;/b&gt;-ဟု ပုဒ်ဖြတ်အပ်၏၊ &lt;b&gt;ဗာဟုလ္လန&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပုဒ်၌ အဓိပ္ပါယ်ကို “&lt;b&gt;ယေဘုယျေန ဘဝန္တိ&lt;/b&gt;” ဟူသော ဤပုဒ်၌ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် မှတ်အပ်၏၊ တနည်းကား၊ &lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပုဒ်ဖြင့်ပင် ထိုနည်းကို ပေါင်းခြင်းငှါ တတ်ကောင်း၏၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;ဗာဟုလ္လန&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပါဌ်ဖြင့် ဖြည်းညှင်းသာယာစွာ သေသောသတ္တဝါတို့အား မပြတ်သာလျှင် ဖြစ်သကဲ့သို့ အဆောတလျင် ထားလက်နက် အစရှိသည်တို့ဖြင့် ဖြတ်အပ်သော ဇီဝိတိန္ဒြေ ရှိကုန်သော သတ္တဝါတို့အား မပြတ်မဖြစ်-ဟူသော ဤအနက်ကို ပြအပ်၏-ဟု သိအပ်၏။&lt;h3&gt;ကံအာရုံထင်ပုံ&lt;/h3&gt;၈၄။ ။ &lt;b&gt;တမေဝ ဝါ ပန ဇနကဘူတံ ကမ္မံ အဘိနဝကရဏဝသေန ဒွါရပ္ပတ္တံ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အထူးဆိုဦးအံ့— ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်သည် ဖြစ်၍ ဖြစ်သော ထိုကံသည်ပင်လျှင် မိမိကိုယ်ကို အသစ်ပြုသည် အစွမ်းဖြင့် ဒွါရသို့ ရောက်၏။&lt;hr&gt; ၁- &lt;b&gt;တတ္ထောဏတံဝ&lt;/b&gt;-အရ ညွတ်ခြင်းဟူသည်မှာ ပကတိသော သစ်ကိုင်း စသည်သည် ဖြောင့်မတ်နေရာမှ လေအဟုန်ကြောင့် ကိုင်းညွှတ်ဘိသကဲ့သို့ ပကတိကံစသော အာရုံကို အာရုံပြုနေရာမှ ပြောင်းရွှေ့ကာ ထင်လာသော အာရုံအားလျော်စွာ ဘဝသစ်ကို အာရုံပြုမှုကိုပင် မညွတ်သော်လည်း ညွတ်သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်ကိုပင် ညွတ်၏-ဟု ဆိုရ၏။&lt;br&gt;၂- သို့သော် အသညသတ်ဘုံသားတို့ကား စိတ်ဖြစ်မှုမရှိသဖြင့် ဘဝသစ်ညွတ်သောစိတ် မဖြစ်နိုင်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဗာဟုလ္လေန&lt;/b&gt;-ဟု အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာမြတ် မိန့်ဆိုတော်မူအပ်၏၊ များသောအားဖြင့်သာ ဘဝသစ်ညွတ်နိုင်သည်၊ အပ္ပကအားဖြင့် ဧကဝေါကာရ အသညသတ်ဘုံသားများကား မညွတ်နိုင်-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ကံ အာရုံထင် ပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၈၄။ ။ &lt;b&gt;အဘိနဝကရဏဝသေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ထိုခဏ၌ ပြုအပ်သကဲ့သို့ မိမိကိုယ်ကို အသစ်ပြုသည် အစွမ်းဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;မရဏာသန္နဝီထိကျပုံ&lt;/h3&gt;၈၅။ ။ &lt;b&gt;ပသန္နမရဏဿ တဿ ဝီထိစိတ္တာဝသာနေ ဝါ ဘဝင်္ဂက္ခယေ ဝါ စဝနဝသေန ပစ္စုပ္ပန္နဘဝပရိယောသာနဘူတံ စုတိစိတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ နိရုဇ္ဇတိ။&lt;/b&gt; အလွန်နီးသော သေခြင်းရှိသော ထိုသတ္တဝါအား တဒါရုံအဆုံး ရှိသော ဝီထိစိတ်တို့၏ အဆုံး၌၎င်း၊ ဘဝင်၏ အဆုံး၌၎င်း၊ စုတေ့သည်၏ အစွမ်းဖြင့် ပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၏ အဆုံး ဖြစ်သော စုတိစိတ်သည် ဖြစ်၍ချုပ်၏။&lt;h3&gt;မရဏာသန္နဝီထိကျပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၈၅။ ။ &lt;b&gt;ပသန္နမရဏဿ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို တဝီထိမရှိသော အသက်ကြွင်း၏ အစွမ်းဖြင့်၊ တနည်းကား—&lt;hr&gt; ၁-ကံတရားသည် အတိတ်တရားဖြစ်၍ စုတေ့လတံ့သော သူသည် မိမိပြုခဲ့သမျှသော အတိတ်ကံကို မသိလင့်ကစား ကမ္ဘာတသိန်းက ပြုခဲ့သော ကံပင်ဖြစ်စေကာမူ ယခုသေခါနီးသော အခါ၌ ပြုနေဘိသကဲ့သို့ မနောဒွါရ၌ အသစ်တဖန် ထင်လာပြန်၏၊ ယင်းသို့ အတိတ်ဖြစ်သဖြင့် ကြာမြင့်ဟောင်းနွမ်း၍ နေသော်လည်း ယခုသေခါနီးအခါ၌ လက်ငင်းပြု၍ နေသကဲ့သို့ ထင်ပေါ်၍လာသည်ကိုပင် &lt;b&gt;အဘိနဝကရဏ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုလိုသည်။&lt;br&gt;၂-ဤပါဠိဖြင့် မရဏာသန္နဝီထိကျပုံ, စုတိပုံကို ပြ၏၊ ပြပုံကား- မရဏာသန္နဝီထိသည် &lt;br&gt;(၁)တဒါရုံနောင်စုတိ, &lt;br&gt;(၂)တဒါရုံဘဝင်နောင်စုတိ, &lt;br&gt;(၃)ဇောနောင်စုတိ, &lt;br&gt;(၄)ဇောဘဝင်နောင်စုတိ-ဟု လေးထိရှိရာ &lt;b&gt;ဝီထိစိတ္တာဝသာနေဝါ&lt;/b&gt;-ပါဠ်ဖြင့် တဒါရုံ အဆုံးရှိသော မရဏာသန္နဝီထိနှင့် ဇောအဆုံးရှိသော မရဏာသန္နဝီထိကို ပြ၏။ &lt;b&gt;ဘဝင်္ဂက္ခယေ ဝါ&lt;/b&gt;-ပါဠိဖြင့် တဒါရုံဘဝင်နောင်စုတိ အဆုံးရှိသော မရဏာသန္နဝီထိနှင့် ဘဝင်နောင်စုတိအဆုံးရှိသော မရဏာသန္နဝီထိကို ပြ၏။&lt;br&gt;တဒါရုံ အဆုံးရှိသော ဝီထိကား ကာမဘုံမှ စုတေ့၍ ကာမဘုံ၌ဖြစ်သော ပုဂ္ဂိုလ်များအဖို့ဖြစ်၏။ ဇောအဆုံးရှိသော ဝီထိများကား ကြွင်းသောပုဂ္ဂိုလ်များအဖို့ဖြစ်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုတဝီထိထက် အနည်းငယ်လွန်သော အသက်ကြွင်း ရှိသည် အစွမ်းဖြင့် အလွန်နီးသော သေခြင်းရှိသော သတ္တဝါအား-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝီထိစိတ္တာဝသာနေ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို တဒါရုံအဆုံး ရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ ဇောအဆုံးရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော ဝီထိစိတ်တို့၏ အဆုံး၌-ဟု အနက်ပေး။ ထိုနှစ်မျိုးသော တဒါရုံအဆုံး, ဇောအဆုံး ရှိသော ဝီထိတို့တွင် ကာမဘုံမှ စုတိ၍ ထိုကာမဘုံ၌သာလျှင် ဖြစ်လတံ့ကုန်သော သတ္တဝါတို့အား တဒါရုံအဆုံးရှိသော ဝီထိစိတ်တို့ ဖြစ်ကုန်၏၊ ကြွင်းသော သတ္တဝါတို့အား ဇောအဆုံးရှိသော ဝီထိစိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤသို့ ဓမ္မာနုသာရဏီကျမ်း၌ မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဘဝင်္ဂက္ခယေ ဝါ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ဇောတခုသာ ရှိသော ဝီထိထက် လွန်သော အသက်ကြွင်းရှိသည် အကယ်၍ ဖြစ်ငြားအံ့— ထိုအခါ ဘဝင်၏ အဆုံး၌လည်း စုတိစိတ်သည် ဖြစ်၍ချုပ်၏၊ ထိုသို့မဟုတ် စိတ္တက္ခဏတခုမျှ အသက်ကြွင်းရှိသည် အကယ်၍ ဖြစ်အံ့- ထိုအခါ ဝီထိစိတ်၏ အဆုံး၌ စုတိစိတ်ဖြစ်၍ ချုပ်၏၊ ထိုစုတိစိတ်သည်လည်း အတိတ်ဖြစ်သော ကံအစရှိသော အာရုံ ရှိ၏-ဟူလို။&lt;h3&gt;ပဋိသန္ဓေစိတ်ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၈၆။ &lt;b&gt;တတော နိရုဒ္ဓဝသာနေ တဒနန္တရမေဝ တထာဂဟိတံ အာရမ္မဏမာရဗ္ဗ သဝတ္ထုကံ အဝတ္ထုကမေဝ ဝါ ယထာရဟံ အဝိဇ္ဇာနုသယပရိက္ခိတ္တေန တဏှာနုသယမူလကေန သင်္ခါရေန ဇနီယမာနံ သမ္ပယုတ္တေဟိ ပရိယုဋ္ဌာနံ သဟဇာတာနမဓိဋ္ဌာနဘာဝေန ပုဗ္ဗင်္ဂမဘူတံ ဘဝန္တရပဋိသန္ဓာနဝသေန ပဋိသန္ဓိသင်္ခါတံ မာနသံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနမေဝ ပတိဋ္ဌာတိ ဘဝန္တရေ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုစုတိစိတ်သည် ချုပ်သည်ရှိသော် ချုပ်သည်၏ အဆုံး၌ ထိုစုတိစိတ်၏ အခြားမဲ့၌သာလျှင် ထိုသို့သော အခြင်းအရာဖြင့် ဆဠဒွါရိကမရဏာသန္နဇောသည် ယူအပ်သော ကံ, ကမ္မနိမိတ်, ဂတိနိမိတ်-ဟု ဆိုအပ်သော အာရုံကို အာရုံပြု၍ ဝတ္ထုရှိသည် ဖြစ်၍၎င်း, ဝတ္ထုမရှိသည် ဖြစ်၍၎င်း, ထိုက်သည်အားလျော်စွာ အဝိဇ္ဇာနုသယသည် ခြံရံအပ်သော တဏှာနုသယလျှင် အကြောင်းရင်း ရှိသော ကုသိုလ်, အကုသိုလ်ကံသည် ဖြစ်စေအပ်သော ဖဿ, ဝေဒနာ အစရှိသော သမ္ပယုတ်တရားတို့သည် ခြံရံ၍ ယူအပ်သော ဖဿ, ဝေဒနာ အစရှိသော သဟဇာတ်တရားတို့၏ တည်ရာ အဖြစ်ဖြင့် ပြဓာန်းသည် ဖြစ်၍ ဖြစ်သော ရှေ့နောက်ဖြစ်သော ဘဝအသွေးကို တစပ်တည်းကဲ့သို့ စပ်တတ်သည်၏ အစွမ်းဖြင့် ပဋိသန္ဓေ-ဟု ဆိုအပ်သော စိတ်သည် ဖြစ်ဆဲဖြစ်၍သာလျှင် ဘဝတပါး၌ တည်၏။&lt;h3&gt;ပဋိသန္ဓေစိတ်ဖြစ်ပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၈၆။ ။ &lt;b&gt;တဒနန္တရမေဝ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပါဠိဖြင့် စုတိ, ပဋိသန္ဓေတို့၏ အကြား၌ ဘဝရှိသေး၏-ဟု ယူလေ့ရှိသော ဆရာတို့၏ အယူကို ပယ်၏။ &lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို&lt;hr&gt; ၁- &lt;b&gt;တသ္မိံ နိရုဒ္ဓါဝသာနေ တဒနန္တရမေဝ&lt;/b&gt;-ဟူသောပါဠိဖြင့် စုတိ၏ အခြားမဲ့၌ အကြားမရှိ ပဋိသန္ဓေဆက်၍ ဖြစ်ပုံကိုပြ၍ အချို့သောပုဂ္ဂိုလ်များ ယူနေကြသော စုတိကျ၍ သေလွန်ပြီးနောက် စုတိနှင့်ပဋိသန္ဓေအကြား ဘဝတခု၌ အမိအဘတို့ သွားလာပေါင်းဖော်ခြင်း အမိ၏ဥတုလာခြင်းစသည်ကို ဆိုင်းငံ့၍ ၇-ရက်ခန့် အိမ်ပေါ်မှာနေပြီး ၇-ရက်လည်မှ အိမ်ပေါ်ကဆင်း၍ ဘဝတပါး၌ ပဋိသန္ဓေယူသည်ဟူသော မိစ္ဆာအယူကို တားမြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;b&gt;သဝတ္ထုကံ&lt;/b&gt;-ဟူသောပါဠိဖြင့် ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေကို ပြ၏။ ၎င်းပဉ္စဝေါကာရ ဘုံသားများမှာကား ရူပက္ခန္ဓာနှင့်တကွ ခန္ဓာငါးပါးကို ရနိုင်၍ ဟဒယဝတ္ထုရုပ် ရသော ဘုံသားများ ဖြစ်သဖြင့် ၎င်းပဋိသန္ဓေစိတ်သည် ဟဒယဝတ္ထုကို မှီ၍ ဖြစ်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဝတ္ထုကမေဝ ဝါ&lt;/b&gt;-ဟူသောပါဠိဖြင့် အရူပစတုဝေါကာရပဋိသန္ဓေကို ပြ၏၊ ၎င်းအရူပဗြဟ္မာတို့ကား ရူပက္ခန္ဓာကိုမရကြ၍ ပဋိသန္ဓေစိတ်သည်လည်း ဟဒယဝတ္ထုရုပ်ကိုမှီ၍ မဖြစ်၊ မှီရာ ဝတ္ထုရုပ်မရှိ-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;-ပါဠိဖြင့် ကံပြုသောကာလ, အကျိုးပေးရာကာလ အားလျော်စွာ ပဋိသန္ဓေ တည်နေ၏-ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကံကိုပြုသော ကာလအား၎င်း၊ အကျိုးပေးသော ကာလအား၎င်း၊ လျောက်ပတ်သည် အစွမ်းဖြင့် တနည်းကား— အကျိုးပေးလတံ့သော ကံအားလျော်စွာ အနုသယ၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ မရဏာသန္နဇောနှင့် တကွဖြစ်သော အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ ဖြစ်ခြင်းအားလျော်သောအားဖြင့်၊ ဤကားအနက်တည်း။ “&lt;b&gt;အဝိဇ္ဇာနုသယပရိက္ခိတ္တေန&lt;/b&gt;” အစရှိသော စကားကို အရှင်အနုရုဒ္ဓဆရာသည် ဆိုအပ်သည် မဟုတ်ပါလော။ မရဏာသန္နဇောနှင့် တကွဖြစ်ကုန်သော အဝိဇ္ဇာ, တဏှာတို့၏လည်း အနုသယအဖြစ်သည် အညို ဖြစ်ရာသနည်း၊ ဤသို့ တစုံတယောက်သော စောဒကဆရာသည် ဆိုငြားအံ့၊၍ မရဏာသန္နဇောနှင့် တကွဖြစ်သော အဝိဇ္ဇာ, တဏှာတို့၏ အနုသယအဖြစ်သည် အပြစ်မဖြစ်၊ အဘယ့်ကြောင့် အပြစ်မဖြစ်ပါသနည်း- ဟူမူ၊ အနုသယနှင့် တူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ထိုပစ္စုပ္ပန် ဖြစ်ကုန်သော မရဏာသန္နဇောနှင့် တကွဖြစ်ကုန်သော အဝိဇ္ဇာ, တဏှာတို့ကိုလည်း အနုသယဟူ၍ ခေါ်အပ်သောကြောင့် အပြစ်မဖြစ်၊ အနာဂတ်ဖြစ်သော ကိလေသာသာလျှင် အနုသယ မည်သည် ရှိသော် ပဋိသန္ဓေကို ပေးတတ်သော တဆယ့်တပါးသော အကုသိုလ်ကံနှင့် တကွဖြစ်သော အတိတ်ဖြစ်သော အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ အစရှိကုန်သော ကိလေသာတို့ကို၎င်း၊ ဘဝကို တောင့်တသော တဏှာနှင့် တကွ ဖြစ်ကုန်သော အတိတ်ဖြစ်သော အဝိဇ္ဇာ အစရှိသော ကိလေသာတို့ကို၎င်း၊ စုတိစိတ်၏ အနီးဖြစ်ကုန်သော ဇောနှင့် တကွဖြစ်ကုန်သော ပစ္စုပ္ပန် ဖြစ်ကုန်သော အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ အစရှိကုန်သော ကိလေသာတို့ကို၎င်း ရေတွက်ခြင်းသည် မဖြစ်ခဲ့ရာ၊ အဝိဇ္ဇာသည်ပင်လျှင် မပယ်အပ်သော အနက်ဖြင့် အဖန်တလဲလဲ ဖြစ်တတ်သောကြောင့် အနုသယ မည်၏၊ ထိုအဝိဇ္ဇာအနုသယသည် ခြံရံအပ်သော-ဟူလို၊ ဤသင်္ခါရအား တဏှာအနုသယသည်သာလျှင် တကွဖြစ်သော အကြောင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော ပြဓာန်းသော အကြောင်းရှိသောကြောင့် တဏှာနုသယမူလက မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ခါရေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပဋိသန္ဓေကို ပေးတတ်သော ကုသိုလ်, အကုသိုလ်ကံသည်၎င်း၊ ပဋိသန္ဓေကို
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပေးတတ်သော ကံနှင့် တကွဖြစ်သော ဖဿစသော တရားအပေါင်း သည်၎င်း၊ စုတိ၏ အနီးဖြစ်သော ဇောနှင့်တကွဖြစ်သော သင်္ခါရ သည်၎င်း-ဟု အနက်ပေး။ ထိုသင်္ခါရသည် ဖြစ်စေအပ်သော-ဟု စပ်လေ၊ ထိုစကားမှန်၏၊ &lt;b&gt;အဝိဇ္ဇာ&lt;/b&gt;သည် ဖုံးလွှမ်းအပ်သော အပြစ် ရှိသော အာရုံ၌ &lt;b&gt;တဏှာ&lt;/b&gt;သည် ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်ကို ညွတ်စေ၏၊ ဘဝသစ်သို့ ပစ်ချတတ်ကုန်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ် &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ကုန်ပြီးသော သင်္ခါရတို့သည် ပစ်ချကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ဆရာတို့သည် သစ္စသံခိပ်ကျမ်း”၌&lt;br&gt;“&lt;b&gt;အဝိဇ္ဇာ တဏှာ သင်္ခါရ&lt;/b&gt; ။ပ။ ကုသလာဝ ဘဝန္တိဟ” ဟု ဆိုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—အပါယ်ဘုံ၌ ဖြစ်လတံ့သော သတ္တဝါတို့အား မရဏာသန္နဇောနှင့် တကွဖြစ်ကုန်သော &lt;b&gt;အဝိဇ္ဇာ တဏှာ သင်္ခါရ&lt;/b&gt; တို့သည် ကံအစရှိသောအာရုံ၌ အပြစ်ကို ဖုံးလွှမ်းခြင်းသည်လည်း ဖြစ်၏၊ ညွှတ်ခြင်းသည်လည်း ဖြစ်၏၊ ပစ်ချခြင်းသည်လည်း ဖြစ်၏။ ထိုမှကြွင်းသော သုဂတိဘုံသို့ လားလတံ့သော သတ္တဝါတို့အား အရိယာမဂ်ဖြင့် မပယ်အပ်ကုန်သေးသော &lt;b&gt;အဝိဇ္ဇာ တဏှာ သမုဒယ&lt;/b&gt; တို့သည် ကံအစရှိကုန်သော အာရုံ၌ အပြစ်ကို ဖုံးလွှမ်းခြင်းသည်၎င်း၊ ညွတ်ခြင်းသည်၎င်း ဖြစ်၏၊ ဤသုဂတိဘဝသို့ လားလတံ့သော သတ္တဝါ၌ ဘဝသစ်သို့ ပစ်ချတတ်ကုန်သော သင်္ခါရတို့သည်ကား ကုသိုလ်သင်္ခါရတို့သည်သာ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သမ္ပယုတ္တ ဟိပရိယမာနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို မိမိနှင့် ယှဉ်ကုန်သော ဖဿ အစရှိကုန်သော တရားတို့နှင့် သမ္ပယုတ္တ ပစ္စည်း အစရှိသည်ဖြင့် ခြံရံ၍ ယူအပ်သော-ဟု အနက်ပေး။ &lt;br&gt;&lt;b&gt;သဟဇာတမဓိဋ္ဌာနာဝေန ပုဗ္ဗင်္ဂမဘူတံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို မိမိနှင့်တကွ ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့၏ တည်ရာ အဖြစ်ဖြင့် ပြဓာန်းသည် ဖြစ်၍ ဖြစ်သော-ဟု အနက်ပေး။ ထိုစကား မှန်၏။ “&lt;b&gt;မနောပုဗ္ဗင်္ဂမာဓမ္မာ&lt;/b&gt;” ဟု မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ဘဝန္တရပဋိသန္ဓာနဝသေန&lt;/b&gt; ” ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ရှေးဖြစ်သော ဘဝတပါးကို၎င်း၊ နောက်ဖြစ်သော ဘဝတပါးကို၎င်း အချင်းချင်း တစပ်တည်း စပ်သကဲ့သို့ စပ်သည်အစွမ်းဖြင့် ပဋိသန္ဓေ ဝိညာဏ်သည် ဖြစ်ဆဲ ဖြစ်၍ သာလျှင် တည်၏။ ဤဘဝမှ သွား၍တည်သည် မဟုတ်၊ ဤကားအဓိပ္ပါယ်တည်း၊ ထိုစကား မှန်၏၊ ရှေးဘဝ၌ အကျုံးဝင်သော တစုံတခုသော တရားမျှ ဘဝတပါးသို့ မပြောင်းရွှေ့၊ ရှေးဘဝ၌ အကျုံးဝင်သော အကြောင်းတို့နှင့် ကင်း၍လည်း ပဋိသန္ဓေ ဝိညာဏ်သည် မဖြစ်ပေ။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူကား ပဲ့တင်သံ, ဆီမီးအလျှံ, တံဆိပ်ရေးတို့ကဲ့သို့ တည်း။ အလွန်ချဲ့လွန်းသဖြင့် အကျိုးမရှိပြီ။&lt;h3&gt;မရဏာသန္နနှင့် စုတိကျပုံ&lt;/h3&gt;၈၇။ ။&lt;b&gt;မရဏာသန္နဝီထိယံ ပနေတ္ထ မန္တပ္ပဝတ္တာနိ ပဉ္စဇဝနာနိ ပါဠိကထိတဗ္ဗာနိ၊ တဉ္စာယဒါ ပစ္စုပ္ပန္နာရမ္မဏေသု အပဂတေသု မရဏံ ဟောတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;အထူးကိုဆိုဦးအံ့— မရဏာသန္နဝီထိ၌ အလွန် အားနည်း၍ ဖြစ်ကုန်သော ငါးကြိမ်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော ဇောတို့ကို အကြင်ကြောင့် အလိုရှိအပ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ထင်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်သော တုတ်, လှံကန် ။ပ။ ပန်းမာလ်စသော ကမ္မနိမိတ်, အမိဝမ်းရေ။ပ။ ပဒေသာပင်စသော ဂတိနိမိတ်-ဟု ဆိုအပ်သော ပစ္စုပ္ပန်အာရုံ တို့သည် ထင်ရှားရှိကုန်စဉ်ပင်လျှင် အကြင်အခါ သေခြင်းသည် ဖြစ်၏။&lt;hr&gt; ၁-ဘဝန္တရပဋိသန္ဓာနဝသေန-ဟူသော ပါဠိဖြင့် ဘဝဟောင်းမှ ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ် စသော ရုပ် နာမ်, ခန္ဓာ အလုံးစုံတွင် တစုံတခုသော တရားမျှ ဘဝသစ်သို့ ပြောင်း၍မဖြစ်။ ဘဝဟောင်း၌ပင် အကုန်ချုပ်ငြိမ်း၏။ သို့သော် ဘဝဟောင်းက &lt;b&gt;အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ကံ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်သောအကြောင်းတို့နှင့် ကင်း၍လည်း ဘဝသစ်ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ် မဖြစ်နိုင်။ ပဲ့တင်သံ, ဆီမီးလျှံ, တံဆိပ်ရေးကဲ့သို့ ဖြစ်လေ၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;မရဏာသန္နဇောနှင့် စုတိကျပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၈၇။ ။ဝတ္ထုရုပ် အားနည်းသည်ဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;မန္တပ္ပဝတ္တာနိ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏၊ မနောဒွါရ၌ ဂတိနိမိတ်၏ အစွမ်းဖြင့် ပဉ္စဒွါရ၌ ကမ္မနိမိတ်၏အစွမ်းဖြင့် ပစ္စုပ္ပန်အာရုံတို့သည် ထင်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်စဉ် သေခြင်းသည် ဖြစ်၏၊ ဤကား—အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာ၏ အလိုတော်တည်း။&lt;h3&gt;ပဋိသန္ဓေဘဝင်တို့၏အာရုံ&lt;/h3&gt;၈၈။&lt;/b&gt; ။&lt;b&gt;တဒါ ပဋိသန္ဓိဘဝင်္ဂါနမ္ပိ ပစ္စုပ္ပန္နာရမ္မဏတာ လဗ္ဘတီတိ၊ ကာမာဝစရပဋိသန္ဓိယာ ဆဒွါရဂ္ဂဟိတံ ကမ္မနိမိတ္တံ ဂတိ နိမိတ္တံ ပစ္စုပ္ပန္နမတီတာ ရမ္မဏံ ဥပလဗ္ဘတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုအခါ၌ ပဋိသန္ဓေ ဘဝင်စိတ်တို့၏လည်း ပစ္စုပ္ပန်အာရုံ ရှိသည် အဖြစ်ကို ရအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် ကာမာဝစရပဋိသန္ဓေ၏ အာရုံကို ဆဒွါရိက မရဏာသန္နဇောသည် ယူအပ်သော ပစ္စုပ္ပန်လည်း ဖြစ်သော အတိတ်လည်းဖြစ်သော တုတ် လှံကန် အစရှိသော&lt;hr&gt; ၁-မန္ဒပ္ပဝတ္တာနိ-ဟူသောပါဌ်ဖြင့် စုတေ့ခါနီးသော သတ္တဝါသည် ရေနံ ဓာတ်ဆီ ကုန်ခမ်းသော မီးကဲ့သို့ ကံအား, ဟဒယဝတ္ထုအား စသည်တို့သည် အလွန်အားနည်းကုန်သည်အဖြစ်ကြောင့် ဇောအရှိန်တို့သည် ပကတိ အခါ၌ကဲ့သို့ ၇-ကြိမ်မစောနိုင်ဘဲ ၅-ကြိမ်သာကုန်၏-ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။&lt;br&gt;၂-တသ္မာ။ပ။ မရဏံ ဟောတိ-ဟူသောပါဌ်ဖြင့် ဇောနောင် စုတိကျသော မရဏာသန္နဝီထိမှာ မရဏာသန္နဇောက ၅-ကြိမ်မျှသာ စော၍ စုတိစိတ်တိုင်အောင် ရေတွက်ကြည့် စိတ္တက္ခဏ ၁၄-ချက်သာရှိ၍ အာရုံမချုပ်သေးသောကြောင့် ပစ္စုပ္ပန်အာရုံကို အာရုံပြုရသည်။ ပစ္စုပ္ပန်အာရုံ ထင်ရှားရှိတုံးသာ သေရသည်-ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကမ္မနိမိတ်ကို၎င်း၊ မနောဒွါရဖြင့် ယူအပ်သော ပစ္စုပ္ပန်သာလျှင် ဖြစ်သော အမိဝမ်းရေ အစရှိသော ဂတိနိမိတ်ကို၎င်း ရအပ်၏။&lt;h3&gt;ပဋိသန္ဓေဘဝင်တို့၏အာရုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၈၈။ ။&lt;b&gt;ပဋိသန္ဓေဘဝင်္ဂါနိ ပစ္စုပ္ပန္နာရမ္မဏတာ လဗ္ဘတိ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ မနောဒွါရ၌ ရှေးဦးစွာ ပဋိသန္ဓေ၏၎င်း၊ လေးပါးကုန်သော ဘဝင်တို့၏၎င်း၊ ပစ္စုပ္ပန်အာရုံ၏ အဖြစ်ကို ရအပ်၏၊ ပဉ္စဒွါရ၌ကား ပဋိသန္ဓေ၏သာ ပစ္စုပ္ပန်အာရုံ၏ အဖြစ်ကို ရအပ်၏။ ထို့ကြောင့်သာလျှင် အချို့သော စိတ်အား မနောဒွါရ၌ ထင်ခြင်းသို့ ရောက်သော ပစ္စုပ္ပန် ဂတိနိမိတ်ကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်သော တဒါရုံ အဆုံးရှိသော ဝီထိစိတ်၏ အခြားမဲ့၌ စုတိစိတ်သည် ဖြစ်သည် ရှိသော် ထိုစုတိစိတ်၏ အခြားမဲ့၌ စိတ္တက္ခဏ ငါးချက် အသက်ရှိသော အာရုံ၌ ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေ၏၎င်း၊ ဘဝင် လေးချက်တို့၏၎င်း၊ ပဉ္စဒွါရ၌ ဆွေမျိုး အစရှိသော သူတို့သည် ထင်စေအပ်ကုန်သော လှူဘွယ်ဝတ္ထု တို့၌ တည်ကုန်သော အဆင်း အစရှိသည်တို့ကို အာရုံပြု၍ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ဖြစ်သော ဝီထိ စိတ်၏၎င်း၊ စုတိစိတ်၏၎င်း၊ အခြားမဲ့၌ စိတ္တက္ခဏ တချက်မျှ အသက်ရှိသော အာရုံ၌ ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေ၏ ပစ္စုပ္ပန်အာရုံ၌ ဖြစ်ခြင်းကို ရအပ်၏၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော အာရုံအဖြစ်သည်ကား ဤဋီကာကျော်ကျမ်း၌ အကျဉ်းမျှသာတည်း၊ အကျယ်ကိုကား ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အဋ္ဌကထာ၌၎င်း၊ ဝိဘင်းအဋ္ဌကထာ၌၎င်း၊ &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt;-ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်သော ဝိညာဏ်ပုဒ်အဖွင့်၌ ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့် မှတ်အပ်၏။&lt;hr&gt; ၁-တဒါ ပဋိသန္ဓိဘဝင်္ဂါနမ္ပိ ပစ္စုပ္ပန္နာရမ္မဏတာ လဗ္ဘတီ-ဟူသောပါဌဖြင့် ထိုမရဏာသန္နဝီထိ၌ အတီတဘဝင်မှစ၍ စုတိတိုင်အောင် အာရုံအသက်မှာ စိတ္တက္ခဏ ၁၄-ချက်သာ ရှိသေး၍ ဘဝဟောင်းက ပစ္စုပ္ပန်အာရုံမချုပ်သေး၊ ထို့ကြောင့် ဘဝသစ်ဝယ် ပဋိသန္ဓေနှင့် ဘဝင် ၂-ကြိမ်တို့သည် ထိုဘဝဟောင်း ပစ္စုပ္ပန်အာရုံကိုပင် ဆက်လက်၍ အာရုံပြုကြရ၏ ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ဆဒွါရဂ္ဂဟိတံ&lt;/b&gt; ” ဟူသည်ကား၊ ကမ္မနိမိတ်ကို ခြောက်ဒွါရဖြင့် ယူအပ်၏၊ ဂတိနိမိတ်ကို ခြောက်ခု မြောက်သော မနောဒွါရဖြင့် ယူအပ်၏။ ဤသို့ ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ယှဉ်အပ်၏-ဟူလို၊ တပါးသော ဆရာတို့သည်ကား-သာမညအားဖြင့်သာလျှင် အဖွင့်ဆိုအပ်ကုန်၏၊ သစ္စသံခိပ်ကျမ်း၌လည်း ထိုသာမညဖြစ်သော အဓိပ္ပါယ်ဖြင့်သာလျှင် “ပဉ္စဒွါရေ သိယာ သဒ္ဓါ၊ ဝိနာ ကမ္မံ ဒွိစ” ဟူသော ဤစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ အနက်ကား—ပဉ္စဒွါရ၌ ကံကို ကြဉ်၍ ကမ္မနိမိတ် ဂတိနိမိတ်-ဟု ဆိုအပ်သော နှစ်ပါးသော အာရုံ၌ ပဋိသန္ဓေသည်ဖြစ်၏၊ အဋ္ဌကထာ၌ကား-ဂတိနိမိတ်သည် မနောဒွါရ၌ ထင်ခြင်းသို့ရောက်၏-ဟု ဆိုအပ်သောကြောင့်၎င်း၊ ထိုဂတိနိမိတ်လျှင် အာရုံရှိသော ပဉ္စဒွါရ၌ ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေကို မပြအပ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ မူလဋီကာ အစရှိသည်တို့၌လည်း ကံ၏အစွမ်းသည် ထင်စေအပ်သော ရူပါရုံသည် အိပ်မက်ကို မြင်မက်သောသူအား၎င်း၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဏ်အားဖြင့်၎င်း၊ မနောဒွါရ၌သာ အာရုံအဖြစ်သို့ ရောက်သကဲ့သို့ မနောဒွါရ၌သာ အာရုံ၏အဖြစ်သို့ရောက်၏၊ ဤသို့ မှတ်၍ ဆိုအပ်သောကြောင့်၎င်း၊ ထို အပရေဆရာတို့၏ စကားကို ဆရာတို့သည် ဝန်မခံကြကုန်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပစ္စုပ္ပန္ံ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပုဒ်၌ ပစ္စုပ္ပန် အာရုံရှိသော ဂတိနိမိတ်သည် သင့်တန်စေ၊ ကမ္မနိမိတ်ကိုကား ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေသော ကံသာလျှင် အာရုံ ဖြစ်၍ ဖြစ်သော ကမ္မနိမိတ်ကို အလို&lt;hr&gt; ၁-ကာမာဝစရပဋိသန္ဓေယာ။ပ။ ဥပလဗ္ဗတိ-ဟူသောပါဠိဖြင့် ကာမာဝစရ ပဋိသန္ဓေ ကမ္မနိမိတ်, ဂတိနိမိတ် ၂-ပါးတွင် ကမ္မနိမိတ်ကား ပစ္စုပ္ပန်ကမ္မနိမိတ်, အတိတ်ကမ္မနိမိတ်ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိ၏၊ ရှေးအခါ ပြုခဲ့သော ချုပ်ဆုံး ပျောက်ကွယ်ပြီးသော ဆွမ်း သင်္ကန်း ကျောင်းကန် စသော ကုသိုလ် ကမ္မနိမိတ်, တုတ် လှံ, ထား စသော အကုသိုလ် ကမ္မနိမိတ်တို့သည် အတိတ် ကမ္မနိမိတ် မည်ကုန်၏၊ ထိုအတိတ် ကမ္မနိမိတ်သည် မနောဒွါရ၌သာ ထင်နိုင်၏။&lt;br&gt;စုတေ့ခါနီးဝယ် မိဘ ဆွေမျိုးတို့သည် ယူဆောင်အပ်သော ဆွမ်းပန်းစသော မချုပ်သေးဘဲ ထင်ရှားရှိသော ကမ္မနိမိတ်သည် ပစ္စုပ္ပန်ကမ္မနိမိတ်မည်၏၊ ထိုကမ္မနိမိတ်သည် အာရုံအားဖြင့် ခြောက်ပါးလုံးတည်း, ဒွါရအားဖြင့် ခြောက်ဒွါရလုံး၌ ထင်နိုင်၏။ ဂတိနိမိတ်သည်ကား ကာလအားဖြင့် ပစ္စုပ္ပန်ကာလဖြစ်၍ အာရုံအားဖြင့် ရူပါရုံ, ဒွါရအားဖြင့် မနောဒွါရ၌သာ ထင်နိုင်၏-ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကိုပြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရှိအပ်၏။ ထို့ကြောင့် မရဏာသန္နဇောသည် ယူအပ်သော ထိုကမ္မနိမိတ်၏၊ ပစ္စုပ္ပန်အဖြစ်သည် အဘယ်သို့လျှင် ဖြစ်သင့်အံ့နည်း၊ -မဖြစ်သင့်၊ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုမရဏာသန္နဇောသည်သာလျှင် အာရုံကိုထင်စေတတ်သည် မဖြစ်ရာ၊ ထိုမရဏာသန္နဇောသည်သာလျှင် ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်သည် မဖြစ်ရာသောကြောင့်တည်း၊ အဘယ့်ကြောင့် မရဏာသန္နဇောသည် ပဋိသန္ဓေကို မဖြစ်စေနိုင်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ ဆည်းပူးအပ်သော အဖြစ် မရှိသောကြောင့်၎င်း၊ တဏှာသည် မာယာအပ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း မဖြစ်ရာ၊ ထိုစကားမှန်၏၊ “&lt;b&gt;ကတတ္တာ ဥပစိတတ္တာ&lt;/b&gt;”ဟု ဟောတော်မူသောကြောင့် အဖန်တလဲလဲ ရအပ်ပြီးသော မှီဝဲခြင်း ရှိသော ကံသည်သာလျှင် ပဋိသန္ဓေကို ငင်နိုင် ပေးနိုင်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်ပါဠိတော်၌လည်း ကံကို တပ်နှစ်သက်သော ခဏ၌ နှစ်ပါးကုန်သော လောဘ, မောဟဟိတ်တို့၏ သတ္တိအားဖြင့်လည်း သဟိတ် ပဋိသန္ဓေကို ဟောအပ်သောကြောင့် ပြုအပ်သော ဆည်းပူးခြင်း ရှိသော်လည်း ကံသည် တဏှာက သာယာအပ်သော်သာလျှင် အကျိုးကို ပြီးစေ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုမရဏာသန္နဇောအခါ၌လည်း ပဋိသန္ဓေနှင့် တူသော ဝီထိကဲ့သို့ ဖြစ်ကုန်သော မရဏာသန္နဇောတို့သည် အဖန်တလဲလဲ ရအပ်သော မှီဝဲခြင်း ရှိကုန်သည် အညှိလျှင် ဖြစ်နိုင်ပါကုန်အံ့နည်း၊ ထိုမရဏာသန္နဇောတို့ကို ထိုမရဏာသန္နဇောအခါ၌ တဏှာသည် စွဲလမ်းအပ်ကုန်သည် အဘယ်သို့လျှင် ဖြစ်ကုန်အံ့နည်း၊ နည်းတပါးကို ငါဆိုဦးအံ့— ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော ကမ္မနိမိတ်သည် မရဏာသန္နဇောအခါ၌ ဖြစ်ကုန်သော ပဉ္စဒွါရ၌ ဖြစ်ကုန်သော ဇောတို့၏ အာရုံ ဖြစ်၏၊ ပဉ္စဒွါရ၌ ဖြစ်သော ကံသည်လည်း ထက်ဝန်းကျင် အားနည်းသည် အဖြစ်ကြောင့် ပဋိသန္ဓေကို မဖြစ်စေနိုင်၊ ဤသို့ အဋ္ဌကထာ မိန့်ဆိုအပ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုမရဏာသန္နဇောသည်သာလျှင် ပဋိသန္ဓေကို မဖြစ်စေနိုင်ရာ၊ ဤမရဏာသန္နဇောသည် ပဋိသန္ဓေကို မဖြစ်စေနိုင်-ဟူသော စကားသည် မှန်၏၊ ထိုသို့ မှန်သော်လည်း ဆွေမျိုး အစရှိသူတို့သည် ထင်စေအပ်ကုန်သော ပန်းအစရှိသည်တို့သည် အနီး၌
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တည်ကုန်စဉ်သာလျှင် သေခြင်း၏ ဖြစ်သင့်ခြင်းကြောင့် ထိုပန်းအစရှိသော ဝတ္ထု၌ တည်သော အဆင်းအစရှိသည်ကို အာရုံပြု၍ မရဏာသန္နဇောမှ ရှေးအဘို့၌ ဖြစ်ကုန်သော ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်ကုန်သော မနောဒွါရ၌ ဖြစ်ကုန်သော ဇောတို့၏ အာရုံဖြစ်၍ ဖြစ်သော ကမ္မနိမိတ်နှင့်တကွ တူသောကြောင့် ထိုရှေးအဘို့၌ ဖြစ်သော မနောဒွါရ၌ ဖြစ်သော ဇောတို့၏ အာရုံဖြစ်သော ကမ္မနိမိတ်နှင့် တစပ်တည်း တည်သော မရဏာသန္နဇောသည် ယူအပ်သော၊ ပစ္စုပ္ပန် ဖြစ်သော ရူပါရုံ အစရှိသည်ကိုလည်း ကမ္မနိမိတ်၏ အဖြစ်ဖြင့် မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ဤညှိနှလုံးပြု၍၊ အရှင် အာနန္ဒာဆရာသည် ပဉ္စဒွါရ၌လည်း ထင်ခြင်းသို့ ရောက်သော ပစ္စုပ္ပန် ဖြစ်သော အကြင်ကမ္မနိမိတ်သည် သေခါနီးသော အခါ၌ ပြုအပ်သော ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်သော ကံ၏ အာရုံဖြစ်သော ကမ္မနိမိတ်နှင့် တစပ်တည်းသော သဏ္ဌာန်၌ ဖြစ်၏၊ ထိုသေခါနီးသောကာလ၌ ပြုအပ်သော ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်သော ကံ၏ အာရုံဖြစ်သော ကမ္မနိမိတ်နှင့် တူ၏၊ ဤညှိမှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၉၁။&lt;/b&gt; ။&lt;b&gt;တဒါ အရူပပဋိသန္ဓိယာ စ မဟဂ္ဂတဘူတံ ပညတ္တိဘူတဉ္စ ကမ္မနိမိတ္တမေဝ ယထာရဟံ အာရမ္မဏံ ဟောတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့အတူ အရူပ ပဋိသန္ဓေ၏ အာရုံသည်လည်း ထိုက်သည်အားလျော်စွာ မဟဂ္ဂုတ် ဖြစ်၍ ဖြစ်သော ပညတ်ဖြစ်၍လည်း ဖြစ်သော အာကာသာနဉ္စာယတန ကုသိုလ် ကောင်းကင်ပညတ် အစရှိသော ကမ္မနိမိတ်သည်သာလျှင် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၉၁။&lt;/b&gt; ။&lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ဒုတိယ, စတုတ္ထ, ပဌမ, တတိယ ဖြစ်ကုန်သော ပဋိသန္ဓေတို့အား လျော်သဖြင့် ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;&lt;b&gt;ကမ္မံ ပန။ပ။ တဒါနောရမ္မဏာနိ&lt;/b&gt;-ဟူသော ပါဌ်ဖြင့် ကံ၏အာရုံကား ကာလ အားဖြင့် အတိတ်ကာလ စေတနာ အာရုံသာဖြစ်၏၊ ဒွါရအားဖြင့် မနောဒွါရ၌သာ ထင်နိုင်၏၊ ထိုကံ ကမ္မနိမိတ် ဂတိနိမိတ် အာရုံတို့ဟူသည် တရားကိုယ်အားဖြင့် ကာမစိတ်, ကာမစေတသိက် ၃၇-ပါး ရုပ် ၂၈-ပါး, ကာမတရားတို့သာဖြစ်ကုန်၏ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;အရူပပဋိသန္ဓိ စ၊ တထာ ကာမာတိဟေတုကာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ရူပါဝစရစုတိယာ၊ အဟေတုရဟိတာ သိယျ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သာကာမ တိဟေတုမှာ၊ ကာမေသွ ဝ ပနေတရာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အယမေတ္ထ စုတိ ပဋိသန္ဓိက္ကမာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အရူပ စုတိလေးခုမှ နောက်၌အောက်အောက်၌ ဖြစ်သော အရူပ ပဋိသန္ဓေသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော အရူပ ပဋိသန္ဓေ လေးခုရှိသည် ၎င်း၊ ထိုမှ ကာမတိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ လေးခုတို့သည်၎င်း ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;ရူပါဝစရစုတိ ခြောက်ခုမှ နောက်၌ အဟိတ်ပဋိသန္ဓေသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ၁၇-ပါးသော ပဋိသန္ဓေရှိသည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;ကာမတိဟိတ် စုတိလေးခုမှ နောက်၌ အလုံးစုံသော တခုယုတ် နှစ်ဆယ်သော ပဋိသန္ဓေတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ထိုမှတပါး ကာမ တိဟိတ် ဒွိဟိတ် စုတိမှ နောက်၌ ကာမတဆူ တဘုံ၌သာလျှင် ၁၀-ပါးသော ပဋိသန္ဓေတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;ဤကား ဤအရာ၌ စုတိ ပဋိသန္ဓေတို့၏ အစဉ်ကို ဆိုကြောင်း ဖြစ်သောနည်းတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၉၄။&lt;/b&gt; ။အထက်အထက် ဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော အရူပပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အောက်အောက် ဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်သော ကံကို &lt;hr&gt;ဤအာရုပ္ပစုတိယာစသောပါဌ်ဖြင့် မိမိဖြစ်ရာဘုံမှ လားနိုင်ရောက်နိုင်သော ဘုံဘဝကို ပြ၏၊&lt;br&gt;ပြပုံကား-အာကာသာနဉ္စာယတနဘုံမှ စုတေ့သောဗြဟ္မာကြီးသည် အရူပ ပဋိသန္ဓေ ၄-ပါး၊ ကာမတိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ ၄-ပါးအားဖြင့် ပဋိသန္ဓေ ၈-ပါးသာဖြစ်နိုင်၏။ (ဒွိဟိတ်မျိုး ငရဲမျိုး၌ မဖြစ်နိုင်ဆိုလိုသည်။ ကြွင်း၍အတိုင်းသိ။)&lt;br&gt;ဝိညာဏဉ္စာယတနစုတိနောက်၌ ဝိညာဏဉ္စာယတန ပဋိသန္ဓေတပါး၊ အာကိဉ္စညာယတနပဋိသန္ဓေတပါး၊ နေဝသညာနာသညာယတနပဋိသန္ဓေတပါး၊ ကာမတိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ ၄-ပါးအားဖြင့် ၇-ပါးသော ပဋိသန္ဓေစိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;အာကိဉ္စညာယတနစုတိမှ နောက်၌ အာကိဉ္စညာယတနပဋိသန္ဓေတပါး၊ နေဝသညာနာသညာယတနပဋိသန္ဓေတပါး၊ ကာမတိဟိတ်ပဋိသန္ဓေ ၄-ပါးအားဖြင့် ခြောက်ပါးသော ပဋိသန္ဓေစိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;နေဝသညာနာသညာယတနစုတိမှ နောက်၌ နေဝသညာနာသညာယတနပဋိသန္ဓေ တပါး၊ ကာမတိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ ၄-ပါးအားဖြင့် ၅-ပါးသော ပဋိသန္ဓေစိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အားမထုတ်သောကြောင့် အရူပစုတိ လေးခုမှ နောက်၌ အောက်အောက်သော အရူပ ပဋိသန္ဓေသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော အရူပ ပဋိသန္ဓေတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ဥပစာရဈာန်၏ အားရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် ထိုဥပစာရဈာန်၏ အကျိုးဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော ကာမဘုံ၌ တိဟိတ်ဖြစ်ကုန်သော ပဋိသန္ဓေတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရူပါဝစရစုတိ ခြောက်ခုမှ ” နောက်၌ အဟိတ်ပဋိသန္ဓေသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ဥပစာရဈာန်၏ အစွမ်းကြောင့် သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေ တိဟိတ်ပဋိသန္ဓေရှိသည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ကာမဘုံ တိဟိတ်စုတိမှ နောက်၌ အလုံးစုံသာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော ကာမဘုံ, ရူပဘုံ, အရူပဘုံ၌ အကျုံးဝင်ကုန်သော အဟိတ် အစရှိကုန်သော ပဋိသန္ဓေတို့သည် ထိုက်သည်အား လျော်စွာ ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤတိဟိတ်စုတိမှ တပါးသော ဒွိဟိတ်, အဟိတ် ဖြစ်ကုန်သော စုတိမှ နောက်၌ ကာမဘုံတို့၌သာလျှင် တိဟိတ် အစရှိသော ပဋိသန္ဓေရှိသည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဘဝင်စုတိဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၉၅။ ။&lt;b&gt;ဣစ္စေဝံ ဂဟိတပဋိသန္ဓိကာနံ ပန ပဋိသန္ဓိနိရောဓာနန္တရတော ပဘုတိ တမေဝ အာရမ္မဏံ အာရဗ္ဘ တဒေဝ စိတ္တံ ယာဝ စုတိ စိတ္တုပ္ပါဒါ အသတိ ဝီထိစိတ္တုပ္ပါဒေ ဘဝဿ အင်္ဂဘာဝေန ဘဝင်္ဂသန္တတိသင်္ခါတံ မာနသံ အဇ္ဇာနွံ နဒီဃာ ဝိယ ပဝတ္တတိ၊ ပရိယာသာနေ စ စဝနဝသေန စုတိစိတ္တံ ဟုတွာ နိရုဇ္ဈတိ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-ရူပါဝစရစုတိခြောက်ခုမှ နောက်၌ မဟာဝိပါက်ပဋိသန္ဓေ ၈-ပါး၊ ရူပါဝစရ ပဋိသန္ဓေ ၅-ပါး၊ အရူပါဝစရပဋိသန္ဓေ ၄-ပါး အားဖြင့် ၁၇-ပါးသော ပဋိသန္ဓေစိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;၂-ကာမတိဟိတ်စုတိလေးခုမှ နောက်၌ ကာမပဋိသန္ဓေ ၁၀-ပါး၊ ရူပါဝစရပဋိသန္ဓေ ငါးပါး၊ အသညသတ်ပဋိသန္ဓေ ၁-ပါး၊ အရူပါဝစရပဋိသန္ဓေ ၄-ပါး အားဖြင့် ၂၀-သော ပဋိသန္ဓေစိတ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;ကာမအဟိတ် ဒွိဟိတ်စုတိခြောက်ခုမှ နောက်၌ ကာမပဋိသန္ဓေ ၁၀-ပါးတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဘဝင်အစဉ်ကို ဆိုဦးအံ့— အကြင်အကြင် ဆိုအပ်သော နည်းဖြင့် ယူအပ်ပြီးသော ပဋိသန္ဓေရှိကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ပဋိသန္ဓေစိတ် ချုပ်သည်၏ အခြားမဲ့မှစ၍ ထိုပဋိသန္ဓေ၏ အာရုံကိုပင်လျှင် အာရုံပြု၍ ထိုပဋိသန္ဓေစိတ်သည်ပင်လျှင် စုတိစိတ် ဖြစ်သည်တိုင်အောင် ဝီထိစိတ်မရှိသော် ဘဝ၏ အကြောင်း၏ အဖြစ်ဖြင့် ဘဝင်၏ အစဉ်-ဟု ဆိုအပ်သော စိတ်သည် မပြတ် မြစ်ရေအယဉ်ကဲ့သို့ ဖြစ်၏၊ အဆုံး၌လည်း စုတိသည် အစွမ်းဖြင့် စုတိစိတ် ဖြစ်၍ ချုပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၉၅။&lt;/b&gt; ။&lt;b&gt;ပဋိသန္ဓိနိရောဓာနန္တရတော&lt;/b&gt;-ဟူသောပုဒ်ကို ပဋိသန္ဓေ ချုပ်ခြင်း၏ အခြားမဲ့ဖြစ်သော ကာလမှ-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;တဒေဝ စိတ္တံ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုပဋိသန္ဓေစိတ်နှင့် ဘုံ, ဇာတ်, သမ္ပယုတ္တဓမ္မအာရုံအားဖြင့် တူသည်အဖြစ်ကြောင့် ထိုပဋိသန္ဓေစိတ် ဟူသော ခေါ်ဝေါ်ခြင်းသို့ ရောက်သည် အဖြစ်ကြောင့် ထိုပဋိသန္ဓေစိတ်သည်သာလျှင်-ဟု အနက်ပေး။ အဘယ်ကို ညှိနည်း-ဟူမူကား၊ `တာနိယေဝ ဩသဓာနိ`-ဟူသကဲ့သို့တည်း။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;&lt;b&gt;ဣစ္စေဝံ။ပ။ ပဝတ္တတိ&lt;/b&gt;-စသော ပါဠိဖြင့် ဤသို့ဆိုအပ်ပြီးသော ပဋိသန္ဓေရှိကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ရှေးဦးစွာ ပဋိသန္ဓေစိတ်ဖြစ်၏၊ ထိုပဋိသန္ဓေစိတ်ချုပ်ပြီးသည်နောက် ထို ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ အာရုံကိုပင် အာရုံပြု၍ ထိုပဋိသန္ဓေစိတ်သည်ပင်လျှင် စုတိစိတ်ဖြစ်သည်တိုင်အောင် ဝီထိစိတ်ဖြစ်ခြင်းမရှိခဲ့သော် ဘဝ၏ အကြောင်းအဖြစ်ဖြင့် ဘဝင်အစဉ်သည် မပြတ်မူ၍ မြစ်ရေအယဉ်ကဲ့သို့ဖြစ်၏-ဟု ဘဝင်စိတ်ဖြစ်ပုံကို ပြ၏။&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပရိယာသာနေ။ပ။ နိရုဇ္ဈတိ&lt;/b&gt;- ပါဌဖြင့် ထိုပဋိသန္ဓေစိတ်သည်ပင်လျှင် ယခုဘဝ ဆုံးရာ၌လည်း ရွေ့လျာစုတိသည် အစွမ်းဖြင့် စုတိစိတ်ဖြစ်၍ ချုပ်၏-ဟု စုတိစိတ်ဖြစ်ပုံကို ပြ၏။ (အကြွင်းပေါ်ပြီ)။ &lt;b&gt;တာနိယေဝ ဩသဓာနိ&lt;/b&gt; အဓိပ္ပါယ်—&lt;br&gt;လူမမာ တဦးသည် ဆေးပုလင်း၏ အတွင်းမှဆေးကို နေ့စဉ်နေ့တိုင်း မှန်မှန်ယူ၍စား၏။ ယနေ့ စားသောဆေးသည် လွန်ခဲ့သောနေ့ရက်များကစားသောဆေးများ မဟုတ်ပါဘဲလျက် ရှားစောင်း, ဂျင်း စသော ဆေးမြစ် အရေအတွက်, ညက်ညာပုံ အဆင်း, အသွေး တူလှသောကြောင့်သာ မနေ့က ဆေးကိုဘဲ ဆက်လက် စားနေတယ်။ အရင်က ဆေးကိုဘဲ ဆက်လက်၍ စားနေတယ်-ဟူ၍ လောကမှာ ပြောဆို၍ နေကြသကဲ့သို့၊ ထိုပဋိသန္ဓေစိတ်သည်ပင်လျှင် ဘဝင်စိတ်, စုတိစိတ် ဖြစ်သည်တိုင်အောင် မြစ်ရေအယဉ်ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်-ဟု ဆိုခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;အသတိ ဝီထိစိတ္တုပ္ပါဒေ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို အကြားအကြား၌ ဝီထိစိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းမရှိသော် ထိုဘဝင်စိတ် သည်သာလျှင် စုတိစိတ် ဖြစ်၍ ချုပ်၏၊ ဤ စပ်ခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;h3&gt;သံသရာစက်လည်ပုံ&lt;/h3&gt;၉၆။ ။&lt;b&gt;တတော ပရံ ပဋိသန္ဓာဒယော ရထစက္ကမိဝ ယထာက္ကမံ ဧဝံ ပရိဝတ္တန္တာ ပဝတ္တန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစုတိစိတ် ချုပ်သည်မှ နောက်၌လည်း ပဋိသန္ဓေ အစရှိကုန်သော စိတ်တို့သည် အစဉ်အတိုင်း ရထားလှည်းဘီးစက်ကဲ့သို့ လည်ကုန်၍သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၉၆။&lt;/b&gt; ။&lt;b&gt;ပရိဝတ္တန္တာ ပဝတ္တန္တိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား ဝဋ်ဆင်းရဲ၏အရင်း ဖြစ်ကုန်သော အဝိဇ္ဇာနှင့် တဏှာ ပြတ်သည်တိုင်အောင် တင်း ပြန်ပြန်လည်၍ ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤကား ဆရာ၏အလိုတော်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၉၇။&lt;/b&gt; ။&lt;b&gt;ပဋိသန္ဓိဘဝင်္ဂဝီထိ၊&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;စုတိ စေတ္ထ တထာ ဘဝန္တရေ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပုန သန္ဓိ ဘဝင်္ဂမိစ္စေယံ၊&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပရိဝတ္တတိ စိတ္တသန္တတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;hr&gt;တခြားစီ တခြားစီ ဖြစ်ကြသော်လည်း ဘုံ ဇာတ်, သမ္ပယုတ္တဓမ္မ, အာရုံတူကြသောကြောင့်သာ တမျိုးတည်း တခုတည်းကဲ့သို့ ပြဆိုခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ စင်စစ်အားဖြင့် တခြားစီသာလျှင်တည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;၉၈။&lt;/b&gt; ။&lt;b&gt;ပဋိသင်္ခါယ ပနေတမံ၊&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဓိဂစ္ဆန္တိ ပထမဇ္ဈတံ ဗုဒ္ဓါ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သုသမူလဒိဋ္ဌိသ္နေဟဗန္ဓနာ၊&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သမမေဿန္တိ စိရာယ သုတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေ ဘဝင် ဝီထိစိတ်တို့သည်၎င်း၊ စုတိစိတ်သည်၎င်း၊ လည်၍ ဖြစ်ကုန်သကဲ့သို့ ထို့အတူ တဖန် ဘဝတပါး၌လည်း ပဋိသန္ဓေ ဘဝင် အစရှိသော ဤစိတ်အစဉ်သည်လည်း လည်၍ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သံသရာစက် လည်သည်မှတပါး သံသရာစက် ပြတ်သည်ကို ဆိုဦးအံ့— ပညာရှိတို့သည် မမြဲသော သဘောရှိသော ထိုဝဋ်တရားကို ပညာဖြင့် ဆင်ခြင်၍ ရှည်မြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး ကောင်းသော အကျင့်ရှိကုန်သည် ဖြစ်၍ ကောင်းစွာ မဂ်ဖြင့် ဖြတ်အပ်ပြီးသော ချစ်ခြင်း နှောင်ဖွဲ့ခြင်း ရှိကုန်သည် ဖြစ်၍ ရွေ့လျားခြင်း မရှိသော နိဗ္ဗာန်ကို မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ဖြင့် သိကုန်၍ ခပ်သိမ်းသော ဆင်းရဲတို့၏ ငြိမ်းရာ ဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကုန်လတံ့။&lt;h3&gt;သံသရာစက်လည်ပုံနှင့် ပြတ်ပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၉၇-၉၈။ ။ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေသည်၎င်း၊ ဘဝင်သည်၎င်း၊ ဝီထိသည်၎င်း၊ စုတိသည်၎င်း တပြောင်းပြန်ပြန်လည် ဖြစ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ တဖန် ဘဝတပါး၌ ပဋိသန္ဓေသည်၎င်း၊ ဘဝင်သည်၎င်း ဤသို့ အစရှိသော ဤစိတ်အစဉ်သည် တင်း ပြန်ပြန်လည်၍ ဖြစ်၏၊ ဤသို့ ယောဇနာခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အချို့သော ဆရာတို့သည်ကား ဤပဉ္စမပိုင်း၌ ဝီထိမုတ် ဖြစ်သော စိတ်ကို ပေါင်းခြင်းကိုသာလျှင် ပြအပ်သည် အဖြစ်ကြောင့် ပဋိသန္ဓေ ဘဝင် စုတိတို့ကိုသာလျှင် “ပဋိသ”စသော ပါဌ်၌ ယူခြင်းသည် သင့်၏၊ ဤသို့သော အလိုဖြင့် “ပဋိသန္ဓိဘဝင်္ဂဝီထိယော”ဟူသော ဤပုဒ်၏ ပဋိသန္ဓေ ဘဝင် အစဉ်တည်း-ဟူသော ဤအနက်ကို
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဆိုကုန်၏၊ ထိုကေစိဆရာတို့၏ စကားသည် ထိုဆရာတို့၏ အယူမျှသာတည်း။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ပဝတ္တိသင်္ဂဟကို ပြဆိုသည် အဆုံး၌ ထို ပဝတ္တိသင်္ဂဟ၌ ရေတွက်အပ်ကုန်သော အလုံးစုံ ဖြစ်သော တရားတို့ကိုသာလျှင် နိဂုံးအုပ်ခြင်းကို အလိုရှိသည် အဖြစ်ကြောင့်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစကား မှန်၏၊ ဤသို့ အလုံးစုံသော တရားတို့ကို နိဂုံးအုပ်သည် ရှိသော် “&lt;b&gt;ပဋိသင်္ခါယ ပနေတမံ&lt;/b&gt;” ဟူသော ဤပါဌ်၌ ဧတသဒ္ဒဖြင့် အလုံးစုံသာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော ပဋိသန္ဓေ, ဘဝင်, စုတိ, ဝီထိစိတ္တုပ္ပါဒ်တို့ကိုသာလျှင် သုံးသပ်ခြင်းသည် ကောင်းစွာ ပြည့်စုံ၏။ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော ပျက်တတ်သော သဘောရှိသော ဤတရားကို ဆင်ခြင်၍ ပညာရှိတို့သည် ကြာမြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး ကောင်းသောအကျင့် ရှိကုန်သည် ဖြစ်၍ စုတေ့ခြင်းသဘော မရှိသော နိဗ္ဗာန်ကို မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုကုန်၍ ထိုသို့ နိဗ္ဗာန်ကို မဂ်ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုခြင်းကြောင့်သာလျှင် ကောင်းစွာ အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်ပြီးသော ချစ်ခြင်း, နှောင်ဖွဲ့ခြင်း ရှိကုန်သည် ဖြစ်၍ ခန္ဓာဟူသော ဥပဓိ အကြွင်းမရှိသော နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဆိုအပ်ပြီးသောစကားဖြင့် အဘိဓမ္မတ္ထဝိဘာဝနီမည်သောအဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း၏အဖွင့်၌ ပဉ္စမဘုံပိုင်းအဖွင့်သည် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ရောက်ပြီ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	!
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	!
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ရုပ်ပိုင်း&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ဧတ္တာဝတာ ဝိဘတ္တာ ဟိ၊ သပ္ပဘေဒ ပဝတ္တိကာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ၊ ရူပံဒါနိ ပဝုစ္စတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤမျှ အတိုင်းအရှည်ရှိသော ငါးပါးသော ပရိစ္ဆေဒတို့ဖြင့် (ဝေဖန်အပ်ကုန်ပြီ) သုံးပါးသော ပရိစ္ဆေဒတို့ဖြင့် ဆိုအပ်သော အပြား၊ နှစ်ပါးသော ပရိစ္ဆေဒတို့ဖြင့် ဆိုအပ်သော ဖြစ်ခြင်းရှိကုန်သော၊ ဝါ-ဥဒ္ဒေသ, နိဒ္ဒေသ, ပဋိနိဒ္ဒေသတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဆိုအပ်သော အပြား၊ ပဝတ္တိ, ပဋိသန္ဓေတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဆိုအပ်သော ဖြစ်ခြင်းရှိကုန်သော စိတ်, စေတသိက် ဖြစ်ကုန်သော သဘောတရားတို့ကို အကြောင်းကြောင့် ငါသည် ဝေဖန်အပ်ကုန်ပြီ၊ ထို့ကြောင့် ယခုအခါ၌ ရုပ်ကို အပြားအားဖြင့် ဆိုအပ်၏၊ ဆိုအပ်လတံ့။&lt;br&gt;&lt;br&gt;က။ ။ဤသို့ ရှေးဦးစွာ စိတ်စေတသိက်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် နှစ်ပါးအပြားရှိသော အဘိဓမ္မာ၏ အနက်ကို ပြပြီး၍ ယခုအခါ၌ ရုပ်ကို၎င်း၊ ထိုရုပ်၏ အခြားမဲ့၌ နိဗ္ဗာန်ကို၎င်း၊ ပြခြင်းငှါ အားထုတ်လိုသော အရှင်အနုရုဒ္ဓဆရာသည် &lt;b&gt;“ဧတ္တာဝတာ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သပ္ပဘေဒ ပဝတ္တိကာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ဥဒ္ဒေသ, နိဒ္ဒေသ, ပဋိနိဒ္ဒေသတို့၏ အစွမ်းဖြင့် သုံးပါးကုန်သော အပိုင်းအခြားတို့ဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးသော အပြားရှိကုန်သော၊ ပဝတ္တိ, ပဋိသန္ဓေ အစွမ်းဖြင့် နှစ်ပါးကုန်သော အပိုင်းအခြားတို့ဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးသော ဖြစ်ခြင်းရှိကုန်သော စိတ်စေတသိက်တရားတို့ကို ဤမျှ အတိုင်းအရှည် ရှိကုန်သော ငါးပါးသော အပိုင်းအခြားတို့ဖြင့် အကြောင်းကြောင့် ငါသည် ဝေဖန်အပ်ကုန်ပြီ၊ ထို့ကြောင့် ယခုအခါ၌ အစဉ်ရောက်သည်အားလျော်စွာ ရုပ်ကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ဤသို့ ယောဇနာခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ဤ၌ &quot;ဝေဖန်အပ်ကုန်ပြီ-မှာစပ်ပါ&quot; ဟူသော စာသားသည် &quot;ဝေဖန်အပ်ကုန်ပြီ&quot; ဟု ပြင်ဆင်သင့်ပါသည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ခ။ &lt;b&gt;သမုဒ္ဒေသာ ဝိဘာဂါ စ၊ သမုဋ္ဌာနာ ကလာပတော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပဝတ္တိက္ကမတောစေတိ၊ ပဉ္စဓာ တတ္ထ သင်္ဂဟော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရုပ်ကို အကျဉ်းပြခြင်းအားဖြင့်၎င်း၊ ရုပ်ကို ဝေဖန်ခြင်းအားဖြင့်၎င်း၊ စက္ခုဒသက အစရှိသော ရုပ်ကလာပ်တို့၏ ဖြစ်ကြောင်းအားဖြင့်၎င်း၊ စက္ခု စသော ရုပ်တို့၏ အပေါင်းအစည်းအားဖြင့်၎င်း၊ ဘဝ, ကာလ, သတ္တဝါ အပြားအားဖြင့် ရုပ်တို့၏ ဖြစ်စဉ်အားဖြင့်၎င်း၊ ဤသို့ ထိုရူပသင်္ဂဟ ငါးပါးအပြားအားဖြင့် ရေတွက်ခြင်းဖြစ်၏၊ ဖြစ်လတ္တံ့။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ခ။ ။ယခုအခါ၌ အကြင်အကြင် ဝန်ခံအပ်ပြီးသော ရုပ်ကို ထင်စွာပြလို၍ မာတိကာကို ထားခြင်းငှာ &lt;b&gt;“သမုဒ္ဒေသ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ အကျဉ်းအားဖြင့် ပြုခြင်းသည် &lt;b&gt;သမုဒ္ဒေသ&lt;/b&gt; မည်၏။ ဧကဝိဓ အစရှိသော အစွမ်းဖြင့် ဝေဖန်ခြင်းသည် &lt;b&gt;ဝိဘာဂ&lt;/b&gt; မည်၏။ ဤအကြောင်းကြောင့် ရုပ်သည်၊ ဝါ-အကျိုးတရားသည် ဖြစ်တတ်၏၊ ဤသို့ ရုပ်၏ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် ကံအစရှိကုန်သော ရုပ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော အကြောင်းတို့သည် &lt;b&gt;သမုဋ္ဌာန&lt;/b&gt; မည်၏၊ စက္ခုဒသက အစရှိသည်တို့သည် &lt;b&gt;ကလာပ်&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏၊ &lt;b&gt;ပဝတ္တိ ဣမတောစ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ စ-ဟူသောပုဒ်ကို ဘဝ, ကာလ, သတ္တဝါတို့၏ အပြားအားဖြင့် ရုပ်တို့၏ဖြစ်သော အစဉ်အားဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ (အချို့စာတို့၌ ဖလံ-ဟု ရှိ၏)&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ရုပ်တို့ကို အကျဉ်းအားဖြင့် ဖော်ပြခြင်းသည် ရူပသမုဒ္ဒေသ မည်၏။&lt;br&gt;၂-ဧကဝိဓ စသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ရုပ်အပြားကို ခွဲခြမ်းဝေဖန်ခြင်းသည် ရူပဝိဘာဂ မည်၏။&lt;br&gt;၃-စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်စသည်ဖြင့် ရုပ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်းကို ဖော်ပြခြင်းသည် ရူပသမုဋ္ဌာန မည်၏။&lt;br&gt;၄-စက္ခုဒသက စသည်ဖြင့် ရုပ်တို့ကို အပေါင်းအစည်းအားဖြင့် ဝေဖန်ဖော်ပြခြင်းသည် ရူပကလာပ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;မဟာဘုတ်လေးပါးနှင့် ဥပါဒါရုပ်&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;စတ္တာရိ မဟာဘူတာနိ၊ စတုန္နံ မဟာဘူတာနံ၊ ဥပါဒါယ ရူပန္တိ ဒုဝိဓမ္မတံ ရူပံ ဧကာဒသဓ သင်္ဂဟံ ဂစ္ဆတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;လေးပါးကုန်သော မဟာဘုတ်တို့၎င်း၊ လေးပါးကုန်သော မဟာဘုတ်တို့ကို မှီ၍ဖြစ်ကုန်သော ဥပါဒါရုပ်၎င်း၊ ဤသို့ နှစ်ပါးအပြားရှိသည်လည်းဖြစ်သော ထိုရုပ်သည် တဆယ့်တစ်ပါး အပြားဖြင့် ရေတွက်ခြင်းသို့ ရောက်၏။&lt;h3&gt;မဟာဘုတ်လေးပါးနှင့် ဥပါဒါရုပ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁။ ။ ဥပါဒိန္န သန္တာန်, အနုပါဒိန္န သန္တာန်၌ သသမ္ဘာရဓာတ်၏ အစွမ်းဖြင့် များကုန်သည်ဖြစ်၍ ထင်ရှားဖြစ်တတ်ကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;မဟာဘုတ်&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏၊ တနည်းကား—တပါးမက များသောအပြားရှိသော အံ့ဖွယ်အထူးကို ပြတတ်သောကြောင့်၎င်း၊ များစွာသော မဟုတ်မမှန်သော သဘောကို ပြတတ်သောကြောင့်၎င်း၊ ထိုသူတို့၌ များကုန်သော အံ့ဖွယ်အထူးတို့သည် ရှိကုန်သောကြောင့် ထိုသူတို့သည် &lt;b&gt;မဟာဘူတ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ တနည်း– ထိုသူတို့၌ များစွာကုန်သော မဟုတ်မမှန်သော ဝတ္ထုတို့သည် ရှိကုန်သောကြောင့် ထိုသူတို့သည် &lt;b&gt;မဟာဘူတ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏၊ မျက်လှည့်သည် အစရှိသူတို့ကို ရ၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုရုပ်တရားတို့သည် မိမိသည် မညှိုးခြင်း အစရှိကုန်သော သဘောရှိကုန်သည်ဖြစ်၍ ညိုသောအဆင်း အစရှိကုန်သော သဘောဖြင့် ဥပါဒါရုပ်ကို ပြခြင်း အစရှိသောအားဖြင့် ထိုမျက်လှည့်သည်တို့နှင့် တူကုန်သောကြောင့် မဟာဘုတ်မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ငါးလိပ်သော ဥပါဒိသန္တာန်, စကြာဝဠာ ရေ မြေ စသော အနုပါဒိသန္တာန်ဘုံ၌ မဟာတော်-ဟုဆိုအပ်သော သသမ္ဘာရဓာတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ကြီးမား၍ ထင်ရှားစွာဖြစ်တတ်သောကြောင့်၎င်း၊ မျက်လှည့်သည် ဘီလူးမအတ္တိနှင့် တူသောကြောင့်၎င်း၊ ကြီးမားသော မဟာဘုတ် ဥပါဒါရုပ်တို့၏ ဖြစ်ရာဖြစ်သောကြောင့်၎င်း မဟာဘုတ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တနည်းကား—နှစ်လိုဖွယ်သော အဆင်း သဏ္ဌာန် အစရှိသည်တို့ဖြင့် သတ္တဝါတို့ကို လှည့်ပတ်တတ်ကုန်သော ဘီလူးမ အစရှိသည်ကဲ့သို့ နှစ်လိုဖွယ်သော မိန်းမ, ယောက်ျားတို့၏ အဆင်းကို ပြခြင်းအစရှိသည်ဖြင့် သတ္တဝါတို့ကို လှည့်ပတ်တတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ထိုရုပ်တရားတို့၌ များစွာကုန်သော မဟုတ်မမှန်သော သဘောရှိကုန်သည်ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် မဟာဘုတ် မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;မဟာ ပါတုဘူတာတိ၊ မဟာဘူတာ သမာတိဝါ။ &lt;br&gt;ဝဉ္စကတ္တာ အဘူတေန၊ မဟာဘူတာတိ သမ္မတော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဟူသော ဤစကားကို ဆိုအပ်၏။ အနက်ကား—ထိုရုပ်တရားတို့သည် များကုန်သည်ဖြစ်၍ ထင်ရှားဖြစ်တတ်ကုန်သောကြောင့် မဟာဘုတ် မည်ကုန်၏-ဟူ၍ သမုတ်အပ်ကုန်၏၊ မဟုတ်မမှန်သဖြင့် လှည့်ပတ်တတ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ မျက်လှည့်သမား အစရှိသည်နှင့် တူကုန်သောကြောင့် မဟာဘုတ်-ဟု သမုတ်အပ်ကုန်၏-ဟု ပေး။ တနည်းကား—များစွာဖြစ်၍ ထင်ရှားဖြစ်တတ်သည်ဖြစ်၍ ထိုရုပ်တို့၌ များစွာကုန်သော ဥပါဒါရုပ်တို့သည်၎င်း၊ မဟာဘုတ်တို့သည်၎င်း ဖြစ်တတ်ကုန်၏၊ ထိုသို့ဖြစ်ရာဖြစ်သောကြောင့် မဟာဘုတ် မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဥပါဒါရုပ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;မဟာဘုတ်တို့ကို မှီ၍ဖြစ်သော ရုပ်သည် &lt;b&gt;ဥပါဒါရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။ မဟာဘုတ်တို့ကို စွဲမှီ၍ ဖြစ်သောကြောင့် ဥပါဒါရုပ် မည်သည် အကယ်၍ဖြစ်ငြားအံ့—ဤသို့ ဖြစ်သည်ရှိသော် &lt;b&gt;“ဧကံမဟာဘူတံ။ပ။ မဟာဘူတာ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူသောကြောင့် တပါးပါးသော မဟာဘုတ်တို့သည် ကြွင်း&lt;br&gt;&lt;hr&gt; ၁-မဟာဘုတ်ကို မှီ၍ ဖြစ်သောကြောင့် ဥပါဒါရုပ် မည်၏။&lt;br&gt;ဧကာဒသ-အရကား- ဇာတ်တူအားဖြင့် ပေါင်းလိုက်သည်ရှိသော် ဘူတရုပ် ၁၊ ပသာဒရုပ် ၁၊ ဂေါစရရုပ် ၁၊ ဘာဝရုပ် ၁၊ ဟဒယရုပ် ၁၊ ဇီဝိတရုပ် ၁၊ အာဟာရရုပ် ၁၊ ပရိစ္ဆေဒရုပ် ၁၊ ဝိညတ်ရုပ် ၁၊ ဝိကာရရုပ် ၁၊ လက္ခဏရုပ် ၁၊ အားဖြင့် ၁၁-ပါးဖြစ်၏ ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သော မဟာဘုတ်တို့အား မှီ၍ဖြစ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုမှီ၍ဖြစ်ကုန်သော မဟာဘုတ်၏လည်း ဥပါဒါရုပ်အဖြစ်၏ လျဉ်းပါးခြင်းသည် ဖြစ်ရာ၏။ ဤသို့ စောဒနာငြားအံ့-ဤစကားသည် ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် မဖြစ်သင့်-အဘယ့်ကြောင့် မဖြစ်သင့်သနည်းဆိုသော် မဟာဘုတ်တို့ကို သာလျှင် မှီ၍ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့ကို သာလျှင် ထိုဥပါဒါရုပ်ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်း၏ ပြီးခြင်းကြောင့် မဖြစ်သင့်၊ ထိုစကားကို ထင်ရှားအောင် ဖော်ပြဦးအံ့၊ အကြင်ရုပ်သည် ကြွင်းသော မဟာဘုတ်တို့ကို မှီ၍ဖြစ်တတ်၏။ မိမိကိုယ်လည်း တပါးသော မဟာဘုတ်တို့သည် မှီလည်းမှီအပ်၏။ ထိုရုပ်သည် ဥပါဒါရုပ် မမည်၊ အကြင်ရုပ်သည် မဟာဘုတ်တို့ကို မှီတတ်၏၊ မိမိကိုကား တစုံတခုသော ရုပ်သည် မမှီအပ်၊ ထိုရုပ်သည်သာ ဥပါဒါရုပ် မည်၏။ ထို့ကြောင့် မဟာဘုတ်တို့၏ ဥပါဒါရုပ်-ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်အပ်သည်အဖြစ်ဖြင့် လျဉ်းပါးဖွယ်မရှိ၊ တနည်းသော်ကား လေးပါးကုန်သော မဟာဘုတ်တို့ကို မှီ၍ဖြစ်သော ရုပ်သည် ဥပါဒါရုပ်၏ လက္ခဏာဖြစ်၏-ထို့ကြောင့် သုံးပါးကုန်သော မဟာဘုတ်တို့ကို မှီ၍ဖြစ်ကုန်သော မဟာဘုတ်တို့၏ ဥပါဒါရုပ်၏အဖြစ်သည် မရှိ၊ ဤသို့မှတ်လေ။&lt;h3&gt;မဟာဘုတ်လေးပါး&lt;/h3&gt;၂။ ။ &lt;b&gt;ကထံ ပထဝီဓာတု, အာပေါဓာတု, တေဇောဓာတု, ဝါယောဓာတု ဘူတရူပံ နာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ်သို့ ရောက်သနည်း-ဟူမူကား၊ ပထဝီဓာတ်သည်၎င်း၊ အာပေါဓာတ်သည်၎င်း၊ တေဇောဓာတ်သည်၎င်း၊ ဝါယောဓာတ်သည်၎င်း၊ &lt;b&gt;ဘူတရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;မဟာဘုတ်လေးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂။ ။ သဟဇာတဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့၏ တည်ရာဖြစ်သော အကြောင်းကြောင့် &lt;b&gt;ပထဝီ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ပြကတေ့ဖြစ်သော မြေသည် &lt;hr&gt;၁-မိမိနှင့် အတူတကွဖြစ်ကုန်သော ရုပ်ကလာပ်တို့၏ တည်ရာ မှီရာဖြစ်သောကြောင့် ပထဝီ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သစ်ပင်, တော, တောင် အစရှိသည်တို့၏ တည်ရာ၏အဖြစ်ဖြင့် ထင်ရှားသကဲ့သို့ ထို့အတူ သဟဇာတ်ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့၏ တည်ရာ၏အဖြစ်ဖြင့် ထင်ရှား၏၊ ဤသို့သောအနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ဆိုလို၏၊ ပထဝီသည်သာလျှင် မိမိ၏ လက္ခဏာကို ဆောင်ခြင်း အစရှိသော အနက်ကြောင့်၎င်း၊ သတ္တလည်းမဟုတ် ဇီဝလည်းမဟုတ်သော အနက်ကြောင့်၎င်း၊ ကိုယ်၏အစိတ်ဖြစ်သော သွေး အစရှိသောဓာတ်, ဆေးဒန်း, မြင်းသီလာ အစရှိသော ကျောက်ဖြစ်သောဓာတ်နှင့် တူသည်၏အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ဓာတ်လည်းမည်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပထဝီဓာတ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ သဟဇာတ်ဖြစ်သော ရုပ်တို့ကို ပျံ့နှံ့တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အာပေါ&lt;/b&gt; မည်၏၊ တနည်းကား—သဟဇာတ်ဖြစ်သော ရုပ်တို့ကို ပွားစေတတ်သောကြောင့် အာပေါမည်၏၊ ကြွင်းသော ဘုတ်သုံးပါးတို့၏ အပေါင်းကို ရင့်စေတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;တေဇော&lt;/b&gt; မည်၏၊ တနည်းကား—ကြွင်းသော ဘုတ်သုံးပါးအပေါင်းကို ထက်သည်အဖြစ်ဖြင့် ပူစေတတ်သောကြောင့် တေဇော မည်၏၊ အရပ်တပါးသို့ ရောက်ခြင်း၏ အကြောင်း၏ အဖြစ်ဖြင့် ဘုတ်အပေါင်းကို ရောက်စေတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဝါယော&lt;/b&gt; မည်၏၊ လေးပါးအပြားရှိသည်လည်းဖြစ်ကုန်သော ထိုဓာတ်တို့သည် အစဉ်အတိုင်း ခက်တရော်ရှိသည်အဖြစ်, ပျောင်းအိသည်၏အဖြစ်, ပူသည်၏အဖြစ်, ထောက်ပံ့ခိုင်ခံ့စေသည်၏အဖြစ်လျှင် လက္ခဏာရှိကုန်၏၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;ပသာဒရုပ်ငါးပါး&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;စက္ခု သောတံ ဃာနံ ဇိဝှါ ကာယော ပသာဒရူပံ နာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-မိမိနှင့် အတူတကွဖြစ်ကုန်သော ရုပ်ကလာပ်တို့ကို ပျံ့နှံ့တတ် ပွားစေတတ်သောကြောင့် အာပေါ မည်၏။&lt;br&gt;၂-ကြွင်းသော ဘုတ်သုံးပါးအပေါင်းကို ရင့်ကျက်စေတတ်, ထက်စေတတ် ပူစေတတ်, နူးညံ့စေတတ်သောကြောင့် တေဇော မည်၏။&lt;br&gt;၃-ရုပ်အစု, ဘုတ်အစုတို့ကို တည်မြဲတိုင်းသော အရပ်မှ အခြားတပါးသော အရပ်သို့ ရောက်အောင် တိုက်လွှင့်တတ်သောကြောင့် ဝါယော မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စက္ခုပသာဒသည်၎င်း၊ သောတပသာဒသည်၎င်း၊ ဃာနပသာဒသည်၎င်း၊ ဇိဝှါပသာဒသည်၎င်း၊ ကာယပသာဒသည်၎င်း &lt;b&gt;ပသာဒရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ပသာဒရုပ် ငါးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃။ စက္ခုစသည်တို့၏ ဝိဂြိုလ်ကို အောက် အဟိတ်စိတ် အဖွင့်၌ အဖွင့်ဆိုအပ်ခဲ့ပြီ၊ လေးပါးကုန်သော မဟာဘုတ်တို့၏ ကြည်လင်စွာဖြစ်ခြင်းအကြောင်း၏ အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;ပသာဒရုပ်&lt;/b&gt; ၁ မည်၏၊ ထိုပသာဒရုပ်သည် အစဉ်အတိုင်း ရူပါရုံကို ရှုခြင်းငှါ အလိုရှိသည်အဖြစ်၊ သဒ္ဒါရုံကို ကြားခြင်းငှါ အလိုရှိသည်အဖြစ်၊ ဂန္ဓာရုံကို နမ်းခြင်းငှာ အလိုရှိသည်အဖြစ်၊ ရသာရုံကို သာယာခြင်းငှါ အလိုရှိသည်အဖြစ်၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံကို တွေ့ထိခြင်းငှါ အလိုရှိသည်အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော ကာမတဏှာလျှင် အကြောင်းရှိသော ကံကြောင့်ဖြစ်သော မဟာဘုတ်ကို ကြည်စေခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုပသာဒရုပ် ငါးပါးတို့တွင် စက္ခုသည် ရှေးဦးစွာ မျက်နက်ဝန်း၏ အလယ်၌ သန်းဥကြောင်းပမာဏရှိသော ရွှေတူရူ၌ တည်ကုန်သော သူတို့၏ကိုယ်သဏ္ဌာန်ဖြစ်ရာအရပ်၌ ဆီသည် ဝါဂွမ်းဆိုင်ကို နှံ့၍ဖြစ်သကဲ့သို့ ခုနှစ်ထပ်ကုန်သော မျက်လွှာတို့ကို နှံ့၍ဆောင်ခြင်း, ရေချိုးခြင်း, တန်ဆာဆင်ခြင်း, ယပ်ခပ်ခြင်းကိစ္စရှိကုန်သော လေးယောက်ကုန်သော အထိန်းတို့သည် မင်းသားငယ်ကို ဆောင်အပ်သကဲ့သို့ ကောင်းစွာဆောင်ခြင်း, ခြင်း, ရင့်စေခြင်း, လှုပ်ခြင်းကိစ္စရှိကုန်သော လေးပါးသော ဓာတ်တို့သည် ပြုအပ်သော ကျေးဇူးရှိသည်ဖြစ်၍ ဥတု, စိတ်, အာဟာရတို့သည် ထောက်ပံ့အပ်သည်ဖြစ်၍ ဇီဝိတိန္ဒြေသည် စောင့်ရှောက်အပ်သည်ဖြစ်၍ ရူပါရုံ အစရှိသည်တို့သည် ခြံရံအပ်သည်ဖြစ်၍&lt;br&gt;&lt;hr&gt;(၁-မဟာဘုတ် လေးပါးတို့ကို ကြည်လင်စေတတ်သောကြောင့် ပသာဒရုပ် မည်၏။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ စက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့၏ မှီရာ၏အဖြစ် ဒွါရ၏အဖြစ်ကို ပြီးစေသည်ဖြစ်၍ ဖြစ်၏၊ စက္ခုပသာဒမှ တပါးသော မျက်မှောင်ရိုးဖြင့် ပိုင်းခြားအပ်သော အသားဆိုင်ကို သသမ္ဘာရစက္ခု-ဟု ဆိုအပ်၏၊ သောတပသာဒ အစရှိသည်တို့သည်လည်း ဤအတူ အစဉ်အတိုင်း သသမ္ဘာရဖြစ်သော နားတွင်း၏ အလယ်၌ လက်စွပ်နှင့်တူသော ပြည့်စုံသော နူးညံ့သိမ်မွေ့သော အမွှေးရှိသော, သသမ္ဘာရဖြစ်သော နှာခေါင်း၏အတွင်း၌ ဆိတ်ခြေသဏ္ဌာန်ရှိသော, သသမ္ဘာရဖြစ်သော လျာ၏အလယ်၌ ကြာရွက်ဖျားသဏ္ဌာန်ရှိသော အရပ်ကို နှံကုန်၍ဖြစ်ကုန်၏။ ဤမှ တပါးသော ကာယပသာဒရုပ် ၃ သည်ကား ကံကြောင့်ဖြစ်သော တေဇော၏ တည်ရာအရပ်ကို၎င်း၊ ဆံဖျား, အမွှေးဖျား, လက်သည်းဖျား, ခြေသည်းဖျား ခြောက်သောအရေကို၎င်း၊ ထား၍ ကြွင်းသော အလုံးစုံသော ကိုယ်ကို ပျံ့နှံ၍ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသို့ အလုံးစုံသော ကိုယ်ကို ပျံ့နှံ့၍ တည်သော်လည်း ပြားသောမှီရာ လက္ခဏာရှိသည်ဖြစ်၍ကြောင့် တပါးကုန်သော ပသာဒရုပ်တို့နှင့် ရောယှက်ခြင်းမဖြစ်၊ အဘယ့်ကြောင့် မရောယှက်သနည်းဟူမူ၊ တူသောမှီရာရှိကုန်သော်လည်း ရူပ, ရသ အစရှိသည်တို့သည်&lt;br&gt;&lt;hr&gt;(၁-မျက်နက်ဝန်းအလယ် သန်းဥကြောင်းပမာဏရှိသော ရွှေရပ်သောသူ၏ ကိုယ်သဏ္ဌာန် အရုပ်ပေါ်ရာ အရပ်၌ ဂွမ်းလွှာ ၇-ထပ်တို့၌ လောင်းအပ်သောဆီသည် ပျံ့နှံ့၍တည်သကဲ့သို့ မျက်လွှာ ၇-ထပ်တို့၌ ပျံ့နှံ့၍တည်သော ကြည်လင်သောသဘောသည် စက္ခုပသာဒ မည်၏။&lt;br&gt;၂-နားပေါက်၏ အတွင်း၌ လက်စွပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော နူးညံ့သိမ်မွေ့သော နီရဲသော အမွှေးရှိသောအရပ်ကို ပျံ့နှံ့၍တည်သော အကြည်ဓာတ်သည် သောတပသာဒ မည်၏။&lt;br&gt;သသမ္ဘာရ နှာခေါင်းပေါက်အတွင်း၌ ဆိတ်ခြေသဏ္ဌာန်ရှိသောအရပ်ကို ပျံ့နှံ့၍တည်သော အကြည်ဓာတ်သည် ဃာနပသာဒ မည်၏။&lt;br&gt;လျှာ၏အလယ် အထက်ပြင်၌ အလယ်၌ပြတ်၍နေသော ကြာရွက်ဖျားသဏ္ဌာန်ရှိသောအရပ်ကို နှံ့၍တည်သော အကြည်ဓာတ်သည် ဇိဝှါပသာဒ မည်၏။&lt;br&gt;၃-ကမ္မဇတေဇောဓာတ်၏ တည်ရာအရပ်ကို၎င်း၊ ဆံဖျား, အမွှေးဖျား, ခြေသည်းဖျား, လက်သည်းဖျား, ခြောက်သောအရေတို့ကို ထား၍ ထိုမှကြွင်းသော တကိုယ်လုံးကို ပျံ့နှံ့၍တည်သော အကြည်ဓာတ်သည် ကာယပသာဒ မည်၏။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	လက္ခဏာပြားသောကြောင့် မရောယှက်ကုန်၊ ပြားသောမှီရာရှိကုန်သော ပသာဒတို့သည် အဘယ်သို့လျှင် ရောယှက်ပါကုန်အံ့နည်း၊ ထို့ကြောင့် မရောယှက်ကုန်-ဟူလို။&lt;h3&gt;ဂေါစရုပ် ၇-ပါး&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;၄။ ။ရူပံ သဒ္ဒေါ ဂန္ဓော ရသော အာပေါဓာတု ဝိဝဇ္ဇိတံ၊ ဘူတတ္တယသင်္ခါတံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗ ဂေါစရရူပံ နာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရူပါရုံသည်၎င်း၊ သဒ္ဒါရုံသည်၎င်း၊ ဂန္ဓာရုံသည်၎င်း၊ ရသာရုံသည်၎င်း၊ အာပေါဓာတ်သည် ကြဉ်အပ်သော ဘူတရုပ်တို့၏ သုံးခုတို့၏ အပေါင်းဟု ဆိုအပ်သော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံသည်၎င်း &lt;b&gt;ဂေါစရရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဂေါစရရုပ် ၇-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄။ ။ အာပေါဓာတ်၏ ၁ သိမ်မွေ့သည်ဖြစ်၍ တွေ့ထိခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်သောကြောင့် &lt;b&gt;“အာပေါဓာတုဝိဝဇ္ဇိတံ ဘူတတ္တယသင်္ခါတံ”&lt;/b&gt; ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် တွေ့ထိခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်သနည်း-ဟူမူ အချမ်းကိုတွေ့ထိ၍ အကယ်၍ ယူအပ်၏၊ ထိုသို့ ယူအပ်သော်လည်း ထိုချမ်းသည်၏အဖြစ်သည် တေဇောဓာတ်သာဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် တွေ့ထိခြင်းငှါ မတတ်ကောင်း၊ ထိုစကားမှန်၏၊ အပူသည် အားနည်းသည်ရှိသော် ချမ်းသည်၏အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော တစုံတခုသောအငွေ့၏ မရှိခြင်းကြောင့် အချမ်း-ဟု သိသောဉာဏ်သည်ဖြစ်၏၊ ထိုအပူ၏အဖြစ်ကို အချမ်း-ဟု သိသောဉာဏ်၏ အမြဲမတည်သည်အဖြစ်ကြောင့် သိအပ်၏။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်းဟူမူကား~ထိုမှာဘက်ကမ်း, ဤမှာဘက်ကမ်းကို သိအပ်သကဲ့သို့တည်း။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;(၁-ပဉ္စဝိညာဏ်၏ အာရုံဖြစ်သောကြောင့် ဂေါစရရုပ် မည်၏။&lt;br&gt;၂-အာပေါဓာတ်သည် သိမ်မွေ့သည်ဖြစ်၍ တွေ့ထိခြင်းငှါ မတတ်ကောင်းသောကြောင့် အာပေါဓာတ်ကို ကြဉ်ရသည်။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုစကားသည် မှန်၏။ နွေအခါ နေပူ၌တည်၍ အရိပ်ဝင်ကုန်သော သူတို့အား အချမ်း-ဟု သိသောဉာဏ်သည်ဖြစ်၏။ ထိုနေပူ၌ သာလျှင် ကြာမြင့်စွာကာလပတ်လုံး တည်ကုန်သော သူတို့အား အပူ-ဟု သိသောဉာဏ်သည်ဖြစ်၏၊ အချမ်း၏အဖြစ်သည် အာပေါဓာတ်သည် အကယ်၍ဖြစ်ငြားအံ့-ဤသို့ဖြစ်သည်ရှိသော် ထိုအာပေါဓာတ်ကို ပူသည်အဖြစ်နှင့်တကွ တခုသော ကလာပ်၌ ရရာ၏၊ ဤသို့လည်း မရအပ်၊ ထို့ကြောင့် အချမ်း၏အဖြစ်သည် အာပေါဓာတ်မဖြစ်-ဟု သိအပ်၏၊ အကြင်ဆရာတို့သည် “အချမ်း အပူ၏အဖြစ်သည် အာပေါဓာတ်မည်၏၊ ထိုအချမ်း အပူ၏အဖြစ်ကိုလည်း ထိ၍ယူအပ်၏”ဟု ဆိုကုန်၏၊ ထိုဆရာတို့ကို ဆိုအပ်၏။ အချမ်းအပူဖြစ်သော အာပေါဓာတ်မည်သည်ကို ထိ၍ယူအပ်၏-ဟု အရှင်တို့၏ ဤသို့နှလုံးသွင်းခြင်းသည် ဖောက်ပြန်သောနှလုံးသွင်းခြင်းမျှသာဖြစ်၏၊ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူ၊ သဏ္ဌာန်ကိုထိခြင်း၌ နှလုံးသွင်းခြင်းသည် ဖောက်ပြန်သောနှလုံးသွင်းခြင်း သာလျှင်ဖြစ်သကဲ့သို့တည်း၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ရှေးဆရာတို့သည်—&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဒဝတာ သဟ ဝုတ္တီနိ၊ တီဏိ ဘူတာနိ သဗ္ဗသော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဒဝတံ ဖုဿာမီတိ၊ လောကော ယမဘိမညတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဘူတေ ဖုသိတွာ သဏ္ဌာနံ၊ မနသာ ဖုဿာမိ ယထာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပစ္စက္ခတော ဖုဿာမီတိ၊ ဝိညေယျာ ဒဝတာ တထာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဟူသော ဤစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—အာပေါဓာတ်နှင့်တကွဖြစ်ကုန်သော သုံးပါးကုန်သော ဘုတ်တို့ကို ထိသော ဤလူမိုက်သည် အာပေါဓာတ်ကို ထိ၏-ဟု မှတ်ထင်၏၊ သုံးပါးသော ဘုတ်တို့ကို ထိ၍ ငါသည် မဟာဘုတ်၏သဏ္ဌာန်ကို မျက်မှောက်အားဖြင့် တွေ့ထိ၏။ ဤသို့ စိတ်ဖြင့်ယူသကဲ့သို့ ထို့အတူ သုံးပါးကုန်သော ဘုတ်တို့ကို ထိ၍ ငါသည် အာပေါဓာတ်ကို မျက်မှောက်အားဖြင့် ထိ၏။ ဤသို့ စိတ်ဖြင့်ထိအပ်သည်၏အဖြစ်အားဖြင့် ယူ၏၊ ဤသို့ အာပေါဓာတ်ကို သိအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပဉ္စဝိညာဏ်၏ အာရုံအဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;ဂေါစရရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။ အကြောင်းသော်ကား-၎င်း၏အာရုံ၌ စက္ခုစသော ဣန္ဒြေတို့သည် ကျက်စားတတ်ကုန်၏၊ ထိုသို့ကျက်စားရာဖြစ်သောကြောင့် ဂေါစရ-ဟူသောအမည်သည် အာရုံ၏အမည်ဖြစ်၏၊ ငါးပါးအပြားရှိသည်လည်းဖြစ်သော ဤရုပ်သည် အစဉ်အတိုင်း စက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့၏ ကျက်စားရာအာရုံ၏ အဖြစ်လျှင် လက္ခဏာရှိ၏၊ တနည်းကား—စက္ခုပသာဒစသည်တို့နှင့် ထိခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။&lt;h3&gt;ဘာဝရုပ် ၂-ပါး&lt;/h3&gt;၅။ ။&lt;b&gt;ဣတ္ထိတ္တံ ပုရိသတ္တံ ဘာဝရူပံ နာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဣတ္ထိ၏အဖြစ်သည်၎င်း၊ ပုရိသ၏အဖြစ်သည်၎င်း၊ &lt;b&gt;ဘာဝရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဘာဝရုပ် ၂-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅။ ။ မိန်းမ၏ဖြစ်ကြောင်းသည် &lt;b&gt;ဣတ္ထိတ္တ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ယောက်ျား၏ဖြစ်ကြောင်းသည် &lt;b&gt;ပုရိသတ္တ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုသို့ ပုရိသ၊ ဣတ္ထိ နှစ်ပါးတို့တွင် ဣတ္ထိသည် မိန်းမ၏လိင်, မိန်းမဟူ၍ သိခြင်း၏အကြောင်း, မိန်းမ၏အပြုအမူ, မိန်းမ၏အသွင်တို့၏ အကြောင်း၏အဖြစ်လျှင် လက္ခဏာရှိ၏၊ ပုရိသသည် ပုရိသလိင် အစရှိသည်တို့၏ အကြောင်း၏အဖြစ်လျှင် လက္ခဏာရှိ၏၊ ထိုဣတ္ထိလိင်္ဂစသော ပါဠိ၌ မိန်းမတို့၏ အင်္ဂါဇာတ်သည် ဣတ္ထိလိင် မည်၏၊ အသံ,&lt;br&gt;&lt;hr&gt;(၁-ဣတ္ထိလိင်, ဣတ္ထိနိမိတ်, ဣတ္ထိကုတ္တ, ဣတ္ထိအာကပ္ပတို့၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သော သဘောသည် ဣတ္ထိဘော မည်၏။&lt;br&gt;မိန်းမဟူ၍ သိစေတတ်သောကြောင့် မိန်းမတို့၏ အင်္ဂါဇာတ်သည် ဣတ္ထိလိင် မည်၏။&lt;br&gt;မိန်းမဟူ၍ သိခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် မိန်းမတို့၏ အသံ, အလိုစသည်တို့သည် ဣတ္ထိနိမိတ္တ မည်၏။&lt;br&gt;မိန်းမတို့၏ မသန့်ရှင်းသော ရပ်ခြင်း, သွားခြင်း, ထိုင်ခြင်း အစရှိသော ကြိယာသည် ဣတ္ထိကုတ္တ မည်၏။ မိန်းမတို့၏ လက်ခြေစသော သဏ္ဌာန်သည် ဣတ္ထိအာကပ္ပ မည်၏။ (ပုရိသဘာဝကိုလည်း ၎င်းအတိုင်းသိ။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အလိုဆန္ဒသည် မိန်းမဟူ၍ သိခြင်း၏ အကြောင်း၏ အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;ဣတ္ထိနိမိတ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ မသန့်ရှင်းသော ရပ်ခြင်းမှ သွားခြင်း, နေခြင်း အစရှိသည်သည် &lt;b&gt;ဣတ္ထိကုတ္တ&lt;/b&gt; မည်၏၊ မိန်းမ၏သဏ္ဌာန်သည် &lt;b&gt;ဣတ္ထိအာကပ္ပ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ပုရိသလိင် အစရှိသည်တို့ကိုလည်း ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့် မှတ်အပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဋ္ဌသာလိနီအဋ္ဌကထာ၌ကား၊ တပါးသော အပြားအားဖြင့် ဣတ္ထိလိင် အစရှိသည်တို့ကို အဖွင့်ဆိုအပ်ကုန်၏၊ ထိုအဋ္ဌသာလိနီအဋ္ဌကထာ၏အဖွင့်စကားကို ဤဆိုလတံ့သောနည်းဖြင့် ပေါင်း၍&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;လိင်္ဂံ ဟတ္ထာဒိသဏ္ဌာနံ၊ နိမိတ္တံ မိဟိတာဒိကံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကုတ္တံ သုပ္ပနာ ကီဠာ၊ အာကပ္ပေါ ဂမနာဒိကံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဟု ဆရာတို့သည် ဆိုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—လက်အစရှိသော သဏ္ဌာန်သည် &lt;b&gt;လိင်&lt;/b&gt; မည်၏။ ပြုံးခြင်း အစရှိသည်သည် &lt;b&gt;နိမိတ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဗန်းငယ် အစရှိသည်ဖြင့် ကစားခြင်းသည် &lt;b&gt;ကုတ္တ&lt;/b&gt; မည်၏၊ သွားခြင်း အစရှိသည်သည် &lt;b&gt;အာကပ္ပ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဣတ္ထိ, ပုရိသိန္ဒြေ ၂-ပါးဖြင့် ဣတ္ထိစသော သဒ္ဓါသည်၎င်း၊ အသိဉာဏ်သည်၎င်း ဖြစ်တတ်၏၊ ဤသို့သဒ္ဓါ အသိဉာဏ်ရှိ၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဘာဝရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုဘာဝရုပ်သည် ကာယကဲ့သို့ အလုံးစုံသော ကိုယ်ကိုပျံ့နှံ့၍ တည်၏။&lt;h3&gt;ဟဒယရုပ်&lt;/h3&gt;၆။ ဟဒယဝတ္ထု ဟဒယရူပံ နာမ။&lt;br&gt;ဟဒယဝတ္ထုသည် ဟဒယရုပ်မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဟဒယရုပ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၆။ ။ဟဒယရုပ်သည်သာလျှင် မနောဓာတ်, မနောဝိညာဏဓာတ်တို့၏ မှီရာဖြစ်၍ ဝတ္ထုလည်းမည်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဟဒယဝတ္ထု&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထို့ကြောင့်သာလျှင် ထိုဟဒယဝတ္ထုသည် ဓာတ်နှစ်ခုတို့၏ မှီရာအဖြစ်လျှင် လက္ခဏာရှိ၏၊ ထိုဟဒယဝတ္ထုသည် နှလုံးသား၏အတွင်း၌ တလက်ဆွမ်းမျှလောက်သော သွေးကိုမှီ၍ဖြစ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ရူပကဏ္ဍ၌ မဟောအပ်သော်လည်း ထိုဟဒယဝတ္ထု၏ အာဂုံ (အာဂမ) အားဖြင့်၎င်း၊ ယုတ္တိအားဖြင့်၎င်း၊ ရှိသည်အဖြစ်ကို မှတ်အပ်၏၊ ထိုအာဂုံ, ယုတ္တိ, နှစ်ပါးတို့တွင် “ယေရူပီ။ပ။ပစ္စယော” ဟူ၍ ဤသို့လာသော ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်သည် အာဂုံ (အာဂမ) မည်၏၊ ယုတ္တိကိုကား ဤဆိုလတံ့သောနည်းဖြင့် မှတ်အပ်၏၊ ကာမပုဂ္ဂိုလ်, ရူပပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ရုပ်နှင့်စပ်၍ ဖြစ်ခြင်းရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် မနောဓာတ်, မနောဝိညာဏဓာတ် နှစ်ပါးတို့သည် စက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်ကဲ့သို့ နိပ္ဖန္နရုပ်ဖြစ်သော ဥပါဒါရုပ်လျှင် မှီရာရှိကုန်၏။ ထိုမနောဓာတ်, မနောဝိညာဏဓာတ်တို့သည် ထိုစက္ခု စသော ဝတ္ထု၏ တပါးသော စက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့၏ ဖြစ်ရာဖြစ်သောကြောင့် စက္ခုပသာဒ အစရှိသည်ကိုမှီ၍ မဖြစ်ကုန်၊ ထိုရူပါရုံ စသည်တို့၏ တောတောင်အစရှိသော အပသဏ္ဌာန်၌လည်း ဖြစ်သောကြောင့် ရူပါရုံ အစရှိသည်တို့ကိုလည်း မှီ၍မဖြစ်ကုန်၊ ထိုဇီဝိတိန္ဒြေ၏ မှီရာကိစ္စမှ တပါးသော သဟဇာတ်တရားတို့ကို စောင့်ခြင်းနှင့်ယှဉ်သောကြောင့် ဇီဝိတိန္ဒြေကိုလည်း မှီ၍မဖြစ်ကုန်၊ ထိုဘာဝရုပ် နှစ်ခုအပေါင်းသည် မရှိသော်လည်း ထိုမနောဓာတ်, မနောဝိညာဏဓာတ်တို့၏ နပုံးပဏ္ဍုက်၌ဖြစ်သောကြောင့် ဘာဝရုပ် နှစ်ခုအပေါင်းကိုလည်း မှီ၍မဖြစ်ကုန်၊ ထို့ကြောင့် ထိုတဆယ့်သုံးပါးကုန်သော ရုပ်တို့မှ တပါးသော ထိုဟဒယဝတ္ထုရုပ်ကို ဥပါဒါရုပ်-ဟု သိအပ်၏၊ ဝတ္ထုဒုက်, အာရမ္မဏဒုက်တို့ကိုကား&lt;br&gt;&lt;hr&gt;(၁-နှလုံးသားအတွင်း ပုန်းညက်စေ့လောက် ပမာဏရှိသော တွင်းငယ်၌ တည်သော တလက်ဆွမ်းမျှလောက်သောသွေးကို မှီ၍ဖြစ်သောသဘောသည် ဟဒယဝတ္ထုရုပ် မည်၏။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဟောခြင်း, ပျက်ခြင်းကြောင့် ဤဟဒယဝတ္ထုရုပ်ကို ဓမ္မသင်္ဂဏီပါဠိတော်၌ မြတ်စွာဘုရားသည် မဟောအပ်။&lt;h3&gt;ဇီဝိတရုပ်&lt;/h3&gt;၇။ ။ &lt;b&gt;ဇီဝိတိန္ဒြိယံ ဇီဝိတရူပံ နာမ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဇီဝိတိန္ဒြေသည် ဇီဝိတရုပ် မည်၏။&lt;h3&gt;ဇီဝိတရုပ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၇။ ။ ထိုအသက်ဖြင့် သဟဇာတ်ရုပ်တို့သည် တည်တတ်ကုန်၏၊ ထိုသို့တည်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဇီဝိတ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုဇီဝိတသည်ပင်လျှင် သဟဇာတ်ဖြစ်သော ကမ္မဇရုပ်ကို စောင့်ခြင်း၌ အစိုးရသည်အဖြစ်နှင့်ယှဉ်သည်ဖြစ်၍ ဣန္ဒြိယလည်းမည်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဇီဝိတိန္ဒြေ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုစကားသည်သင့်၏၊ ထိုဇီဝိတိန္ဒြေသည် သဟဇာတ်ဖြစ်သော ကမ္မဇရုပ်ကို စောင့်ခြင်းလက္ခဏာရှိ၏၊ မိမိတို့၏ သဘောအားလျော်စွာ တခဏမျှတည်ကုန်သော်လည်း သဟဇာတ်ဖြစ်ကုန်သော ကမ္မဇရုပ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်း၏အကြောင်း၏အဖြစ်ဖြင့်သာလျှင် စောင့်ရှောက်တတ်၏၊ အကြောင်းသော်ကား အာဟာရအစရှိသည်သည် အာဟာရအစရှိသည်တို့၏ ထိုအာဟာရဇရုပ်, ကမ္မဇရုပ်တို့၏ ထင်ရှားရှိသောခဏ၌ ရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့် အာဟာရဇရုပ် အစရှိသည်တို့၏ တည်ခြင်း၏အကြောင်းသည် ဖြစ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ကံ၏ ထို့ကြောင့်ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့၏ ထင်ရှားသောခဏ၌ ထင်ရှားမရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့် ကံသည်သာလျှင် ထိုကမ္မဇရုပ်တို့၏ တည်ခြင်း၏အကြောင်းသည် မဖြစ်သင့်၊ ထို့ကြောင့် ထိုဇီဝိတိန္ဒြေသည်သာ ထိုသဟဇာတ်ဖြစ်ကုန်သော&lt;br&gt;&lt;hr&gt;(၁-မိမိနှင့် အတူတကွဖြစ်သော ကမ္မဇရုပ်တရားတို့၏ အသက်ရှင်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဇီဝိတ မည်၏။ ကံကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်တို့ကို စောင့်ခြင်း၌ အစိုးရသောကြောင့် ဣန္ဒြိယ မည်၏။ ထိုကြောင့် ဇီဝိတိန္ဒြေ မည်၏။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုကမ္မဇရုပ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်းဖြစ်၏၊ ဤဇီဝိတိန္ဒြေသည်ကား တေဇောဓာတ်နှင့်တကွ အလုံးစုံသော ဥပါဒိန္နကာယကို နှံ့၍ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;အာဟာရရုပ်&lt;/h3&gt;၈။ ။ &lt;b&gt;ကဗဠိကာရော အာဟာရော အာဟာရ ရူပံ နာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အလုပ်အလွေ့ကို မပြုအပ်သော်လည်း ပြုအပ်သကဲ့သို့သော အာဟာရသည် &lt;b&gt;အာဟာရရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;အာဟာရ ရုပ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၈။ ။ အလုပ်အကျွေးကို ပြု၍အပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ကဗဠိကာရ အာဟာရ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဤကဗဠိကာရအာဟာရဟူသောစကားကို ဩဇာဝတ္ထုနှင့်တကွဖြစ်သည်ကိုပြု၍ အာဟာရကိုပြုခြင်းငှါ မိန့်ဆိုအပ်၏။ ရှစ်ပါးသော ဣန္ဒြေတို့နှင့်တကွဖြစ်သော ရုပ်အပေါင်းကို ခိုင်စေခြင်း၏အကြောင်းဖြစ်၍ဖြစ်သော အင်္ဂါကြီးငယ်ကို လျှောက်တတ်သော အရသာကို ဆောင်တတ်သည်-ဟု ဆိုအပ်သော အပ်သောအရသာ၏ အစေးဖြစ်၍ဖြစ်သော &lt;b&gt;ဩဇာ&lt;/b&gt; သည်ကား “ကဗဠိကာရော အာဟာရော အာဟာရရူပံ နာမ” ဟူသောစကား၌ အာဟာရရုပ် မည်၏၊ ထို့ကြောင့်သာလျှင် ထိုအာဟာရရုပ်သည် ဣန္ဒြိယရုပ်ရှစ်ခုတို့နှင့်တကွဖြစ်သော ရုပ်အပေါင်းကို ခိုင်စေခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။ (တနည်းကား—ဩဇာလျှင် ရှစ်ခုတို့၏ ပွားကြောင်းဖြစ်သော ရုပ်ကလာပ်ကို ဆောင်ခြင်းလက္ခဏာရှိ၏။)&lt;br&gt;&lt;hr&gt;(၁-အလုပ်အလွေ့ပြု၍ မျိုအပ်သောကြောင့် ကဗဠီကာရာဟာရ မည်၏။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၉။ ။ &lt;b&gt;ဣတိ စ အဋ္ဌာရသဝိဓမ္ပေတံ ရူပံ သဘာဝရူပံ, သလက္ခဏရူပံ, နိပ္ဖန္နရူပံ, ရူပရူပံ, သမ္မသနရူပန္တိ&lt;/b&gt; စ သင်္ဂဟံ ဂစ္ဆတိ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသို့သော အပြားဖြင့် ၁၈-ပါးအပြားရှိသည်လည်းဖြစ်သော ထိုရုပ်သည် ကက္ခဠ အစရှိသော မိမိတို့၏သဘောအားဖြင့် ရအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သဘာဝရုပ်&lt;/b&gt; ဟူ၍၎င်း၊ အနိစ္စ အစရှိသော လက္ခဏာတို့နှင့် တကွဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သလက္ခဏရုပ်&lt;/b&gt; ဟူ၍၎င်း၊ ပရိစ္ဆေဒ အစရှိသော အဖြစ်ကိုကြည့်၍ မိမိတို့၏ သဘောအားဖြင့် သာလျှင် ကံ အစရှိသော အကြောင်းတို့သည် ပြီးစေအပ်ကုန်သည် အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;နိပ္ဖန္နရုပ်&lt;/b&gt; ဟူ၍၎င်း၊ အချမ်းအပူ အစရှိသော ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော အကြောင်းတို့ကြောင့် ဖောက်ပြန်တတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ထိုအချမ်းအပူ အစရှိသော ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော အကြောင်းတို့သည် ဖောက်ပြန်စေအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;ရူပရုပ်&lt;/b&gt; ဟူ၍၎င်း၊ ပရိစ္ဆေဒ အစရှိသော အဖြစ်ကိုလွန်၍ သဘောအားဖြင့် သာလျှင် ရအပ်သောကြောင့် အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ တည်းဟူသော လက္ခဏာယာဉ် သုံးပါးသို့ တင်သဖြင့် သုံးသပ်ခြင်းငှါ ထိုက်သည်၏အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သမ္မသနရုပ်&lt;/b&gt; ဟူ၍၎င်း ခေါ်ဝေါ်ခြင်းသို့ ရောက်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၉။ ။ ကြမ်းတမ်း ခက်တရော် ရှိသည်အဖြစ် အစရှိသော မိမိမိမိ၏ သဘောဖြင့် ရအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သဘာဝရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဥပါဒ် အစရှိကုန်သော လက္ခဏာတို့နှင့်၎င်း၊ အနိစ္စ အစရှိသော လက္ခဏာတို့နှင့်၎င်း တကွဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သလက္ခဏရုပ်&lt;/b&gt; [၁] မည်၏၊ ပိုင်းခြားခြင်း အစရှိသည်၏ အဖြစ်ကို ကြဉ်၍ မိမိ၏ ကက္ခဠ အစရှိသော သဘောဖြင့် သာလျှင် ကံအစရှိကုန်သော အကြောင်းတို့သည် ပြီးစေအပ်သည် အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;နိပ္ဖန္နရုပ်&lt;/b&gt;  လည်း မည်၏၊ ဖောက်ပြန်&lt;hr&gt;၁-ရုပ် ၁၈-ပါးသည် ကက္ခဠ စသော မိမိတို့၏ သဘောအားဖြင့် ရအပ်သောကြောင့် သဘာဝရုပ် မည်၏။&lt;br&gt;၂-ဥပါဒ်စသော လက္ခဏာ, အနိစ္စတာစသော လက္ခဏာတို့နှင့်တကွ ဖြစ်သောကြောင့် သလက္ခဏရုပ် မည်၏။&lt;br&gt;၃-ပရိစ္ဆေဒ, ဝိကာရလက္ခဏတို့၏ အဖြစ်ကို ကြဉ်ထား၍ မိမိ၏ သဘောအားဖြင့် သာလျှင် ကံစသောအကြောင်းတို့သည် ပြီးစေအပ်သောကြောင့် နိပ္ဖန္နရုပ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သော သဘောသည် ရုပ်မည်၏၊ ထိုဖောက်ပြန်သော သဘောနှင့် ယှဉ်သော စက္ခုပသာဒစသော ရုပ်သည်လည်း &lt;b&gt;ရူပရုပ်&lt;/b&gt; [၁] မည်၏။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူ “အရိသသော-မြင်းသရိုက်နာရှိသောသူ၊ နိလုပ္ပလံ-ကြာညို” ဟူသကဲ့သို့တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုရူပသဒ္ဓသည် ဥပစာအားဖြင့် ထိုရူပသဘောမရှိသော အနိပ္ဖန္နရုပ် ၁၀-ခု၌လည်း ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် တပါးသော ရူပသဒ္ဓါဖြင့် အထူးပြု၍ “ရူပရူပါ” ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏၊ အဘယ်ကဲ့သို့နည်းဟူမူကား “ဒုက္ခဒုက္ခိ” ဟူသကဲ့သို့တည်း။ ပိုင်းခြားခြင်း အစရှိသော သဘောမျှကို လွန်၍ ကက္ခဠ အစရှိသော သဘောဖြင့် သာလျှင် ရအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့် လက္ခဏာရေး သုံးပါးသို့ တင်သဖြင့် အဖန်တလဲလဲ သုံးသပ်ခြင်းငှါ ထိုက်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သမ္မသနရုပ်&lt;/b&gt; [၂] မည်၏။&lt;h3&gt;ပရိစ္ဆေဒရုပ်&lt;/h3&gt;၁၀။ ။ &lt;b&gt;အာကာသဓာတု ပရိစ္ဆေဒရူပံ နာမ။&lt;/b&gt; အာကာသဓာတ်သည် ပရိစ္ဆေဒရုပ် မည်၏။&lt;h3&gt;ပရိစ္ဆေဒရုပ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၀။ ။တုတ် စသည်တို့ဖြင့် မရေးခြစ်အပ်သောကြောင့် အာကာသ မည်၏၊ အာကာသသည်ပင်လျှင် ဒီဃပြု၍ အာကာသ မည်၏၊ ပုဂ္ဂိုလ်, ဇီဝ မဟုတ်သော အနက်ကြောင့်လည်း ဓာတ် မည်၏၊ ထို့ကြောင့် အာကာသဓာတ် [၃] မည်၏။&lt;hr&gt; ၁-ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘော အစစ် ဖြစ်သော ရုပ်သည် ရူပရုပ် မည်၏။&lt;br&gt;၂-ပရိစ္ဆေဒ အစရှိသည်တို့၏ အဖြစ်ကိုလွန်လျက် သဘောအားဖြင့် ရအပ်သည် ဖြစ်၍ လက္ခဏာယာဉ် သုံးပါးသို့ တင်ကာ သုံးသပ်ခြင်းငှါထိုက်သောကြောင့် သမ္မသနရုပ် မည်၏။&lt;br&gt;၃-ရုပ်ကလာပ်မှုန့်တို့၏ ပတ်လည်ဝန်းကျင် ဟင်းလင်းလဟာဖြစ်သော အကြား အပေါက် သဘောသည် ရေးခြစ်၍ မရသောကြောင့် အာကာသဓာတ် မည်၏၊ ၎င်းအာကာသဓာတ် သည်ပင်လျှင် ကလာပ်မှုန့် တပါးနှင့်တပါး မရောယှက်ရအောင် ပိုင်းခြားတတ်သော အပိုင်းအခြားဖြစ်သောကြောင့် ပရိစ္ဆေဒရုပ် မည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အစရှိသော တခုခုသော ကလာပ်ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့ကို ကလာပ်တပါးတို့နှင့် မရောယှက်သည် အဖြစ်သို့ ရောက်စေခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ပိုင်းခြားတတ်သော ရုပ်သည် ပရိစ္ဆေဒရုပ် မည်၏၊ တနည်းကား—ထို စက္ခုဒသက အစရှိကုန်သော တခုခုသော ကလာပ်ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့သည် ပိုင်းခြားအပ်သော ရုပ်သည် ပရိစ္ဆေဒရုပ် မည်၏။ တနည်းကား—ထို စက္ခုဒသက အစရှိကုန်သော တခုခုသော ကလာပ်ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့ကို ပိုင်းခြားကာမျှ ဖြစ်သော ရုပ်သည် ပရိစ္ဆေဒရုပ် မည်၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ထို ပရိစ္ဆေဒရုပ်သည် ထိုထိုသော ရုပ်ကလာပ်ကို ပိုင်းခြားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ကလာပ်တပါးတပါး ဖြစ်သော ရုပ်တို့နှင့် ကလာပ်တပါးတပါး ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့၏ ထိသည်အဖြစ်သည်ရှိသော်လည်း ထိုထိုသော ရုပ်ကလာပ်တို့နှင့် အသီးအသီး ဖြစ်သည်အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော ရုပ်ကို ပိုင်းခြားခြင်းသည် ရုပ်တို့၏ အဆုံးသည် အာကာသ မည်၏။ ထိုအာကာသဓာတ်သည် အကြင်ရုပ်ကလာပ်တို့ကို ပိုင်းခြားတတ်၏။ ထိုရုပ်ကလာပ်တို့နှင့် မိမိသည် မတွေ့ထိပေ၊ မထိသည်မှ တပါးသော အပြားအားဖြင့် အနက်ကို ယူသည်ရှိသော် ထိုရုပ်တို့၏ နှံ့စေအပ်သည်၏ အဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းကြောင့် ပိုင်းခြားတတ်သော အဖြစ်သည် မဖြစ်ရာ၊ ထိုစကားသင့်၏၊ မနွှံသည်အဖြစ်သည် မထိသည်အဖြစ် မည်၏၊ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် “အသမ္ဗုဒ္ဓံ စတူဟိ မဟာဘူတေဟိ” ဟု ဟောတော်မူ၏။&lt;h3&gt;ဝိညတ်ရုပ် ၂-ပါး&lt;/h3&gt;၁၁။ ။ &lt;b&gt;ကာယဝိညတ္တိ, ဝစီဝိညတ္တိ ဝိညတ္တိရူပံ နာမ။&lt;/b&gt; ကာယဝိညတ်သည်၎င်း, ဝစီဝိညတ်သည်၎င်း ဝိညတ်ရုပ် မည်၏။&lt;h3&gt;ဝိညတ်ရုပ် ၂-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၁။ ။လှုပ်သော ကိုယ်ဖြင့် မိမိအလိုကို သူတပါးတို့အား သိစေတတ်၏၊ မိမိကိုလည်း ထိုလှုပ်သော ကိုယ်ဖြင့် သိအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သိစေတတ် သိစေအပ်သောကြောင့် ကာယဝိညတ် [၁] မည်၏။ သက်ရှိသတ္တဝါ၏ အသံ-ဟု ဆိုအပ်သော စကားဖြင့် မိမိအလိုကို သူတပါးတို့အား သိစေတတ်၏၊ မိမိကိုလည်း ထိုအသံဖြင့် သိအပ်၏။ ထို့ကြောင့် ဝစီဝိညတ် [၂] မည်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုကာယဝိညတ်, ဝစီဝိညတ်တို့တွင် ရွှေညှိတက်ခြင်း အစရှိသည်ကို ဖြစ်စေတတ်သော စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ဝါယောဓာတ်၏ မိမိနှင့် တကွဖြစ်သော ရုပ်တို့ကို ကောင်းစွာခိုင်စေခြင်း၊ ကောင်းစွာတည်စေခြင်း၊ ကောင်းစွာလှုပ်စေခြင်းတို့၌ ဝိညတ်နှင့် တကွဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော အကြောင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော လှုပ်သောကိုယ်၏ လှုပ်ခြင်း, ထိုလှုပ်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော ဝါယောဓာတ်မှ လွတ်သော ကြီးစွာသော ကျောက်ကို ချီသောယောက်ျား၏ အလုံးစုံသောအားဖြင့် ယူသောအခါ၌ အားထုတ်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အထူးကဲ့သို့ ရူပကာယ၏ ထက်ဝန်းကျင် တုန်လှုပ်ခြင်း၏ အကြောင်းအဖြစ်ဖြင့် ရအပ်သော အခြင်းအရာ အထူးသည် ကာယဝိညတ်မည်၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ထိုဝိညတ်သည် တုန်လှုပ်သော ကိုယ်ဖြင့် မိမိအလိုကို သိစေ၏၊ ဝါ-သိစေနိုင်သောကြောင့် အခြင်းအရာ အထူးသည် ဝိညတ်မည်၏၊ အကြောင်းသော်ကား—ဝိညတ်-ဟု ဆိုအပ်သော အခြင်းအရာ အထူးမှ ကင်းကုန်သော သစ်ပင်လှုပ်ခြင်း အစရှိသည်တို့၌ ဤသစ်ပင်သည် ဤအမှုကို ငါ့ကိုပြုစေ၏-ဟု အလိုကို သိခြင်းကို မယူအပ်၊ ထို့ကြောင့် တုန်လှုပ်သော ကိုယ်ဖြင့်သာ အလိုကို သိစေ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆက်၍ဆိုဦးအံ့— လက်ကိုလှုပ်ခြင်းစသည်တို့၌ လက်ခြေလှုပ်ပုံ အဓိပ္ပါယ်သာလျှင် တုန်လှုပ်သောကိုယ်ဖြင့် အလိုကိုသိစေခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော တတိယ မနောဒွါရိကဇော၏ အခြားမဲ့ဖြစ်သော&lt;hr&gt; ၁-လှုပ်သောကိုယ်ဖြင့် မိမိအလိုကို သူတပါးတို့အား သိစေတတ်, မိမိအလိုကို သူတပါးတို့သည် သိအပ်သောကြောင့် ကာယဝိညတ် မည်၏။&lt;br&gt;၂-သဝိညာဏကသဒ္ဒ-ဟု ဆိုအပ်သော အသံဖြင့် မိမိ၏ အလိုကို သူတပါးတို့အား သိစေတတ်, မိမိ၏အလိုကို သူတပါးတို့သည် သိအပ်သောကြောင့် ဝစီဝိညတ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကာလ၌ အထူးကို မသိကုန်သော စတုတ္ထ မနောဒွါရိကဇောတို့ဖြင့် ယူအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် မိမိကိုလည်း ကိုယ်ဖြင့် သိစေအပ်၏။ ဝိညတ်၏ အစွမ်းဖြင့် လက်ကိုလှုပ်ခြင်း အစရှိသည်တို့သည် အဘယ်သို့ ဖြစ်ကုန်သနည်း-ဟူသော ဤအမေးသည် ဖြစ်ခဲ့သော် အဖြေကို ဖြေဆိုပေအံ့- တခုသော အာဝဇ္ဇန်းရှိသော ဝီထိ၌ ၇-ကြိမ်သော ဇောတို့တွင် သတ္တမဇောကြောင့် ဖြစ်သော ဝါယောဓာတ်သည် ဝိညတ်-ဟု ဆိုအပ်သော အခြင်းအရာ အထူးနှင့်တကွ သာလျှင် ဖြစ်၍ ပဌမဇော အစရှိသော ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ဝါယောဓာတ်တို့မှ ရအပ်ပြီးသော ထောက်ပံ့နိုင်စေခြင်း ရှိသည်ဖြစ်၍ အရပ်တပါးသို့ရောက်ခြင်း၏ အကြောင်းအဖြစ်ဖြင့် စိတ္တဇရုပ်ကိုလှုပ်စေ၏၊ ရှေးပဌမဇော အစရှိသည်တို့ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ဝါယောဓာတ်တို့သည်ကား ခိုင်စေခြင်း, ကောင်းစွာတည်စေခြင်းကိုသာ ကောင်းစွာပြုတတ်ကုန်သည် ဖြစ်၍ ထိုသတ္တမဇောကြောင့် ဖြစ်သော ဝါယောဓာတ်အား ကျေးဇူးပြုခြင်းငှါ ဖြစ်ကုန်၏၊ ယင်းစကား ထင်ရှားအောင် ပြဦးအံ့– ခုနစ်စုံကုန်သော ထမ်းပိုးတို့ဖြင့် ငင်အပ်သောလှည်း၌ သတ္တမထမ်းပိုး၌ ယှဉ်ကုန်သော နွားတို့သည် အောက်၌ ခြောက်စုံကုန်သော ထမ်းပိုးတို့၌ ယှဉ်အပ်ကုန်သော နွားတို့မှ ရအပ်သော အထောက်အပံ့ ရှိကုန်သည်ဖြစ်၍ လှည်းကို လှုပ်စေကုန်၏၊ ပဌမထမ်းပိုး အစရှိသည်တို့၌ ယှဉ်အပ်ကုန်သော နွားတို့သည်ကား ခိုင်စေခြင်း, ကောင်းစွာတည်စေခြင်းကို သာလျှင် ပြီးစေကုန်သည် ဖြစ်၍ ထိုသတ္တမထမ်းပိုး၌ ယှဉ်အပ်ကုန်သော နွားတို့အား ကျေးဇူးပြုခြင်းငှါ ဖြစ်ကုန်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ၇-ကြိမ်မြောက်သော ဇောလျှင် ဖြစ်ကြောင်းရှိသော ဝါယောဓာတ်အား ကျေးဇူးပြုခြင်းငှါ ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤဥပမာနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကို မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤ “စလတိ” ဟူသော ပုဒ်၌ အရပ်တပါးသို့ ရောက်ခြင်းသည် သာလျှင် လှုပ်ခြင်းမည်၏၊ စိတ္တဇရုပ်တို့၏ ဖြစ်ရာ အရပ်မှ ပြောင်းခြင်းသည် လှုပ်ခြင်းမမည်၊ အဘယ့်ကြောင့်နည်း-ဟူမူ၊ ဖြစ်ရာအရပ်မှ ဆံမျှင်ဖျားမျှလည်း ပရမတ္ထတရားတို့၏ ပြောင်းခြင်းမရှိခြင်းကြောင့် အရပ်တပါးသို့ ရောက်ခြင်းသည်သာလျှင် လှုပ်ခြင်းမည်၏၊ ဤဆိုအပ်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သည်မှ တပါး ပရမတ္ထတရားတို့၏ ပြောင်းရွှေ့ခြင်း ဖြစ်၏ ဟူသော အနက်ကို ယူအပ်သည်ရှိသော် ထိုပရမတ္ထတရားတို့၏ ဗျာပါရမရှိသည်အဖြစ်သည်၎င်း၊ ခဏနှင့် ယှဉ်သည်အဖြစ်သည်၎င်း မဖြစ်ရာ၊ အကြင်အခြင်းအရာအားဖြင့် မိမိနှင့် တကွဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့သည် အောက်၌ ဖြစ်သော ဇောတို့ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့၏တည်ရာ အရပ်မှ တပါးသော အရပ်၌ ဖြစ်ကုန်၏၊ ထိုသို့သော အခြင်းအရာအားဖြင့် ထိုအောက်အောက်၌ ဖြစ်ကုန်သော ဇောတို့ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့နှင့်တကွ ထိုအရပ်တပါး၌ ဖြစ်ခြင်းသည်လျှင် &lt;b&gt;ဒေသန္တရုပ္ပတ္တိဟေတုဘာဝ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဝါ-ရှေးရှေးသော ရုပ်တို့၏ ဖြစ်ရာမှ တပါးသော အရပ်၌ နောက်နောက်သော ရုပ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းမည်၏၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤစတုသမုဋ္ဌာနိက ရုပ်တို့တွင် စိတ္တဇရုပ်သည် လှုပ်သည်ရှိသော် ထိုစိတ္တဇရုပ်နှင့် စပ်ခြင်းကြောင့် ဤမှတပါးသော သုံးပါးသော အကြောင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်သည်လည်း လှုပ်၏။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူ မြစ်ရေအယဉ်၌ ထည့်အပ် ချအပ်သော ခြောက်သော နွားချေးကဲ့သို့တည်း။ ထိုသတ္တမဇောကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ဝါယောဓာတ်နှင့်အတူ သဟဇာတ်ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့ကို လှုပ်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်ကုန်သော်လည်း ပဌမဇော အစရှိသည်တို့ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ဝါယောဓာတ်တို့သည် ဝိညတ်-ဟု ဆိုအပ်သော ထူးသော အခြင်းအရာနှင့် တကွဖြစ်ကုန်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် တကွဖြစ်ကုန်သနည်း ဆိုသော် အကြင်အရပ်အဘို့ဖြင့် ဤသူသည် ရှေ့သို့တက်ခြင်း အစရှိသည်တို့ကို ဖြစ်စေခြင်းငှါ အလိုရှိ၏၊ ထိုအရပ်သို့ ရွှေ့ရှုသည်၏ အဖြစ်အားဖြင့် အခြင်းအရာ အထူးဖြစ်သင့်ခြင်းကြောင့်တည်း၊ ထို့ကြောင့် မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၏လည်း ဝိညတ်ကို ဖြစ်စေသည်၏အဖြစ်ကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည်ပင် ဆိုတော်မူလတံ့။ ။&lt;h3&gt;ဝစီဝိညတ်ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;နှုတ်မြွက်ခြင်းကို ပြုတတ်သော စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ပထဝီဓာတ်၏ အက္ခရာတို့၏ ဖြစ်ရာ ဌာန်အရပ်တို့၌ ဖြစ်ကုန်သော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကမ္မဇရုပ်တို့နှင့် တကွ ထိခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော တခုသော အခြင်းအရာအထူးသည် ဝစီဝိညတ်မည်၏၊ ဤဝစီဝိညတ်၌ အကြင်စကားကို ဆိုသင့်၏၊ ထိုစကားကို ကာယဝိညတ်၌ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းအတိုင်းသာ မှတ်အပ်၏၊ ဤဆိုလတံ့သည်ကား အထူးတည်း၊ ထိုကာယဝိညတ်၌ တုန်လှုပ်သော ကိုယ်ဖြင့် အလိုကို သိစေခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော တတိယ မနောဒွါရိကဇော၏ အခြားမဲ့၌-ဟု ဆိုအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ဤဝစီဝိညတ်၌ ကြားအပ်သော အသံဖြင့် အလိုကို သိစေခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော တတိယ မနောဒွါရိကဇော၏ အခြားမဲ့၌-ဟု စပ်ယှဉ်စေအပ်၏၊ ဤဝစီဝိညတ်၌ ကောင်းစွာခိုင်စေခြင်း အစရှိသည်တို့၏ မရှိခြင်းကြောင့် သတ္တမဇောကြောင့်ဖြစ်သော ဤသို့ အစရှိသောနည်းကို မရအပ်၊ အဘယ့်ကြောင့် မရအပ်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ စိတ္တဇပထဝီဓာတ်၏ ကမ္မဇပထဝီဓာတ်နှင့် ထိခိုက်သည်နှင့် တပြိုင်နက်သာလျှင် အသံဖြစ်၏၊ စိတ္တဇပထဝီဓာတ်နှင့် ကမ္မဇပထဝီဓာတ်တို့၏ ထိခိုက်ခြင်းကိုလည်း ပဌမဇော အစရှိသည်တို့၌ ရအပ်သည်သာတည်း၊ ထို့ကြောင့် ကောင်းစွာခိုင်စေခြင်း အစရှိသည်တို့၏ မရှိခြင်းဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။ဝစီဝိညတ်၌ ကာယဝိညတ်ကဲ့သို့ ဇောအဆင့်ဆင့် ထောက်ပံ့ခိုင်စေခြင်း မရှိဘဲ ဖြစ်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၏ လှုပ်သောကိုယ်၊ နှုတ်မြွက်သော အသံတို့၌ တော၌ စိုက်ထောင်၍ ထားအပ်သော နွားဦးခေါင်း ထန်းရွက်အစရှိသည်၌ တည်သော အဆင်းတို့ကိုမြင်၍ ထိုမြင်ပြီးသည်၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သော မသိအပ်သော အနက်ထူးရှိသော စတုတ္ထ မနောဒွါရဝီထိဖြင့် နွားဦးခေါင်း အစရှိသည်တို့၏ ရေနှင့်တကွ ဖြစ်လေ့ရှိသည် အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အပြားရှိသော အမှတ်အသားကို သိ၍ ရေကိုခပ်ယူခြင်း ဖြစ်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ လှုပ်သောကိုယ်, နှုတ်မြွက်သော အသံတို့ကို ယူ၍ ထိုယူသည်၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သော မသိအပ်သော အနက်ထူးရှိသော ရှေးအဘို့၌ ပြီးစေအပ်သော အမှတ်-ဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်းရှိသော စတုတ္ထ မနောဒွါရဝီထိဖြင့် အလိုနှင့် တကွ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အခြင်းအရာ အထူးကို ယူခြင်းသည်ဖြစ်၏၊ ဤဥပမာသည် ကာယဝိညတ်, ဝစီဝိညတ် နှစ်ပါးတို့နှင့် ဆက်ဆံသော ဥပမာတည်း။&lt;h3&gt;ဝိကာရရုပ် ၅-ပါး&lt;/h3&gt;၁၂။ ။ &lt;b&gt;လဟုတာ, မုဒုတာ, ကမ္မညတာ, ဝိညတ္တိဒွယံ ဝိကာရရူပံ နာမ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;နိပ္ဖန္နရုပ် ၁၈-ပါး၏ ပေါ့သောအဖြစ်သည်၎င်း၊ နူးညံ့သော အဖြစ်သည်၎င်း၊ အမှု၌ကောင်းသော အဖြစ်သည်၎င်း၊ ဝိညတ်ရုပ် နှစ်ပါးသည်၎င်း ဝိကာရရုပ် မည်၏။&lt;h3&gt;ဝိကာရရုပ် ၅-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၂။ ။နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ပေါ့သည်အဖြစ်သည် &lt;b&gt;လဟုတာ&lt;/b&gt; မည်၏။ နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ နူးညံ့သည်အဖြစ်သည် &lt;b&gt;မုဒုတာ&lt;/b&gt; မည်၏။ နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ အမှု၌ ကောင်းသည်အဖြစ်သည် &lt;b&gt;ကမ္မညတာ&lt;/b&gt; မည်၏။ အနာမရှိသော သူ၏ ကိုယ်၏ ပေါ့သည်အဖြစ်ကဲ့သို့ နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ပေါ့သည်အဖြစ်သည်၎င်း၊ ကောင်းစွာထက်၍ ညက်စွာနယ်ပြီးသော သားရေ၏ နူးညံ့သည်အဖြစ်ကဲ့သို့ နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ နူးညံ့သည်အဖြစ်သည်၎င်း၊ ဦးသစ်စဖြစ်သော ရွှေ၏ တန်းဆာအထူးကို ပြုခြင်းအား လျောက်ပတ်သည်အဖြစ်ကဲ့သို့ နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ကိုယ်ဖြင့် ပြုအပ်ကုန်သော အမှုတို့အား လျောက်ပတ်သည်အဖြစ်သည်၎င်း၊ အစဉ်အတိုင်း လဟုတာ, မုဒုတာ, ကမ္မညတာ မည်ကုန်၏-ဟု မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစကားမှန်၏၊ အချင်းချင်း မစွန့်သော်လည်း လဟုတာစသော သုံးခုအပေါင်း၏ ထိုထိုသို့သော ဖောက်ပြန်ခြင်းလျှင် အလွန်ရှိသော&lt;hr&gt; ၁-နိပ္ပန္နရုပ်တို့၏ ပေါ့သောအဖြစ်သည် ရူပလဟုတာ-မည်၏။&lt;br&gt;၂-နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ နူးနူးညံ့ညံ့ဖြစ်သော အမူအရာသည် ရူပမုဒုတာ မည်၏။&lt;br&gt;၃-အမှုအမျိုးမျိုး၌ ကောင်းသော, သင့်လျော်သည်၏ ဖြစ်ကြောင်း သဘောသည် ရူပကမ္မညတာ မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	နိပ္ဖန္နရုပ်ဖြင့် ထူးသည်အဖြစ်ကို ဆိုအပ်၏၊ ယင်းထူးပုံကို အကျယ်အဖွင့်ပြဦးအံ့— နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ လေးသည်၏အဖြစ်ကို ပြုတတ်သော ဓာတ်ချောက်ချားခြင်း၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ပစ္စည်းကြောင့် ဖြစ်သော နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ဖောက်ပြန်ခြင်းသည် လဟုတာ မည်၏၊ နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ခက်တရော်ရှိသည်အဖြစ်ကို ပြုတတ်သော ဓာတ်ချောက်ချားခြင်း၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ပစ္စည်းကြောင့် ဖြစ်သော နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ဖောက်ပြန်ခြင်းသည် မုဒုတာ မည်၏၊ ကိုယ်ဖြင့်ပြုအပ်ကုန်သော အမှုတို့အား မလျောက်ပတ်သည်အဖြစ်ကို ပြုတတ်သော ဓာတ်ချောက်ချားခြင်း၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သော ရုပ်၏ ဖောက်ပြန်ခြင်းသည် ကမ္မညတာ မည်၏။&lt;h3&gt;လက္ခဏရုပ် ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၁၃။ ။ &lt;b&gt;ရူပဿ ဥပစယော, သန္တိ, ဇရတာ, အနိစ္စတာ လက္ခဏရူပံ နာမ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;စက္ခုစသော ရုပ်၏ ဖြစ်ဆဲသည်၎င်း၊ ဖြစ်စဉ်သည်၎င်း၊ ရင့်သော အဖြစ်သည်၎င်း၊ ပျက်သော အဖြစ်သည်၎င်း လက္ခဏရုပ် မည်၏။&lt;h3&gt;လက္ခဏရုပ် ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၃။ ။ရှေးဦးစွာ နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် &lt;b&gt;ဥပစယ&lt;/b&gt; မည်၏။ (ဥပစယတ္တံ အစရှိသော ပါဌ်တို့၌ကဲ့သို့ ဥပသဒ္ဓ၏ ရှေးဦးစွာ ဟူသော အနက်ကို ထွန်းပြတတ်သည် အဖြစ်ကြောင့် နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ရှေးဦးစွာ ဖြစ်ခြင်း ဟူသော အနက်ကို မှတ်အပ်၏၊) ပွားဆဲဖြစ်သော်သည် &lt;b&gt;သန္တတိ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ပွားဆဲဖြစ်ဆဲဟူသော သန္တတိ၏ အနက်ကို မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုဥပစယ, သန္တတိ နှစ်ပါးတို့တွင် ပဋိသန္ဓေမှစ၍ အကြင်မျှလောက် ကာလပတ်လုံး စက္ခုဒသက အစရှိသော ရုပ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်း
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သည် ရှိ၏၊ ဤအတွင်း၌ နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ဥပစယ [၁] မည်၏၊ ထိုစက္ခုဒသက အစရှိသည်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းမှ နောက်ဖြစ်သော နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် သန္တတိ မည်၏၊ မိမိတို့၏ ပစ္စည်းအားလျော်စွာ တခဏမျှ တည်ခြင်း အလေ့ရှိသော ရုပ်တို့၏ ဘင်သို့ ရှေးရှုဖြစ်ခြင်း အစွမ်းအားဖြင့် ဆွေးမြေ့ခြင်းသည် &lt;b&gt;ဇရာ&lt;/b&gt; [၃] မည်၏။ ထိုဇရာသည်ပင်လျှင် ဇရတာ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကြင်သဘောကို မြဲသည်အဖြစ်အားဖြင့် ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် မသိအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အနိစ္စ&lt;/b&gt; [၄] မည်၏၊ ထိုအနိစ္စဖြစ်သော တရားအပေါင်း၏ အဖြစ်သည် အနိစ္စတာ မည်၏၊ ရုပ်တို့၏ အလုံးစုံပျက်စီးခြင်းကို အနိစ္စာ-ဟု ရအပ်မှတ်အပ်၏၊ နိပ္ဖန္နရုပ်တရားတို့၏ ထိုထိုသော ဥပါဒ်အစရှိသော အခိုက်အတန့် အစွမ်းအားဖြင့် မှတ်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် လက္ခဏရုပ် [၅] မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၄။ &lt;b&gt;ဇာတိရူပမေဝ ပနေတ္ထ ဥပစယ သန္တတိ နာမေန ပဝုစ္စတိ တိ ဧကဝိဓမ္ပိ အဋ္ဌဝီသတိ ဟောတိ သရူပဝသေန။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt; အထူးကို ဆိုဦးအံ့– လက္ခဏရုပ် လေးခုတို့တွင် ဇာတိရုပ် တခုကိုပင်လျှင် ဥပစယ, သန္တတိ ဟူသော အမည်ဖြင့် မိန့်အပ်၏။ ဤသို့ ၁၁-ပါးအပြားရှိသည်လည်းဖြစ်သော ထိုရုပ်သည် သရုပ်၏ အစွမ်းဖြင့် ၂၈-ပါး အပြားရှိ၏။&lt;hr&gt; ၁-ပဋိသန္ဓေ၏ ဥပါဒ်ခဏမှစ၍ ဇိဝှါဒသက ဖြစ်သည်တိုင်အောင် ဤအတွင်း၌ နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ဥပစယ မည်၏။&lt;br&gt;၂-ထိုဇိဝှါဒသက၏ နောက်၌ ရုပ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် သန္တတိ မည်၏။&lt;br&gt;၃-နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ချုပ်ခြင်း ဘင်သို့ ရှေးရှုသည် အဖြစ်ဖြင့် အိုခြင်း, ရင့်ခြင်းသည် ဇရာ မည်၏။&lt;br&gt;၄-နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ချုပ်ကွယ် ပျောက်ဆုံး ကုန်ခန်း ပျက်စီးခြင်းသည် အနိစ္စာ မည်၏။&lt;br&gt;၅-နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်း နှင့် ပျက်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အခိုက်အတန့်၏ အစွမ်းအားဖြင့် မှတ်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် လက္ခဏရုပ် မည်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၁၄။ &lt;b&gt;ဇာတိရူပမေဝ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ပဋိသန္ဓေမှ စ၍ ရုပ်တို့၏ ခဏတိုင်း ခဏတိုင်း ဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ဇာတိဟူ၍ ဆိုအပ်သော စတုသန္တတိ ရုပ်တို့၏ ဖြစ်ဆဲဖြစ်သည်အဖြစ်ဖြင့် စတုသန္တတိရုပ်နှင့် စပ်၍ ဖြစ်ခြင်းရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ရုပ်ဟူ၍ သမုတ်အပ်သော ဇာတိရုပ်ကို သော်လျှင် ဥပစယ, သန္တတိ ဟူသော အမည်ဖြင့် ဆိုအပ်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် ဥပစယ, သန္တတိ အဖြစ်ဖြင့် ဆိုအပ်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ ရှေးဦးစွာဖြစ်ခြင်း အထက်အထက်၌ ဖြစ်ခြင်းဟု ဆိုအပ်သော အခြင်းအရာ ပြားသောကြောင့် ဝေနေယျနတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဥပစယ, သန္တတိ [၁] ဟု ခွဲ၍ မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူသောကြောင့်တည်း။ ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤ ဥပစယနှင့် သန္တတိရုပ်တို့၏ အထူးမရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ထို ဥပစယ, သန္တတိရုပ်တို့၏ အကျယ်ပြရာ နိဒ္ဒေသ၌ အနက်အားဖြင့် အပြားမရှိသည်ကို ပြခြင်းငှါ “ယော အာယတနာနံ။ ပ။ သန္တတိ” ဟူ၍ ဟောတော်မူအပ်၏၊ အနက်ကား—အကြင်အာယတနတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည်ရှိ၏၊ ထိုဖြစ်ခြင်းသည် ရုပ်၏ ဥပစယ မည်၏။ အကြင်ရုပ်၏ ဥပစယသည်ရှိ၏၊ ထိုဥပစယသည် ရုပ်၏ သန္တတိ မည်၏-ဟု ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဧကဝိဓမ္ပိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို သဘောတူပေါင်းသည် အစွမ်းဖြင့် ၁၁-ပါး အပြား ရှိသော်လည်း-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၅။ &lt;b&gt;ကထံ ဘူတပ္ပသာဒဝိသယော, ဝေဘာဝ ဟဒယမ္ပိ စ။ ဇီဝိတာဟာရရူပေဟိ, အဋ္ဌာရသ တထာ။ ပရိစ္ဆေဒေါ စ ဝိညတ္တိ, ဝိကာရော လက္ခဏန္တိ စ။ အနိပ္ဖန္နာ, ဒသဉ္စေတိ, အဋ္ဌဝီသတိ ခံ ဘဝေ။ ။ အယမေတ္ထ ရူပသမုဒ္ဒသော။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-လက္ခဏရုပ်တို့သည် ၄-ပါးပြားရာ ဥပစယနှင့် သန္တတိ-ဟု ၂-ပါးသို့လည်း ဇာတိရုပ် တပါးသာ ဖြစ်၏။ သို့သော် ရှေးဦးစွာ အစ၌ဖြစ်ခြင်း, နောက်၌ဖြစ်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ဖြစ်ခြင်းအခြင်းအရာ ကွဲပြားမှုကြောင့် ဝေနေယျသတ္တဝါအားလျော်စွာသာ ဥပစယ, သန္တတိ-ဟူ၍ ၂-ပါးသို့၍ ဟောတော်မူအပ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဘယ်သို့ ဖြစ်သနည်းဟူမူကား- ဘူတရုပ် ၄-ခု, ပသာဒရုပ် ၅-ခု, ဝိသယရုပ် ၇-ခုတို့၎င်း၊ ဘာဝရုပ် ၂-ခု၎င်း၊ ဟဒယရုပ်၎င်း၊ ဤသို့ ဇီဝိတရုပ်, အာဟာရရုပ် တို့နှင့် တကွ ၁၈-ပါး အပြား ရှိသော နိပ္ဖန္နရုပ်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုမှတပါး ပရိစ္ဆေဒရုပ်၎င်း၊ ဝိညတ်ရုပ် ၂-ခု၎င်း၊ ဝိကာရရုပ် ၅-ခု၎င်း၊ လက္ခဏရုပ် ၄-ခု၎င်း၊ ဤသို့ ဆယ်ပါးကုန်သော အနိပ္ဖန္နရုပ်တို့၎င်း၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် ၂၈-ပါး အပြားရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသို့ ဆိုအပ်ပြီးသည်ကား ဤရူပသင်္ဂဟ၌ ရုပ်တို့ကို အကျဉ်းပြကြောင်း ဖြစ်သော နည်းတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရူပသမုဒ္ဒေသပြီး၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၅။ ။ လေးပါးကုန်သော မဟာဘုတ်တို့၎င်း၊ ငါးပါးကုန်သော ပသာဒရုပ်တို့၎င်း၊ လေးပါးကုန်သော ဝိသယရုပ်တို့၎င်း၊ နှစ်ပါးသော ဘာဝရုပ်၎င်း၊ ဟဒယရုပ်၎င်း၊ ဤသို့ နှစ်ပါးကုန်သော ဇီဝိတရုပ် အာဟာရရုပ်တို့နှင့် တကွ ၁၈-ပါး အပြား ရှိသော ဤနိပ္ဖန္နရုပ် [၁] ၎င်း၊ ထိုမှတပါး ပရိစ္ဆေဒရုပ်၎င်း၊ နှစ်ပါးအပြားရှိသော ဝိညတ်ရုပ်၎င်း၊ သုံးပါးအပြား ရှိသော ဝိကာရရုပ်၎င်း၊ လေးပါးအပြားရှိသော လက္ခဏရုပ်၎င်း၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် နိပ္ဖန္နရုပ်တို့ကို ပိုင်းခြားခြင်း ဖောက်ပြန်ခြင်း အစရှိသော သဘောကို ကင်း၍ အသီးအခြား အကြောင်းတို့သည် မပြီးစေအပ်သည် အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အနိပ္ဖန္န&lt;/b&gt; [၂] အမည်ရှိကုန်သော ဤဆယ်ပါးသောရုပ်တို့၎င်း၊ ဤသို့ အပြားအားဖြင့် ၂၈-ပါး အပြားရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရူပသမုဒ္ဒေသအဖွင့် ပြီး၏။&lt;hr&gt; ၁-ဘူတရုပ် ၄-ခု, ပသာဒရုပ် ၅-ခု, ဝိသယရုပ် ၇-ခု, ဘာဝရုပ် ၂-ခု, ဟဒယရုပ် ၁-ခု, ဇီဝိတရုပ် ၁-ခု, အာဟာရရုပ် ၁-ခု၍ ၁၈-ပါးသော ရုပ်တို့သည် ကံ, စိတ်, ဥတု, အာဟာရ အကြောင်းတရား လေးပါးတို့သည် ပြီးစေအပ်သောကြောင့် နိပ္ဖန္နရုပ် မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;၂-ပရိစ္ဆေဒရုပ် ၁-ခု, ဝိညတ်ရုပ် ၂-ခု, ဝိကာရရုပ် ၅-ခု, လက္ခဏရုပ် ၄-ခု, ဤ ၁၀-ပါးသော ရုပ်တို့သည် ယင်းအကြောင်းတရားလေးပါးတို့သည် မဖြစ်စေအပ် မပြီးစေအပ်သောကြောင့် အနိပ္ဖန္နရုပ် မည်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ရူပဝိဘာဂ&lt;/h3&gt;၁၆။ &lt;b&gt;သဗ္ဗဉ္စ ပနေတံ ရူပံ အဟေတုကံ, သပ္ပစ္စယံ, သာသဝံ, သင်္ခတံ, လောကိယံ, ကာမာဝစရံ, အနာရမ္မဏံ, အပ္ပဟာတဗ္ဗမေဝါတိ ကေဝိဓမ္ပိ အဇ္ဈတ္တိက ဗာဟိရာဒိဝသေန ဗဟုဘေဒံ ဂစ္ဆတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ရူပသမုဒ္ဒေသမှတပါး ရူပဝိဘာဂကို ဆိုဦးအံ့— အလုံးစုံသောလျှင် ဖြစ်သော ထိုရုပ်သည် အလောဘ အစရှိသော သမ္ပယုတ်ဟိတ် မရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အဟေတုက&lt;/b&gt; လည်း မည်၏၊ ကံ, စိတ်, ဥတု, အာဟာရ တည်းဟူသော အကြောင်းတရား လေးပါးတို့နှင့် တကွဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သပ္ပစ္စယ&lt;/b&gt; လည်း မည်၏၊ အာသဝေါတရားလေးပါးတို့၏ အာရုံဖြစ်ခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;သာသဝ&lt;/b&gt; လည်း မည်၏။ ကံ, စိတ်, ဥတု, အာဟာရ တည်းဟူသော အကြောင်းတရား လေးပါးတို့သည် ပေါင်း၍ ပြုပြင်အပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သင်္ခတ&lt;/b&gt; လည်း မည်၏၊ ဥပါဒါန်၏ အာရုံဖြစ်သော သင်္ခါရလောက၌ အကျိုးဝင်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;လောကိယ&lt;/b&gt; လည်း မည်၏၊ ကာမတဏှာ၏ ကျင်လည်ရာဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ကာမာဝစရ&lt;/b&gt; လည်း မည်၏၊ အာရုံကို မယူတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အနာရမ္မဏ&lt;/b&gt; လည်း မည်၏၊ တဒင်္ဂပဟာန်, ဝိက္ခမ္ဘနပဟာန်, သမုစ္ဆေဒပဟာန်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် မပယ်အပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အပ္ပဟာတဗ္ဗ&lt;/b&gt; လည်း မည်၏၊ ဤသို့ တခုသော အဘို့ရှိသည်လည်း ဖြစ်သော ရုပ်သည် အဇ္ဈတ္တိက, ဗာဟိရ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် များသောအားဖြင့် ပြားခြင်းသို့ ရောက်၏၊ ဝါ-များသော အပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;ရူပဝိဘာဂ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၆။ ။ ယခုအခါ၌ အကြင်အကြင် အကျဉ်းပြအပ်ပြီးသော ရုပ်တို့၏ ဧကဝိဓ အစရှိသော နည်းကိုပြခြင်း (၄) “သဗ္ဗဥပနေတံ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူအပ်၏၊ ယှဉ်သော အလောဘ စသော ဟိတ်၏ မရှိခြင်းကြောင့် အဟေတုက မည်၏။&lt;hr&gt; ၁-ဤအလုံးစုံသော ရုပ်တရားသည် သမ္ပယုတ် ဖြစ်သော အလောဘ စသော ဟိတ် မရှိသောကြောင့် အဟေတုက မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မိမိတို့၏ သဘောအားလျော်စွာ ပစ္စည်းရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သပ္ပစ္စယ&lt;/b&gt; [၁] မည်၏၊ မိမိကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်ကုန်သော ကာမာသဝ စသည်တို့နှင့် တကွဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သာသဝ&lt;/b&gt; [၂] မည်၏၊ ကံ, စိတ်, ဥတု, အာဟာရ တည်းဟူသော အကြောင်းတရားတို့သည် စီရင်အပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သင်္ခတ&lt;/b&gt; [၃] မည်၏၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ-ဟု ဆိုအပ်သော လောက၌ ယှဉ်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;လောကိယ&lt;/b&gt; [၄] မည်၏၊ ကာမတဏှာ၏ ကျင်လည်ရာ ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ကာမာဝစရ&lt;/b&gt; [၅] မည်၏၊ နာမ်တရားတို့၏ အာရုံယူခြင်းသည် ဖြစ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ တစုံတခုသော အာရုံကို မယူခြင်းကြောင့် ထို၂၈-ပါးသော ရုပ်အား အာရုံမရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အနာရမ္မဏ&lt;/b&gt; [၆] မည်၏၊ တဒင်္ဂပဟာန် အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် ပယ်အပ်သည်၏အဖြစ် မရှိခြင်းကြောင့်၊ ဝါ-မပယ်အပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အပ္ပဟာတဗ္ဗ&lt;/b&gt; [၇] မည်၏၊ ဣတိသဒ္ဓါသည် ပကာရအနက်ရှိ၏၊ ထို ဣတိသဒ္ဓါဖြင့် “အဗျာကတံ” ဤသို့ အစရှိသော အလုံးစုံသော ဧကဝိနည်းကို ပေါင်းယူရေတွက်၏။&lt;h3&gt;အဇ္ဈတ္တိက ဗာဟိရရုပ်&lt;/h3&gt;၁၇။ ။ &lt;b&gt;ကထံ ပသာဒသင်္ခတံ ပဉ္စဝိဓမ္ပိ အဇ္ဈတ္တိကရူပံ နာမ။ ဣတရံ ဗာဟိရရူပံ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-အကြင်အကြင် မိမိ၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ကံ, စိတ်, ဥတု, အာဟာရတည်းဟူသော အကြောင်း ရှိသောကြောင့် သပ္ပစ္စယ မည်၏။&lt;br&gt;၂-မိမိကို အာရုံ ပြု၍ ဖြစ်ကုန်သော ကာမာသဝ စသည်တို့နှင့် တကွဖြစ်သောကြောင့် သာသဝ မည်၏။&lt;br&gt;၃-ကံ, စိတ်, ဥတု, အာဟာရတည်းဟူသော အကြောင်းတရား လေးပါးတို့သည် ပြုပြင် စီရင်အပ်သောကြောင့် သင်္ခတ မည်၏။&lt;br&gt;၄-ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ-ဟု ဆိုအပ်သော လောက၌ ယှဉ်သောကြောင့် လောကိယ မည်၏။&lt;br&gt;၅-ကာမတဏှာ၏ ကျက်စားရာ ဖြစ်သောကြောင့် ကာမာဝစရ မည်၏။&lt;br&gt;၆-နာမ်တရားတို့ကဲ့သို့ တစုံတခုသော အာရုံကို မယူတတ်သောကြောင့် အနာရမ္မဏ မည်၏။&lt;br&gt;၇-တဒင်္ဂပဟာန် စသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် မပယ်အပ်သောကြောင့် အပ္ပဟာတဗ္ဗ မည်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဘယ်သို့ ရောက်သနည်း-ဟူမူ၊ ပသာဒရုပ်-ဟု ဆိုအပ်သော ငါးပါးအပြားရှိသော ရုပ်သည် အဇ္ဈတ္တိကရုပ် မည်၏၊ ဤမှတပါးသော ၂၃-ပါးသော ရုပ်သည် ဗာဟိရရုပ် မည်၏။&lt;h3&gt;အဇ္ဈတ္တိက ဗာဟိရရုပ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၇။ ။အတ္တဘော-ဟု ဆိုအပ်သော ခန္ဓာပဉ္စကကို စွဲ၍ ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အဇ္ဈတ္တိကရုပ်&lt;/b&gt; [၁] မည်၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ တပါးလည်းဖြစ်ကုန်သော အတ္တဘောကိုစွဲ၍ ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့သည် အကယ်၍ကား ရှိကုန်၏၊ ထိုသို့ ရှိကုန်သော်လည်း အထင်ရုဋီ၏ အစွမ်းဖြင့် စက္ခုပသာဒ အစရှိသော ရုပ်ငါးခုအပေါင်းသည် သာလျှင် အဇ္ဈတ္တိက မည်၏၊ တနည်းကား—ငါတို့သည် အကယ်၍ မရှိကုန်အံ့၊ သင်အတ္တဘောသည် ထင်းတုံးနှင့် တူသည်ဖြစ်လတံ့-ဟု ဆိုကုန်သကဲ့သို့ အတ္တဘောအား အလွန်အမင်း ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် စက္ခု အစရှိသည်တို့သည် သာလျှင် အထူးအားဖြင့် အဇ္ဈတ္တိက မည်ကုန်၏၊ တနည်းကား—စက္ခု အစရှိသော ရုပ်ငါးခုအပေါင်းသည် အတ္တ-ဟု ဆိုအပ်သော ပဉ္စဒွါရိကစိတ်ကို စွဲ၍ ထိုပဉ္စဒွါရိကစိတ်၏ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်းအဖြစ်ဖြင့် ဖြစ်တတ်သောကြောင့် အဇ္ဈတ္တ-မည်၏၊ ထိုအဇ္ဈတ္တသည်သာလျှင် အဇ္ဈတ္တိက-မည်၏၊ ထိုအဇ္ဈတ္တမှ အပ၌ ဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ပသာဒရုပ်ငါးခုမှ တပါးသော ၂၃-ပါးအပြားရှိသော ရုပ်သည် ဗာဟိရရုပ် မည်၏။&lt;h3&gt;ဝတ္ထုရုပ် အဝတ္ထုရုပ်&lt;/h3&gt;၁၈။ ။ &lt;b&gt;ပသာဒဟဒယသင်္ခတံ ဆဗ္ဗိဓမ္ပိ ဝတ္ထုရူပံ နာမ။ ဣတရံ အဝတ္ထုရူပံ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-သတ္တဝါတို့၏ ကိုယ်ဟူသော အတ္တဘောကို စွဲ၍ ဖြစ်သောကြောင့် ပသာဒရုပ် ငါးပါးသည် အဇ္ဈတ္တိကရုပ် မည်၏။ တနည်း-ခန္ဓာအတ္တဘော၌ ကျေးဇူး အထူးကြီးမားသောကြောင့် ပသာဒရုပ် ငါးပါးသည် အဇ္ဈတ္တိကရုပ် မည်၏။ တနည်း-အတ္တဟု ဆိုအပ်သော စိတ်ကိုစွဲ၍ ဖြစ်သောကြောင့် ပသာဒရုပ် ငါးပါးသည် အဇ္ဈတ္တိကရုပ် မည်၏။ ထိုမှကြွင်းသော ရုပ် ၂၃-ပါးသည် အပ၌ ဖြစ်သောကြောင့် ဗာဟိရရုပ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပသာဒရုပ်ငါးခု၊ ဟဒယရုပ်-ဟု ဆိုအပ်သော ခြောက်ပါးအပြားရှိသော ရုပ်သည် &lt;b&gt;ဝတ္ထုရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဤမှတပါးသော ၂၂-ပါးသော ရုပ်သည် &lt;b&gt;အဝတ္ထုရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဝတ္ထုရုပ် အဝတ္ထုရုပ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၈။ ။ဤဝတ္ထုရုပ် ၆-ခုမှ တပါးသော ၂၂-ပါးသော ရုပ်သည် &lt;b&gt;အဝတ္ထုရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဣန္ဒြိယရုပ်၊ အနိန္ဒြိယရုပ်&lt;/h3&gt;၂၀။ ။ &lt;b&gt;ပသာဒ, ဘာဝ, ဇီဝိတသင်္ခတံ အဋ္ဌဝိဓမ္ပိ ဣန္ဒြိယရူပံ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပသာဒရုပ်ငါးခု၊ ဘာဝရုပ်နှစ်ခု၊ ဇီဝိတရုပ်-ဟု ဆိုအပ်သော ရှစ်ပါးအပြားရှိသော ရုပ်သည် &lt;b&gt;ဣန္ဒြိယရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဤမှတပါးသော ၂၀-သော ရုပ်သည် &lt;b&gt;အနိန္ဒြိယရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဣန္ဒြိယရုပ်၊ အနိန္ဒြိယရုပ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၀။  ။ပဉ္စဝိညာဏ်တို့၌၎င်း၊ ဣတ္ထိလိင် အစရှိသည်တို့၌၎င်း၊ သဟဇာတဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့ကို စောင့်ခြင်း၌၎င်း၊ အစိုးရသည်အဖြစ်နှင့် ယှဉ်ခြင်းကြောင့် ရှစ်ပါးအပြားရှိသော ရုပ်သည်&lt;hr&gt; ၁။ ဤရုပ်ခြောက်ပါးသည် စိတ်စေတသိက်တို့၏ တည်ရာမှီရာ ဖြစ်သောကြောင့် ဝတ္ထုရုပ် မည်၏။&lt;br&gt;ပသာဒရုပ် ငါးပါးသည် ပဉ္စဒွါရဝီထိ စိတ်စေတသိက်တို့၏ ဖြစ်ရာဖြစ်သောကြောင့် ဒွါရရုပ် မည်၏။&lt;br&gt;ဝိညတ်ရုပ် ၂-ပါးကား ပါဏာတိပါတ စသော ကံတို့၏ ဖြစ်ရာဖြစ်သောကြောင့် ဒွါရရုပ် မည်၏၊ ကြွင်းသော ရုပ် ၂၁-ပါးသည် စိတ်စေတသိက်တို့၏ ဖြစ်ရာ မဟုတ်သောကြောင့် အဒွါရရုပ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ဣန္ဒြိယရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ယင်းအရ အကျယ်ချဲ့၍ ပြဦးအံ့—ငါးပါးအပြားရှိသော ပသာဒရုပ်၏ မိမိ၏ထက်ခြင်း, မထက်ခြင်း အစရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ထိုစက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့၏လည်း ထက်ခြင်း, မထက်ခြင်း အစရှိသည်အဖြစ်သို့ ရောက်စေခြင်းကြောင့် စက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့၌ အစိုးရသည်အဖြစ်သည် ဖြစ်၏။ ဘာဝရုပ်နှစ်ခုအပေါင်း၏လည်း အကြင်အကြင် မိမိတို့၏ဥစ္စာဖြစ်ကုန်သော အကြောင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော်လည်း ထိုဣတ္ထိလိင် အစရှိသည်တို့၏ များသောအားဖြင့် [?]ရှိသော သန္တာန်၌သာလျှင် ထိုထိုသို့သော ဣတ္ထိလိင် အစရှိသော အခြင်းအရာဖြင့် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဣတ္ထိလိင် အစရှိသည်တို့၌လည်း အစိုးရသည်အဖြစ်သည် ဖြစ်၏။ ဣန္ဒြိယပစ္စည်း၏ အဖြစ်ကြောင့် အစိုးရသည်အဖြစ် မဟုတ်ပေ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဇီဝိတိန္ဒြေ၏လည်း ထိုသဟဇာတဖြစ်ကုန်သော ကမ္မဇရုပ်တို့၏ အကြင်အကြင် မိမိတို့၏ဥစ္စာဖြစ်ကုန်သော တခဏမျှ တည်ခြင်း၏ ဇီဝိတိန္ဒြေနှင့် စပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် သဟဇာတ်ဖြစ်ကုန်သော ကမ္မဇရုပ်တို့ကို စောင့်ခြင်း၌ အစိုးရသည်အဖြစ်သည် ဖြစ်၏။ မိမိ-ဟု ဆိုအပ်သော ဇီဝိတိန္ဒြေသည်လည်း မိမိနှင့် ထားအပ်သော တရားနှင့် စပ်သဖြင့်သာလျှင် ဖြစ်၏။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူ၊ လှေသူကြီးသည် လှေနှင့် စပ်သဖြင့်သာလျှင် ဖြစ်သကဲ့သို့တည်း။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁။ ဤရုပ်ရှစ်ပါးသည် ပဉ္စဝိညာဏ်စိတ်တို့၌ အစိုးရသောကြောင့် &lt;b&gt;ဣန္ဒြိယရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ကြွင်းသော ရုပ် ၂၀-ကား အစိုးမရသောကြောင့် &lt;b&gt;အနိန္ဒြိယရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ဣန္ဒြိယရုပ် ၈-ပါး&lt;br&gt;(၁) စက္ခုပသာဒရုပ်သည် စက္ခုဝိညာဏ် နာမက္ခန္ဓာကို အစိုးရ၏။ &lt;br&gt;(၂) သောတပသာဒရုပ်သည် သောတဝိညာဏ်၊ &lt;br&gt;(၃) ဃာနပသာဒရုပ်သည် ဃာနဝိညာဏ်။ &lt;br&gt;(၄) ဇိဝှါပသာဒရုပ်သည် ဇိဝှါဝိညာဏ်။ &lt;br&gt;(၅) ကာယပသာဒရုပ်သည် ကာယဝိညာဏ် နာမက္ခန္ဓာကို အစိုးရ၏။ &lt;br&gt;(၆) ဣတ္ထိဘာဝရုပ်သည် ဣတ္ထိလိင်ကို အစိုးရ၏။ &lt;br&gt;(၇) ပုမ္ဘာဝရုပ်သည် ပုလ္လိင်ကို အစိုးရ၏။ &lt;br&gt;(၈) ဇီဝိတရုပ်သည် မိမိနှင့် သဟဇာတ်ဖြစ်သော ကမ္မဇရုပ်တို့ကို အစိုးရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;သြဠာရိကရုပ်၊ သုခုမရုပ်&lt;/h3&gt;၂၁။ ။ပသာဒ, ဝိသယသင်္ခတံ ဒွါဒသဝိဓမ္ပိ &lt;b&gt;သြဠာရိကရူပံ&lt;/b&gt;၊ သန္တိကေရူပံ, သပ္ပဋိဃရူပဉ္စ။ ဒူရေရံ &lt;b&gt;သုခုမရူပံ&lt;/b&gt;၊ ဒူရေရူပံ, အပ္ပဋိဃရူပဉ္စ။&lt;br&gt;ပသာဒရုပ်ငါးခု, ဝိသယရုပ် ၇-ခု-ဟု ဆိုအပ်သော ၁၂-ပါးအပြားရှိသော ရုပ်သည် &lt;b&gt;သြဠာရိကရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဝါ-ရုန့်ရင်း ကြမ်းတမ်းသော ရုပ် မည်၏၊ &lt;b&gt;သန္တိကေရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဝါ-နီးသော ရုပ် မည်၏၊ &lt;b&gt;သပ္ပဋိဃရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဝါ-ထိပါးခြင်းရှိသော ရုပ်လည်း မည်၏၊ ဤမှတပါးသော ၁၆-ခုသော ရုပ်သည် &lt;b&gt;သုခုမရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဝါ-သိမ်မွေ့သောရုပ် မည်၏၊ &lt;b&gt;ဒူရေရုပ်&lt;/b&gt; လည်းမည်၏၊ ဝါ-ဝေးသောရုပ်လည်း မည်၏၊ &lt;b&gt;အပ္ပဋိဃရုပ်&lt;/b&gt; လည်းမည်၏၊ ဝါ-ထိပါးခြင်းမရှိသောရုပ်လည်း မည်၏။&lt;h3&gt;သြဠာရိကရုပ်, သုခုမရုပ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၁။ ။အာရုံ အာရမ္မဏိက အဖြစ်သို့ ရောက်သည်အစွမ်းဖြင့် ရုန့်ရင်းသည်၏အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သြဠာရိကရုပ်&lt;/b&gt;[၁] မည်၏၊ ထိုသို့ ရုန့်ရင်းသည်၏အဖြစ်ကြောင့်သာလျှင် ထိုးထွင်း၍ သိလွယ်သည်အဖြစ်ကြောင့် နီးသောရုပ်[၂] မည်၏၊ မိမိ၏အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ မိမိ၏မှီရာဖြစ်သော မဟာဘုတ်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ ရောက်သည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော မရောက်သည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော ဝတ္ထု, အာရုံတို့၏ အကြင်ရွှေရှုတော်တည့်ကြသည်ဖြစ်သည် အကြင်အချင်းချင်း ပေါင်းဆုံမိခြင်းသည်ရှိ၏၊ ထိုရွှေရှုတော်တည့်ကြသည်အဖြစ်သည် အားရှိသောသူနှစ်ယောက်တို့၏ ထိခိုက်တိုးဝှေ့ခြင်းနှင့်တူ၏၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;ပဋိဃ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ဤရုပ် ၁၂-ပါးသည် အာရုံ အာရမ္မဏိက အဖြစ်သို့ ရောက်သည်အစွမ်းဖြင့် ရုန့်ရင်း ကြမ်းတမ်းသည် အဖြစ်ကြောင့် ဝ-ထင်မြင်လွယ်သောကြောင့် သြဠာရိကရုပ် မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ထိုသို့ ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းသည်ဖြစ်၍ ထိုးထွင်း၍ သိရန် လွယ်ကူသောကြောင့် သန္တိကေရုပ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ယင်းစကား ထင်ရှားအောင် ဖော်ပြဦးအံ့—နှစ်ယောက်ကုန်သော သူတို့၏ ထိပါးမှုဖြစ်လတ်သော် အားနည်းသောသူ၏ လှုပ်ခြင်းဖြစ်သကဲ့သို့ ဤအတူ သြဠာရိကရုပ်တို့၏ အချင်းချင်းဆိုင်မိသည်ရှိသော် နာမ်သဘောရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် အားနည်းသော ဘဝင်၏ လှုပ်ခြင်းသည် ဖြစ်၏၊ အကြင်သြဠာရိကရုပ်အား အချင်းချင်းဆိုင်မိခြင်းသည်ရှိ၏။ ထိုသြဠာရိကရုပ်သည် &lt;b&gt;သပ္ပဋိဃရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုသပ္ပဋိဃရုပ်တို့တွင် ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံသည် မိမိအစွမ်းအားဖြင့် ကာယပသာဒသို့ ရောက်၏၊ ဃာနပသာဒ, ဇိဝှါပသာဒ, ကာယပသာဒ, ဂန္ဓာရုံ, ရသာရုံတို့သည် မိမိတို့၏မှီရာပသာဒ၏ အစွမ်းဖြင့် အချင်းချင်း ရောက်ကုန်၏၊ စက္ခုပသာဒ, သောတပသာဒ, ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံတို့သည် မိမိ၏အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ မိမိတို့၏မှီရာ မဟာဘုတ်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ နှစ်ပါးသော အပြားအားဖြင့်လည်း မရောက်ကုန်၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏၊ သြဠာရိကရုပ်မှတပါးသော ၁၆-ပါးအပြားရှိသော ရုပ်သည် ရုန့်ရင်းသည်၏အဖြစ် အစရှိသော သဘောမရှိခြင်းကြောင့် ဝ-မရုန့်ရင်းသောကြောင့် &lt;b&gt;သုခုမရုပ်&lt;/b&gt;စသည် မည်၏။&lt;h3&gt;ဥပါဒိန္နရုပ်, အနုပါဒိန္နရုပ်&lt;/h3&gt;၂၂။ ။ကမ္မဇံ &lt;b&gt;ဥပါဒိန္နရူပံ&lt;/b&gt;၊ ဣတရံ &lt;b&gt;အနုပါဒိန္နရူပံ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ကမ္မဇရုပ် ၁၇-ခုသည် &lt;b&gt;ဥပါဒိန္နရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဝါ-အာရုံပြုသောအားဖြင့် တဏှာဒိဋ္ဌိတို့သည် ကပ်အပ်သော ကံသည် အကျိုး၏အဖြစ်ဖြင့် ယူအပ်သောကြောင့် ဥပါဒိန္နရုပ် မည်၏၊ ဤမှတပါးသော ၁၀-ပါးသော ရုပ်သည် &lt;b&gt;အနုပါဒိန္နရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဝါ-အာရုံပြုသောအားဖြင့် တဏှာဒိဋ္ဌိတို့သည် ကပ်အပ်သော ကံသည် အကျိုး၏အဖြစ်ဖြင့် မယူအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အနုပါဒိန္နရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;hr&gt; ၁။ အာရုံ အာရမ္မဏိကအားဖြင့် ထိပါးခြင်း, မဟာဘုတ်အချင်းချင်း ထိပါးခြင်းနှင့်တကွ ဖြစ်သောကြောင့် သပ္ပဋိဃရုပ် မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ကြွင်းသော ရုပ်သည် ဆိုအပ်ပြီးသော ထိပါးခြင်း မရှိသောကြောင့် အပ္ပဋိဃရုပ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဥပါဒိန္နရုပ်, အနုပါဒိန္နရုပ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၂။ ။ကံကြောင့်ဖြစ်သော ၁၇-ပါးအပြားရှိသော ရုပ်သည် တဏှာဒိဋ္ဌိတို့သည် ကပ်အပ်သော တေဘူမကကံသည် မိမိ၏အကျိုး၏အဖြစ်ဖြင့် ယူအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဥပါဒိန္နရုပ်&lt;/b&gt;[၁] မည်၏၊ ဤကမ္မဇရုပ် ၁၇-ပါးမှတပါးသော မယူအပ်သေးသည်ကို ယူသောနည်းဖြင့် ၁၀-ပါးအပြားရှိသော ရုပ်သည် &lt;b&gt;အနုပါဒိန္နရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;သနိဒဿနရုပ်, အနိဒဿနရုပ်&lt;/h3&gt;၂၃။ ။&lt;b&gt;ရူပါယတနံ သနိဒဿနရူပံ၊ ဣတရံ အနိဒဿနရူပံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရူပါရုံသည် &lt;b&gt;သနိဒဿနရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဝါ-မြင်ခြင်းနှင့်တကွဖြစ်သော ရုပ် မည်၏၊ ဝါ-မြင်အပ်သည်နှင့်တကွဖြစ်သော ရုပ် မည်၏၊ ဝါ-မြင်အပ်သည်အဖြစ်နှင့်တကွဖြစ်သော ရုပ် မည်၏။ ဤမှတပါးသော ၂၇-ခုသော ရုပ်သည် &lt;b&gt;အနိဒဿနရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ဝါ-မြင်ခြင်းမရှိသော ရုပ် မည်၏၊ ဝါ-မြင်အပ်သည်မရှိသော ရုပ် မည်၏၊ ဝါ-မြင်အပ်သည်အဖြစ်မရှိသော ရုပ် မည်၏။&lt;h3&gt;သနိဒဿနရုပ်, အနိဒဿနရုပ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၃။ ။ရှုအပ်သည်အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော မြင်အပ်သော သဘောနှင့်တကွဖြစ်တတ်သောကြောင့် ရူပါရုံသည် &lt;b&gt;သနိဒဿနရုပ်&lt;/b&gt;[၂] မည်၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ စက္ခုဝိညာဏ်၏အာရုံအဖြစ်ကို နိဒဿန ဟု ဆိုအပ်၏၊ ထိုရှုအပ်သော သဘော၏ ရူပါရုံမှတပါး မရှိသည်အဖြစ်သည် မရှိသော်လည်း ရူပါရုံမှတပါးကုန်သော တရားတို့မှ ထိုရူပါရုံကို အထူးပြုခြင်းငှါ တပါးကိုကဲ့သို့ ပြု၍ ဆိုသင့်၏၊ ဤသို့—&lt;hr&gt; ၁။ တဏှာ ဒိဋ္ဌိတို့သည် ကပ်အပ်သော ကံသည် အကျိုး၏အဖြစ်ဖြင့် ယူအပ်သောကြောင့် ကမ္မဇရုပ်သည် ဥပါဒိန္နရုပ် မည်၏။&lt;br&gt;၂။ မြင်ခြင်းနှင့်တကွဖြစ်သောကြောင့် ကြည့်၍မြင်ကောင်းသောကြောင့် ရူပါရုံသည် သနိဒဿနရုပ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	နှလုံးပြု၍ “သဟနိဒဿနေန သနိဒဿန” ဟု ဆိုအပ်၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ဓမ္မ၏အဖြစ်ဖြင့် တူသည်၏အဖြစ်ကြောင့် မတူကုန်သော်လည်း တူကုန်သကဲ့သို့ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့၌ ထူးသည်အဖြစ်ကို ပြုတတ်သော အကြင်ရှုအပ်သော သဘောအထူးသည်ရှိ၏၊ ထိုအထူးကို တပါးကဲ့သို့ ပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်းငှါ သင့်၏၊ ထိုသို့ခေါ်ဝေါ်ရခြင်းအကျိုးကား—ဤသို့ တပါးကိုကဲ့သို့ ပြု၍ ခေါ်ဝေါ်အပ်သည်ရှိသော် အနက်အထူးကို သိစေခြင်းသည် ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;ဂေါစရဂ္ဂါဟိကရုပ်, အဂေါစရဂ္ဂါဟိကရုပ်&lt;/h3&gt;၂၄။ ။&lt;b&gt;စက္ခုသေတံ အသမ္ပတ္တဝသေန ဃာနာဒိတ္တယံ သမ္ပတ္တဝသေနာတိ ပဉ္စဝိဓမ္ပိ ဂေါစရဂ္ဂါဟိကရူပံ၊ ဣတရံ အဂေါစရဂ္ဂါဟိကရူပံ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;စက္ခုစသော ရုပ် ၂-ခုတို့၏ အပေါင်းသည် မရောက်သည်အစွမ်းဖြင့်, ဃာနစသော ရုပ် ၃-ပါး အပေါင်းသည် ရောက်သည်အစွမ်းဖြင့်, ဤငါးပါးအပြားရှိသော ရုပ်သည် အာရုံကိုယူတတ်သော ရုပ် မည်၏၊ ဤမှတပါးသော ၂၃-ပါးသော ရုပ်သည် အာရုံကိုမယူတတ်သော ရုပ် မည်၏။&lt;h3&gt;ဂေါစရဂ္ဂါဟိကရုပ်, အဂေါစရဂ္ဂါဟိကရုပ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၄။ ။အသမ္ပတ္တဝသေန-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို မိမိသို့မရောက်သော အာရုံ၏အစွမ်းဖြင့်၊ တနည်းကား—မိမိသည် အာရုံရှိရာအရပ်သို့ မရောက်သည်အစွမ်းဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ ထိုစကားမှန်၏၊ စက္ခုသောတရှိသို့ အဆင်း အသံတို့ မရောက်အပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ အာရုံကိုယူကုန်၏၊ တနည်းကား—မိမိတို့မူလည်း ထိုရူပါရုံတို့သို့ မရောက်ကုန်သည်ဖြစ်၍ အာရုံကိုယူကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် စက္ခုသောတံ။ ပ။ သဒ္ဒါယတနံ-ဟူသော ဤစကားကို ဆိုအပ်၏။ အနက်ကား—ထိုပဉ္စဝတ္ထုတို့တွင် စက္ခုနှင့် သောတသည်ကား
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တိမ်တိုက် အစရှိသည်တို့၏အတွင်း၌ရှိသော အာရုံ၏ လွန်ပြီးသော အာရုံ၌ ထိုစက္ခုသောတ၏ စက္ခုဝိညာဏ်, သောတဝိညာဏ်ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် မရောက်သော အာရုံကို ယူတတ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့ကြောင့်သာလျှင် စက္ခုပသာဒသည် ဝေးသောအရပ်၌တည်သော ဖလ်, တိမ်တိုက် အစရှိသည်တို့၏အတွင်း၌ တည်သော ရူပါရုံကို၎င်း၊ ကြီးစွာသောတောင် အစရှိသည်တို့၏၎င်း၊ အဆင်းကို၎င်း၊ စက္ခုဝိညာဏ်၏မှီရာဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့် မြင်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကောင်းကင် အစရှိသည်၌ ဖြစ်သော သဒ္ဒါရုံသည်၎င်း၊ ရေအိုင်တို့၏အတွင်း၌ တည်သော အသံသည်၎င်း၊ ခေါင်းလောင်း အစရှိသည်တို့၏ ပြင်းသော အသံသည်၎င်း၊ သောတပသာဒ၏ အာရုံဖြစ်၏၊ ထိုစက္ခုသောတသည် အာရုံရှိရာသို့ ရောက်၍ ထိုရူပါရုံ သဒ္ဒါရုံကိုယူ၏-ဟု တစုံတယောက်သော စောဒကဆရာသည် အကယ်၍ဆိုငြားအံ့၊ ဤသို့ဆိုသည်ရှိသော် ဒိဗ္ဗစက္ခု, ဒိဗ္ဗသောတ အဘိညာဏ်နှင့်ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ ဒိဗ္ဗစက္ခု, ဒိဗ္ဗသောတ အဘိညာဏ်-ဟု ဆိုအပ်သော အဓိဋ္ဌာန်ကို ပြီးစေခြင်းရှိသော်လည်း ထိုအဘိညာဏ်နှင့်ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ ထိုသို့အဓိဋ္ဌာန်အပ်သော အဝေး၌တည်သော သိမ်မွေ့သော ရူပါရုံ သဒ္ဒါရုံသည် ရောက်လာ၍ အာရုံဖြစ်လာသည်ဖြစ်ရာ၏၊ ထိုရူပါရုံ သဒ္ဒါရုံသည် အထူးထူးသော ကလာပ်၌ဖြစ်ကုန်သော ဘုတ်တို့၏ အဆက်အဆက်အားဖြင့် စက္ခုန္ဒြေသောတိန္ဒြေတို့၏ တည်ရာသို့ ရောက်လာ၏-ဟု အချို့သော စောဒကဆရာသည် အကယ်၍ဆိုငြားအံ့၊ ဤသို့ဆိုသည်ရှိသော် ကံ, စိတ်တို့ကြောင့်ဖြစ်သော ရူပါရုံသည်၎င်း၊ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော သဒ္ဒါရုံသည်၎င်း၊ ထိုစက္ခုန္ဒြေ, သောတိန္ဒြေတို့၏ အာရုံတို့ မဖြစ်ကုန်ပြီ၊ အကြောင်းသော်ကား– ထိုကံစိတ်တို့ကြောင့်ဖြစ်သော ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံတို့သည် ကိုယ်မှအပဖြစ်သော အရပ်၌ မဖြစ်ကုန်၊ ထို့ကြောင့် ထိုစက္ခုန္ဒြေ, သောတိန္ဒြေတို့၏ အာရုံမဖြစ်ကုန်၊ ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်၌ စက္ခုန္ဒြေ, သောတိန္ဒြေတို့၏ အာရုံဖြစ်ကုန်သော ထို
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံတို့ကို သာမညအားဖြင့်သာလျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစက္ခုသောတနှစ်ခုတို့၏ အပေါင်းသည် မိမိအနီး၌ဖြစ်သော အာရုံကို အကယ်၍ယူအံ့၊ ဤသို့ယူသည်ရှိသော် စက္ခုသမ္ဘာရစက္ခု-ဟု ဆိုအပ်သော ရူပါရုံကို မြင်ရာ၏၊ ထို့အတူ မျက်မှောင်မွေး၏အရင်းကိုလည်း မြင်ရ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သောတပသာဒသည် အသံ၏ဖြစ်ရာအရပ်ကို မှတ်ခြင်းသည်လည်း မဖြစ်ရာ၊ အသံကို နားထောင်၍ ပစ်သော လေးသမား၏ မိမိနားတွင်း၌သာလျှင် များကိုကျစေခြင်းသည် ဖြစ်ရာ၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုစက္ခုသောတနှစ်ပါးသည် မိမိအနီး၌သာလျှင် ဖြစ်သော အာရုံကို မယူနိုင်၊ ထို့ကြောင့် မရောက်သော အာရုံကိုသာ ယူ၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပဉ္စဝိညာဏ်၏မှီရာဖြစ်၍ ထိုထိုသို့သော အာရုံကိုယူခြင်းသဘောရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;ဂေါစရဂ္ဂါဟိကရုပ်&lt;/b&gt;[၁] မည်၏။ ဤပသာဒရုပ်ငါးခုမှတပါးသော ၂၃-ပါးအပြားရှိသော ရုပ်သည် အာရုံကိုယူခြင်းမရှိသောကြောင့် ဝါ-မယူသောကြောင့် &lt;b&gt;အဂေါစရဂ္ဂါဟိကရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ်, ဝိနိဗ္ဘောဂရုပ်&lt;/h3&gt;၂၅။ ။&lt;b&gt;ဝဏ္ဏ, ဂန္ဓာ, ရသော, ဩဇာ, ဘူတစတုက္ကဉ္စေတိ အဋ္ဌင်္ဂိကံ အဝိနိဗ္ဘောဂရူပံ၊ ဣတရံ ဝိနိဗ္ဘောဂရူပံ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ရူပါရုံ၎င်း, ဂန္ဓာရုံ၎င်း, ရသာရုံ၎င်း, ဩဇာ၎င်း၊ ဘူတရုပ်လေးခုအပေါင်း၎င်း, ဤသို့ ရှစ်ပါးအပြားရှိသော ရုပ်သည် အသီးအသီးမခွဲခြမ်းအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ဤမှတပါးသော ၂၀-သော ရုပ်သည် အသီးအသီးခွဲခြမ်းအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဝိနိဗ္ဘောဂရုပ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ပသာဒငါးပါးသည် အာရုံကိုယူရာဌာနဖြစ်သောကြောင့် ဂေါစရဂ္ဂါဟိကရုပ် မည်၏။ ထိုပသာဒရုပ် ငါးပါးတို့တွင် စက္ခုနှင့် သောတ ၂-ပါးသည် မရောက်မထိသည်အစွမ်းဖြင့် အာရုံကိုယူတတ်၏။ ဃာန, ဇိဝှါ, ကာယ ၃-ပါးသည် ရောက်သည်အစွမ်းဖြင့် အာရုံကိုယူတတ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ်, ဝိနိဗ္ဘောဂရုပ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၅။ ။ရှုအပ်ကြည့်အပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဝဏ္ဏ&lt;/b&gt;[၁] မည်၏၊ မိမိဥပါဒ်၏အခြားမဲ့၌ ဌိခဏမှာ ရုပ်ကိုဖြစ်စေတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဩဇာ&lt;/b&gt;[၂] မည်၏၊ တစုံတခုသော ရုပ်ဖြစ်ရာအရပ်၌ အချင်းချင်းအသီးအသီးဖြစ်ခြင်း၏ မရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ်&lt;/b&gt;[၃] မည်၏၊ ရူပဘုံ၌ အနံ့အစရှိသည်တို့၏မရှိ-ဟု ယူလေ့ရှိသော ဆရာတို့၏အယူကိုလည်း ထိုထိုသို့သော အဋ္ဌကထာ ဋီကာတို့၌ ဆရာတို့သည် ပယ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၆။ ။&lt;b&gt;ဣစ္စေဝမဋ္ဌဝီသတိ၊ ဝိဓမ္ပိ စ ဝိစက္ခဏာ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;b&gt;အဇ္ဈတ္တိကာဒိဘေဒေန၊ ဝိဘဇန္တိ ယထာရဟံ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;အယမေတ္ထ ရူပဝိဘာဂေါ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့် ၂၈-ပါးအပြားရှိသည်လည်းဖြစ်သော ရုပ်ကိုသာလျှင် ထိုက်သည်အားလျော်စွာ အဇ္ဈတ္တိကရုပ် အစရှိသည်တို့၏အပြားဖြင့် ပညာရှိတို့သည် ဝေဖန်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၆။ ။ဣစ္စေဝံ-ဟူသော ဤပါဌ်၌ ဣတိသဒ္ဒါသည် ပကာရအနက်ရှိ၏၊ ထိုပကာရအနက်ရှိသော ဣတိသဒ္ဒဖြင့် ဤသဂြိုဟ်ကျမ်း၌ မလာသော်လည်း အလုံးစုံသော ဒုက်-တိက် အစရှိသော အပြားကို ပေါင်းယူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရူပဝိဘာဂအဖွင့်ပြီး၏။&lt;hr&gt; ၁။ ရှုအပ်ကြည့်အပ်သောကြောင့် ရူပါရုံသည် ဝဏ္ဏ မည်၏။&lt;br&gt;၂။ မိမိဟုဆိုအပ်သော ဩဇာဓာတ် ဖြစ်ပြီးသည်နောက် ဌိခဏ၌ ရုပ်ကိုဖြစ်စေတတ်သောကြောင့် ဩဇာ မည်၏။&lt;br&gt;၃။ ဤရုပ် ၈-ပါးသည် အသီးအသီး တပါးစီခွဲ၍မရသောကြောင့် အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ရူပသမုဋ္ဌာန&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;ကံကရုပ်ကို ဖြစ်စေပုံ&lt;/h3&gt;၂၈။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ ကာမာဝစရံ ရူပါဝစရဉ္စေတိ ပဉ္စဝီသတိဝိဓမ္ပိ ကုသလာကုသလကမ္မမဘိသင်္ခတံ အဇ္ဈတ္တိကသန္တာနေ ကမ္မသမုဋ္ဌာနရူပံ ပဋိသန္ဓိမုပါဒါယ ခဏေ ခဏေ သမုဋ္ဌာပေတိ&lt;/b&gt;။ ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုလေးပါးသော အကြောင်းတို့တွင် ကာမာဝစရကုသိုလ်ကံ, အကုသိုလ်ကံနှစ်ဆယ်၎င်း၊ ရူပါဝစရကုသိုလ် ငါးခု၎င်း၊ ဤသို့ နှစ်ဆယ့်ငါးပါးအပြားရှိသော ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံသည် အဇ္ဈတ္တိကသန္တာန်၌ ပြုပြင်အပ်သော ကံကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်ကို ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ဥပါဒ်ကို အစပြု၍ ခဏတိုင်း ခဏတိုင်း ဖြစ်စေ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ရူပသမုဋ္ဌာန&lt;/b&gt;&lt;h3&gt;ကံကရုပ်ကိုဖြစ်စေပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၈။ ။အဘယ်မျှလောက်ကုန်သော ထိုကံစသည်တို့သည် ရုပ်ကိုဖြစ်စေကုန်သနည်း၊ ထိုကံစသော တရားတို့သည် အဘယ်သို့သော အကြောင်းဖြင့် ရုပ်ကိုဖြစ်စေကုန်သနည်း၊ ထိုကံစသော တရားတို့သည် အဘယ်ဘုံ၌ ရုပ်ကိုဖြစ်စေကုန်သနည်း၊ ထိုကံစသော တရားတို့သည် အဘယ်အခါ၌ ရုပ်ကိုဖြစ်စေကုန်သနည်း၊ ဤသို့သောဝေဒနာကို နှလုံးထား၍ တတ္ထ-ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပဋိသန္ဓိမုပါဒါယ-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏကို အစပြု၍-ဟု အနက်ပေး။ ခဏေ ခဏေ ဟူသည်ကား၊ တခုခုသော စိတ်၏ သုံးပါး သုံးပါးကုန်သော&lt;hr&gt; ၁။ ကာမာဝစရ ကုသိုလ်ကံ, အကုသိုလ်ကံ, ရူပါဝစရ ကုသိုလ်ကံအားဖြင့် ၂၅-ပါးသော ကံသည် ကမ္မဇရုပ်ကို ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏမှစ၍ ခဏတိုင်း ခဏတိုင်း မပြတ်မလပ် စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ရေသည်ရှိသော် ၁၇-ချက်မြောက်သော စိတ်၏ ဥပါဒ်တိုင်အောင် ဖြစ်စေ၏။ ၎င်း ၁၇-ချက်မြောက်သော စိတ်၏ ဌိခဏမှစ၍ ကမ္မဇရုပ်ကို မဖြစ်စေတော့ပြီ။ အရူပါဝစရ ကုသိုလ်ကံသည်ကား ရုပ်မဖြစ်စေလိုသော ရူပဝိရာဂဘာဝနာ၏ အစွမ်းကြောင့် ရုပ်ကို မဖြစ်စေ-ဟူလို။ဖြစ်စေ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ခဏတို့၌ မပြတ်သာလျှင်-ဟု ဆိုလို၏၊ တပါးကုန်သော ဆရာတို့သည်ကား စိတ်၏ ဌိခဏကို၎င်း၊ ဘင်ခဏ၌ ရုပ်၏ဖြစ်ခြင်းကို၎င်း တားမြစ်ကုန်၏၊ ထိုခဏ၏ မရှိခြင်း, ဘင်ခဏ၌ ရုပ်မဖြစ်ခြင်းတို့တွင် ဌိခဏမရှိခြင်း၌ ထိုအပရေဆရာတို့၏ အကြောင်းကို၎င်း၊ အလိုကို၎င်း၊ ဌိခဏကို မြစ်သောစကား၌ အလိုကို၎င်း အောက်စတုတ္ထပိုင်းအတွင်း၌ အကယ်၍ကား ဆိုအပ်၏။ ထိုသို့ ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော်လည်း ဤဆဋ္ဌပိုင်းအဖွင့်၌ ဘင်ခဏတွင် ရုပ်မဖြစ်ခြင်း၌ အကြောင်းနှင့်၎င်း၊ ထိုဘင်ခဏ၌ ရုပ်ဖြစ်ခြင်းကို မြစ်သောစကား၌ အဖြေစကားနှင့်၎င်းတကွ သင်ယူလွယ်ခြင်းအကျိုးငှါ ပေါင်း၍ဖွင့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဥပ္ပန္နံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ-ဤသို့ အစရှိကုန်သော ပါဠိတို့ကို အကျယ်ဝေဖန်ရာ၌ ဘင်ခဏ၌ ခဏသုံးပါးသို့ ရောက်ဆဲသာ မည်၏။ ဖြစ်ဆဲမမည်၊ ဥပါဒ်ခဏ၌ ဖြစ်သော်လည်း မည်၏၊ ခဏသုံးပါးသို့ ရောက်ဆဲလည်းမည်၏။ ဤသို့စသော စကားဖြင့် ဘင်, ဥပါဒ်တို့ကိုသာလျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏၊ စိတ်၏ ဌိခဏကို မဟောအပ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သင်္ခတတရားတို့၏ ဖြစ်ဆဲသည်၎င်း၊ ပျက်ဆဲသည်၎င်း၊ တည်ပြီးသော သင်္ခတတရား၏ ဖောက်ပြန်သည်၏အဖြစ်သည်၎င်း ထင်၏၊ ဤသို့ဟောတော်မူသောကြောင့် ထင်သည်ရှိ၏-ဟူသော ဤစကားကို အကယ်၍ဆိုအံ့။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တခုသော သင်္ခတတရား၌ ဖောက်ပြန်သည်၏အဖြစ်ကို မရအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ “ပညာယ” သဒ္ဓါဖြင့် ဟောတော်မူခြင်းကြောင့်၎င်း၊ ထိုသုတ္တန်ပါဠိတော်၌လည်း အပေါင်းဖြစ်သော သင်္ခတတရားတို့၏ တည်ခြင်းကိုသာလျှင် မြတ်စွာဘုရားဟောတော်မူအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် စိတ်၏ ဌိသည် သုတ္တန်, အဘိဓမ္မာ ပါဠိတော်၌ မထင်၊ အဘိဓမ္မာ၌ ခဏကို မဟောခြင်းသည်လည်း ခပ်သိမ်းသော အပြားအားဖြင့် ဌိခဏ၏ဖြစ်ခြင်းကို မြစ်သည်သာတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကြင်အခါ၌ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်အား သမုဒယသစ္စာသည် ချုပ်၏၊ ထိုအခါ၌ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား ဒုက္ခသစ္စာသည် ဖြစ်သော်လော-ဟူ၍ ပြဿနာ နော, ဟူ၍တားမြစ်ခြင်းကြောင့် ဘင်ခဏ၌ ရုပ်၏ဖြစ်ခြင်းသည် အကြောင်းကြောင့်မရှိ၊ ထို့ကြောင့် အလုံးစုံလည်းဖြစ်ကုန်သော ရုပ်ကိုဖြစ်စေတတ်ကုန်သော ပစ္စည်းတို့သည် စိတ်၏ဥပါဒ်၌သာလျှင် ရုပ်ကိုဖြစ်စေတတ်ကုန်၏၊ ဤသို့ အချို့သော ဆရာတို့သည် ပြောဆိုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစိတ်၏ ဘင်ခဏ၌ ရုပ်၏ဖြစ်ခြင်းကို မြစ်သောစကား အဖြေကို ဆိုဦးအံ့—တခုတည်းသော တရား၌သာလျှင် ဥပါဒ်အခိုက်မှ ပြားသော ဘင်-ဟု ဆိုအပ်သော အခိုက်အတန့်ကို အလိုရှိအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူသာလျှင်&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဘင်သို့ ရှေ့ရှုဖြစ်သော အခိုက်အတန့်ကို အလိုရှိအပ်၏၊ ဤဘင်သို့ ရှေ့ရှုဖြစ်သော အခိုက်အတန့်သည် ဌိ မည်၏၊ မိမိပဝတ္တိလက္ခဏ နည်းကို ပြတော်မူသောကြောင့် ထိုဌိကို ဝိဘင်း၌ မြတ်စွာဘုရားသည် တိုက်ရိုက် မဟောအပ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သင်္ခတတရား၏ သာလျှင် လက္ခဏာကို ဟောခြင်းငှါ ဖြစ်၏ အစရှိသည်တို့ကို မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ထို“ဥပ္ပါဒေဝ ဝယော” အစရှိသော ပါဌ်၌လည်း အပေါင်းဖြစ်သော သင်္ခတတရား၏ တည်ခြင်းကို မဟောအပ်။ ပ, ဟူသော ဥပသာရပုဒ်၏ ဓာတ်တို့၏အနက်၌သာလျှင်ဖြစ်သောကြောင့် ပညာယတိ-ဟူသော ပုဒ်၏ သိအပ်၏-ဟူသော အနက်ကို မှတ်အပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဘင်၌ ရုပ်၏မဖြစ်ခြင်းကို စိတ္တဇရုပ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်သာလျှင် ဟောအပ်၏၊ အရူပဘုံကိုမူလည်း ရည်၍ ဟောအပ်၏၊ အကြင် ရသင့်သည်အားလျော်စွာ ယောဇနာခြင်းသည်ရှိ၏။ ဤယထာလာဘယောဇနာခြင်းသည် ယမိုက်ပါဠိတော်၏ သဘောသာတည်း၊ ထို့ကြောင့် စိတ်၏ ဌိသည် မရှိသည်ကားမဟုတ်, ရှိသည်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သာတည်း၊ ဘင်၌လည်း ရုပ်၏ မဖြစ်သင့်ခြင်းသည် မဟုတ်, ဖြစ်သင့်သည်သာတည်း။&lt;h3&gt;စိတ်က ရုပ်ကို ဖြစ်စေပုံ&lt;/h3&gt;၂၈။ ။&lt;b&gt;အရူပဝိပါကဒွေပဉ္စဝိညာဏဝဇ္ဇိတံ ပဉ္စသတ္တတိဝိဓမ္ပိ စိတ္တံ စိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပံ ပဌမဘဝင်္ဂမုပါဒါယ ဇာယန္တမေဝ သမုဋ္ဌာပေတိ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အရူပဝိပါက်လေးခု, ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀, ရဟန္တာတို့၏ စုတိစိတ်သည် ကြဉ်အပ်သော ၇၅-ပါးအပြားရှိသည်လည်းဖြစ်သော စိတ်သည် စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်ကို ပဌမဘဝင်ကို အစပြု၍ ဥပါဒ်ဆဲဖြစ်၍သာလျှင် အဇ္ဈတ္တိကသန္တာန်၌ ဖြစ်စေ၏။&lt;h3&gt;စိတ်ကရုပ်ကိုဖြစ်စေပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၈။ ။ရုပ်၌တပ်ခြင်းကင်းသော ဘာဝနာသည် ဖြစ်စေအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့် အကြောင်းဖြစ်သော ကံ၏ ထိုရုပ်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ရုပ်၏တည်ရာအရပ်မဟုတ်သောကြောင့်၎င်း၊ အရူပဝိပါက်[၁] လေးခုတို့၎င်း၊ ရုပ်ကိုဖြစ်စေခြင်း၌ ထူးသော အကြောင်းဖြစ်ကုန်သော ဈာနင်တို့နှင့် ယှဉ်ခြင်းမရှိသောကြောင့် ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ်[၂] ၁၀-တို့၎င်း၊ ဤသို့ ၁၄-ပါးသော စိတ်တို့သည် ရုပ်ကို မဖြစ်စေကုန်၊ ထို့ကြောင့် “အာရုပ္ပဝိပါကဒွေပဉ္စဝိညာဏဝဇ္ဇိတံ” ဟူသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ ပဋိသန္ဓေစိတ်သည်၎င်း၊ စုတိစိတ်သည်၎င်း၊ တခုယုတ် နှစ်ဆယ်သော ဘဝင်၌ အတွင်းဝင်သောကြောင့် စိတ်အထူးမဖြစ်၊ ထို့ကြောင့်&lt;hr&gt; ၁။ အရူပဝိပါက်စိတ်ကား ရုပ်ဖြစ်ရာဘုံမဟုတ်သောကြောင့် ရုပ်ကို မဖြစ်စေနိုင်။&lt;br&gt;၂။ ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ်စိတ်ကား ဟိတ်, ဈာနင်, မဂ္ဂင်တို့နှင့် မယှဉ်သဖြင့် စိတ်အင်္ဂါ အားနည်းသောကြောင့် ရုပ်ကို မဖြစ်စေနိုင်-ဟုမှတ်။ဖြစ်စေ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုပဋိသန္ဓေစိတ် ကြဉ်ခြင်းကို မပြုအပ်၊ ကြဉ်ခြင်းကို အကယ်၍ကား မပြုအပ်၊ ထိုသို့မပြုအပ်သော်လည်း ပသာဒပစ္စည်းကင်းသောကြောင့်၎င်း၊ ဗာဟိရဖြစ်ကုန်သော အာဟာရ အစရှိသည်တို့သည် မထောက်ပံ့အပ်သော အားနည်းသော ဝတ္ထုကိုမှီ၍ ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ မိမိ၏ဧည့်သည်ဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ကမ္မဇရုပ်တို့သည် စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ်တို့၏ အရာကိုယူ၍ တည်သောကြောင့်၎င်း၊ ပဋိသန္ဓေစိတ်သည် ရုပ်ကိုမဖြစ်စေတတ်။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;စုတိစိတ်၌ကား သမ္မောဟဝိနောဒနီမည်သော အဋ္ဌကထာ၌ ရှေးဦးစွာ ငြိမ်းပြီးသော အဝိဇ္ဇာတဏှာ-ဟု ဆိုအပ်သော အရင်းရှိသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သန္တာန်၌ ထူးသော အရာရှိသည်ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်သော ဖြစ်ခြင်းရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ရဟန္တာအရှင်၏သာလျှင် စုတိစိတ်သည် ရုပ်ကိုမဖြစ်စေနိုင်-ဟု ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မူလဋီကာကျမ်းပြု အရှင်အာနန္ဒာဆရာတို့သည်ကား—ခပ်သိမ်းကုန်သော သူတို့၏ စုတိစိတ်သည် ရုပ်ကို မဖြစ်စေနိုင်-ဟု ဆိုကုန်၏။ ထိုအာနန္ဒာဆရာတို့၏ အဆုံးအဖြတ်ကိုကား အကျဉ်းအားဖြင့် မူလဋီကာ အစရှိသည်တို့၌ အကျယ်အားဖြင့်ကား-အဘိဓမ္မတ္ထဝိကာသနီမည်သော ဋီကာ၌ ဆိုအပ်သော နည်းဖြင့် မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပဌမဘဝင်္ဂမုပါဒါယ-ဟူသည်ကား ပဋိသန္ဓေ၏အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သော ပဌမဘဝင်မှစ၍ ဖြစ်ဆဲဖြစ်၍သာလျှင် ဖြစ်စေ၏။ တည်ဆဲဖြစ်၍၎င်း, ပျက်ဆဲဖြစ်၍၎င်း ရုပ်ကို မဖြစ်စေနိုင်၊ အဘယ့်ကြောင့် မဖြစ်စေနိုင်သနည်း-ဟူမူ အနန္တရ အစရှိသော ပစ္စည်းကို ရသဖြင့် ဥပါဒ်ခဏ၌သာလျှင် ရုပ်ကိုဖြစ်စေသော အစွမ်းနှင့် ယှဉ်သောကြောင့် ဖြစ်ဆဲဖြစ်၍သာ ရုပ်ကိုဖြစ်စေ၏။&lt;hr&gt; ၁။ စိတ်သည် အလွန်လျှင်မြန်သဖြင့်၎င်း၊ အနန္တရပစ္စည်း အာသေဝနပစ္စည်းကို မရသဖြင့်၎င်း၊ ရုပ်ကဲ့သို့ ဌိခဏ ဘင်ခဏတို့၌ အားမရှိသောကြောင့် ဌိခဏ ဘင်ခဏတို့၌ ရုပ်ကို မဖြစ်စေနိုင်၊ ရုပ်၏ဥပါဒ်ခဏ၌သာ အနန္တရပစ္စည်း အာသေဝနပစ္စည်းကိုရ၍ အားကြီးသောကြောင့် ပဋိသန္ဓေနောင် ပဌမဘဝင်၏ ဥပါဒ်မှစ၍ ဥပါဒ်တိုင်း ဥပါဒ်တိုင်း ရုပ်ကိုဖြစ်စေနိုင်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဣရိယာပုထ်ကိုဖြစ်စေပုံ&lt;/h3&gt;၂၉။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ အပ္ပနာဇဝနံ ဣရိယာပထမ္ပိ သစ္စာပေတိ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို ၇၅-ပါးသော စိတ်ရှိတွင် အပ္ပနာဇော ၂၆-ပါးသည် သွားခြင်း, ရပ်ခြင်း, ထိုင်ခြင်း, လျောင်းခြင်း ဣရိယာပုထ်ကိုလည်း ခိုင်စေ၏။&lt;h3&gt;ဣရိယာပုထ်ကိုဖြစ်စေပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၉။ ။ကိုယ်၌ တည်သော အမူအရာ၏ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် သွားခြင်း အစရှိသည်သည် &lt;b&gt;ဣရိယာပထ&lt;/b&gt;[၁] မည်၏။ သရုပ်အားဖြင့် သွားခြင်းအစရှိသော အခိုက်အတန့်ရှိသော ရုပ်၏ဖြစ်ခြင်းသည် ဣရိယာပထ မည်၏၊ အကြင်အကြင်သို့သော အပြားအားဖြင့် ဖြစ်သော ထိုဣရိယာပုထ်ကိုလည်း ခိုင်စေ၏၊ ထိုစကား မှန်၏-&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဝီထိစိတ်တို့နှင့် မရောယှက်သည်ဖြစ်၍ ဘဝင်ဖြစ်သည်ရှိသော် အင်္ဂါတို့သည် နှစ်ကုန်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ဆိုလတံ့ကုန်သော ထို ၃၂-ပါးအပြားရှိကုန်သော ဤနိုးသောစိတ်တို့သည်၎င်း၊ ဆိုအပ်ကုန်ပြီးသော ၂၆-ပါး အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သော ဤနိုးသောစိတ်တို့သည်၎င်း ဖြစ်ကုန်သည်ရှိသော် အင်္ဂါတို့သည် မနှစ်ကုန်။ ထိုနိုးသောစိတ်ဖြစ်သောအခါ၌ အင်္ဂါတို့သည် ခိုင်မာကုန်သည်ဖြစ်၍ အကြင်အကြင်သို့သော အပြားအားဖြင့် ဖြစ်သော ဣရိယာပုထ်ရှိသော အင်္ဂါ၏အဖြစ်ဖြင့်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ သွားခြင်း, လာခြင်း, ထိုင်ခြင်း စသော ကြိယာသည် ဣရိယာ မည်၏။ ၎င်းဣရိယာ၏ အကြောင်းဖြစ်သော သွားသောအခိုက်အတန့်, လာသောအခိုက်အတန့် အတွင်း၌ ဖြစ်သော ရုပ်တရားသည် ဣရိယာပုထ် မည်၏။&lt;br&gt;အပ္ပနာဇော ဆဗ္ဗီသသည်၎င်း၊ ဣရိယာပုထ်ကို မပျက်စီးရအောင် တည်တံ့အောင် ထောက်ပံ့တတ်, ဖြစ်စေတတ်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;၎င်းအပ္ပနာဇောတို့သည် အာသေဝနပစ္စည်းကိုရ၍ အရှိန်အဟုန်ရှိသော်လည်း ကာမဇောတို့ကဲ့သို့ ရုန့်ရင်းသောစိတ် မဟုတ်သောကြောင့် ဝိညတ်ကို မဖြစ်စေနိုင်-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဝိညတ်ကိုဖြစ်စေပုံ&lt;/h3&gt;၃၁။ ။&lt;b&gt;ဝေဌဒ္ဓန ကာမာဝစရဇော၊ အဘိညာ ပန ဝိညတ္တိဉ္စ&lt;/b&gt;။ ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဝုဋ္ဌော, ကာမာဝစရဇော တခုယုတ် သုံးဆယ်၊ အဘိညာဏ်ဒွေးတို့ သည်ကား ကာယဝိညတ်, ဝစီဝိညတ်ကိုလည်း ဖြစ်စေကုန်၏။&lt;h3&gt;ဝိညတ်ကိုဖြစ်စေပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၁။ ။သက်သက်ရုပ် ဣရိယာပုထ်တို့ကိုသာလျှင် ဖြစ်စေကုန် သည် မဟုတ်ကုန်၊ စင်စစ်သော်ကား = ဝိညတ်ကိုလည်း ဖြစ်စေ ကုန်၏၊ ဤဝိညတ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော စိတ်စသည်ကို ဆိုရာ၌ သာမညအားဖြင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာဆိုသော်လည်း မနောဒွါရ၌ ဖြစ်ကုန်သော ဝု, ကာမာဝစရဇောတို့သည် ဝိညတ်ကို ဖြစ်စေတတ် ကုန်၏၊ ထို့ အတူ ရယ်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သော စိတ်တို့သည်လည်း မနောဒွါရ၌သာ ဖြစ်ကုန်၏၊ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ပဉ္စဒွါရ၌ ဖြစ်သော စိတ်တို့၏ အလုံးစုံ အားနည်းသည်အဖြစ်ကြောင့်တည်း၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဣရိယာပုထ် ဝိညတ်တို့တွင် ရုပ်မှ လွတ်သော ဣရိယာပုထ် သည်၎င်း၊ ဝိညတ်သည်၎င်း အကယ်၍ကား မရှိပေ၊ ထိုသို့မရှိသော် လည်း အလုံးစုံသော ရုပ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော စိတ်သည် ရုပ်ကို ခိုင်စေတတ်သည်မဟုတ်၊ ဝိညတ်-ဟု ဆိုအပ်သော အခြင်းအရာ ထူးကို ဖြစ်စေတတ်သည်မဟုတ်၊ အထူးအားဖြင့် အကြင်စိတ်သည် ဝိညတ်ကို ဖြစ်စေ၏၊ ထိုစိတ်သည် ဣရိယာပုထ်၏ ဝိညတ်နှင့်တကွ&lt;hr&gt; ၁။ မနောဒွါရ၌ ဖြစ်သော ဝု, ကာမာဝစရဇော တခုယုတ် သုံးဆယ်၊ အဘိညာဏ်ဒွေး တို့သည် အားကြီးသောကြောင့် ဝိညတ်ကိုလည်း ဖြစ်စေနိုင်ကုန်၏၊ ဣရိယာပုတ်ကိုလည်း ထောက်ပံ့နိုင်ကုန်၏။&lt;br&gt;ပဉ္စဒွါရ၌ ဖြစ်သော ကာမာဝစရဇောတို့ကား အားနည်းသောကြောင့် ဝိညတ်စသည်တို့ကို မဖြစ်စေနိုင်-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကင်း၍ မဖြစ်သောကြောင့် စင်စစ်အားဖြင့် ဣရိယာပုထ်ကို ခိုင်စေ တတ်၏၊ ဣရိယာပုတ်ကို ခိုင်စေတတ်သော စိတ်သည် ရုပ်ကို ဖြစ်စေတတ်၏၊ ဤသို့သော အထူးကို ပြခြင်းငှါ ရုပ်မှ ဣရိယာပုထ် တို့ကို အသီးအခြား ယူခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;h3&gt;ရယ်ခြင်းကိုဖြစ်စေတတ်သောစိတ်&lt;/h3&gt;၃၂။ ။&lt;b&gt;သောမနဿဇဝနာနိ ပနေတ္ထ တေရသ ဟသိတုပ္ပါဒဉ္စ&lt;/b&gt;။ ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အထူးကို ဆိုဦးအံ့—ဤဝိညတ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော စိတ်တို့ တွင် ၁၃-ပါးကုန်သော သောမနဿ သဟဂုတ်ဇောတို့သည် ရယ်ရွှင်ခြင်းကိုလည်း ဖြစ်စေကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၂။ ။တေရသဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ကုသိုလ်မှ သောမနဿသဟဂုတ်ဇော ၄-ပါးတို့၎င်း၊ အကုသိုလ်မှ သောမနဿ သဟဂုတ် ဇောလေးပါးတို့၎င်း၊ ကြိယာမှ သောမနဿသဟဂုတ် ဇော ၅-ပါးတို့၎င်း၊ ဤသို့ ၁၃-ပါး ကုန်သော-ဟု အနက်ပေး။ ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် ဇောအရကို ဝေဖန်၍ ပြဦးအံ့။ ထို ၁၃-ပါးသော ဇောတို့တွင် ပုထုဇဉ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ရှစ်ပါးကုန်သော ကုသိုလ်,&lt;hr&gt; ၁။ ထိုဝိညတ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော ဝု, ကာမာဝစရဇော တခုယုတ်သုံးဆယ်တို့တွင် ၁၃-ပါးသော သောမနဿ ဇောတို့သည် ရယ်ရွှင်ခြင်းကိုလည်း ဖြစ်စေနိုင်၏။&lt;br&gt;၂။ တေရသ အရကား-ကာမာဝစရ ကုသိုလ် သောမနဿ ၄-ပါး၊ အကုသိုလ် သောမနဿ ၄-ပါး၊ ကာမာဝစရကြိယာသောမနဿ ၄-ပါး၊ အဟိတ်ကြိယာသောမနဿ ၁-ပါး အားဖြင့် ၁၃-ပါးကိုယူ။ ။&lt;br&gt;ထိုစိတ်တို့တွင် ပုထုဇဉ်တို့သည် အကုသိုလ်သောမနဿ ၄-ပါး၊ မဟာကုသိုလ် သောမနဿ ၄-ပါး၊ ဤ ၈-ပါးဖြင့် ရယ်ရွှင်ကုန်၏။ သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်-ဟု ဆိုအပ်သော အောက်ဖလဋ္ဌာန် ၃-ယောက်တို့သည် ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ် အကုသိုလ် သောမနဿ ၂-ပါး၊ မဟာကုသိုလ်သောမနဿ ၄-ပါး၊ ဤစိတ်ခြောက်ပါးဖြင့် ရယ်ရွှင်ကုန်၏။ အသေက္ခဖြစ်သော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် မဟာကြိယာ သောမနဿ ၄-ပါး၊ ဟသိတုပ္ပါဒ် ၁-ပါး ဤစိတ် ငါးပါးဖြင့် ရယ်ရွှင်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကုသိုလ်, သောမနဿ သဟဂုတ်ဇောတို့ဖြင့် ရယ်ရွှင်ကုန်၏၊&lt;br&gt;သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ကုသိုလ်, အကုသိုလ်, သောမနဿ သဟဂုတ်ဇောတို့ ဖြင့် ရယ်ရွှင် ကုန်၏၊ အသေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ငါးပါးကုန်သော ကြိယာ သောမနဿသဟဂုတ်ဇောတို့ဖြင့် ရယ်ရွှင်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုအသေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင်လည်း မြတ်စွာဘုရားတို့သည် လေးပါး ကုန်သော သဟိတ်ကြိယာ သောမနဿသဟဂုတ် စိတ် တို့ ဖြင့် သာလျှင် ရယ်ရွှင်ကုန်၏၊ အဟိတ် သောမနဿသဟဂုတ်ဇောဖြင့် မရယ်ရွှင်ကုန်၊ အကြောင်းသော်ကား-အတိတ်အဘို့အစရှိသည်တို့၌ အပိတ်အပင် မရှိသော ဉာဏ်သို့ ရောက်တော်မူပြီး၍၊ ဤသုံးပါးသော ဉာဏ်တို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော သစ္စာလေးပါး ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၏ အလုံးစုံသော ကာယကံသည် ဉာဏ်လျှင် ပြဓာန်းခြင်းရှိ၏၊ ဉာဏ်သို့ အစဉ်လိုက်၍ ဖြစ်၏၊ ဤသို့ ဟောတော်မူသောကြောင့်တည်း၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ဆင်ခြင်သော ပညာကင်းသော ဟသိတုပ္ပါဒ်၏ ဘုရားတို့အား ဖြစ်ခြင်းသည် မသင့်-ဟု ဆိုကုန်၏၊ ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်သည် ဖြစ်စေအပ်သော ထိုဘုရားတို့၏ ပြုံးခြင်းကို ပြုခြင်းသည် ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ်၊ အနာဂတံသ ဉာဏ်, သဗ္ဗညုတဉာဏ်တို့၏ နောက်သို့ လိုက်သည် အဖြစ်ကြောင့် ဉာဏ်သို့ အစဉ်လိုက်၍ ဖြစ်၏၊ ထို့ကြောင့် အဋ္ဌကထာ၌ ထိုဉာဏ် တို့၏ လေ့ကျက်ပြီးသည် အဆုံး၌ ဤဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ် ဖြစ်၏-ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်၏ ဘုရားတို့အား ဖြစ်ခြင်းကို တားမြစ်ခြင်းငှါ မတတ်ကောင်း။&lt;h3&gt;ဥတုဇရုပ် ကိုဖြစ်စေပုံ&lt;/h3&gt;၃၃။ ။&lt;b&gt;သီတုဏှာတုသမညတာ တေဇောဓာတု ဒွိ တိပ္ပတ္တာ၊ ဥတုသမုဋ္ဌာနရူပံ အဇ္ဈတ္တ ဗဟိဒ္ဓ စ ယထာရဟံ သမုဋ္ဌာပေတိ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သီတဥတု, ဥဏှဥတု-ဟု ဆိုအပ်သော တေဇောဓာတ်သည် ဋီခဏသို့ ရောက်သည်ဖြစ်၍ သာလျှင် ဥတုကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်ကို အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌၎င်း၊ ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌၎င်း၊ ထိုက်သည် အားလျော်စွာ ဖြစ်စေတတ်၏။&lt;h3&gt;ဥတုဇရုပ်ကိုဖြစ်စေပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၃။ ပစ္ဆာဇာတ အစရှိသော ပစ္စည်းအထောက်အပံ့ကို ရခြင်းကြောင့် ဌီခဏ၌ သာလျှင် ဥတုဇဩဇာတို့၏ အားရှိသည်အဖြစ်သည် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် “တေဇောဓာတု ဋိပ္ပတ္တာ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;ကမ္မဇရုပ်&lt;/h3&gt;၃၅။ ။ &lt;b&gt;တတ္ထ ဟဒယ ဣန္ဒြိယရူပါနိ ကမ္မဇာနေဝ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုရုပ် အပေါင်းတို့တွင် ဟဒယရုပ်, ဣန္ဒြိယရုပ်တို့သည် ကံကြောင့် သာလျှင်ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ကမ္မဇရုပ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၅။ ။ထိုရုပ်တို့တွင် ဟဒယရုပ် ဣန္ဒြိယရုပ်-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ကိုးပါးသော ရုပ်တို့သည် ကံကြောင့် သာလျှင် ဖြစ်သည်အဖြစ်&lt;hr&gt; ၁။ အအေးဟူသော သီတတေဇော, အပူဟူသော ဥဏှတေဇောဓာတ်သည် ပဋိသန္ဓေ၏ ဥပါဒ်ခဏ ကမ္မဇရုပ်၌ ပါရှိသော်လည်း ၎င်းဥပါဒ်ခဏ၌ ကျေးဇူးမပြုနိုင်သေး။ ပဋိသန္ဓေ စိတ်၏ ဋီခဏကျမှသာ ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းကို ရသဖြင့် အားရှိသောကြောင့် ဥတုကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်ကို ဖြစ်စေနိုင်၏။&lt;br&gt;ပဋိသန္ဓေစိတ်မှစ၍ ဖြစ်ပေါ်နေသော ကံ စိတ် ဥတု, အာဟာရ ဟူသော အကြောင်း လေးပါးကြောင့် ဖြစ်သော ဩဇာဓာတ်သည် အပ ဗဟိဒ္ဓဓာတ် ဩဇာနှင့် မပေါင်းထိရသဖြင့် အာဟာရဇရုပ်ကို မဖြစ်စေနိုင်သေး။ ပဋိသန္ဓေ တည်နေသည်မှနောက် ၁ သတ္တာဟ ၂ သတ္တာဟသို့ ရောက်၍ အမျိုးမျိုးသော ဘောဇဉ်၌ပါသော ဗဟိဒ္ဓဩဇာနှင့် အချင်းချင်း ပေါင်းဆုံမိကြသဖြင့် ၇-ရက်ကြာ၍ ရုပ်၏ဋီခဏသို့ ရောက်မှသာလျှင် အာဟာရဇရုပ်ကို ဖြစ်စေ နိုင်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကြောင့် ကမ္မဇရုပ်မည်ကုန်၏၊ အကြောင်းကား- အကြင်ရုပ်သည် ဖြစ်ပြီး ဖြစ်သော် ဖြစ်လတံ့၊ ထိုရုပ်ကို ကမ္မဇရုပ်-ဟု ဆိုအပ်၏။ ထို့ကြောင့် ကမ္မဇရုပ် မည်ကုန်၏၊ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူ ဒုဒ္ဓ ဟူသကဲ့သို့တည်း။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;မှတ်ချက်။ ။ ဒုဒ္ဓပုဒ်၌ တပစ္စည်းသည် ကာလသုံးပါး ဖြစ်သကဲ့သို့ ကမ္မဇ၌ ဇ-သဒ္ဒါသည်လည်း ကာလသုံးပါး၌ ဖြစ်၏-ဟူလို။&lt;h3&gt;စိတ္တဇ, ဥတုဇ, အာဟာရဇရုပ်&lt;/h3&gt;၃၈။ ။&lt;b&gt;လဟုတာဒိတ္တယံ ဥတု စိတ္တာဟာရေဟိ သတ္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;လဟုတာ အစရှိသော ရုပ်သုံးခုတို့၏ အပေါင်းသည် ဥတု, စိတ်, အာဟာရတို့ကြောင့် ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;စိတ္တဇ, ဥတုဇ အာဟာရဇရုပ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၈။ ။ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော ပစ္စည်းကို ယူခြင်းရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် လဟုတာ အစရှိသော ရုပ်သုံးခုတို့၏ အပေါင်းသည် ကံကြောင့် ဖြစ်သည်မဟုတ်၊ ဤမှ တပါးသော ကံကြောင့် ဖြစ်သော အပြား အားဖြင့် အနက်ကို ယူသည်ရှိသော် ခပ်သိမ်းသော ကာလ၌ ဖြစ်လေ့ ရှိကုန်သည် ဖြစ်ရာ၏၊ ထို့ကြောင့် “လဟုတာ။ပ။ သတ္တိ”ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၁။ ။&lt;b&gt;အဋ္ဌာရသ ပန္နရသ၊ တေရသ ဒွါဒသာတိ စ။ &lt;br&gt;ကမ္မစိတ္တောတုကာဟာရ၊ ဇာနိ ဟောန္တိ ယထာက္ကမံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကမ္မဇရုပ်, စိတ္တဇရုပ်, ဥတုဇရုပ်, အာဟာရဇရုပ်တို့သည် အစဉ် အတိုင်း ၁၈-ပါး အပြားရှိကုန်၏၊ ၁၅-ပါး အပြားရှိကုန်၏၊ ၁၃-ပါး အပြားရှိကုန်၏၊ ၁၂-ပါး အပြားရှိကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ လဟုတာစသော ရုပ် ၃-ပါးအပေါင်းသည် ဥတု, စိတ်, အာဟာရဟူသော ပစ္စုပ္ပန် အကြောင်းတရားကိုသာ ယူ၏။ အတိတ်ဖြစ်သော ကံတည်းဟူသော အကြောင်းတရားကို မယူသောကြောင့် ကံကြောင့် မဖြစ်ပါဘိ၊ ဥတု, စိတ်, အာဟာရတို့ကြောင့်သာ ဖြစ်၏-အဖွင့်ရဇရု
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၄၁။ ။ဧကန် ကံကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ၉-ပါးသော ရုပ်တို့ ၎င်း၊ လေးပါးကုန်သော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့တွင် ကံကြောင့်ဖြစ်ကုန်သော ၉-ပါးသောရုပ်တို့၎င်း၊ ဤသို့ ကမ္မဇရုပ်တို့သည် ၁၈-ပါး အပြားရှိကုန်၏၊ ငါးပါးသော ဝိကာရ ရုပ်, သဒ္ဒရုပ်, အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ်ရှစ်ခု, အာကာသဓာတ် တို့၏ အစွမ်းဖြင့် စိတ္တဇရုပ်တို့သည် ၁၅-ပါး အပြားရှိကုန်၏၊ သဒ္ဒရုပ်၎င်း၊ လဟုတာ အစရှိသော ရုပ်သုံးခုတို့၏ အပေါင်းသည်၎င်း၊ ကိုးပါး ကုန်သော အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ် ၈-ခု, အာကာသဓာတ်တို့၎င်း၊ ဤသို့ ဥတုဇရုပ်တို့သည် ၁၃-ပါးအပြား ရှိကုန်၏၊ လဟုတာ အစရှိသော ရုပ်သုံးပါးအပေါင်း, အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ် ၈-ပါး, အာကာသဓာတ်၏ အစွမ်းဖြင့် အာဟာရဇရုပ် တို့သည် ၁၂-ပါး အပြား ရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;တစုံတခုသော အကြောင်းကြောင့် မဖြစ်သောရုပ်&lt;/h3&gt;၄၁။ ။&lt;b&gt;ဇာယမာနာဒိရူပါနံ၊ သဘာဝတ္တာ ဟိ ကေဝလံ၊ လက္ခဏာနိ န ဇာယန္တိ၊ ကေဟိစီတိပဏ္ဍိတံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အယမေတ္ထ ရူပသမုဋ္ဌာနနယော။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သက်သက် ဖြစ်သော် အစရှိကုန်သော နိဗ္ဗန္နရုပ်တို့၏ သဘော ဖြစ်သောကြောင့် သာလျှင် လက္ခဏရုပ် လေးခုတို့သည် တစုံတခု သော အကြောင်းတို့ကြောင့် မဖြစ်ကုန်၊ ဤသို့ ပြအပ်၏။ ဤသိအပ် ပြီးသည်ကား-ဤရူပသင်္ဂဟ၌ ရူပသမုဋ္ဌာန်ကို ဆိုကြောင်း ဖြစ်သော နည်းတည်း။&lt;hr&gt; ၁။ ကမ္မဇရုပ်ဧကန် ဟဒယရုပ် ၁, ဣန္ဒြိယရုပ် ၈-ပါးအားဖြင့် ၉-ပါး၊ ကမ္မဇရုပ်အနေကန် အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ် ၈-ပါး, အာကာသဓာတ် ၁-ပါးအားဖြင့် ၉-ပါး, ပေါင်း ၁၈-ပါး။&lt;br&gt;၂။ စိတ္တဇရုပ်ဧကန်-ဝိညတ်ဒွေး, သဒ္ဒရုပ် ၁, လဟုတာဒိတ္တယ ၃-ပါး, အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ် ၈-ပါး, အာကာသဓာတ် ၁-ပါး, ပေါင်း ၁၅-ပါး။&lt;br&gt;၃။ ဥတုဇရုပ် အနေကန်-သဒ္ဒရုပ် ၁-ပါး, လဟုတာဒိတ္တယ ၃-ပါး, အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ် ၈-ပါး, အာကာသဓာတ် ၁-ပါး, ပေါင်း ၁၃-ပါး။&lt;br&gt;၄။ အာဟာရဇရုပ် အနေကန်-လဟုတာဒိတ္တယ ၃-ပါး, အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ် ၈-ပါး, အာကာသဓာတ် ၁-ပါး, ပေါင်း ၁၂-ပါး ဖြစ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;တစုံတခုသောအကြောင်းကြောင့် မဖြစ်သောရုပ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၁။ ။သက်သက်ဖြစ်ဆဲ ရင့်ဆုံး ပျက်ဆဲဖြစ်ကုန်သော နိပ္ပန္န ရုပ်တို့၏ မှတ်ကြောင်းဖြစ်သော သဘောမျှကို ကြည့်၍ မိမိ၏ ဖြစ်ဆဲအစရှိသော လက္ခဏာမရှိခြင်းကြောင့် လက္ခဏရုပ် ရှိသည် တစုံတခုကုန်သော အကြောင်းတို့ကြောင့် မဖြစ်ကုန်၊ ဤသို့ပြအပ် ၏။ ယင်းစကား ထင်ရှားစွာ အဖွင့်ပြဦးအံ့-ဥပါဒ်အစရှိသည်တို့နှင့် ယှဉ်ကုန်သော စက္ခုပသာဒ အစရှိသည်တို့၏ ဖြစ်ဆဲ အစရှိကုန် သော လက္ခဏာတို့သည် ရှိကုန်သကဲ့သို့ ဤအတူ ဖြစ်ဆဲ အစရှိကုန် သော လက္ခဏရုပ်တို့သည် မရှိကုန်။ ထိုဇာတိ အစရှိကုန်သော လက္ခဏရုပ်တို့၏လည်း ဖြစ်သော် အစရှိကုန်သော လက္ခဏရုပ် တို့သည် အကယ်၍ ဖြစ်ကုန်အံ့”&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသို့ ဖြစ်ဆဲအစရှိကုန်သော လက္ခဏရုပ်တို့၏ ဖြစ်ဆဲအစ ရှိကုန်သော လက္ခဏာ ရှိကုန်လတ်သော် အခိုက်အတန့် မတည်ခြင်း သို့သာလျှင် ရောက်ရာ၏၊ “ရူပါယတနံ။ပ။ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာ” ဤသို့ အစရှိကုန်သော ပါဠိတို့၌ ဇာတိ၏ အကြင် တစုံတခုသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်သည်အဖြစ်ကို မြတ်စွာဘုရားသည် ခွင့်ပြုတော် မူအပ်၏။ ထိုသို့ တစုံတခုသော အကြောင်းကြောင့် ဇာတိဖြစ်သည် အဖြစ်ကို ရုပ်ကိုဖြစ်စေခြင်း၌ မကင်းသော ဗျာပါရ ရှိကုန်သော ရုပ်ကိုဖြစ်စေတတ်ကုန်သော ပစ္စည်းတို့၏ ဇာတိ အား ကျေးဇူးပြု တတ်သော အဖြစ်သို့ ရောက်သော ခဏ၌ ဖြစ်ဆဲဖြစ်ကုန်သော နိပ္ပန္နရုပ် တရားတို့၏ ဖောက်ပြန်ခြင်းရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် ရအပ် သည်အဖြစ်ကို ရည်၍ ခွင့်ပြုတော်မူအပ်၏-ဟု မှတ်အပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ လက္ခဏရုပ် ၄-ပါးတို့သည် နိပ္ပန္နရုပ်တို့၏ ဥပါဒ်အခိုက်အခိုက်, ဘင်အခိုက်အတန့် မျှသာ ဖြစ်၍ မိမိတို့၏ သဘောလက္ခဏာကား ထင်ရှားမရှိကုန်သောကြောင့် ကံ စိတ် ဥတု အာဟာရတည်းဟူသော အကြောင်းတရားကြောင့် ဖြစ်သော တရားမျိုး မဟုတ်။&lt;br&gt;အနိပ္ပန္နရုပ်တို့သည်လည်း “ကံ စသော အကြောင်းတရားကြောင့် မဖြစ်သော်လည်း စိတ်, ဥတု၊ အာဟာရ ဟူသော အကြောင်းထူး၏ အစွမ်းဖြင့် ထင်ရှားသောကြောင့် နကုသမုဋ္ဌာန်-ဟု မဆိုရ-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ဇာတိဘိက္ခဝေ။ ပ။ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နာ&lt;/b&gt;-ဟူသော အကြင်စကားကို မြတ်စွာဘုရားသည် မိန့်တော်မူအပ်၏၊ ထိုစကား၌ အကြောင်းကို စွဲ၍ဖြစ်ကုန်သော သင်္ခတ တရားတို့၏ မှတ်ကြောင်း ဖြစ်သည်။ အဖြစ်ကြောင့် ထိုဇာတိအစရှိကုန်သော လက္ခဏ ရုပ်တို့၏ သင်္ခတ တရားအဖြစ်ကို၎င်း၊ အကြောင်းကို စွဲ၍ ဖြစ်သည်အဖြစ်ကို၎င်း၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်၏၊ ဤသည်လျှင် ဤစကား၌ မြတ်စွာဘုရား၏အလိုတော်တည်း၊ ထို့ကြောင့် ရှေးဆရာတို့သည်—&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပါဠိ ကုတောစိ ဇာတတ္တံ၊ ဇာတိယာ ပရိယာယတော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သင်္ခတာနံ သဘာဝတ္တာ၊ တီသု သင်္ခတတောဒိတာ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဟု မိန့်ဆိုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—အဘိဓမ္မာပါဠိတော်၌ ဇာတိ၏ တစုံတခုသော သည် ခွင့်ပြုတော်မူအပ်၏၊ သုတ္တန်ပါဠိတော်၌လည်း သင်္ခတတရား တို့၏ မှတ်ကြောင်းသဘောရှိသည် ဖြစ်သောကြောင့် သုံးပါးကုန်သော ဇာတိအစရှိသော တရားတို့၌ သင်္ခတအဖြစ်ကို၎င်း၊ အကြောင်းကို စွဲ၍ ဖြစ်သည်အဖြစ်ကို၎င်း ဟောတော်မူအပ်၏။&lt;h3&gt;ရူပကလာပ&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;ရုပ်ကလာပ်လက္ခဏာ ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၄၂။ ။&lt;b&gt;ဧကုပ္ပါဒ ဧကနိရောဓာ ဧကနိဿယာ သဟ ဝုတ္တိနော၊ ဧကဝီသတိ ရူပကလာပနာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အတူတကွ ဖြစ်ခြင်း ရှိကုန်သော, အတူတကွချုပ်ခြင်း ရှိကုန်သော, တူသော မှီရာရှိကုန်သော, အတူတကွဖြစ်ခြင်း ရှိကုန်သော, ဝါ-အသီးအသီး ကလာပ်၌တည်သော ရုပ်၏အစွမ်းဖြင့် အတူတကွဖြစ်ကုန်သော ၂၁-ပါး သော ရုပ်အပေါင်းတို့သည် ရုပ်ကလာပ် မည်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ရူပကလာပ&lt;/b&gt;&lt;h3&gt;ရုပ်ကလာပ်လက္ခဏာ ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၂။ ။အကြင်ကြောင့် ထိုဆိုအပ်ကုန်ပြီးသော ရုပ်တို့သည် ကံစသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော်လည်း တပါးတပါးစီ မဖြစ်ကုန်၊ စင်စစ်အားဖြင့် အပေါင်းအားဖြင့်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ကလာပ်တို့၏ အရေအတွက် အပိုင်းအခြားကို၎င်း၊ သရုပ်ကို၎င်း ပြုခြင်းငှါ “ဧကုပ္ပါဒ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ သဟ ဝုတ္တိနော-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို အသီးအသီးသော ကလာပ်ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် အတူတကွ ဖြစ်ခြင်းရှိကုန်သော-ဟု အနက်ပေး။ အလုံးစုံသော ကလာပ် တို့၏ အချင်းချင်း အတူတကွဖြစ်သည့် အစွမ်းအားဖြင့် အတူတကွဖြစ်ခြင်း ရှိကုန်သည် မဟုတ်ကုန်။&lt;h3&gt;ကမ္မဇကလာပ် ၉-စည်း&lt;/h3&gt;၄၃။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ ဇီဝိတံ အဝိနိဗ္ဘောဂရူပဉ္စ စက္ခုနာ သဟ စက္ခုဒသကန္တိ ပဝုစ္စတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ထို ၂၁-ပါးသော ရုပ်ကလာပ်တို့တွင် ဇီဝိတရုပ်ကို၎င်း၊ အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ်ကို၎င်း စက္ခု နှင့် တကွ စက္ခုဒသက-ဟု ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;ကမ္မဇကလာပ် ၉-စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၃။ ။ထိုကလာပ်အား ဆယ်ပါးကုန်သော အတိုင်းအရှည် တို့သည် ရှိကုန်သောကြောင့် ဒသက မည်၏၊ ဤဒသက-ဟူသော &lt;hr&gt;၁-ရုပ်တို့၏ပေါင်းစုရာသဘောသည် ကလာပ်-မည်၏၊ ထိုရုပ်ကလာပ်တို့၏လက္ခဏာသည် &lt;br&gt;(၁) ဧကုပ္ပါဒ &lt;br&gt;(၂) ဧကနိရောဓ &lt;br&gt;(၃) ဧကနိဿယ &lt;br&gt;(၄) သဟဝုတ္တိ-ဟူ၍ ၄-ပါးရှိ၏။ တူသောဖြစ်ခြင်းရှိသော ရုပ်တရားတို့၏ ဇာတိသဘောသည် ဧကုပ္ပါဒ-မည်၏။ တူသော ချုပ်ခြင်းရှိသော ရုပ်တရားတို့၏ အနိစ္စတာ သဘောသည် ဧကနိရောဓ-မည်၏။ မဟာဘုတ် လေးပါးတည်းဟူသော တူသော မှီရာရှိသောကြောင့် ဧကနိဿယ-မည်၏။ အတူတကွ တပေါင်းတည်း ဖြစ်တတ်သောကြောင့် သဟဝုတ္တိ-မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အမည်သည် အပေါင်း၏ အမည်တည်း။ စက္ခုပသာဒဖြင့် မှတ်အပ် သော ရုပ် ၁၀-ပါး အပေါင်းသည် စက္ခုဒသကကလာပ် မည်၏။ တနည်းကား— ထိုစက္ခုပသာဒ ပြဓာန်းခြင်းရှိသော ရုပ် ၁၀-ပါး အပေါင်းသည် စက္ခုဒသက ကလာပ် မည်၏၊ ကြွင်းကုန်သော ဒသကတို့၌လည်း ဤစက္ခုဒသက အတူသာတည်း။&lt;h3&gt;စိတ္တဇကလာပ် ၆-စည်း&lt;/h3&gt;၄၆။ ။&lt;b&gt;အဝိနိဗ္ဘောဂရူပံ ပန သုဒ္ဓဋ္ဌကံ၊ တဒေဝ ကာယဝိညတ္တိယာ သဟ ကာယဝိညတ္တိနဝကံ၊ ဝစီဝိညတ္တိသဒ္ဒေဟိ စ သဟ ဝစီဝိညတ္တိဒသကံ၊ လဟုတာဒီဟိ သဟ လဟုတာဒသကံ၊ ကာယဝိညတ္တိ လဟုတာဒိဒွါဒသကံ၊ ဝစီဝိညတ္တိ သဒ္ဒ လဟုတာဒိတေရသကန္တိ ဆ စိတ္တသမုဋ္ဌာနကလာပါ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကမ္မဇကလာပ်မှ တပါး စိတ္တဇကလာပ်ကို ဆိုဦးအံ့— အဝိနိဗ္ဘောဂရုပ် ရှစ်ခုသည် သက်သက်သော အဋ္ဌကကလာပ်မည်၏။ ထိုသုဒ္ဓဋ္ဌကကလာပ်သည်ပင်လျှင် ကာယဝိညတ်နှင့်တကွ ကာယဝိညတ္တိနဝကကလာပ် မည်၏၊ ဝစီဝိညတ်, သဒ္ဒနှင့် တကွ ဝစီဝိညတ္တိ ဒသကကလာပ် မည်၏၊ လဟုတာ အစရှိသည်တို့နှင့် တကွ လဟုတာဧကာဒသက ကလာပ် မည်၏၊ ကာယဝိညတ္တိလဟုတာဒိဒွါဒသက ကလာပ် မည်၏၊ ဝစီဝိညတ္တိသဒ္ဒလဟုတာဒိတေရသက ကလာပ်လည်း မည်၏၊ ဤသို့ ၆-ပါးကုန်သော&lt;hr&gt; ၁။ စက္ခုသည်သာ အခြားသော ကလာပ်များနှင့် မဆက်ဆံသောကြောင့်၎င်း၊ ထင်ရှား သော အမှတ်ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ ပြဓာန်းသောကြောင့်၎င်း၊ စက္ခုဖြင့်သာ မှတ်၍ စက္ခုဒသကကလာပ်-ဟု ဆိုရ၏။ (ကြွင်းနည်းတူသိ။)&lt;br&gt;ဇီဝိတဖြင့် မှတ်အပ်သော ရုပ်ကိုးခုအပေါင်းသည် ဇီဝိတနဝကကလာပ်-မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ဝစီဝိညတ်သည် သဒ္ဒနှင့် မကင်းမူ၍ ဖြစ်သောကြောင့် “ဝစီဝိညတ္တိ” သဒ္ဒဖြင့် သဒ္ဒကိုလည်း ရေတွက်ပြီးသား ဖြစ်သောကြောင့် ဝစီဝိညတ္တိသဒ္ဒဒသကံ-ဟု မဆိုဘဲ ဝစီဝိညတ္တိဒသကံ-ဟုသာ ဆိုရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဤရုပ်ကလာပ်တို့သည် စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်ကလာပ်တို့ မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;စိတ္တဇကလာပ် ၆-စည်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၆။ ။ဝစီဝိညတ္တိ သဒ္ဒါဖြင့် ထိုဝစီဝိညတ်၏ အသံနှင့်ကင်း၍ မဖြစ်သင့်သည်အဖြစ်ကြောင့် သဒ္ဒကိုလည်း ပေါင်းအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် ဝစီဝိညတ္တိဒသကံ ဟူသောဤစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;အဇ္ဈတ္တ ဗဟိဒ္ဓကလာပ်ခွဲပုံ&lt;/h3&gt;၄၉။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ သုဒ္ဓဋ္ဌကံ၊ သဒ္ဒနဝကန္တိ ဒွေ ဥတုသမုဋ္ဌာနကလာပါ ဗဟိဒ္ဓန္တိ၊ အဝသေသာ ပန သဗ္ဗေပိ အဇ္ဈတ္တိကမေဝ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို ၂၁-ပါးသော ရုပ်ကလာပ် အပေါင်းတို့တွင် သုဒ္ဓဋ္ဌက ကလာပ်၎င်း, သဒ္ဒနဝကကလာပ်၎င်း, ဤသို့ နှစ်ပါးကုန်သော ဥတုကြောင့် ဖြစ် သော ရုပ်ကလာပ် တို့ကို အပသန္တာန်၌ လည်း ရအပ်ကုန်၏၊ နှစ်ပါးကုန်သော ဥတုသမုဋ္ဌာန်ရုပ်မှ ကြွင်းကုန်သော အလုံးစုံလည်းဖြစ်ကုန်သော တခုယုတ်နှစ်ဆယ်သော ရုပ်ကလာပ် တို့ကို အဇ္ဈတ္တိကသန္တာန်၌ သာလျှင် ရအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အဇ္ဈတ္တ ဗဟိဒ္ဓကလာပ် ခွဲပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၉။ ။အညှိနည်း အလုံးစုံလည်း ဖြစ်ကုန်သော ဤ ၂၁-ပါး သော ကလာပ်တို့သည် အလုံးစုံသော အဇ္ဈတ္တိကသန္တာန်, ဗဟိဒ္ဓ သန္တာန်တို့၌ ဖြစ်ကုန်သလော၊ ထိုသို့မဟုတ် အချို့ကုန်သော ကလာပ်တို့သည် အချို့ကုန်သော သန္တာန်တို့၌ ဖြစ်ကုန်သလော၊ ဤသို့သော စောဒနာခြင်းကို နှလုံးပိုက်၍ “တတ္ထ”ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ရူပကလာပ အဖွင့်ပြီး၏။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;hr&gt;ဥတုဇကလာပ် ၄-စည်းတို့တွင် သုဒ္ဓဋ္ဌကကလာပ်နှင့် သဒ္ဒနဝကကလာပ် ၂-စည်းတို့ကို ဗဟိဒ္ဓ အပ-၌လည်း ရအပ်ကုန်၏။ သက်ရှိ-သက်မဲ့ နှစ်ပါးလုံး၌ ဖြစ်နိုင်ကုန်၏။ ကြွင်းသော ကလာပ်စည်းတို့ကား အဇ္ဈတ္တိက၌သာ ဖြစ်ကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ရူပပဝတ္တိက္ကမ&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;ကာမဘုံ၌ရုပ်ဖြစ်စဉ်&lt;/h3&gt;၅၁။ ။&lt;b&gt;သာနိ ပနေတာနိ ရူပါ ကာမလောကေ ယထာရဟံ အနူနာနိ ပဝတ္တိယံ ဥပလဗ္ဘန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရူပကလာပ်မှ တပါး ရူပပဝတ္တိက္ကမကို ဆိုဦးအံ့-အလုံးစုံလည်း ဖြစ်ကုန်သော ထိုရုပ်တို့ကို ကာမဘုံ၌ ထိုက်သည်အား လျော်စွာ ပဝတ္တိအခါ၌ မယုတ်မလျော့ကုန်သည် ဖြစ်၍ ရအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ကာမဘုံ၌ရုပ်ဖြစ်ပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၁။ ။ယခုအခါ၌ ၂၁-ပါးသော ရုပ်ကလာပ်တို့၏ ဖြစ်သင့် သည်အစွမ်းဖြင့် ပဝတ္တိအခါ, ပဋိသန္ဓေအခါ၌ ဖြစ်ခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ သံသေဒဇ ပဋိသန္ဓေ အစရှိသော ယောနိတို့၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ ဖြစ်ခြင်းကို ပြခြင်းငှါ “သာနိပိပနေတာ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ယထာရဟံ ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို “ဘော” ရှိသော သတ္တဝါ, ပြည့်စုံသော အာယတနရှိသော သတ္တဝါတို့အား လျောက်ပတ်စွာ-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅၂။ ။&lt;b&gt;ပဋိသန္ဓိယံ ပန သံသေဒဇာနဉ္စေဝ ဩပပါတိကာနဉ္စ စက္ခု, သောတ, ဃာန, ဇိဝှါ, ကာယ, ဘာဝ, ဝတ္ထု ဝသေန သင်္ခါတာနိ သတ္တ ဒသကာနိ ပါတု ဘဝန္တိ ဥက္ကဋ္ဌဝသေန။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁။ ယထာရဟံ-ပါဠိဖြင့် ကာမဘုံ၌ ပဝတ္တိအခါဝယ် အလုံးစုံသော ရုပ်တို့ကို ရအပ်၏-ဟု ဆိုသော်လည်း ယောက်ျား ဖြစ်အံ့ ပုရိသဘာဝရုပ်သာ ရ၍ ဣတ္ထိဘာဝရုပ်ကို မရသောကြောင့် ကြွင်းရုပ် ၂၇-ပါးသာ ရ၏။ မိန်းမတို့အားလည်း ထို့အတူ ၂၇-ပါးသာ ရ၏။ စက္ခုစသော ဣန္ဒြေချို့သော သတ္တဝါတို့အား ချို့သော ဣန္ဒြေကို မရနိုင်ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပဝတ္တိမှ တပါး ပဋိသန္ဓေကို ဆိုဦးအံ့-ပဋိသန္ဓေအခါ၌ အညှိ၌ ဖြစ်ကုန်သော ပိုးလောက် အစရှိသော သတ္တဝါတို့အား၎င်း၊ ကိုယ် ထင်ရှားဖြစ်သော စာတုမဟာရာဇ် တာဝတိံသာ အစရှိသော သတ္တဝါတို့အား၎င်း၊ အလွန်၏ အစွမ်းဖြင့် စက္ခုဒသက, သောတဒသက, ဃာနဒသက, ဇိဝှါဒသက, ကာယဒသက, ဣတ္ထိဘာဝဒသက, ပုမ္ဘာဝဒသက, ဝတ္ထုဒသက-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ၇-ပါးသော ဒသကတို့သည် ထင်ရှားစွာ တပြိုင်နက် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅၂။ ။ကြာတိုက်, ဝမ်း၏ အညစ် အကြေး အစရှိသော အညှိအရပ်တို့၌ ဖြစ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့သည် သံသေဒဇသတ္တဝါ မည်ကုန်၏၊ ထိုသတ္တဝါတို့အား ထင်ရှားစွာ ဖြစ်ခြင်းသည်ရှိသောကြောင့် ဩပပါတိက သတ္တဝါ မည်ကုန်၏၊ ဤဩပပါတိကာနံ ဟူသော ပုဒ်၌ လွန်စွာဖြစ်ကုန်သော အပိုင်းအခြား၏ အစွမ်းဖြင့် ပြည့်စုံသော အာယတနရှိသော ဥပပါတ် ပဋိသန္ဓေကို ယူအပ်၏။ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူကား၊ “အဘိရူပဿ ကညာတာ” ဟူသကဲ့သို့တည်း၊ အမျိုးစည်းစိမ် အစရှိသည်တို့ဖြင့် ထူးသော သတို့သားအား အမျိုးစည်းစိမ် အစရှိသည်ဖြင့် ထူးသော သတို့သမီးကိုသာလျှင် ပေးအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ပဒုမာကြာတိုက်, သစ်ခေါင်း, သစ်မွှေး, သစ်ပွင့်, ရွှံ့ညွှန်, ရေဟောင်း, ရေဆွေး, အညစ်အကြေးစသည်တို့၌ ဖြစ်သော သတ္တဝါသည် သံသေဒဇ-သတ္တဝါ မည်၏။&lt;br&gt;အကုသိုလ်ကံ နှိပ်စက်၍ အာယတန ချို့ပျက်သော ထိုအပါယ် သံသေဒဇ စသော သတ္တဝါများအား အယုတ်အားဖြင့် စက္ခုဒသကကလာပ်၊ သောတဒသကကလာပ်၊ ဃာနဒသကကလာပ်၊ ဘာဝဒသကကလာပ် ရုပ်တို့ကို တခါတရံ မရကြကုန်။ ထို့ကြောင့် ထိုမဖြစ်သော ရုပ်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် ကလာပ် ယုတ်လျော့မှုကို သိအပ်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;၂။ ရုတ်တရက် ကောင်းကင်မှ ကျလာသကဲ့သို့ ထင်ရှားစွာ ဖြစ်ပေါ်လာသော သတ္တဝါ သည် ဥပပါတ် ပုဂ္ဂိုလ် မည်၏။&lt;br&gt;ထိုသံသေဒဇ ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် နတ်စသော ဥပပါတ်ပုဂ္ဂိုလ်အား ပဋိသန္ဓေအခါ၌ စက္ခုဒသကကလာပ်၊ သောတဒသကကလာပ်၊ ဃာနဒသကကလာပ်၊ ဇိဝှါဒသကကလာပ်, ကာယဒသကကလာပ်၊ ဘာဝဒသကကလာပ်၊ ဝတ္ထုဒသကကလာပ်-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ကလာပ် ၇-စည်းတို့သည် ဥက္ကဋ္ဌနည်း အစွမ်းအားဖြင့် တပြိုင်နက် တခါတည်း ထင်ရှား ဖြစ်ပေါ်လာကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပြည့်စုံသော အာယတနရှိသည်အဖြစ်ဖြင့် ရအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့် ၇-ပါးသော ဒသက တို့သည် ထင်ရှား ဖြစ် ကုန်၏၊ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် စက္ခု ချို့သော သတ္တဝါ၊ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် သောတ ချို့သော သတ္တဝါ၊ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် ဃာန ချို့သော သတ္တဝါ၊ နလုံးဖြစ်သော သတ္တဝါ၊ ကမ္ဘာဦး၌ ဖြစ်သော သတ္တဝါ တို့၏ အစွမ်းဖြင့် တရံတခါ၌ စက္ခုဒသက, သောတဒသက, ဃာနဒသက တို့ကို မရအပ်ကုန်၊ မရအပ်ကုန်-ဟူသော စကား၌ သုဂတိဘုံ၌ ကြီးသော အာနုဘော်ရှိသော ကံကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ဥပပါတ်တို့၏ ဣန္ဒြေချို့ခြင်း မရှိခြင်းကြောင့် စက္ခု, သောတ, ဃာန တို့ကို မရခြင်းသည် သံသေဒဇ သတ္တဝါတို့အား ဖြစ်၏။ ဘာဝရုပ်ကို မရခြင်းသည် ကမ္ဘာဦး၌ ဖြစ်ကုန်သော ဥပပါတ်သတ္တဝါတို့၏ အစွမ်းဖြင့်လည်း ဖြစ်၏၊ ဒုဂ္ဂတိဘုံ၌ကား ဇိဝှါ, သောတ, ဘာဝရုပ်ကို မရခြင်းသည် နှစ်ပါးကုန်သော သံသေဒဇသတ္တဝါ, ဥပပါတ်သတ္တဝါ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်၏၊ ဃာနကိုမရခြင်းသည် သံသေဒဇ တို့၏ အစွမ်းဖြင့် သာလျှင်ဖြစ်၏၊ ဥပပါတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် မဖြစ်-ဟု မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုကြောင့်သာလျှင် ဓမ္မဟဒယ ဝိဘင်း၌ ကာမဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေခဏ၌ အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်အား ၁၁-ပါးသော အာယတနတို့သည် ထင်ရှားဖြစ်ကုန်၏၊ အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်အား ၁၀-ပါးသော အာယတနတို့သည် ထင်ရှားဖြစ်ကုန်၏၊ အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်အား တခြား ကုန်သော ၁၀-ပါးသော အာယတနတို့သည် ထင်ရှားဖြစ်ကုန်၏။ အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်အား ၉-ပါးသော အာယတနတို့သည် ထင်ရှား ဖြစ်ကုန်၏၊ အချို့သော သူအား ၇-ပါးသော အာယတနတို့သည် ထင်ရှား ဖြစ်ကုန်၏၊ ဟူသော ဤပါဠိကို ဟောသောကြောင့် ပြည့်စုံသော ဣန္ဒြေရှိသော ဥပပါတ်သတ္တဝါအား သဒ္ဒါယတနသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ၁၁-ပါးသော အာယတနတို့အထိကို ဟောအပ်ကုန် ၏၊ စက္ခု ချို့သော ဥပပါတ်ပုဂ္ဂိုလ်အား စက္ခာယတနသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ၁၀-ပါးသော အာယတနတို့ကို ဟောအပ်ကုန် ၏၊ ထို့ အတူ သောတိန္ဒြေချို့သော ဥပပါတ်ပုဂ္ဂိုလ်အား သောတာ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ယတနသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ၁၀-ပါးသော အာယတနတို့ကို ဟောအပ်ကုန်၏၊ စက္ခုန္ဒြေ, သောတိန္ဒြေချို့သော ဥပပါတ်ပုဂ္ဂိုလ် အား ထိုစက္ခုန္ဒြေ, သောတိန္ဒြေ နှစ်ပါးသည် ကြဉ်အပ်သော ၉-ပါး သော အာယတနတို့အထိကို ဟောအပ်ကုန်၏၊ အမိဝမ်း၌ ကိန်းသော သတ္တဝါအား စက္ခု, သောတ, ဃာန, ဇိဝှါ, သဒ္ဒါယတနတို့သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ၇-ပါးသော အာယတနတို့အထိကို ဟောအပ်ကုန်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဃာနိန္ဒြေချို့သော ဥပပါတ်သည်လည်း အကယ်၍ ဖြစ်ငြားအံ့၊ ဤသို့ဖြစ်သည်ရှိသော် စက္ခုန္ဒြေချို့သော ဥပပါတ်, သောတိန္ဒြေချို့သော ဥပပါတ်, ဃာနိန္ဒြေချို့သော ဥပပါတ် သတ္တဝါတို့၏ အစွမ်းဖြင့် သုံးကြိမ် ၁၀-ပါးသော အာယတနတို့အထိကို ဆိုအပ်ကုန် ရာ၏၊ စက္ခုန္ဒြေ, သောတိန္ဒြေချို့သော ဥပပါတ်၊ စက္ခုန္ဒြေ, ဃာနိန္ဒြေချို့သော ဥပပါတ်၊ သောတိန္ဒြေ, ဃာနိန္ဒြေချို့သော ဥပပါတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် သုံးကြိမ် ၉-ပါးသော အာယတနတို့အထိကို ဆိုအပ်ကုန်ရာ၏။ စက္ခုန္ဒြေ, သောတိန္ဒြေ, ဃာနိန္ဒြေချို့သော ဥပပါတ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၈-ပါးသော အာယတနတို့အထိကို ဆိုအပ်ကုန်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;စင်စစ်အားဖြင့် ဤသို့ ဆိုသောအတိုင်း မြတ်စွာဘုရားသည် မဟောအပ်ကုန်၊ ထို့ကြောင့် ဥပပါတ်ပုဂ္ဂိုလ်အား ဃာနိန္ဒြေ ချို့သည် အဖြစ်သည် မရှိ-ဟု မှတ်အပ်၏၊ ထိုသို့မရှိသောကြောင့် သာလျှင် ယမိုက် အဋ္ဌကထာ၌ “အဃာနကော။ပ။ဝဒေယျ”ဟူသော စကားကို အဋ္ဌကထာ ဆရာသည် မိန့်ဆိုအပ်၏၊ သံသေဒဇပုဂ္ဂိုလ်တို့ အားကား ဃာနိန္ဒြေချို့ခြင်းကို တားမြစ်ခြင်းငှါ မတတ်ကောင်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် “ကာမဓာတုယာ ဥပပတ္တိက္ခဏေ”ဤသို့ အစရှိသော ပါဠိဖြင့် ဥပပါတ်ပဋိသန္ဓေကိုသာလျှင် ရည်၍ သတ္တဝါတို့အား မဖြစ်သင့်သောကြောင့် ဂဗ္ဘသေယျက သတ္တဝါကို သာလျှင် ရည်၍ ဟောအပ်သောကြောင့် တားမြစ်ခြင်းငှါ မတတ်ကောင်း၊ “သံသေဒဇယောနိကာ။ပ။ကင်္ဂုတ္တာ” ဟူ၍ အကြင် အဋ္ဌကထာစကားကို ဆိုအပ်၏၊ ထိုစကားကိုလည်း ပြည့်စုံသော အာယတနရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော သံသေဒဇတို့ကို ဥပပါတ်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တို့၌ ပေါင်းသည် အစွမ်းဖြင့် မိန့်ဆိုအပ်၏၊ တပါးသော ဆရာတို့ သည်ကား ယမိုက်၌ ဃာန, ဇိဝှါတို့၏ အတူတကွဖြစ်သည် အဖြစ်ကို ဆိုအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် ဇိဝှါ ပသာဒချို့သော သတ္တဝါ၏ မဖြစ်သင့် သောကြောင့် ဃာနပသာဒချို့သော သတ္တဝါ၏လည်း မဖြစ်သင့် သည်ကိုသာလျှင် အဖွင့်ဆိုကုန်၏၊ ထိုယမိုက်၌လည်း စက္ခု, သောတ တို့သည် ရူပဘုံ၌ ဃာန, ဇိဝှါတို့နှင့် ကင်း၍ ဖြစ်ကုန်သကဲ့သို့ ထို့ အတူ ဃာန, ဇိဝှါတို့သည် နှစ်ပါးကုန်သော ဃာန, ဇိဝှါတို့၏ လည်း ရူပဘုံ၌ မဖြစ်သောကြောင့် တပါးသည် တပါးနှင့် ကင်း၍ မဖြစ်ကုန်၊ ဤသို့ အသီးအသီး ကာမဘုံ၌ မဖြစ်ခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့် ထို ဃာန, ဇိဝှါတို့၏ အတူတကွ ဖြစ်ခြင်းကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ ထို့ကြောင့် သံသေဒဇတို့အား ဃာန, ဇိဝှါတို့၏ အတူတကွ ဖြစ်သည် အဖြစ်ကို ဆိုခြင်းငှါ မတတ်ကောင်းသည်မဟုတ်၊ တတ်ကောင်းသည် သာတည်း။&lt;h3&gt;ဂဗ္ဘသေယျကပဋိသန္ဓေ&lt;/h3&gt;၅၄။ ။&lt;b&gt;ဂဗ္ဘသေယျကသတ္တာနံ ပန ကာယ, ဘာဝ, ဝတ္ထု ဝသေန သင်္ခါတာနိ တီဏိ ဝသကာနိ ပါတု ဘဝန္တိ၊ တတ္ထ ဘာဝဒသကံ ရံခါ န လဗ္ဘတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;သံသေဒဇ, ဥပပါတ်ပဋိသန္ဓေမှတပါး ဂဗ္ဘသေယျကပဋိသန္ဓေကို ဆိုဦးအံ့-အမိဝမ်း၌ ကိန်းကုန်သော သတ္တဝါတို့အား ကာယဒသက, ဣတ္ထိဘာဝဒသက, ပုမ္ဘာဝဒသက, ဝတ္ထုဒသက-ဟု ဆိုအပ် ကုန်သော သုံးပါးသော ဒသကတို့သည် ထင်ရှားဖြစ်ကုန်၏၊ ထို သုံးပါးသော ဒသကတို့တွင်လည်း ဘာဝဒသကကို ရံခါမရအပ်။&lt;h3&gt;ဂဗ္ဘသေယျကပဋိသန္ဓေ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၄။ ။အမိဝမ်း၌ ကိန်းတတ်ကုန်သောကြောင့် ဂဗ္ဘသေယျက မည်ကုန်၏၊ ထိုအမိဝမ်း၌ ဖြစ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့သည်သာလျှင်&lt;hr&gt; ၁။ အမိဝမ်းတိုက် သားအိမ်အတွင်း၌ ပဋိသန္ဓေတည်နေသော သတ္တဝါသည် ဂဗ္ဘသေယျက သတ္တဝါ မည်၏။ ထိုဂဗ္ဘသေယျကသတ္တဝါအား ပဋိသန္ဓေ ကလလရေကြည် တည်သော အခါ၌ ကာယဒသက, ဘာဝဒသက, ဝတ္ထုဒသကအားဖြင့် ကလာပ်သုံးစည်း၊ ရုပ်အားဖြင့် ရုပ် ၃၀-တို့သည် တပြိုင်နက် ထင်ရှား ဖြစ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရူပါရုံစသည်တို့၌ တပ်တတ်ကုန်သောကြောင့် ဂမ္ဘသေယျကသတ္တဝါ အဏ္ဍဇ, ဇလာဗုဇရှိသည် ဖြစ်ကုန်၏၊ သုံးပါးကုန်သော အကြင်ဒသကတို့ကို &lt;b&gt;ကလလရုပ်&lt;/b&gt; ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ ထိုကလလရုပ်ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော သုံးပါးသော ဒသကတို့သည် ထင်ရှားဖြစ်ကုန်၏။ ထိုကလလရုပ်ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော သုံးပါးကုန်သော ဒသကတို့သည် အလုံးစုံကို ပေါင်းအပ်ကုန်သော်လည်း ယခုဖွားကာစ ဖြစ်သော ဆိတ်၏ ကြည်စွာသော နှမ်းဆီ၌ ထည့်၍ ထုတ်သော တစ်ချောင်းသော အမွေး၏ အဖျား၌ ယို၍ တည်သော ဆီပေါက် အတိုင်းအရှည် ရှိကုန်၏၊ ကြည်ကုန်၏၊ မနောက်ကုန်၊ နပုံးဖြစ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့၏ အစွမ်းဖြင့် တရံတစ်ခါ၌ ဘာဝဒသကကို မရအပ်။ တာပရံဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပဋိသန္ဓေမှ နောက်၌-ဟု အနက်ပေး။ ပဝတ္တိတာလေဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ခုနစ်ခုတို့၏ ပြည့်ကြောင်း ဖြစ်သော သတ္တာဟ၌-ဟု အနက်ပေး။ အဘိဓမ္မာဋီကာကျမ်းကို ပြုသော အာနန္ဒာဆရာတို့၏ &lt;hr&gt; ၁။ ကလလရေကြည်-ဟူသည်ကား ယခု ဖွားစဖြစ်သော သိုး၏ အမွေး သို့မဟုတ် ဟိမဝန္တာတော၌ သိမ်မွေ့သော ဧဏီမည်သော သားကောင်၏ အမွေးတစ်ချောင်းကို ကြည်လင်သော ဆီ၌ နှစ်၍ ဆယ်ယူသောအခါ အမွေးအဖျား၌ ငြိကပ်နေသော ဆီပေါက် ပမာဏ ရှိ၏။ အလွန် ကြည်လင်၏။ ယင်းသေးငယ်လှသော ကလလရေကြည်၌ ရုပ် ၃၀-နှင့် ပဋိသန္ဓေစိတ် စေတသိက် ခန္ဓာငါးပါးတို့သည် တကွ ဖြစ်ကုန်၏။ နပုံးတို့အား ဘာဝဒသကကို မရ-ဟူလို။&lt;br&gt;ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဥပါဒ်၊ ဌီ၊ ဘင် ခဏငယ် သုံးချက်မျှ အခါကို ပဋိသန္ဓေအခါဟု ဆိုအပ်၏။ ထိုပဋိသန္ဓေအခါမှ နောက် ပဌမဘဝင်မှ စ၍ အမိဝမ်းတွင်း၌ တည်နေသမျှ ကာလသည် ပဝတ္တိအခါ မည်၏။ ထိုပဝတ္တိအခါ ပဌမသတ္တာဟ၌ ကလလရေကြည် တည်နေ၏။ ဒုတိယသတ္တာဟ၌ အမြှုပ် ဖြစ်၏။ တတိယသတ္တာဟ၌ သားတစ် ဖြစ်၏။ စတုတ္ထသတ္တာဟ၌ အခဲ ဖြစ်၏။ ပဉ္စမသတ္တာဟ ခဲမငါးဖြာ၊ ဆံပင်၊ မွေးညှင်း စသည် ဖြစ်၏။ ဆဋ္ဌသတ္တာဟ၌ ဖြစ်ပြီးသော ခဲမငါးဖြာ ဆံပင် စသည်တို့ ရင့်ကျက်၏။ အဋ္ဌကထာအလို-သတ္တမသတ္တာဟ၌ မူလဋီကာအလို-ဧကာဒသမသတ္တာဟ၌ စက္ခုပသာဒ ဖြစ်၏။ ထို့နောင် သတ္တာဟ၌ သောတ၊ ဃာန၊ ဇိဝှါ၊ ကာယပသာဒများ ထင်ရှား ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;ထိုဂမ္ဘသေယျက ပဋိသန္ဓေ၌ အဏ္ဍဇ၌ ဖြစ်သော အဏ္ဍဇပဋိသန္ဓေ၊ အမိဝမ်းတိုက်၌ ဖြစ်သော ဇလာဗုဇပဋိသန္ဓေ ၂-မျိုးတို့ကိုလည်း ယူအပ်ကုန်၏။ သဘောတူကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အလိုအားဖြင့် ဧကာဒသမဖြစ်သော သတ္တာဟ၌လည်း-ဟု အနက်ပေး။ ကမေန-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို စက္ခုဒသက ထင်ရှားဖြစ်သည်မှ ခုနစ်ရက်ကို လွန်သဖြင့် သောတဒသကသည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ ထိုသောတဒသက ထင်ရှားဖြစ်သည်မှ ခုနစ်ရက်ကို လွန်သဖြင့် ဃာနဒသကသည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ ထိုဃာနဒသက ထင်ရှားဖြစ်သည်မှ ခုနစ်ရက်ကို လွန်သဖြင့် ဇိဝှါဒသကသည် ထင်ရှားဖြစ်၏၊ ဤသို့သောအစဉ်အားဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ အဋ္ဌကထာ၌လည်း ဤဒသကတို့၏ အစဉ်အားဖြင့် ဖြစ်ခြင်းဟူသော အနက်ကို အကြောင်းကြောင့် ပြအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် ယုံကြည်အပ်၏။&lt;h3&gt;ရုပ်လေးပါးကို ရှေးဦးစွာ ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၅၆။ &lt;b&gt;ဣစ္စေဝံ ပဋိသန္ဓိမုပါဒါယ ကမ္မသမုဋ္ဌာနာ, ဒုတိယစိတ္တမုပါဒါယ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာ, ဌိတိကာလမုပါဒါယ ဥတုသမုဋ္ဌာနာ, ဩဇာဖရဏမုပါဒါယ အာဟာရသမုဋ္ဌာနာ စေတိ စတုသမုဋ္ဌာန ရူပကလာပသန္တတိ မလာကေ ဒီပဇာလာ ဝိယ နဒီသောတော ဝိယ စ ယာဝတာယုကမ္မက္ခယာ ပဝတ္တတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသို့ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းဖြင့် ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဥပါဒ်ကို အစပြု၍ ကံကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်ကလာပ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ပဌမဘဝင်ကို အစပြု၍ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်ကလာပ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဌီကာလကို အစပြု၍ ဥတုကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်ကလာပ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ဩဇာ၏ နံသောကာလကို အစပြု၍ အာဟာရကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်ကလာပ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤသို့ လေးပါးသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်ကလာပ်တို့၏ အစဉ်သည် ကာမဘုံ၌ ဆီမီးလျှံကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ မြစ်ရေအယဉ်ကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ အသက်ရှည်သမျှကာလပတ်လုံး မပြတ်ဖြစ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ရုပ်လေးပါးကို ရှေးဦးစွာဖြစ်ပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၆။ &lt;b&gt;ဌိတိကာလံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဌီကာလကို-ဟု အနက်ပေး။ ယင်းစကားကို ထင်ရှားစွာ ပြဦးအံ့—ပဋိသန္ဓေစိတ်နှင့် တကွ ဖြစ်သော ဥတုသည် ဌီသို့ ရောက်သည်ဖြစ်၍ ထိုပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဌီခဏ၌ သက်သက်သော အဋ္ဌကကလာပ်ကို ဖြစ်စေ၏၊ ထိုပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဌီခဏ၌ဖြစ်သော ဥတုသည် ဌီသို့ ရောက်သည်ဖြစ်၍ ထိုပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဘင်ခဏ၌ သက်သက်သော အဋ္ဌကကလာပ်ကို ဖြစ်စေ၏၊ ဤသို့ အစရှိသော အစဉ်ဖြင့် ဥတုသည် ရုပ်ကိုဖြစ်စေ၏။ &lt;b&gt;ဩဇာဖရဏမုပါဒါယ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို အမိဝမ်းတိုက်၌ ကိန်းသော သတ္တဝါ၏ အမိသည် ရှိအပ်သော အစာမှ ဖြစ်သော၊ သံသေဒဇ ဥပပါတ်ဖြစ်သော သတ္တဝါတို့၏လည်း မိမိ၏ ခံတွင်း၌ရှိသော သလိပ်အစရှိသည်မှ ဖြစ်သော ဩဇာ၏ အကြောအင်္ဂါကြီးငယ်သို့ လျှောက်သဖြင့် ကိုယ်၌ နံသောအခါမှစ၍-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;ရုပ် ၄-ပါးတို့၏ နောက်ဆုံးချုပ်ပုံ&lt;/h3&gt;၅၇။ &lt;b&gt;မရဏကာလေ ပန စုတိစိတ္တတော ပုရေတရသမစိတ္တဿ ဌိတိကာလမုပါဒါယ ကမ္မဇရူပါနိ န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ပုရေတရမုပ္ပန္နာနိ စ ကမ္မဇရူပါနိ စုတိစိတ္တသမာကာလမေဝ ပဝတ္တိတွာ နိရုဇ္ဈန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဖြစ်သည်မှ တစ်ပါး မဖြစ်သည်ကို ဆိုဦးအံ့-သေခါနီး ကာလ၌ စုတိစိတ်၏ အထက်၌ ရှိသော ၁၇-ချက်တို့၏ ပြည့်ကြောင်း ဖြစ်သော စိတ်၏ ဌီကာလကို အစပြု၍ ကမ္မဇရုပ်တို့သည် မဖြစ်ကုန်၊ &lt;hr&gt;ကမ္မဇရုပ်တို့သည် ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဥပါဒ်ကစ၍ ဖြစ်ကုန်၏။ စိတ္တဇရုပ်တို့သည် ပဋိသန္ဓေနောင် ပဌမဘဝင်၏ ဥပါဒ်ကစ၍ ဖြစ်ကုန်၏။ ဥတုဇရုပ်တို့သည် ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဌီကာလက စ၍ ဖြစ်ကုန်၏။ အာဟာရဇရုပ်တို့သည် ဂမ္ဘသေယျကသတ္တဝါတို့အား တစ်သတ္တာဟ၊ နှစ်သတ္တာဟ လွန်၍ အမိမှဖြစ်သော အစာအာဟာရမှ ဖြစ်သော ဩဇာ၏ ကိုယ်အင်္ဂါအတွင်း ပျံ့နှံ့သောအခါမှစ၍ ဖြစ်ကုန်၏။ သံသေဒဇ, ဥပပါတ် သတ္တဝါတို့အား အပ်သော မိမိသလိပ် တံတွေးနှင့် အာဟာရမှ ဖြစ်သော ဩဇာ၏ ကိုယ်အင်္ဂါအတွင်း၌ ပျံ့နှံ့သောအခါမှစ၍ ဖြစ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စုတိစိတ်အထက်၌ ရှိသော ၁၇-ချက်တို့၏ ပြည့်ကြောင်းဖြစ်သော စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏ၌ ဖြစ်ကုန်သော ကမ္မဇရုပ်တို့သည် စုတိစိတ်နှင့် မျှသော ကာလပတ်လုံး သာလျှင် ဖြစ်၍ ချုပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ရုပ် ၄-ပါးတို့၏ နောက်ဆုံးချုပ်ပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၇။ ထို ၁၇-ချက်တို့၏ ပြည့်ကြောင်းဖြစ်သော ဘဝင်အား အထက်၌ ဖြစ်သော စုတိစိတ်သည် ရှိသောကြောင့် ထိုဘဝင်စိတ်သည် စုတိစိတ္တောပရိ မည်၏။ ထိုသို့ သတ္တရသမ ဘဝင်စိတ်၏ ဌီကာလ၌ ကမ္မဇရုပ်၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ရှိလတ်သော် ဇီဝိတိန္ဒြေ၏ ပျက်ခြင်းမရှိသောကြောင့် ကမ္မဇရုပ်တို့သည် မဖြစ်ကုန်၊ ထိုစကား မှန်၏၊ ကမ္မဇရုပ် ပြတ်သည်ရှိသော် သတ္တဝါသေ၏-ဟု ဆိုအပ်၏။ ကျမ်းတစ်ပါး၌ အဘယ်ကဲ့သို့ ဆိုသနည်း-ဟူမူမှာ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အာယု ဥသ္မာ စ ဝိညာဏံ၊ ယဒါ ကာယံ ဇဟန္တိမံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အပဝိဒ္ဓေ တဒါ သေတိ၊ နိရတ္တံဝ ကလိင်္ဂရံ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဟု အဋ္ဌကထာဆရာသည် မိန့်ဆိုတော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—အကြင်အခါ၌ ဇီဝိတိန္ဒြေ၎င်း၊ ကမ္မဇတေဇော ဖြစ်သော အငွေ့ဓာတ်၎င်း၊ ဝိပါက်ဖြစ်သော ဝိညာဏ်၎င်း၊ ဤသုံးပါးသော တရားတို့သည် ဤရူပကာယကို စွန့်ကုန်၏၊ ထိုအခါ၌ အကျိုးမရှိသော ထင်းတုံးကို စွန့်ပစ်သကဲ့သို့ အကျိုးမရှိသော ဤရုပ်ကလာပ်ကို စွန့်ပစ်အပ်၏-ဟု ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပုရေတရံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ ရေသည်ရှိသော် ၁၇-ချက်တို့၏ ပြည့်ကြောင်းဖြစ်သော ဘဝင်စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏ၌-ဟု အနက်ပေး။&lt;hr&gt; ၁။ ကမ္မဇရုပ်တို့သည် စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ ရေသည်ရှိသော် ၁၇-ချက်မြောက်သော စိတ်၏ ဌီကာလမှစ၍ အသစ်မဖြစ်တော့ပြီ၊ ဖြစ်ပြီးသော ကမ္မဇရုပ်တို့သည်လည်း စုတိစိတ်နှင့် ပြိုင်၍ ချုပ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၅၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၅၈။ &lt;b&gt;တတောပရံ စိတ္တာဟာရဇရူပဉ္စ ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ထိုကမ္မဇရုပ်ချုပ်သည်မှ နောက်၌ စိတ္တဇရုပ်၊ အာဟာရဇရုပ်သည်လည်း ပြတ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅၇။ &lt;b&gt;တတောပရံ။ပ။ ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဇီဝိတိန္ဒြေကင်းသော သူသေကောင်-ဟု ဆိုအပ်သော ဥတုဇရုပ်အပေါင်း၌ ထိုစိတ္တဇရုပ်၊ အာဟာရဇရုပ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းမရှိသောကြောင့် အသက်ရှိသော သန္တာန်၌ စိတ်အာဟာရ အားလျော်စွာ ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် သည်၎င်း၊ အာဟာရဇရုပ် သည်၎င်း၊ ထိုကမ္မဇရုပ် ပြတ်သည်မှ နောက်၌ စိုးစဉ်းသော ကာလပတ်လုံး ဖြစ်၍ချုပ်၏၊ တပါးသော ဆရာတို့သည်ကား-စိတ္တဇရုပ်သည် စုတိစိတ်မှ ရှေးဖြစ်သော သတ္တရသမစိတ်၏ ဘင်ခဏ၌ သာလျှင် ပြတ်၏၊ ဤသို့ အဖွင့်ဆိုကုန်၏။&lt;h3&gt;ရူပဘုံ၌ ရုပ်ဖြစ်စဉ်&lt;/h3&gt;၆၁။ &lt;b&gt;ရူပလောကေ ပန ဃာန, ဇိဝှါ, ကာယ, ဘာဝဝသေန စ အာဟာရဇကလာပဉ္စ န လဗ္ဘန္တိ၊ တသ္မာ တေသံ ပဋိသန္ဓိကာလေ စက္ခု, သောတ, ဝတ္ထုဝသေန တီဏိ ဝသေန ဇီဝိတနဝကဉ္စ တိ စတ္တာရော ကမ္မသမုဋ္ဌာနကလာပါ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကာမဘုံ၌ ဖြစ်သောရုပ်မှ တစ်ပါး ရူပဘုံ၌ဖြစ်သော ရုပ်ကို ဆိုဦးအံ့-ရူပဘုံ၌ ဃာနဒသက၊ ဇိဝှါဒသက၊ ကာယဒသက၊&lt;hr&gt; ၁။ စိတ္တဇရုပ်ကား စုတိစိတ် ချုပ်ပြီးသည်နောက် စိတ္တက္ခဏ ၁၆-ချက်၊ ခဏငယ် ၄၉-ချက်ခန့်လောက် လူသေကောင်သန္တာန် ကြွင်းကျန်ရစ်သေး၏။&lt;br&gt;၂။ အာဟာရဇရုပ်ကား ဝိညာဏ်တည်းဟူသော အထောက်အပံ့ကို ရသဖြင့် စုတိစိတ်၏ ဘင်ခဏတိုင်အောင်ဖြစ်သေး၍ စုတိစိတ်နောက် ခဏငယ် ငါးဆယ်ခန့်လောက် ကြွင်းကျန်ရစ်သေး၏-ဟူလို။&lt;br&gt;ဥတုဇရုပ်ကား လူသေကောင် သန္တာန်မှာ ပါသွား၍ သုဿာန်တစ သင်းချိုင်း ကျအောင် မကုန်မဆုံး မပျက်ပြန်သေးဘဲ ရုပ်ကလာပ် ရုပ်ကြွင်း ရှိသမျှကာလပတ်လုံး ဖြစ်နိုင်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၅၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဣတ္ထိဘာဝဒသက၊ ပုမ္ဘာဝဒသကတို့ကို၎င်း၊ အာဟာရဇကလာပ်တို့ကို၎င်း၊ မရအပ်ကုန်၊ ထို့ကြောင့် ထိုရူပဗြဟ္မာတို့၏ ပဋိသန္ဓေအခါ၌ စက္ခုပသာဒ၊ သောတဒသက၊ ဝတ္ထုဒသက၏ အစွမ်းဖြင့် သုံးပါးသော ဒသကတို့၎င်း၊ ဇီဝိတနဝကကလာပ်၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးကုန်သော ကံကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်ကလာပ်တို့ကို ရအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ရူပဘုံ၌ ရုပ်ဖြစ်စဉ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၁။ ရူပဘုံ၌ ဃာနဒသက၊ ဇိဝှါဒသက၊ ကာယဒသကတို့၏ မရှိခြင်း၊ မဖြစ်ခြင်း အကြောင်းကို ဆိုအပ်ပြီးသည်သာတည်း၊ ဘာဝရုပ်နှစ်ခု အပေါင်းသည်ကား ပြင်းသော ကာမရာဂလျှင် အကြောင်းရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ဗြဟ္မာတို့အားလည်း ထိုသို့ပြင်းစွာသော ကာမရာဂဟူသော အကြောင်းမရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ထိုရူပဘုံ၌ မဖြစ်၊ မျိုအပ်သော ဗဟိဒ္ဓအာဟာရ မရှိသောကြောင့် ကိုယ်၌ ရှိသော်လည်း အဇ္ဈတ္တအာဟာရ၏ ရုပ်ကိုဖြစ်စေခြင်းမရှိသောကြောင့် အာဟာရဇကလာပ်တို့ကို မရအပ်ကုန်၊ အကြောင်းသော်ကား အပ၌ ဖြစ်သော ဥတုကို၎င်း၊ အာဟာရကို၎င်း၊ ဥပနိဿယပစ္စည်းကိုရမှသာ ဥတုအာဟာရတို့သည် ရုပ်ကိုဖြစ်စေကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ကိုယ်၌ရှိသော အာဟာရသည် ရုပ်ကိုမဖြစ်စေနိုင်-ဟူလို။ &lt;b&gt;ဇီဝိတနဝကံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &lt;hr&gt; ၁။ ရူပဘုံ၌ ဃာန, ဇိဝှါ, ကာယပသာဒ သုံးပါးတို့ကို ဘာဝနာအစွမ်းဖြင့် ပယ်အပ်သောကြောင့် မရအပ်ကုန်။&lt;br&gt;၂။ ဘာဝရုပ် ၂-ပါးသည် အားကြီးထူထဲသော ကာမဂုဏ်တည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရ၏။ ဗြဟ္မာတို့မှာ ထိုအားကြီးထူထဲသော ကာမဂုဏ်တည်းဟူသော အကြောင်း မရှိသောကြောင့် ထိုဘာဝရုပ် ၂-ပါးကို ဗြဟ္မာဘုံ၌ မရအပ်ပေ။&lt;br&gt;၃။ မျိုအပ်သော ဗဟိဒ္ဓ အာဟာရ မရှိ၍ ရူပဗြဟ္မာကိုယ်၌ တည်နေသော အဇ္ဈတ္တာဟာရသည်လည်း ရုပ်ကိုမဖြစ်စေနိုင်သောကြောင့် အာဟာရဇရုပ်ကိုလည်း မရပါ။ ဗြဟ္မာတို့အား ကာယဒသကကလာပ်အစား ဇီဝိတနဝကကလာပ်ကိုသာ ရပါသည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၅၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကာယပသာဒမရှိခြင်းကြောင့် ကာယဒသကအရာ၌ တည်သော ဇီဝိတနဝကကလာပ်သည်-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၄။ &lt;b&gt;ပဝတ္တိယ သမ္မဝဋိတံ ဥတုသမုဋ္ဌာနရူပံ အတိရိစ္စတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ပဝတ္တိအခါ၌လည်း သဒ္ဒါသည် ကြဉ်အပ်သော ဥတုကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်သည် ကြွင်း၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၄။ အသညသတ် ဗြဟ္မာမှ ကြွင်းသော ဗြဟ္မာတို့အား ပဋိသန္ဓေအခါ၌၎င်း၊ ပဝတ္တိအခါ၌၎င်း၊ ရအပ်သော ရုပ်မှ ကြွင်း၏။ သေသောအခါ၌ကား ဗြဟ္မာတို့အား ကိုယ်ကိုပစ်ချခြင်း မရှိသောကြောင့် ခပ်သိမ်းသော ဗြဟ္မာတို့အား သုံးပါးသော အကြောင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့သည်၎င်း၊ နှစ်ပါးသောအကြောင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့သည်၎င်း၊ တက္ခဏသာလျှင် ချုပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၆။ &lt;b&gt;အဋ္ဌဝီသတိ ကာမေသု၊ ဟောန္တိ တေဝီသ ရူပိသု။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သတ္တရသေဝ သညီနံ၊ အရူပေ နတ္ထိ ကိဉ္စိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဇရတာ၊ မရဏံ၊ ပဝတ္တိယံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;လဗ္ဘန္တိ ပဝတ္တိတု၊ န လဗ္ဘန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အယမေတ္ထ ရူပပဝတ္တိက္ကမော၊&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁။ အသညသတ် ဗြဟ္မာတို့အား ရူပဗြဟ္မာတို့ရသော စက္ခု, သောတ, ဝတ္ထုဒသကတို့ကို၎င်း၊ အလုံးစုံသော စိတ္တဇရုပ်တို့ကို၎င်း မရအပ်ကုန်။ ထိုရုပ်အလုံးစုံမှ ကြွင်းသော ဇီဝိတနဝကကလာပ်ရုပ်သည်သာ ပဋိသန္ဓေအခါ၌ဖြစ်၍ ပဝတ္တိအခါ၌ သုဒ္ဓဋ္ဌကကလာပ်၊ လဟုတာဒိဧကာဒသကကလာပ်-ဟူသော ဥတုဇကလာပ် ၂-စည်းတို့ကို ရအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;စုတိသောကာလ၌ ဗြဟ္မာတို့၏ ကိုယ်ကို ပစ်ချခြင်း မရှိသောကြောင့် အသညသတ်မှ တစ်ပါးသော ရူပဗြဟ္မာတို့အား ကံ, စိတ်, ဥတုကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်တို့သည်၎င်း၊ အသညသတ် ဗြဟ္မာတို့အား ကံ, ဥတုကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်တို့သည်၎င်း စုတိစိတ်နှင့် အတူတက္ခဏသာလျှင် ချုပ်ဆုံးကြကုန်၏။ အသေကောင် မကျန်တော့ပေ-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၅၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကာမဆယ့်တစ်ဘုံတို့၌ ၁၂၇-ပါးသော ရုပ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ အသညသတ်ကြဉ်သော ရူပ ၁၅-ဘုံတို့၌ ၁၂၃-ပါးသော ရုပ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ အသညသတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ၁၇-ပါးသော ရုပ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ အရူပဘုံ၌ တစ်စုံတစ်ခုသော ရုပ်သည်လည်းမရှိ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပဋိသန္ဓေအခါ၌ သဒ္ဒရုပ်ကို၎င်း ဝိကာရရုပ်ငါးခုကို၎င်း၊ ဇရတာရုပ်ကို၎င်း၊ အနိစ္စတာရုပ်ကို၎င်း မရအပ်ကုန်၊ ပဝတ္တိအခါ၌ကား တစ်စုံတစ်ခုသောရုပ်ကို မရအပ်သည်မဟုတ်၊ ရအပ်သည်သာတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤကား ဤရူပသင်္ဂဟ၌ ရုပ်၏ဖြစ်စဉ်ကို ဆိုကြောင်းဖြစ်သော နည်းတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၆။ ရူပဘုံတို့၌ ဃာန၊ ဇိဝှါ၊ ကာယ၊ ဘာဝ ရုပ်နှစ်ခုတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် ငါးပါးကုန်သော ရုပ်တို့၏ မရှိခြင်းကြောင့်&lt;hr&gt; ၁။ ကာမဘုံ၌ ကာမသတ္တဝါတို့အား ရုပ်ပေါင်း ၂၈-ပါး၊ ကလာပ်ပေါင်း ၂၁-ပါးတို့ကို ရအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;၂။ အသညသတ်ကြဉ်သော ရူပ ၁၅-ဘုံ၌ ဃာန, ဇိဝှါ, ကာယပသာဒရုပ် ၃-ပါး၊ ဘာဝရုပ် ၂-ပါးကြဉ်သော ၂၃-ပါးသော ရုပ်တို့ကိုသာ ရအပ်ကုန်၏။ ကလာပ်အားဖြင့် ပဋိသန္ဓေအခါ၌ စက္ခု, သောတ, ဝတ္ထု ဇီဝိတ ကမ္မဇကလာပ် ၄-စည်းကိုသာ ရအပ်၏။ ပဝတ္တိအခါ၌ စိတ္တဇကလာပ် ခြောက်စည်း၊ ဥတုဇကလာပ် ၄-စည်းတို့ကို ရအပ်ကုန်၏။ ပေါင်း ရူပဘုံ၌ ကလာပ် ၁၄-စည်းတို့ကို ရအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;၃။ အသညသတ် ဗြဟ္မာတို့အား ရူပဗြဟ္မာများ ရအပ်သော ရုပ် ၂၃-ပါးတွင် စက္ခု, သောတ, ဝတ္ထု, သဒ္ဒါ, ဝိညတ်ဒွေး ဤရုပ်ခြောက်ပါးကြဉ်အပ်သော ၁၇-ပါးသော ရုပ်တို့ကို ရအပ်ကုန်၏။ ကလာပ်အားဖြင့် ပဋိသန္ဓေအခါ၌ ဇီဝိတနဝကကလာပ် တစည်းကိုသာ ရ၏။ ပဝတ္တိအခါ၌မူ သုဒ္ဓဋ္ဌကကလာပ်၊ လဟုတာဒိဧကာဒသကကလာပ် ၂-စည်း ပေါင်း ကလာပ် ၃-စည်းတို့ကို ရအပ်ကုန်၏။ အရူပဘုံ၌ကား ရုပ်မရှိ-ဟူလို။&lt;br&gt;၄။ ပဋိသန္ဓေအခါ-ဟူသည် ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဥပါဒ်, ဌီ, ဘင် ခဏသုံးချက်မျှသာ ဖြစ်၍ ၎င်းအခါဝယ် သဒ္ဒ စသော ရုပ်များ မရနိုင်။ ပဝတ္တိအခါ၌သာ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ရကုန်၏-ဟူလို။ ထိုစကားသည်လည်း ကာမ၊ ရူပ၊ အသညသတ်သတ္တဝါတို့နှင့် ဆက်ဆံသော အားဖြင့် ဆိုသောစကား ဖြစ်၏။ ကာမဘုံ, ရူပဘုံတို့၌ ပဋိသန္ဓေအခါဝယ် မရသော ရုပ်ကား သဒ္ဒရုပ် ၁၊ ဝိကာရရုပ် ၅၊ ဇရတာ၊ အနိစ္စတာ ဤရုပ် ၈-ပါးကို မရပေ။ အသညသတ်ဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေအခါဝယ် မရသော ရုပ်ကား လဟုတာဒိတ္တယ, ဇရတာ, အနိစ္စတာ ဤရုပ် ၅-ပါးကို မရ-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၅၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၂၃-ပါးတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ အချို့သော ဆရာတို့သည်ကား နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ လေးသည်အဖြစ်ကို ပြုတတ်သည်၏အဖြစ် အစရှိသော ဓာတ်ချောက်ချားခြင်း မရှိသောကြောင့် ထိုရူပဘုံတို့၌ လဟုတာ အစရှိသော ရုပ်သုံးပါးအပေါင်းသည် မရှိ-ဟု ဆိုကုန်၏၊ ထိုကေစိ ဆရာတို့၏ စကားသည် မသင့်သည်သာတည်း၊ အဘယ့်ကြောင့် ဆိုသော် ထိုငြိမ်းစေအပ်သော ဓမ္မရှိနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ကုန်သော ဓမ္မတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ငြိမ်းစေအပ်သော ဓမ္မကို ခြင်းမရှိ၊ ထို့ကြောင့် မသင့်-ဟူလို၊ အဘယ့်ကြောင့် မရှိသနည်း-ဟူမူ ထိုငြိမ်းစေအပ်သော ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော ဓမ္မကို ငဲ့ခြင်းရှိသော ထိုငြိမ်းစေအပ်သော တရားနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော တရား၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ရှိလတ်သော် သဟိတ်ကြိယာစိတ်တို့၌ လဟုတာ အစရှိသော ရုပ်တို့၏ မရှိသည်၏အဖြစ်ဖြင့် လျဉ်းပါးခြင်းသို့ ရောက်ရာသောကြောင့် မရှိ၊ သဒ္ဒါဝိကာရော အစရှိသော စကားကို အလုံးစုံသော ကာမရူပပုဂ္ဂိုလ်တို့အားလည်း ဆက်ဆံသည်အစွမ်းဖြင့် မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရူပပဝတ္တိက္ကမအဖွင့်ပြီး၏။&lt;h3&gt;နိဗ္ဗာန်အကြောင်း&lt;/h3&gt;၆၇။ &lt;b&gt;နိဗ္ဗာနံ ပန လောကုတ္တရသင်္ခတံ စတုမဂ္ဂဉာဏေန သစ္ဆိကာတဗ္ဗံ, မဂ္ဂဖလာနာရမ္မဏဘူတံ ဝါနသင်္ခတာယ တဏှာယ နိက္ခန္တတ္တာ နိဗ္ဗာနန္တိ ပဝုစ္စတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရုပ်မှတစ်ပါး နိဗ္ဗာန်ကို ဆိုဦးအံ့-မဂ်ဖိုလ်တို့၏ အာရုံဖြစ်၍ ဖြစ်သော လေးပါးသော မဂ်ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုအပ်သော လောကုတ္တရာ-ဟု ဆိုအပ်သော နိဗ္ဗာန်ကို သတ္တဝါတို့ကို သံသရာ&lt;hr&gt;&lt;b&gt;နိဗ္ဗာန်အကြောင်း&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;လောကုတ္တရာသင်္ခတံ&lt;/b&gt;-ဟူသော ပါဠိဖြင့် နိဗ္ဗာန်၏ လောကီအဖြစ်ကို နှစ်စေ၍ လောကုတ္တရာအဖြစ်ကို ပြ၏။ &lt;b&gt;စတုမဂ္ဂဉာဏေန သစ္ဆိကာတဗ္ဗံ&lt;/b&gt;-ဟူသော ပါဠိဖြင့် နိဗ္ဗာန်ကို အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် မျက်မှောက်အားဖြင့် သိအပ်သည်၏ အဖြစ်ကို ပြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၅၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဝဋ်၌ ချုပ်တတ် မြှေးယှက်တတ်သည် အဖြစ်ကြောင့် ဝါန-ဟု ဆိုအပ်သော တဏှာမှ ထွက်မြောက်သည် အဖြစ်ကြောင့် နိဗ္ဗာန်-ဟု ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;နိဗ္ဗာန်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၅။ ဤမျှ အတိုင်းအရှည် ရှိကုန်သော ခြောက်ပါးသော အပိုင်းတို့ဖြင့် စိတ်, စေတသိက်, ရုပ်တို့ကို အသီးအသီး ခွဲဝေသော အားဖြင့် အကျယ်ပြပြီး၍ ယခုအခါ၌ နိဗ္ဗာန်ကို ပြတော်မူလိုသော အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် “နိဗ္ဗာနံပန” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ &lt;b&gt;စတုမဂ္ဂဉာဏေန သစ္ဆိကာတဗ္ဗံ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပါဠိဖြင့် နိဗ္ဗာန်၏ ထိုထို အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့အား မျက်မှောက်ထင်ခြင်းရှိသည် အဖြစ်ကို ပြတော်မူ၏၊ “မဂ္ဂဖလာနာရမ္မဏဘူတံ” ဟူသောပါဌ်ဖြင့်၊ ကလျာဏပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား မှန်းဆသော အားဖြင့် ထင်ခြင်းရှိသည် အဖြစ်ကို ပြတော်မူ၏၊ ယင်းစကား ထင်ရှားအောင် ဖော်ပြဦးအံ့-သင်္ခတတရားလျှင် အာရုံရှိသော ဉာဏ်သည်၎င်း၊ ပညတ်လျှင် အာရုံရှိသော ဉာဏ်သည်၎င်း၊ ကိလေသာတို့ကို အကြွင်းမဲ့ဖြတ်ခြင်း ငြိမ်းစေခြင်း၌ မစွမ်းနိုင်၊ လောက၌ ကိလေသာတို့ကို အကြွင်းမဲ့ဖြတ်ခြင်း၊ ငြိမ်းစေခြင်း အစရှိသည်သည် ရှိသည်သာတည်း၊ ထို့ကြောင့် သင်္ခတတရား ပညတ်တရားမှ ထူးသော ကိလေသာတို့ကို အကြွင်းမဲ့ဖြတ်ခြင်း ငြိမ်းစေခြင်းကို ပြုတတ်ကုန်သော မဂ်ဖိုလ်တို့၏ အာရုံဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်အမည်ရှိသော တစ်ခုသော တရားသည်ရှိ၏၊ ဤသို့ အနုမာနဉာဏ်ဖြင့် ကလျာဏပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား နိဗ္ဗာန်သည် ထင်ရှား၏၊ ပစ္စက္ခအားဖြင့် ထင်သည်အဖြစ်၊ သဘောအားဖြင့် ထင်သည်အဖြစ်ကို ပြသဖြင့်လည်း&lt;br&gt;&lt;hr&gt;&lt;b&gt;မဂ္ဂဖလာနာရမ္မဏဘူတံ&lt;/b&gt;-ဟူသော ပါဌဖြင့် နိဗ္ဗာန်ကို ကလျာဏပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် မှန်းဆသောအားဖြင့်သာ သိအပ်၏၊ သိအပ်သည်၏ အဖြစ်ကို ပြ၏။ ထိုသို့ ပြသဖြင့် ရာဂအစရှိသည်တို့၏ မရှိခြင်း “အဘာဝပညတ်” မျှသည် နိဗ္ဗာန်မည်၏ဟူသော မိစ္ဆာအယူကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် တားမြစ်တော်မူ၏-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝါနသင်္ခါတတဏှာယ နိက္ခန္တတ္တာ နိဗ္ဗာနန္တိ ဝုစ္စတိ&lt;/b&gt;-ဟူသောပါဠိဖြင့် နိဗ္ဗာနပုဒ်၏ ဝိဂြိုဟ်ဝစနတ်ကို ပြ၏၊ “ဝနတော နိက္ခမ နိဗ္ဗာနံ” ဟု ဝိဂြိုဟ်ပြု-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၅၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရာဂအစရှိသည်တို့၏ မရှိကာမျှသည် နိဗ္ဗာန်-ဟု မိစ္ဆာဉာဏ်ဖြင့် သိကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ မိစ္ဆာအယူကို မြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အလွန်ချသဖြင့် အကျိုးမရှိပြီ၊ ခန္ဓာအစရှိသည် အပြားရှိကုန်သော တေဘုမ္မကတရားတို့ကို အောက်အထက် ဖြစ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် တပ်သောကြောင့် ဝါန-ဟု ဆိုအပ်သော တဏှာ၏ အာရုံကို လွန်ခြင်းအစွမ်းဖြင့် လွန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် နိဗ္ဗာန်-ဟု ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;နိဗ္ဗာန်အပြား&lt;/h3&gt;၆၈။ &lt;b&gt;တဒေတံ သဘာဝတော ဧကဝိဓမ္မိ သဥပါဒိသေသနိဗ္ဗာနဓာတု အနုပါဒိသေသနိဗ္ဗာနဓာတုစေတိ ဒုဝိဓံ ဟောတိ ကာရဏပရိယာယေန။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;သဘောအားဖြင့် တစ်ခုသောအဘို့ ရှိသည်လည်း ဖြစ်သော ထိုနိဗ္ဗာန်သည် ခန္ဓာ ၅-ပါးလျှင် ကိလေသာတို့မှ ကြွင်းကျန်သည်နှင့် တကွဖြစ်သော သဥပါဒိသေသနိဗ္ဗာန်ဓာတ်၎င်း၊ ကိလေသာတို့မှ ကြွင်းသော ခန္ဓာငါးပါး မရှိသော အနုပါဒိသေသနိဗ္ဗာန်ဓာတ်၎င်း၊ ဤသို့ သိစေတတ်သော အကြောင်း၏ အမြွက်ဖြင့် နှစ်ပါးအပြား&lt;h3&gt;နိဗ္ဗာန်အားအဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၈။ &lt;b&gt;သဘာဝတော&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို မိမိ၏ ငြိမ်သက်ခြင်း-ဟူသော လက္ခဏာဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ ကာမုပါဒါန် အစရှိသည်တို့သည် စွဲလမ်းအပ်သောကြောင့် ဥပါဒိမည်၏၊ ဤဥပါဒိ-ဟူသော အမည်သည် ခန္ဓာငါးပါး၏ အမည်တည်း၊ ကာမုပါဒါန် အစရှိသည်တို့သည် စွဲလမ်းအပ်သော ခန္ဓာငါးပါးသည် သာလျှင် ကိလေသာတို့မှ ကြွင်းသောကြောင့် ဥပါဒိသေသ မည်၏၊ ထိုကိလေသာတို့မှ ကြွင်းသော ကာမုပါဒါန် အစရှိသည်တို့သည် စွဲလမ်းအပ်သော ခန္ဓာငါးပါးနှင့် တကွ ဖြစ်တတ်သော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၅၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကြောင့် &lt;b&gt;သဥပါဒိသေသ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုသဥပါဒိသေသသည်ပင်လျှင် နိဗ္ဗာန်-ဟု ဆိုအပ်သော ဓာတ်ဖြစ်သောကြောင့် သဥပါဒိသေသနိဗ္ဗာန်ဓာတ် မည်၏၊ &lt;b&gt;ကာရဏပရိယာယေန&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ -ဟူသောပုဒ်ကို သဥပါဒိသေသ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ပညတ်ခြင်း၌ အကြောင်းဖြစ်သော ကိလေသာတို့မှ ကြွင်းသော ကာမုပါဒါန် အစရှိသည်တို့သည် စွဲလမ်းအပ်သော ခန္ဓာငါးပါး ရှိခြင်း မရှိခြင်း၏ အမြွက်ဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;တနည်း နိဗ္ဗာန်အပြား&lt;/h3&gt;၆၉။ ။ &lt;b&gt;တထာ သုညတံ, အနိမိတ္တံ, အပ္ပဏိဟိတဉ္စေတိ တိဝိဓံ ဟောတိ အာကာရဘေဒေန။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုမှတစ်ပါး ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတို့မှ ဆိတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် သုညတမည်သော နိဗ္ဗာန်၎င်း၊ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတည်းဟူသော အကြောင်းကင်းသည် အဖြစ်ကြောင့် အနိမိတ္တမည်သော နိဗ္ဗာန်၎င်း၊ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတည်းဟူသော တောင့်တခြင်းကင်းသည် အဖြစ်ကြောင့် အပ္ပဏိဟိတမည်သော နိဗ္ဗာန်၎င်း၊ ဤသို့ အခြင်းအရာတို့၏ အပြားအားဖြင့် သုံးပါးအပြားရှိ၏။&lt;hr&gt; ၁။ အာသဝေါတရား ကင်းစင် ပပျောက်တော်မူသော ဘုရားရဟန္တာတို့၏ ခန္ဓာငါးပါးသည် မဂ်ဖြင့် ပယ်အပ်သော ကိလေသာတို့မှ ကြွင်းကျန်သောကြောင့် ဥပါဒိသေသ မည်၏။&lt;br&gt;ထိုကိလေသာ အပေါင်းသာ ကုန်ခန်း၍ ခန္ဓာငါးပါးမှာမူ ကြွင်းကျန်နေသဖြင့် ညစ်ကြေးသန့်ရှင်းသော ရွှေစင်ပမာ အာသဝေါ အညစ်အကြေးမှ ကင်းစင်သော ခန္ဓာငါးပါး ရှိနေသေးသောကြောင့် သဥပါဒိသေသနိဗ္ဗာန် မည်၏။&lt;br&gt;ကိလေသာလည်း မရှိ, ကိလေသာတို့မှ ကြွင်းကျန်နေခဲ့သော ခန္ဓာငါးပါးလည်း မရှိသော နိဗ္ဗာန်သည် အနုပါဒိသေသနိဗ္ဗာန် မည်၏။&lt;br&gt;ကာရဏပရိယာယေန-ဟူသောပါဌ်ဖြင့် နိဗ္ဗာန်သည် ပရမတ်သဘောအားဖြင့် မပြား, သန္တိသဘောမျှသာ ဖြစ်၍ တစ်ပါးတည်းသာ ဖြစ်၏ သို့သော်ခန္ဓာရှိမှု မရှိမှုဟူသော အကြောင်းအမြွက်အားဖြင့်သာ နှစ်ပါးပြားရသည် ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၅၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;တနည်း နိဗ္ဗာန်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၉။ ။ အာရုံအားဖြင့်၎င်း၊ သမ္ပယောဂအားဖြင့်၎င်း၊ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတို့မှ ဆိတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သုည&lt;/b&gt; မည်၏။ သုညသည်ပင်လျှင် &lt;b&gt;သုညတ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထို့အတူ ရာဂအစရှိသော ဝဋ်ဆင်းရဲ၏ အကြောင်းကိုမှ ကင်းသည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အနိမိတ္တ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ရာဂ အစရှိကုန်သော တောင့်တသော တရားတို့မှ ကင်းသည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အပ္ပဏိဟိတ&lt;/b&gt; မူမည်၏၊ တနည်းကား—အားလုံးစုံသော သင်္ခါရတို့မှ ဆိတ်သည်အဖြစ်ကြောင့် သုညတ မည်၏။ အားလုံးစုံသော သင်္ခတတရား-ဟု ဆိုအပ်သော အာရုံမရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် အနိမိတ္တ မည်၏၊ တဏှာ-ဟု ဆိုအပ်သော တောင့်တသော တရား၏ မရှိသောကြောင့် အပ္ပဏိဟိတ မည်၏။&lt;h3&gt;နောက်တနည်းနိဗ္ဗာန်အပြား&lt;/h3&gt;၇၀။ ။ &lt;b&gt;ပထမစ္စုတမစ္ဆန္တံ, အသင်္ခတမနုတ္တရံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;နိဗ္ဗာနမိတိ ဘာသန္တိ, ဝါနမုတ္တော မဟေသယော။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁။ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ စသော ကိလေသာတို့ကို အာရုံ မပြုသောကြောင့် အာရုံအားဖြင့် ဆိတ်၏၊ ရာဂ စသော ကိလေသာတို့ကို အကြွင်းမဲ့ပယ်အပ်သည်ဖြစ်၍ သမ္ပယောဂအားဖြင့်လည်း ဆိတ်၏၊ ဤသို့ အာရုံအားဖြင့်၎င်း, သမ္ပယုတ်အားဖြင့်၎င်း, ကိလေသာ အနှောက်အရှက် မရှိ, ကိလေသာတို့၏ ဆိတ်ရာ သုဉ်းရာ ဖြစ်သောကြောင့် သုညတနိဗ္ဗာန် မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ရာဂစသော ကိလေသာ အကြောင်းတရားတို့၏ ကင်းရာ ဖြစ်သောကြောင့် အနိမိတ္တနိဗ္ဗာန် မည်၏။&lt;br&gt;၃။ တဏှာတည်းဟူသော တောင့်တခြင်း မရှိရာ ဖြစ်သောကြောင့် အပ္ပဏိဟိတနိဗ္ဗာန် မည်၏။&lt;br&gt;တနည်း-အလုံးစုံသောသင်္ခါရတို့မှဆိတ်ရာဖြစ်သောကြောင့် သုညတနိဗ္ဗာန် မည်၏။ အလုံးစုံသော သင်္ခါရ အကြောင်းမရှိရာ ဖြစ်သောကြောင့် အနိမိတ္တနိဗ္ဗာန် မည်၏။&lt;br&gt;တဏှာတည်းဟူသော တောင့်တခြင်း မရှိရာ ဖြစ်သောကြောင့် အပ္ပဏိဟိတနိဗ္ဗာန် မည်၏-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;အောကာရောန-ဟူသော ပါဠိဖြင့် နိဗ္ဗာန်သည် တစ်ပါးတည်းပင် ဖြစ်သော်လည်း ဆိုအပ်ပြီးသော သုညတ စသော ဂုဏ်ပြလေသောကြောင့် နိဗ္ဗာန်လည်း သုံးပါးပြားရ၏-ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။ (ကြွင်းပေါ်လွင်ပြီး)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၅၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စုတေ့ခြင်းမရှိသော စုတိ-ဟု ဆိုအပ်သော အဆုံးကို လွန်သော ကံ, စိတ်, ဥတု, အာဟာရတည်းဟူသော အကြောင်းတရားတို့သည် မပြုပြင်အပ်သော မိမိထက် လွန်သော တရားမရှိသော မဂ်ဖိုလ်တို့၏ အာရုံဖြစ်သော တရားကို နိဗ္ဗာန်ဟူ၍ ဝါန-ဟု ဆိုအပ်သော တဏှာမှ လွတ်တော်မူကုန်သော မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူကုန်၏။&lt;h3&gt;နောက်တနည်း နိဗ္ဗာန်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၇၀။ ။ စုတေ့ခြင်းမရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အစ္စုတ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ပျက်စီးခြင်းဟူသော အဆုံးကို လွန်သည်၏အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အစ္စန္တ&lt;/b&gt; မည်၏။ ကံ, စိတ်, ဥတု, အာဟာရတည်းဟူသော အကြောင်းတရားတို့သည် မပြုပြင်အပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အသင်္ခတ&lt;/b&gt; မည်၏။ မိမိထက်လွန်သော တရား၏ မရှိခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;အနုတ္တရ&lt;/b&gt; မည်၏၊ တနည်းကား—အကြောင်းနှင့် တကွသော စကားဖြင့် ဆိုခြင်းငှါ ထိုက်သော လွန်သော တရား၏မရှိခြင်းကြောင့် အနုတ္တရ မည်၏၊ တဏှာမှ လွတ်သောကြောင့် အခြင်းခပ်သိမ်း ကင်းသည်အဖြစ်ကြောင့် ဝါန-ဟု ဆိုအပ်သော တဏှာမှ လွတ်ကုန်ပြီးသော မြတ်ကုန်သော သီလက္ခန္ဓာ အစရှိသည်တို့ကို ရှာမှီးတတ်ကုန်သောကြောင့် မြတ်စွာဘုရားတို့သည် မဟေသီ မည်ကုန်၏။ [ထိုမြတ်စွာဘုရားသခင်တို့သည် ဟောတော်မူကုန်၏။]&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၀။ &lt;b&gt;ဣတိ စိတ္တံ စေတသိကံ, ရူပံ နိဗ္ဗာနမိစ္စပိ၊&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပရမတ္ထ ပကာသေန္တိ, စတုဓာဝ တထာဂတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသို့ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် စိတ်၎င်း၊ စေတသိက်၎င်း၊ ရုပ်၎င်း၊ နိဗ္ဗာန်၎င်း၊ ဤသို့လေးပါးအပြားဖြင့်သာလျှင် ပရမတ္ထတရားကို မြတ်စွာဘုရားတို့သည် ထင်ရှားပြကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၆၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၇၀။ &lt;b&gt;ဣတိစိတ္တံ&lt;/b&gt;-ဤသို့အစရှိသော စကားသည် ခြောက်ပါးကုန်သော အပိုင်းအခြားတို့ဖြင့် ဝေဖန်အပ်ကုန်သော စိတ်အစရှိသည်တို့ကို နိဂုံးအုပ်သောစကားတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဆိုအပ်ပြီးသောစကားဖြင့် အဘိဓမ္မတ္ထဝိဘာဝနီမည်သော အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း၏အတွင်း၌ ဆဋ္ဌရုပ်ပိုင်းအဖွင့်သည် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ရောက်ပြီ။</text>
      <sha1>5t1wwmmiq8xn3qt8kvwgwag74r9l95d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဋီကာကျော်မြန်မာပြန်-တတိယတွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6434</id>
    <revision>
      <id>22241</id>
      <timestamp>2026-06-24T17:50:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tejinda</username>
        <id>173</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{header | title =  | author = မေဓာဝီ ဆရာဆိုင်  | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor =  | section = &lt;b&gt;မူရင်းကျမ်းစာနဲ့ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးရန်လိုသည်&lt;/b&gt; | previous = ဋီကာကျ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>22241</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="890749" sha1="ccuvqjs5c1fduh1exf4iuzdrs6r49ld" xml:space="preserve">{{header
| title = 
| author = မေဓာဝီ ဆရာဆိုင် 
| override_author =
| editor =
| translator =
| contribuor =
| override_contributor = 
| section = &lt;b&gt;မူရင်းကျမ်းစာနဲ့ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးရန်လိုသည်&lt;/b&gt;
| previous = [[ဋီကာကျော်မြန်မာပြန်-ဒုတိယတွဲ]]
| previous2 =
| next = [[]]
| next2 =
| year =
| notes =
| edition =
| categories = မြန်မာ တရားတော်များ
| shortcut =
| portal =
}}
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ကျမ်းစာအမှတ်စဉ်—၁၂&lt;/b&gt;&lt;h3&gt;ဋီကာကျော်မြန်မာပြန်&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;တတိယတွဲ&lt;/h3&gt;သစ္စဝါဒီဋီကာ, အဘိဓမ္မတ္ထ ဝိနယဂဏ္ဌိနှင့် ကာယနဂဏ္ဌိကျမ်းပြု&lt;br&gt;ပရိယတ္တိသာသနဟိတဓမ္မာစရိယ ဘွဲ့တံဆိပ်ရ&lt;br&gt;မေဓာဝီ ဆရာဆိုင် ပြန်ဆို၍&lt;br&gt;အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ မစိုးရိမ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး&lt;br&gt;တည်းဖြတ်သုတ်သင်တော်မူသည်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗုဒ္ဓသာသနာအဖွဲ့ သာသနာနှစ်-၂၄၉၉&lt;br&gt;ကောဇာသက္ကရာဇ်-၁၃၁၇&lt;h3&gt;အကျိုးအကြောင်းကို ဖော်ပြသော နိဒါန စာတမ်း&lt;/h3&gt;(၁) &lt;b&gt;ဘာဝေတဗ္ဗ ပနိဒ္ဒေဝီ၊&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဘာဝနာ ဥယျ မုတ္တမံ။ ပဋိပတ္တိ ရသော၊&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပတ္ထယန္တေန သာသနေ။ ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဟူသော “အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ” ကျမ်းပြု သီဟဠဝါသီ မဟာထေရ် အရှင် အနုရုဒ္ဓါ-၏ ကျမ်းပြီး နိဂမ အာသီသ ဥယျာဉ် နှင့်အညီ မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်၌ ပျော်စရာ ကောင်းလှသော&lt;br&gt;&lt;br&gt;[က] ဈာန်ဝင်စား၍ ချမ်းချမ်းသာသာ စံစားမှု-ဈာနသုခ,&lt;br&gt; [ခ] ဖိုလ်ဝင်စား၍ ချမ်းချမ်းသာသာ စံစားမှု-ဖလသုခ,&lt;br&gt;&lt;br&gt;ယခုဘဝ ပစ္စုပ္ပန် ခန္ဓာကိုယ်မှာ ဧကန် ရကြ၍ ထို ဈာန် ချမ်းသာ, ဖိုလ်ချမ်းသာတို့ကို ကောင်းစွာပိုင်ပိုင် ကိုယ်တိုင် ကိုယ်ကျ အသီးအသီး အသက အသက ခံစား စံစား ရရှိကြစေခြင်းငှါ&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကောင်းစွာ ဟောကြားတော်မူခဲ့သော မြတ်စွာဘုရား၏ အဘိဓမ္မာ ဒေသနာတို့ကို လေ့လာ သင်ကြား (အထိုက်အလျောက်) တတ် မြောက် နားလည်ကြရပေလိမ့်မည်။ [အဘိဓမ္မာ ခုနစ်ကျမ်းလုံးကိုပင် မဟုတ်သော်လည်း အောက် ထစ်ဆုံး အဖြစ်ဖြင့် “သင်္ဂြိုဟ်” ဟူ၍ ခေါ်ကြသော “အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်း” တစ်ကျမ်းကိုပင် ကြိုးပမ်း လေ့လာကြရပေလိမ့်မည်။]&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၂) တတ်မြောက် နားလည် ရမည် ဆို သော ကြောင့် တတ်မြောက် နားလည်ချင်လှ၍ အဘိဓမ္မာဆိုင်ရာ ကျမ်းစာအုပ် များကို ကြည့်ရှုလိုက်သည့်အခါ&lt;br&gt;&lt;br&gt;[က] ပါဠိတော်က ပါဠိဘာသာ, &lt;br&gt;[ခ] အဋ္ဌကထာက ပါဠိဘာသာ,&lt;br&gt;[ဂ] အဖွင့်ဋီကာများက ပါဠိဘာသာ ညီညီ-ညာညာ တည်ရှိ၍ နေကြလေသောကြောင့် ပါဠိဘာသာကို မလေ့လာဘူးသူ မလေ့လာနိုင်သူတို့အတွက် အဓိပ္ပါယ်မကွဲ အနက်မကို အခက်အခဲ များစွာနှင့် ကြုံကြိုက်ကြရ ပြန်တော့သည်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၃) ထို ပါဠိဘာသာ သက်သက်ကို၎င်း, ပါဠိတချက် မြန်မာတချက် နိဿယအနက် ကျမ်းစာများကို၎င်း, မလေ့လာနိုင်သူ မလိုက်စားနိုင်သူတို့၏ အခက်ကို သက်သာ ချောင်ချိစေလျက် လေ့လာလိုက်စား အခြေခံ သဘောတရားများ ဖြစ်ပွါး လွယ်ကူကြ စေရန် မြန်မာဘာသာပြန် သက်သက်ဖြင့် အနက် မပျက် အဓိပ္ပါယ် မပျက် အချက်အလက် ကျကျ ရေးသားပြန်ဆို၍ ထားအပ်သော အဘိဓမ္မာဆိုင်ရာ&lt;br&gt;&lt;br&gt;[က] ပါဠိတော် မြန်မာပြန် &lt;br&gt;[ခ] အဋ္ဌကထာ မြန်မာပြန်&lt;br&gt;[ဂ] အဖွင့်ဋီကာ မြန်မာပြန်များသည် မြန်မာဆန်ဆန်ဖြင့် အမှန်ပင် ရှိသင့်ရှိထိုက်လှပါပေ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၄) ရှိသင့်ရှိထိုက်သည့်အတိုင်း ပြည်ထောင် စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗုဒ္ဓသာသနာအဖွဲ့ကြီးက ဦးစီးအားပေး အရေး တယူ အလေးမူလျက် စင်ကြယ် သန့်ရှင်းသော သမ္မာဆန္ဒ ဝီရိယ, ကြံစည်မှုတို့ကြောင့် ယခုအခါ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဘိဓမ္မတ္ထ သင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ မြန်မာပြန်&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဋီကာကျော် ခေါ် အဖွင့် မြန်မာပြန် ကျမ်းတို့ကို&lt;/b&gt; တခမ်းတနား မြန်မာဘာသာအားဖြင့် ရေးသားပြန်ဆို ကာ (ပူးတွဲ) ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေနိုင်ပေပြီ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၅) ဤဋီကာကျော် ပါဠိဘာသာကျမ်းကို မြန်မာဘာသာ သက်သက် ပြန်ဆို ရေးသားသူမှာ ရန်ကုန်မြို့ ပါဠိဆရာကြီး မေဓာဝီ ဆရာဆိုင်-ဖြစ်၍ ပြန်ဆိုပုံ ပြန်ဆိုနည်းမှာ ကျေးဇူးရှင် လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး ကြီးမှူး၍ ဆရာတို့ ပြန်ဆိုသော မြန်မာ ပြန် ပိဋကများကဲ့သို့ ပါဠိမပါ မြန်မာနိဿယပင် ဖြစ်ပေသည်။ “ဤသို့ပြန်ဆိုနည်းသာလျှင် အဘိဓမ္မာ ပိဋကအတွက် သင့်လျော် လုံလောက်ပေပြီ”ဟု ဤစာရေးသူက ထင်မြင် ယုံကြည်မိပေသည်။ [သုတ္တန်ပိဋက ဝတ္ထု၊ ဘာသာပြန် များကိုကား မင်းဘူးမြို့ ဆရာတော် အရှင်သြဘာသသည် ဝေဿန္တရာ ဇာတ်တော်ကြီးကို ကဗျာနည်း အလင်္ကာနည်း တို့ဖြင့် သင့်လျော်သလို ပြန်ဆိုတော်မူဘိသကဲ့သို့ သင့်လျော်သလို ဘာသာပြန်လိုက ပြန်သင့်ပေသည်။ အဘိဓမ္မာ ပိဋက ဆိုင်ရာ အတွက် မှာကား ရှေးရှေး နိဿယများမှ ပါဠိ ကိုသာ ချန်ထားလျက် နိဿယစကားအတိုင်း ပြန်ဆိုထားသော ဤသို့သော မြန်မာပြန်မျိုးသာ သင့်လျော်ပေပြီ-ဟု ဆိုလိုပေသည်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၆) သမ္ပတ္တိ စက်လေးဖြာတို့ဖြင့် ကောင်းစွာ ကြုံကြိုက်လျက် ရှိကြကုန်သော အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်း သမီးတို့သည် (ဝါ) ရဟန်း ရှင်လူ သူတော်စင် သူတော်ကောင်း တို့သည်&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ မြန်မာပြန်&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဋီကာကျော် အဖွင့် မြန်မာပြန် ကျမ်းတို့ကို&lt;/b&gt; ချမ်းချမ်းသာသာ လွယ်လွယ် ကူကူဖြင့် “သင်သင်အံအံ၊ ကြံကြံ-ကျင့်ကျင့်” ပညာဉာဏ် ပွင့်ကြကုန်သည် ဖြစ်၍ ပရိယတ္တိ သာသနာ ပဋိပတ္တိ သာသနာ အတူတူ တိုးပွါး ဈာနသုခ, ဖလသုခ အကျိုးတရားတို့ကို တိုးပွါး ရရှိကြသည် အထိ ရိုးရိုး သားသား ဖြောင့်ဖြောင့် မတ်မတ် (ဝါ) ရိုးရိုးကျင့် မြင့်မြင့်ကြံ အခြေခံ ကလျာဏ ပုထုဇဉ် အတန်းက အစချီလျက် ရုပ် နာမ်ကို ဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း သိရှိ နားလည်စေနိုင်သော&lt;br&gt;&lt;br&gt;“အဘိဓမ္မာ-ဘာသာပြန်ကျမ်း” တည်းဟူသော ပရိယတ္တိလည်းရှိ ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်မှု ပဋိပတ္တိလည်း ရှိကြလျက် ကိုယ်၏ ယဉ်ကျေးမှု, စိတ်၏ယဉ်ကျေးမှု ကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာ စုံလင်စွာ ပေါ်ထွက် လက်တွေ့ ဉာဏ်ဖြင့် ကျင့်ကြံ အားထုတ် ခံစား စံစား အရသာ ထွေနိုင်ကြပေလိမ့်မည်-ဟု အထူးမျှော်လင့် ဝမ်းမြောက် သင့်ကြပါပေသတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၃၁၆-ခု၊ သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၇-ရက်နေ့&lt;br&gt;&lt;br&gt;[ပဋ္ဌာန်း] ဦးဝိသုဒ္ဓ မန္တလေး ပရိယတ္တိသာသနဟိတ နှင့် အစိုးရစာချ ဓမ္မာစရိယ&lt;br&gt;ပါဠိနယူပဒေသကျောင်း မစိုးရိမ်တိုက် မန္တလေးမြို့။ မပျက် အချက်အလက် ကျကျ ရေးသားပြန်ဆို၍ ထားအပ်သော အဘိဓမ္မာဆိုင်ရာ&lt;br&gt;&lt;br&gt;[က] ပါဠိတော် မြန်မာပြန် &lt;br&gt;[ခ] အဋ္ဌကထာ မြန်မာပြန်&lt;br&gt;[ဂ] အဖွင့်ဋီကာ မြန်မာပြန်များသည် မြန်မာဆန်ဆန်ဖြင့် အမှန်ပင် ရှိသင့်ရှိထိုက်လှပါပေ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၄) ရှိသင့်ရှိထိုက်သည့်အတိုင်း ပြည်ထောင် စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗုဒ္ဓသာသနာအဖွဲ့ကြီးက ဦးစီးအားပေး အရေး တယူ အလေးမူလျက် စင်ကြယ် သန့်ရှင်းသော သမ္မာဆန္ဒ ဝီရိယ, ကြံစည်မှုတို့ကြောင့် ယခုအခါ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဘိဓမ္မတ္ထ သင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ မြန်မာပြန်&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဋီကာကျော် ခေါ် အဖွင့်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;သမုစ္စည်းပိုင်း&lt;/h3&gt;၁။ ။&lt;b&gt; ဒွါသတ္တတိဝိဓာ ဝုတ္တာ, ဝတ္ထုဓမ္မာ သလက္ခဏာ။&lt;br&gt;တေသံ ဒါနိ ယထာယောဂံ၊ ပဝက္ခာမိ သမုစ္စယံ။&lt;/b&gt; ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အာရမ္မဏဝိဇာနန ဖုသန, ကက္ခဠတ္တ, သန္တိ အစရှိသော မိမိတို့၏ ကိစ္စလက္ခဏာနှင့် တကွ ဖြစ်ကုန်သော ၇၂-ပါး အပြားရှိကုန်သော သဘောတရားတို့ကို ငါသည် ဆိုအပ်ခဲ့ကုန်ပြီ၊ ယခုအခါ၌ ၇၂ -ပါး အပြားရှိကုန်သော ထိုသဘောတရားတို့၏ ပေါင်းခြင်းကို ယှဉ်သင့် သည်အား လျော်စွာ ငါသည် အပြားအားဖြင့် ဆိုပေအံ့။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁။ ။အာရုံကိုသိခြင်း အစရှိသော လက္ခဏာ ရှိကုန်သော စိတ်စေတသိက်, နိပ္ဖန္နရုပ် နိဗ္ဗာန်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် ၇၂-ပါး အပြားရှိကုန်သော သဘောတရားတို့ကို ငါသည် ဆိုအပ်ခဲ့ကုန်ပြီ၊ ယခုအခါ၌ ထိုတရားတို့၏ တခုတခုစီပေါင်းခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့် ယှဉ်သင့်သည်အား လျော်စွာ အကုသလသင်္ဂဟ စသည်အပြား ရှိသော တက္ခပေါင်းရာဖြစ်သော အစုကို ငါသည် ဆိုပေအံ့” ဤသို့ အနက်ယောဇနာခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;h3&gt;သင်္ဂဟမာတိကာ&lt;/h3&gt;၂။ ။&lt;b&gt;အကုသလသင်္ဂဟော မိဿကသင်္ဂဟော ဗောဓိပက္ခိယသင်္ဂဟော သဗ္ဗသင်္ဂဟော စေတိ သမုစ္စယသင်္ဂဟော စတုဗ္ဗိဓော ဝေဒိတဗ္ဗော။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;အကုသလသင်္ဂဟ၎င်း၊ မိဿကသင်္ဂဟ၎င်း၊ ဗောဓိပက္ခိယ သင်္ဂဟ၎င်း၊ သဗ္ဗသင်္ဂဟ၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါး အပြားရှိသော သမုစ္စယသင်္ဂဟကို သိအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁-ဒွါသတ္တတိဝိဓာ-အရ စိတ်သည် အာရုံသိမှုတူ၍ ၁-ပါး၊ စေတသိက် ၅၂-ပါး၊ နိရုပ် ၁၈-ပါး၊ နိဗ္ဗာန်တို့ကိုယူ၊ အနိပ္ဖန္နရုပ်ကိုကား နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ အခိုက်အတန့်မျှသာ ဖြစ်သောကြောင့် မယူရ။ &lt;br&gt;ထို ၇၂-ပါးသော ပရမတ္ထ သဘောတရားများကို အတူတကွ ပေါင်းစည်းရာ သင်္ဂဟဖြစ်သောကြောင့် သမုစ္စယသင်္ဂဟ မည်၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;သင်္ဂဟမာတိကာအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂။ ။အကုသိုလ်တို့ကိုသာလျှင် သဘောတူသောတရားအစု၏ အစွမ်းဖြင့် ပေါင်းရာဖြစ်သော သင်္ဂဟသည် အကုသလသင်္ဂဟ မည်၏၊ ကုသိုလ် အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် အရောရော ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့ကို ပေါင်းရာဖြစ်သော သင်္ဂဟသည် မိဿကသင်္ဂဟ ၁ မည်၏၊ သစ္စာလေးပါးကို ထိုးထွင်း၍ သိတတ် သည်-ဟု ဆိုအပ်သော အရိယာမဂ်၏အဘို့၌ ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် ဗောဓိပက္ခိယ မည်ကုန်သော သတိပဋ္ဌာန် စသည်အပြားရှိကုန်သော တရားတို့၏ သဘောတူသော တရားအစု၏ အစွမ်းဖြင့် ပေါင်းရာ ဖြစ်သော သင်္ဂဟသည် ဗောဓိပက္ခိယသင်္ဂဟ မည်၏၊ ခန္ဓာအစ ရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဆိုအပ်သော အလုံးစုံသော ၇၂-ပါး အပြား ရှိကုန်သော သဘောတရားတို့ကို ပေါင်းရာ ဖြစ်သော သင်္ဂဟသည် သဗ္ဗသင်္ဂဟ မည်၏။&lt;h3&gt;အကုသလသင်္ဂဟ အာသဝ ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၃။ ။&lt;b&gt; ကထံ? အကုသလသင်္ဂဟေ တာဝ စတ္တာရော အာသဝါ – ကာမာသဝေါ ဘဝါသဝေါ ဒိဋ္ဌာသဝေါ အဝိဇ္ဇာသဝေါ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;hr&gt; ၁-စင်စစ် အကုသိုလ်ဇာတ်အားဖြင့် တူသောသဘော ရှိကုန်သော အာသဝေါ စသော တရားတို့ကို တပေါင်းတည်း ပြု၍ ပြဆိုရာ ဖြစ်သော သင်္ဂဟသည် အကုသလသင်္ဂဟ မည်၏။&lt;br&gt;၂-ကုသိုလ် အကုသိုလ် အဗျာကတ ဖြစ်သော တရားတို့ကို ရောနှော၍ သိမ်းယူပြဆိုရာ ဖြစ်သော သင်္ဂဟသည် မိဿကသင်္ဂဟ မည်၏။ - ၃-ဗောဓိဉာဏ်၏ ရင့်ခြင်းအကြောင်း ဖြစ်ကုန်သော သတိပဋ္ဌာန်စသော တရားတို့ကို ဝါ-အရိယာမဂ်ဉာဏ်၏ အဆောက်အဦ အသင်းအပင်း၌ ဖြစ်ကုန်သော သတိစသော တရားတို့ကို တပေါင်းတည်း သိမ်းယူ ပြဆိုရာ ဖြစ်သောကြောင့် ဗောဓိပက္ခိယသင်္ဂဟ မည်၏။&lt;br&gt;၄-အလုံးစုံသော ပရမတ္ထတရားတို့ကို ခန္ဓာ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် တပေါင်းတည်း သိမ်းယူပြဆိုရာ ဖြစ်သော သင်္ဂဟသည် သဗ္ဗသင်္ဂဟ မည်၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဘယ်သို့ သိအပ်သနည်း ဟူမူကား—အကုသလသင်္ဂဟ ရှေးဦးစွာဝေဖန်ခြင်းကို ငါဆိုအပ်၏၊ အာသဝတို့သည် ကာမာသဝ ၎င်း၊ ဘဝါသဝ၎င်း၊ ဒိဋ္ဌာသဝ၎င်း၊ အဝိဇ္ဇာသဝ၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;အကုသလသင်္ဂဟအာသဝ ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃။ ။ရှေးအဘို့ကို မထင် မမြင် သည်ဖြစ်၍ ကြာမြင့်စွာ ထုံ တတ်သော အနက်ကြောင့် အာသဝ မည်ကုန်၏၊ တနည်းကား အနာမှ ယိုသော အစေးကဲ့သို့ စက္ခု အစရှိသော အပြားအားဖြင့် အာရုံတို့၌ ယိုစီး တတ် သော ကြောင့် အာသဝ မည် ကုန် ၏။ တနည်းကား—ဘုံ အား ဖြင့် ဘဝဂ် မည်သော နေဝသညာနာသညာယတနဘုံကို နှံ့၍ တရားအားဖြင့် ဂေါတြဘူတိုင်အောင် နှံ့၍ ဖြစ်တတ်ကုန်သောကြောင့် အာသဝ မည်ကုန်၏၊ ဤ“အာသဝ” ဟူသောပုဒ်၌ အာ, အက္ခရာသည် ပိုင်းခြားခြင်း အနက်ရှိ၏။ အဝသည်လည်း ကြိယာကို ပိုင်းခြားသော မရိယာ အဝ, ကြိယာကို နှံ့သော အဘိဓိ အဝဓိ တို့၏ အစွမ်းဖြင့် နှစ်ပါး အပြားရှိ၏၊ ထိုနှစ်ပါးတို့တွင် “အာပါဋလိပုတ္တံ ဝုဋ္ဌောတိ” ဤသို့ အစရှိသော ပါဌ်တို့၌ကဲ့သို့ ကြိယာကို အပပြု၍ ဖြစ်သော အဝဓိ သည် မရိယာ အဝဓိ မည်၏။ “အာဘဝဂ္ဂါ သဒ္ဓါ အလဂ္ဂတာ” ဤသို့ အစရှိသော ပါဌ်တို့၌ကဲ့သို့ ကြိယာကို နှံ့၍ ဖြစ်သော အဝဓိသည် အဘိဓိ အဝဓိ မည်၏၊ ဤအာသဝေါ ဟူသော ပါဠိ၌ အာသဒ္ဓါကို အဘိဓိ အဝ၌ မှတ်အပ်၏။ ထို့ကြောင့်သာလျှင် ထိုလောဘ စသော တရားသုံးပါးတို့သည် ဖြစ်ရာဌာနလည်းဖြစ်သော အာရုံဖြစ်၍လည်း ဖြစ်သော နေဝသညာနာသညာယတနဘုံ၌၎င်း၊ အာရုံဖြစ်သော ဂေါတြဘူ၌၎င်း၊ ဖြစ်&lt;hr&gt; ၁-ရှည်မြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး ထုံခြင်းရှိသော အနက်, ထူထပ်သော အနက်ကြောင့် ၎င်း၊ အိုင်းအမာမှ မန်းရည်ပြည်စေးများ ယိုစီးသကဲ့သို့ စက္ခုစသော ဒွါရခြောက်ပါးမှ ရူပါရုံ စသော အာရုံခြောက်ပါး၌ ယိုစီးတတ်သောကြောင့်၎င်း၊ ဘုံအားဖြင့် ဘဝဂ်တိုင်အောင် ဓမ္မအားဖြင့် ဂေါတြဘူတိုင်အောင် နှံ့၍ ဖြစ်တတ်သောကြောင့်၎င်း အာသဝ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ဤအာသဝေါ-ပုဒ်၌ အာ ဥပသာရပုဒ်သည် အဘိဓိ၌ ဖြစ်၏-ဟု မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;နေဝသညာနာသညာ ဘုံကို နှံ့၍၎င်း၊ ဂေါတြဘူကို နှံ့၍၎င်း၊ ဖြစ်တတ်ကုန်သော တပါးကုန်သော မာန အစရှိသော တရားတို့သည် ထင်ရှားရှိကုန်သော်လည်း ငါ၏ကိုယ်, ငါ၏ဥစ္စာ-ဟု မှားသောအားဖြင့် စွဲလမ်းခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် အထူးသဖြင့် နှံ့၍ ဖြစ်တတ်သည် ဖြစ်၍ ယစ်ခြင်းကို ပြုတတ်သည် ဖြစ်၍ မုဒရက်ရည်နှင့် တူသည်အဖြစ်ကြောင့် ထိုလောဘ စသော တရားသုံးပါးတို့သည် သာလျှင် အာသဝ ဟူသော ဝေါဟာရဖြင့် ထင်ရှားကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုလောဘ စသော တရားသုံးပါးသည်သာလျှင် အာသဝ မည်ကုန်၏၊ မာန စသော တရားတို့သည် အာသဝ မမည်ကုန်၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏-ဟူလို။ ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ကာမတဏှာသည်ပင် အာသဝ မည်သောကြောင့် ကာမ ရာဂသည် ကာမာသဝ မည်၏၊ ရူပဘဝ အရူပဘဝတို့၌ ပြင်းစွာ တပ်နှစ်သက်တတ်သောရာဂသည် ဘဝါသဝ ၁ မည်၏၊ ကုသိုလ် ဈာန်၌ တပ်နှစ်သက်သော တဏှာကို၎င်း၊ သဿတဒိဋ္ဌိနှင့် တကွ ဖြစ်သော ရာဂကို၎င်း၊ ဤအာသဝ၌သာလျှင် ပေါင်းအပ်ကုန်၏။ ထိုသုံးပါးသော ရာဂတို့တွင် ရှေးဦးစွာသော ဆန္ဒရာဂသည် ဥပပတ္တိဘဝတို့၌ ဖြစ်သော ရာဂတည်း၊ နှစ်ခုမြောက်သော နိကန္တိ ဖြစ်သောရာဂသည် ရူပ အရူပ ကုသိုလ်ဈာန်-ဟု ဆိုအပ်သော ကမ္မဘဝ၌ဖြစ်သော ရာဂတည်း၊ သုံးခုမြောက်ဖြစ်သော သဿတ ဒိဋ္ဌိနှင့် တကွ ဖြစ်သော ရာဂသည် ဘဝဒိဋ္ဌိနှင့် တကွ ဖြစ်သော ရာဂတည်း။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၂-ပါးအပြားရှိသောဒိဋ္ဌိသည် ဒိဋ္ဌာသဝ မည်၏။ ဒုက္ခအစရှိကုန် သော သစ္စာလေးပါး တို့၌၎င်း၊ ရှေးဖြစ်သော အတိတ်အဘို့၌၎င်း၊&lt;hr&gt; ၁-ကာမဂုဏ် ငါးပါးတို့၌ လိုချင်တပ်မက်သော လောဘစေတသိက်သည် ကာမာသဝ မည်၏။ &lt;br&gt;၂-ရူပဘုံ အရူပဘုံတို့၌ တပ်နှစ်သက်သော လောဘစေတသိက်သည် ဘဝါသဝ မည်၏။ &lt;br&gt;၃-၆၂ ပါးသော ဒိဋ္ဌိသည် ဒိဋ္ဌာသဝ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	နောက် ဖြစ်သော အနာဂတ် အဘို့၌၎င်း၊ အတိတ် အနာဂတ် ဖြစ်သော ခန္ဓာ အာယတန ဓာတ်အစွန်းတို့၌၎င်း၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် တို့၌၎င်း၊ ဤသို့ ရှစ်ပါးကုန်သော အရာတို့၌ မသိခြင်းသည် အဝိဇ္ဇာသဝ ၁ မည်၏။&lt;h3&gt;သြဃ ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၄။ ။&lt;b&gt;စတ္တာရော ဩဃာ ကာမောဃော, ဘဝေါဃော, ဒိဋ္ဌောဃော, အဝိဇ္ဇောဃော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;သြဃတို့သည် ကာမောဃ၎င်း၊ ဘဝေါဃ၎င်း၊ ဒိဋ္ဌောဃ၎င်း၊ အဝိဇ္ဇောဃ၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;သြဃ ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄။ ။လွှမ်းမိုးနှိပ်စက်၍ အောက်သို့ ဆောင်တတ်သောကြောင့် ရေအယဉ်ကို သြဃ-ဟု ဆိုအပ်၏၊ တနည်းကားမိမိ၏အောက်သို့ ရောက်သည်ကိုပြု၍ နစ်မွန်းစေတတ်သော ကြောင့် ရေအယဉ်ကို ဩဃ-ဟု ဆိုအပ်၏၊ ထိုလောဘ စသောတရားသုံးပါးတို့သည်လည်း သတ္တဝါတို့ကို နှိပ်စက်၍ သတ်ကုန်သကဲ့သို့၎င်း ဆင်းရဲ၌ နစ်မွန်း စေကုန်သကဲ့သို့၎င်း ဖြစ်တတ်ကုန်၏၊ ဤသို့ ရေအယဉ်နှင့် တူသည် အဖြစ်ကြောင့် ဩဃ ၂ မည်ကုန်၏၊ ဤသြဃနိဒ္ဒေသ၌ အာသဝ တရားတို့ကိုသာလျှင် အကြင်အကြင်ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော အနက်ကြောင့် ဩဃ-ဟူ၍လည်း ဆိုအပ်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁-သစ္စာလေးပါးတို့၌၎င်း, အတိတ်ဖြစ်သော ခန္ဓာ အာယတန ဓာတ် အစွန်းဖြစ်သော ပုဗ္ဗန္တ၌၎င်း, အနာဂတ်ဖြစ်သော ခန္ဓာ အာယတန ဓာတ် အစွန်းဖြစ်သော အပရန္တ၌၎င်း, အတိတ် အနာဂတ် ဖြစ်သော ခန္ဓာအာယတန ဓာတ် အစွန်းဖြစ်သော ပုဗ္ဗန္တာပရန္တတို့၌၎င်း, ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် အင်္ဂါ ၁၂-ပါး၌၎င်း မသိခြင်း မောဟသည် အဝိဇ္ဇာသဝ မည်၏။ (အကျဉ်း အားဖြင့် လောဘ, ဒိဋ္ဌိ, မောဟ စေတသိက်များပင်တည်း။) ဈာန်စိတ်တည်းဟူသော ကမ္မဘဝ၌ တပ်သော လောဘ, သဿတဒိဋ္ဌိဟူသော ဘဝဒိဋ္ဌိနှင့် တကွ ဖြစ်သော လောဘတို့သည်လည်း ဘဝါသဝ မည်၏-ဟု မှတ်။&lt;br&gt;၂-သတ္တဝါတို့ကို လွှမ်းမိုး၍ အောက်သို့ ဆောင်တတ်သောကြောင့်၎င်း ဆင်းရဲ အောက်၌ နစ်မွန်းစေတတ်သောကြောင့်၎င်း, ရေအယဉ်နှင့် တူသောကြောင့် ဩဃ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ယောဂ ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၅။ ။&lt;b&gt;စတ္တာရော ယောဂါ ကာမယောဂေါ, ဘဝယောဂေါ, ဒိဋ္ဌိယောဂေါ, အဝိဇ္ဇာယောဂေါ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ယောဂတို့သည် ကာမယောဂ၎င်း၊ ဘဝယောဂ၎င်း၊ ဒိဋ္ဌိယောဂ၎င်း၊ အဝိဇ္ဇာယောဂ၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ယောဂ ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅။ ။ဝဋ်ဆင်းရဲ၌၎င်း၊ ဘဝ-ဟု ဆိုအပ်သော ယန္တရား၌၎င်း၊ သတ္တဝါတို့ကို ကံ၏အကျိုးနှင့် ယှဉ်စေတတ်ကုန်သောကြောင့် ယောဂ ၁ မည်၏၊ တနည်းကား—ဘဝတပါး အစရှိသည်ကို ဘဝ တပါးအစရှိသည်တို့နှင့် ဆင်းရဲ၌၎င်း၊ ဘဝ-ဟု ဆိုအပ်သော ယန္တရား၌၎င်း ယှဉ်စေတတ် သောကြောင့် ယောဂ မည်၏။ တနည်းကားသတ္တဝါတို့ကို ဆင်းရဲနှင့် ယှဉ်စေတတ်သော ကြောင့် ယောဂ မည်၏။ အောက်၌ ဆိုအပ်ကုန်ပြီးသော လောဘစသော တရားသုံးပါးတို့သည်ပင် ယောဂ မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဂန္ထ ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၆။ ။&lt;b&gt;စတ္တာရော ဂန္ထာ အဘိဇ္ဈာကာယဂန္ထော, ဗျာပါဒကာယဂန္ထော, သီလဗ္ဗတပရာမာသကာယဂန္ထော, ဣဒံသစ္စာဘိနိဝေသကာယဂန္ထော။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-ဝဋ်ဆင်းရဲ၌၎င်း ဘဝတည်းဟူသော ယန္တရားစက်၌၎င်း, သတ္တဝါတို့ကို ကံ၏ အကျိုး တရားနှင့် ယှဉ်စေတတ်သောကြောင့်၎င်း, ဘဝတပါး စသည်ကို ဘဝတပါးစသည်နှင့်၎င်း ဝဋ်ဒုက္ခနှင့်၎င်း သတ္တဝါတို့ကို ယှဉ်စေတတ်, ဖွဲ့ချည်တတ် သောကြောင့်၎င်း ယောဂ မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဂန္ထတို့သည် အဘိဇ္ဈာကာယဂန္ထ၎င်း၊ ဗျာပါဒကာယဂန္ထ၎င်း၊ သီလဗ္ဗတပရာမာသကာယဂန္ထ၎င်း၊ ဣဒံသစ္စာဘိနိဝေသကာယဂန္ထ၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ဂန္ထ ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၆။ ။နာမ်တရားအပေါင်းဖြင့် ရုပ်အပေါင်းကို ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော ကာယဖြင့် အနာဂတ်ဖြစ်သော ကာယကို ဖြေနိုင်ခက်သည်ကိုပြု၍ ရစ်ထုံးတတ်သောကြောင့် ကာယဂန္ထ ၁ မည်ကုန်၏၊ နွားတို့၏ အလေ့အစရှိသော အလေ့ဖြင့်၎င်း၊ အကျင့်ဖြင့်၎င်း၊ ထိုနှစ်ပါးစုံဖြင့်၎င်း သံသရာမှစင်ကြယ်၏-ဟု ဤသို့ သဘော မဟုတ်သောအားဖြင့် စွဲလမ်းခြင်းသည် ပရာမာသ မည်၏။ “ဤငါ၏ ကိုယ်သည်၎င်း၊ လောကသည်၎င်း မြဲ၏” အစရှိသောအယူသည် သာလျှင် မှန်၏၊ တပါးသောအယူသည် မမှန်၊ ဤသို့ မြဲမြံစွာ စွဲလမ်းခြင်းသည် ထူထံ သစ္စာဘိနိဝေသ ၂ မည်၏။&lt;h3&gt;ဥပါဒါန် ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၇။ ။&lt;b&gt;စတ္တာရော ဥပါဒါနာ ကာမုပါဒါနံ, ဒိဋ္ဌုပါဒါနံ, သီလဗ္ဗတုပါဒါနံ, အတ္တဝါဒုပါဒါနံ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-စုတိ ပဋိသန္ဓေတို့၏ အစွမ်းဖြင့် သုံးပါး၌ ဆက်စပ် ထုံးဖွဲ့တတ်သောကြောင့် ဂန္ထ မည်၏။ နာမကာယနှင့် ရူပကာယကို၎င်း, ပစ္စုပ္ပန်ကာယနှင့် အနာဂတ်ကာယကို၎င်း, ဖြေနိုင်ခက်အောင် ရစ်ပတ် ထုံးဖွဲ့တတ်သောကြောင့် တဏှာသည် အဘိဇ္ဈာကာယဂန္ထ မည်၏။ ဒေါသသည် ဗျာပါဒကာယဂန္ထ မည်၏။&lt;br&gt;၂-နွားတို့၏ အလေ့ နွားတို့၏ အကျင့် သဘော စသည်ဖြင့် သံသရာမှ စင်ကြယ်၏-ဟု သဘော မဟုတ်သော အားဖြင့် စွဲလမ်းခြင်း ဒိဋ္ဌိသည် သီလဗ္ဗတပရာမာသ မည်၏။ ၃-ငါ၏ အယူသည်သာလျှင် မှန်၏။ တပါးသော အယူသည် မမှန် အချည်းနှီးသာ တည်း-ဟု မြဲမြံစွာစွဲလမ်းခြင်း သီလဗ္ဗတပရာမာသမှ ကြွင်းသော ဒိဋ္ဌိအပေါင်းသည် ဣဒံသစ္စာဘိနိဝေသကာယဂန္ထ မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဥပါဒါန်တို့သည် ကာမုပါဒါန်၎င်း၊ ဒိဋ္ဌုပါဒါန်၎င်း၊ သီလဗ္ဗတု ပါဒါန်၎င်း၊ အတ္တဝါဒုပါဒါန်၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ဥပါဒါန် ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၇။ ။မြွေသည် ဘာကို မြဲစွာဖမ်းယူသကဲ့သို့ အာရုံကိုပြင်းစွာ ယူတတ်ကုန်သောကြောင့် ဥပါဒါန်မည်ကုန်၏၊ ကာမတဏှာသည် သာလျှင် ဥပါဒါန်မည်သောကြောင့် ကာမုပါဒါန် ၁ မည်၏။ တနည်း—ဝတ္ထုကာမဂုဏ်တို့ကို မြဲယူတတ်သောကြောင့် ကာမုပါဒါန်မည်၏၊ ငါ၏ ဤနွား၏သီလ, နွား၏အကျင့် အစရှိသည်ဖြင့် သံသရာမှစင်ကြယ်၏-ဟု ဤသို့ နွားသီလ နွားအကျင့် အစရှိသည် တို့ ကို စွဲလမ်းခြင်းသည် သီလဗ္ဗတုပါဒါန် ၂ မည်၏၊ ဤမိစ္ဆာအယူဖြင့် ငါ၏ကိုယ်-ဟူ၍ ဆိုတတ်ကုန်၏၊ ဤသို့ ဆိုကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဝါဒမည်၏၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးတို့ဖြင့် ဝိသေသ သာမညအားဖြင့် နှစ်ဆယ်သောအပြားအားဖြင့် တိတ္ထိတို့ကြံဆအပ်သော အတ္တကို ယူကြောင်းသည် အတ္တဝါဒ မည်၏၊ ထို အတ္တဝါဒ သည်ပင်လျှင် ဥပါဒါန်ဖြစ်သောကြောင့် အတ္တဝါဒုပါဒါန် ၃ မည်၏။&lt;h3&gt;နီဝရဏ ၆-ပါး&lt;/h3&gt;၈။ ။&lt;b&gt;ဆ နီဝရဏာနိ ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏံ, ဗျာပါဒနီဝရဏံ, ထိနမိဒ္ဓနီဝရဏံ, ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စနီဝရဏံ, ဝိစိကိစ္ဆာနီဝရဏံ, အဝိဇ္ဇာနီဝရဏံ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-မြွေသည် ဘာကို မြဲမြံစွာ ဖမ်းယူသကဲ့သို့ အာရုံကို ပြင်းစွာ မြဲမြံစွာ စွဲလမ်းတတ် သောကြောင့် ဥပါဒါန် မည်၏။ &lt;br&gt;၂-တေဘူမက တရားတို့မှ သမျှကို စွဲလမ်းတတ်သော ကာမတဏှာသည် ကာမုပါဒါန် မည်၏။ &lt;br&gt;၃-ငါ၏ နွားတို့၏ အလေ့ နွားတို့၏အကျင့် စသည်ဖြင့် သံသရာမှ စင်ကြယ်၏-ဟု ဂေါသီလ, ဂေဝတ စသည်တို့ ကို ပြင်းစွာ စွဲလမ်းခြင်းသည် သီလဗ္ဗတုပါဒါန် မည်၏။ &lt;br&gt;၄-တိတ္ထိတို့သည် ကြံဆအပ်သော ၂၀-သော အတ္တဒိဋ္ဌိ ဝါ-သက္ကာယဒိဋ္ဌိကို ဆိုကြောင်း, ဖြစ်သော မှားသော အယူသည် အတ္တဝါဒုပါဒါန် မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	နီဝရဏတို့သည် ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏ၎င်း၊ ဗျာပါဒနီဝရဏ၎င်း၊ ထိနမိဒ္ဓနီဝရဏ၎င်း၊ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စနီဝရဏ၎င်း၊ ဝိစိကိစ္ဆာနီဝရဏ ၎င်း၊ အဝိဇ္ဇာနီဝရဏ၎င်း၊ ဤသို့ ၆-ပါး အပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;နီဝရဏ ၆-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၈။ ။ဈာန်အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ကုသိုလ် စိတ်ကို တားမြစ်တတ်ကုန်၏၊ ထို့ အတူ ထိုကုသိုလ်စိတ်အား ဖြစ်ခြင်းငှါ မပေးတတ်ကုန်သောကြောင့် နီဝရဏ ၁ မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား—ပညာစက္ခုကို ဖုံးလွှမ်း ပိတ်ပင်တတ် ကုန်သော ကြောင့် နီဝရဏ မည်ကုန်၏၊ ငါးပါးကုန်သော ကာမဂုဏ်တို့၌ ပြင်းစွာ တပ်နှစ်သက်တတ်ကုန်သော ရာဂ-ဟု ဆိုအပ်သော ကာမ သည်ပင်လျှင် အာရုံကို အလိုရှိခြင်းဟူသော အနက်ကြောင့်လည်း ဆန္ဒ မည်၏၊ ထိုနှစ်ပါးသော သတ္တိကြောင့် ကာမစ္ဆန္ဒ မည်၏။ ထိုကာမစ္ဆန္ဒသည်ပင် နီဝရဏ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဗျာပါဒ မည်၏။ “အနတ္ထိမေ အစရိ” ဤသို့ အစရှိသောနည်းဖြင့် ဖြစ်သော ကိုးပါးအပြားရှိသော ရန်ငြိုး ခြင်းလျှင် နီးစွာသော အကြောင်းရင်းရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ၉-ပါး အပြားရှိသော ဒေါသသည် ဗျာပါဒ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကားအရာမဟုတ်သည်၌ဖြစ်သော အမျက်ထွက်ခြင်း နှင့်တကွ ၁၀-ပါးအပြားရှိသော ဒေါသသည် ဗျာပါဒ မည်၏။ ထိုဗျာပါဒသည်ပင် နီဝရဏမည်သောကြောင့် ဗျာပါဒနီဝရဏ မည်၏။&lt;hr&gt; ၁-ဈာန်အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ထိုက်သော ကုသိုလ်စိတ်ကို တားမြစ်တတ်, ထိုဈာန်စသည်တို့၏ အဖြစ်ဖြင့် ဖြစ်ခွင့်ကို မပေးတတ်သောကြောင့်၎င်း, ပညာမျက်စိကို ဖုံးလွှမ်းပိတ်ပင်တတ်, တားမြစ်တတ်သောကြောင့်၎င်း နီဝရဏ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိနမိဒ္ဓသည်ပင် နီဝရဏမည်သောကြောင့် ထိနမိဒ္ဓနီဝရဏ မည်၏၊ ထို့ အတူ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စ နီဝရဏ မည်၏။ အဘယ့်ကြောင့် ပြားသောလက္ခဏာ ရှိကုန်သော ထိုထိနမိဒ္ဓ, ဥဒ္ဓစ္စ ကုက္ကုစ္စ တို့ကို နှစ်ပါးနှစ်ပါးတို့ကို တပေါင်းတည်းပြု၍ တခုတည်းသော နီဝရဏအဖြစ်ဖြင့် ဟောအပ်ကုန်သနည်း၊ ဤသည်ကား-စောဒနာ ခြင်းတည်း၊ ကိစ္စ, အကြောင်း, ဆန့်ကျင်ဘက် ၁ တို့၏ တူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဟောအပ်ကုန်၏၊ ဤကားအဖြေတည်း။ ယင်းစကား အကျယ်ဖော်ပြဦးအံ့—ထိနမိဒ္ဓတို့၏ မိမိနှင့် ယှဉ်သော စိတ်, စေတသိက်ကို တွန့်သည်အဖြစ်သို့ ရောက်စေခြင်း ကိစ္စသည်တူ၏။ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စတို့၏ မငြိမ်သက်သည်အဖြစ်ကို ပြုခြင်းကိစ္စသည်တူ၏။ ထို့အတူ ရှေးဖြစ်ကုန်သော နှစ်ပါးကုန်သော ထိနမိဒ္ဓတို့၏ ကိုယ်၏ တဆန့်ဆန့်ရှိသည် အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်းသည်တူ၏။ အာဟာရဟူသည် အကြောင်းမည်၏၊ ဤအနက်ကို မှတ်အပ်၏။ နောက်ဖြစ်ကုန်သော နှစ်ပါးကုန်သော ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စတို့၏ ဆွေမျိုး တို့၏ ပျက်စီးခြင်း အစရှိသည်တို့ကို ကြံခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်းသည် တူ၏၊ ရှေး၌ ဖြစ်ကုန်သော နှစ်ပါးကုန်သော ထိနမိဒ္ဓတို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော ဝီရိယသည်တူ၏၊ နောက်၌ ဖြစ်ကုန်သော နှစ်ပါးကုန်သော ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စတို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သော သမာဓိသည် တူ၏၊ ထို့ ကြောင့် ထိုထိနမိဒ္ဓ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စ&lt;hr&gt; ၁-ကိစ္စအကြောင်း ဆန့်ကျင်ဘက် တူသောကြောင့် နှစ်ပါးပင် ဖြစ်သော်လည်း တပါးတည်းပြု၍ ထိန, မိဒ္ဓ, ဥဒ္ဓစ္စ ကုက္ကုစ္စ-ဟု ဟောထားခြင်း ဖြစ်၏။ &lt;br&gt;တူပုံကား-ထိနနှင့် မိဒ္ဓတို့သည် သမ္ပယုတ် ဖြစ်သော စိတ်၏ တွန့်တိုခြင်းသို့ ရောက်စေခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ကိစ္စချင်း တူကြ၏။ ဥဒ္ဓစ္စနှင့် ကုက္ကုစ္စတို့သည် သမ္ပယုတ် ဖြစ်သော စိတ်၏ မငြိမ်သက်သည်၏ အဖြစ်ကို ပြုခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ကိစ္စချင်း တူကြ၏။ &lt;br&gt;ထိနနှင့် မိဒ္ဓသည် ပျင်းရိခြင်း ကိုယ်တဆန့်ဆန့် ရှိသည်အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်းချင်း တူကြ၏။ ဥဒ္ဓစ္စနှင့် ကုက္ကုစ္စတို့သည် ဆွေမျိုး စည်းစိမ် ပျက်စီးခြင်း, စသည်ကို ကြံခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်းချင်း တူကြ၏။ &lt;br&gt;ထိန၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ကား ဝီရိယ, မိဒ္ဓ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ကား ဝီရိယ, ဥဒ္ဓစ္စ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ကား သမထ(သမာဓိ), ကုက္ကုစ္စ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ကား သမထ (သမာဓိ) ဤသို့ ကိစ္စ အာဟာရ ဆန့်ကျင်ဘက်ခြင်း တူကြ၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တို့ကို တခုသော နီဝရဏအဖြစ်ဖြင့် ဆိုအပ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ရှေးအဋ္ဌကထာ ဆရာတို့သည်&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကိစ္စာဟာရဝိပက္ခာနံ၊ ဧကတ္တာ ဧကမေတ္ထ ဟိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကတမုဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စံ၊ ထိနမိဒ္ဓ တာဒိနာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;လီနတာ သန္တတာ ကိစ္စေ၊ တထာ ဉာတိ ဝိတက္ကနံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဟေတုဝီရိယသမတာ၊ ဣမေ တေသံ ဝိရောဓိနော။&lt;/b&gt; ။ &lt;br&gt;ဟု ဆိုကုန်ပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—ကိစ္စ အကြောင်း, ဆန့်ကျင်ဘက်တို့၏ တူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဤရှစ်ပါးကုန်သော နီဝရဏတို့တွင် ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စ ကို၎င်း၊ ထိနမိဒ္ဓကို၎င်း တခုတည်းသော နီဝရဏကိုသာလျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် ပြုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုထိန မိဒ္ဓ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စ တို့၏ သမ္ပယုတ်ဖြစ်သော နာမက္ခန္ဓာကို တွန့်သည်အဖြစ်သို့ ရောက်စေခြင်း, မငြိမ်သက်သည် အဖြစ်ကိုပြုခြင်း သည်လျှင် ကိစ္စ မည်၏၊ ကိုယ်၏ တဆန့်ဆန့် ရှိသည်အဖြစ် ဆွေမျိုး တို့၏ ပျက်စီးခြင်းကို ကြံခြင်းသည် ဟေတု မည်၏၊ ဝီရိယနှင့် သမာဓိ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ဤတရားတို့သည် ထိန မိဒ္ဓ ဥဒ္ဓစ္စ ကုက္ကုစ္စတို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အနုသယ ၇-ပါး&lt;/h3&gt;၉။ ။&lt;b&gt; သတ္တ အနုသယာ – ကာမရာဂါနုသယော ဘဝရာဂါနုသယော ပဋိဃာနုသယော မာနာနုသယော ဒိဋ္ဌာနုသယော ဝိစိကိစ္ဆာနုသယော အဝိဇ္ဇာနုသယော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနုသယတို့သည် ကာမရာဂါနုသယ၎င်း၊ ဘဝရာဂါနုသယ၎င်း၊ ပဋိဃာနုသယ၎င်း၊ မာနာနုသယ၎င်း၊ ဒိဋ္ဌာနုသယ၎င်း၊ ဝိစိကိစ္ဆာနုသယ၎င်း၊ အဝိဇ္ဇာနုသယ၎င်း၊ ဤသို့ ၇-ပါး အပြားရှိကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အနုသယ ၇-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၉။ ။မဂ်ဖြင့် မပယ်အပ်သေး၍ အဖန်တလဲလဲ သတ္တဝါတို့၏ သန္တာန်၌ ဖြစ်တတ်ကုန်သောကြောင့် အနုသယ ၁ မည်ကုန်၏၊ ကာမ ရာဂ အစရှိသည်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းငှါ လျောက်ပတ်သော အကြောင်းကို ရ၍ ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤကားအနုသယအနက်တည်း။ အဘယ့်ကြောင့် အပ္ပဟီနဋ္ဌကြောင့် အနုသယမည်သနည်း-ဟူမူ မဂ်ဖြင့် မပယ်အပ် သေးကုန်သော အာရုံစသော အကြောင်းကို ရသည်ရှိသော် ဖြစ်ခြင်းငှါ ထိုက်ကုန်သော ကိလေသာတို့သည် သန္တာန်၌ အဖန် တလဲလဲ ကိန်းကုန်သကဲ့သို့ ဖြစ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုမဂ်ဖြင့် မပယ်အပ်သေးသော ကိလေသာတို့ကို အနုသယ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏ ဟူလို။ အနာဂတ်ဖြစ်ကုန်သော ထိုကိလေသာတို့သည် မုချအားဖြင့် အနုသယမည်ကုန်၏၊ အတိတ်ပစ္စုပ္ပန် ဖြစ်ကုန်သော ကိလေသာ တို့ကိုလည်း ထိုအနာဂတ်ဖြစ်သော ကိလေသာနှင့် ညစ်နွမ်းခြင်း သဘော တူသည်အဖြစ်ကြောင့် ထိုအနာဂတ်ဖြစ်သော ကိလေသာ အတူ အနုသယ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ကာလကွဲပြား ရုံမျှဖြင့် တရားတို့၏ သဘောပြားခြင်းသည် မရှိချေ။ ထို့ကြောင့် တံ သဘာဝ-ဟု ဆိုအပ်၏။ မပယ်အပ်သော အနက်ကြောင့် အနုသယ မည်ကုန်သည် အကယ်၍ ဖြစ်ကုန်အံ့—ဤသို့ဖြစ်ကုန်သော် အလုံးစုံလည်း ဖြစ်ကုန် သော မပယ်အပ်ကုန်သော ကိလေသာတို့သည် အနုသယ မည်ကုန် သည် မဟုတ်ပါလော၊ ဤသို့အကယ်၍ စောဒနာငြားအံ့-ငါတို့သည် မဂ်ဖြင့် မပယ်ကာမျှဖြင့် အနုသယ-ဟု မဆိုကုန်၊ စင်စစ်အားဖြင့် ကား မပယ်အပ်သော အနက်ကြောင့် အားအစွမ်းသို့ ရောက်ကုန်&lt;hr&gt; ၁-မဂ်ဖြင့် မပယ်ရသေးသဖြင့် သတ္တဝါတို့၏ သန္တာန်၌ အဖန်တလဲလဲ ဖြစ်တတ်, ကိန်းတတ်သောကြောင့် အနုသယ မည်၏။ ထိုအနုသယဟူသည် မုချအားဖြင့် အနာဂတ် ကိလေသာများသာ ဖြစ်၏။ သို့သော် သဘောအားဖြင့် တူသောကြောင့် အတိတ် ကိလေသာ ပစ္စုပ္ပန် ကိလေသာတို့ကိုလည်း ပရိယာယ်အားဖြင့် အနုသယ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏။ မဂ်ဖြင့် မပယ်ရသေးသော အားအစွမ်းနှင့် ပြည့်စုံသော ကာမရာဂ စသော ကိလေသာတို့ကိုသာ အနုသယ-ဟု ဆိုရ၏။ ကိလေသာ သာမညကိုကား အနုသယမဟု မဆိုရ-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သော ကိလေသာတို့သည် အနုသယ မည်ကုန်၏-ဟု ငါတို့ ဆိုကုန်၏။ အားအစွမ်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည်လည်း တပါးသော ကိလေသာတို့နှင့် မဆက်ဆံသော ကာမဂုဏ်တို့၏ အသီးဖြစ်သော အနုသယ သဘောတည်း၊ ထို့ကြောင့် ငြင်းခုံခြင်းဖြင့် အကျိုးမရှိပြီ။ ကာမရာဂသည်ပင်လျှင် အနုသယ ဖြစ်သောကြောင့် ကာမရာဂါနုသယ မည်၏။&lt;h3&gt;သုတ္တန်နည်း သံယောဇဉ် ၁၀-ပါး&lt;/h3&gt;၁၀။ ။&lt;b&gt;ဒသ သံယောဇနာနိ – ကာမရာဂသံယောဇနံ ရူပရာဂသံယောဇနံ အရူပရာဂသံယောဇနံ ပဋိဃသံယောဇနံ မာနသံယောဇနံ ဒိဋ္ဌိသံယောဇနံ သီလဗ္ဗတပရာမာသသံယောဇနံ ဝိစိကိစ္ဆာသံယောဇနံ ဥဒ္ဓစ္စသံယောဇနံ အဝိဇ္ဇာသံယောဇနံ သုတ္တန္တေ။ &lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;သုတ္တန်၌ ဟောတော်မူအပ်ကုန်သော သံယောဇဉ်တို့သည် ကာမရာဂသံယောဇဉ်၎င်း၊ ရူပရာဂသံယောဇဉ်၎င်း၊ အရူပရာဂသံယောဇဉ်၎င်း၊ ပဋိဃသံယောဇဉ်၎င်း၊ မာနသံယောဇဉ်၎င်း၊ ဒိဋ္ဌိသံယောဇဉ်၎င်း၊ သီလဗ္ဗတပရာမာသသံယောဇဉ်၎င်း၊ ဝိစိကိစ္ဆာသံယောဇဉ်၎င်း၊ ဥဒ္ဓစ္စသံယောဇဉ်၎င်း၊ အဝိဇ္ဇာသံယောဇဉ်၎င်း၊ ဤသို့ ဆယ်ပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;သုတ္တန်နည်း သံယောဇဉ် ၁၀-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၀။ ။သတ္တဝါတို့ကို နှောင်ဖွဲ့တတ်ကုန်သောကြောင့် သံယောဇဉ် မည်ကုန်၏။ &lt;hr&gt;၁။ သတ္တဝါတို့ကို သံသရာတည်းဟူသော နှောင်အိမ်၌ အာရုံအမျိုးမျိုးတည်းဟူသော ကြိုးတို့ဖြင့် တုပ်နှောင်ဖွဲ့ချည်တတ်သောကြောင့် သံယောဇဉ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ကိလေသာ ၁၀-ပါး&lt;/h3&gt;၁၂။ ။&lt;b&gt;ဒသ ကိလေသာ – လောဘော ဒေါသော မောဟော မာနော ဒိဋ္ဌိ ဝိစိကိစ္ဆာ ထိနံ ဥဒ္ဓစ္စံ အဟိရိကံ အနောတ္တပ္ပံ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ကိလေသာတို့သည် လောဘ၎င်း၊ ဒေါသ၎င်း၊ မောဟ၎င်း၊ မာန၎င်း၊ ဒိဋ္ဌိ၎င်း၊ ဝိစိကိစ္ဆာ၎င်း၊ ထိန၎င်း၊ ဥဒ္ဓစ္စ၎င်း၊ အဟိရိက၎င်း၊ အနောတ္တပ္ပ၎င်း၊ ဤသို့ ဆယ်ပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ကိလေသာ ၁၀-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၂။ ။ထိုလောဘ စသော တရားတို့ဖြင့် စိတ်သည် ပူပန်တတ်၏။ ထိုသို့ ပူပန်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် ကိလေသာ¹ မည်ကုန်၏။ တနည်းအား—ထိုလောဘ စသော ကိလေသာတို့သည် စိတ်ကို နှိပ်စက်အပ်သောကြောင့် ကိလေသာ မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;တရားကိုယ်ကောက်နည်း&lt;/h3&gt;၁၃။ ။&lt;b&gt;အာသဝါဒီသု ပနေတ္ထ ကာမဘဝနာမေန တဗ္ဗတ္ထုကာ တဏှာ အဓိပ္ပေတာ, သီလဗ္ဗတပရာမာသော ဣဒံသစ္စာဘိနိဝေသော အတ္တဝါဒုပါဒေါ စ တထာပဝတ္တံ ဒိဋ္ဌိဂတမေဝ ပဝုစ္စတိ။&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;အထူးကိုဆိုဦးအံ့—ဤအကုသလသင်္ဂဟ၌ အာသဝ အစရှိသည်တို့၌ ကာမဟူသောအမည် ဘဝဟူသောအမည်ဖြင့် ထိုကာမဟူသောအမည် ဘဝဟူသောအမည်၏ မှီရာဖြစ်သော လောဘတဏှာကို အလိုရှိအပ်၏။ ထိုသို့သော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်သော ဒိဋ္ဌိစေတသိက်ကိုပင်လျှင် သီလဗ္ဗတပရာမာသဟူ၍၎င်း၊ ဣဒံသစ္စာဘိနိဝေသဟူ၍၎င်း၊ အတ္တဝါဒုပါဒါန်ဟူ၍၎င်း ဆိုအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ စိတ်၏ ပူပန်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ စိတ်ကို နှိပ်စက်ညှဉ်းဆဲတတ်သောကြောင့်၎င်း ကိလေသာ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;တရားကိုယ်ကောက်နည်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၃။ ။&lt;b&gt;ကာမဘဝနာမေန&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ကာမဘဝ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော အာရုံတို့၏ အမည်ဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;တထာပဝတ္တံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ -ဟူသောပုဒ်ကို ဂေါသီလ ဂေဝတ အစရှိသည်တို့ကို မှားသောအားဖြင့် စွဲလမ်းခြင်း အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၄။ ။&lt;b&gt;အာသဝေါဃာ စ ယောဂါ စ,&lt;br&gt;တယော ဂန္ထာ စ ဝတ္ထုတော။&lt;br&gt;ဥပါဒါနာ ဒုဝေ ဝုတ္တာ၊&lt;br&gt;အဋ္ဌ နီဝရဏာ သိယုံ။ &lt;br&gt;ဆဠေဝါနုသယာ ဟောန္တိ၊ &lt;br&gt;နဝ သံယောဇနာ မတာ။&lt;br&gt;ကိလေသာ ဒသ ဝုတ္တောယံ၊ &lt;br&gt;နဝဓာ ပါပသင်္ဂဟော။&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;သဘောတရားကိုယ်အားဖြင့် အာသဝ၊ သြဃတို့ကို၎င်း၊ ယောဂတို့ကို၎င်း၊ ဂန္ထတို့ကို၎င်း၊ သုံးပါးအပြားရှိကုန်၏ဟူ၍ မိန့်ဆိုအပ်ကုန်၏။ ဥပါဒါန်တို့ကို နှစ်ပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ မိန့်ဆိုအပ်ကုန်၏။ နီဝရဏတို့သည် ရှစ်ပါးအပြားရှိကုန်၏။ အနုသယတို့သည် ခြောက်ပါးအပြားရှိကုန်၏။ သံယောဇဉ်တို့ကို ကိုးပါးအပြားရှိ၏-ဟူ၍ သိအပ်ကုန်၏။ ကိလေသာတို့ကို ဆယ်ပါးအပြားရှိ၏-ဟူ၍ သိအပ်ကုန်၏။ ဤသို့ ကိုးပါးအပြားအားဖြင့် ဤအကုသလသင်္ဂဟကို ငါသည် ဆိုအပ်ပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၄။ ။အာသဝတို့ကို၎င်း၊ သြဃတို့ကို၎င်း၊ ယောဂတို့ကို၎င်း၊ ဂန္ထတို့ကို၎င်း၊ သရုပ်အားဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့် သုံးပါးတို့&lt;hr&gt; ၁။ အာသဝအရာစသည်တို့၌ ကာမာသဝ, ဘဝါသဝ-ဟု လာရှိရာ ကာမအရ ဝတ္ထုကာမကို၊ ဘဝအရ ကမ္မဘဝနှင့် ဥပပတ္တိဘဝကို ဟောရင်းဖြစ်သော်လည်း ၎င်းဝတ္ထုကာမစသည်တို့၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သော တဏှာကိုသာ ဌာနူပစာအားဖြင့် ကောက်ယူရမည်ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို မှတ်အပ်၏။ (အကြွင်းပေါ်လွင်ပြီ။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။ ထို့အတူ ဥပါဒါန်တို့ကို တဏှာ၊ ဒိဋ္ဌိတို့၏ အစွမ်းဖြင့် နှစ်ပါးတို့ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။ နီဝရဏတို့သည် ထိန၊ မိဒ္ဓ၊ ဥဒ္ဓစ္စ၊ ကုက္ကုစ္စတို့ကို အသီးယူခြင်းကြောင့် ရှစ်ပါးတို့သာဖြစ်ကုန်၏။ ကာမရာဂါနုသယ၊ ဘဝရာဂါနုသယတို့၏ တဏှာသဘောရှိသည်အဖြစ်ဖြင့် တပေါင်းတည်းယူအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် အနုသယတို့သည် ခြောက်ပါးတို့သာဖြစ်ကုန်၏။ သုတ္တန်ဒေသနာ၊ အဘိဓမ္မာဒေသနာ နှစ်ခုအပေါင်း၌ တဏှာသဘောရှိကုန်သော သံယောဇဉ်တို့ကို၎င်း၊ ဒိဋ္ဌိသဘောရှိကုန်သော သံယောဇဉ်တို့ကို၎င်း တပေါင်းတည်းပြု၍ ပေါင်းယူအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် သံယောဇဉ်တို့ကို ကိုးပါးတို့ဟူ၍ သိအပ်ကုန်၏။ ကိလေသာတို့ကိုကား—သုတ္တန်အားဖြင့်၎င်း၊ အဘိဓမ္မာအားဖြင့်၎င်း ဆယ်ပါးတို့ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။ ဤသို့ အကုသိုလ်တို့၏ သင်္ဂဟနည်းကို ကိုးပါးအပြားရှိ၏-ဟူ၍ မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤလောဘ စသောတရားတို့တွင် လောဘ၊ ဒိဋ္ဌိတို့ကို ကိုးပါး၊ ရှစ်ပါးအပြားဖြင့် ရေတွက်အပ်ကုန်၏။ အဝိဇ္ဇာကို ၇-ပါးအပြားဖြင့် ရေတွက်အပ်၏။ ပဋိဃကို ငါးပါးအပြားဖြင့် ရေတွက်အပ်၏။ ဝိစိကိစ္ဆာကို ၄-ပါးအပြားအားဖြင့် ရေတွက်အပ်၏။ မာန၊ ဥဒ္ဓစ္စတို့ကို သုံးပါးအပြားဖြင့် ရေတွက်အပ်ကုန်၏။ ထိနကို နှစ်ပါးအပြားဖြင့် ရေတွက်အပ်၏။ ကုက္ကုစ္စ၊ မိဒ္ဓ၊ အဟိရိကတို့ကို၎င်း၊ အနောတ္တပ္ပ၊ ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယတို့ကို၎င်း တပါးအပြားဖြင့် ရေတွက်အပ်ကုန်၏။ ဤသို့လျှင် အကုသိုလ်တရားတို့ကို ၉-ပါးအပြားဖြင့် ရေတွက်အပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပါပသင်္ဂဟအဖွင့်ပြီး၏။&lt;h3&gt;မိဿကသင်္ဂဟ၊ ဟိတ် ၆-ပါး&lt;/h3&gt;၁၅။ ။&lt;b&gt;မိဿကသင်္ဂဟေ ဆ ဟေတူ – လောဘော ဒေါသော မောဟော အလောဘော အဒေါသော အမောဟော။&lt;/b&gt;။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မိဿကသင်္ဂဟ၌ ဤသို့ဝေဖန်ခြင်းကို ငါသည်မိန့်ဆိုအပ်၏။ ဟိတ်တို့သည် လောဘဟိတ်၎င်း၊ ဒေါသဟိတ်၎င်း၊ မောဟဟိတ်၎င်း၊ အလောဘဟိတ်၎င်း၊ အဒေါသဟိတ်၎င်း၊ အမောဟဟိတ်၎င်း၊ ဤသို့ ခြောက်ပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;မိဿကသင်္ဂဟ ဟိတ် ၆-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၅။ ။ဟိတ်တို့၌ ဆိုသင့်ဆိုထိုက်သော စကားကို အောက်ပကိဏ်းပိုင်း၌ အဖွင့်ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးပြီ။&lt;h3&gt;ဈာနင် ၇-ပါး&lt;/h3&gt;၁၆။ ။&lt;b&gt;သတ္တ ဈာနင်္ဂါနိ – ဝိတက္ကော ဝိစာရော ပီတိ ဧကဂ္ဂတာ သောမနဿံ ဒေါမနဿံ ဥပေက္ခာ။&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဈာနင်တို့သည် ဝိတက်ဈာနင်၎င်း၊ ဝိစာရဈာနင်၎င်း၊ ပီတိဈာနင်၎င်း၊ ဧကဂ္ဂတာဈာနင်၎င်း၊ သောမနဿဈာနင်၎င်း၊ ဒေါမနဿဈာနင်၎င်း၊ ဥပေက္ခာဈာနင်၎င်း၊ ဤသို့ ၇-ပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ဈာနင် ၇-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၆။ ။အာရုံသို့ကပ်၍ ကြံခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ရှုတတ်သောအနက်ကြောင့်၎င်း၊ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော နီဝရဏတရားတို့ကို လောင်ကျွမ်းစေတတ်သောအနက်ကြောင့်၎င်း၊ ဝိတက်စသောတရားတို့သည် ဈာန်¹ မည်ကုန်၏။ ထိုဈာန်တို့ဟူသည် အပေါင်းဖြစ်ကုန်သော ဈာန်တရားတို့ကို အစိတ်၏&lt;hr&gt; ၁။ ကောင်းသောကုသိုလ်အာရုံ၌ဖြစ်စေ၊ မကောင်းသောအကုသိုလ်အာရုံ၌ဖြစ်စေ၊ စူးစူးစိုက်စိုက် စွဲစွဲမြဲမြဲကပ်၍ ရှုတတ်သောကြောင့် ဈာန်မည်၏။ ထို့ကြောင့် ကုသိုလ်ဈာန်၊ အကုသိုလ်ဈာန် နှစ်မျိုးအရ ဈာန် ၇-ပါးဖြစ်၏။ ဒေါမနဿကား အကုသိုလ်သက်သက်ဈာန်ဖြစ်၏၊ ကြွင်း ၆-ပါးတို့ကား ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်၊ အဗျာကတ ၃-မျိုးတို့နှင့်ဆိုင်သော ဈာန်များဖြစ်ကြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဖြစ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သောကြောင့် အင်္ဂါတို့လည်း မည်ကုန်၏။ ထိုနှစ်ပါးသော အနက်ကြောင့် &lt;b&gt;ဈာနင်္ဂါနိ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ အစိတ်မှလွတ်သော အပေါင်းမရှိသော်လည်း သေနင်္ဂရထ အစရှိသည်တို့ကဲ့သို့ ဝိတက်အစရှိသည်တို့ကို တပေါင်းတည်းဖြစ်၍ နီဝရဏတရားတို့ကို လောင်ကျွမ်းတတ်သည်အဖြစ်ကြောင့် အသီးအသီးအစိတ်၏အဖြစ်ဖြင့် ဆိုအပ်ကုန်၏။ ဤ ၇-ပါးသော ဈာနင်တို့တွင် ဒေါမနဿသည် အကုသိုလ်ဈာနင်မည်၏၊ ကြွင်းသော အင်္ဂါတို့သည် ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်၊ အဗျာကတ ဈာနင်မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;မဂ္ဂင် ၁၂-ပါး&lt;/h3&gt;၁၇။ ။&lt;b&gt; ဒွါဒသ မဂ္ဂင်္ဂါနိ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ သမ္မာသင်္ကပ္ပော သမ္မာဝါစာ သမ္မာကမ္မန္တော သမ္မာအာဇီဝေါ သမ္မာဝါယာမော သမ္မာသတိ သမ္မာသမာဓိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပော မိစ္ဆာဝါယာမော မိစ္ဆာသမာဓိ။&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;မဂ္ဂင်တို့သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၎င်း၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပ၎င်း၊ သမ္မာဝါစာ၎င်း၊ သမ္မာကမ္မန္တ၎င်း၊ သမ္မာအာဇီဝ၎င်း၊ သမ္မာဝါယာမ၎င်း၊ သမ္မာသတိ၎င်း၊ သမ္မာသမာဓိ၎င်း၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၎င်း၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ၎င်း၊ မိစ္ဆာဝါယာမ၎င်း၊ မိစ္ဆာသမာဓိ၎င်း၊ ၁၂-ပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;မဂ္ဂင် ၁၂-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၇။ ။သမ္မာဒိဋ္ဌိစသော တရားတို့သည် သုဂတိဘဝ၊ ဒုဂ္ဂတိဘဝတို့သို့၎င်း၊ နိဗ္ဗာန်သို့၎င်း ရွှေ့လျားရောက်စေတတ်သောကြောင့် မဂ်မည်ကုန်၏။ ထိုသုဂတိ၊ ဒုဂ္ဂတိ၊ နိဗ္ဗာန်တို့သို့ ရောက်ကြောင်းဖြစ်&lt;hr&gt; ၁။ ဈာန်၏အစိတ်ဖြစ်သောကြောင့် ဈာနင်မည်၏။ ၂။ သုဂတိဘုံ၊ ဒုဂ္ဂတိဘုံ၊ နိဗ္ဗာန်သို့ ရွှေ့လျားရောက်စေတတ်သောကြောင့် မဂ်မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကုန်သော သမ္မာဒိဋ္ဌိစသော အစိတ်တို့သည် အင်္ဂါ¹ မည်ကုန်၏။ ထိုနှစ်ပါးသောအနက်ကြောင့် မဂ္ဂင်² မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား-အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော မဂ်၏ အစိတ်တို့သည် မဂ္ဂင်မည်ကုန်၏။ မဖောက်မပြန်သောအားဖြင့် မြင်တတ်သောကြောင့် သမ္မာဒိဋ္ဌိမည်၏။ ထိုသမ္မာဒိဋ္ဌိသည်ကား အတ္ထိ၊ ဒိန္နံဟူ၍အစရှိသော အစွမ်းဖြင့် ၁၀-ပါးအပြားရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား-ပရိညာ အစရှိသော ကိစ္စ၏ အစွမ်းအားဖြင့် ၄-ပါးအပြားရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုဝိတက်ဖြင့် မဖောက်မပြန်သောအားဖြင့် သမ္ပယုတ်တရားတို့သည် အာရုံကို ကြံတတ်ကုန်၏၊ ထိုသို့ကြံတတ်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် သမ္မာသင်္ကပ္ပမည်၏။ ထိုသမ္မာသင်္ကပ္ပသည် နေက္ခမ္မသင်္ကပ္ပ၊ အဗျာပါဒသင်္ကပ္ပ၊ အဝိဟိံသာသင်္ကပ္ပတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် သုံးပါးအပြားရှိ၏။ သမ္မာဝါစာ အစရှိသည်တို့ကို အောက်ဒုတိယပိုင်း အဖွင့်၌ ထင်စွာပြဆိုအပ်ကုန်ပြီးသည်သာတည်း။ ထိုဝီရိယတရားဖြင့် မဖောက်မပြန်သောအားဖြင့် သမ္ပယုတ်တရားတို့သည် အားထုတ်တတ်ကုန်၏၊ ထိုအားထုတ်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် သမ္မာဝါယာမမည်၏။ ထိုတရားသဘောဖြင့် သမ္ပယုတ်တရားတို့သည် မဖောက်ပြန်သောအားဖြင့် အောက်မေ့တတ်ကုန်၏၊ ထိုသို့အောက်မေ့ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် သမ္မာသတိမည်၏။ ဤသမ္မာသတိ၊ သမ္မာဝါယာမတို့၏ အပြားကို အထက် ဗောဓိပက္ခိယသင်္ဂဟ၌ အဖွင့်ဆိုလတ္တံ့။ ထိုဧကဂ္ဂတာသည် မဖောက်ပြန်သောအားဖြင့် မိမိသည်သာလျှင် မိမိနှင့်ယှဉ်သောစိတ်ကို ထားအပ်၏။ ထိုသို့ထားတတ်သောကြောင့် သမ္မာသမာဓိမည်၏။ ပဌမဈာန် အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ငါးပါးအပြားရှိသော ဧကဂ္ဂတာသည်&lt;hr&gt; ၁။ ထိုသုဂတိ၊ နိဗ္ဗာန်တို့၏ အကြောင်းအစိတ်ဖြစ်သောကြောင့် အင်္ဂါမည်၏။ ထိုနှစ်ပါးပေါင်း၍ မဂ္ဂင်မည်၏။ &lt;br&gt;မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိစသော တရားများကား ဒုဂ္ဂတိဘုံသို့ရောက်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် မဂ္ဂင်မည်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သမ္မာသမာဓိမည်၏။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ အစရှိသည်တို့သည်လည်း ဒုဂ္ဂတိဘဝသို့ ရောက်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် မဂ္ဂင်မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဣန္ဒြေ ၂၂-ပါး&lt;/h3&gt;၁၈။ ။&lt;b&gt;ဗာဝီသတိန္ဒြိယာနိ – စက္ခုန္ဒြိယံ သောတိန္ဒြိယံ ဃာနိန္ဒြိယံ ဇိဝှိန္ဒြိယံ ကာယိန္ဒြိယံ ဣတ္ထိန္ဒြိယံ ပုရိသိန္ဒြိယံ ဇီဝိတိန္ဒြိယံ မနိန္ဒြိယံ သုခိန္ဒြိယံ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ သောမနဿိန္ဒြိယံ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဝီရိယိန္ဒြိယံ သတိန္ဒြိယံ သမာဓိန္ဒြိယံ ပညိန္ဒြိယံ အနညာတညဿာမီတိန္ဒြိယံ အညိန္ဒြိယံ အညာတာဝိန္ဒြိယံ။&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဣန္ဒြေတို့သည် စက္ခုန္ဒြေ၎င်း၊ သောတိန္ဒြေ၎င်း၊ ဃာနိန္ဒြေ၎င်း၊ ဇိဝှိန္ဒြေ၎င်း၊ ကာယိန္ဒြေ၎င်း၊ ဣတ္ထိန္ဒြေ၎င်း၊ ပုရိသိန္ဒြေ၎င်း၊ ဇီဝိတိန္ဒြေ၎င်း၊ မနိန္ဒြေ၎င်း၊ သုခိန္ဒြေ၎င်း၊ ဒုက္ခိန္ဒြေ၎င်း၊ သောမနဿိန္ဒြေ၎င်း၊ ဒေါမနဿိန္ဒြေ၎င်း၊ ဥပေက္ခိန္ဒြေ၎င်း၊ သဒ္ဓိန္ဒြေ၎င်း၊ ဝီရိယိန္ဒြေ၎င်း၊ သတိန္ဒြေ၎င်း၊ သမာဓိန္ဒြေ၎င်း၊ ပညိန္ဒြေ၎င်း၊ အနညာတညဿာမီတိန္ဒြေ၎င်း၊ အညိန္ဒြေ၎င်း၊ အညာတာဝိန္ဒြေ၎င်း၊ ဤသို့ ၂၂-ပါး အပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ဣန္ဒြေ ၂၂-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၈။ ။မြင်ခြင်း အစရှိသော ကိစ္စတို့ကြောင့် စက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့ကို၎င်း၊ များသောအားဖြင့် ထိုဣတ္ထိ၊ ပုရိသိန္ဒြေတို့နှင့်တကွဖြစ်ကုန်သော မိန်းမ၊ ယောက်ျားတို့၏ သန္တာန်၌သာလျှင် ဣတ္ထိလိင် အစရှိသည်တို့ဖြစ်ခြင်းကြောင့် လိင်အစရှိသည်တို့ကို၎င်း၊ သဟဇာတ်တရားတို့ကို စောင့်ရှောက်တတ်သည်အဖြစ်ကြောင့် တည်တတ်ကုန်သော ကမ္မဇရုပ်၊ သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို၎င်း၊ အာရုံကိုသိခြင်း၌ သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို၎င်း၊ ဣဋ္ဌာရုံ အစရှိသည်တို့ကို ခံစားခြင်းကိစ္စရှိသည်အဖြစ်၌ သုခဝေဒနာ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အစရှိသည်တို့နှင့်တကွဖြစ်သော တရားတို့ကို၎င်း၊ ယုံကြည်ခြင်း အစရှိသည်တို့၌ ယုံကြည်ခြင်း အစရှိသော အစွမ်းကြောင့်ဖြစ်ကုန်သော ထိုသဟဇာတ်တရားတို့ကို၎င်း၊ မသိဘူးသေးသော သစ္စာလေးပါးတို့ကို သိအောင်ပြုအံ့-ဟု ကျင့်သောပုဂ္ဂိုလ်အား အနညာတညဿာမီတိ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ထိုသို့သော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်ကုန်သော သဟဇာတ်တရားတို့ကို၎င်း၊ ပဌမမဂ်ဖြင့် သိအပ်သော အပိုင်းအခြားကို မလွန်မူ၍ သိခြင်းကြောင့်၎င်း၊ ရဟန္တာတို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ သောတာပတ္တိမဂ်ဖြင့် သိအပ်သော အပိုင်းအခြားကို မလွန်မူ၍ သိသောအခြင်းအရာဖြင့် ဖြစ်ကုန်သော သဟဇာတ်တရားတို့ကို၎င်း၊ မိမိတို့အစဉ်လိုက်ကုန်သော တရားတို့၌ အစိုးရခြင်းတည်းဟူသောအနက်ကြောင့် ဣန္ဒြေမည်ကုန်၏။ ထိုကြောင့် စက္ခုန္ဒြိယံ ဤသို့အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူပြီ။ (“တို့ကို” ဟု ပါသမျှအနက်တို့ကို အစိုးရခြင်း၌စပ်)။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;သမ္မာအဋ္ဌကထာ၌ ဤဆိုအပ်ပြီးသည်မှ တပါးဖြစ်ကုန်သော မိမိတို့၏အကြောင်းဖြစ်သော ကံကိုပြတတ်သောအနက် အစရှိကုန်သော ဣန္ဒြိယသဒ္ဒ၏ အနက်တို့ကို အဖွင့်ဆိုအပ်ကုန်ပြီ။ ဇီဝိတိန္ဒြိယံ ဟူသည်ကား-ရုပ်ဇီဝိတ၊ နာမ်ဇီဝိတတို့၏ အစွမ်းဖြင့် နှစ်ပါးအပြားရှိသော ဇီဝိတိန္ဒြေတည်း-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အစမထင်သော သံသရာ၌ မသိဘူးသေးသော နိဗ္ဗာန်ကို၊ တနည်းကား သစ္စာလေးပါးတရားကိုသာလျှင် သိစေအံ့-ဟု ဤသို့မြတ်သော အလိုဖြင့် ကျင့်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ ဣန္ဒြေသည်&lt;hr&gt; ၁။ သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို အစိုးရသောကြောင့် ဣန္ဒြေမည်၏။ &lt;br&gt;တနည်း—ဝိပါက်၊ ကဋတ္တာရုပ်တို့ကို အစိုးရသော၊ မြည်မည်သောကံကို ပြတတ်သောကြောင့် ဣန္ဒြေမည်၏။ &lt;br&gt;တနည်း—ဣန္ဒမည်သော ကံကြောင့် ပြီးကုန်သည်ဖြစ်ရကား ဣန္ဒြေမည်၏။ တနည်း—ဣန္ဒမည်သော မြတ်စွာဘုရားသည် မြင်အပ်၊ ဟောအပ်သောကြောင့် ဣန္ဒြေမည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အနညာတညဿာမီတိန္ဒြေ မည်၏။ သောတာပတ္တိမဂ်သည် မြင်အပ်ပြီးသော အပိုင်းအခြားကို မလွန်မူ၍ သိတတ်သောကြောင့် အညိန္ဒြေမည်၏၊ ဣန္ဒြေလည်းမည်၏။ ထို့ကြောင့် အညိန္ဒြေ မည်၏။ လေးပါးကုန်သော သစ္စာတို့ကို ထိုးထွင်းကာသိပြီး၍ တည်သော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ ဣန္ဒြေသည် အညာတာဝိန္ဒြေ မည်၏။ ဣန္ဒြေမည်ကုန်သော တရားတို့၏ သရုပ်ကို ပြခြင်းငှါ ဤဣန္ဒြိယနိဒ္ဒေသ၌ ပညိန္ဒြေကို ယူခြင်းကို မြတ်စွာဘုရားသည် ပြုတော်မူ၏။ ပုဂ္ဂိုလ်၏အလိုကိစ္စ အထူးကို ပြခြင်းငှါ အနညာတညဿာမီတိ အစရှိသည်တို့ကို ယူခြင်းကိုပြုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဣန္ဒြိယနိဒ္ဒေသ၌ သတ္တဝါဟူသောပညတ်၌ ထူးသောမှီရာရှိသည်ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အဇ္ဈတ္တိကာယတန² ငါးပါးတို့ကို အစ၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောအပ်ကုန်၏။ မနိန္ဒြေကိုကား အဇ္ဈတ္တိကာယတန၏ အဖြစ်နှင့်တူသည်အဖြစ်ကြောင့် အဇ္ဈတ္တိကာယတန အဆုံး၌သာလျှင် ဟောတော်မူအပ်သော်လည်း နာမ်ဣန္ဒြေတို့နှင့်&lt;hr&gt; ၁။ အစမထင် သံသရာပြင်၌ တရံတဆစ်မျှ မသိဘူးသေးသော အမြိုက်နိဗ္ဗာန်၊ သစ္စာလေးပါး တရားထူးကို သိအောင်ပြုအံ့-ဟု ကျင့်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ ဣန္ဒြေသည် အနညာတညဿာမီတိ မည်၏။ &lt;br&gt;၂-သောတာပတ္တိမဂ်သည် မြင်အပ်ပြီးသော အပိုင်းအခြားကို မလွန်မူ၍ သိတတ်သော ဣန္ဒြေသည် အညိန္ဒြေ မည်၏။ &lt;br&gt;၃-သိအပ်ပြီးသော သစ္စာလေးပါး တရားတို့ကို သိပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ ဣန္ဒြေသည် အညာတာဝိန္ဒြေ မည်၏။ တရားကိုယ်အားဖြင့် သောတာပတ္တိမဂ်၌ရှိသော ပညာသည် အနညာတညဿာမီတိန္ဒြေ မည်၏၊ အထက်မဂ်သုံးခု၊ အောက်ဖိုလ်သုံးခု၌ရှိသော ပညာသည် အညိန္ဒြေ မည်၏။ အရဟတ္တဖိုလ်၌ရှိသော ပညာသည် အညာတာဝိန္ဒြေ မည်၏။ &lt;br&gt;&lt;b&gt;ဣန္ဒြေဟောစဉ်&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၄- သတ္တဝါ-ဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်သော အက္ခရာအစဉ်-ဟု ဆိုအပ်သော နာမပညတ်၏ ထူးသောမှီရာ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် အဇ္ဈတ္တိကာယတန ငါးပါးကို အစ၌ ဟောတော်မူသည်။&lt;br&gt;၅-မနိန္ဒြေကို အဇ္ဈတ္တိကာယတနမျိုး ဖြစ်၍ အဇ္ဈတ္တိကာယတန၏ အခြားမဲ့၌ ဆိုသင့်သော်လည်း သုခိန္ဒြေစသော နာမ်ဣန္ဒြေတို့နှင့် တပေါင်းတည်း ပြခြင်းငှါ ဇီဝိတိန္ဒြေ၏ အခြားမဲ့၌ ဆိုရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တကွ တပေါင်းတည်းပြခြင်းငှါ ဇီဝိတိန္ဒြေ၏ အခြားမဲ့၌ မိန့်ဆိုအပ်၏။ ထိုသတ္တပညတ်သည် ဣတ္ထိန္ဒြေ စသည်တို့၏ အစွမ်းကြောင့် မိန်းမ၊ ယောက်ျားဟူ၍ ခွဲဝေခြင်းသို့ ရောက်၏။ ဤသို့ သတ္တဝါ-ဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်သော အထူးသို့ ရောက်ခြင်းကို ပြခြင်းငှါ ထိုအဇ္ဈတ္တိကာယတန ငါးခု၏အခြားမဲ့၌ ဘာဝရုပ်နှစ်ခုအပေါင်းကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ ထိုကမ္မဇရုပ်တရားတို့သည် ဤဇီဝိတိန္ဒြေ၏ အစွမ်းကြောင့် တည်ကုန်၏။ ဤသို့သော အကြောင်းကို ပြခြင်းငှါ ထိုဘာဝနှစ်ပါးမှ နောက်၌ ဇီဝိတိန္ဒြေကို ဆိုအပ်၏။ သတ္တ-ဟု မှတ်အပ်သော ပရမတ္ထတရား အစုအပေါင်းသည် အပေါင်းသန္တာန်၏ အစွမ်းဖြင့်ဖြစ်သည်ဖြစ်၍ ဤဝေဒနာတို့ကြောင့် ညစ်နွမ်းလတ္တံ့-ဟု ၎င်း၏ညစ်ညူးခြင်း၏ အကြောင်းကို ပြခြင်းငှါ ထိုဇီဝိတိန္ဒြေမှ နောက်၌ ဝေဒနာငါးခုအပေါင်းကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုဝေဒနာတို့မှ အထူးသဖြင့် စင်ကြယ်ခြင်းကို အလိုရှိကုန်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဖြူစင်ခြင်း၏အကြောင်းကို ပြခြင်းငှါ ထိုဝေဒနာငါးခုအပေါင်းမှ နောက်၌ သဒ္ဓါအစရှိသော တရားငါးခုအပေါင်းကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ ဆည်းပူးအပ်ပြီးသော ဖြူစင်ခြင်း၏အကြောင်းဖြစ်သော ကောင်းမှုရှိကုန်သော သူတော်ကောင်းတို့သည် ဤ&lt;hr&gt; ၁။ သတ္တဝါ-ဟု ဆိုအပ်သော နာမပညတ်၏ ဣတ္ထိ၊ ပုရိသိန္ဒြေတို့၏ အစွမ်းဖြင့် မိန်းမ၊ ယောက်ျား-ဟု ကွဲပြားသော အဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းကို ပြခြင်းငှါ ကာယိန္ဒြေ၏ အခြားမဲ့၌ ဘာဝရုပ် ၂-ပါးကို ဟောတော်မူ၏။ &lt;br&gt;၂။ ဥပါဒိန္န ကမ္မဇရုပ်တရားတို့သည် ဇီဝိတိန္ဒြေ၏အစွမ်းဖြင့် တည်ကြသောကြောင့် ဤဥပါဒိန္န ကမ္မဇရုပ်တရားတို့၏ တည်ရာအကြောင်းကို ပြခြင်းငှါ ထိုဘာဝရုပ်တို့၏ အခြားမဲ့၌ ဇီဝိတိန္ဒြေကို ဟောတော်မူ၏။ &lt;br&gt;၃။ သတ္တဝါ-ဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်သော ဥပါဒိန္နတရား အပေါင်းသည် သန္တာန်အစဉ်၏ အစွမ်းဖြင့်ဖြစ်သည်ရှိသော် ဤဝေဒနာတို့ကြောင့် ညစ်နွမ်းတတ်သည်-ဟု ညစ်နွမ်းခြင်း၏ အကြောင်းကို ပြခြင်းငှါ မနိန္ဒြေ၏ အခြားမဲ့၌ သုခိန္ဒြေစသော ဝေဒနိန္ဒြေ ငါးပါးကို ဟောတော်မူ၏။&lt;br&gt;၄- ထိုညစ်နွမ်းခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော ဝေဒနာတို့မှ စင်ကြယ်ခြင်းကို အလိုရှိကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ စင်ကြယ်ခြင်း၏ အကြောင်းကို ပြခြင်းငှါ ထိုဝေဒနိန္ဒြေ ငါးပါးတို့၏ အခြားမဲ့၌ သဒ္ဓိန္ဒြေ အစရှိသော ဣန္ဒြေအပေါင်းကို ဟောတော်မူ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အနညာတညဿာမီတိန္ဒြေ အစရှိကုန်သော ဣန္ဒြေတို့ကြောင့် ထိုဝေဒနာတို့မှ စင်ကြယ်ကုန်၏-ဟု ဤသို့သောအကြောင်းကို ပြခြင်း၎င်း၊ အထူးသဖြင့် စင်ကြယ်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်သည်၊ ပြီးပြီးသောကိစ္စရှိကုန်သည်-ဟု ဤသို့သောအကြောင်းကို ပြခြင်းအကျိုးငှါ၎င်း၊ အဆုံး၌ ၃-ပါးကုန်သော ဣန္ဒြေတို့ကို မိန့်ဆိုအပ်ကုန်၏။ ဤမျှ အတိုင်းအရှည်ရှိသော စက္ခုစသော ၂၂-ပါးသော တရားဖြင့်သာ လိုအပ်သော အနက်၏ ပြီးပြည့်စုံခြင်းသည် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် တပါးကုန်သော ဖဿစသော တရားတို့ကို ဣန္ဒြေအဖြစ်ဖြင့် မြတ်စွာဘုရားသည် မဟောအပ်ကုန်။ ဤဆိုအပ်ပြီးသော အလုံးစုံသည် ထိုစက္ခုစသည်တို့၏ အစဉ်အားဖြင့် ဟောခြင်းအကြောင်းတည်း။ ထို့ကြောင့် အလွန်ချဲ့လွန်းသဖြင့် အကျိုးမရှိပြီ။&lt;h3&gt;ဗိုလ် ၉-ပါး&lt;/h3&gt;၁၉။ ။&lt;b&gt;နဝဗလာနိ သဒ္ဓါဗလံ၊ ဝီရိယဗလံ၊ သတိဗလံ၊ သမာဓိဗလံ၊ ပညာဗလံ၊ ဟိရီဗလံ၊ ဩတ္တပ္ပဗလံ၊ အဟိရိကဗလံ၊ အနောတ္တပ္ပဗလံ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဗိုလ်တို့သည် သဒ္ဓါဗိုလ်၎င်း၊ ဝီရိယဗိုလ်၎င်း၊ သတိဗိုလ်၎င်း၊ သမာဓိဗိုလ်၎င်း၊ ပညာဗိုလ်၎င်း၊ ဟိရီဗိုလ်၎င်း၊ ဩတ္တပ္ပဗိုလ်၎င်း၊ အဟိရိကဗိုလ်၎င်း၊ အနောတ္တပ္ပဗိုလ်၎င်း၊ ဤသို့ ၉-ပါးအပြားရှိကုန်၏။ &lt;hr&gt;၁-ဆည်းပူးအပ်ပြီးသော ဖြူစင်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော ကောင်းမှု ရှိကုန်သော သူတော်ကောင်းတိုသည် ဤအနညာတညဿာမီတိန္ဒြေ စသော ဣန္ဒြေ သုံးပါးတို့ဖြင့် ညစ်နွမ်း ခြင်း၏ အကြောင် ဖြစ်သော ဝေဒနာတို့မှ စင်ကြယ်ရ၏-ဟု စင်ကြယ်ခြင်း၏ အကြောင်း အဖြစ်ကို၎င်း၊ စင်ကြယ်ခြင်း ရောက်သည်၏ အဖြစ်, ပြီးပြီးသော ကိစ္စရှိသည်၏အဖြစ် ကို၎င်း ပြခြင်းငှါ အဆုံး၌ အနညာတညဿာမီတိန္ဒြေစသော ဣန္ဒြေသုံးပါးကို ဟောတော် မူ၏-ဟု မှတ်။&lt;br&gt;စက္ခုစသော ၂ ၂-ပါးသော ဣန္ဒြေတို့ကို ဟောခြင်းဖြင့်ပင် အလိုရှိအပ်သော အကျိုးများ ပြီးစီးခြင်းကြောင့် ဖဿ, ပထဝီ စသော တရားတို့ကို ဣန္ဒြိယ အရာ၌ မဟောအပ်ကုန်-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဗိုလ် ၉-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၉။ ။သဒ္ဓါမရှိသောသူ၏အဖြစ်၊ ပျင်းရိခြင်း၊ မေ့လျော့ခြင်း၊ ပျံ့လွင့်ခြင်း၊ မသိခြင်း၊ အရှက်မရှိခြင်း၊ အလန့်မရှိခြင်း-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ဆန့်ကျင်ဘက်တရားတို့သည် တုန်လှုပ်ချောက်ချားခြင်းငှါ မတတ်နိုင်သည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ သမ္ပယုတ်တရားတို့၌ မိမိစွာဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ဤသဒ္ဓါအစရှိကုန်သော ၇-ပါးသော တရားတို့သည် ဗိုလ်မည်ကုန်၏။ အဟိရိက၊ အနောတ္တပ္ပ နှစ်ပါးအပေါင်းသည်ကား သမ္ပယုတ်တရားတို့၌ မြဲမြံစွာဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ဗိုလ်မည်၏။ (တုန်လှုပ်ချောက်ချားခြင်းငှါ မတတ်နိုင်သည်အဖြစ်ကြောင့် ဗိုလ်မည်၏။)&lt;h3&gt;အဓိပတိ ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၂၀။ ။&lt;b&gt;စတ္တာရော အဓိပတိ—ဆန္ဒာဓိပတိ၊ ဝီရိယာဓိပတိ၊ စိတ္တာဓိပတိ၊ ဝီမံသာဓိပတိ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;အဓိပတိတို့သည် ဆန္ဒာဓိပတိ၎င်း၊ ဝီရိယာဓိပတိ၎င်း၊ စိတ္တာဓိပတိ၎င်း၊ ဝီမံသာဓိပတိ၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;အဓိပတိ ၄-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၀။ ။မိမိနှင့်စပ်၍ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့၏ အကြီးဖြစ်ကုန်သော တရားတို့သည် အဓိပတိမည်ကုန်၏။ ယင်းစကား ထင်ရှားအောင်ပြဦးအံ့—&lt;b&gt;ဆန္ဒဝတော ကိံ နာမ န သိဇ္ဈတိ&lt;/b&gt; ဤသို့အစ&lt;hr&gt; ၁။ အဿဒ္ဓိယ၊ ကောသဇ္ဇ၊ ပမာဒ၊ ဥဒ္ဓစ္စ၊ အဝိဇ္ဇာ၊ အဟိရိက၊ အနောတ္တပ္ပ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ဆန့်ကျင်ဘက်တရားတို့သည် မတုန်လှုပ်စေနိုင်သောကြောင့်၎င်း၊ သမ္ပယုတ်တရားတို့ မြဲမြံစွာဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ဤအကြောင်း ၂-ပါးကြောင့် သဒ္ဓါစသော ၇-ပါးတို့သည် ဗိုလ်မည်ကုန်၏။ &lt;br&gt;အဟိရိကနှင့် အနောတ္တပ္ပ တရား ၂-ပါးတို့ကား သမ္ပယုတ်တရားတို့၌ မြဲမြံစွာဖြစ်သောကြောင့်သာ ဗိုလ်မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;၂-မိမိနှင့် စပ်၍ ဖြစ်ကုန်သော သမ္ပယုတ်တရားတို့၏ အရှင်သခင် အကြီးအမှုး ဖြစ်သောကြောင့် အဓိပတိမည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရှိသော ရှေး၌ဖြစ်သော စိတ္တုပ္ပါဒ်မှ ပကတူပနိဿယ ပစ္စည်းကို ရ၍ဖြစ်သော နောက်စိတ်၌ အကြီးဖြစ်ကုန်သော ဆန္ဒအစရှိသည်တို့သည် မိမိနှင့်ယှဉ်သော သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို ပြီးစေတတ်ကုန်၏။ ထိုသမ္ပယုတ်တရားတို့သည်လည်း ထိုဆန္ဒအစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းကြောင့်ဖြစ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုဆန္ဒအစရှိသော တရားတို့သည် မိမိနှင့်စပ်ကုန်သော တရားတို့၏ အကြီးဖြစ်ကုန်၏။ ဆန္ဒအစရှိကုန်သော လေးပါးကုန်သော တရားတို့မှတပါးဖြစ်ကုန်သော အဓိပတိတရားတို့၏ အဓိပတိမည်သည်အဖြစ်ကို တားမြစ်သည်၏အစွမ်းအားဖြင့် အကြီး၏အဖြစ်သည် အဓိပတိမည်၏။ တပါးသော ဣန္ဒြေတို့သည် ရှိကုန်သော်လည်း သက်သက် ရူပါရုံကိုမြင်ခြင်း အစရှိသည်တို့၌ စက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့ကို မိမိအလိုလိုက်စေကာမျှသည်သာလျှင် ဣန္ဒြေအဖြစ်မည်၏။ ဤသည်လျှင် အဓိပတိနှင့် ဣန္ဒြေတို့၏ အထူးတည်း။&lt;h3&gt;အာဟာရ ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၂၁။ ။&lt;b&gt;စတ္တာရော အာဟာရာ—ကဗဠိကာရော အာဟာရော၊ ဖဿော ဒုတိယော၊ မနောသဉ္စေတနာ တတိယာ၊ ဝိညာဏံ စတုတ္ထံ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အာဟာရတို့သည် အလုပ်အကျွေးကို မပြုအပ်သော်လည်း ပြုအပ်သကဲ့သို့သော အာဟာရ၎င်း၊ နှစ်ခုတို့၏ ပြည့်ကြောင်းဖြစ်သော ဖဿအာဟာရ၎င်း၊ သုံးခုတို့၏ ပြည့်ကြောင်းဖြစ်သော မနောသဉ္စေတနာအာဟာရ၎င်း၊ လေးခုတို့၏ ပြည့်ကြောင်းဖြစ်သော ဝိညာဏအာဟာရ၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ မိမိအဓိပတိတနေခိုက် အခြားသော အဓိပတိတရားတို့၏ အဓိပတိအဖြစ်ကို တားမြစ်၍ မိမိသာ အစိုးရသည်အဖြစ်သည် အဓိပတိအစိုးရခြင်းဖြစ်၏။&lt;br&gt;၂-တပါးသော ဣန္ဒြေများ အစိုးရခြင်းရှိသော်လည်း မိမိနှင့်စပ်သော တရားကိုသာ မိမိအလိုသို့ လိုက်စေခြင်းသဘော, အစိုးရခြင်း သဘောမျိုးသည် ဣန္ဒြေ အစိုးရခြင်း ဖြစ်၏။ &lt;br&gt;(ဤကား- အဓိပတိနှင့် ဣန္ဒြိယ အစိုးရပုံချင်း ခြားနားချက်တည်း။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အာဟာရ ၄-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၁။ ။ဩဇာလျှင် ရှစ်ခုတို့၏ ပြည့်ကြောင်းဖြစ်ကုန်သော ရုပ်အစရှိသည်တို့ကို ဆောင်တတ်ကုန်သောကြောင့် အာဟာရ¹ မည်ကုန်၏။ အကျယ်ချ၍ ပြဦးအံ့—ကဗဠိကာရအာဟာရသည် ဩဇာလျှင် ရှစ်ခုတို့၏ ပြည့်ကြောင်းဖြစ်သော အဋ္ဌကလာပ်ရုပ်ကို ဆောင်၏။ ဖဿအာဟာရသည် ဝေဒနာသုံးပါးတို့ကို ဆောင်၏။ မနောသဉ္စေတနာအာဟာရ-ဟု ဆိုအပ်သော ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်ကံသည် ဘုံသုံးပါးတို့၌ ပဋိသန္ဓေကို ဆောင်၏။ ဝိညာဏအာဟာရ-ဟု ဆိုအပ်သော ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်သည် မိမိနှင့်တကွဖြစ်သော နာမ်ရုပ်တို့ကို ဆောင်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မိမိတို့၏ ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့ကို ဆောင်တတ်ကုန်သော တပါးကုန်သော တရားတို့သည်လည်း အကယ်၍ကားရှိကုန်၏၊ ထိုသို့ပင်ရှိကုန်သော်လည်း အဇ္ဈတ္တိကသန္တာန်၏ ထူးသောအကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဤတရားလေးပါးတို့ကိုသာလျှင် အာဟာရဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။ ထူးသောအကြောင်း၏ အကျယ်ကို ဆိုဦးအံ့—ကဗဠိကာရအာဟာရလျှင် အစာရှိကုန်သော သတ္တဝါတို့၏ ရူပကာယ၏ ကဗဠိကာရအာဟာရသည် ထူးသောအကြောင်းဖြစ်၏။ အဘယ့်ကြောင့်ဖြစ်သနည်း-ဟူမူ ကံအစရှိသည်သည် ဖြစ်စေအပ်သော်လည်း ထိုရူပကာယ၏ ကဗဠိကာရအာဟာရဟူသော အထောက်အပံ့၏ အစွမ်းကြောင့်သာလျှင် ဆယ်နှစ်အစရှိ&lt;hr&gt; ၁။ ဩဇာလျှင် ရှစ်ခုမြောက်သော အာဟာရဇ အဋ္ဌကလာပ်ရုပ်စသည်ကို ဆောင်တတ်သောကြောင့် အာဟာရမည်၏။ &lt;br&gt;ကဗဠီကာရာဟာရသည် ဩဇာလျှင် ရှစ်ခုမြောက်သော အဋ္ဌကလာပ်ရုပ်ကိုဆောင်သည်။ &lt;br&gt;ဖဿာဟာရသည် ဝေဒနာသုံးပါးကို ဆောင်သည်။ &lt;br&gt;မနောသဉ္စေတနာဟာရ-ဟု ဆိုအပ်သော ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်ကံသည် ဘဝသုံးပါး၌ ပဋိသန္ဓေကိုဆောင်သည်။ &lt;br&gt;ဝိညာဏာဟာရ-ဟု ဆိုအပ်သော ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်သည် သဟဇာတ်ဖြစ်သော နာမ်ရုပ်ကို ဆောင်သည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သော ကာလတို့ပတ်လုံး တည်နိုင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ကဗဠိကာရအာဟာရသည် ရူပကာယ၏ ထူးသောအကြောင်းဖြစ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့ကြောင့်သာလျှင် ဤကဗဠိကာရအာဟာရသည် အထိန်းသည် သတို့သားကို နို့ရည်တိုက်ခြင်းစသည်ဖြင့် ထောက်ပံ့ခိုင်စေသကဲ့သို့၎င်း၊ ဆွေးမြေ့သော အိမ်ကို ထောက်ပံ့ခိုင်စေသော ယန္တရားတိုင်ကဲ့သို့၎င်း ဖြစ်၏-ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။ ဖဿအာဟာရသည်လည်း သုခဝေဒနာ အစရှိကုန်သော ဝေဒနာတို့၏ အကြောင်းဖြစ်သော အာရုံကို တွေ့ထိ၍သာလျှင် သုခဝေဒနာ အစရှိသည်တို့ကို ဖြစ်စေခြင်းဖြင့် သတ္တဝါတို့၏ ကြာမြင့်စွာတည်ခြင်းအကြောင်းဖြစ်၏။ မနောသဉ္စေတနာဟာရသည် ကုသိုလ်ကံ၊ အကုသိုလ်ကံတို့၏ အစွမ်းဖြင့် အားထုတ်သည်ဖြစ်၍သာလျှင် ဘုံသုံးပါးတို့၌ တည်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သောကြောင့် သတ္တဝါတို့၏ တည်ခြင်းအကြောင်းဖြစ်၏။ ဝိညာဏာဟာရသည် အာရုံကိုသိတတ်သည်ဖြစ်၍ နာမ်ရုပ်ကိုဖြစ်စေသဖြင့် သတ္တဝါတို့၏ တည်ခြင်းအကြောင်းဖြစ်၏။ ဤဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့် ဤလေးပါးတို့တို့ကိုသာလျှင် အတ္တဖြစ်သော ရူပကာယတရား၏ ထူးသောအကြောင်း၏ အဖြစ်ကြောင့် အာဟာရတို့ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။ ဖဿအစရှိသည်တို့၏ ဒုတိယအစရှိသောအဖြစ်ကို ဒေသနာအစဉ်အားဖြင့်သာ ဆိုအပ်၏-ဟု သိအပ်၏။ ဖြစ်စဉ်အားဖြင့် မဆိုအပ်-ဟု သိလေ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၃။ ။&lt;b&gt;ပဉ္စဝိညာဏေသု ဈာနင်္ဂါနိ, အဝီရိယေသု ဗလာနိ, အဟေတုကေသု မဂ္ဂင်္ဂါနိ န လဗ္ဘန္တိ။ တထာ ဝိစိကိစ္ဆာစိတ္တေ ဧကဂ္ဂတာ မဂ္ဂိန္ဒြိယဗလဘာဝံ န ဂစ္ဆတိ။&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ်တဆယ်တို့၌ ဈာနင်တို့ကို မရအပ်ကုန်၊ ဝီရိယမယှဉ်သောစိတ် ၁၆-ခုတို့၌ ဗိုလ်တို့ကို မရအပ်ကုန်၊ အဟိတ်စိတ်&lt;hr&gt; ၁။ အဇ္ဈတ္တိကသန္တာန်၏ ထူးသောအကြောင်းတရားများဖြစ်သောကြောင့် ဤတရားလေးပါးတို့ကိုသာ အာဟာရ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၁၈-ခုတို့၌ မဂ္ဂင်တို့ကို မရအပ်ကုန်၊ ထို့အတူ ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂုတ် စိတ်၌ ဧကဂ္ဂတာစေတသိက်သည် မဂ္ဂင် ဣန္ဒြေ ဗိုလ်အဖြစ်သို့ မရောက်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၃။ ။ပဉ္စဝိညာဏ်တို့၌ ဝိတက်မယှဉ်ခြင်းကြောင့် အာရုံတို့၌ ရှေ့ရှုကျရောက်ကာမျှ ဖြစ်သောကြောင့် ထိုပဉ္စဝိညာဏ်တို့၌ ဥပေက္ခာ သုခ ဒုက္ခတို့သည် ထင်ရှားရှိကုန်သော်လည်း ကသိုဏ်း စသော အာရုံကိုကပ်၍ ကြံသောအခြင်းအရာ မရှိခြင်းကြောင့် ဈာနင်၏အဖြစ်ဖြင့် မထုတ်ဆောင်အပ်ကုန်၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ဈာနင်ဟူသည် ဝိတက်လျှင် နောက်ဆုံးအကွပ် အကြီးအကြပ်ရှိ၏-ဟု ဆိုအပ်၏။ ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀-ပါး၊ မနောဓာတ်သုံးပါး၊ သန္တီရဏသုံးခုတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၁၆-ပါးသောစိတ်တို့၌ ဝီရိယ မယှဉ်သောကြောင့် ထို ၁၆-ပါးသောစိတ်တို့၌ သမာဓိသည် ထင်ရှားရှိသော်လည်း ဗိုလ်အဖြစ်သို့ မရောက်၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ဗိုလ်ဟူသည် ဝီရိယလျှင် နောက်ပိတ်အကွပ် အကြီးအကြပ်ရှိ၏-ဟု ဆိုအပ်၏၊ ထိုမှတပါး အဟိတ်စိတ် ၁၈-ပါးတို့၌ ဟိတ်မယှဉ်သောကြောင့် မဂ္ဂင်တို့ကို မရအပ်ကုန်၊ ထိုစကားမှန်၏၊ မဂ္ဂင်ဟူသည် ဟိတ်တရားလျှင် နောက်ပိတ်အကွပ် အကြီးအကြပ်ရှိ၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။ ဤသို့သော အနက်သဘောကို နှလုံးထားတော်မူ၍ ဒွေပဉ္စဝိညာဏေသု ဤသို့ အစရှိသောစကားကို မိန့်ဆိုပြီ၊ ဈာနင်တို့ကို မရအပ်ကုန်-ဟု စာစပ်ခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁-ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀-တို့၌ ဝိတက် ကင်းသဖြင့် အာရုံသို့ ရှေ့ရှုကျကာမျှ ဖြစ်၍ ထိုဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀-၌ ရှိသော ဥပေက္ခာ, သုခ, ဒုက္ခဝေဒနာတို့သည် အာရုံသို့ ကပ်၍ ရှုခြင်းအခြင်းအရာ မရှိသောကြောင့် ဈာနင် မထိုက်ပေ။&lt;br&gt;၂-ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀-ပါး, မနောဓာတ် ၃-ပါး, သန္တီရဏ ၃-ပါး-ဟု ဆိုအပ်သော ဝီရိယ မယှဉ်သောစိတ် ၁၆-ပါးတို့၌ ဝီရိယ မယှဉ်၊ ဝီရိယ အထောက်အပံ့ ကင်းသဖြင့် အားနည်းသောကြောင့် ၎င်း၌ရှိသော ဧကဂ္ဂတာစေတသိက်ကို သမာဓိဗိုလ် မထိုက်။&lt;br&gt;၃-အဟိတ်စိတ်တို့၌ ယှဉ်သော ဝိတက်, ဝီရိယ, ဧကဂ္ဂတာတို့သည် ဟိတ်ကင်းသဖြင့် အားနည်းသောကြောင့် မဂ်ကိစ္စ မတတ်နိုင်ကြကုန်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဓိမောက္ခနှင့် မယှဉ်ခြင်းကြောင့် ဝိစိကိစ္ဆာစိတ်၌ ဧကဂ္ဂတာသည် တည်ကြည်ကာမျှသာ ဖြစ်သောကြောင့် မိစ္ဆာသမာဓိ, သမာဓိန္ဒြေ, သမာဓိဗိုလ် ဟူသော ခေါ်ဝေါ်ခြင်းသို့ မရောက်၊ ထို့ကြောင့် တတ္ထ ဝိစိကိစ္ဆာ စိတ္တေ ဤသို့ အစရှိသော စကားကို (မိန့်ဆိုပြီ)။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၄။ ။&lt;b&gt;ဒွိဟေတုကတိဟေတုကဇဝနေသွေဝ ယထာသမ္ဘဝံ အဓိပတိ ဧကောဝ လဗ္ဘတီတိ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဒွိဟိတ်ဇော ၁၇-ခု တိဟိတ်ဇော ၃၄-ခုတို့၌သာလျှင် ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ အဓိပတိကို တခုစီသာလျှင် ရအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၄။ ။ဒွိဟေတုက တိဟေတုက သဒ္ဒဖြင့် ဧကဟိတ်စိတ်တို့၌ အဓိပတိတို့၏ မဖြစ်ခြင်းကို ပြ၏၊ ဇဝနေသွေဝ ဟူသောပါဌ်၌ အဝဓာရဏ အနက်ရှိသော ဧဝသဒ္ဒါသည် လောကီဝိပါက်တို့၌ အဓိပတိတို့၏ မဖြစ်ခြင်းကို ပြခြင်းအကျိုးရှိ၏၊ အကြောင်းကား ထိုလောကီဝိပါက်စိတ်တို့သည် ဆန္ဒအစရှိသည်တို့ကို အကြီးပြုကုန်၍ မဖြစ်ကုန်သောကြောင့် လောကီဝိပါက်စိတ်တို့၌ အဓိပတိတို့ မဖြစ်ကုန်၊ ဝီမံသာဓိပတိသည် ဒွိဟိတ်ဇောတို့၌ မဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ နောက်စိတ်ကို ပြုပြင်စီရင်တတ်သော ရှေးဖြစ်သောစိတ်-ဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်း၏ ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်&lt;hr&gt; ၁-ဝိစိကိစ္ဆာစိတ်၌ ရှိသော ဧကဂ္ဂတာသည် အဓိမောက္ခနှင့် ကင်းသောကြောင့် စိတ်၏ တည်ကြည်ရုံမျှ ဖြစ်၍ မိစ္ဆာသမာဓိမဂ်, သမာဓိန္ဒြေ, သမာဓိဗိုလ် မထိုက်-ဟု မှတ်။&lt;br&gt;၂-ဒွိဟေတုက တိဟေတုက-ဟူသောပါဌ်ဖြင့် ဧကဟိတ်စိတ် အဟိတ်စိတ်တို့၌ အဓိပတိ မရအပ်ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။ အကြောင်းကား ဟိတ်မရှိသဖြင့်၎င်း၊ ယှဉ်ဖော်ယှဉ်ဘက် ဟိတ်မရှိသဖြင့်၎င်း အလွန်တရာ တွေဝေသောကြောင့်တည်း။&lt;br&gt;၃-ဇဝနေသွေဝ-ဟူသော ပါဠိဖြင့် လောကီဝိပါက်စိတ်တို့၌ အဓိပတိ မဖြစ်ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။ အကြောင်းသော်ကား လောကီဝိပါက် စိတ်များသည် ပဋိသန္ဓေစိတ် ဘဝင်စိတ်များဖြစ်ကြ၍ အားထုတ်ခြင်းကင်းသောကြောင့် အဓိပတိမဖြစ်-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၎င်း၊ တခုသော အဓိပတိကိုသာလျှင် ရအပ်သည်အဖြစ်ကို ရည်၍ ယထာသမ္ဘဝံ ဟူသော ဤစကားကို မိန့်ဆိုပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တခုသောအဓိပတိကိုသာလျှင် ရအပ်၏၊ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် တခုသော အဓိပတိကိုရသည်မှ တပါး ၃-ပါး ၄-ပါးသော အဓိပတိကို တပြိုင်နက်ရအပ်သည်ရှိသော် တပါးသည် တပါးအား အဓိပတိသတ္တိနှင့် မယှဉ်ခြင်းကြောင့်တည်း။ ထိုစကားသင့်စွ၊ ထို့ကြောင့် သာလျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် “ဟေတူ ဟေတုသမ္ပယုတ္တကာနံ။ပ။ ပစ္စယာ” ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် ဟေတုပစ္စယနိဒ္ဒေသ၌ ဟောတော်မူသကဲ့သို့ “အဓိပတိ အဓိပတိသမ္ပယုတ္တကာနံ” ဤသို့ စသည်ဖြင့် မဟောမူ၍ “ဆန္ဒာဓိပတိ ဆန္ဒသမ္ပယုတ္တကာနံ” ဤစသည်ဖြင့် တခုတခုသော အဓိပတိ၏ သတ္တိဖြင့်သာလျှင် အဓိပတိပစ္စည်းကို ထုတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၅။ ။&lt;b&gt;ဆ ဟေတူ ပဉ္စ ဈာနင်္ဂါ, မဂ္ဂင်္ဂါ နဝ ဝတ္ထုတော။&lt;br&gt;သောဠသိန္ဒြိယဓမ္မာ စ၊ ဗလဓမ္မာ နဝေရိတာ။&lt;br&gt;စတ္တာရောဓိပတိ ဝုတ္တာ၊ တထာဟာရာတိ သတ္တဓာ။&lt;br&gt;ကုသလာဒိသမာကိဏ္ဏော၊ ဝုတ္တောမိဿကသင်္ဂဟော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;တရားကိုယ်အားဖြင့် ဟိတ်တို့ကို ခြောက်ပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ ဈာနင်တို့ကို ငါးပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ မဂ္ဂင်တို့ကို ကိုးပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ ဣန္ဒြေတရားတို့ကို ၁၆-ပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ ဗိုလ်တရားတို့ကို ကိုးပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ အဓိပတိတို့ကို လေးပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ အာဟာရတို့ကို ထို့အတူ လေးပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ဆိုအပ်ကုန်၏၊ ဤသို့ ခုနစ်ပါး &lt;hr&gt; ၁-ယထာသမ္ဘဝံ-ဟူသော ပါဌ်ဖြင့် ဒွိဟိတ်ဇောတို့၌ ဝီမံသာဓိပတိ မဖြစ်သင့်သောကြောင့်၎င်း၊ နောက်စိတ်ကို ပြုပြင်တတ်သော ရှေးစိတ်-ဟု ဆိုအပ်သော ဥပနိဿယ၏ ဒွိဟိတ်ဇော, တိဟိတ်ဇော ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်၎င်း၊ လျော်သော အဓိပတိ တပါးပါးကို ရ၏-ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အပြားအားဖြင့် ကုသိုလ်စသည်နှင့် ပြွမ်းသော မိဿကသင်္ဂဟကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၅။ ။သဘောသတ္တိအားဖြင့် ဟိတ်တရားတို့ကို ခြောက်ပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ သောမနဿ ဒေါမနဿ ဥပေက္ခာတို့၏ ဝေဒနာအစွမ်းဖြင့် တပေါင်းတည်းယူအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ဈာနင်တို့ကို ငါးပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ မိစ္ဆာဝါယာမ မိစ္ဆာသမာဓိတို့၏ ဝိတက် ဝီရိယ စိတ္တေကဂ္ဂတာ၏ အဖြစ်ဖြင့် တူသည်အဖြစ်အားဖြင့် သမ္မာသင်္ကပ္ပ အစရှိသည်တို့နှင့် တပေါင်းတည်းယူအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် မဂ္ဂင်တို့ကို ကိုးပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ ငါးပါးကုန်သော ဝေဒနိန္ဒြေတို့၏ ဝေဒနာအဖြစ်နှင့် တူသည်အဖြစ်နှင့် သုံးပါးကုန်သော လောကုတ္တရာ ဣန္ဒြေတို့၏၎င်း၊ ပညိန္ဒြေ၏၎င်း၊ ဉာဏ်၏အဖြစ်နှင့် တူသည်အဖြစ်ဖြင့် တပေါင်းတည်းယူအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြေ နာမ်ဇီဝိတိန္ဒြေတို့ကိုလည်း အသီးယူအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ဣန္ဒြေတရားတို့ကို ၁၆-ပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ ဗိုလ်တရားတို့ကိုကား အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့် ကိုးပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ အဓိပတိတရားတို့ကို လေးပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ အာဟာရတို့ကို ထို့အတူ လေးပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။ ဤသို့ ကုသိုလ်အစရှိကုန်သော ၃-ပါးသော တရားတို့နှင့် ရော၏။ ထိုကြောင့်သာလျှင် မိဿကသင်္ဂဟအမည်ရှိသော သင်္ဂဟကို ၇-ပါးအပြားအားဖြင့် မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁-ဟိတ်စသော တရားတို့ကို တရားကိုယ်တူရာ ပေါင်း၍ စီစစ်လိုက်သည်ရှိသော် &lt;br&gt;(၁) ဟိတ်ကား ၆-ပါး၊ &lt;br&gt;(၂) ဈာနင်ကား ၅-ပါး၊ &lt;br&gt;(၃) မဂ္ဂင်ကား ၉-ပါး၊ &lt;br&gt;(၄) ဣန္ဒြေကား ၁၆-ပါး၊ &lt;br&gt;(၅) ဗိုလ်ကား ၉-ပါး၊ &lt;br&gt;(၆) အဓိပတိကား ၄-ပါး၊ &lt;br&gt;(၇) အာဟာရကား ၄-ပါးသာ ဖြစ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဤမိဿကသင်္ဂဟ၌ ပညာကို ငါးပါးအပြားအားဖြင့် ရေတွက်အပ်၏၊ ဝီရိယ ဧကဂ္ဂတာတို့ကို လေးပါးအပြားအားဖြင့် ရေတွက်အပ်ကုန်၏၊ စိတ်ကို၎င်း၊ သတိကို၎င်း၊ သုံးပါးအပြားအားဖြင့် ရေတွက်အပ်၏၊ ဝိတက်ကို၎င်း၊ ဝေဒနာကို၎င်း၊ သဒ္ဓါကို၎င်း၊ နှစ်ပါးအပြားအားဖြင့် ရေတွက်အပ်၏-ဟူ၍ သိအပ်ကုန်၏၊ ကြွင်းကုန်သော တရားတို့ကို တပါးတပါးသောအစုဖြင့် ရေတွက်အပ်ကုန်၏၊ ဤသို့ သင်္ဂဟတို့ကို ၂၈-ပါးတို့ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မိဿကသင်္ဂဟအဖွင့်ပြီးပြီ။&lt;h3&gt;ဗောဓိပက္ခိယသင်္ဂဟ&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;သတိပဋ္ဌာန် ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၂၆။ ။&lt;b&gt;ဗောဓိပက္ခိယသင်္ဂဟေ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ၊ ကာယာနုပဿနာ သတိပဋ္ဌာနံ၊ ဝေဒနာနုပဿနာ သတိပဋ္ဌာနံ၊ စိတ္တာနုပဿနာ သတိပဋ္ဌာနံ၊ ဓမ္မာနုပဿနာ သတိပဋ္ဌာနံ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဗောဓိပက္ခိယသင်္ဂဟ၌ ဤသို့ ဝေဖန်ခြင်းကို ငါသည်ဆိုအပ်၏။ သတိပဋ္ဌာန်တို့သည် ကာယာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာန်၎င်း၊ ဝေဒနာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာန်၎င်း၊ စိတ္တာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာန်၎င်း၊ ဓမ္မာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာန်၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;သတိပဋ္ဌာန် ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၆။ ။ကိုယ်စသောအာရုံ၌ လွန်စွာသက်ဝင်၍ တည်တတ်, ဖြစ်တတ်သောကြောင့် ပဋ္ဌာနမည်၏၊ အသုဘအခြင်းအရာတို့ကို&lt;hr&gt; ၁-မိဿကသင်္ဂဟ ပြဆိုအပ်သော တရားတို့တွင် ပညာကို ငါးကိစ္စ, ငါးဌာန၊ ဝီရိယ ဧကဂ္ဂတာတို့ကို လေးကိစ္စ လေးဌာန၊ စိတ် သတိတို့ကို သုံးကိစ္စ, သုံးဌာန၊ ဝိတက် ဝေဒနာ သဒ္ဓါတို့ကို နှစ်ကိစ္စ, နှစ်ဌာန၊ ဤရှစ်ပါးမှ ကြွင်းသော တရားတို့ကို တကိစ္စ တဌာန တို့ဖြင့် ရေတွက်အပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;၂-သစ္စာလေးပါးတရားကို သိတတ်သောကြောင့် ဗောဓိမည်သော အရိယာမဂ်၏ အပင်းအသင်း၌ ဖြစ်ကုန်သော သတိပဋ္ဌာန် သမ္မပ္ပဓာန် စသော တရားတို့သည် ဗောဓိပက္ခိယ မည်ကုန်၏။ ထိုတရားတို့ကို ရေတွက်ဖော်ပြရာဖြစ်သော သင်္ဂဟသည် ဗောဓိပက္ခိယသင်္ဂဟ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ယူခြင်းအစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ကိုယ်အစရှိသောအာရုံသို့ဝင်၍ ကိုယ်အစရှိသောအာရုံ၌ ဖြစ်တတ်၏၊ ဤကား ပဋ္ဌာနပုဒ်၏ အနက်တည်း။ သတိသည်သာလျှင် ကိုယ်စသောအာရုံ၌ ဖြစ်တတ်သောကြောင့် သတိပဋ္ဌာန်မည်၏၊ ထိုသတိပဋ္ဌာန်သည်ကား ကာယ, ဝေဒနာ, စိတ္တ, ဓမ္မတို့၌ အသုဘ, အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ ဟူသောအခြင်းအရာကို ယူခြင်း၏အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ သုဘသညာ, သုခသညာ, နိစ္စသညာ, အတ္တသညာ ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်သော ဖောက်ပြန်ခြင်းတို့ကို ပယ်သည်အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ လေးပါးအပြားရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ-ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;စက်ဆုပ်ဘွယ်ရှိကုန်သော ဆံအစရှိသည်တို့၏ ဖြစ်ရာဖြစ်သောကြောင့် အတ္တဘောသည် ကိုယ်မည်၏၊ တနည်းကား-ထွက်သက်ဝင်သက်တို့၏ အပေါင်းသည် ကာယမည်၏၊ ထိုကိုယ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်းသည် ကာယာနုပဿနာမည်၏၊ ဒုက္ခဒုက္ခ ဝိပရိဏာမဒုက္ခ, သင်္ခါရဒုက္ခဖြစ်ကုန်သော ဝေဒနာတို့ကို ဝေဒနာ၏အစွမ်းဖြင့် အောက်မေ့ခြင်းသည် ဝေဒနာနုပဿနာမည်၏၊ ထို့အတူ သရာဂ မဟာဂတ အစရှိသည်တို့၏အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ သမ္ပယောဂအပြား ဘုံအပြားအားဖြင့်၎င်း၊ ပြားသောစိတ်ကို အောက်မေ့ခြင်းသည် စိတ္တာနုပဿနာမည်၏၊ ပြားသောလက္ခဏာရှိကုန်သော သညာ သင်္ခါရ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော တရားတို့ကို အောက်မေ့ခြင်းသည် ဓမ္မာနုပဿနာမည်၏။&lt;h3&gt;သမ္မပ္ပဓာန် ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၂၇။ ။&lt;b&gt;စတ္တာရော သမ္မပ္ပဓာနာ၊ ဥပ္ပန္နာနံ ပါပကာနံ ပဟာနာယ ဝါယာမော၊ အနုပ္ပန္နာနံ ပါပကာနံ&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-အခြားတပါး များစွာသော အာရုံတို့၌ စိတ်ပျံ့နှံ့ ပြေးဝင်ခြင်းကို တားမြစ်၍ ကိုယ်စသောအာရုံ၌သာလျှင် အစဉ်ဝင်လျက် တည်တန့်စွာ ဖြစ်တတ်သောကြောင့် သတိပဋ္ဌာန် မည်၏။ သတိပဋ္ဌာန်-ဟူသည် သတိတပါးတည်းပင် ဖြစ်သော်လည်း ယူသောကိစ္စ, ပယ်သောကိစ္စအားဖြင့် အာရုံပြားသောကြောင့် လေးပါးပြားရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt; အနုပ္ပါဒါယ ဝါယာမော၊ အနုပ္ပန္နာနံ ကုသလာနံ ဥပ္ပါဒါယ ဝါယာမော၊ ဥပ္ပန္နာနံ ကုသလာနံ ဘိယျောဘာဝါယ ဝါယာမော။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;သမ္မပ္ပဓာန်တို့သည် ဖြစ်ကုန်ပြီးသော အကုသိုလ်တရားတို့ကို ပယ်ခြင်းငှါ လုံ့လပြုခြင်း၎င်း၊ မဖြစ်ကုန်သေးသော အကုသိုလ်တရားတို့ကို မဖြစ်စေခြင်းငှါ လုံ့လပြုခြင်း၎င်း၊ မဖြစ်ကုန်သေးသော ကုသိုလ်တရားတို့ကို ဖြစ်စေခြင်းငှါ လုံ့လပြုခြင်း၎င်း၊ ဖြစ်ကုန်ပြီးသော ကုသိုလ်တရားတို့ကို အလွန်ပွါးများစေခြင်းငှါ လုံ့လပြုခြင်း၎င်း၊ ဤလေးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;သမ္မပ္ပဓာန် ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၇။ ။ထိုဝီရိယဖြင့် သမ္မယုတ္တတရားတို့သည် ကောင်းစွာ အားထုတ်တတ်ကုန်၏၊ ထိုသို့ အားထုတ်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဝီရိယသည် သမ္မပ္ပဓာန်မည်၏၊ ထိုဝီရိယသည် ကိစ္စအပြားအားဖြင့် လေးပါးအပြားရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် “စတ္တာရော သမ္မပ္ပဓာနာ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုပြီ၊ အသုဘဟူ၍ နှလုံးသွင်းခြင်းကမ္မဋ္ဌာန်းကို အဖန်တလဲလဲ အားထုတ်သည်အစွမ်းဖြင့် လုံ့လပြုခြင်းသည် ဝါယာမမည်၏၊ ဘိယျောဘာဝါယ ဟူသည်ကား၊ -ဟူသောပုဒ်ကို အလွန်ပွါးခြင်းငှါ-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;ဣဒ္ဓိပါဒ် ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၂၈။ ။&lt;b&gt;စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ၊ ဆန္ဒိဒ္ဓိပါဒါ၊ ဝီရိယိဒ္ဓိပါဒါ၊ စိတ္တိဒ္ဓိပါဒါ၊ ဝီမံသိဒ္ဓိပါဒါ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-ကောင်းစွာ အားထုတ်ကြောင်း, ပြီးစေကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် သမ္မပ္ပဓာန်မည်၏။ ထိုသမ္မပ္ပဓာန်သည် ဝီရိယတရားတပါးတည်း ဖြစ်သော်လည်း ဖြစ်ပြီးသော အကုသိုလ်တရားတို့ကို ပယ်ခြင်းစသော ကိစ္စတို့၏အစွမ်းဖြင့် လေးပါးပြားရ၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဣဒ္ဓိပါဒ်တို့သည် ဆန္ဒိဒ္ဓိပါဒ်၎င်း၊ ဝီရိယိဒ္ဓိပါဒ်၎င်း၊ စိတ္တိဒ္ဓိပါဒ်၎င်း၊ ဝီမံသိဒ္ဓိပါဒ်၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ဣဒ္ဓိပါဒ် ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၈။ ။ဤဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဏ်ဖြင့် ဓိဋ္ဌာန်အပ် ဖန်ဆင်းအပ်သော နဂါး ဂဠုန် အသွင်အစရှိသော ဝတ္ထုသည် ပြည့်စုံတတ်၏၊ ထိုသို့ပြည့်စုံကြောင်းဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် ဣဒ္ဓိဝိဓဉာဏ်သည် ဣဒ္ဓိမည်၏၊ ဣဒ္ဓိဝိဓဉာဏ်၏ တည်ရာသည် ဣဒ္ဓိပါဒ်မည်၏၊ ဆန္ဒသည်သာလျှင် တည်ရာဖြစ်သောကြောင့် ဆန္ဒိဒ္ဓိပါဒ်မည်၏။&lt;h3&gt;ဗောဇ္ဈင် ၇-ပါး&lt;/h3&gt;၃၁။ ။&lt;b&gt;သတ္တဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ သမာဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဗောဇ္ဈင်တို့သည် သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်၎င်း၊ ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်၎င်း၊ ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်၎င်း၊ ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်၎င်း၊ ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်၎င်း၊ သမာဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်၎င်း၊ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်၎င်း၊ ဤသို့ ၇-ပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ဗောဇ္ဈင် ၇-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၁။ ။ဝိပဿနာကို အားထုတ်သောကာလမှစ၍ ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သည် သစ္စာတို့ကို ထိုးထွင်း၍ သိတတ်သောကြောင့် ဗောဓိမည်၏။&lt;hr&gt; ၁-ဈာန်, မဂ်, ဗိုလ်ချမှု ပြီးစီးအောင်မြင်မှုသည် ဣဒ္ဓိမည်၏။ ထိုပြီးစီးအောင်မြင်မှု၏ အခြေခံအကြောင်းရင်းဖြစ်သော ဆန္ဒ, ဝီရိယ, စိတ္တ, ဝီမံသ တရားတို့သည် ဣဒ္ဓိပါဒ် မည်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တနည်းကား—သတိအစရှိသော အကြင်တရားအပေါင်းဖြင့် ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သည် သစ္စာတို့ကို ထိုးထွင်း၍ သိတတ်၏။ ထိုသို့ သိကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် သတိစသော တရားအပေါင်းသည် ဗောဓိမည်၏၊ တနည်း—ကိလေသာတည်းဟူသော အိပ်ပျော်ခြင်းမှ နိုးတတ်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် သတိစသော တရားအပေါင်းသည် ဗောဓိမည်၏။ တနည်းကား ကိလေသာတည်းဟူသော အကောက်မရှိမူ၍ မဂ်ဖိုလ်သို့ ရောက်သဖြင့် ပွင့်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် သတိစသော တရားအပေါင်းသည် ဗောဓိမည်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်၏ အကြောင်းဖြစ်ကုန်သောကြောင့် ဗောဇ္ဈင်မည်ကုန်၏၊ တနည်းကား-သတိစသော တရားအပေါင်း၏ အစိတ်ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် ဗောဇ္ဈင်မည်ကုန်၏။ ထိုဗောဇ္ဈင်တို့သည် ဓမ္မသဘောအားဖြင့် ၇-ပါးအပြားရှိကုန်၏။ ထို့ကြောင့် “သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ” အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုပြီ၊ သတိသည်သာလျှင် ကောင်းသောဗောဇ္ဈင်ဖြစ်သောကြောင့် သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်မည်၏။ တနည်းကား-သတိသည်သာလျှင် ကောင်းသော ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်မည်၏၊ တနည်းကား-ကောင်းသော ပညာ&lt;hr&gt; ၁-သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို ထိုးထွင်း၍ သိတတ်သောကြောင့်...ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဗောဓိမည်၏။&lt;br&gt;တနည်း–ညီညွတ်သော သတိစသော တရား ၇-ပါးသည် သစ္စာလေးပါးကို သိခြင်း၏အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဗောဓိမည်၏။&lt;br&gt;တနည်း -ညီညွတ်သော တရား ၇-ပါးသည် ကိလေသာအစဉ်-ဟု ဆိုအပ်သော အိပ်ပျော်ခြင်းမှ နိုးကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဗောဓိမည်၏။&lt;br&gt;တနည်း—ညီညွတ်သော ထိုတရား ၇-ပါးသည် ကိလေသာကြောင့် တွန့်တိုခြင်းမရှိသဖြင့် မဂ်ဖိုလ်သို့ ရောက်ခြင်းဖြင့် ပွင့်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့်လည်း ဗောဓိမည်၏။&lt;br&gt;၂-သစ္စာလေးပါးကို ထိုးထွင်း၍ သိသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဗောဇ္ဈင်မည်၏။&lt;br&gt;တနည်း—သတိစသော ညီညွတ်သော တရားအပေါင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ဓမ္မသာမဂ္ဂီဗောဓိ၏ အစိတ်ဖြစ်သောကြောင့် ဗောဇ္ဈင်မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စသော တရားအပေါင်း၏ အစိတ်ဖြစ်သောကြောင့် သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်မည်၏၊ အနိစ္စ စသော တရားတို့ကို စုံစမ်းဆင်ခြင်တတ်သောကြောင့် ဝိပဿနာပညာသည် ဓမ္မဝိစယမည်၏။ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ဟူသောပါဌ်၌ တတြမဇ္ဈတ္တုပေက္ခာကို ဥပေက္ခာ-ဟု အလိုရှိအပ်၏။&lt;h3&gt;ဌာနအားဖြင့် ဝေဖန်ခြင်း&lt;/h3&gt;၃၅။ ။&lt;b&gt;သင်္ကပ္ပပဿဒ္ဓိ စ ပီတုပေက္ခာ,&lt;br&gt;ဆန္ဒော စ စိတ္တံ ဝိရတိတ္တယဉ္စ။&lt;br&gt;နဝေကဌာနာ ဝိရိယံ နဝဋ္ဌ၊&lt;br&gt;သတီ သမာဓီ စတု ပဉ္စ ပညာ။&lt;br&gt;သဒ္ဓါ ဒုဌာနုတ္တမသတ္တတိံသ-&lt;br&gt;ဓမ္မာနမေသော ပဝရော ဝိဘာဂေါ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဝိတက်, ပဿဒ္ဓိစေတသိက်တို့၎င်း၊ ပီတိ, တတြမဇ္ဈတ္တတာစေတသိက်တို့၎င်း၊ ဆန္ဒစေတသိက်၎င်း၊ လောကုတ္တရာစိတ်၎င်း၊ ဝိရတီစေတသိက်တို့၏ သုံးခုတို့၏ အပေါင်း၎င်း၊ ဤသို့ ကိုးပါး&lt;hr&gt; ၁-ဝိတက်စေတသိက်သည် သမ္မာသင်္ကပ္ပမဂ္ဂင် တဌာန တကိစ္စသာ တပ်၏။ &lt;br&gt;ပဿဒ္ဓိစေတသိက်သည် ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင် တဌာန တကိစ္စသာ တပ်၏။ &lt;br&gt;ပီတိစေတသိက်သည် ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင် တဌာန တကိစ္စသာ တပ်၏။ &lt;br&gt;တတြမဇ္ဈတ္တတာစေတသိက်သည် ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင် တဌာန တကိစ္စသာ တပ်၏။ &lt;br&gt;ဆန္ဒစေတသိက်သည် ဆန္ဒိဒ္ဓိပါဒ် တဌာန တကိစ္စသာ တပ်၏။&lt;br&gt;လောကုတ္တရာစိတ်သည် စိတ္တိဒ္ဓိပါဒ် တဌာန တကိစ္စသာ တပ်၏။ &lt;br&gt;သမ္မာဝါစာစေတသိက်သည် သမ္မာဝါစာမဂ္ဂင် တဌာန တကိစ္စသာ တပ်၏။ &lt;br&gt;သမ္မာကမ္မန္တစေတသိက်သည် သမ္မာကမ္မန္တမဂ္ဂင် တဌာန တကိစ္စသာ တပ်၏။ &lt;br&gt;သမ္မာအာဇီဝစေတသိက်သည် သမ္မာအာဇီဝမဂ္ဂင် တဌာန တကိစ္စသာ တပ်၏။ &lt;br&gt;သဒ္ဓါစေတသိက်သည် သဒ္ဓိန္ဒြေ, သဒ္ဓါဗိုလ်အားဖြင့် နှစ်ဌာန နှစ်ကိစ္စ တပ်၏။ &lt;br&gt;ပညိန္ဒြေစေတသိက်သည် ဝီမံသိဒ္ဓိပါဒ်, ပညိန္ဒြေ, ပညာဗိုလ်, ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်, သမ္မာဒိဋ္ဌိမဂ္ဂင်အားဖြင့် ငါးဌာန ငါးကိစ္စ တပ်၏။ &lt;br&gt;သတိစေတသိက်သည် သတိပဋ္ဌာန်လေးပါး, သတိန္ဒြေ, သတိဗိုလ်, သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်, သမ္မာသတိမဂ္ဂင်အားဖြင့် ရှစ်ဌာန ရှစ်ကိစ္စ တပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သောတရားတို့သည် တခုသောဌာနရှိကုန်၏၊ ဝီရိယစေတသိက်သည် ကိုးဌာန၌ရှိ၏၊ သတိစေတသိက်သည် ရှစ်ဌာန၌ရှိ၏၊ ဧကဂ္ဂတာစေတသိက်သည် လေးဌာန၌ရှိ၏၊ ပညိန္ဒြေစေတသိက်သည် ငါးဌာန၌ရှိ၏၊ သဒ္ဓါစေတသိက်သည် နှစ်ဌာန၌ရှိ၏၊ ဤသို့ မြတ်ကုန်သော ၃၇-ပါးသော ဗောဓိပက္ခိယတရားတို့၏ မြတ်သော ဤသို့သဘောရှိသော ဝေဖန်ခြင်းကို ငါသည်ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;ဌာနအားဖြင့် ဝေဖန်ခြင်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၅။ ။သတ္တဓာ။ပ။ဟော-ဟုဆိုပြီး၍ တဖန် ထို ၇-ပါးအပြားရှိသော သင်္ဂဟနည်းကို ပြခြင်းငှါ “သတိ ပဿဒ္ဓိ” အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ထိုဗောဓိပက္ခိယတရားတို့တွင် ဝီရိယသည် သမ္မပ္ပဓာန်လေးပါး။ပ။ သမ္မာဝါယာမတို့၏အစွမ်းဖြင့် ကိုးကိစ္စတပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့် ကိုးဌာနရှိ၏၊ သတိသည် သတိပဋ္ဌာန်လေးပါး။ပ။ သမ္မာသတိတို့၏အစွမ်းအားဖြင့် ရှစ်ကိစ္စတပ်သောကြောင့် ရှစ်ဌာနရှိ၏၊ သမာဓိသည် သမ္မာဓိ။ပ။ သမ္မာသမာဓိတို့၏အစွမ်းဖြင့် လေးကိစ္စတပ်သောကြောင့် လေးဌာနရှိ၏။ ပညာသည် ဝီမံသိဒ္ဓိပါဒ်။ပ။ သမ္မာဒိဋ္ဌိတို့၏အစွမ်းဖြင့် ငါးကိစ္စတပ်သောကြောင့် ငါးဌာနရှိ၏၊ သဒ္ဓါသည် သဒ္ဓိန္ဒြေ သဒ္ဓါဗိုလ်တို့၏အစွမ်းဖြင့် နှစ်ကိစ္စတပ်သောကြောင့် နှစ်ဌာနရှိ၏၊ အရိယာမဂ်၏ အဘိုး၌ ဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ထူးကုန်သော ၃၇-ပါးသော တရားတို့ကို မြတ်သော ဤခွဲဝေခြင်းကို သိအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၆။ ။&lt;b&gt;သ လောကုတ္တရေ ဟောန္တိ၊ နဝေတာ နဝ သင်္ဂဟေ။ ဝိတက္ကပီတိ စိတ္တာနိ၊ အညတ္တရ လောကုတ္တရေ၊ လောကိယေ ယထာသမ္ဘဝံ၊ ဆ ဝိသုဒ္ဓိ ပဝတ္တိယံ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;လောကုတ္တရာစိတ်၌ အလုံးစုံကုန်သော ဗောဓိပက္ခိယတရားတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ဝိတက် ပီတိ စေတသိက်တို့သည် အချို့သော &lt;hr&gt; ၁-ဝီရိယစေတသိက်သည် သမ္မပ္ပဓာန်လေးပါး, ဝီရိယိဒ္ဓိပါဒ်, ဝီရိယိန္ဒြေ, ဝီရိယဗိုလ်, ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်, သမ္မာဝါယာမမဂ္ဂင်အားဖြင့် ကိုးဌာန ကိုးကိစ္စ တပ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	လောကုတ္တရာစိတ် မဖြစ်ကုန်၊ လောကီသောဘဏစိတ်၌လည်း ခြောက်ပါးသော ဝိသုဒ္ဓိတို့ ဖြစ်လတ်သော် ယှဉ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၆။ ။ရှစ်ပါးအပြားရှိသော လောကုတ္တရာစိတ်၌ အလုံးစုံကုန်သော ၃၇-ပါးသော ဗောဓိပက္ခိယတရားတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ဒုတိယဈာန်နှင့် ယှဉ်သော လောကုတ္တရာစိတ်၌ ဝိတက်၏ စတုတ္ထ, ပဉ္စမဈာန်နှင့် ယှဉ်သော လောကုတ္တရာ၌ ပီတိ၏ မဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဝိတက် ပီတိတို့သည် အချို့သော လောကုတ္တရာစိတ်၌ မဖြစ်ကုန်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;လောကီဖြစ်သော ကာမာဝစရကုသိုလ် မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ်စိတ်၌ သီလဝိသုဒ္ဓိအစရှိသော ခြောက်ပါးသော ဝိသုဒ္ဓိတို့၏ ဖြစ်လတ်သော် ထိုထိုသို့သော သတိပဋ္ဌာန်အစရှိသော ကိစ္စအားလျော်သည်အစွမ်းအားဖြင့် အချို့ကုန်သော ဗောဓိပက္ခိယတရားတို့သည် အချို့သော လောကီဖြစ်သော ကာမာဝစရကုသိုလ် မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ်စိတ်၌ အသီးသီးဖြစ်ကုန်၏၊ အချို့သော ဗောဓိပက္ခိယတရားတို့သည် အချို့သော လောကီစိတ်၌ မဖြစ်ကုန်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဗောဓိပက္ခိယသင်္ဂဟအဖွင့်ပြီးပြီ။&lt;h3&gt;သဗ္ဗသင်္ဂဟ&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;ခန္ဓာငါးပါး&lt;/h3&gt;၃၇။ ။&lt;b&gt;သဗ္ဗသင်္ဂဟေ ပဉ္စက္ခန္ဓာ ရူပက္ခန္ဓာ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ၊ သညာက္ခန္ဓာ၊ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ၊ ဝိညာဏက္ခန္ဓာ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-လောကုတ္တရာစိတ်၌ ထိုအလုံးစုံသော ဗောဓိပက္ခိယတရားတို့သည် တပြိုင်နက် ဖြစ်ကုန်၏။ သို့သော် ဝိတက်စေတသိက်သည် ပဌမဈာန်၌သာ ဖြစ်၍ ဒုတိယစသော ဈာန်တို့၌ မဖြစ်၊ ပီတိသည် ပဌမ ဒုတိယ တတိယဈာန်တို့၌သာ ဖြစ်၍ စတုတ္ထဈာန် ပဉ္စမဈာန်တို့၌ မဖြစ်။&lt;br&gt;လောကီကုသိုလ် ကြိယာ သောဘဏစိတ်တို့၌ကား ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိမှတပါး သီလဝိသုဒ္ဓိ, ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ စသော လောကီဝိသုဒ္ဓိ ခြောက်ပါး ဖြစ်လတ်သော် ယှဉ်သင့် ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ထိုဗောဓိပက္ခိယတရားတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သဗ္ဗသင်္ဂဟ၌ ဤသို့ ဝေဖန်ခြင်းကို ငါသည်ဆိုအပ်၏။ ခန္ဓာတို့သည် ရူပက္ခန္ဓာ၎င်း၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ၎င်း၊ သညာက္ခန္ဓာ၎င်း၊ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ၎င်း၊ ဝိညာဏက္ခန္ဓာ၎င်း၊ ဤသို့ ငါးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ခန္ဓာငါးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၇။ ။အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန် အစရှိသောအပြားအားဖြင့် ကုန်သော ထိုသို့သော သဘောတူဖြစ်ကုန်သော တရားတို့သည် တပေါင်းတည်းအစုဟူသော အနက်ကြောင့် ခန္ဓာမည်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် “တဒေက။ပ။ ရူပက္ခန္ဓာ-ဤသို့ အစရှိသော စကားကို ဟောတော်မူပြီ၊ ထိုခန္ဓာတို့ကို တည်ရာဖြစ်သောခွက်၊ သုံးဆောင်အပ်သော ဘောဇဉ်၊ စားဘွယ်အမ် ဟင်းလျာ၊ ချက်ပြုတ်တတ်သော စားဖိုသည်၊ စားတတ်သောသူတို့နှင့် တူသည်အဖြစ်ကြောင့် ငါးပါးတို့ဟူ၍ မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည်လည်း “ရူပက္ခန္ဓာ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုပြီ။&lt;hr&gt; ၁-အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန် အစရှိသော အားဖြင့် ကုန်သော ထိုထိုသို့သော သဘောတူ ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့သည် ပညာဖြင့် တပေါင်းတည်း ပြုအပ်သော ပေါင်းခြင်း အနက်သဘောကြောင့် ခန္ဓာ မည်၏။&lt;br&gt;၂-ထိုခန္ဓာငါးပါးတို့တွင် ရူပက္ခန္ဓာသည် ဝေဒနာ၏ မှီရာဖြစ်သောကြောင့် တည်ရာ ခွက်နှင့် တူ၏၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာသည် ဝိညာဏ်၏ ခံစားအပ်သောကြောင့် ဘောဇဉ်နှင့် တူ၏။ သညာက္ခန္ဓာသည် ဝေဒနာ၏ သာယာခံစားခြင်းကို ရခြင်း၏ အကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် စားဘွယ်ဟင်းလျာနှင့် တူ၏။ သင်္ခါရက္ခန္ဓာသည် ပြုပြင်စီရင်တတ်သောကြောင့် စားဖိုသည်နှင့် တူ၏။ ဝိညာဏက္ခန္ဓာသည် ဝေဒနာတည်းဟူသော ဘောဇဉ်ကို စားတတ်သောကြောင့် စားတတ်သော ထမင်းရှင်နှင့် တူ၏။&lt;br&gt;ဤမျှသော ရူပက္ခန္ဓာ အစရှိသောတရားတို့၏ ခွက်အစရှိသည်နှင့် တူသောသဘာဝအားဖြင့် အလိုရှိအပ်သော ခန္ဓာ၏ အနက်ပြီးပြည့်စုံသောကြောင့် ခန္ဓာကို ငါးပါးသာ ဟောတော်မူ၏။&lt;br&gt;ခန္ဓာငါးပါး၏ အစဉ်ကိုလည်း ထိုခွက်စသော ဥပမာအရအားဖြင့်သာ ဟောတော်မူ၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ယင်းစကား ချပြဦးအံ့—ရုပ်သည် ဝေဒနာ၏ မှီရာဖြစ်သောကြောင့် ထည့်စရာတည်ရာခွက်နှင့်တူ၏၊ ဝေဒနာသည် ဝိညာဏ်၏ ခံစားအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ဘောဇဉ်နှင့်တူ၏၊ သညာသည် ဝေဒနာ၏ သာယာခံစားမှုကို ရခြင်း၏အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် အမ်ဟင်းလျာနှင့်တူ၏၊ သင်္ခါရတို့သည် ပြုပြင်တတ်သောကြောင့် စားဖိုသည်နှင့်တူကုန်၏၊ ဝိညာဏ်သည် ဝေဒနာဟူသော ဘောဇဉ်ကို စားတတ်သောကြောင့် စားသောသူနှင့်တူ၏၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော စကားအစဉ်ဖြင့် လိုအပ်သောအနက် လိုအပ်သောအကျိုး၏ ပြည့်စုံခြင်းဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် ငါးပါးတို့ကိုသာလျှင် ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဒေသနာအစဉ်၌လည်း ဤသို့ ရုပ်စသည်တို့၏ ခွက်အစရှိသည်တို့နှင့် တူသည်ဖြစ်သည်သာလျှင် အကြောင်းတည်း၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အကြင်ခွက်၌ စား၏၊ အကြင်ဘောဇဉ်ကို စား၏၊ အကြင်ငါး အမ်စသော ဟင်းလျာဖြင့် စား၏၊ အကြင်ချက်ပြုတ်တတ်သော စားဖိုသည်သည် စားစေ၏၊ အကြင်ထမင်းရှင်သည် စား၏၊ ထိုခွက်စသည်တို့၏ အစဉ်အားဖြင့် ဟောခြင်းအလိုရှိသည်အဖြစ်ကြောင့်တည်း၊ ဝါ-ဖြစ်သော အကြောင်းကြောင့်ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါး&lt;/h3&gt;၃၈။ ။&lt;b&gt;ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ သညုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓာ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဥပါဒါန်၏ အာရုံဖြစ်သော ခန္ဓာတို့သည် ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓာ၎င်း၊ ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓာ၎င်း၊ သညုပါဒါနက္ခန္ဓာ၎င်း၊ သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓာ၎င်း၊ ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓာ၎င်း၊ ဤသို့ ငါးပါးအပြားရှိကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၈။ ။ဥပါဒါန်တို့၏ အာရုံဖြစ်သော ခန္ဓာတို့သည် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာမည်ကုန်၏၊ ဥပါဒါန်တို့၏ အာရုံအဖြစ်ဖြင့် ယူအပ်ကုန်သော ထိုရုပ်အစရှိသည်တို့သည် ငါးပါးတို့သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် “ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓာ” ဤသို့ အစရှိသောစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ခန္ဓာနှစ်မျိုးအထူးကား-ရုပ္ပနသဘောအစရှိသည်ဖြင့် တူကုန်သော အလုံးစုံသောတရားတို့ကို ပေါင်းခြင်းငှါ အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံလည်းဖြစ်ကုန်သော အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံလည်း မဖြစ်ကုန်သော တရားတို့ကို သာမညအားဖြင့် ပဉ္စက္ခန္ဓာ-ဟူ၍ ဟောအပ်ကုန်၏၊ ဝိပဿနာဇော၏ အာရုံကို ပြခြင်းငှါ အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံဖြစ်ကုန်သော တရားတို့ကို ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ-ဟူ၍ ဟောအပ်ကုန်၏၊ ဤသည်လျှင် ထိုခန္ဓာ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာတို့၏ အထူးတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤရုပ်စသော ခန္ဓာငါးပါးတို့တွင် ဝေဒနာအစရှိသည်တို့သည် အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံသည်၎င်း၊ အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံမဟုတ်ကုန်သည်၎င်း ဖြစ်ကုန်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ရုပ်သည် စင်စစ် ကာမာဝစရဖြစ်သောကြောင့် အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံသည်၎င်း၊ အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံမဟုတ်သည်၎င်း မဖြစ်၊ စင်စစ် အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံသာဖြစ်၏။&lt;hr&gt; ၁-ဥပါဒါန်တရားတို့၏ အာရုံဖြစ်သော ခန္ဓာသည် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ မည်၏။ ကာမုပါဒါန်စသော ဥပါဒါန်တရား အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံဖြစ်ကုန်သော လောကီခန္ဓာငါးပါးတို့သည် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;ဥပါဒါန်တရား အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံမဟုတ်ကုန်သော လောကုတ္တရာ နာမ်ခန္ဓာလေးပါးတို့သည် ခန္ဓာသာ မည်ကုန်၏၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ မမည်ကုန်၊ ရူပက္ခန္ဓာကား သာသဝါဓမ္မာဟူသော ဒုက်အရ လောကီအာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံ ဧကန် ဖြစ်၏။ နာမ်ခန္ဓာလေးပါးသည်သာ ဥပါဒါန် အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံဖြစ်လျှင် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ မည်၏။ ဥပါဒါန် အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံမဟုတ်လျှင် ခန္ဓာသာမည်၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုသို့ဖြစ်သော်လည်း သဘောတူသော ရုပ်အစုကို ပေါင်းသည်၏ အလွမ်းဖြင့် ထိုရုပ်ကို ခန္ဓာတို့၌ ဟောအပ်၏၊ ဥပါဒါန်တရားတို့၏ အာရုံဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ နာမက္ခန္ဓာတို့နှင့် တူသော အစုဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာတို့၌ ဟောအပ်၏။ ဤသို့မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;အာယတန ၁၂-ပါး&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ဒွါဒသာယတနာနိ စက္ခာယတနံ၊ သောတာယတနံ၊ ဃာနာယတနံ၊ ဇိဝှါယတနံ၊ ကာယာယတနံ၊ မနာယတနံ၊ ရူပါယတနံ၊ သဒ္ဒါယတနံ၊ ဂန္ဓာယတနံ၊ ရသာယတနံ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ၊ ဓမ္မာယတနံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အာယတနတို့သည် စက္ခာယတန၎င်း၊ သောတာယတန၎င်း၊ ဃာနာယတန၎င်း၊ ဇိဝှါယတန၎င်း၊ ကာယာယတန၎င်း၊ မနာယတန၎င်း၊ ရူပါယတန၎င်း၊ သဒ္ဒါယတန၎င်း၊ ဂန္ဓာယတန၎င်း၊ ရသာယတန၎င်း၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတန၎င်း၊ ဓမ္မာယတန၎င်း၊ ဤသို့ ၁၂-ပါး အပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;အာယတန ၁၂-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၉။ ။ ဤစက္ခုစသော အာယတနတို့၌ ထိုထိုသို့သော ဒွါရ အာရုံတို့၌ ဖြစ်ကုန်သော စိတ်စေတသိက်တို့သည် ထိုထိုသို့သော မိမိ၏ ကိစ္စဖြင့် လုံ့လပြုတတ်ကုန်သောကြောင့် အာယတန &lt;hr&gt;၁- ထိုထိုဒွါရ အာရုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော စိတ်စေတသိက် တရားတို့သည် ထိုထိုသို့သော အာရုံကို ခံစားခြင်း အစရှိသော မိမိတို့ ကိစ္စဖြင့် အားထုတ်ရာဌာန ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ ထိုထိုဒွါရ အာရုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော စိတ်စေတသိက် တရားတို့ကို တတ်သောကြောင့်၎င်း၊ ရှည်စွာသော သံသရာ ဆင်းရဲကို ဖြစ်စေတတ်သောကြောင့်၎င်း၊ စက္ခုပသာဒ စသည်တို့သည် အာယတန မည်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မည်ကုန်၏။ တနည်းကား—ဒွါရအာရုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော ထိုတရားတို့ကို ထိုစက္ခာယတန အစရှိသည်တို့သည် ချဉ်းကပ်တတ်ကုန်သောကြောင့်လည်း အာယတန မည်ကုန်၏။ တနည်းကား—ရှည်စွာသော သံသရာဒုက္ခကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်သောကြောင့်လည်း အာယတန မည်ကုန်၏။ တနည်းကား—အကြင်စက္ခာယတန အစရှိသည်တို့သည် စက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့၏ အကြောင်း ဖြစ်ကုန်သောကြောင့်လည်း အာယတန မည်ကုန်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;နည်းတစ်ပါးကို ငါဆိုဦးအံ့—သတ္တလောက၌ နေရာ၊ တည်ရာ၊ စုဝေးရာ၊ ဖြစ်ရာအရပ်ကို အာယတန-ဟူ၍ ဆိုအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် ထို ၁၂-ပါးသော တရားတို့သည်လည်း ထိုထိုသို့သော ဒွါရ၌ ဖြစ်ကုန်သော ထိုထိုသို့သော အာရုံ၌လည်း ဖြစ်ကုန်သော စက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့၏ နေရာဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ တည်တတ်သည်အဖြစ်အားဖြင့် ဖြစ်ကုန်သော ထိုစက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့၏သာလျှင် တည်ရာဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ဒွါရ အာရုံဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့် ထိုစက္ခုဒွါရ ရူပါရုံ အစရှိသည်တို့၌ စုဝေးကုန်သော ထိုစက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့၏သာလျှင် စုဝေးရာဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ ထိုစက္ခုဒွါရ အစရှိသည်တို့၌သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော ထိုစက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့၏သာလျှင် ဖြစ်ရာ ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ အာယတန မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုအာယတနတို့သည်ကား—ဒွါရဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော အဇ္ဈတ္တိကာယတနတို့သည် ခြောက်ပါးတို့၎င်း၊ အာရုံဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော ဗာဟိရာယတနတို့သည် ခြောက်ပါးတို့၎င်း၊ ဤသို့သော အခြားအားဖြင့် ၁၂-ပါးအပြားရှိကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;“စက္ခာယတနံ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏၊ စက္ခုပသာဒလည်းဟုတ်၏။ ထိုစက္ခုပသာဒဟူသည် အာယတနလည်းဟုတ်သောကြောင့် စက္ခာယတန မည်၏၊ ကြွင်းသော အာယတနစသော ပုဒ်တို့၌လည်း ထိုအတိုင်း ဝိဂြိုဟ်ကို ပြုအပ်၏၊ ဤအာယတန ၁၂-ပါးတို့တွင် အဇ္ဈတ္တိကာယတနတို့တွင် သနိဒဿန သပ္ပဋိဃ အာရုံရှိသည်အဖြစ်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကြောင့် စက္ခာယတနသည် ထင်ရှား၏။ ထို့ကြောင့် စက္ခာယတနကို ရှေးဦးစွာ မိန့်ဆိုအပ်၏။ ထိုစက္ခာယတန၏ အခြားမဲ့၌ အနိဒဿန သပ္ပဋိဃ အာရုံရှိကုန်သော ဤမှတပါးသော သောတာယတနအစရှိသည်တို့ကို မိန့်ဆိုအပ်ကုန်၏၊ ထိုသောတာယတန စသည်တို့တွင်လည်း မရောက်သော အာရုံကို ယူတတ်သည်အဖြစ်အားဖြင့် တူသည်အဖြစ်ကြောင့် စက္ခာယတန၏ အခြားမဲ့၌ သောတာယတနကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ဤသောတာယတနမှ တပါးကုန်သော သုံးပါးကုန်သော အာယတနတို့တွင် လျှင်မြန်စွာ အာရုံကိုယူခြင်း(၁) စွမ်းနိုင်သည် အဖြစ်ကြောင့် ဃာနာယတနကို ရှေးဦးစွာ မိန့်ဆိုအပ်၏၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ရှေ့မှ ထားကာမျှဖြစ်သော ဘောဇဉ်အစရှိသည်၏ အနံ့သည် လေကို အစဉ်လျှောက်သဖြင့် ဃာနပသာဒ၌ ထိ၏၊ ထို့ကြောင့် အာရုံကို ရှေးဦးစွာ ယူနိုင်၏။ ထိုဃာန၏အခြားမဲ့၌ ဖြစ်ရာအရပ် တူသည်အဖြစ်ကြောင့် ဇိဝှါယတနကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ထိုဇိဝှါယတန၏ အခြားမဲ့၌ အလုံးစုံသော ရူပကာယကို နှံ့၍ တည်သော ကာယာယတနကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ ထိုကာယာယတန၏ အခြားမဲ့၌ ငါးပါးကုန်သော အဇ္ဈတ္တိကာယတနတို့၏လည်း အာရုံကိုယူခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သော မနာယတနကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏၊ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ကုန်ပြီးသော အဇ္ဈတ္တိကာယတန ခြောက်ပါးတို့၏ အစဉ်အားဖြင့် ထိုထိုသို့သော အဇ္ဈတ္တိကာယတနတို့၏ အာရုံဖြစ်ကုန်သော ရူပါယတနစသည်တို့ကို မိန့်ဆိုအပ်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ အဇ္ဈတ္တိကာယတနတို့တွင် သနိဒဿန သပ္ပဋိဃလျှင် အာရုံရှိသည်ဖြစ်၍ ထင်ရှားသောကြောင့် စက္ခာယတနကို ရှေးဦးဟောတော်မူ၏။ ထို့နောင် အနိဒဿန သပ္ပဋိဃလျှင် အာရုံရှိကုန်သော သောတာယတန စသည်တို့ကို ဟောတော်မူ၏။ ထိုတွင်လည်း မရောက်သော အာရုံကို ယူတတ်သော အဖြစ်ဖြင့် တူသောကြောင့် စက္ခာယတန၏ အခြားမဲ့၌ သောတာယတနကို ဟောတော်မူ၏။ ထို့နောင် လျှင်မြန်စွာ အာရုံကို ယူခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သော ဃာနာယတနကိုဟောတော်မူ၏။ ထို့နောင်ကိုယ် အစိတ်၌ ဖြစ်ခြင်းအားဖြင့် တူသောကြောင့် ဇိဝှါယတနကို ဟောတော်မူ၏၊ ထို့နောင် အလုံးစုံသော ကိုယ်အရပ်၌ ဖြစ်သော ကာယာယတနကို ဟောတော်မူ၏။ ထို့နောင် စက္ခုစသော အဇ္ဈတ္တိကာယတနငါးပါးတို့၏ အာရုံကို ယူခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သော မနာယတနကို ဟောတော်မူ၏၊ ထို့နောင် အဇ္ဈတ္တိကာယတန ခြောက်ပါးတို့၏ အစဉ်အားလျော်စွာ ဗာဟိရာယတန ခြောက်ပါးတို့ကို ဟောတော်မူ၏—ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဓာတ် ၁၈-ပါး&lt;/h3&gt;၄၀။ ။ &lt;b&gt;ဃာနဓာတု၊ ဇိဝှါဓာတု၊ ကာယဓာတု၊ ရူပဓာတု၊ သဒ္ဒဓာတု၊ ဂန္ဓဓာတု၊ ရသဓာတု၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗဓာတု၊ စက္ခုဝိညာဏဓာတု၊ သောတဝိညာဏဓာတု၊ ဃာနဝိညာဏဓာတု၊ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတု၊ ကာယဝိညာဏဓာတု၊ မနောဓာတု၊ မနောဝိညာဏဓာတု။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဓာတ်တို့သည် စက္ခုဓာတ်၎င်း၊ သောတဓာတ်၎င်း၊ ဃာနဓာတ်၎င်း၊ ဇိဝှါဓာတ်၎င်း၊ ကာယဓာတ်၎င်း၊ ရူပဓာတ်၎င်း၊ သဒ္ဒဓာတ်၎င်း၊ ဂန္ဓဓာတ်၎င်း၊ ရသဓာတ်၎င်း၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗဓာတ်၎င်း၊ စက္ခုဝိညာဏဓာတ်၎င်း၊ သောတဝိညာဏဓာတ်၎င်း၊ ဃာနဝိညာဏဓာတ်၎င်း၊ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတ်၎င်း၊ ကာယဝိညာဏဓာတ်၎င်း၊ မနောဓာတ်၎င်း၊ မနောဝိညာဏဓာတ်၎င်း၊ ဤသို့ ၁၈-ပါး အပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ဓာတ် ၁၈-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၀။ ။ မိမိ မိမိ၏ သဘောကို ဆောင်တတ်ကုန်သောကြောင့် ဓာတ် မည်ကုန်၏၊ တနည်းကား—ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ များသောအပြားရှိသော သံသရာဒုက္ခကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်သောကြောင့် ဓာတ် မည်ကုန်၏၊ တနည်းကား—ဝန်ဆောင်းကုန်သော သတ္တဝါတို့သည် ဝန်ကိုဆောင်အပ်ကုန်သကဲ့သို့ သတ္တဝါတို့သည် ဆောင်အပ်ကုန်သောကြောင့် ဓာတ် မည်ကုန်၏၊ အလိုသို့ လိုက်၍ မဖြစ်သင့်သဖြင့် ထိုသဘောတရားတို့သည် သံသရာဒုက္ခကို ဖြစ်စေကာမျှတို့သည်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် ဓာတ် မည်ကုန်၏၊ ထိုတရားသဘောတို့ဖြင့် သတ္တဝါတို့သည် သံသရာဒုက္ခကို ပြီးစေအပ်၏၊ ဤသို့ ပြီးစေကြောင်းဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် ဓာတ် မည်ကုန်၏၊ ဤတရားသဘော၌ ထိုသို့ ပြီးစေအပ်သော သင်္ခါရဆင်းရဲကိုလည်း ထားအပ်၏၊ ထိုသို့ ထားရာဖြစ်သောကြောင့်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဓာတ် မည်ကုန်၏၊ အကြော အသွေး အစရှိကုန်သော အတ္တဘော၏ အစိတ်တို့သည် ဓာတ်မည်ကုန်သကဲ့သို့၎င်း၊ ဆေးခန်း မြင်းသီလာ အစရှိသော ကျောက်၏ အစိတ်တို့သည် ဓာတ်မည်ကုန်သကဲ့သို့၎င်း၊ ထိုတရားသဘောရှိသည် သိအပ်ကုန်သော တရားအပေါင်း၏ အစိတ်ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် ဓာတ် မည်ကုန်၏။ ရှေးဆရာတို့သည် အဘယ်သို့ ဆိုကုန်သနည်းဟူမူ—&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝိဒဟတိ ဝိဓာနဉ္စ၊ ဝိယတေ စ ဝိယတေ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဧတာယ စီယတေ ဧတ္ထ၊ ဣတိ ဝါ ဓာတု သမ္မတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သရီရသေလာဝယဝ ဓာတုယော ဝိယ ဓာတုယာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဟု မိန့်ဆိုကုန်ပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—သံသရာဒုက္ခကို စီရင်တတ် ဖြစ်စေတတ်သောကြောင့်၎င်း ဓာတ်-ဟု သိအပ်၏၊ သံသရာဒုက္ခကို ဖြစ်စေကာမျှ ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း ဓာတ်-ဟု သမုတ်အပ်၏၊ သတ္တဝါတို့သည် ဆောင်အပ်သောကြောင့်၎င်း ဓာတ်-ဟု သမုတ်အပ်၏၊ ထိုတရားသဘောဖြင့် သတ္တဝါတို့သည် သံသရာဒုက္ခကို ပြီးစေအပ်၏။ ဤ ပြီးစေကြောင်းဖြစ်သောကြောင့်၎င်း ဓာတ်-ဟု သမုတ်အပ်၏။ ဤတရားသဘော၌ သံသရာဒုက္ခကို ထားအပ်၏၊ ဤသို့ ထားရာဖြစ်သောကြောင့်၎င်း ဓာတ်-ဟု သမုတ်အပ်၏၊ အတ္တဘော အစိတ်ဖြစ်ကုန်သော သွေး အစရှိသော ဓာတ်တို့ကဲ့သို့၎င်း၊ ကျောက်၏ အစိတ်ဖြစ်ကုန်သော ဓာတ်တို့ကဲ့သို့၎င်း ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် &lt;hr&gt; ၁။ မိမိတို့၏ ကက္ခဠ, ဖုသန စသော သဘောကို ဆောင်တတ်သောကြောင့်၎င်း, ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ များပြားသော သံသရာဒုက္ခကို စီရင်တတ်သောကြောင့်၎င်း, ဝန်ထမ်းပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ဝန်ကို ဆောင်အပ်သကဲ့သို့ သတ္တဝါတို့သည် ဆောင်အပ်သောကြောင့်၎င်း, သတ္တဝါတို့သည် သံသရာဒုက္ခကို အဖန်တလဲလဲ ပြုပြင်စီရင်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း, အကြောင်း၏အဖြစ်ဖြင့် ပြုအပ် စီရင်အပ်သော သံသရာဆင်းရဲ၏ ထားရာ ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း, အကြောအသွေး အစရှိသော ကိုယ်၏ အစိတ်ဓာတ်တို့ကဲ့သို့၎င်း, ဆေးခန်း မြင်းသီလာစသော ကျောက်အစိတ်ဓာတ်တို့ကဲ့သို့၎င်း, သိအပ်သော တရားအပေါင်း၏အစိတ်ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် ဓာတ်မည်ကုန်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;(ဓာတ် ၁၈-ပါး၏ ဟောစဉ်ကို အာယတနနည်းအတိုင်းသိ)။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဓာတ် မည်ကုန်၏၊ ထိုဓာတ်တို့ကိုကား—မနာယတနကို သတ္တဝိညာဏဓာတ်၏ အစွမ်းဖြင့် ၇-ပါးအပြားအားဖြင့် ခွဲဝေ၍ ကြွင်းကုန်သော ၁၁-ပါးသော အာယတနတို့နှင့်တကွ ဓာတ် ၁၈-ပါးကိုဟူ၍ မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောအပ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;“စက္ခုဓာတု”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုပြီ၊ အစဉ်ပြုခြင်းကို အာယတန၌ ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့် မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;သစ္စာ ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၄၁။ ။&lt;b&gt;စတ္တာရိ အရိယသစ္စာနိ၊ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စံ၊ ဒုက္ခသမုဒယော အရိယသစ္စံ၊ ဒုက္ခနိရောဓော အရိယသစ္စံ၊ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစ္စံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အရိယသစ္စာတို့သည် ဒုက္ခ-ဟု ဆိုအပ်သော အရိယသစ္စာ၎င်း၊ ဒုက္ခ၏ အကြောင်းဖြစ်သော အရိယသစ္စာ၎င်း၊ ဒုက္ခ၏ ချုပ်ရာဖြစ်သော အရိယသစ္စာ၎င်း၊ ဒုက္ခ၏ချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်း အကျင့်-ဟု ဆိုအပ်သော အရိယသစ္စာ၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;သစ္စာ ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၁။ ။ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ပြုတတ် ပြီးစေတတ်သည် အဖြစ်ကြောင့် အရိယာမည်ကုန်၏၊ မှန်ကန်သည်ဖြစ်သောကြောင့် သစ္စာလည်းမည်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် အရိယသစ္စာ မည်ကုန်၏၊ ယင်းအရ အကျယ်ပြဆိုဦးအံ့—ဤအရိယသစ္စာတို့သည် ၄-ပါးကုန်သော—&lt;hr&gt;&lt;br&gt;၁။ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်၏ အဖြစ်ကို ပြုတတ်သောကြောင့် အရိယာ မည်၏။ မှန်ကန်သောကြောင့် သစ္စာ မည်၏။ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အဖြစ်ကို ပြုတတ်သော မှန်ကန်သောတရား ဖြစ်သောကြောင့် အရိယသစ္စာ မည်ကုန်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်း—အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ထိုးထွင်း၍ သိအပ်သော သစ္စာဖြစ်သောကြောင့် အရိယသစ္စာ မည်ကုန်၏။ အရိယာမည်သော မြတ်စွာဘုရား၏ သစ္စာဖြစ်သောကြောင့် အရိယသစ္စာ မည်ကုန်၏။ ထိုသစ္စာတို့သည် ကိလေသာတို့သည် ဖျက်ဆီးအပ်သော သဘော၊ ကိလေသာသည် မဖျက်အပ်သောသဘော၊ အကျိုးသဘော, အကြောင်းသဘောတို့၏ အစွမ်းဖြင့် လေးပါးအပြားရှိ၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အရိယမဂ်ကို ကျင့်ဆဲဖြစ်ကုန်သော မဂ္ဂဋ္ဌာန်ပုဂ္ဂိုလ်တို့၎င်း၊ ၄-ပါးကုန်သော ဖလဋ္ဌာန်ပုဂ္ဂိုလ်တို့၎င်း၊ ဤသို့ ရှစ်ယောက်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ပြီးစေတတ်ကုန်၏၊ အကြောင်းသော်ကား—သစ္စာ ၄-ပါးကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းသည် မရှိသော် ထိုအရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အရိယာအဖြစ်သို့ မရောက်ခြင်းကြောင့်၎င်း၊ ထိုသစ္စာ ၄-ပါးကို ထိုးထွင်း၍ သိသည်ရှိသော်သာလျှင် စင်စစ် ထိုအရိယာအဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းကြောင့်၎င်း ပြီးစေကုန်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဒုက္ခ, ဒုက္ခ၏အကြောင်း, ဒုက္ခ၏ချုပ်ရာ, ထိုချုပ်ရာသို့ ရောက်ကြောင်းတို့၏သာလျှင် အစဉ်အားလျော်စွာ နှိပ်စက်တတ်သည်၏အဖြစ်သည်၎င်း၊ ဒုက္ခ၏ အကြောင်း၏ အဖြစ်သည်၎င်း၊ ဒုက္ခမှ ထွက်မြောက်ရာ၏ အဖြစ်သည်၎င်း၊ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်း အဖြစ်သည်၎င်း ဖြစ်၏၊ ဒုက္ခသစ္စာမှတပါးကုန်သော တရားတို့၏ နှိပ်စက်တတ်သောအဖြစ် အစရှိသည်သည် မဖြစ်။ ဒုက္ခသစ္စာအစရှိသည်တို့၏ နှိပ်စက်တတ်သည်အဖြစ် အစရှိသော သဘောသာလျှင် ဖြစ်၏။ မနှိပ်စက် မညှဉ်းဆဲတတ်သည် အစရှိသည် အဖြစ်သည် မဖြစ်ပေ။ ထို့ကြောင့် ဒုက္ခသစ္စာအစရှိသည်တို့မှ တပါးကုန်သော တရားကို “ဗာဓကတ္တ” အစရှိသည်၏ အမြဲမဖြစ်ခြင်း, ဒုက္ခသစ္စာ အစရှိသည်တို့၌ နှံ့၍ ဖြစ်တတ်ကုန်သည်၏အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော လက္ခဏာဖြင့် ထိုဒုက္ခသောသစ္စာတို့သည် မှန်ကုန်၏၊ မြဲကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ရှေးဆရာတို့သည်—&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဗောဓာနုရူပံ စတ္တာရော၊ ဆိန္ဒ စတုရော မလေ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ခီဏဒေါသေ စ စတ္တာရော၊ သာမောရိယ ပုဂ္ဂလေ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အညတ္ထ ဗာဓကာ၊ န ဟိ ဧတေဟိ လဗ္ဘန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;နာဗာဓကတ္တမေတေသံ၊ တေနေတာနိ ဝေ တထာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဟု မိန့်ဆိုကုန်ပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—လေးပါးကုန်သော အရိယသစ္စာတို့သည် သစ္စာလေးပါးကို သိသည်အားလျော်စွာ လေးပါးကုန်သော ကိလေသာ အညစ်အကြေးတို့ကို ဖြတ်တတ်ကုန်သော လေးပါးကုန်သော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မဂ္ဂဋ္ဌာန်ဖြစ်ကုန်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း၊ ကုန်ပြီးသော ကိလေသာအပြစ်ရှိကုန်သော လေးယောက်ကုန်သော ဖလဋ္ဌာန်ဖြစ်ကုန်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း ပြီးစေကုန်၏၊ ထိုဒုက္ခ အစရှိသည်တို့မှ တပါးသော တရားတို့၌ နှိပ်စက်တတ်သည်အဖြစ် စသည်ကို မရအပ်သည်သာလျှင်တည်း။ ထိုဒုက္ခစသော တရားတို့၌သာလျှင် ဖြစ်၏။ ထိုဒုက္ခ အစရှိသည်တို့၏ မနှိပ်စက်တတ်သည်၏အဖြစ်သည် မဖြစ်၊ နှိပ်စက်တတ်သည်အဖြစ် အစရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုအရိယသစ္စာတို့သည် စင်စစ်အားဖြင့် မှန်ကန်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား—ထိုအရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ထိုးထွင်း၍ သိအပ်သည် အဖြစ်ကြောင့် အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သစ္စာဖြစ်ရကား အရိယသစ္စာ မည်ကုန်၏၊ တနည်းကား—ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ဟောအပ်သောကြောင့် အရိယာဖြစ်သော မြတ်စွာဘုရား၏ သစ္စာတို့ဖြစ်ရကား အရိယသစ္စာ မည်ကုန်၏၊ ထိုအရိယသစ္စာတို့သည် ကိလေသာတို့သည် ဖျက်ဆီးအပ်, ကိလေသာတို့သည် မဖျက်ဆီးအပ်သော အကျိုးအကြောင်းတို့၏ အစွမ်းဖြင့် လေးပါးအပြားရှိကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;“စတ္တာရိ အရိယသစ္စာနိ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို &lt;b&gt;“ဒုက္ခသစ္စံ”&lt;/b&gt; အစရှိသော ပါဌ်၌ စက်ဆုပ်အပ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ အချည်းနှီးဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း ဒုက္ခ မည်၏။ ကံအစရှိကုန်သော ပစ္စည်းအပေါင်းတို့သည် တည်သည်ရှိသော် ဒုက္ခသစ္စာဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့် ထိုရာဂကြောင့် ဒုက္ခသည် ဖြစ်တတ်၏၊ ဤသို့ ဒုက္ခ၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် သမုဒယ မည်၏၊ ဒုက္ခသစ္စာ၏ ဖြစ်ကြောင်းသည် ဒုက္ခသမုဒယ မည်၏၊ ဤအသင်္ခတတရား၌ တနည်း—ဤအသင်္ခတတရားဖြင့် ဒုက္ခသစ္စာ၏ တဖန်မဖြစ်သောအားဖြင့် ချုပ်၏၊ ဤသို့ ဒုက္ခ၏ တဖန်မဖြစ်ခြင်းဖြင့် အပြီးချုပ်ရာ ချုပ်ငြိမ်းရာ သတ္တိကြောင့် ဒုက္ခနိရောဓ မည်၏၊ ဒုက္ခ၏ ချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပြုသောအားဖြင့် ရောက်တတ်သောကြောင့် ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ မည်၏၊ ထိုသမ္မာဒိဋ္ဌိ စသော တရားအပေါင်းဖြင့် ထိုဒုက္ခ၏ချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ရောက်တတ်၏၊ ထိုသို့ ရောက်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၂။ ။&lt;b&gt;ဧတ္ထ ပန စေတသိက၊ သုခုမ ရူပ နိဗ္ဗာန ဝသေန၊ ဧကူနသတ္တတိ ဓမ္မာ ဓမ္မာယတန ဓမ္မဓာတုတိ သင်္ခံ ဂစ္ဆန္တိ၊ မနာယတနမေဝ သတ္တဝိညာဏ ဓာတု ဝသေန ဘိဇ္ဇတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt; အထူးကို ဆိုဦးအံ့—သဗ္ဗသင်္ဂဟ၌ စေတသိက် ငါးဆယ့်နှစ်ပါး၊ သုခုမရုပ် တစ်ဆယ့်ခြောက်ပါး၊ နိဗ္ဗာန်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် တစ်ခုယုတ် ခုနစ်ဆယ်သော တရားတို့သည် ဓမ္မာယတန ဓမ္မဓာတ်-ဟု ရေတွက်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏၊ မနာယတနတစ်ခုသည်ပင် သတ္တဝိညာဏဓာတ်၏ အစွမ်းဖြင့် ပြား၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၂။ ။စေတသိက်တို့၏၎င်း၊ ၁၆-ပါးသော သုခုမရုပ်တို့၏၎င်း၊ နိဗ္ဗာန်၏၎င်း အစွမ်းဖြင့် တစ်ခုယုတ် ၇၀-သော တရားတို့သည် အာယတနတို့တွင် ဓမ္မာယတန, ဓာတ်တို့တွင် ဓမ္မဓာတ်(၁) ဟူ၍ ရေတွက်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၃။ ။&lt;b&gt;ရူပဉ္စ ဝေဒနာ သညာ၊ သေသ စေတသိကာ တထာ၊ ဝိညာဏမိတိ ပဉ္စတေ၊ ပဉ္စက္ခန္ဓာတိ ဘာသိတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt; ရုပ်အဋ္ဌဝီသ၎င်း၊ ဝေဒနာ စေတသိက်၎င်း၊ သညာ စေတသိက်၎င်း၊ ဝေဒနာ သညာမှ ကြွင်းသော စေတသိက် ၅၀-တို့၎င်း၊&lt;hr&gt; ၁။ ဤစေတသိက် စသော တစ်ခုယုတ် ခုနစ်ဆယ်သော တရားတို့သည် သဘောလက္ခဏာကို ဆောင်ခြင်းအနက် သဘောသာရှိသောကြောင့် ဓမ္မာယတန, ဓာတ်မည်ကုန်၏။ ကြွင်းသော စက္ခုဓာတ် စသည်ကား အသီးအသီး အမည်ထူးများရပြီးဖြစ်၍ သဘောကို ဆောင်သော်လည်း ဓမ္မဓာတ် မမည်ရပြီ-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုမြို့ စိတ်တစ်ခုယုတ် ၉၀-၎င်း၊ ဤသို့ ငါးပါးကုန်သော ထိုတရားတို့ကို ခန္ဓာငါးပါးဟူ၍ ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၃။ ။&lt;b&gt;သေသ စေတသိကာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား ဝေဒနာ သညာတို့မှ ကြွင်းကုန်သော ငါးဆယ်ကုန်သော စေတသိက်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ အဘယ်ကြောင့် ဝေဒနာ သညာတို့ကို အသီးအခြား ခန္ဓာဟူ၍ ပြုအပ်ပါသနည်း၊ ဤသို့ မေးအပ်သည်ရှိသော် တရားတို့၌သာယာတတ်သော ဝေဒနာ, ထိုသာယာတတ်သော ဝေဒနာအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော အကြောင်း၏အဖြစ်ကြောင့် အသီးအခြား ခန္ဓာဖွဲ့ခြင်းကို ပြုအပ်၏၊ ဤသို့ ဖြေဆိုအပ်၏၊ ယင်းအရ အကျယ်ဖော်ပြဦးအံ့—ဤသုံးပါးတရားတို့၌ ဝေဒနာသည် သာယာတတ်သည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်တတ်၏၊ အသုဘ၌ သုဘ အစရှိသည်ဟူ၍ သညာဖောက်ပြန်သည် အစွမ်းဖြင့် ထိုဝေဒနာ၏ ထိုသို့ ဝဋ်တရားတို့၌ သာယာသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် သညာသည် ထိုသို့ ဝဋ်တရားတို့၌ ခံစားခြင်းဝေဒနာ၏ အကြောင်းဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် သံသရာ၏ ပဓာန၌ ဖြစ်သော အကြောင်း၏အဖြစ်ကြောင့် ထိုဝေဒနာ သညာတို့ကို အသီးခွဲဝေ၍ ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာသည် နာမရူပပရိစ္ဆေဒကျမ်း၌—&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝဋ္ဋဓမ္မေသု အဿာဒံ၊ တဒဿာဒုပဿဝနံ၊&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝိနိဘုဇ္ဇ နိဒဿေတုံ၊ ခန္ဓဒွယမုဒါဟဋံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—ဝတ္ထုတရားတို့၌ ခံစားခြင်း, ထိုခံစားခြင်းအကြောင်းကို အသီးခွဲဝေ၍ ပြခြင်းငှါ ခန္ဓာ ၂-ပါးကို ထုတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၄။ ။&lt;b&gt;ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာတိ၊ တထာ တေဘူမကာ မတာ၊ ဘေဒါဘာဝေန နိဗ္ဗာနံ၊ ဓမ္မသင်္ဂဟ နိဿဋံ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထို့အတူ ဘုံသုံးပါး၌ ဖြစ်ကုန်သော ထိုသဘောတရား ငါးပါးတို့ကို ငါးပါးသော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ-ဟု သိအပ်ကုန်၏၊ နိဗ္ဗာန်သည် ပစ္စုပ္ပန်, အတိတ်, အနာဂတ်, အဇ္ဈတ္တ, ဗဟိဒ္ဓ, ဒူရ, အာသန္တ, ဟီန, ပဏီတ, သုခုမ, သြဠာရိက-ဟု ဆိုအပ်သော ၁၁-ပါးသော အပြားမရှိခြင်းကြောင့် ခန္ဓာဟူသော အရေအတွက်မှ လွတ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၄။ ။အာယတနဓာတ်တရားတို့၌ နိဗ္ဗာန်ကို ရေတွက်အပ်သည် မဟုတ်ပါလော၊ ခန္ဓာတို့၌ အဘယ်ကြောင့် မရေတွက်အပ်ပါသနည်း၊ ဤသို့သော စောဒနာစကားကို နှလုံးထား၍ &lt;b&gt;“ဘေဒဘာဝေန”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုပြီး၊ ယင်းစကားအရ အကျယ်ကို ပြဦးအံ့—အတိတ်အစရှိသော အပြားအားဖြင့် ကုန်သော တရားတို့၏ အစုဟူသော အနက်ကြောင့် ခန္ဓာဟူသော အမည်သည် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် နိဗ္ဗာန်(၁) သည်ကား အတိတ်စသော အပြားမရှိသောကြောင့် ခန္ဓာဟူသော အရေအတွက်မှ လွတ်၏။ ဤသို့သော အနက်ကို မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၅။ ။&lt;b&gt;ဒွါရာလမ္မဏဝသေန၊ ဘဝန္တာယတနာနိ စ၊ &lt;br&gt;ဒွါရာလမ္ဗတဒုပ္ပန္န၊ ပရိယာယေန ဓာတုယော။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;အာယတနတို့သည် ခြောက်ပါးသောဒွါရ ခြောက်ပါးသော အာရုံ၏ အပြားဖြင့် ၁၂-ပါးအပြားရှိကုန်၏၊ ဓာတ်တို့သည်လည်း ခြောက်ပါးသောဒွါရ, ခြောက်ပါးသောအာရုံ, ထိုဒွါရ, အာရုံကို မှီ၍ ဖြစ်သော ဝိညာဏ်တို့၏ အစဉ်ဖြင့် ၁၈-ပါး အပြားရှိကုန်၏။)&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၅။ ။ခြောက်ပါးကုန်သော ဒွါရ၏၎င်း၊ ခြောက်ပါးကုန်သော အာရုံတို့၏၎င်း အပြားအားဖြင့် အာယတနတို့သည် ၁၂-ပါးအပြား&lt;hr&gt; ၁။ အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်, အဇ္ဈတ္တ, ဗဟိဒ္ဓ, ဒူရ, အာသန္တ, ဟီန, ပဏီတ, သုခုမ, သြဠာရိက-ဟု ဆိုအပ်သော ၁၁-ပါး အပြားရှိသော တရားမှာ ခန္ဓာမည်၏၊ နိဗ္ဗာန်ကား ထို ၁၁-ပါးသော အပြားမရှိသောကြောင့် ခန္ဓာ မမည်-ဟု မှတ်။ (အကြွင်းပေါ်ပြီ။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရှိကုန်၏၊ ခြောက်ပါးကုန်သော ဒွါရတို့၏၎င်း၊ ခြောက်ပါးကုန်သော အာရုံတို့၏၎င်း၊ ထိုနှစ်ပါးစုံကိုမှီ၍ ဖြစ်ကုန်သော ထိုဒွါရ အာရုံ အတိုင်းအရှည်ရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော ဝိညာဏ်တို့၏၎င်း အစဉ်ဖြင့် ဓာတ်တို့သည် ၁၈-ပါး အပြားရှိကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၆။ ။&lt;b&gt;ဒုက္ခံ တေဘူမကံဝ ဝဋ္ဋံ၊ တဏှာ သမုဒယာ ဘဝေ၊ &lt;br&gt;နိရောဓောနာမ နိဗ္ဗာနံ၊ မဂ္ဂေါ လောကုတ္တရော မတော။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဘုံသုံးပါး၌ဖြစ်သော တရားသည် ဒုက္ခသစ္စာ မည်၏၊ လောဘစေတသိက်သည် သမုဒယသစ္စာ မည်၏၊ နိဗ္ဗာန်သည် နိရောဓသစ္စာ မည်၏၊ လောကုတ္တရာဖြစ်သော မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို မဂ္ဂသစ္စာ မည်၏ ဟူ၍ သိအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၆။ ။ဤဝဋ်တရားအား သုံးပါးကုန်သော ဘုံတို့ရှိကုန်သောကြောင့် တိဘူမံ မည်၏၊ တိဘူမံ-သဒ္ဒါသည်ပင်လျှင် တေဘူမကံ မည်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသံသရာစက်၌ လောကီကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံသည်၎င်း၊ ထိုကံ၏အကျိုးဖြစ်သော ဝိပါက်သည်၎င်း ဖြစ်တတ်၏၊ ထိုသို့ ဖြစ်ရာဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် ဝဋ် မည်၏၊ တဏှာ-ဟူသည်ကား ကာမတဏှာ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် သုံးပါး အပြားရှိသော၊ တဖန်ခြောက်ပါးသော အာရုံ၏ အစွမ်းဖြင့် ၁၈-ပါး အပြားရှိသော၊ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၅၄-ပါး အပြားရှိသော၊ အဇ္ဈတ္တိက ဗဟိရတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၁၀၈-ပါး အပြားရှိသော တဏှာတည်း။ အဘယ်ကြောင့် တဏှာမှတပါးကုန်သော ဒုက္ခ၏အကြောင်းတို့သည် ရှိကုန်သော်လည်း တဏှာကိုသာလျှင် သမုဒယဟူ၍ ဆိုအပ်ပါသနည်း၊ ဤသို့မေးလတ်သော် ပဓာနဖြစ်သော အကြောင်း၏အဖြစ်ကြောင့် ဆိုအပ်၏-ဟု ဆိုအပ်၏။ ယင်းအရ အကျယ်ပြဆိုဦးအံ့—လောကီဖြစ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကံ၏ ဆန်းကျယ်စွာ ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံ၏ အပေါင်းအဖော်၏ အဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းကြောင့်၎င်း၊ ဒုက္ခ၏ ဆန်းကျယ်စွာ ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ တဏှာသည် ဒုက္ခ၏ ထူးသော အကြောင်းဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် တဏှာသည် ဒုက္ခ၏ ပဓာနဖြစ်သော အကြောင်းဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါ-ဟူသောအမည်ဖြင့် ဟောအပ်သော မဂ်သည် မဂ်မည်၏၊ လောကုတ္တရာဖြစ်သော မဂ်ကို မဂ်ဟူ၍ သိအပ်၏၊ ဤသို့ တဖန် မဂ္ဂသဒ္ဒကို ယောဇနာအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၇။ ။&lt;b&gt;မဂ္ဂယုတ္တာ ဖလာ စေဝ၊ စတုသစ္စဝိနိဿဋာ၊ &lt;br&gt;ဣတိ ပဉ္စ ပဘေဒေန၊ ပဝုတ္တော သဗ္ဗသင်္ဂဟော။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးနှင့် ယှဉ်ကုန်သော မဂ်စိတ္တုပ္ပါဒ်တို့သည်၎င်း၊ ဖိုလ်စိတ္တုပ္ပါဒ်တို့သည်၎င်း၊ သစ္စာလေးပါးမှ လွတ်ကုန်၏၊ ဤသို့ ငါးပါးသော အပြားအားဖြင့် သဗ္ဗသင်္ဂဟကို ငါသည် မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၇။ ။အဋ္ဌင်္ဂမဂ်မှ လွတ်ကုန်သော အဋ္ဌင်္ဂမဂ်မှ ကြွင်းကုန်သော, အဋ္ဌင်္ဂမဂ်နှင့် ယှဉ်ကုန်သော ဖဿစသည်တို့၎င်း၊ သမ္ပယုတ်တရားနှင့် တကွဖြစ်သောဖိုလ်၎င်း၊ ဤသို့ ထိုတရားတို့သည် သစ္စာလေးပါးတို့မှ မုချလွတ်ကုန်၏၊ ပရိယာယ်အားဖြင့်ကား—အညတာဝိနိဒ္ဒေသ၌လည်း &lt;b&gt;“မဂ္ဂင်္ဂံ မဂ္ဂပရိယာပန္ံ”&lt;/b&gt;-ဟူ၍ ဘုရားဟောတော်မူအပ်သည် အဖြစ်ကြောင့် ဖိုလ်တရားတို့၌ သမ္မာဒိဋ္ဌိ အစရှိသည်တို့ကို မဂ္ဂသစ္စာ၌, ဤမှတပါးကုန်သော ဖိုလ်နှင့်ယှဉ်သော တရားတို့ကို သင်္ခါရဒုက္ခနှင့်တူသည် အဖြစ်ကြောင့် ဒုက္ခသစ္စာ၌ ရေတွက်ခြင်းကို ပြုခြင်းငှါ တတ်ကောင်း၏ အကျိုးကား—ရေတွက်ခြင်းကို ပြုအပ်သည်ရှိသော် သစ္စာဒေသနာ၏လည်း အလုံးစုံကို ပေါင်း၍ ယူတတ်သည်အဖြစ်သည် ပြည့်စုံ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဘယ်ကြောင့် ခန္ဓာအစရှိကုန်သော များစွာကုန်သော ထိုတရားတို့ကို ဟောအပ်ပါကုန်သနည်းဟူမူ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်လည်း ထိုထိုများသော အပြားအားဖြင့်သာလျှင် ဟောတော်မူအပ်သည် အဖြစ်ကြောင့် ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည်လည်း အဘယ်ကြောင့် ထိုသို့များသော အပြားအားဖြင့် ဟောတော်မူအပ်ကုန်သနည်း၊ ဤသို့ မေးလတ်သော် သုံးပါးအပြားရှိသော သတ္တဝါတို့အား ချီးမြှောက်ခြင်းကို အလိုရှိသောကြောင့် ဟောအပ်ကုန်၏၊ ဤသို့ဆိုအပ်၏၊ ယင်းစကားအရ အကျယ်အားဖြင့် ဖွင့်ပြဦးအံ့—နာမ်၌ တွေဝေသောသတ္တဝါ, ရုပ်၌ တွေဝေသော သတ္တဝါ, နာမ်ရုပ်နှစ်ပါး၌ တွေဝေသော သတ္တဝါတို့၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ ရင့်သော မရင့်လွန်းသော, နုသောဣန္ဒြေတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ အကျဉ်းဖြစ်သော ဒေသနာ၌ နှစ်သက်သော သတ္တဝါ, အလယ်အလတ်ဖြစ်သော ဒေသနာ၌ နှစ်သက်သော သတ္တဝါ, အကျယ်ဖြစ်သော ဒေသနာ၌ နှစ်သက်သော သတ္တဝါတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ သတ္တဝါတို့သည် သုံးပါးအပြားရှိကုန်၏၊ ထိုသတ္တဝါတို့တွင် နာမ်၌ တွေဝေသော သတ္တဝါတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ခန္ဓဒေသနာကို မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်၏။ အကြောင်းသော်ကား—ထိုခန္ဓဒေသနာ၌ နာမ်ကို လေးပါးအပြားအားဖြင့် ဝေဖန်အပ်သောကြောင့်တည်း၊ ရုပ်၌တွေဝေသော သတ္တဝါတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် အာယတနဒေသနာကို မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်၏၊ အကြောင်းသော်ကား—ထိုအာယတနဒေသနာ၌ ရုပ်ကို အခွံနှင့်တကွ ၁၁-ပါးအားဖြင့် ဝေဖန်အပ်သောကြောင့်တည်း၊ နာမ်ရုပ်နှစ်ပါး၌ တွေဝေကုန်သော သတ္တဝါတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဓာတ်ဒေသနာတော်ကို မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်၏၊ အကြောင်းသော်ကား—ထိုဓာတ်ဒေသနာ၌ နာမ်ရုပ်နှစ်ပါးတို့ကိုလည်း အကျယ်အားဖြင့် ဝေဖန်အပ်သောကြောင့်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့အတူ ရင့်သောဣန္ဒြေရှိကုန်သော သတ္တဝါတို့၏၎င်း၊ အကျဉ်းဖြစ်သော ဒေသနာ၌ နှစ်သက်သော သတ္တဝါတို့၏၎င်း
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အစွမ်းဖြင့် ခန္ဓာဒေသနာကို ဟောတော်မူအပ်၏၊ ဤသို့အစရှိသော စကားကို ယှဉ်စေအပ်၏၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲ၌ ဖြစ်ခြင်း သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်ခြင်း နှစ်ပါးတို့၏ အကြောင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ဉာဏ်တည်းဟူသော မျက်စိဖြင့် ရှုအပ်သော်သာလျှင် သုံးပါးအပြားရှိသည်လည်းဖြစ်သော ထိုတရားသဘောသည် ကျေးဇူးအထူးကို ဆောင်တတ်၏၊ တပါးသောအပြားဖြင့် သစ္စာဒေသနာတော်သည် ကျေးဇူးအထူးကို ဆောင်တတ်သည်မဟုတ်၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဆိုအပ်ပြီးသောစကားဖြင့် အဘိဓမ္မတ္ထဝိဘာဝနီမည်သော အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း၏အဖွင့်၌ သတ္တမသမုစ္စည်းပိုင်းအဖွင့်သည် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ရောက်ပြီ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	!
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	!
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ပစ္စည်းပိုင်း&lt;/h3&gt;၁။ ။&lt;b&gt;ယေသံ သင်္ခတဓမ္မာနံ၊ ယေဓမ္မာ ပစ္စယာ ယထာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တံ ဝိဘာဂမိဟေဒါနိ၊ ပဝက္ခာမိ ယထာရဟံ။&lt;/b&gt; ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;အကြင်သို့ သဘောရှိကုန်သော သဟိတ်စိတ် ဧကသတ္တတိ (၇၁)၊ မောဟမူဒွေး၌ မောဟကြဉ်သော စေတသိက် ဧကပညာသ (၅၁)၊ သဟိတ်စိတ္တဇရုပ်၊ သဟိတ် ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ် အစရှိကုန်သော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား အကြင် ဟိတ် ၆-ပါး အစရှိသော ပစ္စည်းတရားတို့သည် အကြင် ဟေတုသတ္တိ အစရှိသော အပြားဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်၏၊ ထိုပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား ထိုပစ္စည်းတရားတို့၏ ကျေးဇူးပြုတတ်သော သတ္တိအပြားကို ဤပစ္စယသင်္ဂဟအရာ၌ ယခုအခါ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ငါသည် အပြားအားဖြင့် ဆိုပေအံ့။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁။ ။ယခုအခါ၌ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ကုန်ပြီးသော နာမ်ရုပ်တို့၏ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း၊ ပဋ္ဌာန်းနည်း၏ အစွမ်းဖြင့် ပစ္စည်းတို့ကို ပြခြင်း၊ &quot;ယေသံ&quot; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို အားထုတ်အပ်၏။ အကြောင်းတို့သည် ပေါင်း၍ ပြုပြင်အပ်သည် အဖြစ်ကြောင့် သင်္ခတ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော အကြင်ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား အကြင်ပစ္စည်းတရားတို့သည် အကြင်အကြင်သို့သော အကြောင်းသတ္တိဖြင့် ဋီကာလ၌၎င်း၊ ဥပါဒ်ကာလ၌၎င်း ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်၏။ ထိုပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား ထိုပစ္စည်းတရားတို့၏ ကျေးဇူးပြုခြင်းဟူသော အခြင်းအရာအပြားကို ဤ (သမုစ္စယသင်္ဂဟ၏ အခြားမဲ့ဖြစ်သော) ပစ္စယသင်္ဂဟအရာ၌ ထိုထိုပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ရှိသော် ထိုထိုပစ္စည်းတရားတို့၏ ထိုထိုသို့သော ကျေးဇူးပြုတတ်သည်၏ အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အခြင်းအရာအားလျော်စွာ ယခုအခါ၌ ငါသည် အပြားအားဖြင့် ဆိုပေအံ့-ဤသို့ အနက်ယောဇနာခြင်းကို ပြုအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;နည်း ၂-ပါးအပြား&lt;/h3&gt;၂။ ။&lt;b&gt;ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒနယော ပဋ္ဌာနနယော စေတိ ပစ္စယသင်္ဂဟော ဒုဝိဓော ဝေဒိတော။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း၎င်း၊ ပဋ္ဌာန်းနည်း၎င်း၊ ဤသို့ ပစ္စယသင်္ဂဟသည် နှစ်ပါးအပြားရှိ၏ ဟူ၍ သိအပ်၏။&lt;h3&gt;နည်း ၂-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂။ ။ထို &lt;b&gt;ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒနယ, ပဋ္ဌာနနယဝသေန&lt;/b&gt;-ဟူသော ပါဌ်၌ ဝိဂြိုဟ်ကို ဤသို့ ပြုအပ်၏၊ ထိုအဝိဇ္ဇာ စသော အကြောင်းကြောင့် ပစ္စည်းတို့၏ ညီညွှတ်ခြင်းသို့ အညီအညွတ်ရောက်၍ အကျိုးတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ရှိ၏။ ထိုသို့ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် ထိုအဝိဇ္ဇာစသော အကြောင်းသည် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤပဋ္ဌာန်းကျမ်း၌ အထူးထူး အပြားပြားရှိကုန်သော ပစ္စည်းတို့သည် ရှိကုန်၏၊ ဤသို့ အစရှိသော ဝစနတ္ထကြောင့် ပဋ္ဌာန်းမည်၏၊ အဆုံးမရှိသော ထက်ဝန်းကျင်သော အဘိုအားဖြင့် ဖြစ်သော ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီးကို ရ၏၊ ထိုပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီး၌ ဟောတော်မူအပ်သောနည်းသည် ပဋ္ဌာန်းနည်းမည်၏။&lt;h3&gt;နည်း ၂-ပါး အထူး&lt;/h3&gt;၃။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ တာဝ ဘာဝိဘာဝကာရဏမ္မတ္တလက္ခဏာ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒနာ၊ ပဋ္ဌာနာ ပန အာဟစ္စပစ္စယဋ္ဌိတိ၊ ဥဘယံ ပန ဝေမိဿိတွာ ပပဉ္စန္တိ အာစရိယာ။&lt;/b&gt; &lt;hr&gt;၁-အကြောင်းတရားတို့၏ ညီညွတ်ခြင်းသို့ အညီအညွတ် ကပ်ရောက်၍ အကျိုးတရားတို့၏ ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် အဝိဇ္ဇာစသော အကြောင်းတရားသည် ပဋ္စ္စသမုပ္ပါဒ်မည်၏။ &lt;br&gt;၂-အထူးထူး အပြားပြားသော ပစ္စည်းတို့၏ ဖြစ်ရာဖြစ်သောကြောင့် ပဋ္ဌာန်းမည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုနည်းနှစ်ပါးတို့တွင် ထိုအဝိဇ္ဇာ စသော အကြောင်းတရားတို့၏ ဖြစ်သဖြင့် ဖြစ်လေ့ရှိကုန်သော သင်္ခါရ အစရှိသော အကျိုးတရားတို့၏ ဖြစ်သော အခြင်းအရာမျှဖြင့် မှတ်အပ်သောနည်းသည် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်းမည်၏၊ ပဋ္ဌာန်းနည်းကို အထူးပြု၍ ဖြစ်သော ပစ္စည်း-ဟု ဆိုအပ်သော တည်ရာကို အကြောင်းပြု၍ မိန့်ဆိုအပ်၏၊ နည်းနှစ်ပါးတို့ကို ရောနှော၍ အဋ္ဌကထာဆရာတို့သည် ရေးကုန်၏၊ ငါတို့သည်ကား အသီးအသီး ပြကုန်အံ့။&lt;h3&gt;နည်း ၂-ပါး အထူးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုနည်းနှစ်ပါးတို့တွင်-ဟု အနက်ပေး။ ထိုအဝိဇ္ဇာ အစရှိသော ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် သင်္ခါရစသော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းဟူသော အလေ့၏အဖြစ်သည် တာဝတာဝီဘာမည်၏။ ထိုအဝိဇ္ဇာ အစရှိကုန်သော ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် သင်္ခါရအစရှိကုန်သော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏ ဖြစ်လေ့ရှိသည်၏အဖြစ်သည်သာလျှင် အခြင်းအရာမျှတည်း၊ ထိုအဝိဇ္ဇာအစရှိကုန်သော ပစ္စည်းတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် သင်္ခါရအစရှိသော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းဟူသော အလေ့၏အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အခြင်းအရာမျှဖြင့် မှတ်အပ်သောနည်းသည် တာဝဘာဘာဝကာရဏမ္မတ္တလက္ခဏာမည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုအထက်ပါ စကားဖြင့် ထိုအဝိဇ္ဇာ အစရှိကုန်သော ပစ္စည်းတို့၏ မဖြစ်ခြင်းကြောင့် သင်္ခါရအစရှိကုန်သော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏ မဖြစ်ခြင်းဟူသော အလေ့၏အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အခြင်းအရာမျှဖြင့် မှတ်အပ်သည်အဖြစ်ကိုလည်း တာဝ...ပ...လက္ခဏာ ဟူသောပုဒ်၏ အစွမ်းအားဖြင့် ပြအပ်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် ပြအပ်သနည်းဆိုသော် အနွယ, ဗျတိရေက၏ အစွမ်းဖြင့်လည်း ပစ္စည်းလက္ခဏာကို ပြအပ်သောကြောင့်တည်း။ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် &quot;ဣမသ္မိံ သတိ...ပ... နိရုဇ္ဇတိ&quot; ဟူသော စကားကို
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဟောတော်မူပြီ၊ အနက်ကား- ဤ ပစ္စည်းအကြောင်းတရားသည် ရှိလတ်သော် ဤအကျိုးတရားသည် ဖြစ်၏၊ ဤပစ္စည်းအကြောင်းတရား၏ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အကျိုးတရားသည် ဖြစ်၏၊ ဤပစ္စည်းတရားသည် မရှိပါမူ ဤအကျိုးတရားသည် မဖြစ်၊ ဤအကြောင်းတရား၏ ချုပ်ခြင်းကြောင့် ဤအကျိုးတရားသည် ချုပ်၏၊ ဤအကြောင်းကြောင့် အကြောင်းကိုစွဲ၍ အကျိုးသည် ဖြစ်တတ်၏။ ထိုသို့ အကျိုးတရား၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် ပစ္စည်းမည်၏။ ဤအကြောင်းအကျိုးသည် ထိုအကြောင်းနှင့် စပ်၍ဖြစ်ခြင်းရှိသည် အဖြစ်အားဖြင့် တည်တတ်၏၊ ထိုသို့တည်ရာဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် ဋ္ဌိတိမည်၏။ အထူးပြု၍ ဖြစ်သော ပစ္စည်း-ဟု ဆိုအပ်သော တည်ရာသည် အာဟစ္စပစ္စယဋ္ဌိတိမည်၏။ အကြောင်းသော်ကား—ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်းသည် ထိုအဝိဇ္ဇာ အစရှိကုန်သော ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် သင်္ခါရစသော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းဟူသော အလေ့၏ဖြစ်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အခြင်းအရာမျှကို စွဲ၍ ဖြစ်သောကြောင့် ဟေတု အစရှိသောပစ္စည်းကို မှတ်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အထူးကို မင်မူ၍ သာမညအားဖြင့်သာလျှင် ဖြစ်၏၊ ဤပဋ္ဌာန်းနည်းသည်ကား—ဟေတု အစရှိသော ထိုထိုသို့သော ပစ္စည်းတို့၏ ထိုထိုသို့သော ပစ္စယုပ္ပန်&lt;br&gt;&lt;hr&gt;* ၁-အဝိဇ္ဇာ အစရှိသော အကြောင်းတရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်လေ့ရှိကုန်သော သင်္ခါရ အစရှိကုန်သော အကျိုးတရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းဟူသော အခြင်းအရာမျှဖြင့် မှတ်အပ်သောနည်းသည် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်းမည်၏။&lt;br&gt;* ၂-အထူးပြ၍ ဖြစ်သော ပစ္စည်း-ဟု ဆိုအပ်သော တည်ရာကို အကြောင်းပြု၍ ဖြစ်သောနည်းသည် ပဋ္ဌာန်းနည်းမည်၏။ ဤကား နည်း ၂-ပါး၏အထူးတည်း။&lt;br&gt;* (၁) အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ (၂) သင်္ခါရာ-ဟု အကြောင်းနှင့် အကျိုးကိုသာ ဟောတော်မူခြင်းသည် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်းမည်၏။&lt;br&gt;* (၁) ဟေတူ၊ (၂) ဟေတုသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ၊ (၃) ဟေတုပစ္စယေန ပစ္စယော၊ ဟူ၍ အကြောင်း အကျိုး, သတ္တိအစွမ်းကိုပါ ဟောတော်ပြခြင်းသည် ပဋ္ဌာန်းနည်းမည်၏။&lt;br&gt;* ပစ္စည်းနှင့် ပစ္စယုပ္ပန်ကိုသာ ဟောပြတော်မူသော နည်းသည် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်းမည်၏။&lt;br&gt;* ပစ္စည်း, ပစ္စယုပ္ပန်, ပစ္စယသတ္တိ သုံးမျိုးကို ဟောပြတော်မူသော နည်းသည် ပဋ္ဌာန်းနည်းမည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်သော တရားအထူးအား ထိုထိုသို့ ကျေးဇူးပြုတတ်သည်အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အစွမ်းသတ္တိသာ ဖြစ်သော အခြင်းအရာအထူးကို စွဲ၍ အထူးပြု၍ ဖြစ်၏၊ ထို့ကြောင့် ဤပဋ္ဌာန်းနည်းကို အထူးပြု၍ ဖြစ်သော ပစ္စည်း-ဟု ဆိုအပ်သော တည်ရာကို အကြောင်းပြု၍ ဆိုအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် ဤပဋ္ဌာန်းနည်းသည်သာ အာဟစ္စပစ္စယဋ္ဌိတိမည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အချို့သော ဆရာတို့သည်ကား လည်ချောင်း အာစောက် အစရှိသည်တို့၌ ထိ၍ ရွတ်ဆိုအပ်သော ပစ္စည်းသည် အာဟစ္စပစ္စယဋ္ဌိတိမည်၏၊ ဤသို့ဖွင့်ဆိုကုန်၏၊ ထိုကေစိဆရာတို့၏ စကားသည်ကား-ကြားဘူးကာမျှသာ ဖြစ်သောကြောင့် ထိုကေစိဆရာတို့အား ပညာရှိတို့ ရယ်ဖွယ်စကားအဖြစ်ကို ပြ၏၊ အဘယ့်ကြောင့် ပြသနည်းဆိုသော်-ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်းကို၎င်း, တပါးသော တစုံတခုသောနည်းကို၎င်း၊ လည်ချောင်း အာစောက် အစရှိသည်တို့၌ မထိမူ၍ ပြုခြင်းငှာ မတတ်ကောင်းသောကြောင့်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝေမိဿိတွာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ပဋ္ဌာန်းနည်းကိုလည်း ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း၌သာလျှင် ထည့်၍ ထိုအဝိဇ္ဇာ အစရှိသော ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းဟူသော အလေ့၏အဖြစ်အားဖြင့်၎င်း၊ ဟေတု အစရှိသော ပစ္စည်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း ပေါင်းကုန်၍ အဋ္ဌကထာဆရာတို့သည် ရေးကုန်၏၊ ငါတို့သည်ကား အသီးအသီးသာလျှင် ပြကုန်အံ့၊ ဤသည်လျှင် အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာ၏ အလိုတော်ကျ အဓိပ္ပါယ်တည်း။&lt;h3&gt;ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း&lt;/h3&gt;၄။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ၊ သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ၊&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ၊ နာမရူပပစ္စယာ သဠာယတနံ၊ သဠာယတနပစ္စယာ ဖဿော၊ ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ၊ တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ၊&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ဥပါဒါန ပစ္စယာ ဘဝေါ၊ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ၊ ဇာတိပစ္စယာ ဇရာ မရဏံ သောက ပရိဒေဝ ဒုက္ခ ဒေါမနဿုပါယာသာ သမ္ဘဝန္တိ ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတီတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အယမေတ္ထပဋိစ္စသမုပ္ပါဒနယော။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုနည်း ၂-ပါးတို့တွင် အဝိဇ္ဇာ...ပ... သမုဒယောဟောတိ ဟူသော ဤနည်းသည် ဤပစ္စယသင်္ဂဟအရာ၌ ပဋ္စ္စသမုပ္ပါဒ်နည်းမည်၏၊ သစ္စာလေးပါးတရားကို ဖုံးလွှမ်းတတ်သော မောဟဟူသော အကြောင်းကြောင့် ပုညာဘိသင်္ခါရ, အပုညာဘိသင်္ခါရ, အာနဉ္စာဘိသင်္ခါရတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ သင်္ခါရဟူသော အကြောင်းကြောင့် ပဋိသန္ဓေစိတ် ဧကူနဝီသ (၁၉)-ဟု ဆိုအပ်သော ဝိညာဏ်သည် ဖြစ်၏၊ ဝိညာဏ်ဟူသော အကြောင်းကြောင့် နာမ်သည်၎င်း၊ ရုပ်သည်၎င်း၊ နာမ်ရုပ်သည်၎င်း ဖြစ်၏၊ နာမ်ရုပ်ဟူသော အကြောင်းကြောင့် စက္ခာယတန, သောတာယတန, ဃာနာယတန, ဇိဝှါယတန, ကာယာယတန, မနာယတနသည် ဖြစ်၏၊ သဠာယတနဟူသောအကြောင်းကြောင့် စက္ခုသမ္ဖဿ, သောတသမ္ဖဿ, ဃာနသမ္ဖဿ, ဇိဝှါသမ္ဖဿ, ကာယသမ္ဖဿ, မနောသမ္ဖဿသည် ဖြစ်၏၊ ဖဿဟူသော အကြောင်းကြောင့် စက္ခုသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ, သောတသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ, ဃာနသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ, ဇိဝှါသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ, ကာယသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ, မနောသမ္ဖဿဇာဝေဒနာသည် ဖြစ်၏၊ ဝေဒနာဟူသော အကြောင်းကြောင့် ကာမတဏှာ, ဘဝတဏှာ, ဝိဘဝတဏှာသည် ဖြစ်၏၊ တဏှာဟူသော အကြောင်းကြောင့် ကာမုပါဒါန်, ဒိဋ္ဌုပါဒါန်, သီလဗ္ဗတုပါဒါန်, အတ္တဝါဒုပါဒါန်သည် ဖြစ်၏၊ ဥပါဒါန်ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ကမ္မဘဝ, ဥပပတ္တိဘဝသည် ဖြစ်၏၊ ဘဝဟူသော အကြောင်းကြောင့် ပဋိသန္ဓေနေခြင်း (ဇာတိ) သည် ဖြစ်၏၊ ဇာတိဟူသော အကြောင်းကြောင့် အိုခြင်း, သေခြင်းသည် ဖြစ်၏၊ စိုးရိမ်ခြင်း၊ ငိုကြွေးခြင်း၊ ဆင်းရဲခြင်း၊ နှလုံးမသာယာခြင်း၊ ပြင်းစွာပင်ပန်းခြင်းတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော ပစ္စည်းအဆက်ဆက်-ဟု
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဆိုအပ်သော အစီအရင်ဖြင့် ချမ်းသာအစရှိသည်တို့နှင့် မရောသော ထိုဆင်းရဲအစု၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ထင်ရှား၏၊ ဤကား ဤအရာ၌ ပဋ္စ္စသမုပ္ပါဒ်နည်းတည်း။&lt;h3&gt;ပဋ္စ္စသမုပ္ပါဒ်နည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;အဝိဇ္ဇာ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၄။ ။မသိတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အဝိဇ္ဇာ&lt;/b&gt;မည်၏။ တနည်းကား မရအပ်သော ကာယဒုစ္စရိုက်စသည်ကို ရစေတတ်သောကြောင့် အဝိဇ္ဇာမည်၏၊ တနည်းကား-ရအပ်သော ကာယသုစရိုက်စသည်ကို မရစေတတ်သောကြောင့် အဝိဇ္ဇာမည်၏၊ သိအပ်သော သစ္စာလေးပါးစသည်ကို မသိခြင်းကို ပြုတတ်သောကြောင့် အဝိဇ္ဇာမည်၏၊ တနည်းကား သတ္တဝါတို့ကို ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသော ယောက်ျား မိန်းမစသည်၌ ငါ-ဟူ၍ ထင်စေတတ်သောကြောင့် အဝိဇ္ဇာမည်၏၊ တနည်းကား သတ္တဝါတို့ကို ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော ခန္ဓာအစရှိသည်၌ ခန္ဓာစသည်ဖြင့် မထင်စေတတ်သောကြောင့် အဝိဇ္ဇာမည်၏၊ ဤအဝိဇ္ဇာဟူသော အမည်သည် လေးပါးကုန်သော အရိယသစ္စာတို့၌၎င်း၊ ပုဗ္ဗန္တ, အပရန္တ, ပုဗ္ဗာပရန္တ, ပဋ္စ္စသမုပ္ပါဒ် တရားလေးပါးတို့၌၎င်း မသိခြင်း၏အမည်တည်း၊ အဝိဇ္ဇာသည်သာလျှင် ပစ္စည်းဖြစ်သောကြောင့် အဝိဇ္ဇာပစ္စည်းမည်၏။&lt;h3&gt;သင်္ခါရအဖွင့်&lt;/h3&gt;ထိုအဝိဇ္ဇာ-ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ပြုပြင်စီရင်အပ်သော ဝိပါက်ခန္ဓာ, ကဋတ္တာရုပ်ကို ပြုပြင်တတ်ကုန်သောကြောင့် ကုသိုလ်ကံ &lt;hr&gt;၁-သစ္စာလေးပါးကို မသိတတ်သောကြောင့်၎င်း, မလျောက်ပတ်သည်ဖြစ်၍ မရထိုက်သော ကာယဒုစ္စရိုက်စသည်ကို ရတတ်၍, လျောက်ပတ်သည်ဖြစ်၍ ရထိုက်သော ကာယသုစရိုက်စသည်ကို မရတတ်သောကြောင့်၎င်း, သိအပ်သော သစ္စာလေးပါးစသည်ကို မသိအပ်သည်ကို ပြုသောကြောင့်၎င်း, ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသော ယောက်ျား မိန်းမစသည်၌ ယောက်ျား မိန်းမ-ဟု ထင်မှားစေတတ်သောကြောင့်၎င်း, ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော ခန္ဓာစသည်၌ ခန္ဓာ-ဟု မထင်မှတ်စေတတ်သောကြောင့်၎င်း အဝိဇ္ဇာမည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကုသိုလ်ကံတို့သည် &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt;မည်ကုန်၏၊ ထိုသင်္ခါရတို့သည် ပုညာဘိသင်္ခါရ၎င်း၊ အပုညာဘိသင်္ခါရ၎င်း၊ အာနဉ္စာဘိသင်္ခါရ၎င်း၊ ဤသို့သုံးပါးအပြားရှိကုန်၏၊ ထိုသုံးပါးသော သင်္ခါရတို့တွင် ကာမာဝစရ, ရူပါဝစရ ဖြစ်ကုန်သော ၁၃-ပါးသော ကုသိုလ်စေတနာတို့သည် ပုညာဘိသင်္ခါရမည်၏၊ ၁၂-ပါးသော အကုသိုလ်စေတနာတို့သည် အပုညာဘိသင်္ခါရမည်၏၊ ၄-ပါးကုန်သော အရူပကုသိုလ်စေတနာတို့သည် အာနဉ္စာဘိသင်္ခါရမည်၏၊ ဤသို့ ဤတခုယုတ် ၃ဝ-ကုန်သော စေတနာတို့သည် သင်္ခါရမည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဝိညာဏ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;ပဋိသန္ဓေအစွမ်းဖြင့် တခုယုတ်နှစ်ဆယ် (၁၉) အပြားရှိသော၊ ပဝတ္တိအစွမ်းဖြင့် ၃၂-ပါးအပြားရှိသော ဝိပါက်စိတ်တို့သည် &lt;b&gt;ဝိညာဏ်&lt;/b&gt;မည်၏။&lt;h3&gt;နာမရူပအဖွင့်&lt;/h3&gt;နာမ်သည်၎င်း၊ ရုပ်သည်၎င်း &lt;b&gt;နာမ်ရုပ်&lt;/b&gt;မည်၏၊ ထိုနာမ်ရုပ်တို့တွင် ဝေဒနာအစရှိသော ခန္ဓာသုံးပါးအပေါင်းသည် ဤအရာ၌ နာမ် &lt;hr&gt;၁-ပြုပြင်စီရင်အပ်သော ဝိပါက်နာမက္ခန္ဓာ, ကဋတ္တာရုပ်, အကျိုးတရားတို့ကို ပြုပြင်စီရင်တတ်သောကြောင့် သင်္ခါရမည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုသင်္ခါရသည် ပုညာဘိသင်္ခါရ, အပုညာဘိသင်္ခါရ, အာနဉ္စာဘိသင်္ခါရ ဟူ၍ သုံးပါးအပြားရှိ၏၊ ကာမ, ရူပ ကုသိုလ်စေတနာ ၁၃-ခုသည် ပုညာဘိသင်္ခါရမည်၏။ အကုသိုလ်စေတနာ ၁၂-ခုသည် အပုညာဘိသင်္ခါရမည်၏။ အရူပကုသိုလ်စေတနာ ၄-ခုသည် အာနဉ္စာဘိသင်္ခါရမည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂-သင်္ခါရပစ္စယာဝိညာဏံ-၌ သင်္ခါရအရ ပဋိသန္ဓေအခါ၌ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်စိတ်ကြဉ်သော အလုံးစုံသော ပုညာဘိသင်္ခါရ, အပုညာဘိသင်္ခါရ, အာနဉ္စာဘိသင်္ခါရ-ဟု ဆိုအပ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ်စေတနာ ၂၉-ပါးကို ယူရ၏။&lt;br&gt;ဝိညာဏ်-အရ ပဋိသန္ဓေစိတ် ဧကူနဝီသ-ဟု ဆိုအပ်သော ဝိညာဏ်, သို့မဟုတ် လောကီဝိပါက် ဗတ္တိသ (၃၂)-ဟု ဆိုအပ်သော ဝိညာဏ် သို့မဟုတ် စိတ်တခုယုတ်ကိုးဆယ် (၈၉)-ဟု ဆိုအပ်သော ဝိညာဏ်ကို ယူရ၏။ &lt;br&gt;၃-ဝိညာဏပစ္စယာနာမရူပေ-၌ ဝိညာဏံ-အရ ပဋိသန္ဓေစိတ် ဧကူနဝီသ-ဟု ဆိုအပ်သော ဝိညာဏ်, သို့မဟုတ် လောကီဝိပါက် ဗတ္တိသ ဟူသော ဝိညာဏ်ကို ယူရ၏။ &lt;br&gt;၄-နာမရူပံဝယ် နာမ-အရ စေတသိက် ပဉ္စတိံသ (၃၅) ကိုယူ၊ ရူပံ-အရ ကမ္မဇရုပ်ကိုသာ ယူရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မည်၏။ ဘူတရုပ်, ဥပါဒါရုပ်အပြားဖြင့် နှစ်ပါးအားရှိသော ကံကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်သည် ရုပ်မည်၏၊ ထိုနာမ်ရုပ်နှစ်ပါးအပေါင်းသည်လည်း ဤပဋ္စ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း၌ ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်နှင့်တကွ ဖြစ်၏၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;နာမရူပပစ္စယာ ဟူသောပါဠိ၌ ဝေဒနာအစရှိသော ခန္ဓာသုံးပါးအပေါင်း-ဟု ဆိုအပ်သော နာမ်၎င်း၊ &quot;မိမိသန္တာန်၌ အကျုံးဝင်သော လေးပါးသော မဟာဘုတ်, ခြောက်ပါးသော ဝတ္ထုရုပ်, ဇီဝိတိန္ဒြေ-ဟူသော ရုပ်၎င်း၊ ဆိုအပ်ပြီးသော နာမ်ရုပ်၎င်း နာမ်ရုပ်မည်၏။ ဤသို့ သရုပ်တခုကြွင်းကို သိအပ်၏။&lt;h3&gt;သဠာယတန အဖွင့်&lt;/h3&gt;စက္ခာယတန အစရှိကုန်သော ခြောက်ပါးကုန်သော အဇ္ဈတ္တိကာယတနတို့သည် အာယတနမည်၏၊ အချို့သော ဆရာတို့၏ အယူအားဖြင့် ရူပါယတန အစရှိကုန်သော ခြောက်ပါးသော ဗာဟီရာယတနတို့သည်လည်း အာယတနမည်၏၊ ခြောက်ပါးသော အာယတနတို့သည်၎င်း၊ ခြောက်ခုမြောက်သော မနာယတနသည်၎င်း &lt;b&gt;သဠာယတန&lt;/b&gt;မည်၏။&lt;h3&gt;ဖဿ အဖွင့်&lt;/h3&gt;စက္ခုသမ္ဖဿ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ခြောက်ဒွါရ၌ ဖြစ်သော ဖဿသည် &lt;b&gt;ဖဿ&lt;/b&gt;မည်၏။&lt;h3&gt;ဝေဒနာ အဖွင့်&lt;/h3&gt;သုခဝေဒနာ, ဒုက္ခဝေဒနာ, ဥပေက္ခာဝေဒနာတို့၏ အစွမ်းဖြင့် သုံးပါးအပြားရှိသော ဝေဒနာသည် &lt;b&gt;ဝေဒနာ&lt;/b&gt;မည်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-နာမရူပပစ္စယာသဠာယတနံ-၌ နာမအရ ဝေဒနာစသော ခန္ဓာ ၃-ပါးကိုယူ၊ ရူပအရ မိမိသန္တာန်၌ အကျုံးဝင်သော မဟာဘုတ် ၄-ပါး, ဝတ္ထုရုပ်ခြောက်ပါး, ဇီဝိတိန္ဒြေကို ယူရ၏။ သဠာယတန-အရ အဇ္ဈတ္တိကာယတန ခြောက်ပါးကိုယူ၊ &lt;br&gt;တနည်း–ဗာဟီရာယတန ခြောက်ပါးကို ယူရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;တဏှာ အဖွင့်&lt;/h3&gt;ကာမတဏှာ, ဘဝတဏှာ, ဝိဘဝတဏှာ-ဟူ၍ သုံးပါးအပြားရှိသော တဏှာသည် &lt;b&gt;တဏှာ&lt;/b&gt;မည်၏၊ ထိုတဏှာတို့သည် ခြောက်ပါးသောအာရုံ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၁ဝ၈-ပါး အပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ဥပါဒါန်အဖွင့်&lt;/h3&gt;ကာမုပါဒါန် အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် လေးပါးကုန်သော ဥပါဒါန်တို့သည် &lt;b&gt;ဥပါဒါန်&lt;/b&gt;မည်ကုန်၏၊ တဏှာနှင့် ဥပါဒါန် အထူးကား ဤ &quot;တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ&quot;-ဟူသောပုဒ်၌ အားနည်းသော တဏှာသည် တဏှာမည်၏၊ အားကြီးသော တဏှာသည် ဥပါဒါန်မည်၏၊ တနည်းကား လက်သို့မရောက်သေးသော အာရုံကို တောင့်တခြင်းသည် တဏှာမည်၏၊ အမိုက်တိုက်၌ ဥစ္စာကိုယူအံ့သော ခိုးသူတို့၏ လက်ကိုဆန့်သကဲ့သို့ တဏှာကိုမှတ်အပ်၏၊ လက်သို့ရောက်ပြီးသော အာရုံကို မြဲမြံစွာ စွဲလမ်းခြင်းသည် ဥပါဒါန်မည်၏၊ ခိုးသူတို့၏ လက်သို့ရောက်ပြီးသော ဥစ္စာကို မြဲမြံစွာကိုင်သကဲ့သို့ ဥပါဒါန်ကိုမှတ်အပ်၏၊ တဏှာသည် နည်းသော အလိုရှိသောသူ၏ အဖြစ်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်၏။ ဥပါဒါန်သည် ရောင့်ရဲခြင်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်၏။ တဏှာသည် ရှာမှီးခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော ဆင်းရဲခြင်း၏ အကြောင်းအရင်းဖြစ်၏၊ ဥပါဒါန်သည် ရပြီးသော ဥစ္စာကို စောင့်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော ဆင်းရဲခြင်း၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်၏၊ ဤသည်လျှင် ထိုတဏှာ, ဥပါဒါန်တို့၏ အထူးတည်း။&lt;h3&gt;ဘဝ အဖွင့်&lt;/h3&gt;ဘဝသည် ကမ္မဘဝ, ဥပပတ္တိဘဝ-ဟု နှစ်ပါးအပြားရှိ၏။ ထိုနှစ်ပါးတို့တွင် ရှေးဦးစွာသော ကမ္မဘဝသည် ထိုကုသိုလ်ကံ &lt;hr&gt;၁-ဥပါဒါနပစ္စယာဘဝေ-၌ ဥပါဒါနအရ ဥပါဒါန်တရားလေးပါးကိုယူ။ ၂-ဘဝအရ ကမ္မဘဝ, ဥပပတ္တိဘဝ ၂-ပါးကို ယူရ၏။ ချမ်းသာအမျိုးမျိုး, ဆင်းရဲအမျိုးမျိုးရှိ၏ ဖြစ်ပေါ်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် စေတနာတရားသည် ကမ္မဘဝမည်၏။ ထင်ရှားစွာ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဝိပါက်, ကမ္မဇရုပ်-ဟု ဆိုအပ်သော ကာမဘဝစသော အကျိုးတရားသည် ဥပပတ္တိဘဝမည်၏။ (အကြွင်းပေါ်လွင်ပြီ)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကုသိုလ်ကံတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဝိပါက်နာမက္ခန္ဓာ, ကဋတ္တာရုပ်-ဟု ဆိုအပ်သော အကျိုးတရားသည် ဖြစ်တတ်၏။ ထိုသို့ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် ဘဝမည်၏၊ ထိုကမ္မဘဝသည် ကာမာဝစရကုသိုလ်, အကုသိုလ် အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် တခုယုတ်သုံးဆယ် (၂၉) အပြားရှိ၏၊ နှစ်ခုမြောက်သော ဥပပတ္တိဘဝသည်ကား-ကံကြောင့် ဖြစ်တတ်သောကြောင့် ဘဝမည်၏၊ ထိုဥပပတ္တိဘဝသည် ကာမဘဝ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ကိုးပါးအပြားရှိ၏၊ &quot;ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေ&quot;-ဟူသောပါဠိ၌ ဥပပတ္တိဘဝကိုလည်း အလိုရှိအပ်၏၊ &quot;ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ&quot;-ဟူသော ပါဌ်၌ ကမ္မဘဝကိုသာလျှင် အလိုရှိအပ်၏၊ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုကမ္မဘဝသည် ပဋိသန္ဓေအား ကျေးဇူးပြုတတ်၏။ ထို့ကြောင့် ကမ္မဘဝကိုသာ အလိုရှိအပ်၏၊ တပါးသော ဥပပတ္တိဘဝသည်ကား-ကျေးဇူးမပြုတတ်၊ အဘယ့်ကြောင့် ကျေးဇူးမပြုတတ်ပါသနည်း-ဟူမူ ထိုဥပပတ္တိဘဝသည် ရှေးဦးစွာ ဖြစ်ဆဲဖြစ်ကုန်သော ခန္ဓာတို့၏ သဘောသည် ဇာတိမည်၏၊ ထိုဇာတိတရားသည်ပင် ထိုဇာတိမည်သော တရား၏ အကြောင်းဖြစ်ခြင်းငှာ မသင့်သောကြောင့်တည်း။&lt;h3&gt;ဇာတိ, ဇရာ စသော အဖွင့်&lt;/h3&gt;ထိုထိုသော သတ္တဝါတို့၏ ထိုထိုသို့သော ဂတိစသည်တို့၌ အတ္တဘောကိုရခြင်းသည် &lt;b&gt;ဇာတိ&lt;/b&gt;မည်၏၊ ထိုသို့သော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်သော အတ္တဘော၏ ဟောင်းနွမ်းဆွေးမြည့်သည်၏ အဖြစ်သည် &lt;b&gt;ဇရာ&lt;/b&gt;မည်၏၊ တဘဝဖြင့် ပိုင်းခြားအပ်သော ထိုအတ္တဘော၏ အဆုံးသည် &lt;b&gt;မရဏ&lt;/b&gt;မည်၏၊ ဆွေမျိုးတို့၏ ပျက်စီးခြင်း အစရှိသည်တို့ဖြင့် နှိပ်စက်အပ်သောသူ၏ စိတ်ပူပန်ခြင်းသည် &lt;b&gt;သောက&lt;/b&gt;မည်၏၊ ထိုဆွေမျိုးတို့၏ ပျက်စီးခြင်း အစရှိသည်တို့ဖြင့် နှိပ်စက်အပ်သောသူ၏သာလျှင် ဝစီဝိညတ်နှင့်တကွ ဖြစ်သော အထူးထူး အပြားပြားအားဖြင့် ဆိုသောအသံသည် &lt;b&gt;ပရိဒေဝ&lt;/b&gt;မည်၏။ ကိုယ်၌ဖြစ်သော ဒုက္ခဝေဒနာသည် &lt;b&gt;ဒုက္ခ&lt;/b&gt;မည်၏၊ စိတ်၌ဖြစ်သော ဒုက္ခဝေဒနာသည် &lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt;မည်၏၊ ဆွေမျိုးတို့၏ ပျက်စီးခြင်း
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စသည်တို့ဖြင့် နှိပ်စက်အပ်သောသူ၏ အလွန်ပြင်းစွာသော စိတ်၏ဆင်းရဲခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သော ပြင်းစွာသောပင်ပန်းခြင်းသည် &lt;b&gt;ဥပါယာသ&lt;/b&gt;မည်၏။&lt;h3&gt;အဝိဇ္ဇာ စသည်တို့၏ ပစ္စည်းအဖြစ်ဖြင့် ယူရပုံ&lt;/h3&gt;ဤပဋ္စ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း၌ ဝတ္ထု, အာရုံ အစရှိသောပစ္စည်းတပါးသည် ရှိသော်လည်း အဝိဇ္ဇာအစရှိသော တခုခုသောပစ္စည်းကို ဟောရခြင်း၏ ပြဓာန်းသည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ထင်ရှားသည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း ပြုအပ်၏-ဟု မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;အဝိဇ္ဇာ၏ ပစ္စည်းဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;ဤပဋ္စ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း၌ အဝိဇ္ဇာနုသယသည် အဖန်တလဲလဲ ဖြစ်စေအပ်သော သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်, ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သန္တာန်၌ သာလျှင် သင်္ခါရတရားတို့၏ ဝိပါက်ခန္ဓာတို့ကို ရင့်ကျက်စေခြင်း သဘောရှိသည်အဖြစ်အားဖြင့် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အဝိဇ္ဇာ-ဟူသော အကြောင်းကြောင့် သင်္ခါရတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ (အဝိဇ္ဇာရှိသူမှ သင်္ခါရဖြစ်နိုင်၏-ဟူလို)&lt;h3&gt;ဝိညာဏ် စသည်ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်ကိုလည်း သင်္ခါရတို့သည် ဖြစ်စေအပ်သည်ဖြစ်၍ ဘဝတပါး၌ တည်၏၊ အကြောင်းသော်ကား-ဇနကဖြစ်သော အကြောင်းမရှိသည်ရှိသော် ထိုဝိညာဏ်၏ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းသည် မရှိရာသောကြောင့် သင်္ခါရ-ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်ဖြစ်၏-ဟူလို။ နာမ်ရုပ်သည် ရှေးသွားပြဓာန်းသည်လည်း ဖြစ်သော, တည်ရာလည်းဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေဝိပါက်ဝိညာဏ်သည် ထောက်ပံ့ခိုင်စေအပ်သည်ဖြစ်၍ ပဋိသန္ဓေအခါ, ပဝတ္တိအခါတို့၌ တည်တတ်၏၊ ထို့ကြောင့် ဝိညာဏ်-ဟူသော အကြောင်းကြောင့် နာမ်ရုပ်ဖြစ်၏-ဟူလို။ သဠာယတနသည်လည်း နာမ်ရုပ်-ဟူသော အကြောင်းရှိသည်ဖြစ်၍ ခြောက်ပါးအပြားရှိသော ဖဿ၏
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကြောင်း၏ အဖြစ်ဖြင့် ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ဖြစ်၏၊ တပါးသော အကြောင်းအားဖြင့် မဖြစ်၊ ထို့ကြောင့် နာမ်ရုပ်-ဟူသော အကြောင်းကြောင့် သဠာယတနဖြစ်၏-ဟူလို။ ဖဿသည်လည်း သဠာယတန ဖြစ်သည်ရှိသော်သာလျှင် အာရုံကို တွေ့ထိနိုင်၏။ အကြောင်းသော်ကား—အာရုံမရှိသည်ရှိသော် ထိုဖဿ၏ဖြစ်ခြင်း မရှိရာသောကြောင့် သဠာယတနဖြစ်မှသာလျှင် အာရုံကို တွေ့ထိနိုင်၏။ ထို့ကြောင့် သဠာယတန-ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဖဿဖြစ်၏-ဟူလို။ ဣဋ္ဌာရုံ, အနိဋ္ဌာရုံ, တဒိဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရုံ-ဟု ဆိုအပ်သော အာရုံကိုလည်း တွေ့ထိ၍သာလျှင် ဝေဒနာကို ခံစားနိုင်၏၊ မထိ၍ မခံစားနိုင်၊ ထို့ကြောင့် ဖဿ-ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဝေဒနာဖြစ်၏-ဟူလို။ ခံစားအပ်ကုန်သော တရားတို့၌လည်း တပ်နှစ်သက်သည်ဖြစ်၍ အဖန်တလဲလဲ တပ်နှစ်သက်ဖွယ်-ဟု ရှုလေ့ရှိသော သတ္တဝါအပေါင်းအား ဝေဒနာအကြောင်းရှိသည်ဖြစ်၍ တဏှာသည် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ဝေဒနာ-ဟူသော အကြောင်းကြောင့် တဏှာဖြစ်၏-ဟူလို။ သတ္တဝါတို့သည် တဏှာ-ဟု ဆိုအပ်သော ချစ်ခြင်းဖြင့် တပ်နှစ်သက်ကုန်သည်ဖြစ်၍ ဥပါဒါန်တရားတို့၏ အာရုံဖြစ်ကုန်သော တရားတို့၌ မြဲမြံစွာ စွဲလမ်းခြင်းဖြစ်ကုန်၏၊ အကြောင်းသော်ကား သတ္တဝါတို့သည် တဏှာဖြင့် ရူပါရုံစသည်တို့ကို သာယာကုန်၍ သာယာကုန်၍ ကာမဂုဏ်ငါးပါးတို့၌ တဏှာဖြင့် ခံစားခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် တဏှာသည် ကာမုပါဒါန်၏ အကြောင်းဖြစ်၏၊ ထို့အတူ ရူပါရုံ အစရှိသည် အပြားရှိသော အာရုံ၌ တပ်နှစ်သက်သော သတ္တဝါသည် ပေးလှူအပ်သော ကုသိုလ်၏ အကျိုးသည် မရှိ၊ ဤသို့ အစရှိသဖြင့် မိစ္ဆာအယူကို၎င်း၊ သံသရာမှ လွတ်ခြင်းငှာ အလိုရှိသည်ဖြစ်၍ သံသရာမှ စင်ကြယ်ခြင်း၏ အကြောင်းမဟုတ်သည်၌ သံသရာမှ စင်ကြယ်ခြင်း၏ အကြောင်း-ဟူ၍ မှားသောအားဖြင့် စွဲလမ်းခြင်းကို၎င်း၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာတို့၌ ငါ၏ကိုယ်, ငါ၏ကိုယ်နှင့် စပ်၍ ဖြစ်ခြင်း-ဟူ၍ စွဲလမ်းခြင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော အတ္တဝါဒအယူနှစ်ခုတို့၏ အကြောင်းကို၎င်း စွဲယူ၏၊ ထို့ကြောင့် တဏှာသည် ဒိဋ္ဌုပါဒါန် အစရှိသည်တို့၏ အကြောင်းဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် တဏှာဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဥပါဒါန်ဖြစ်၏-ဟူလို။ ထိုက်သည်အား
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	လျော်စွာ သမ္ပယောဂ, အနုသယတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဥပါဒါန်၌ တည်ကုန်သော သတ္တဝါတို့သည် ကုသိုလ်ကံ, အကုသိုလ်ကံကို အားထုတ်ခြင်းငှာ ဖြစ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ဥပါဒါန်သည် ဘဝ၏ အကြောင်းဖြစ်၏၊ ဥပပတ္တိဘဝ-ဟု ဆိုအပ်သော ဇာတိကိုလည်း ကမ္မဘဝလျှင် အကြောင်းရှိသည်ဖြစ်၍ မျိုးကြောင့် အညွန့်ကိုရအပ်သကဲ့သို့ ထိုထိုသို့သော ဘဝ၌ အဖန်တလဲလဲရအပ်၏။ ထို့ကြောင့် ကမ္မဘဝသည် ဇာတိ၏ အကြောင်းဖြစ်၏-ဟူလို။ ဇာတိသည်ရှိသော်သာ ဇရာမရဏသည်ဖြစ်၏၊ အကြောင်းကား-ပဋိသန္ဓေ မတည် မဖြစ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့အား ဇရာမရဏ၏ ဖြစ်ခြင်းသည် မရှိသောကြောင့်တည်း၊ ထို့ကြောင့် ဇာတိသည် ဇရာမရဏတို့၏ အကြောင်းဖြစ်၏။ ဤသို့ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသောနည်းဖြင့် ထိုသင်္ခါရအစ, ဇရာမရဏအဆုံးရှိကုန်သော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏ ထိုအဝိဇ္ဇာ အစရှိသော ပစ္စည်းတရားဖြစ်သည်ရှိသော် သင်္ခါရ အစရှိသော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကို မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဧဝမေတဿ ... ပ ... သမုဒယောဟောတိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော ပစ္စည်းအဆက်ဆက်-ဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်းကြောင့် ဝဋ်-ဟု ဆိုအပ်သော သုခစသည်တို့နှင့် မရောသော၊ တနည်းကား-အလုံးစုံသော ထိုဒုက္ခအစု၏သာ ဖြစ်ခြင်း ဖြစ်၏၊ ချမ်းသာမှု သုခ, တင့်တယ်မှု သုဘတို့၏ ဖြစ်ခြင်း မဟုတ်ပေ။ ဗိဿနိုးနတ်, ထာဝရဘုရား အစရှိသည်တို့သည် ဖန်ဆင်းခြင်း အစရှိသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ဤဝဋ်ဆင်းရဲ ဒုက္ခအစုဖြစ်သည် မဟုတ်၊ &lt;b&gt;ဧတ္ထ&lt;/b&gt;-အရ ဤပစ္စယသင်္ဂဟအရာ၌-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;အဓွန့်စသည် အပြား&lt;/h3&gt;၅။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ တယော အဒ္ဓါ, ဒွါဒသင်္ဂါနိ ဝီသတာကာရာ, တိသန္ဓိ, စတုသင်္ခေပါ, တီဏိ ဝဋ္ဋာနိ, ဒွေမူလာနိ စ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုပဋိစ္စသပ္ပါဒ်နည်း သုံးပါးကုန်သော အဓွန့်ကာလတို့ကို၎င်း၊ ၁၂-ပါးကုန်သော အင်္ဂါတို့ကို၎င်း၊ နှစ်ဆယ်သော အခြင်းအရာတို့ကို၎င်း၊ သုံးပါးသော အစပ်တို့ကို၎င်း၊ လေးပါးသော အလွှာတို့ကို၎င်း၊ သုံးပါးသော ဝဋ်တို့ကို၎င်း၊ နှစ်ပါးသော မူလတို့ကို၎င်း၊ သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အဓွန့် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅။ ။အမြဲဖြစ်တတ်သောကြောင့် ကာလသည် &lt;b&gt;အဓွန့်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;အဓွန့်သုံးပါး&lt;/h3&gt;၆။ ။ကထံ၊ &lt;b&gt;အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရာ အတီတော အဒ္ဓါ၊ ဇာတိ ဇရာ မရဏံ အနာဂတော အဒ္ဓါ၊ မဇ္ဈေ အဋ္ဌ ပစ္စုပ္ပန္နော အတိတယော အဒ္ဓါ။&lt;/b&gt; အဘယ်သို့ သိအပ်ပါသနည်းဟူမူ-အဝိဇ္ဇာနှင့် သင်္ခါရတို့သည် အတိတ်ဖြစ်သော ကာလ မည်ကုန်၏၊ ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏသည် အနာဂတ်ဖြစ်သော ကာလ မည်၏၊ အလယ်၌ ရှစ်ပါးကုန်သော ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ဘဝတို့သည် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော ကာလမည်၏၊ ဤသို့ သုံးပါးကုန်သော ကာလတို့ကို သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အဓွန့်သုံးပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၆။ ။ဤအဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရ စသောစကား၌ အတိတ်ဘဝ၌ အကျုံးဝင်သော အကြောင်းဖြစ်ကုန်သော တရားတို့ကိုသာလျှင် အလိုရှိအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရတို့သည် အတိတ်&lt;hr&gt; ၁။ အတိတ်၊ အနာဂတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် ကာလသုံးပါးသည် အမြဲမပြတ်ဖြစ်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အဓွန့်&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်သော ကာလ မည်၏၊ အဒ္ဓါ သဒ္ဓါဖြင့် အင်္ဂါ အစရှိကုန်သော တရားတို့ကိုသာလျှင် ယူရ၏၊ အကြောင်းကား-အဝိဇ္ဇာ စသော တရားမှလွတ်သော တစ်စုံတစ်ခုသော ကာလကို မရအပ်သောကြောင့်တည်း၊ ထိုစကား မှန်၏၊ ဖြစ်ကုန်ပြီးသော တရား၊ မဖြစ်ကုန်သေးသောတရားတို့ကို အတိတ်ကာလ၊ အနာဂတ်ကာလ-ဟု ခေါ်ဆိုကြကုန်၏၊ ဥပဒ် အစရှိသော ခဏငယ်သုံးခု အပေါင်း၌ အကျုံးဝင်ကုန်သော တရားတို့ကိုသာလျှင် ပစ္စုပ္ပန်ကာလဖြင့် ခေါ်ဆိုကြကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏသည် ပစ္စုပ္ပန် အကြောင်းကြောင့် အနာဂတ်ကာလ၌ ဖြစ်တတ်သောကြောင့် အနာဂတ် အဓွန့်ကာလ မည်၏၊ အလယ်၌ အင်္ဂါရှစ်ပါးတို့သည် ပစ္စုပ္ပန် အဓွန့်ကာလ မည်၏။ အကြောင်းသော်ကား-အတိတ်အကြောင်းကြောင့် ပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ ဖြစ်ဆဲ ဖြစ်သော အကျိုးသဘောရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ အနာဂတ် အကျိုး၏လည်း ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ အကြောင်းသဘော ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အလယ်၌ ဖြစ်ကုန်သော ဝိညာဏ် အစရှိကုန်သော အင်္ဂါရှစ်ပါးတို့သည် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော အဓွန့်ကာလ၃ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၈။ ။&lt;b&gt;သောကာဒိဝစနံ ပနေတ္ထ နိဿန္ဒဖလ နိဒဿနံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း၌ သောက အစရှိသော စကားကို ဆိုခြင်းသည် ဇာတိ၏ မုချမဟုတ်သော အကျိုးဆက်မျှကို ပြခြင်းဖြစ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ အတိတ်ဘဝ၌ အကျုံးဝင်သော အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရ-ဟူသော အကြောင်းတို့ကို သာလျှင် အလိုရှိအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အဝိဇ္ဇာနှင့် သင်္ခါရတို့သည် အတိတ်ဖြစ်သော ကာလ မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ အကျုံးဝင်သော တဏှာ၊ ဥပါဒါန် အစရှိသော အကြောင်းကြောင့် အနာဂတ်ဘဝ ဖြစ်လတံ့သောကြောင့် ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏသည် အနာဂတ်ဖြစ်သော ကာလ မည်၏။&lt;br&gt;၃။ အတိတ်အကြောင်းကြောင့် ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ ဖြစ်ဆဲအကျိုး သာ ရှိသောကြောင့်၎င်း၊ အနာဂတ် အကျိုးငါးပါး၏ ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ အကြောင်းသဘော ရှိသောကြောင့်၎င်း၊ ဝိညာဏ်စသည်တို့ကို ပစ္စုပ္ပန်ကာလ မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၈။ ။သောက ပရိဒေဝ-အစရှိသည်တို့ကိုလည်း အင်္ဂါ၏ အဖြစ်ဖြင့် ဆိုအပ်ကုန်သည် မဟုတ်ပါလော၊ ဤသို့ညိုသော စောဒနာခြင်းကို နှလုံးထားတော်မူ၍ “သောကာဒိဝစနံ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုပြီ၊ သောက အစရှိသော စကားကို ဆိုရခြင်းသည် ပဋိသန္ဓေ၏ မုချမဟုတ်သော အကျိုးမျှကို ပြခြင်းတည်း၊ အသီးအခြား အင်္ဂါကို ပြခြင်းမဟုတ်၊ ဤသို့သော အနက်ကို မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၉။ ။&lt;b&gt;အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရဂ္ဂဟဏေန ပနေတ္ထ တဏှာ ဥပါဒါန ဘဝါ ဂဟိတာ ဘဝန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤ ၁၂-ပါးသော အင်္ဂါတို့တွင် အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရကို ယူသဖြင့် တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ဘဝတို့ကိုလည်း ယူအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၉။ ။&lt;b&gt;တဏှုပါဒါန။ပ။ ဟောန္တိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား ကိလေသာ အဖြစ်ခြင်း တူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အဝိဇ္ဇာကို ယူသဖြင့် တဏှာ၊ ဥပါဒါန်တို့ကိုလည်း ယူအပ်ကုန်၏၊ ကံအဖြစ်ခြင်း တူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် သင်္ခါရကိုယူသဖြင့် ကမ္မဘဝကိုလည်း ယူအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၀။ ။&lt;b&gt;တထာ တဏှုပါဒါန ဘဝဂ္ဂဟဏေန စ အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့အတူ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ဘဝတို့ကို ယူသဖြင့်လည်း အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရကို ယူအပ်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ အဝိဇ္ဇာနှင့် တဏှာ၊ ဥပါဒါန်တို့သည် ကိလေသာ အဖြစ်ခြင်း တူသောကြောင့် အဝိဇ္ဇာကို ယူသဖြင့် တဏှာနှင့် ဥပါဒါန်တို့ကို ယူရ၏။&lt;br&gt;၂။ သင်္ခါရနှင့် ကမ္မဘဝတို့သည် ကံအဖြစ်ခြင်း တူသောကြောင့် သင်္ခါရကို ယူသဖြင့် ကမ္မဘဝကိုလည်း ယူအပ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၁၀။ ။ထို့အတူ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ဘဝတို့ကို ယူသဖြင့်လည်း အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရတို့ကိုယူအပ်ကုန်၏၊ ဤသို့ အနက်စပ်ခြင်းကို သိအပ်၏၊ ဤစကား၌လည်း ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် ထိုတဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ကမ္မဘဝတို့ကို ယူသဖြင့် ထိုအဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရတို့ကို ပေါင်းယူခြင်းကို မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၁။ ။&lt;b&gt;ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏဂ္ဂဟဏေန စ ဝိညာဏာဒိ ဖလပဉ္စကမေဝ ဂဟိတန္တိ ကတွာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏကို ယူသဖြင့်လည်း ဝိညာဏ် အစရှိသော အကျိုးငါးပါး အပေါင်းကိုသာလျှင် ယူအပ်၏၊ ထို့ကြောင့်&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၁။ ။ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာတို့၏ ဖြစ်ဆဲ၊ ရင့်ဆုံး၊ ပျက်ဆဲမျှကိုသာလျှင် ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏ ဟူ၍လည်း ဆိုအပ်၏၊ ဤသို့ နှလုံးထား၍ “ဇာတိ ဇရာ မရဏေနာတိ အာဒိဝစနံ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုပြီ။&lt;h3&gt;အခြင်းအရာ-၂၀&lt;/h3&gt;၁၂။ ။&lt;b&gt;အတီတေ ဟေတဝေါ ပဉ္စ၊ ဣဒါနိ ဖလပဉ္စကံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဣဒါနိ ဟေတဝေါ ပဉ္စ၊ အာယတိံ ဖလပဉ္စကန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝီသတာကာရာ တိသန္ဓိ၊ စတုသင်္ခေပါ စ ဘဝန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;လွန်လေပြီးသော ဘဝ၌ ငါးပါးကုန်သော အကြောင်းတို့ကို၎င်း၊ ယခုပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ အကျိုးငါးပါး အပေါင်းကို၎င်း၊ ယခုပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ ငါးပါးသော အကြောင်းတို့ကို၎င်း၊ နောင်လာလတံ့သော ဘဝ၌&lt;hr&gt; ၁။ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ဘဝကို ယူသဖြင့် အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရကို ယူရာ၌လည်း အထက်ပါအတိုင်းပင်။&lt;br&gt;၂။ ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏ-ဟူသည် တရားကိုယ် အသီးအခြားမရှိ၊ ဝိညာဏ်၊ နာမ်၊ ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာတို့၏ ဖြစ်ဆဲ၊ ရင့်ဆုံး၊ ပျက်ဆဲ အခိုက်အတန့်သာဖြစ်၍ ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏကို ယူသဖြင့် ဝိညာဏ်စသော အကျိုးတရားငါးပါးကို ယူရ၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကျိုးငါးပါး အပေါင်းကို၎င်း၊ ဤသို့ ၂၀-သော အခြင်းအရာတို့သည်၎င်း၊ သုံးပါးသော အစပ်တို့သည်၎င်း၊ လေးပါးသော အလွှာတို့သည်၎င်း ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အခြင်းအရာ ၂၀-အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၂။ ။&lt;b&gt;အတီတေ ဟေတဝေါ ပဉ္စ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ သရုပ်အားဖြင့် ဆိုအပ်ကုန်သော နှစ်ပါးကုန်သော အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရတို့ကို ပေါင်းသည်၏ အစွမ်းဖြင့် ယူအပ်ကုန်သော သုံးပါးကုန်သော တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ဘဝတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ပစ္စုပ္ပန်အကျိုးအား ကျေးဇူးပြုကုန်သော အတိတ်ဘဝ၌ ဖြစ်ကုန်သော အကြောင်းတို့သည် ငါးပါးတို့တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဣဒါနိ ဖလပဉ္စကံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ အတိတ်ဖြစ်သော အကြောင်းငါးပါးကြောင့် ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ ဖြစ်သော ဝိညာဏ် အစရှိသော အကျိုးငါးပါးအပေါင်းသည် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဣဒါနိ ဟေတဝေါ ပဉ္စ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ သရုပ်အားဖြင့် ဆိုအပ်ကုန်သော တဏှာ အစရှိကုန်သော သုံးပါးတို့ကို တပေါင်းတည်း ယူသောအားဖြင့် ရအပ်ကုန်သော အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော နှစ်ပါးတို့၏အစွမ်းဖြင့် နောင်အနာဂတ်ဘဝ၌ အကျိုးတရားငါးပါးအား ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ အကြောင်းတရားတို့သည် ငါးပါးတို့တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အာယတိံ ဖလပဉ္စကံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏကို ယူသဖြင့် ဆိုအပ်သော ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော အကြောင်းငါးပါးကြောင့် အနာဂတ်ဘဝ၌ ဖြစ်လတံ့သော ဝိညာဏ် အစရှိသော အကျိုးငါးပါးသည် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ဤဆိုအပ်ပြီးသော အားဖြင့် နှစ်ဆယ် အတိုင်းအရှည်ရှိသော တရားတို့သည် အတိတ် အစရှိသည်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တို့တွင် ထိုထိုသော အတိတ်ဖြစ်သော အကြောင်း အစရှိသည်၌ ထည့်လောင်းအပ်သောကြောင့် အာကာရ မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အစပ် ၃-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;အတိတ်အကြောင်းတို့၏၎င်း၊ ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ အကျိုးငါးပါး အပေါင်း၏၎င်း အကြား၌ တစ်ခုသော အစပ်တည်း၊ ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ အကျိုးငါးပါး အပေါင်း၏၎င်း၊ ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ အကြောင်းတို့၏၎င်း အကြား၌ တစ်ခုသောအစပ်တည်း၊ ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ အကြောင်းတို့၏၎င်း၊ အနာဂတ်ကာလ၌ အကျိုး၏၎င်း အကြား၌ တစ်ခုသော အစပ်တည်း၊ ဤသို့သော အခြားအားဖြင့် အစပ်သုံးပါးတို့၂ ဖြစ်ကုန်၏၊ ထိုစကား မှန်၏၊ သင်္ခါရ၊ ဝိညာဏ်တို့၏ အကြား၌ တစ်ခုသော အစပ်တည်း၊ ဝေဒနာ၊ တဏှာတို့၏ အကြား၌ တစ်ခုသော အစပ်တည်း၊ ဘဝ၊ ဇာတိတို့၏ အကြား၌ တစ်ခုသော အစပ်တည်း ဟူသော ဤစကားကို သမ္မောဟဝိနောဒနီအဋ္ဌကထာ၌ မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ယင်းစကားကို အကျယ်ချဲ့၍ ပြဆိုဦးအံ့—ထိုသုံးပါးသော အစပ်တို့တွင် အကြောင်းကြောင့် အကျိုး၏ မပြတ်သော ဖြစ်ခြင်းရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အကြောင်းနှင့် အကျိုး စပ်၍ ဖြစ်သော ရှေးဦးစွာသော အစပ်သည် ဖြစ်၏။ ထို့အတူ တတိယ အစပ်သည်လည်း ဖြစ်၏၊ နှစ်ခုတို့၏ ပြည့်ကြောင်းဖြစ်သော အစပ်သည်ကား-အကျိုးတရားကြောင့် အကြောင်းတရား၏ မပြတ်သော ဖြစ်ခြင်းရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အကျိုးအကြောင်း၏ စပ်ခြင်းဖြစ်၍&lt;hr&gt; ၁။ အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရ၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ကမ္မဘဝ-ဟူသော အတိတ်အကြောင်းငါးပါး၊ ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ-ဟူသော ပစ္စုပ္ပန်အကျိုးငါးပါး၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ကမ္မဘဝ၊ အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရ-ဟူသော ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းငါးပါး၊ ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏ-သဘော ဖြစ်သော ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ-ဟူသော အနာဂတ်အကျိုးငါးပါး၊ ပေါင်း အခြင်းအရာ ၂၀-ဖြစ်၏။&lt;br&gt;၂။ အတိတ်အကြောင်း၏ အဆုံးဖြစ်သော သင်္ခါရနှင့် ပစ္စုပ္ပန်အကျိုး၏ အစဖြစ်သော ဝိညာဏ်သည် တစ်စပ်၊ ပစ္စုပ္ပန်အကျိုး၏ အဆုံးဖြစ်သော ဝေဒနာနှင့် ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်း၏ အစဖြစ်သော တဏှာသည် တစ်စပ်၊ ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်း၏ အဆုံးဖြစ်သော ဘဝနှင့် အနာဂတ်အကျိုး၏ အစဖြစ်သော ဇာတိသည် တစ်စပ်၊ ဤသို့အားဖြင့် အစပ်သုံးပါး ဖြစ်၏။အဖွ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကျိုးဖြစ်သော တရားသည်လည်း တပါးသော အကြောင်းသဘောရှိသော တရား၏ အကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် အကျိုးကြောင့်လည်း အကြောင်းသည် မပြတ် ဖြစ်နိုင်၏။&lt;h3&gt;အလွှာ ၃-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;ဤကံ၏ အကျိုးတရားတို့၌ အဝိဇ္ဇာ အစရှိသည်တို့ကို၎င်း၊ ဝိညာဏ် စသည်တို့ကို၎င်း ပေါင်းအပ်ကုန်၏၊ ထိုသို့ ပေါင်းရာဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် &lt;b&gt;သခေပ&lt;/b&gt; မည်၏၊ အတိတ်ဖြစ်သော အကြောင်း၎င်း၊ ဤပစ္စုပ္ပန်၌ အကျိုး၎င်း၊ ဤပစ္စုပ္ပန်၌ အကြောင်း၎င်း၊ အနာဂတ်၌ အကျိုး၎င်း၊ ဤသို့သော အများအားဖြင့်လေးပါးကုန်သော အလွှာတို့သည် ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;စတုသခေပ&lt;/b&gt;၁ မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၃။ ။&lt;b&gt;အဝိဇ္ဇာ တဏှုပါဒါနာ စ ကိလေသဝဋ္ဋံ၊ ကမ္မဘဝ သင်္ခါရာ စ ကမ္မဝဋ္ဋံ၊ ဥပပတ္တိ ဘဝသင်္ခါတာ ဘဝေကာဒသ ဝသေသာ စ ဝိပါကဝဋ္ဋန္တိ တီဏိ ဝဋ္ဋာနိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဝိဇ္ဇာသည်၎င်း၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်တို့သည်၎င်း &lt;b&gt;ကိလေသဝဋ်&lt;/b&gt;၂ မည်၏၊ ကမ္မဘဝ-ဟု ဆိုအပ်သော ဘဝတစိတ်သည်၎င်း၊ သင်္ခါရတို့သည်၎င်း &lt;b&gt;ကမ္မဝဋ်&lt;/b&gt;၃ မည်၏၊ ဥပပတ္တိဘဝ-ဟု ဆိုအပ်သော&lt;hr&gt; ၁။ အတိတ်အကြောင်းငါးပါးသည် တစ်လွှာ၊ ပစ္စုပ္ပန်အကျိုးငါးပါးသည် တစ်လွှာ၊ ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းငါးပါးသည် တစ်လွှာ၊ အနာဂတ်အကျိုးငါးပါးသည် တစ်လွှာ၊ ပေါင်းလေးလွှာ ဖြစ်၏၊ အကျဉ်းချုံး၍ ပေါင်းရုံး ရေတွက်ရာ ဖြစ်သောကြောင့် အလွှာမည်၏-ဟု မှတ်။&lt;br&gt;၂။ အဝိဇ္ဇာ၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန် ၃-ပါးသည် ကိလေသာတရား ဖြစ်၍ ကိလေသဝဋ် မည်၏။&lt;br&gt;၃။ ကမ္မဘဝနှင့် သင်္ခါရ ၂-ပါးသည် ကံ-တရားများဖြစ်၍ ကမ္မဝဋ် မည်၏၊ ထို၌ အနာဂတ်ဘဝ ပဋိသန္ဓေ၏ အကြောင်းဖြစ်သော စေတနာသည် ကမ္မဘဝ မည်၏၊ ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ ပဋိသန္ဓေ၏ အကြောင်းဖြစ်သော ရှေးရှေးဘဝ စေတနာသည် သင်္ခါရ မည်၏။ ဘဝေကာဒသ ပါဌ်ဖြင့် ဘဝ-ဟူသည် ကမ္မဘဝ၊ ဥပပတ္တိဘဝ-ဟု ၂-မျိုးရှိသဖြင့် ကမ္မဘဝသည် ဘဝတစိတ်သာ ဖြစ်၏-ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဘဝတစိတ်သည်၎င်း၊ ဆိုအပ်ပြီးသည်မှ ကြွင်းကုန်သော ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏ တို့သည်၎င်း &lt;b&gt;ဝိပါကဝဋ်&lt;/b&gt;၁ မည်ကုန်၏။ ဤသို့ သုံးပါးသော ဝဋ်တို့ကိုသိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဝဋ် ၃-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၃။ ။&lt;b&gt;ကမ္မဘဝသင်္ခေပါ ဘဝေကဒေသေ&lt;/b&gt;-ဟူသောပါဌ်၌ နောင်အနာဂတ်ဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေအား နာနာက္ခဏိက ကမ္မပစ္စယ သတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော စေတနာသည် ဘဝ မည်၏၊ ရှေး အတိတ်ဖြစ်သော ကမ္မဘဝကြောင့် ဖြစ်ရာဖြစ်သော အတ္တဘော၌ ဖြစ်သော ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေအကြောင်းဖြစ်သော စေတနာသည် သင်္ခါရ မည်၏၊ ဤသို့ သိအပ်၏။ (အတိတ်စေတနာသည် သင်္ခါရ၊ ပစ္စုပ္ပန်စေတနာသည် ကမ္မဘဝ)&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဝသေသာစ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝိညာဏ် စသော ငါးပါးတို့၏အပေါင်း၊ ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏတို့၏အစွမ်းအားဖြင့် ခုနစ်ပါးအပြားရှိကုန်သော ပစ္စုပ္ပန်အကျိုး၏ အစွမ်းဖြင့် ဟောတော်မူအပ်သော တရားတို့သည် အဝသေသာ မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနာဂတ်၌ အကျုံးဝင်ကုန်သော ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏတို့၏အစွမ်းဖြင့် ခုနစ်ပါးသော တရားတို့ကို သိအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ&lt;/b&gt;-ဟူသောပါဌ်၌ ဘဝသဒ္ဒါဖြင့် ကမ္မဘဝကိုလည်း ဟောအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဘဝေကာဒသ သဒ္ဒါကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ဥပပတ္တိဘဝနှင့် ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏတို့သည် အကျိုးတရား ဖြစ်၍ ဝိပါကဝဋ် မည်၏၊ သံသရာ၌ မပြတ်မလပ် ချာချာ လည်စေတတ်သောကြောင့် ဝဋ် မည်၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဝဋ်မြစ် ၂-ပါး&lt;/h3&gt;၁၄။ ။&lt;b&gt;အဝိဇ္ဇာ တဏှာဝသေန ဒွေ မူလာနိ စ ဝေဒိတာနိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အဝိဇ္ဇာ၊ တဏှာတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် နှစ်ပါးကုန်သော မူလတို့ကို သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဝဋ်မြစ် ၂-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၄။ ။အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရ၊ ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ-ဟု ဆိုအပ်သော ရှေးအဘိုးဖြစ်သော ဝဋ်၏အမြစ်ကား အဝိဇ္ဇာတည်း၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ဘဝ၊ ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏ-ဟု ဆိုအပ်သော နောက်အဘိုးဖြစ်သော ဝဋ်၏အမြစ်ကား-တဏှာတည်း။ ဤသို့ နှစ်လုံးပိုက်၍ အဝိဇ္ဇာ။ပ။ မူလာနိ-ဟု မိန့်ဆိုပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၅။ ။&lt;b&gt;တေသမေဝ စ မူလာနံ၊ နိရောဓန နိရုဇ္ဇတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဇရာ မရဏ မှာယ၊ ပီဠိတာန မဘိဏှသော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အာသဝါနံ သမုပ္ပါဒါ၊ အဝိဇ္ဇာ စ ပဝတ္တတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;သံသရာစက် လည်သည်မှတပါး သံသရာစက် ပြတ်သည်ကို ဆိုဦးအံ့—ထိုနှစ်ပါးသော မူလတို့၏သာလျှင် အရဟတ္တမဂ်ဖြင့် အကြွင်းမဲ့ ချုပ်စေခြင်းကြောင့် ဝဋ်တရားသည် ချုပ်၏၊ အိုခြင်း၊ သေခြင်း၊ တွေဝေ မိန်းမောခြင်းဖြင့် အဖန်တလဲလဲ နှိပ်စက်အပ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့အား အာသဝေါတရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အဝိဇ္ဇာသည်လည်း ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၅။ အဝိဇ္ဇာ၊ တဏှာ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ထိုဆင်းရဲတို့၏ အကြောင်းရင်းတို့၏သာလျှင် တဖန်မဖြစ်ခြင်း သဘောရှိသည်၏ အဖြစ်ရောက်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အရဟတ္တမဂ်&lt;hr&gt; ၁။ အဝိဇ္ဇာသည် ရှေးရှေးဘဝ သံသရာစက်၏ အကြောင်းရင်း မူလ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;၂။ တဏှာသည် နောက်နောက်ဘဝ၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်၏၊ အကြောင်းရင်း ဖြစ်၍ မူလ မည်၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဉာဏ်ဖြင့် သစ္စာလေးပါးကို သိခြင်းကြောင့် ပြီးသော မဖြစ်ခြင်းကြောင့် တရားသည် ချုပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;အဖန်တလဲလဲ ဇရာ၊ မရဏ-ဟု ဆိုအပ်သော မိန်းမောတွေဝေခြင်းဖြင့် နှိပ်စက်အပ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့အား၎င်း၊ သောက အစရှိသည်တို့သည် အဖန်တလဲလဲ နှိပ်စက်အပ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့အား၎င်း၊ ကာမာသဝ အစရှိကုန်သော အာသဝေါတရားလေးပါးတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် တဖန် အဝိဇ္ဇာသည်လည်း ဖြစ်၏။ ထိုစကား သင့်၏၊ “အာသဝသမုဒယာ အဝိဇ္ဇာသမုဒယော”ဟူသော ဤစကားကို မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်၏၊ ထိုအာသဝါနံ သမုပ္ပါဒါ ဟူသောပါဠိဖြင့် အဝိဇ္ဇာ၏ အကြောင်းကိုပြအပ်၏။ ဤသို့ အဝိဇ္ဇာ၏ အကြောင်းကို မပြအပ်သည်ရှိသော် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် စက်သည် မစပ်ခဲ့ရာ၊ ထို့ကြောင့် အဝိဇ္ဇာ၏ အကြောင်းကို ပြအပ်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၆။ ။&lt;b&gt;ဝဋ္ဋမာနဗန္ဓမိစ္ဆေဝံ၊ တေဘူမကမနာဒိကံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေါတိ၊ ပဋ္ဌပေသိ မဟာမုနိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့် မပြတ်လည်သော၊ အစမထင်သော ဘုံသုံးပါး၌ ဖြစ်သော တရားကို အကြောင်းတရားတို့၏ ညီညွတ်ခြင်းကိုစွဲ၍ အကျိုးတရားတို့၏ ဖြစ်ရာ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားဟူ၍ မြတ်စွာဘုရားသည် ပညတ်တော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၆။ ဤဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့် မပြတ်လည်သော၊ အစမရှိသော ဘုံသုံးပါး၌ အကျုံးဝင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဘုံသုံးပါး၌ ဖြစ်သော၊ ကိလေသာ၊ ကံ၊ ကံ၏အကျိုးတို့၏ အစွမ်းဖြင့် သုံးပါးသော ဝဋ်၏ဖြစ်သော တရားအပေါင်းကို ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ဟူ၍ မြတ်စွာဘုရားသည် ပညတ်တော်မူ၏
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ပဋ္ဌာန်းနည်း ၂၄-ပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၁၇။ ။&lt;b&gt;ဟေတုပစ္စယော၊ အာရမ္မဏပစ္စယော၊ အဓိပတိပစ္စယော၊ အနန္တရပစ္စယော၊ သမနန္တရပစ္စယော၊ သဟဇာတပစ္စယော၊ အညမညပစ္စယော၊ နိဿယပစ္စယော၊ ဥပနိဿယပစ္စယော၊ ပုရေဇာတပစ္စယော၊ ပစ္ဆာဇာတပစ္စယော၊ အာသေဝနပစ္စယော၊ ကမ္မပစ္စယော၊ ဝိပါကပစ္စယော၊ အာဟာရပစ္စယော၊ ဣန္ဒြိယပစ္စယော၊ ဈာနပစ္စယော၊ မဂ္ဂပစ္စယော၊ သမ္ပယုတ္တပစ္စယော၊ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော၊ အတ္ထိပစ္စယော၊ နတ္ထိပစ္စယော၊ ဝိဂတပစ္စယော၊ အဝိဂတပစ္စယောတိ၊ အယမေတ္ထ ပဋ္ဌာနနယော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) ဟိတ်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၂) အာရုံဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၃) အကြီးအမှူးဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၄) အခြားမဲ့၌ ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၅) ခြားနားခြင်းမရှိ၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၆) အတူတကွ ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။&lt;br&gt;(၇) အချင်းချင်းဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။&lt;br&gt; (၈) မှီရာဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၉) အားကြီးသော အကြောင်းဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၁၀) ရှေး၌ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၁၁) နောက်မှဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၁၂) အဖန်တလဲလဲ မှီဝဲထုံအပ်သည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၁၃) မျိုးစေ့ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၁၄) အကျိုးဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၁၅) အာဟာရဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၁၆) ဣန္ဒြေဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။&lt;br&gt;(၁၇) ဈာန်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၁၈) မဂ်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၁၉) ယှဉ်သည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၂၀) မယှဉ်သည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၂၁) ရှိသည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၂၂) မရှိသည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၂၃) ကင်းသည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၂၄) မကင်းသည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း၊ ဤသို့ ၂၄-ပစ္စည်းတို့သည် အနန္တနယ ဖြစ်သော သမန္တပဋ္ဌာန်း ကျမ်းကြီး၌ တည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;၂၄-ပစ္စည်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၇။ ။ဤသို့ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော အပြားအားဖြင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်းကို အသီးအသီးခွဲဝေသောအားဖြင့် ပြပြီး၍ ယခုအခါ၌ ပဋ္ဌာန်းနည်းကို ပြခြင်းငှါ “ဟေတုပစ္စယော”ဤသို့အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်ပြီ၊ ထိုဟေတုပစ္စယာ အစရှိသော စကား ဝိဂြိုဟ်ကို ဤဆိုလတံ့သောနည်းဖြင့် သိအပ်၏။&lt;h3&gt;ဟေတုပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;ထိုလောဘ အစရှိသော ပစ္စည်းတရားဖြင့် ပစ္စယုပ္ပန်တရားသည် တည်တတ်၏၊ ထိုသို့ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏ တည်ကြောင်းဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် ဟိတ်ခြောက်ပါးသည် &lt;b&gt;ဟေတု&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဓာတ်သဒ္ဒါတို့၏ များသောအနက်ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဟိ သဒ္ဒါကို ဤအရာ၌ တည်ခြင်းအနက်ရှိ၏ဟူ၍ မှတ်အပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တနည်းကား သစ်ပင်သည် အထက်သို့ သြဇာဓာတ်ကို ရှေ့ရှုဆောင်တတ်သော အမြစ်ကြောင့် အလွန်စည်ပင် ပြန့်ပွါးခြင်းသို့ ရောက်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ကုသိုလ်ကံ၊ အကုသိုလ်ကံ၏ အကြောင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော ထိုလောဘ အစရှိသော အကြောင်းကြောင့် ထိုလောဘ အစရှိသောတရားလျှင် အကြောင်းရှိသော အကျိုးတရားသည် အလွန်ပွါးခြင်းသို့ ရောက်တတ်၏၊ ထိုသို့ ရောက်ကြောင်းဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် ဟိတ်ခြောက်ပါးသည် &lt;b&gt;ဟေတု&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုဟိတ်ဟူသည် ပစ္စည်းလည်း ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဟေတုပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဤဟေတုပစ္စည်းသည် ဟိတ်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၊ ဟိတ်အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားပင်တည်း ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ဆိုလို၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တည်ရာဖြစ်သော အနက်ကြောင့် &lt;b&gt;ဟိတ်&lt;/b&gt;၁ မည်၏၊ ကျေးဇူးပြုတတ်သော အနက်ကြောင့် &lt;b&gt;ပစ္စည်း&lt;/b&gt;၂ မည်၏၊ ဤသို့ အကျဉ်းအားဖြင့် ဟေတုပစ္စည်း မည်၏-ဟူလို။&lt;h3&gt;ဟေတုပစ္စယုပ္ပန် တရားများ&lt;/h3&gt;ထိုဟေတုပစ္စည်းသည် ပဝတ္တိအခါ၌ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့အား၎င်း၊ ပဋ္ဋိသန္ဓေအခါ၌ ကံကြောင့်ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့အား၎င်း၊ ပဝတ္တိအခါ၊ ပဋိသန္ဓေအခါ နှစ်ပါးစုံ၌ မိမိနှင့် ယှဉ်ကုန်သော နာမ်တရားတို့အား၎င်း သစ်ပင်၏ အမြစ်တို့သည် ကောင်းစွာ&lt;hr&gt; ၁။ သမ္ပယုတ္တတရားတို့၏ တည်ရာ၊ တည်ကြောင်း၊ ပွါးစီးစည်ပင်ခြင်းသို့ ရောက်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် ဟိတ် ၆-ပါးသည် ဟိတ် မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် ပစ္စည်း မည်၏။&lt;br&gt;အထူးကား—အာရုံ၌ သဟဇာတတရားတို့၏ ကောင်းစွာ တည်တန့်နိုင်သော ဝိသေသသတ္တိထူးသည် ဟိတ် မည်၏။ ဤသို့ တည်တန့်နိုင်အောင် ထောက်ပံ့ ကျေးဇူးပြုမှု သာမညသတ္တိသည် ပစ္စည်း မည်၏။ ဤ ဟိတ်နှင့် ပစ္စည်း အထူးကိုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တည်ရာ၏ အဖြစ်ကို ပြီးစေကုန်သကဲ့သို့ ကောင်းစွာ တည်ရာ၏ အဖြစ်ကို ပြီးစေတတ်သည်-ဟု ဆိုအပ်သော မူလဖြစ်သော အနက်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော ဟိတ်ခြောက်ပါး တရားတို့တည်း၊ ဝါ-တရားတို့သည် &lt;b&gt;ဟေတုပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဤသို့ မှတ်အပ်&lt;br&gt;အားနည်းသော ယောက်ျားသည် တောင်ဝှေး အစရှိသော ဝတ္ထုကို ဆွဲကိုင်အပ်သကဲ့သို့ စိတ်၊ စေတသိက်တို့သည် ဆွဲအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အာရမ္မဏ&lt;/b&gt;၁ မည်၏၊ ဆွဲကိုင်ရခြင်း အကြောင်းကား စိတ်၊ စေတသိက်တို့သည် အကြင်အကြင် အာရုံကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်ကုန်၏၊ ထိုထိုအာရုံ တရားတို့သည် ထိုထိုအာရုံ ပြုကုန်သော အာရမ္မဏိကတရားတို့အား အာရုံ၏ အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုသည် မည်၏၊ ထို့ကြောင့် ဆွဲကိုင်အပ်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကြင်အကြောင်းကြောင့် အကြင်သဘောတရားသည် စိတ်၊ စေတသိက်တို့အား အာရုံ၏ အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော အဖြစ်သို့ မရောက်ရာ၊ ထိုသဘောထားမျိုး မရှိ၊ ထို့ကြောင့် “ယံယံ ဓမ္မံ အာရဗ္ဘ” စသည်ဖြင့် မြတ်စွာဘုရားသည် (ပဋ္ဌာန်းပစ္စယနိဒ္ဒေသ၌) ဟောတော်မူအပ်၏။&lt;h3&gt;အဓိပတိပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;မိမိနှင့်စပ်၍ ဖြစ်ခြင်းရှိကုန်သော တရားတို့၏ အကြီးအမှူးဖြစ်သော ပစ္စည်းသည် &lt;b&gt;အဓိပတိပစ္စည်း&lt;/b&gt;၂ မည်၏။&lt;hr&gt; ၁။ အားနည်းသော ယောက်ျားသည် တောင်ဝှေး၊ တုတ်၊ လှံကန် အစရှိသည်ကို စွဲကိုင်အပ်သကဲ့သို့ အာရမ္မဏိက ဖြစ်သော စိတ်၊ စေတသိက်တရားတို့သည် စွဲကိုင်အပ်သောကြောင့် အာရုံခြောက်ပါးသည် အာရမ္မဏပစ္စည်း မည်၏။&lt;br&gt;၂။ မိမိနှင့် စပ်၍ ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့၏ အကြီးအမှူး အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော လွန်ကဲသော တရားသည် အဓိပတိပစ္စည်း မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အနန္တရပစ္စည်း၊ သမနန္တရပစ္စည်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;ထိုပစ္စည်းအား ပစ္စယုပ္ပန်တရားနှင့် တကွ အခြားမရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အနန္တရပစ္စည်း&lt;/b&gt;၁ မည်၏၊ သဏ္ဌာန်မရှိသောကြောင့် အလွန်သိမ်မွေ့စွာ အခြားမရှိသည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရားသည် &lt;b&gt;သမနန္တရပစ္စည်း&lt;/b&gt;၂ မည်၏၊ မိမိမိမိ၏ အခြားမဲ့၌ လျောက်ပတ်သော စိတ္တုပ္ပါဒ်ကို ဖြစ်စေခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သော ရှေးရှေး၌ဖြစ်၍ ချုပ်ပြီးသော တရားကို အနန္တရပစ္စည်းဟူ၍၎င်း၊ သမနန္တရပစ္စည်းဟူ၍၎င်း ဆိုအပ်၏၊ ထိုငါဆိုသော စကားသည် မှန်၏၊ ထိုပစ္စည်းနှစ်ပါးတို့၏ အထူးကား-အနန္တရ၊ သမနန္တရ-ဟု သဒ္ဒါမျှသာထူး၏၊ အနက်အားဖြင့်ကား—ထိုပစ္စည်းနှစ်ခုအပေါင်းသည် ကောင်းစွာ အခြားမဲ့၌ ချုပ်ပြီးသော တရားအပေါင်း၏သာလျှင် အမည်တည်း၊ ထိုပစ္စည်းနှစ်ပါးတို့၏ အနက်အားဖြင့် အထူးကို မရအပ်သည်သာတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အချို့သော ဆရာတို့သည် အနက်အခြားမရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အနန္တရပစ္စည်း-မည်၏၊ ကာလအခြားမရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် သမနန္တရပစ္စည်း-မည်၏-ဟု အကြင်စကားကို မိန့်ဆိုကုန်၏၊ ထိုစကားကို “နိရောဓ။ပ။ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော” ဤသို့ အစရှိသောပါဌ်ဖြင့် ဆန့်ကျင်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ့်ကြောင့် ဆန့်ကျင်ပါသနည်းဟူမူ၊ နေဝသညာ နာသညာယတနာသည် ၇-ရက် အစရှိသော ကာလပတ်လုံး ချုပ်ပြီးသည်&lt;hr&gt; ၁။ ပစ္စယုပ္ပန်တရားနှင့်တကွ ခြားခြင်းမရှိသော အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် အနန္တရပစ္စည်း မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ရုပ်ကလာပ်တို့ကဲ့သို့ အလုံးအဝန်း စသော သဏ္ဌာန်မရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ကောင်းစွာ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့နှင့်တကွ ခြားခြင်းမရှိသည်၏ အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားသည် သမနန္တရပစ္စည်း မည်၏။&lt;br&gt;(၎င်းအနန္တရပစ္စည်းနှင့် သမနန္တရပစ္စည်းတို့သည် သံ-သဒ္ဒါ မျှသာ ထူး၏။ သဘော အနက်အားဖြင့်ကား အထူးမရှိ၊ သို့သော် ဝေနေယျ သတ္တဝါတို့၏ အလိုအားလျော်သောအားဖြင့် ၂-မျိုးခွဲ၍ ဟောတော်မူရ၏။ အနက်သဘောအားဖြင့် ၎င်းပစ္စည်း ၂-ပါးသည် ကောင်းစွာ အခြားမရှိဘဲ ချုပ်သော စိတ်၊ စေတသိက် အပေါင်း၏ အမည်သာ ဖြစ်၏-ဟု မှတ်။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်၍ ဖလသမာပတ်အား သမနန္တရသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် ဆန့်ကျင်၏၊ ထို့ကြောင့် မှားသောနှလုံးသွင်းခြင်းကို မပြုမူ၍ သဒ္ဒါမျှသာလျှင် ဤပစ္စည်းနှစ်ပါး၌ ထူးသောအကြောင်းကို ယုံကြည်အပ်၏၊ အနက်သဘောအားဖြင့် ထူးသောအကြောင်းကို မယုံကြည်အပ်၊ မမှတ်အပ်၊ ယင်းမထူးပုံကို ထင်ရှားအောင် ဖော်ပြဦးအံ့—ရှေး၌ဖြစ်သော တရားတို့၏ ချုပ်ခြင်းကို၎င်း၊ နောက်၌ဖြစ်သော တရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကို၎င်း ခြားတတ်သော တစ်စုံတစ်ခုသော တရားမရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ထိုတရားတို့ကို မပြတ် ဖြစ်ခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သည်၏ အဖြစ်အားဖြင့် ချုပ်ခြင်းသည် အနန္တရပစ္စည်း၏ သတ္တိမည်၏၊ ဤပစ္စယုပ္ပန်တရားသည် ဤပစ္စည်းတရားမှ အထက်အရပ်၌ တည်၏။ ဤပစ္စယုပ္ပန်တရားသည် ပစ္စည်းတရား၏ အောက်၌တည်၏၊ ဤပစ္စယုပ္ပန်တရားသည် ဤပစ္စည်းတရား၏ ထက်ဝန်းကျင်၌တည်၏၊ ဤသို့ ခွဲဝေခြင်းမရှိသည်၏ အဖြစ်ဖြင့် မိမိနှင့်တူသည်၏ အဖြစ်ကဲ့သို့ ပစ္စယုပ္ပန်တရားကို ဆောင်၍ ကောင်းစွာ မပြတ်ဖြစ်သည်၏ အဖြစ်အားဖြင့် နောက်တရားကို ဖြစ်စေခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သည်ဖြစ်၍ ချုပ်ခြင်းသည် သမနန္တရပစ္စည်း၏ သတ္တိမည်၏၊ ဤသို့ ထိုပစ္စည်းနှစ်ပါးတို့သည် သဒ္ဒါမျှသာလျှင် ထူးကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ယင်းစကားကို ဆက်၍ ပြဆိုဦးအံ့—နိရောဓသမာပတ်အား အနန္တရ သတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော်လည်း နေဝသညာ နာသညာယတနာ၏၎င်း၊ အသညသတ် ပဋိသန္ဓေမှ ရှေးဖြစ်သော စုတိစိတ်၏၎င်း၊ ကာလတပါး၌လည်း ဖြစ်ကုန်သော်လည်း အနာဂါမိဖိုလ်၊ အရဟတ္တဖိုလ်၊ ကာမ တိဟိတ် ပဋိသန္ဓေတို့ကို အလယ်ကြား၌ နာမ်တရား၏ အဖြစ်ဖြင့် တူသော ဇာတ်ရှိသော နာမ်တရားဖြင့် ခြားခြင်းမရှိသောကြောင့် ပြားသောဇာတ်ရှိကုန်သော ရုပ်တရားတို့၏လည်း ခြားခြင်းကို ပြုပြင်ခြင်း၌ မစွမ်းနိုင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် မပြတ်ဖြစ်စေခြင်း၌၎င်း၊ မိမိနှင့်တူသည်၏ အဖြစ်ကဲ့သို့ ဆောင်၍ ဖြစ်စေခြင်း၌၎င်း စွမ်းနိုင်သည်၏ အဖြစ်သည်ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် ထိုနိရောဓသမာပတ်အား ပစ္စည်းတတ်သော နေဝ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;သညာနာသညာယတနာ&lt;/b&gt; ကာမတိဟိတ် စုတိစိတ်ကြိုက်လည်း &lt;b&gt;အနန္တရပစ္စည်း&lt;/b&gt; &lt;b&gt;သမနန္တရပစ္စည်း&lt;/b&gt;ကို ရအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် သဘောတရားအားဖြင့် အထူးမရှိသော်လည်း ထိုထိုသိုသော အနန္တရပစ္စည်း သမနန္တရပစ္စည်း အပြားအားဖြင့် သိလတံ့ကုန်သော ဝေနေယျ သတ္တဝါတို့၏ အလိုဖြင့် ဤပစ္စည်း နှစ်ပါးတို့ကို မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်ကုန်သောကြောင့် သံ-ပ-ဟူသော ဥပသာရ ပုဒ်တို၏ အနက် အထူးမျှဖြင့်သာလျှင် အထူးကို ယုံကြည်အပ်၏။&lt;h3&gt;သဟဇာတပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;မိမိမဖြစ်သည်ရှိသော် တကွ ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့၏လည်း မဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဆီမီးသည် မိမိနှင့်တကွ ဖြစ်သော အလင်းအား ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ မိမိနှင့် တကွ ဖြစ်ကုန်သော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား တကွဖြစ်သည်အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားသည် &lt;b&gt;သဟဇာတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;အညမည ပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;နာမ်ဖြစ်ကုန်သော ခန္ဓာလေးပါးတို့သည်၎င်း၊ မဟာဘုတ် လေးပါး ရုပ်တရားတို့သည်၎င်း၊ ပဋိသန္ဓေခဏ၌ ဟဒယဝတ္ထု ရုပ် ပဉ္စဝေါကာရပဋိသန္ဓေစိတ်-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော တရားတို့သည်၎င်း၊ သစ်သားသုံးခု တိဒဏ္ဍသည် တခုသည် တခုကို ထောက်ပံ့ခိုင်စေ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားတို့အား အပြန်အလှန် ထောက်ပံ့ခိုင်စေသည် အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားသည် &lt;b&gt;အညမည ပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ဆီမီးသည် မိမိနှင့် အတူတကွ ဖြစ်သော အလင်းဓာတ်အား တကွဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ မိမိနှင့် တကွဖြစ်ကုန်သော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား တကွဖြစ်သည် အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သဟဇာတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;၂။ လှံကန်သုံးခုသည် တခုသည် တခုကို ထောက်ပံ့ခိုင်စေသကဲ့သို့ အချင်းချင်း တပါးသည် တပါးကို အပြန်အလှန် ထောက်ပံ့ခိုင်စေသည် အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အညမညပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အထူးကား—အတူတကွ ဖြစ်၍သာ ကျေးဇူးပြုလျှင် &lt;b&gt;သဟဇာတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။ တကွလည်းဖြစ်, အချင်းချင်း အပြန်အလှန်လည်း ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုလျှင် &lt;b&gt;အညမညပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။ ဤကား သဟဇာတပစ္စည်းနှင့် အညမညပစ္စည်း ၂-ပါး အထူးတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အညမညပစ္စည်းနှငိ့် သဟဇာတပစ္စည်းတို့၏ အထူး&lt;/h3&gt;အချင်းချင်း ကျေးဇူးပြုတတ်သည်၏ အစွမ်းဖြင့် သာလျှင် ကျေးဇူးပြုတတ်သည်၏ အဖြစ်သည် &lt;b&gt;အညမညပစ္စယသတ္တိ&lt;/b&gt; မည်၏။ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့နှင့် တကွ ဖြစ်ကာမျှဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သည် အဖြစ်သည် &lt;b&gt;အညမညပစ္စယသတ္တိ&lt;/b&gt;မဟုတ် &lt;b&gt;သဟဇာတပစ္စယသတ္တိ&lt;/b&gt;သာ ဖြစ်၏၊ ဤသည်လျှင် ထိုအညမညပစ္စည်း သဟဇာတပစ္စည်း နှစ်ပါးတို့၏ အထူးတည်း။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစကားမှန်၏၊ သဟဇာတပစ္စည်း၏ အဖြစ်ဖြင့်သာ ဖြစ်လေ့ရှိသော တစုံတခုသော အညမညပစ္စည်းသည်မရှိ။ အဘယ့်ကြောင့် မရှိပါသနည်း-ဟူမူ စိတ္တဇရုပ်တို့အား &lt;b&gt;သဟဇာတသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော နာမ်တရား၏၎င်း၊ ဥပါဒါရုပ်တို့အား၎င်း &lt;b&gt;သဟဇာတသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော မဟာဘုတ်တို့၏၎င်း၊ အညမညပစ္စည်းအဖြစ်ကို ပဋ္ဌာန်း၌ မြတ်စွာဘုရားသည် မထုတ်အပ်သည် အဖြစ်ကြောင့် မရှိပေ။ ထိုစကားမှန်၏၊ &lt;b&gt;သဟဇာတ သတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့်သာလျှင် မိမိအား ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော တရားတို့အား ကျေးဇူးပြုတတ်သည် အဖြစ်သည် &lt;b&gt;အညမညပစ္စယသတ္တိ&lt;/b&gt;သည် အကယ်၍ ဖြစ်အံ့၊ ဤသို့ ဖြစ်သည်ရှိသော် ထိုအခါ၌ &lt;b&gt;သဟဇာတပစ္စည်း&lt;/b&gt; &lt;b&gt;အညမညပစ္စည်း&lt;/b&gt;တို့သည် တူကုန်ရာ၏၊ ထို့ကြောင့် အညမညပစ္စည်း အဖြစ်ဖြင့်သာလျှင် ကျေးဇူးပြုသည် အဖြစ်သည် &lt;b&gt;အညမညပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ တကွဖြစ်ကာမျှဖြင့် ကျေးဇူးပြုသည် အဖြစ်သည် အညမညပစ္စည်း မဖြစ်-ဟူလို။&lt;h3&gt;နိဿယပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;ပုဆိုး (အထည်ပိတ်သား) သည် ပန်းချီဆေး၏ မှီရာဖြစ်သကဲ့သို့ တကွဖြစ်သော နာမ်ရုပ်တို့၏ မှီရာဖြစ်ကုန်သော ခန္ဓာလေးပါးတို့၎င်း၊ မြေကြီးသည် သစ်ပင် တောင် အစရှိသည်တို့၏ တည်ရာ ဖြစ်သကဲ့သို့ တည်ရာ၏ အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အခြင်းအရာအားဖြင့်သာလျှင် မိမိနှင့် တကွ ဖြစ်သော ရုပ်သတ္တဝိညာဏဓာတ်တို့၏ အစဉ်အတိုင်း မှီရာဖြစ်ကုန်သော ဘူတရုပ်, ဝတ္ထုရုပ်တို့၎င်း၊
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဤသို့ ဤတရားတို့ကား- မှီတတ်သောတရားတို့သည် မှီအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;နိဿယပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဥပနိဿယပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;ဥပသဒ္ဓ၏ အလွန်ဟူသော အနက်ကို ပြတတ်သောကြောင့် အားရှိသည် အဖြစ်အားဖြင့် မှီရာရှိသောပစ္စည်းသည် &lt;b&gt;ဥပနိဿယပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုဥပနိဿယပစ္စည်း၏ အပြားကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာကိုယ်တိုင်ပင်လျှင် ဆိုတော်မူလတံ့။&lt;h3&gt;ပုရေဇာတပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;ခြောက်ပါးသော ဝတ္ထုရုပ်တို့၎င်း၊ ခြောက်ပါးသော အာရုံတို့၎င်း၊ ဤသို့ ဤတရားတို့သည် ပစ္စယုပ္ပန်တရားကို ရှေးဦးစွာ ဖြစ်နှင့်သည် အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပုရေဇာတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;နောက်၌ ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားသည် မရှိပါ ကံကြောင့်ဖြစ်သော ခန္ဓာအစဉ်၏ မပြတ်တည်ကြောင်း အဖြစ်သို့ ရောက်မည်ဖြစ်သော ရူပကာယကို ခိုင်စေတတ်သည် အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော နောက်၌ ဖြစ်ကုန်သော စိတ်စေတသိက် ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့သည် &lt;b&gt;ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထို&lt;hr&gt; ၁။ ပုဆိုးသည် ပန်းချီဆေး၏ မှီရာ ဖြစ်သကဲ့သို့၎င်း၊ မြေကြီးသည် သစ်ပင်, တော, တောင် စသည်တို့၏ တည်ရာ ဖြစ်သကဲ့သို့၎င်း ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏ မှီရာ တည်ရာ ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;နိဿယပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား အားကြီးသော မှီရာအဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဥပနိဿယပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;၃။ ပစ္စယုပ္ပန်တရားမှ ရှေးဦးစွာ ဖြစ်နှင့်၍ တည်နေသည် အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပုရေဇာတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;၄။ ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း မရှိသော် ကံကြောင့် ဖြစ်သော ခန္ဓာအစဉ် မပြတ်တည်ခြင်း၏ အကြောင်းအထောက်အပံ့အဖြစ်ဖြင့် ပစ္စယုပ္ပန်တရား၏ နောက်မှဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းသည် ဠင်းတငယ်၏ ကိုယ်တို့အား ကျေးဇူးပြုသော ကဗဠီကာရအာဟာရ၌ တောင့်တသော တဏှာနှင့် ယှဉ်သော စေတနာနှင့် တူ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း&lt;/b&gt;ကို ဠင်းတငယ် ကိုယ်တို့၏ အာဟာရ၌ စားလိုသော တောင့်တသောစေတနာသည် နောက်၌ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ နောက်မှ ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား-ဟု မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;အာသေဝနပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;ရှေးရှေး၌ လေ့ကျက်အပ်သော ကျမ်းသည် နောက်နောက်၌ လေ့ကျက်အပ်သော ကျမ်းကို လွယ်ကူစွာ သင်ယူစေနိုင်ခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ ကုသိုလ်အစရှိသည် အဖြစ်ဖြင့် မိမိနှင့်တူသော ကုသိုလ်စသော ပစ္စယုပ္ပန်တရားအား အဖန်တလဲလဲ လေ့ကျက်အပ်သည် ဖြစ်၍ အားရှိသည် အဖြစ်ဖြင့် ထူးသော မိမိနှင့်တူသော ဇာတ်ရှိသည် အဖြစ်ကို ယူစေခြင်းသည် &lt;b&gt;အာသေဝန&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထို အဖန်တလဲလဲ ထုံခြင်းဟူသော သတ္တိဖြင့် မိမိနှင့်တူသော ဇာတ်ရှိကုန်သော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော ပစ္စယုပ္ပန်တရားနှင့်တူသော ဇာတ်ရှိကုန်သော ပစ္စည်းတရားတို့သည် သာလျှင် &lt;b&gt;အာသေဝနပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ အကြောင်းသော်ကား ပြားသော ဇာတ်ရှိကုန်သော ရှေးဖြစ်သော ပစ္စည်းတရားတို့သည် ပြားသော ဇာတ်ရှိကုန်သော နောက်ဖြစ်ကုန်သော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့ကို အဖန်တလဲလဲ ထုံခြင်း လေ့ကျက်ခြင်းဟူသော သတ္တိဖြင့် အဖန်တလဲလဲ လေ့ကျက်အပ်သည် ဖြစ်၍ အားရှိသည် အဖြစ်အားဖြင့် ထူးသော ကုသိုလ်အစရှိသည့် အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော မိမိ၏ သဘောကို ယူစေခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်ကုန်၊ မိမိ-ဟု ဆိုအပ်သော&lt;hr&gt; ၁။ ရှေးရှေး၌ လေ့ကျက်အပ်သော ကျမ်းဂန်သည် နောက်နောက် လေ့ကျက်အပ်သော ကျမ်းဂန်ကို လွယ်ကူစွာ သင်ယူစေနိုင်ခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ ရှေးကုသိုလ်တရားသည် ကုသိုလ်အစရှိသည် အဖြစ်ချင်း တူသော နောက်ကုသိုလ် ပစ္စယုပ္ပန်တရားအား အဖန်တလဲလဲ လေ့ကျက်အပ်သည် ဖြစ်၍ အားရှိသောကြောင့် ထူးသော မိမိနှင့် တူသော ဇာတ်ရှိသည် အဖြစ်ကို ယူစေခြင်းသည် &lt;b&gt;အာသေဝနပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။ ဆိုလိုရင်းကား ရှေးကုသိုလ်စသော ပစ္စည်းတရားသည် နောက်၌ဖြစ်သောကုသိုလ်စသောပစ္စယုပ္ပန်တရားအား မိမိနှင့် တူအောင် အဖန်တလဲလဲ ပြုပြင်ခြင်း ဖြစ်စေခြင်းသည် &lt;b&gt;အာသေဝနပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။ ထို့ကြောင့် ယင်းအာသေဝန ပစ္စည်းကား ဇာတ်တူသာလျှင် ကျေးဇူးပြု၏။ ဇာတ်ပြားသော တရားအား ကျေးဇူးမပြု-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပြားသော ဇာတ်ရှိကုန်သော နောက်၌ ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့သည်လည်း (မိမိအလိုလို) ထိုပြားသော ဇာတ်ရှိကုန်သော ရှေး၌ ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့မှ ပြားသော ဇာတ်ရှိကုန်သော ရှေး၌ ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့၏ သဘောကို မယူနိုင်ကုန်သောကြောင့် ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့နှင့် တူသော ဇာတ်ရှိကုန်သော ဇာတ်တူတရားတို့အား ကျေးဇူးပြုကုန်သော ဇာတ်တူပစ္စည်းတရားတို့သည်သာလျှင် &lt;b&gt;အာသေဝနပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;အာသေဝန ပစ္စယုပ္ပန် တရားများ&lt;/h3&gt;ထိုအာသေဝန ပစ္စည်းတပ်သော တရားတို့သည် အခြားမဲ့ဖြစ်၍ ချုပ်ကုန်ပြီးသော လောကီကုသိုလ် အကုသိုလ်တရားတို့သည်၎င်း၊ အာဝဇ္ဇန်းကြဉ်သော ကြိယာဇောတို့သည်၎င်း၊ ဖြစ်ကုန်၏-ဟူ၍ မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;ကမ္မပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;စိတ်၏အားထုတ်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ဗျာပါရ၏ အဖြစ်ဖြင့် သဟဇာတ တရားတို့အား၎င်း၊ အထူးထူးသော ခဏနှင့်ယှဉ်ကုန်သော ဝိပါက်တို့အား၎င်း၊ ကတ္တာရုပ်တို့အား၎င်း၊ ကျေးဇူးပြုတတ်သော စေတနာသည် &lt;b&gt;ကမ္မပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်&lt;br&gt;မိမိ၏ အားထုတ်ခြင်း မရှိသည်ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်စွာ ဖြစ်ခြင်းဖြင့် သဟဇာတ်ဖြစ်သော နာမ်ရုပ်တို့အား အားထုတ်ခြင်း မရှိသည်&lt;hr&gt; ၁။ စိတ်၏ အားထုတ်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ဗျာပါရ၏ အဖြစ်ဖြင့် သဟဇာတ်တရားတို့အား၎င်း အထူးထူးသော ခဏနှင့် ယှဉ်ကုန်သော ဝိပါက်တို့၎င်း, ကတ္တာရုပ်အား၎င်း, ကျေးဇူးပြုတတ်သော စေတနာသည် &lt;b&gt;ကမ္မပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;ဆိုလိုရင်း -သစ်ပင်၏ အမြစ်သည် သစ်ပင်နှင့် တကွဖြစ်၍ ထိုသစ်ပင်အား မြဲမြန် ခိုင်ခံ့စေခြင်း ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ ထို့အတူ ပဝတ္တိအခါ စေတနာသည် သဟဇာတ်ဖြစ်ကုန်သော နာမ်ရုပ်တို့အား ကျေးဇူးပြုသောကြောင့် &lt;b&gt;သဟဇာတကမ္မပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;ကောင်းစွာ လှမ်းစီရင်အပ်သော မျိုးစေ့သည် အပင်အညွှန့်ကို ဖြစ်စေခြင်း ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ ထိုအတူ အတိတ်ဖြစ်သော ရှေးရှေးဘဝ ကုသိုလ်, အကုသိုလ် စေတနာသည် ပဋိသန္ဓေ ဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာ, ကတ္တာရုပ်တို့အား ကျေးဇူးပြုသောကြောင့် &lt;b&gt;နာနာက္ခဏိကကမ္မပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်စွာ ဖြစ်ခြင်းငှါ ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော ဝိပါက်ဖြစ်ကုန်သော စိတ်စေတသိက်တို့သည် &lt;b&gt;ဝိပါကပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။ အဘယ့်ကြောင့် ငြိမ်သက်စွာဖြစ်လျက် ကျေးဇူးပြုပါသနည်း-ဟူမူ ထိုဝိပါက်ဖြစ်သော စိတ်စေတသိက်တို့သည် စိတ်ကိုအားထုတ်ခြင်းဟု ဆိုအပ်သော လုံ့လဖြင့် မပြီးစေအပ်သည် အဖြစ်ကြောင့် ကံကို ပြုအပ်သည်ဖြစ်၍ ဝါ-အားထုတ်မှ ပြီးခြင်းကြောင့်သာလျှင် အားထုတ်ခြင်း မရှိသည်ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်စွာ ဖြစ်ခြင်းရှိကုန်သောကြောင့် အားထုတ်ခြင်း မရှိသည်ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်စွာ ဖြစ်ခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ကိလေသာတို့မှ ငြိမ်းသည်ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်သောသဘောမျိုး ရှိကုန်သည် မဟုတ်ကုန်-ဟူလို၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ထိုသို့အားထုတ်ခြင်း မရှိသည်ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်သော သဘောရှိသည်အဖြစ်ကြောင့်သာလျှင် ဘဝင်အစရှိသည်တို့ကို သိနိုင်ခဲကုန်၏၊ အာရုံ၌ ရှေးရှုကျကာမျှ, အာရုံကို ဝန်ခံကာမျှ အာရုံကို စုံစမ်းကာမျှ ဖြစ်ကုန်သော ဝိပါက်တို့ကိုလည်း သိနိုင်ခဲကုန်၏၊ ဆက်၍ဆိုဦးအံ့—-ပဉ္စဒွါရ၌&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဇာတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသာလျှင် ထိုပဉ္စဝိညာဏ် သမ္ပဋိစ္ဆာန် သန္တီရဏ ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ဝိပါက်တို့၏ ရူပါရုံ အစရှိသည်ကို ယူအပ်သည် အဖြစ်ကို သိအပ်၏။&lt;h3&gt;အာဟာရပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;ရုပ်နာမ်တို့ကို ခိုင်စေတတ်သည် အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော လေးပါးကုန်သော အာဟာရတို့သည် &lt;b&gt;အာဟာရပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထောက်ပံ့ခိုင်စေတတ်သည် ဟူသောစကားသည် မှန်၏။ ဇနကသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သည်၏ အဖြစ်သည် ရှိသော်လည်း ခိုင်စေတတ်သည် အဖြစ်သည်သာ အာဟာရ၏ ပဓာနဖြစ်သော ကိစ္စတည်း၊ ဖြစ်စေတတ်သော်လည်း အာဟာရသည် မပြတ်&lt;hr&gt; ၁။ မိမိကို အားထုတ်ခြင်း ဗျာပါရ မရှိသည်ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်စွာ ဖြစ်ခြင်းဖြင့် သဟဇာတ်ဖြစ်ကုန်သော နာမ်ရုပ်တို့အား အားထုတ်ခြင်း မရှိသည်ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်စွာ ဖြစ်ခြင်းအကျိုး ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားသည် &lt;b&gt;ဝိပါကပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ပစ္စယုပ္ပန် ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်နာမ်တရားတို့အား ထောက်ပံ့ခိုင်စေတတ်သည် အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် အာဟာရလေးပါးသည် &lt;b&gt;အာဟာရပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ထောက်ပံ့သည်ဖြစ်၍သာလျှင် ဖြစ်စေ၏။ ထို့ကြောင့် ခိုင်စေတတ်သည် အဖြစ်သည်သာလျှင် အာဟာရအဖြစ် မည်၏။&lt;h3&gt;ဣန္ဒြိယပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;ထိုထိုသော ရူပါရုံကို ရှုခြင်း စသောကိစ္စတို့ကြောင့် အကျိုးပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့ကို မိမိသို့ အစဉ်လိုက်စေခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အစိုးရခြင်းအနက်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားသည် &lt;b&gt;ဣန္ဒြိယပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဈာနပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;ကသိုဏ်း အစရှိသော အာရုံသို့ကပ်၍ ကြံခြင်း လက္ခဏာရေး သုံးပါးသို့ ကပ်၍ ကြံခြင်း အစွမ်းအားဖြင့် ကပ်၍ အာရုံကို ကြံတတ်ကုန်သော ဝိတက်အစရှိသည်တို့သည် &lt;b&gt;ဈာနပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;မဂ္ဂပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;သုဂတိဘဝမှ၎င်း၊ ကုသိုလ်မှ၎င်း၊ ဒုဂ္ဂတိဘဝမှ၎င်း၊ အကုသိုလ်မှ၎င်း၊ ထုတ်ဆောင်တတ်သော အနက်အားဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော သမ္မာဒိဋ္ဌိ အစရှိသော တရားတို့သည် &lt;b&gt;မဂ္ဂပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ဒဿနစသော ထိုထိုကိစ္စတို့၌ စက္ခုဝိညာဏ်စသော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့ကို မိမိအလို အစဉ်လိုက်စေခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အစိုးရသော အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဣန္ဒြိယပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ကသိုဏ်းစသော အာရုံ, တေဘူမကတရားတို့၏ နိစ္စတာစသော လက္ခဏာ, နိဗ္ဗာန်၏ တထလက္ခဏာကို ကပ်၍ကြံခြင်း ရှုခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ကပ်ရောက်၍ ထိုအာရုံတို့ကို ကြံတတ် ရှုတတ်ကုန်သောကြောင့် ဝိတက် အစရှိကုန်သော ၇-ပါးသော တရားတို့သည် &lt;b&gt;ဈာနပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;၃။ သုဂတိဘုံမှ မကောင်းမှုကို ပြုလေ့ရှိကုန်သော သူတို့ကို ဒုဂ္ဂတိဘုံ၌ ဖြစ်စေသောအားဖြင့် ထုတ်ဆောင်တတ်သော အနက်သဘော, အပါယ်လေးဘုံမှ ကောင်းမှုကို ပြုလေ့ရှိကုန်သော သူတို့ကို သုဂတိဘုံ၌ ဖြစ်စေသောအားဖြင့် ထုတ်ဆောင်တတ်သော အနက်သဘောအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သောကြောင့် သမ္မာဒိဋ္ဌိစသော တရားတို့သည် &lt;b&gt;မဂ္ဂပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဆိုလိုရင်းကား-သုဂတိဘဝမှ၎င်း, ကုသိုလ်မှ၎င်း, ဒုဂ္ဂတိဘဝမှ၎င်း, အကုသိုလ်မှ၎င်း ထွက်မြောက်အောင် ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;မဂ္ဂပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;သမ္ပယုတ္တပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;ပရမတ္ထအားဖြင့် ပြားကုန်သော်လည်း တူသည် အဖြစ်သို့ ရောက်ကုန်သကဲ့သို့ တူသောဖြစ်ခြင်း အစရှိသည်၏ အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော သမ္ပယောဂလက္ခဏာဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော နာမ်တရားတို့သည်သာလျှင် &lt;b&gt;သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;တပါးသည် တပါးနှင့်စပ်သည် အဖြစ်ဖြင့် ယှဉ်ကုန်သော်လည်း ဆိုအပ်ပြီးသော ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော အပြားအားဖြင့် မယှဉ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ထူးသည်အဖြစ်သို့ ရောက်သဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော ဆဝတ္ထု စိတ်စေတသိက်တို့သည်။ (ဝ-နာမ်နှင့်ရုပ်, ရုပ်နှင့်နာမ်တို့သည်) &lt;b&gt;ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အတ္ထိပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;ပစ္စုပ္ပန်ကာလ သဘော-ဟု ဆိုအပ်သော ထင်ရှားသည် အဖြစ်ဖြစ်သော တရားကို ခိုင်စေတတ်သည်အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော “သဟဇာတံ ပုရေဇာတံ”ဤသို့ အစရှိသော အပြားဖြင့် ဆိုလတံ့ကုန်သော တရားတို့သည် &lt;b&gt;အတ္ထိပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထောက်ပံ့ခိုင်စေတတ်သည် အဖြစ်ကို ဆိုရသောအကြောင်းကား-အတ္ထိပစ္စည်း&lt;hr&gt; ၁။ ပရမတ္ထအားဖြင့် ကုန်သော်လည်း တူသည်အဖြစ်သို့ ရောက်ကုန်သကဲ့သို့ ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော သမ္ပယောဂလက္ခဏာဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သောကြောင့် နာမက္ခန္ဓာတရားလေးပါးတို့သည် &lt;b&gt;သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;၂။ တပါးသည် တပါးနှင့် စပ်သည် အဖြစ်ဖြင့် ယှဉ်ကုန်သော်လည်း ဆိုအပ်ပြီးသော ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော လက္ခဏာအားဖြင့် မယှဉ်သည် ဖြစ်၍ မနှီးနှောသည် အဖြစ်ကြောင့် ထူးသည်အဖြစ်သို့ ရောက်သဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော စိတ်စေတသိက်တရားတို့သည် &lt;b&gt;ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;၃။ ပစ္စုပ္ပန် သဘောလက္ခဏာ ရှိသည်၏ အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော ထင်ရှားသည် အဖြစ်ကြောင့် ထိုထင်ရှားရှိကုန်သော သဘောရှိကုန်သော တရားတို့ကို ခိုင်စေတတ်သည် အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော သဟဇာတတ္ထိ စသော ငါးပါးသော တရားတို့သည် &lt;b&gt;အတ္ထိပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တို့၏ ဖြစ်စေတတ်သော သတ္တိသည် ရှိလင့်ကစား ဌိတိခဏ၌သာလျှင် အတ္ထိပစ္စည်းတို့၏ အစွမ်းသတ္တိသည် လွန်ကဲ၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုသတ္တိပစ္စည်းတို့၏ ထောက်ပံ့ခိုင်စေတတ်သည် အဖြစ်ကိုသာလျှင် ယူအပ်၏။&lt;h3&gt;နတ္ထိပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;တခုသော ဖဿ အစရှိသော တရားအပေါင်းသည် ဖြစ်လတ်သော် နှစ်ခုမြောက်သော ဖဿ အစရှိသော တရားအပေါင်း၏ မရှိခြင်းကြောင့် မိမိ၏ တည်ခြင်းသည် ရှိလတ်သော် ဖြစ်ခြင်းအခွင့်ကို မရကုန်သော မိမိ၏အခြားမဲ့၌ ဖြစ်ဆဲဖြစ်ကုန်သော စိတ်စေတသိက်တို့အား ဖြစ်ရန်အခွင့်ကို ပေးသည်အစွမ်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော အခြားမဲ့ဖြစ်၍ ချုပ်ကုန်သော စိတ်စေတသိက်တို့သည် &lt;b&gt;နတ္ထိပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဝိဂတပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;စေတသိက်တို့အား မိမိသဘော ကင်းသည်အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားတို့သည် &lt;b&gt;ဝိဂတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;hr&gt; ၁။ တခုသော ဖဿ စသော တရားအပေါင်း ဖြစ်နေသည်ရှိသော် နှစ်ခုမြောက်သော ဖဿ စသော တရားအပေါင်း မဖြစ်နိုင်သောကြောင့် မိမိ တည်ရှိနေသဖြင့် ဖြစ်ခွင့် မရကုန်သော မိမိ၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်လတံ့ကုန်သော စိတ်စေတသိက်တရားတို့အား ဖြစ်ခွင့်ပေးသည်အစွမ်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော အခြားမဲ့ဖြစ်၍ ချုပ်ကုန်ပြီးသော စိတ်စေတသိက်တရားတို့သည် &lt;b&gt;နတ္ထိပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;၂။ မိမိ၏ ဖုသန စသော သဘောမကင်းသဖြင့် မိမိ၏ အခြားမဲ့၌ မဖြစ်လတံ့ကုန်သော စိတ်စေတသိက်တရားတို့အား မိမိသဘော ကင်းသည်အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော နတ္ထိပစ္စည်းတရားတို့သည်ပင် &lt;b&gt;ဝိဂတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;ချုပ်သည်၏ အခြားမဲ့၌ ကင်းဆိတ်သည်၏ အဖြစ်သည် &lt;b&gt;နတ္ထိပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။ ချုပ်ခြင်း ဘင်သို့ ရောက်သည်၏ အဖြစ်သည် &lt;b&gt;ဝိဂတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။ (ဤသို့အထူးကိုမှတ်)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အတ္ထိ ပစ္စည်းနှင့် ထူးခြားပုံ&lt;/h3&gt;ချုပ်ခြင်းသို့ မရောက်သည် အစွမ်းအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော အတ္ထိပစ္စည်းတို့သည်သာလျှင် &lt;b&gt;အဝိဂတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။ မိမိ၏ သဘောနှင့် တကွ ဖြစ်သည် အဖြစ်ဖြင့်သာလျှင် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားသတ္တိသည် အတ္ထိပစ္စည်း၏ သတ္တိ မည်၏။ ချုပ်ခြင်းသို့ မရောက်သည် အစွမ်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သည် အဖြစ်သည် &lt;b&gt;အဝိဂတပစ္စည်း&lt;/b&gt;၏ သတ္တိ မည်၏၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော သတ္တိအထူးကို ထိုပစ္စည်းနှစ်ပါးတို့၏ သရုပ်အထူး မရှိသော်လည်း မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစကားမှန်၏၊ ၂၄-ပါးသော ပစ္စည်းတရားတို့၏ သတ္တိအထူးကို ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာဖြင့် သိ၍ မြတ်စွာဘုရားသည် ၂၄-ပါးသော ပစ္စည်းတရားတို့ကို ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏၊ ဤသို့ မြတ်စွာဘုရား၌ ယုံကြည်သဖြင့် ထိုပစ္စည်းတရားတို့သည် ဤသို့ ထူးကုန်၏-ဟု သုတမယဉာဏ်ကို ဖြစ်စေ၍ စိန္တာမယဉာဏ် ဘာဝနာမယဉာဏ်တို့ဖြင့် ထိုပစ္စည်းတို့၏ အထူးကို သိခြင်း ပြင်းစွာအားထုတ်ခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆက်၍ ဆိုဦးအံ့ &lt;b&gt;အတ္ထိပစ္စည်း&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်သော တရားအပေါင်း၏ မထူးသည် အဖြစ်သည် ရှိသော်လည်း ထိုထိုသိုသော အပြားအားဖြင့် ဝေနေယျသတ္တဝါတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် အောက်၌ ဟောအပ်ပြီးသော်လည်း အတ္ထိပစ္စည်းကို တဖန် အပြားအထူးဖြင့် မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်၏၊ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူ အဟေတုကဒုက်ကို ဟောပြီးသော်လည်း ဟေတုဝိပ္ပယုတ္တဒုက်ကို ဟောအပ်သကဲ့သို့တည်း၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ချုပ်ခြင်းသို့ မရောက်သည် အစွမ်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော အတ္ထိပစ္စည်းတရားတို့သည်ပင် &lt;b&gt;အဝိဂတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;အထူးကား ထင်ရှားရှိသော သဘောနှင့် ပြည့်စုံသည် အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော အဖြစ်သည် &lt;b&gt;အတ္ထိပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ ချုပ်ခြင်း ဘင်သို့ မရောက်သည် အစွမ်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော အဖြစ်သည် &lt;b&gt;အဝိဂတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;နိဒ္ဒေသ&lt;/h3&gt;၁၈။ ဆဓာ နာမန္တု နာမဿ၊ ပဉ္စဓာ နာမရူပီနံ။&lt;br&gt;ဧကဓာ ပုန ရှုပဿ၊ ရူပံ နာမဿစေကဓာ။&lt;br&gt;ပညတ္တိ နာမရူပနိ၊ နာမဿ ဒုဝိဓာ ဒွယံ။&lt;br&gt;ဒွယဿ နဝဓာ စေတိ၊ ဆဗ္ဗိပစ္စယာ ကထံ။ ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဥဒ္ဒေသမှတပါး နိဒ္ဒေသကို ဆိုဦးအံ့—နာမ်သည် နာမ်အချင်းချင်းအား ခြောက်ပါးအပြားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ နာမ်သည် နာမ်ရုပ်တို့အား ငါးပါးသော အခြင်းအရာဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ တဖန် နာမ်သည် ရုပ်အား တပါးသော အခြင်းအရာဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်၏၊ နာမ်ပစ္စည်းတပ်သည်မှတပါး ရုပ်ပစ္စည်းတပ်သည်ကို ဆိုဦးအံ့—ရုပ်သည် နာမ်အား တပါးသောအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်၏၊ ပညတ် နာမ်ရုပ်တို့သည် နာမ်အား နှစ်ပါးသော အခြင်းအရာဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်၏၊ သုဒ္ဓမှတပါး မိဿကကို ဆိုဦးအံ့—နာမ်ရုပ် နှစ်ပါးအပေါင်းသည် နာမ်ရုပ် နှစ်ပါးအပေါင်းအား ကိုးပါးသော အခြင်းအရာဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်၏၊ ဤသို့ ပစ္စည်းတို့သည် ခြောက်ပါးအပြားအားဖြင့် တည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;နိဒ္ဒေသအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၈။ လေးပါးသော ခန္ဓာ-ဟု ဆိုအပ်သော နာမ်သည် ထိုသဘောရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်သော နာမ်အား ခြောက်ပါးသော အခြင်းအရာတို့ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ ထိုနာမ်သည်ပင်လျှင် အပေါင်းဖြစ်ကုန်သော နာမ်ရုပ်တို့အား ငါးပါးအပြားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ တဖန် ဘူတရုပ် ဥပါဒါရုပ်အားဖြင့် ပြားသော ရုပ်အား တပါးသော အပြားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ ရုပ်သည်လည်း နာမ်အား တပါးသော အားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ ပညတ် နာမ်ရုပ်တို့သည် နာမ်အား နှစ်ပါးသော အပြားဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ နာမ်ရုပ် နှစ်ပါးအပေါင်းသည် ထိုသို့သဘောရှိသော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	နာမ်ရုပ် နှစ်ပါးအပေါင်းအား ကိုးပါးအပြားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ ဤသို့ ပစ္စည်းတို့သည် ခြောက်ပါးအပြားဖြင့် တည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;နာမ်သည် နာမ်အားကျေးဇူးပြုပုံ ၆-ပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၁၉။ ။အနန္တရ နိရုဒ္ဓါ စိတ္တ စေတသိကာ ဓမ္မာ ပစ္စုပ္ပန္နာနံ စိတ္တ စေတသိကာနံ ဓမ္မာနံ အနန္တရ သမနန္တရ နတ္ထိ ဝိဂတဝသေန, ပုရိမာနိ ဇဝနာနိ ပစ္ဆိမာနံ ဇဝနာနံ အာသေဝန ဝသေန သဟဇာတ စိတ္တ စေတသိကာ ဓမ္မာ အညမညံ သမ္ပယုတ္တ ဝသေန တိ စ ဆဓာ နာမံ နာမဿ ပစ္စယာ ဟောတိ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆဓာအရ အကျယ်ချ၍ ပြဦးအံ့—အခြားမဲ့ဖြစ်၍ ချုပ်ကုန်ပြီးသော စိတ် စေတသိက်ဖြစ်ကုန်သော ရဟန္တာတို့၏ စုတိကြဉ်သော စိတ်တခုယုတ် ကိုးဆယ်, စေတသိက် ဒွေပညာသ နာမက္ခန္ဓာတို့သည် မိမိအတူလိုက်၍ ဖြစ်ကုန်သော စိတ်, စေတသိက်ဖြစ်ကုန်သော ရဟန္တာတို့၏ စုတိစိတ်နှင့် တကွ စိတ်တခုယုတ် ကိုးဆယ်, စေတသိက်ဒွေပညာသ နာမက္ခန္ဓာတို့အား &lt;b&gt;အနန္တရ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;သမနန္တရ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;နတ္ထိ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ဝိဂတ&lt;/b&gt; သတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ရှေး၌ ဖြစ်ကုန်သော အဆုံးဇော မဂ် ဖိုလ်ကြဉ်သော ဇော သတ္တ စတ္တာလီသ, စေတသိက်ဒွေပညာသ နာမက္ခန္ဓာတို့သည် နောက်&lt;hr&gt; ၁-(၁) နာမ်သည် နာမ်အချင်းချင်းအား သတ္တိ ၆-မျိုး ၆-နည်း ၆-ပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;br&gt;(၂) နာမ်သည် နာမ်နှင့် ရုပ်အား သတ္တိ ၅-မျိုး ၅-နည်း ၅-ပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;br&gt;(၃) နာမ်သည် ရုပ်အား သတ္တိ ၁-မျိုး ၁-နည်း ၁-ပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;br&gt;(၄) ရုပ်သည် နာမ်အား သတ္တိ ၁-မျိုး ၁-နည်း ၁-ပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;br&gt;(၅) ပညတ်နှင့် နာမ်ရုပ်တို့သည် နာမ်အား သတ္တိ ၂-မျိုး ၂-နည်း ၂-ပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;br&gt;(၆) နာမ်ရုပ် ၂-ပါးသည် နာမ်ရုပ် ၂-ပါးအား သတ္တိ ၉-မျိုး ၉-နည်း ၉-ပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;br&gt;ဤစကားသည် ဆိုလတံ့စကား၏ မာတိကာစကားမျှ ဖြစ်သည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	နောက်၌ ဖြစ်ကုန်သော ပဌမဇော ဖိုလ်ဇောကြဉ်သော ဇောဧကပညာသ, စေတသိက် ဒွေပညာသ နာမက္ခန္ဓာတို့အား &lt;b&gt;အာသေဝန&lt;/b&gt; သတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ တကွဖြစ်ကုန်သော စိတ် စေတသိက်တရားတို့သည် အချင်းချင်းအား &lt;b&gt;သမ္ပယုတ္တ&lt;/b&gt;သတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ဤသို့နာမ်သည် နာမ်အချင်းချင်းအား ခြောက်ပါးသော အခြင်းအရာဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;h3&gt;နာမ်သည် နာမ်အား ကျေးဇူးပြုပုံ ၆-ပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;ကံ၏ အဟုန်သည် ပစ်ချအပ်သည်ဖြစ်၍ ကျသကဲ့သို့ ဖြစ်၍ဖြစ်သော ဝိပါက်ဖြစ်သော အဗျာကတသည် မိမိ၏သဘောကို ယူ၍ အဖန်တလဲလဲ ထုံ၍ တပါးသော ဝိပါက်ဖြစ်သော အဗျာကတကို မဖြစ်စေတတ်၊ ရှေး၌ဖြစ်သော ဝိပါက်၏ အာနုဘော်ကို ယူ၍လည်း မဖြစ်၊ “န မဂ္ဂ။ပ။ ဧကံ”ဟူ၍ ပဋ္ဌာန်း၌ ဘုရားဟောတော်မူခြင်းကြောင့် အဟိတ်ကြိယာတို့တွင် ဟသိတုပ္ပါဒ်၏သာလျှင် ဆရာတို့သည် အာသေဝန၏ အဖြစ်ကို ထုတ်ခြင်းကြောင့် အာဝဇ္ဇန်းဒွေးသည် &lt;b&gt;အာသေဝနပစ္စည်း&lt;/b&gt; မဖြစ်၊ ထို့ကြောင့် ထိုတို့သည် သာလျှင် &lt;b&gt;အာသေဝနပစ္စည်း&lt;/b&gt; အဖြစ်သို့ ရောက်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့်&lt;hr&gt;&lt;b&gt;နာမ်သည် နာမ်အား ကျေးဇူးပြုပုံ &lt;/b&gt;&lt;br&gt;၁-ဝီထိစိတ် အစဉ်ဝယ် ရှေးရှေးချုပ်ကုန်သော စိတ် စေတသိက် နာမ်တရားတို့သည် နောက်နောက်မှ ဆက်၍ဖြစ်ကုန်သော စိတ် စေတသိက် နာမ်တရားတို့အား အနန္တရမျိုးဖြစ်၍ &lt;b&gt;အနန္တရပစ္စည်း&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;သမနန္တရပစ္စည်း&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;နတ္ထိပစ္စည်း&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ဝိဂတပစ္စည်း&lt;/b&gt;အားဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဇော ၇-ကြိမ် ဇောရာ၌ ရှေး နာမ်တရားတို့သည် နောက်ဇော နာမ်တရားတို့အား ဆိုအပ်ပြီးသော အနန္တရ စသော ၄-ပစ္စည်းအပြင် &lt;b&gt;အာသေဝနပစ္စည်း&lt;/b&gt;အားဖြင့်လည်း ကျေးဇူးပြုနိုင်၏။ ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;“ဝီထိစိတ် တခုတခု ဖြစ်သော စိတ် စေတသိက် နာမ်တရားများသည် သဟဇာတမျိုးဖြစ်၍ &lt;b&gt;သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ ဤသို့ နာမ်သည် နာမ်အချင်းချင်း ကျေးဇူးပြုရာ၌ &lt;b&gt;အနန္တရ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;သမနန္တရ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;နတ္ထိ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ဝိဂတ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;အာသေဝန&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;သမ္ပယုတ္တ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်သော ခြောက်ပစ္စည်းအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်၏-ဟူလို။ &lt;b&gt;သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း&lt;/b&gt;ကိုသာ ဆိုသော်လည်း သဟဇာတမျိုးဖြစ်၍ &lt;b&gt;သဟဇာတ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;အညမည&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;နိဿယ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ဝိပါက&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;သမ္ပယုတ္တ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;အတ္ထိ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;အဝိဂတ&lt;/b&gt; သော ပစ္စည်းများပါ ဖြစ်သင့် ကျေးဇူးပြုသင့်သည်-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ပုရိမာနိ ဇဝနာနိ&lt;/b&gt; ၏ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏၊ ဤ &lt;b&gt;“ပုရိမာ ဇဝနာနိ”&lt;/b&gt; ဟူသော စကား၌ &lt;b&gt;ဇဝနာနိ&lt;/b&gt;-ဟု သာမညဆိုသော်လည်း လောကီကုသိုလ် အကုသိုလ် အဗျာကတာတို့ကို သာလျှင် မှတ်အပ်ကုန်၏။ အဘယ့်ကြောင့် လောကီဇောတို့ကိုသာလျှင် မှတ်အပ်ကုန်သနည်း-ဟူမူ လောကုတ္တရာတို့၏ အာသေဝနပစ္စည်းတတ်သည်အဖြစ်ကို ပဋ္ဌာန်း၌ မြတ်စွာဘုရားသည် မထုတ်အပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် လောကီဇောတို့ကိုသာလျှင် မှတ်အပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့ကြောင့် ပဋ္ဌာန်းအဋ္ဌကထာ၌ &lt;b&gt;“လောကုတ္တရော ပန အာသေဝနပစ္စယော နာမ နတ္ထိ”&lt;/b&gt; ဟူသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ အဘယ့်ကြောင့် လောကုတ္တရာဇောသည် အာသေဝနပစ္စည်း မတတ်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ ထိုလောကုတ္တရာဇောတို့တွင် ကုသိုလ်ဇောသည် ပြားသောဇာတ်ရှိသော ဖိုလ်ဇော၏ သွားဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ထိုဖိုလ်ဇောကို အာသေဝနသတ္တိကို မယူစေနိုင်။ ဖိုလ်စိတ်တို့သည်လည်း ဇော၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ကုန်သော်လည်း ဝိပါက်&lt;hr&gt;၁။ &lt;b&gt;ပုရိမာနိ ဇဝနာနိ&lt;/b&gt;-အရ အဆုံးဇော, မဂ်, ဖိုလ်ဇော ကြဉ်အပ်ကုန်သော ဇော ၄၇-ပါး, စေတသိက် ၅၂-ပါးကိုယူ။&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပစ္ဆိမာနံ ဇဝနာနံ&lt;/b&gt;-အရ ပဌမဇော, ဖိုလ်ဇော ကြဉ်အပ်ကုန်သော ဇော ၅၁-ပါး, စေတသိက် ၅၂-ပါးကိုယူ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ့်ကြောင့် ဇောသည်သာ အာသေဝနပစ္စည်း တတ်နိုင်၍ ဝိပါက်နှင့် အာဝဇ္ဇန်းဒွေးတို့သည် အာသေဝနပစ္စည်း မတတ်နိုင်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ ကံ၏အစွမ်းကြောင့် ဝိပါက်အဖြစ်သို့ ရောက်လာသော ဝိပါက်အဗျာကတတရားသည် ကံ၏အဟုန်သည် ပစ်ချအပ်သည်ဖြစ်၍ ကျသကဲ့သို့ဖြစ်၍ မိမိသဘောကို ယူစေ, ထုံစေလျက် နောက်ဖြစ်သော ဝိပါက်အဗျာကတတရားကို မဖြစ်စေနိုင်၊ နောက်ဖြစ်သော ဝိပါက်အဗျာကတသည်လည်း ရှေးဖြစ်သော ဝိပါက်အဗျာကတ၏ အစွမ်းကို ယူ၍ ကျေးဇူးမပြုနိုင်သောကြောင့် ဝိပါက်သည် အာသေဝနပစ္စည်း မတတ်နိုင်။ အဟိတ်ကြိယာတို့တွင် ဟသိတုပ္ပါဒ် တစ်ပါးသာ အာသေဝနပစ္စည်း တတ်နိုင်၏-ဟု ဟော၍ ကြွင်းသော အာဝဇ္ဇန်းဒွေးကို မဟောသောကြောင့် အာဝဇ္ဇန်းဒွေးသည် အာသေဝနပစ္စည်း မတတ်နိုင်-ဟု မှတ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;လောကုတ္တရာဇောတို့သည်လည်း အာသေဝနပစ္စည်းအဖြစ်ဖြင့် မြတ်စွာဘုရား မဟောသောကြောင့် အာသေဝနပစ္စည်း မတတ်ကုန်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဂေါတြဘု ဝေါဒါန်တို့ကား ဘုံ အာရုံတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဇာတ်ကွဲပြားခြင်းကို ဤ၌ အလိုမရှိသောကြောင့် မဂ်အား အာသေဝနပစ္စည်း တတ်နိုင်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဗျာကတ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် အာသေဝနသတ္တိကို မယူကုန်၊ တစ်ပါးသော ဝိပါက်ဖြစ်သော ဇောကိုလည်း မယူစေကုန်၊ ထို့ကြောင့် လောကုတ္တရာဇောတို့သည် အာသေဝနပစ္စည်း မတတ်ကုန်-ဟူလို။ &lt;b&gt;“အာသေဝနပစ္စယေန ဝိမုတ္တံ ဇဝနံ နတ္ထိ”&lt;/b&gt; ဟူ၍ ဆရာဓမ္မပါလမထေရ်သည် အကြင်စကားကို ဆိုအပ်၏၊ ထိုစကားကိုလည်း ယေဘုယျအစွမ်းဖြင့် ဆိုအပ်သော စကား-ဟု သိအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤမှတစ်ပါးသော လောကုတ္တရာဇောတို့၏လည်း အာသေဝနပစ္စည်းတတ်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;“အာသေဝနပစ္စယဝိမုတ္တိ”&lt;/b&gt; ဟူသော စကားကို ဆိုအပ်သည်ရှိသော် ဆရာဓမ္မပါလမထေရ်၏ မဆင်မခြင်ဆိုတတ်သော ဆရာ၏အဖြစ်သို့ ရောက်သည်ဖြစ်ရာ၏။ မဂ်သည်ကား-ဂေါတြဘုမှ အဖန်တလဲလဲ ထုံခြင်းကို မယူ-ဟု ဆိုဘွယ်စကားသည် မရှိ၊ အဘယ့်ကြောင့် မယူသနည်းဆိုသော် ဘုံ အစရှိသည်တို့၏အစွမ်းဖြင့် အထူးထူးသော ဇာတ်ရှိသည်အဖြစ်ကို မလိုအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် မယူ-ဟူလို။ ထို့ကြောင့်သာလျှင် ပဋ္ဌာန်း၌ &lt;b&gt;“ဂေါတြဘူ မဂ္ဂဿ အာသေဝနပစ္စယေန ပစ္စယော၊ ဝေါဒါနံ မဂ္ဂဿ အာသေဝနပစ္စယေန ပစ္စယော”&lt;/b&gt; ဟု မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်၏။ ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော လေးပါးအပြားရှိသော သမ္ပယောဂလက္ခဏာ မရှိခြင်းကြောင့် စိတ်နှင့်တကွ ဖြစ်ကုန်သော်လည်း ရုပ်တရားတို့၏ သမ္ပယုတ္တပစ္စည်းအဖြစ်သည် မရှိ၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;“စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ အညမညံ”&lt;/b&gt; ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;နာမ်သည် နာမ်အား ကျေးဇူးပြုပုံ ၅-ပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၂၀။ &lt;b&gt;ဟေတု ဈာနင်္ဂမဂ္ဂင်္ဂါနိ သဟဇာတာနံ နာမရူပါနံ ဟေတာဒိဝသေန, သဟဇာတာ စေတနာ သဟဇာတာနံ နာမရူပါနံ နာနာက္ခဏိကာ စေတနာ ကမ္မာဘိနိဗ္ဗတ္တာနံ နာမရူပါနံ ကမ္မဝသေန ဝိပါကက္ခန္ဓာ အညမညံ သဟဇာတာနံ ရူပါနံ ဝိပါကဝသေနေတိ စ ပဉ္စ နာမံ နာမရူပါနံ ပစ္စယော ဟောတိ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဟိတ်, ဈာနင်, မဂ္ဂင်တို့သည် တကွဖြစ်ကုန်သော နာမ်ရုပ်တို့အား ဟေတုသတ္တိ၊ ဈာနသတ္တိ မဂ္ဂသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်၏။ တကွဖြစ်သော စိတ်တစ်ခုယုတ် ကိုးဆယ်၌ရှိသော စေတနာတစ်ခုယုတ် ကိုးဆယ်သည် တကွဖြစ်ကုန်သော စိတ်တစ်ခုယုတ် ကိုးဆယ်, စေတနာကြဉ်သော စေတသိက် ဧကပညာသ, စိတ္တဇရုပ် ပဋိသန္ဓေ ကမ္မဇရုပ်တို့အား သဟဇာတကမ္မသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။ အထူးထူးသော ကာလ၌ တည်သော အတိတ်ဖြစ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ် စေတနာ ၃၃-ခုသည် ကံ-ဟု ဆိုအပ်သော မိမိကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ဝိပါက် ဆတ္တိံသ နာမက္ခန္ဓာ, ပဋိသန္ဓေ ကမ္မဇရုပ်, အသညသတ် ကမ္မဇရုပ်, ပဝတ္တိ ကမ္မဇရုပ်တို့အား နာနာက္ခဏိက ကမ္မသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။ ဝိပါက် ဆတ္တိံသ နာမက္ခန္ဓာ လေးပါးတို့သည် တစ်ပါးသည် တစ်ပါးအား၎င်း၊ တကွဖြစ်ကုန်သော ဝိညတ်ဒွေးကြဉ်သော စိတ္တဇရုပ် ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်တို့အား၎င်း၊ ဝိပါကသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏။ ဤသို့ နာမ်သည် နာမ်ရုပ်တို့အား ငါးပါးသော အခြင်းအရာဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;h3&gt;နာမ်သည် ရုပ်အား ကျေးဇူးပြုပုံ ၅-ပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၂၀။ &lt;b&gt;ဟေတု။ ပ။ နာမရူပါနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ သုံးပါးကုန်သော ထိုဟိတ်, ဈာနင်, မဂ္ဂင်တို့သည် ပဋ္ဌာန်းအခါ၌ ကံကြောင့်ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့အား၎င်း၊ ပဝတ္တိအခါ၌ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်တို့အား၎င်း၊ ပဋ္ဌာန်း ပဝတ္တိအခါ နှစ်ပါးပေါင်း၌ တကွဖြစ်ကုန်သော နာမ်တို့အား၎င်း၊ ဟေတု အစရှိသော သတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ &lt;b&gt;“သဟဇာတရူပန္တိ။ ပ။ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ”&lt;/b&gt; ဟူ၍ အရှင်အနုရုဒ္ဓဆရာသည်ပင် ဆိုတော်မူလတံ့။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁။ &lt;b&gt;ဟေတုဈာနင်္ဂမဂ္ဂင်္ဂါနိ&lt;/b&gt;-အရ ဟေတုပစ္စည်း, ဈာနပစ္စည်း, မဂ္ဂပစ္စည်း တရားတို့သည် မိမိနှင့်တကွဖြစ်သော စိတ် စေတသိက် နာမ်တရားတို့အား၎င်း, ပဋ္ဌာန်းအခါ၌ ကမ္မဇရုပ် တရားတို့အား၎င်း, ပဝတ္တိအခါ၌ စိတ္တဇရုပ် တရားတို့အား၎င်း ဟေတုသတ္တိ, ဈာနသတ္တိ, မဂ္ဂသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;သဟဇာတာ စေတနာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ယုတ်သောအပိုင်းအခြားအားဖြင့် စက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့နှင့် တကွဖြစ်သော စေတနာတည်း။ &lt;b&gt;သဟဇာတာနံ နာမရူပါနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ အလုံးစုံလည်းဖြစ်သော စေတနာသည် နာမ်တို့အား၎င်း၊ ပဋ္ဌာန်းနှင့်တကွဖြစ်သော စေတနာသည် ကမ္မဇရုပ်တို့အား၎င်း၊ ပဝတ္တိအခါ၌ ရုပ်ကိုဖြစ်စေတတ်သော စိတ်နှင့်တကွဖြစ်သော စေတနာသည် စိတ္တဇရုပ်တို့အား၎င်း၊ ကျေးဇူးပြု၏။ &lt;b&gt;နာနာက္ခဏိကစေတနာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား ဝိပါက်ခဏမှ အထူးထူးပြားသော ခဏ၌ အတိတ်အစရှိသော ဘဝတို့၌ဖြစ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ်စေတနာတည်း။ &lt;b&gt;နာမရူပါနံ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ပဋ္ဌာန်း ပဝတ္တိ နှစ်ပါးစုံ၌လည်း နာမ်ရုပ်တို့အား ကျေးဇူးပြု၏။ &lt;b&gt;ဝိပါကက္ခန္ဓာ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ပဋ္ဌာန်းဝိညာဏ် အစရှိကုန်သော ဝိပါက်နာမ်ခန္ဓာတို့သည်-ဟု အနက်ပေး။ အဘယ့်ကြောင့် နာမ်ခန္ဓာကိုသာ ယူအပ်ပါသနည်းဟူမူ၊ ကံကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်သည်လည်း ဝိပါက်ဟူသော ခေါ်ဝေါ်ခြင်းကို မရပေ၊ ထို့ကြောင့် နာမ်ခန္ဓာကိုသာ ယူအပ်၏-ဟူလို။ ရုပ်တရားသည် အဘယ့်ကြောင့် ဝိပါက် မမည်ပါနည်းဟူမူ၊ နာမ်တရား၏အဖြစ်ဖြင့်၎င်း၊ အာရုံကို ယူတတ်သည်အဖြစ်ဖြင့်၎င်း၊ ကံနှင့်တူကုန်သော နာမ်တရားတို့၌သာလျှင် ဝိပါကသဒ္ဒါ၏ ထင်သည်အဖြစ်ကြောင့် မရပေ-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁။ &lt;b&gt;သဟဇာတာ စေတနာ&lt;/b&gt;-အရ ပဝတ္တိအခါ စိတ်တစ်ခုယုတ်ကိုးဆယ်နှင့် ယှဉ်သော စေတနာသည် မိမိနှင့်အတူတကွဖြစ်သော နာမ်တို့အား၎င်း, ပဋ္ဌာန်းစိတ်နှင့် တကွဖြစ်သော စေတနာသည် ကမ္မဇရုပ်အား၎င်း, ပဝတ္တိအခါ ရုပ်ကိုဖြစ်စေနိုင်သော စိတ်နှင့်တကွဖြစ်သော စေတနာသည် စိတ္တဇရုပ်အား၎င်း သဟဇာတ, ကမ္မသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏-ဟူလို။&lt;br&gt;၂။ &lt;b&gt;နာနာက္ခဏိကစေတနာ&lt;/b&gt;-အရ အထူးထူးသော ကာလ၌ တည်သော အတိတ်ဘဝဖြစ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ် စေတနာ ၃၃-ခုသည် ကံကြောင့်ဖြစ်ကုန်သော ဝိပါက် ဆတ္တိံသ နာမက္ခန္ဓာ, ပဋ္ဌာန်း ကမ္မဇရုပ်စသော နာမ်ရုပ်တို့အား နာနာက္ခဏိက ကမ္မပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;br&gt;၃။ ဝိပါက် ဆတ္တိံသ နာမက္ခန္ဓာ လေးပါးတို့သည် ဝိပါက်အချင်းချင်းအား၎င်း, ဝိပါက်နှင့်အတူဖြစ်ကုန်သော ဝိညတ်ဒွေးကြဉ်သော စိတ္တဇရုပ်, ပဋ္ဌာန်းကမ္မဇရုပ်တို့အား၎င်း, ဝိပါကပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏။ ဤသို့ နာမ်သည် နာမ်ရုပ်တို့အား ဟေတု, ဈာန, မဂ္ဂ, ကမ္မ, ဝိပါက်အားဖြင့် ငါးမျိုး ငါးနည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;နာမ်သည် ရုပ်အား ကျေးဇူးပြုပုံ ၁-ပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၂၁။ &lt;b&gt;ပစ္ဆာဇာတာ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ ပုရေဇာတဿ ဣမဿ ကာယဿ ပစ္ဆာဇာတ ဝသေနေတိ ဧကဓာဝ နာမံ ရူပဿ ပစ္စယော ဟောတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;နောက်နောက်၌ ဖြစ်ကုန်သော စိတ်စေတသိက် ဖြစ်ကုန်သော ပဉ္စဝေါကာရဘုံ၌ ဖြစ်ခိုက် ဖြစ်နေ အရူပဝိပါက် လေးခု ကြဉ်သော ပဌမဘဝင် အစရှိသော နောက်နောက်သော စိတ် ၇၅-ခု, စေတသိက် ၅၂-ပါး နာမက္ခန္ဓာတို့သည် ရှေးရှေး၌ ဖြစ်သော ဤသို့ သဘောရှိသော ပဋ္ဌာန်း အစရှိသော ရှေးရှေးသော စိတ်နှင့်အတူ ဥပါဒ်၍ ရုပ်၏ ဌိသို့ ရောက်သော ဧကဇကာယ, ဒွိဇကာယ, တိဇကာယ, စတုဇကာယအား ပစ္ဆာဇာတသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ဤသို့ နာမ်သည် ရုပ်အား တစ်ခုသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;h3&gt;နာမ်သည် ရုပ်အား ကျေးဇူးပြုပုံ ၁-ပစ္စည်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၁။ &lt;b&gt;ပုရေဇာတဿ ဣမဿ ကာယဿ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ပစ္စည်းတရားမှ ရှေး၌ဖြစ်သော ဤရုပ်အား-ဟု အနက်ပေး။ အဘယ်သို့လျှင် ပစ္စယုပ္ပန်တရား၏ ရှေး၌ဖြစ်လျက် နောက်၌ဖြစ်သော နာမ်တရား၏ ပစ္စည်း၏အဖြစ်သည် အညို ဖြစ်နိုင်ပါသနည်း။ ဤသို့ မေးလတ်သော် &lt;b&gt;“ပစ္ဆာဇာတပစ္စယော အသတိ သန္တာနဋ္ဌိတိဟေတုကဘာဝံ အာဂစ္ဆန္တဿ”&lt;/b&gt; ဟု ငါသည်&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁။ နောက်၌ဖြစ်သော ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းသည် ရှေး၌ဖြစ်သော ရူပကာယကို ခိုင်စေခြင်း၌ ရူပကာယအစဉ် မပြတ်ဖြစ်ခြင်း၏အကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် နောက်မှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဝီထိစိတ်ပစ္စည်းတရားသည် ရှေးဝီထိစိတ်နှင့် တပြိုင်နက် ဖြစ်နှင့်ပြီးသော ရုပ်ပစ္စယုပ္ပန်တရားအား ကျေးဇူးပြု၏။ ဤသို့ ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းတည်းဟူသော နာမ်သည် ရုပ်အား ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းအားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဆိုအပ်သည် မဟုတ်ပါလော၊ ထို့ကြောင့် ရူပကာယ၏ အစဉ်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း၏အကြောင်းဖြစ်ခြင်း ရူပကာယကို ခိုင်စေခြင်းသည် ဤပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း၏ ကိစ္စတည်း၊ ထို့ကြောင့် တစ်စုံတစ်ခုသော ဆန့်ကျင်ဘွယ်သည် မရှိ၊ ဤသို့ ဖြေဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;ရုပ်သည် နာမ်အား ကျေးဇူးပြုပုံ ၁-ပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၂၂။ (က) &lt;b&gt;ဆ ဝတ္ထုနိ ပဝတ္တိယံ သတ္တန္နံ ဝိညာဏ ဓာတူနံ ပဉ္စာရမ္မဏာနိ စ ပဉ္စဝိညာဏဝီထိယာ ပုရေဇာတ ဝသေနေတိ ဧကံ ရူပံ နာမဿ ပစ္စယော ဟောတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ခြောက်ပါးသော ဝတ္ထုတို့သည်-မန္ဒာယုက, မန္ဒာယုက, မဇ္ဈိမာယုကအားဖြင့် သုံးပါးတို့တွင် မဇ္ဈိမာယုကဖြစ်၍ အတီတဘဝင် တစ်ချက်လွန်နှင့် ဥပါဒ်ပြိုင်သော စက္ခုဝတ္ထု။ ပ။ ကာယဝတ္ထု, ပဋ္ဌာန်း အစရှိသော ရှေးရှေးသော စိတ်နှင့်အတူ ဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထု, နိရောဓသမာပတ်မှ ထသောအခါ ရှေးဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု, မရဏာသန္ဓေအခါ စုတိမှ ပြန်၍ရေသော် ၁၇-ချက်မြောက်သော စိတ်နှင့်အတူ ဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထု-ဟု ဆိုအပ်သော ခြောက်ပါးသော ဝတ္ထုရုပ်တို့သည် ပဝတ္တိအခါ၌ ၇-ပါးကုန်သော ဝိညာဏဓာတ်တို့အား ဝတ္ထုပုရေဇာတသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ အာရုံ ၅-ပါးတို့သည် ပဉ္စဝိညာဏဝီထိအားလည်း အာရမ္မဏပုရေဇာတသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ဤသို့ ရုပ်သည် နာမ်အား တစ်ခုသော အခြင်းအရာအားဖြင့်သာလျှင် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;h3&gt;ရုပ်သည် နာမ်အား ကျေးဇူးပြုပုံ ၁-ပစ္စည်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၂။ [က] ပဋ္ဌာန်းအခါ၌ စက္ခု အစရှိသော ဝတ္ထုတို့၏ မဖြစ်ခြင်းကြောင့် ပဋ္ဌာန်းအခါ၌ စက္ခု အစရှိသော ဝတ္ထုတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ရှိသော်လည်း ထိုထိုဝိညာဏ်တို့အား ပုရေဇာတ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပစ္စည်း၏အဖြစ်သို့ မရောက်ခြင်းကြောင့်၎င်း၊ ပဋ္ဌာန်းဝိညာဏ်နှင့် တကွဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု၏လည်း ပုရေဇာတသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သည်၏အဖြစ် မရှိခြင်းကြောင့်၎င်း၊ &lt;b&gt;“ဆ ဝတ္ူနိ ပဝတ္တိယံ”&lt;/b&gt; ဟူသော ဤစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;“ပဉ္စာရမ္မဏာနိ ပဉ္စဝိညာဏဝီထိယာ”&lt;/b&gt; ဟူသော ဤစကားကိုလည်း အာရမ္မဏပုရေဇာတနိဒ္ဒေသ၌ လာသော အာရမ္မဏပုရေဇာတပစ္စည်းကို ရည်၍ ဆိုအပ်၏၊ စင်စစ်အားဖြင့်ကား ပဉ္စာဒွါရ၌ &lt;b&gt;“သေက္ခာ ဝါ ပုထုဇ္ဇနာ ဝ စက္ခုံ အနိစ္စတော, ဒုက္ခတော, အနတ္တတော ဝိပဿန္တိ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော ပါဌ်ဖြင့် အာရမ္မဏပုရေဇာတသာမညအားဖြင့် ပစ္စုပ္ပန် စက္ခုဝတ္ထုကိုလည်း ယူအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် မနောဝိညာဏဝီထိအား အာရမ္မဏပုရေဇာတပစ္စည်းတတ်သော ဓမ္မာရုံကိုလည်း ရအပ်၏။ ဆက်၍ ဆိုဦးအံ့—ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော အကြင်ဓမ္မာရုံကို ယူ၍ မနောဒွါရဝီထိသည်ဖြစ်၏။ ထိုဓမ္မာရုံသည် ထိုမနောဒွါရဝီထိအား အာရမ္မဏပုရေဇာတဖြစ်၏၊ ဤသို့ ဤပစ္စုပ္ပန် ဓမ္မာရုံ၏လည်း မနောဝိညာဏဝီထိအား အာရမ္မဏပုရေဇာတ ပစ္စည်းတတ်သည်အဖြစ်သည် သဘောအားဖြင့် ပြီး၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁။ စက္ခုဝတ္ထု စသော ဝတ္ထုခြောက်ပါး ရုပ်တရားတို့သည် စက္ခုဝိညာဏ် စသော ၇-ပါးသော ဝိညာဏဓာတ် နာမ်တရားတို့အား ပဝတ္တိအခါ၌သာ ဝတ္ထုပုရေဇာတ ပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;br&gt;ဤ၌ ပဝတ္တိ-ပါးဖြင့် ပဋ္ဌာန်းအခါ၌ ဂဗ္ဘသေယျကပုဂ္ဂိုလ်တို့အား စက္ခုဝတ္ထု။ ပ။ ကာယဝတ္ထုတို့ မဖြစ်သင့်သောကြောင့်၎င်း, သံသေဒဇ, ဥပပါတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အားလည်း ပဋ္ဌာန်းအခါ၌ စက္ခုစသော ဝတ္ထုတို့ ဖြစ်သင့်သော်လည်း ထိုဝတ္ထုတို့သည် ထိုဝိညာဏ်တို့အား ပုရေဇာတပစ္စည်းအဖြစ်သို့ မရောက်ခြင်းကြောင့်၎င်း, ဟဒယဝတ္ထုသည်လည်း ပဋ္ဌာန်းဝိညာဏ်နှင့် အတူတကွ ဖြစ်နေရသဖြင့် ပုရေဇာတအဖြစ် မရှိသောကြောင့်၎င်း, ပဋ္ဌာန်းအခါ၌ ကျေးဇူးမပြုနိုင်၊ ပဝတ္တိအခါ၌သာ ကျေးဇူးပြုနိုင်၏-ဟူသောအဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။&lt;br&gt;၂။ ရူပါရုံစသော အာရုံငါးပါး ရုပ်တရားတို့သည်လည်း စက္ခုဝိညာဏ်စသော ငါးပါးသော ဝိညာဏဓာတ် နာမ်တရားတို့အား အာရမ္မဏပုရေဇာတပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။ ဤသို့ ရုပ်သည် နာမ်အား ပုရေဇာတပစ္စည်း တစ်ပါးဖြင့်သာ ကျေးဇူးပြု၏-ဟူလိုတ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဥပနိဿယ ၃-မျိုး&lt;/h3&gt;၂၃။ (ခ) &lt;b&gt;ဥပနိဿယော ပန တိဝိဓော ဟောတိ အာရမ္မဏူပနိဿယော, အနန္တရူပနိဿယော, ပကတူပနိဿယောစေတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;(ခ) အာရမ္မဏပစ္စည်းမှတစ်ပါး ဥပနိဿယပစ္စည်းကို ဆိုဦးအံ့—ဥပနိဿယ ပစ္စည်းသည် အာရမ္မဏူပနိဿယ ပစ္စည်း၎င်း၊ အနန္တရူပနိဿယပစ္စည်း၎င်း၊ ပကတူပနိဿယပစ္စည်း၎င်း၊ ဤသို့ သုံးပါးအပြားရှိ၏။ [မူ၌နံပါတ်မပါ၍ (က) (ခ) ခွဲထည့်သည်]&lt;h3&gt;ဥပနိဿယ ၃-မျိုး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၃။ (ခ) ပစ္စည်းတစ်ပါးမှ ကင်းသော မိမိသဘောအားဖြင့်သာလျှင် အားရှိသော မှီရာသည် ပကတူပနိဿယပစ္စည်း မည်၏။ အာရမ္မဏပစ္စည်း အနန္တရပစ္စည်းတို့နှင့် မရောသော အသီးသာလျှင်ဖြစ်သော တစ်ခုသော ဥပနိဿယ ပစ္စည်းတည်း၊ ဤသို့သော အဓိပ္ပါယ်ကို ဆိုလို၏၊ တစ်နည်းကား—အဇ္ဈတ္တသန္တာန် ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌ ပြီးစေအပ်သည်ဖြစ်၍ အဖန်တလဲလဲ မှီဝဲအပ်သော ဥပနိဿယပစ္စည်းသည် ပကတူပနိဿယပစ္စည်း မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပကတော-ဟူသော ဤပုဒ်၌ ပ အက္ခရာသည် ဥပသာရပုဒ်တည်း၊ ထိုဥပသာရပုဒ်သည် မိမိ၏အကျိုးကို ဖြစ်ခြင်း၌ စွမ်းနိုင်သည်။ အဖြစ်ကြောင့် အဇ္ဈတ္တသန္တာန် ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌ ပြီးစေတတ်သည်အဖြစ်ကို၎င်း၊ အဖန်တလဲလဲ မှီဝဲအပ်သည်အဖြစ်ကို၎င်း ပြ၏။ ထို့ကြောင့် မိမိ၏သန္တာန်၌ ပြီးစေအပ်သော ရာဂအစရှိသည် သဒ္ဓါအစရှိသည်၎င်း၊ အဖန်တလဲလဲ မှီဝဲအပ်သော ဥတုဘောဇဉ် အစရှိသည်၎င်း၊ ပကတူပနိဿယပစ္စည်း မည်၏၊ ထို့ကြောင့်&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁။ အာရမ္မဏူပနိဿယ, အနန္တရူပနိဿယတို့နှင့် မရောသော မိမိသဘောအားဖြင့်သာလျှင် အားကြီးလွန်ကဲသော အကြောင်းဖြစ်သော ပစ္စည်းသည် ပကတူပနိဿယပစ္စည်း မည်၏။ တစ်နည်း–အတ္တသန္တာန်၌ ပြီးစေအပ်သော ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌ အဖန်တလဲလဲ မှီဝဲအပ်သော အားကြီးလွန်ကဲသော အကြောင်းသည် ပကတူပနိဿယ မည်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သာလျှင် ရာဂ အစရှိသော တရား, သဒ္ဓါ အစရှိသော တရားကို၎င်း၊ ဥတုဘောဇဉ် အစရှိသည်ကို၎င်း အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည်ပင် ထုတ်ပြတော်မူ၏။&lt;h3&gt;အာရမ္မဏူပနိဿယပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၂၄။ &lt;b&gt;တတ္ထ အာရမ္မဏမေဝ ဂရုကတံ အာရမ္မဏူပနိဿယော။&lt;/b&gt; ထိုသုံးပါးတို့တွင် အလေးအမြတ်ပြုအပ်သော ဒုဋ္ဌဖြစ်သော နိပ္ဖန္နရုပ် ၁၈၊ ဒေါသမူဒွေး မောဟမူဒွေး ဒုက္ခသဟဂုတ် ကာယဝိညာဏ် ကြဉ်သောစိတ် ၈၄-ခု, ဒေါသ ဣဿာ မစ္ဆရိယ ကုက္ကုစ္စ ဝိစိကိစ္ဆာ ကြဉ်သော စေတသိက် ၄၇-ခု, ကာလဝိမုတ်ဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်-ဟု ဆိုအပ်သော အာရုံခြောက်ပါးသည်သာလျှင် &lt;b&gt;အာရမ္မဏူပနိဿယပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;အာရမ္မဏူပနိဿယ ပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၄။ ဂရုကတံ-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို အလေးအမြတ်ပြု၍ ဆင်ခြင်အပ်သော-ဟု အနက်ပေး။ ထို့ကြောင့်သာလျှင် &lt;b&gt;“ဒါနံ ဒတွာ သီလံ သမာဒိယိတွာ ဥပေါသထကမ္မံ ကတွာ တံ ဂရုံ ကတွာ ပစ္စဝေက္ခတိ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော နည်းဖြင့် ဒါန, သီလ, ဥပုသ် အမှု, ရှေး၌ပြုအပ်သော လေ့ကျက်အပ်ပြီးသော ဈာန်, ဂေါတြဘူ, ဝေါဒါန်, မဂ်အစရှိသည်တို့ကို အလေးအမြတ်ပြု၍ ဆင်ခြင်သည်၏အစွမ်းအားဖြင့် ထို &lt;b&gt;“ဂရုကတံ”&lt;/b&gt; ဟူသော ပုဒ်၏ နိဒ္ဒေသသည်ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁။ အလေးအမြတ်ပြုအပ်သော အာရမ္မဏာဓိပတိပစ္စည်းသည် အာရမ္မဏူပနိဿယ ပစ္စည်း မည်၏။ သို့သော် အထူးကား အလေးအမြတ်ပြုအပ်သည်အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းသည် အာရမ္မဏာဓိပတိပစ္စည်း မည်၏။&lt;br&gt;အလေးအမြတ်ပြုအပ်သည်၏အဖြစ်တွင် လွန်ကဲအားကြီးသော အကြောင်း၏အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းသည် အာရမ္မဏူပနိဿယပစ္စည်း မည်၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အနန္တရူပနိဿယပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၂၅။ &lt;b&gt;အနန္တရနိရုဒ္ဓါ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ အနန္တရူပနိဿယာ။&lt;/b&gt; အခြားမဲ့ဖြစ်၍ ချုပ်ကုန်ပြီးသော စိတ် စေတသိက်ဖြစ်ကုန်သော ရဟန္တာတို့၏ စုတိကြဉ်သော စိတ်တစ်ခုယုတ် ကိုးဆယ်, စေတသိက် ၅၂-ပါး နာမက္ခန္ဓာတို့သည် အနန္တရူပနိဿယပစ္စည်း မည်၏။&lt;h3&gt;အနန္တရူပနိဿယပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၅။ &lt;b&gt;ပုရိမာ ပုရိမာ။ ပ။ ပစ္စယော&lt;/b&gt;-ဤသို့ စသောနည်းဖြင့် အနန္တရပစ္စည်းနှင့်တကွ ထူးသည်အဖြစ်ကို မပြုမူ၍ အနန္တရူပနိဿယပစ္စည်းသည် ပဋ္ဌာန်း၌ လာသောကြောင့် &lt;b&gt;“အနန္တရနိရုဒ္ဓ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ဤသို့ အရှင်အနုရုဒ္ဓက ထပ်တူဆိုသော်လည်း မိမိ၏အခြားမဲ့၌ လျောက်ပတ်သော စိတ္တုပ္ပါဒ်၏ အစွမ်းအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားသည် အနန္တရပစ္စည်း မည်၏၊ အားရှိသော အကြောင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရားသည် အနန္တရူပနိဿယပစ္စည်း မည်၏။ ဤမျှသာလျှင် ထိုပစ္စည်း နှစ်ပါးတို့၏ အထူးတည်း။&lt;h3&gt;ပကတူပနိဿယပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၂၆။ &lt;b&gt;ရာဂါဒယော ပန ဓမ္မာ သဒ္ဓါဒယော စ သုခံ ဒုက္ခံ ပုဂ္ဂလာ, ဘောဇနံ, ဥတု, သေနာသနံ ယထာရဟံ အဇ္ဈတ္တဉ္စ ဗဟိဒ္ဓ စ ကုသလာ ဓမ္မာနံ ကမ္မံ ဝိပါကန္တိ စ ဗဟု ဟောတိ ပကတူပနိဿယော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁။ အနန္တရပစ္စည်းသည်ပင် အနန္တရူပနိဿယပစ္စည်း မည်၏၊ သို့သော် အထူးကား မိမိ၏အခြားမဲ့၌ လျော်သော စိတ်တို့ကို ဖြစ်စေသည်အစွမ်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားသည် အနန္တရပစ္စည်း မည်၏။&lt;br&gt;အားကြီးသော အကြောင်း၏အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားသည် အနန္တရူပနိဿယပစ္စည်း မည်၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အနန္တရူပနိဿယ ပစ္စည်းမှတစ်ပါး ပကတူပနိဿယ ပစ္စည်းကို ဆိုဦးအံ့—ရာဂ အစရှိကုန်သော တရားတို့သည်၎င်း၊ သဒ္ဓါ အစရှိကုန်သော တရားတို့သည်၎င်း၊ ကာယိကသုခသည်၎င်း၊ ကာယိကဒုက္ခသည်၎င်း၊ ကလျာဏမိတ္တ စသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်၎င်း၊ လျောက်ပတ်သော ဘောဇဉ်သည်၎င်း၊ လျောက်ပတ်သော အချမ်း အပူ-ဟူသော ဥတုသည်၎င်း၊ လျောက်ပတ်သော ကျောင်း အိပ်ရာနေရာသည်၎င်း၊ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌၎င်း၊ ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌၎င်း၊ ကုသိုလ်အစရှိသော တရားတို့အား ပကတူပနိဿယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ဗလဝဖြစ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ် ကံသည် ဝိပါက် ဆတ္တိံသ နာမက္ခန္ဓာတို့အား ပကတူပနိဿယ သတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ ဤသို့ ပကတူပနိဿယ ပစ္စည်းသည် များအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;ပကတူပနိဿယပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၆။ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ ဖြစ်ကုန်သော ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌လည်း ဖြစ်ကုန်သော ရာဂ အစရှိကုန်သော တရားတို့သည်၎င်း၊ သဒ္ဓါ အစရှိကုန်သော တရားတို့သည်၎င်း၊ ကာယိကသုခသည်၎င်း၊ ကာယိကဒုက္ခသည်၎င်း၊ ပုဂ္ဂိုလ်သည်၎င်း၊ ဥတုသည်၎င်း၊ ကျောင်း အိပ်ရာနေရာသည်၎င်း၊ အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌လည်း ဖြစ်ကုန်သော ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌လည်း ဖြစ်ကုန်သော ကုသိုလ် အစရှိသော တရားတို့အား ဥပနိဿယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁။ အဇ္ဈတ္တ မိမိသန္တာန်၌ဖြစ်သော ရာဂ, ဒေါသ အစရှိသော တရား၊ သဒ္ဓါ, သီလ, သုတစသော တရား, ကိုယ်၌ဖြစ်သော သုခတရား, ဒုက္ခတရားများသည်၎င်း၊ သူတပါး ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌ဖြစ်သော ရာဂ, ဒေါသ အစရှိသောတရား၊ သဒ္ဓါ, သီလ, သုတစသော တရားများသည်၎င်း၊ မိမိသန္တာန်၌ဖြစ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ် စသော တရားတို့အား၎င်း၊ သူတပါးသန္တာန်၌ဖြစ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ်တို့အား၎င်း၊ ဤသို့ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ပကတူပနိဿယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံသည်လည်း ဝိပါက် ဆတ္တိံသ နာမက္ခန္ဓာတို့အား ပကတူပနိဿယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ ဤသို့ ပကတူပနိဿယပစ္စည်းသည် များသောအပြားရှိ၏-ဟူလို၊ အထက်ပါ စကားရပ်များဖြင့် အာရမ္မဏူပနိဿယ, အနန္တရူပနိဿယ, ပကတူပနိဿယ သုံးမျိုး၏ သဘောသရုပ်ကို ထုတ်ဆိုဖွင့်ပြတော်မူ၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဤသို့ ယောဇနာအပ်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် ယောဇနာအပ်ပါသနည်းဟူမူ၊ ရာဂ အစရှိကုန်သော တရားတို့ကို အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ ပြီးစေအပ်ကုန်၏၊ ပုဂ္ဂိုလ် အစရှိသည်တို့ကို အပသန္တာန်၌ မှီဝဲအပ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ယောဇနာအပ်၏-ဟူလို၊ ထို့ကြောင့်သာလျှင် အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် နာမရူပပရိစ္ဆေဒကျမ်း၌—&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ရာဂသဒ္ဓါဒယော ဓမ္မာ၊ အတ္တမနုဝါသိတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သတ္တသင်္ခါရဓမ္မာ စ၊ ဗဟိဒ္ဓေပနိသေဝိတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—ရာဂ အစရှိသော တရားတို့ကို အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ အဖန်တလဲလဲ ထုံအပ်ကုန်၏၊ သတ္တဝါ သင်္ခါရ တရားတို့ကိုကား ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌ ကပ်၍ မှီအပ်ကုန်၏။ (&lt;br&gt;&lt;br&gt;တစ်နည်းကား—အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌လည်း ဖြစ်ကုန်သော ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌လည်း ဖြစ်ကုန်သော ကုသိုလ် အစရှိသော တရားတို့အား ဥပနိဿယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ ဤသို့ တည်ရှိတိုင်းသော ပါဠိ၏အစွမ်းအားဖြင့်သော်လည်း ယောဇနာခြင်းကို ပြုအပ်၏၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;ယောဇနာအပ်ခြင်း၏ အကြောင်းသော်ကား-မိမိ၏ ရာဂအစရှိသည်တို့သည်၎င်း၊ သဒ္ဓါ အစရှိသည်တို့သည်၎င်း၊ မိမိ၏ ကုသိုလ် အစရှိသော တရားတို့၏ မှီရာဖြစ်ကုန်၏၊ ကောင်းသောမိတ်ဆွေ၏ သဒ္ဓါအစရှိသည်တို့ကို မှီ၍ ကုသိုလ်တို့ကို ပြုကုန်သော ကလျာဏမိတ္တ-ဟု ဆိုအပ်သော သူတပါးတို့၏ ကုသိုလ် အစရှိသောတရားတို့ကိုလည်း မိမိ၏ သဒ္ဓါ အစရှိသည်တို့သည် မှီရာဖြစ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ယောဇနာအပ်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုရာဂါဒယောစသော စကား၌ ကာမဘုံ အစရှိသည်တို့ဖြစ်ခြင်းငှါ၎င်း၊ ရာဂ အစရှိသည်တို့ကို ငြိမ်းစေခြင်းငှါ၎င်း ဖြစ်စေအပ်ကုန်သော အလှူပေးခြင်း, သီလဆောက်တည်ခြင်း, ဥပုသ်ဆောက်တည်ခြင်း, ဈာန် အဘိညာဉ် ဝိပဿနာ မဂ်တို့ကို ပွားစေခြင်းတို့သည် ကာမရာဂ အစရှိသည်တို့ကို မှီ၍ဖြစ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အောက်အောက်၌ ဖြစ်ကုန်သော ရာဂ အစရှိသည်လျှင် အကြောင်းရှိကုန်သော အထက်အထက်၌ ဖြစ်ကုန်သော ရာဂ အစရှိသည်တို့သည်လည်း ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤသို့ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ့်ကြောင့် ရာဂ အစရှိသည်တို့သည် ကုသိုလ်တို့အား ကျေးဇူးပြုနိုင်ပါသနည်းဟူမူ၊ အကြင်အကြင် ရာဂအစရှိသော တရားကို အမှီပြု၍ အကြင်အကြင် ဒါန အစရှိသော တရား၏ဖြစ်ခြင်းသည်ရှိ၏၊ ထိုထိုရာဂ အစရှိသော တရားသည် ထိုထိုဒါန အစရှိသော တရားအား ပကတူပနိဿယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။ ထို့ကြောင့် ကျေးဇူးပြုနိုင်၏-ဟူလို၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ဤဥပနိဿယပစ္စည်းသည် ကျယ်သော အရာရှိသော ပစ္စည်းဖြစ်၏-ဟု ဆရာတို့သည် ဆိုအပ်၏၊ ထို့ကြောင့်လည်း &lt;b&gt;“ဗဟု ဟောတိ ပကတူပနိဿယပစ္စယော”&lt;/b&gt; ဟူသော စကားကို အရှင်အနုရုဒ္ဓဆရာသည် မိန့်ဆိုပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;“သဒ္ဓါဒယော”&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ သီလ, သုတ, စာဂ, ပညာတို့တည်း၊ ယင်းအရ အကျယ်ချ၍ ပြဦးအံ့၊ မိမိ၏ သဒ္ဓါအစရှိသည်တို့ကို အမှီပြု၍ မိမိ၏ ဒါန သီလ အစရှိသည်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ထို့အတူ မိတ်ဆွေကောင်းတို့၏ သဒ္ဓါ အစရှိသည်တို့ကိုလည်း အမှီပြု၍ သူတပါးတို့၏လည်း ဒါန သီလ အစရှိသည်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ဤသို့ ဖြစ်မှုသည် ထင်ရှားပါ၏။ &lt;b&gt;“သုခံ ဒုက္ခံ”&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ကိုယ်၌ဖြစ်သော သုခဒုက္ခတည်း၊ &lt;b&gt;“ပုဂ္ဂလော”&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ မိတ်ဆွေကောင်း အစရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တည်း၊ &lt;b&gt;“ဘောဇနံ”&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ မိမိနှင့် သင့်တော်သည် အစရှိသော ဘောဇဉ်တည်း၊ ဥတုသည်လည်း ထိုဘောဇဉ်နှင့် တူသည်သာတည်း။&lt;h3&gt;အဓိပတိပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၂၈။ &lt;b&gt;တတ္ထ ဂရုကတာရမ္မဏံ အာရမ္မဏာဓိပတိ ဝသေန နာမာနံ သဟဇာတာဓိပတိ စတုပ္ပတ္တယသဟဇာတဝသေန သဟဇာတာနံ နာမရူပါနဉ္စ ဒုဝိဓော ဟောတိ အဓိပတိပစ္စယော။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုကိုးပါးသော ပစ္စည်းတို့တွင် အလေးအမြတ် ပြုအပ်သော ဣဋ္ဌဖြစ်သော နိဗ္ဗန္နရုပ် အဋ္ဌာရသ, ဒေါသမူဒွေး, မောဟမူဒွေး, ဒုက္ခသဟဂုတ် ကာယဝိညာဏ် ကြဉ်သော စိတ် ၆၄-ခု ဒေါသ, ဣဿာ, မစ္ဆရိယ, ကုက္ကုစ္စ, ဝိစိကိစ္ဆာကြဉ်သော စေတသိက် ၄၇-ခု ကာလဝိမုတ် ဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်-ဟု ဆိုအပ်သော အာရုံခြောက်ပါး သည် အလေးအမြတ် ပြုတတ်သော လောဘမူစိတ် ရှစ်ခု, မဟာ ကုသိုလ်စိတ် ရှစ်ခု, မဟာကြိယာ ဉာဏသမ္ပယုတ် စိတ်လေးခု, လောကုတ္တရာစိတ် ရှစ်ခု, ဒေါသ, ဣဿာ, မစ္ဆရိယ, ကုက္ကုစ္စ, ဝိစိကိစ္ဆာ, အပ္ပမညာကြဉ်သော စေတသိက် ၄၅-ခု နာမက္ခန္ဓာ တို့အား &lt;b&gt;အာရမ္မဏာဓိပတိသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ လေးပါးအပြား ရှိသော မောဟမူဒွေး, ဟသိတုပ္ပဒ် ကြဉ်သော အဓိပတိတပ်ခိုက် တပ်နေ သာဓိပတိဇော ၅၂-ခု၌ ရှိသော ဆန္ဒ, ဝီရိယ, စိတ္တ, ဝီမံသာ ဟု ဆိုအပ်သော အဓိပတိပစ္စည်းသည် တကွဖြစ်ကုန်သော အဓိပတိတရားကိုယ် ကြဉ်သော သာဓိပတိ ၅၂-ခု, ဝိစိကိစ္ဆာကြဉ်သော စေတသိက် ၅၁-ခု, သာဓိပတိစိတ္တဇ ရုပ်အား &lt;b&gt;သဟဇာတပစ္စယသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ ဤသို့လျှင် အဓိပတိပစ္စည်းသည် နှစ်ပါးအပြား ရှိ၏။&lt;h3&gt;အဓိပတိပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၈။ ။ “အဓိပတိ...ပ...ပစ္စယာ ဟောန္တိ” ဟူ၍ အကျဉ်းအားဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးသော အနက်ကို ချပြခြင်းငှါ “တတ္ထ ဂရုကတမာရမ္မဏံ” &lt;hr&gt;၁-တတ္ထ ဂရုကတံ-အစရှိသော ပါဠိဖြင့် အဓိပတိပစ္စည်းသည် အာရမ္မဏာဓိပတိ, သဟဇာတာဓိပတိ-ဟု နှစ်ပါးအပြား ရှိသည်ကို ပြ၏၊ ထိုနှစ်ပါးတို့တွင် ဂရုကတ...ပ...နာမာနံ ဟူသော ပါဠိဖြင့် အာရမ္မဏာဓိပတိကို ပြ၏၊ သဟဇာတာဓိပတိ...ပ...နာမရူပါနံ-ဟူသော ပါဠိဖြင့် သဟဇာတာဓိပတိကို ပြ၏၊ ထို ၂-ပါးတို့တွင် အလွန်နှစ်သက်ဘွယ် ဖြစ်သော ရုပ်တရား, အလွန်နှစ်သက်ဘွယ်ဖြစ်သော နာမ်တရားများသည် အဓိပတိပစ္စည်းဖြစ်သော ရုပ်-နာမ် မည်၏၊ ထိုရုပ်နာမ်တို့ကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်ကုန်သော စိတ်, စေတသိက် နာမ်တရားတို့သည် အာရမ္မဏာဓိပတိပစ္စည်း၏ ပစ္စယုပ္ပန်တရား မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဆန္ဒ, စိတ္တ, ဝီရိယ, ဝီမံသ&lt;/b&gt;-ဟူသော အဓိပတိတရား ၄-ပါးသည် ပစ္စယုပ္ပန်တရားနှင့် တကွဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သဟဇာတာဓိပတိ&lt;/b&gt; မည်၏။ ၎င်းအဓိပတိတရား ၄-ပါးကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော စိတ်, စေတသိက်, စိတ္တဇရုပ် တရားတို့သည် သဟဇာတာဓိပတိပစ္စည်း၏ ပစ္စယုပ္ပန်တရားမည်ကုန်၏-ဟူလို။ (အသေအချာအရကောက်ကို သဂြိုဟ်နိဿယအတိုင်းမှတ်။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်ပါသတည်း၊ ဂရုကမာရမ္မဏီ-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဆင်ခြင်ခြင်း, သာယာခြင်း အစရှိသော နည်းဖြင့် အလေးအမြတ် ပြုအပ်သော အာရုံသည် ဟု အနက်ပေး။ အဘယ့်ကြောင့် အာရမ္မဏာဓိပတိ မည်သနည်း ဟူမူ၊ ဈာန်, မဂ်, ဖိုလ်, ဝိပဿနာ, နိဗ္ဗာန်စသော အပြားရှိသော ထို အလေးအမြတ် ပြုအပ်သော အာရုံသည် ဆင်ခြင်ခြင်း, သာယာခြင်း အစရှိသော မဂ်ဖိုလ် အစရှိသော တရားတို့ကို မိမိနှင့် စပ်သည်တို့ကို ပြုတတ်သောကြောင့် အာရမ္မဏာဓိပတိ မည်၏။&lt;h3&gt;အာရမ္မဏာဓိပတိနှင့် အာရမ္မဏူပနိဿယ ပစ္စည်း ၂-ပါး အထူး&lt;/h3&gt;အလေးအမြတ် ပြုအပ်ကာမျှသည် အာရမ္မဏာဓိပတိပစ္စည်း မည်၏၊ အလေးအမြတ် ပြုအပ်သော်လည်း အားရှိသောအကြောင်း ဖြစ်သော အနက်ကြောင့် အာရမ္မဏူပနိဿယပစ္စည်း မည်၏။ ဤသည်သာလျှင် ထိုပစ္စည်း ၂-ပါးတို့၏ အထူးတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သဟဇာတ...ပ...နာမရူပါနံ-ဟူသည်ကား၊ ဆန္ဒ, စိတ္တ, ဝီရိယ, ဝီမံသတို့၏ အစွမ်းဖြင့် လေးပါး အပြားရှိသော သဟဇာတာဓိပတိ ပစ္စည်းသည် ထိုက်သည်အား လျော်စွာ အတူတကွ ဖြစ်ကုန်သော နာမ်ရုပ်တို့အား ပဝတ္တိအခါ၌သာလျှင် သဟဇာတာဓိပတိ အစွမ်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;h3&gt;သဟဇာတပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၂၉။ ။ &lt;b&gt;စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ အညမညံ, သဟဇာတရူပါနဉ္စ၊ မဟာဘူတာ အညမညံ, ဥပါဒါရူပါနဉ္စ၊ ပဋိသန္ဓိက္ခဏေ ဝတ္ထုဝိပါကာ အညမညံ ပိ စ တိဝိဓော ဟောတိ သဟဇာတပစ္စယော။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စိတ်, စေတသိက် ဖြစ်ကုန်သော နာမက္ခန္ဓာ တရားတို့သည် တပါးသည် တပါးအား၎င်း၊ သဟဇာတ် ဖြစ်ကုန်သော စိတ္တဇရုပ်, ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်တို့အား၎င်း၊ &lt;b&gt;သဟဇာတသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ မဟာဘုတ်တို့သည် တပါးသည် တပါးအား၎င်း၊ ဥပါဒါရုပ်တို့အား၎င်း၊ &lt;b&gt;သဟဇာတသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ပဋိသန္ဓေ အခါ၌ ဟဒယဝတ္ထု, ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာတို့သည် တပါးသည် တပါးအား &lt;b&gt;သဟဇာတသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ဤသို့လျှင် သဟဇာတ ပစ္စည်းသည် သုံးပါး အပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;သဟဇာတပစ္စည်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၉။ ။ ရုပ်တရားအား နာမ်တရားကို စွဲ၍ သဟဇာတ သတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သည် အဖြစ်ကို ပဋိသန္ဓေအခါ၌ ဟဒယဝတ္ထု၏ အစွမ်းအားဖြင့် ဟောတော်မူအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် “ဝတ္ထု, ဝိပါကာ အညမညံ” ဟူသော စကားကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာသည် မိန့်ဆိုတော်မူပြီ။&lt;h3&gt;အညမညပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၃၀။ ။ &lt;b&gt;စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ အညမညံ, မဟာဘူတာ အညမညံ, ပဋိသန္ဓိက္ခဏေ ဝတ္ထုဝိပါကာ အညမညံ ပိ စ တိဝိဓော ဟောတိ အညမညပစ္စယော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-သဟဇာတပစ္စည်းသည် (၁) စိတ်, စေတသိက် တရားတို့က တကွဖြစ်သော စိတ်, စေတသိက်တရားနှင့် စိတ္တဇရုပ်တို့အား ကျေးဇူးပြုသော သဟဇာတပစ္စည်း။&lt;br&gt;(၂) မဟာဘုတ်လေးပါး တရားက အချင်းချင်းဖြစ်သော မဟာဘုတ်အား၎င်း, ဥပါဒါရုပ်အား၎င်း, ကျေးဇူးပြုသော သဟဇာတပစ္စည်း။&lt;br&gt;(၃) ပဋိသန္ဓေ အခိုက်အခါ၌ ပဋိသန္ဓေ ဝိပါက်စိတ်, စေတသိက်သည် အချင်းချင်းဖြစ်သော ဝိပါက် စိတ်, စေတသိက်အား၎င်း, ဟဒယဝတ္ထုရုပ်အား၎င်း, ကျေးဇူးပြုသော သဟဇာတပစ္စည်း-ဟူ၍ ၃-မျိုးရှိ၏-ဟူလို၊ သို့ဖြစ်၍ နာမ်တရားက ရုပ်တရားအား &lt;b&gt;အညမညသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုမှုသည် ဤပဋိသန္ဓေ စိတ်, စေတသိက်နှင့် ဟဒယဝတ္ထုရုပ်ကို ရည်၍ ဆိုလို၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စိတ်, စေတသိက် ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့သည် တပါးသည် တပါးအား &lt;b&gt;အညမညသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ မဟာဘုတ်တို့သည် တပါးသည် တပါးအား &lt;b&gt;အညမညသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ပဋိသန္ဓေခဏ၌ ဟဒယဝတ္ထု, ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာတို့သည် တပါးသည် တပါးအား &lt;b&gt;အညမညသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ဤသို့လျှင် အညမည ပစ္စည်းသည် သုံးပါး အပြား ရှိ၏။ (အချို့စာမူတို့၌ နိဿယပစ္စည်းနံပါတ်ကို ထိုးတပ်ကုန်၏။)&lt;h3&gt;အညမညပစ္စည်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၀။ ။ အကြောင်းကြောင့် တပါးသည် တပါးအား ထောက်ပံ့ ခိုင်စေသည်၏ အစွမ်းဖြင့်သာလျှင် ကျေးဇူးပြုသည် အဖြစ်သည် &lt;b&gt;အညမညပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ တကွ ဖြစ်ကာမျှဖြင့် ကျေးဇူးပြုသည် အဖြစ်သည် အညမညပစ္စည်း မဟုတ်သောကြောင့် ပဝတ္တိအခါ၌ ရုပ်သည် နာမ်တို့အား အညမညပစ္စည်း မဖြစ်နိုင်၊ ထို့ကြောင့် “စိတ္တစေတသိကာ အညမညံ” ဟု အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာမြတ် မိန့်ဆိုတော်မူအပ်၏၊ ထို့အတူ ဥပါဒါရုပ်တို့သည်လည်း ဘူတရုပ်တို့အား အညမညပစ္စည်း မဖြစ်ကုန်၊ ထို့ကြောင့် “မဟာဘူတာ အညမညံ” ဟူသော ဤစကားကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာမြတ် မိန့်ဆိုတော်မူအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-အညမညပစ္စည်း-ဟူသည် အချင်းချင်း အပြန်အလှန် ထောက်ပံ့ ကျေးဇူးပြုနိုင်သော ပစ္စည်းကို ဆိုလို၏၊ တကွဖြစ်ကာမျှကို မဆိုလို။ ထို့ကြောင့် ပဝတ္တိအခါ စိတ်, စေတသိက်နှင့် စိတ္တဇရုပ်တို့သည် တကွဖြစ်ကာမျှ ဖြစ်၍ အညမညပစ္စည်း မဖြစ်နိုင်ကုန်၊ သဟဇာတပစ္စည်းမျှသာ ဖြစ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် “စိတ္တစေတသိကာ...ပ...သဟဇာတရူပါနဉ္စ” ဟူသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။&lt;br&gt;ထို့အတူ ဥပါဒါရုပ်နှင့် မဟာဘုတ်တို့သည်လည်း အချင်းချင်း ကျေးဇူးမပြုနိုင်၊ တကွဖြစ်ကာမျှ ဖြစ်၍ “မဟာဘူတာ အညမညံ ဥပါဒါရူပါနဉ္စ” ဟူသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အာဟာရပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၃၂။ ။ &lt;b&gt;ကဗဠိကာရော အာဟာရော ဣမဿ ကာယဿ, အရူပိနော အာဟာရာ သဟဇာတာနံ နာမရူပါနန္တိ စ ဒုဝိဓော ဟောတိ အာဟာရပစ္စယော။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;အလုပ်အလွေ့ကို မပြုအပ်သော်လည်း ပြုအပ်သကဲ့သို့သော ဆွမ်း, ခဲဘွယ်, ဘောဇဉ် အစရှိသည်၌ တည်သော ဗဟိဒ္ဓဩဇာသည် ဤသို့ သဘောရှိသော အာဟာရဇကာယအား &lt;b&gt;ရုပ်အာဟာရသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ နာမ်ဖြစ်ကုန်သော ဖဿ, စေတနာ, ဝိညာဏ်-ဟု ဆိုအပ်သော နာမ်အာဟာရ တရားကိုယ် သုံးပါးတို့သည် တကွ ဖြစ်ကုန်သော စိတ်တခုယုတ် ကိုးဆယ်, စေတသိက် ဒွိပညာသ, စိတ္တဇရုပ်, ပဋိသန္ဓေ ကမ္မဇရုပ် တို့အား &lt;b&gt;နာမ်အာဟာရသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ဤသို့လျှင် အာဟာရပစ္စည်းသည် နှစ်ပါးအပြား ရှိ၏။&lt;h3&gt;အာဟာရပစ္စည်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၂။ ။ စောဒနာဦးအံ့—“အရူပိနော အာဟာရာ သဟဇာတာနံ နာမရူပါနံ” ဟူသော ဤစကားကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာသည် မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ဤသို့ မိန့်ဆိုအပ်သော် အသညသတ် ဗြဟ္မာတို့အား သဟဇာတအာဟာရ၏ မဖြစ်ခြင်းကြောင့် “သဗ္ဗေသတ္တာ အာဟာရဋ္ဌိတိကာ” ဟူသော ဤစကားကို အဘယ့်ကြောင့် &lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-အရူပိနော အာဟာရာ စသော ပါဠိဖြင့် မနောသဉ္စေတနာ အာဟာရ၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ကံ, ထိုကံနှင့် တကွဖြစ်ကုန်သော ဖဿာဟာရ, ဝိညာဏာဟာရတို့၏ ကမ္မပစ္စည်း, ဥပနိဿယပစ္စည်း ၂-ပါးတို့ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သည် အဖြစ်တည်းဟူသော အကြောင်းကို ယူ၍ ခပ်သိမ်းသော သတ္တဝါတို့၏ အကြောင်းနှင့် စပ်၍ တည်ခြင်းရှိသည် အဖြစ်ကို ရည်၍သာ “သဗ္ဗေသတ္တာ အာဟာရဋ္ဌိတိကာ” ဟူသော စကားကို ဟောတော်မူခြင်း ဖြစ်သည်။ ပစ္စယုပ္ပန်နှင့် တကွဖြစ်သော နာမ်အာဟာရ ပစ္စည်းတာကြောင့် ဟောတော်မူခြင်း မဟုတ်၊ ညှိုးဖြစ်၍ သဗ္ဗေသတ္တာ-အရ အသညသတ်ဗြဟ္မာများလည်း ပါဝင်၏-ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်, ထုတ်ဆောင်တော်မူအပ်ပါသနည်း။ ဤကား စောဒနာခြင်းတည်း။ အဖြေကို ငါဆိုဦးအံ့—မနောသဉ္စေတနာ အာဟာရ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ကံ၏၎င်း၊ ထိုကံနှင့် တကွဖြစ်ကုန်သော ကြွင်းကုန်သော ဖဿအာဟာရ, ဝိညာဏာဟာရတို့၏၎င်း၊ နာနာက္ခဏိက ကမ္မသတ္တိ, ပကတူပနိဿယသတ္တိတို့ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သည် အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်းကို ယူ၍ အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့၏ အာဟာရကြောင့် တည်ခြင်းရှိသည် အဖြစ်ကို မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်၏၊ သဟဇာတအာဟာရပစ္စည်း တပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် မဟောအပ်၊ ဤသို့ ဆိုအပ်၏-ဟူလို။&lt;h3&gt;ဣန္ဒြိယပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၃၃။ ။ &lt;b&gt;ပဉ္စပသာဒါ ပဉ္စန္နံ ဝိညာဏာနံ, ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယံ ဥပါဒါရူပါနံ, အရူပိနော ဣန္ဒြိယာ သဟဇာတာနံ နာမရူပါနန္တိ စ တိဝိဓော ဟောတိ ဣန္ဒြိယပစ္စယော။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ငါးပါးသော ပသာဒရုပ်တို့သည် ငါးပါးကုန်သော ဝိညာဏ်တို့အား &lt;b&gt;ပုရေဇာတိန္ဒြိယသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ပဝတ္တိ, ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြိယသည် ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြိယ ကြဉ်သော ကလာပ်တူ ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်, အသညသတ် ကမ္မဇရုပ်, &lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ပဉ္စပသာဒါ-ဟူသော ပါဠိဖြင့် စက္ခုပသာဒစသော ငါးပါးသော ပသာဒတို့သည် စက္ခုဝိညာဏ်စသော ငါးပါးသော ဝိညာဏ်တို့အား ပုရေဇာတိန္ဒြိယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုပုံကို ပြ၏။&lt;br&gt;၂-ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယံ-ဟူသော ပါဠိဖြင့် ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြိယ ပစ္စည်းတရားသည် ရုပ်ဇီဝိတ ကြဉ်သော ကလာပ်တူဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်, အသညသတ်ကမ္မဇရုပ်, ပဝတ္တိကမ္မဇရုပ် ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုပုံကို ပြ၏။&lt;br&gt;အရူပိနော ဣန္ဒြိယာ-ဟူသော ပါဠိဖြင့် ဇီဝိတ, စိတ်, ဝေဒနာ စသော နာမ်ဣန္ဒြိယ တရားကိုယ်ရှစ်ပါးသည် တကွဖြစ်သော စိတ်တခုယုတ် ကိုးဆယ်, စေတသိက် ဒွိပညာသ, စိတ္တဇရုပ်, ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ် ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား သဟဇာတိန္ဒြိယပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုပုံကို ပြ၏။ ဤသို့ ဣန္ဒြိယပစ္စည်းသည် (၁) ပုရေဇာတိန္ဒြိယ (၂) ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယ (၃) သဟဇာတိန္ဒြိယအားဖြင့် ၃-ပါးအပြားရှိ၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပဝတ္တိကမ္မဇရုပ်တို့အား &lt;b&gt;ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။ နာမ်ဖြစ်ကုန်သော ဇီဝိတ, စိတ်, ဝေဒနာ, သဒ္ဓါ, ဝီရိယ, သတိ, ဧကဂ္ဂတာ, ပညာအားဖြင့် နာမ်ဣန္ဒြိယတရားကိုယ် ရှစ်ပါးတို့သည် တကွ ဖြစ်ကုန်သော စိတ်တခုယုတ် ကိုးဆယ်, စေတသိက် ဒွိပညာသ, စိတ္တဇရုပ်, ပဋိသန္ဓေ ကမ္မဇရုပ်တို့အား &lt;b&gt;သဟဇာတိန္ဒြိယသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ဤသို့ ဣန္ဒြိယပစ္စည်းသည် သုံးပါးအပြား ရှိ၏။&lt;h3&gt;ဣန္ဒြိယပစ္စည်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၃။ ။ “ပဉ္စပသာဒါ” အစရှိကုန်သော ပါဠိတို့၌ ဣတ္ထိန္ဒြိယ, ပုရိသိန္ဒြိယတို့ကို မယူအပ်ကုန်သည် မဟုတ်ပါလော၊ ဤသို့ စောဒက ဆရာသည် ဆိုငြားအံ့-မယူအပ်သည် မှန်၏၊ ထိုဣတ္ထိန္ဒြိယ, ပုရိသိန္ဒြိယတို့၏ လိင်အစရှိသည်တို့ကို မိမိသို့ လိုက်စေတတ်သည် အဖြစ်သည် အကယ်၍ကားရှိ၏၊ ထိုသို့ ရှိသော်လည်း ဣန္ဒြိယပစ္စည်းအဖြစ်ဖြင့် ထိုလိုက်စေသည် အဖြစ်သည် မရှိ၊ ထို့ကြောင့် ဣတ္ထိန္ဒြိယ, ပုရိသိန္ဒြိယတို့ကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် မယူအပ်ကုန်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ယင်းစကား ထင်ရှားအောင် ဖော်ပြဦးအံ့—ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြိယ, ရုပ်အာဟာရတို့သည် အကြင် သဟဇာတ် ဖြစ်ကုန်သော ကမ္မဇရုပ်, စတုဇကာယရုပ်တို့အား ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ထိုသဟဇာတ် ဖြစ်ကုန်သော ကမ္မဇရုပ်, စတုဇကာယရုပ်တို့ကို စောင့်တတ်သည်လည်း ဖြစ်ကုန်၏၊ ခိုင်စေတတ်သည်လည်း ဖြစ်ကုန်၏၊ အတ္ထိပစ္စည်း, အဝိဂတပစ္စည်း ဖြစ်ကုန်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ ဣတ္ထိန္ဒြိယ, ပုရိသိန္ဒြိယတို့သည် လိင်အစရှိသည်တို့အား တစုံတခုသော ပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးမပြုကုန်၊ သက်သက်သော်ကား မိမိတို့ ဖြစ်ခြင်းအား လျောက်ပတ်သည်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော ကံအစရှိသော အကြောင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော လိင်အစရှိသည်တို့ကို ဣတ္ထိ အစရှိသည်-ဟူ၍ သိခြင်း၏ အကြင်အကြောင်း၏ အဖြစ်သည် ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ဣတ္ထိ အစရှိသည်မှ တပါးသော ပုရိသ အစရှိသော အခြင်းအရာဖြင့် ထိုဣတ္ထိန္ဒြိယ အစရှိသည်နှင့် တကွ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်သော ခန္ဓာအစဉ်၌ လိင်အစရှိသည်တို့၏ မဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဣတ္ထိလိင် အစရှိသည်တို့ကို မိမိသို့ ထိုဣတ္ထိန္ဒြိယ, ပုရိသိန္ဒြိယတို့၏ လိုက်စေတတ်သည် အဖြစ်ကို၎င်း, ဣန္ဒြိယ၏ အဖြစ်ကို၎င်း ဆိုအပ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုဣတ္ထိန္ဒြိယ, ပုရိသိန္ဒြိယတို့၏ ဣန္ဒြိယပစ္စည်း အဖြစ်ကို မဆိုအပ်။&lt;h3&gt;ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၃၄။ ။ &lt;b&gt;သြက္ကန္တိက္ခဏေ ဝတ္ထု ဝိပါကာနံ, စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ သဟဇာတရူပါနံ သဟဇာတဝသေန, ပစ္ဆာဇာတာ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ ပုရေဇာတဿ ဣမဿ ကာယဿ ပစ္ဆာဇာတဝသေန, ဆ ဝတ္ထုနိ ပဝတ္တိယံ သတ္တန္နံ ဝိညာဏဓာတူနံ ပုရေဇာတဝသေနေတိ စ တိဝိဓော ဟောတိ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပဋိသန္ဓေခဏ၌ ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာနှင့် အတူဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထုသည် ပဉ္စဝေါကာရပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာတို့အား &lt;b&gt;သဟဇာတဝိပ္ပယုတ္တသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ စိတ် &lt;hr&gt;၁-ဣတ္ထိန္ဒြိယ, ပုရိသိန္ဒြိယတို့သည် အဘယ့်ကြောင့် ဣန္ဒြိယပစ္စည်း မတပ်ပါသနည်း-ဟူမူ လိင် အစရှိသည်တို့ကို မိမိသို့ အစဉ်လိုက်စေသော်လည်း ဣန္ဒြိယပစ္စည်း အဖြစ်ဖြင့် မိမိ အစဉ်လိုက်စေခြင်း မဟုတ်သောကြောင့် ဣန္ဒြိယပစ္စည်း မတပ်ချေ။ ယင်းစကား ထင်ရှားစေဦးအံ့၊ (က) ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြိယ (ခ) ကဗဠိကာရအာဟာရတို့သည် သဟဇာတ်ဖြစ်သော (က) ကမ္မဇရုပ်, (ခ) စတုဇကာယရုပ်တို့အား (က) ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယသတ္တိ (ခ) အာဟာရသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကြသည်။ ထိုသဟဇာတ်ဖြစ်သော (က) ကမ္မဇရုပ်, (ခ) စတုဇကာယရုပ်တို့အား အစဉ် စောင့်ရှောက်ခြင်း, ထောက်ပံ့ခိုင်စေခြင်း, အမှုကို ပြု၍ အတ္ထိပစ္စည်း, အဝိဂတပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ ဣတ္ထိန္ဒြိယ, ပုရိသိန္ဒြိယတို့သည် လိင်အစသည်တို့အား ၂၄-ပါးသော ပစ္စည်းတို့တွင် တစုံတခုသော ပစ္စယသတ္တိမျှဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်း မရှိသောကြောင့် ဣန္ဒြိယပစ္စည်း မတပ်-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စေတသိက် ဖြစ်ကုန်သော ပဉ္စဝေါကာရဘုံ၌ ဖြစ်ခိုက် ဖြစ်နေ အရူပဝိပါက်လေးခု, ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် တဆယ်, ရဟန္တာတို့၏ စုတိစိတ် ကြဉ်သော စိတ် ၇၅-ခု နာမက္ခန္ဓာတို့သည် သဟဇာတ် ဖြစ်ကုန်သော စိတ္တဇရုပ်, ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်တို့အား &lt;b&gt;သဟဇာတဝိပ္ပယုတ္တသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ နောက်နောက်၌ ဖြစ်ကုန်သော စိတ်, စေတသိက် ဖြစ်ကုန်သော ပဉ္စဝေါကာရဘုံ၌ ဖြစ်ခိုက် ဖြစ်နေ အရူပဝိပါက်လေးခု ကြဉ်သော ပဌမဘဝင် အစရှိသော နောက်နောက်သော စိတ် ၇၅-ခု နာမက္ခန္ဓာတို့သည် ရှေးရှေး၌ ဖြစ်သော ဤသို့ သဘောရှိသော ပဋိသန္ဓေ အစရှိသော ရှေးရှေးသော စိတ်နှင့် အတူဥပါဒ်၍ ရုပ်၏ ဋ္ဌိတိသို့ ရောက်သော ဧကဇကာယ, ဒွိဇကာယ, တိဇကာယ, စတုဇကာယအား &lt;b&gt;ပစ္ဆာဇာတဝိပ္ပယုတ္တသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ခြောက်ပါးသော ဝတ္ထုရုပ်တို့သည် ပဝတ္တိအခါ၌ ၇-ပါးကုန်သော အရူပဝိပါက် ၄-ခု ကြဉ်သော ဝိညာဏဓာတ်တို့အား &lt;b&gt;ဝတ္ထုပုရေဇာတဝိပ္ပယုတ္တသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ဤသို့လျှင် ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်းသည် သုံးပါးအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၄။ ။ စက္ခုပသာဒ အစရှိသည်တို့၏ အတွင်းမှ ထွက်ကုန်သကဲ့သို့ ဖြစ်ကုန်သော အကြင် နာမ်တို့၏၎င်း၊ နာမ်ကို အမှီပြုသဖြင့် ဖြစ်ကုန်သော အကြင် ရုပ်တို့၏၎င်း၊ အညီအညွတ် ယှဉ်ခြင်း၌ ယုံမှားခြင်းသည် ဖြစ်၏။ ထိုနာမ်တို့အားသာလျှင် ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း တပ်သည်အဖြစ်သည် ဖြစ်သင့်၏၊ ရုပ်တို့အားကား ရုပ်တို့နှင့် အညီအညွတ်ယှဉ်ခြင်း၌ ထိုယုံမှားခြင်းသည် မရှိ၊ ပစ္စုပ္ပန် ဖြစ်သော အာရုံသည် ဝတ္ထုရုပ်ကို အမှီပြုသဖြင့်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော အာရမ္မဏိက နာမ်တို့၏ အာရုံမျှသာ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုအာရုံနှင့်လည်း ထိုနာမ်တို့၏ အညီအညွတ် ယှဉ်ခြင်း၌ ယုံမှားခြင်းသည် မရှိပေ။ ထို့ကြောင့် အကြင်တရားတို့၏ အညီအညွတ်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ယှဉ်ခြင်း၌ ယုံမှားခြင်း ရှိ၏၊ ထိုတရားတို့၏သာလျှင် ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း အဖြစ်ကို မိန့်အပ်၏။ ထို့ကြောင့် “သြက္ကန္တိက္ခဏေ ဝတ္ထု” ဤသို့ အစရှိသော ပါဠိကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။&lt;h3&gt;အတ္ထိပစ္စည်း, အဝိဂတပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၃၅။ ။ &lt;b&gt;သဟဇာတံ ပုရေဇာတံ, ပစ္ဆာဇာတဉ္စ သဗ္ဗဒါ။ ကဗဠိကာရော အာဟာရော, ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယန္တိ စ။ ပဉ္စဝိဓော ဟောတိ အတ္ထိပစ္စယော, အဝိဂတပစ္စယော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ငါသည် မိန့်ဆိုအပ်ပြီးသော သုံးပါးအပြားရှိသော သဟဇာတပစ္စည်း၎င်း, နှစ်ပါးအပြားရှိသော ပုရေဇာတပစ္စည်း၎င်း, ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း၎င်း, အလုပ်အလွေ့ကို&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-သြက္ကန္တိက္ခဏေ-စသော ပါဠိဖြင့် ပဋိသန္ဓေခဏ၌ ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေနာမက္ခန္ဓာ နှင့် အတူဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထု ပစ္စည်းတရားသည် ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေနာမက္ခန္ဓာ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား သဟဇာတဝိပ္ပယုတ္တသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;br&gt;ပဉ္စဝေါကာရဘုံ၌ ဖြစ်ခိုက် ဖြစ်နေ အရူပဝိပါက် ၄-ခု, ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ်-၁ဝ, ရဟန္တာတို့၏ စုတိကြဉ်သော စိတ် ၇၅-ခု နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့သည် အတူတကွ ဖြစ်ကုန်သော စိတ္တဇရုပ်, ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ် ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား သဟဇာတဝိပ္ပယုတ္တသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;br&gt;ပစ္ဆာဇာတာ-စသော ပါဠိဖြင့် နောက်နောက်သော စိတ် ၇၅-ခု, နာမက္ခန္ဓာတရားတို့သည် ရှေးရှေးသော စိတ်နှင့် အတူဥပါဒ်၍ ရုပ်၏ ဋ္ဌိတိသို့ ရောက်သော ဧကဇကာယ, ဒွိဇကာယ, တိဇကာယ, စတုဇကာယ ရုပ်တရားအား ပစ္ဆာဇာတဝိပ္ပယုတ္တသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;br&gt;ဆဝတ္ထူနိ-စသော ပါဠိဖြင့် စက္ခုပသာဒဝတ္ထု-စသော ဝတ္ထုရုပ် ခြောက်ပါးသည် ပဝတ္တိအခါ စက္ခုဝိညာဏ် စသော ၇-ပါးသော ဝိညာဏဓာတ်အား ဝတ္ထုပုရေဇာတဝိပ္ပယုတ္တသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။ ဤသို့ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်းသည် (၁) သဟဇာတဝိပ္ပယုတ္တ (၂) ပစ္ဆာဇာတဝိပ္ပယုတ္တ (၃) ပုရေဇာတဝိပ္ပယုတ္တအားဖြင့် ၃-မျိုး အပြားရှိသည် အဖြစ်ကို ပြ၏။ (ဆိုရိုးကို သဂြိုဟ် ဘာသာပြန်အတိုင်းသိ။)&lt;br&gt;ရုပ်နှင့် ရုပ်ချင်း တရားတို့ကို ဝိပ္ပယုတ်ဧကန် ဖြစ်၍ သမ္ပယုတ်လေလော-ဟု ယုံဘွယ် မရှိသောကြောင့် ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း၌ မဟောအပ်ကုန်။ အကြင်တရားတို့အား သမ္ပယုတ် ဖြစ်၍ ယုံမှားဘွယ် ရှိ၏၊ ထိုတရားတို့အားသာ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း အဖြစ်ဖြင့် ဟောတော်မူ၏ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မပြုအပ်သော်လည်း ပြုအပ်သကဲ့သို့သော အာဟာရပစ္စည်း၎င်း, ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြိယ၎င်း, ဤသို့ ငါးပါးအပြားရှိသော ဤပစ္စည်းသည် အတ္ထိပစ္စည်းလည်း မည်၏, အဝိဂတပစ္စည်းလည်း မည်၏။&lt;h3&gt;အတ္ထိပစ္စည်း, အဝိဂတပစ္စည်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၅။ ။ ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ထိုက်သည်အားလျော်စွာ နာမ်၏အစွမ်းဖြင့် ဆိုအပ်သော သုံးပါးအပြားရှိသော သဟဇာတပစ္စည်းသဘော၎င်း, နှစ်ပါးအပြားရှိသော ပုရေဇာတပစ္စည်းသဘော၎င်း, တပါးအပြားရှိသော ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းသဘော၎င်း, အာဟာရတို့တွင် ကဗဠိကာရအာဟာရ၎င်း, ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြိယ၎င်း, ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် ငါးပါးအပြားရှိသော ဤပစ္စည်းသည် အတ္ထိပစ္စည်းလည်း ဖြစ်၏, အဝိဂတပစ္စည်းလည်း ဖြစ်၏။ အဘယ့်ကြောင့် ငါးပါးအပြားရှိသော ဤပစ္စည်းသည် အတ္ထိပစ္စည်းလည်း မည်သနည်း, အဝိဂတပစ္စည်းလည်း မည်ပါသနည်း ဟူမူ၊ ထင်ရှားရှိသော သဘောဖြစ်သော အတ္ထိသတ္တိဖြင့် ထိုသို့ ပစ္စယုပ္ပန်သဘောရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်သော တရားကို ထောက်ပံ့ခိုင်စေတတ်သည် အဖြစ်ကြောင့် ငါးပါးအပြားရှိသော ဤပစ္စည်းသည် အတ္ထိပစ္စည်းလည်း မည်၏, အဝိဂတပစ္စည်းလည်း မည်၏။&lt;h3&gt;နိဗ္ဗာန်မှာ အတ္ထိ, အဝိဂတပစ္စည်း မရှိပုံ ပြခြင်း&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;နတ္ထိ နိဗ္ဗာနဿ သဗ္ဗဒါဘာဝိနော အတ္ထိပစ္စယတာ, အဝိဂတပစ္စယတာ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထင်ရှားရှိသည်၏ အဖြစ် မရှိခြင်းကြောင့် ပစ္စယုပ္ပန်တို့အား ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော ဥပါဒ်သို့ မရောက်ကုန်သေးသော တရားတို့၏သာလျှင် ထင်ရှားရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဥပါဒ်သို့ရောက်၍&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ဤဂါထာဖြင့် အတ္ထိပစ္စည်း, အဝိဂတပစ္စည်းသည် သဟဇာတတ္ထိ, ပုရေဇာတတ္ထိ, ပစ္ဆာဇာတတ္ထိ, ရူပအာဟာရတ္ထိ, ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယတ္ထိ ဟူ၍ ငါးပါးအပြား ရှိ၏-ဟု ပြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကျေးဇူးပြုတတ်သော အဖြစ်သည် အတ္ထိပစ္စယသတ္တိ မည်၏။ ထို့ကြောင့် အမြဲတည်ခြင်းရှိသော နိဗ္ဗာန်၏ အတ္ထိပစ္စည်း၏ အဖြစ်သည်၎င်း, အဝိဂတပစ္စည်း၏ အဖြစ်သည်၎င်း မရှိပေ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား—ဥပါဒ် အစရှိသည်တို့နှင့် ယှဉ်ကုန်သော သင်္ခတတရားတို့၏ ထင်ရှားမရှိသည် အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော ပစ္စယသတ္တိအား ဆန့်ကျင်သော, ချုပ်သည် အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော ပစ္စယသတ္တိအား ဆန့်ကျင်သော ကျေးဇူးပြုတတ်သည် အဖြစ်သည် အတ္ထိပစ္စည်း အစရှိသည်၏ သတ္တိ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုဥပါဒ် အစရှိသော အပိုင်းအခြား ကင်းသော နိဗ္ဗာန်၏ ထိုအတ္ထိပစ္စည်း, အဝိဂတပစ္စည်း၏ အဖြစ်၌ ယုံမှားခြင်း မရှိပြီ၊ ဤသဟဇာတ အစရှိသော ပါဠိ၌ ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြိယကိုလည်း ဩဇာကဲ့သို့ ဌိတိခဏ၌သာလျှင် ကျေးဇူးပြုတတ်သည် အဖြစ်ကြောင့် သဟဇာတပစ္စည်းတို့၌ မယူအပ်၊ ထို့ကြောင့် အသီးအခြား မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;ပစ္စည်းအကျဉ်းချုပ်&lt;/h3&gt;၃၆။ ။ &lt;b&gt;အာရမ္မဏူပနိဿယ, ကမ္မ, အတ္ထိပစ္စယေသု စ, သဗ္ဗပစ္စယာ သမာဓာနံ ဂစ္ဆန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;နိတတ္ထမှတပါး နေယျတ္ထကို ဆိုဦးအံ့—အလုံးစုံလည်း ဖြစ်ကုန်သော ပစ္စည်းတို့သည် အာရမ္မဏပစ္စည်း, ဥပနိဿယပစ္စည်း, ကမ္မပစ္စည်း, အတ္ထိပစ္စည်းတို့၌ ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ပစ္စည်းအကျဉ်းချုပ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၆။ ။ ယခုအခါ၌ အလုံးစုံလည်း ဖြစ်ကုန်သော ပစ္စည်းတို့သည် အကျဉ်းအားဖြင့်လည်း လေးပါးအပြား ရှိကုန်သည်သာလျှင်တည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဤသို့ ပြခြင်း “အာရမ္မဏူပ...ပ...ဂစ္ဆန္တိ” ဟူသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်ပါသနည်း ဟူမူ၊ အကြင် ပစ္စည်းသည် စိတ်, စေတသိက်တို့၏ အာရုံ အဖြစ်သို့ မရောက်ရာ၊ တစုံတခုသော ထိုပစ္စည်းသည် မရှိသောကြောင့် အလုံးစုံသော ပစ္စည်းတို့သည် အာရမ္မဏပစ္စည်း၌ ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကြင်ပစ္စည်းသည် မိမိ မိမိ၏ ပစ္စယုပ္ပန်တရား၏ မှီရာ အဖြစ်သို့ မရောက်၊ ထိုမရောက်သော တစုံတခုသော ပစ္စည်းသည် မရှိသောကြောင့်၊ အလုံးစုံသော ပစ္စည်းတို့သည် ဥပနိဿယပစ္စည်း၌ ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏-ဟူလို။ ဆက်၍ဆိုဦးအံ့—သင်္ခါရလောက ဖြစ်ခြင်း၏ ဖလူပစာရ, ကာရဏုပစာရ၏ အစွမ်းအားဖြင့် ကံသာလျှင် အကြောင်းရင်း ရှိသည်ဖြစ်ကြောင့် အလုံးစုံသော တရားတို့သည်လည်း ကံ-ဟူသော သဘောကို မလွန်နိုင်ကုန်သောကြောင့် အလုံးစုံသော ပစ္စည်းတို့သည် ကမ္မပစ္စည်း၌ ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏၊ ထိုတရားတို့သည်လည်း ပရမတ္ထအားဖြင့်၎င်း, လောကပညတ်၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း, ထင်ရှားရှိကုန်သောကြောင့် အလုံးစုံသော ပစ္စည်းတို့သည် အတ္ထိပစ္စည်း၌ ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် အလုံးစုံသော ပစ္စည်းတို့သည် လေးပါးကုန်သော ဤပစ္စည်း၌ ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-စိတ်, စေတသိက်တို့၏ အာရုံအဖြစ်သို့ မရောက်သော တစုံတခုသော ပစ္စည်းမည်သည် မရှိသောကြောင့်၎င်း၊ မိမိတို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏ မှီရာ အဖြစ်သို့ မရောက်သော တစုံတခုသော ပစ္စည်းမည်သည် မရှိသောကြောင့်၎င်း၊ အတ္တဘော-ဟု ဆိုအပ်သော သင်္ခါရလောကဖြစ်ခြင်းသည် ကုသိုလ်, အကုသိုလ်ကံလျှင် အကြောင်းရှိ၍ အကြောင်း၏ အမည်ကို အကျိုး၌ တင်စား၍ အလုံးစုံသော ပစ္စည်းတို့သည် ကံအဖြစ်ကို မလွန်နိုင်သောကြောင့်၎င်း၊ အလုံးစုံသော ပစ္စည်းတို့သည် ပရမတ္ထအားဖြင့်၎င်း, လောကသမုတိ အစွမ်းဖြင့်၎င်း, ထင်ရှားရှိသောကြောင့် အလုံးစုံသော ပစ္စည်းတို့သည် အာရမ္မဏပစ္စည်း, ဥပနိဿယပစ္စည်း, ကမ္မပစ္စည်း, အတ္ထိပစ္စည်းတို့၌ ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;သဟဇာတရုပ်&lt;/h3&gt;၃၇။ ။ &lt;b&gt;သဟဇာတရူပန္တိ ပနေတ္ထ သဗ္ဗတ္ထာပိ ပဝတ္တေ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ, ပဋိသန္ဓိယံ ကဋတ္တာရူပါနဉ္စ ဝသေန ဒုဝိဓံ ဟောတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;အထူးကို ဆိုဦးအံ့—ဤပဋ္ဌာန်းနည်း၌ ဟေတု စသော ပစ္စည်းကို အကျယ်ပြရာ အလုံးစုံ၌လည်း ငါသည် ဆိုအပ်သော သဟဇာတရုပ် ဟူသည်ကား ပဝတ္တိအခါ၌ စိတ်ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့၏၎င်း, ပဋိသန္ဓေအခါ၌ ကဋတ္တာရုပ်တို့၏၎င်း အစွမ်းဖြင့် နှစ်ပါးအပြား ရှိ၏၊ ဤသို့ သိအပ်၏။&lt;h3&gt;သဟဇာတရုပ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၇။ ။ ယခုအခါ၌ ထိုထိုသို့သော ပစ္စယနိဒ္ဒေသ၌ သဟဇာတရုပ် ဟူ၍ အကြင်စကားကို ဆိုအပ်ပြီ၊ အလုံးစုံသော ထိုစကားကို သာမညအားဖြင့် မမှတ်အပ်-ဟူသော ဤအနက်ကို ပြခြင်း “သဟဇာတရူပံ” အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် သာမညအားဖြင့် မမှတ်အပ်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ ပဋိသန္ဓေအခါ၌ စိတ္တဇရုပ် မရှိခြင်းကြောင့်, ပဝတ္တိအခါ၌ ကမ္မဇရုပ်တို့၏လည်း စိတ်, စေတသိက်တို့နှင့် တကွ ဖြစ်ခြင်း အမြဲမရှိခြင်းကြောင့် သဟဇာတရုပ် မည်၏၊ အလုံးစုံသော နိဒ္ဒေသ၌လည်း ပဝတ္တိအခါ၌ စိတ်ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့၏၎င်း, ပဋိသန္ဓေအခါ၌ ကဋတ္တာရုပ်-ဟု ဆိုအပ်သော ကမ္မဇရုပ်တို့၏၎င်း အစွမ်းဖြင့် နှစ်ပါးအပြား ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် သာမညအားဖြင့် မမှတ်အပ်-ဟူလို၊ ကံကို (ရှေးဘဝက) ပြုအပ်ခဲ့သည် အဖြစ်ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့သည် ကဋတ္တာရုပ် မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-အလုံးစုံသော ပစ္စယနိဒ္ဒေသ၌ ပါရှိသော သဟဇာတရုပ် ဟူသည်ကား ပဝတ္တိအခါ၌ စိတ္တဇရုပ်, ပဋိသန္ဓေအခါ၌ ကမ္မဇရုပ် ၂-ပါးပင်တည်း၊ ၎င်း ၂-ပါးကိုပင် ဆိုင်ရာ နာမက္ခန္ဓာနှင့် အတူတကွဖြစ်သောကြောင့် သဟဇာတရုပ်-ဟု ဆိုအပ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၃၈။ ။ &lt;b&gt;ဣတိ တေကာလိကာ ဓမ္မာ၊ ကာလမုတ္တာ စ သမ္ဘဝါ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဇ္ဈတ္တဉ္စ ဗဟိဒ္ဓါ စ၊ သင်္ခတာသင်္ခတာ တထာ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;b&gt;ပညတ္တိ နာမရူပါနံ၊ ဝသေန တိဝိဓာ ဌိတာ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပစ္စယာ နာမ ပဋ္ဌာနေ၊ စတုဝီသတိ သဗ္ဗထာ&lt;/b&gt;။ ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသို့ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းဖြင့် ဖြစ်သင့်သည်အား လျော်စွာ ကာလသုံးပါး ရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ ကာလသုံးပါးမှ လွတ်ကုန်သည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌လည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌လည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ ထိုမှ ပစ္စယုပ္ပန်လည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ ပစ္စည်းလည်း ဖြစ်ကုန်သော သဘောတရားတို့သည် ပညတ်, နာမ်, ရုပ်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် သုံးပါးအပြားဖြင့် တည်ကုန်၏၊ အလုံးစုံသော အနန္တနယ ဖြစ်သော သမန္တပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီး၌ ၂၄-ပါး အရေအတွက် ရှိကုန်သော ပစ္စည်းတို့သည် တည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၈။ ။ဤဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းဖြင့်သာလျှင် ဖြစ်သင့်သည်အား လျော်စွာ &lt;b&gt;အနန္တရ, သမနန္တရ, အာသေဝန, နတ္တိ, ဝိဂတ&lt;/b&gt;၏ အစွမ်းအားဖြင့် ငါးပါးကုန်သော အတိတ်ကာလ ရှိကုန်သော ပစ္စည်းတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ အတိတ်, ပစ္စုပ္ပန်၏ အစွမ်းအားဖြင့် ကာလနှစ်ပါး ရှိသော &lt;b&gt;ကမ္မပစ္စည်း&lt;/b&gt;၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ ကာလသုံးပါး ရှိကုန်သော &lt;b&gt;အာရမ္မဏပစ္စည်း, အဓိပတိပစ္စည်း, ဥပနိဿယပစ္စည်း&lt;/b&gt;တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ ဤမှတပါးကုန်သော ၁၅-ပါးကုန်သော ပစ္စုပ္ပန်ကာလ၌ ရှိသော ပစ္စည်းတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ ကာလသုံးပါး အပေါင်းရှိကုန်သော တရားတို့သည်၎င်း၊ နိဗ္ဗာန်ပညတ်အစွမ်းအားဖြင့် ကာလသုံးပါးမှ လွတ်ကုန်သော တရားသည်၎င်း၊ စက္ခုအစရှိသည်, ရာဂအစရှိသည်, သဒ္ဓါအစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် အဇ္ဈတ္တိကလည်း ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့သည်၎င်း၊ ပုဂ္ဂိုလ်, ဥတု, ဘောဇဉ် အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ ထိုအဇ္ဈတ္တိကမှအပ ဗဟိ၌ ဖြစ်ကုန်သော တရား
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တို့သည်၎င်း၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့် သင်္ခတတရားလည်း ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့သည်၎င်း၊ ထို့အတူ ထိုသင်္ခတတရား၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့် အသင်္ခတ မည်ကုန်သော တရားတို့သည်၎င်း၊ ပညတ်, နာမ်, ရုပ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် အကျဉ်းအားဖြင့် သုံးပါးအပြား ရှိကုန်သည်ဖြစ်၍ တည်ကုန်သော၊ ခပ်သိမ်းသော အပြားရှိသော၊ အဆုံးမရှိသော နည်းရှိသော၊ အလုံးစုံသော ပစ္စည်းတရားတို့၏ တည်ရာဖြစ်သော ပဋ္ဌာန်းကျမ်း၌ ၂၄-ပါး အရေအတွက် ရှိကုန်သော ပစ္စည်းတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ဤသို့ ယောဇနာခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၉။ ။&lt;b&gt;တတ္ထု ရူပဓမ္မာ ရူပက္ခန္ဓာဝ, စိတ္တစေတသိကသင်္ခါတာ စတ္တာရော အရူပိနော ခန္ဓာ နိဗ္ဗာနဉ္စေတိ ပဉ္စဝိဓမ္ပိ အရူပန္တိ စ နာမန္တိ စ ပဝုစ္စတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုပညတ်, နာမ်, ရုပ်တို့တွင် ရူပက္ခန္ဓာကိုသာလျှင် ရုပ်တရားတို့ဟူ၍ ဆိုအပ်၏၊ စိတ်စေတသိက်-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော နာမ်ဖြစ်ကုန်သော လေးပါးကုန်သော ခန္ဓာတို့၎င်း၊ နိဗ္ဗာန်၎င်း၊ ဤသို့ ငါးပါးအပြားရှိသော တရားကိုလည်း အရူပ-ဟူ၍၎င်း၊ နာမ်-ဟူ၍၎င်း၊ ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၉။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;ထိုပညတ်, နာမ်, ရုပ်တို့တွင်&quot;-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;ပညတ်အပြား&lt;/h3&gt;၄၀။ ။&lt;b&gt;တတော အဝသေသာ ပညတ္တိ ပန ပညာပိယတ္တာ ပညတ္တိ ပညာပနတော ပညတ္တီတိ စ ဒုဝိဓာ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;hr&gt; ၁-ထိုပညတ် နာမ်ရုပ်တို့တွင် ရုပ် ၂၈-ပါးသည် ဖောက်ပြန်တတ်သောကြောင့် ရုပ်မည်၏။ စိတ်စေတသိက် ၅၂-ပါးအရ ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရ, ဝိညာဏ်ဟူသော နာမ်ခန္ဓာ ၄-ပါးနှင့် နိဗ္ဗာန် ဤတရား ၅-ပါးကို အရူပ-ဟု၎င်း, နာမ်-ဟု၎င်း, ဆိုအပ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုနာမ်ရုပ်တို့မှ ကြွင်းသော ပညတ်သည် အပြားအားဖြင့် သိစေအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အတ္ထပညတ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ အပြားအားဖြင့် သိစေတတ်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သဒ္ဓပညတ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဤသို့ နှစ်ပါးအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;ပညတ်အားအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၀။ ။အတ္ထပညတ်, သဒ္ဓပညတ်တို့၏ အပြားအားဖြင့် ပညတ်သည် နှစ်ပါးအပြားရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် “&lt;b&gt;ပညာပိယတ္တာ&lt;/b&gt;” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ &lt;b&gt;ပညာပိယတ္တ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;ထိုထိုသို့သော အပြားအားဖြင့် သိစေအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့်&quot;-ဟု အနက်ပေး။ ဤပညာပိယတ္တာ-ဟူသော ပါဠိဖြင့် ရုပ်အစရှိသော တရားတို့၏ အပေါင်း အမြဲတည်ခြင်း အခိုက်အတန့် အထူးစသည် အပြားရှိသော သမုတိသစ္စာ ဖြစ်သော ဥပါဒပညတ်-ဟု ဆိုအပ်သော အတ္ထပညတ်ကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ အဘယ့်ကြောင့် အတ္ထပညတ်ကို ဆိုအပ်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ ထိုအတ္ထပညတ်ကို နာမပညတ်သည် အပြားအားဖြင့် သိစေအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် အတ္ထပညတ်ကို ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပညာပနတော&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;အပြားအားဖြင့် အတ္ထပညတ်ကို သိစေတတ်သောကြောင့်&quot;-ဟု အနက်ပေး။ ဤပညာပနတော-ဟူသော ပါဠိဖြင့် &quot;အပြားအားဖြင့် သိစေအပ်သောကြောင့် ပညတ်မည်၏&quot;-ဟု ရအပ်သော အမည်ရှိကုန်သော အနက်တို့၏ အမည်-ဟု ဆိုအပ်သော နာမပညတ်ကိုသာလျှင် ဆိုအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ နာမ်ရုပ်မှ တပါးသော ပညတ်သည် အတ္ထပညတ်, သဒ္ဓပညတ်-ဟု ၂-ပါးအပြား ရှိ၏၊ ထို ၂-ပါးတို့တွင် တော, တောင်, ရေ, မြေ, လူ, နတ်, ဗြဟ္မာ, ရုပ်, ဝေဒနာ စသော အနက်အပေါင်းသည် သိစေအပ်သောကြောင့် အတ္ထပညတ် မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ဝန, ပဗ္ဗတ, ဥဒက, ဘူမိ, နရ, ဒေဝ, ဗြဟ္မာ, ရူပ, ဝေဒနာ-စသော သဒ္ဓါအပေါင်းသည် အတ္ထပညတ်ကို သိစေတတ်သောကြောင့် သဒ္ဓပညတ် မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အတ္ထပညတ်အပြား&lt;/h3&gt;၄၁။ ။&lt;b&gt;ကထံ- တံတံ ဘူတဝိပရိဏာမာကာရ မုပါဒါယ တထာ တထာ ပညာ ဘူ မိပဗ္ဗတာဒိကာ, သာရသန္ဓေ သာရ မုပါဒါယ ဂေဟရထ သကာဒိကာ, ခန္ဓပဉ္စကမုပါဒါယ ပုရိသပုဂ္ဂလာဒိကာ စန္ဒဝနာဒိ ကမှပဒါယ ဒိသာကာ, အသမ္ဗာရ မုပါဒါယ ကူပ၇ဟာဒိကာ, တံတံ ဘူတနိမိတ္တံ ဘာဝနာဝိသေသဉ္စဥပါဒါယ ကသိဏနိမိဒိကာ စေတိ ဧဝမာဒိပဘေဒါ ပန ပရမတ္ထတော အဝိဇ္ဇ မာနာ အတ္ထာယာကာရေန စိတ္တုပ္ပါဒါန မာရမ္မဏဘူတာ တံတံ ဥပါဒါယ ဥပနိယ ကာရဏံ ကတွာ တံတထာ ပရိကပ္ပိယမာနာ သင်္ခယ တိ သမညာယတိ ဝေါဟ ရီယတိ ပညာယ တီ တိ ပညတ္တီတိ ပဝုစ္စတိ၊ အယံ ပညတ္တိ ပညာပိယတ္တာ ပညတ္တိနာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ်သူ ဖြစ်သနည်းဟူမူကား—ထိုထိုသို့သော ပထဝီစသော မဟာဘုတ်တို့၏ ဖောက်ပြန်သော အခြင်းအရာကိုစွဲ၍ ထိုထိုသို့သော အခြင်းအရာအားဖြင့် ပညတ်အပ်သော မြေ, တောင် အစရှိသော သဏ္ဌာနပညတ်၎င်း၊ သစ်, မြေစိုင်, ချည် အစရှိသော အဆောက်အဦတို့၏ စုဝေးသော အခြင်းအရာကို စွဲ၍ ထိုထိုသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ပညတ်အပ်သော အိမ်, ရထား, လှည်း, အိုး, ပုဆိုး အစရှိသော သမူဟပညတ်၎င်း၊ ခန္ဓာငါးပါး အပေါင်းကို စွဲ၍ ထိုထိုသို့သော အခြင်းအရာဖြင့် ပညတ်အပ်သော ယောက်ျား, ပုဂ္ဂိုလ် အစရှိသော ဇာတိပညတ်၎င်း၊ လ, နေ, နက္ခတ်တို့၏ မြင့်မိုရ်တောင်ကို လက်ျာရစ် လှည့်၍ သွားခြင်း အစရှိသော အခြင်းအရာကို စွဲ၍ ထိုထိုသို့သော အခြင်းအရာဖြင့် ပညတ်အပ်သော အရှေ့
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အရပ်အစရှိသော ဒိသာပညတ်, နေ့စသော ကာလပညတ်, ကဆုန်လစသော မာသပညတ်၎င်း၊ ထိုသို့သော ရုပ်ကလာပ်တို့သည် မတွေအပ်သော အခေါင်းအစရှိသော အခြင်းအရာကို စွဲ၍ ထိုထိုသို့သော အခြင်းအရာဖြင့် ပညတ်အပ်သော တွင်း, လိုဏ်, အပေါက်စသော အာကာသပညတ်၎င်း၊ ထိုထိုသို့သော အခြင်းအရာဖြင့် ထင်သော ပထဝီကသိုဏ်း အစရှိသော နိမိတ်ကို၎င်း၊ ဘာဝနာ၏ အစဉ်ဟူသော အထူးကို၎င်း စွဲ၍ ထိုထိုသို့သော အခြင်းအရာဖြင့် ပညတ်အပ်သော ကသိုဏ်းနိမိတ်, အသုဘနိမိတ်, ဥဂ္ဂဟနိမိတ်, ပဋိဘာဂနိမိတ် စသော နိမိတ်ပညတ်၎င်း၊ ဤသို့စသည် အပြားရှိသော ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသော်လည်း ပရမတ္ထ၏ အရိပ်အရောင် အဘူဟူသော အခြင်းအရာဖြင့် စိတ်, စေတသိက်တို့၏ အာရုံဖြစ်၍ ဖြစ်သော အတ္ထပညတ်ကို ထိုထိုသို့သော အခြင်းအရာကို စွဲ၍, ထောက်၍, အကြောင်းပြု၍, ထိုထိုသို့သော အခြင်းအရာဖြင့် ကြံဆအပ်သည်ဖြစ်၍ ရေတွက်အပ်၏၊ သမုတ်အပ်၏၊ ခေါ်ဝေါ်အပ်၏၊ အပြားအားဖြင့် သိစေအပ်၏။ ထို့ကြောင့် အတ္ထပညတ်-ဟူ၍ ဆိုအပ်၏၊ ဤပညတ်သည် အပြားအားဖြင့် သိစေအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် အတ္ထပညတ် မည်၏။&lt;h3&gt;အတ္ထပညတ် အပြားအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၁။ ။&lt;b&gt;ဘူတဝိပရိဏာမာကာရမုပါဒါယ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;အမြဲဖြစ်သော သန္တာန်၏ အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်ကုန်သော ပထဝီ အစရှိကုန်သော မဟာဘုတ်တို့၏ ပြန့်သည်၏အဖြစ်, အပေါင်းအစု၏အဖြစ် အစရှိသော အကြောင်းအားဖြင့် ဖြစ်သော ဖောက်ပြန်သည်အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အခြင်းအရာကို အမှီပြု၍&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;တထာတထာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;မြေ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဘူမိပဗ္ဗတာဒိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;မြေ, တောင်, သစ်ပင် အစရှိသော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သဏ္ဌာနပညတ်၎င်း&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;သာရသန္ဓေသာကာရံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;သစ်, မြေ, ချည် အစရှိကုန်သော အဆောက်အဦတို့၏ ပြုပြင်ခြင်း အစရှိသည်တို့ဖြင့် အထူးဖြစ်သော ထိုထိုသို့သော မြင့်သောသဏ္ဌာန်, နိမ့်သောသဏ္ဌာန် အစရှိသော အကြောင်းကို&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ရထသကာဒိကာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;ရထား, လှည်း, ရွာ, အိုး, ပုဆိုး အစရှိသော သမူဟပညတ်၎င်း&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;စန္ဒဝနာဒိကမှပဒါယ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;လ, နေ, နက္ခတ်တို့၏ မြင်းမိုရ်တောင်ကို လက်ျာရစ် လှည့်သည်အစွမ်းအားဖြင့် တက်ခြင်း အစရှိသော လည်သော အကြောင်းကို&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဒိသာကာလာဒိကာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;အရှေ့အရပ် အစရှိသော ဒိသာပညတ်၎င်း၊ နံနက် အစရှိသော ကာလပညတ်၎င်း၊ လ, ဥတု, ဝိသာခါနက္ခတ်နှင့် ယှဉ်သော ကာလ အစရှိသော ထိုထိုအမည်အားဖြင့် ထူးသော မာသ အစရှိသော ပညတ်၎င်း&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;အသမ္ဖုဋ္ဌာကာရံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော&lt;br&gt;&lt;hr&gt; ၁-ဤကထံ-စသော ပါဠိဖြင့် အတ္ထပညတ်အရ အကျယ်တဝင့် ဖွင့်ပြ၏။ ပြပုံကား-&lt;br&gt;(၁) ထိုထိုသို့သော ပထဝီစသော မဟာဘုတ်တို့၏ ဖောက်ပြန်သော အခြင်းအရာ ပုံဟန် သဏ္ဌာန်ကို စွဲ၍ ပညတ်သမုတ်အပ်သော မြေ, တောင် အစရှိသော သဏ္ဌာနပညတ်၎င်း၊&lt;br&gt;(၂) သစ်, မြေစိုင်, ချည် အစရှိသော အဆောက်အဦတို့၏ ပေါင်းစည်းစုဝေးသော အခြင်းအရာကို အစွဲပြု၍ ပညတ်သမုတ်အပ်သော အိမ်, ရထား, လှည်း, အိုး, ပုဆိုးစသော သမူဟပညတ်၎င်း၊&lt;br&gt;(၃) ခန္ဓာငါးပါး အပေါင်းကို စွဲ၍ ပညတ်သမုတ်အပ်သော ယောက်ျား, ပုဂ္ဂိုလ်စသော ဇာတိပညတ်၎င်း၊&lt;br&gt;(၄) လ, နေ, နက္ခတ်တို့၏ မြင့်မိုရ်တောင်ကို လက်ျာရစ် လှည့်၍ သွားခြင်း အစရှိသော အခြင်းအရာကို စွဲ၍ ပညတ်သမုတ်အပ်သော အရှေ့အရပ်စသော ဒိသာပညတ်, နံနက်စသော ကာလပညတ်, ကဆုန်လစသော မာသပညတ်၎င်း၊&lt;br&gt;(၅) ထိုထိုသို့သော ရုပ်ကလာပ်တို့သည် မတွေ့မထိအပ်သော အခေါင်းစသော အခြင်းအရာကို စွဲ၍ ပညတ်သမုတ်အပ်သော တွင်း, ဂူ, လိုဏ်, အပေါက်စသော အာကာသပညတ်၎င်း၊&lt;br&gt;(၆) ထိုထိုသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ထင်သော ပထဝီကသိုဏ်းစသော နိမိတ်ကို၎င်း, ပရိကမ္မစသည်ဖြင့် ပြားသော ဘာဝနာအစဉ်-ဟု ဆိုအပ်သော အထူးကို၎င်း စွဲ၍ ပညတ်သမုတ်အပ်သော ကသိုဏ်းနိမိတ်, အသုဘနိမိတ်, ဥဂ္ဂဟနိမိတ်, ပဋိဘာဂနိမိတ်စသော နိမိတ္တပညတ်၎င်း, ဤသို့စသော ပညတ်အပေါင်းသည် အတ္ထပညတ် မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပုဒ်ကို &quot;ထိုထိုသို့သော ဥတုဇရုပ်တို့ဖြင့် မတွေ့ထိအပ်သော အခေါင်း အစရှိသော အကြောင်းကို&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ကူပရဟာဒိကာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;တွင်း, လိုဏ်, အပေါက် အစရှိသော အာကာသပညတ်၎င်း&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;တံတံဘူတနိမိတ္တံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;ပထဝီကသိုဏ်း အစရှိသော ထိုထို မဟာဘုတ်လျှင် အာရုံရှိသော&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဘာဝနာဝိသေသံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;ပရိကမ္မဘာဝနာ အစရှိသော အပြားရှိသော ဘာဝနာ၏ မပြတ်ဖြစ်ခြင်း အထူးကို&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ကသိဏနိမိဒိကာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;ကသိုဏ်းဝန်း-ဟု ဆိုအပ်သော အာရုံ, အသုဘ-ဟု ဆိုအပ်သော အာရုံ အစရှိသော အပြား, ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသူ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ထင်သော ဥဂ္ဂဟနိမိတ်, ပဋိဘာဂနိမိတ် အစရှိသော အပြားရှိသော နိမိတ်ပညတ်၎င်း&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဧဝမာဒိပဘေဒါ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;ကသိုဏ်းကို ခွါ၍ ရအပ်သော ကောင်းကင်ပညတ်, နိရောဓသမာပတ်-ဟု ဆိုအပ်သော ပညတ် အစရှိသော အပြားရှိသော ပညတ်၎င်း&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;အတ္ထုစ္ဆာယာကာရေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;ပရမတ်တရား၏ အတူဖြစ်သော အခြင်းအရာဖြင့်&quot;-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;သဒ္ဓပညတ် ၆-ပါး&lt;/h3&gt;၄၂။ ။&lt;b&gt;ပညာပနတော ပညတ္တိ ပန နာမ နာမကမ္မာ ဒိနာမေန ပရိ ဒီပိတာ၊ သာ ဝိဇ္ဇမာနပညတ္တိ အဝိဇ္ဇမာန ပညတ္တိ, ဝိဇ္ဇမာနေန အဝိဇ္ဇမာနပညတ္တိ အဝိဇ္ဇမာနေန ဝိဇ္ဇမာနပညတ္တိ ဝိဇ္ဇမာနေန ဝိဇ္ဇမာန ပညတ္တိ အဝိဇ္ဇမာနေန အဝိဇ္ဇာမာနပညတ္တိ စေတိ ဆဝိဓာ ဟောတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;အတ္ထပညတ်မှတပါး သဒ္ဓပညတ်ကို ဆိုဦးအံ့—သိစေတတ်သည်အဖြစ်ကြောင့် သဒ္ဓပညတ်ကို နာမ, နာမကမ္မ အစရှိသော အမည်ဖြင့်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပြအပ်၏၊ ထိုသဒ္ဓပညတ်သည် ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော ပညတ်၎င်း၊ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသော ပညတ်၎င်း၊ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသည်ဖြစ်၍ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသော ပညတ်၎င်း၊ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသည်ဖြစ်၍ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော ပညတ်၎င်း၊ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသည်ဖြစ်၍ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော ပညတ်၎င်း၊ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသည်ဖြစ်၍ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသော ပညတ်၎င်း၊ ဤသို့ ခြောက်ပါးအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;သဒ္ဓပညတ် ၆-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၂။ ။&lt;b&gt;နာမ နာမကမ္မာဒိနာမေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;နာမ်၎င်း, နာမကမ္မ၎င်း, နာမယျ၎င်း, သဒ္ဓ၏အနက်ကို အကြောင်းနှင့်တကွ ထုတ်ဆိုအပ်သော သဒ္ဓ၎င်း, အနက်ကို ပြတတ်သော သဒ္ဓါ၎င်း, အနက်သို့ ရှေ့ရှုဖြစ်၍ ဟောတတ်သော သဒ္ဓ၎င်း၊ ဤသို့ ဤခြောက်ပါးသော အမည်တို့ဖြင့်&quot;-ဟု အနက်ပေး။ ထိုနာမံ, နာမကမ္မံ အစရှိသော စကား၌ အနက်တို့၌ ညွတ်တတ်သောကြောင့် နာမည်၏၊ ထိုနာမ်သည် အနွတ္တနာမ်, ရူഢိနာမ်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် နှစ်ပါးအပြားရှိ၏၊ သာမညနာမ်, ဂုဏနာမ်, ကြိယာနာမ်, ယဒိနာမ်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် လေးပါးအပြားရှိ၏၊ အနက်သို့ ညွတ်တတ်သော အက္ခရာအစဉ်သည်ပင်လျှင် နာမမည်၏၊ ထို့အတူ အနက်သို့ ညွတ်တတ်သော အက္ခရာအစဉ်သည်ပင်လျှင် နာမယျမည်၏၊ အက္ခရာကို အကြောင်းပြုသဖြင့် အနက်ကို&lt;br&gt;&lt;hr&gt; ၁-အနက်ကို သိစေတတ်သော သဒ္ဓပညတ်ကို နာမ်, နာမက, နာမယျ, နိရုတ္တိ, ဗျဉ္ဇန, အဘိလာပ-ဟု ခြောက်ပါးသော အမည်ဖြင့်လည်း ခေါ်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;နွား, နွားကွဲ အစရှိသော စိတ္တဇသဒ္ဓါအပေါင်းသည် အနက်၌ ညွတ်တတ်သောကြောင့် နာမ်မည်၏၊ ဤစသော သဒ္ဓါအပေါင်းသည်ပင် &quot;ဤသဒ္ဓါသည် ဤအနက်ကို ခေါ်ဝေါ်၏&quot;-ဟု မှည့်ခေါ်အပ်သောကြောင့် နာမက မည်၏။&lt;br&gt;၂-အမည်သည်ပင်လျှင် ဆောင်အပ် ထားအပ်သောကြောင့် နာမဓေယျ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထုတ်၍ ဆိုခြင်းသည် &lt;b&gt;နိရုတ္တိ&lt;/b&gt;မည်၏၊ အနက်ကို ပြတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဗျဉ္ဇန&lt;/b&gt;မည်၏။ ရှေ့ရှုသည်ဖြစ်၍ ဟောတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အဘိလာပ&lt;/b&gt;မည်၏၊ စိတ္တဇသဒ္ဓါဖြစ်သော အက္ခရာအပေါင်းတို့၏ အစဉ်ကို ရအပ်၏။ ထိုနာမပညတ်သည် ဝိဇ္ဇမာနနာမပညတ်, အဝိဇ္ဇမာနနာမပညတ်, ထိုဝိဇ္ဇမာနပညတ်, အဝိဇ္ဇမာနပညတ်နှင့် ယှဉ်ခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့် ခြောက်ပါးအပြားရှိ၏၊ ဤသို့ ပြုခြင်းငှါ “&lt;b&gt;ဝိဇ္ဇမာနပညတ္တိ&lt;/b&gt;” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;ဝိဇ္ဇမာနပညတ်&lt;/h3&gt;၄၃။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ ယဒါ ပန ပရမတ္ထတော ဝိဇ္ဇမာနံ ရူပဝေဒနာ' ဧကာယ ပညာပေန္တိ၊ တဒါယံ ဝိဇ္ဇမာနပညတ္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ချဲ့၍ပြဦးအံ့၊ ထိုခြောက်ပါးသော ပညတ်တို့တွင် အကြင်အခါ ရုပ်, ဝေဒနာ အစရှိသော သဒ္ဓပညတ်ဖြင့် ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော ရုပ်, ဝေဒနာ အစရှိသော သဘောကို အပြားအားဖြင့် သိစေတတ်ကုန်၏၊ ထိုအခါ ဤရုပ်, ဝေဒနာ အစရှိသော ပညတ်ကို ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော သဒ္ဓပညတ်ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;ဝိဇ္ဇမာနပညတ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၃။ ။&lt;b&gt;ဧတေနပညာပေန္တိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;ရုပ်, ဝေဒနာ အစရှိသော အမည်ဖြင့် အပြားအားဖြင့် သိစေတတ်ကုန်၏&quot;-ဟု အနက်ပေး။&lt;hr&gt; ၁-နာမ်ဖြစ်သော စိတ္တဇသဒ္ဓါအပေါင်းသည် ပညတ္တိနိမိတ် အကြောင်းနှင့်တကွ ဒြပ်အနက်ကို ထုတ်ဆောင်၍ ဟောတတ်သောကြောင့် နိရုတ္တိ မည်၏။&lt;br&gt;၂-နွားစသော သဒ္ဓါအပေါင်းသည် အနက်ကို ဟောတတ်, ပြတတ်သောကြောင့် ဗျဉ္ဇန မည်၏။&lt;br&gt;၃-နွား, ကျွဲစသော သဒ္ဓါအပေါင်းသည် အနက်ကို ရှေ့ရှုထင်ရှားစွာ ဟောတတ်သောကြောင့် အဘိလာပ မည်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၄၅။ ။&lt;b&gt;ဥဘိန္နီ ပန ဝေမိဿက ဝသေန သေသာ ယထာဣမံ ဆဠာဘိညာ, ဒုတ္ထိသဒ္ဓါ, စက္ခုဝိညာဏံ, ရာဇပုတ္တာတိ စ ဝေဒိတော။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;သုဒ္ဓမှတပါး မိဿကကို ဆိုဦးအံ့၊ ဝိဇ္ဇမာနပညတ်, အဝိဇ္ဇမာနပညတ် နှစ်ပါးတို့၏ ရောစပ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ဝိဇ္ဇမာနပညတ်, အဝိဇ္ဇမာနပညတ် နှစ်ပါးမှ ကြွင်းကုန်သော ဝိဇ္ဇမာနေန အဝိဇ္ဇမာနပညတ်, အဝိဇ္ဇမာနေန ဝိဇ္ဇမာနပညတ်, ဝိဇ္ဇမာနေန ဝိဇ္ဇမာနပညတ်, အဝိဇ္ဇမာနေန အဝိဇ္ဇမာနပညတ် လေးပါးတို့ကို အစဉ်အတိုင်း ခြောက်ပါးသော အဘိညာဏ်ရှိသောသူ, မိန်းမ၏အသံ, စက္ခုဝိညာဏ်, မင်း၏သား၊ ဤသို့ သိအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၅။ &lt;b&gt;ဥဘိန္ံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;ဝိဇ္ဇမာနပညတ်, အဝိဇ္ဇမာနပညတ်-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော နှစ်ပါးကုန်သော ပညတ်တို့ကို&quot;-ဟု အနက်ပေး။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား ငါးပါးသော လောကီအဘိညာဏ်၎င်း၊ အာသဝက္ခယဉာဏ်၎င်း၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် ခြောက်ပါးကုန်သော အဘိညာဏ်တို့သည် ရှိကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဆဠာဘိည&lt;/b&gt;မည်၏၊ ဤခြောက်ပါးသော ပညတ်တို့တွင် အဘိညာဏ်တို့သည် ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသောကြောင့်, ထိုအဘိညာဏ်ကို ရသော ပုဂ္ဂိုလ်မူကား ထင်ရှားမရှိသောကြောင့် ဤဆဠာဘိည-ဟူသော ပညတ်သည် ဝိဇ္ဇမာနေန အဝိဇ္ဇမာနပညတ် မည်၏၊ ထို့အတူ မိန်းမသည် ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသောကြောင့်, အသံသည်ကား ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;ဣတ္ထိသဒ္ဓါ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပညတ်သည် အဝိဇ္ဇမာနေန&lt;hr&gt; ၁-ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော အနက်နှင့် ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသော အနက်ကို သိစေသော သဒ္ဓပညတ်သည် ဝိဇ္ဇမာနေန အဝိဇ္ဇမာနပညတ် မည်၏။&lt;br&gt;ပုံစံ-ဆဠာဘိညာ။ ။ဤ၌ အဘိညာဏ် ခြောက်ပါးကား ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသောကြောင့် ဝိဇ္ဇမာနအနက် မည်၏၊ အဘိညာဏ်ရသော ပုဂ္ဂိုလ်ကား ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသောကြောင့် အဝိဇ္ဇမာနအနက် မည်၏၊ ထိုဝိဇ္ဇမာနအနက်နှင့် အဝိဇ္ဇမာနအနက် ၂-ပါးကို သိစေတတ်သော ဆဠာဘိည-သဒ္ဓသည် ဝိဇ္ဇမာနေန အဝိဇ္ဇမာန ပညတ် မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဝိဇ္ဇမာနပညတ် ၁-မည်၏၊ ပသာဒစက္ခုသည်၎င်း၊ ထိုပသာဒကိုမှီသော စက္ခုဝိညာဏ်သည်၎င်း၊ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသောကြောင့် စက္ခုဝိညာဏ်ဟူသော ဤပညတ်သည် ဝိဇ္ဇမာနေန ဝိဇ္ဇမာနပညတ် ၂-မည်၏၊ မင်းသည်၎င်း၊ သားသည်၎င်း၊ ပညတ်တရားများ ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ရာဇပုတ္တာ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပညတ်သည် အဝိဇ္ဇမာနေန အဝိဇ္ဇမာနပညတ် ၃-မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၆။ ။&lt;b&gt;ဝစီဃောသာနုသာရေန၊ သောတဝိညာဏဝီထိယာ။ ပဝတ္တနန္တ ရုပ္ပန္န၊ မနောဒွါရဿ ဂေါစရာ။ အတ္ထ ယဿာနုသောရေန၊ ဝိညာယန္တိ တတော ပရံ။ သာယံ ပညတ္တိ ဝိညေယျာ၊ လောကသင်္ကေတ နိမ္မိတာ။ ဣတိ အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟေ ပစ္စယသင်္ဂဟဝိဘာဂေါ နာမ အဋ္ဌမောပရိစ္ဆေဒေ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-ဣတ္ထိသဒ္ဓါ-၌ မိန်းမဟူသော အနက်ကား ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသော အနက် မည်၏၊ အသံဟူသော အနက်ကား ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော အနက် မည်၏။ ထိုအဝိဇ္ဇမာနအနက်နှင့် ဝိဇ္ဇမာနအနက် ၂-ပါးကို သိစေတတ်သောကြောင့် အဝိဇ္ဇမာနေန ဝိဇ္ဇမာနပညတ် မည်၏။&lt;br&gt;၂-စက္ခုဝိညာဏ-၌ကား မျက်စိဟူသော အနက်သည် ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိ၏။ ဝိညာဏ်-ဟူသော အနက်သည်လည်း ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိ၏၊ ထိုဝိဇ္ဇမာနအနက် ၂-ပါးကို သိစေတတ်သောကြောင့် ဝိဇ္ဇမာနေန ဝိဇ္ဇမာနပညတ် မည်၏။&lt;br&gt;၃-ရာဇပုတ္တော-၌ကား မင်းဟူသော အနက်သည်လည်း ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိ။ သားဟူသော အနက်သည်လည်း ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိ၊ ထိုအဝိဇ္ဇမာနအနက်နှင့် အဝိဇ္ဇမာနအနက် ၂-ပါးကို သိစေတတ်သောကြောင့် အဝိဇ္ဇမာနေန အဝိဇ္ဇမာန ပညတ် မည်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဘူမိ, ပဗ္ဗတ, ရူပ, ဝေဒနာ အစရှိသော ဝစီမယသဒ္ဓကို အစဉ်လျှောက်၍ အာရုံပြုသဖြင့် ဖြစ်သော သောတဝိညာဏဝီထိ, တဒနုဝတ္တကမနောဒွါရဝီထိ ဖြစ်သည်မှ အခြားမဲ့၌ နာမပညတ်ကို ကြံသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်သော မနောဒွါရိကဝိညာဏ်အစဉ်၏ အာရုံဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော ထိုဘူမိ, ပဗ္ဗတ, ရူပ, ဝေဒနာ အစရှိသော နာမပညတ်ကို ယူတတ်သော မနောဒွါရိကဝိညာဏ်အစဉ်မှ နောက်၌ အကြင် သမုတိ, ပရမတ္ထအားဖြင့် ပြားသော ဘူမိ, ပဗ္ဗတ, ရူပ, ဝေဒနာ အစရှိသော နာမပညတ်ကို အစဉ်လျှောက်သဖြင့် သမုတိ, ပရမတ္ထအားဖြင့် ပြားသော မြေ, တောင်, ရုပ်, ဝေဒနာ အစရှိသော အတ္ထပညတ်တို့ကို သိအပ်ကုန်၏။ ထိုမြေ, တောင်, ရုပ်, ဝေဒနာ အစရှိသော အတ္ထပညတ်ကို အပြားအားဖြင့် သိစေတတ်သော ဘူမိ, ပဗ္ဗတ, ရူပ, ဝေဒနာ အစရှိသော အက္ခရာအစဉ်-ဟု ဆိုအပ်သော နာမပညတ်ကို ကမ္ဘာဦးသူလူပညာရှိတို့၏ အမှတ်သင်္ကေတဖြင့် ပြီး၏-ဟူ၍ သိအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၆။ ။&lt;b&gt;ဝစီဃောသာနုသာရေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ မြေ, တောင်, ရုပ်, ဝေဒနာ အစရှိသော ဝစီပညတ်သည် ပြီးစေအပ်သော အသံကို အာရုံပြုသဖြင့် ဖြစ်သော သောတဝိညာဏဝီထိ၏ ဖြစ်သည်မှ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သော အမည်ကို ကြံခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်သော မနောဒွါရ၌ ဖြစ်သော ဝိညာဏ်အစဉ်၏ ဤအမည်သည် ဤသို့ သဘောရှိသော အနက်၏ အမည်တည်း။ ဤသို့ ရှေး၌သာလျှင် ယူအပ်, မှတ်အပ်ပြီးသော အကြောင်းရှိသော အာရုံဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော ထိုအမည်ကို ယူပြီးသည်မှ နောက်၌ ပညတ်ဓမ္မ, ပရမတ္ထဓမ္မလျှင် တည်ရာရှိသော အကြင်နာမပညတ်ကို အစဉ်လျှောက်သဖြင့် သမုတိ, ပရမတ္ထအားဖြင့် ပြားကုန်သော အနက်တို့ကို သိအပ်ကုန်၏၊ မြေ, တောင်, ရုပ်, ဝေဒနာ အစရှိသော အပြားအားဖြင့် သိစေအပ်သော အနက်ကို အပြားအားဖြင့် သိစေအပ်သော လောကဝေါဟာရဖြင့် ပြီးသော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မနောဒွါရဖြင့် ယူအပ်သော အက္ခရာအပေါင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော ထိုပညတ်ကို အပြားအားဖြင့် သိစေတတ်သောကြောင့် ပညတ်-ဟု ဆိုအပ်သော နာမပညတ်ဟူ၍ သိအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤပဌမဂါထာ၌-သောတဝိညာဏဝီထိ၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်လေ့ရှိသော မနောဒွါရိကဝီထိတို့ကိုလည်း သောတဝိညာဏဝီထိသဒ္ဓါဖြင့်သာလျှင် ပေါင်းတော်မူ၍ “&lt;b&gt;သောတဝိညာဏဝီထိယာ&lt;/b&gt;” ဟူသော ဤစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် မိန့်ဆိုအပ်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ ဃဋ အစရှိသော အသံတို့ကို နာကြားသောသူအား တလုံးတလုံးသော အသံကို အာရုံပြု၍ ပစ္စုပ္ပန်အာရုံ, အတိတ်အာရုံ၏ အစွမ်းအားဖြင့် နှစ်ကြိမ်, နှစ်ကြိမ်ကုန်သော ဇောဝါရတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ပဉ္စမမနောဒွါရ၌ ဖြစ်သော ဇောနှင့် ယှဉ်သော ပညာဖြင့် ယူအပ်ပြီးသော နာမပညတ်ဖြစ်သော အက္ခရာအပေါင်းကို အာရုံပြု၏၊ တကြိမ်သော ဇောဝါရသည် ဖြစ်၏၊ ဤသို့ သောတဝိညာဏ&lt;hr&gt; ၁-ဤဂါထာတို့ဖြင့် သဒ္ဓပညတ်သည် အတ္ထပညတ်ကို အပြားအားဖြင့် သိစေပုံကို ဝီထိချ ပြတော်မူ၏။&lt;br&gt;ပြဟန်ကား-ထိုပဋ္ဌအပေါင်းတို့တွင် &lt;b&gt;ဝစီဃောသာနုသာရေန&lt;/b&gt;-ဟူသော ပါဠိဖြင့် သဒ္ဒါရုံ အာရမ္မဏပစ္စည်းကို ပြတော်မူ၏၊ &lt;b&gt;သောတဝိညာဏဝီထိ&lt;/b&gt;-ဟူသော ပါဌ်ဖြင့် ထိုသဒ္ဒါရုံကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်သော သောတဝိညာဏဝီထိကို ပြတော်မူ၏၊ &lt;b&gt;အနန္တရုပ္ပ မနောဒွါရဿ&lt;/b&gt;-ဟူသောပါဌ်ဖြင့် ထိုသောတဝိညာဏဝီထိ၏ နောက်၌ တဒနုဝတ္တကမနောဒွါရ လေးဝီထိ ဖြစ်မည်ကို ပြတော်မူ၏။ &lt;b&gt;အတ္ထာယာနုသာရေန ဝိညာယန္တိ တတော ပရံ&lt;/b&gt;-ဟူသောပါဠိဖြင့် ထိုတဒနုဝတ္တကမနောဒွါရ လေးဝီထိ၏ နောက်မှသာ အနက်ဒြပ် အတ္ထပညတ်ကို သိ၏-ဟု ပြတော်မူ၏။&lt;br&gt;လူ, ခွေး-စသော သဒ္ဓပညတ်သည် &quot;လူ&quot;-ဟု သိသော ပစ္စုပ္ပန်အသံ အာရုံကို အာရုံပြု၍ ရှေးဦးစွာ သောတဒွါရဝီထိ ဖြစ်၏၊ ထို့နောက် အတိတ်ဖြစ်သော ထိုသဒ္ဓါရုံကိုပင် အာရုံပြု၍ နှစ်ကြိမ်မြောက် တဒနုဝတ္တကမနောဒွါရဝီထိ ဖြစ်၏။ ထို့နောက် &quot;လူ&quot;-ဟူသော နာမပညတ်ကို အာရုံပြု၍ သုံးကြိမ်မြောက် သုဒ္ဓမနောဒွါရဝီထိ ဖြစ်၏။ ထို့နောက် ၎င်းနာမပညတ်ကို အစဉ်လျှောက်၍ &quot;လူခန္ဓာဒြပ်&quot;-ဟု ဆိုအပ်သော အနက်ဟူသော အတ္ထပညတ်ကို အာရုံပြု၍ လေးကြိမ်မြောက် သုဒ္ဓမနောဒွါရဝီထိ ဖြစ်၏၊ ဤလေးဝီထိကျမှ အနက်ဒြပ် အတ္ထပညတ်ကို သိရ၏-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;(အကျယ်သိလိုမူ အဘိဓမ္မတ္ထကို ကြည့်လင့်ကုန်။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဝီထိ၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သော အတိတ်ဖြစ်သော သဒ္ဓါရုံလျှင် အာရုံရှိသော ဇောစိတ်အစဉ်၏ အခြားမဲ့၌ နာမပညတ်ကို ယူခြင်းဖြစ်၏၊ ထိုယူပြီးသည်မှ နောက်၌ အနက်ကိုသိခြင်းဖြစ်၏၊ ဤသို့ ဆရာတို့သည် ဆိုကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် သိအပ်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဆိုအပ်ပြီးသောစကားဖြင့် အဘိဓမ္မတ္ထဝိဘာဝနီမည်သော အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း၏အတွင်း၌&lt;br&gt;အဋ္ဌမပစ္စည်းပိုင်းအဖွင့်သည် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ရောက်ပြီ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	!
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	!
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;ဘာဝနာ ၂-ပါး&lt;/h3&gt;၁။ ။&lt;b&gt;သမထဝိပဿနာနံ&lt;/b&gt;၊ ဘာဝနာနတောပရံ။&lt;br&gt;ကမ္မဋ္ဌာနံ ပဝက္ခာမိ၊ ဒုဝိဓမ္ပိ ယထာဣမံ။ ။ ဤပစ္စယသင်္ဂဟမှ နောက်၌ သမထ ဝိပဿနာ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော နှစ်ပါးသော ဘာဝနာတို့၏ နှစ်ပါးအပြားရှိသော ကမ္မဋ္ဌာန်းကို အစဉ်အတိုင်း ငါသည် ဆိုပေအံ့။&lt;h3&gt;ဘာဝနာ ၂-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁။ ။ဤပစ္စယနိဒ္ဒေသမှ နောက်၌ နီဝရဏတို့ကို ငြိမ်းစေတတ်သော အနက်ကြောင့် &lt;b&gt;သမထ&lt;/b&gt; ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ဘာဝနာတို့၏၎င်း၊ အနိစ္စ အစရှိသော အထူးထူးသော အပြားရှိသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ရှုအပ်သော အနက်ကြောင့် &lt;b&gt;ဝိပဿနာ&lt;/b&gt; ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ဘာဝနာတို့၏၎င်း၊ နှစ်ပါးအပြားရှိသော ဘာဝနာ-ဟု ဆိုအပ်သော အမှု၏ ဖြစ်ရာဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့် ကမ္မဋ္ဌာန်း ဖြစ်သော အာရုံကို၎င်း၊ အထက်အထက်၌ ဖြစ်သော ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အမှု၏ နီးသောအကြောင်း ဖြစ်၍ဖြစ်သော ဘာဝနာအစီရင်ကို၎င်း၊ သမထဝိပဿနာတို့၏ အစဉ်ဖြင့် ဆိုပေအံ့။ ဤသို့ အနက်ယောဇနာခြင်း, အနက်ပေးခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ကာမစ္ဆန္ဒစသော နီဝရဏ တရားတို့ကို ငြိမ်းစေတတ်သောကြောင့် သမာဓိတရား သည် &lt;b&gt;သမထ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂-ဘုံသုံးပါး၌ ဖြစ်ပေါ်နေသော ရုပ် နာမ် ခန္ဓာ အဖြာဖြာကို အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ-ဟု လက္ခဏာယာဉ် သုံးပါးသို့ တင်၍ ရှုဆင်ခြင်တတ်သောကြောင့် မဂ်၏ အရှေ့အဘို့၌ ဖြစ်သမျှ လောကီ ပညာစေတသိက်သည် &lt;b&gt;ဝိပဿနာ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုသမထနှင့် ဝိပဿနာ တရားနှစ်ပါးသည် ပွါးများအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဘာဝနာ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃-သမထဘာဝနာကံ ဝိပဿနာဘာဝနာကံ နှစ်ပါး၏ ဖြစ်ရာ, ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် ကသိုဏ်းပညတ် စသော အာရုံတေဘုမ္မကသင်္ခါရအာရုံ တရားသည် &lt;b&gt;“ကမ္မဋ္ဌာန”&lt;/b&gt; ကမ္မဋ္ဌာန်း မည်၏-ဟုမှတ်။&lt;hr&gt; ၁။ အလွန်အမင်း မိမိသန္တာန်၌ မပြတ်မလပ် ဖြစ်သော ပင်ကိုယ်ပကတိ တရားသဘော သည် စရိုက် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;စရိုက် ၆-ပါး&lt;/h3&gt;၃။ ။ရာဂစရိတာ, ဒေါသစရိတာ, မောဟစရိတာ, သဒ္ဓါစရိတာ, ဗုဒ္ဓိစရိတာ, ဝိတက္ကစရိတာစေတိ ဆဗ္ဗိဓော စရိတသင်္ဂဟော။ ရာဂစရိုက်၎င်း၊ ဝါ-ရာဂများခြင်း၎င်း၊ ဒေါသစရိုက်၎င်း၊ ဝါ-ဒေါသများခြင်း၎င်း၊ မောဟစရိုက်၎င်း၊ ဝါ-မောဟများခြင်း၎င်း၊ သဒ္ဓါစရိုက်၎င်း၊ ဝါ-သဒ္ဓါများခြင်း၎င်း၊ ဗုဒ္ဓိစရိုက်၎င်း၊ ဝါ-ပညာများခြင်း၎င်း၊ ဝိတက်စရိုက်၎င်း၊ ဝါ-ဝိတက်များခြင်း၎င်း၊ ဤသို့ ခြောက်ပါးသော အပြားအားဖြင့် စရိတသင်္ဂဟကို သိအပ်၏။&lt;h3&gt;စရိုက် ၆-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃။ ။ရာဂသည်ပင် သဘောဖြစ်သောကြောင့် ရာဂစရိုက် မည်၏၊ ဒေါသစရိုက် အစရှိသည်တို့ကိုလည်း ဤအတူ သိအပ်ကုန်၏၊ စရိတသင်္ဂဟော-ဟူသည်ကား၊ မူလဖြစ်သော စရိုက်၏ အစွမ်းဖြင့် ပုဂ္ဂိုလ်ကို ရေတွက်ခြင်းတည်း၊ ရောသောအားဖြင့်ကား ခြောက်ဆယ့်သုံးပါးတို့ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစကားမှန်၏—&lt;br&gt;ရာဂဒိကေ တိကေ သတ္တ၊ သတ္တ သဒ္ဓါဓိကေ တိကေ။&lt;br&gt;ဧကတိကမူလမ္ပိ၊ မိဿတော သတ္တသတ္တကံ။ ။ &lt;br&gt;ဟူသော စကားကို မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်၏။ အနက်ကား—ရာဂအစရှိသော တိက်၌ ၇-ပါးသော စရိုက်ရှိသည်&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-အလွန်အကဲ မိမိသန္တာန်၌ မပြတ်မလတ် ဖြစ်သော ပင်ကိုယ်ပကတေ့ တရားသဘောသည် စရိုက်မည်၏။&lt;br&gt;အလွန်အကဲ မိမိသန္တာန်၌ မပြတ်မလပ် ဖြစ်သော တဏှာရာဂသည် ရာဂစရိုက် မည်၏။ (အကြွင်းသိသာပြီ။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်ကုန်၏၊ သဒ္ဓါ အစရှိသော တိက်၌ ၇-ပါးသော စရိုက်ရှိသည်ဖြစ်ကုန်၏၊ ဧကမူ, ဒိ, တိမူ၌ ရောသောအားဖြင့် ၇-ခု, ၇-ခုတို့၏ အပေါင်းသည် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုဂါထာအရ အကျယ်ချဲ့၍ ပြဦးအံ့—ဤဂါထာ၌ ၁-ရာဂစရိုက်၎င်း၊ ၂-ဒေါသစရိုက်၎င်း၊ ၃-မောဟစရိုက်၎င်း၊ ၄-ရာဂ,ဒေါသစရိုက်၎င်း၊ ၅-ရာဂ,မောဟစရိုက်၎င်း၊ ၆-ဒေါသ,မောဟစရိုက်၎င်း၊ ၇-ရာဂစရိုက်, ဒေါသစရိုက်, မောဟစရိုက်၎င်း၊ ဤသို့သောနည်းဖြင့် ရာဂအစရှိသော တိက်၌ တခုသော သတ္တကဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့အတူ သဒ္ဓါစရိုက်၎င်း၊ ဗုဒ္ဓိစရိုက်၎င်း၊ ဝိတက်စရိုက်၎င်း၊ သဒ္ဓါ,ဗုဒ္ဓိစရိုက်၎င်း၊ သဒ္ဓါ,ဝိတက်စရိုက်၎င်း၊ ဗုဒ္ဓိ,ဝိတက်စရိုက်၎င်း၊ သဒ္ဓါ,ဗုဒ္ဓိ,ဝိတက်စရိုက်၎င်း၊ ဤသို့ သဒ္ဓါ အစရှိသော တိက်၌ တခုသော သတ္တကသည် ဖြစ်၏။ ဤသို့ နှစ်ပါးသော တိက်တို့ကို မရောသည် အစွမ်းဖြင့် ၁၄-ပါးသော စရိုက်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ (&lt;br&gt;&lt;br&gt;သုဒ္ဓမှတပါး မိဿကကို ဆိုဦးအံ့—ရာဂ အစရှိသော တိက်ကို ဧကမူ, ဒိမူ, တိမူဟူ၏ အစွမ်းအားဖြင့် သဒ္ဓါ စသော တိက်နှင့်တကွ ယှဉ်အပ်သည်ရှိသော် ရာဂစရိုက်, သဒ္ဓါစရိုက်၎င်း။ ပ။ ဤသို့ အစရှိသော ရာဂလျှင် မူလရှိသော နည်း တခုသော သတ္တက ဖြစ်၏၊ ထို့အတူ ဒေါသစရိုက်, သဒ္ဓါစရိုက်၎င်း။ ပ။ ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် ဒေါသမူလနည်း၌လည်း တခုသော သတ္တကသည် ဖြစ်၏၊ မောဟစရိုက်, သဒ္ဓါစရိုက်၎င်း။ ပ။ ဤသို့ အစရှိသော နည်းဖြင့် မောဟမူလ စရိုက်၌လည်း တခုသော သတ္တကသည် ဖြစ်၏။ ဤသို့ ဧကမူနည်း၌ သတ္တက သုံးလီသည် ဖြစ်၏။ ဤဧကမူ၌ သတ္တကသုံးလီဖြစ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ဒိမူလကနည်း၌လည်း ရာဂစရိုက်, ဒေါသစရိုက် သဒ္ဓါစရိုက်၎င်း။ ပ။ ဤသို့ အစရှိသော နည်းဖြင့် သတ္တက သုံးလီသည် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အထူးကား-တိမူလကနည်း၌ ရာဂစရိုက်၎င်း၊ ဒေါသစရိုက်၎င်း၊ မောဟစရိုက်၎င်း၊ သဒ္ဓါစရိုက်၎င်း၊ ဤသို့ အစရှိသော နည်းဖြင့်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တခုသော သတ္တကသည် ဖြစ်၏၊ ဤသို့ ရောသည် အစွမ်းအားဖြင့် ၇-ပါးသော သတ္တကတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် တခုယုတ်ငါးဆယ်သော စရိုက်ရှိသည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤသို့ အရောအားဖြင့် တခုယုတ်ငါးဆယ်သော စရိုက်တို့၎င်း၊ ရှေးသုဒ္ဓဖြစ်ကုန်သော ၁၄-ပါးသော စရိုက်တို့၎င်း၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် ၆၃-ပါးသော စရိုက်တို့ကို မှတ်အပ်ကုန်၏၊ အချို့သော ဆရာတို့သည်ကား ဒိဋ္ဌိနှင့်တကွ ၆၄-ပါးသော စရိုက်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဖွင့်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဘာဝနာ ၃-ပါး&lt;/h3&gt;၄။ ။ပရိကမ္မဘာဝနာ, ဥပစာရဘာဝနာ, အပ္ပနာဘာဝနာစေတိ တိဿော ဘာဝနာ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ပရိကမ္မဘာဝနာ၎င်း၊ ဝါ-အပ္ပနာဘာဝနာကို ပြုပြင်တတ်သော ဘာဝနာ၎င်း၊ ဝါ-အပ္ပနာ၏ အရှေ့အဘို့ဖြစ်သော ဘာဝနာ၎င်း၊ ဥပစာရဘာဝနာ၎င်း၊ ဝါ-အပ္ပနာ၏ အနီးဖြစ်သော ဘာဝနာ၎င်း၊ အပ္ပနာဘာဝနာ၎င်း၊ ဝါ-မဟဂ္ဂုတ် အဖြစ်သို့ ရောက်သော ဘာဝနာ၎င်း၊ ဤသို့ သုံးပါးကုန်သော ဘာဝနာတို့ကို သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဘာဝနာ ၃-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄။ ။အပ္ပနာဘာဝနာကို ပြုပြင်တတ်သော အမှုဖြစ်သော တနည်းကား—အစစွာသော အမှုဖြစ်သော အပ္ပနာဝီထိမှ အရှေ့အဘို့၌ ဖြစ်သော ကာမာဝစရကုသိုလ် ကြိယာဘာဝနာသည် &lt;b&gt;ပရိကမ္မဘာဝနာ&lt;/b&gt; မည်၏၊ နီဝရဏကို ပယ်သည်မှစ၍ ဂေါတြဘူအဆုံး&lt;hr&gt; ၁-ဈာန်ဟူသော အပ္ပနာကို ပြုပြင်တတ်မှုဖြစ်ပေါ်စေတတ်သော အပ္ပနာ၏ အစ ရှေးမဆွ ဖြစ်သော ဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းသည်မှစ၍ နီဝရဏ မငြိမ်းမီ အတွင်း ပွါးများ အားထုတ်အပ်သမျှသော ကာမာဝစရ ဘာဝနာသည် ပရိကမ္မဘာဝနာ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရှိသော ကာမာဝစရဘာဝနာသည် &lt;b&gt;ဥပစာရဘာဝနာ&lt;/b&gt; မည်၏။ အဘယ့်ကြောင့် ဥပစာရဘာဝနာ မည်သနည်း-ဟူမူ ရွာ၏ဥပစာ အစရှိသည်ကဲ့သို့ အပ္ပနာ၏ အနီး၌ ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဥပစာရဘာဝနာ&lt;/b&gt; မည်၏၊ မဟဂ္ဂုတ် အဖြစ်သို့ ရောက်သော ဘာဝနာသည် &lt;b&gt;အပ္ပနာဘာဝနာ&lt;/b&gt; မည်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် အပ္ပနာဘာဝနာ မည်ပါသနည်း-ဟူမူ အပ္ပနာ-ဟု ဆိုအပ်သော ဝိတက်လျှင် အမှူးရှိသည်ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အပ္ပနာဘာဝနာ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ့်ကြောင့် ဝိတက်သည် အပ္ပနာ မည်ပါသနည်း-ဟူမူ သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို အာရုံ၌ ကျစေသကဲ့သို့ ဖြစ်တတ်သောကြောင့် ဝိတက်သည် အပ္ပနာမည်၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ထိုဝိတက်ကို &lt;b&gt;“အပ္ပနာ ဗျပ္ပနာ”&lt;/b&gt; ဟု မြတ်စွာဘုရားသည် ညွှန်ပြတော်မူအပ်၏။ ထိုဝိတက်လျှင် အမှူးရှိသည် အပြစ်၏အစွမ်းကြောင့် အလုံးစုံကုန်သော မဟဂ္ဂုတ် လောကုတ္တရာ ဈာန်တရားတို့ကို အပ္ပနာ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;နိမိတ် ၃-ပါး&lt;/h3&gt;၅။ ။ပရိကမ္မနိမိတ္တံ, ဥဂ္ဂဟနိမိတ္တံ, ပဋိဘာဂနိမိတ္တဉ္စေတိ တီဏိ နိမိတ္တာနိ စ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ။ ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ပရိကမ္မနိမိတ်၎င်း၊ ဝါ-ပထဝီ ပထဝီ အစရှိသည်ဖြင့် စီးဖြန်းခြင်း ပရိကမ္မဘာဝနာ၏ အာရုံဖြစ်သော ကသိုဏ်းဝန်း အစရှိသည်-ဟု ဆိုအပ်သော ပရိကမ္မနိမိတ်၎င်း၊ ဥဂ္ဂဟနိမိတ်၎င်း၊ ဝါ-စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် မြင်သကဲ့သို့ မနောဒွါရိက ကုသိုလ်ဇောသည် ယူအပ်သော အာရုံဖြစ်သော ကသိုဏ်းဝန်း အစရှိသည်-ဟု ဆိုအပ်သော ဥဂ္ဂဟ&lt;hr&gt; ၁-နီဝရဏတရား ငြိမ်းသည်မှစ၍ ဂေါတြဘူတိုင်အောင် ဤအတွင်း၌ ပွါးများအပ်သမျှ သော ကာမာဝစရ ဘာဝနာသည် အပ္ပနာ၏ အနီးဖြစ်သောကြောင့် ဥပစာရဘာဝနာ မည်၏။&lt;br&gt;၂-အပ္ပနာမည်သော ဝိတက် အမှူးရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် မဟဂ္ဂုတ် လောကုတ္တရာ အဖြစ်သို့ ရောက်သော ဘာဝနာသည် အပ္ပနာဘာဝနာ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	နိမိတ်၎င်း၊ ပဋိဘာဂနိမိတ်၎င်း၊ ဝါ-ဥဂ္ဂဟနိမိတ်နှင့် တူသော ညိုသော အဆင်း စသော ကသိုဏ်းအပြစ်မှ ကင်းသော ဥပစာရ အပ္ပနာတို့၏ အာရုံဖြစ်သော ကသိုဏ်းဝန်း အစရှိသည်-ဟု ဆိုအပ်သော ပဋိဘာဂနိမိတ်၎င်း၊ ဤသို့ သုံးပါးကုန်သော နိမိတ်တို့ကိုလည်း သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;နိမိတ် ၃-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅။ ။ပရိကမ္မဘာဝနာ၏ အာရုံဖြစ်သော ဝါ-ဖြစ်သောကြောင့် ကသိုဏ်းဝန်း အစရှိသော နိမိတ်သည် &lt;b&gt;ပရိကမ္မနိမိတ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုကသိုဏ်းဝန်း အစရှိသည်ပင် မျက်စိဖြင့် မြင်သကဲ့သို့ မနောဒွါရ၌ဖြစ်သော စိတ်ဖြင့် ယူအပ်သော နိမိတ်ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဥဂ္ဂဟနိမိတ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ တနည်းကား-ယူအပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏ နိမိတ် ဖြစ်သောကြောင့် ဥဂ္ဂဟနိမိတ် မည်၏၊ ထိုကသိုဏ်းဝန်း အစရှိသည်တို့၏ အတုထင်သော ညိုသောအဆင်း အစရှိကုန်သော ကသိုဏ်း၏ အပြစ်တို့မှ ကင်းသော နိမိတ်သည် ဥပစာရအပ္ပနာတို့၏ အာရုံဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပဋိဘာဂနိမိတ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ကသိုဏ်း ၁၀-ပါး&lt;/h3&gt;၆။ ။ကထံ ပထဝီကသိဏံ, အာပေါကသိဏံ, တေဇောကသိဏံ, ဝါယောကသိဏံ, နီလကသိဏံ, ပီတကသိဏံ, လောဟိတကသိဏံ, ဩဒါတကသိဏံ, အာကာသကသိဏံ, အာလောကကသိဏေတိ ဣမာနိ ဒသ ကသိဏာနိ နာမ။&lt;hr&gt; ၁-အာရမ္မဏိက တရားတို့ဖြင့် သိအပ်သောကြောင့် အာရုံတရားသည် နိမိတ် မည်၏။ ပရိကမ္မဘာဝနာ၏ အာရုံဖြစ်သော ကသိုဏ်းဝန်း စသော နိမိတ်သည် ပရိကမ္မနိမိတ် မည်၏။&lt;br&gt;၂-စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် ယူအပ်,မြင်အပ်သကဲ့သို့ မနောဒွါရိက ကုသိုလ်ဇောသည် ယူအပ်သောကြောင့် ကသိုဏ်းဝန်း စသော အာရုံသည် ဥဂ္ဂဟနိမိတ် မည်၏။&lt;br&gt;၃-ကသိုဏ်းအပြစ်မှ ကင်းသော ဥပစာရဘာဝနာ, အပ္ပနာဘာဝနာတို့၏ အာရုံဖြစ်သော ကသိုဏ်းဝန်း စသော အာရုံသည် ထိုဥဂ္ဂဟနိမိတ်နှင့် တူသောကြောင့် ပဋိဘာဂနိမိတ် မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဘယ်သို့ သိအပ်ပါသနည်းဟူမူ—&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) မြေကြီးသည်ပင် တစိတ်၌ မတည်မူ၍ အဆုံးမရှိ နှံ့သော အဖြစ်ဖြင့် အလုံးစုံ-ဟူသော အနက်ကြောင့် ကသိဏမည်သော &lt;b&gt;ပထဝီကသိုဏ်း&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၂) ရေသည်ပင်လျှင် တစိတ်၌ မတည်မူ၍ အဆုံးမရှိ နှံ့သော အဖြစ်ဖြင့် အလုံးစုံ-ဟူသော အနက်ကြောင့် ကသိဏမည်သော &lt;b&gt;အာပေါကသိုဏ်း&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၃) မီးသည်ပင်လျှင် တစိတ်၌ မတည်မူ၍ အဆုံးမရှိ နှံ့သော အဖြစ်ဖြင့် အလုံးစုံ-ဟူသော အနက်ကြောင့် ကသိဏမည်သော &lt;b&gt;တေဇောကသိုဏ်း&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၄) လေသည်ပင်လျှင် တစိတ်၌ မတည်မူ၍ အဆုံးမရှိ နှံ့သော အဖြစ်ဖြင့် အလုံးစုံ-ဟူသော အနက်ကြောင့် ကသိဏမည်သော &lt;b&gt;ဝါယောကသိုဏ်း&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၅) ညိုသော အဆင်းသည်ပင်လျှင် တစိတ်၌ မတည်မူ၍ အဆုံးမရှိ နှံ့သော အဖြစ်ဖြင့် အလုံးစုံ-ဟူသော အနက်ကြောင့် ကသိဏမည်သော &lt;b&gt;နီလကသိုဏ်း&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၆) ရွှေသော အဆင်းသည်ပင်လျှင် တစိတ်၌ မတည်မူ၍ အဆုံးမရှိ နှံ့သော အဖြစ်ဖြင့် အလုံးစုံ-ဟူသော အနက်ကြောင့် ကသိဏမည်သော &lt;b&gt;ပီတကသိုဏ်း&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၇) နီသော အဆင်းသည်ပင်လျှင် တစိတ်၌ မတည်မူ၍ အဆုံးမရှိ နှံ့သော အဖြစ်ဖြင့် အလုံးစုံ-ဟူသော အနက်ကြောင့် ကသိဏမည်သော &lt;b&gt;လောဟိတကသိုဏ်း&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၈) ဖြူသော အဆင်းသည်ပင်လျှင် တစိတ်၌ မတည်မူ၍ အဆုံးမရှိ နှံ့သော အဖြစ်ဖြင့် အလုံးစုံ-ဟူသော အနက်ကြောင့် ကသိဏမည်သော &lt;b&gt;ဩဒါတကသိုဏ်း&lt;/b&gt; ၎င်း၊
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၉) ပိုင်းခြားအပ်သော ကောင်းကင်သည်ပင် တစိတ်၌ မတည်မူ၍ အဆုံးမရှိ နှံ့သော အဖြစ်ဖြင့် အလုံးစုံ-ဟူသော အနက်ကြောင့် ကသိဏမည်သော &lt;b&gt;ပရိစ္ဆိန္နာကာသကသိုဏ်း&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁၀) နံရံပေါက် စသည်တို့၌ ထင်သော နေ လ စသည်တို့၏ အရောင် အလင်းသည်ပင် တစိတ်၌ မတည်မူ၍ အဆုံးမရှိ နှံ့သော အဖြစ်ဖြင့် အလုံးစုံ-ဟူသော အနက်ကြောင့် ကသိဏမည်သော &lt;b&gt;အာလောကကသိုဏ်း&lt;/b&gt; ၎င်း၊ ဤသည်တို့သည် ကသိုဏ်းဆယ်ပါး မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ကသိုဏ်း ၁၀-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၆။ ။မြေသည်ပင်လျှင် တစိတ်၌ မတည်မူ၍ အဆုံးမရှိသော အရပ်ကို နှံ့တတ်သည်၏ အဖြစ်ဖြင့် အလုံးစုံ-ဟူသော အနက်ကြောင့် ကသိုဏ်းမည်ရကား ပထဝီကသိုဏ်းမည်၏၊ ပထဝီကသိုဏ်းဝန်းကို မုချအားဖြင့်ရအပ်၏၊ ယူအပ်၏၊ ပဋိဘာဂနိမိတ်ကိုမူ သဒိသူပစာအားဖြင့် ပထဝီကသိုဏ်း-ဟု ဆိုအပ်၏၊ ထိုပထဝီကသိုဏ်း ပဋိဘာဂနိမိတ်လျှင် အာရုံရှိသော ဈာန်ကိုလည်း ပရမ္ပရူပစာအားဖြင့် ပထဝီကသိုဏ်း-ဟု ဆိုအပ်၏၊ အာပေါကသိုဏ်း အစရှိသည်တို့၌လည်း ထိုပထဝီကသိုဏ်း အတူပင် မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုဆယ်ပါးသော ကသိုဏ်းတို့တွင် ပထဝီကသိုဏ်း အစရှိကုန်သော လေးပါးသော ကသိုဏ်းတို့သည် မဟာဘုတ် ဖြစ်သော ကသိုဏ်းမည်ကုန်၏၊ နီလကသိုဏ်း အစရှိကုန်သော လေးပါးသော&lt;hr&gt; ၁-တစိတ်တဒေသ ဖြစ်သော မြေကြီးစသည်၌ မတည်မူ၍ အပိုင်းအခြား မရှိသော မြေအရပ် စသည်တို့၌ “ပထဝီ, ပထဝီ” စသည်ဖြင့် ပွါးများ နှလုံးသွင်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် နှံ့တတ်, အကြွင်းမရှိသော အဖြစ်သို့ ရောက်တတ်သောကြောင့် ကသိုဏ်း မည်၏။&lt;br&gt;၂-ပထဝီကသိုဏ်းအရကား-ပထဝီကသိုဏ်းဝန်းကို ရ၏။ တနည်း—ပထဝီကသိုဏ်းဝန်း ပဋိဘာဂနိမိတ်ကို သဒိသူပစာအားဖြင့် ရ၏။ ထိုပထဝီကသိုဏ်း ပဋိဘာဂနိမိတ်လျှင် အာရုံရှိသော ဈာန်ကိုကား အကြောင်းဖြစ်သော အာရုံ၏ အမည်ကို အကျိုးဖြစ်သော ဈာန်ပေါ်မှာ တင်စား၍ ကာရကူပစာအားဖြင့် ရ၏။ (အကြွင်းဤနည်းအတိုင်းမှတ်။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကသိုဏ်းတို့သည် &lt;b&gt;ဝဏ္ဏကသိုဏ်း&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏၊ ပိုင်းခြားအပ်သော ကောင်းကင်သည် &lt;b&gt;အာကာသကသိုဏ်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ လရောင် အစရှိသော အရောင်သည် &lt;b&gt;အာလောကကသိုဏ်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;အသုဘ ၁၀-ပါး&lt;/h3&gt;၇။ ။ဥဒ္ဓမာတကံ, ဝိနီလကံ, ဝိပုဗ္ဗကံ, ဝိစ္ဆိဒ္ဒကံ, ဝိက္ခာယိတကံ, ဝိက္ခိတ္တကံ, ဟတဝိက္ခိတ္တကံ, လောဟိတကံ, ပုဠုဝကံ, အဋ္ဌိကဉ္စေတိ ဣမေ ဒသ အသုဘာ နာမ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) သေသည်မှ အထက်ဖြစ်သော နောက်ကာလ၌ လေဖြင့် ပြည့်သော သားရေအိတ်ကဲ့သို့ ဖူးဖူးရောင်သည်ဖြစ်၍ စက်ဆုပ်ဘွယ်ရှိသော အကောင်ပုပ်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၂) အဖြူ အနီ စသည်နှင့် ရောလျက် များသောအားဖြင့် ညိုသောအဆင်းရှိသည်ဖြစ်၍ စက်ဆုပ်ဘွယ်ရှိသော အကောင်ပုပ်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၃) ယိုသော ပြည်ရှိသည်ဖြစ်၍ စက်ဆုပ်ဘွယ်ရှိသော အကောင်ပုပ်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၄) အလယ်၌ နှစ်ပိုင်းပြတ်သည်ဖြစ်၍ စက်ဆုပ်ဘွယ်ရှိသော အကောင်ပုပ်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၅) ခွေး မြေခွေး အစရှိသည်တို့သည် အထူးထူးသော အခြင်းအရာဖြင့် ခဲအပ်သည်ဖြစ်၍ စက်ဆုပ်ဘွယ်ရှိသော အကောင်ပုပ်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၆) ခွေး မြေခွေး အစရှိသည်တို့သည် အထူးထူးသော အခြင်းအရာဖြင့် အပိုင်းပိုင်း ဖြတ်လျက် ထိုထိုသောအရပ်၌ ပစ်အပ်သည်ဖြစ်၍ စက်ဆုပ်ဘွယ်ရှိသော အကောင်ပုပ်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၇) ခြေသဏ္ဌာန် အစရှိသည်နှင့် တူသော ထားလက်နက်ဖြင့် သတ်လျက် အထူးထူးသော အခြင်းအရာဖြင့် ပစ်အပ်သည်ဖြစ်၍ စက်ဆုပ်ဘွယ်ရှိသော အကောင်ပုပ်၎င်း၊
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၈) ယိုသော သွေးရှိသည်ဖြစ်၍ စက်ဆုပ်ဘွယ်ရှိသော အကောင်ပုပ်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၉) ပိုးလောက်တို့ဖြင့် ပြည့်သည်ဖြစ်၍ စက်ဆုပ်ဘွယ်ရှိသော အကောင်ပုပ်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁၀) အရိုးစုသာဖြစ်၍ စက်ဆုပ်ဘွယ်ရှိသော အကောင်ပုပ်၎င်း၊ ဤသည်တို့သည် အသုဘဆယ်ပါး မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အသုဘ ၁၀-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၇။ ။သေသည်မှ အထက်၌ ဖူးဖူးရောင်သော သူသေကောင်သည် &lt;b&gt;ဥဒ္ဓမာတက&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုသူသေကောင်သည်သာလျှင် စက်ဆုပ်ဘွယ်ရှိသော အနက်ကြောင့် ဥဒ္ဓမာတက မည်၏၊ ကြွင်းကျန်သော ဝိနီလက အစရှိသော ပုဒ်တို့၌လည်း ဤအတူသာလျှင်တည်း။ အဖြူ အနီ စသည်နှင့် ရောသော များသောအားဖြင့် ညိုသော အဆင်းရှိသော သူသေကောင်သည် အထူးအားဖြင့် ညိုသော အနက်ကြောင့် &lt;b&gt;ဝိနီလက&lt;/b&gt; မည်၏၊ ယိုသော ပြည်ရှိသော အကောင်သည် &lt;b&gt;ဝိပုဗ္ဗက&lt;/b&gt; မည်၏၊ အလယ်၌ နှစ်ဖြာဖြတ်အပ်သော အကောင်သည် &lt;b&gt;ဝိစ္ဆိဒ္ဒက&lt;/b&gt; မည်၏၊ အိမ်ခွေး တောခွေး အစရှိသည်တို့သည် အထူးထူးသော အခြင်းအရာဖြင့် ခဲအပ် စားအပ်သော အကောင်သည် &lt;b&gt;ဝိက္ခာယိတက&lt;/b&gt; မည်၏၊ အိမ်ခွေး တောခွေး အစရှိသည်တို့သည် အထူးထူးသော အခြင်းအရာဖြင့် အပိုင်းပိုင်း ဖြတ်၍ ထိုထိုသောအရပ်၌ ပစ်အပ်သော အကောင်သည် &lt;b&gt;ဝိက္ခိတ္တက&lt;/b&gt; မည်၏၊ ကျီးခြေ အစရှိသည်နှင့်တူသော ထားငယ်ဖြင့် လှီးခုတ်၍ အထူးထူးသော အပြားရှိသည်ဖြစ်၍ ပစ်အပ်သော အကောင်သည် &lt;b&gt;ဟတဝိက္ခိတ္တက&lt;/b&gt; မည်၏၊ သွေးယိုသော အကောင်သည် &lt;b&gt;လောဟိတက&lt;/b&gt; မည်၏၊ ပိုးလောက်တို့ကို ယိုစေတတ်သော အကောင်သည် &lt;b&gt;ပုဠုဝက&lt;/b&gt; မည်၏၊ ယုတ်သော အပိုင်းအခြားအားဖြင့် တခုသာဖြစ်သော အရိုးသည်လည်း &lt;b&gt;အဋ္ဌိက&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အနုဿတိ ၁၀-ပါး&lt;/h3&gt;၈။ ။ဗုဒ္ဓါနုဿတိ, ဓမ္မာနုဿတိ, သံဃာနုဿတိ, သီလာနုဿတိ, စာဂါနုဿတိ, ဒေဝတာနုဿတိ, ဥပသမာနုဿတိ, မရဏာနုဿတိ, ကာယဂတာသတိ, အာနာပါနဿတိစေတိ ဣမာ ဒသ အနုဿတိယော နာမ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) အရဟတာ အစရှိသော မြတ်စွာဘုရား၏ ဂုဏ်တော်ကိုးပါးကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၂) သွာက္ခာတတာ အစရှိသော တရားတော်၏ ဂုဏ်တော်ခြောက်ပါးကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၃) သုပ္ပဋိပန္နတာ အစရှိသော သံဃာတော်၏ ဂုဏ်တော်ကိုးပါးကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၄) မိမိ၏ သီလဂုဏ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၅) မိမိ၏ စွန့်ကြဲခြင်းဂုဏ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၆) သဒ္ဓါ အစရှိသော ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံသော နတ်တို့သည် နတ်၏ အဖြစ်သို့ ရောက်ကုန်၏၊ ထိုသဒ္ဓါ အစရှိသော ဂုဏ်တို့သည် ငါ၌လည်း ရှိကုန်၏-ဟု နတ်တို့ကို သက်သေအရာ၌ ထား၍ နတ်တို့၏ သဒ္ဓါ အစရှိသော ဂုဏ်နှင့်တူသော မိမိ၏ သဒ္ဓါ အစရှိသော ဂုဏ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၇) နိဗ္ဗာန်၏ ဝိရာဂ စသောဂုဏ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၈) သေခြင်းတရားကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၉) ဆံပင်အစရှိသော ကိုယ်အစု၌ ဖြစ်သော သတိ၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁၀) ထွက်သက် ဝင်သက်ကို အာရုံပြု၍ အောက်မေ့ခြင်းသတိ၎င်း၊ ဤသည်တို့သည် ဆယ်ပါးသော အနုဿတိတို့ မည်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အနုဿတိ ၁၀-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၈။ ။အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်းသည် &lt;b&gt;အနုဿတိ&lt;/b&gt; မည်၏။ အရဟတာ အစရှိသော ဘုရားဂုဏ်တော်လျှင် အာရုံရှိသော အနုဿတိသည် &lt;b&gt;ဗုဒ္ဓါနုဿတိ&lt;/b&gt; မည်၏၊ သွာက္ခာတတာ အစရှိသော တရားဂုဏ်တော်လျှင် အာရုံရှိသော အနုဿတိသည် &lt;b&gt;ဓမ္မာနုဿတိ&lt;/b&gt; မည်၏။ သုပ္ပဋိပန္နာ အစရှိသော သံဃာဂုဏ်တော်လျှင် အာရုံရှိသော အနုဿတိသည် &lt;b&gt;သံဃာနုဿတိ&lt;/b&gt; မည်၏၊ မကျိုး မပျက်ခြင်း အစရှိသောအားဖြင့် ကောင်းစွာ စင်ကြယ်သော မိမိသီလဂုဏ်တော်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်းသည် &lt;b&gt;သီလာနုဿတိ&lt;/b&gt; မည်၏၊ အညစ်အကြေးဖြစ်သော မစ္ဆေရကင်းသော သူ၏အဖြစ် အစရှိသည် အစွမ်းဖြင့် မိမိ၏စွန့်ကြဲသော ကောင်းမှုကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်းသည် &lt;b&gt;စာဂါနုဿတိ&lt;/b&gt; မည်၏၊ အကြင် သဒ္ဓါ အစရှိသည်တို့နှင့် ပြည့်စုံသော နတ်တို့သည် နတ်အဖြစ်သို့ ရောက်ကုန်၏၊ ထိုနတ်တို့၏ သဒ္ဓါ အစရှိကုန်သော ဂုဏ်နှင့်တူကုန်သော သဒ္ဓါ အစရှိကုန်သော ဂုဏ်တို့သည် ငါ၌ ရှိကုန်၏-ဟု နတ်တို့ကို သက်သေအရာ၌ ထား၍ မိမိ၏ သဒ္ဓါ အစရှိသော ဂုဏ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်းသည် &lt;b&gt;ဒေဝတာနုဿတိ&lt;/b&gt; မည်၏၊ အလုံးစုံသော ဝဋ်တရား၏ ငြိမ်းရာဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်၏ ဂုဏ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်းသည် &lt;b&gt;ဥပသမာနုဿတိ&lt;/b&gt; မည်၏။ ဇီဝိတိန္ဒြေ၏ ပြတ်ခြင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော သေခြင်းကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်းသည် &lt;b&gt;မရဏာနုဿတိ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဆံပင် အစရှိသော ရူပကာယအစု၌ ဖြစ်သော အောက်မေ့ခြင်းသည် &lt;b&gt;ကာယဂတာသတိ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထွက်သက်သည်၎င်း၊ ဝင်သက်သည်၎င်း၊ &lt;b&gt;အာနာပါန&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထွက်သက် ဝင်သက်တို့ကို ရအပ်ကုန်၏၊ ဝါ-ထွက်သက်&lt;hr&gt; ၁-မြတ်စွာဘုရား၏ အရဟံ အစရှိသော ဂုဏ်တော်အပေါင်းကို အောက်မေ့ခြင်းသည် ဗုဒ္ဓါနုဿတိ မည်၏။&lt;br&gt;၂-အကြင် သဒ္ဓါတရားနှင့် ပြည့်စုံကုန်သော သူတို့သည် နတ်အဖြစ်သို့ ရောက်ကုန်၏၊ ထိုသဒ္ဓါစသော ဂုဏ်ကျေးဇူးမျိုးသည် ငါ၌လည်း ရှိ၏-ဟု နတ်တို့ကို သက်သေအရာ၌ ထား၍ မိမိ၏ သဒ္ဓါစသော ဂုဏ်ကျေးဇူးကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်းသည် ဒေဝတာနုဿတိ မည်၏။ (အကြွင်းပေါ်ပြီ။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဝင်သက်တို့ကို အာနာပါန-ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏၊ ထိုထွက်သက် ဝင်သက်လျှင် အာရုံရှိသော အောက်မေ့ခြင်းသည် &lt;b&gt;အာနာပါနဿတိ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;အပ္ပမညာ ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၉။ ။မေတ္တာ, ကရုဏာ, မုဒိတာ, ဥပေက္ခာစေတိ ဣမာ စတဿော အပ္ပမညာယော နာမ၊ ဗြဟ္မဝိဟာရောတိ စ ပဝုစ္စတိ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) အတိုင်းမသိသော သုခိတ, ဒုက္ခိတ သတ္တဝါ ပညတ်ကို အာရုံပြု၍ အမျှချစ်ခြင်း၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၂) အတိုင်းမသိသော ဒုက္ခိတ သတ္တဝါ ပညတ်ကို အာရုံပြု၍ သနားခြင်း၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၃) အတိုင်းမသိသော သုခိတ သတ္တဝါ ပညတ်ကို အာရုံပြု၍ ဝမ်းမြောက်ခြင်း၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၄) အတိုင်းမသိသော သုခိတ, ဒုက္ခိတ သတ္တဝါ ပညတ်ကို အာရုံပြု၍ လျစ်လျူရှုခြင်း၎င်း၊ ဤသည်တို့သည် အပ္ပမညာ တရားလေးပါး မည်ကုန်၏၊ ဗြဟ္မဝိဟာရ-ဟုလည်း ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;အပ္ပမညာ ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၉။ ။ချစ်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;မေတ္တာ&lt;/b&gt; မည်၏၊ တနည်းကား-မိတ်ဆွေခင်ပွန်းတို့၌ ဖြစ်သောကြောင့် မေတ္တာ မည်၏၊ ထိုမေတ္တာသည် သတ္တဝါတို့၏ စီးပွါးချမ်းသာကို ဆောင်ခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။ &lt;b&gt;ကရုဏာ&lt;/b&gt;သည် သူတပါး၏ ဆင်းရဲကို ပယ်ခြင်းငှါ အလိုရှိသည်အဖြစ်လျှင် လက္ခဏာရှိ၏၊ &lt;b&gt;မုဒိတာ&lt;/b&gt;သည် သူတပါး၏ စည်းစိမ်ကို ဝမ်းမြောက်ခြင်း လက္ခဏာရှိ၏၊ &lt;b&gt;ဥပေက္ခာ&lt;/b&gt;သည် ဣဋ္ဌာရုံ အနိဋ္ဌာရုံတို့၌&lt;hr&gt; ၁-ချစ်တတ်သောကြောင့်၎င်း, ချစ်အပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ အာရုံပြုသောအားဖြင့် ဖြစ်တတ်သောကြောင့်၎င်း မေတ္တာ မည်၏။ ထိုမေတ္တာသည် သတ္တဝါတို့၏ စီးပွါးချမ်းသာကို ဆောင်လိုခြင်း လက္ခဏာရှိ၏၊ တရားကိုယ်ကား-အဒေါသ စေတသိက် ပင်တည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	လျစ်လျူရှုသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်ခြင်း လက္ခဏာရှိ၏၊ အတိုင်းအရှည်မရှိသော သတ္တဝါလျှင် အာရုံရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အပ္ပမညာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏၊ မြတ်သောနေရာ၏ အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;ဗြဟ္မဝိဟာရ&lt;/b&gt; မည်၏၊ တနည်းကား—မြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အာရုံပြုသောအားဖြင့် နေရာ၏အဖြစ်ကြောင့် ဗြဟ္မဝိဟာရ မည်၏။&lt;h3&gt;သညာ ၁-ပါး&lt;/h3&gt;၁၀။ ။အာဟာရေ ပဋိကူလသညာ ဧကာ သညာ နာမ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;မျိုအပ်သော အစာ အာဟာရ၌ စက်ဆုပ်ရွံရှာဘွယ်-ဟူသော အမှတ်သည် တခုသော သညာ မည်၏။&lt;h3&gt;သညာ ၁-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၀။ ။သွားခြင်းမှ ရှာမှီးခြင်း, သုံးဆောင်ခြင်း အစရှိသည်တို့ကို ဆင်ခြင်ခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့် ကဗဠိကာရ အာဟာရ၌ စက်ဆုပ်ရွံရှာဘွယ်-ဟူ၍ ဖြစ်သော သညာသည် &lt;b&gt;အာဟာရေပဋိကူလသညာ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;hr&gt; ၁-အတိုင်းမသိသော သတ္တဝါလျှင် အာရုံရှိသောကြောင့် အပ္ပမညာ မည်၏။&lt;br&gt;၂-၎င်းမေတ္တာစသော တရားလေးပါးသည် ကောင်းမြတ်သော အကျင့်မြတ် ဖြစ်သဖြင့် မြတ်သော ကျင့်သုံးအပ်သော တရားဖြစ်သောကြောင့် ဗြဟ္မဝိဟာရ မည်၏။&lt;br&gt;ဗြဟ္မအသွင် အလွန်မြတ်ကုန်သော ယောဂီ အရှင်တို့၏ ကျင့်သုံးရာ တရားကျင့်အပ် ဖြစ်စေအပ်သော တရား ဖြစ်သောကြောင့် ဗြဟ္မဝိဟာရ မည်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;၃-အသွားအပြန်ဟူသော ဂမန, ရှာမှီးရသော ပရိယေသန, သုံးဆောင်ရသော ပရိဘောဂ စသော ဆယ်ပါးသော အခြင်းအရာကို ဆင်ခြင်သည်၏ အစွမ်းဖြင့် မျိုအပ် စားအပ်သော ဆွမ်း ဘောဇဉ် စသော ကဗဠိကာရအာဟာရ၌ စက်ဆုပ် ရွံရှာဘွယ် အဖြစ်ကို အောက်မေ့ ဆင်ခြင်ခြင်း အမှတ်သည် အာဟာရေပဋိကူလသညာ မည်၏။ (အကြွင်းပေါ်ပြီ။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဝဝတ္ထာန် ၁-ပါး&lt;/h3&gt;၁၁။ ။စတုဓာတု ဝဝတ္ထာနံ ဧကံ ဝဝတ္ထာနံ နာမ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ပထဝီဓာတ်, အာပေါဓာတ်, တေဇောဓာတ်, ဝါယောဓာတ်ဟူသော ဓာတ်လေးပါးကို ပိုင်းခြားခြင်းသည် တခုသော ဝဝတ္ထာန် မည်၏။&lt;h3&gt;ဝဝတ္ထာန် ၁-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၁။ ။ပထဝီဓာတ် အစရှိကုန်သော လေးပါးကုန်သော ဓာတ်တို့ကို မိမိ၏ ထဒ္ဓ အစရှိသော သဘောအားဖြင့်၎င်း၊ ဆံ အစရှိသော သမ္ဘာရ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ ပိုင်းခြားမှတ်သားခြင်းသည် &lt;b&gt;စတုဓာတု ဝဝတ္ထာန်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;အာရုပ္ပ ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၁၂။ ။အာကာသာနဉ္စာယတနာဒယော စတ္တာရော အာရုပ္ပနာမ၊ ဣတိ သဗ္ဗထာ သမထနိဒ္ဒသေ စတ္တာလီသ ကမ္မဋ္ဌာနာနိ ဘဝန္တိ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;အာကာသာနဉ္စာယတန အစရှိကုန်သော လေးပါးတို့သည် &lt;b&gt;အာရုပ္ပ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏၊ ဤသို့ ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့်လည်း သမထကို ညွှန်းရာ၌ လေးဆယ်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အာရုပ္ပ ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၂။ ။ရုပ်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော အာရုံ၌ ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အာရုပ္ပ&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;သပ္ပါယဘေဒ&lt;/h3&gt;၁၃။ ။ စရိတာသု ပန ဒသ အသုဘာ, ကာယဂတာသတိသင်္ခါတာ ကောဋ္ဌာသဘာဝနာ စ ရာဂစရိတဿ သပ္ပါယာ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;အထူးကို ဆိုဦးအံ့—ခြောက်ပါးသော စရိုက်တို့တွင် ဆယ်ပါးကုန်သော အသုဘတို့သည်၎င်း၊ ဆံပင် အစရှိသော ကိုယ်အစု၌ ဖြစ်သော သတိ-ဟု ဆိုအပ်သော ဆံ အစရှိသော ကိုယ်အစု၌ ပွါးများခြင်း ဘာဝနာသည်၎င်း၊ ရာဂများသော ပုဂ္ဂိုလ်အား လျောက်ပတ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;သပ္ပါယဘေဒအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၃။ ။ယခုအခါ၌ ထိုထိုသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ စရိုက်အားလျော်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပြခြင်းငှါ စရိတာသု ပန ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုပြီ။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား ရာဂသာလျှင် ဖြစ်သော သဘောရှိသောကြောင့် ရာဂစရိုက် မည်၏။ ရာဂများသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ရအပ်၏။ ရာဂ၏ ဖြောင့်ဖြောင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သောကြောင့် အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းသည် ထိုရာဂစရိုက်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်အားလျောက်ပတ်၏။ ပညာ၏ အာရုံ၏ အဖြစ်ဖြင့် မောဟနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ “ဝိတက်တို့ဖြင့် ထိုထိုသော အာရုံ ပြေးခြင်းကို တားမြစ်တတ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ အာနာပါန ကမ္မဋ္ဌာန်းသည် မောဟစရိုက်ရှိသော သူအား၎င်း၊ ဝိတက်စရိုက်ရှိသော သူအား၎င်း လျောက်ပတ်၏။ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ အစရှိကုန်သော ခြောက်ပါးသော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့သည် သဒ္ဓါ ပညာ၏ အကြောင်း၏ အဖြစ်ကြောင့် သဒ္ဓါစရိုက်ရှိသော သူအား လျောက်ပတ်၏။&lt;hr&gt; ၁-အသုဘဆယ်ပါးနှင့် ကာယဂတာသတိသည် ရာဂနှင့် ဖြောင့်ဖြောင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သောကြောင့် ရာဂများသောသူများနှင့် လျောက်ပတ်၏။&lt;br&gt;၂-ပညာ၏ အာရုံဖြစ်၍ မောဟနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း, ကမ္မဋ္ဌာန်းမှ အပ တပါးသော အာရုံ၌ ဝိတက်၏ ထွက်ပြေးခြင်းကို တားမြစ်တတ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း, အာနာပါနသည် မောဟစရိုက် ဝိတက်စရိုက်ရှိသော သူအား လျောက်ပတ်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;၃-သဒ္ဓါပွါးခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဗုဒ္ဓါနုဿတိ စသော အနုဿတိ ခြောက်ပါးသည် သဒ္ဓါစရိုက် ရှိသောသူအား လျောက်ပတ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;၁၇။ မရဏုပသမသညာ ဝဝတ္ထာနဉ္စ ဗုဒ္ဓိစရိတဿ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;မရဏာနုဿတိ, ဥပသမာနုဿတိ, အာဟာရေပဋိကူလသညာ, စတုဓာတုဝဝတ္ထာန်တို့သည် ပညာစရိုက်ရှိသောသူအား လျောက်ပတ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၇။ &lt;b&gt;မရဏာနုဿတိ, ဥပသမာနုဿတိ, ပဋိကူလသညာ, စတုဓာတုဝဝတ္ထာန်&lt;/b&gt;တို့သည် နက်နဲသော သဘောရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ပညာ၏သာလျှင် အာရုံရှိသည်ဖြစ်၍ ပညာစရိုက်ရှိသောသူအား လျောက်ပတ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၁၈။ သေသာနိ ပန သဗ္ဗာနိ ကမ္မဋ္ဌာနာနိ သဗ္ဗစရိတေသု။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသည်မှ ကြွင်းကုန်သော အလုံးစုံလည်းဖြစ်ကုန်သော ဆယ်ပါးသော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့သည် ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ, ဝိတက်, သဒ္ဓါ, ပညာဟူသော ခပ်သိမ်းသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား လျောက်ပတ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၈။ &lt;b&gt;သေသာနိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို လေးပါးအပြားရှိသော မဟာဘုတ်ဖြစ်သော ကသိုဏ်း, ပရိစ္ဆန္နာကာသကသိုဏ်း, အာလောကကသိုဏ်း, အရူပဈာန်လေးပါးတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် ဆယ်ပါးအပြားရှိကုန်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့သည်ဟု အနက်ပေး။&lt;hr&gt; ၁။ နက်နဲသည်ဖြစ်၍ ပညာ၏အရာသာ ဖြစ်သောကြောင့် မရဏာနုဿတိ, ဥပသမာနုဿတိ, အာဟာရေပဋိကူလသညာ, စတုဓာတုဝဝတ္ထာန်တို့သည် ဗုဒ္ဓိစရိုက်ရှိသောသူအား လျောက်ပတ်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;၂။ အသုဘဆယ်ပါး အစ, စတုဓာတုဝဝတ္ထာန် အဆုံးရှိကုန်သော သုံးဆယ်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့မှ ကြွင်းကျန်သော အလုံးစုံသော ပထဝီ, အာပေါ စသော ကသိုဏ်းခြောက်ပါး, အာရုပ္ပလေးပါး-ဟု ဆိုအပ်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းဆယ်ပါးတို့သည် မည်သည့်စရိုက်များသော သူများမဆို စီးဖြန်းပွားများခြင်းသည် သင့်လျော်လျောက်ပတ်ကုန်၏။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ရာဂ စသော အကုသိုလ်စရိုက်ကို မငြိမ်းစေနိုင်, မပယ်ခွာနိုင်ကုန်သော ကသိုဏ်းတို့မည်သည် မရှိကုန်။ သဒ္ဓါ စသော ကုသိုလ်စရိုက်တို့ကိုလည်း မထောက်ပံ့နိုင်, တိုးပွားအောင် မပြုနိုင်သော ကသိုဏ်းတို့မည်သည် မရှိကုန်။ ထိုကြောင့် သင့်လျော်လျောက်ပတ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;၁၉။ တတ္ထ ကသိဏေသု ပုထုလံ မောဟစရိတဿ, ခုဒ္ဒကံ ဝိတက္ကစရိတဿဝါတိ။&lt;/b&gt; အယမေတ္ထ သပ္ပါယဘေဒေါ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုဆယ်ပါးသော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့တွင်လည်း ကသိုဏ်းခြောက်ပါးတို့၌ ဝါ-ပထဝီကသိုဏ်း, အာပေါကသိုဏ်း, တေဇောကသိုဏ်း, ဝါယောကသိုဏ်း, အာကာသကသိုဏ်း, အာလောကကသိုဏ်း-ဟု ဆိုအပ်သော ခြောက်ပါးသော ကသိုဏ်းတို့၌ ကြီးအဆုံး ကောက်နယ်တလင်းခန့်မျှရှိသော ကသိုဏ်းဝန်းသည် မောဟစရိုက်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်အား လျောက်ပတ်၏၊ ငယ်ရာ့အဆုံး ခွက်မျှ, စကောမျှရှိသော ကသိုဏ်းဝန်းသည် ဝိတက်စရိုက်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်အား လျောက်ပတ်၏။ ဤဆိုအပ်ပြီးသည်ကား ဤသမထနိဒ္ဒေသ၌ သပ္ပါယဘေဒတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၉။ &lt;b&gt;တတ္ထာပိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုကမ္မဋ္ဌာန်းတို့တွင်-ဟု အနက်ပေး။ ကျဉ်းမြောင်းသော အာရုံ၌ စိတ်၏ အလွန်လျှင် တွေဝေသောကြောင့် ကြီးသော ကသိုဏ်းသည် မောဟစရိုက်ရှိသူအား လျောက်ပတ်၏၊ ကျယ်သော အာရုံ၏ ဝိတက်ဖြင့် ထိုမှ ဤမှ ပြေးခြင်း၏ အကြောင်း၏ အဖြစ်ကြောင့် ငယ်သော ကသိုဏ်းသည် ဝိတက်စရိုက်ရှိသောသူအား လျောက်ပတ်၏၊ ဤသပ္ပါယဟူသော စကားကို ဖြောင့်ဖြောင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း, အလွန်သင့်တင့်လျောက်ပတ်သည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ထိုကသိုဏ်းတို့တွင် မောဟစရိုက်များသောသူသည် ကောက်နယ်တလင်းမှု ပမာဏရှိသော ကျယ်သော ကသိုဏ်းဝန်းပြုကာ စီးဖြန်းရာ၏၊ ငယ်သော ကသိုဏ်းဝန်းနှင့် မသင့်လျော်ပေ၊ အကြောင်းသော်ကား-ကသိုဏ်းဝန်းငယ်ပါမူ မောဟအလွန်များတတ်သောကြောင့်တည်း။&lt;br&gt;၂။ ဝိတက်စရိုက်များသောသူကား စကောမျှ ပမာဏရှိသော ငယ်သော ကသိုဏ်းဝန်းပြုကာ စီးဖြန်းပွားများရာ၏။ ကြီးကျယ်သော ကသိုဏ်းဝန်းနှင့်ကား မသင့်လျော်ပေ၊ အကြောင်းသော်ကား-ကသိုဏ်းဝန်းကျယ်ပါမူ ဝိတက်အလွန်များသောကြောင့်တည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုသို့ပင် ဆိုအပ်သော်လည်း ရာဂအစရှိသည်တို့ကို မပယ်ခွာတတ်သော, တနည်း–သဒ္ဓါအစရှိသည်တို့အား ကျေးဇူးမပြုတတ်သော ကသိုဏ်းအစရှိသော ဘာဝနာမည်သည် မရှိပေ။&lt;h3&gt;ဘာဝနာဘေဒ&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;ဘာဝနာဖြင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဝေဖန်ခြင်း&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;၂၀။ ဘာဝနာသု ပန သဗ္ဗေသုပိ ကမ္မဋ္ဌာနေသု ပရိကမ္မဘာဝနာ လဗ္ဘတိ, န အပ္ပနာ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;သပ္ပါယဘေဒမှတစ်ပါး ဘာဝနာဘေဒကို ဆိုဦးအံ့—ဘာဝနာတို့တွင် အလုံးစုံသော ကမ္မဋ္ဌာန်းလေးဆယ်တို့၌လည်း ပရိကမ္မဘာဝနာကို ရအပ်သည်သာတည်း၊ အပ္ပနာဘာဝနာသည် မရှိ။&lt;h3&gt;ဘာဝနာဖြင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဝေဖန်ခြင်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၀။ &lt;b&gt;သဗ္ဗေတ္ထာပိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို လေးဆယ်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့၌လည်း-ဟု အနက်ပေး။ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ အစရှိသည်တို့၌ အပ္ပနာမဖြစ်၊ အဘယ့်ကြောင့် မဖြစ်ပါသနည်းဆိုသော် ဘုရားဂုဏ်တော်အစရှိသည်တို့၏ ပရမတ္ထဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း, တစ်ပါးမက များသော အပြားရှိသည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း, တစ်ခုသော ပရမတ္ထတရား၏လည်း နက်နဲသော သဘောရှိသည်ဖြစ်ကြောင့်၎င်း, ဗုဒ္ဓါနုဿတိအစရှိကုန်သော ဆယ်ပါးသော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့၌ အပ္ပနာ၏အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော သမာဓိ၏ တည်ခြင်းငှာ မစွမ်းနိုင်သည်အဖြစ်ကြောင့် အပ္ပနာ၏အဖြစ်သို့ မရောက်မူ၍ ကာမာဝစရသမာဓိသည် ဥပစာရအဖြစ်ဖြင့်သာလျှင် တည်၏၊ ထို့ကြောင့် မရှိ-ဟူလို။&lt;hr&gt; ၁။ ဘုရားဂုဏ်စသည်တို့၏ ပရမတ္ထတရားဖြစ်သောကြောင့်၎င်း, များသော အပြားရှိသောကြောင့်၎င်း, အရဟတာ စသော တစ်ခုသော ပရမတ္ထတရား၏လည်း နက်နဲသည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း, ထိုဆယ်ပါးသော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့၌ အပ္ပနာအစွမ်းဖြင့် သမာဓိသည် တည်ခြင်းငှာ မစွမ်းနိုင်သောကြောင့် အပ္ပနာအဖြစ်သို့ မရောက်ဘဲ ကာမာဝစရသမာဓိသာဖြစ်၍၊ ၎င်းကာမာဝစရသမာဓိသည်လည်း ဥပစာရသမာဓိအဖြစ်ဖြင့်သာ တည်တန့်နိုင်သောကြောင့် ဥပစာရဘာဝနာမျှသာ ပြည့်စုံ၍ အပ္ပနာဘာဝနာမပြည့်စုံခြင်း ဖြစ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	လောကုတ္တရာသမာဓိသည်၎င်း, ဒုတိယဈာန်အစရှိသော အရူပဈာန်သမာဓိသည်၎င်း, ပရမတ္ထတရား၌လည်း ထူးသော ဘာဝနာ၏အစွမ်းဖြင့် အပ္ပနာသို့ရောက်၏၊ ယင်းစကားကို အကျယ်ချ၍ ပြဦးအံ့—ဝိသုဒ္ဓိဘာဝနာအစဉ်၏ အစွမ်းကြောင့် လောကုတ္တရာသမာဓိသည် အပ္ပနာသမာဓိသို့ရောက်၏၊ အာရုံကိုလွန်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ဘာဝနာ၏အစွမ်းကြောင့် အရူပသမာဓိသည် အပ္ပနာသို့ရောက်၏၊ အဘယ့်ကြောင့်ရောက်ပါသနည်း-ဟူမူ။ အပ္ပနာသို့ရောက်ပြီးသည်သာဖြစ်သော စတုတ္ထဈာန်သမာဓိ၏ ကသိုဏ်းအာရုံကို လွန်ခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်၏။ ထို့ကြောင့်-ဟူလို။&lt;h3&gt;ဈာန်ဖြင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဝေဖန်ပုံ&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;၂၃။ တတ္ထ ဒသ ကသိဏာနိ အာနာပါနပဉ္စကဈာနိကာနိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုအမျှသုံးဆယ်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့တွင်လည်း ဆယ်ပါးသော ကသိုဏ်းတို့သည်၎င်း, ထွက်သက်ဝင်သက်ပညတ်သည်၎င်း ဈာန်ငါးပါးအပေါင်းရှိကုန်၏၊ ဝါ-ဈာန်ငါးပါးလုံးကို ရနိုင်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဈာန်ဖြင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဝေဖန်ပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၃။ ထိုကသိုဏ်း ၁၀-ပါး, အာနာပါနကမ္မဋ္ဌာန်းတို့အား ငါးပါးအပြားရှိကုန်သော ဈာန်တို့သည် ရှိကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပဉ္စကဈာနိကာနိ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏၊ တနည်းကား-ထိုကသိုဏ်း ၁၀-ပါး, အာနာပါနဿတိကမ္မဋ္ဌာန်းတို့၌ ယှဉ်ကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပဉ္စကဈာနိကာနိ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၂၄။ ဝသ အသုဘာ ကာယဂတာသတိ စ ပဌမဈာနိကာ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;အသုဘဆယ်ပါးတို့သည်၎င်း, ကာယဂတာသတိသည်၎င်း ပဌမဈာန်ရှိကုန်၏၊ ဝါ-ပဌမဈာန်ကို ရနိုင်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၂၄။ အသုဘဘာဝနာ၏ စက်ဆုပ်ဘွယ်အာရုံရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ပြင်းသောရေအယဉ်ရှိသောမြစ်၌ ထိုးဝါး၏အစွမ်းကြောင့်သာလျှင် လှေသည် တည်နိုင်သကဲ့သို့ ဝိတက်၏အစွမ်းကြောင့်သာလျှင် ထိုအသုဘဘာဝနာစိတ်သည် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း၌ အဝိတက္ကဈာန်၏ မဖြစ်သင့်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပဌမဈာနိက&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၂၅။ မေတ္တာဒယော တဿာ စတုတ္ထဈာနိကာ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;မေတ္တာအစရှိကုန်သော သုံးပါးကုန်သော ဗြဟ္မဝိဟာရတရားတို့သည် ဈာန်လေးပါးအပေါင်းရှိကုန်၏၊ ဝါ-ဈာန်လေးပါးကို ရနိုင်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၅။ မေတ္တာ, ကရုဏာ, မုဒိတာတို့သည် ဒေါမနဿဝေဒနာနှင့်တကွဖြစ်သော ဒေါသ, သတ္တဝါတို့အား ညှဉ်းဆဲခြင်း, သုခိတသတ္တဝါတို့၌ စိတ်၏မမွေ့လျော်ခြင်းတို့ကို ပယ်တတ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ဒေါမနဿဝေဒနာနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော သောမနဿဝေဒနာနှင့်သာလျှင် ယှဉ်ကုန်၏။ ထိုကြောင့် မေတ္တာ။ပ။စတုတ္ထဈာနိက-ဟု မိန့်ဆိုအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၂၆။ ဥပေက္ခာ ပဉ္စမဈာနိကာတိ။ သဗ္ဗေသတိ ရူပါဝစရဈာနိကာနိ ကမ္မဋ္ဌာနာနိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;hr&gt; ၁။ အသုဘဘာဝနာဆယ်ပါး၌ ဝိတက်ကင်းသောကြောင့် ဒုတိယဈာန်တို့ မဖြစ်ကုန်ဘဲ ပဌမဈာန်သည်သာ ဖြစ်၏၊ အကြောင်းသော်ကား-၎င်းအသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းတို့သည် စက်ဆုပ်ရွံရှာဘွယ်သော အနိဋ္ဌာရုံများဖြစ်ကုန်၍ စိတ်နှစ်သက်မှုကို ဖြစ်စေရန် အားအလွန်နည်းကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုကမ္မဋ္ဌာန်းတို့၌ သမာဓိရစေရန် ရေစီးပြင်းသောမြစ်၌ ထိုးဝါးနှင့်ကင်း၍ လှေသည် မတည်တန့်နိုင်သကဲ့သို့ ဝိတက်နှင့်ကင်း၍ မဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ဝိတက်ပါရှိသော ပဌမဈာန်ကိုသာ ရနိုင်, ဖြစ်စေနိုင်၏။ ဝိတက်မယှဉ်သော ဝိတက်ကင်းသော ဈာန်တို့ကိုကား မဖြစ်စေနိုင်ကုန်-ဟူလို။ (ဝိတက်သည် သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို အာရုံရှိတပို၍ပေးနိုင်သည်။)&lt;br&gt;၂။ မေတ္တာ, ကရုဏာ, မုဒိတာတို့သည် ဒေါမနဿနှင့်တကွဖြစ်သော ဗျာပါဒတရား, ညှဉ်းဆဲခြင်း ဝိဟိံသတရား, သူတစ်ပါးစည်းစိမ်၌ မမွေ့လျော်သော အနဘိရတိတရားတို့ကို ပယ်သဖြင့် သောမနဿဝေဒနာနှင့်သာ တကွဖြစ်သောကြောင့် ပဌမ, ဒုတိယ, တတိယ, စတုတ္ထဈာန်လေးပါးကို ဖြစ်စေနိုင်ကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဥပေက္ခာ-ဟု ဆိုအပ်သော ဗြဟ္မဝိဟာရတရားတစ်ပါးသည် ပဉ္စမဈာန်ရှိ၏၊ ဝါ-ပဉ္စမဈာန်ကို ရနိုင်၏၊ ဤသို့ ၂၆-ပါးကုန်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့သည် ရူပါဝစရဈာန်ရှိကုန်၏၊ ဝါ-ရူပါဝစရဈာန်ကို ရနိုင်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၆။ အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့သည် ချမ်းသာသောကိုယ်စိတ်ရှိပါစေကုန်သတည်း၊ ဆင်းရဲမှလွတ်ပါစေကုန်သတည်း၊ ရအပ်သောစည်းစိမ်ချမ်းသာနှင့် ပြည့်စုံခြင်းမှ မလျော့ပါစေကုန်သတည်း၊ ဤသို့ မေတ္တာအစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သော ကိစ္စသုံးပါးတို့၏ အပေါင်းကိုပယ်၍ ကံသာလျှင် မိမိဥစ္စာရှိသည်အဖြစ်ကို ရှုသဖြင့် သတ္တဝါတို့၌ လျစ်လျူရှုသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်သော ဘာဝနာကြောင့်ဖြစ်သော တတြမဇ္ဈတ္တုပေက္ခာ၏ အလွန်အားရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ဥပေက္ခာဗြဟ္မဝိဟာရသည် သုခဝေဒနာနှင့် ယှဉ်ခြင်းမရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;ဥပေက္ခာ ပဉ္စမဈာနိက&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဘာဝနာဘေဒအဖွင့် ပြီး၏။&lt;h3&gt;ဂေါစရဘေဒ&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;နိမိတ်ဖြင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဝေဖန်ခြင်း&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;၂၇။ နိမိတ္တေသု ပန ပရိကမ္မနိမိတ္တံ ဥဂ္ဂဟနိမိတ္တဉ္စ သဗ္ဗတ္ထာပိ ယထာရဟံ ပရိယာယေန လဗ္ဘန္တေဝ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဘာဝနာဘေဒမှတစ်ပါး နိမိတ်ဘေဒကို ဆိုဦးအံ့—နိမိတ်တို့တွင် ပရိကမ္မနိမိတ်ကို၎င်း, ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကို၎င်း, အလုံးစုံသော ကမ္မဋ္ဌာန်းလေးဆယ်တို့၌ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ဥပမာအားဖြင့် ရအပ်ကုန်သည်သာတည်း။&lt;hr&gt; ၁။ ဥပေက္ခာဗြဟ္မဝိဟာရသည်ကား “သဗ္ဗေသတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု။ပ။ မာ ဝိဂစ္ဆန္တု”ဟု မေတ္တာစသည်အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ကိစ္စသုံးပါးအပေါင်းကို ပယ်၍ ကံသာလျှင် မိမိဥစ္စာရှိသည်အဖြစ်ကို ရှုသဖြင့် သတ္တဝါတို့၌ လျစ်လျူရှုသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်သော ဘာဝနာအစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော တတြမဇ္ဈတ္တုပေက္ခာ၏ အားကြီးသဖြင့် သောမနဿသဟဂုတ် မဖြစ်သောကြောင့် ဥပေက္ခာနှင့်တကွဖြစ်သော ပဉ္စမဈာန်သာဖြစ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;နိမိတ်ဖြင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဝေဖန်ခြင်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၈။ &lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုထိုသောအာရုံအားလျော်စွာ-ဟု အနက်ပေး။ တစ်စုံတစ်ခုသောအာရုံ၏ မထင်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;ပရိယာယေန&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၂၉။ ပဋိဘာဂနိမိတ္တံ ပန ကသိဏာသုဘကောဋ္ဌာသအာနာပါနေသွေဝ လဗ္ဘတိ။ တတ္ထ ဟိ ပဋိဘာဂနိမိတ္တမာရဗ္ဘ ဥပစာရသမာဓိ အပ္ပနာသမာဓိ စ ပဝတ္တန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;အလုံးစုံရအပ်သည်မှတစ်ပါး မရအပ်သည်ကို ဆိုအံ့-ပဋိဘာဂနိမိတ်ကို ကသိုဏ်းပညတ် ၁၀-ပါး, အသုဘပညတ် ၁၀-ပါး, ဆံအစရှိသော ကာယအစုပညတ်, ထွက်သက်ဝင်သက်ပညတ်တို့၌ ရအပ်၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ထိုကသိုဏ်းပညတ် ၁၀-ပါး, အသုဘပညတ် ၁၀-ပါး, ဆံအစရှိသော ကာယအစုပညတ်, ထွက်သက်ဝင်သက်ပညတ်တို့၌ ပဋိဘာဂနိမိတ်ကို အာရုံပြု၍ ဥပစာရသမာဓိသည်၎င်း, အပ္ပနာသမာဓိသည်၎င်း ဖြစ်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ မည်သည့်ကမ္မဋ္ဌာန်းမဆို အာရုံနှင့်မကင်းနိုင်၊ အာရုံနှင့်ကင်းသော ကမ္မဋ္ဌာန်းမည်သည် မရှိသောကြောင့် ပရိကမ္မနိမိတ်ကို ရသည်ချည်းဖြစ်၏၊ ပရိကမ္မနိမိတ်ကို ရပါက ၎င်းပရိကမ္မနိမိတ်နှင့်တူစွာ ဥဂ္ဂဟနိမိတ်သည် ထင်မြဲဖြစ်သောကြောင့် အလုံးစုံသော ကမ္မဋ္ဌာန်းလေးဆယ်၌ ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကိုလည်း ရအပ်၏။&lt;br&gt;သို့သော်-၎င်းပရိကမ္မနိမိတ်, ဥဂ္ဂဟနိမိတ်တို့ ထင်မှုသည် ကမ္မဋ္ဌာန်းလေးဆယ်၌ အာရုံအမျိုးမျိုးရှိရာ ၎င်းအာရုံအားလျော်စွာသာ ထင်၏-ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို &lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;ဟူသော ပါဠိဖြင့် ပြ၏။&lt;br&gt;၂။ ထိုကမ္မဋ္ဌာန်းလေးဆယ်တို့တွင်လည်း ကသိုဏ်းဆယ်ပါး, အသုဘဆယ်ပါး, ကာယဂတာသတိ, အာနာပါနဿတိ ကမ္မဋ္ဌာန်းနှစ်ဆယ့်နှစ်ပါးတို့၌သာလျှင် ပရိကမ္မနိမိတ်, ဥဂ္ဂဟနိမိတ်တို့သည် ထင်ရှားစွာဖြစ်နိုင်ကုန်၏၊ ကြွင်းသော ဗုဒ္ဓါနုဿတိ စသော ၁၈-ပါးသော ကမ္မဋ္ဌာန်းများ၌ကား ပရိကမ္မနိမိတ်, ဥဂ္ဂဟနိမိတ်တို့သည် ထင်ရှားစွာမဖြစ်နိုင်ကုန်။ ထို့ကြောင့် “ပရိယာယေန”ဟူသော ပါဌ်ကို မိန့်ဆိုအပ်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၂၉။ ယင်းစကား ထင်ရှားပြဦးအံ့—ကသိုဏ်း ၁၀-ပါး, အသုဘ ၁၀-ပါး, ကာယဂတာသတိ, အာနာပါနဿတိတို့၌သာလျှင် ထင်ရှားသောအာရုံဖြစ်နိုင်၏။&lt;h3&gt;ဘာဝနာဖြင့် နိမိတ်ကို တွဲစပ်ပုံ&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;၃၀။ ကထံ? အာဒိကမ္မိကဿ ဟိ ပထဝီကသိဏမဏ္ဍလာဒီသု နိမိတ္တံ ဥဂ္ဂဏှန္တဿ တမာရမ္မဏံ ပရိကမ္မနိမိတ္တန္တိ ဝုစ္စတိ။ သာ စ ဘာဝနာ ပရိကမ္မဘာဝနာနာမ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ်သို့ဖြစ်ကုန်သနည်း-ဟူမူကား ယင်းစကား ထင်ရှားအောင် ပြဦးအံ့—အစ၌ ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းခြင်းအမှုရှိသည်ဖြစ်၍ ပထဝီကသိုဏ်းဝန်းအစရှိသည်တို့၌ အာရုံကိုယူသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ ထိုပထဝီကသိုဏ်းဝန်းအစရှိသော အာရုံကို ပရိကမ္မနိမိတ်ဟု ဆိုအပ်၏၊ ထိုဘာဝနာသည်လည်း ပရိကမ္မဘာဝနာမည်၏။&lt;h3&gt;ဘာဝနာဖြင့် နိမိတ်ကိုမှတ်ပုံ&lt;/h3&gt;၃၀။ “ပထဝီ။ပ။ ဥဂ္ဂဏှန္တဿ” ဤသို့အစရှိသောပါဌ်၌ အနက်ကို ဤသို့သိအပ်၏၊ ဘာဝနာကို အားမထုတ်မီ ရှေးဦးစွာ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလကို အထူးသဖြင့် သုတ်သင်၍ ဆယ်ပါးအပြား&lt;hr&gt; ၁။ ပဋိဘာဂနိမိတ်ကိုကား ကသိုဏ်းဆယ်ပါး, အသုဘဆယ်ပါး, ကာယဂတာသတိ, အာနာပါနဿတိ ကမ္မဋ္ဌာန်းနှစ်ဆယ့်နှစ်ပါးတို့၌သာ ထင်ရှားသော အာရုံဖြစ်သောကြောင့် ရနိုင်၏။ ပဋိဘာဂနိမိတ်ကို ရသောကြောင့် ဥပစာရသမာဓိ, အပ္ပနာသမာဓိတို့သည်လည်း ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;၂။ ကထံ-စသောပါဌ်ဖြင့် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော ပရိကမ္မနိမိတ်, ပရိကမ္မဘာဝနာ ဖြစ်ပုံကိုပြ၏။ ပြပုံကား-ကောင်းစွာပြုအပ်သော ကသိုဏ်းဝန်းစသော အာရုံသည် ပရိကမ္မနိမိတ်မည်၏။&lt;br&gt;၃။ ထိုပရိကမ္မနိမိတ်ကို အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် မျက်စိဖြင့် ကြည့်ရှု၍ စီးဖြန်းအပ်သော ဘာဝနာသည် ပရိကမ္မဘာဝနာမည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရှိသော ပလိဗောဓကို ဖြတ်၍ ချစ်မြတ်နိုးအပ်သည်အဖြစ်, အလေးအမြတ်ပြုအပ်သည်အဖြစ်, မေတ္တာပွားစေအပ်သည်အဖြစ် အစရှိသော ဂုဏ်နှင့်ပြည့်စုံသော မိတ်ဆွေကောင်းသို့ ချည်းကပ်၍ မိမိ၏စရိုက်အားလျော်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းကို သင်ယူ၍ ၁၀-ပါးအပြားရှိသော သမာဓိဘာဝနာနှင့် မလျောက်ပတ်သောကျောင်းကို ပယ်၍ အင်္ဂါငါးပါးနှင့်ပြည့်စုံသော သမာဓိဘာဝနာနှင့် သင့်လျော်သောကျောင်း၌ နေလျက် ဆံရိတ်ခြင်း, လက်သည်းဖြတ်ခြင်း အစရှိသော ငယ်သောပလိဗောဓဖြတ်ခြင်းကို ပြု၍ ပထဝီကသိုဏ်းဝန်းအစရှိသည်တို့ကို ရှေ့၌ပြု၍ ထား၍ ထွက်သက်ဝင်သက် ဆံအစရှိသော ကောဋ္ဌာသတို့၌ စိတ်ကိုထား၍ ထိုင်နေ၍ “ပထဝီ ပထဝီ” ဤသို့အစရှိသောနည်းဖြင့် ထိုထိုသော ဘာဝနာအစဉ်ဖြင့် ပထဝီကသိုဏ်း အစရှိကုန်သော ထိုထိုသောအာရုံတို့၌ အာရုံကိုယူသော ပုဂ္ဂိုလ်အား၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသည်ကား-ဤဋီကာကျော်ကျမ်း၌ အကျဉ်းဖြစ်သော အနက်တည်း။ အကျယ်အားဖြင့် ဘာဝနာကို ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အဋ္ဌကထာမှ ယူအပ်၏။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် နှစ်ပါးအပြားရှိသော ဘာဝနာအစီရင်ကို ဤသဂြိုဟ်ကျမ်း၌ အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် အကျဉ်းအားဖြင့် မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် ဝိသုဒ္ဓိမဂ်မှ ယူအပ်၏-ဟူလို။ ထိုအနက်ကို ပြခြင်းငှာလည်း အကျယ်ဖြစ်သောနည်းကို ဆောင်အပ်သည်ရှိသော် အလွန်ကြာမြင့်ရာ၏၊ ထို့ကြောင့် ငါတို့သည်လည်း ထိုနှစ်ပါးသော ဘာဝနာအစဉ်ကို အကျယ်မချတော့ပြီ။&lt;h3&gt;ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ထင်ပုံ&lt;/h3&gt;၃၀။ ။ &lt;b&gt;ယဒါ ပန တံနိမိတ္တံ စိတ္တေန သမုဂ္ဂဟိတံ ဟောတိ၊ စက္ခုနာ ပဿန္တဿေဝ မနောဒွါရဿ အာပါထမာဂတံ တဒါရမ္မဏေဝ အာရမ္မဏံ ဥဂ္ဂဟနိမိတ္တံ နာမ။ သာ စ ဘာဝနာ သမာဓိယတိ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပရိကမ္မနိမိတ်မှတစ်ပါး ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကို ဆိုအံ့-အကြင်အခါ၌ ထိုပရိကမ္မနိမိတ်-ဟု ဆိုအပ်သော ပထဝီကသိုဏ်းဝန်းအစရှိသော အာရုံကို မနောဒွါရိကစိတ်ဖြင့် ကောင်းစွာယူအပ်၏၊ စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် မြင်သကဲ့သို့ မနောဒွါရအား ထင်ခြင်းသို့ရောက်၏။ ထိုအခါ၌ ထိုပထဝီကသိုဏ်းဝန်းအစရှိသော အာရုံသည်ပင် &lt;b&gt;ဥဂ္ဂဟနိမိတ်&lt;/b&gt;မည်၏၊ ထိုဘာဝနာသည်လည်း တည်ကြည်၏။&lt;h3&gt;ဥဂ္ဂဟနိမိတ် ထင်ပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၁။ &lt;b&gt;ယဒါ ပန ကမ္မနိမိတ္တံ စိတ္တေန သမုဂ္ဂဟိတံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဤသို့ဖြစ်သော အစဉ်ရှိသော ဘာဝနာ၏အစွမ်းဖြင့် အကြင်အခါ၌ ထိုပရိကမ္မနိမိတ်ကို စိတ်ဖြင့် ကောင်းစွာယူအပ်၏၊ &lt;b&gt;မနောဒွါရဿ အာပါထမာဂတံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ မျက်စိကိုမှိတ်၍၎င်း, အရပ်တစ်ပါးသို့သွား၍၎င်း နှလုံးသွင်းသောသူအား ကသိုဏ်းဝန်းနှင့်တူစွာသာလျှင်ဖြစ်၍ မနောဒွါရတို့အား ထင်ခြင်းသို့ရောက်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သမာဓိယတိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို အထူးအားဖြင့် စိတ်၏တည်ကြည်ခြင်းသို့ ရောက်သောအားဖြင့် တည်ကြည်၏။&lt;h3&gt;ပဋိဘာဂနိမိတ် ထင်ပုံ&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;၃၂။ တတော ပရံ တတ္ထ သမာဟိတဿ ပုဂ္ဂလဿ တဉ္စ ဥဂ္ဂဟနိမိတ္တံ ပရိကမ္မသမာဓိနာ ဘာဝနမနုယုဉ္ဇန္တဿ ယဒါ တပ္ပဋိဘာဂံ ဝတ္ထုဓမ္မဝိမုစ္ဆိတံ ပညတ္တိသင်္ခတံ ဘာဝနာမယမာရမ္မဏံ စိတ္တေ သန္နိသိန္နံ ဟောတိ, တဒါ တံ ပဋိဘာဂနိမိတ္တံ သမုပ္ပန္နန္တိ ပဝုစ္စတိ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁။ ထိုပရိကမ္မနိမိတ်ကို အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် အရာမက အထောင်မက မျက်စိဖြင့် ကြည့်ရှုဖန်များ၍ မျက်စိမှိတ်ထားသော်လည်း ပကတိမျက်စိဖြင့် မြင်ရသကဲ့သို့ မနောဒွါရ၌ ၎င်းကသိုဏ်းဝန်းအတိုင်း ထင်လာသော အာရုံသည် ဥဂ္ဂဟနိမိတ်မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပရိကမ္မနိမိတ်မှတစ်ပါး, ပဋိဘာဂနိမိတ်ကို ဆိုဦးအံ့—ထိုသို့သောအခြင်းအရာဖြင့် တည်ကြည်သည်ဖြစ်၍ ထိုဥဂ္ဂဟနိမိတ်ထင်သည်မှနောက်၌ ထိုဥဂ္ဂဟနိမိတ်၌ ပရိကမ္မသမာဓိဖြင့် ပွားခြင်းကို အဖန်တလဲလဲ လုံ့လပြုသော ထိုယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား အကြင်အခါ၌ ထိုဥဂ္ဂဟနိမိတ်နှင့်တူသော ပရမတ္ထဓမ္မမှလွတ်သော ပညတ်-ဟု ဆိုအပ်သော ဘာဝနာဖြင့်ပြီးသော ပထဝီကသိုဏ်းဝန်းအစရှိသော အာရုံသည် မနောဒွါရိကစိတ်၌ စုဝေး၏၊ ကောင်းစွာဝင်၏၊ ထိုအခါ ထိုပဋိဘာဂနိမိတ် ဖြစ်ပေါ်ပြီ-ဟု &lt;br&gt;၃၂။ စိတ်တည်ကြည်သည်၏ အစွမ်းအားဖြင့် ပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်း တည်ကြည်သည်သာတည်း၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;တတ္ထ သမာဟိတဿ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ &lt;b&gt;တပ္ပဋိဘာဂံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ဥဂ္ဂဟနိမိတ်နှင့်တူသော-ဟု အနက်ပေး။ အဘယ့်ကြောင့် တူသည်ဆိုအပ်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ ထိုဥဂ္ဂဟနိမိတ်နှင့် တူသည်အဖြစ်ကြောင့်သာလျှင် ထိုယောဂီပုဂ္ဂိုလ်ထင်သောနိမိတ်ကို “ပဋိဘာဂနိမိတ်”ဟု ဆိုအပ်၏၊ ထို့ကြောင့်&lt;hr&gt; ၁။ ထိုဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကို အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် စိတ်ဖြင့် ဆင်ခြင်ပွားများသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား အစဉ်သဖြင့် နီဝရဏတို့သည် ကင်းကွာကုန်၏၊ ကိလေသာတို့သည် ရေများအနည်ကျသကဲ့သို့ ကောင်းစွာငြိမ်သက်ဝပ်နေကုန်၏၊ ထိုအခါ ဥဂ္ဂဟနိမိတ်၏ လက်ချောင်းရာ, လက်ဖနောင့်ရာ, လက်ဝါးရာစသော ကသိုဏ်းဝန်းအဖြစ်တို့မှ လွတ်သော အိမ်မှထုတ်အပ်သော ကြေးမုံဝန်းကဲ့သို့၎င်း, ကောင်းစွာပွတ်သပ်ပြီးသော ခရုသင်းခွက်ကဲ့သို့၎င်း, တိမ်တိုက်ကြားမှ ထွက်လာသော လပြည့်ဝန်းကဲ့သို့၎င်း, ကောင်းကင်တိမ်ညိုမှ ပျံသန်းသွားသော ဥဗျိုင်းဖြူကဲ့သို့၎င်း, ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကို ထွင်းဖောက်၍ ထွက်လာသကဲ့သို့ ထိုဥဂ္ဂဟနိမိတ်ထက် အဆအရာ, အဆအထောင်မက အလွန်စင်ကြယ်သော နိမိတ်သည် ပဋိဘာဂနိမိတ်မည်၏။ ထို့ကြောင့် “ဝတ္ထုဓမ္မဝိမုစ္ဆိတံ”ဟူသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;၎င်းပဋိဘာဂနိမိတ်သည် စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် မြင်ကောင်းသော အဆင်းသဏ္ဌာန်စသောအာရုံမျိုး မဟုတ်၊ ရုန့်ရင်းသော အနိစ္စတာစသောအားဖြင့် သုံးသပ်သည်လည်း မဟုတ်။ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဥပစာရသမာဓိရမှ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်လာသော အခြင်းအရာ ပညတ်အာရုံမျှသာ ဖြစ်၏။ ဘာဝနာပညာဖြင့်သာ ဖြစ်သော ပညတ်အာရုံဖြစ်၏သည်ကို ရည်၍ “ပညတ္တိသင်္ခတံ”ဟု မိန့်ဆိုအပ်ပါသတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဆိုအပ်၏-ဟူလို။ ဥဂ္ဂဟနိမိတ်, ပဋိဘာဂနိမိတ် ၂-ပါးအထူးကား ထိုပဋိဘာဂနိမိတ်သည် ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ထက် အလွန်စင်ကြယ်၏။ &lt;b&gt;ဝတ္ထုဓမ္မဝိမုစ္ဆိတံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပရမတ္ထတရားမှလည်း လွတ်သော, ပထဝီကသိုဏ်းဝန်းအစရှိသည်တို့၌ဖြစ်သော လက်ချောင်းရာစသော ကသိုဏ်းအပြစ်မှလည်း လွတ်သော-ဟု အနက်ပေး။ ဘာဝနာဖြင့်ဖြစ်သောကြောင့် ဘာဝနာဖြင့်ပြီးသော၊ &lt;b&gt;သန္နိသိန္နံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ကောင်းစွာဝင်၏-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၃၃။ တတော ပဋ္ဌာယ ပရိဗ္ဗဒ္ဓဝိပ္ပဟီနံ ကာမာဝစရသမာဓိသင်္ခါတံ ဥပစာရဘာဝနာ နိပ္ပန္နာ နာမ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုပဋိဘာဂနိမိတ်ထင်သည်မှစ၍ နီဝရဏတည်းဟူသော ဘေးရန်ကို ပယ်ပြီးသော ကာမာဝစရသမာဓိ-ဟု ဆိုအပ်သော ဥပစာရဘာဝနာသည် ပြီးပြည့်စုံသည်မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၃။ &lt;b&gt;တတော ပဋ္ဌာယ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပဋိဘာဂနိမိတ်ဖြစ်သည်မှစ၍-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;ဒုတိယစသော ရူပဈာန်ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;၃၅။ တတော ပရံ တမေဝ ပဌမဈာနံ အာဝဇ္ဇနံ, သမာပဇ္ဇနံ, အဓိဋ္ဌာနံ, ဝုဋ္ဌာနံ, ပစ္စဝေက္ခဏာစေတိ ဣမာဟိ ပဉ္စဟိ ဝသိတာဟိ ဝသီဘူတံ ကတွာ ဝိတက္ကာဒိကာဠာရိကင်္ဂံ ပဟာနာယ ဝိစာရာဒိသုခုမင်္ဂုပ္ပတ္တိယာ ယထာက္ကမံ ဒုတိယဈာနာဒယော ယထာရဟမပ္ပေန္တိ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုပဌမဈာန်ကို ရသည်မှနောက်၌ ထိုပဌမဈာန်ကိုပင်လျှင် အာဝဇ္ဇနဝသီဘော်၎င်း, သမာပဇ္ဇနဝသီဘော်၎င်း, အဓိဋ္ဌာနဝသီဘော်၎င်း, ဝုဋ္ဌာနဝသီဘော်၎င်း, ပစ္စဝေက္ခဏဝသီဘော်၎င်း, ဤငါးပါးသော ဝသီဘော်တို့ဖြင့် လေ့လာစွာဖြစ်သည်ကိုပြု၍ ဝိတက်အစရှိသော ရုန့်ရင်းသောဈာန်အင်္ဂါကို ပယ်ခြင်း, ဝိစာရအစရှိသော သိမ်မွေ့သောဈာန်အင်္ဂါဖြစ်ခြင်းငှာ အဖန်တလဲလဲ “ပထဝီ ပထဝီ”အစရှိသည်ဖြင့် စီးဖြန်းခြင်းပရိကံကိုပြုသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား ဒုတိယအစရှိသော ဈာန်တို့သည် ထိုက်သည်အားလျော်စွာ အပ္ပနာ၏အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဒုတိယစသော ရူပဈာန်ဖြစ်ပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၅။ ငါးပါးကုန်သော ဈာန်အင်္ဂါတို့တွင် တစ်ခုခုသောအာရုံ၌ဖြစ်သော မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၏အခြားမဲ့၌ လေးကြိမ်, ငါးကြိမ်သော ဇော, နှစ်ကြိမ်သောဘဝင်မှနောက်သို့ မသွားမူ၍ အဆက်ဆက်ဈာန်အင်္ဂါကို ဆင်ခြင်ခြင်း၌ စွမ်းနိုင်သည်အဖြစ်သည် အာဝဇ္ဇနဝသီဘော်မည်၏၊ ဈာန်ကိုဝင်စားခြင်းငှာ အလိုရှိသည်အခြားမဲ့၌ နှစ်ကြိမ်သောဘဝင်မှနောက်သို့မသွားမူ၍ ဖြစ်သော အာဝဇ္ဇန်း၏အခြားမဲ့၌ ဝင်စားခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သည်အဖြစ်သည်&lt;hr&gt; ၁။ ပဌမဈာန်ကို ရသည်မှနောက်၌ ထိုပဌမဈာန်ကိုပင်လျှင် အာဝဇ္ဇနဝသီဘော်, သမာပဇ္ဇနဝသီဘော်, အဓိဋ္ဌာနဝသီဘော်, ဝုဋ္ဌာနဝသီဘော်, ပစ္စဝေက္ခဏဝသီဘော်, ဤဝသီဘော်ငါးပါးဖြင့် အဖန်ဖန်လေ့လာသည်ကိုပြု၍ ဝိတက်စသော ရုန့်ရင်းသောဈာန်အင်္ဂါကို ပယ်ခြင်းငှာ, ဝိစာရစသော သိမ်မွေ့သောဈာန်အင်္ဂါဖြစ်ခြင်းငှာ “ပထဝီ, ပထဝီ”ဟု အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် စီးဖြန်းပွားများသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား ဒုတိယ, တတိယ, စတုတ္ထ, ပဉ္စမဈာန်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟူလို။ &lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝသီဘော်ငါးပါးအဓိပ္ပါယ်&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၂။ ဈာန်အင်္ဂါငါးပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးသောဈာန်အင်္ဂါဟူသော အာရုံ၌ဖြစ်သော မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၏အခြားမဲ့၌ လေးကြိမ်, ငါးကြိမ်သောဇော, နှစ်ကြိမ်, သုံးကြိမ်သောဘဝင်ထက်မလွန်မူ၍ အဆင့်ဆင့်အထပ်ထပ် ဈာန်အင်္ဂါကို ဆင်ခြင်ခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သည်၏အဖြစ်သည် အာဝဇ္ဇနဝသီဘော်မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သမာပဇ္ဇနဝသီဘော်မည်၏၊ တံတားသည် လျင်သောရေအယဉ်ရှိသောမြစ်၏ ရေအယဉ်ကို ဖြတ်သကဲ့သို့ ဘဝင်၏အယဉ်ကိုဖြတ်၍ ပိုင်းခြားအပ်သောကာလပတ်လုံး ဈာန်ကိုထားခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သည်၏အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော ဘဝင်ကျခြင်းမှ ဈာန်ကိုစောင့်ခြင်းသည် လျောက်ပတ်သည်အဖြစ်သည် အဓိဋ္ဌာနဝသီဘော်မည်၏၊ ပိုင်းခြားတိုင်းသောကာလကို မလွန်၍ ဈာန်မှထခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သည်အဖြစ်သည် ဝုဋ္ဌာနဝသီဘော်မည်၏၊ တနည်းကား-အကြင်ပိုင်းခြားအပ်သောကာလမှ အထက်သို့သွားခြင်းမပြုမူ၍ ထားခြင်းငှာစွမ်းနိုင်သည်အဖြစ်သည် အဓိဋ္ဌာနဝသီဘော်မည်၏၊ အကြင်ပိုင်းခြားအပ်သောကာလ၏အတွင်း၌မထမူ၍ ပိုင်းခြားတိုင်းသောကာလ၏အစွမ်းဖြင့်သာလျှင် ထခြင်းငှာစွမ်းနိုင်သောအဖြစ်သည် ဝုဋ္ဌာနဝသီဘော်မည်၏၊ ထို့ကြောင့် အလွန်တလွန်လွန်သဖြင့် အကျိုးမရှိပြီ။ ပစ္စဝေက္ခဏဝသီဘော်သည် အာဝဇ္ဇနဝသီဘော်ဖြင့်သာလျှင် ပြီး၏။ အဘယ့်ကြောင့် ပြီးပါသနည်း-ဟူမူ မနောဒွါရ၏အခြားမဲ့၌ ဖြစ်ကုန်သောဇောတို့သည်သာလျှင် ပစ္စဝေက္ခဏဇောမည်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ပြီး၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝိတက္ကာဒိ။ပ။ပဟာနာယ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ဒုတိယဈာန်အစရှိသည်တို့ဖြင့် ဝိတက်အစရှိကုန်သော ရုန့်ရင်းသောဈာန်အင်္ဂါတို့၏ ဈာန်ခဏ၌ မဖြစ်ခြင်းငှာ-ဟု အနက်ပေး။&lt;hr&gt; ၁။ ဈာန်အင်္ဂါကို ဝင်စားခြင်းငှာ အလိုရှိသည်၏ အခြားမဲ့ဖြစ်သောကာလ၌ နှစ်ကြိမ်, သုံးကြိမ်သောဘဝင်ထက် မလွန်စေမူ၍ ဖြစ်သော အာဝဇ္ဇန်း၏အခြားမဲ့၌ ဝင်စားခြင်းငှာစွမ်းနိုင်သည်အဖြစ်သည် သမာပဇ္ဇနဝသီဘော်မည်၏။&lt;br&gt;၂။ တံတားသည် လျင်သောအယဉ်ရှိသောမြစ်၏ ရေအယဉ်ကို ဖြတ်သွားသကဲ့သို့ ဘဝင်၏အယဉ်အဟုန်ကိုဖြတ်၍ ပိုင်းခြားတိုင်းသောကာလပတ်လုံး ဈာန်ကို မိမိသန္တာန်၌ တည်စေခြင်းငှာစွမ်းနိုင်သောအဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော ဘဝင်ကျခြင်းမှ ဈာန်ကိုစောင့်ခြင်းငှာ လျော်သည်၏အဖြစ်သည် အဓိဋ္ဌာနဝသီဘော်မည်၏။&lt;br&gt;၃။ ပိုင်းခြားသောကာလကို မလွန်မူ၍ ဈာန်မှထခြင်းငှာစွမ်းနိုင်သည်၏အဖြစ်သည် ဝုဋ္ဌာနဝသီဘော်မည်၏။ “တနည်းကား ပိုင်းခြားသောကာလအတွင်း၌မထမူ၍ ပိုင်းခြားသောကာလ၏အစွမ်းဖြင့်သာလျှင် ထခြင်းငှာစွမ်းနိုင်သည်အဖြစ်သည် ဝုဋ္ဌာနဝသီဘော်မည်၏။&lt;br&gt;၄။ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၏အခြားမဲ့၌ဖြစ်သောဇောတို့သည်သာလျှင် ပစ္စဝေက္ခဏဇောမည်သောကြောင့် အာဝဇ္ဇနဝသီဘော်သည်ပင် ပစ္စဝေက္ခဏဝသီဘော်မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ပဒဟတော&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို အဖန်တလဲလဲ စီးဖြန်းခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အမှုကို ပြုသောသူအား-ဟု အနက်ပေး။ ထိုယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား ဥပစာရဘာဝနာသည် ဝိတက် အစရှိသည် မှတ်အပ်၏။ &lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုထိုသော ဈာန်၏အာရုံဖြစ်သော ကသိုဏ်း စသော အာရုံအားလျော်စွာ-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;အရူပဈာန် ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;အာကာသဝဇ္ဇိတကသိဏေသု ပန ယံကိဉ္စိ ကသိဏံ ဥဂ္ဃါဋေတွာ လဒ္ဓမာကာသံ အနန္တဝသေန ပရိကမ္မံ ကရောန္တဿ ပဌမာရုပ္ပမပ္ပေတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ရူပဈာန်ကို ရသည်မှ တပါး အရူပဈာန်ရသည်ကို ဆိုဦးအံ့။ အာကာသကသိုဏ်းသည် ကြဉ်အပ်သော ကသိုဏ်း ကိုးပါးတို့တွင် အမှတ်မရှိ တခုခုသော ကသိုဏ်းကို ခွါ၍ ရအပ်သော အဆုံးမရှိသော ကောင်းကင်ပညတ်ကို အဆုံးမရှိသည် အစွမ်းဖြင့် “&lt;b&gt;အနန္တ အာကာသံ၊ အနန္တ အာကာသံ&lt;/b&gt;” ဟု အဖန်တလဲလဲ စီးဖြန်းခြင်း ပရိကံကို ပြုသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား ပဌမ အရူပဈာန်သည် အပ္ပနာ၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;အရူပဈာန် ဖြစ်ပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;အာကာသကသိုဏ်းကို ခွါခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်သည် အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အာကာသဝဇ္ဇေတွာ ကသိဏေသု&lt;/b&gt; ဟူသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ &lt;b&gt;ကသိဏံ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ကသိုဏ်း၏ &lt;hr&gt; ၁။ “&lt;b&gt;အာကာသဝဇ္ဇေတွာ ကသိဏေသု&lt;/b&gt;” ဟူသော ပါဠိဖြင့် အာကာသကသိုဏ်းကို ခွ၍ မရသောကြောင့် အာကာသကသိုဏ်းကို ကြဉ်အပ်၏-ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။&lt;br&gt;၂။ “&lt;b&gt;ယံကသိဏံ&lt;/b&gt;” ဟု ဆိုသော်လည်း ကသိုဏ်းဝန်းကို မဆို၊ ကသိုဏ်း၏ ပဋိဘာဂ နိမိတ်ကို ခွါရမည်-ဆိုလိုသည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အတုထင်သော ပဋိဘာဂနိမိတ်ကို-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဥဂ္ဃါဋေတွာ&lt;/b&gt; - ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို နှလုံးမသွင်းသည် အစွမ်းဖြင့် ထုတ်၍-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အနန္တဝသေန ပရိကမ္မံ ကရောန္တဿ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ကောင်းကင် ပညတ်သည် အဆုံးအပိုင်းအခြား မရှိ၊ ကောင်းကင် ပညတ်သည် အဆုံးအပိုင်းအခြား မရှိ-ဟု ကောင်းကင်ကို အာရုံပြု၍ ပရိကံကို ပြုသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား-ဟူသော အနက်ကို သိအပ်၏၊ သက်သက် “အဆုံးမရှိ၊ အဆုံးမရှိ” ဟု ပရိကံကို ပြုသောသူအား-ဟူသော အနက်ကို မသိအပ်၊ ဝိညာဏဉ္စာယတန ဈာန်၌လည်း ဤအတူ အနက်ကိုမှတ်အပ်၏၊ ဆရာတို့သည်ကား “အနန္တ” ဟု မဆိုမူ၍ သက်သက် “ကောင်းကင်, ကောင်းကင်၊ ဝိညာဏ်, ဝိညာဏ်” ဟု နှလုံးသွင်းခြင်းငှါ သင့်၏-ဟု ဆိုကုန်၏။&lt;h3&gt;စတုတ္ထ အရူပဈာန် ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;တတိယာရုပ္ပံ သန္တမေတံ ပဏီတမေတန္တိ  ပရိကမ္မံ ကရောန္တဿ စတုတ္ထာရုပ္ပမပ္ပေတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;တတိယာရုပ္ပ ဝိညာဏ်ကို ဤတတိယာရုပ္ပ ဝိညာဏ်သည် ငြိမ်သက်၏၊ ဤတတိယာရုပ္ပ ဝိညာဏ်သည် မြတ်၏၊ ဤသို့ စီးဖြန်းခြင်း ပရိကံကို ပြုသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား စတုတ္ထအရူပဈာန်သည် အပ္ပနာ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-“&lt;b&gt;ဥဂ္ဃါဋေတွာ&lt;/b&gt;” ဟူသည် ပကတိပစ္စည်း တခုခုကို ခွါယူသကဲ့သို့ ခွါသည် မဟုတ်၊ နှလုံးမသွင်းဘဲ နေခြင်းကိုပင် ပဋိဘာဂနိမိတ်မှ ခွါသည်-ဟု ဆိုလို၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆိုလိုရင်းကား–ကသိုဏ်းဆယ်ပါးတို့တွင် အာကာသကသိုဏ်းကို ကြဉ်၍ ကျန်သော ကိုးပါးသော ကသိုဏ်းတို့တွင် အမှတ်မရှိ တခုခုသော ကသိုဏ်းပဋိဘာဂနိမိတ်ကို နှလုံးမသွင်း၍ ကောင်းကင်ပညတ် အာရုံကို “&lt;b&gt;အနန္တံ အာကာသံ, အနန္တံ အာကာသံ&lt;/b&gt;” ဟု အဖန်တလဲလဲ စီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား ပဌမအရူပအပ္ပနာဖြစ်သော အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်သည် ဖြစ်ပေါ်လာ၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;စတုတ္ထ အရူပဈာန် ဖြစ်ပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;“&lt;b&gt;သန္တမေတံ။ ပ။ ကရောန္တဿ&lt;/b&gt;” ဟူသည်ကား၊-ဟူသောပုဒ်ကို နတ္ထိဘောပညတ်လျှင် အာရုံရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် ဤတတိယာရုပ္ပ ဝိညာဏ်သည် ငြိမ်သက်၏၊ ဤတတိယာရုပ္ပဝိညာဏ်သည် မြတ်၏၊ ဟု ပွါးများသောယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၂။ &lt;b&gt;အဝသေသေသု စ ဒသသု ကမ္မဌာနေသု ဗုဒ္ဓဂုဏာဒိကမာရမ္မဏံ ကတွာ ပရိကမ္မံ ကတွာ တံ ဂဏှန္တေ နိမိတ္တေ သာဓုကံ ပုဂ္ဂဟိတေ တတ္ထ ပရိကမ္မံ သမာဓိယတိ၊ ဥပစာရော စ သမ္ပဇ္ဇတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဆိုအပ်ပြီးသော ကမ္မဋ္ဌာန်း ၃၀-မှ ကြွင်းကုန်သော ဆယ်ပါးကုန်သော ဗုဒ္ဓ, ဓမ္မ, သံဃ, စာဂ, ဒေဝတာ, ဥပသမာ, မရဏာနုဿတိ, သညာ, ဝဝတ္ထာန်-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့၌လည်း ဘုရားဂုဏ် အစရှိသော အာရုံကို အာရုံပြု၍ “&lt;b&gt;သော ဘဂဝါ ဣတိပိ အရဟံ၊ သော ဘဂဝါ ဣတိပိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ&lt;/b&gt;” အစရှိသည်ဖြင့် အဖန်တလဲလဲ စီးဖြန်းခြင်း ပရိကံကို ပြု၍ ထိုဘုရားဂုဏ် အစရှိသော အာရုံကို ကောင်းစွာယူအပ်သည် ရှိသော် ထိုဘုရားဂုဏ် အစရှိသည်၌ပင်လျှင် “&lt;b&gt;သော ဘဂဝါ ဣတိပိ အရဟံ၊ သော ဘဂဝါ ဣတိပိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ&lt;/b&gt;” အစရှိသည်ဖြင့် အဖန်တလဲလဲ စီးဖြန်းခြင်း ပရိကံသည် တည်ကြည်၏၊ ဥပစာရသည်လည်း ပြည့်စုံ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၂။ &lt;b&gt;အဝသေသေသု&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ကသိုဏ်း စသည်တို့နှင့် တကွ အပ္ပနာကို ဆောင်တတ်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းမှ ကြွင်းကုန်သော ဗုဒ္ဓါနုဿတိ အစရှိကုန်သော ရှစ်ပါးကုန်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့၌၎င်း၊ ပဋိကူလသညာ, ဓာတုဝဝတ္ထာန် တို့၌၎င်း၊ ဤသို့ ဆယ်ပါးကုန်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့၌-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ပရိကမ္မံ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ဤသို့ သံသရာစက် အကန့်တိုကို ဖျက်ဆီး&lt;hr&gt; ၁။ “&lt;b&gt;သန္တပဏီတ&lt;/b&gt;” ဟူသည်ကား ပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ်၏ မရှိခြင်းဟူသော နတ္ထိဘော ပညတ်မျှသာလျှင် အာရုံရှိသောကြောင့် “&lt;b&gt;သန္တပဏီတ&lt;/b&gt;” ဖြစ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အရဟ&lt;/b&gt; မည်တော်မူ၏၊ မဖောက်မပြန် အလုံးစုံသော တရားတို့ကို မိမိအလိုလိုသာလျှင် သယမ္ဘူဉာဏ်ဖြင့် သိတော်မူပြီးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ&lt;/b&gt; မည်တော်မူ၏၊ ဤသို့ အစရှိသော ဆိုအပ်ပြီးသော အစီအရင်ဖြင့် ပရိကံကို ပြု၍-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;သာဓုက ပုဂ္ဂဟိတေ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဘုရား အစရှိသည်တို့၏ ဂုဏ်၌ ကိုင်းညွတ်သော စိတ်၏ အစွမ်းဖြင့် ကောင်းစွာ ယူလတ်သော်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ပရိကမ္မံ သမာဓိယတိ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပရိကမ္မဘာဝနာသည် တည်ကြည်သည် ဖြစ်၍ ပြီး၏-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဥပစာရော သမ္ပဇ္ဇတိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို နီဝရဏတ္တိကို ပယ်သည်ဖြစ်၍ ဥပစာရသမာဓိ သည် ဖြစ်၏-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;အဘိညာဏ်ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၄၃။ &lt;b&gt;အဘိညာဝသေန ပဝတ္တမာနံ ပန ရူပါဝစရ ပဉ္စမဈာနံ အဘိညာပါဒက ပဉ္စမဈာနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ အဓိဋ္ဌေယျာဒိက မာဝဇ္ဇေတွာ ပရိကမ္မံ ကရောန္တဿ ရူပါဒီသု အာရမ္မဏေသု ယထာရဟံ အပ္ပတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အထူးကို ဆိုဦးအံ့—အဘိညာဏ်၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ရူပါဝစရ ပဉ္စမဈာန်သည် အဘိညာဏ်၏ အခြေဖြစ်သော ရူပါဝစရ ပဉ္စမဈာန်မှ ထ၍ အဓိဋ္ဌာန်ခြင်း အစရှိသည်ကို ဆင်ခြင်၍ “&lt;b&gt;သတံ ဟောမိ, သဟဿံ ဟောမိ&lt;/b&gt;” အစရှိသည်ဖြင့် အဖန်တလဲလဲ စီးဖြန်းခြင်း ပရိကံကို ပြုသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား ရူပါရုံ အစရှိကုန်သော ခြောက်ပါးသော အာရုံတို့၌ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ အပ္ပနာ၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ဆိုအပ်ပြီးသည်မှ ကြွင်းကုန်သော ဗုဒ္ဓါနုဿတိ, ဓမ္မာနုဿတိ, သံဃာနုဿတိ, သီလာနုဿတိ, စာဂါနုဿတိ, ဒေဝတာနုဿတိ, ဥပသမာနုဿတိ, မရဏာနုဿတိ, သညာ, ဝဝတ္ထာန် ဟူကုန်သော ဆယ်ပါးသော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့၌ ဘုရားဂုဏ် စသည်ကို အာရုံပြု၍ “&lt;b&gt;သော ဘဂဝါ ဣတိပိ အရဟံ&lt;/b&gt;” စသည်ဖြင့် ပရိကံပြု၍ စီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား ပရိကမ္မသမာဓိသည် ကောင်းစွာ ဖြစ်၏။ နီဝရဏတို့မှ ကင်းသောကြောင့် ဥပစာရသမာဓိ သည်လည်း ဖြစ်၏၊ (အပ္ပနာသမာဓိမဖြစ်နိုင်ဆိုလို၏။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အဘိညာဏ်ဖြစ်ပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;အဘိညာဝသေန ပဝတ္တမာနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝ-ဟူသောပုဒ်ကို အထူးအားဖြင့် သိတတ်သော သဘောကြောင့် “&lt;b&gt;အဘိညာဏ်&lt;/b&gt;” ဟု ဆိုအပ်သော ဣဒ္ဓိဝိဓ အစရှိသော ငါးပါးသော လောကီ &lt;hr&gt; ၁။ အထူးသဖြင့် သိတတ်သောကြောင့် အဘိညာဏ် မည်၏။ “&lt;b&gt;အဘိညာဝသေန ပဝတ္တမာနံ ပန ရူပါဝစရ ပဉ္စမဈာနံ&lt;/b&gt;” အရ၊ အဘိညာဏ် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ရူပါဝစရ ပဉ္စမဈာန်ဟူသည်ကား --- ဈာန်ရရုံမျှဖြင့် အဘိညာဏ်ကို မဖြစ်စေနိုင်သေး၊ အဘိညာဏ်ကို ဖြစ်နိုင်အောင် ဈာန်ကိုးပါးကို ရပြီးသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် သြဒါတကသိုဏ်း အဆုံးရှိသော ရှစ်ပါးသော ကသိုဏ်းတို့တွင် တပါးပါးသော ကသိုဏ်း၌ ရှစ်ပါးသော သမာပတ်တို့ကို ဝသီဘော် အစွမ်းဖြင့် အထပ်ထပ် ပွါးများလေ့လာပြီး၍...&lt;br&gt;(၁) ကသိုဏ်း နှစ်ပါး၏ အနုအစဉ်အားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၂) ကသိုဏ်းတို့၏ ပဋိလုံအားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၃) ကသိုဏ်းတို့၏ အနုလုံ-ပဋိလုံအားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၄) ဈာန်တို့၏ အနုလုံအားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၅) ဈာန်တို့၏ ပဋိလုံအားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၆) ဈာန်တို့၏ အနုလုံ-ပဋိလုံအားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၇) အစဉ်ဖြစ်သော ဈာန်ကို ခုံကျော်သောအားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၈) ဈာန်ကသိုဏ်း နှစ်ပါးကို ခုံကျော်သောအားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၉) ဈာန်အင်္ဂါကို လွန်သောအားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၁၀) အာရုံကို လွန်သောအားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၁၁) ဈာန်အာရုံ နှစ်ပါးကို လွန်သောအားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၁၂) အင်္ဂါကို မှတ်သောအားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၁၃) အာရုံကို မှတ်သောအားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၁၄) အင်္ဂါ အာရုံနှစ်ပါးကိုမှတ်သောအားဖြင့်၎င်း, ၍ တဆယ့်လေးပါးသော နည်း တို့ဖြင့် ဈာန်ကို ကောင်းစွာ လေ့လာကာ ရူပါဝစရပဉ္စမဈာန်ကို နိုင်နင်းအောင် ဆုံးမအပ်၏။ ဤသို့  ဆုံးမလေ့လာအပ်ပြီးသော ရူပါဝစရပဉ္စမဈာန်ကို ဆိုလိုသည်။&lt;br&gt;၎င်းရူပါဝစရပဉ္စမဈာန်ကို ဝင်စား၍၎င်း, ရူပါဝစရပဉ္စမဈာန်မှ ထပြီးမှ ဣဒ္ဓိဝိဓ အဘိညာဏ်ကို ဖြစ်စေလိုသော် “&lt;b&gt;သတံ ဟောမိ, သဟဿံ ဟောမိ&lt;/b&gt;” ဟု “ငါသည် လူ့အရာကို ဖန်ဆင်းလို၏၊ လူ့အထောင်ကို ဖန်ဆင်းလို၏” ဟု ရှေးဦးစွာ ဆင်ခြင် နှလုံးသွင်းခြင်း ပရိကံကို ပြုရာ၏၊ ထို့နောင်မှ ရူပါဝစရပဉ္စမဈာန်ကို ဝင်စားရာ၏၊ ထို့နောက် ဈာန်မှထ၍ ဆင်ခြင်ထားသော အတိုင်း “&lt;b&gt;သတံ ဟောမိ, သဟဿံ ဟောမိ&lt;/b&gt;” “လူ့အရာ ဖြစ်စေသတည်း၊ လူ့အထောင် ဖြစ်စေသတည်း” ဟု အဓိဋ္ဌာန် ပြုအပ်၏၊ အဓိဋ္ဌာန်ပြုသည်နှင့် တပြိုင်နက် လူ့အရာ, လူ့အထောင် ဖြစ်လာ၏။ (အရှင်စူဠပန် အဓိဋ္ဌာန်ပြုသကဲ့သို့မှတ်) ဤကား ဣဒ္ဓိဝိဓ အဘိညာဏ် ဖြစ်ပုံနည်းတည်း။ (အကျယ် သိလိုမူ အဘိဓမ္မတ္ထဂုဠှတ္ထဒီပနီကို ရှုပါကုန်။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဘိညာဏ်၏ အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သော-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;အဘိညာပါဒက - ဝုဋ္ဌဟိတွာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ကသိုဏ်း အနုလုံ အစရှိကုန်သော ၁၄-ပါးကုန်သော အခြင်းအရာတို့ဖြင့် စိတ်ကို ဆုံးမ၍ အဘိညာဏ် ဖန်ဆင်းခြင်းငှါ ခံ့သည်ကို ပြု၍ ဥပေက္ခာ ဧကဂ္ဂတာ တို့နှင့် ယှဉ်သောကြောင့်၎င်း၊ လျောက်ပတ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ရူပါဝစရ ပဉ္စမဈာန်သည်သာလျှင် အဘိညာဏ်တို့၏ တည်ရာဖြစ်၏၊ ပထဝီ အစရှိသော ကသိုဏ်းလျှင် အာရုံရှိသော ထို ပဉ္စမဈာန်ကို ဝင်စား၍ ထို ပါဒက ပဉ္စမဈာန်မှ ထ၍-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဓိဋ္ဌေယျာဒိက မာဝဇ္ဇေတွာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဏ်ကို ပရိကံပြုသော အခါ၌ ဖန်ဆင်းအပ်သော အရာ အစရှိသော သူငယ်ရုပ်ပုံ အစရှိသည်ကို၎င်း၊ ဒိဗ္ဗသောတ အဘိညာဏ်ကို ပရိကံပြုသောအခါ၌ ပြင်းသော အသံ, သိမ်မွေ့သောအသံ စသည်အပြားရှိသော အသံကို၎င်း၊ စေတောပရိယ အဘိညာဏ်ကို ပရိကံပြုသောအခါ၌ သူတပါး၏ နှလုံးသား၌ ဖြစ်သော သွေးအဆင်းကို မြင်သဖြင့် ရာဂနှင့် တကွ ဖြစ်ခြင်း စသည် အပြားရှိသော စိတ်ကို၎င်း၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ အဘိညာဏ်ကို ပရိကံပြုသောအခါ၌ ရှေးဘဝတို့၌ စုတိစိတ် စသည်အပြား ရှိသော ရှေးဘဝ၌ ခံစားဘူးသော ခန္ဓာကို၎င်း၊ ဒိဗ္ဗစက္ခု အဘိညာဏ်ကို ပရိကံပြုသော အခါ၌ အလင်းခွံရာ အရပ်ရှိသော အဆင်းကို၎င်း ဆင်ခြင်၍-ဟု အနက်အဓိပ္ပါယ် ယူလေ-ဟူလို။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပရိကမ္မံ ကရောန္တဿ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို အရာသောလူသည် ဖြစ်စေသတည်း၊ အထောင်သောလူသည် ဖြစ်စေသတည်း၊ ဤသို့ အစရှိသောနည်းဖြင့် ပရိကံကို ပြုသောသူအား-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ရူပါဒီသု&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပရိကံဇော၏ အာရုံဖြစ်ကုန်သော ရူပါရုံ, ပါဒကဈာန်, သဒ္ဓါရဲ့ သူတပါး၏ စိတ်, ရှေးဘဝ၌ ခံစားဘူးသော ခန္ဓာ အစရှိကုန်သော အပြားရှိကုန်သော အာရုံတို့၌-ဟု အနက်ပေး။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အထက်ပါ စကားကို အကျယ်ချဲ့၍ အဖွင့်ပြဦးအံ့—ဤငါးပါးသော အဘိညာဏ်တွင် ဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဏ်၏ အာရုံကို ရှေးဦးစွာ ဆိုဦးအံ့—ပါဒကဈာန်သည်၎င်း၊ ကိုယ်သည်၎င်း၊ ရူပါရုံ အစရှိသည်ကို ဖန်ဆင်းရာ၌ ရူပါရုံ အစရှိသည်တို့သည်၎င်း၊ ဤသို့ ခြောက်ပါးသော အာရုံတို့သည် ဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဏ်၏ အာရုံဖြစ်ကုန်၏၊ ထိုခြောက်ပါး အပြားရှိသော ဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဏ်၏ အာရုံတို့တွင် ပါဒကဈာန်သည် အတိတ်အာရုံသာတည်း၊ ကိုယ်သည် ပစ္စုပ္ပန်အာရုံသာတည်း၊ ဤမှတပါးသော အာရုံသည် ပစ္စုပ္ပန်အာရုံသည်၎င်း၊ အနာဂတ်အာရုံသည်၎င်း ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဒိဗ္ဗသောတ အဘိညာဏ်၏ အာရုံသည် အသံသာလျှင် ဖြစ်၏။ ထိုအသံသည်လည်း ပစ္စုပ္ပန်သာဖြစ်၏၊ ပရစိတ္တဝိဇာနန အဘိညာဏ်၏ အာရုံကား-အတိတ် ၇-ရက်တို့၌၎င်း၊ အနာဂတ် ၇-ရက်တို့၌၎င်း ဖြစ်သော ကာမစိတ် အစရှိကုန်သော စိတ်တို့တွင် အမှတ်မရှိတပါးပါးသော ကာလသုံးပါး၌ ဖြစ်သော စိတ်သည် သာလျှင်တည်း၊ ဤသို့ မဟာအဋ္ဌကထာ ဆရာတို့သည် ဆိုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဋ္ဌကထာသစ်ပြု အဋ္ဌကထာ ဆရာတို့သည်ကား ၄-ပါးကုန်သော ခန္ဓာတို့သည်လည်း အာရုံဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဆိုကုန်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် ထိုစေတောပရိယ အဘိညာဏ်၏ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော စိတ်လျှင် အာရုံရှိသော အဖြစ်သည် ဖြစ်ပါသနည်း၊ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းသည် ယူအပ်ပြီးသော အာရုံသည်သာလျှင် စေတောပရိယ အဘိညာဏ်နှင့် ယှဉ်သော စိတ်၏ အာရုံဖြစ်သည်မဟုတ်ပါလော။ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းသည် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော စိတ်ကို အာရုံပြု၍ ချုပ်သည် ရှိသော် ထိုမနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းနှင့် မျှသော ကာလရှိသည်ဖြစ်၍ သာလျှင် သူတပါး၏ စိတ်သည်လည်း ချုပ်၏၊ ထို့ကြောင့် မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း အဘိညာဏ်ဇောတို့၏ ကာလ၏ အစွမ်းဖြင့် တူသော အာရုံရှိသည် အဖြစ်သည် မဖြစ်ရာ၊ မဂ်ဝီထိ ဖိုလ်ဝီထိရှိမှ တပါးသော ဝီထိ၌ အဘိညာဏ်ဇော အာဝဇ္ဇန်းတို့၏ အထူးထူးသော အာရုံရှိသည်အဖြစ်ကို အဘယ့်ကြောင့် လိုအပ်အပ်ပါသနည်း၊ အလိုမရှိအပ် သည်သာတည်း။ (ထိုသို့ မလိုအပ်သည် အဖြစ်ကြောင့် စောဒနာ၏။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဋ္ဌကထာ၌ကား သန္တတိပစ္စုပ္ပန် အပစ္စုပ္ပန် အာရုံရှိသည် အဖြစ်ကို ယှဉ်အပ်၏၊ အရှင်အာနန္ဒာ ဆရာသည်ကား ဤသို့ ဆို၏၊ အဘယ်သို့ ဆိုသနည်း-ဟူမူကား ပါဒကဈာန်မှ ထ၍ ပစ္စုပ္ပန် အစရှိသော ဝေဖန်ခြင်းကို မပြုမူ၍ သက်သက် ဤသူ၏ စိတ်ကို သိလို၏-ဟူ၍သာလျှင် ပရိကံကို ပြု၍ တဖန် ပါဒကဈာန်ကို ဝင်စား၍ ဈာန်မှ ထပြီးလျှင် သာမညအားဖြင့် စိတ်ကို ဆင်ခြင်၍ ၃-ကြိမ် ၄-ကြိမ်သော ပရိကံတို့၏ အခြားမဲ့၌ စေတောပရိယ အဘိညာဏ်ဖြင့် သူတပါး၏ စိတ်ကို သိ၏၊ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူ ရူပါရုံကို ဒိဗ္ဗစက္ခု အဘိညာဏ်ဖြင့် သိသကဲ့သို့တည်း။ ထိုမှ နောက်၌ ကာမာဝစရစိတ်ဖြင့် သရာဂစိတ် အစရှိသည်ကို ပိုင်းခြားခြင်းကိုလည်းပြု၏၊ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူ ညိုသောအဆင်း အစရှိသည်ကို မှတ်သကဲ့သို့တည်း၊ အလုံးစုံသော ထိုအာဝဇ္ဇန်းနှင့် ဇောစိတ်တို့သည် ရှေ့ရှုဖြစ်၍ ဖြစ်သော သူတပါး၏ စိတ်-ဟု ဆိုအပ်သော အာရုံရှိကုန်သည်သာလျှင်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အလိုမရှိအပ်သောအရာ၌ အထူးထူးသော အာရုံရှိသည် အဖြစ်ဟု ဆိုအပ်သော အဖြစ်မရှိ၊ အဘယ့်ကြောင့် မရှိသနည်းဟူမူ ထူးသောအခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်ခြင်း မရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် မရှိ၊ ဤသို့ ဆို၏၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ အဘိညာဏ်၏ ရှေးဘဝ၌ ခံစားအပ်ကုန်သော ခန္ဓာတို့သည်၎င်း၊ ထို ပုဗ္ဗေနိဝုတ္ထခန္ဓာ နှင့် စပ်ကုန်သော အမည် အမျိုးတို့သည်၎င်း၊ နိဗ္ဗာန်သည်၎င်း အာရုံ ဖြစ်၏၊ ဒိဗ္ဗစက္ခု အဘိညာဏ်၏ကား ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော ရူပါရုံသည် သာလျှင် အာရုံဖြစ်၏၊ ဤသို့လျှင် ထိုအဘိညာဏ် ငါးပါးတို့၏ အာရုံအပြားကို သိအပ်၏၊ &lt;b&gt;ယထာရဟံ အပ္ပတိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုထို ပရိကံအား လျော်စွာ အပ္ပနာ၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်၏-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;အဘိညာဏ် ၅-ပါး&lt;/h3&gt;၄၄။ &lt;b&gt;အဘိညာ စ နာမ &lt;br&gt;ဣဒ္ဓိဝိဓံ၊ ဒိဗ္ဗသောတံ၊ ပရစိတ္တဝိဇာနနာ၊ &lt;br&gt;ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုတိ ပဉ္စဓာ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;အယမေတ္ထဂေါစရဘေဒေါ၊&lt;br&gt;နိဋ္ဌိတောစ သမထကမ္မဋ္ဌာနနယော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘိညာဏ် မည်သည်ကား... ဣဒ္ဓိဝိဓ အဘိညာဏ်၎င်း၊ ဝါ-အထူးထူးအပြားပြား တန်ခိုးဖန်ဆင်းခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သော ဣဒ္ဓိဝိဓ အဘိညာဏ်၎င်း၊ ဒိဗ္ဗသောတ အဘိညာဏ်၎င်း၊ ဝါ-နတ်၏ နားကဲ့သို့ အဝေးမှ အသံကို ကြားစွမ်းနိုင်သော ဒိဗ္ဗသောတ အဘိညာဏ်၎င်း၊ ပရစိတ္တဝိဇာနန အဘိညာဏ်၎င်း၊ ဝါ-သူတပါး၏ စိတ်ကို သိစွမ်းနိုင်သော ပရစိတ္တဝိဇာနန အဘိညာဏ်၎င်း၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ အဘိညာဏ်၎င်း၊ ဝါ-ရှေး၌ နေဘူးသော ခန္ဓာအစဉ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း သတိနှင့်ယှဉ်သော အဘိညာဏ်၎င်း၊ ဒိဗ္ဗစက္ခု အဘိညာဏ်၎င်း၊ ဝါ-နတ်၏ မျက်စိကဲ့သို့ အဝေးမှ အဆင်းကို မြင်စွမ်းနိုင်သော ဒိဗ္ဗစက္ခု အဘိညာဏ်၎င်း၊ ဤသို့ ငါးပါးအပြားရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သမထကမ္မဋ္ဌာန်းနည်းသည် ပြီး၏။&lt;h3&gt;အဘိညာဏ် ၅-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၄။ ။ယခုအခါ၌ အာရုံတို့၏ အပြားအားဖြင့် အဘိညာဏ် အပြားကို ပြခြင်းငှါ “&lt;b&gt;ဣဒ္ဓိဝိဓ&lt;/b&gt;” ဤသို့အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏၊ ထိုအဘိညာဏ်အား ရုပ်ကို ဖန်ဆင်းခြင်း အဓိဋ္ဌာန်ခြင်း အစရှိသော တန်ခိုးအပြားသည် ရှိသောကြောင့် ဣဒ္ဓိဝိဓ မည်၏။ နတ်တို့၏သောတပသာဒနှင့် တူသည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ဒိဗ္ဗဝိဟာရကိုမှီ၍ ဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း ဒိဗ္ဗလည်းမည်၏။ ထိုဒိဗ္ဗဟူသည်&lt;hr&gt; ၁။ ရုပ်ကို အဓိဋ္ဌာန်ခြင်း, ဖန်ဆင်းခြင်း စသော တန်ခိုး အထူးအပြားရှိသော အဘိညာဏ် သည် ဣဒ္ဓိဝိဓ အဘိညာဏ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	နတ်တို့၏ သောတပသာဒနှင့် တူသောကြောင့် သောတ မည်ရာကား “&lt;b&gt;ဒိဗ္ဗသောတ&lt;/b&gt;” မည်၏၊ ထိုအဘိညာဏ်ဖြင့် သူတပါးတို့၏ စိတ်ကို သိတတ်သောကြောင့် ပရစိတ္တဝိဇာနန မည်၏။ မိမိ၏ သန္တာန်၌ ဖြစ်ဘူးသည်၏ အစွမ်းကြောင့်၎င်း၊ အာရုံပြု၍ နေဘူးသည်၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ ရှေးဘဝတို့၌ ခန္ဓာတို့ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့နိုင်ခြင်းသည် ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ အဘိညာဏ်မည်၏။ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် ထိုသဘောတရားသည် ဒိဗ္ဗလည်းမည်, စက္ခုလည်း မည်သောကြောင့် ဒိဗ္ဗစက္ခု မည်၏။ ဒိဗ္ဗစက္ခုကိုသာလျှင် စုတူပါတဉာဏ်ဟုလည်း ခေါ်ဆိုအပ်၏၊ ယထာကမ္မူပဂဉာဏ်, အနာဂတံသဉာဏ်တို့သည်လည်း ဒိဗ္ဗစက္ခု၏ အစွမ်းဖြင့်သာလျှင် ပြည့်စုံကုန်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် ပြည့်စုံပါသနည်း-ဟူမူ ထိုယထာကမ္မူပဂဉာဏ်, အနာဂတံသဉာဏ်တို့၏ အသီးအခြားဖြစ်သော ပရိကံသည် မရှိသောကြောင့် ပြည့်စုံ၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုနှစ်ပါးသော ဉာဏ်တို့တွင် အနာဂတံသ ဉာဏ်၏ အနာဂတ် ကာလ၌ ခုနစ်ရက် အတွင်း၌ နောင်ဖြစ်လတံ့သော စိတ် စေတသိက်သည်၎င်း၊ ဒုတိယနေ့ မှစ၍ ဖြစ်လတံ့သော အလုံးစုံသော တရားသည်၎င်း အာရုံဖြစ်၏၊ ထိုစကား မှန်၏၊ ထိုအနာဂတံသ ဉာဏ်သည် မိမိ၏ တည်ရာဖြစ်သော ခုနစ်ရက်အတွင်း၌ ဖြစ်သော အာရုံ၌ သဗ္ဗညုတဉာဏ်နှင့် တူသော ဖြစ်ခြင်းရှိ၏-ဟု အဋ္ဌကထာ၌ ဆိုအပ်၏၊ ယထာကမ္မူပဂဉာဏ်၏ကား ကုသိုလ် အကုသိုလ်-ဟု&lt;hr&gt; ၁။ နတ်များကဲ့သို့ အဝေးမှ အသံကို ကြားစွမ်းနိုင်သော အဘိညာဏ်သည် ဒိဗ္ဗသောတ အဘိညာဏ် မည်၏။&lt;br&gt;၂။ သူတပါးတို့၏ စိတ်ကို သိသော အဘိညာဏ်သည် ပရစိတ္တဝိဇာနန အဘိညာဏ် မည်၏။&lt;br&gt;၃။ ရှေးဘဝတို့၌ မိမိသန္တာန်ဝယ် ဖြစ်ဘူးသော အာရုံပြုသော အားဖြင့် မှီဝဲသုံးဆောင် ဘူးကုန်သော ခန္ဓာ, ထိုခန္ဓာနှင့် စပ်သော အမျိုး အမည်စသည်တို့ကို အောက်မေ့ခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သော အဘိညာဏ်သည် ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ အဘိညာဏ် မည်၏။&lt;br&gt;၄။ နတ်၏ မျက်စိကဲ့သို့ အဝေးမှ ရူပါရုံကို မြင်စွမ်းနိုင်သော အဘိညာဏ်သည် ဒိဗ္ဗစက္ခု အဘိညာဏ် မည်၏။ ဤကား အဘိညာဏ်ငါးပါး အဓိပ္ပါယ်တည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဆိုအပ်သော စေတနာသည်၎င်း၊ လေးပါးကုန်သော ခန္ဓာတို့သည်၎င်း အာရုံဖြစ်၏၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏၊ အာရုံ၏အစွမ်းဖြင့် သမထ လေးဆယ် အပြားသည် ဂေါစရဘေဒ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သမထကမ္မဋ္ဌာန်းနည်း အဖွင့်ပြီး၏။&lt;h3&gt;ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း, ဝိသုဒ္ဓိ ၇-ပါး&lt;/h3&gt;၄၅။ &lt;b&gt;ဝိပဿနာကမ္မဌာနေ ပန သီလဝိသုဒ္ဓိ, စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ, ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ, ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ, မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ, ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ, ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ စေတိ သတ္တဝိဓေန ဝိသုဒ္ဓိသင်္ဂဟော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;သမထကမ္မဋ္ဌာန်းမှတပါး ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဆိုဦးအံ့။ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း၌ သီလဝိသုဒ္ဓိ၎င်း၊ ဝါ-စတုပါရိသုဒ္ဓိ သီလ၏ စင်ကြယ်ခြင်း၎င်း၊ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ၎င်း၊ ဝါ-ဥပစာရသမာဓိ, အပ္ပနာသမာဓိ စိတ်၏ စင်ကြယ်ခြင်း၎င်း၊ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ၎င်း၊ ဝါ-လက္ခဏ, ရသ, ပစ္စုပဋ္ဌာန်, ပဒဋ္ဌာန် အစွမ်းဖြင့် နာမ်ရုပ်ကို သိမ်းဆည်းသော ဉာဏ်၏ စင်ကြယ်ခြင်း၎င်း၊ ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ၎င်း၊ ဝါ-နာမ်ရုပ်၏ အကြောင်းကို သိမ်းဆည်းသည် ဖြစ်၍ ၁၆-ပါးသော ယုံမှားခြင်းကို လွန်နိုင်သော ဉာဏ်၏ စင်ကြယ်ခြင်း၎င်း၊ မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ၎င်း၊ ဝါ-ဝိပဿနာ ညစ်ညူးကြောင်း ဘေးရန်ကို သိမ်းဆည်းသောအားဖြင့် မဂ်ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်ကို သိမြင်နိုင်သော ဉာဏ်၏ စင်ကြယ်ခြင်း၎င်း၊ ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ၎င်း၊ ဝါ-ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်မှ စ၍ သစ္စာနုလောမဉာဏ်တိုင်အောင် ကိုးပါးသော ဝိပဿနာဉာဏ်-ဟု ဆိုအပ်သော မဂ်တည်းဟူသော ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ၏ အကျင့်ဖြစ်သော ဉာဏ်အမြင်၏ စင်ကြယ်ခြင်း၎င်း၊ ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ၎င်း၊ ဝါ-နိဗ္ဗာန်ကို သိမြင်နိုင်သော မဂ်ဉာဏ်၏ စင်ကြယ်ခြင်း၎င်း၊ ဤသို့ ခုနှစ်ပါးသော အပြားဖြင့် ဝိသုဒ္ဓိသင်္ဂဟကို သိအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း ဝိသုဒ္ဓိ ၇-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၅။ ။အနိစ္စ အစရှိသော အစွမ်းဖြင့် အထူးထူး အပြားပြား ရှိသော အခြင်းအရာဖြင့် ရှုတတ်သောကြောင့် ဝိပဿနာ မည်၏။ အနိစ္စာနုပဿနာ အစရှိသော ဘာဝနာမယ ဖြစ်သော ပညာကို ဝိပဿနာ-ဟု ယူအပ် ရအပ်၏၊ ထိုဝိပဿနာ၏ ကမ္မဋ္ဌာန်းဖြစ်သောကြောင့် ဝိပဿနာ ကမ္မဋ္ဌာန်းမည်၏။ တနည်း—ထိုဝိပဿနာသည်ပင်လျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းဖြစ်သောကြောင့် ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း မည်၏။ ထိုဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း၌ ခုနစ်ပါး အပြားဖြင့် ဝိသုဒ္ဓိ အရေအတွက်သည် ဖြစ်၏။ ဤသို့ပုဒ်စပ်ခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;h3&gt;လက္ခဏာယာဉ် ၃-ပါး&lt;/h3&gt;၄၆။ &lt;b&gt;အနိစ္စလက္ခဏံ, ဒုက္ခလက္ခဏံ, အနတ္တလက္ခဏဉ္စာတိ တီဏိ လက္ခဏာနိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အနိစ္စလက္ခဏာ၎င်း၊ ဝါ-မှတ်အပ်သော အမြဲမရှိခြင်း၎င်း၊ ဒုက္ခလက္ခဏာ၎င်း၊ ဝါ-မှတ်အပ်သော ဆင်းရဲခြင်း၎င်း၊ အနတ္တလက္ခဏာ၎င်း၊ ဝါ-မှတ်အပ်သော ကိုယ်မဟုတ်ခြင်း၎င်း၊ ဤသို့ သုံးပါးကုန်သော လက္ခဏာတို့ကို သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;လက္ခဏာယာဉ် ၃-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၆။ ။အနိစ္စ၏ အဖြစ်သည်ပင်လျှင် မှတ်အပ်သောကြောင့် အနိစ္စလက္ခဏာ မည်၏၊ တနည်းကား-ဤအနိစ္စသဘောဖြင့် တေဘုမ္မက တရားအပေါင်းကို မှတ်အပ်၏၊ ဤသို့ အနိစ္စအဖြစ်သည်ပင်လျှင် မှတ်ကြောင်းဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် အနိစ္စလက္ခဏာ မည်၏၊ ဖြစ်ခြင်းပျက်ခြင်း အဖန်တလဲလဲ နှိပ်စက်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော&lt;hr&gt; ၁။ မှတ်အပ်သောကြောင့်၎င်း မှတ်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့်၎င်း လက္ခဏာ မည်၏။ ခန္ဓာငါးပါး ရုပ်နာမ်တရားတို့၏ မမြဲသော အဖြစ်ဖြင့် မှတ်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် အနိစ္စလက္ခဏာ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဒုက္ခ၏ အဖြစ်သည်ပင် မှတ်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဒုက္ခလက္ခဏာ မည်၏၊ သာသနာတော်မှ တပါးဖြစ်ကုန်သော ဒိဋ္ဌိတို့သည် ကြံအပ်သော အတ္တ၏ မရှိခြင်းသည် အနတ္တ မည်၏။ ထိုအနတ္တသည်ပင် မှတ်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် အနတ္တလက္ခဏာမည်၏။&lt;h3&gt;အနုပဿနာ ၃-ပါး&lt;/h3&gt;၄၇။ &lt;b&gt;အနိစ္စာနုပဿနာ, ဒုက္ခာနုပဿနာ, အနတ္တာနုပဿနာ စေတိ တိဿော အနုပဿနာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနိစ္စာနုပဿနာ၎င်း၊ ဝါ-အမြဲမရှိခြင်းကို အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်း၎င်း၊ ဒုက္ခာနုပဿနာ၎င်း၊ ဝါ-ဆင်းရဲခြင်းကို အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်း၎င်း၊ အနတ္တာနုပဿနာ၎င်း၊ ဝါ-ကိုယ်မဟုတ်ခြင်းကို အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်း၎င်း၊ ဤသို့ သုံးပါးကုန်သော အနုပဿနာတို့ကို သိအပ်ကုန်&lt;br&gt;သုံးပါးကုန်သော လက္ခဏာတို့ကို အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်းသည် အနိစ္စာနုပဿနာ အစရှိသည် မည်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ခန္ဓာငါးပါး ရုပ်နာမ်တရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းပျက်ခြင်းဖြင့် နှိပ်စက်၍ ဆင်းရဲသော အဖြစ်ဖြင့် မှတ်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် ဒုက္ခလက္ခဏာ မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ခန္ဓာငါးပါး ရုပ်နာမ် တရားတို့၏ အလို မလိုက်သောအားဖြင့် မှတ်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် အနတ္တလက္ခဏာ မည်၏၊ တနည်း—တိတ္ထိတို့သည် ကြံဆအပ်သော အတ္တ၏ မရှိသည် အဖြစ်သည် အနတ္တ မည်၏။ အနတ္တအဖြစ်သည်ပင် လက္ခဏာ ဖြစ်သောကြောင့် အနတ္တလက္ခဏာ မည်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;၃။ အနိစ္စလက္ခဏာကို အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်းသည် အနိစ္စာနုပဿနာ မည်၏။ &lt;br&gt;ဒုက္ခလက္ခဏာကို အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်းသည် ဒုက္ခာနုပဿနာ မည်၏။ &lt;br&gt;အနတ္တလက္ခဏာကို အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်းသည် အနတ္တာနုပဿနာ မည်၏။အဖွ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၄၈။ ။&lt;b&gt;သမ္မသနဉာဏံ၊ ဥဒယဗ္ဗယဉာဏံ၊ ဘင်္ဂဉာဏံ၊ ဘယဉာဏံ၊ အာဒီနဝဉာဏံ၊ နိဗ္ဗိဒဉာဏံ၊ မုဉ္စိတုကမျတာဉာဏံ၊ ပဋိသင်္ခါဉာဏံ၊ သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏံ၊ အနုလောမဉာဏန္တိ ဒသ ဝိပဿနာဉာဏာနိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သမ္မသနဉာဏ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-ခန္ဓာ အစရှိသည်တို့ကို အပေါင်းအစည်းအားဖြင့် သုံးသပ်သည် အစွမ်းဖြင့်ဖြစ်သော ဉာဏ်၎င်း၊ &lt;b&gt;ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-ဖြစ်ခြင်း ပျက်ခြင်းကို အဖန်တလဲလဲ ရှုသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်၎င်း၊ &lt;b&gt;ဘင်္ဂဉာဏ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-ဖြစ်ခြင်းကို လွှတ်၍ ပျက်ခြင်း၌ ဖြစ်သော ဉာဏ်၎င်း၊ &lt;b&gt;ဘယဉာဏ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-သင်္ခါရတို့ကို ဘေးအားဖြင့် အဖန်တလဲလဲ ရှုသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်၎င်း၊ &lt;b&gt;အာဒီနဝဉာဏ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-မြင်အပ်သော ဘေးရှိသော သင်္ခါရတို့ကို အပြစ်အားဖြင့် ရှုသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်၎င်း၊ &lt;b&gt;နိဗ္ဗိဒဉာဏ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-မြင်အပ်သော အပြစ်ရှိသော သင်္ခါရတို့၌ ငြီးငွေ့သော အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်၎င်း၊ &lt;b&gt;မုဉ္စိတုကမျတာဉာဏ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-ငြီးငွေ့၍ သင်္ခါရတို့မှ လွတ်ခြင်းကို အလိုရှိသည်၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်၎င်း၊ &lt;b&gt;ပဋိသင်္ခါဉာဏ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-လွတ်ခြင်း အကြောင်း ပြည့်စုံခြင်းငှါ တဖန် သင်္ခါရတို့ကို သိမ်းဆည်းသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်၎င်း၊ &lt;b&gt;သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-သင်္ခါရတရားတို့၌ ကြောက်ခြင်း နှစ်သက်ခြင်းကို ကြဉ်သည် အစွမ်းဖြင့် လျစ်လျူရှု၍ ဖြစ်သော ဉာဏ်၎င်း၊ &lt;b&gt;အနုလောမဉာဏ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-ရှေးဉာဏ် ကိုးပါးတို့၏ ကိစ္စပြီးခြင်း အထက်၌ ၃၇-ပါးသော ဗောဓိပက္ခိယတရားနှင့် လျော်သော ဉာဏ်၎င်း၊ ဤ ၁၀-ပါးကုန်သော ဝိပဿနာဉာဏ်တို့ကို သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဝိပဿနာဉာဏ် ၁၀-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၈။ ။ခန္ဓာ အစရှိသည်တို့ကို အပေါင်းအားဖြင့် သုံးသပ်သည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် &lt;b&gt;သမ္မသနဉာဏ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့ကို အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ-ဟု အပေါင်းအားဖြင့် သုံးသပ်သည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် သမ္မသနဉာဏ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဥပါဒ်နှင့်ဘင်ကို အဖန်တလဲလဲ ရှုသည် အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် &lt;b&gt;ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ဥပါဒ်ကိုလွှတ်၍ ဘင်၌ ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် &lt;b&gt;ဘင်္ဂဉာဏ်&lt;/b&gt; မည်၏။ သင်္ခါရတို့ကို ဘေးအားဖြင့် အဖန်တလဲလဲ ရှုသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် &lt;b&gt;ဘယဉာဏ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ဘေးအားဖြင့် ရှုအပ်ပြီးသော သင်္ခါရတရားတို့ကို အပြစ်အားဖြင့် ရှုသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် &lt;b&gt;အာဒီနဝဉာဏ်&lt;/b&gt; မည်၏။ မြင်အပ်ပြီးသော အပြစ်ရှိကုန်သော သင်္ခါရတရားတို့၌ ငြီးငွေ့သည် အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် &lt;b&gt;နိဗ္ဗိဒဉာဏ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ငြီးငွေ့၍ သင်္ခါရတရားတို့မှ လွတ်ခြင်းကို အလိုရှိသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် &lt;b&gt;မုဉ္စိတုကမျတာဉာဏ်&lt;/b&gt; မည်၏။ လွတ်ခြင်း၏ အကြောင်းပြည့်စုံခြင်းငှါ တဖန် သင်္ခါရတို့ကို သိမ်းဆည်းသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် &lt;b&gt;ပဋိသင်္ခါဉာဏ်&lt;/b&gt; မည်၏။ သိမ်းဆည်းအပ်ပြီးသော သင်္ခါရတရားတို့၌ ကြောက်ခြင်း နှစ်သက်ခြင်းမှ ကြဉ်သည် အစွမ်းဖြင့် လျစ်လျူရှု၍ ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် &lt;b&gt;သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ရှေးဉာဏ်ကိုးပါးတို့၏ ကိစ္စပြီးခြင်း &lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်း၊ ပျက်ခြင်း နှစ်ပါးကို အဖန်တလဲလဲ ရှုသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ် မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂-ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့၏ ပျက်ခြင်းတပါးကိုသာ အဖန်တလဲလဲ ရှုသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် ဘင်္ဂဉာဏ် မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃-ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့ကို အလွန်ကြောက်လန့်ဖွယ် ဘေးကြီး-ဟု အဖန်တလဲလဲ ရှုသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် ဘယဉာဏ် မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄-ဘေးကြီး-ဟု ထင်အပ်ပြီး မြင်အပ်ပြီးသော ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့ကို အပြစ်အားဖြင့် ရှုသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် အာဒီနဝဉာဏ် မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅-အပြစ်-ဟု ထင်အပ်ပြီး၊ မြင်အပ်ပြီးသော ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့၌ ငြီးငွေ့သည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် နိဗ္ဗိဒဉာဏ် မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆-ငြီးငွေ့၍ ထိုခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့မှ လွတ်မြောက်ခြင်းကို အလိုရှိသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် မုဉ္စိတုကမျတာဉာဏ် မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇-ထွက်မြောက်ရန် အကြောင်း၏ ပြည့်စုံခြင်းငှါ တဖန် ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့ကို သိမ်းဆည်းသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် ပဋိသင်္ခါဉာဏ် မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၈-ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့၌ ကြောက်ခြင်း နှစ်သက်ခြင်းကို လျစ်လျူရှုခြင်း၊ ဝါ-မဖြစ်စေခြင်း အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အား၎င်း၊ အထက်၌ ၃၇-ပါးသော ဗောဓိပက္ခိယတရားတို့အား၎င်း၊ လျော်သောဉာဏ်သည် &lt;b&gt;အနုလောမဉာဏ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဝိမောက္ခ ၃-ပါး&lt;/h3&gt;၄၉။ ။&lt;b&gt;သုညတာ ဝိမောက္ခော၊ အနိမိတ္တော ဝိမောက္ခော၊ အပ္ပဏိဟိတော ဝိမောက္ခော စေတိ တယော ဝိမောက္ခာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt; &lt;b&gt;သုညတဝိမောက္ခ&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-အတ္တမှ ဆိတ်သည်ဖြစ်၍ သံယောဇဉ်တို့မှ လွတ်သော မဂ်၎င်း၊ &lt;b&gt;အနိမိတ္တဝိမောက္ခ&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-နိစ္စနိမိတ် စသည် မရှိသည်ဖြစ်၍ သံယောဇဉ်စသည်တို့မှ လွတ်သော မဂ်၎င်း၊ &lt;b&gt;အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခ&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-တဏှာတည်းဟူသော တောင့်တခြင်း ကင်းသည်ဖြစ်၍ သံယောဇဉ်စသည်တို့မှ လွတ်သော မဂ်၎င်း၊ ဤသို့ သုံးပါးကုန်သော ဝိမောက္ခတို့ကို သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဝိမောက္ခ ၃-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၉။ ။အတ္တမှ ဆိတ်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သုညတ&lt;/b&gt; မည်၏။ သံယောဇဉ် အစရှိသည်တို့မှ လွတ်သောအနက်ကြောင့် &lt;b&gt;ဝိမောက္ခ&lt;/b&gt; မည်၏။ နိစ္စနိမိတ် အစရှိသည်၏ မရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အနိမိတ္တ&lt;/b&gt; မည်၏။ တဏှာဟူသော တောင့်တခြင်း မရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အပ္ပဏိဟိတ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ရှေးဉာဏ်ကိုးပါး၏ ကိစ္စပြီးစေနိုင်သော၊ အထက်၌ သုံးဆယ်ခုနစ်ပါးသော ဗောဓိပက္ခိယတရားတို့နှင့်လည်း လျော်သော ဉာဏ်သည် အနုလောမဉာဏ် မည်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂-ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့၌ အတ္တ၊ ဇီဝမှ ဆိတ်သည်ဖြစ်၍ သံယောဇဉ် စသည်တို့မှ လွတ်သော မဂ်သည် သုညတ ဝိမောက္ခ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃-နိစ္စနိမိတ် စသည် မရှိသည် ဖြစ်၍ သံယောဇဉ် စသည်မှ လွတ်သော မဂ်သည် အနိမိတ္တဝိမောက္ခ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄-တဏှာတည်းဟူသော တောင့်တခြင်း ကင်းသည်ဖြစ်၍ သံယောဇဉ် စသည်တို့မှ လွတ်သော မဂ်သည် အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဝိသုဒ္ဓိဘေဒ&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;သီလဝိသုဒ္ဓိ&lt;/h3&gt;၅၁။ ။&lt;b&gt;ကထံ ပါတိမောက္ခသံဝရသီလံ၊ ဣန္ဒြိယသံဝရသီလံ၊ အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလံ၊ ပစ္စယသန္နိဿိတသီလန္တိ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလံ သီလဝိသုဒ္ဓိနာမ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ်သို့ သိအပ်ပါသနည်း ဟူမူကား—&lt;b&gt;ပါတိမောက္ခသံဝရသီလ&lt;/b&gt;၎င်း၊ &lt;b&gt;ဣန္ဒြိယသံဝရသီလ&lt;/b&gt;၎င်း၊ &lt;b&gt;အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ&lt;/b&gt;၎င်း၊ &lt;b&gt;ပစ္စယသန္နိဿိတသီလ&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးသော ပါရိသုဒ္ဓိသီလသည် &lt;b&gt;သီလဝိသုဒ္ဓိ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;သီလဝိသုဒ္ဓိအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၁။ ။အကြင်ရဟန်းသည် ထိုသိက္ခာပုဒ်ကို စောင့်တတ်၏။ ထိုသိက္ခာပုဒ် စောင့်သော ရဟန်းကို အပါယ်ဆင်းရဲ အစရှိကုန်သော ဒုက္ခတို့မှ လွတ်စေတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပါတိမောက္ခ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုသိက္ခာပုဒ် အပေါင်းသည်ပင် ကာယဒုစ္စရိုက် အစရှိသည်တို့မှ စောင့်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သံဝရ&lt;/b&gt; မည်၏။ ကာယကံ အစရှိသည်တို့၏ ပေါင်းရာ တည်ရာ ဖြစ်သော အနက်ကြောင့် &lt;b&gt;သီလ&lt;/b&gt; လည်းမည်၏၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;ပါတိမောက္ခသံဝရသီလ&lt;/b&gt; မည်၏။ မနိန္ဒြေလျှင် ခြောက်ခုတို့၏ ပြည့်ကြောင်း ရှိကုန်သော ဣန္ဒြေတို့ကို ရူပါရုံ အစရှိသည်တို့၌ စောင့်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော သီလ&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-မိမိ-ဟု ဆိုအပ်သော သိက္ခာပုဒ်ကို စောင့်တတ်သော ရဟန်းကို အပါယ်ဆင်းရဲ စသော ဒုက္ခတို့မှ လွတ်စေတတ်သောကြောင့် ပါတိမောက္ခ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂-ကာယဒုစ္စရိုက် ဝစီဒုစ္စရိုက်တို့မှ ရဟန်း၏ ကာယဒွါရ၊ ဝစီဒွါရတို့ကို စောင့်တတ်သောကြောင့် သံဝရ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃-ကာယကံ ဝစီကံတို့ကို ဖရိုဖရဲ မရှိရအောင် ကောင်းစွာ ထားခြင်း၊ ကုသိုလ်တရားတို့ကို လွန်စွာ ဆောင်ခြင်း အနက်သဘောကြောင့် သီလ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄-ထို့ကြောင့် မိမိကို စောင့်သောသူကို အပါယ်ဒုက္ခစသည်တို့မှ လွတ်စေ၍ ကာယဒုစ္စရိုက်၊ ဝစီဒုစ္စရိုက်တို့မှ တားမြစ်လျက် ကာယကံ ဝစီကံတို့ကို ကောင်းစွာ ထားသော ရဟန်းတော်တို့၏ ၂၂၇-ပါးသော သိက္ခာပုဒ်တော် အပေါင်းသည် ပါတိမောက္ခသံဝရ သီလ မည်၏။သီလဝိသုဒ္
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သည် &lt;b&gt;ဣန္ဒြိယသံဝရသီလ&lt;/b&gt; မည်၏။ မိစ္ဆာဇီဝမှ ကြဉ်ခြင်းကြောင့် အသက်မွေးခြင်း၏ စင်ကြယ်သည်၏ အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သော သီလသည် &lt;b&gt;အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ&lt;/b&gt; မည်၏။ ပစ္စည်းလေးပါးတို့ကို မှီ၍ဖြစ်သော ထိုပစ္စည်းလေးပါးတို့ကို သင်္ခါရင့် ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ခြင်းကို အလိုရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် ဆင်ခြင်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော သီလသည် &lt;b&gt;ပစ္စယသန္နိဿိတသီလ&lt;/b&gt; မည်၏။ ဒေသနာ၊ သံဝရ၊ ပရိယေဋ္ဌိ၊ ပစ္စဝေက္ခဏာတို့၏ အစွမ်းဖြင့် လေးပါးအပြားရှိသည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ စင်ကြယ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း &lt;b&gt;စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ&lt;/h3&gt;၅၂။ ။&lt;b&gt;ဥပစာရသမာဓိ၊ အပ္ပနာသမာဓိ စေတိ ဒုဝိဓော သမာဓိ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိနာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt; &lt;b&gt;ဥပစာရသမာဓိ&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-အပ္ပနာဈာန်၏ အနီး၌ တည်ကြည်ခြင်း၎င်း၊ &lt;b&gt;အပ္ပနာသမာဓိ&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-အပ္ပနာဈာန်၌ ဖြစ်သော တည်ကြည်ခြင်း၎င်း၊ ဤသို့ နှစ်ပါးအပြားရှိသော သမာဓိသည် &lt;b&gt;စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၂။ ။နီဝရဏ ကင်းသော သဘောသို့ ရောက်စေခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် စိတ်၏ ဖြူစင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ စိတ်ကို အရင်း&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ဣန္ဒြေ ခြောက်ပါးတို့ကို ရူပါရုံ စသည်တို့၌ စောင့်စည်းခြင်း အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော သီလသည် ဣန္ဒြိယသံဝရသီလ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂-မိစ္ဆာဇီဝမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းကြောင့် အသက်မွေးခြင်း စင်ကြယ်သည်၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော သီလသည် အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသီလ လေးပါး၏ လုံခြုံ ပြည့်စုံ စင်ကြယ်မှုသည် သီလ ဝိသုဒ္ဓိ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပြုသဖြင့် သမာဓိကို ပြအပ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ တနည်း—သမာဓိ၏ စင်ကြယ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ဤအကြောင်း နှစ်ပါးကြောင့် စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ မည်၏။&lt;h3&gt;ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ&lt;/h3&gt;၅၃။ ။&lt;b&gt;လက္ခဏ၊ ရသ၊ ပစ္စုပဋ္ဌာန၊ ပဒဋ္ဌာနဝသေန နာမရူပပရိဂ္ဂဟော ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိနာမ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;လက္ခဏ၊ ရသ၊ ပစ္စုပဋ္ဌာန်၊ ပဒဋ္ဌာန်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် တေဘုမ္မက တရားတို့၏ ဆက်ဆံခြင်းတည်းဟူသော လက္ခဏ၊ ကိစ္စတည်းဟူသော ရသ၊ ထင်သော အခြင်းအရာတည်းဟူသော ပစ္စုပဋ္ဌာန်၊ နီးသောအကြောင်းတည်းဟူသော ပဒဋ္ဌာန်၏ အစွမ်းဖြင့် နာမ်ရုပ်ကို သိမ်းဆည်းခြင်းသည် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၃။ ။တေဘုမ္မက တရားတို့၏ သာမညသဘောသည် &lt;b&gt;လက္ခဏ&lt;/b&gt; မည်၏။ ကိစ္စနှင့် ပြည့်စုံခြင်းတို့သည် &lt;b&gt;ရသ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထင်သော အခြင်းအရာသည်၎င်း၊ အကျိုးတရားသည်၎င်း &lt;b&gt;ပစ္စုပဋ္ဌာန်&lt;/b&gt; မည်၏။ ဤသို့ ဆိုအပ်ကုန်သော လက္ခဏ စသည်တို့တွင် ဖဿသည် အာရုံနှင့် ထိခြင်း လက္ခဏာရှိ၏၊ ပထဝီဓာတ်သည် ခက်ထရော်ရှိခြင်း လက္ခဏာရှိ၏၊ ဤသို့ အစရှိသော အကျယ်အားဖြင့်၎င်း၊ နာမ်သည် အာရုံ၌ ညွှတ်ခြင်း လက္ခဏာရှိ၏၊ ရုပ်သည် ဖောက်ပြန်ခြင်း လက္ခဏာရှိ၏၊ ဤသို့ အစရှိသော အကျဉ်းအားဖြင့်၎င်း၊ အသီး&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-နီဝရဏတည်းဟူသော အညစ်အကြေးမှ စိတ်ကို သုတ်သင်တတ်သောကြောင့်၎င်း၊ စိတ်ကို ပဓာနပြု၍ သမာဓိကို ပြုအပ်သောကြောင့်၎င်း၊ နီဝရဏတည်းဟူသော အညစ်အကြေးမှ စင်ကြယ်သောကြောင့်၎င်း စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂-တေဘုမ္မက သင်္ခါရတရားတို့၏ ဆက်ဆံသော အနိစ္စတာ စသော သဘောသည်၎င်း၊ မိမိတို့၏ အသီးအခြား ဖြစ်သော ကက္ခဠ၊ ဖုသန စသော သဘောသည်၎င်း၊ လက္ခဏ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃-ပြုအပ်သော ကိစ္စသည်၎င်း၊ ပြည့်စုံသော ဂုဏ်သည်၎င်း ရသ မည်၏။ &lt;br&gt;၄-ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်ဉာဏ်အား ထင်ရှား၍ ထင်သောအခြင်းအရာသည်၎င်း၊ အကျိုးသည်၎င်း၊ ပစ္စုပဋ္ဌာန် မည်၏။ နီးစွာသော အကြောင်းသည် ပဒဋ္ဌာန် မည်၏။ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အသီးသော လက္ခဏာ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် ပိုင်းခြား၍ ယူခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ဒုက္ခသစ္စာကို ပိုင်းခြား၍ မှတ်ခြင်းသည် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ&lt;/b&gt; မည်၏။ နာမ်ရုပ်မှ တပါးသော အတ္တသည်မရှိ၊ ဤသို့ ရှုခြင်းကြောင့် ဒိဋ္ဌိ မည်၏၊ အတ္တရှိ၏-ဟု ယူခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အညစ်အကြေး စင်ကြယ်ခြင်းကြောင့် ဝိသုဒ္ဓိ လည်းမည်၏။ ထို့ကြောင့် ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ မည်၏။&lt;h3&gt;ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ&lt;/h3&gt;၅၄။ ။&lt;b&gt;တေသမေ၀ စ နာမရူပါနံ ပစ္စယပရိဂ္ဂဟော ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိနာမ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုနာမ်ရုပ်တို့၏သာလျှင် အကြောင်းကို သိမ်းဆည်းခြင်းသည် &lt;b&gt;ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၄။ ။ပစ္စယပရိဂ္ဂဟော-ဟူသော ဤပုဒ်၌ နာမ်သည်၎င်း၊ ရုပ်သည်၎င်း၊ ပဋိသန္ဓေအခါ၌ အဝိဇ္ဇာ၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ကံ-ဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်း၏ အစွမ်းကြောင့် ဖြစ်၏။ ပဝတ္တိအခါ၌ ရုပ်သည် ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ-ဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်း၏ အစွမ်းကြောင့် ဖြစ်၏၊ နာမ်သည်လည်း စက္ခုပသာဒ၊ ရူပါရုံ အစရှိသော မှီရာ အာရုံ အစရှိသည်၏ အစွမ်းကြောင့် ဖြစ်၏၊ အထူးအားဖြင့်ကား ယောနိသောမနသိကာရ အစရှိသော လေးပါးသော စက်၏ ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ကုသိုလ်သည် ဖြစ်၏၊ ထိုသို့သော အကြောင်း၏ မပြည့်စုံခြင်းကြောင့် အကုသိုလ်သည် ဖြစ်၏၊ ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်ကံ၏ အစွမ်းကြောင့် ဝိပါက်သည် ဖြစ်၏၊ စက္ခုပသာဒ အစ&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ဆိုအပ်ကုန်ပြီးသော လက္ခဏာစသည်တို့တွင် ဖဿသည် တွေ့ထိခြင်း လက္ခဏာ ရှိ၏။ ပထဝီသည် ကြမ်းတမ်းခြင်း လက္ခဏာ ရှိ၏၊ ဤသို့ အကျယ်အားဖြင့်၎င်း၊ နာမ်သည် အာရုံ၌ ညွှတ်ခြင်း လက္ခဏာ ရှိ၏၊ ရုပ်သည် ဖောက်ပြန်ခြင်း လက္ခဏာရှိ၏၊ ဤသို့ အကျဉ်းအားဖြင့်၎င်း ပိုင်းခြား၍ နာမ်ရုပ်ကိုသိခြင်း၊ ဒုက္ခသစ္စာကိုပိုင်းခြား၍ မှတ်သားခြင်းသည်၊ နာမ်ရုပ်မှတပါး အတ္တမည်သည် မရှိ-ဟု မြင်တတ်သောကြောင့်၎င်း၊ ငါစွဲ အညစ်အကြေးမှ စင်ကြယ်သောကြောင့်၎င်း ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရှိသည်တို့၏ အစွမ်းကြောင့် အာဝဇ္ဇန်းသည် ဖြစ်၏၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ သန္တာန်-ဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်းကြောင့် ကြိယာဇောသည်၎င်း၊ အာဝဇ္ဇန်းသည်၎င်း ဖြစ်၏၊ ဤသို့ သာဓာရဏ၊ အသာဓာရဏ၏ အစွမ်းအားဖြင့် သုံးပါးကုန်သော အမွန့်တို့၌ နာမ်ရုပ်ဖြစ်ခြင်း၏ ပစ္စယတ္တ အစရှိသည်ဖြင့် ပြီးသော ကံ အစရှိသော ပစ္စည်းကို သိမ်းဆည်းခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော သမုဒယသစ္စာကို ပိုင်းခြားမှတ်သားခြင်းသည် &lt;b&gt;ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ&lt;/b&gt; မည်၏။ ငါသည် လွန်လေပြီးသော ကာလ၌ ဖြစ်ဘူးလေပြီလော၊ ဤသို့ အစရှိသော ၁၆-ပါးသော ယုံမှားခြင်းကို၎င်း၊ မြတ်စွာဘုရား၌ ယုံမှားခြင်း ဤသို့ အစရှိသော ၈-ပါး အပြားရှိသော ယုံမှားခြင်းကို၎င်း လွန်မြောက်ခြင်းကြောင့် ကင်္ခါဝိတရဏလည်း မည်၏။ အကြောင်းကင်း၍ ဖြစ်၏-ဟူသော အယူ၊ မညီညွတ်သော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်၏-ဟူသော အယူ-ဟု ဆိုအပ်သော အညစ်အကြေးမှ စင်ကြယ်ခြင်းကြောင့် ဝိသုဒ္ဓိ လည်းမည်၏၊ ထို့ကြောင့် ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ မည်၏။&lt;h3&gt;မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ&lt;/h3&gt;၅၅။ ။&lt;b&gt;တတော ပရံ ပန တထာ ပရိဂ္ဂဟိတေသု သပ္ပစ္စယေသု တေဘုမ္မကသင်္ခါရေသု အတီတာဒိဘေဒဘိန္နေသု ခန္ဓာဒိနယမာရုဠှ ကလာပဝသေန သင်္ခိပိတွာ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-နာမ်ရုပ်သည် ပဋိသန္ဓေအခိုက်၌ အဝိဇ္ဇာ၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ကံကြောင့် ဖြစ်၏။ ပဝတ္တိအခါ၌ ရုပ်သည် ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရတို့ကြောင့် ဖြစ်၏။ နာမ်သည်ကား အာရုံငါးပါးတည်းဟူသော အာရမ္မဏပစ္စည်း၊ နိဿယပစ္စည်းစသည်ကြောင့် ဖြစ်၏။ ဝါ-အာရုံခြောက်ပါးတို့၏ အာရမ္မဏ စသော သတ္တိ ရှစ်မျိုး၊ ဝတ္ထုရုပ် ခြောက်ပါးရှိ၏၊ နိဿယ စသော သတ္တိ ခြောက်မျိုးတို့ကြောင့် ဖြစ်၏ စသည်ဖြင့် ပစ္စုပ္ပန်၊ အတိတ်၊ အနာဂတ် ကာလသုံးပါးတို့၌ နာမ်၏ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်း၊ ရုပ်၏ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်းကို သေချာစေ့ငု ကြည့်ရှုသိမ်းဆည်းခြင်း၊ သမုဒယသစ္စာကို ပိုင်းခြားမှတ်သားခြင်းသည် ကင်္ခါဝိတရဏ ဝိသုဒ္ဓိ မည်၏။ ကြောင်းကျိုးသူ ရုပ်နာမ်နှစ်ပါးတို့သည် မိမိ၏အကြောင်းအားလျော်စွာ ဖြစ်သော အကျိုးတရားများသာ ဖြစ်ကြသည်၊ မည်သူ တစုံတယောက်မျှ ဖန်ဆင်း၍ ဖြစ်သည်မဟုတ်-ဟု ဝိပဿနာဉာဏ် ထင်လာသောအခါ ဘုရား၌ ယုံမှားခြင်း စသော ရှစ်ပါးသော ကင်္ခါ၊ ငါသည် အတိတ်ကာလ၌ ဖြစ်ခဲ့ပြီလောစသော ၁၆-ပါးသော ကင်္ခါသည် ကင်းပျောက်၍ သွား၏၊ စင်ကြယ်လွန်မြောက်၍ သွားသဖြင့် ယုံမှားခြင်းမှ စင်ကြယ်သန့်ရှင်းသောကြောင့် ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;အနိစ္စံ ခယဋ္ဌေန၊ ဒုက္ခံ ဘယဋ္ဌေန၊ အနတ္တာ အသာရကဋ္ဌေနာတိ အဒ္ဓါနဝသေန သန္တတိဝသေန ခဏဝသေန စ သမ္မသနဉာဏေန လက္ခဏတ္တယံ သမ္မသန္တဿ တေသွေဝ ပစ္စယဝသေန ခဏဝသေန စ ဥဒယဗ္ဗယဉာဏေန ဥဒယဗ္ဗယံ သမနုပဿန္တဿ စ။&lt;/b&gt;&lt;h3&gt;ဝိပဿနာ ညစ်ညူးကြောင်းတရား ၁၀-ပါး&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ဩဘာသော ပီတိ ပဿဒ္ဓိ၊ &lt;br&gt;အဓိမောက္ခော စ ပဂ္ဂဟော။ &lt;br&gt;သုခံ ဉာဏမုပဋ္ဌာန၊ &lt;br&gt;မုပေက္ခာ စ နိကန္တိ စေတိ။ &lt;br&gt;ဩဘာသာဒိ ဝိပဿနုပက္ကိလေသ ပရိဗန္ဓ ပရိဂ္ဂဟဝသေန မဂ္ဂါမဂ္ဂလက္ခဏဝဝတ္ထာနံ မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိနာမ။&lt;br&gt;&lt;/b&gt; ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိမှ တပါး မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိကိုဆိုဦးအံ့—ထိုနာမ်ရုပ်တို့၏ အကြောင်းကို သိမ်းဆည်းသည်မှနောက်၌ ထိုထိုသို့သော အခြင်းအရာဖြင့် သိမ်းဆည်းအပ်ကုန်သော အကြောင်းနှင့် တကွ ဖြစ်ကုန်သော အတိတ်စသည် အပြားဖြင့် ပြားကုန်သော ဘုံသုံးပါး၌ ဖြစ်သော သင်္ခါရတို့၌ ခန္ဓာ အစရှိသောနည်းကို အာရုံပြု၍ အပေါင်းအစည်း၏ အစွမ်းဖြင့် အကျဉ်းချ၍ ကုန်တတ်သော အနက်ကြောင့် &lt;b&gt;အနိစ္စ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဘေး-ဟူသော အနက်ကြောင့် &lt;b&gt;ဒုက္ခ&lt;/b&gt; မည်၏၊ အတ္တ-ဟူသော အနှစ်မရှိခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;အနတ္တ&lt;/b&gt; မည်၏။ ဤသို့ အတိတ် အစရှိသော ကာလ၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ အတိတ် အစရှိသော သန္တာန်၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ အတိတ် အစရှိသော ခဏ၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ သုံးသပ်တတ်သောဉာဏ်ဖြင့် လက္ခဏာရေး သုံးပါး၏ အပေါင်းကို သုံးသပ်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏၎င်း၊ ထိုတေဘုမ္မက သင်္ခါရတို့၌သာလျှင် အကြောင်း၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ ခဏ၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ အဖြစ်အပျက်ကို သိသောဉာဏ်ဖြင့် အဖြစ်အပျက်ကို အဖန်တလဲလဲ ရှုသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏၎င်း
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အရောင်၎င်း၊ ဝါ-ဝိပဿနာစိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော ကိုယ်မှ ထွက်သော အလင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အရောင်၎င်း၊ နှစ်သက်ခြင်း၎င်း၊ ဝါ-ဝိပဿနာနှင့် တကွ ဖြစ်သော ခုဒ္ဒကာပီတိ၊ ခဏိကာပီတိ၊ ဩက္ကန္တိကာပီတိ၊ ဥဗ္ဗေဂါပီတိ၊ ဖရဏာပီတိ တည်းဟူသော ငါးပါး အပြားရှိသော ပီတိ၎င်း၊ ငြိမ်းခြင်း၎င်း၊ ကိုယ် စိတ်တို့၏ ပူပန်ခြင်းမှ ငြိမ်းခြင်းလက္ခဏာရှိသော ကာယပဿဒ္ဓိ၊ စိတ္တပဿဒ္ဓိ၏ အစွမ်းဖြင့် နှစ်ပါးအပြားရှိသော ငြိမ်းခြင်း၎င်း၊ အားကြီးသော သဒ္ဓါ-ဟု ဆိုအပ်သော သဒ္ဓါ ယုံကြည်ခြင်း၎င်း၊ ထောက်ပံ့ခိုင်စေခြင်း၎င်း၊ ချမ်းသာခြင်း၎င်း၊ ဉာဏ်၎င်း၊ ထင်ခြင်း သတိ၎င်း၊ လျစ်လျူရှုခြင်း၎င်း၊ တပ်ခြင်းတဏှာ၎င်း၊ ဤသို့ ဩဘာသ စသော ဆယ်ပါးသော ဝိပဿနာညစ်ညူးကြောင်း ဘေးရန်တို့ကို သိမ်းဆည်းသော အစွမ်းဖြင့် မဂ်ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်၏ လက္ခဏာကို ပိုင်းခြားသော ဉာဏ်သည် &lt;b&gt;မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိအဖွင့် ၅၅။ ။ထိုသို့ အကြောင်းကို သိမ်းဆည်းသည်မှ နောက်၌ အသီးသောလက္ခဏာ အစရှိသည်ကို မှတ်ခြင်း အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ အကြောင်းကို မှတ်ခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ သိမ်းဆည်းအပ်ကုန်ပြီးသော လောကုတ္တရာသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ဘုံသုံးပါး၌ အကျုံးဝင်ကုန်သော အတိတ် အစရှိသော အပြားအားဖြင့် ကုန်သော နာမ်ရုပ်တို့၌ ခန္ဓာ အစရှိသောနည်းကို အာရုံပြု၍ ငါးပါးသော ခန္ဓာ၊ ခြောက်ပါးသော ဒွါရ၊ ခြောက်ပါးသော အာရုံ၊ ခြောက်ဒွါရ၌ ဖြစ်ကုန်သော တရား အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် လာသော ခန္ဓာ အစရှိသောနည်းကို အာရုံပြု၍ အပေါင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ၍ အကြင်ရုပ်သည် အတိတ်၌ ဖြစ်၏၊ ထိုရုပ်သည် အတိတ်၌သာလျှင် ချုပ်၏၊ အနာဂတ်၌ ဖြစ်လတံ့သော အကြင်ရုပ်သည် ရှိ၏၊ ထိုရုပ်သည် ထိုအနာဂတ်၌သာလျှင် ချုပ်လတံ့၊ အကြင်ရုပ်သည် ပစ္စုပ္ပန်၌ ဖြစ်၏။ ထိုရုပ်သည် အနာဂတ်သို့ မရောက်မူ၍ ဤပစ္စုပ္ပန်၌သာလျှင် ချုပ်၏၊ ထို့အတူ အဇ္ဈတ္တရုပ်၊ ဗဟိဒ္ဓရုပ်၊
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သုခုမရုပ်၊ သြဠာရိကရုပ်၊ ဟီနရုပ်၊ ပဏီတရုပ် အစရှိသည်တို့ သည်လည်း ဗဟိဒ္ဓ အစရှိသည်တို့၌ မရောက်မူ၍ ဤအဇ္ဈတ္တ အစရှိသည်တို့၌သာလျှင် ချုပ်၏၊ ထို့ကြောင့် ပျက်ခြင်းသို့ ရောက်ခြင်းကြောင့် အတ္တ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် မသိအပ်၊ ဘေးကို ပြုတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဒုက္ခ&lt;/b&gt; မည်၏၊ အတ္တသာရ အစရှိသည်တို့၏ မရှိခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;အနတ္တ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဤသို့၎င်း စက္ခုသည် အနိစ္စတည်း။ ပ။ ကိုယ်မဟုတ်၊ ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် အတိတ် အစရှိသော အဓွန့်၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ အတိတ် အစရှိသော သန္တာန်၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ အတိတ် အစရှိသော ခဏ၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ ဖြစ်ပြီး၍ မရှိခြင်း၊ ဖြစ်ခြင်း ပျက်ခြင်းဖြင့် အဖန်တလဲလဲ နှိပ်စက်ခြင်း၊ အလိုလိုက်၍ မဖြစ်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော လက္ခဏာရေး ၃-ပါး အပေါင်းကို အဖန်တလဲလဲ သုံးသပ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော အပေါင်းကို သုံးသပ်သော ဉာဏ်ဖြင့် လက္ခဏာရေး သုံးပါးတင်၍ အဖန်တလဲလဲ သုံးသပ်သော သူ၏ သမ္မသနဉာဏ်သည် ဖြစ်သည်ရှိသော် တဖန် ထိုသင်္ခါရတို့၌သာလျှင် အဝိဇ္ဇာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ရုပ်ဖြစ်၏၊ တဏှာ၊ ကံ၊ အာဟာရတို့ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ရုပ်ဖြစ်၏၊ ထို့အတူ အဝိဇ္ဇာ ချုပ်သောကြောင့် ရုပ်ချုပ်၏၊ တဏှာ၊ ကံ၊ အာဟာရကို ချုပ်သောကြောင့် ရုပ်ချုပ်၏၊ ဤသို့ ရူပက္ခန္ဓာ၌၎င်း၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ၊ သညာက္ခန္ဓာ၊ သင်္ခါရက္ခန္ဓာတို့၌၎င်း၊ အာဟာရကို ဖယ်၍ “ဖဿသမုဒယာ ဖဿနိရောဓာ” ဟူ၍လည်း ဤသို့ ဖဿကို ထည့်၍ ဝိညာဏက္ခန္ဓာ၌ နာမရူပသမုဒယာ နာမရူပနိရောဓာ-ဟု နာမ်ရုပ်ကို ထည့်၍ ပစ္စည်း ဖြစ်ခြင်း အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ ပစ္စည်းချုပ်ခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ ပစ္စည်းတို့ကို မသုံးသပ်မူ၍ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော ခန္ဓာတို့၌ ဖြစ်ခြင်း လက္ခဏာမျှကို၎င်း၊ ဖောက်ပြန်ခြင်း လက္ခဏာမျှကို၎င်း၊ ရှုသဖြင့်၎င်း၊ ခဏ၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ ဤသို့ တခုတခုသော ခန္ဓာ၌ ပစ္စည်း၏ အစွမ်းအားဖြင့် လေးပါးအပြားအားဖြင့်၎င်း၊ ခဏ၏ အစွမ်းအားဖြင့် တပါးအပြားအားဖြင့်၎င်း၊ ဤသို့ ၅-ပါး အပြားအားဖြင့် ဖြစ်ခြင်းကို ငါးပါးအပြားအားဖြင့် ပျက်ခြင်းကို၊ ဤသို့ ဆယ်ပါးဆယ်ပါးအပြား၏ ဖြစ်ခြင်းကို ရှုခြင်း အစွမ်းအားဖြင့် အမျှ ငါးဆယ်သော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အခြင်းအရာတို့ဖြင့် ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်ဖြင့် ဖြစ်ခြင်း ပျက်ခြင်းကို အဖန်တလဲလဲရှုသော ဝိပဿနာကို အားထုတ်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား ဝိပဿနာစိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော ကိုယ်မှ ထွက်သော အလင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အရောင်၎င်း၊ ဝိပဿနာစိတ်နှင့်တကွ ဖြစ်သော ခုဒ္ဒကာပီတိ အစရှိသော ငါးပါးအပြားရှိသော ပီတိ၎င်း၊ ထိုမှတပါး ဝေဒနာ အစရှိသော ခန္ဓာငါးပါး အပေါင်း၊ ဝိညာဏက္ခန္ဓာ၏ ငြိမ်းခြင်း လက္ခဏာရှိသော ကာယပဿဒ္ဓိ၊ စိတ္တပဿဒ္ဓိတို့၏ အစွမ်းဖြင့် နှစ်ပါးအပြားရှိသော ပဿဒ္ဓိ၎င်း၊ အားရှိသော သဒ္ဓါ-ဟု ဆိုအပ်သော အဓိမောက္ခ၎င်း၊ သမ္မပ္ပဓာန်ကိစ္စကို ပြီးစေတတ်သော ဝီရိယ၊ သမ္ဗောဇ္ဈင်-ဟု ဆိုအပ်သော ပဂ္ဂဟ၎င်း၊ အလွန်မြတ်သော သုခ၎င်း၊ သိကြားသည် လွှတ်အပ်သော ဝဇိရစိန်လက်နက်နှင့် တူသော လက္ခဏာရေး သုံးပါးကို အထူးသဖြင့် ရှုတတ်သောဉာဏ်၎င်း၊ သတိပဋ္ဌာန်ဖြစ်သော ကြာမြင့်စွာသော ကာလ၌ ပြုအပ်ပြီးသော အမှု အစရှိသည်ကို တဖန်အောက်မေ့ခြင်း၌ စွမ်းနိုင်သော ထင်လာသော သတိ၎င်း၊ အညီအမျှ ဖြစ်သော ဝိပဿနာဇောနှင့် တကွဖြစ်သော ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်ဖြစ်သော တတြမဇ္ဈတ္တုပေက္ခာ၎င်း၊ မနောဒွါရ၌ အာဝဇ္ဇန်းနှင့် တကွဖြစ်သော ဥပေက္ခာ၎င်း၊ ဤသို့ နှစ်ပါး အပြားရှိသော ဥပေက္ခာ၎င်း၊ အရောင်အစရှိကုန်သော ကိုးပါးသော တရားတို့သည် ဖြစ်ကုန်သည်ရှိသော် ငါ့အား ဤကာလမှ ရှေး၌ ဤသို့ သဘောရှိသော အရောင်အလင်းသည် မဖြစ်ဘူးပါတကား၊ ဤသို့ စသောနည်းဖြင့် ထိုအရောင် အစရှိသည်တို့၌ တပ်ခြင်းကို ပြုသော သိမ်မွေ့သော တဏှာ-ဟု ဆိုအပ်သော အရောင် အစရှိသောရုပ်၌ တပ်ခြင်း၎င်း၊ ဤသို့ အရောင်အစရှိကုန်သော ဆယ်ပါးကုန်သော ဝိပဿနာကို ညစ်ညူးစေတတ်သော တရားတို့သည် ဖြစ်ကုန်သည်ရှိသော် ငါ့အား ဤသို့ သဘောရှိကုန်သော အရောင် အစရှိသည်တို့သည် မဖြစ်ဘူးကုန်တကား၊ မချွတ် ငါသည် မဂ်သို့ ရောက်ပြီ ဖိုလ်သို့ ရောက်ပြီ-ဟု မယူမူ၍ ဤအရောင် အစရှိသည်တို့သည် တဏှာ၊ ဒိဋ္ဌိ၊ မာနတို့၏ အာရုံဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့် မဂ်မဟုတ်၊ စင်စစ်အားဖြင့် ဝိပဿနာ၏ ညစ်ညူးခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်သော တရားတို့သာတည်း၊ ထို
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဝိပဿနုပက္ကိလေသ တရားတို့မှ လွတ်သော ခရီးဟုတ်သည်ကို သွားတတ်သော ဝိပဿနာဉာဏ်သည် မဂ်မည်၏၊ ဤသို့ မဂ်ဟုတ်သည် မဟုတ်သည် လက္ခဏာကို ဆုံးဖြတ်ခြင်းသည် မဂ်ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်ကို သိတတ်သောကြောင့်၎င်း၊ မဂ်မဟုတ်သည်၌ မဂ်-ဟု မှတ်ခြင်းကို စိစစ်တတ်သောကြောင့်၎င်း &lt;b&gt;မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ&lt;/h3&gt;၅၆။ ။&lt;b&gt;တတော ပရံ ပန တထာ ပရိဂ္ဂဟိတဿ ပန တဿ ဥဒယဗ္ဗယဉာဏတော ပဋ္ဌာယ ယာဝါနုလောမာ တိလက္ခဏဝိပဿနာ ပရံပရာယ ပဋိပဇ္ဇန္တဿ နဝဝိပဿနာဉာဏာနိ ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိနာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိနှင့် ပြည့်စုံလိုသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် သမ္မသနဉာဏ်နှင့် ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ် နှစ်ပါးကို ပွားများအပ်၏။ ထို့ကြောင့် “တတော ပရံ ပန တထာ ပရိဂ္ဂဟိတေသု၊ ပ။ လက္ခဏတ္တယံ သမ္မသန္တဿ” ဟူသော ပါဠိဖြင့် သမ္မသနဉာဏ်ဖြင့် ပွားများ သုံးသပ်နည်းကို ပြ၏။ “တေသု ဧဝ ပစ္စယဝသေန၊ ပ။ ဥဒယဗ္ဗယံ သမနုပဿန္တဿ” ဟူသော ပါဠိဖြင့် ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်ဖြင့် ပွားများ သုံးသပ်နည်းကို ပြ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသို့ သမ္မသနဉာဏ်၊ ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ် နှစ်ပါးဖြင့် ရုပ်နာမ်တို့၏ အဖြစ်အပျက်ကို အမြဲမပြတ် ရှုသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား ဝိပဿနာ၏ ညစ်ညူးကြောင်း အညစ်အကြေးဖြစ်သော ဩဘာသ၊ ပီတိ စသော တရား ၁၀-ပါးတို့သည် ဖြစ်ပေါ်၍ လာတတ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤအကြောင်းတရားများ ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ ငါ့အား စင်စစ်အားဖြင့် ဤသို့ သဘောရှိသော ဩဘာသ စသည်တို့သည် ရှေးအခါက မဖြစ်ပေါ်ဘူးကုန်၊ မချွတ်လျှင် မဂ်ဖိုလ်သို့ ရောက်ပြီ-ဟု အထင်ရောက်တတ်၏။ ထိုသို့ မယူဆဘဲ၊ ဤဩဘာသ စသည်တို့သည် တဏှာ၊ ဒိဋ္ဌိ၊ မာန၊ ဥပက္ကိလေသ သုံးပါးတို့၏ ဖြစ်ရာ အာရုံအကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် သစ္စာလေးပါးကို သိခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော မဂ်မဟုတ်၊ စင်စစ်သော်ကား ဝိပဿနာ၏ ညစ်ညူးကြောင်းတရားတို့သည်သာတည်း၊ ထိုဝိပဿနာ၏ ညစ်ညူးကြောင်းအဖြစ်မှ လွတ်သော ဥဒယဗ္ဗယဝိပဿနာ၏ အစွမ်းဖြင့် ဝိပဿနာ ခရီးစဉ်သို့ သွားသော ဝိပဿနာဉာဏ်သည်သာလျှင် သစ္စာလေးပါးကို သိခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော မဂ်မည်၏-ဟူ၍ မဂ်ဟုတ်သည်၏ လက္ခဏာ၊ မဂ်မဟုတ်သည်၏ လက္ခဏာကို ပိုင်းခြားမှတ်သား ဆုံးဖြတ်သော ဉာဏ်သည် မဂ်ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်ကို သိတတ်ခြင်း၊ မဂ်မဟုတ်သည်၌ မဂ်-ဟု မှတ်သော သညာကို သုတ်သင်ခြင်းကြောင့် မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိမှ တပါး ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိကို ဆိုဦးအံ့— ထိုသို့သော အခြင်းအရာဖြင့် သြဘာသ အစရှိသော ဆယ်ပါးသော ဝိပဿနာညစ်ညူးကြောင်း ဘေးရန်တို့မှ လွတ်သော ထိုယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ အဖြစ်အပျက်ကို သိသောဉာဏ်မှ စ၍ သစ္စာနုလောမ ဉာဏ်တိုင်အောင် လက္ခဏာယာဉ် သုံးပါးကို ဝိပဿနာ အဆင့်ဆင့်ဖြင့် ကျင့်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ ကိုးပါးသော ဝိပဿနာ ဉာဏ်တို့သည် &lt;b&gt;ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ အဖွင့်&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ယာဝါနုလောမာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို သစ္စာနုလောမဉာဏ် ဖြစ်သည်တိုင်အောင်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;နဝဝိပဿနာဉာဏာနိ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ခန္ဓာတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကို၎င်း၊ ပျက်ခြင်းကို၎င်း၊ သိသော &lt;b&gt;ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊ ဖြစ်ခြင်းကိုလွှတ်၍ ဘင်မျှကိုသာ ရှုတတ်သော &lt;b&gt;ဘင်္ဂဉာဏ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊ ဘင်၏ အစွမ်းဖြင့် ထင်ကုန်သော တေဘုမ္မက တရားတို့၏ ခြင်္သေ့ အစရှိသည်တို့၏ ကြောက်အပ်သော အခြင်းအရာကို ရှုတတ်သော သူကဲ့သို့ ကြောက်အပ်သော အခြင်းအရာကို ရှုတတ်သော &lt;b&gt;ဘယဉာဏ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊ ထိုသို့ ရှုအပ်ကုန်ပြီးသော တေဘုမ္မက တရားတို့၏ မီးလောင်သော အိမ်၏ အပြစ်ဖြစ်သော အခြင်းအရာကို ရှုသကဲ့သို့ အပြစ်သာလျှင် ဖြစ်သော အခြင်းအရာကို အဖန်တလဲလဲ ရှုတတ်သော &lt;b&gt;အာဒီနဝဉာဏ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊ မြင်အပ်ပြီးသော အပြစ်ရှိသော တေဘုမ္မကတရားတို့၌ ငြီးငွေ့သည့် အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သော &lt;b&gt;နိဗ္ဗိန္ဒဉာဏ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊ ပိုက်ကွန် အစရှိသည်မှ ငါးအစရှိသည်တို့သည် လွတ်ခြင်းကို အလိုရှိကုန်သကဲ့သို့ တေဘုမ္မက တရားတို့မှ လွတ်ခြင်းကို အလိုရှိသည် အဖြစ်၏ အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သော &lt;b&gt;မုဉ္စိတုကမျတာဉာဏ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊ တေဘုမ္မက တရားတို့မှ လွတ်ခြင်း၏ အကြောင်းကို ပြည့်စုံစေခြင်းငှာ မြင်အပ်ပြီးသော အပြစ်ရှိကုန်သော တေဘုမ္မက တရားတို့၌လည်း သမုဒ္ဒရာကို ကြည့်သော ကျီးကဲ့သို့ အဖန်တလဲလဲ သုံးသပ်သည့်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သော &lt;b&gt;ပဋိသင်္ခါနုပဿနာဉာဏ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊ စွန့်အပ်သော မယားရှိသော ယောက်ျားကဲ့သို့ မြင်အပ်သော အပြစ်ရှိကုန်သော ထိုသင်္ခါရတို့၌ လျစ်လျူရှုသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်သော &lt;b&gt;သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊ အနိစ္စ စသော လက္ခဏာကို ရှုသည် အဖြစ်အားဖြင့် အောက်၌ ဖြစ်ကုန်သော ရှစ်ပါးကုန်သော ဝိပဿနာဉာဏ်တို့အား၎င်း၊ အထက်၌ မဂ်ခဏ၌ ရအပ်ကုန်သော ၃၇-ပါးသော ဗောဓိပက္ခိယ တရားတို့အား၎င်း လျော်ခြင်းကြောင့် မဂ္ဂဝီထိ၌ ဂေါတြဘုမှ ရှေ့၌ဖြစ်သော &lt;b&gt;သစ္စာနုလောမိကဉာဏ်&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်သော ကိုးခုမြောက်သော &lt;b&gt;အနုလောမဉာဏ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် ဤကိုးပါးသော ဝိပဿနာဉာဏ်တို့သည် မဂ်တည်းဟူသော ဉာဏ်အမြင် စင်ကြယ်ခြင်း၏ အကျင့်ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ လက္ခဏာရေးသုံးပါးကို သိခြင်းတည်းဟူသော အနက်ကြောင့်၎င်း၊ မျက်မှောက်အားဖြင့် မြင်သော အနက်ကြောင့်၎င်း၊ ဆန့်ကျင်ဘက်မှ စင်ကြယ်ခြင်းကြောင့်၎င်း၊ &lt;b&gt;ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;hr&gt; ၁-အောက်က ပြဆိုအပ်ပြီးသော အတိုင်း ဝိပဿနာ၏ ညစ်ညူးကြောင်း သြဘာသ စသော ဆယ်ပါးသော ဘေးရန်တို့မှ လွတ်ပြီးသော ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်နှင့် ကောင်းစွာ ပြည့်စုံသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် —&lt;br&gt;(၁) ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်။ &lt;br&gt;(၂) ခန္ဓာငါးပါးတို့၏ ပျက်ခြင်းမျှ ရှုတတ်သော ဘင်္ဂဉာဏ်။ &lt;br&gt;(၃) ခြင်္သေ့စသည်တို့၏ ကြောက်စရာ အခြင်းအရာကို ရှုသကဲ့သို့ ဘင်၏ အစွမ်းအားဖြင့် ထင်ကုန်သော သင်္ခါရတို့၏ ကြောက်မက်ဘွယ် အခြင်းအရာကို ရှုသော ဘယဉာဏ်။ &lt;br&gt;(၄) မီးလောင်သော အိမ်ရှင်သည် မီးလောင်သော အိမ်၌ အပြစ်ကို ရှုသကဲ့သို့ ကြောက်ဘွယ် အခြင်းအရာဖြင့် အဖန်တလဲလဲ ဘယဉာဏ်ဖြင့် ရှုအပ် ထင်အပ်ပြီးသော သင်္ခါရတို့၏ အပြစ်ကို အဖန်တလဲလဲ ရှုတတ်သော အာဒီနဝဉာဏ်။ &lt;br&gt;(၅) မြင်အပ်ပြီးသော အပြစ်ရှိသော သင်္ခါရတရားတို့၌ ငြီးငွေ့သည်၏ အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သော နိဗ္ဗိန္ဒဉာဏ်။ &lt;br&gt;(၆) ငါးစသော သတ္တဝါတို့သည် ပိုက်ကွန် စသည်မှ လွတ်လိုကုန်သကဲ့သို့ တေဘုမ္မက သင်္ခါရတို့မှ လွတ်ခြင်းကို အလိုရှိသည် အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သော မုဉ္စိတုကမျတာဉာဏ်။ &lt;br&gt;(၇) တေဘုမ္မက သင်္ခါရတရားတို့မှ လွတ်ခြင်း၏ အကြောင်းကို ပြည့်စုံစေခြင်းငှာ မြင်အပ်ပြီးသော အပြစ်ရှိကုန်သော တေဘုမ္မက တရားတို့၌ သမုဒ္ဒရာကို ကြည့်သော ကျီးကဲ့သို့ အဖန်တလဲလဲ သုံးသပ်သည့် အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သော ပဋိသင်္ခါနုပဿနာဉာဏ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;တဿေဝံ ပဋိပဇ္ဇန္တဿ ပန ဝိပဿနာ ပရိပါကမာဂမ္မ ဣဒါနိ အပ္ပနာ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီတိ ဘဝင်္ဂံ ဝေါစ္ဆန္ဒိတွာ ဥပ္ပန္န မနောဒွါရာဝဇ္ဇနာနန္တရံ ဒွေ တီဏိ ဝိပဿနာ စိတ္တာနိ ယံ ကိဉ္စိ အနိစ္စာဒိလက္ခဏမာရဗ္ဘ ပရိကမ္မောစာရာနုလောမ နာမေန ပဝတ္တန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပဋိပဒါ ဉာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိမှ တပါး &lt;b&gt;ဉာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ&lt;/b&gt; ကို ဆိုဦးအံ့။ ဤသို့ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် ကျင့်သော ထိုယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ်အား ဝိပဿနာ-ဟု ဆိုအပ်သော သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်၏ ရင့်ခြင်းကိုစွဲ၍ ယခုအခါ၌ အပ္ပနာ-ဟု ဆိုအပ်သော လောကုတ္တရာ မဂ်သည် ဖြစ်လတံ့၊ ဤသို့ ဆိုလတံ့သော ခဏ၌ ဘဝင်အယဉ်ကို ဖြတ်၍ ဖြစ်သော မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၏ အခြားမဲ့၌ နှစ်ကြိမ် သုံးကြိမ်သော ဝိပဿနာစိတ်တို့သည် အမှတ်မရှိ တခုခုသော အနိစ္စ အစရှိသော လက္ခဏာကို အာရုံပြု၍ ပရိကံ၊ ဥပစာ၊ အနုလုံ-ဟူသော အမည်ဖြင့် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;(၈) စွန့်အပ်ပြီးသော မယားရှိသော ယောက်ျားသည် ထိုမယား၌ လျစ်လျူရှုသကဲ့သို့ မြင်အပ်ပြီးသော အပြစ်ရှိသော သင်္ခါရတရားတို့၌ လျစ်လျူရှုသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်သော &lt;b&gt;သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၉) အနိစ္စအစရှိသော လက္ခဏာကို ရှုသည်၏ အဖြစ်အားဖြင့် အောက်၌ ဖြစ်ကုန်သော ရှစ်ပါးကုန်သော ဝိပဿနာဉာဏ်တို့အား၎င်း, အထက်မဂ်ခဏ၌ ရအပ်ကုန်သော ၃၇-ပါး သော ဗောဓိပက္ခိယ တရားတို့အား၎င်း လျော်သော &lt;b&gt;အနုလောမဉာဏ်&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဉာဏ်ကိုးပါး ရင့်သန်အောင် အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ-ဟူသော လက္ခဏာယာဉ် သုံးပါးသို့ တင်၍ ထပ်ကာ ထပ်ကာ အမြဲမပြတ် ကျင့်ကြံသော ဝိပဿနာ ဉာဏ် ၉-ပါးကို ပိုင်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ ဝိပဿနာဉာဏ် ၉-ပါးတို့သည် မဂ်တည်း-ဟူသော ဉာဏ်အမြင် စင်ကြယ်ခြင်း၏ အကျင့်ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း, မျက်မှောက် ထင်ထင် လက္ခဏာရေး သုံးပါးကို သိမြင်သဖြင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ကိလေသာတို့မှ စင်ကြယ်ခြင်းကြောင့်၎င်း &lt;b&gt;ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဉာဏ ဒဿနဝိသုဒ္ဓိ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၇။ ။ဝိပဿနာ၏ ရင့်ခြင်းသည် &lt;b&gt;ဝိပဿနာ ပရိပါက&lt;/b&gt; မည်၏။ သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်ကို ရ၏၊ ထိုသင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်ကို စွဲ၍ &lt;b&gt;အပ္ပနာ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ယခုအခါ၌ အပ္ပနာ-ဟု ဆိုအပ်သော လောကုတ္တရာမဂ်သည် ဖြစ်လတံ့၊ ဤသို့ ဆိုအပ်သော ခဏ၌၊ &lt;b&gt;ယံ ကိဉ္စိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-သောပုဒ်ကို သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်ဖြင့် ယူအပ်ကုန်ပြီးသော သုံးပါးသော လက္ခဏာရေးတို့တွင် အမှတ်မရှိ တပါးပါးသော လက္ခဏာရေးကို-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅၈။ ။&lt;b&gt;ယာ သိခါပတ္တာ သာ သာနုလောမာ သင်္ခါရုပေက္ခာဝုဋ္ဌာနဂါမိနိ ဝိပဿနာတိ စ ပဝုစ္စတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကြင် သင်္ခါရတို့၌ လျစ်လျူရှုသော ဉာဏ်သည် ဝိပဿနာ၏ အထွဋ် အထိပ်သို့ ရောက်၏၊ သစ္စာနုလောမဉာဏ်နှင့် တကွ ဖြစ်သော ထိုသင်္ခါရတို့၌ လျစ်လျူရှုသော ဉာဏ်ကို “&lt;b&gt;ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာ&lt;/b&gt;”ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅၈။ ။ဝိပဿနာ၏ အပြီးသို့ ရောက်ခြင်းကြောင့် အထိပ်သို့ ရောက်သော အနုလောမဉာဏ်နှင့် တကွ ဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့် အနုလောမဉာဏ်နှင့် တကွ ဖြစ်သော သင်္ခါရတို့၌&lt;hr&gt; ၁-ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၍ ဉာဏ်တို့၏ တဘက်ကမ်းသို့ ရောက်ပြီးသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား သင်္ခါရုပေက္ခာဝိပဿနာဉာဏ် ရင့်သန်၍ လောကုတ္တရာ သောတာပတ္တိမဂ် ဟူသော အပ္ပနာဖြစ်လိုလတ်သော် ထိုအပ္ပနာ မဖြစ်မီ ရှေးဦးစွာ ဘဝင်္ဂစလန, ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ နှစ်ကြိမ် ဖြစ်၍ ချုပ်လေ၏၊ ထို့နောက် တေဘုမ္မကသင်္ခါရ တရားတို့တွင် တပါးပါးကို အာရုံပြု၍ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း ဖြစ်၍ ချုပ်၏၊ ထို့နောက် အမှတ်မရှိ တခုခုသော အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တလက္ခဏာ သုံးပါးကို အာရုံပြု၍ ပရိကံ, ဥပစာ, အနုလုံ သုံးကြိမ်ဖြစ်၍ ချုပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	လျစ်လျူရှုသည် အဖြစ်ကြောင့် ထိုသင်္ခါရုပေက္ခာ ဉာဏ်ကိုသာလျှင် အကြင်သို့သော မဂ်အားလျော်စွာ ထသည်၏ အဖြစ်အားဖြင့် အပါယ် စသည်၎င်း, သင်္ခါရ တရား-ဟု ဆိုအပ်သော အာရုံမှ၎င်း ထခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;ဝုဋ္ဌာန&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်သော မဂ်သို့ ရောက်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ&lt;/b&gt; ဟု ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅၉။ ။&lt;b&gt;တတော ပရံ ဂေါတြဘု စိတ္တံ နိဗ္ဗာနမာလမ္ဗတွာ ပုထုဇ္ဇနဂေါတ္တမဘိဘဝန္တံ အရိယဂေါတ္တမ ဘိသမ္ဘောန္တဉ္စ ပဝတ္တတိ။&lt;/b&gt; ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာ ဇောစိတ် နှစ်ကြိမ် သုံးကြိမ် ဖြစ်သည်မှ နောက်၌ &lt;b&gt;ဂေါတြဘုစိတ်&lt;/b&gt; သည် နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြု၍ ပုထုဇဉ် အနွယ်ကို နှိပ်စက်သည်ဖြစ်၍၎င်း၊ အရိယအနွယ်သို့ ရောက်သည်ဖြစ်၍၎င်း ဖြစ်ပေါ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅၉။ ။&lt;b&gt;အဘိသမ္ဘောန္ံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ရောက်သည်ဖြစ်၍-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၀။ ။&lt;b&gt;တဿာနန္တရမေဝ မဂ္ဂေါ ဒုက္ခသစ္စံ ပရိဇာနန္တော၊ သမုဒယသစ္စံ ပဇဟန္တော၊ နိရောဓသစ္ဆိကရောန္တော၊ မဂ္ဂသစ္စံ ဘာဝနာဝသေန အပ္ပနာ ဝီထိံ သြတရတိ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-ဝိပဿနာဉာဏ်တို့တွင် အနုလောမဉာဏ်နှင့် သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ် ၂-ပါးသည် ဝိပဿနာ အကျင့်၏ လမ်းဆုံးသို့ ရောက်ပြီဖြစ်သောကြောင့် “သိခါပတ္တ”-ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။ ၎င်းဉာဏ် ၂-ပါးသို့ ရောက်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ကမ္မဋ္ဌာန်း ကျင့်စဉ် လမ်းဆုံးသို့ ရောက်လေတော့၏၊ ၎င်းဉာဏ် ၂-ပါးသည် အပါယ်စသော ဘေးမှ၎င်း, သင်္ခါရစသောနိမိတ်မှ၎င်း ကင်းလွတ် ထမြောက်သော တရား-ဟု ဆိုအပ်သော ဝုဋ္ဌာန မည်သော မဂ်သို့ ရောက်ကြောင်း ဝိပဿနာ ဖြစ်သောကြောင့် ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီဝိပဿနာ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုဂေါတြဘုစိတ်၏ အခြားမဲ့၌သာလျှင် သောတာပတ္တိမဂ်သည် ဒုက္ခသစ္စာကို ပိုင်းခြား၍ သိလျက် သမုဒယသစ္စာကို ပယ်လျက် နိရောဓသစ္စာကို မျက်မှောက်ပြုလျက် မဂ္ဂသစ္စာကို ပွါးစေသည်၏ အစွမ်းဖြင့် အပ္ပနာဝီထိသို့ သက်၏။&lt;h3&gt;မဂ်စိတ်ဖြစ်ပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၀။ ။&lt;b&gt;ပရိဇာနန္တော&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ဒုက္ခ သည် ဤမျှ အတိုင်းအရှည်သာတည်း၊ ဤထက် အယုတ်အလွန် သည် မရှိ၊ ဤသို့ ပိုင်းခြား၍ သိသည်ဖြစ်၍-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;သစ္ဆိကရောန္တော&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို အာရုံပြုသည် အစွမ်းအားဖြင့် မျက်မှောက်ပြုလျက်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;မဂ္ဂသစ္စံ ဘာဝနာဝသေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို သမ္မာဒိဋ္ဌိနှင့် ယှဉ်သော မဂ္ဂင်-ဟုဆိုအပ်သော လေးခုမြောက်ဖြစ်သော သစ္စာကို သဟဇာတ အစရှိသော ပစ္စည်းဖြစ်၍ ပွါးစေခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တခုသာလျှင် ဖြစ်သော ဉာဏ်၏ လေးပါးသော ကိစ္စကို ပြီးစေခြင်းကို ဆီမီး အစရှိသည်တို့၏ ဆီမီးစာကို လောင်ခြင်း အစရှိသော လေးပါးသော ကိစ္စကို ပြခြင်းကြောင့်၎င်း၊ “ယောဘိက္ခဝေ ဒုက္ခ ပဿတိ” ဤသို့ အစရှိသော အာဂမပါဌ်ကြောင့်၎င်း ဝန်ခံအပ်၏။&lt;h3&gt;ဖိုလ်စိတ်ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၆၁။ ။&lt;b&gt;တတော ပရံ ဒွေ တီဏိ ဖလစိတ္တာနိ ပဝတ္တိတွာ ဘဝင်္ဂပါတာ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-ထိုဂေါတြဘု စိတ်၏ အခြားမဲ့၌ ဒုက္ခသစ္စာကား လောကီစိတ် ၈၁-ခု, လောဘကြဉ်သော စေတသိက် ၅၁-ပါး, ရုပ် ၂၈-ပါးသာတည်း၊ ထိုထက် အယုတ်အလွန် မရှိ-ဟု ပိုင်းခြား၍ သိ၏၊ သမုဒယသစ္စာကို ပယ်လျက် နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုသည် အစွမ်းအားဖြင့် မျက်မှောက်ပြု၍ သမ္မာဒိဋ္ဌိပညာဉာဏ်သည် မိမိနှင့် ယှဉ်ဘက်ဖြစ်သော သမ္မာသင်္ကပ္ပ စသော ၇-ပါးသော မဂ္ဂသစ္စာတရားတို့နှင့် သဟဇာတ စသော ပစ္စည်းအဖြစ် အတူတကွ ဖြစ်၍ ၎င်းမဂ္ဂသစ္စာတို့ကို ပွါးစေသည် အစွမ်းဖြင့် သောတာပတ္တိမဂ်-ဟူသော အပ္ပနာသည် ဖြစ်ပေါ်လာ၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုသောတာပတ္တိမဂ် အပ္ပနာဝီထိသို့ ရောက်သည်မှ နောက်၌ နှစ်ကြိမ် သုံးကြိမ်သော သောတာပတ္တိဖိုလ်စိတ်တို့သည် ဖြစ်၍ ဘဝင်ကျသည်သာတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၁။ ။&lt;b&gt;ဒွေ တီဏိ။ ပ။ ပဝတ္တိတွာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ မဂ်ဖြစ်ခြင်း အားလျော်သောအားဖြင့် နှစ်ကြိမ်လည်း ဖြစ်ကုန်သော သုံးကြိမ်လည်း ဖြစ်ကုန်သော ဖိုလ်စိတ်တို့သည် ပယ်ပြီးသော မီးရှိသော အရပ်၌ အပူကို ငြိမ်းစေခြင်းငှာ အိုးတို့ဖြင့် သွန်းလောင်းအပ်သော ရေကဲ့သို့ အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်အပ်ပြီးသော ကိလေသာရှိသော သန္တာန်၌လည်း ကိလေသာ-ဟူသော ပူပန်ခြင်းကို ငြိမ်းစေတတ်ကုန်သည် ဖြစ်၍ ထိုဖိုလ်စိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်၊ ဤသို့သော အနက် အဓိပ္ပါယ်ကို ဆိုလို၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၂။ ။&lt;b&gt;ပုန ဘဝင်္ဂံ ဝေါစ္ဆိန္ဒိတွာ ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏာနိ ပဝတ္တန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;တဖန် ဘဝင်ကို ဖြတ်၍ ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏ်တို့သည် ဝါ-မဂ် ဖိုလ် နိဗ္ဗာန်ကို ဆင်ခြင်သော ဉာဏ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏ်ဖြစ်ပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၂။ ။&lt;b&gt;ပစ္စဝေက္ခဏ ဉာဏာနိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို မဂ် ဖိုလ် အစရှိသည်လျှင် အာရုံရှိကုန်သော ကာမာဝစရ&lt;hr&gt; ၁-ထိုသောတာပတ္တိမဂ်စိတ် ဖြစ်ပြီးသည်မှ နောက်၌ နှစ်ကြိမ် သုံးကြိမ်ကုန်သော သောတာပတ္တိဖိုလ်စိတ် ရှိသည် ဖြစ်ကုန်၏။ ထို့နောက် ဘဝင်ကျ၏။ တဖန် ဘဝင်ကို ဖြတ်၍ မဂ်, ဖိုလ် နိဗ္ဗာန်ကို ဆင်ခြင်သော ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;အဘယ့်ကြောင့် ဖိုလ်စိတ်တို့သည် မဂ်က ပယ်ပြီး ဖြစ်ပါလျက် ထပ်၍ ဖြစ်ရပါသနည်း-ဟူမူ၊ မီးကို သတ်ပြီးသော်လည်း မီး၏ အပူရှိန် ငြိမ်းစေရန် အိုးတို့ဖြင့် သွန်းလောင်းအပ်သော ရေကဲ့သို့ ကိလေသာတို့ကို ပယ်အပ်ပြီးသော်လည်း သန္တာန်ဝယ် ကိလေသာ အပူရှိန် ငြိမ်းစေရန် ဖိုလ်စိတ် ၂-ကြိမ် ၃-ကြိမ် ဖြစ်ရ၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဉာဏ်ရှိသည်-ဟု အနက်ပေး။ အကြင် ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏ်တို့ကို ရည်ရွယ်၍ “&lt;b&gt;ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမှီ ဉာဏံ ဟောတိ&lt;/b&gt;”ဟု ဟောတော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၃။ ။&lt;b&gt;မဂ္ဂဉ္စ ဖလဉ္စ နိဗ္ဗာနဉ္စ၊ ပစ္စဝေက္ခတိ ပဏ္ဍိတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဟီနေကိလေသေ သေသေစ၊ ပစ္စဝေက္ခတိ ဝါ န ဝါ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပညာရှိသော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်သည် မဂ်ကို၎င်း၊ ဖိုလ်ကို၎င်း၊ နိဗ္ဗာန်ကို၎င်း ဆင်ခြင်၏၊ ပယ်အပ်ကုန်ပြီးသော ကိလေသာတို့ကို ၎င်း၊ ကြွင်းကုန်သော ကိလေသာတို့ကို ၎င်း ဆင်ခြင်သည်လည်း ရှိ၏၊ မဆင်ခြင်သည်လည်း ရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၃။ ။ယခုအခါ၌ ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏ်၏ အာရုံကို ပြခြင်းငှာ &lt;b&gt;မဂ္ဂဉ္စဖလဉ္စ&lt;/b&gt;-ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ထိုစကား၌ အနက်ကို ဤသို့ သိအပ်၏၊ ငါသည် ဤမဂ်ဖြင့် လာတတ်၏-ဟု မဂ်ကို ဆင်ခြင်၏၊ ထို့နောက်မှ ငါသည် ဤအကျိုးကို ရအပ်၏-ဟု ထိုမဂ်၏ ဖိုလ်ကို ဆင်ခြင်၏၊ ထို့နောက်မှ ငါသည် ဤမည်သော တရားကို အာရုံအားဖြင့် မျက်မှောက်ပြုအပ်ပြီ-ဟု နိဗ္ဗာန်ကိုလည်း ပညာရှိ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်သည် ဆင်ခြင်၏၊ ထို့နောက်မှ&lt;hr&gt; ၁-ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏ်တို့ကား-ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ငါသည် ကိလေသာတို့မှ လွတ်ရပေပြီ-ဟု မိမိရသော မဂ်, ဖိုလ်, နိဗ္ဗာန်တို့ကို ဆင်ခြင်သော ကာမာဝစရဉာဏ်များ ဖြစ်ကုန်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;၂-ဝိပဿနာဉာဏ် ပိုင်၍ သောတာပန်အရိယာ အဖြစ်သို့ ရောက်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် “ငါသည် ဤသောတာပတ္တိမဂ်ကို ရအပ်ပေပြီ” ဟု မိမိရသော မဂ်ကို ဆင်ခြင်၏။ ထိုနောက် “ငါသည် ဤလောကုတ္တရာ အကျိုးတရားကို ရအပ်ပေပြီ” ဟု ဖိုလ်ကို ဆင်ခြင်၏၊ ထိုနောက် “ငါသည် ဘဝတိုင်း ဘဝတိုင်း မပြတ်လိုက်ကာ နှိပ်စက်၍ နေသော ဤမည်သော ကိလေသာ ရန်သူကို ပယ်အပ်ပေပြီ”ဟု ပယ်အပ်သော ကိလေသာတို့ကို ဆင်ခြင်၏၊ ထိုနောက် “ငါ့အား ဤမည်သော ကိလေသာတို့ကား၊ ကြွင်းကျန်လျက်ရှိကုန်သေး၏”ဟု ကြွင်းကျန်သော ကိလေသာတို့ကို ဆင်ခြင်၏၊ နောက်ဆုံး၌ “ငါသည် ဤထူးမြတ်လှစွာသော နိဗ္ဗာန် အမြိုက်တရားကို အာရုံ ပြုသောအားဖြင့် ရအပ်ပေပြီ”ဟု နိဗ္ဗာန်ကို ဆင်ခြင်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;* သို့သော် ဇီဝိတ, သမ္မသီတိ အရိယာနှင့် ကိလေသာ ဝေဖန်ခြင်းတို့ကို မဆင်ခြင်လိုကုန်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ကြွင်းသော ကိလေသာတို့ကို မဆင်ခြင်ကုန်-ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို နဝ-ဟူသော ပါဠိဖြင့် ပြ၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ငါသည် ဤကိလေသာတို့ကို ပယ်အပ်ကုန်ပြီ-ဟု ပယ်အပ်ကုန်ပြီးသော ကိလေသာတို့ကို ဆင်ခြင်၏၊ ဤကိလေသာတို့သည် ကြွင်းကုန်၏-ဟု ကြွင်းသော ကိလေသာတို့ကို ဆင်ခြင်သည်လည်းရှိ၏။ မဆင်ခြင်သည်လည်းရှိ၏၊ အချို့သော သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်သည် ဆင်ခြင်၏။ အချို့သော သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်သည် မဆင်ခြင်၊ ထိုဆင်ခြင်ခြင်း၌ ထိုသေက္ခတို့အား မိမိအလိုအားဖြင့် ဖြစ်တတ်၏၊ ဤသည်လျှင် အဓိပ္ပါယ်တည်း၊ ထို့ကြောင့်သာလျှင် မဟာနာမ် အမည်ရှိသော သာကီဝင်သည် အရှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်တို့သည် နာချင်ပါ၏၊ အကျွန်ုပ်သည် မိမိသန္တာန်၌ ဖြစ်သော အဘယ်ကိလေသာကို မပယ်အပ်ပါသနည်း ဤမပယ်အပ်သေးကုန်သော ကိလေသာတို့ကို မေးလျှောက်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(အကျယ်ကို မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိတော် စူဠဒုက္ခက္ခန္ဓသုတ်အဋ္ဌကထာ မဟာနာမ် လျှောက်ခမ်းမှာ ကြည့်ပါ။)&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အားကား ကြွင်းသော ကိလေသာတို့ကို ဆင်ခြင်ခြင်းမရှိ၊ အဘယ့်ကြောင့် ဆိုသော် အလုံးစုံသော ကိလေသာတို့ကို ပယ်အပ်ပြီးသည် အဖြစ်ကြောင့်တည်း၊ ထို့ကြောင့် သေက္ခပုဂ္ဂိုလ် သုံးယောက်တို့အား ၁၅-ပါးသော ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏ်တို့၎င်း၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား ၄-ပါးသော ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏ်တို့၎င်း၊ ဤသို့ တခုယုတ်နှစ်ဆယ်သော ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏ်ရှိသည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤသို့သော အဆုံးအဖြတ်ကို မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၄။ ။&lt;b&gt;ဆဗ္ဗိသုဒ္ဓိ ကမေနေဝံ၊ ဘာဝေတဗ္ဗော စတုဗ္ဗိဓော၊ ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ၊ နာမ မဂ္ဂေါ ပဝုစ္စတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အယမေတ္ထ ဝိသုဒ္ဓိဘေဒေါ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းဖြင့် ခြောက်ပါးသော ဝိသုဒ္ဓိအစဉ်ဖြင့် ပွါးစေအပ်သော ၄-ပါး အပြားရှိသော မဂ်ကို ဉာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ မည်၏-ဟူ၍ ဝါ-နိဗ္ဗာန်ကို သိမြင်နိုင်သော မဂ်ဉာဏ်၏ စင်ကြယ်သော နိဗ္ဗာန်ကို သိမြင်နိုင်သော မဂ်ဉာဏ်မည်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း၌ ဤဆိုအပ်ပြီးသောနည်းသည် ဝိသုဒ္ဓိ အပြားတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၆၄။ ။&lt;b&gt;ဆဗ္ဗိသုဒ္ဓိကမေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို သီလဝိသုဒ္ဓိ၊ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိတို့၏ အစွမ်းဖြင့် အရင်းဖြစ်ကုန်သော နှစ်ပါးကုန်သော ဝိသုဒ္ဓိတို့၏၎င်း၊ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ကိုယ်ဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော ၄-ပါးကုန်သော ဝိသုဒ္ဓိတို့၏၎င်း၊ ဤသို့ ၆-ပါးကုန်သော ထိုဝိသုဒ္ဓိတို့၏ အစဉ်အားဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;လေးပါးသော သစ္စာတို့ကို မျက်မှောက် ပြုတတ်သောကြောင့်၎င်း၊ ကိလေသာ အညစ်အကြေးတို့မှ စင်ကြယ်သောကြောင့်၎င်း ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ မည်၏၊ &lt;b&gt;ဧတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ဝိပဿနာ ကမ္မဋ္ဌာန်း၌-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;*သတ္တဝိသုဒ္ဓိနိဒ္ဒေသ အဖွင့်ပြီး၏။*&lt;h3&gt;ဝိမောက္ခဘေဒ&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;တတ္ထ အနတ္တာနုပဿနာ အတ္တာဘိနိဝေသံ မုဉ္ဏန္တီ သုညာနုပဿနာနာမ ဝိမောက္ခမုခံ ဟောတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုဝိပဿနာသုံးပါး ဝိမောက္ခသုံးပါးတို့တွင် ငါ၏ကိုယ်-ဟု မြဲမြဲစွာ နှလုံးသွင်းခြင်းကို စွန့်တတ်သော ကိုယ်မဟုတ်-ဟု ဖြစ်သော အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်းသည် &lt;b&gt;သုညတာနုပဿနာ&lt;/b&gt; မည်သော၊ ဝါ အတ္တမှဆိတ်သော အခြင်းအရာဖြင့် အဖန်တလဲလဲ ရှုတတ်သော ဝိမောက္ခမုခသည်၊ ဝါ-ဆန့်ကျင်ဘက် ကိလေသာတို့မှ လွတ်ဖြစ်သော မဂ်, လွတ်ပြီးဖြစ်သော ဖိုလ်၏ အကြောင်း ဖြစ်၏။&lt;hr&gt; ၁-သီလဝိသုဒ္ဓိ, စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ-ဟု ဆိုအပ်သော အရင်းမူလ ဖြစ်သော ဝိသုဒ္ဓိ ၂-ပါး၊ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ, ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ, မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ, ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ ဟူကုန်သော မဂ်တည်းဟူသော ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိဖြစ်ရန် နီးစွာသော အကြောင်းရင်း ဖြစ်၍ ကိုယ်သဘွယ် ဖြစ်ကုန်သော ၄-ပါးသော ဝိသုဒ္ဓိ၊ ဤသို့ မူလဝိသုဒ္ဓိ ၂-ပါး, ကာယဝိသု ၄-ပါးအားဖြင့် ခြောက်ပါးသော ဝိသုဒ္ဓိအစဉ်ဖြင့် ပွါးများ အားထုတ်၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော မဂ်လေးပါးသည် သစ္စာလေးပါးတို့ကို သိတတ်သောကြောင့်၎င်း, မျက်မှောက် ပြုတတ်သောကြောင့်၎င်း, ကိလေသာ အညစ်အကြေးတို့မှ စင်ကြယ်သောကြောင့်၎င်း, ဉာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဝိမောက္ခဘေဒအဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၅။ ။ထိုဥဒ္ဒေသ၌ သင်္ခါရတို့၌ အတ္တ-ဟူ၍ စွဲလမ်းခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ငါ၏ ဤကိုယ်သည် အမှုကို ပြုတတ်၏၊ ကံ၏ အကျိုးကို ခံစားတတ်၏၊ ဤသို့ အကြင်မြဲစွာ စွဲလမ်းခြင်းသည် ရှိ၏၊ ထိုအတ္တ-ဟု စွဲလမ်းခြင်းကို လွှတ်၍ အနတ္တ-ဟူ၍ ဖြစ်သော အနုပဿနာသည်သာလျှင် အတ္တမှဆိတ်သော အခြင်းအရာကို အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;သုညတာနုပဿနာ&lt;/b&gt; မည်သော မဂ် ဖိုလ်၏ အကြောင်း ဖြစ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆန့်ကျင်ဘက်မှ လွတ်သည် အစွမ်းအားဖြင့် ဝိမောက္ခ ဟု ဆိုအပ်သော လောကုတ္တရာ မဂ် ဖိုလ်၏ အကြောင်းဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၆။ ။&lt;b&gt;အနိစ္စာနုပဿနာ ဝိပလ္လာသ နိမိတ္တံ မုဉ္စန္တီ အနိမိတ္တာနုပဿနာနာမ ဝိမောက္ခမုခံ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt; ဝိပလ္လာသ နိမိတ်ကို ဝါ-ဖောက်ပြန်ကြောင်းဖြစ်သော သညာ, စိတ်, ဒိဋ္ဌိ တည်း-ဟူသော အကြောင်းကို စွန့်တတ်သော အမြဲမရှိ- အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်းသည် &lt;b&gt;အနိမိတ္တာနုပဿနာ&lt;/b&gt; မည်သော၊ ဝါ ဝိပလ္လာသနိမိတ်မှ ကင်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် အဖန်တလဲလဲ ရှုသော ဝိမောက္ခမုခသည် ဝါ-ဆန့်ကျင်ဘက်မှ လွတ်ဖြစ်သော မဂ်, လွတ်ပြီးဖြစ်သော ဖိုလ်၏ အကြောင်းဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၆။ ။သင်္ခါရတို့၌ အနိစ္စ-ဟူ၍ ဖြစ်သော အနုပဿနာသည် မမြဲသည်၌ မြဲ၏-ဟူ၍ ဖြစ်သော သညာဝိပလ္လာသ, စိတ္တဝိပလ္လာသ, ဒိဋ္ဌိဝိပလ္လာသ-ဟု ဆိုအပ်သော ဖောက်ပြန်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်းကို လွှတ်သည်ဖြစ်၍ ဝိပလ္လာသ-ဟု ဆိုအပ်သော&lt;hr&gt; ၁-ထိုဥဒ္ဒေသ၌ ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့၌ ငါ, ငါ၏ကိုယ်, ငါခံစားသည် ဟူသော နှလုံးသွင်းခြင်းကို ပယ်စွန့်၍ အနတ္တ, အနတ္တ-ဟု အဖန်တလဲလဲ စီးဖြန်း ပွါးများသော အနတ္တ ဝိပဿနာသည် အတ္တမှ ဆိတ်၍ မဂ်ဖိုလ်သို့ ရောက်ခြင်း၏ အကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် သုညတာဝိမောက္ခမုခ မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကြောင်းမှ ကင်းသော အခြင်းအရာကို အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;အနိမိတ္တာနုပဿနာ&lt;/b&gt; မည်သော လောကုတ္တရာဖြစ်သော မဂ် ဖိုလ်၏ အကြောင်း ဖြစ်၏။ ဤသို့ စပ်ခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဒုက္ခာနုပဿနာ တဏှာပဏိဓိံ မုဉ္စန္တီ အပ္ပဏိဟိတာနုပဿနာ နာမ ဝိမောက္ခမုခံ ဟောတိ။&lt;/b&gt; ကာမ ရူပ အရူပဘဝတို့၌ တပ်တတ်သော တဏှာ-ဟူသော တောင့်တခြင်းကို စွန့်တတ်သော ဆင်းရဲ၏-ဟု အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်းသည် &lt;b&gt;အပ္ပဏိဟိတာနုပဿနာ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဝါ-တောင့်တခြင်းမှ ကင်းသော အခြင်းအရာဖြင့် အဖန်တလဲလဲ ရှုသော ဝိမောက္ခ မုခသည် ဝါ-ဆန့်ကျင်ဘက် တောင့်တခြင်းမှ လွတ်၏ လွတ်ပြီး ဖြစ်သော မဂ် ဖိုလ်၏ အကြောင်းဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၇။ ။ဒုက္ခ-ဟူ၍ ဖြစ်သော အနုပဿနာသည် သင်္ခါရတို့၌ ဤတရားသဘောသည် ငါ၏ဥစ္စာတည်း၊ ဤတရားသဘောသည် သုခတည်း၊ ဤသို့အစရှိသောနည်းဖြင့် ဖြစ်သော ကာမတဏှာ, ဘဝတဏှာ-ဟု ဆိုအပ်သော တဏှာဖြစ်သော တောင့်တခြင်းကို ဒုက္ခ-ဟူ၍ အဖန်တလဲလဲ ရှုသဖြင့် စွန့်သည်ဖြစ်၍ တဏှာ-ဟူသော တောင့်တခြင်းမှ ကင်းသော အခြင်းအရာကို အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;အပ္ပဏိဟိတာနုပဿနာ&lt;/b&gt; မည်သော ဝိမောက္ခမုခ ဖြစ်၏။&lt;hr&gt; ၁-ခန္ဓာငါးပါး ရုပ်နာမ်တရား၌ ဖောက်ပြန်ကြောင်း ဖြစ်သော မြဲ၏-ဟု မှတ်သော သညာဝိပလ္လာသ, မြဲ၏-ဟူသော စိတ္တဝိပလ္လာသ, မြဲ၏-ဟု ယူသော ဒိဋ္ဌိဝိပလ္လာသ သုံးပါးကို စွန့်၍ အနိစ္စ-ဟု အဖန်တလဲလဲ စီးဖြန်း ပွါးများသော အနိစ္စဝိပဿနာသည် ကိလေသာ ဖြစ်ရန် အကြောင်းမှ ကင်း၍ မဂ်ဖိုလ် ရောက်ခြင်းအကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် အနိမိတ္တဝိမောက္ခမုခ မည်၏။&lt;br&gt;၂-ကာမဘုံ, ရူပဘုံ, အရူပဘုံတို့၌ တပ်နှစ်သက်တတ်သော တဏှာဟူသော တောင့်တခြင်းကို စွန့်တတ်သော ဒုက္ခဝိပဿနာသည် တဏှာဟူသော တောင့်တခြင်း မရှိမူ၍ မဂ်ဖိုလ်သို့ ရောက်ခြင်းအကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် ဝိမောက္ခမုခ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၆၈။ ။&lt;b&gt;တသ္မာ ယဒိ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနိဝိပဿနာ အနတ္တတော ဝိပဿတိ, သုညတော ဝိမောက္ခော နာမ ဟောတိ မဂ္ဂေါ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့ကြောင့် ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီဝိပဿနာသည်၊ ဝါ-အပါယ် အစရှိသည်တို့မှ၎င်း၊ သင်္ခါရနိမိတ်မှ၎င်း ထခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော မဂ်သို့ရောက်ကြောင်း ဝိပဿနာသည် အနတ္တအားဖြင့် အကယ်၍ ရှုသည်ဖြစ်အံ့၊ ဤသို့ အနတ္တအားဖြင့် ရှုသည်ရှိသော် လောကုတ္တရာ မဂ်သည် &lt;b&gt;သုညတဝိမောက္ခ&lt;/b&gt; မည်သည် ဝါ-အတ္တမှ ဆိတ်သည်ဖြစ်၍ သံယောဇဉ်မှ လွတ်ဆဲ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၈။ ။&lt;b&gt;တသ္မာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို အကြောင်းကြောင့် ထိုသုံးပါးသော အနုပဿနာတို့သည် ထိုအမည်တို့ကို ရကုန်၏။ ထို့ကြောင့်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီဝိပဿနာ&lt;/b&gt; သည် အနတ္တအားဖြင့် အကယ်၍ ရှုအံ့၊ ဤသို့ ရှုသည်ရှိသော် မဂ်သည် ဝိပဿနာ-ဟု ဆိုအပ်သော ရောက်ကြောင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့် ရအပ်သော အမည်ရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သုညတ&lt;/b&gt; မည်သော ဝိမောက္ခ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၀။ ။&lt;b&gt;ယဒိ ဒုက္ခတော ဝိပဿတိ, အပ္ပဏိဟိတော ဝိမောက္ခော နာမာတိ စ မဂ္ဂေါ ဝိပဿနာဂမနဝသေန တီဏိ နာမာနိ လဘတိ, တထာ ဖလဉ္စ မဂ္ဂါဂမနဝသေန မဂ္ဂဝီထိယံ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာသည် အနတ္တ-ဟု စီးဖြန်း၍ မဂ် ဖြစ်ပေါ်လာပါမူ၊ ထို လောကုတ္တရာမဂ်သည် သုညတဝိမောက္ခ သုညတမဂ် မည်၏-ဟူလို။ &lt;br&gt;ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာသည် အနိစ္စ-ဟု စီးဖြန်း၍ မဂ် ဖြစ်ပေါ်လာပါမူ၊ ထိုမဂ်သည် အနိမိတ္တဝိမောက္ခ အနိမိတ္တမဂ် မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီဝိပဿနာသည် ဒုက္ခအားဖြင့် အကယ်၍ ရှုသည်ဖြစ်အံ့၊ ဤသို့ ဒုက္ခအားဖြင့် ရှုသည်ရှိသော် လောကုတ္တရာမဂ်သည် &lt;b&gt;အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဤသို့ လောကုတ္တရာမဂ်သည် ဝိပဿနာဟူသော ရောက်ကြောင်း၏ အစွမ်းဖြင့် သုညတဝိမောက္ခ, အနိမိတ္တဝိမောက္ခ, အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခ-ဟူသော အမည်သုံးပါးတို့ကို ရ၏။ မဂ္ဂဝီထိ ၂-ကြိမ် ၃-ကြိမ် ကျသော ဖိုလ်သည်လည်း မဂ်တည်းဟူသော ရောက်ကြောင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ထိုအတူ “သုညတဝိမောက္ခ, အနိမိတ္တဝိမောက္ခ, အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခ”ဟူသော အမည်သုံးပါးတို့ကို ရ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝိပဿနာဂမနဝသေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဝိပဿနာ-ဟု ဆိုအပ်သော ရောက်ကြောင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ ဤအကြောင်းဖြင့် မဂ်သည်၎င်း၊ ဖိုလ်သည်၎င်း လာတတ်၏၊ ထို့ကြောင့် ဤအရာ၌ ဝိပဿနာသည်၎င်း၊ မဂ်သည်၎င်း အာဂမန မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၁။ ။&lt;b&gt;ဖလသမာပတ္တိဝီထိယံ ပန ယထာဝုတ္တနယေန ဝိပဿိတံ ဝိပဿနာယ ယထာသကံ ဖလမုပ္ပဇ္ဇမာနမ္ပိ ဝိပဿနာဂမနဝသေန သုညတာဒိဝိမောက္ခာတိ စ ပဝုစ္စတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အထူးကို ဆိုဦးအံ့—ဖလသမာပတ္တိဝီထိ၌ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းဖြင့် ဝိပဿနာ ရှုကုန်သော ဖလဋ္ဌာန်ပုဂ္ဂိုလ် လေးယောက်တို့အား ဖြစ်သော အကြင်အကြင် ရအပ်သော မဂ်တည်းဟူသော မိမိဥစ္စာ၏ အကျိုးဖြစ်သော ဖိုလ်ကိုလည်း ဝိပဿနာတည်းဟူသော ရောက်ကြောင်း၏ အစွမ်းဖြင့်သာလျှင် “သုညတဝိမောက္ခ, အနိမိတ္တဝိမောက္ခ, အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခ”ဟူ၍ သာလျှင်&lt;hr&gt; ၁-ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာသည် ဒုက္ခ-ဟု စီးဖြန်း၍ မဂ် ဖြစ်ပေါ်လာပါမူ၊ ထိုမဂ်သည် အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခ အပ္ပဏိဟိတမဂ် မည်၏။&lt;br&gt;ဤသို့ မဂ်သည် ဝိပဿနာအားလျော်စွာ သုညတမဂ်, အနိမိတ္တမဂ်, အပ္ပဏိဟိတမဂ်-ဟု အမည် သုံးပါးရ၏၊ ဖိုလ်သည်လည်း ထိုအတူ သုညတဖိုလ်, အနိမိတ္တဖိုလ်, အပ္ပဏိဟိတဖိုလ်-ဟု မဂ္ဂဝီထိအားလျော်စွာ အမည်သုံးပါး ရ၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၇၁။ ။&lt;b&gt;ယထာ ဝုတ္တနယေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ရှေး၌ ဆိုအပ်ပြီးသော အနတ္တာနုပဿနာ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ယထာသကံဖလ မုပ္ပတ္တမာနမ္ပိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို အကြင်အကြင် ရအပ်ပြီးသော မဂ်၏ အကျိုးဖြစ်၍ ဖြစ်သော မိမိမိမိ၏ ဖိုလ်သည် ဖြစ်သော်လည်း-ဟု အနက်ပေး။ မဂ်-ဟု ဆိုအပ်သော ရောက်ကြောင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့် မရမူ၍ ဝိပဿနာတည်း-ဟူသော ရောက်ကြောင်း၏ အစွမ်းဖြင့်သာလျှင် ဖလသမာပတ်ကို ဝင်စားသောအခါ၌ သုံးပါးကုန်သော အမည်တို့ကို ရ၏၊ အဘယ့်ကြောင့် ရသနည်း ဆိုသော် ထိုဖလသမာပတ် ဝင်စားသောအခါ၌ မဂ်ဖြစ်ခြင်း မရှိသည်အဖြစ်အားဖြင့် ထိုမဂ်၏ ဖိုလ်ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းအဖြစ်နှင့် မယှဉ်သောကြောင့် သုံးပါးသော အမည်တို့ကို ရ၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၂။ ။&lt;b&gt;အာရမ္မဏဝသေန ပန သရသဝသေန စ နာမတ္တယံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သဒ္ဓတ္ထ သဗ္ဗသမ္ပိ သမမေဝ စ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အယမေတ္ထ ဝိမောက္ခဘေဒ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆက်ဆံသည်မှ တပါး မဆက်ဆံသည်ကို ဆိုအံ့၊ အလုံးစုံသော မဂ္ဂဝီထိ ဖလသမာပတ္တိဝီထိ၌ အလုံးစုံသော မဂ် ဖိုလ်တို့အား အမည်သုံးပါး အပေါင်းသည်လည်း၊ ဝါ-&lt;b&gt;သုညတ ဝိမောက္ခ၊ အနိမိတ္တ ဝိမောက္ခ၊ အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခ&lt;/b&gt;-ဟူသော အမည်သုံးပါး အပေါင်း&lt;hr&gt; ၁။ ဖလသမာပတ် ဝင်စားခြင်းဟူသည် နတ်တို့သည် နတ်တို့၏ ချမ်းသာကို ခံစားကုန်သကဲ့သို့ မင်းတို့သည်လည်း မင်း၏ စည်းစိမ်ကို ခံစားကုန်သကဲ့သို့ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်လည်း မျက်မှောက်သော ကိုယ်၏အဖြစ်၌ လောကုတ္တရာ ချမ်းသာကို ခံစားလိုသောကြောင့် ဝင်စားတော်မူကြကုန်၏၊ ထိုဖလသမာပတ်ကို ဝင်စားသောအခါ၌ မဂ်စိတ်ထပ်၍ မဖြစ်ပါဘဲ ဖိုလ်စိတ် အကြိမ်များစွာသာ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;ထို့ကြောင့် ဖိုလ်သည် ပဌမ မဂ်၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော်လည်း ဖလသမာပတ် ဝင်စားသောအခါ၌မူ ဖြစ်သော ဖိုလ်စိတ်တို့သည် မဂ်၏ အစွမ်းဖြင့် မဖြစ်ကုန်ဘဲ အောက် ဝိပဿနာ၏ အစွမ်း ဝိပဿနာဂမနအားဖြင့်သာ ဖြစ်ကုန်၏၊ ယင်းဝိပဿနာသည် သင်္ခါရတရားတို့ကို အနတ္တ-ဟု ရှုသည်ဖြစ်အံ့၊ ဖိုလ်သည်လည်း &lt;b&gt;သုညတဝိမောက္ခ&lt;/b&gt; မည်၏။ အနိစ္စ-ဟု ရှုသည်ဖြစ်အံ့၊ ဖိုလ်သည်လည်း &lt;b&gt;အနိမိတ္တ ဝိမောက္ခ&lt;/b&gt; မည်၏။ ဒုက္ခ-ဟု ရှုသည်ဖြစ်အံ့၊ ဖိုလ်သည်လည်း &lt;b&gt;အပ္ပဏိဟိတ ဝိမောက္ခ&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သည် ခပ်သိမ်းသော သင်္ခါရတို့မှ ဆိတ်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သုညတ&lt;/b&gt; အမည်ရှိသော နိဗ္ဗာန်၊ သင်္ခါရနိမိတ်မှ ကင်းသည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အနိမိတ္တ&lt;/b&gt; အမည်ရှိသော နိဗ္ဗာန်၊ တဏှာ-ဟူသော တောင့်တခြင်း ကင်းသည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အပ္ပဏိဟိတ&lt;/b&gt; အမည်ရှိသော နိဗ္ဗာန်တည်းဟူသော အာရုံ၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ ရာဂ အစရှိသည်မှ ဆိတ်ခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;သုညတ&lt;/b&gt;၊ ရူပနိမိတ် စသော အာရုံမှ ကင်းခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;အနိမိတ္တ&lt;/b&gt;၊ ကိလေသာ-ဟူသော တောင့်တခြင်းကင်းသောကြောင့် &lt;b&gt;အပ္ပဏိဟိတ&lt;/b&gt;-ဟူသော ခံဂုဏ်အစွမ်းဖြင့်၎င်း တူသည်သာလျှင်တည်း။ ဤဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း၌ ဤဆိုခဲ့ပြီးသော နည်းသည် ဝိမောက္ခအပြားတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၂။ &lt;b&gt;အာရမ္မဏဝသေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို အလုံးစုံသောသင်္ခါရတရားတို့မှ ဆိတ်သည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ သင်္ခါရနိမိတ်မှ ကင်းသည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ တဏှာ-ဟူသော တောင့်တခြင်းမှ ကင်းသည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ &lt;b&gt;သုညတ၊ အနိမိတ္တ၊ အပ္ပဏိဟိတ&lt;/b&gt; အမည်ရှိသော နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်သောကြောင့် ထိုသုံးပါးသော အမည်ရှိသော နိဗ္ဗာန်-ဟူသော အာရုံ၏ အစွမ်းဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;သရသဝသေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ရာဂ အစရှိသည်မှ ဆိတ်သည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ရုပ်အာရုံ အစရှိသော အာရုံမှ ကင်းသည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ကိလေသာ တောင့်တခြင်းကင်းသည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း မိမိ၏&lt;hr&gt; ၁။ မဂ်နှင့် ဖိုလ်တို့၏ သုညတ စသော အမည်သုံးပါးကို ရမှုသည် အာရုံအားဖြင့်၎င်း, မိမိ ဂုဏ်သတ္တိ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း ရလေ၏။&lt;br&gt;ဆိုလိုရင်းကား-မဂ်, ဖိုလ်တို့သည် သုညတနိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုပါမူ သုညတမဂ်, သုညတဖိုလ် မည်၏။ အနိမိတ္တနိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုပါမူ အနိမိတ္တမဂ်, အနိမိတ္တဖိုလ် မည်၏၊ အပ္ပဏိဟိတ နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုပါမူ အပ္ပဏိဟိတမဂ်, အပ္ပဏိဟိတဖိုလ် မည်၏။ ဤကား “အာရမ္မဏဝသေန” အရတည်း။&lt;br&gt;၂။ မဂ်ဖိုလ်တို့သည် ရာဂစသည်မှ ဆိတ်သော သတ္တိကြောင့် သုညတမဂ်, သုညတဖိုလ် မည်၏။ ရူပနိမိတ်စသော အာရုံမှ ကင်းခြင်းကြောင့် အနိမိတ္တမဂ်, အနိမိတ္တဖိုလ် မည်၏။ ကိလေသာ-ဟူသော တောင့်တခြင်း ကင်းသော သတ္တိကြောင့် အပ္ပဏိဟိတမဂ်, အပ္ပဏိဟိတဖိုလ် မည်၏။ ဤကား “သရသဝသေန” အရတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဂုဏ်၏ အစွမ်းဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;သဗ္ဗတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို မဂ္ဂဝီထိ၌၎င်း၊ ဖလသမာပတ်ဝီထိ၌၎င်း-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;သဗ္ဗသမ္ပိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို မဂ်အား၎င်း, ဖိုလ်အား၎င်း-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;ပုဂ္ဂလဘေဒ&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်&lt;/h3&gt;၇၃။ ။&lt;b&gt;ဧတ္ထ ပန သောတာပတ္တိမဂ္ဂံ ဘာဝေတွာ ဒိဋ္ဌိ ဝိစိကိစ္ဆာ ပဟာနေန ပဟီနာပါယဂမနော သတ္တက္ခတ္တုပရမော သောတာပန္နော နာမ ဟောတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဝိမောက္ခဘေဒမှ တပါး ပုဂ္ဂလဘေဒကို ဆိုအံ့၊ ဤဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း၌၊ ဝါ-ထိုလေးယောက်သော ဖလဋ္ဌာန်ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် သောတာပတ္တိမဂ်ကို ပွါးစေ၍ ဒိဋ္ဌိ ဝိစိကိစ္ဆာတို့ကို ပယ်ခြင်းကြောင့် အပါယ်သို့ သွားခြင်းကို ပယ်ပြီးသည်ဖြစ်၍ လူ့ပြည် နတ်ပြည် အရောအားဖြင့် ၇-ကြိမ် ပဋိသန္ဓေယူခြင်း အတိုင်းအရှည်ရှိသော သောတာပန် မည်၏။&lt;h3&gt;သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၇၃။ ။ထိုသောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်အား ၇-ကြိမ်တို့၌ ကာမသုဂတိဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေယူခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အတိုင်းအရှည်ရှိသောကြောင့် ထိုသောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်သည် &lt;b&gt;သတ္တက္ခတ္တုပရမ&lt;/b&gt; မည်၏။ ရှစ်ကြိမ်မြောက်စသော ဘဝ၌ ကာမဘုံသို့ မလာ၊ ဤသည်လျှင် အဓိပ္ပါယ်တည်း။ အကြင် &lt;b&gt;သတ္တက္ခတ္တုပရမ&lt;/b&gt; သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်ကို&lt;hr&gt; ၁။ ဤလေးယောက်သော ဖလဋ္ဌာန် ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် သောတာပတ္တိမဂ်ကို ရသော သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်သည် သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်ဖြင့် သက္ကာယဒိဋ္ဌိနှင့် ဝိစိကိစ္ဆာ ၂-ပါးကို ပယ်ခြင်းကြောင့် အပါယ်လေးပါး ကျရောက်ခြင်းမှ ကင်းလွတ်၍ ကာမဘုံ၌ ၇-ကြိမ် ပဋိသန္ဓေနေ၍ ၇-ကြိမ်မြောက် ကာမဘုံ၌ မနေသော သတ္တက္ခတ္တုပရမ သောတာပန် ဖြစ်လေ၏-ဟူလို။ ရူပ, အရူပဘုံတို့၌ကား ၇-ကြိမ်ထက် အလွန်လည်း နေကောင်း၏-ဟု ဆရာတို့ဆိုကြကုန်၏-ဟုမှတ်။ပုဂ္ဂလဘေ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရည်၍ “န တေ ဘဝံ အဋ္ဌမ မာဒိယန္တိ”-ဟူသော ဤစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ ရူပ အရူပဘဝသို့ကား ၇-ကြိမ်ထက် အလွန်လည်း ရောက်ကုန်၏-ဟု ဆရာတို့သည် မိန့်ဆိုကုန်၏။&lt;h3&gt;သကဒါဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်&lt;/h3&gt;၇၄။ ။&lt;b&gt;သကဒါဂါမိမဂ္ဂံ ဘာဝေတွာ ရာဂ ဒေါသ မောဟာနံ တနုကရတ္တာ သကဒါဂါမီ နာမ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဒေဝ ဣမံ လောကံ အာဂန္တွာ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;သကဒါဂါမိမဂ်ကို ပွါးများ၍ ရာဂ ဒေါသ မောဟကို ခေါင်းပါးအောင် ပြုတတ်သည်အဖြစ်ကြောင့် တကြိမ်သာလျှင် ဤလူ့ပြည်သို့ လာခြင်းကြောင့် “သကဒါဂါမ်” မည်၏။&lt;h3&gt;သကဒါဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ရာဂ, ဒေါသ, မောဟာနံ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပါဌ်၌ ရာဂ ဒေါသ နှင့် တကွ တခုတည်းသော ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ်စိတ် ပဋိဃသမ္ပယုတ်စိတ်၌ တည်သော မောဟကိုရည်၍ မောဟကိုယူခြင်းကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာသည် ပြုအပ်၏-ဟူသော အဆုံးအဖြတ်ကို မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်&lt;/h3&gt;၇၆။ ။&lt;b&gt;အရဟတ္တမဂ္ဂံ ဘာဝေတွာ အနဝသေသကိလေသပ္ပဟာနေန အရဟာ နာမ တိ ခီဏာသဝေါ လောကေ အဂ္ဂဒက္ခိဏေယျော။ အယမေတ္ထ ပုဂ္ဂလဘေဒေါ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁။ သကဒါဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်သည် သကဒါဂါမိမဂ်ဖြင့် ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတို့ကို ခေါင်းပါးအောင် ပြုတတ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ဤလူ့ပြည်သို့ တကြိမ်သာ လာသောကြောင့် သကဒါဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ် မည်၏။&lt;br&gt;၂။ မောဟ-၏ အရ လောဘ, ဒေါသနှင့် တကွဖြစ်သော ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ်, ပဋိဃသမ္ပယုတ် မောဟကိုသာ ယူရ၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အရဟတ္တမဂ်ကို ပွါးများ၍ အကြွင်းမဲ့ ကိလေသာကို ပယ်ခြင်းကြောင့် ကုန်ပြီးသော အာသဝေါရှိသော လူ့ဘုံ၌ မြတ်သော အလှူကို ခံထိုက်သော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;ဤဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း၌ ဤဆိုအပ်ပြီးသော နည်းသည် ပုဂ္ဂိုလ်အပြားတည်း။&lt;h3&gt;ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၇၆။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား ၄-ပါးကုန်သော အာသဝေါတရားတို့သည် ကင်းကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;ခီဏာသဝ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် အလှူကို ခံခြင်းငှါ ထိုက်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ထက် မြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အဂ္ဂဒက္ခိဏေယျ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;ပုဂ္ဂလဘေဒအဖွင့် ပြီး၏။&lt;h3&gt;သမာပတ္တိဘေဒ&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;ဖလသမာပတ်&lt;/h3&gt;၇၇။ ။&lt;b&gt;ဖလသမာပတ္တိယော  ပနေတ္ထ သဗ္ဗေသမ္ပိ ယထာသကဖလဝသေန သာဓာရဏာဝ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ပုဂ္ဂလဘေဒမှ တပါး သမာပတ္တိဘေဒကို ဆိုအံ့၏။ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း၌ ဖလသမာပတ်တို့သည်၊ ဝါ-ဖိုလ်ဝင်စားခြင်းတို့သည် ခပ်သိမ်းသော ဖလဋ္ဌာန်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အားလည်း အကြင်အကြင် ရအပ်သော မဂ်တည်းဟူသော မိမိဥစ္စာ ဖြစ်သော ဖိုလ်၏အစွမ်းဖြင့် ဆက်ဆံကုန်သည်သာတည်း။&lt;h3&gt;ဖလသမာပတ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၇၇။ ။&lt;b&gt;သဗ္ဗေသမ္ပိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ၄-ယောက်ကုန်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့အားလည်း-ဟု အနက်ပေး။&lt;hr&gt; ၁။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်-သည် အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်ဖြင့် အလုံးစုံသော ကိလေသာတို့ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်ဖျက်သောကြောင့် လောကသုံးခွင် ဘုံအပြင်၌ မြတ်သော အလှူကို ခံထိုက်သော &lt;b&gt;အဂ္ဂဒက္ခိဏေယျ&lt;/b&gt; ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;နိရောဓသမာပတ်&lt;/h3&gt;၇၈။ ။&lt;b&gt;နိရောဓသမာပတ္တိ သမာပဇ္ဇနံ ပန အနာဂါမိနဉ္စေဝ အရဟန္တဉ္စ လဘတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt; နိရောဓသမာပတ်ကို ဝင်စားခြင်းကို၊ ဝါ-စိတ် စေတသိက် စိတ္တဇရုပ်တို့၏ ချုပ်ခြင်းသို့ ရောက်ခြင်း ဝင်စားခြင်းကို ကာမ ရူပ ဘုံ၌ တည်သော သမာပတ် ၈-ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်၎င်း, ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်၎င်း ရအပ်၏။&lt;h3&gt;နိရောဓသမာပတ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၇၈။ ။စိတ် စေတသိက်တို့၏ မဖြစ်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ချုပ်ခြင်းသို့ ရောက်ခြင်းသည် &lt;b&gt;နိရောဓသမာပတ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ပစ္စုပ္ပန် ဖြစ်သော အတ္တဘော၌ စိတ်ချုပ်ခြင်းသို့ ရောက်၍ နေခြင်းသည် နိရောဓသမာပတ် မည်၏။&lt;br&gt;အနာဂါမီနံ-ဟူသည်ကား၊ ကာမဘုံ ရူပဘုံ၌ တည်ကုန်သော သမာပတ် ၈-ပါးကို ရကုန်သော အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်၎င်း, ထို့အတူ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်၎င်း နိရောဓသမာပတ်ကို ရအပ်၏။&lt;h3&gt;နိရောဓသမာပတ် ဝင်စားပုံ&lt;/h3&gt;၇၉။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ ယထာက္ကမံ ပဌမဈာနာဒိ မဟဂ္ဂတသမာပတ္တိံ သမာပဇ္ဇိတွာ ဝုဋ္ဌာယ တတ္ထ ဂတေ သင်္ခါရဓမ္မေ&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁။ မျက်မှောက်သော ကိုယ်၏အဖြစ်၌ စိတ် စေတသိက်တို့၏ ချုပ်ခြင်းသို့ ရောက်၍ ကိလေသာဟူသော ပူပန်ခြင်းမှ ငြိမ်းလျက် ချမ်းသာစွာ နေခြင်းသည် နိရောဓသမာပတ် မည်၏။&lt;br&gt;၎င်းနိရောဓ သမာပတ်ကို အရိယာဖြစ်တိုင်း မဝင်စားနိုင်၊ သမာပတ် ရှစ်ပါးကို ရသော ကာမ ရူပဘုံသား ဈာနလာဘီ အနာဂါမ်နှင့် ရဟန္တာများသာလျှင် ဝင်စားနိုင်၏၊ ကြွင်းသော ပုဂ္ဂိုလ်များ မဝင်စားနိုင်။&lt;br&gt;၂။ အနာဂါမိမဂ်ကို ရသော အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်သည် အနာဂါမိမဂ်ဖြင့် ကာမရာဂကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်ဖျက်ကြောင့် ဤလူ့ဘုံသို့ မလာရကား အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;တတ္ထ တတ္ထေဝ ဝိပဿန္တော ယာဝ အာကိဉ္စညာယတနံ ဂန္တွာ တတော ပရံ အဓိဋ္ဌေယျာဒိကံ ပုဗ္ဗကိစ္စံ ကတွာ နေဝသညာနာသညာယတနံ သမာပဇ္ဇတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုနိရောဓသမာပတ်၌ အစဉ်အတိုင်း ပဌမဈာန် အစရှိသော မဟဂ္ဂုတ်သမာပတ်ကို ဝင်စား၍ ပဌမဈာန် အစရှိသော မဟဂ္ဂုတ်သမာပတ်မှ ထ၍ ထိုပဌမဈာန် အစရှိသော မဟဂ္ဂုတ်သမာပတ်၌ ဖြစ်ကုန်သော သင်္ခါရတရားတို့ကို ထိုထိုသော ပဌမဈာန် အစရှိသော မဟဂ္ဂုတ်သမာပတ်၌သာလျှင် ဝိပဿနာ ရှုသော အနာဂါမ်, ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည် အာကိဉ္စညာယတန ကုသိုလ် ကြိယာဈာန်တိုင်အောင် ဝင်စား၍၊ ထိုအာကိဉ္စညာယတန ကုသိုလ် ကြိယာဈာန်ကို ဝင်စားသည်မှ နောက်၌ အဓိဋ္ဌာန်ခြင်း အစရှိသော၊ ဝါ-ကိုယ်နှင့် မစပ် အသီးအသီး ထားအပ်သော သင်္ကန်း စသော ပရိက္ခရာ, ကျောင်း အစရှိသည်တို့ကို မီးစသည်ဖြင့် မဖျက်ဆီးနိုင်အောင် အဓိဋ္ဌာန်ခြင်း၊ သံဃာကို တောင့်တအံ့သည်ကို ဆင်ခြင်ခြင်း၊ ဘုရားခေါ်တော်မူအံ့သည်ကို ဆင်ခြင်ခြင်း၊ (၇) ရက်အတွင်း၌ ကမ္မဇရုပ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော အသက်၏ တည်ခြင်းကို ကြည့်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ၄-ပါးသော ပုဗ္ဗကိစ္စကို ပြု၍ နေဝသညာနာသညာယတန ကုသိုလ်, ကြိယာဈာန်ကို ဝင်စား၏။&lt;h3&gt;နိရောဓသမာပတ် ဝင်စားပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၇၉။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုနိရောဓသမာပတ်၌-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ယာဝ အာကိဉ္စညာယတနံ ဂန္တွာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ဤသို့ဆိုအပ်ပြီးသော အပြားဖြင့် သမထဝိပဿနာတို့၏ အစုံအပ်သည်အဖြစ်သို့ ရောက်စေခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် အာကိဉ္စညာယတနတိုင်အောင်သော သမာပတ်သည် ရှိ၏၊ ထိုအာကိဉ္စညာယတန တိုင်အောင်သော သမာပတ်ကို ဝင်စား၍၊ &lt;b&gt;အဓိဋ္ဌေယျာဒိကံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ကိုယ်နှင့်စပ်သော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဝတ္ထုကို ထား၍ အသီးအသီး ထားအပ်သော သင်္ကန်း အစရှိသော ပရိက္ခရာ ကျောင်း အစရှိသည်တို့၏ မီးအစရှိသော ရန်သူကြောင့် မပျက်စီးခြင်းငှါ အဓိဋ္ဌာန်ခြင်း၊ သံဃာသည် မျှော်လင့်ခြင်း၊ ဘုရားသည် ခေါ်ဝေါ်ခြင်းတို့၏ ရှေးဦးစွာ ထရခြင်း၊ ၇-ရက်အတွင်း၌ အာယုသင်္ခါရ၏ ဖြစ်ခြင်းကို ရှုဆင်ခြင်ခြင်း၊ ဤသို့လေးပါးအပြား ရှိသော ပုဗ္ဗကိစ္စကိုပြု၍-ဟူလို။&lt;br&gt;သမာပတ်အဖွင့် ပြီး၏။&lt;hr&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;နိရောဓသမာပတ်ဝင်စားပုံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၁−လေးလံလှစွာသော ခန္ဓာဝန်ကို ရွက်ဆောင်ရခြင်း၌ လွန်စွာ ငြီးငွေ့လှ၍ မျက်မှောက်သော ကိုယ်၏ အဖြစ်၌ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို ခံစားလိုသော အနာဂါမ် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည် ဆွမ်းစားပြီး၍ လက်ခြေကို ကောင်းစွာ ဆေးကြောခါ ဆိပ်ငြိမ်သော အရပ်၌ ကောင်းစွာ ခင်းအပ်ပြီးသော နေရာဝယ် ထက်ဝယ်ဖွဲ့ခွေ၍၊ ကိုယ်ကို ဖြောင့်စွာထားလျက် ထိုင်နေကာ နိရောဓသမာပတ် ရှေ့ရှု သတိကို ဖြစ်စေ၍ ပဌမဈာန်ကို ဝင်စားရ၏၊ ပဌမဈာန် ထပြီးခါ ပဌမဈာန်၌ ဖြစ်သော စိတ် စေတသိက် သင်္ခါရတရားတို့ကို အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ, ဟု မညံ့လွန်း, မထက်လွန်းသော ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ရှုအပ်ကုန်၏၊ ထို့အတူ ဒုတိယဈာန်, တတိယဈာန်, စတုတ္ထဈာန်, ပဉ္စမဈာန်, အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်, ဝိညာဏဉ္စာ ယတနဈာန်တိုင်အောင် ဝင်စား၍ ၎င်းဈာန်မှ ထပြီးခါ သင်္ခါရတရားတို့ကို ရှုအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;ထို့နောက် အာကိဉ္စညာယတနဈာန်ကို ဝင်စားပြီး၍ ထိုအာကိဉ္စညာယတနဈာန်မှ ထ၍ ဝိပဿနာ မရှုဘဲ-&lt;br&gt;(၁) ကိုယ်နှင့် မစပ် အသီးသီး ထားအပ်သော သင်္ကန်းစသော ပရိက္ခရာ ကျောင်း အစရှိသည်တို့ကို မီးစသည် မဖျက်ဆီးနိုင်အောင် အဓိဋ္ဌာန်ခြင်း။&lt;br&gt;(၂) သံဃာတ္ထိ တောင့်တအံ့သည်ကို ဆင်ခြင်ခြင်း။&lt;br&gt;(၃) ဘုရား ခေါ်တော်မူအံ့သည်ကို ဆင်ခြင်ခြင်း။&lt;br&gt;(၄) ၇-ရက်အတွင်း၌ ကမ္မဇရုပ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော အသက်၏ တည်ခြင်းကို ကြည့်ရှုခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ၄-ပါးသော ပုဗ္ဗကိစ္စကို ပြုပြီး၍ နေဝသညာနာသညာယတန ဈာန်ကို ဝင်စားရ၏၊ ၎င်းဈာန်စိတ် နှစ်ကြိမ်၏ အဆုံး၌ ကာမဘုံမှာ ၇-ရက်, ရူပဘုံမှာ အလိုရှိသလို စိတ် စေတသိက်, စိတ္တဇရုပ်တို့ ချုပ်ကုန်၏၊ ၎င်းကို နိရောဓသမာပတ်ဝင်စားသည်-ဟု ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;ပိုင်းခြားသော ကာလကို လွန်လျှင် အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်အား အနာဂါမိဖိုလ်, ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား အရဟတ္တဖိုလ် တကြိမ်ဖြစ်၍ ဘဝင်ကျ၏။ ထို့နောက် ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏ် ဖြစ်လေ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;နိဂုံး&lt;/h3&gt;၈၂။ ။&lt;b&gt;ဘာဝေတဗ္ဗံ ပနိစ္စေဝံ, ဘာဝနာဒွယမုတ္တမံ။&lt;br&gt;ပဋိပတ္တိရသဿာဒံ၊ ပတ္ထယန္တေန သာသနေတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဥယျာဉ်ကို ဆိုဦးအံ့။ သာသနာတော်၌ ဈာနသုခ ဖလသုခ စသည်အပြားရှိသော သမထဝိပဿနာ-ဟု ဆိုအပ်သော အကျင့်ဖြင့် ရအပ်သော သာယာအပ် ခံစားအပ်သော အရသာတည်းဟူသော ဈာနသုခ, ဖလသုခ စသည်အပြားရှိသော ချမ်းသာကို တောင့်တသော အမျိုးသားသည် ဤသို့ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသောနည်းဖြင့် မြတ်သော သမထဘာဝနာ, ဝိပဿနာ ဘာဝနာတည်းဟူသော ဘာဝနာနှစ်ခုအပေါင်းကို ပွါးစေအပ်၏။&lt;h3&gt;နိဂုံးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၈၂။ ။&lt;b&gt;ပဋိပတ္တိရသဿာဒံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ဈာနသုခ ဖလသုခ အစရှိသည် အပြားရှိသော သမထဝိပဿနာ-ဟု ဆိုအပ်သော အကျင့်ဖြင့်ရအပ်သော ခံစားအပ်သော အရသာကို-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဆိုအပ်ပြီးသောစကားဖြင့် အဘိဓမ္မတ္ထဝိဘာဝနီမည်သော အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း၏အဖွင့်၌&lt;br&gt;နဝမကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်းအဖွင့်သည် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ရောက်ပြီ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;သင်္ဂြိုဟ်ကျမ်းပြီး နိဂုံး&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;စာရိတ္တသောဘိတဝိသာလကုလောဒယေန၊&lt;br&gt;သဒ္ဓါဘိဝုဍ္ဎပရိသုဒ္ဓဂုဏောဒယေန။&lt;br&gt;နမ္ပဝှယေန ပဏိဓာယ ပရာနုကမ္ပံ၊&lt;br&gt;ယံ ပတ္ထိတံ ပကရဏံ ပရိနိဋ္ဌိတံ တံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အမျိုး၏ အကျင့်ဖြင့် တင့်တယ် ပြန့်ပြောသော အမျိုးအနွယ်၌ ဖြစ်ခြင်းရှိထသော, ကံ အစရှိသည်ကို ယုံကြည်သော သဒ္ဓါတရားဖြင့် အလွန်ပွါးသော စင်ကြယ်သော ဒါန သီလ အစရှိသော ဂုဏ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းရှိသော နမ္မ အမည်ရှိသော ဒါယကာသည် အဘိဓမ္မာ ပိဋကတည်းဟူသော ပရိယတ္တိသာသနာတော်၌ ချမ်းသာသဖြင့် သက်သောဉာဏ်၏ ရင့်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော သူတပါးတို့အား ချီးမြှောက်ခြင်းကို တောင့်တ ဖြစ်စေ၍ အကြင် အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်းကို ရိုသေစွာ တောင်းပန်အပ်၏၊ ထိုနမ္မအမည်ရှိသော ဒါယကာသည် အထူးသဖြင့် တောင်းပန်အပ်သောကြောင့် ဝါ-အနုရုဒ္ဓါ ဆရာသည် စီရင်အပ်သော အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်းသည် ဤမျှ အတိုင်းအရှည်ရှိသော ကိုးပါးသော ပရိစ္ဆေဒတို့ဖြင့် အခြေခပ်သိမ်းအပြီးသို့ ရောက်ပြီ။&lt;h3&gt;သင်္ဂြိုဟ်ကျမ်းပြီး နိဂုံးအဖွင့်&lt;/h3&gt;အကြင် ဥပါသကာအား အမျိုးတို့၏ အလေ့အကျင့်ဖြင့် အလွန်ပွင့်လင်းသော ဥစ္စာများသော အမျိုး၌ ဖြစ်ခြင်းရှိခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;စာရိတ္တသောဘိတဝိသာလကုလောဒယ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုဥပါသကာသည်-ဟူလို။&lt;br&gt;အကြင် ဒါယကာအား ကံ အစရှိသည်လျှင် အာရုံရှိသော သဒ္ဓါတရားဖြင့် အလွန်ပွါးသည်လည်းဖြစ်သော, ဖြူစင်သည်လည်း ဖြစ်သော ဒါန သီလ အစရှိသော ဂုဏ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;သဒ္ဓါဘိဝုဍ္ဎပရိသုဒ္ဓဂုဏောဒယ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုဒါယကာသည်-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	နမ္မ အမည်ရှိသော ဥပါသကာသည် အဘိဓမ္မာပိဋက-ဟု ဆိုအပ်သော ပရိယတ္တိသာသနာ၌ လွယ်ကူစွာ သက်ဝင်ခြင်း စွမ်းနိုင်သော ပညာကို ရင့်စေတတ်သော လက္ခဏာရှိသော တပါးကုန်သော သောတုဇနတို့အား ချီးမြှောက်ခြင်းကို အလိုရှိ၍ အကြင် အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟမည်သော ကျမ်းကို ရိုသေစွာ တောင်းပန်အပ်၏။ ထိုကျမ်းသည် ဤမျှ အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သော ကိုးပါးကုန်သော အပိုင်းအခြားတို့ဖြင့် အလုံးစုံ ပြီးဆုံးခြင်းသို့ ရောက်ပြီ၊ ဤသို့ အနက် ယောဇနာခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပုညေန တေန ဝိပုလေန တု မူလသောမံ။&lt;br&gt;ဓညာဓိဝါသမုဒိတောဒိတမာယုကန္တံ။&lt;br&gt;ပညာဝဒါတဂုဏသောဘိတလဇ္ဇိဘိက္ခူ၊&lt;br&gt;မညန္တု ပုညဝိဘဝေါဒယမင်္ဂလာယ။&lt;br&gt;ဣတိ အနုရုဒ္ဓါစရိယေန ရစိတံ&lt;br&gt;အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟံ နာမ ပကရဏံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပြန့်ပြောသည်သာလျှင် ဖြစ်သော ထိုအဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်းကို စီရင်ရသော ကောင်းမှုကြောင့် ဖြူစင်သော အရိယာ မဂ်ပညာဖြင့် စင်ကြယ်သော သီလ အစရှိသော ဂုဏ်ဖြင့် တင့်တယ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ မကောင်းမှုမှ ရှက်တတ်သော အလေ့ရှိကုန်သော ရဟန်းတို့သည်၊ ဘုန်းရှိသော ရဟန်းတို့၏ နေရာဖြစ်သော အလွန်ကျော်စော ထင်ရှားထသော တုမူလသောမ အမည်ရှိသော ကျောင်းကို-ဝါ-တုမူလသောမ အမည်ရှိသော ဒါယကာသည် ဆောက်အပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် တုမူလသောမ အမည်ရှိသော ကျောင်းကို-ကောင်းမှုတည်းဟူသော စည်းစိမ်၏ ဖြစ်ခြင်း မင်္ဂလာ အကျိုးငှါ အသက်ထက်ဆုံး အောက်မေ့စေကုန်သတည်း။ သီဟိုဠ်ကျွန်း၏ တမ်းခွန်သဘွယ် ဖြစ်၍ ဝေဇယန္တာပြဿာဒ်ဖျားဝယ် စိုက်ထားအပ်သော ပတ္တမြားမှန်ကင်းကဲ့သို့ တဝင်းဝင်း
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပညာရောင်ဖြင့် တောက်ပသော အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာသည် စီရင်အပ်သော အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ အမည်ရှိသော ကျမ်းသည် ပြီးပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(က) အကြင်ဥပါသကာအား အမျိုးတို့၏ အလေ့အကျက်ဖြင့် အလွန်ပွင့်လင်းသော ကြွယ်ဝချမ်းသာသော အမျိုး၌ဖြစ်ခြင်းရှိ၏။ ထို့ကြောင့် ထိုဥပါသကာသည် “စာရိတ္တ။ပ။ဒဿန”မည်၏၊ ထိုဥပါသကာသည် (ဝိဘတ်အံခံသည်)။ အကြင်ဥပါသကာအား ကံအစရှိသည်လျှင် အာရုံရှိသော သဒ္ဓါတရားဖြင့် အလွန်ပွါးသည်လည်း ဖြစ်သော ဖြူစင်သည်လည်း ဖြစ်သော ဒါန-သီလ အစရှိသော ဂုဏ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုဥပါသကာသည် “သဒ္ဓါဘိ။ပ။ဒဿန” မည်၏၊ တေန-ထိုဥပါသကာသည် (ဝိဘတ်အံခံသည်)။&lt;br&gt;&lt;br&gt;နမ္မ အမည်ရှိသော ဥပါသကာသည် အဘိဓမ္မာပိဋကတ်ဟု ဆိုအပ်သော ပရိယတ္တိသာသနာ၌ လွယ်ကူစွာ ဉာဏ်သက်နိုင်ခြင်း စွမ်းနိုင်သောပညာကို ရင့်စေတတ်သော လက္ခဏာရှိသော တပါးကုန်သော သောတုဇနတို့အား ချီးမြှောက်ခြင်းကို အလိုရှိ၍ အကြင် အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟမည်သော ကျမ်းကို ရိုသေစွာ တောင်းပန်အပ်၏။ ထိုကျမ်းသည် ဤမျှအတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သော ကိုးပိုင်းတို့ဖြင့် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ရောက်ပြီ၊ ဤသို့ အနက်ယောဇနာခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(ခ) ကျမ်းသည် ဖြစ်စေအပ်သော ပြန့်ပြောစွာသော ထိုကောင်းမှုကြောင့် အရိယာမဂ်နှင့် ယှဉ်သော ပညာကြောင့် စင်ကြယ်စွာသော သီလ အစရှိသော ဂုဏ်ဖြင့် တင့်တယ်၏၊ ထိုသို့ တင့်တယ်သောကြောင့် သာလျှင် လဇ္ဇီဖြစ်ကုန်သော ရဟန်းတို့သည် ဘုန်းရှိသော ရဟန်းတို့၏ နေရာဖြစ်၍ ဖြစ်သော အလွန်ထင်ရှားသော တုမူလသောမ အမည်ရှိသော ကျောင်းကို ကောင်းမှု၏ ပြည့်စုံခြင်း၏ ပွါးရာ-ဟု ဆိုအပ်သော မင်္ဂလာ အလျဉ် အသက်ထက်ဆုံး အောက်မေ့စေကုန်သတည်း။ ထို တုမူလသောမ အမည်ရှိသော ကျောင်း၌ နေကုန်သော ရဟန်းတို့သည် ယခု တုမူလသောမ အမည်ရှိသော ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးကုန်သော အရှင်တို့ကဲ့သို့
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အသက်ထက်ဆုံး လသဘော ရှိကြပါစေကုန်သတည်း၊ ဤကား အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာ၏ အလိုတော်တည်း။ အဘိဓမ္မတ္ထဝိဘာဝနီ အမည်ရှိသော ဤအဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်း၏ အဖွင့်ဋီကာသည် ပြီး၏။&lt;h3&gt;ဋီကာကျော်နိဂုံး&lt;/h3&gt;၁-၂။ ပြည့်စုံစွာ သီလကိုစောင့်ခြင်း, စက္ခုစသော ဣန္ဒြေကို စောင့်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော အကြောင်းတို့ကြောင့် ပညာရှိတို့သည် နှစ်သက်အပ်ကုန်သော သီလ သမာဓိ အစရှိကုန်သော ဂုဏ်တို့၏တည်ရာ ဖြစ်ကုန်ထသော ဈာနသမာပတ်, ဖလသမာပတ်တို့၌ လေ့လာကုန်သော သီတင်းသုံးဘော်တို့သည် ကောင်းစွာ မြတ်နိုးအပ်ထသော ဘုရားသခင်၏ ပိဋက အစရှိကုန်သော များစွာကုန်သော ကျမ်းတို့၌ ပညာရှိတို့သည် ပူဇော်အပ်သော ဆရာ၏ အဖြစ်သို့ ရောက်သော အကြင် အရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်သည် နှလုံးမွေ့လျော် ပျော်ဘွယ်ရာ ဖြစ်သော မြို့တို့ထက် အလွန်မြတ်သော မြို့လည်းဖြစ်ထသော ပုလတ္ထိ အမည်ရှိသော မြို့၌ ကြီးသော ဘုန်းလက်ရုံး ရှိထသော ပရက္ကမဗာဟု အမည်ရှိသော မင်းသည် ဆောက်လုပ်အပ်သော နှလုံးမွေ့လျော်ဘွယ် ရှိကုန်သော ပြာသာဒ် မြတ်သော စည်ပင်သော ဥယျာဉ်တို့ဖြင့် အလွန်မွေ့လျော်ဘွယ် ရှိထသော ဇေတဝန်အမည်ရှိသော ကျောင်း၌ နေလေ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃။ ဝိနည်း အဋ္ဌကထာ အစရှိသည်တို့၏ အဖွင့်ဖြစ်ကုန်သော သာရတ္ထဒီပနီ အစရှိကုန်သော ဋီကာတို့သည် အကြင် အရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်မြတ်၏ ဉာဏ်၏ အစွမ်းကို ဤဘုရားရှင် သာသနာတော်မြတ်၌ ထင်လည်း ထင်ရှားစေကုန်၏၊ ထိုဋီကာတို့၏ ကောင်းမြတ်သော အနက်တို့ကို ပြသောကြောင့် ထိုဋီကာတို့သည် သူတော်ကောင်းကို အဖန်ဖန် နှစ်သက်လည်း နှစ်သက်စေကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၄။ ကိလေသာတို့သည် မလှုပ်ချောက်ခြားနိုင်သည်ဖြစ်၍ မြဲမြံစွာ ဖြစ်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်သော မြတ်သော သီလ သမာဓိ အစရှိကုန်သော ဂုဏ်တို့၏ တည်ရာဖြစ်သော ထိုအရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်မြတ်၏ ကရုဏာကို အမှီပြု၍ ထိုငါသည် များစွာသော ကျမ်းလျှင်အာရုံရှိသော လိမ္မာသည်အဖြစ်ကို ရပြီး ထိုငါ၏သာလျှင် ဤဉာဏ်၏ ပြည့်စုံခြင်းသည် လောကီ လောကုတ္တရာ ဖြစ်သော စည်းစိမ်၏ မြတ်သော အကြောင်းဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅။ ထိုငါသည် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သော လုံ့လဝီရိယ ရှိသော ထိုအဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ အမည်ရှိသော ကျမ်း၏အဖွင့် ဋီကာကိုပြုသော ကောင်းမှု၏ အစွမ်းကြောင့် မချွတ်စင်စစ် အရိမေတ္တေယျ ဘုရား၏ ကိုးပါးသော လောကုတ္တရာတရား-ဟု ဆိုအပ်သော အမွေဥစ္စာ ရှိသူ ဖြစ်ရပါလို၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆။ ထိုအရိမေတ္တေယျ ဘုရားပွင့်တော်မူသော အခါ၌ ထိုအရိမေတ္တေယျ ဘုရား၏ သာသနာတော်ကို ထွန်းတောက်ပစေတတ်သော ကိလေသာတို့မှ စင်သော စိတ်ရှိသော သာရိပုတ္တရာ အမည်ရှိသော ငါ၏ ဆရာကို ဖူးမြင်လည်း ဖူးမြင်ရပါလို၏၊ အရိုအသေ လုပ်ကျွေးလည်း လုပ်ကျွေးရပါလို၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇။ ဤဋီကာသည် ၂၄-ရက် အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သော ရက်တို့ဖြင့် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ ရောက်သကဲ့သို့ ထို့အတူ သတ္တဝါတို့၏ ကောင်းသော အကြံတို့သည် လျင်စွာ ပြည့်စုံစေကုန်သတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အရှင်သာရိပုတ္တရာ အမည်ရှိသော မထေရ်၏ တပည့်ဖြစ်သော သုမင်္ဂလာမ အမည်ရှိသော မထေရ်သည် စီရင်အပ်သော အဘိဓမ္မတ္ထဝိဘာဝနီ အမည်ရှိသော အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟဋီကာသည် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ရောက်ပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဋီကာကျော်ကျမ်းကို မြန်မာဘာသာ ပြန်ဆိုရာ ၁၃၁၅-ခု တပေါင်းလပြည့်ကျော် ၁၅-ရက်နေ့တွင် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ ရောက်သတည်း။</text>
      <sha1>ccuvqjs5c1fduh1exf4iuzdrs6r49ld</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>22242</id>
      <parentid>22241</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T17:56:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tejinda</username>
        <id>173</id>
      </contributor>
      <origin>22242</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="889494" sha1="7i7rw1x0aiza4dmfza8xmhk69jhl42e" xml:space="preserve">{{header
| title = 
| author = မေဓာဝီ ဆရာဆိုင် 
| override_author =
| editor =
| translator =
| contribuor =
| override_contributor = 
| section = &lt;b&gt;မူရင်းကျမ်းစာနဲ့ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးရန်လိုသည်&lt;/b&gt;
| previous = [[ဋီကာကျော်မြန်မာပြန်-ဒုတိယတွဲ]]
| previous2 =
| next = [[]]
| next2 =
| year =
| notes =
| edition =
| categories = မြန်မာ တရားတော်များ
| shortcut =
| portal =
}}
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ကျမ်းစာအမှတ်စဉ်—၁၂&lt;/b&gt;&lt;h3&gt;ဋီကာကျော်မြန်မာပြန်&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;တတိယတွဲ&lt;/h3&gt;သစ္စဝါဒီဋီကာ, အဘိဓမ္မတ္ထ ဝိနယဂဏ္ဌိနှင့် ကာယနဂဏ္ဌိကျမ်းပြု&lt;br&gt;ပရိယတ္တိသာသနဟိတဓမ္မာစရိယ ဘွဲ့တံဆိပ်ရ&lt;br&gt;မေဓာဝီ ဆရာဆိုင် ပြန်ဆို၍&lt;br&gt;အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ မစိုးရိမ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး&lt;br&gt;တည်းဖြတ်သုတ်သင်တော်မူသည်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗုဒ္ဓသာသနာအဖွဲ့ သာသနာနှစ်-၂၄၉၉&lt;br&gt;ကောဇာသက္ကရာဇ်-၁၃၁၇&lt;h3&gt;အကျိုးအကြောင်းကို ဖော်ပြသော နိဒါန စာတမ်း&lt;/h3&gt;(၁) &lt;b&gt;ဘာဝေတဗ္ဗ ပနိဒ္ဒေဝီ၊&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဘာဝနာ ဥယျ မုတ္တမံ။ ပဋိပတ္တိ ရသော၊&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပတ္ထယန္တေန သာသနေ။ ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;ဟူသော “အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ” ကျမ်းပြု သီဟဠဝါသီ မဟာထေရ် အရှင် အနုရုဒ္ဓါ-၏ ကျမ်းပြီး နိဂမ အာသီသ ဥယျာဉ် နှင့်အညီ မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်၌ ပျော်စရာ ကောင်းလှသော&lt;br&gt;&lt;br&gt;[က] ဈာန်ဝင်စား၍ ချမ်းချမ်းသာသာ စံစားမှု-ဈာနသုခ,&lt;br&gt; [ခ] ဖိုလ်ဝင်စား၍ ချမ်းချမ်းသာသာ စံစားမှု-ဖလသုခ,&lt;br&gt;&lt;br&gt;ယခုဘဝ ပစ္စုပ္ပန် ခန္ဓာကိုယ်မှာ ဧကန် ရကြ၍ ထို ဈာန် ချမ်းသာ, ဖိုလ်ချမ်းသာတို့ကို ကောင်းစွာပိုင်ပိုင် ကိုယ်တိုင် ကိုယ်ကျ အသီးအသီး အသက အသက ခံစား စံစား ရရှိကြစေခြင်းငှါ&lt;br&gt;&lt;br&gt;ကောင်းစွာ ဟောကြားတော်မူခဲ့သော မြတ်စွာဘုရား၏ အဘိဓမ္မာ ဒေသနာတို့ကို လေ့လာ သင်ကြား (အထိုက်အလျောက်) တတ် မြောက် နားလည်ကြရပေလိမ့်မည်။ [အဘိဓမ္မာ ခုနစ်ကျမ်းလုံးကိုပင် မဟုတ်သော်လည်း အောက် ထစ်ဆုံး အဖြစ်ဖြင့် “သင်္ဂြိုဟ်” ဟူ၍ ခေါ်ကြသော “အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်း” တစ်ကျမ်းကိုပင် ကြိုးပမ်း လေ့လာကြရပေလိမ့်မည်။]&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၂) တတ်မြောက် နားလည် ရမည် ဆို သော ကြောင့် တတ်မြောက် နားလည်ချင်လှ၍ အဘိဓမ္မာဆိုင်ရာ ကျမ်းစာအုပ် များကို ကြည့်ရှုလိုက်သည့်အခါ&lt;br&gt;&lt;br&gt;[က] ပါဠိတော်က ပါဠိဘာသာ, &lt;br&gt;[ခ] အဋ္ဌကထာက ပါဠိဘာသာ,&lt;br&gt;[ဂ] အဖွင့်ဋီကာများက ပါဠိဘာသာ ညီညီ-ညာညာ တည်ရှိ၍ နေကြလေသောကြောင့် ပါဠိဘာသာကို မလေ့လာဘူးသူ မလေ့လာနိုင်သူတို့အတွက် အဓိပ္ပါယ်မကွဲ အနက်မကို အခက်အခဲ များစွာနှင့် ကြုံကြိုက်ကြရ ပြန်တော့သည်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၃) ထို ပါဠိဘာသာ သက်သက်ကို၎င်း, ပါဠိတချက် မြန်မာတချက် နိဿယအနက် ကျမ်းစာများကို၎င်း, မလေ့လာနိုင်သူ မလိုက်စားနိုင်သူတို့၏ အခက်ကို သက်သာ ချောင်ချိစေလျက် လေ့လာလိုက်စား အခြေခံ သဘောတရားများ ဖြစ်ပွါး လွယ်ကူကြ စေရန် မြန်မာဘာသာပြန် သက်သက်ဖြင့် အနက် မပျက် အဓိပ္ပါယ် မပျက် အချက်အလက် ကျကျ ရေးသားပြန်ဆို၍ ထားအပ်သော အဘိဓမ္မာဆိုင်ရာ&lt;br&gt;&lt;br&gt;[က] ပါဠိတော် မြန်မာပြန် &lt;br&gt;[ခ] အဋ္ဌကထာ မြန်မာပြန်&lt;br&gt;[ဂ] အဖွင့်ဋီကာ မြန်မာပြန်များသည် မြန်မာဆန်ဆန်ဖြင့် အမှန်ပင် ရှိသင့်ရှိထိုက်လှပါပေ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၄) ရှိသင့်ရှိထိုက်သည့်အတိုင်း ပြည်ထောင် စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗုဒ္ဓသာသနာအဖွဲ့ကြီးက ဦးစီးအားပေး အရေး တယူ အလေးမူလျက် စင်ကြယ် သန့်ရှင်းသော သမ္မာဆန္ဒ ဝီရိယ, ကြံစည်မှုတို့ကြောင့် ယခုအခါ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဘိဓမ္မတ္ထ သင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ မြန်မာပြန်&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဋီကာကျော် ခေါ် အဖွင့် မြန်မာပြန် ကျမ်းတို့ကို&lt;/b&gt; တခမ်းတနား မြန်မာဘာသာအားဖြင့် ရေးသားပြန်ဆို ကာ (ပူးတွဲ) ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေနိုင်ပေပြီ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၅) ဤဋီကာကျော် ပါဠိဘာသာကျမ်းကို မြန်မာဘာသာ သက်သက် ပြန်ဆို ရေးသားသူမှာ ရန်ကုန်မြို့ ပါဠိဆရာကြီး မေဓာဝီ ဆရာဆိုင်-ဖြစ်၍ ပြန်ဆိုပုံ ပြန်ဆိုနည်းမှာ ကျေးဇူးရှင် လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး ကြီးမှူး၍ ဆရာတို့ ပြန်ဆိုသော မြန်မာ ပြန် ပိဋကများကဲ့သို့ ပါဠိမပါ မြန်မာနိဿယပင် ဖြစ်ပေသည်။ “ဤသို့ပြန်ဆိုနည်းသာလျှင် အဘိဓမ္မာ ပိဋကအတွက် သင့်လျော် လုံလောက်ပေပြီ”ဟု ဤစာရေးသူက ထင်မြင် ယုံကြည်မိပေသည်။ [သုတ္တန်ပိဋက ဝတ္ထု၊ ဘာသာပြန် များကိုကား မင်းဘူးမြို့ ဆရာတော် အရှင်သြဘာသသည် ဝေဿန္တရာ ဇာတ်တော်ကြီးကို ကဗျာနည်း အလင်္ကာနည်း တို့ဖြင့် သင့်လျော်သလို ပြန်ဆိုတော်မူဘိသကဲ့သို့ သင့်လျော်သလို ဘာသာပြန်လိုက ပြန်သင့်ပေသည်။ အဘိဓမ္မာ ပိဋက ဆိုင်ရာ အတွက် မှာကား ရှေးရှေး နိဿယများမှ ပါဠိ ကိုသာ ချန်ထားလျက် နိဿယစကားအတိုင်း ပြန်ဆိုထားသော ဤသို့သော မြန်မာပြန်မျိုးသာ သင့်လျော်ပေပြီ-ဟု ဆိုလိုပေသည်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၆) သမ္ပတ္တိ စက်လေးဖြာတို့ဖြင့် ကောင်းစွာ ကြုံကြိုက်လျက် ရှိကြကုန်သော အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်း သမီးတို့သည် (ဝါ) ရဟန်း ရှင်လူ သူတော်စင် သူတော်ကောင်း တို့သည်&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ မြန်မာပြန်&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဋီကာကျော် အဖွင့် မြန်မာပြန် ကျမ်းတို့ကို&lt;/b&gt; ချမ်းချမ်းသာသာ လွယ်လွယ် ကူကူဖြင့် “သင်သင်အံအံ၊ ကြံကြံ-ကျင့်ကျင့်” ပညာဉာဏ် ပွင့်ကြကုန်သည် ဖြစ်၍ ပရိယတ္တိ သာသနာ ပဋိပတ္တိ သာသနာ အတူတူ တိုးပွါး ဈာနသုခ, ဖလသုခ အကျိုးတရားတို့ကို တိုးပွါး ရရှိကြသည် အထိ ရိုးရိုး သားသား ဖြောင့်ဖြောင့် မတ်မတ် (ဝါ) ရိုးရိုးကျင့် မြင့်မြင့်ကြံ အခြေခံ ကလျာဏ ပုထုဇဉ် အတန်းက အစချီလျက် ရုပ် နာမ်ကို ဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း သိရှိ နားလည်စေနိုင်သော&lt;br&gt;&lt;br&gt;“အဘိဓမ္မာ-ဘာသာပြန်ကျမ်း” တည်းဟူသော ပရိယတ္တိလည်းရှိ ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်မှု ပဋိပတ္တိလည်း ရှိကြလျက် ကိုယ်၏ ယဉ်ကျေးမှု, စိတ်၏ယဉ်ကျေးမှု ကိုယ်ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာ စုံလင်စွာ ပေါ်ထွက် လက်တွေ့ ဉာဏ်ဖြင့် ကျင့်ကြံ အားထုတ် ခံစား စံစား အရသာ ထွေနိုင်ကြပေလိမ့်မည်-ဟု အထူးမျှော်လင့် ဝမ်းမြောက် သင့်ကြပါပေသတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၃၁၆-ခု၊ သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၇-ရက်နေ့&lt;br&gt;&lt;br&gt;[ပဋ္ဌာန်း] ဦးဝိသုဒ္ဓ မန္တလေး ပရိယတ္တိသာသနဟိတ နှင့် အစိုးရစာချ ဓမ္မာစရိယ&lt;br&gt;ပါဠိနယူပဒေသကျောင်း မစိုးရိမ်တိုက် မန္တလေးမြို့။ 
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;သမုစ္စည်းပိုင်း&lt;/h3&gt;၁။ ။&lt;b&gt; ဒွါသတ္တတိဝိဓာ ဝုတ္တာ, ဝတ္ထုဓမ္မာ သလက္ခဏာ။&lt;br&gt;တေသံ ဒါနိ ယထာယောဂံ၊ ပဝက္ခာမိ သမုစ္စယံ။&lt;/b&gt; ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အာရမ္မဏဝိဇာနန ဖုသန, ကက္ခဠတ္တ, သန္တိ အစရှိသော မိမိတို့၏ ကိစ္စလက္ခဏာနှင့် တကွ ဖြစ်ကုန်သော ၇၂-ပါး အပြားရှိကုန်သော သဘောတရားတို့ကို ငါသည် ဆိုအပ်ခဲ့ကုန်ပြီ၊ ယခုအခါ၌ ၇၂ -ပါး အပြားရှိကုန်သော ထိုသဘောတရားတို့၏ ပေါင်းခြင်းကို ယှဉ်သင့် သည်အား လျော်စွာ ငါသည် အပြားအားဖြင့် ဆိုပေအံ့။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁။ ။အာရုံကိုသိခြင်း အစရှိသော လက္ခဏာ ရှိကုန်သော စိတ်စေတသိက်, နိပ္ဖန္နရုပ် နိဗ္ဗာန်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် ၇၂-ပါး အပြားရှိကုန်သော သဘောတရားတို့ကို ငါသည် ဆိုအပ်ခဲ့ကုန်ပြီ၊ ယခုအခါ၌ ထိုတရားတို့၏ တခုတခုစီပေါင်းခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့် ယှဉ်သင့်သည်အား လျော်စွာ အကုသလသင်္ဂဟ စသည်အပြား ရှိသော တက္ခပေါင်းရာဖြစ်သော အစုကို ငါသည် ဆိုပေအံ့” ဤသို့ အနက်ယောဇနာခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;h3&gt;သင်္ဂဟမာတိကာ&lt;/h3&gt;၂။ ။&lt;b&gt;အကုသလသင်္ဂဟော မိဿကသင်္ဂဟော ဗောဓိပက္ခိယသင်္ဂဟော သဗ္ဗသင်္ဂဟော စေတိ သမုစ္စယသင်္ဂဟော စတုဗ္ဗိဓော ဝေဒိတဗ္ဗော။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;အကုသလသင်္ဂဟ၎င်း၊ မိဿကသင်္ဂဟ၎င်း၊ ဗောဓိပက္ခိယ သင်္ဂဟ၎င်း၊ သဗ္ဗသင်္ဂဟ၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါး အပြားရှိသော သမုစ္စယသင်္ဂဟကို သိအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁-ဒွါသတ္တတိဝိဓာ-အရ စိတ်သည် အာရုံသိမှုတူ၍ ၁-ပါး၊ စေတသိက် ၅၂-ပါး၊ နိရုပ် ၁၈-ပါး၊ နိဗ္ဗာန်တို့ကိုယူ၊ အနိပ္ဖန္နရုပ်ကိုကား နိပ္ဖန္နရုပ်တို့၏ အခိုက်အတန့်မျှသာ ဖြစ်သောကြောင့် မယူရ။ &lt;br&gt;ထို ၇၂-ပါးသော ပရမတ္ထ သဘောတရားများကို အတူတကွ ပေါင်းစည်းရာ သင်္ဂဟဖြစ်သောကြောင့် သမုစ္စယသင်္ဂဟ မည်၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;သင်္ဂဟမာတိကာအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂။ ။အကုသိုလ်တို့ကိုသာလျှင် သဘောတူသောတရားအစု၏ အစွမ်းဖြင့် ပေါင်းရာဖြစ်သော သင်္ဂဟသည် အကုသလသင်္ဂဟ မည်၏၊ ကုသိုလ် အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် အရောရော ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့ကို ပေါင်းရာဖြစ်သော သင်္ဂဟသည် မိဿကသင်္ဂဟ ၁ မည်၏၊ သစ္စာလေးပါးကို ထိုးထွင်း၍ သိတတ် သည်-ဟု ဆိုအပ်သော အရိယာမဂ်၏အဘို့၌ ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် ဗောဓိပက္ခိယ မည်ကုန်သော သတိပဋ္ဌာန် စသည်အပြားရှိကုန်သော တရားတို့၏ သဘောတူသော တရားအစု၏ အစွမ်းဖြင့် ပေါင်းရာ ဖြစ်သော သင်္ဂဟသည် ဗောဓိပက္ခိယသင်္ဂဟ မည်၏၊ ခန္ဓာအစ ရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဆိုအပ်သော အလုံးစုံသော ၇၂-ပါး အပြား ရှိကုန်သော သဘောတရားတို့ကို ပေါင်းရာ ဖြစ်သော သင်္ဂဟသည် သဗ္ဗသင်္ဂဟ မည်၏။&lt;h3&gt;အကုသလသင်္ဂဟ အာသဝ ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၃။ ။&lt;b&gt; ကထံ? အကုသလသင်္ဂဟေ တာဝ စတ္တာရော အာသဝါ – ကာမာသဝေါ ဘဝါသဝေါ ဒိဋ္ဌာသဝေါ အဝိဇ္ဇာသဝေါ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;hr&gt; ၁-စင်စစ် အကုသိုလ်ဇာတ်အားဖြင့် တူသောသဘော ရှိကုန်သော အာသဝေါ စသော တရားတို့ကို တပေါင်းတည်း ပြု၍ ပြဆိုရာ ဖြစ်သော သင်္ဂဟသည် အကုသလသင်္ဂဟ မည်၏။&lt;br&gt;၂-ကုသိုလ် အကုသိုလ် အဗျာကတ ဖြစ်သော တရားတို့ကို ရောနှော၍ သိမ်းယူပြဆိုရာ ဖြစ်သော သင်္ဂဟသည် မိဿကသင်္ဂဟ မည်၏။ - ၃-ဗောဓိဉာဏ်၏ ရင့်ခြင်းအကြောင်း ဖြစ်ကုန်သော သတိပဋ္ဌာန်စသော တရားတို့ကို ဝါ-အရိယာမဂ်ဉာဏ်၏ အဆောက်အဦ အသင်းအပင်း၌ ဖြစ်ကုန်သော သတိစသော တရားတို့ကို တပေါင်းတည်း သိမ်းယူ ပြဆိုရာ ဖြစ်သောကြောင့် ဗောဓိပက္ခိယသင်္ဂဟ မည်၏။&lt;br&gt;၄-အလုံးစုံသော ပရမတ္ထတရားတို့ကို ခန္ဓာ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် တပေါင်းတည်း သိမ်းယူပြဆိုရာ ဖြစ်သော သင်္ဂဟသည် သဗ္ဗသင်္ဂဟ မည်၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဘယ်သို့ သိအပ်သနည်း ဟူမူကား—အကုသလသင်္ဂဟ ရှေးဦးစွာဝေဖန်ခြင်းကို ငါဆိုအပ်၏၊ အာသဝတို့သည် ကာမာသဝ ၎င်း၊ ဘဝါသဝ၎င်း၊ ဒိဋ္ဌာသဝ၎င်း၊ အဝိဇ္ဇာသဝ၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;အကုသလသင်္ဂဟအာသဝ ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃။ ။ရှေးအဘို့ကို မထင် မမြင် သည်ဖြစ်၍ ကြာမြင့်စွာ ထုံ တတ်သော အနက်ကြောင့် အာသဝ မည်ကုန်၏၊ တနည်းကား အနာမှ ယိုသော အစေးကဲ့သို့ စက္ခု အစရှိသော အပြားအားဖြင့် အာရုံတို့၌ ယိုစီး တတ် သော ကြောင့် အာသဝ မည် ကုန် ၏။ တနည်းကား—ဘုံ အား ဖြင့် ဘဝဂ် မည်သော နေဝသညာနာသညာယတနဘုံကို နှံ့၍ တရားအားဖြင့် ဂေါတြဘူတိုင်အောင် နှံ့၍ ဖြစ်တတ်ကုန်သောကြောင့် အာသဝ မည်ကုန်၏၊ ဤ“အာသဝ” ဟူသောပုဒ်၌ အာ, အက္ခရာသည် ပိုင်းခြားခြင်း အနက်ရှိ၏။ အဝသည်လည်း ကြိယာကို ပိုင်းခြားသော မရိယာ အဝ, ကြိယာကို နှံ့သော အဘိဓိ အဝဓိ တို့၏ အစွမ်းဖြင့် နှစ်ပါး အပြားရှိ၏၊ ထိုနှစ်ပါးတို့တွင် “အာပါဋလိပုတ္တံ ဝုဋ္ဌောတိ” ဤသို့ အစရှိသော ပါဌ်တို့၌ကဲ့သို့ ကြိယာကို အပပြု၍ ဖြစ်သော အဝဓိ သည် မရိယာ အဝဓိ မည်၏။ “အာဘဝဂ္ဂါ သဒ္ဓါ အလဂ္ဂတာ” ဤသို့ အစရှိသော ပါဌ်တို့၌ကဲ့သို့ ကြိယာကို နှံ့၍ ဖြစ်သော အဝဓိသည် အဘိဓိ အဝဓိ မည်၏၊ ဤအာသဝေါ ဟူသော ပါဠိ၌ အာသဒ္ဓါကို အဘိဓိ အဝ၌ မှတ်အပ်၏။ ထို့ကြောင့်သာလျှင် ထိုလောဘ စသော တရားသုံးပါးတို့သည် ဖြစ်ရာဌာနလည်းဖြစ်သော အာရုံဖြစ်၍လည်း ဖြစ်သော နေဝသညာနာသညာယတနဘုံ၌၎င်း၊ အာရုံဖြစ်သော ဂေါတြဘူ၌၎င်း၊ ဖြစ်&lt;hr&gt; ၁-ရှည်မြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး ထုံခြင်းရှိသော အနက်, ထူထပ်သော အနက်ကြောင့် ၎င်း၊ အိုင်းအမာမှ မန်းရည်ပြည်စေးများ ယိုစီးသကဲ့သို့ စက္ခုစသော ဒွါရခြောက်ပါးမှ ရူပါရုံ စသော အာရုံခြောက်ပါး၌ ယိုစီးတတ်သောကြောင့်၎င်း၊ ဘုံအားဖြင့် ဘဝဂ်တိုင်အောင် ဓမ္မအားဖြင့် ဂေါတြဘူတိုင်အောင် နှံ့၍ ဖြစ်တတ်သောကြောင့်၎င်း အာသဝ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ဤအာသဝေါ-ပုဒ်၌ အာ ဥပသာရပုဒ်သည် အဘိဓိ၌ ဖြစ်၏-ဟု မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;နေဝသညာနာသညာ ဘုံကို နှံ့၍၎င်း၊ ဂေါတြဘူကို နှံ့၍၎င်း၊ ဖြစ်တတ်ကုန်သော တပါးကုန်သော မာန အစရှိသော တရားတို့သည် ထင်ရှားရှိကုန်သော်လည်း ငါ၏ကိုယ်, ငါ၏ဥစ္စာ-ဟု မှားသောအားဖြင့် စွဲလမ်းခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် အထူးသဖြင့် နှံ့၍ ဖြစ်တတ်သည် ဖြစ်၍ ယစ်ခြင်းကို ပြုတတ်သည် ဖြစ်၍ မုဒရက်ရည်နှင့် တူသည်အဖြစ်ကြောင့် ထိုလောဘ စသော တရားသုံးပါးတို့သည် သာလျှင် အာသဝ ဟူသော ဝေါဟာရဖြင့် ထင်ရှားကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုလောဘ စသော တရားသုံးပါးသည်သာလျှင် အာသဝ မည်ကုန်၏၊ မာန စသော တရားတို့သည် အာသဝ မမည်ကုန်၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏-ဟူလို။ ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ကာမတဏှာသည်ပင် အာသဝ မည်သောကြောင့် ကာမ ရာဂသည် ကာမာသဝ မည်၏၊ ရူပဘဝ အရူပဘဝတို့၌ ပြင်းစွာ တပ်နှစ်သက်တတ်သောရာဂသည် ဘဝါသဝ ၁ မည်၏၊ ကုသိုလ် ဈာန်၌ တပ်နှစ်သက်သော တဏှာကို၎င်း၊ သဿတဒိဋ္ဌိနှင့် တကွ ဖြစ်သော ရာဂကို၎င်း၊ ဤအာသဝ၌သာလျှင် ပေါင်းအပ်ကုန်၏။ ထိုသုံးပါးသော ရာဂတို့တွင် ရှေးဦးစွာသော ဆန္ဒရာဂသည် ဥပပတ္တိဘဝတို့၌ ဖြစ်သော ရာဂတည်း၊ နှစ်ခုမြောက်သော နိကန္တိ ဖြစ်သောရာဂသည် ရူပ အရူပ ကုသိုလ်ဈာန်-ဟု ဆိုအပ်သော ကမ္မဘဝ၌ဖြစ်သော ရာဂတည်း၊ သုံးခုမြောက်ဖြစ်သော သဿတ ဒိဋ္ဌိနှင့် တကွ ဖြစ်သော ရာဂသည် ဘဝဒိဋ္ဌိနှင့် တကွ ဖြစ်သော ရာဂတည်း။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၂-ပါးအပြားရှိသောဒိဋ္ဌိသည် ဒိဋ္ဌာသဝ မည်၏။ ဒုက္ခအစရှိကုန် သော သစ္စာလေးပါး တို့၌၎င်း၊ ရှေးဖြစ်သော အတိတ်အဘို့၌၎င်း၊&lt;hr&gt; ၁-ကာမဂုဏ် ငါးပါးတို့၌ လိုချင်တပ်မက်သော လောဘစေတသိက်သည် ကာမာသဝ မည်၏။ &lt;br&gt;၂-ရူပဘုံ အရူပဘုံတို့၌ တပ်နှစ်သက်သော လောဘစေတသိက်သည် ဘဝါသဝ မည်၏။ &lt;br&gt;၃-၆၂ ပါးသော ဒိဋ္ဌိသည် ဒိဋ္ဌာသဝ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	နောက် ဖြစ်သော အနာဂတ် အဘို့၌၎င်း၊ အတိတ် အနာဂတ် ဖြစ်သော ခန္ဓာ အာယတန ဓာတ်အစွန်းတို့၌၎င်း၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် တို့၌၎င်း၊ ဤသို့ ရှစ်ပါးကုန်သော အရာတို့၌ မသိခြင်းသည် အဝိဇ္ဇာသဝ ၁ မည်၏။&lt;h3&gt;သြဃ ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၄။ ။&lt;b&gt;စတ္တာရော ဩဃာ ကာမောဃော, ဘဝေါဃော, ဒိဋ္ဌောဃော, အဝိဇ္ဇောဃော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;သြဃတို့သည် ကာမောဃ၎င်း၊ ဘဝေါဃ၎င်း၊ ဒိဋ္ဌောဃ၎င်း၊ အဝိဇ္ဇောဃ၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;သြဃ ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄။ ။လွှမ်းမိုးနှိပ်စက်၍ အောက်သို့ ဆောင်တတ်သောကြောင့် ရေအယဉ်ကို သြဃ-ဟု ဆိုအပ်၏၊ တနည်းကားမိမိ၏အောက်သို့ ရောက်သည်ကိုပြု၍ နစ်မွန်းစေတတ်သော ကြောင့် ရေအယဉ်ကို ဩဃ-ဟု ဆိုအပ်၏၊ ထိုလောဘ စသောတရားသုံးပါးတို့သည်လည်း သတ္တဝါတို့ကို နှိပ်စက်၍ သတ်ကုန်သကဲ့သို့၎င်း ဆင်းရဲ၌ နစ်မွန်း စေကုန်သကဲ့သို့၎င်း ဖြစ်တတ်ကုန်၏၊ ဤသို့ ရေအယဉ်နှင့် တူသည် အဖြစ်ကြောင့် ဩဃ ၂ မည်ကုန်၏၊ ဤသြဃနိဒ္ဒေသ၌ အာသဝ တရားတို့ကိုသာလျှင် အကြင်အကြင်ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော အနက်ကြောင့် ဩဃ-ဟူ၍လည်း ဆိုအပ်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁-သစ္စာလေးပါးတို့၌၎င်း, အတိတ်ဖြစ်သော ခန္ဓာ အာယတန ဓာတ် အစွန်းဖြစ်သော ပုဗ္ဗန္တ၌၎င်း, အနာဂတ်ဖြစ်သော ခန္ဓာ အာယတန ဓာတ် အစွန်းဖြစ်သော အပရန္တ၌၎င်း, အတိတ် အနာဂတ် ဖြစ်သော ခန္ဓာအာယတန ဓာတ် အစွန်းဖြစ်သော ပုဗ္ဗန္တာပရန္တတို့၌၎င်း, ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် အင်္ဂါ ၁၂-ပါး၌၎င်း မသိခြင်း မောဟသည် အဝိဇ္ဇာသဝ မည်၏။ (အကျဉ်း အားဖြင့် လောဘ, ဒိဋ္ဌိ, မောဟ စေတသိက်များပင်တည်း။) ဈာန်စိတ်တည်းဟူသော ကမ္မဘဝ၌ တပ်သော လောဘ, သဿတဒိဋ္ဌိဟူသော ဘဝဒိဋ္ဌိနှင့် တကွ ဖြစ်သော လောဘတို့သည်လည်း ဘဝါသဝ မည်၏-ဟု မှတ်။&lt;br&gt;၂-သတ္တဝါတို့ကို လွှမ်းမိုး၍ အောက်သို့ ဆောင်တတ်သောကြောင့်၎င်း ဆင်းရဲ အောက်၌ နစ်မွန်းစေတတ်သောကြောင့်၎င်း, ရေအယဉ်နှင့် တူသောကြောင့် ဩဃ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ယောဂ ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၅။ ။&lt;b&gt;စတ္တာရော ယောဂါ ကာမယောဂေါ, ဘဝယောဂေါ, ဒိဋ္ဌိယောဂေါ, အဝိဇ္ဇာယောဂေါ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ယောဂတို့သည် ကာမယောဂ၎င်း၊ ဘဝယောဂ၎င်း၊ ဒိဋ္ဌိယောဂ၎င်း၊ အဝိဇ္ဇာယောဂ၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ယောဂ ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅။ ။ဝဋ်ဆင်းရဲ၌၎င်း၊ ဘဝ-ဟု ဆိုအပ်သော ယန္တရား၌၎င်း၊ သတ္တဝါတို့ကို ကံ၏အကျိုးနှင့် ယှဉ်စေတတ်ကုန်သောကြောင့် ယောဂ ၁ မည်၏၊ တနည်းကား—ဘဝတပါး အစရှိသည်ကို ဘဝ တပါးအစရှိသည်တို့နှင့် ဆင်းရဲ၌၎င်း၊ ဘဝ-ဟု ဆိုအပ်သော ယန္တရား၌၎င်း ယှဉ်စေတတ် သောကြောင့် ယောဂ မည်၏။ တနည်းကားသတ္တဝါတို့ကို ဆင်းရဲနှင့် ယှဉ်စေတတ်သော ကြောင့် ယောဂ မည်၏။ အောက်၌ ဆိုအပ်ကုန်ပြီးသော လောဘစသော တရားသုံးပါးတို့သည်ပင် ယောဂ မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဂန္ထ ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၆။ ။&lt;b&gt;စတ္တာရော ဂန္ထာ အဘိဇ္ဈာကာယဂန္ထော, ဗျာပါဒကာယဂန္ထော, သီလဗ္ဗတပရာမာသကာယဂန္ထော, ဣဒံသစ္စာဘိနိဝေသကာယဂန္ထော။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-ဝဋ်ဆင်းရဲ၌၎င်း ဘဝတည်းဟူသော ယန္တရားစက်၌၎င်း, သတ္တဝါတို့ကို ကံ၏ အကျိုး တရားနှင့် ယှဉ်စေတတ်သောကြောင့်၎င်း, ဘဝတပါး စသည်ကို ဘဝတပါးစသည်နှင့်၎င်း ဝဋ်ဒုက္ခနှင့်၎င်း သတ္တဝါတို့ကို ယှဉ်စေတတ်, ဖွဲ့ချည်တတ် သောကြောင့်၎င်း ယောဂ မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဂန္ထတို့သည် အဘိဇ္ဈာကာယဂန္ထ၎င်း၊ ဗျာပါဒကာယဂန္ထ၎င်း၊ သီလဗ္ဗတပရာမာသကာယဂန္ထ၎င်း၊ ဣဒံသစ္စာဘိနိဝေသကာယဂန္ထ၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ဂန္ထ ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၆။ ။နာမ်တရားအပေါင်းဖြင့် ရုပ်အပေါင်းကို ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော ကာယဖြင့် အနာဂတ်ဖြစ်သော ကာယကို ဖြေနိုင်ခက်သည်ကိုပြု၍ ရစ်ထုံးတတ်သောကြောင့် ကာယဂန္ထ ၁ မည်ကုန်၏၊ နွားတို့၏ အလေ့အစရှိသော အလေ့ဖြင့်၎င်း၊ အကျင့်ဖြင့်၎င်း၊ ထိုနှစ်ပါးစုံဖြင့်၎င်း သံသရာမှစင်ကြယ်၏-ဟု ဤသို့ သဘော မဟုတ်သောအားဖြင့် စွဲလမ်းခြင်းသည် ပရာမာသ မည်၏။ “ဤငါ၏ ကိုယ်သည်၎င်း၊ လောကသည်၎င်း မြဲ၏” အစရှိသောအယူသည် သာလျှင် မှန်၏၊ တပါးသောအယူသည် မမှန်၊ ဤသို့ မြဲမြံစွာ စွဲလမ်းခြင်းသည် ထူထံ သစ္စာဘိနိဝေသ ၂ မည်၏။&lt;h3&gt;ဥပါဒါန် ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၇။ ။&lt;b&gt;စတ္တာရော ဥပါဒါနာ ကာမုပါဒါနံ, ဒိဋ္ဌုပါဒါနံ, သီလဗ္ဗတုပါဒါနံ, အတ္တဝါဒုပါဒါနံ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-စုတိ ပဋိသန္ဓေတို့၏ အစွမ်းဖြင့် သုံးပါး၌ ဆက်စပ် ထုံးဖွဲ့တတ်သောကြောင့် ဂန္ထ မည်၏။ နာမကာယနှင့် ရူပကာယကို၎င်း, ပစ္စုပ္ပန်ကာယနှင့် အနာဂတ်ကာယကို၎င်း, ဖြေနိုင်ခက်အောင် ရစ်ပတ် ထုံးဖွဲ့တတ်သောကြောင့် တဏှာသည် အဘိဇ္ဈာကာယဂန္ထ မည်၏။ ဒေါသသည် ဗျာပါဒကာယဂန္ထ မည်၏။&lt;br&gt;၂-နွားတို့၏ အလေ့ နွားတို့၏ အကျင့် သဘော စသည်ဖြင့် သံသရာမှ စင်ကြယ်၏-ဟု သဘော မဟုတ်သော အားဖြင့် စွဲလမ်းခြင်း ဒိဋ္ဌိသည် သီလဗ္ဗတပရာမာသ မည်၏။ ၃-ငါ၏ အယူသည်သာလျှင် မှန်၏။ တပါးသော အယူသည် မမှန် အချည်းနှီးသာ တည်း-ဟု မြဲမြံစွာစွဲလမ်းခြင်း သီလဗ္ဗတပရာမာသမှ ကြွင်းသော ဒိဋ္ဌိအပေါင်းသည် ဣဒံသစ္စာဘိနိဝေသကာယဂန္ထ မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဥပါဒါန်တို့သည် ကာမုပါဒါန်၎င်း၊ ဒိဋ္ဌုပါဒါန်၎င်း၊ သီလဗ္ဗတု ပါဒါန်၎င်း၊ အတ္တဝါဒုပါဒါန်၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ဥပါဒါန် ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၇။ ။မြွေသည် ဘာကို မြဲစွာဖမ်းယူသကဲ့သို့ အာရုံကိုပြင်းစွာ ယူတတ်ကုန်သောကြောင့် ဥပါဒါန်မည်ကုန်၏၊ ကာမတဏှာသည် သာလျှင် ဥပါဒါန်မည်သောကြောင့် ကာမုပါဒါန် ၁ မည်၏။ တနည်း—ဝတ္ထုကာမဂုဏ်တို့ကို မြဲယူတတ်သောကြောင့် ကာမုပါဒါန်မည်၏၊ ငါ၏ ဤနွား၏သီလ, နွား၏အကျင့် အစရှိသည်ဖြင့် သံသရာမှစင်ကြယ်၏-ဟု ဤသို့ နွားသီလ နွားအကျင့် အစရှိသည် တို့ ကို စွဲလမ်းခြင်းသည် သီလဗ္ဗတုပါဒါန် ၂ မည်၏၊ ဤမိစ္ဆာအယူဖြင့် ငါ၏ကိုယ်-ဟူ၍ ဆိုတတ်ကုန်၏၊ ဤသို့ ဆိုကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဝါဒမည်၏၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးတို့ဖြင့် ဝိသေသ သာမညအားဖြင့် နှစ်ဆယ်သောအပြားအားဖြင့် တိတ္ထိတို့ကြံဆအပ်သော အတ္တကို ယူကြောင်းသည် အတ္တဝါဒ မည်၏၊ ထို အတ္တဝါဒ သည်ပင်လျှင် ဥပါဒါန်ဖြစ်သောကြောင့် အတ္တဝါဒုပါဒါန် ၃ မည်၏။&lt;h3&gt;နီဝရဏ ၆-ပါး&lt;/h3&gt;၈။ ။&lt;b&gt;ဆ နီဝရဏာနိ ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏံ, ဗျာပါဒနီဝရဏံ, ထိနမိဒ္ဓနီဝရဏံ, ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စနီဝရဏံ, ဝိစိကိစ္ဆာနီဝရဏံ, အဝိဇ္ဇာနီဝရဏံ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-မြွေသည် ဘာကို မြဲမြံစွာ ဖမ်းယူသကဲ့သို့ အာရုံကို ပြင်းစွာ မြဲမြံစွာ စွဲလမ်းတတ် သောကြောင့် ဥပါဒါန် မည်၏။ &lt;br&gt;၂-တေဘူမက တရားတို့မှ သမျှကို စွဲလမ်းတတ်သော ကာမတဏှာသည် ကာမုပါဒါန် မည်၏။ &lt;br&gt;၃-ငါ၏ နွားတို့၏ အလေ့ နွားတို့၏အကျင့် စသည်ဖြင့် သံသရာမှ စင်ကြယ်၏-ဟု ဂေါသီလ, ဂေဝတ စသည်တို့ ကို ပြင်းစွာ စွဲလမ်းခြင်းသည် သီလဗ္ဗတုပါဒါန် မည်၏။ &lt;br&gt;၄-တိတ္ထိတို့သည် ကြံဆအပ်သော ၂၀-သော အတ္တဒိဋ္ဌိ ဝါ-သက္ကာယဒိဋ္ဌိကို ဆိုကြောင်း, ဖြစ်သော မှားသော အယူသည် အတ္တဝါဒုပါဒါန် မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	နီဝရဏတို့သည် ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏ၎င်း၊ ဗျာပါဒနီဝရဏ၎င်း၊ ထိနမိဒ္ဓနီဝရဏ၎င်း၊ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စနီဝရဏ၎င်း၊ ဝိစိကိစ္ဆာနီဝရဏ ၎င်း၊ အဝိဇ္ဇာနီဝရဏ၎င်း၊ ဤသို့ ၆-ပါး အပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;နီဝရဏ ၆-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၈။ ။ဈာန်အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ကုသိုလ် စိတ်ကို တားမြစ်တတ်ကုန်၏၊ ထို့ အတူ ထိုကုသိုလ်စိတ်အား ဖြစ်ခြင်းငှါ မပေးတတ်ကုန်သောကြောင့် နီဝရဏ ၁ မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား—ပညာစက္ခုကို ဖုံးလွှမ်း ပိတ်ပင်တတ် ကုန်သော ကြောင့် နီဝရဏ မည်ကုန်၏၊ ငါးပါးကုန်သော ကာမဂုဏ်တို့၌ ပြင်းစွာ တပ်နှစ်သက်တတ်ကုန်သော ရာဂ-ဟု ဆိုအပ်သော ကာမ သည်ပင်လျှင် အာရုံကို အလိုရှိခြင်းဟူသော အနက်ကြောင့်လည်း ဆန္ဒ မည်၏၊ ထိုနှစ်ပါးသော သတ္တိကြောင့် ကာမစ္ဆန္ဒ မည်၏။ ထိုကာမစ္ဆန္ဒသည်ပင် နီဝရဏ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဗျာပါဒ မည်၏။ “အနတ္ထိမေ အစရိ” ဤသို့ အစရှိသောနည်းဖြင့် ဖြစ်သော ကိုးပါးအပြားရှိသော ရန်ငြိုး ခြင်းလျှင် နီးစွာသော အကြောင်းရင်းရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ၉-ပါး အပြားရှိသော ဒေါသသည် ဗျာပါဒ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကားအရာမဟုတ်သည်၌ဖြစ်သော အမျက်ထွက်ခြင်း နှင့်တကွ ၁၀-ပါးအပြားရှိသော ဒေါသသည် ဗျာပါဒ မည်၏။ ထိုဗျာပါဒသည်ပင် နီဝရဏမည်သောကြောင့် ဗျာပါဒနီဝရဏ မည်၏။&lt;hr&gt; ၁-ဈာန်အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ထိုက်သော ကုသိုလ်စိတ်ကို တားမြစ်တတ်, ထိုဈာန်စသည်တို့၏ အဖြစ်ဖြင့် ဖြစ်ခွင့်ကို မပေးတတ်သောကြောင့်၎င်း, ပညာမျက်စိကို ဖုံးလွှမ်းပိတ်ပင်တတ်, တားမြစ်တတ်သောကြောင့်၎င်း နီဝရဏ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိနမိဒ္ဓသည်ပင် နီဝရဏမည်သောကြောင့် ထိနမိဒ္ဓနီဝရဏ မည်၏၊ ထို့ အတူ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စ နီဝရဏ မည်၏။ အဘယ့်ကြောင့် ပြားသောလက္ခဏာ ရှိကုန်သော ထိုထိနမိဒ္ဓ, ဥဒ္ဓစ္စ ကုက္ကုစ္စ တို့ကို နှစ်ပါးနှစ်ပါးတို့ကို တပေါင်းတည်းပြု၍ တခုတည်းသော နီဝရဏအဖြစ်ဖြင့် ဟောအပ်ကုန်သနည်း၊ ဤသည်ကား-စောဒနာ ခြင်းတည်း၊ ကိစ္စ, အကြောင်း, ဆန့်ကျင်ဘက် ၁ တို့၏ တူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဟောအပ်ကုန်၏၊ ဤကားအဖြေတည်း။ ယင်းစကား အကျယ်ဖော်ပြဦးအံ့—ထိနမိဒ္ဓတို့၏ မိမိနှင့် ယှဉ်သော စိတ်, စေတသိက်ကို တွန့်သည်အဖြစ်သို့ ရောက်စေခြင်း ကိစ္စသည်တူ၏။ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စတို့၏ မငြိမ်သက်သည်အဖြစ်ကို ပြုခြင်းကိစ္စသည်တူ၏။ ထို့အတူ ရှေးဖြစ်ကုန်သော နှစ်ပါးကုန်သော ထိနမိဒ္ဓတို့၏ ကိုယ်၏ တဆန့်ဆန့်ရှိသည် အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်းသည်တူ၏။ အာဟာရဟူသည် အကြောင်းမည်၏၊ ဤအနက်ကို မှတ်အပ်၏။ နောက်ဖြစ်ကုန်သော နှစ်ပါးကုန်သော ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စတို့၏ ဆွေမျိုး တို့၏ ပျက်စီးခြင်း အစရှိသည်တို့ကို ကြံခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်းသည် တူ၏၊ ရှေး၌ ဖြစ်ကုန်သော နှစ်ပါးကုန်သော ထိနမိဒ္ဓတို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော ဝီရိယသည်တူ၏၊ နောက်၌ ဖြစ်ကုန်သော နှစ်ပါးကုန်သော ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စတို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သော သမာဓိသည် တူ၏၊ ထို့ ကြောင့် ထိုထိနမိဒ္ဓ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စ&lt;hr&gt; ၁-ကိစ္စအကြောင်း ဆန့်ကျင်ဘက် တူသောကြောင့် နှစ်ပါးပင် ဖြစ်သော်လည်း တပါးတည်းပြု၍ ထိန, မိဒ္ဓ, ဥဒ္ဓစ္စ ကုက္ကုစ္စ-ဟု ဟောထားခြင်း ဖြစ်၏။ &lt;br&gt;တူပုံကား-ထိနနှင့် မိဒ္ဓတို့သည် သမ္ပယုတ် ဖြစ်သော စိတ်၏ တွန့်တိုခြင်းသို့ ရောက်စေခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ကိစ္စချင်း တူကြ၏။ ဥဒ္ဓစ္စနှင့် ကုက္ကုစ္စတို့သည် သမ္ပယုတ် ဖြစ်သော စိတ်၏ မငြိမ်သက်သည်၏ အဖြစ်ကို ပြုခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ကိစ္စချင်း တူကြ၏။ &lt;br&gt;ထိနနှင့် မိဒ္ဓသည် ပျင်းရိခြင်း ကိုယ်တဆန့်ဆန့် ရှိသည်အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်းချင်း တူကြ၏။ ဥဒ္ဓစ္စနှင့် ကုက္ကုစ္စတို့သည် ဆွေမျိုး စည်းစိမ် ပျက်စီးခြင်း, စသည်ကို ကြံခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်းချင်း တူကြ၏။ &lt;br&gt;ထိန၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ကား ဝီရိယ, မိဒ္ဓ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ကား ဝီရိယ, ဥဒ္ဓစ္စ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ကား သမထ(သမာဓိ), ကုက္ကုစ္စ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ကား သမထ (သမာဓိ) ဤသို့ ကိစ္စ အာဟာရ ဆန့်ကျင်ဘက်ခြင်း တူကြ၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တို့ကို တခုသော နီဝရဏအဖြစ်ဖြင့် ဆိုအပ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ရှေးအဋ္ဌကထာ ဆရာတို့သည်&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကိစ္စာဟာရဝိပက္ခာနံ၊ ဧကတ္တာ ဧကမေတ္ထ ဟိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ကတမုဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စံ၊ ထိနမိဒ္ဓ တာဒိနာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;လီနတာ သန္တတာ ကိစ္စေ၊ တထာ ဉာတိ ဝိတက္ကနံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဟေတုဝီရိယသမတာ၊ ဣမေ တေသံ ဝိရောဓိနော။&lt;/b&gt; ။ &lt;br&gt;ဟု ဆိုကုန်ပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—ကိစ္စ အကြောင်း, ဆန့်ကျင်ဘက်တို့၏ တူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဤရှစ်ပါးကုန်သော နီဝရဏတို့တွင် ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စ ကို၎င်း၊ ထိနမိဒ္ဓကို၎င်း တခုတည်းသော နီဝရဏကိုသာလျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် ပြုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုထိန မိဒ္ဓ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စ တို့၏ သမ္ပယုတ်ဖြစ်သော နာမက္ခန္ဓာကို တွန့်သည်အဖြစ်သို့ ရောက်စေခြင်း, မငြိမ်သက်သည် အဖြစ်ကိုပြုခြင်း သည်လျှင် ကိစ္စ မည်၏၊ ကိုယ်၏ တဆန့်ဆန့် ရှိသည်အဖြစ် ဆွေမျိုး တို့၏ ပျက်စီးခြင်းကို ကြံခြင်းသည် ဟေတု မည်၏၊ ဝီရိယနှင့် သမာဓိ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ဤတရားတို့သည် ထိန မိဒ္ဓ ဥဒ္ဓစ္စ ကုက္ကုစ္စတို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အနုသယ ၇-ပါး&lt;/h3&gt;၉။ ။&lt;b&gt; သတ္တ အနုသယာ – ကာမရာဂါနုသယော ဘဝရာဂါနုသယော ပဋိဃာနုသယော မာနာနုသယော ဒိဋ္ဌာနုသယော ဝိစိကိစ္ဆာနုသယော အဝိဇ္ဇာနုသယော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနုသယတို့သည် ကာမရာဂါနုသယ၎င်း၊ ဘဝရာဂါနုသယ၎င်း၊ ပဋိဃာနုသယ၎င်း၊ မာနာနုသယ၎င်း၊ ဒိဋ္ဌာနုသယ၎င်း၊ ဝိစိကိစ္ဆာနုသယ၎င်း၊ အဝိဇ္ဇာနုသယ၎င်း၊ ဤသို့ ၇-ပါး အပြားရှိကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အနုသယ ၇-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၉။ ။မဂ်ဖြင့် မပယ်အပ်သေး၍ အဖန်တလဲလဲ သတ္တဝါတို့၏ သန္တာန်၌ ဖြစ်တတ်ကုန်သောကြောင့် အနုသယ ၁ မည်ကုန်၏၊ ကာမ ရာဂ အစရှိသည်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းငှါ လျောက်ပတ်သော အကြောင်းကို ရ၍ ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤကားအနုသယအနက်တည်း။ အဘယ့်ကြောင့် အပ္ပဟီနဋ္ဌကြောင့် အနုသယမည်သနည်း-ဟူမူ မဂ်ဖြင့် မပယ်အပ် သေးကုန်သော အာရုံစသော အကြောင်းကို ရသည်ရှိသော် ဖြစ်ခြင်းငှါ ထိုက်ကုန်သော ကိလေသာတို့သည် သန္တာန်၌ အဖန် တလဲလဲ ကိန်းကုန်သကဲ့သို့ ဖြစ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုမဂ်ဖြင့် မပယ်အပ်သေးသော ကိလေသာတို့ကို အနုသယ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏ ဟူလို။ အနာဂတ်ဖြစ်ကုန်သော ထိုကိလေသာတို့သည် မုချအားဖြင့် အနုသယမည်ကုန်၏၊ အတိတ်ပစ္စုပ္ပန် ဖြစ်ကုန်သော ကိလေသာ တို့ကိုလည်း ထိုအနာဂတ်ဖြစ်သော ကိလေသာနှင့် ညစ်နွမ်းခြင်း သဘော တူသည်အဖြစ်ကြောင့် ထိုအနာဂတ်ဖြစ်သော ကိလေသာ အတူ အနုသယ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ကာလကွဲပြား ရုံမျှဖြင့် တရားတို့၏ သဘောပြားခြင်းသည် မရှိချေ။ ထို့ကြောင့် တံ သဘာဝ-ဟု ဆိုအပ်၏။ မပယ်အပ်သော အနက်ကြောင့် အနုသယ မည်ကုန်သည် အကယ်၍ ဖြစ်ကုန်အံ့—ဤသို့ဖြစ်ကုန်သော် အလုံးစုံလည်း ဖြစ်ကုန် သော မပယ်အပ်ကုန်သော ကိလေသာတို့သည် အနုသယ မည်ကုန် သည် မဟုတ်ပါလော၊ ဤသို့အကယ်၍ စောဒနာငြားအံ့-ငါတို့သည် မဂ်ဖြင့် မပယ်ကာမျှဖြင့် အနုသယ-ဟု မဆိုကုန်၊ စင်စစ်အားဖြင့် ကား မပယ်အပ်သော အနက်ကြောင့် အားအစွမ်းသို့ ရောက်ကုန်&lt;hr&gt; ၁-မဂ်ဖြင့် မပယ်ရသေးသဖြင့် သတ္တဝါတို့၏ သန္တာန်၌ အဖန်တလဲလဲ ဖြစ်တတ်, ကိန်းတတ်သောကြောင့် အနုသယ မည်၏။ ထိုအနုသယဟူသည် မုချအားဖြင့် အနာဂတ် ကိလေသာများသာ ဖြစ်၏။ သို့သော် သဘောအားဖြင့် တူသောကြောင့် အတိတ် ကိလေသာ ပစ္စုပ္ပန် ကိလေသာတို့ကိုလည်း ပရိယာယ်အားဖြင့် အနုသယ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏။ မဂ်ဖြင့် မပယ်ရသေးသော အားအစွမ်းနှင့် ပြည့်စုံသော ကာမရာဂ စသော ကိလေသာတို့ကိုသာ အနုသယ-ဟု ဆိုရ၏။ ကိလေသာ သာမညကိုကား အနုသယမဟု မဆိုရ-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သော ကိလေသာတို့သည် အနုသယ မည်ကုန်၏-ဟု ငါတို့ ဆိုကုန်၏။ အားအစွမ်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းသည်လည်း တပါးသော ကိလေသာတို့နှင့် မဆက်ဆံသော ကာမဂုဏ်တို့၏ အသီးဖြစ်သော အနုသယ သဘောတည်း၊ ထို့ကြောင့် ငြင်းခုံခြင်းဖြင့် အကျိုးမရှိပြီ။ ကာမရာဂသည်ပင်လျှင် အနုသယ ဖြစ်သောကြောင့် ကာမရာဂါနုသယ မည်၏။&lt;h3&gt;သုတ္တန်နည်း သံယောဇဉ် ၁၀-ပါး&lt;/h3&gt;၁၀။ ။&lt;b&gt;ဒသ သံယောဇနာနိ – ကာမရာဂသံယောဇနံ ရူပရာဂသံယောဇနံ အရူပရာဂသံယောဇနံ ပဋိဃသံယောဇနံ မာနသံယောဇနံ ဒိဋ္ဌိသံယောဇနံ သီလဗ္ဗတပရာမာသသံယောဇနံ ဝိစိကိစ္ဆာသံယောဇနံ ဥဒ္ဓစ္စသံယောဇနံ အဝိဇ္ဇာသံယောဇနံ သုတ္တန္တေ။ &lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;သုတ္တန်၌ ဟောတော်မူအပ်ကုန်သော သံယောဇဉ်တို့သည် ကာမရာဂသံယောဇဉ်၎င်း၊ ရူပရာဂသံယောဇဉ်၎င်း၊ အရူပရာဂသံယောဇဉ်၎င်း၊ ပဋိဃသံယောဇဉ်၎င်း၊ မာနသံယောဇဉ်၎င်း၊ ဒိဋ္ဌိသံယောဇဉ်၎င်း၊ သီလဗ္ဗတပရာမာသသံယောဇဉ်၎င်း၊ ဝိစိကိစ္ဆာသံယောဇဉ်၎င်း၊ ဥဒ္ဓစ္စသံယောဇဉ်၎င်း၊ အဝိဇ္ဇာသံယောဇဉ်၎င်း၊ ဤသို့ ဆယ်ပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;သုတ္တန်နည်း သံယောဇဉ် ၁၀-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၀။ ။သတ္တဝါတို့ကို နှောင်ဖွဲ့တတ်ကုန်သောကြောင့် သံယောဇဉ် မည်ကုန်၏။ &lt;hr&gt;၁။ သတ္တဝါတို့ကို သံသရာတည်းဟူသော နှောင်အိမ်၌ အာရုံအမျိုးမျိုးတည်းဟူသော ကြိုးတို့ဖြင့် တုပ်နှောင်ဖွဲ့ချည်တတ်သောကြောင့် သံယောဇဉ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ကိလေသာ ၁၀-ပါး&lt;/h3&gt;၁၂။ ။&lt;b&gt;ဒသ ကိလေသာ – လောဘော ဒေါသော မောဟော မာနော ဒိဋ္ဌိ ဝိစိကိစ္ဆာ ထိနံ ဥဒ္ဓစ္စံ အဟိရိကံ အနောတ္တပ္ပံ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ကိလေသာတို့သည် လောဘ၎င်း၊ ဒေါသ၎င်း၊ မောဟ၎င်း၊ မာန၎င်း၊ ဒိဋ္ဌိ၎င်း၊ ဝိစိကိစ္ဆာ၎င်း၊ ထိန၎င်း၊ ဥဒ္ဓစ္စ၎င်း၊ အဟိရိက၎င်း၊ အနောတ္တပ္ပ၎င်း၊ ဤသို့ ဆယ်ပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ကိလေသာ ၁၀-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၂။ ။ထိုလောဘ စသော တရားတို့ဖြင့် စိတ်သည် ပူပန်တတ်၏။ ထိုသို့ ပူပန်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် ကိလေသာ¹ မည်ကုန်၏။ တနည်းအား—ထိုလောဘ စသော ကိလေသာတို့သည် စိတ်ကို နှိပ်စက်အပ်သောကြောင့် ကိလေသာ မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;တရားကိုယ်ကောက်နည်း&lt;/h3&gt;၁၃။ ။&lt;b&gt;အာသဝါဒီသု ပနေတ္ထ ကာမဘဝနာမေန တဗ္ဗတ္ထုကာ တဏှာ အဓိပ္ပေတာ, သီလဗ္ဗတပရာမာသော ဣဒံသစ္စာဘိနိဝေသော အတ္တဝါဒုပါဒေါ စ တထာပဝတ္တံ ဒိဋ္ဌိဂတမေဝ ပဝုစ္စတိ။&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;အထူးကိုဆိုဦးအံ့—ဤအကုသလသင်္ဂဟ၌ အာသဝ အစရှိသည်တို့၌ ကာမဟူသောအမည် ဘဝဟူသောအမည်ဖြင့် ထိုကာမဟူသောအမည် ဘဝဟူသောအမည်၏ မှီရာဖြစ်သော လောဘတဏှာကို အလိုရှိအပ်၏။ ထိုသို့သော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်သော ဒိဋ္ဌိစေတသိက်ကိုပင်လျှင် သီလဗ္ဗတပရာမာသဟူ၍၎င်း၊ ဣဒံသစ္စာဘိနိဝေသဟူ၍၎င်း၊ အတ္တဝါဒုပါဒါန်ဟူ၍၎င်း ဆိုအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ စိတ်၏ ပူပန်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ စိတ်ကို နှိပ်စက်ညှဉ်းဆဲတတ်သောကြောင့်၎င်း ကိလေသာ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;တရားကိုယ်ကောက်နည်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၃။ ။&lt;b&gt;ကာမဘဝနာမေန&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ကာမဘဝ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော အာရုံတို့၏ အမည်ဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;တထာပဝတ္တံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ -ဟူသောပုဒ်ကို ဂေါသီလ ဂေဝတ အစရှိသည်တို့ကို မှားသောအားဖြင့် စွဲလမ်းခြင်း အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၄။ ။&lt;b&gt;အာသဝေါဃာ စ ယောဂါ စ,&lt;br&gt;တယော ဂန္ထာ စ ဝတ္ထုတော။&lt;br&gt;ဥပါဒါနာ ဒုဝေ ဝုတ္တာ၊&lt;br&gt;အဋ္ဌ နီဝရဏာ သိယုံ။ &lt;br&gt;ဆဠေဝါနုသယာ ဟောန္တိ၊ &lt;br&gt;နဝ သံယောဇနာ မတာ။&lt;br&gt;ကိလေသာ ဒသ ဝုတ္တောယံ၊ &lt;br&gt;နဝဓာ ပါပသင်္ဂဟော။&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;သဘောတရားကိုယ်အားဖြင့် အာသဝ၊ သြဃတို့ကို၎င်း၊ ယောဂတို့ကို၎င်း၊ ဂန္ထတို့ကို၎င်း၊ သုံးပါးအပြားရှိကုန်၏ဟူ၍ မိန့်ဆိုအပ်ကုန်၏။ ဥပါဒါန်တို့ကို နှစ်ပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ မိန့်ဆိုအပ်ကုန်၏။ နီဝရဏတို့သည် ရှစ်ပါးအပြားရှိကုန်၏။ အနုသယတို့သည် ခြောက်ပါးအပြားရှိကုန်၏။ သံယောဇဉ်တို့ကို ကိုးပါးအပြားရှိ၏-ဟူ၍ သိအပ်ကုန်၏။ ကိလေသာတို့ကို ဆယ်ပါးအပြားရှိ၏-ဟူ၍ သိအပ်ကုန်၏။ ဤသို့ ကိုးပါးအပြားအားဖြင့် ဤအကုသလသင်္ဂဟကို ငါသည် ဆိုအပ်ပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၄။ ။အာသဝတို့ကို၎င်း၊ သြဃတို့ကို၎င်း၊ ယောဂတို့ကို၎င်း၊ ဂန္ထတို့ကို၎င်း၊ သရုပ်အားဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့် သုံးပါးတို့&lt;hr&gt; ၁။ အာသဝအရာစသည်တို့၌ ကာမာသဝ, ဘဝါသဝ-ဟု လာရှိရာ ကာမအရ ဝတ္ထုကာမကို၊ ဘဝအရ ကမ္မဘဝနှင့် ဥပပတ္တိဘဝကို ဟောရင်းဖြစ်သော်လည်း ၎င်းဝတ္ထုကာမစသည်တို့၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သော တဏှာကိုသာ ဌာနူပစာအားဖြင့် ကောက်ယူရမည်ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို မှတ်အပ်၏။ (အကြွင်းပေါ်လွင်ပြီ။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။ ထို့အတူ ဥပါဒါန်တို့ကို တဏှာ၊ ဒိဋ္ဌိတို့၏ အစွမ်းဖြင့် နှစ်ပါးတို့ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။ နီဝရဏတို့သည် ထိန၊ မိဒ္ဓ၊ ဥဒ္ဓစ္စ၊ ကုက္ကုစ္စတို့ကို အသီးယူခြင်းကြောင့် ရှစ်ပါးတို့သာဖြစ်ကုန်၏။ ကာမရာဂါနုသယ၊ ဘဝရာဂါနုသယတို့၏ တဏှာသဘောရှိသည်အဖြစ်ဖြင့် တပေါင်းတည်းယူအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် အနုသယတို့သည် ခြောက်ပါးတို့သာဖြစ်ကုန်၏။ သုတ္တန်ဒေသနာ၊ အဘိဓမ္မာဒေသနာ နှစ်ခုအပေါင်း၌ တဏှာသဘောရှိကုန်သော သံယောဇဉ်တို့ကို၎င်း၊ ဒိဋ္ဌိသဘောရှိကုန်သော သံယောဇဉ်တို့ကို၎င်း တပေါင်းတည်းပြု၍ ပေါင်းယူအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် သံယောဇဉ်တို့ကို ကိုးပါးတို့ဟူ၍ သိအပ်ကုန်၏။ ကိလေသာတို့ကိုကား—သုတ္တန်အားဖြင့်၎င်း၊ အဘိဓမ္မာအားဖြင့်၎င်း ဆယ်ပါးတို့ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။ ဤသို့ အကုသိုလ်တို့၏ သင်္ဂဟနည်းကို ကိုးပါးအပြားရှိ၏-ဟူ၍ မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤလောဘ စသောတရားတို့တွင် လောဘ၊ ဒိဋ္ဌိတို့ကို ကိုးပါး၊ ရှစ်ပါးအပြားဖြင့် ရေတွက်အပ်ကုန်၏။ အဝိဇ္ဇာကို ၇-ပါးအပြားဖြင့် ရေတွက်အပ်၏။ ပဋိဃကို ငါးပါးအပြားဖြင့် ရေတွက်အပ်၏။ ဝိစိကိစ္ဆာကို ၄-ပါးအပြားအားဖြင့် ရေတွက်အပ်၏။ မာန၊ ဥဒ္ဓစ္စတို့ကို သုံးပါးအပြားဖြင့် ရေတွက်အပ်ကုန်၏။ ထိနကို နှစ်ပါးအပြားဖြင့် ရေတွက်အပ်၏။ ကုက္ကုစ္စ၊ မိဒ္ဓ၊ အဟိရိကတို့ကို၎င်း၊ အနောတ္တပ္ပ၊ ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယတို့ကို၎င်း တပါးအပြားဖြင့် ရေတွက်အပ်ကုန်၏။ ဤသို့လျှင် အကုသိုလ်တရားတို့ကို ၉-ပါးအပြားဖြင့် ရေတွက်အပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပါပသင်္ဂဟအဖွင့်ပြီး၏။&lt;h3&gt;မိဿကသင်္ဂဟ၊ ဟိတ် ၆-ပါး&lt;/h3&gt;၁၅။ ။&lt;b&gt;မိဿကသင်္ဂဟေ ဆ ဟေတူ – လောဘော ဒေါသော မောဟော အလောဘော အဒေါသော အမောဟော။&lt;/b&gt;။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မိဿကသင်္ဂဟ၌ ဤသို့ဝေဖန်ခြင်းကို ငါသည်မိန့်ဆိုအပ်၏။ ဟိတ်တို့သည် လောဘဟိတ်၎င်း၊ ဒေါသဟိတ်၎င်း၊ မောဟဟိတ်၎င်း၊ အလောဘဟိတ်၎င်း၊ အဒေါသဟိတ်၎င်း၊ အမောဟဟိတ်၎င်း၊ ဤသို့ ခြောက်ပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;မိဿကသင်္ဂဟ ဟိတ် ၆-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၅။ ။ဟိတ်တို့၌ ဆိုသင့်ဆိုထိုက်သော စကားကို အောက်ပကိဏ်းပိုင်း၌ အဖွင့်ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးပြီ။&lt;h3&gt;ဈာနင် ၇-ပါး&lt;/h3&gt;၁၆။ ။&lt;b&gt;သတ္တ ဈာနင်္ဂါနိ – ဝိတက္ကော ဝိစာရော ပီတိ ဧကဂ္ဂတာ သောမနဿံ ဒေါမနဿံ ဥပေက္ခာ။&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဈာနင်တို့သည် ဝိတက်ဈာနင်၎င်း၊ ဝိစာရဈာနင်၎င်း၊ ပီတိဈာနင်၎င်း၊ ဧကဂ္ဂတာဈာနင်၎င်း၊ သောမနဿဈာနင်၎င်း၊ ဒေါမနဿဈာနင်၎င်း၊ ဥပေက္ခာဈာနင်၎င်း၊ ဤသို့ ၇-ပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ဈာနင် ၇-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၆။ ။အာရုံသို့ကပ်၍ ကြံခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ရှုတတ်သောအနက်ကြောင့်၎င်း၊ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော နီဝရဏတရားတို့ကို လောင်ကျွမ်းစေတတ်သောအနက်ကြောင့်၎င်း၊ ဝိတက်စသောတရားတို့သည် ဈာန်¹ မည်ကုန်၏။ ထိုဈာန်တို့ဟူသည် အပေါင်းဖြစ်ကုန်သော ဈာန်တရားတို့ကို အစိတ်၏&lt;hr&gt; ၁။ ကောင်းသောကုသိုလ်အာရုံ၌ဖြစ်စေ၊ မကောင်းသောအကုသိုလ်အာရုံ၌ဖြစ်စေ၊ စူးစူးစိုက်စိုက် စွဲစွဲမြဲမြဲကပ်၍ ရှုတတ်သောကြောင့် ဈာန်မည်၏။ ထို့ကြောင့် ကုသိုလ်ဈာန်၊ အကုသိုလ်ဈာန် နှစ်မျိုးအရ ဈာန် ၇-ပါးဖြစ်၏။ ဒေါမနဿကား အကုသိုလ်သက်သက်ဈာန်ဖြစ်၏၊ ကြွင်း ၆-ပါးတို့ကား ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်၊ အဗျာကတ ၃-မျိုးတို့နှင့်ဆိုင်သော ဈာန်များဖြစ်ကြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဖြစ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သောကြောင့် အင်္ဂါတို့လည်း မည်ကုန်၏။ ထိုနှစ်ပါးသော အနက်ကြောင့် &lt;b&gt;ဈာနင်္ဂါနိ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။ အစိတ်မှလွတ်သော အပေါင်းမရှိသော်လည်း သေနင်္ဂရထ အစရှိသည်တို့ကဲ့သို့ ဝိတက်အစရှိသည်တို့ကို တပေါင်းတည်းဖြစ်၍ နီဝရဏတရားတို့ကို လောင်ကျွမ်းတတ်သည်အဖြစ်ကြောင့် အသီးအသီးအစိတ်၏အဖြစ်ဖြင့် ဆိုအပ်ကုန်၏။ ဤ ၇-ပါးသော ဈာနင်တို့တွင် ဒေါမနဿသည် အကုသိုလ်ဈာနင်မည်၏၊ ကြွင်းသော အင်္ဂါတို့သည် ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်၊ အဗျာကတ ဈာနင်မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;မဂ္ဂင် ၁၂-ပါး&lt;/h3&gt;၁၇။ ။&lt;b&gt; ဒွါဒသ မဂ္ဂင်္ဂါနိ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ သမ္မာသင်္ကပ္ပော သမ္မာဝါစာ သမ္မာကမ္မန္တော သမ္မာအာဇီဝေါ သမ္မာဝါယာမော သမ္မာသတိ သမ္မာသမာဓိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပော မိစ္ဆာဝါယာမော မိစ္ဆာသမာဓိ။&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;မဂ္ဂင်တို့သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၎င်း၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပ၎င်း၊ သမ္မာဝါစာ၎င်း၊ သမ္မာကမ္မန္တ၎င်း၊ သမ္မာအာဇီဝ၎င်း၊ သမ္မာဝါယာမ၎င်း၊ သမ္မာသတိ၎င်း၊ သမ္မာသမာဓိ၎င်း၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၎င်း၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ၎င်း၊ မိစ္ဆာဝါယာမ၎င်း၊ မိစ္ဆာသမာဓိ၎င်း၊ ၁၂-ပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;မဂ္ဂင် ၁၂-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၇။ ။သမ္မာဒိဋ္ဌိစသော တရားတို့သည် သုဂတိဘဝ၊ ဒုဂ္ဂတိဘဝတို့သို့၎င်း၊ နိဗ္ဗာန်သို့၎င်း ရွှေ့လျားရောက်စေတတ်သောကြောင့် မဂ်မည်ကုန်၏။ ထိုသုဂတိ၊ ဒုဂ္ဂတိ၊ နိဗ္ဗာန်တို့သို့ ရောက်ကြောင်းဖြစ်&lt;hr&gt; ၁။ ဈာန်၏အစိတ်ဖြစ်သောကြောင့် ဈာနင်မည်၏။ ၂။ သုဂတိဘုံ၊ ဒုဂ္ဂတိဘုံ၊ နိဗ္ဗာန်သို့ ရွှေ့လျားရောက်စေတတ်သောကြောင့် မဂ်မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကုန်သော သမ္မာဒိဋ္ဌိစသော အစိတ်တို့သည် အင်္ဂါ¹ မည်ကုန်၏။ ထိုနှစ်ပါးသောအနက်ကြောင့် မဂ္ဂင်² မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား-အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော မဂ်၏ အစိတ်တို့သည် မဂ္ဂင်မည်ကုန်၏။ မဖောက်မပြန်သောအားဖြင့် မြင်တတ်သောကြောင့် သမ္မာဒိဋ္ဌိမည်၏။ ထိုသမ္မာဒိဋ္ဌိသည်ကား အတ္ထိ၊ ဒိန္နံဟူ၍အစရှိသော အစွမ်းဖြင့် ၁၀-ပါးအပြားရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား-ပရိညာ အစရှိသော ကိစ္စ၏ အစွမ်းအားဖြင့် ၄-ပါးအပြားရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုဝိတက်ဖြင့် မဖောက်မပြန်သောအားဖြင့် သမ္ပယုတ်တရားတို့သည် အာရုံကို ကြံတတ်ကုန်၏၊ ထိုသို့ကြံတတ်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် သမ္မာသင်္ကပ္ပမည်၏။ ထိုသမ္မာသင်္ကပ္ပသည် နေက္ခမ္မသင်္ကပ္ပ၊ အဗျာပါဒသင်္ကပ္ပ၊ အဝိဟိံသာသင်္ကပ္ပတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် သုံးပါးအပြားရှိ၏။ သမ္မာဝါစာ အစရှိသည်တို့ကို အောက်ဒုတိယပိုင်း အဖွင့်၌ ထင်စွာပြဆိုအပ်ကုန်ပြီးသည်သာတည်း။ ထိုဝီရိယတရားဖြင့် မဖောက်မပြန်သောအားဖြင့် သမ္ပယုတ်တရားတို့သည် အားထုတ်တတ်ကုန်၏၊ ထိုအားထုတ်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် သမ္မာဝါယာမမည်၏။ ထိုတရားသဘောဖြင့် သမ္ပယုတ်တရားတို့သည် မဖောက်ပြန်သောအားဖြင့် အောက်မေ့တတ်ကုန်၏၊ ထိုသို့အောက်မေ့ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် သမ္မာသတိမည်၏။ ဤသမ္မာသတိ၊ သမ္မာဝါယာမတို့၏ အပြားကို အထက် ဗောဓိပက္ခိယသင်္ဂဟ၌ အဖွင့်ဆိုလတ္တံ့။ ထိုဧကဂ္ဂတာသည် မဖောက်ပြန်သောအားဖြင့် မိမိသည်သာလျှင် မိမိနှင့်ယှဉ်သောစိတ်ကို ထားအပ်၏။ ထိုသို့ထားတတ်သောကြောင့် သမ္မာသမာဓိမည်၏။ ပဌမဈာန် အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ငါးပါးအပြားရှိသော ဧကဂ္ဂတာသည်&lt;hr&gt; ၁။ ထိုသုဂတိ၊ နိဗ္ဗာန်တို့၏ အကြောင်းအစိတ်ဖြစ်သောကြောင့် အင်္ဂါမည်၏။ ထိုနှစ်ပါးပေါင်း၍ မဂ္ဂင်မည်၏။ &lt;br&gt;မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိစသော တရားများကား ဒုဂ္ဂတိဘုံသို့ရောက်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် မဂ္ဂင်မည်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သမ္မာသမာဓိမည်၏။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ အစရှိသည်တို့သည်လည်း ဒုဂ္ဂတိဘဝသို့ ရောက်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် မဂ္ဂင်မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဣန္ဒြေ ၂၂-ပါး&lt;/h3&gt;၁၈။ ။&lt;b&gt;ဗာဝီသတိန္ဒြိယာနိ – စက္ခုန္ဒြိယံ သောတိန္ဒြိယံ ဃာနိန္ဒြိယံ ဇိဝှိန္ဒြိယံ ကာယိန္ဒြိယံ ဣတ္ထိန္ဒြိယံ ပုရိသိန္ဒြိယံ ဇီဝိတိန္ဒြိယံ မနိန္ဒြိယံ သုခိန္ဒြိယံ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ သောမနဿိန္ဒြိယံ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဝီရိယိန္ဒြိယံ သတိန္ဒြိယံ သမာဓိန္ဒြိယံ ပညိန္ဒြိယံ အနညာတညဿာမီတိန္ဒြိယံ အညိန္ဒြိယံ အညာတာဝိန္ဒြိယံ။&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဣန္ဒြေတို့သည် စက္ခုန္ဒြေ၎င်း၊ သောတိန္ဒြေ၎င်း၊ ဃာနိန္ဒြေ၎င်း၊ ဇိဝှိန္ဒြေ၎င်း၊ ကာယိန္ဒြေ၎င်း၊ ဣတ္ထိန္ဒြေ၎င်း၊ ပုရိသိန္ဒြေ၎င်း၊ ဇီဝိတိန္ဒြေ၎င်း၊ မနိန္ဒြေ၎င်း၊ သုခိန္ဒြေ၎င်း၊ ဒုက္ခိန္ဒြေ၎င်း၊ သောမနဿိန္ဒြေ၎င်း၊ ဒေါမနဿိန္ဒြေ၎င်း၊ ဥပေက္ခိန္ဒြေ၎င်း၊ သဒ္ဓိန္ဒြေ၎င်း၊ ဝီရိယိန္ဒြေ၎င်း၊ သတိန္ဒြေ၎င်း၊ သမာဓိန္ဒြေ၎င်း၊ ပညိန္ဒြေ၎င်း၊ အနညာတညဿာမီတိန္ဒြေ၎င်း၊ အညိန္ဒြေ၎င်း၊ အညာတာဝိန္ဒြေ၎င်း၊ ဤသို့ ၂၂-ပါး အပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ဣန္ဒြေ ၂၂-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၈။ ။မြင်ခြင်း အစရှိသော ကိစ္စတို့ကြောင့် စက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့ကို၎င်း၊ များသောအားဖြင့် ထိုဣတ္ထိ၊ ပုရိသိန္ဒြေတို့နှင့်တကွဖြစ်ကုန်သော မိန်းမ၊ ယောက်ျားတို့၏ သန္တာန်၌သာလျှင် ဣတ္ထိလိင် အစရှိသည်တို့ဖြစ်ခြင်းကြောင့် လိင်အစရှိသည်တို့ကို၎င်း၊ သဟဇာတ်တရားတို့ကို စောင့်ရှောက်တတ်သည်အဖြစ်ကြောင့် တည်တတ်ကုန်သော ကမ္မဇရုပ်၊ သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို၎င်း၊ အာရုံကိုသိခြင်း၌ သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို၎င်း၊ ဣဋ္ဌာရုံ အစရှိသည်တို့ကို ခံစားခြင်းကိစ္စရှိသည်အဖြစ်၌ သုခဝေဒနာ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အစရှိသည်တို့နှင့်တကွဖြစ်သော တရားတို့ကို၎င်း၊ ယုံကြည်ခြင်း အစရှိသည်တို့၌ ယုံကြည်ခြင်း အစရှိသော အစွမ်းကြောင့်ဖြစ်ကုန်သော ထိုသဟဇာတ်တရားတို့ကို၎င်း၊ မသိဘူးသေးသော သစ္စာလေးပါးတို့ကို သိအောင်ပြုအံ့-ဟု ကျင့်သောပုဂ္ဂိုလ်အား အနညာတညဿာမီတိ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ထိုသို့သော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်ကုန်သော သဟဇာတ်တရားတို့ကို၎င်း၊ ပဌမမဂ်ဖြင့် သိအပ်သော အပိုင်းအခြားကို မလွန်မူ၍ သိခြင်းကြောင့်၎င်း၊ ရဟန္တာတို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ သောတာပတ္တိမဂ်ဖြင့် သိအပ်သော အပိုင်းအခြားကို မလွန်မူ၍ သိသောအခြင်းအရာဖြင့် ဖြစ်ကုန်သော သဟဇာတ်တရားတို့ကို၎င်း၊ မိမိတို့အစဉ်လိုက်ကုန်သော တရားတို့၌ အစိုးရခြင်းတည်းဟူသောအနက်ကြောင့် ဣန္ဒြေမည်ကုန်၏။ ထိုကြောင့် စက္ခုန္ဒြိယံ ဤသို့အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူပြီ။ (“တို့ကို” ဟု ပါသမျှအနက်တို့ကို အစိုးရခြင်း၌စပ်)။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;သမ္မာအဋ္ဌကထာ၌ ဤဆိုအပ်ပြီးသည်မှ တပါးဖြစ်ကုန်သော မိမိတို့၏အကြောင်းဖြစ်သော ကံကိုပြတတ်သောအနက် အစရှိကုန်သော ဣန္ဒြိယသဒ္ဒ၏ အနက်တို့ကို အဖွင့်ဆိုအပ်ကုန်ပြီ။ ဇီဝိတိန္ဒြိယံ ဟူသည်ကား-ရုပ်ဇီဝိတ၊ နာမ်ဇီဝိတတို့၏ အစွမ်းဖြင့် နှစ်ပါးအပြားရှိသော ဇီဝိတိန္ဒြေတည်း-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အစမထင်သော သံသရာ၌ မသိဘူးသေးသော နိဗ္ဗာန်ကို၊ တနည်းကား သစ္စာလေးပါးတရားကိုသာလျှင် သိစေအံ့-ဟု ဤသို့မြတ်သော အလိုဖြင့် ကျင့်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ ဣန္ဒြေသည်&lt;hr&gt; ၁။ သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို အစိုးရသောကြောင့် ဣန္ဒြေမည်၏။ &lt;br&gt;တနည်း—ဝိပါက်၊ ကဋတ္တာရုပ်တို့ကို အစိုးရသော၊ မြည်မည်သောကံကို ပြတတ်သောကြောင့် ဣန္ဒြေမည်၏။ &lt;br&gt;တနည်း—ဣန္ဒမည်သော ကံကြောင့် ပြီးကုန်သည်ဖြစ်ရကား ဣန္ဒြေမည်၏။ တနည်း—ဣန္ဒမည်သော မြတ်စွာဘုရားသည် မြင်အပ်၊ ဟောအပ်သောကြောင့် ဣန္ဒြေမည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အနညာတညဿာမီတိန္ဒြေ မည်၏။ သောတာပတ္တိမဂ်သည် မြင်အပ်ပြီးသော အပိုင်းအခြားကို မလွန်မူ၍ သိတတ်သောကြောင့် အညိန္ဒြေမည်၏၊ ဣန္ဒြေလည်းမည်၏။ ထို့ကြောင့် အညိန္ဒြေ မည်၏။ လေးပါးကုန်သော သစ္စာတို့ကို ထိုးထွင်းကာသိပြီး၍ တည်သော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ ဣန္ဒြေသည် အညာတာဝိန္ဒြေ မည်၏။ ဣန္ဒြေမည်ကုန်သော တရားတို့၏ သရုပ်ကို ပြခြင်းငှါ ဤဣန္ဒြိယနိဒ္ဒေသ၌ ပညိန္ဒြေကို ယူခြင်းကို မြတ်စွာဘုရားသည် ပြုတော်မူ၏။ ပုဂ္ဂိုလ်၏အလိုကိစ္စ အထူးကို ပြခြင်းငှါ အနညာတညဿာမီတိ အစရှိသည်တို့ကို ယူခြင်းကိုပြုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဣန္ဒြိယနိဒ္ဒေသ၌ သတ္တဝါဟူသောပညတ်၌ ထူးသောမှီရာရှိသည်ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အဇ္ဈတ္တိကာယတန² ငါးပါးတို့ကို အစ၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောအပ်ကုန်၏။ မနိန္ဒြေကိုကား အဇ္ဈတ္တိကာယတန၏ အဖြစ်နှင့်တူသည်အဖြစ်ကြောင့် အဇ္ဈတ္တိကာယတန အဆုံး၌သာလျှင် ဟောတော်မူအပ်သော်လည်း နာမ်ဣန္ဒြေတို့နှင့်&lt;hr&gt; ၁။ အစမထင် သံသရာပြင်၌ တရံတဆစ်မျှ မသိဘူးသေးသော အမြိုက်နိဗ္ဗာန်၊ သစ္စာလေးပါး တရားထူးကို သိအောင်ပြုအံ့-ဟု ကျင့်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ ဣန္ဒြေသည် အနညာတညဿာမီတိ မည်၏။ &lt;br&gt;၂-သောတာပတ္တိမဂ်သည် မြင်အပ်ပြီးသော အပိုင်းအခြားကို မလွန်မူ၍ သိတတ်သော ဣန္ဒြေသည် အညိန္ဒြေ မည်၏။ &lt;br&gt;၃-သိအပ်ပြီးသော သစ္စာလေးပါး တရားတို့ကို သိပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ ဣန္ဒြေသည် အညာတာဝိန္ဒြေ မည်၏။ တရားကိုယ်အားဖြင့် သောတာပတ္တိမဂ်၌ရှိသော ပညာသည် အနညာတညဿာမီတိန္ဒြေ မည်၏၊ အထက်မဂ်သုံးခု၊ အောက်ဖိုလ်သုံးခု၌ရှိသော ပညာသည် အညိန္ဒြေ မည်၏။ အရဟတ္တဖိုလ်၌ရှိသော ပညာသည် အညာတာဝိန္ဒြေ မည်၏။ &lt;br&gt;&lt;b&gt;ဣန္ဒြေဟောစဉ်&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၄- သတ္တဝါ-ဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်သော အက္ခရာအစဉ်-ဟု ဆိုအပ်သော နာမပညတ်၏ ထူးသောမှီရာ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် အဇ္ဈတ္တိကာယတန ငါးပါးကို အစ၌ ဟောတော်မူသည်။&lt;br&gt;၅-မနိန္ဒြေကို အဇ္ဈတ္တိကာယတနမျိုး ဖြစ်၍ အဇ္ဈတ္တိကာယတန၏ အခြားမဲ့၌ ဆိုသင့်သော်လည်း သုခိန္ဒြေစသော နာမ်ဣန္ဒြေတို့နှင့် တပေါင်းတည်း ပြခြင်းငှါ ဇီဝိတိန္ဒြေ၏ အခြားမဲ့၌ ဆိုရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တကွ တပေါင်းတည်းပြခြင်းငှါ ဇီဝိတိန္ဒြေ၏ အခြားမဲ့၌ မိန့်ဆိုအပ်၏။ ထိုသတ္တပညတ်သည် ဣတ္ထိန္ဒြေ စသည်တို့၏ အစွမ်းကြောင့် မိန်းမ၊ ယောက်ျားဟူ၍ ခွဲဝေခြင်းသို့ ရောက်၏။ ဤသို့ သတ္တဝါ-ဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်သော အထူးသို့ ရောက်ခြင်းကို ပြခြင်းငှါ ထိုအဇ္ဈတ္တိကာယတန ငါးခု၏အခြားမဲ့၌ ဘာဝရုပ်နှစ်ခုအပေါင်းကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ ထိုကမ္မဇရုပ်တရားတို့သည် ဤဇီဝိတိန္ဒြေ၏ အစွမ်းကြောင့် တည်ကုန်၏။ ဤသို့သော အကြောင်းကို ပြခြင်းငှါ ထိုဘာဝနှစ်ပါးမှ နောက်၌ ဇီဝိတိန္ဒြေကို ဆိုအပ်၏။ သတ္တ-ဟု မှတ်အပ်သော ပရမတ္ထတရား အစုအပေါင်းသည် အပေါင်းသန္တာန်၏ အစွမ်းဖြင့်ဖြစ်သည်ဖြစ်၍ ဤဝေဒနာတို့ကြောင့် ညစ်နွမ်းလတ္တံ့-ဟု ၎င်း၏ညစ်ညူးခြင်း၏ အကြောင်းကို ပြခြင်းငှါ ထိုဇီဝိတိန္ဒြေမှ နောက်၌ ဝေဒနာငါးခုအပေါင်းကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုဝေဒနာတို့မှ အထူးသဖြင့် စင်ကြယ်ခြင်းကို အလိုရှိကုန်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဖြူစင်ခြင်း၏အကြောင်းကို ပြခြင်းငှါ ထိုဝေဒနာငါးခုအပေါင်းမှ နောက်၌ သဒ္ဓါအစရှိသော တရားငါးခုအပေါင်းကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ ဆည်းပူးအပ်ပြီးသော ဖြူစင်ခြင်း၏အကြောင်းဖြစ်သော ကောင်းမှုရှိကုန်သော သူတော်ကောင်းတို့သည် ဤ&lt;hr&gt; ၁။ သတ္တဝါ-ဟု ဆိုအပ်သော နာမပညတ်၏ ဣတ္ထိ၊ ပုရိသိန္ဒြေတို့၏ အစွမ်းဖြင့် မိန်းမ၊ ယောက်ျား-ဟု ကွဲပြားသော အဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းကို ပြခြင်းငှါ ကာယိန္ဒြေ၏ အခြားမဲ့၌ ဘာဝရုပ် ၂-ပါးကို ဟောတော်မူ၏။ &lt;br&gt;၂။ ဥပါဒိန္န ကမ္မဇရုပ်တရားတို့သည် ဇီဝိတိန္ဒြေ၏အစွမ်းဖြင့် တည်ကြသောကြောင့် ဤဥပါဒိန္န ကမ္မဇရုပ်တရားတို့၏ တည်ရာအကြောင်းကို ပြခြင်းငှါ ထိုဘာဝရုပ်တို့၏ အခြားမဲ့၌ ဇီဝိတိန္ဒြေကို ဟောတော်မူ၏။ &lt;br&gt;၃။ သတ္တဝါ-ဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်သော ဥပါဒိန္နတရား အပေါင်းသည် သန္တာန်အစဉ်၏ အစွမ်းဖြင့်ဖြစ်သည်ရှိသော် ဤဝေဒနာတို့ကြောင့် ညစ်နွမ်းတတ်သည်-ဟု ညစ်နွမ်းခြင်း၏ အကြောင်းကို ပြခြင်းငှါ မနိန္ဒြေ၏ အခြားမဲ့၌ သုခိန္ဒြေစသော ဝေဒနိန္ဒြေ ငါးပါးကို ဟောတော်မူ၏။&lt;br&gt;၄- ထိုညစ်နွမ်းခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော ဝေဒနာတို့မှ စင်ကြယ်ခြင်းကို အလိုရှိကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ စင်ကြယ်ခြင်း၏ အကြောင်းကို ပြခြင်းငှါ ထိုဝေဒနိန္ဒြေ ငါးပါးတို့၏ အခြားမဲ့၌ သဒ္ဓိန္ဒြေ အစရှိသော ဣန္ဒြေအပေါင်းကို ဟောတော်မူ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အနညာတညဿာမီတိန္ဒြေ အစရှိကုန်သော ဣန္ဒြေတို့ကြောင့် ထိုဝေဒနာတို့မှ စင်ကြယ်ကုန်၏-ဟု ဤသို့သောအကြောင်းကို ပြခြင်း၎င်း၊ အထူးသဖြင့် စင်ကြယ်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်သည်၊ ပြီးပြီးသောကိစ္စရှိကုန်သည်-ဟု ဤသို့သောအကြောင်းကို ပြခြင်းအကျိုးငှါ၎င်း၊ အဆုံး၌ ၃-ပါးကုန်သော ဣန္ဒြေတို့ကို မိန့်ဆိုအပ်ကုန်၏။ ဤမျှ အတိုင်းအရှည်ရှိသော စက္ခုစသော ၂၂-ပါးသော တရားဖြင့်သာ လိုအပ်သော အနက်၏ ပြီးပြည့်စုံခြင်းသည် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် တပါးကုန်သော ဖဿစသော တရားတို့ကို ဣန္ဒြေအဖြစ်ဖြင့် မြတ်စွာဘုရားသည် မဟောအပ်ကုန်။ ဤဆိုအပ်ပြီးသော အလုံးစုံသည် ထိုစက္ခုစသည်တို့၏ အစဉ်အားဖြင့် ဟောခြင်းအကြောင်းတည်း။ ထို့ကြောင့် အလွန်ချဲ့လွန်းသဖြင့် အကျိုးမရှိပြီ။&lt;h3&gt;ဗိုလ် ၉-ပါး&lt;/h3&gt;၁၉။ ။&lt;b&gt;နဝဗလာနိ သဒ္ဓါဗလံ၊ ဝီရိယဗလံ၊ သတိဗလံ၊ သမာဓိဗလံ၊ ပညာဗလံ၊ ဟိရီဗလံ၊ ဩတ္တပ္ပဗလံ၊ အဟိရိကဗလံ၊ အနောတ္တပ္ပဗလံ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဗိုလ်တို့သည် သဒ္ဓါဗိုလ်၎င်း၊ ဝီရိယဗိုလ်၎င်း၊ သတိဗိုလ်၎င်း၊ သမာဓိဗိုလ်၎င်း၊ ပညာဗိုလ်၎င်း၊ ဟိရီဗိုလ်၎င်း၊ ဩတ္တပ္ပဗိုလ်၎င်း၊ အဟိရိကဗိုလ်၎င်း၊ အနောတ္တပ္ပဗိုလ်၎င်း၊ ဤသို့ ၉-ပါးအပြားရှိကုန်၏။ &lt;hr&gt;၁-ဆည်းပူးအပ်ပြီးသော ဖြူစင်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော ကောင်းမှု ရှိကုန်သော သူတော်ကောင်းတိုသည် ဤအနညာတညဿာမီတိန္ဒြေ စသော ဣန္ဒြေ သုံးပါးတို့ဖြင့် ညစ်နွမ်း ခြင်း၏ အကြောင် ဖြစ်သော ဝေဒနာတို့မှ စင်ကြယ်ရ၏-ဟု စင်ကြယ်ခြင်း၏ အကြောင်း အဖြစ်ကို၎င်း၊ စင်ကြယ်ခြင်း ရောက်သည်၏ အဖြစ်, ပြီးပြီးသော ကိစ္စရှိသည်၏အဖြစ် ကို၎င်း ပြခြင်းငှါ အဆုံး၌ အနညာတညဿာမီတိန္ဒြေစသော ဣန္ဒြေသုံးပါးကို ဟောတော် မူ၏-ဟု မှတ်။&lt;br&gt;စက္ခုစသော ၂ ၂-ပါးသော ဣန္ဒြေတို့ကို ဟောခြင်းဖြင့်ပင် အလိုရှိအပ်သော အကျိုးများ ပြီးစီးခြင်းကြောင့် ဖဿ, ပထဝီ စသော တရားတို့ကို ဣန္ဒြိယ အရာ၌ မဟောအပ်ကုန်-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဗိုလ် ၉-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၉။ ။သဒ္ဓါမရှိသောသူ၏အဖြစ်၊ ပျင်းရိခြင်း၊ မေ့လျော့ခြင်း၊ ပျံ့လွင့်ခြင်း၊ မသိခြင်း၊ အရှက်မရှိခြင်း၊ အလန့်မရှိခြင်း-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ဆန့်ကျင်ဘက်တရားတို့သည် တုန်လှုပ်ချောက်ချားခြင်းငှါ မတတ်နိုင်သည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ သမ္ပယုတ်တရားတို့၌ မိမိစွာဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ဤသဒ္ဓါအစရှိကုန်သော ၇-ပါးသော တရားတို့သည် ဗိုလ်မည်ကုန်၏။ အဟိရိက၊ အနောတ္တပ္ပ နှစ်ပါးအပေါင်းသည်ကား သမ္ပယုတ်တရားတို့၌ မြဲမြံစွာဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ဗိုလ်မည်၏။ (တုန်လှုပ်ချောက်ချားခြင်းငှါ မတတ်နိုင်သည်အဖြစ်ကြောင့် ဗိုလ်မည်၏။)&lt;h3&gt;အဓိပတိ ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၂၀။ ။&lt;b&gt;စတ္တာရော အဓိပတိ—ဆန္ဒာဓိပတိ၊ ဝီရိယာဓိပတိ၊ စိတ္တာဓိပတိ၊ ဝီမံသာဓိပတိ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;အဓိပတိတို့သည် ဆန္ဒာဓိပတိ၎င်း၊ ဝီရိယာဓိပတိ၎င်း၊ စိတ္တာဓိပတိ၎င်း၊ ဝီမံသာဓိပတိ၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;အဓိပတိ ၄-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၀။ ။မိမိနှင့်စပ်၍ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့၏ အကြီးဖြစ်ကုန်သော တရားတို့သည် အဓိပတိမည်ကုန်၏။ ယင်းစကား ထင်ရှားအောင်ပြဦးအံ့—&lt;b&gt;ဆန္ဒဝတော ကိံ နာမ န သိဇ္ဈတိ&lt;/b&gt; ဤသို့အစ&lt;hr&gt; ၁။ အဿဒ္ဓိယ၊ ကောသဇ္ဇ၊ ပမာဒ၊ ဥဒ္ဓစ္စ၊ အဝိဇ္ဇာ၊ အဟိရိက၊ အနောတ္တပ္ပ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ဆန့်ကျင်ဘက်တရားတို့သည် မတုန်လှုပ်စေနိုင်သောကြောင့်၎င်း၊ သမ္ပယုတ်တရားတို့ မြဲမြံစွာဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ဤအကြောင်း ၂-ပါးကြောင့် သဒ္ဓါစသော ၇-ပါးတို့သည် ဗိုလ်မည်ကုန်၏။ &lt;br&gt;အဟိရိကနှင့် အနောတ္တပ္ပ တရား ၂-ပါးတို့ကား သမ္ပယုတ်တရားတို့၌ မြဲမြံစွာဖြစ်သောကြောင့်သာ ဗိုလ်မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;၂-မိမိနှင့် စပ်၍ ဖြစ်ကုန်သော သမ္ပယုတ်တရားတို့၏ အရှင်သခင် အကြီးအမှုး ဖြစ်သောကြောင့် အဓိပတိမည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရှိသော ရှေး၌ဖြစ်သော စိတ္တုပ္ပါဒ်မှ ပကတူပနိဿယ ပစ္စည်းကို ရ၍ဖြစ်သော နောက်စိတ်၌ အကြီးဖြစ်ကုန်သော ဆန္ဒအစရှိသည်တို့သည် မိမိနှင့်ယှဉ်သော သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို ပြီးစေတတ်ကုန်၏။ ထိုသမ္ပယုတ်တရားတို့သည်လည်း ထိုဆန္ဒအစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းကြောင့်ဖြစ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုဆန္ဒအစရှိသော တရားတို့သည် မိမိနှင့်စပ်ကုန်သော တရားတို့၏ အကြီးဖြစ်ကုန်၏။ ဆန္ဒအစရှိကုန်သော လေးပါးကုန်သော တရားတို့မှတပါးဖြစ်ကုန်သော အဓိပတိတရားတို့၏ အဓိပတိမည်သည်အဖြစ်ကို တားမြစ်သည်၏အစွမ်းအားဖြင့် အကြီး၏အဖြစ်သည် အဓိပတိမည်၏။ တပါးသော ဣန္ဒြေတို့သည် ရှိကုန်သော်လည်း သက်သက် ရူပါရုံကိုမြင်ခြင်း အစရှိသည်တို့၌ စက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့ကို မိမိအလိုလိုက်စေကာမျှသည်သာလျှင် ဣန္ဒြေအဖြစ်မည်၏။ ဤသည်လျှင် အဓိပတိနှင့် ဣန္ဒြေတို့၏ အထူးတည်း။&lt;h3&gt;အာဟာရ ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၂၁။ ။&lt;b&gt;စတ္တာရော အာဟာရာ—ကဗဠိကာရော အာဟာရော၊ ဖဿော ဒုတိယော၊ မနောသဉ္စေတနာ တတိယာ၊ ဝိညာဏံ စတုတ္ထံ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အာဟာရတို့သည် အလုပ်အကျွေးကို မပြုအပ်သော်လည်း ပြုအပ်သကဲ့သို့သော အာဟာရ၎င်း၊ နှစ်ခုတို့၏ ပြည့်ကြောင်းဖြစ်သော ဖဿအာဟာရ၎င်း၊ သုံးခုတို့၏ ပြည့်ကြောင်းဖြစ်သော မနောသဉ္စေတနာအာဟာရ၎င်း၊ လေးခုတို့၏ ပြည့်ကြောင်းဖြစ်သော ဝိညာဏအာဟာရ၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ မိမိအဓိပတိတနေခိုက် အခြားသော အဓိပတိတရားတို့၏ အဓိပတိအဖြစ်ကို တားမြစ်၍ မိမိသာ အစိုးရသည်အဖြစ်သည် အဓိပတိအစိုးရခြင်းဖြစ်၏။&lt;br&gt;၂-တပါးသော ဣန္ဒြေများ အစိုးရခြင်းရှိသော်လည်း မိမိနှင့်စပ်သော တရားကိုသာ မိမိအလိုသို့ လိုက်စေခြင်းသဘော, အစိုးရခြင်း သဘောမျိုးသည် ဣန္ဒြေ အစိုးရခြင်း ဖြစ်၏။ &lt;br&gt;(ဤကား- အဓိပတိနှင့် ဣန္ဒြိယ အစိုးရပုံချင်း ခြားနားချက်တည်း။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အာဟာရ ၄-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၁။ ။ဩဇာလျှင် ရှစ်ခုတို့၏ ပြည့်ကြောင်းဖြစ်ကုန်သော ရုပ်အစရှိသည်တို့ကို ဆောင်တတ်ကုန်သောကြောင့် အာဟာရ¹ မည်ကုန်၏။ အကျယ်ချ၍ ပြဦးအံ့—ကဗဠိကာရအာဟာရသည် ဩဇာလျှင် ရှစ်ခုတို့၏ ပြည့်ကြောင်းဖြစ်သော အဋ္ဌကလာပ်ရုပ်ကို ဆောင်၏။ ဖဿအာဟာရသည် ဝေဒနာသုံးပါးတို့ကို ဆောင်၏။ မနောသဉ္စေတနာအာဟာရ-ဟု ဆိုအပ်သော ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်ကံသည် ဘုံသုံးပါးတို့၌ ပဋိသန္ဓေကို ဆောင်၏။ ဝိညာဏအာဟာရ-ဟု ဆိုအပ်သော ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်သည် မိမိနှင့်တကွဖြစ်သော နာမ်ရုပ်တို့ကို ဆောင်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မိမိတို့၏ ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့ကို ဆောင်တတ်ကုန်သော တပါးကုန်သော တရားတို့သည်လည်း အကယ်၍ကားရှိကုန်၏၊ ထိုသို့ပင်ရှိကုန်သော်လည်း အဇ္ဈတ္တိကသန္တာန်၏ ထူးသောအကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဤတရားလေးပါးတို့ကိုသာလျှင် အာဟာရဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။ ထူးသောအကြောင်း၏ အကျယ်ကို ဆိုဦးအံ့—ကဗဠိကာရအာဟာရလျှင် အစာရှိကုန်သော သတ္တဝါတို့၏ ရူပကာယ၏ ကဗဠိကာရအာဟာရသည် ထူးသောအကြောင်းဖြစ်၏။ အဘယ့်ကြောင့်ဖြစ်သနည်း-ဟူမူ ကံအစရှိသည်သည် ဖြစ်စေအပ်သော်လည်း ထိုရူပကာယ၏ ကဗဠိကာရအာဟာရဟူသော အထောက်အပံ့၏ အစွမ်းကြောင့်သာလျှင် ဆယ်နှစ်အစရှိ&lt;hr&gt; ၁။ ဩဇာလျှင် ရှစ်ခုမြောက်သော အာဟာရဇ အဋ္ဌကလာပ်ရုပ်စသည်ကို ဆောင်တတ်သောကြောင့် အာဟာရမည်၏။ &lt;br&gt;ကဗဠီကာရာဟာရသည် ဩဇာလျှင် ရှစ်ခုမြောက်သော အဋ္ဌကလာပ်ရုပ်ကိုဆောင်သည်။ &lt;br&gt;ဖဿာဟာရသည် ဝေဒနာသုံးပါးကို ဆောင်သည်။ &lt;br&gt;မနောသဉ္စေတနာဟာရ-ဟု ဆိုအပ်သော ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်ကံသည် ဘဝသုံးပါး၌ ပဋိသန္ဓေကိုဆောင်သည်။ &lt;br&gt;ဝိညာဏာဟာရ-ဟု ဆိုအပ်သော ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်သည် သဟဇာတ်ဖြစ်သော နာမ်ရုပ်ကို ဆောင်သည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သော ကာလတို့ပတ်လုံး တည်နိုင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ကဗဠိကာရအာဟာရသည် ရူပကာယ၏ ထူးသောအကြောင်းဖြစ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့ကြောင့်သာလျှင် ဤကဗဠိကာရအာဟာရသည် အထိန်းသည် သတို့သားကို နို့ရည်တိုက်ခြင်းစသည်ဖြင့် ထောက်ပံ့ခိုင်စေသကဲ့သို့၎င်း၊ ဆွေးမြေ့သော အိမ်ကို ထောက်ပံ့ခိုင်စေသော ယန္တရားတိုင်ကဲ့သို့၎င်း ဖြစ်၏-ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။ ဖဿအာဟာရသည်လည်း သုခဝေဒနာ အစရှိကုန်သော ဝေဒနာတို့၏ အကြောင်းဖြစ်သော အာရုံကို တွေ့ထိ၍သာလျှင် သုခဝေဒနာ အစရှိသည်တို့ကို ဖြစ်စေခြင်းဖြင့် သတ္တဝါတို့၏ ကြာမြင့်စွာတည်ခြင်းအကြောင်းဖြစ်၏။ မနောသဉ္စေတနာဟာရသည် ကုသိုလ်ကံ၊ အကုသိုလ်ကံတို့၏ အစွမ်းဖြင့် အားထုတ်သည်ဖြစ်၍သာလျှင် ဘုံသုံးပါးတို့၌ တည်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သောကြောင့် သတ္တဝါတို့၏ တည်ခြင်းအကြောင်းဖြစ်၏။ ဝိညာဏာဟာရသည် အာရုံကိုသိတတ်သည်ဖြစ်၍ နာမ်ရုပ်ကိုဖြစ်စေသဖြင့် သတ္တဝါတို့၏ တည်ခြင်းအကြောင်းဖြစ်၏။ ဤဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့် ဤလေးပါးတို့တို့ကိုသာလျှင် အတ္တဖြစ်သော ရူပကာယတရား၏ ထူးသောအကြောင်း၏ အဖြစ်ကြောင့် အာဟာရတို့ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။ ဖဿအစရှိသည်တို့၏ ဒုတိယအစရှိသောအဖြစ်ကို ဒေသနာအစဉ်အားဖြင့်သာ ဆိုအပ်၏-ဟု သိအပ်၏။ ဖြစ်စဉ်အားဖြင့် မဆိုအပ်-ဟု သိလေ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၃။ ။&lt;b&gt;ပဉ္စဝိညာဏေသု ဈာနင်္ဂါနိ, အဝီရိယေသု ဗလာနိ, အဟေတုကေသု မဂ္ဂင်္ဂါနိ န လဗ္ဘန္တိ။ တထာ ဝိစိကိစ္ဆာစိတ္တေ ဧကဂ္ဂတာ မဂ္ဂိန္ဒြိယဗလဘာဝံ န ဂစ္ဆတိ။&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ်တဆယ်တို့၌ ဈာနင်တို့ကို မရအပ်ကုန်၊ ဝီရိယမယှဉ်သောစိတ် ၁၆-ခုတို့၌ ဗိုလ်တို့ကို မရအပ်ကုန်၊ အဟိတ်စိတ်&lt;hr&gt; ၁။ အဇ္ဈတ္တိကသန္တာန်၏ ထူးသောအကြောင်းတရားများဖြစ်သောကြောင့် ဤတရားလေးပါးတို့ကိုသာ အာဟာရ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၁၈-ခုတို့၌ မဂ္ဂင်တို့ကို မရအပ်ကုန်၊ ထို့အတူ ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂုတ် စိတ်၌ ဧကဂ္ဂတာစေတသိက်သည် မဂ္ဂင် ဣန္ဒြေ ဗိုလ်အဖြစ်သို့ မရောက်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၃။ ။ပဉ္စဝိညာဏ်တို့၌ ဝိတက်မယှဉ်ခြင်းကြောင့် အာရုံတို့၌ ရှေ့ရှုကျရောက်ကာမျှ ဖြစ်သောကြောင့် ထိုပဉ္စဝိညာဏ်တို့၌ ဥပေက္ခာ သုခ ဒုက္ခတို့သည် ထင်ရှားရှိကုန်သော်လည်း ကသိုဏ်း စသော အာရုံကိုကပ်၍ ကြံသောအခြင်းအရာ မရှိခြင်းကြောင့် ဈာနင်၏အဖြစ်ဖြင့် မထုတ်ဆောင်အပ်ကုန်၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ဈာနင်ဟူသည် ဝိတက်လျှင် နောက်ဆုံးအကွပ် အကြီးအကြပ်ရှိ၏-ဟု ဆိုအပ်၏။ ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀-ပါး၊ မနောဓာတ်သုံးပါး၊ သန္တီရဏသုံးခုတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၁၆-ပါးသောစိတ်တို့၌ ဝီရိယ မယှဉ်သောကြောင့် ထို ၁၆-ပါးသောစိတ်တို့၌ သမာဓိသည် ထင်ရှားရှိသော်လည်း ဗိုလ်အဖြစ်သို့ မရောက်၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ဗိုလ်ဟူသည် ဝီရိယလျှင် နောက်ပိတ်အကွပ် အကြီးအကြပ်ရှိ၏-ဟု ဆိုအပ်၏၊ ထိုမှတပါး အဟိတ်စိတ် ၁၈-ပါးတို့၌ ဟိတ်မယှဉ်သောကြောင့် မဂ္ဂင်တို့ကို မရအပ်ကုန်၊ ထိုစကားမှန်၏၊ မဂ္ဂင်ဟူသည် ဟိတ်တရားလျှင် နောက်ပိတ်အကွပ် အကြီးအကြပ်ရှိ၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။ ဤသို့သော အနက်သဘောကို နှလုံးထားတော်မူ၍ ဒွေပဉ္စဝိညာဏေသု ဤသို့ အစရှိသောစကားကို မိန့်ဆိုပြီ၊ ဈာနင်တို့ကို မရအပ်ကုန်-ဟု စာစပ်ခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁-ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀-တို့၌ ဝိတက် ကင်းသဖြင့် အာရုံသို့ ရှေ့ရှုကျကာမျှ ဖြစ်၍ ထိုဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀-၌ ရှိသော ဥပေက္ခာ, သုခ, ဒုက္ခဝေဒနာတို့သည် အာရုံသို့ ကပ်၍ ရှုခြင်းအခြင်းအရာ မရှိသောကြောင့် ဈာနင် မထိုက်ပေ။&lt;br&gt;၂-ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀-ပါး, မနောဓာတ် ၃-ပါး, သန္တီရဏ ၃-ပါး-ဟု ဆိုအပ်သော ဝီရိယ မယှဉ်သောစိတ် ၁၆-ပါးတို့၌ ဝီရိယ မယှဉ်၊ ဝီရိယ အထောက်အပံ့ ကင်းသဖြင့် အားနည်းသောကြောင့် ၎င်း၌ရှိသော ဧကဂ္ဂတာစေတသိက်ကို သမာဓိဗိုလ် မထိုက်။&lt;br&gt;၃-အဟိတ်စိတ်တို့၌ ယှဉ်သော ဝိတက်, ဝီရိယ, ဧကဂ္ဂတာတို့သည် ဟိတ်ကင်းသဖြင့် အားနည်းသောကြောင့် မဂ်ကိစ္စ မတတ်နိုင်ကြကုန်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဓိမောက္ခနှင့် မယှဉ်ခြင်းကြောင့် ဝိစိကိစ္ဆာစိတ်၌ ဧကဂ္ဂတာသည် တည်ကြည်ကာမျှသာ ဖြစ်သောကြောင့် မိစ္ဆာသမာဓိ, သမာဓိန္ဒြေ, သမာဓိဗိုလ် ဟူသော ခေါ်ဝေါ်ခြင်းသို့ မရောက်၊ ထို့ကြောင့် တတ္ထ ဝိစိကိစ္ဆာ စိတ္တေ ဤသို့ အစရှိသော စကားကို (မိန့်ဆိုပြီ)။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၄။ ။&lt;b&gt;ဒွိဟေတုကတိဟေတုကဇဝနေသွေဝ ယထာသမ္ဘဝံ အဓိပတိ ဧကောဝ လဗ္ဘတီတိ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဒွိဟိတ်ဇော ၁၇-ခု တိဟိတ်ဇော ၃၄-ခုတို့၌သာလျှင် ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ အဓိပတိကို တခုစီသာလျှင် ရအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၄။ ။ဒွိဟေတုက တိဟေတုက သဒ္ဒဖြင့် ဧကဟိတ်စိတ်တို့၌ အဓိပတိတို့၏ မဖြစ်ခြင်းကို ပြ၏၊ ဇဝနေသွေဝ ဟူသောပါဌ်၌ အဝဓာရဏ အနက်ရှိသော ဧဝသဒ္ဒါသည် လောကီဝိပါက်တို့၌ အဓိပတိတို့၏ မဖြစ်ခြင်းကို ပြခြင်းအကျိုးရှိ၏၊ အကြောင်းကား ထိုလောကီဝိပါက်စိတ်တို့သည် ဆန္ဒအစရှိသည်တို့ကို အကြီးပြုကုန်၍ မဖြစ်ကုန်သောကြောင့် လောကီဝိပါက်စိတ်တို့၌ အဓိပတိတို့ မဖြစ်ကုန်၊ ဝီမံသာဓိပတိသည် ဒွိဟိတ်ဇောတို့၌ မဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ နောက်စိတ်ကို ပြုပြင်စီရင်တတ်သော ရှေးဖြစ်သောစိတ်-ဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်း၏ ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်&lt;hr&gt; ၁-ဝိစိကိစ္ဆာစိတ်၌ ရှိသော ဧကဂ္ဂတာသည် အဓိမောက္ခနှင့် ကင်းသောကြောင့် စိတ်၏ တည်ကြည်ရုံမျှ ဖြစ်၍ မိစ္ဆာသမာဓိမဂ်, သမာဓိန္ဒြေ, သမာဓိဗိုလ် မထိုက်-ဟု မှတ်။&lt;br&gt;၂-ဒွိဟေတုက တိဟေတုက-ဟူသောပါဌ်ဖြင့် ဧကဟိတ်စိတ် အဟိတ်စိတ်တို့၌ အဓိပတိ မရအပ်ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။ အကြောင်းကား ဟိတ်မရှိသဖြင့်၎င်း၊ ယှဉ်ဖော်ယှဉ်ဘက် ဟိတ်မရှိသဖြင့်၎င်း အလွန်တရာ တွေဝေသောကြောင့်တည်း။&lt;br&gt;၃-ဇဝနေသွေဝ-ဟူသော ပါဠိဖြင့် လောကီဝိပါက်စိတ်တို့၌ အဓိပတိ မဖြစ်ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။ အကြောင်းသော်ကား လောကီဝိပါက် စိတ်များသည် ပဋိသန္ဓေစိတ် ဘဝင်စိတ်များဖြစ်ကြ၍ အားထုတ်ခြင်းကင်းသောကြောင့် အဓိပတိမဖြစ်-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၎င်း၊ တခုသော အဓိပတိကိုသာလျှင် ရအပ်သည်အဖြစ်ကို ရည်၍ ယထာသမ္ဘဝံ ဟူသော ဤစကားကို မိန့်ဆိုပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တခုသောအဓိပတိကိုသာလျှင် ရအပ်၏၊ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် တခုသော အဓိပတိကိုရသည်မှ တပါး ၃-ပါး ၄-ပါးသော အဓိပတိကို တပြိုင်နက်ရအပ်သည်ရှိသော် တပါးသည် တပါးအား အဓိပတိသတ္တိနှင့် မယှဉ်ခြင်းကြောင့်တည်း။ ထိုစကားသင့်စွ၊ ထို့ကြောင့် သာလျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် “ဟေတူ ဟေတုသမ္ပယုတ္တကာနံ။ပ။ ပစ္စယာ” ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် ဟေတုပစ္စယနိဒ္ဒေသ၌ ဟောတော်မူသကဲ့သို့ “အဓိပတိ အဓိပတိသမ္ပယုတ္တကာနံ” ဤသို့ စသည်ဖြင့် မဟောမူ၍ “ဆန္ဒာဓိပတိ ဆန္ဒသမ္ပယုတ္တကာနံ” ဤစသည်ဖြင့် တခုတခုသော အဓိပတိ၏ သတ္တိဖြင့်သာလျှင် အဓိပတိပစ္စည်းကို ထုတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၅။ ။&lt;b&gt;ဆ ဟေတူ ပဉ္စ ဈာနင်္ဂါ, မဂ္ဂင်္ဂါ နဝ ဝတ္ထုတော။&lt;br&gt;သောဠသိန္ဒြိယဓမ္မာ စ၊ ဗလဓမ္မာ နဝေရိတာ။&lt;br&gt;စတ္တာရောဓိပတိ ဝုတ္တာ၊ တထာဟာရာတိ သတ္တဓာ။&lt;br&gt;ကုသလာဒိသမာကိဏ္ဏော၊ ဝုတ္တောမိဿကသင်္ဂဟော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;တရားကိုယ်အားဖြင့် ဟိတ်တို့ကို ခြောက်ပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ ဈာနင်တို့ကို ငါးပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ မဂ္ဂင်တို့ကို ကိုးပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ ဣန္ဒြေတရားတို့ကို ၁၆-ပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ ဗိုလ်တရားတို့ကို ကိုးပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ အဓိပတိတို့ကို လေးပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ အာဟာရတို့ကို ထို့အတူ လေးပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ဆိုအပ်ကုန်၏၊ ဤသို့ ခုနစ်ပါး &lt;hr&gt; ၁-ယထာသမ္ဘဝံ-ဟူသော ပါဌ်ဖြင့် ဒွိဟိတ်ဇောတို့၌ ဝီမံသာဓိပတိ မဖြစ်သင့်သောကြောင့်၎င်း၊ နောက်စိတ်ကို ပြုပြင်တတ်သော ရှေးစိတ်-ဟု ဆိုအပ်သော ဥပနိဿယ၏ ဒွိဟိတ်ဇော, တိဟိတ်ဇော ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်၎င်း၊ လျော်သော အဓိပတိ တပါးပါးကို ရ၏-ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အပြားအားဖြင့် ကုသိုလ်စသည်နှင့် ပြွမ်းသော မိဿကသင်္ဂဟကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၅။ ။သဘောသတ္တိအားဖြင့် ဟိတ်တရားတို့ကို ခြောက်ပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ သောမနဿ ဒေါမနဿ ဥပေက္ခာတို့၏ ဝေဒနာအစွမ်းဖြင့် တပေါင်းတည်းယူအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ဈာနင်တို့ကို ငါးပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ မိစ္ဆာဝါယာမ မိစ္ဆာသမာဓိတို့၏ ဝိတက် ဝီရိယ စိတ္တေကဂ္ဂတာ၏ အဖြစ်ဖြင့် တူသည်အဖြစ်အားဖြင့် သမ္မာသင်္ကပ္ပ အစရှိသည်တို့နှင့် တပေါင်းတည်းယူအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် မဂ္ဂင်တို့ကို ကိုးပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ ငါးပါးကုန်သော ဝေဒနိန္ဒြေတို့၏ ဝေဒနာအဖြစ်နှင့် တူသည်အဖြစ်နှင့် သုံးပါးကုန်သော လောကုတ္တရာ ဣန္ဒြေတို့၏၎င်း၊ ပညိန္ဒြေ၏၎င်း၊ ဉာဏ်၏အဖြစ်နှင့် တူသည်အဖြစ်ဖြင့် တပေါင်းတည်းယူအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြေ နာမ်ဇီဝိတိန္ဒြေတို့ကိုလည်း အသီးယူအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ဣန္ဒြေတရားတို့ကို ၁၆-ပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ ဗိုလ်တရားတို့ကိုကား အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့် ကိုးပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ အဓိပတိတရားတို့ကို လေးပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏၊ အာဟာရတို့ကို ထို့အတူ လေးပါးအပြားရှိကုန်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။ ဤသို့ ကုသိုလ်အစရှိကုန်သော ၃-ပါးသော တရားတို့နှင့် ရော၏။ ထိုကြောင့်သာလျှင် မိဿကသင်္ဂဟအမည်ရှိသော သင်္ဂဟကို ၇-ပါးအပြားအားဖြင့် မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁-ဟိတ်စသော တရားတို့ကို တရားကိုယ်တူရာ ပေါင်း၍ စီစစ်လိုက်သည်ရှိသော် &lt;br&gt;(၁) ဟိတ်ကား ၆-ပါး၊ &lt;br&gt;(၂) ဈာနင်ကား ၅-ပါး၊ &lt;br&gt;(၃) မဂ္ဂင်ကား ၉-ပါး၊ &lt;br&gt;(၄) ဣန္ဒြေကား ၁၆-ပါး၊ &lt;br&gt;(၅) ဗိုလ်ကား ၉-ပါး၊ &lt;br&gt;(၆) အဓိပတိကား ၄-ပါး၊ &lt;br&gt;(၇) အာဟာရကား ၄-ပါးသာ ဖြစ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဤမိဿကသင်္ဂဟ၌ ပညာကို ငါးပါးအပြားအားဖြင့် ရေတွက်အပ်၏၊ ဝီရိယ ဧကဂ္ဂတာတို့ကို လေးပါးအပြားအားဖြင့် ရေတွက်အပ်ကုန်၏၊ စိတ်ကို၎င်း၊ သတိကို၎င်း၊ သုံးပါးအပြားအားဖြင့် ရေတွက်အပ်၏၊ ဝိတက်ကို၎င်း၊ ဝေဒနာကို၎င်း၊ သဒ္ဓါကို၎င်း၊ နှစ်ပါးအပြားအားဖြင့် ရေတွက်အပ်၏-ဟူ၍ သိအပ်ကုန်၏၊ ကြွင်းကုန်သော တရားတို့ကို တပါးတပါးသောအစုဖြင့် ရေတွက်အပ်ကုန်၏၊ ဤသို့ သင်္ဂဟတို့ကို ၂၈-ပါးတို့ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မိဿကသင်္ဂဟအဖွင့်ပြီးပြီ။&lt;h3&gt;ဗောဓိပက္ခိယသင်္ဂဟ&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;သတိပဋ္ဌာန် ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၂၆။ ။&lt;b&gt;ဗောဓိပက္ခိယသင်္ဂဟေ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ၊ ကာယာနုပဿနာ သတိပဋ္ဌာနံ၊ ဝေဒနာနုပဿနာ သတိပဋ္ဌာနံ၊ စိတ္တာနုပဿနာ သတိပဋ္ဌာနံ၊ ဓမ္မာနုပဿနာ သတိပဋ္ဌာနံ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဗောဓိပက္ခိယသင်္ဂဟ၌ ဤသို့ ဝေဖန်ခြင်းကို ငါသည်ဆိုအပ်၏။ သတိပဋ္ဌာန်တို့သည် ကာယာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာန်၎င်း၊ ဝေဒနာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာန်၎င်း၊ စိတ္တာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာန်၎င်း၊ ဓမ္မာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာန်၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;သတိပဋ္ဌာန် ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၆။ ။ကိုယ်စသောအာရုံ၌ လွန်စွာသက်ဝင်၍ တည်တတ်, ဖြစ်တတ်သောကြောင့် ပဋ္ဌာနမည်၏၊ အသုဘအခြင်းအရာတို့ကို&lt;hr&gt; ၁-မိဿကသင်္ဂဟ ပြဆိုအပ်သော တရားတို့တွင် ပညာကို ငါးကိစ္စ, ငါးဌာန၊ ဝီရိယ ဧကဂ္ဂတာတို့ကို လေးကိစ္စ လေးဌာန၊ စိတ် သတိတို့ကို သုံးကိစ္စ, သုံးဌာန၊ ဝိတက် ဝေဒနာ သဒ္ဓါတို့ကို နှစ်ကိစ္စ, နှစ်ဌာန၊ ဤရှစ်ပါးမှ ကြွင်းသော တရားတို့ကို တကိစ္စ တဌာန တို့ဖြင့် ရေတွက်အပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;၂-သစ္စာလေးပါးတရားကို သိတတ်သောကြောင့် ဗောဓိမည်သော အရိယာမဂ်၏ အပင်းအသင်း၌ ဖြစ်ကုန်သော သတိပဋ္ဌာန် သမ္မပ္ပဓာန် စသော တရားတို့သည် ဗောဓိပက္ခိယ မည်ကုန်၏။ ထိုတရားတို့ကို ရေတွက်ဖော်ပြရာဖြစ်သော သင်္ဂဟသည် ဗောဓိပက္ခိယသင်္ဂဟ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ယူခြင်းအစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ကိုယ်အစရှိသောအာရုံသို့ဝင်၍ ကိုယ်အစရှိသောအာရုံ၌ ဖြစ်တတ်၏၊ ဤကား ပဋ္ဌာနပုဒ်၏ အနက်တည်း။ သတိသည်သာလျှင် ကိုယ်စသောအာရုံ၌ ဖြစ်တတ်သောကြောင့် သတိပဋ္ဌာန်မည်၏၊ ထိုသတိပဋ္ဌာန်သည်ကား ကာယ, ဝေဒနာ, စိတ္တ, ဓမ္မတို့၌ အသုဘ, အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ ဟူသောအခြင်းအရာကို ယူခြင်း၏အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ သုဘသညာ, သုခသညာ, နိစ္စသညာ, အတ္တသညာ ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်သော ဖောက်ပြန်ခြင်းတို့ကို ပယ်သည်အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ လေးပါးအပြားရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ-ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;စက်ဆုပ်ဘွယ်ရှိကုန်သော ဆံအစရှိသည်တို့၏ ဖြစ်ရာဖြစ်သောကြောင့် အတ္တဘောသည် ကိုယ်မည်၏၊ တနည်းကား-ထွက်သက်ဝင်သက်တို့၏ အပေါင်းသည် ကာယမည်၏၊ ထိုကိုယ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်းသည် ကာယာနုပဿနာမည်၏၊ ဒုက္ခဒုက္ခ ဝိပရိဏာမဒုက္ခ, သင်္ခါရဒုက္ခဖြစ်ကုန်သော ဝေဒနာတို့ကို ဝေဒနာ၏အစွမ်းဖြင့် အောက်မေ့ခြင်းသည် ဝေဒနာနုပဿနာမည်၏၊ ထို့အတူ သရာဂ မဟာဂတ အစရှိသည်တို့၏အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ သမ္ပယောဂအပြား ဘုံအပြားအားဖြင့်၎င်း၊ ပြားသောစိတ်ကို အောက်မေ့ခြင်းသည် စိတ္တာနုပဿနာမည်၏၊ ပြားသောလက္ခဏာရှိကုန်သော သညာ သင်္ခါရ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော တရားတို့ကို အောက်မေ့ခြင်းသည် ဓမ္မာနုပဿနာမည်၏။&lt;h3&gt;သမ္မပ္ပဓာန် ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၂၇။ ။&lt;b&gt;စတ္တာရော သမ္မပ္ပဓာနာ၊ ဥပ္ပန္နာနံ ပါပကာနံ ပဟာနာယ ဝါယာမော၊ အနုပ္ပန္နာနံ ပါပကာနံ&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-အခြားတပါး များစွာသော အာရုံတို့၌ စိတ်ပျံ့နှံ့ ပြေးဝင်ခြင်းကို တားမြစ်၍ ကိုယ်စသောအာရုံ၌သာလျှင် အစဉ်ဝင်လျက် တည်တန့်စွာ ဖြစ်တတ်သောကြောင့် သတိပဋ္ဌာန် မည်၏။ သတိပဋ္ဌာန်-ဟူသည် သတိတပါးတည်းပင် ဖြစ်သော်လည်း ယူသောကိစ္စ, ပယ်သောကိစ္စအားဖြင့် အာရုံပြားသောကြောင့် လေးပါးပြားရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt; အနုပ္ပါဒါယ ဝါယာမော၊ အနုပ္ပန္နာနံ ကုသလာနံ ဥပ္ပါဒါယ ဝါယာမော၊ ဥပ္ပန္နာနံ ကုသလာနံ ဘိယျောဘာဝါယ ဝါယာမော။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;သမ္မပ္ပဓာန်တို့သည် ဖြစ်ကုန်ပြီးသော အကုသိုလ်တရားတို့ကို ပယ်ခြင်းငှါ လုံ့လပြုခြင်း၎င်း၊ မဖြစ်ကုန်သေးသော အကုသိုလ်တရားတို့ကို မဖြစ်စေခြင်းငှါ လုံ့လပြုခြင်း၎င်း၊ မဖြစ်ကုန်သေးသော ကုသိုလ်တရားတို့ကို ဖြစ်စေခြင်းငှါ လုံ့လပြုခြင်း၎င်း၊ ဖြစ်ကုန်ပြီးသော ကုသိုလ်တရားတို့ကို အလွန်ပွါးများစေခြင်းငှါ လုံ့လပြုခြင်း၎င်း၊ ဤလေးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;သမ္မပ္ပဓာန် ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၇။ ။ထိုဝီရိယဖြင့် သမ္မယုတ္တတရားတို့သည် ကောင်းစွာ အားထုတ်တတ်ကုန်၏၊ ထိုသို့ အားထုတ်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဝီရိယသည် သမ္မပ္ပဓာန်မည်၏၊ ထိုဝီရိယသည် ကိစ္စအပြားအားဖြင့် လေးပါးအပြားရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် “စတ္တာရော သမ္မပ္ပဓာနာ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုပြီ၊ အသုဘဟူ၍ နှလုံးသွင်းခြင်းကမ္မဋ္ဌာန်းကို အဖန်တလဲလဲ အားထုတ်သည်အစွမ်းဖြင့် လုံ့လပြုခြင်းသည် ဝါယာမမည်၏၊ ဘိယျောဘာဝါယ ဟူသည်ကား၊ -ဟူသောပုဒ်ကို အလွန်ပွါးခြင်းငှါ-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;ဣဒ္ဓိပါဒ် ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၂၈။ ။&lt;b&gt;စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ၊ ဆန္ဒိဒ္ဓိပါဒါ၊ ဝီရိယိဒ္ဓိပါဒါ၊ စိတ္တိဒ္ဓိပါဒါ၊ ဝီမံသိဒ္ဓိပါဒါ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-ကောင်းစွာ အားထုတ်ကြောင်း, ပြီးစေကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် သမ္မပ္ပဓာန်မည်၏။ ထိုသမ္မပ္ပဓာန်သည် ဝီရိယတရားတပါးတည်း ဖြစ်သော်လည်း ဖြစ်ပြီးသော အကုသိုလ်တရားတို့ကို ပယ်ခြင်းစသော ကိစ္စတို့၏အစွမ်းဖြင့် လေးပါးပြားရ၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဣဒ္ဓိပါဒ်တို့သည် ဆန္ဒိဒ္ဓိပါဒ်၎င်း၊ ဝီရိယိဒ္ဓိပါဒ်၎င်း၊ စိတ္တိဒ္ဓိပါဒ်၎င်း၊ ဝီမံသိဒ္ဓိပါဒ်၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ဣဒ္ဓိပါဒ် ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၈။ ။ဤဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဏ်ဖြင့် ဓိဋ္ဌာန်အပ် ဖန်ဆင်းအပ်သော နဂါး ဂဠုန် အသွင်အစရှိသော ဝတ္ထုသည် ပြည့်စုံတတ်၏၊ ထိုသို့ပြည့်စုံကြောင်းဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် ဣဒ္ဓိဝိဓဉာဏ်သည် ဣဒ္ဓိမည်၏၊ ဣဒ္ဓိဝိဓဉာဏ်၏ တည်ရာသည် ဣဒ္ဓိပါဒ်မည်၏၊ ဆန္ဒသည်သာလျှင် တည်ရာဖြစ်သောကြောင့် ဆန္ဒိဒ္ဓိပါဒ်မည်၏။&lt;h3&gt;ဗောဇ္ဈင် ၇-ပါး&lt;/h3&gt;၃၁။ ။&lt;b&gt;သတ္တဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ သမာဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဗောဇ္ဈင်တို့သည် သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်၎င်း၊ ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်၎င်း၊ ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်၎င်း၊ ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်၎င်း၊ ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်၎င်း၊ သမာဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်၎င်း၊ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်၎င်း၊ ဤသို့ ၇-ပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ဗောဇ္ဈင် ၇-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၁။ ။ဝိပဿနာကို အားထုတ်သောကာလမှစ၍ ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သည် သစ္စာတို့ကို ထိုးထွင်း၍ သိတတ်သောကြောင့် ဗောဓိမည်၏။&lt;hr&gt; ၁-ဈာန်, မဂ်, ဗိုလ်ချမှု ပြီးစီးအောင်မြင်မှုသည် ဣဒ္ဓိမည်၏။ ထိုပြီးစီးအောင်မြင်မှု၏ အခြေခံအကြောင်းရင်းဖြစ်သော ဆန္ဒ, ဝီရိယ, စိတ္တ, ဝီမံသ တရားတို့သည် ဣဒ္ဓိပါဒ် မည်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၃၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တနည်းကား—သတိအစရှိသော အကြင်တရားအပေါင်းဖြင့် ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သည် သစ္စာတို့ကို ထိုးထွင်း၍ သိတတ်၏။ ထိုသို့ သိကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် သတိစသော တရားအပေါင်းသည် ဗောဓိမည်၏၊ တနည်း—ကိလေသာတည်းဟူသော အိပ်ပျော်ခြင်းမှ နိုးတတ်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် သတိစသော တရားအပေါင်းသည် ဗောဓိမည်၏။ တနည်းကား ကိလေသာတည်းဟူသော အကောက်မရှိမူ၍ မဂ်ဖိုလ်သို့ ရောက်သဖြင့် ပွင့်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် သတိစသော တရားအပေါင်းသည် ဗောဓိမည်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်၏ အကြောင်းဖြစ်ကုန်သောကြောင့် ဗောဇ္ဈင်မည်ကုန်၏၊ တနည်းကား-သတိစသော တရားအပေါင်း၏ အစိတ်ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် ဗောဇ္ဈင်မည်ကုန်၏။ ထိုဗောဇ္ဈင်တို့သည် ဓမ္မသဘောအားဖြင့် ၇-ပါးအပြားရှိကုန်၏။ ထို့ကြောင့် “သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ” အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုပြီ၊ သတိသည်သာလျှင် ကောင်းသောဗောဇ္ဈင်ဖြစ်သောကြောင့် သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်မည်၏။ တနည်းကား-သတိသည်သာလျှင် ကောင်းသော ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်မည်၏၊ တနည်းကား-ကောင်းသော ပညာ&lt;hr&gt; ၁-သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို ထိုးထွင်း၍ သိတတ်သောကြောင့်...ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဗောဓိမည်၏။&lt;br&gt;တနည်း–ညီညွတ်သော သတိစသော တရား ၇-ပါးသည် သစ္စာလေးပါးကို သိခြင်း၏အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဗောဓိမည်၏။&lt;br&gt;တနည်း -ညီညွတ်သော တရား ၇-ပါးသည် ကိလေသာအစဉ်-ဟု ဆိုအပ်သော အိပ်ပျော်ခြင်းမှ နိုးကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဗောဓိမည်၏။&lt;br&gt;တနည်း—ညီညွတ်သော ထိုတရား ၇-ပါးသည် ကိလေသာကြောင့် တွန့်တိုခြင်းမရှိသဖြင့် မဂ်ဖိုလ်သို့ ရောက်ခြင်းဖြင့် ပွင့်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့်လည်း ဗောဓိမည်၏။&lt;br&gt;၂-သစ္စာလေးပါးကို ထိုးထွင်း၍ သိသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဗောဇ္ဈင်မည်၏။&lt;br&gt;တနည်း—သတိစသော ညီညွတ်သော တရားအပေါင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ဓမ္မသာမဂ္ဂီဗောဓိ၏ အစိတ်ဖြစ်သောကြောင့် ဗောဇ္ဈင်မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စသော တရားအပေါင်း၏ အစိတ်ဖြစ်သောကြောင့် သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်မည်၏၊ အနိစ္စ စသော တရားတို့ကို စုံစမ်းဆင်ခြင်တတ်သောကြောင့် ဝိပဿနာပညာသည် ဓမ္မဝိစယမည်၏။ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ဟူသောပါဌ်၌ တတြမဇ္ဈတ္တုပေက္ခာကို ဥပေက္ခာ-ဟု အလိုရှိအပ်၏။&lt;h3&gt;ဌာနအားဖြင့် ဝေဖန်ခြင်း&lt;/h3&gt;၃၅။ ။&lt;b&gt;သင်္ကပ္ပပဿဒ္ဓိ စ ပီတုပေက္ခာ,&lt;br&gt;ဆန္ဒော စ စိတ္တံ ဝိရတိတ္တယဉ္စ။&lt;br&gt;နဝေကဌာနာ ဝိရိယံ နဝဋ္ဌ၊&lt;br&gt;သတီ သမာဓီ စတု ပဉ္စ ပညာ။&lt;br&gt;သဒ္ဓါ ဒုဌာနုတ္တမသတ္တတိံသ-&lt;br&gt;ဓမ္မာနမေသော ပဝရော ဝိဘာဂေါ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဝိတက်, ပဿဒ္ဓိစေတသိက်တို့၎င်း၊ ပီတိ, တတြမဇ္ဈတ္တတာစေတသိက်တို့၎င်း၊ ဆန္ဒစေတသိက်၎င်း၊ လောကုတ္တရာစိတ်၎င်း၊ ဝိရတီစေတသိက်တို့၏ သုံးခုတို့၏ အပေါင်း၎င်း၊ ဤသို့ ကိုးပါး&lt;hr&gt; ၁-ဝိတက်စေတသိက်သည် သမ္မာသင်္ကပ္ပမဂ္ဂင် တဌာန တကိစ္စသာ တပ်၏။ &lt;br&gt;ပဿဒ္ဓိစေတသိက်သည် ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင် တဌာန တကိစ္စသာ တပ်၏။ &lt;br&gt;ပီတိစေတသိက်သည် ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင် တဌာန တကိစ္စသာ တပ်၏။ &lt;br&gt;တတြမဇ္ဈတ္တတာစေတသိက်သည် ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင် တဌာန တကိစ္စသာ တပ်၏။ &lt;br&gt;ဆန္ဒစေတသိက်သည် ဆန္ဒိဒ္ဓိပါဒ် တဌာန တကိစ္စသာ တပ်၏။&lt;br&gt;လောကုတ္တရာစိတ်သည် စိတ္တိဒ္ဓိပါဒ် တဌာန တကိစ္စသာ တပ်၏။ &lt;br&gt;သမ္မာဝါစာစေတသိက်သည် သမ္မာဝါစာမဂ္ဂင် တဌာန တကိစ္စသာ တပ်၏။ &lt;br&gt;သမ္မာကမ္မန္တစေတသိက်သည် သမ္မာကမ္မန္တမဂ္ဂင် တဌာန တကိစ္စသာ တပ်၏။ &lt;br&gt;သမ္မာအာဇီဝစေတသိက်သည် သမ္မာအာဇီဝမဂ္ဂင် တဌာန တကိစ္စသာ တပ်၏။ &lt;br&gt;သဒ္ဓါစေတသိက်သည် သဒ္ဓိန္ဒြေ, သဒ္ဓါဗိုလ်အားဖြင့် နှစ်ဌာန နှစ်ကိစ္စ တပ်၏။ &lt;br&gt;ပညိန္ဒြေစေတသိက်သည် ဝီမံသိဒ္ဓိပါဒ်, ပညိန္ဒြေ, ပညာဗိုလ်, ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်, သမ္မာဒိဋ္ဌိမဂ္ဂင်အားဖြင့် ငါးဌာန ငါးကိစ္စ တပ်၏။ &lt;br&gt;သတိစေတသိက်သည် သတိပဋ္ဌာန်လေးပါး, သတိန္ဒြေ, သတိဗိုလ်, သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်, သမ္မာသတိမဂ္ဂင်အားဖြင့် ရှစ်ဌာန ရှစ်ကိစ္စ တပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သောတရားတို့သည် တခုသောဌာနရှိကုန်၏၊ ဝီရိယစေတသိက်သည် ကိုးဌာန၌ရှိ၏၊ သတိစေတသိက်သည် ရှစ်ဌာန၌ရှိ၏၊ ဧကဂ္ဂတာစေတသိက်သည် လေးဌာန၌ရှိ၏၊ ပညိန္ဒြေစေတသိက်သည် ငါးဌာန၌ရှိ၏၊ သဒ္ဓါစေတသိက်သည် နှစ်ဌာန၌ရှိ၏၊ ဤသို့ မြတ်ကုန်သော ၃၇-ပါးသော ဗောဓိပက္ခိယတရားတို့၏ မြတ်သော ဤသို့သဘောရှိသော ဝေဖန်ခြင်းကို ငါသည်ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;ဌာနအားဖြင့် ဝေဖန်ခြင်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၅။ ။သတ္တဓာ။ပ။ဟော-ဟုဆိုပြီး၍ တဖန် ထို ၇-ပါးအပြားရှိသော သင်္ဂဟနည်းကို ပြခြင်းငှါ “သတိ ပဿဒ္ဓိ” အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ထိုဗောဓိပက္ခိယတရားတို့တွင် ဝီရိယသည် သမ္မပ္ပဓာန်လေးပါး။ပ။ သမ္မာဝါယာမတို့၏အစွမ်းဖြင့် ကိုးကိစ္စတပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့် ကိုးဌာနရှိ၏၊ သတိသည် သတိပဋ္ဌာန်လေးပါး။ပ။ သမ္မာသတိတို့၏အစွမ်းအားဖြင့် ရှစ်ကိစ္စတပ်သောကြောင့် ရှစ်ဌာနရှိ၏၊ သမာဓိသည် သမ္မာဓိ။ပ။ သမ္မာသမာဓိတို့၏အစွမ်းဖြင့် လေးကိစ္စတပ်သောကြောင့် လေးဌာနရှိ၏။ ပညာသည် ဝီမံသိဒ္ဓိပါဒ်။ပ။ သမ္မာဒိဋ္ဌိတို့၏အစွမ်းဖြင့် ငါးကိစ္စတပ်သောကြောင့် ငါးဌာနရှိ၏၊ သဒ္ဓါသည် သဒ္ဓိန္ဒြေ သဒ္ဓါဗိုလ်တို့၏အစွမ်းဖြင့် နှစ်ကိစ္စတပ်သောကြောင့် နှစ်ဌာနရှိ၏၊ အရိယာမဂ်၏ အဘိုး၌ ဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ထူးကုန်သော ၃၇-ပါးသော တရားတို့ကို မြတ်သော ဤခွဲဝေခြင်းကို သိအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၆။ ။&lt;b&gt;သ လောကုတ္တရေ ဟောန္တိ၊ နဝေတာ နဝ သင်္ဂဟေ။ ဝိတက္ကပီတိ စိတ္တာနိ၊ အညတ္တရ လောကုတ္တရေ၊ လောကိယေ ယထာသမ္ဘဝံ၊ ဆ ဝိသုဒ္ဓိ ပဝတ္တိယံ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;လောကုတ္တရာစိတ်၌ အလုံးစုံကုန်သော ဗောဓိပက္ခိယတရားတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ဝိတက် ပီတိ စေတသိက်တို့သည် အချို့သော &lt;hr&gt; ၁-ဝီရိယစေတသိက်သည် သမ္မပ္ပဓာန်လေးပါး, ဝီရိယိဒ္ဓိပါဒ်, ဝီရိယိန္ဒြေ, ဝီရိယဗိုလ်, ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်, သမ္မာဝါယာမမဂ္ဂင်အားဖြင့် ကိုးဌာန ကိုးကိစ္စ တပ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	လောကုတ္တရာစိတ် မဖြစ်ကုန်၊ လောကီသောဘဏစိတ်၌လည်း ခြောက်ပါးသော ဝိသုဒ္ဓိတို့ ဖြစ်လတ်သော် ယှဉ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၆။ ။ရှစ်ပါးအပြားရှိသော လောကုတ္တရာစိတ်၌ အလုံးစုံကုန်သော ၃၇-ပါးသော ဗောဓိပက္ခိယတရားတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ဒုတိယဈာန်နှင့် ယှဉ်သော လောကုတ္တရာစိတ်၌ ဝိတက်၏ စတုတ္ထ, ပဉ္စမဈာန်နှင့် ယှဉ်သော လောကုတ္တရာ၌ ပီတိ၏ မဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဝိတက် ပီတိတို့သည် အချို့သော လောကုတ္တရာစိတ်၌ မဖြစ်ကုန်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;လောကီဖြစ်သော ကာမာဝစရကုသိုလ် မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ်စိတ်၌ သီလဝိသုဒ္ဓိအစရှိသော ခြောက်ပါးသော ဝိသုဒ္ဓိတို့၏ ဖြစ်လတ်သော် ထိုထိုသို့သော သတိပဋ္ဌာန်အစရှိသော ကိစ္စအားလျော်သည်အစွမ်းအားဖြင့် အချို့ကုန်သော ဗောဓိပက္ခိယတရားတို့သည် အချို့သော လောကီဖြစ်သော ကာမာဝစရကုသိုလ် မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ်စိတ်၌ အသီးသီးဖြစ်ကုန်၏၊ အချို့သော ဗောဓိပက္ခိယတရားတို့သည် အချို့သော လောကီစိတ်၌ မဖြစ်ကုန်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဗောဓိပက္ခိယသင်္ဂဟအဖွင့်ပြီးပြီ။&lt;h3&gt;သဗ္ဗသင်္ဂဟ&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;ခန္ဓာငါးပါး&lt;/h3&gt;၃၇။ ။&lt;b&gt;သဗ္ဗသင်္ဂဟေ ပဉ္စက္ခန္ဓာ ရူပက္ခန္ဓာ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ၊ သညာက္ခန္ဓာ၊ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ၊ ဝိညာဏက္ခန္ဓာ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-လောကုတ္တရာစိတ်၌ ထိုအလုံးစုံသော ဗောဓိပက္ခိယတရားတို့သည် တပြိုင်နက် ဖြစ်ကုန်၏။ သို့သော် ဝိတက်စေတသိက်သည် ပဌမဈာန်၌သာ ဖြစ်၍ ဒုတိယစသော ဈာန်တို့၌ မဖြစ်၊ ပီတိသည် ပဌမ ဒုတိယ တတိယဈာန်တို့၌သာ ဖြစ်၍ စတုတ္ထဈာန် ပဉ္စမဈာန်တို့၌ မဖြစ်။&lt;br&gt;လောကီကုသိုလ် ကြိယာ သောဘဏစိတ်တို့၌ကား ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိမှတပါး သီလဝိသုဒ္ဓိ, ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ စသော လောကီဝိသုဒ္ဓိ ခြောက်ပါး ဖြစ်လတ်သော် ယှဉ်သင့် ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ ထိုဗောဓိပက္ခိယတရားတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သဗ္ဗသင်္ဂဟ၌ ဤသို့ ဝေဖန်ခြင်းကို ငါသည်ဆိုအပ်၏။ ခန္ဓာတို့သည် ရူပက္ခန္ဓာ၎င်း၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ၎င်း၊ သညာက္ခန္ဓာ၎င်း၊ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ၎င်း၊ ဝိညာဏက္ခန္ဓာ၎င်း၊ ဤသို့ ငါးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ခန္ဓာငါးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၇။ ။အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန် အစရှိသောအပြားအားဖြင့် ကုန်သော ထိုသို့သော သဘောတူဖြစ်ကုန်သော တရားတို့သည် တပေါင်းတည်းအစုဟူသော အနက်ကြောင့် ခန္ဓာမည်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် “တဒေက။ပ။ ရူပက္ခန္ဓာ-ဤသို့ အစရှိသော စကားကို ဟောတော်မူပြီ၊ ထိုခန္ဓာတို့ကို တည်ရာဖြစ်သောခွက်၊ သုံးဆောင်အပ်သော ဘောဇဉ်၊ စားဘွယ်အမ် ဟင်းလျာ၊ ချက်ပြုတ်တတ်သော စားဖိုသည်၊ စားတတ်သောသူတို့နှင့် တူသည်အဖြစ်ကြောင့် ငါးပါးတို့ဟူ၍ မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည်လည်း “ရူပက္ခန္ဓာ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုပြီ။&lt;hr&gt; ၁-အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန် အစရှိသော အားဖြင့် ကုန်သော ထိုထိုသို့သော သဘောတူ ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့သည် ပညာဖြင့် တပေါင်းတည်း ပြုအပ်သော ပေါင်းခြင်း အနက်သဘောကြောင့် ခန္ဓာ မည်၏။&lt;br&gt;၂-ထိုခန္ဓာငါးပါးတို့တွင် ရူပက္ခန္ဓာသည် ဝေဒနာ၏ မှီရာဖြစ်သောကြောင့် တည်ရာ ခွက်နှင့် တူ၏၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာသည် ဝိညာဏ်၏ ခံစားအပ်သောကြောင့် ဘောဇဉ်နှင့် တူ၏။ သညာက္ခန္ဓာသည် ဝေဒနာ၏ သာယာခံစားခြင်းကို ရခြင်း၏ အကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် စားဘွယ်ဟင်းလျာနှင့် တူ၏။ သင်္ခါရက္ခန္ဓာသည် ပြုပြင်စီရင်တတ်သောကြောင့် စားဖိုသည်နှင့် တူ၏။ ဝိညာဏက္ခန္ဓာသည် ဝေဒနာတည်းဟူသော ဘောဇဉ်ကို စားတတ်သောကြောင့် စားတတ်သော ထမင်းရှင်နှင့် တူ၏။&lt;br&gt;ဤမျှသော ရူပက္ခန္ဓာ အစရှိသောတရားတို့၏ ခွက်အစရှိသည်နှင့် တူသောသဘာဝအားဖြင့် အလိုရှိအပ်သော ခန္ဓာ၏ အနက်ပြီးပြည့်စုံသောကြောင့် ခန္ဓာကို ငါးပါးသာ ဟောတော်မူ၏။&lt;br&gt;ခန္ဓာငါးပါး၏ အစဉ်ကိုလည်း ထိုခွက်စသော ဥပမာအရအားဖြင့်သာ ဟောတော်မူ၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ယင်းစကား ချပြဦးအံ့—ရုပ်သည် ဝေဒနာ၏ မှီရာဖြစ်သောကြောင့် ထည့်စရာတည်ရာခွက်နှင့်တူ၏၊ ဝေဒနာသည် ဝိညာဏ်၏ ခံစားအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ဘောဇဉ်နှင့်တူ၏၊ သညာသည် ဝေဒနာ၏ သာယာခံစားမှုကို ရခြင်း၏အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် အမ်ဟင်းလျာနှင့်တူ၏၊ သင်္ခါရတို့သည် ပြုပြင်တတ်သောကြောင့် စားဖိုသည်နှင့်တူကုန်၏၊ ဝိညာဏ်သည် ဝေဒနာဟူသော ဘောဇဉ်ကို စားတတ်သောကြောင့် စားသောသူနှင့်တူ၏၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော စကားအစဉ်ဖြင့် လိုအပ်သောအနက် လိုအပ်သောအကျိုး၏ ပြည့်စုံခြင်းဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် ငါးပါးတို့ကိုသာလျှင် ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဒေသနာအစဉ်၌လည်း ဤသို့ ရုပ်စသည်တို့၏ ခွက်အစရှိသည်တို့နှင့် တူသည်ဖြစ်သည်သာလျှင် အကြောင်းတည်း၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အကြင်ခွက်၌ စား၏၊ အကြင်ဘောဇဉ်ကို စား၏၊ အကြင်ငါး အမ်စသော ဟင်းလျာဖြင့် စား၏၊ အကြင်ချက်ပြုတ်တတ်သော စားဖိုသည်သည် စားစေ၏၊ အကြင်ထမင်းရှင်သည် စား၏၊ ထိုခွက်စသည်တို့၏ အစဉ်အားဖြင့် ဟောခြင်းအလိုရှိသည်အဖြစ်ကြောင့်တည်း၊ ဝါ-ဖြစ်သော အကြောင်းကြောင့်ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါး&lt;/h3&gt;၃၈။ ။&lt;b&gt;ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ သညုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓာ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဥပါဒါန်၏ အာရုံဖြစ်သော ခန္ဓာတို့သည် ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓာ၎င်း၊ ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓာ၎င်း၊ သညုပါဒါနက္ခန္ဓာ၎င်း၊ သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓာ၎င်း၊ ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓာ၎င်း၊ ဤသို့ ငါးပါးအပြားရှိကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၈။ ။ဥပါဒါန်တို့၏ အာရုံဖြစ်သော ခန္ဓာတို့သည် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာမည်ကုန်၏၊ ဥပါဒါန်တို့၏ အာရုံအဖြစ်ဖြင့် ယူအပ်ကုန်သော ထိုရုပ်အစရှိသည်တို့သည် ငါးပါးတို့သာလျှင် ဖြစ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် “ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓာ” ဤသို့ အစရှိသောစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ခန္ဓာနှစ်မျိုးအထူးကား-ရုပ္ပနသဘောအစရှိသည်ဖြင့် တူကုန်သော အလုံးစုံသောတရားတို့ကို ပေါင်းခြင်းငှါ အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံလည်းဖြစ်ကုန်သော အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံလည်း မဖြစ်ကုန်သော တရားတို့ကို သာမညအားဖြင့် ပဉ္စက္ခန္ဓာ-ဟူ၍ ဟောအပ်ကုန်၏၊ ဝိပဿနာဇော၏ အာရုံကို ပြခြင်းငှါ အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံဖြစ်ကုန်သော တရားတို့ကို ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ-ဟူ၍ ဟောအပ်ကုန်၏၊ ဤသည်လျှင် ထိုခန္ဓာ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာတို့၏ အထူးတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤရုပ်စသော ခန္ဓာငါးပါးတို့တွင် ဝေဒနာအစရှိသည်တို့သည် အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံသည်၎င်း၊ အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံမဟုတ်ကုန်သည်၎င်း ဖြစ်ကုန်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ရုပ်သည် စင်စစ် ကာမာဝစရဖြစ်သောကြောင့် အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံသည်၎င်း၊ အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံမဟုတ်သည်၎င်း မဖြစ်၊ စင်စစ် အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံသာဖြစ်၏။&lt;hr&gt; ၁-ဥပါဒါန်တရားတို့၏ အာရုံဖြစ်သော ခန္ဓာသည် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ မည်၏။ ကာမုပါဒါန်စသော ဥပါဒါန်တရား အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံဖြစ်ကုန်သော လောကီခန္ဓာငါးပါးတို့သည် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;ဥပါဒါန်တရား အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံမဟုတ်ကုန်သော လောကုတ္တရာ နာမ်ခန္ဓာလေးပါးတို့သည် ခန္ဓာသာ မည်ကုန်၏၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ မမည်ကုန်၊ ရူပက္ခန္ဓာကား သာသဝါဓမ္မာဟူသော ဒုက်အရ လောကီအာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံ ဧကန် ဖြစ်၏။ နာမ်ခန္ဓာလေးပါးသည်သာ ဥပါဒါန် အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံဖြစ်လျှင် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ မည်၏။ ဥပါဒါန် အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံမဟုတ်လျှင် ခန္ဓာသာမည်၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုသို့ဖြစ်သော်လည်း သဘောတူသော ရုပ်အစုကို ပေါင်းသည်၏ အလွမ်းဖြင့် ထိုရုပ်ကို ခန္ဓာတို့၌ ဟောအပ်၏၊ ဥပါဒါန်တရားတို့၏ အာရုံဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ နာမက္ခန္ဓာတို့နှင့် တူသော အစုဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာတို့၌ ဟောအပ်၏။ ဤသို့မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;အာယတန ၁၂-ပါး&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ဒွါဒသာယတနာနိ စက္ခာယတနံ၊ သောတာယတနံ၊ ဃာနာယတနံ၊ ဇိဝှါယတနံ၊ ကာယာယတနံ၊ မနာယတနံ၊ ရူပါယတနံ၊ သဒ္ဒါယတနံ၊ ဂန္ဓာယတနံ၊ ရသာယတနံ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ၊ ဓမ္မာယတနံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အာယတနတို့သည် စက္ခာယတန၎င်း၊ သောတာယတန၎င်း၊ ဃာနာယတန၎င်း၊ ဇိဝှါယတန၎င်း၊ ကာယာယတန၎င်း၊ မနာယတန၎င်း၊ ရူပါယတန၎င်း၊ သဒ္ဒါယတန၎င်း၊ ဂန္ဓာယတန၎င်း၊ ရသာယတန၎င်း၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတန၎င်း၊ ဓမ္မာယတန၎င်း၊ ဤသို့ ၁၂-ပါး အပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;အာယတန ၁၂-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၉။ ။ ဤစက္ခုစသော အာယတနတို့၌ ထိုထိုသို့သော ဒွါရ အာရုံတို့၌ ဖြစ်ကုန်သော စိတ်စေတသိက်တို့သည် ထိုထိုသို့သော မိမိ၏ ကိစ္စဖြင့် လုံ့လပြုတတ်ကုန်သောကြောင့် အာယတန &lt;hr&gt;၁- ထိုထိုဒွါရ အာရုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော စိတ်စေတသိက် တရားတို့သည် ထိုထိုသို့သော အာရုံကို ခံစားခြင်း အစရှိသော မိမိတို့ ကိစ္စဖြင့် အားထုတ်ရာဌာန ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ ထိုထိုဒွါရ အာရုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော စိတ်စေတသိက် တရားတို့ကို တတ်သောကြောင့်၎င်း၊ ရှည်စွာသော သံသရာ ဆင်းရဲကို ဖြစ်စေတတ်သောကြောင့်၎င်း၊ စက္ခုပသာဒ စသည်တို့သည် အာယတန မည်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မည်ကုန်၏။ တနည်းကား—ဒွါရအာရုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော ထိုတရားတို့ကို ထိုစက္ခာယတန အစရှိသည်တို့သည် ချဉ်းကပ်တတ်ကုန်သောကြောင့်လည်း အာယတန မည်ကုန်၏။ တနည်းကား—ရှည်စွာသော သံသရာဒုက္ခကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်သောကြောင့်လည်း အာယတန မည်ကုန်၏။ တနည်းကား—အကြင်စက္ခာယတန အစရှိသည်တို့သည် စက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့၏ အကြောင်း ဖြစ်ကုန်သောကြောင့်လည်း အာယတန မည်ကုန်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;နည်းတစ်ပါးကို ငါဆိုဦးအံ့—သတ္တလောက၌ နေရာ၊ တည်ရာ၊ စုဝေးရာ၊ ဖြစ်ရာအရပ်ကို အာယတန-ဟူ၍ ဆိုအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် ထို ၁၂-ပါးသော တရားတို့သည်လည်း ထိုထိုသို့သော ဒွါရ၌ ဖြစ်ကုန်သော ထိုထိုသို့သော အာရုံ၌လည်း ဖြစ်ကုန်သော စက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့၏ နေရာဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ တည်တတ်သည်အဖြစ်အားဖြင့် ဖြစ်ကုန်သော ထိုစက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့၏သာလျှင် တည်ရာဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ဒွါရ အာရုံဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့် ထိုစက္ခုဒွါရ ရူပါရုံ အစရှိသည်တို့၌ စုဝေးကုန်သော ထိုစက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့၏သာလျှင် စုဝေးရာဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ ထိုစက္ခုဒွါရ အစရှိသည်တို့၌သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော ထိုစက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့၏သာလျှင် ဖြစ်ရာ ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ အာယတန မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုအာယတနတို့သည်ကား—ဒွါရဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော အဇ္ဈတ္တိကာယတနတို့သည် ခြောက်ပါးတို့၎င်း၊ အာရုံဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော ဗာဟိရာယတနတို့သည် ခြောက်ပါးတို့၎င်း၊ ဤသို့သော အခြားအားဖြင့် ၁၂-ပါးအပြားရှိကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;“စက္ခာယတနံ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏၊ စက္ခုပသာဒလည်းဟုတ်၏။ ထိုစက္ခုပသာဒဟူသည် အာယတနလည်းဟုတ်သောကြောင့် စက္ခာယတန မည်၏၊ ကြွင်းသော အာယတနစသော ပုဒ်တို့၌လည်း ထိုအတိုင်း ဝိဂြိုဟ်ကို ပြုအပ်၏၊ ဤအာယတန ၁၂-ပါးတို့တွင် အဇ္ဈတ္တိကာယတနတို့တွင် သနိဒဿန သပ္ပဋိဃ အာရုံရှိသည်အဖြစ်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကြောင့် စက္ခာယတနသည် ထင်ရှား၏။ ထို့ကြောင့် စက္ခာယတနကို ရှေးဦးစွာ မိန့်ဆိုအပ်၏။ ထိုစက္ခာယတန၏ အခြားမဲ့၌ အနိဒဿန သပ္ပဋိဃ အာရုံရှိကုန်သော ဤမှတပါးသော သောတာယတနအစရှိသည်တို့ကို မိန့်ဆိုအပ်ကုန်၏၊ ထိုသောတာယတန စသည်တို့တွင်လည်း မရောက်သော အာရုံကို ယူတတ်သည်အဖြစ်အားဖြင့် တူသည်အဖြစ်ကြောင့် စက္ခာယတန၏ အခြားမဲ့၌ သောတာယတနကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ဤသောတာယတနမှ တပါးကုန်သော သုံးပါးကုန်သော အာယတနတို့တွင် လျှင်မြန်စွာ အာရုံကိုယူခြင်း(၁) စွမ်းနိုင်သည် အဖြစ်ကြောင့် ဃာနာယတနကို ရှေးဦးစွာ မိန့်ဆိုအပ်၏၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ရှေ့မှ ထားကာမျှဖြစ်သော ဘောဇဉ်အစရှိသည်၏ အနံ့သည် လေကို အစဉ်လျှောက်သဖြင့် ဃာနပသာဒ၌ ထိ၏၊ ထို့ကြောင့် အာရုံကို ရှေးဦးစွာ ယူနိုင်၏။ ထိုဃာန၏အခြားမဲ့၌ ဖြစ်ရာအရပ် တူသည်အဖြစ်ကြောင့် ဇိဝှါယတနကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ထိုဇိဝှါယတန၏ အခြားမဲ့၌ အလုံးစုံသော ရူပကာယကို နှံ့၍ တည်သော ကာယာယတနကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ ထိုကာယာယတန၏ အခြားမဲ့၌ ငါးပါးကုန်သော အဇ္ဈတ္တိကာယတနတို့၏လည်း အာရုံကိုယူခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သော မနာယတနကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏၊ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ကုန်ပြီးသော အဇ္ဈတ္တိကာယတန ခြောက်ပါးတို့၏ အစဉ်အားဖြင့် ထိုထိုသို့သော အဇ္ဈတ္တိကာယတနတို့၏ အာရုံဖြစ်ကုန်သော ရူပါယတနစသည်တို့ကို မိန့်ဆိုအပ်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ အဇ္ဈတ္တိကာယတနတို့တွင် သနိဒဿန သပ္ပဋိဃလျှင် အာရုံရှိသည်ဖြစ်၍ ထင်ရှားသောကြောင့် စက္ခာယတနကို ရှေးဦးဟောတော်မူ၏။ ထို့နောင် အနိဒဿန သပ္ပဋိဃလျှင် အာရုံရှိကုန်သော သောတာယတန စသည်တို့ကို ဟောတော်မူ၏။ ထိုတွင်လည်း မရောက်သော အာရုံကို ယူတတ်သော အဖြစ်ဖြင့် တူသောကြောင့် စက္ခာယတန၏ အခြားမဲ့၌ သောတာယတနကို ဟောတော်မူ၏။ ထို့နောင် လျှင်မြန်စွာ အာရုံကို ယူခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သော ဃာနာယတနကိုဟောတော်မူ၏။ ထို့နောင်ကိုယ် အစိတ်၌ ဖြစ်ခြင်းအားဖြင့် တူသောကြောင့် ဇိဝှါယတနကို ဟောတော်မူ၏၊ ထို့နောင် အလုံးစုံသော ကိုယ်အရပ်၌ ဖြစ်သော ကာယာယတနကို ဟောတော်မူ၏။ ထို့နောင် စက္ခုစသော အဇ္ဈတ္တိကာယတနငါးပါးတို့၏ အာရုံကို ယူခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သော မနာယတနကို ဟောတော်မူ၏၊ ထို့နောင် အဇ္ဈတ္တိကာယတန ခြောက်ပါးတို့၏ အစဉ်အားလျော်စွာ ဗာဟိရာယတန ခြောက်ပါးတို့ကို ဟောတော်မူ၏—ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၄၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဓာတ် ၁၈-ပါး&lt;/h3&gt;၄၀။ ။ &lt;b&gt;ဃာနဓာတု၊ ဇိဝှါဓာတု၊ ကာယဓာတု၊ ရူပဓာတု၊ သဒ္ဒဓာတု၊ ဂန္ဓဓာတု၊ ရသဓာတု၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗဓာတု၊ စက္ခုဝိညာဏဓာတု၊ သောတဝိညာဏဓာတု၊ ဃာနဝိညာဏဓာတု၊ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတု၊ ကာယဝိညာဏဓာတု၊ မနောဓာတု၊ မနောဝိညာဏဓာတု။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဓာတ်တို့သည် စက္ခုဓာတ်၎င်း၊ သောတဓာတ်၎င်း၊ ဃာနဓာတ်၎င်း၊ ဇိဝှါဓာတ်၎င်း၊ ကာယဓာတ်၎င်း၊ ရူပဓာတ်၎င်း၊ သဒ္ဒဓာတ်၎င်း၊ ဂန္ဓဓာတ်၎င်း၊ ရသဓာတ်၎င်း၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗဓာတ်၎င်း၊ စက္ခုဝိညာဏဓာတ်၎င်း၊ သောတဝိညာဏဓာတ်၎င်း၊ ဃာနဝိညာဏဓာတ်၎င်း၊ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတ်၎င်း၊ ကာယဝိညာဏဓာတ်၎င်း၊ မနောဓာတ်၎င်း၊ မနောဝိညာဏဓာတ်၎င်း၊ ဤသို့ ၁၈-ပါး အပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ဓာတ် ၁၈-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၀။ ။ မိမိ မိမိ၏ သဘောကို ဆောင်တတ်ကုန်သောကြောင့် ဓာတ် မည်ကုန်၏၊ တနည်းကား—ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ များသောအပြားရှိသော သံသရာဒုက္ခကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်သောကြောင့် ဓာတ် မည်ကုန်၏၊ တနည်းကား—ဝန်ဆောင်းကုန်သော သတ္တဝါတို့သည် ဝန်ကိုဆောင်အပ်ကုန်သကဲ့သို့ သတ္တဝါတို့သည် ဆောင်အပ်ကုန်သောကြောင့် ဓာတ် မည်ကုန်၏၊ အလိုသို့ လိုက်၍ မဖြစ်သင့်သဖြင့် ထိုသဘောတရားတို့သည် သံသရာဒုက္ခကို ဖြစ်စေကာမျှတို့သည်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် ဓာတ် မည်ကုန်၏၊ ထိုတရားသဘောတို့ဖြင့် သတ္တဝါတို့သည် သံသရာဒုက္ခကို ပြီးစေအပ်၏၊ ဤသို့ ပြီးစေကြောင်းဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် ဓာတ် မည်ကုန်၏၊ ဤတရားသဘော၌ ထိုသို့ ပြီးစေအပ်သော သင်္ခါရဆင်းရဲကိုလည်း ထားအပ်၏၊ ထိုသို့ ထားရာဖြစ်သောကြောင့်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဓာတ် မည်ကုန်၏၊ အကြော အသွေး အစရှိကုန်သော အတ္တဘော၏ အစိတ်တို့သည် ဓာတ်မည်ကုန်သကဲ့သို့၎င်း၊ ဆေးခန်း မြင်းသီလာ အစရှိသော ကျောက်၏ အစိတ်တို့သည် ဓာတ်မည်ကုန်သကဲ့သို့၎င်း၊ ထိုတရားသဘောရှိသည် သိအပ်ကုန်သော တရားအပေါင်း၏ အစိတ်ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် ဓာတ် မည်ကုန်၏။ ရှေးဆရာတို့သည် အဘယ်သို့ ဆိုကုန်သနည်းဟူမူ—&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝိဒဟတိ ဝိဓာနဉ္စ၊ ဝိယတေ စ ဝိယတေ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဧတာယ စီယတေ ဧတ္ထ၊ ဣတိ ဝါ ဓာတု သမ္မတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သရီရသေလာဝယဝ ဓာတုယော ဝိယ ဓာတုယာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဟု မိန့်ဆိုကုန်ပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—သံသရာဒုက္ခကို စီရင်တတ် ဖြစ်စေတတ်သောကြောင့်၎င်း ဓာတ်-ဟု သိအပ်၏၊ သံသရာဒုက္ခကို ဖြစ်စေကာမျှ ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း ဓာတ်-ဟု သမုတ်အပ်၏၊ သတ္တဝါတို့သည် ဆောင်အပ်သောကြောင့်၎င်း ဓာတ်-ဟု သမုတ်အပ်၏၊ ထိုတရားသဘောဖြင့် သတ္တဝါတို့သည် သံသရာဒုက္ခကို ပြီးစေအပ်၏။ ဤ ပြီးစေကြောင်းဖြစ်သောကြောင့်၎င်း ဓာတ်-ဟု သမုတ်အပ်၏။ ဤတရားသဘော၌ သံသရာဒုက္ခကို ထားအပ်၏၊ ဤသို့ ထားရာဖြစ်သောကြောင့်၎င်း ဓာတ်-ဟု သမုတ်အပ်၏၊ အတ္တဘော အစိတ်ဖြစ်ကုန်သော သွေး အစရှိသော ဓာတ်တို့ကဲ့သို့၎င်း၊ ကျောက်၏ အစိတ်ဖြစ်ကုန်သော ဓာတ်တို့ကဲ့သို့၎င်း ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် &lt;hr&gt; ၁။ မိမိတို့၏ ကက္ခဠ, ဖုသန စသော သဘောကို ဆောင်တတ်သောကြောင့်၎င်း, ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ များပြားသော သံသရာဒုက္ခကို စီရင်တတ်သောကြောင့်၎င်း, ဝန်ထမ်းပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ဝန်ကို ဆောင်အပ်သကဲ့သို့ သတ္တဝါတို့သည် ဆောင်အပ်သောကြောင့်၎င်း, သတ္တဝါတို့သည် သံသရာဒုက္ခကို အဖန်တလဲလဲ ပြုပြင်စီရင်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း, အကြောင်း၏အဖြစ်ဖြင့် ပြုအပ် စီရင်အပ်သော သံသရာဆင်းရဲ၏ ထားရာ ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း, အကြောအသွေး အစရှိသော ကိုယ်၏ အစိတ်ဓာတ်တို့ကဲ့သို့၎င်း, ဆေးခန်း မြင်းသီလာစသော ကျောက်အစိတ်ဓာတ်တို့ကဲ့သို့၎င်း, သိအပ်သော တရားအပေါင်း၏အစိတ်ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် ဓာတ်မည်ကုန်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;(ဓာတ် ၁၈-ပါး၏ ဟောစဉ်ကို အာယတနနည်းအတိုင်းသိ)။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဓာတ် မည်ကုန်၏၊ ထိုဓာတ်တို့ကိုကား—မနာယတနကို သတ္တဝိညာဏဓာတ်၏ အစွမ်းဖြင့် ၇-ပါးအပြားအားဖြင့် ခွဲဝေ၍ ကြွင်းကုန်သော ၁၁-ပါးသော အာယတနတို့နှင့်တကွ ဓာတ် ၁၈-ပါးကိုဟူ၍ မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောအပ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;“စက္ခုဓာတု”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုပြီ၊ အစဉ်ပြုခြင်းကို အာယတန၌ ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့် မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;သစ္စာ ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၄၁။ ။&lt;b&gt;စတ္တာရိ အရိယသစ္စာနိ၊ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စံ၊ ဒုက္ခသမုဒယော အရိယသစ္စံ၊ ဒုက္ခနိရောဓော အရိယသစ္စံ၊ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစ္စံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အရိယသစ္စာတို့သည် ဒုက္ခ-ဟု ဆိုအပ်သော အရိယသစ္စာ၎င်း၊ ဒုက္ခ၏ အကြောင်းဖြစ်သော အရိယသစ္စာ၎င်း၊ ဒုက္ခ၏ ချုပ်ရာဖြစ်သော အရိယသစ္စာ၎င်း၊ ဒုက္ခ၏ချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်း အကျင့်-ဟု ဆိုအပ်သော အရိယသစ္စာ၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးအပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;သစ္စာ ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၁။ ။ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ပြုတတ် ပြီးစေတတ်သည် အဖြစ်ကြောင့် အရိယာမည်ကုန်၏၊ မှန်ကန်သည်ဖြစ်သောကြောင့် သစ္စာလည်းမည်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် အရိယသစ္စာ မည်ကုန်၏၊ ယင်းအရ အကျယ်ပြဆိုဦးအံ့—ဤအရိယသစ္စာတို့သည် ၄-ပါးကုန်သော—&lt;hr&gt;&lt;br&gt;၁။ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်၏ အဖြစ်ကို ပြုတတ်သောကြောင့် အရိယာ မည်၏။ မှန်ကန်သောကြောင့် သစ္စာ မည်၏။ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အဖြစ်ကို ပြုတတ်သော မှန်ကန်သောတရား ဖြစ်သောကြောင့် အရိယသစ္စာ မည်ကုန်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်း—အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ထိုးထွင်း၍ သိအပ်သော သစ္စာဖြစ်သောကြောင့် အရိယသစ္စာ မည်ကုန်၏။ အရိယာမည်သော မြတ်စွာဘုရား၏ သစ္စာဖြစ်သောကြောင့် အရိယသစ္စာ မည်ကုန်၏။ ထိုသစ္စာတို့သည် ကိလေသာတို့သည် ဖျက်ဆီးအပ်သော သဘော၊ ကိလေသာသည် မဖျက်အပ်သောသဘော၊ အကျိုးသဘော, အကြောင်းသဘောတို့၏ အစွမ်းဖြင့် လေးပါးအပြားရှိ၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အရိယမဂ်ကို ကျင့်ဆဲဖြစ်ကုန်သော မဂ္ဂဋ္ဌာန်ပုဂ္ဂိုလ်တို့၎င်း၊ ၄-ပါးကုန်သော ဖလဋ္ဌာန်ပုဂ္ဂိုလ်တို့၎င်း၊ ဤသို့ ရှစ်ယောက်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ပြီးစေတတ်ကုန်၏၊ အကြောင်းသော်ကား—သစ္စာ ၄-ပါးကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းသည် မရှိသော် ထိုအရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အရိယာအဖြစ်သို့ မရောက်ခြင်းကြောင့်၎င်း၊ ထိုသစ္စာ ၄-ပါးကို ထိုးထွင်း၍ သိသည်ရှိသော်သာလျှင် စင်စစ် ထိုအရိယာအဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းကြောင့်၎င်း ပြီးစေကုန်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဒုက္ခ, ဒုက္ခ၏အကြောင်း, ဒုက္ခ၏ချုပ်ရာ, ထိုချုပ်ရာသို့ ရောက်ကြောင်းတို့၏သာလျှင် အစဉ်အားလျော်စွာ နှိပ်စက်တတ်သည်၏အဖြစ်သည်၎င်း၊ ဒုက္ခ၏ အကြောင်း၏ အဖြစ်သည်၎င်း၊ ဒုက္ခမှ ထွက်မြောက်ရာ၏ အဖြစ်သည်၎င်း၊ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်း အဖြစ်သည်၎င်း ဖြစ်၏၊ ဒုက္ခသစ္စာမှတပါးကုန်သော တရားတို့၏ နှိပ်စက်တတ်သောအဖြစ် အစရှိသည်သည် မဖြစ်။ ဒုက္ခသစ္စာအစရှိသည်တို့၏ နှိပ်စက်တတ်သည်အဖြစ် အစရှိသော သဘောသာလျှင် ဖြစ်၏။ မနှိပ်စက် မညှဉ်းဆဲတတ်သည် အစရှိသည် အဖြစ်သည် မဖြစ်ပေ။ ထို့ကြောင့် ဒုက္ခသစ္စာအစရှိသည်တို့မှ တပါးကုန်သော တရားကို “ဗာဓကတ္တ” အစရှိသည်၏ အမြဲမဖြစ်ခြင်း, ဒုက္ခသစ္စာ အစရှိသည်တို့၌ နှံ့၍ ဖြစ်တတ်ကုန်သည်၏အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော လက္ခဏာဖြင့် ထိုဒုက္ခသောသစ္စာတို့သည် မှန်ကုန်၏၊ မြဲကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ရှေးဆရာတို့သည်—&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဗောဓာနုရူပံ စတ္တာရော၊ ဆိန္ဒ စတုရော မလေ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ခီဏဒေါသေ စ စတ္တာရော၊ သာမောရိယ ပုဂ္ဂလေ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အညတ္ထ ဗာဓကာ၊ န ဟိ ဧတေဟိ လဗ္ဘန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;နာဗာဓကတ္တမေတေသံ၊ တေနေတာနိ ဝေ တထာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဟု မိန့်ဆိုကုန်ပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—လေးပါးကုန်သော အရိယသစ္စာတို့သည် သစ္စာလေးပါးကို သိသည်အားလျော်စွာ လေးပါးကုန်သော ကိလေသာ အညစ်အကြေးတို့ကို ဖြတ်တတ်ကုန်သော လေးပါးကုန်သော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မဂ္ဂဋ္ဌာန်ဖြစ်ကုန်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း၊ ကုန်ပြီးသော ကိလေသာအပြစ်ရှိကုန်သော လေးယောက်ကုန်သော ဖလဋ္ဌာန်ဖြစ်ကုန်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း ပြီးစေကုန်၏၊ ထိုဒုက္ခ အစရှိသည်တို့မှ တပါးသော တရားတို့၌ နှိပ်စက်တတ်သည်အဖြစ် စသည်ကို မရအပ်သည်သာလျှင်တည်း။ ထိုဒုက္ခစသော တရားတို့၌သာလျှင် ဖြစ်၏။ ထိုဒုက္ခ အစရှိသည်တို့၏ မနှိပ်စက်တတ်သည်၏အဖြစ်သည် မဖြစ်၊ နှိပ်စက်တတ်သည်အဖြစ် အစရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုအရိယသစ္စာတို့သည် စင်စစ်အားဖြင့် မှန်ကန်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား—ထိုအရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ထိုးထွင်း၍ သိအပ်သည် အဖြစ်ကြောင့် အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သစ္စာဖြစ်ရကား အရိယသစ္စာ မည်ကုန်၏၊ တနည်းကား—ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ဟောအပ်သောကြောင့် အရိယာဖြစ်သော မြတ်စွာဘုရား၏ သစ္စာတို့ဖြစ်ရကား အရိယသစ္စာ မည်ကုန်၏၊ ထိုအရိယသစ္စာတို့သည် ကိလေသာတို့သည် ဖျက်ဆီးအပ်, ကိလေသာတို့သည် မဖျက်ဆီးအပ်သော အကျိုးအကြောင်းတို့၏ အစွမ်းဖြင့် လေးပါးအပြားရှိကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;“စတ္တာရိ အရိယသစ္စာနိ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို &lt;b&gt;“ဒုက္ခသစ္စံ”&lt;/b&gt; အစရှိသော ပါဌ်၌ စက်ဆုပ်အပ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ အချည်းနှီးဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း ဒုက္ခ မည်၏။ ကံအစရှိကုန်သော ပစ္စည်းအပေါင်းတို့သည် တည်သည်ရှိသော် ဒုက္ခသစ္စာဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့် ထိုရာဂကြောင့် ဒုက္ခသည် ဖြစ်တတ်၏၊ ဤသို့ ဒုက္ခ၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် သမုဒယ မည်၏၊ ဒုက္ခသစ္စာ၏ ဖြစ်ကြောင်းသည် ဒုက္ခသမုဒယ မည်၏၊ ဤအသင်္ခတတရား၌ တနည်း—ဤအသင်္ခတတရားဖြင့် ဒုက္ခသစ္စာ၏ တဖန်မဖြစ်သောအားဖြင့် ချုပ်၏၊ ဤသို့ ဒုက္ခ၏ တဖန်မဖြစ်ခြင်းဖြင့် အပြီးချုပ်ရာ ချုပ်ငြိမ်းရာ သတ္တိကြောင့် ဒုက္ခနိရောဓ မည်၏၊ ဒုက္ခ၏ ချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပြုသောအားဖြင့် ရောက်တတ်သောကြောင့် ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ မည်၏၊ ထိုသမ္မာဒိဋ္ဌိ စသော တရားအပေါင်းဖြင့် ထိုဒုက္ခ၏ချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ရောက်တတ်၏၊ ထိုသို့ ရောက်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၂။ ။&lt;b&gt;ဧတ္ထ ပန စေတသိက၊ သုခုမ ရူပ နိဗ္ဗာန ဝသေန၊ ဧကူနသတ္တတိ ဓမ္မာ ဓမ္မာယတန ဓမ္မဓာတုတိ သင်္ခံ ဂစ္ဆန္တိ၊ မနာယတနမေဝ သတ္တဝိညာဏ ဓာတု ဝသေန ဘိဇ္ဇတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt; အထူးကို ဆိုဦးအံ့—သဗ္ဗသင်္ဂဟ၌ စေတသိက် ငါးဆယ့်နှစ်ပါး၊ သုခုမရုပ် တစ်ဆယ့်ခြောက်ပါး၊ နိဗ္ဗာန်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် တစ်ခုယုတ် ခုနစ်ဆယ်သော တရားတို့သည် ဓမ္မာယတန ဓမ္မဓာတ်-ဟု ရေတွက်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏၊ မနာယတနတစ်ခုသည်ပင် သတ္တဝိညာဏဓာတ်၏ အစွမ်းဖြင့် ပြား၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၂။ ။စေတသိက်တို့၏၎င်း၊ ၁၆-ပါးသော သုခုမရုပ်တို့၏၎င်း၊ နိဗ္ဗာန်၏၎င်း အစွမ်းဖြင့် တစ်ခုယုတ် ၇၀-သော တရားတို့သည် အာယတနတို့တွင် ဓမ္မာယတန, ဓာတ်တို့တွင် ဓမ္မဓာတ်(၁) ဟူ၍ ရေတွက်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၃။ ။&lt;b&gt;ရူပဉ္စ ဝေဒနာ သညာ၊ သေသ စေတသိကာ တထာ၊ ဝိညာဏမိတိ ပဉ္စတေ၊ ပဉ္စက္ခန္ဓာတိ ဘာသိတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt; ရုပ်အဋ္ဌဝီသ၎င်း၊ ဝေဒနာ စေတသိက်၎င်း၊ သညာ စေတသိက်၎င်း၊ ဝေဒနာ သညာမှ ကြွင်းသော စေတသိက် ၅၀-တို့၎င်း၊&lt;hr&gt; ၁။ ဤစေတသိက် စသော တစ်ခုယုတ် ခုနစ်ဆယ်သော တရားတို့သည် သဘောလက္ခဏာကို ဆောင်ခြင်းအနက် သဘောသာရှိသောကြောင့် ဓမ္မာယတန, ဓာတ်မည်ကုန်၏။ ကြွင်းသော စက္ခုဓာတ် စသည်ကား အသီးအသီး အမည်ထူးများရပြီးဖြစ်၍ သဘောကို ဆောင်သော်လည်း ဓမ္မဓာတ် မမည်ရပြီ-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုမြို့ စိတ်တစ်ခုယုတ် ၉၀-၎င်း၊ ဤသို့ ငါးပါးကုန်သော ထိုတရားတို့ကို ခန္ဓာငါးပါးဟူ၍ ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၃။ ။&lt;b&gt;သေသ စေတသိကာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား ဝေဒနာ သညာတို့မှ ကြွင်းကုန်သော ငါးဆယ်ကုန်သော စေတသိက်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ အဘယ်ကြောင့် ဝေဒနာ သညာတို့ကို အသီးအခြား ခန္ဓာဟူ၍ ပြုအပ်ပါသနည်း၊ ဤသို့ မေးအပ်သည်ရှိသော် တရားတို့၌သာယာတတ်သော ဝေဒနာ, ထိုသာယာတတ်သော ဝေဒနာအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော အကြောင်း၏အဖြစ်ကြောင့် အသီးအခြား ခန္ဓာဖွဲ့ခြင်းကို ပြုအပ်၏၊ ဤသို့ ဖြေဆိုအပ်၏၊ ယင်းအရ အကျယ်ဖော်ပြဦးအံ့—ဤသုံးပါးတရားတို့၌ ဝေဒနာသည် သာယာတတ်သည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်တတ်၏၊ အသုဘ၌ သုဘ အစရှိသည်ဟူ၍ သညာဖောက်ပြန်သည် အစွမ်းဖြင့် ထိုဝေဒနာ၏ ထိုသို့ ဝဋ်တရားတို့၌ သာယာသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် သညာသည် ထိုသို့ ဝဋ်တရားတို့၌ ခံစားခြင်းဝေဒနာ၏ အကြောင်းဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် သံသရာ၏ ပဓာန၌ ဖြစ်သော အကြောင်း၏အဖြစ်ကြောင့် ထိုဝေဒနာ သညာတို့ကို အသီးခွဲဝေ၍ ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာသည် နာမရူပပရိစ္ဆေဒကျမ်း၌—&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝဋ္ဋဓမ္မေသု အဿာဒံ၊ တဒဿာဒုပဿဝနံ၊&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝိနိဘုဇ္ဇ နိဒဿေတုံ၊ ခန္ဓဒွယမုဒါဟဋံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—ဝတ္ထုတရားတို့၌ ခံစားခြင်း, ထိုခံစားခြင်းအကြောင်းကို အသီးခွဲဝေ၍ ပြခြင်းငှါ ခန္ဓာ ၂-ပါးကို ထုတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၄။ ။&lt;b&gt;ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာတိ၊ တထာ တေဘူမကာ မတာ၊ ဘေဒါဘာဝေန နိဗ္ဗာနံ၊ ဓမ္မသင်္ဂဟ နိဿဋံ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထို့အတူ ဘုံသုံးပါး၌ ဖြစ်ကုန်သော ထိုသဘောတရား ငါးပါးတို့ကို ငါးပါးသော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ-ဟု သိအပ်ကုန်၏၊ နိဗ္ဗာန်သည် ပစ္စုပ္ပန်, အတိတ်, အနာဂတ်, အဇ္ဈတ္တ, ဗဟိဒ္ဓ, ဒူရ, အာသန္တ, ဟီန, ပဏီတ, သုခုမ, သြဠာရိက-ဟု ဆိုအပ်သော ၁၁-ပါးသော အပြားမရှိခြင်းကြောင့် ခန္ဓာဟူသော အရေအတွက်မှ လွတ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၄။ ။အာယတနဓာတ်တရားတို့၌ နိဗ္ဗာန်ကို ရေတွက်အပ်သည် မဟုတ်ပါလော၊ ခန္ဓာတို့၌ အဘယ်ကြောင့် မရေတွက်အပ်ပါသနည်း၊ ဤသို့သော စောဒနာစကားကို နှလုံးထား၍ &lt;b&gt;“ဘေဒဘာဝေန”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုပြီး၊ ယင်းစကားအရ အကျယ်ကို ပြဦးအံ့—အတိတ်အစရှိသော အပြားအားဖြင့် ကုန်သော တရားတို့၏ အစုဟူသော အနက်ကြောင့် ခန္ဓာဟူသော အမည်သည် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် နိဗ္ဗာန်(၁) သည်ကား အတိတ်စသော အပြားမရှိသောကြောင့် ခန္ဓာဟူသော အရေအတွက်မှ လွတ်၏။ ဤသို့သော အနက်ကို မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၅။ ။&lt;b&gt;ဒွါရာလမ္မဏဝသေန၊ ဘဝန္တာယတနာနိ စ၊ &lt;br&gt;ဒွါရာလမ္ဗတဒုပ္ပန္န၊ ပရိယာယေန ဓာတုယော။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;အာယတနတို့သည် ခြောက်ပါးသောဒွါရ ခြောက်ပါးသော အာရုံ၏ အပြားဖြင့် ၁၂-ပါးအပြားရှိကုန်၏၊ ဓာတ်တို့သည်လည်း ခြောက်ပါးသောဒွါရ, ခြောက်ပါးသောအာရုံ, ထိုဒွါရ, အာရုံကို မှီ၍ ဖြစ်သော ဝိညာဏ်တို့၏ အစဉ်ဖြင့် ၁၈-ပါး အပြားရှိကုန်၏။)&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၅။ ။ခြောက်ပါးကုန်သော ဒွါရ၏၎င်း၊ ခြောက်ပါးကုန်သော အာရုံတို့၏၎င်း အပြားအားဖြင့် အာယတနတို့သည် ၁၂-ပါးအပြား&lt;hr&gt; ၁။ အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်, အဇ္ဈတ္တ, ဗဟိဒ္ဓ, ဒူရ, အာသန္တ, ဟီန, ပဏီတ, သုခုမ, သြဠာရိက-ဟု ဆိုအပ်သော ၁၁-ပါး အပြားရှိသော တရားမှာ ခန္ဓာမည်၏၊ နိဗ္ဗာန်ကား ထို ၁၁-ပါးသော အပြားမရှိသောကြောင့် ခန္ဓာ မမည်-ဟု မှတ်။ (အကြွင်းပေါ်ပြီ။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရှိကုန်၏၊ ခြောက်ပါးကုန်သော ဒွါရတို့၏၎င်း၊ ခြောက်ပါးကုန်သော အာရုံတို့၏၎င်း၊ ထိုနှစ်ပါးစုံကိုမှီ၍ ဖြစ်ကုန်သော ထိုဒွါရ အာရုံ အတိုင်းအရှည်ရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော ဝိညာဏ်တို့၏၎င်း အစဉ်ဖြင့် ဓာတ်တို့သည် ၁၈-ပါး အပြားရှိကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၆။ ။&lt;b&gt;ဒုက္ခံ တေဘူမကံဝ ဝဋ္ဋံ၊ တဏှာ သမုဒယာ ဘဝေ၊ &lt;br&gt;နိရောဓောနာမ နိဗ္ဗာနံ၊ မဂ္ဂေါ လောကုတ္တရော မတော။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဘုံသုံးပါး၌ဖြစ်သော တရားသည် ဒုက္ခသစ္စာ မည်၏၊ လောဘစေတသိက်သည် သမုဒယသစ္စာ မည်၏၊ နိဗ္ဗာန်သည် နိရောဓသစ္စာ မည်၏၊ လောကုတ္တရာဖြစ်သော မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို မဂ္ဂသစ္စာ မည်၏ ဟူ၍ သိအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၆။ ။ဤဝဋ်တရားအား သုံးပါးကုန်သော ဘုံတို့ရှိကုန်သောကြောင့် တိဘူမံ မည်၏၊ တိဘူမံ-သဒ္ဒါသည်ပင်လျှင် တေဘူမကံ မည်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသံသရာစက်၌ လောကီကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံသည်၎င်း၊ ထိုကံ၏အကျိုးဖြစ်သော ဝိပါက်သည်၎င်း ဖြစ်တတ်၏၊ ထိုသို့ ဖြစ်ရာဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် ဝဋ် မည်၏၊ တဏှာ-ဟူသည်ကား ကာမတဏှာ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် သုံးပါး အပြားရှိသော၊ တဖန်ခြောက်ပါးသော အာရုံ၏ အစွမ်းဖြင့် ၁၈-ပါး အပြားရှိသော၊ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၅၄-ပါး အပြားရှိသော၊ အဇ္ဈတ္တိက ဗဟိရတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၁၀၈-ပါး အပြားရှိသော တဏှာတည်း။ အဘယ်ကြောင့် တဏှာမှတပါးကုန်သော ဒုက္ခ၏အကြောင်းတို့သည် ရှိကုန်သော်လည်း တဏှာကိုသာလျှင် သမုဒယဟူ၍ ဆိုအပ်ပါသနည်း၊ ဤသို့မေးလတ်သော် ပဓာနဖြစ်သော အကြောင်း၏အဖြစ်ကြောင့် ဆိုအပ်၏-ဟု ဆိုအပ်၏။ ယင်းအရ အကျယ်ပြဆိုဦးအံ့—လောကီဖြစ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကံ၏ ဆန်းကျယ်စွာ ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံ၏ အပေါင်းအဖော်၏ အဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းကြောင့်၎င်း၊ ဒုက္ခ၏ ဆန်းကျယ်စွာ ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ တဏှာသည် ဒုက္ခ၏ ထူးသော အကြောင်းဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် တဏှာသည် ဒုက္ခ၏ ပဓာနဖြစ်သော အကြောင်းဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါ-ဟူသောအမည်ဖြင့် ဟောအပ်သော မဂ်သည် မဂ်မည်၏၊ လောကုတ္တရာဖြစ်သော မဂ်ကို မဂ်ဟူ၍ သိအပ်၏၊ ဤသို့ တဖန် မဂ္ဂသဒ္ဒကို ယောဇနာအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၇။ ။&lt;b&gt;မဂ္ဂယုတ္တာ ဖလာ စေဝ၊ စတုသစ္စဝိနိဿဋာ၊ &lt;br&gt;ဣတိ ပဉ္စ ပဘေဒေန၊ ပဝုတ္တော သဗ္ဗသင်္ဂဟော။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးနှင့် ယှဉ်ကုန်သော မဂ်စိတ္တုပ္ပါဒ်တို့သည်၎င်း၊ ဖိုလ်စိတ္တုပ္ပါဒ်တို့သည်၎င်း၊ သစ္စာလေးပါးမှ လွတ်ကုန်၏၊ ဤသို့ ငါးပါးသော အပြားအားဖြင့် သဗ္ဗသင်္ဂဟကို ငါသည် မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၇။ ။အဋ္ဌင်္ဂမဂ်မှ လွတ်ကုန်သော အဋ္ဌင်္ဂမဂ်မှ ကြွင်းကုန်သော, အဋ္ဌင်္ဂမဂ်နှင့် ယှဉ်ကုန်သော ဖဿစသည်တို့၎င်း၊ သမ္ပယုတ်တရားနှင့် တကွဖြစ်သောဖိုလ်၎င်း၊ ဤသို့ ထိုတရားတို့သည် သစ္စာလေးပါးတို့မှ မုချလွတ်ကုန်၏၊ ပရိယာယ်အားဖြင့်ကား—အညတာဝိနိဒ္ဒေသ၌လည်း &lt;b&gt;“မဂ္ဂင်္ဂံ မဂ္ဂပရိယာပန္ံ”&lt;/b&gt;-ဟူ၍ ဘုရားဟောတော်မူအပ်သည် အဖြစ်ကြောင့် ဖိုလ်တရားတို့၌ သမ္မာဒိဋ္ဌိ အစရှိသည်တို့ကို မဂ္ဂသစ္စာ၌, ဤမှတပါးကုန်သော ဖိုလ်နှင့်ယှဉ်သော တရားတို့ကို သင်္ခါရဒုက္ခနှင့်တူသည် အဖြစ်ကြောင့် ဒုက္ခသစ္စာ၌ ရေတွက်ခြင်းကို ပြုခြင်းငှါ တတ်ကောင်း၏ အကျိုးကား—ရေတွက်ခြင်းကို ပြုအပ်သည်ရှိသော် သစ္စာဒေသနာ၏လည်း အလုံးစုံကို ပေါင်း၍ ယူတတ်သည်အဖြစ်သည် ပြည့်စုံ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၅၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဘယ်ကြောင့် ခန္ဓာအစရှိကုန်သော များစွာကုန်သော ထိုတရားတို့ကို ဟောအပ်ပါကုန်သနည်းဟူမူ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်လည်း ထိုထိုများသော အပြားအားဖြင့်သာလျှင် ဟောတော်မူအပ်သည် အဖြစ်ကြောင့် ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည်လည်း အဘယ်ကြောင့် ထိုသို့များသော အပြားအားဖြင့် ဟောတော်မူအပ်ကုန်သနည်း၊ ဤသို့ မေးလတ်သော် သုံးပါးအပြားရှိသော သတ္တဝါတို့အား ချီးမြှောက်ခြင်းကို အလိုရှိသောကြောင့် ဟောအပ်ကုန်၏၊ ဤသို့ဆိုအပ်၏၊ ယင်းစကားအရ အကျယ်အားဖြင့် ဖွင့်ပြဦးအံ့—နာမ်၌ တွေဝေသောသတ္တဝါ, ရုပ်၌ တွေဝေသော သတ္တဝါ, နာမ်ရုပ်နှစ်ပါး၌ တွေဝေသော သတ္တဝါတို့၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ ရင့်သော မရင့်လွန်းသော, နုသောဣန္ဒြေတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ အကျဉ်းဖြစ်သော ဒေသနာ၌ နှစ်သက်သော သတ္တဝါ, အလယ်အလတ်ဖြစ်သော ဒေသနာ၌ နှစ်သက်သော သတ္တဝါ, အကျယ်ဖြစ်သော ဒေသနာ၌ နှစ်သက်သော သတ္တဝါတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ သတ္တဝါတို့သည် သုံးပါးအပြားရှိကုန်၏၊ ထိုသတ္တဝါတို့တွင် နာမ်၌ တွေဝေသော သတ္တဝါတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ခန္ဓဒေသနာကို မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်၏။ အကြောင်းသော်ကား—ထိုခန္ဓဒေသနာ၌ နာမ်ကို လေးပါးအပြားအားဖြင့် ဝေဖန်အပ်သောကြောင့်တည်း၊ ရုပ်၌တွေဝေသော သတ္တဝါတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် အာယတနဒေသနာကို မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်၏၊ အကြောင်းသော်ကား—ထိုအာယတနဒေသနာ၌ ရုပ်ကို အခွံနှင့်တကွ ၁၁-ပါးအားဖြင့် ဝေဖန်အပ်သောကြောင့်တည်း၊ နာမ်ရုပ်နှစ်ပါး၌ တွေဝေကုန်သော သတ္တဝါတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဓာတ်ဒေသနာတော်ကို မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်၏၊ အကြောင်းသော်ကား—ထိုဓာတ်ဒေသနာ၌ နာမ်ရုပ်နှစ်ပါးတို့ကိုလည်း အကျယ်အားဖြင့် ဝေဖန်အပ်သောကြောင့်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့အတူ ရင့်သောဣန္ဒြေရှိကုန်သော သတ္တဝါတို့၏၎င်း၊ အကျဉ်းဖြစ်သော ဒေသနာ၌ နှစ်သက်သော သတ္တဝါတို့၏၎င်း
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အစွမ်းဖြင့် ခန္ဓာဒေသနာကို ဟောတော်မူအပ်၏၊ ဤသို့အစရှိသော စကားကို ယှဉ်စေအပ်၏၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲ၌ ဖြစ်ခြင်း သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်ခြင်း နှစ်ပါးတို့၏ အကြောင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ဉာဏ်တည်းဟူသော မျက်စိဖြင့် ရှုအပ်သော်သာလျှင် သုံးပါးအပြားရှိသည်လည်းဖြစ်သော ထိုတရားသဘောသည် ကျေးဇူးအထူးကို ဆောင်တတ်၏၊ တပါးသောအပြားဖြင့် သစ္စာဒေသနာတော်သည် ကျေးဇူးအထူးကို ဆောင်တတ်သည်မဟုတ်၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဆိုအပ်ပြီးသောစကားဖြင့် အဘိဓမ္မတ္ထဝိဘာဝနီမည်သော အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း၏အဖွင့်၌ သတ္တမသမုစ္စည်းပိုင်းအဖွင့်သည် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ရောက်ပြီ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	!
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	!
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ပစ္စည်းပိုင်း&lt;/h3&gt;၁။ ။&lt;b&gt;ယေသံ သင်္ခတဓမ္မာနံ၊ ယေဓမ္မာ ပစ္စယာ ယထာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;တံ ဝိဘာဂမိဟေဒါနိ၊ ပဝက္ခာမိ ယထာရဟံ။&lt;/b&gt; ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;အကြင်သို့ သဘောရှိကုန်သော သဟိတ်စိတ် ဧကသတ္တတိ (၇၁)၊ မောဟမူဒွေး၌ မောဟကြဉ်သော စေတသိက် ဧကပညာသ (၅၁)၊ သဟိတ်စိတ္တဇရုပ်၊ သဟိတ် ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ် အစရှိကုန်သော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား အကြင် ဟိတ် ၆-ပါး အစရှိသော ပစ္စည်းတရားတို့သည် အကြင် ဟေတုသတ္တိ အစရှိသော အပြားဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်၏၊ ထိုပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား ထိုပစ္စည်းတရားတို့၏ ကျေးဇူးပြုတတ်သော သတ္တိအပြားကို ဤပစ္စယသင်္ဂဟအရာ၌ ယခုအခါ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ငါသည် အပြားအားဖြင့် ဆိုပေအံ့။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁။ ။ယခုအခါ၌ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ကုန်ပြီးသော နာမ်ရုပ်တို့၏ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း၊ ပဋ္ဌာန်းနည်း၏ အစွမ်းဖြင့် ပစ္စည်းတို့ကို ပြခြင်း၊ &quot;ယေသံ&quot; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို အားထုတ်အပ်၏။ အကြောင်းတို့သည် ပေါင်း၍ ပြုပြင်အပ်သည် အဖြစ်ကြောင့် သင်္ခတ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော အကြင်ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား အကြင်ပစ္စည်းတရားတို့သည် အကြင်အကြင်သို့သော အကြောင်းသတ္တိဖြင့် ဋီကာလ၌၎င်း၊ ဥပါဒ်ကာလ၌၎င်း ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်၏။ ထိုပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား ထိုပစ္စည်းတရားတို့၏ ကျေးဇူးပြုခြင်းဟူသော အခြင်းအရာအပြားကို ဤ (သမုစ္စယသင်္ဂဟ၏ အခြားမဲ့ဖြစ်သော) ပစ္စယသင်္ဂဟအရာ၌ ထိုထိုပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ရှိသော် ထိုထိုပစ္စည်းတရားတို့၏ ထိုထိုသို့သော ကျေးဇူးပြုတတ်သည်၏ အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အခြင်းအရာအားလျော်စွာ ယခုအခါ၌ ငါသည် အပြားအားဖြင့် ဆိုပေအံ့-ဤသို့ အနက်ယောဇနာခြင်းကို ပြုအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;နည်း ၂-ပါးအပြား&lt;/h3&gt;၂။ ။&lt;b&gt;ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒနယော ပဋ္ဌာနနယော စေတိ ပစ္စယသင်္ဂဟော ဒုဝိဓော ဝေဒိတော။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း၎င်း၊ ပဋ္ဌာန်းနည်း၎င်း၊ ဤသို့ ပစ္စယသင်္ဂဟသည် နှစ်ပါးအပြားရှိ၏ ဟူ၍ သိအပ်၏။&lt;h3&gt;နည်း ၂-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂။ ။ထို &lt;b&gt;ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒနယ, ပဋ္ဌာနနယဝသေန&lt;/b&gt;-ဟူသော ပါဌ်၌ ဝိဂြိုဟ်ကို ဤသို့ ပြုအပ်၏၊ ထိုအဝိဇ္ဇာ စသော အကြောင်းကြောင့် ပစ္စည်းတို့၏ ညီညွှတ်ခြင်းသို့ အညီအညွတ်ရောက်၍ အကျိုးတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ရှိ၏။ ထိုသို့ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် ထိုအဝိဇ္ဇာစသော အကြောင်းသည် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤပဋ္ဌာန်းကျမ်း၌ အထူးထူး အပြားပြားရှိကုန်သော ပစ္စည်းတို့သည် ရှိကုန်၏၊ ဤသို့ အစရှိသော ဝစနတ္ထကြောင့် ပဋ္ဌာန်းမည်၏၊ အဆုံးမရှိသော ထက်ဝန်းကျင်သော အဘိုအားဖြင့် ဖြစ်သော ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီးကို ရ၏၊ ထိုပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီး၌ ဟောတော်မူအပ်သောနည်းသည် ပဋ္ဌာန်းနည်းမည်၏။&lt;h3&gt;နည်း ၂-ပါး အထူး&lt;/h3&gt;၃။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ တာဝ ဘာဝိဘာဝကာရဏမ္မတ္တလက္ခဏာ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒနာ၊ ပဋ္ဌာနာ ပန အာဟစ္စပစ္စယဋ္ဌိတိ၊ ဥဘယံ ပန ဝေမိဿိတွာ ပပဉ္စန္တိ အာစရိယာ။&lt;/b&gt; &lt;hr&gt;၁-အကြောင်းတရားတို့၏ ညီညွတ်ခြင်းသို့ အညီအညွတ် ကပ်ရောက်၍ အကျိုးတရားတို့၏ ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် အဝိဇ္ဇာစသော အကြောင်းတရားသည် ပဋ္စ္စသမုပ္ပါဒ်မည်၏။ &lt;br&gt;၂-အထူးထူး အပြားပြားသော ပစ္စည်းတို့၏ ဖြစ်ရာဖြစ်သောကြောင့် ပဋ္ဌာန်းမည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုနည်းနှစ်ပါးတို့တွင် ထိုအဝိဇ္ဇာ စသော အကြောင်းတရားတို့၏ ဖြစ်သဖြင့် ဖြစ်လေ့ရှိကုန်သော သင်္ခါရ အစရှိသော အကျိုးတရားတို့၏ ဖြစ်သော အခြင်းအရာမျှဖြင့် မှတ်အပ်သောနည်းသည် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်းမည်၏၊ ပဋ္ဌာန်းနည်းကို အထူးပြု၍ ဖြစ်သော ပစ္စည်း-ဟု ဆိုအပ်သော တည်ရာကို အကြောင်းပြု၍ မိန့်ဆိုအပ်၏၊ နည်းနှစ်ပါးတို့ကို ရောနှော၍ အဋ္ဌကထာဆရာတို့သည် ရေးကုန်၏၊ ငါတို့သည်ကား အသီးအသီး ပြကုန်အံ့။&lt;h3&gt;နည်း ၂-ပါး အထူးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုနည်းနှစ်ပါးတို့တွင်-ဟု အနက်ပေး။ ထိုအဝိဇ္ဇာ အစရှိသော ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် သင်္ခါရစသော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းဟူသော အလေ့၏အဖြစ်သည် တာဝတာဝီဘာမည်၏။ ထိုအဝိဇ္ဇာ အစရှိကုန်သော ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် သင်္ခါရအစရှိကုန်သော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏ ဖြစ်လေ့ရှိသည်၏အဖြစ်သည်သာလျှင် အခြင်းအရာမျှတည်း၊ ထိုအဝိဇ္ဇာအစရှိကုန်သော ပစ္စည်းတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် သင်္ခါရအစရှိသော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းဟူသော အလေ့၏အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အခြင်းအရာမျှဖြင့် မှတ်အပ်သောနည်းသည် တာဝဘာဘာဝကာရဏမ္မတ္တလက္ခဏာမည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုအထက်ပါ စကားဖြင့် ထိုအဝိဇ္ဇာ အစရှိကုန်သော ပစ္စည်းတို့၏ မဖြစ်ခြင်းကြောင့် သင်္ခါရအစရှိကုန်သော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏ မဖြစ်ခြင်းဟူသော အလေ့၏အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အခြင်းအရာမျှဖြင့် မှတ်အပ်သည်အဖြစ်ကိုလည်း တာဝ...ပ...လက္ခဏာ ဟူသောပုဒ်၏ အစွမ်းအားဖြင့် ပြအပ်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် ပြအပ်သနည်းဆိုသော် အနွယ, ဗျတိရေက၏ အစွမ်းဖြင့်လည်း ပစ္စည်းလက္ခဏာကို ပြအပ်သောကြောင့်တည်း။ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် &quot;ဣမသ္မိံ သတိ...ပ... နိရုဇ္ဇတိ&quot; ဟူသော စကားကို
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဟောတော်မူပြီ၊ အနက်ကား- ဤ ပစ္စည်းအကြောင်းတရားသည် ရှိလတ်သော် ဤအကျိုးတရားသည် ဖြစ်၏၊ ဤပစ္စည်းအကြောင်းတရား၏ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အကျိုးတရားသည် ဖြစ်၏၊ ဤပစ္စည်းတရားသည် မရှိပါမူ ဤအကျိုးတရားသည် မဖြစ်၊ ဤအကြောင်းတရား၏ ချုပ်ခြင်းကြောင့် ဤအကျိုးတရားသည် ချုပ်၏၊ ဤအကြောင်းကြောင့် အကြောင်းကိုစွဲ၍ အကျိုးသည် ဖြစ်တတ်၏။ ထိုသို့ အကျိုးတရား၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် ပစ္စည်းမည်၏။ ဤအကြောင်းအကျိုးသည် ထိုအကြောင်းနှင့် စပ်၍ဖြစ်ခြင်းရှိသည် အဖြစ်အားဖြင့် တည်တတ်၏၊ ထိုသို့တည်ရာဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် ဋ္ဌိတိမည်၏။ အထူးပြု၍ ဖြစ်သော ပစ္စည်း-ဟု ဆိုအပ်သော တည်ရာသည် အာဟစ္စပစ္စယဋ္ဌိတိမည်၏။ အကြောင်းသော်ကား—ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်းသည် ထိုအဝိဇ္ဇာ အစရှိကုန်သော ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် သင်္ခါရစသော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းဟူသော အလေ့၏ဖြစ်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အခြင်းအရာမျှကို စွဲ၍ ဖြစ်သောကြောင့် ဟေတု အစရှိသောပစ္စည်းကို မှတ်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အထူးကို မင်မူ၍ သာမညအားဖြင့်သာလျှင် ဖြစ်၏၊ ဤပဋ္ဌာန်းနည်းသည်ကား—ဟေတု အစရှိသော ထိုထိုသို့သော ပစ္စည်းတို့၏ ထိုထိုသို့သော ပစ္စယုပ္ပန်&lt;br&gt;&lt;hr&gt;* ၁-အဝိဇ္ဇာ အစရှိသော အကြောင်းတရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်လေ့ရှိကုန်သော သင်္ခါရ အစရှိကုန်သော အကျိုးတရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းဟူသော အခြင်းအရာမျှဖြင့် မှတ်အပ်သောနည်းသည် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်းမည်၏။&lt;br&gt;* ၂-အထူးပြ၍ ဖြစ်သော ပစ္စည်း-ဟု ဆိုအပ်သော တည်ရာကို အကြောင်းပြု၍ ဖြစ်သောနည်းသည် ပဋ္ဌာန်းနည်းမည်၏။ ဤကား နည်း ၂-ပါး၏အထူးတည်း။&lt;br&gt;* (၁) အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ (၂) သင်္ခါရာ-ဟု အကြောင်းနှင့် အကျိုးကိုသာ ဟောတော်မူခြင်းသည် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်းမည်၏။&lt;br&gt;* (၁) ဟေတူ၊ (၂) ဟေတုသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ၊ (၃) ဟေတုပစ္စယေန ပစ္စယော၊ ဟူ၍ အကြောင်း အကျိုး, သတ္တိအစွမ်းကိုပါ ဟောတော်ပြခြင်းသည် ပဋ္ဌာန်းနည်းမည်၏။&lt;br&gt;* ပစ္စည်းနှင့် ပစ္စယုပ္ပန်ကိုသာ ဟောပြတော်မူသော နည်းသည် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်းမည်၏။&lt;br&gt;* ပစ္စည်း, ပစ္စယုပ္ပန်, ပစ္စယသတ္တိ သုံးမျိုးကို ဟောပြတော်မူသော နည်းသည် ပဋ္ဌာန်းနည်းမည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်သော တရားအထူးအား ထိုထိုသို့ ကျေးဇူးပြုတတ်သည်အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အစွမ်းသတ္တိသာ ဖြစ်သော အခြင်းအရာအထူးကို စွဲ၍ အထူးပြု၍ ဖြစ်၏၊ ထို့ကြောင့် ဤပဋ္ဌာန်းနည်းကို အထူးပြု၍ ဖြစ်သော ပစ္စည်း-ဟု ဆိုအပ်သော တည်ရာကို အကြောင်းပြု၍ ဆိုအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် ဤပဋ္ဌာန်းနည်းသည်သာ အာဟစ္စပစ္စယဋ္ဌိတိမည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အချို့သော ဆရာတို့သည်ကား လည်ချောင်း အာစောက် အစရှိသည်တို့၌ ထိ၍ ရွတ်ဆိုအပ်သော ပစ္စည်းသည် အာဟစ္စပစ္စယဋ္ဌိတိမည်၏၊ ဤသို့ဖွင့်ဆိုကုန်၏၊ ထိုကေစိဆရာတို့၏ စကားသည်ကား-ကြားဘူးကာမျှသာ ဖြစ်သောကြောင့် ထိုကေစိဆရာတို့အား ပညာရှိတို့ ရယ်ဖွယ်စကားအဖြစ်ကို ပြ၏၊ အဘယ့်ကြောင့် ပြသနည်းဆိုသော်-ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်းကို၎င်း, တပါးသော တစုံတခုသောနည်းကို၎င်း၊ လည်ချောင်း အာစောက် အစရှိသည်တို့၌ မထိမူ၍ ပြုခြင်းငှာ မတတ်ကောင်းသောကြောင့်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝေမိဿိတွာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ပဋ္ဌာန်းနည်းကိုလည်း ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း၌သာလျှင် ထည့်၍ ထိုအဝိဇ္ဇာ အစရှိသော ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းဟူသော အလေ့၏အဖြစ်အားဖြင့်၎င်း၊ ဟေတု အစရှိသော ပစ္စည်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း ပေါင်းကုန်၍ အဋ္ဌကထာဆရာတို့သည် ရေးကုန်၏၊ ငါတို့သည်ကား အသီးအသီးသာလျှင် ပြကုန်အံ့၊ ဤသည်လျှင် အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာ၏ အလိုတော်ကျ အဓိပ္ပါယ်တည်း။&lt;h3&gt;ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း&lt;/h3&gt;၄။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ၊ သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ၊&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ၊ နာမရူပပစ္စယာ သဠာယတနံ၊ သဠာယတနပစ္စယာ ဖဿော၊ ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ၊ တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ၊&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ဥပါဒါန ပစ္စယာ ဘဝေါ၊ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ၊ ဇာတိပစ္စယာ ဇရာ မရဏံ သောက ပရိဒေဝ ဒုက္ခ ဒေါမနဿုပါယာသာ သမ္ဘဝန္တိ ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတီတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အယမေတ္ထပဋိစ္စသမုပ္ပါဒနယော။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုနည်း ၂-ပါးတို့တွင် အဝိဇ္ဇာ...ပ... သမုဒယောဟောတိ ဟူသော ဤနည်းသည် ဤပစ္စယသင်္ဂဟအရာ၌ ပဋ္စ္စသမုပ္ပါဒ်နည်းမည်၏၊ သစ္စာလေးပါးတရားကို ဖုံးလွှမ်းတတ်သော မောဟဟူသော အကြောင်းကြောင့် ပုညာဘိသင်္ခါရ, အပုညာဘိသင်္ခါရ, အာနဉ္စာဘိသင်္ခါရတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ သင်္ခါရဟူသော အကြောင်းကြောင့် ပဋိသန္ဓေစိတ် ဧကူနဝီသ (၁၉)-ဟု ဆိုအပ်သော ဝိညာဏ်သည် ဖြစ်၏၊ ဝိညာဏ်ဟူသော အကြောင်းကြောင့် နာမ်သည်၎င်း၊ ရုပ်သည်၎င်း၊ နာမ်ရုပ်သည်၎င်း ဖြစ်၏၊ နာမ်ရုပ်ဟူသော အကြောင်းကြောင့် စက္ခာယတန, သောတာယတန, ဃာနာယတန, ဇိဝှါယတန, ကာယာယတန, မနာယတနသည် ဖြစ်၏၊ သဠာယတနဟူသောအကြောင်းကြောင့် စက္ခုသမ္ဖဿ, သောတသမ္ဖဿ, ဃာနသမ္ဖဿ, ဇိဝှါသမ္ဖဿ, ကာယသမ္ဖဿ, မနောသမ္ဖဿသည် ဖြစ်၏၊ ဖဿဟူသော အကြောင်းကြောင့် စက္ခုသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ, သောတသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ, ဃာနသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ, ဇိဝှါသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ, ကာယသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ, မနောသမ္ဖဿဇာဝေဒနာသည် ဖြစ်၏၊ ဝေဒနာဟူသော အကြောင်းကြောင့် ကာမတဏှာ, ဘဝတဏှာ, ဝိဘဝတဏှာသည် ဖြစ်၏၊ တဏှာဟူသော အကြောင်းကြောင့် ကာမုပါဒါန်, ဒိဋ္ဌုပါဒါန်, သီလဗ္ဗတုပါဒါန်, အတ္တဝါဒုပါဒါန်သည် ဖြစ်၏၊ ဥပါဒါန်ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ကမ္မဘဝ, ဥပပတ္တိဘဝသည် ဖြစ်၏၊ ဘဝဟူသော အကြောင်းကြောင့် ပဋိသန္ဓေနေခြင်း (ဇာတိ) သည် ဖြစ်၏၊ ဇာတိဟူသော အကြောင်းကြောင့် အိုခြင်း, သေခြင်းသည် ဖြစ်၏၊ စိုးရိမ်ခြင်း၊ ငိုကြွေးခြင်း၊ ဆင်းရဲခြင်း၊ နှလုံးမသာယာခြင်း၊ ပြင်းစွာပင်ပန်းခြင်းတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော ပစ္စည်းအဆက်ဆက်-ဟု
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၆၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဆိုအပ်သော အစီအရင်ဖြင့် ချမ်းသာအစရှိသည်တို့နှင့် မရောသော ထိုဆင်းရဲအစု၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ထင်ရှား၏၊ ဤကား ဤအရာ၌ ပဋ္စ္စသမုပ္ပါဒ်နည်းတည်း။&lt;h3&gt;ပဋ္စ္စသမုပ္ပါဒ်နည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;အဝိဇ္ဇာ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၄။ ။မသိတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အဝိဇ္ဇာ&lt;/b&gt;မည်၏။ တနည်းကား မရအပ်သော ကာယဒုစ္စရိုက်စသည်ကို ရစေတတ်သောကြောင့် အဝိဇ္ဇာမည်၏၊ တနည်းကား-ရအပ်သော ကာယသုစရိုက်စသည်ကို မရစေတတ်သောကြောင့် အဝိဇ္ဇာမည်၏၊ သိအပ်သော သစ္စာလေးပါးစသည်ကို မသိခြင်းကို ပြုတတ်သောကြောင့် အဝိဇ္ဇာမည်၏၊ တနည်းကား သတ္တဝါတို့ကို ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသော ယောက်ျား မိန်းမစသည်၌ ငါ-ဟူ၍ ထင်စေတတ်သောကြောင့် အဝိဇ္ဇာမည်၏၊ တနည်းကား သတ္တဝါတို့ကို ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော ခန္ဓာအစရှိသည်၌ ခန္ဓာစသည်ဖြင့် မထင်စေတတ်သောကြောင့် အဝိဇ္ဇာမည်၏၊ ဤအဝိဇ္ဇာဟူသော အမည်သည် လေးပါးကုန်သော အရိယသစ္စာတို့၌၎င်း၊ ပုဗ္ဗန္တ, အပရန္တ, ပုဗ္ဗာပရန္တ, ပဋ္စ္စသမုပ္ပါဒ် တရားလေးပါးတို့၌၎င်း မသိခြင်း၏အမည်တည်း၊ အဝိဇ္ဇာသည်သာလျှင် ပစ္စည်းဖြစ်သောကြောင့် အဝိဇ္ဇာပစ္စည်းမည်၏။&lt;h3&gt;သင်္ခါရအဖွင့်&lt;/h3&gt;ထိုအဝိဇ္ဇာ-ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ပြုပြင်စီရင်အပ်သော ဝိပါက်ခန္ဓာ, ကဋတ္တာရုပ်ကို ပြုပြင်တတ်ကုန်သောကြောင့် ကုသိုလ်ကံ &lt;hr&gt;၁-သစ္စာလေးပါးကို မသိတတ်သောကြောင့်၎င်း, မလျောက်ပတ်သည်ဖြစ်၍ မရထိုက်သော ကာယဒုစ္စရိုက်စသည်ကို ရတတ်၍, လျောက်ပတ်သည်ဖြစ်၍ ရထိုက်သော ကာယသုစရိုက်စသည်ကို မရတတ်သောကြောင့်၎င်း, သိအပ်သော သစ္စာလေးပါးစသည်ကို မသိအပ်သည်ကို ပြုသောကြောင့်၎င်း, ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသော ယောက်ျား မိန်းမစသည်၌ ယောက်ျား မိန်းမ-ဟု ထင်မှားစေတတ်သောကြောင့်၎င်း, ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော ခန္ဓာစသည်၌ ခန္ဓာ-ဟု မထင်မှတ်စေတတ်သောကြောင့်၎င်း အဝိဇ္ဇာမည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကုသိုလ်ကံတို့သည် &lt;b&gt;သင်္ခါရ&lt;/b&gt;မည်ကုန်၏၊ ထိုသင်္ခါရတို့သည် ပုညာဘိသင်္ခါရ၎င်း၊ အပုညာဘိသင်္ခါရ၎င်း၊ အာနဉ္စာဘိသင်္ခါရ၎င်း၊ ဤသို့သုံးပါးအပြားရှိကုန်၏၊ ထိုသုံးပါးသော သင်္ခါရတို့တွင် ကာမာဝစရ, ရူပါဝစရ ဖြစ်ကုန်သော ၁၃-ပါးသော ကုသိုလ်စေတနာတို့သည် ပုညာဘိသင်္ခါရမည်၏၊ ၁၂-ပါးသော အကုသိုလ်စေတနာတို့သည် အပုညာဘိသင်္ခါရမည်၏၊ ၄-ပါးကုန်သော အရူပကုသိုလ်စေတနာတို့သည် အာနဉ္စာဘိသင်္ခါရမည်၏၊ ဤသို့ ဤတခုယုတ် ၃ဝ-ကုန်သော စေတနာတို့သည် သင်္ခါရမည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဝိညာဏ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;ပဋိသန္ဓေအစွမ်းဖြင့် တခုယုတ်နှစ်ဆယ် (၁၉) အပြားရှိသော၊ ပဝတ္တိအစွမ်းဖြင့် ၃၂-ပါးအပြားရှိသော ဝိပါက်စိတ်တို့သည် &lt;b&gt;ဝိညာဏ်&lt;/b&gt;မည်၏။&lt;h3&gt;နာမရူပအဖွင့်&lt;/h3&gt;နာမ်သည်၎င်း၊ ရုပ်သည်၎င်း &lt;b&gt;နာမ်ရုပ်&lt;/b&gt;မည်၏၊ ထိုနာမ်ရုပ်တို့တွင် ဝေဒနာအစရှိသော ခန္ဓာသုံးပါးအပေါင်းသည် ဤအရာ၌ နာမ် &lt;hr&gt;၁-ပြုပြင်စီရင်အပ်သော ဝိပါက်နာမက္ခန္ဓာ, ကဋတ္တာရုပ်, အကျိုးတရားတို့ကို ပြုပြင်စီရင်တတ်သောကြောင့် သင်္ခါရမည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုသင်္ခါရသည် ပုညာဘိသင်္ခါရ, အပုညာဘိသင်္ခါရ, အာနဉ္စာဘိသင်္ခါရ ဟူ၍ သုံးပါးအပြားရှိ၏၊ ကာမ, ရူပ ကုသိုလ်စေတနာ ၁၃-ခုသည် ပုညာဘိသင်္ခါရမည်၏။ အကုသိုလ်စေတနာ ၁၂-ခုသည် အပုညာဘိသင်္ခါရမည်၏။ အရူပကုသိုလ်စေတနာ ၄-ခုသည် အာနဉ္စာဘိသင်္ခါရမည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂-သင်္ခါရပစ္စယာဝိညာဏံ-၌ သင်္ခါရအရ ပဋိသန္ဓေအခါ၌ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်စိတ်ကြဉ်သော အလုံးစုံသော ပုညာဘိသင်္ခါရ, အပုညာဘိသင်္ခါရ, အာနဉ္စာဘိသင်္ခါရ-ဟု ဆိုအပ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ်စေတနာ ၂၉-ပါးကို ယူရ၏။&lt;br&gt;ဝိညာဏ်-အရ ပဋိသန္ဓေစိတ် ဧကူနဝီသ-ဟု ဆိုအပ်သော ဝိညာဏ်, သို့မဟုတ် လောကီဝိပါက် ဗတ္တိသ (၃၂)-ဟု ဆိုအပ်သော ဝိညာဏ် သို့မဟုတ် စိတ်တခုယုတ်ကိုးဆယ် (၈၉)-ဟု ဆိုအပ်သော ဝိညာဏ်ကို ယူရ၏။ &lt;br&gt;၃-ဝိညာဏပစ္စယာနာမရူပေ-၌ ဝိညာဏံ-အရ ပဋိသန္ဓေစိတ် ဧကူနဝီသ-ဟု ဆိုအပ်သော ဝိညာဏ်, သို့မဟုတ် လောကီဝိပါက် ဗတ္တိသ ဟူသော ဝိညာဏ်ကို ယူရ၏။ &lt;br&gt;၄-နာမရူပံဝယ် နာမ-အရ စေတသိက် ပဉ္စတိံသ (၃၅) ကိုယူ၊ ရူပံ-အရ ကမ္မဇရုပ်ကိုသာ ယူရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မည်၏။ ဘူတရုပ်, ဥပါဒါရုပ်အပြားဖြင့် နှစ်ပါးအားရှိသော ကံကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်သည် ရုပ်မည်၏၊ ထိုနာမ်ရုပ်နှစ်ပါးအပေါင်းသည်လည်း ဤပဋ္စ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း၌ ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်နှင့်တကွ ဖြစ်၏၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;နာမရူပပစ္စယာ ဟူသောပါဠိ၌ ဝေဒနာအစရှိသော ခန္ဓာသုံးပါးအပေါင်း-ဟု ဆိုအပ်သော နာမ်၎င်း၊ &quot;မိမိသန္တာန်၌ အကျုံးဝင်သော လေးပါးသော မဟာဘုတ်, ခြောက်ပါးသော ဝတ္ထုရုပ်, ဇီဝိတိန္ဒြေ-ဟူသော ရုပ်၎င်း၊ ဆိုအပ်ပြီးသော နာမ်ရုပ်၎င်း နာမ်ရုပ်မည်၏။ ဤသို့ သရုပ်တခုကြွင်းကို သိအပ်၏။&lt;h3&gt;သဠာယတန အဖွင့်&lt;/h3&gt;စက္ခာယတန အစရှိကုန်သော ခြောက်ပါးကုန်သော အဇ္ဈတ္တိကာယတနတို့သည် အာယတနမည်၏၊ အချို့သော ဆရာတို့၏ အယူအားဖြင့် ရူပါယတန အစရှိကုန်သော ခြောက်ပါးသော ဗာဟီရာယတနတို့သည်လည်း အာယတနမည်၏၊ ခြောက်ပါးသော အာယတနတို့သည်၎င်း၊ ခြောက်ခုမြောက်သော မနာယတနသည်၎င်း &lt;b&gt;သဠာယတန&lt;/b&gt;မည်၏။&lt;h3&gt;ဖဿ အဖွင့်&lt;/h3&gt;စက္ခုသမ္ဖဿ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ခြောက်ဒွါရ၌ ဖြစ်သော ဖဿသည် &lt;b&gt;ဖဿ&lt;/b&gt;မည်၏။&lt;h3&gt;ဝေဒနာ အဖွင့်&lt;/h3&gt;သုခဝေဒနာ, ဒုက္ခဝေဒနာ, ဥပေက္ခာဝေဒနာတို့၏ အစွမ်းဖြင့် သုံးပါးအပြားရှိသော ဝေဒနာသည် &lt;b&gt;ဝေဒနာ&lt;/b&gt;မည်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-နာမရူပပစ္စယာသဠာယတနံ-၌ နာမအရ ဝေဒနာစသော ခန္ဓာ ၃-ပါးကိုယူ၊ ရူပအရ မိမိသန္တာန်၌ အကျုံးဝင်သော မဟာဘုတ် ၄-ပါး, ဝတ္ထုရုပ်ခြောက်ပါး, ဇီဝိတိန္ဒြေကို ယူရ၏။ သဠာယတန-အရ အဇ္ဈတ္တိကာယတန ခြောက်ပါးကိုယူ၊ &lt;br&gt;တနည်း–ဗာဟီရာယတန ခြောက်ပါးကို ယူရ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;တဏှာ အဖွင့်&lt;/h3&gt;ကာမတဏှာ, ဘဝတဏှာ, ဝိဘဝတဏှာ-ဟူ၍ သုံးပါးအပြားရှိသော တဏှာသည် &lt;b&gt;တဏှာ&lt;/b&gt;မည်၏၊ ထိုတဏှာတို့သည် ခြောက်ပါးသောအာရုံ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ၁ဝ၈-ပါး အပြားရှိကုန်၏။&lt;h3&gt;ဥပါဒါန်အဖွင့်&lt;/h3&gt;ကာမုပါဒါန် အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် လေးပါးကုန်သော ဥပါဒါန်တို့သည် &lt;b&gt;ဥပါဒါန်&lt;/b&gt;မည်ကုန်၏၊ တဏှာနှင့် ဥပါဒါန် အထူးကား ဤ &quot;တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ&quot;-ဟူသောပုဒ်၌ အားနည်းသော တဏှာသည် တဏှာမည်၏၊ အားကြီးသော တဏှာသည် ဥပါဒါန်မည်၏၊ တနည်းကား လက်သို့မရောက်သေးသော အာရုံကို တောင့်တခြင်းသည် တဏှာမည်၏၊ အမိုက်တိုက်၌ ဥစ္စာကိုယူအံ့သော ခိုးသူတို့၏ လက်ကိုဆန့်သကဲ့သို့ တဏှာကိုမှတ်အပ်၏၊ လက်သို့ရောက်ပြီးသော အာရုံကို မြဲမြံစွာ စွဲလမ်းခြင်းသည် ဥပါဒါန်မည်၏၊ ခိုးသူတို့၏ လက်သို့ရောက်ပြီးသော ဥစ္စာကို မြဲမြံစွာကိုင်သကဲ့သို့ ဥပါဒါန်ကိုမှတ်အပ်၏၊ တဏှာသည် နည်းသော အလိုရှိသောသူ၏ အဖြစ်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်၏။ ဥပါဒါန်သည် ရောင့်ရဲခြင်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်၏။ တဏှာသည် ရှာမှီးခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော ဆင်းရဲခြင်း၏ အကြောင်းအရင်းဖြစ်၏၊ ဥပါဒါန်သည် ရပြီးသော ဥစ္စာကို စောင့်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော ဆင်းရဲခြင်း၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်၏၊ ဤသည်လျှင် ထိုတဏှာ, ဥပါဒါန်တို့၏ အထူးတည်း။&lt;h3&gt;ဘဝ အဖွင့်&lt;/h3&gt;ဘဝသည် ကမ္မဘဝ, ဥပပတ္တိဘဝ-ဟု နှစ်ပါးအပြားရှိ၏။ ထိုနှစ်ပါးတို့တွင် ရှေးဦးစွာသော ကမ္မဘဝသည် ထိုကုသိုလ်ကံ &lt;hr&gt;၁-ဥပါဒါနပစ္စယာဘဝေ-၌ ဥပါဒါနအရ ဥပါဒါန်တရားလေးပါးကိုယူ။ ၂-ဘဝအရ ကမ္မဘဝ, ဥပပတ္တိဘဝ ၂-ပါးကို ယူရ၏။ ချမ်းသာအမျိုးမျိုး, ဆင်းရဲအမျိုးမျိုးရှိ၏ ဖြစ်ပေါ်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် စေတနာတရားသည် ကမ္မဘဝမည်၏။ ထင်ရှားစွာ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဝိပါက်, ကမ္မဇရုပ်-ဟု ဆိုအပ်သော ကာမဘဝစသော အကျိုးတရားသည် ဥပပတ္တိဘဝမည်၏။ (အကြွင်းပေါ်လွင်ပြီ)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကုသိုလ်ကံတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဝိပါက်နာမက္ခန္ဓာ, ကဋတ္တာရုပ်-ဟု ဆိုအပ်သော အကျိုးတရားသည် ဖြစ်တတ်၏။ ထိုသို့ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် ဘဝမည်၏၊ ထိုကမ္မဘဝသည် ကာမာဝစရကုသိုလ်, အကုသိုလ် အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် တခုယုတ်သုံးဆယ် (၂၉) အပြားရှိ၏၊ နှစ်ခုမြောက်သော ဥပပတ္တိဘဝသည်ကား-ကံကြောင့် ဖြစ်တတ်သောကြောင့် ဘဝမည်၏၊ ထိုဥပပတ္တိဘဝသည် ကာမဘဝ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ကိုးပါးအပြားရှိ၏၊ &quot;ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေ&quot;-ဟူသောပါဠိ၌ ဥပပတ္တိဘဝကိုလည်း အလိုရှိအပ်၏၊ &quot;ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ&quot;-ဟူသော ပါဌ်၌ ကမ္မဘဝကိုသာလျှင် အလိုရှိအပ်၏၊ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုကမ္မဘဝသည် ပဋိသန္ဓေအား ကျေးဇူးပြုတတ်၏။ ထို့ကြောင့် ကမ္မဘဝကိုသာ အလိုရှိအပ်၏၊ တပါးသော ဥပပတ္တိဘဝသည်ကား-ကျေးဇူးမပြုတတ်၊ အဘယ့်ကြောင့် ကျေးဇူးမပြုတတ်ပါသနည်း-ဟူမူ ထိုဥပပတ္တိဘဝသည် ရှေးဦးစွာ ဖြစ်ဆဲဖြစ်ကုန်သော ခန္ဓာတို့၏ သဘောသည် ဇာတိမည်၏၊ ထိုဇာတိတရားသည်ပင် ထိုဇာတိမည်သော တရား၏ အကြောင်းဖြစ်ခြင်းငှာ မသင့်သောကြောင့်တည်း။&lt;h3&gt;ဇာတိ, ဇရာ စသော အဖွင့်&lt;/h3&gt;ထိုထိုသော သတ္တဝါတို့၏ ထိုထိုသို့သော ဂတိစသည်တို့၌ အတ္တဘောကိုရခြင်းသည် &lt;b&gt;ဇာတိ&lt;/b&gt;မည်၏၊ ထိုသို့သော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်သော အတ္တဘော၏ ဟောင်းနွမ်းဆွေးမြည့်သည်၏ အဖြစ်သည် &lt;b&gt;ဇရာ&lt;/b&gt;မည်၏၊ တဘဝဖြင့် ပိုင်းခြားအပ်သော ထိုအတ္တဘော၏ အဆုံးသည် &lt;b&gt;မရဏ&lt;/b&gt;မည်၏၊ ဆွေမျိုးတို့၏ ပျက်စီးခြင်း အစရှိသည်တို့ဖြင့် နှိပ်စက်အပ်သောသူ၏ စိတ်ပူပန်ခြင်းသည် &lt;b&gt;သောက&lt;/b&gt;မည်၏၊ ထိုဆွေမျိုးတို့၏ ပျက်စီးခြင်း အစရှိသည်တို့ဖြင့် နှိပ်စက်အပ်သောသူ၏သာလျှင် ဝစီဝိညတ်နှင့်တကွ ဖြစ်သော အထူးထူး အပြားပြားအားဖြင့် ဆိုသောအသံသည် &lt;b&gt;ပရိဒေဝ&lt;/b&gt;မည်၏။ ကိုယ်၌ဖြစ်သော ဒုက္ခဝေဒနာသည် &lt;b&gt;ဒုက္ခ&lt;/b&gt;မည်၏၊ စိတ်၌ဖြစ်သော ဒုက္ခဝေဒနာသည် &lt;b&gt;ဒေါမနဿ&lt;/b&gt;မည်၏၊ ဆွေမျိုးတို့၏ ပျက်စီးခြင်း
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စသည်တို့ဖြင့် နှိပ်စက်အပ်သောသူ၏ အလွန်ပြင်းစွာသော စိတ်၏ဆင်းရဲခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သော ပြင်းစွာသောပင်ပန်းခြင်းသည် &lt;b&gt;ဥပါယာသ&lt;/b&gt;မည်၏။&lt;h3&gt;အဝိဇ္ဇာ စသည်တို့၏ ပစ္စည်းအဖြစ်ဖြင့် ယူရပုံ&lt;/h3&gt;ဤပဋ္စ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း၌ ဝတ္ထု, အာရုံ အစရှိသောပစ္စည်းတပါးသည် ရှိသော်လည်း အဝိဇ္ဇာအစရှိသော တခုခုသောပစ္စည်းကို ဟောရခြင်း၏ ပြဓာန်းသည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ထင်ရှားသည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း ပြုအပ်၏-ဟု မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;အဝိဇ္ဇာ၏ ပစ္စည်းဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;ဤပဋ္စ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း၌ အဝိဇ္ဇာနုသယသည် အဖန်တလဲလဲ ဖြစ်စေအပ်သော သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်, ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သန္တာန်၌ သာလျှင် သင်္ခါရတရားတို့၏ ဝိပါက်ခန္ဓာတို့ကို ရင့်ကျက်စေခြင်း သဘောရှိသည်အဖြစ်အားဖြင့် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အဝိဇ္ဇာ-ဟူသော အကြောင်းကြောင့် သင်္ခါရတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ (အဝိဇ္ဇာရှိသူမှ သင်္ခါရဖြစ်နိုင်၏-ဟူလို)&lt;h3&gt;ဝိညာဏ် စသည်ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်ကိုလည်း သင်္ခါရတို့သည် ဖြစ်စေအပ်သည်ဖြစ်၍ ဘဝတပါး၌ တည်၏၊ အကြောင်းသော်ကား-ဇနကဖြစ်သော အကြောင်းမရှိသည်ရှိသော် ထိုဝိညာဏ်၏ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းသည် မရှိရာသောကြောင့် သင်္ခါရ-ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်ဖြစ်၏-ဟူလို။ နာမ်ရုပ်သည် ရှေးသွားပြဓာန်းသည်လည်း ဖြစ်သော, တည်ရာလည်းဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေဝိပါက်ဝိညာဏ်သည် ထောက်ပံ့ခိုင်စေအပ်သည်ဖြစ်၍ ပဋိသန္ဓေအခါ, ပဝတ္တိအခါတို့၌ တည်တတ်၏၊ ထို့ကြောင့် ဝိညာဏ်-ဟူသော အကြောင်းကြောင့် နာမ်ရုပ်ဖြစ်၏-ဟူလို။ သဠာယတနသည်လည်း နာမ်ရုပ်-ဟူသော အကြောင်းရှိသည်ဖြစ်၍ ခြောက်ပါးအပြားရှိသော ဖဿ၏
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကြောင်း၏ အဖြစ်ဖြင့် ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ဖြစ်၏၊ တပါးသော အကြောင်းအားဖြင့် မဖြစ်၊ ထို့ကြောင့် နာမ်ရုပ်-ဟူသော အကြောင်းကြောင့် သဠာယတနဖြစ်၏-ဟူလို။ ဖဿသည်လည်း သဠာယတန ဖြစ်သည်ရှိသော်သာလျှင် အာရုံကို တွေ့ထိနိုင်၏။ အကြောင်းသော်ကား—အာရုံမရှိသည်ရှိသော် ထိုဖဿ၏ဖြစ်ခြင်း မရှိရာသောကြောင့် သဠာယတနဖြစ်မှသာလျှင် အာရုံကို တွေ့ထိနိုင်၏။ ထို့ကြောင့် သဠာယတန-ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဖဿဖြစ်၏-ဟူလို။ ဣဋ္ဌာရုံ, အနိဋ္ဌာရုံ, တဒိဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရုံ-ဟု ဆိုအပ်သော အာရုံကိုလည်း တွေ့ထိ၍သာလျှင် ဝေဒနာကို ခံစားနိုင်၏၊ မထိ၍ မခံစားနိုင်၊ ထို့ကြောင့် ဖဿ-ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဝေဒနာဖြစ်၏-ဟူလို။ ခံစားအပ်ကုန်သော တရားတို့၌လည်း တပ်နှစ်သက်သည်ဖြစ်၍ အဖန်တလဲလဲ တပ်နှစ်သက်ဖွယ်-ဟု ရှုလေ့ရှိသော သတ္တဝါအပေါင်းအား ဝေဒနာအကြောင်းရှိသည်ဖြစ်၍ တဏှာသည် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ဝေဒနာ-ဟူသော အကြောင်းကြောင့် တဏှာဖြစ်၏-ဟူလို။ သတ္တဝါတို့သည် တဏှာ-ဟု ဆိုအပ်သော ချစ်ခြင်းဖြင့် တပ်နှစ်သက်ကုန်သည်ဖြစ်၍ ဥပါဒါန်တရားတို့၏ အာရုံဖြစ်ကုန်သော တရားတို့၌ မြဲမြံစွာ စွဲလမ်းခြင်းဖြစ်ကုန်၏၊ အကြောင်းသော်ကား သတ္တဝါတို့သည် တဏှာဖြင့် ရူပါရုံစသည်တို့ကို သာယာကုန်၍ သာယာကုန်၍ ကာမဂုဏ်ငါးပါးတို့၌ တဏှာဖြင့် ခံစားခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် တဏှာသည် ကာမုပါဒါန်၏ အကြောင်းဖြစ်၏၊ ထို့အတူ ရူပါရုံ အစရှိသည် အပြားရှိသော အာရုံ၌ တပ်နှစ်သက်သော သတ္တဝါသည် ပေးလှူအပ်သော ကုသိုလ်၏ အကျိုးသည် မရှိ၊ ဤသို့ အစရှိသဖြင့် မိစ္ဆာအယူကို၎င်း၊ သံသရာမှ လွတ်ခြင်းငှာ အလိုရှိသည်ဖြစ်၍ သံသရာမှ စင်ကြယ်ခြင်း၏ အကြောင်းမဟုတ်သည်၌ သံသရာမှ စင်ကြယ်ခြင်း၏ အကြောင်း-ဟူ၍ မှားသောအားဖြင့် စွဲလမ်းခြင်းကို၎င်း၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာတို့၌ ငါ၏ကိုယ်, ငါ၏ကိုယ်နှင့် စပ်၍ ဖြစ်ခြင်း-ဟူ၍ စွဲလမ်းခြင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော အတ္တဝါဒအယူနှစ်ခုတို့၏ အကြောင်းကို၎င်း စွဲယူ၏၊ ထို့ကြောင့် တဏှာသည် ဒိဋ္ဌုပါဒါန် အစရှိသည်တို့၏ အကြောင်းဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် တဏှာဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဥပါဒါန်ဖြစ်၏-ဟူလို။ ထိုက်သည်အား
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	လျော်စွာ သမ္ပယောဂ, အနုသယတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဥပါဒါန်၌ တည်ကုန်သော သတ္တဝါတို့သည် ကုသိုလ်ကံ, အကုသိုလ်ကံကို အားထုတ်ခြင်းငှာ ဖြစ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ဥပါဒါန်သည် ဘဝ၏ အကြောင်းဖြစ်၏၊ ဥပပတ္တိဘဝ-ဟု ဆိုအပ်သော ဇာတိကိုလည်း ကမ္မဘဝလျှင် အကြောင်းရှိသည်ဖြစ်၍ မျိုးကြောင့် အညွန့်ကိုရအပ်သကဲ့သို့ ထိုထိုသို့သော ဘဝ၌ အဖန်တလဲလဲရအပ်၏။ ထို့ကြောင့် ကမ္မဘဝသည် ဇာတိ၏ အကြောင်းဖြစ်၏-ဟူလို။ ဇာတိသည်ရှိသော်သာ ဇရာမရဏသည်ဖြစ်၏၊ အကြောင်းကား-ပဋိသန္ဓေ မတည် မဖြစ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့အား ဇရာမရဏ၏ ဖြစ်ခြင်းသည် မရှိသောကြောင့်တည်း၊ ထို့ကြောင့် ဇာတိသည် ဇရာမရဏတို့၏ အကြောင်းဖြစ်၏။ ဤသို့ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသောနည်းဖြင့် ထိုသင်္ခါရအစ, ဇရာမရဏအဆုံးရှိကုန်သော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏ ထိုအဝိဇ္ဇာ အစရှိသော ပစ္စည်းတရားဖြစ်သည်ရှိသော် သင်္ခါရ အစရှိသော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကို မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဧဝမေတဿ ... ပ ... သမုဒယောဟောတိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော ပစ္စည်းအဆက်ဆက်-ဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်းကြောင့် ဝဋ်-ဟု ဆိုအပ်သော သုခစသည်တို့နှင့် မရောသော၊ တနည်းကား-အလုံးစုံသော ထိုဒုက္ခအစု၏သာ ဖြစ်ခြင်း ဖြစ်၏၊ ချမ်းသာမှု သုခ, တင့်တယ်မှု သုဘတို့၏ ဖြစ်ခြင်း မဟုတ်ပေ။ ဗိဿနိုးနတ်, ထာဝရဘုရား အစရှိသည်တို့သည် ဖန်ဆင်းခြင်း အစရှိသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ဤဝဋ်ဆင်းရဲ ဒုက္ခအစုဖြစ်သည် မဟုတ်၊ &lt;b&gt;ဧတ္ထ&lt;/b&gt;-အရ ဤပစ္စယသင်္ဂဟအရာ၌-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;အဓွန့်စသည် အပြား&lt;/h3&gt;၅။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ တယော အဒ္ဓါ, ဒွါဒသင်္ဂါနိ ဝီသတာကာရာ, တိသန္ဓိ, စတုသင်္ခေပါ, တီဏိ ဝဋ္ဋာနိ, ဒွေမူလာနိ စ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုပဋိစ္စသပ္ပါဒ်နည်း သုံးပါးကုန်သော အဓွန့်ကာလတို့ကို၎င်း၊ ၁၂-ပါးကုန်သော အင်္ဂါတို့ကို၎င်း၊ နှစ်ဆယ်သော အခြင်းအရာတို့ကို၎င်း၊ သုံးပါးသော အစပ်တို့ကို၎င်း၊ လေးပါးသော အလွှာတို့ကို၎င်း၊ သုံးပါးသော ဝဋ်တို့ကို၎င်း၊ နှစ်ပါးသော မူလတို့ကို၎င်း၊ သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အဓွန့် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅။ ။အမြဲဖြစ်တတ်သောကြောင့် ကာလသည် &lt;b&gt;အဓွန့်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;အဓွန့်သုံးပါး&lt;/h3&gt;၆။ ။ကထံ၊ &lt;b&gt;အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရာ အတီတော အဒ္ဓါ၊ ဇာတိ ဇရာ မရဏံ အနာဂတော အဒ္ဓါ၊ မဇ္ဈေ အဋ္ဌ ပစ္စုပ္ပန္နော အတိတယော အဒ္ဓါ။&lt;/b&gt; အဘယ်သို့ သိအပ်ပါသနည်းဟူမူ-အဝိဇ္ဇာနှင့် သင်္ခါရတို့သည် အတိတ်ဖြစ်သော ကာလ မည်ကုန်၏၊ ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏသည် အနာဂတ်ဖြစ်သော ကာလ မည်၏၊ အလယ်၌ ရှစ်ပါးကုန်သော ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ဘဝတို့သည် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော ကာလမည်၏၊ ဤသို့ သုံးပါးကုန်သော ကာလတို့ကို သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အဓွန့်သုံးပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၆။ ။ဤအဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရ စသောစကား၌ အတိတ်ဘဝ၌ အကျုံးဝင်သော အကြောင်းဖြစ်ကုန်သော တရားတို့ကိုသာလျှင် အလိုရှိအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရတို့သည် အတိတ်&lt;hr&gt; ၁။ အတိတ်၊ အနာဂတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် ကာလသုံးပါးသည် အမြဲမပြတ်ဖြစ်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အဓွန့်&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်သော ကာလ မည်၏၊ အဒ္ဓါ သဒ္ဓါဖြင့် အင်္ဂါ အစရှိကုန်သော တရားတို့ကိုသာလျှင် ယူရ၏၊ အကြောင်းကား-အဝိဇ္ဇာ စသော တရားမှလွတ်သော တစ်စုံတစ်ခုသော ကာလကို မရအပ်သောကြောင့်တည်း၊ ထိုစကား မှန်၏၊ ဖြစ်ကုန်ပြီးသော တရား၊ မဖြစ်ကုန်သေးသောတရားတို့ကို အတိတ်ကာလ၊ အနာဂတ်ကာလ-ဟု ခေါ်ဆိုကြကုန်၏၊ ဥပဒ် အစရှိသော ခဏငယ်သုံးခု အပေါင်း၌ အကျုံးဝင်ကုန်သော တရားတို့ကိုသာလျှင် ပစ္စုပ္ပန်ကာလဖြင့် ခေါ်ဆိုကြကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏသည် ပစ္စုပ္ပန် အကြောင်းကြောင့် အနာဂတ်ကာလ၌ ဖြစ်တတ်သောကြောင့် အနာဂတ် အဓွန့်ကာလ မည်၏၊ အလယ်၌ အင်္ဂါရှစ်ပါးတို့သည် ပစ္စုပ္ပန် အဓွန့်ကာလ မည်၏။ အကြောင်းသော်ကား-အတိတ်အကြောင်းကြောင့် ပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ ဖြစ်ဆဲ ဖြစ်သော အကျိုးသဘောရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ အနာဂတ် အကျိုး၏လည်း ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ အကြောင်းသဘော ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အလယ်၌ ဖြစ်ကုန်သော ဝိညာဏ် အစရှိကုန်သော အင်္ဂါရှစ်ပါးတို့သည် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော အဓွန့်ကာလ၃ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၈။ ။&lt;b&gt;သောကာဒိဝစနံ ပနေတ္ထ နိဿန္ဒဖလ နိဒဿနံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း၌ သောက အစရှိသော စကားကို ဆိုခြင်းသည် ဇာတိ၏ မုချမဟုတ်သော အကျိုးဆက်မျှကို ပြခြင်းဖြစ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ အတိတ်ဘဝ၌ အကျုံးဝင်သော အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရ-ဟူသော အကြောင်းတို့ကို သာလျှင် အလိုရှိအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အဝိဇ္ဇာနှင့် သင်္ခါရတို့သည် အတိတ်ဖြစ်သော ကာလ မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ အကျုံးဝင်သော တဏှာ၊ ဥပါဒါန် အစရှိသော အကြောင်းကြောင့် အနာဂတ်ဘဝ ဖြစ်လတံ့သောကြောင့် ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏသည် အနာဂတ်ဖြစ်သော ကာလ မည်၏။&lt;br&gt;၃။ အတိတ်အကြောင်းကြောင့် ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ ဖြစ်ဆဲအကျိုး သာ ရှိသောကြောင့်၎င်း၊ အနာဂတ် အကျိုးငါးပါး၏ ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ အကြောင်းသဘော ရှိသောကြောင့်၎င်း၊ ဝိညာဏ်စသည်တို့ကို ပစ္စုပ္ပန်ကာလ မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၇၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၈။ ။သောက ပရိဒေဝ-အစရှိသည်တို့ကိုလည်း အင်္ဂါ၏ အဖြစ်ဖြင့် ဆိုအပ်ကုန်သည် မဟုတ်ပါလော၊ ဤသို့ညိုသော စောဒနာခြင်းကို နှလုံးထားတော်မူ၍ “သောကာဒိဝစနံ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုပြီ၊ သောက အစရှိသော စကားကို ဆိုရခြင်းသည် ပဋိသန္ဓေ၏ မုချမဟုတ်သော အကျိုးမျှကို ပြခြင်းတည်း၊ အသီးအခြား အင်္ဂါကို ပြခြင်းမဟုတ်၊ ဤသို့သော အနက်ကို မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၉။ ။&lt;b&gt;အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရဂ္ဂဟဏေန ပနေတ္ထ တဏှာ ဥပါဒါန ဘဝါ ဂဟိတာ ဘဝန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤ ၁၂-ပါးသော အင်္ဂါတို့တွင် အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရကို ယူသဖြင့် တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ဘဝတို့ကိုလည်း ယူအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၉။ ။&lt;b&gt;တဏှုပါဒါန။ပ။ ဟောန္တိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား ကိလေသာ အဖြစ်ခြင်း တူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အဝိဇ္ဇာကို ယူသဖြင့် တဏှာ၊ ဥပါဒါန်တို့ကိုလည်း ယူအပ်ကုန်၏၊ ကံအဖြစ်ခြင်း တူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် သင်္ခါရကိုယူသဖြင့် ကမ္မဘဝကိုလည်း ယူအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၀။ ။&lt;b&gt;တထာ တဏှုပါဒါန ဘဝဂ္ဂဟဏေန စ အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့အတူ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ဘဝတို့ကို ယူသဖြင့်လည်း အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရကို ယူအပ်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ အဝိဇ္ဇာနှင့် တဏှာ၊ ဥပါဒါန်တို့သည် ကိလေသာ အဖြစ်ခြင်း တူသောကြောင့် အဝိဇ္ဇာကို ယူသဖြင့် တဏှာနှင့် ဥပါဒါန်တို့ကို ယူရ၏။&lt;br&gt;၂။ သင်္ခါရနှင့် ကမ္မဘဝတို့သည် ကံအဖြစ်ခြင်း တူသောကြောင့် သင်္ခါရကို ယူသဖြင့် ကမ္မဘဝကိုလည်း ယူအပ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၁၀။ ။ထို့အတူ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ဘဝတို့ကို ယူသဖြင့်လည်း အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရတို့ကိုယူအပ်ကုန်၏၊ ဤသို့ အနက်စပ်ခြင်းကို သိအပ်၏၊ ဤစကား၌လည်း ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် ထိုတဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ကမ္မဘဝတို့ကို ယူသဖြင့် ထိုအဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရတို့ကို ပေါင်းယူခြင်းကို မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၁။ ။&lt;b&gt;ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏဂ္ဂဟဏေန စ ဝိညာဏာဒိ ဖလပဉ္စကမေဝ ဂဟိတန္တိ ကတွာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏကို ယူသဖြင့်လည်း ဝိညာဏ် အစရှိသော အကျိုးငါးပါး အပေါင်းကိုသာလျှင် ယူအပ်၏၊ ထို့ကြောင့်&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၁။ ။ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာတို့၏ ဖြစ်ဆဲ၊ ရင့်ဆုံး၊ ပျက်ဆဲမျှကိုသာလျှင် ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏ ဟူ၍လည်း ဆိုအပ်၏၊ ဤသို့ နှလုံးထား၍ “ဇာတိ ဇရာ မရဏေနာတိ အာဒိဝစနံ” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုပြီ။&lt;h3&gt;အခြင်းအရာ-၂၀&lt;/h3&gt;၁၂။ ။&lt;b&gt;အတီတေ ဟေတဝေါ ပဉ္စ၊ ဣဒါနိ ဖလပဉ္စကံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဣဒါနိ ဟေတဝေါ ပဉ္စ၊ အာယတိံ ဖလပဉ္စကန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝီသတာကာရာ တိသန္ဓိ၊ စတုသင်္ခေပါ စ ဘဝန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;လွန်လေပြီးသော ဘဝ၌ ငါးပါးကုန်သော အကြောင်းတို့ကို၎င်း၊ ယခုပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ အကျိုးငါးပါး အပေါင်းကို၎င်း၊ ယခုပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ ငါးပါးသော အကြောင်းတို့ကို၎င်း၊ နောင်လာလတံ့သော ဘဝ၌&lt;hr&gt; ၁။ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ဘဝကို ယူသဖြင့် အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရကို ယူရာ၌လည်း အထက်ပါအတိုင်းပင်။&lt;br&gt;၂။ ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏ-ဟူသည် တရားကိုယ် အသီးအခြားမရှိ၊ ဝိညာဏ်၊ နာမ်၊ ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာတို့၏ ဖြစ်ဆဲ၊ ရင့်ဆုံး၊ ပျက်ဆဲ အခိုက်အတန့်သာဖြစ်၍ ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏကို ယူသဖြင့် ဝိညာဏ်စသော အကျိုးတရားငါးပါးကို ယူရ၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကျိုးငါးပါး အပေါင်းကို၎င်း၊ ဤသို့ ၂၀-သော အခြင်းအရာတို့သည်၎င်း၊ သုံးပါးသော အစပ်တို့သည်၎င်း၊ လေးပါးသော အလွှာတို့သည်၎င်း ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အခြင်းအရာ ၂၀-အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၂။ ။&lt;b&gt;အတီတေ ဟေတဝေါ ပဉ္စ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ သရုပ်အားဖြင့် ဆိုအပ်ကုန်သော နှစ်ပါးကုန်သော အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရတို့ကို ပေါင်းသည်၏ အစွမ်းဖြင့် ယူအပ်ကုန်သော သုံးပါးကုန်သော တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ဘဝတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ပစ္စုပ္ပန်အကျိုးအား ကျေးဇူးပြုကုန်သော အတိတ်ဘဝ၌ ဖြစ်ကုန်သော အကြောင်းတို့သည် ငါးပါးတို့တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဣဒါနိ ဖလပဉ္စကံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ အတိတ်ဖြစ်သော အကြောင်းငါးပါးကြောင့် ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ ဖြစ်သော ဝိညာဏ် အစရှိသော အကျိုးငါးပါးအပေါင်းသည် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဣဒါနိ ဟေတဝေါ ပဉ္စ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ သရုပ်အားဖြင့် ဆိုအပ်ကုန်သော တဏှာ အစရှိကုန်သော သုံးပါးတို့ကို တပေါင်းတည်း ယူသောအားဖြင့် ရအပ်ကုန်သော အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော နှစ်ပါးတို့၏အစွမ်းဖြင့် နောင်အနာဂတ်ဘဝ၌ အကျိုးတရားငါးပါးအား ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ အကြောင်းတရားတို့သည် ငါးပါးတို့တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အာယတိံ ဖလပဉ္စကံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏကို ယူသဖြင့် ဆိုအပ်သော ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော အကြောင်းငါးပါးကြောင့် အနာဂတ်ဘဝ၌ ဖြစ်လတံ့သော ဝိညာဏ် အစရှိသော အကျိုးငါးပါးသည် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ဤဆိုအပ်ပြီးသော အားဖြင့် နှစ်ဆယ် အတိုင်းအရှည်ရှိသော တရားတို့သည် အတိတ် အစရှိသည်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တို့တွင် ထိုထိုသော အတိတ်ဖြစ်သော အကြောင်း အစရှိသည်၌ ထည့်လောင်းအပ်သောကြောင့် အာကာရ မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အစပ် ၃-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;အတိတ်အကြောင်းတို့၏၎င်း၊ ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ အကျိုးငါးပါး အပေါင်း၏၎င်း အကြား၌ တစ်ခုသော အစပ်တည်း၊ ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ အကျိုးငါးပါး အပေါင်း၏၎င်း၊ ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ အကြောင်းတို့၏၎င်း အကြား၌ တစ်ခုသောအစပ်တည်း၊ ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ အကြောင်းတို့၏၎င်း၊ အနာဂတ်ကာလ၌ အကျိုး၏၎င်း အကြား၌ တစ်ခုသော အစပ်တည်း၊ ဤသို့သော အခြားအားဖြင့် အစပ်သုံးပါးတို့၂ ဖြစ်ကုန်၏၊ ထိုစကား မှန်၏၊ သင်္ခါရ၊ ဝိညာဏ်တို့၏ အကြား၌ တစ်ခုသော အစပ်တည်း၊ ဝေဒနာ၊ တဏှာတို့၏ အကြား၌ တစ်ခုသော အစပ်တည်း၊ ဘဝ၊ ဇာတိတို့၏ အကြား၌ တစ်ခုသော အစပ်တည်း ဟူသော ဤစကားကို သမ္မောဟဝိနောဒနီအဋ္ဌကထာ၌ မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ယင်းစကားကို အကျယ်ချဲ့၍ ပြဆိုဦးအံ့—ထိုသုံးပါးသော အစပ်တို့တွင် အကြောင်းကြောင့် အကျိုး၏ မပြတ်သော ဖြစ်ခြင်းရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အကြောင်းနှင့် အကျိုး စပ်၍ ဖြစ်သော ရှေးဦးစွာသော အစပ်သည် ဖြစ်၏။ ထို့အတူ တတိယ အစပ်သည်လည်း ဖြစ်၏၊ နှစ်ခုတို့၏ ပြည့်ကြောင်းဖြစ်သော အစပ်သည်ကား-အကျိုးတရားကြောင့် အကြောင်းတရား၏ မပြတ်သော ဖြစ်ခြင်းရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အကျိုးအကြောင်း၏ စပ်ခြင်းဖြစ်၍&lt;hr&gt; ၁။ အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရ၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ကမ္မဘဝ-ဟူသော အတိတ်အကြောင်းငါးပါး၊ ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ-ဟူသော ပစ္စုပ္ပန်အကျိုးငါးပါး၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ကမ္မဘဝ၊ အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရ-ဟူသော ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းငါးပါး၊ ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏ-သဘော ဖြစ်သော ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ-ဟူသော အနာဂတ်အကျိုးငါးပါး၊ ပေါင်း အခြင်းအရာ ၂၀-ဖြစ်၏။&lt;br&gt;၂။ အတိတ်အကြောင်း၏ အဆုံးဖြစ်သော သင်္ခါရနှင့် ပစ္စုပ္ပန်အကျိုး၏ အစဖြစ်သော ဝိညာဏ်သည် တစ်စပ်၊ ပစ္စုပ္ပန်အကျိုး၏ အဆုံးဖြစ်သော ဝေဒနာနှင့် ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်း၏ အစဖြစ်သော တဏှာသည် တစ်စပ်၊ ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်း၏ အဆုံးဖြစ်သော ဘဝနှင့် အနာဂတ်အကျိုး၏ အစဖြစ်သော ဇာတိသည် တစ်စပ်၊ ဤသို့အားဖြင့် အစပ်သုံးပါး ဖြစ်၏။အဖွ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကျိုးဖြစ်သော တရားသည်လည်း တပါးသော အကြောင်းသဘောရှိသော တရား၏ အကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် အကျိုးကြောင့်လည်း အကြောင်းသည် မပြတ် ဖြစ်နိုင်၏။&lt;h3&gt;အလွှာ ၃-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;ဤကံ၏ အကျိုးတရားတို့၌ အဝိဇ္ဇာ အစရှိသည်တို့ကို၎င်း၊ ဝိညာဏ် စသည်တို့ကို၎င်း ပေါင်းအပ်ကုန်၏၊ ထိုသို့ ပေါင်းရာဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် &lt;b&gt;သခေပ&lt;/b&gt; မည်၏၊ အတိတ်ဖြစ်သော အကြောင်း၎င်း၊ ဤပစ္စုပ္ပန်၌ အကျိုး၎င်း၊ ဤပစ္စုပ္ပန်၌ အကြောင်း၎င်း၊ အနာဂတ်၌ အကျိုး၎င်း၊ ဤသို့သော အများအားဖြင့်လေးပါးကုန်သော အလွှာတို့သည် ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;စတုသခေပ&lt;/b&gt;၁ မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၃။ ။&lt;b&gt;အဝိဇ္ဇာ တဏှုပါဒါနာ စ ကိလေသဝဋ္ဋံ၊ ကမ္မဘဝ သင်္ခါရာ စ ကမ္မဝဋ္ဋံ၊ ဥပပတ္တိ ဘဝသင်္ခါတာ ဘဝေကာဒသ ဝသေသာ စ ဝိပါကဝဋ္ဋန္တိ တီဏိ ဝဋ္ဋာနိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဝိဇ္ဇာသည်၎င်း၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်တို့သည်၎င်း &lt;b&gt;ကိလေသဝဋ်&lt;/b&gt;၂ မည်၏၊ ကမ္မဘဝ-ဟု ဆိုအပ်သော ဘဝတစိတ်သည်၎င်း၊ သင်္ခါရတို့သည်၎င်း &lt;b&gt;ကမ္မဝဋ်&lt;/b&gt;၃ မည်၏၊ ဥပပတ္တိဘဝ-ဟု ဆိုအပ်သော&lt;hr&gt; ၁။ အတိတ်အကြောင်းငါးပါးသည် တစ်လွှာ၊ ပစ္စုပ္ပန်အကျိုးငါးပါးသည် တစ်လွှာ၊ ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းငါးပါးသည် တစ်လွှာ၊ အနာဂတ်အကျိုးငါးပါးသည် တစ်လွှာ၊ ပေါင်းလေးလွှာ ဖြစ်၏၊ အကျဉ်းချုံး၍ ပေါင်းရုံး ရေတွက်ရာ ဖြစ်သောကြောင့် အလွှာမည်၏-ဟု မှတ်။&lt;br&gt;၂။ အဝိဇ္ဇာ၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန် ၃-ပါးသည် ကိလေသာတရား ဖြစ်၍ ကိလေသဝဋ် မည်၏။&lt;br&gt;၃။ ကမ္မဘဝနှင့် သင်္ခါရ ၂-ပါးသည် ကံ-တရားများဖြစ်၍ ကမ္မဝဋ် မည်၏၊ ထို၌ အနာဂတ်ဘဝ ပဋိသန္ဓေ၏ အကြောင်းဖြစ်သော စေတနာသည် ကမ္မဘဝ မည်၏၊ ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ ပဋိသန္ဓေ၏ အကြောင်းဖြစ်သော ရှေးရှေးဘဝ စေတနာသည် သင်္ခါရ မည်၏။ ဘဝေကာဒသ ပါဌ်ဖြင့် ဘဝ-ဟူသည် ကမ္မဘဝ၊ ဥပပတ္တိဘဝ-ဟု ၂-မျိုးရှိသဖြင့် ကမ္မဘဝသည် ဘဝတစိတ်သာ ဖြစ်၏-ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဘဝတစိတ်သည်၎င်း၊ ဆိုအပ်ပြီးသည်မှ ကြွင်းကုန်သော ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏ တို့သည်၎င်း &lt;b&gt;ဝိပါကဝဋ်&lt;/b&gt;၁ မည်ကုန်၏။ ဤသို့ သုံးပါးသော ဝဋ်တို့ကိုသိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဝဋ် ၃-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၃။ ။&lt;b&gt;ကမ္မဘဝသင်္ခေပါ ဘဝေကဒေသေ&lt;/b&gt;-ဟူသောပါဌ်၌ နောင်အနာဂတ်ဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေအား နာနာက္ခဏိက ကမ္မပစ္စယ သတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော စေတနာသည် ဘဝ မည်၏၊ ရှေး အတိတ်ဖြစ်သော ကမ္မဘဝကြောင့် ဖြစ်ရာဖြစ်သော အတ္တဘော၌ ဖြစ်သော ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေအကြောင်းဖြစ်သော စေတနာသည် သင်္ခါရ မည်၏၊ ဤသို့ သိအပ်၏။ (အတိတ်စေတနာသည် သင်္ခါရ၊ ပစ္စုပ္ပန်စေတနာသည် ကမ္မဘဝ)&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဝသေသာစ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝိညာဏ် စသော ငါးပါးတို့၏အပေါင်း၊ ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏတို့၏အစွမ်းအားဖြင့် ခုနစ်ပါးအပြားရှိကုန်သော ပစ္စုပ္ပန်အကျိုး၏ အစွမ်းဖြင့် ဟောတော်မူအပ်သော တရားတို့သည် အဝသေသာ မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနာဂတ်၌ အကျုံးဝင်ကုန်သော ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏတို့၏အစွမ်းဖြင့် ခုနစ်ပါးသော တရားတို့ကို သိအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ&lt;/b&gt;-ဟူသောပါဌ်၌ ဘဝသဒ္ဒါဖြင့် ကမ္မဘဝကိုလည်း ဟောအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဘဝေကာဒသ သဒ္ဒါကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ဥပပတ္တိဘဝနှင့် ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏတို့သည် အကျိုးတရား ဖြစ်၍ ဝိပါကဝဋ် မည်၏၊ သံသရာ၌ မပြတ်မလပ် ချာချာ လည်စေတတ်သောကြောင့် ဝဋ် မည်၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဝဋ်မြစ် ၂-ပါး&lt;/h3&gt;၁၄။ ။&lt;b&gt;အဝိဇ္ဇာ တဏှာဝသေန ဒွေ မူလာနိ စ ဝေဒိတာနိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အဝိဇ္ဇာ၊ တဏှာတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် နှစ်ပါးကုန်သော မူလတို့ကို သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဝဋ်မြစ် ၂-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၄။ ။အဝိဇ္ဇာ၊ သင်္ခါရ၊ ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ-ဟု ဆိုအပ်သော ရှေးအဘိုးဖြစ်သော ဝဋ်၏အမြစ်ကား အဝိဇ္ဇာတည်း၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ဘဝ၊ ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏ-ဟု ဆိုအပ်သော နောက်အဘိုးဖြစ်သော ဝဋ်၏အမြစ်ကား-တဏှာတည်း။ ဤသို့ နှစ်လုံးပိုက်၍ အဝိဇ္ဇာ။ပ။ မူလာနိ-ဟု မိန့်ဆိုပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၅။ ။&lt;b&gt;တေသမေဝ စ မူလာနံ၊ နိရောဓန နိရုဇ္ဇတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဇရာ မရဏ မှာယ၊ ပီဠိတာန မဘိဏှသော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အာသဝါနံ သမုပ္ပါဒါ၊ အဝိဇ္ဇာ စ ပဝတ္တတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;သံသရာစက် လည်သည်မှတပါး သံသရာစက် ပြတ်သည်ကို ဆိုဦးအံ့—ထိုနှစ်ပါးသော မူလတို့၏သာလျှင် အရဟတ္တမဂ်ဖြင့် အကြွင်းမဲ့ ချုပ်စေခြင်းကြောင့် ဝဋ်တရားသည် ချုပ်၏၊ အိုခြင်း၊ သေခြင်း၊ တွေဝေ မိန်းမောခြင်းဖြင့် အဖန်တလဲလဲ နှိပ်စက်အပ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့အား အာသဝေါတရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အဝိဇ္ဇာသည်လည်း ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၅။ အဝိဇ္ဇာ၊ တဏှာ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ထိုဆင်းရဲတို့၏ အကြောင်းရင်းတို့၏သာလျှင် တဖန်မဖြစ်ခြင်း သဘောရှိသည်၏ အဖြစ်ရောက်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အရဟတ္တမဂ်&lt;hr&gt; ၁။ အဝိဇ္ဇာသည် ရှေးရှေးဘဝ သံသရာစက်၏ အကြောင်းရင်း မူလ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;၂။ တဏှာသည် နောက်နောက်ဘဝ၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်၏၊ အကြောင်းရင်း ဖြစ်၍ မူလ မည်၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဉာဏ်ဖြင့် သစ္စာလေးပါးကို သိခြင်းကြောင့် ပြီးသော မဖြစ်ခြင်းကြောင့် တရားသည် ချုပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;အဖန်တလဲလဲ ဇရာ၊ မရဏ-ဟု ဆိုအပ်သော မိန်းမောတွေဝေခြင်းဖြင့် နှိပ်စက်အပ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့အား၎င်း၊ သောက အစရှိသည်တို့သည် အဖန်တလဲလဲ နှိပ်စက်အပ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့အား၎င်း၊ ကာမာသဝ အစရှိကုန်သော အာသဝေါတရားလေးပါးတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် တဖန် အဝိဇ္ဇာသည်လည်း ဖြစ်၏။ ထိုစကား သင့်၏၊ “အာသဝသမုဒယာ အဝိဇ္ဇာသမုဒယော”ဟူသော ဤစကားကို မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်၏၊ ထိုအာသဝါနံ သမုပ္ပါဒါ ဟူသောပါဠိဖြင့် အဝိဇ္ဇာ၏ အကြောင်းကိုပြအပ်၏။ ဤသို့ အဝိဇ္ဇာ၏ အကြောင်းကို မပြအပ်သည်ရှိသော် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် စက်သည် မစပ်ခဲ့ရာ၊ ထို့ကြောင့် အဝိဇ္ဇာ၏ အကြောင်းကို ပြအပ်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၆။ ။&lt;b&gt;ဝဋ္ဋမာနဗန္ဓမိစ္ဆေဝံ၊ တေဘူမကမနာဒိကံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေါတိ၊ ပဋ္ဌပေသိ မဟာမုနိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့် မပြတ်လည်သော၊ အစမထင်သော ဘုံသုံးပါး၌ ဖြစ်သော တရားကို အကြောင်းတရားတို့၏ ညီညွတ်ခြင်းကိုစွဲ၍ အကျိုးတရားတို့၏ ဖြစ်ရာ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားဟူ၍ မြတ်စွာဘုရားသည် ပညတ်တော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၆။ ဤဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့် မပြတ်လည်သော၊ အစမရှိသော ဘုံသုံးပါး၌ အကျုံးဝင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဘုံသုံးပါး၌ ဖြစ်သော၊ ကိလေသာ၊ ကံ၊ ကံ၏အကျိုးတို့၏ အစွမ်းဖြင့် သုံးပါးသော ဝဋ်၏ဖြစ်သော တရားအပေါင်းကို ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ဟူ၍ မြတ်စွာဘုရားသည် ပညတ်တော်မူ၏
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ပဋ္ဌာန်းနည်း ၂၄-ပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၁၇။ ။&lt;b&gt;ဟေတုပစ္စယော၊ အာရမ္မဏပစ္စယော၊ အဓိပတိပစ္စယော၊ အနန္တရပစ္စယော၊ သမနန္တရပစ္စယော၊ သဟဇာတပစ္စယော၊ အညမညပစ္စယော၊ နိဿယပစ္စယော၊ ဥပနိဿယပစ္စယော၊ ပုရေဇာတပစ္စယော၊ ပစ္ဆာဇာတပစ္စယော၊ အာသေဝနပစ္စယော၊ ကမ္မပစ္စယော၊ ဝိပါကပစ္စယော၊ အာဟာရပစ္စယော၊ ဣန္ဒြိယပစ္စယော၊ ဈာနပစ္စယော၊ မဂ္ဂပစ္စယော၊ သမ္ပယုတ္တပစ္စယော၊ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော၊ အတ္ထိပစ္စယော၊ နတ္ထိပစ္စယော၊ ဝိဂတပစ္စယော၊ အဝိဂတပစ္စယောတိ၊ အယမေတ္ထ ပဋ္ဌာနနယော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) ဟိတ်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၂) အာရုံဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၃) အကြီးအမှူးဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၄) အခြားမဲ့၌ ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၅) ခြားနားခြင်းမရှိ၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၆) အတူတကွ ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။&lt;br&gt;(၇) အချင်းချင်းဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။&lt;br&gt; (၈) မှီရာဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၉) အားကြီးသော အကြောင်းဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၁၀) ရှေး၌ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၁၁) နောက်မှဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၁၂) အဖန်တလဲလဲ မှီဝဲထုံအပ်သည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၁၃) မျိုးစေ့ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၁၄) အကျိုးဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၁၅) အာဟာရဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၁၆) ဣန္ဒြေဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။&lt;br&gt;(၁၇) ဈာန်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၁၈) မဂ်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၁၉) ယှဉ်သည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၂၀) မယှဉ်သည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၂၁) ရှိသည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၂၂) မရှိသည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၂၃) ကင်းသည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း။ &lt;br&gt;(၂၄) မကင်းသည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၎င်း၊ ဤသို့ ၂၄-ပစ္စည်းတို့သည် အနန္တနယ ဖြစ်သော သမန္တပဋ္ဌာန်း ကျမ်းကြီး၌ တည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;၂၄-ပစ္စည်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၇။ ။ဤသို့ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော အပြားအားဖြင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်းကို အသီးအသီးခွဲဝေသောအားဖြင့် ပြပြီး၍ ယခုအခါ၌ ပဋ္ဌာန်းနည်းကို ပြခြင်းငှါ “ဟေတုပစ္စယော”ဤသို့အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်ပြီ၊ ထိုဟေတုပစ္စယာ အစရှိသော စကား ဝိဂြိုဟ်ကို ဤဆိုလတံ့သောနည်းဖြင့် သိအပ်၏။&lt;h3&gt;ဟေတုပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;ထိုလောဘ အစရှိသော ပစ္စည်းတရားဖြင့် ပစ္စယုပ္ပန်တရားသည် တည်တတ်၏၊ ထိုသို့ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏ တည်ကြောင်းဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် ဟိတ်ခြောက်ပါးသည် &lt;b&gt;ဟေတု&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဓာတ်သဒ္ဒါတို့၏ များသောအနက်ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဟိ သဒ္ဒါကို ဤအရာ၌ တည်ခြင်းအနက်ရှိ၏ဟူ၍ မှတ်အပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၈၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တနည်းကား သစ်ပင်သည် အထက်သို့ သြဇာဓာတ်ကို ရှေ့ရှုဆောင်တတ်သော အမြစ်ကြောင့် အလွန်စည်ပင် ပြန့်ပွါးခြင်းသို့ ရောက်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ကုသိုလ်ကံ၊ အကုသိုလ်ကံ၏ အကြောင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော ထိုလောဘ အစရှိသော အကြောင်းကြောင့် ထိုလောဘ အစရှိသောတရားလျှင် အကြောင်းရှိသော အကျိုးတရားသည် အလွန်ပွါးခြင်းသို့ ရောက်တတ်၏၊ ထိုသို့ ရောက်ကြောင်းဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် ဟိတ်ခြောက်ပါးသည် &lt;b&gt;ဟေတု&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုဟိတ်ဟူသည် ပစ္စည်းလည်း ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဟေတုပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဤဟေတုပစ္စည်းသည် ဟိတ်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား၊ ဟိတ်အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားပင်တည်း ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ဆိုလို၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တည်ရာဖြစ်သော အနက်ကြောင့် &lt;b&gt;ဟိတ်&lt;/b&gt;၁ မည်၏၊ ကျေးဇူးပြုတတ်သော အနက်ကြောင့် &lt;b&gt;ပစ္စည်း&lt;/b&gt;၂ မည်၏၊ ဤသို့ အကျဉ်းအားဖြင့် ဟေတုပစ္စည်း မည်၏-ဟူလို။&lt;h3&gt;ဟေတုပစ္စယုပ္ပန် တရားများ&lt;/h3&gt;ထိုဟေတုပစ္စည်းသည် ပဝတ္တိအခါ၌ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့အား၎င်း၊ ပဋ္ဋိသန္ဓေအခါ၌ ကံကြောင့်ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့အား၎င်း၊ ပဝတ္တိအခါ၊ ပဋိသန္ဓေအခါ နှစ်ပါးစုံ၌ မိမိနှင့် ယှဉ်ကုန်သော နာမ်တရားတို့အား၎င်း သစ်ပင်၏ အမြစ်တို့သည် ကောင်းစွာ&lt;hr&gt; ၁။ သမ္ပယုတ္တတရားတို့၏ တည်ရာ၊ တည်ကြောင်း၊ ပွါးစီးစည်ပင်ခြင်းသို့ ရောက်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် ဟိတ် ၆-ပါးသည် ဟိတ် မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် ပစ္စည်း မည်၏။&lt;br&gt;အထူးကား—အာရုံ၌ သဟဇာတတရားတို့၏ ကောင်းစွာ တည်တန့်နိုင်သော ဝိသေသသတ္တိထူးသည် ဟိတ် မည်၏။ ဤသို့ တည်တန့်နိုင်အောင် ထောက်ပံ့ ကျေးဇူးပြုမှု သာမညသတ္တိသည် ပစ္စည်း မည်၏။ ဤ ဟိတ်နှင့် ပစ္စည်း အထူးကိုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တည်ရာ၏ အဖြစ်ကို ပြီးစေကုန်သကဲ့သို့ ကောင်းစွာ တည်ရာ၏ အဖြစ်ကို ပြီးစေတတ်သည်-ဟု ဆိုအပ်သော မူလဖြစ်သော အနက်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော ဟိတ်ခြောက်ပါး တရားတို့တည်း၊ ဝါ-တရားတို့သည် &lt;b&gt;ဟေတုပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဤသို့ မှတ်အပ်&lt;br&gt;အားနည်းသော ယောက်ျားသည် တောင်ဝှေး အစရှိသော ဝတ္ထုကို ဆွဲကိုင်အပ်သကဲ့သို့ စိတ်၊ စေတသိက်တို့သည် ဆွဲအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အာရမ္မဏ&lt;/b&gt;၁ မည်၏၊ ဆွဲကိုင်ရခြင်း အကြောင်းကား စိတ်၊ စေတသိက်တို့သည် အကြင်အကြင် အာရုံကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်ကုန်၏၊ ထိုထိုအာရုံ တရားတို့သည် ထိုထိုအာရုံ ပြုကုန်သော အာရမ္မဏိကတရားတို့အား အာရုံ၏ အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုသည် မည်၏၊ ထို့ကြောင့် ဆွဲကိုင်အပ်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကြင်အကြောင်းကြောင့် အကြင်သဘောတရားသည် စိတ်၊ စေတသိက်တို့အား အာရုံ၏ အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော အဖြစ်သို့ မရောက်ရာ၊ ထိုသဘောထားမျိုး မရှိ၊ ထို့ကြောင့် “ယံယံ ဓမ္မံ အာရဗ္ဘ” စသည်ဖြင့် မြတ်စွာဘုရားသည် (ပဋ္ဌာန်းပစ္စယနိဒ္ဒေသ၌) ဟောတော်မူအပ်၏။&lt;h3&gt;အဓိပတိပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;မိမိနှင့်စပ်၍ ဖြစ်ခြင်းရှိကုန်သော တရားတို့၏ အကြီးအမှူးဖြစ်သော ပစ္စည်းသည် &lt;b&gt;အဓိပတိပစ္စည်း&lt;/b&gt;၂ မည်၏။&lt;hr&gt; ၁။ အားနည်းသော ယောက်ျားသည် တောင်ဝှေး၊ တုတ်၊ လှံကန် အစရှိသည်ကို စွဲကိုင်အပ်သကဲ့သို့ အာရမ္မဏိက ဖြစ်သော စိတ်၊ စေတသိက်တရားတို့သည် စွဲကိုင်အပ်သောကြောင့် အာရုံခြောက်ပါးသည် အာရမ္မဏပစ္စည်း မည်၏။&lt;br&gt;၂။ မိမိနှင့် စပ်၍ ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့၏ အကြီးအမှူး အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော လွန်ကဲသော တရားသည် အဓိပတိပစ္စည်း မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အနန္တရပစ္စည်း၊ သမနန္တရပစ္စည်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;ထိုပစ္စည်းအား ပစ္စယုပ္ပန်တရားနှင့် တကွ အခြားမရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အနန္တရပစ္စည်း&lt;/b&gt;၁ မည်၏၊ သဏ္ဌာန်မရှိသောကြောင့် အလွန်သိမ်မွေ့စွာ အခြားမရှိသည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရားသည် &lt;b&gt;သမနန္တရပစ္စည်း&lt;/b&gt;၂ မည်၏၊ မိမိမိမိ၏ အခြားမဲ့၌ လျောက်ပတ်သော စိတ္တုပ္ပါဒ်ကို ဖြစ်စေခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သော ရှေးရှေး၌ဖြစ်၍ ချုပ်ပြီးသော တရားကို အနန္တရပစ္စည်းဟူ၍၎င်း၊ သမနန္တရပစ္စည်းဟူ၍၎င်း ဆိုအပ်၏၊ ထိုငါဆိုသော စကားသည် မှန်၏၊ ထိုပစ္စည်းနှစ်ပါးတို့၏ အထူးကား-အနန္တရ၊ သမနန္တရ-ဟု သဒ္ဒါမျှသာထူး၏၊ အနက်အားဖြင့်ကား—ထိုပစ္စည်းနှစ်ခုအပေါင်းသည် ကောင်းစွာ အခြားမဲ့၌ ချုပ်ပြီးသော တရားအပေါင်း၏သာလျှင် အမည်တည်း၊ ထိုပစ္စည်းနှစ်ပါးတို့၏ အနက်အားဖြင့် အထူးကို မရအပ်သည်သာတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အချို့သော ဆရာတို့သည် အနက်အခြားမရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အနန္တရပစ္စည်း-မည်၏၊ ကာလအခြားမရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် သမနန္တရပစ္စည်း-မည်၏-ဟု အကြင်စကားကို မိန့်ဆိုကုန်၏၊ ထိုစကားကို “နိရောဓ။ပ။ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော” ဤသို့ အစရှိသောပါဌ်ဖြင့် ဆန့်ကျင်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ့်ကြောင့် ဆန့်ကျင်ပါသနည်းဟူမူ၊ နေဝသညာ နာသညာယတနာသည် ၇-ရက် အစရှိသော ကာလပတ်လုံး ချုပ်ပြီးသည်&lt;hr&gt; ၁။ ပစ္စယုပ္ပန်တရားနှင့်တကွ ခြားခြင်းမရှိသော အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် အနန္တရပစ္စည်း မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ရုပ်ကလာပ်တို့ကဲ့သို့ အလုံးအဝန်း စသော သဏ္ဌာန်မရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ကောင်းစွာ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့နှင့်တကွ ခြားခြင်းမရှိသည်၏ အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားသည် သမနန္တရပစ္စည်း မည်၏။&lt;br&gt;(၎င်းအနန္တရပစ္စည်းနှင့် သမနန္တရပစ္စည်းတို့သည် သံ-သဒ္ဒါ မျှသာ ထူး၏။ သဘော အနက်အားဖြင့်ကား အထူးမရှိ၊ သို့သော် ဝေနေယျ သတ္တဝါတို့၏ အလိုအားလျော်သောအားဖြင့် ၂-မျိုးခွဲ၍ ဟောတော်မူရ၏။ အနက်သဘောအားဖြင့် ၎င်းပစ္စည်း ၂-ပါးသည် ကောင်းစွာ အခြားမရှိဘဲ ချုပ်သော စိတ်၊ စေတသိက် အပေါင်း၏ အမည်သာ ဖြစ်၏-ဟု မှတ်။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်၍ ဖလသမာပတ်အား သမနန္တရသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် ဆန့်ကျင်၏၊ ထို့ကြောင့် မှားသောနှလုံးသွင်းခြင်းကို မပြုမူ၍ သဒ္ဒါမျှသာလျှင် ဤပစ္စည်းနှစ်ပါး၌ ထူးသောအကြောင်းကို ယုံကြည်အပ်၏၊ အနက်သဘောအားဖြင့် ထူးသောအကြောင်းကို မယုံကြည်အပ်၊ မမှတ်အပ်၊ ယင်းမထူးပုံကို ထင်ရှားအောင် ဖော်ပြဦးအံ့—ရှေး၌ဖြစ်သော တရားတို့၏ ချုပ်ခြင်းကို၎င်း၊ နောက်၌ဖြစ်သော တရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကို၎င်း ခြားတတ်သော တစ်စုံတစ်ခုသော တရားမရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ထိုတရားတို့ကို မပြတ် ဖြစ်ခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သည်၏ အဖြစ်အားဖြင့် ချုပ်ခြင်းသည် အနန္တရပစ္စည်း၏ သတ္တိမည်၏၊ ဤပစ္စယုပ္ပန်တရားသည် ဤပစ္စည်းတရားမှ အထက်အရပ်၌ တည်၏။ ဤပစ္စယုပ္ပန်တရားသည် ပစ္စည်းတရား၏ အောက်၌တည်၏၊ ဤပစ္စယုပ္ပန်တရားသည် ဤပစ္စည်းတရား၏ ထက်ဝန်းကျင်၌တည်၏၊ ဤသို့ ခွဲဝေခြင်းမရှိသည်၏ အဖြစ်ဖြင့် မိမိနှင့်တူသည်၏ အဖြစ်ကဲ့သို့ ပစ္စယုပ္ပန်တရားကို ဆောင်၍ ကောင်းစွာ မပြတ်ဖြစ်သည်၏ အဖြစ်အားဖြင့် နောက်တရားကို ဖြစ်စေခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သည်ဖြစ်၍ ချုပ်ခြင်းသည် သမနန္တရပစ္စည်း၏ သတ္တိမည်၏၊ ဤသို့ ထိုပစ္စည်းနှစ်ပါးတို့သည် သဒ္ဒါမျှသာလျှင် ထူးကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ယင်းစကားကို ဆက်၍ ပြဆိုဦးအံ့—နိရောဓသမာပတ်အား အနန္တရ သတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော်လည်း နေဝသညာ နာသညာယတနာ၏၎င်း၊ အသညသတ် ပဋိသန္ဓေမှ ရှေးဖြစ်သော စုတိစိတ်၏၎င်း၊ ကာလတပါး၌လည်း ဖြစ်ကုန်သော်လည်း အနာဂါမိဖိုလ်၊ အရဟတ္တဖိုလ်၊ ကာမ တိဟိတ် ပဋိသန္ဓေတို့ကို အလယ်ကြား၌ နာမ်တရား၏ အဖြစ်ဖြင့် တူသော ဇာတ်ရှိသော နာမ်တရားဖြင့် ခြားခြင်းမရှိသောကြောင့် ပြားသောဇာတ်ရှိကုန်သော ရုပ်တရားတို့၏လည်း ခြားခြင်းကို ပြုပြင်ခြင်း၌ မစွမ်းနိုင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် မပြတ်ဖြစ်စေခြင်း၌၎င်း၊ မိမိနှင့်တူသည်၏ အဖြစ်ကဲ့သို့ ဆောင်၍ ဖြစ်စေခြင်း၌၎င်း စွမ်းနိုင်သည်၏ အဖြစ်သည်ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် ထိုနိရောဓသမာပတ်အား ပစ္စည်းတတ်သော နေဝ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;သညာနာသညာယတနာ&lt;/b&gt; ကာမတိဟိတ် စုတိစိတ်ကြိုက်လည်း &lt;b&gt;အနန္တရပစ္စည်း&lt;/b&gt; &lt;b&gt;သမနန္တရပစ္စည်း&lt;/b&gt;ကို ရအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် သဘောတရားအားဖြင့် အထူးမရှိသော်လည်း ထိုထိုသိုသော အနန္တရပစ္စည်း သမနန္တရပစ္စည်း အပြားအားဖြင့် သိလတံ့ကုန်သော ဝေနေယျ သတ္တဝါတို့၏ အလိုဖြင့် ဤပစ္စည်း နှစ်ပါးတို့ကို မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်ကုန်သောကြောင့် သံ-ပ-ဟူသော ဥပသာရ ပုဒ်တို၏ အနက် အထူးမျှဖြင့်သာလျှင် အထူးကို ယုံကြည်အပ်၏။&lt;h3&gt;သဟဇာတပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;မိမိမဖြစ်သည်ရှိသော် တကွ ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့၏လည်း မဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဆီမီးသည် မိမိနှင့်တကွ ဖြစ်သော အလင်းအား ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ မိမိနှင့် တကွ ဖြစ်ကုန်သော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား တကွဖြစ်သည်အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားသည် &lt;b&gt;သဟဇာတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;အညမည ပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;နာမ်ဖြစ်ကုန်သော ခန္ဓာလေးပါးတို့သည်၎င်း၊ မဟာဘုတ် လေးပါး ရုပ်တရားတို့သည်၎င်း၊ ပဋိသန္ဓေခဏ၌ ဟဒယဝတ္ထု ရုပ် ပဉ္စဝေါကာရပဋိသန္ဓေစိတ်-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော တရားတို့သည်၎င်း၊ သစ်သားသုံးခု တိဒဏ္ဍသည် တခုသည် တခုကို ထောက်ပံ့ခိုင်စေ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားတို့အား အပြန်အလှန် ထောက်ပံ့ခိုင်စေသည် အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားသည် &lt;b&gt;အညမည ပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ဆီမီးသည် မိမိနှင့် အတူတကွ ဖြစ်သော အလင်းဓာတ်အား တကွဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ မိမိနှင့် တကွဖြစ်ကုန်သော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား တကွဖြစ်သည် အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သဟဇာတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;၂။ လှံကန်သုံးခုသည် တခုသည် တခုကို ထောက်ပံ့ခိုင်စေသကဲ့သို့ အချင်းချင်း တပါးသည် တပါးကို အပြန်အလှန် ထောက်ပံ့ခိုင်စေသည် အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အညမညပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အထူးကား—အတူတကွ ဖြစ်၍သာ ကျေးဇူးပြုလျှင် &lt;b&gt;သဟဇာတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။ တကွလည်းဖြစ်, အချင်းချင်း အပြန်အလှန်လည်း ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုလျှင် &lt;b&gt;အညမညပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။ ဤကား သဟဇာတပစ္စည်းနှင့် အညမညပစ္စည်း ၂-ပါး အထူးတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အညမညပစ္စည်းနှငိ့် သဟဇာတပစ္စည်းတို့၏ အထူး&lt;/h3&gt;အချင်းချင်း ကျေးဇူးပြုတတ်သည်၏ အစွမ်းဖြင့် သာလျှင် ကျေးဇူးပြုတတ်သည်၏ အဖြစ်သည် &lt;b&gt;အညမညပစ္စယသတ္တိ&lt;/b&gt; မည်၏။ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့နှင့် တကွ ဖြစ်ကာမျှဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သည် အဖြစ်သည် &lt;b&gt;အညမညပစ္စယသတ္တိ&lt;/b&gt;မဟုတ် &lt;b&gt;သဟဇာတပစ္စယသတ္တိ&lt;/b&gt;သာ ဖြစ်၏၊ ဤသည်လျှင် ထိုအညမညပစ္စည်း သဟဇာတပစ္စည်း နှစ်ပါးတို့၏ အထူးတည်း။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစကားမှန်၏၊ သဟဇာတပစ္စည်း၏ အဖြစ်ဖြင့်သာ ဖြစ်လေ့ရှိသော တစုံတခုသော အညမညပစ္စည်းသည်မရှိ။ အဘယ့်ကြောင့် မရှိပါသနည်း-ဟူမူ စိတ္တဇရုပ်တို့အား &lt;b&gt;သဟဇာတသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော နာမ်တရား၏၎င်း၊ ဥပါဒါရုပ်တို့အား၎င်း &lt;b&gt;သဟဇာတသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော မဟာဘုတ်တို့၏၎င်း၊ အညမညပစ္စည်းအဖြစ်ကို ပဋ္ဌာန်း၌ မြတ်စွာဘုရားသည် မထုတ်အပ်သည် အဖြစ်ကြောင့် မရှိပေ။ ထိုစကားမှန်၏၊ &lt;b&gt;သဟဇာတ သတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့်သာလျှင် မိမိအား ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော တရားတို့အား ကျေးဇူးပြုတတ်သည် အဖြစ်သည် &lt;b&gt;အညမညပစ္စယသတ္တိ&lt;/b&gt;သည် အကယ်၍ ဖြစ်အံ့၊ ဤသို့ ဖြစ်သည်ရှိသော် ထိုအခါ၌ &lt;b&gt;သဟဇာတပစ္စည်း&lt;/b&gt; &lt;b&gt;အညမညပစ္စည်း&lt;/b&gt;တို့သည် တူကုန်ရာ၏၊ ထို့ကြောင့် အညမညပစ္စည်း အဖြစ်ဖြင့်သာလျှင် ကျေးဇူးပြုသည် အဖြစ်သည် &lt;b&gt;အညမညပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ တကွဖြစ်ကာမျှဖြင့် ကျေးဇူးပြုသည် အဖြစ်သည် အညမညပစ္စည်း မဖြစ်-ဟူလို။&lt;h3&gt;နိဿယပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;ပုဆိုး (အထည်ပိတ်သား) သည် ပန်းချီဆေး၏ မှီရာဖြစ်သကဲ့သို့ တကွဖြစ်သော နာမ်ရုပ်တို့၏ မှီရာဖြစ်ကုန်သော ခန္ဓာလေးပါးတို့၎င်း၊ မြေကြီးသည် သစ်ပင် တောင် အစရှိသည်တို့၏ တည်ရာ ဖြစ်သကဲ့သို့ တည်ရာ၏ အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အခြင်းအရာအားဖြင့်သာလျှင် မိမိနှင့် တကွ ဖြစ်သော ရုပ်သတ္တဝိညာဏဓာတ်တို့၏ အစဉ်အတိုင်း မှီရာဖြစ်ကုန်သော ဘူတရုပ်, ဝတ္ထုရုပ်တို့၎င်း၊
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဤသို့ ဤတရားတို့ကား- မှီတတ်သောတရားတို့သည် မှီအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;နိဿယပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဥပနိဿယပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;ဥပသဒ္ဓ၏ အလွန်ဟူသော အနက်ကို ပြတတ်သောကြောင့် အားရှိသည် အဖြစ်အားဖြင့် မှီရာရှိသောပစ္စည်းသည် &lt;b&gt;ဥပနိဿယပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုဥပနိဿယပစ္စည်း၏ အပြားကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာကိုယ်တိုင်ပင်လျှင် ဆိုတော်မူလတံ့။&lt;h3&gt;ပုရေဇာတပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;ခြောက်ပါးသော ဝတ္ထုရုပ်တို့၎င်း၊ ခြောက်ပါးသော အာရုံတို့၎င်း၊ ဤသို့ ဤတရားတို့သည် ပစ္စယုပ္ပန်တရားကို ရှေးဦးစွာ ဖြစ်နှင့်သည် အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပုရေဇာတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;နောက်၌ ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားသည် မရှိပါ ကံကြောင့်ဖြစ်သော ခန္ဓာအစဉ်၏ မပြတ်တည်ကြောင်း အဖြစ်သို့ ရောက်မည်ဖြစ်သော ရူပကာယကို ခိုင်စေတတ်သည် အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော နောက်၌ ဖြစ်ကုန်သော စိတ်စေတသိက် ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့သည် &lt;b&gt;ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထို&lt;hr&gt; ၁။ ပုဆိုးသည် ပန်းချီဆေး၏ မှီရာ ဖြစ်သကဲ့သို့၎င်း၊ မြေကြီးသည် သစ်ပင်, တော, တောင် စသည်တို့၏ တည်ရာ ဖြစ်သကဲ့သို့၎င်း ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏ မှီရာ တည်ရာ ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;နိဿယပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား အားကြီးသော မှီရာအဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဥပနိဿယပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;၃။ ပစ္စယုပ္ပန်တရားမှ ရှေးဦးစွာ ဖြစ်နှင့်၍ တည်နေသည် အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပုရေဇာတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;၄။ ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း မရှိသော် ကံကြောင့် ဖြစ်သော ခန္ဓာအစဉ် မပြတ်တည်ခြင်း၏ အကြောင်းအထောက်အပံ့အဖြစ်ဖြင့် ပစ္စယုပ္ပန်တရား၏ နောက်မှဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းသည် ဠင်းတငယ်၏ ကိုယ်တို့အား ကျေးဇူးပြုသော ကဗဠီကာရအာဟာရ၌ တောင့်တသော တဏှာနှင့် ယှဉ်သော စေတနာနှင့် တူ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း&lt;/b&gt;ကို ဠင်းတငယ် ကိုယ်တို့၏ အာဟာရ၌ စားလိုသော တောင့်တသောစေတနာသည် နောက်၌ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ နောက်မှ ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား-ဟု မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;အာသေဝနပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;ရှေးရှေး၌ လေ့ကျက်အပ်သော ကျမ်းသည် နောက်နောက်၌ လေ့ကျက်အပ်သော ကျမ်းကို လွယ်ကူစွာ သင်ယူစေနိုင်ခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ ကုသိုလ်အစရှိသည် အဖြစ်ဖြင့် မိမိနှင့်တူသော ကုသိုလ်စသော ပစ္စယုပ္ပန်တရားအား အဖန်တလဲလဲ လေ့ကျက်အပ်သည် ဖြစ်၍ အားရှိသည် အဖြစ်ဖြင့် ထူးသော မိမိနှင့်တူသော ဇာတ်ရှိသည် အဖြစ်ကို ယူစေခြင်းသည် &lt;b&gt;အာသေဝန&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထို အဖန်တလဲလဲ ထုံခြင်းဟူသော သတ္တိဖြင့် မိမိနှင့်တူသော ဇာတ်ရှိကုန်သော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော ပစ္စယုပ္ပန်တရားနှင့်တူသော ဇာတ်ရှိကုန်သော ပစ္စည်းတရားတို့သည် သာလျှင် &lt;b&gt;အာသေဝနပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ အကြောင်းသော်ကား ပြားသော ဇာတ်ရှိကုန်သော ရှေးဖြစ်သော ပစ္စည်းတရားတို့သည် ပြားသော ဇာတ်ရှိကုန်သော နောက်ဖြစ်ကုန်သော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့ကို အဖန်တလဲလဲ ထုံခြင်း လေ့ကျက်ခြင်းဟူသော သတ္တိဖြင့် အဖန်တလဲလဲ လေ့ကျက်အပ်သည် ဖြစ်၍ အားရှိသည် အဖြစ်အားဖြင့် ထူးသော ကုသိုလ်အစရှိသည့် အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော မိမိ၏ သဘောကို ယူစေခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်ကုန်၊ မိမိ-ဟု ဆိုအပ်သော&lt;hr&gt; ၁။ ရှေးရှေး၌ လေ့ကျက်အပ်သော ကျမ်းဂန်သည် နောက်နောက် လေ့ကျက်အပ်သော ကျမ်းဂန်ကို လွယ်ကူစွာ သင်ယူစေနိုင်ခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ ရှေးကုသိုလ်တရားသည် ကုသိုလ်အစရှိသည် အဖြစ်ချင်း တူသော နောက်ကုသိုလ် ပစ္စယုပ္ပန်တရားအား အဖန်တလဲလဲ လေ့ကျက်အပ်သည် ဖြစ်၍ အားရှိသောကြောင့် ထူးသော မိမိနှင့် တူသော ဇာတ်ရှိသည် အဖြစ်ကို ယူစေခြင်းသည် &lt;b&gt;အာသေဝနပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။ ဆိုလိုရင်းကား ရှေးကုသိုလ်စသော ပစ္စည်းတရားသည် နောက်၌ဖြစ်သောကုသိုလ်စသောပစ္စယုပ္ပန်တရားအား မိမိနှင့် တူအောင် အဖန်တလဲလဲ ပြုပြင်ခြင်း ဖြစ်စေခြင်းသည် &lt;b&gt;အာသေဝနပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။ ထို့ကြောင့် ယင်းအာသေဝန ပစ္စည်းကား ဇာတ်တူသာလျှင် ကျေးဇူးပြု၏။ ဇာတ်ပြားသော တရားအား ကျေးဇူးမပြု-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပြားသော ဇာတ်ရှိကုန်သော နောက်၌ ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့သည်လည်း (မိမိအလိုလို) ထိုပြားသော ဇာတ်ရှိကုန်သော ရှေး၌ ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့မှ ပြားသော ဇာတ်ရှိကုန်သော ရှေး၌ ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့၏ သဘောကို မယူနိုင်ကုန်သောကြောင့် ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့နှင့် တူသော ဇာတ်ရှိကုန်သော ဇာတ်တူတရားတို့အား ကျေးဇူးပြုကုန်သော ဇာတ်တူပစ္စည်းတရားတို့သည်သာလျှင် &lt;b&gt;အာသေဝနပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;အာသေဝန ပစ္စယုပ္ပန် တရားများ&lt;/h3&gt;ထိုအာသေဝန ပစ္စည်းတပ်သော တရားတို့သည် အခြားမဲ့ဖြစ်၍ ချုပ်ကုန်ပြီးသော လောကီကုသိုလ် အကုသိုလ်တရားတို့သည်၎င်း၊ အာဝဇ္ဇန်းကြဉ်သော ကြိယာဇောတို့သည်၎င်း၊ ဖြစ်ကုန်၏-ဟူ၍ မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;ကမ္မပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;စိတ်၏အားထုတ်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ဗျာပါရ၏ အဖြစ်ဖြင့် သဟဇာတ တရားတို့အား၎င်း၊ အထူးထူးသော ခဏနှင့်ယှဉ်ကုန်သော ဝိပါက်တို့အား၎င်း၊ ကတ္တာရုပ်တို့အား၎င်း၊ ကျေးဇူးပြုတတ်သော စေတနာသည် &lt;b&gt;ကမ္မပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်&lt;br&gt;မိမိ၏ အားထုတ်ခြင်း မရှိသည်ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်စွာ ဖြစ်ခြင်းဖြင့် သဟဇာတ်ဖြစ်သော နာမ်ရုပ်တို့အား အားထုတ်ခြင်း မရှိသည်&lt;hr&gt; ၁။ စိတ်၏ အားထုတ်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ဗျာပါရ၏ အဖြစ်ဖြင့် သဟဇာတ်တရားတို့အား၎င်း အထူးထူးသော ခဏနှင့် ယှဉ်ကုန်သော ဝိပါက်တို့၎င်း, ကတ္တာရုပ်အား၎င်း, ကျေးဇူးပြုတတ်သော စေတနာသည် &lt;b&gt;ကမ္မပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;ဆိုလိုရင်း -သစ်ပင်၏ အမြစ်သည် သစ်ပင်နှင့် တကွဖြစ်၍ ထိုသစ်ပင်အား မြဲမြန် ခိုင်ခံ့စေခြင်း ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ ထို့အတူ ပဝတ္တိအခါ စေတနာသည် သဟဇာတ်ဖြစ်ကုန်သော နာမ်ရုပ်တို့အား ကျေးဇူးပြုသောကြောင့် &lt;b&gt;သဟဇာတကမ္မပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;ကောင်းစွာ လှမ်းစီရင်အပ်သော မျိုးစေ့သည် အပင်အညွှန့်ကို ဖြစ်စေခြင်း ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ ထိုအတူ အတိတ်ဖြစ်သော ရှေးရှေးဘဝ ကုသိုလ်, အကုသိုလ် စေတနာသည် ပဋိသန္ဓေ ဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာ, ကတ္တာရုပ်တို့အား ကျေးဇူးပြုသောကြောင့် &lt;b&gt;နာနာက္ခဏိကကမ္မပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်စွာ ဖြစ်ခြင်းငှါ ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော ဝိပါက်ဖြစ်ကုန်သော စိတ်စေတသိက်တို့သည် &lt;b&gt;ဝိပါကပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။ အဘယ့်ကြောင့် ငြိမ်သက်စွာဖြစ်လျက် ကျေးဇူးပြုပါသနည်း-ဟူမူ ထိုဝိပါက်ဖြစ်သော စိတ်စေတသိက်တို့သည် စိတ်ကိုအားထုတ်ခြင်းဟု ဆိုအပ်သော လုံ့လဖြင့် မပြီးစေအပ်သည် အဖြစ်ကြောင့် ကံကို ပြုအပ်သည်ဖြစ်၍ ဝါ-အားထုတ်မှ ပြီးခြင်းကြောင့်သာလျှင် အားထုတ်ခြင်း မရှိသည်ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်စွာ ဖြစ်ခြင်းရှိကုန်သောကြောင့် အားထုတ်ခြင်း မရှိသည်ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်စွာ ဖြစ်ခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ကိလေသာတို့မှ ငြိမ်းသည်ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်သောသဘောမျိုး ရှိကုန်သည် မဟုတ်ကုန်-ဟူလို၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ထိုသို့အားထုတ်ခြင်း မရှိသည်ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်သော သဘောရှိသည်အဖြစ်ကြောင့်သာလျှင် ဘဝင်အစရှိသည်တို့ကို သိနိုင်ခဲကုန်၏၊ အာရုံ၌ ရှေးရှုကျကာမျှ, အာရုံကို ဝန်ခံကာမျှ အာရုံကို စုံစမ်းကာမျှ ဖြစ်ကုန်သော ဝိပါက်တို့ကိုလည်း သိနိုင်ခဲကုန်၏၊ ဆက်၍ဆိုဦးအံ့—-ပဉ္စဒွါရ၌&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဇာတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသာလျှင် ထိုပဉ္စဝိညာဏ် သမ္ပဋိစ္ဆာန် သန္တီရဏ ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ဝိပါက်တို့၏ ရူပါရုံ အစရှိသည်ကို ယူအပ်သည် အဖြစ်ကို သိအပ်၏။&lt;h3&gt;အာဟာရပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;ရုပ်နာမ်တို့ကို ခိုင်စေတတ်သည် အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော လေးပါးကုန်သော အာဟာရတို့သည် &lt;b&gt;အာဟာရပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထောက်ပံ့ခိုင်စေတတ်သည် ဟူသောစကားသည် မှန်၏။ ဇနကသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သည်၏ အဖြစ်သည် ရှိသော်လည်း ခိုင်စေတတ်သည် အဖြစ်သည်သာ အာဟာရ၏ ပဓာနဖြစ်သော ကိစ္စတည်း၊ ဖြစ်စေတတ်သော်လည်း အာဟာရသည် မပြတ်&lt;hr&gt; ၁။ မိမိကို အားထုတ်ခြင်း ဗျာပါရ မရှိသည်ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်စွာ ဖြစ်ခြင်းဖြင့် သဟဇာတ်ဖြစ်ကုန်သော နာမ်ရုပ်တို့အား အားထုတ်ခြင်း မရှိသည်ဖြစ်၍ ငြိမ်သက်စွာ ဖြစ်ခြင်းအကျိုး ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားသည် &lt;b&gt;ဝိပါကပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ပစ္စယုပ္ပန် ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်နာမ်တရားတို့အား ထောက်ပံ့ခိုင်စေတတ်သည် အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် အာဟာရလေးပါးသည် &lt;b&gt;အာဟာရပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၉၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ထောက်ပံ့သည်ဖြစ်၍သာလျှင် ဖြစ်စေ၏။ ထို့ကြောင့် ခိုင်စေတတ်သည် အဖြစ်သည်သာလျှင် အာဟာရအဖြစ် မည်၏။&lt;h3&gt;ဣန္ဒြိယပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;ထိုထိုသော ရူပါရုံကို ရှုခြင်း စသောကိစ္စတို့ကြောင့် အကျိုးပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့ကို မိမိသို့ အစဉ်လိုက်စေခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အစိုးရခြင်းအနက်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားသည် &lt;b&gt;ဣန္ဒြိယပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဈာနပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;ကသိုဏ်း အစရှိသော အာရုံသို့ကပ်၍ ကြံခြင်း လက္ခဏာရေး သုံးပါးသို့ ကပ်၍ ကြံခြင်း အစွမ်းအားဖြင့် ကပ်၍ အာရုံကို ကြံတတ်ကုန်သော ဝိတက်အစရှိသည်တို့သည် &lt;b&gt;ဈာနပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;မဂ္ဂပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;သုဂတိဘဝမှ၎င်း၊ ကုသိုလ်မှ၎င်း၊ ဒုဂ္ဂတိဘဝမှ၎င်း၊ အကုသိုလ်မှ၎င်း၊ ထုတ်ဆောင်တတ်သော အနက်အားဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော သမ္မာဒိဋ္ဌိ အစရှိသော တရားတို့သည် &lt;b&gt;မဂ္ဂပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ဒဿနစသော ထိုထိုကိစ္စတို့၌ စက္ခုဝိညာဏ်စသော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့ကို မိမိအလို အစဉ်လိုက်စေခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အစိုးရသော အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဣန္ဒြိယပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ကသိုဏ်းစသော အာရုံ, တေဘူမကတရားတို့၏ နိစ္စတာစသော လက္ခဏာ, နိဗ္ဗာန်၏ တထလက္ခဏာကို ကပ်၍ကြံခြင်း ရှုခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ကပ်ရောက်၍ ထိုအာရုံတို့ကို ကြံတတ် ရှုတတ်ကုန်သောကြောင့် ဝိတက် အစရှိကုန်သော ၇-ပါးသော တရားတို့သည် &lt;b&gt;ဈာနပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;၃။ သုဂတိဘုံမှ မကောင်းမှုကို ပြုလေ့ရှိကုန်သော သူတို့ကို ဒုဂ္ဂတိဘုံ၌ ဖြစ်စေသောအားဖြင့် ထုတ်ဆောင်တတ်သော အနက်သဘော, အပါယ်လေးဘုံမှ ကောင်းမှုကို ပြုလေ့ရှိကုန်သော သူတို့ကို သုဂတိဘုံ၌ ဖြစ်စေသောအားဖြင့် ထုတ်ဆောင်တတ်သော အနက်သဘောအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သောကြောင့် သမ္မာဒိဋ္ဌိစသော တရားတို့သည် &lt;b&gt;မဂ္ဂပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဆိုလိုရင်းကား-သုဂတိဘဝမှ၎င်း, ကုသိုလ်မှ၎င်း, ဒုဂ္ဂတိဘဝမှ၎င်း, အကုသိုလ်မှ၎င်း ထွက်မြောက်အောင် ကျေးဇူးပြုတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;မဂ္ဂပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;သမ္ပယုတ္တပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;ပရမတ္ထအားဖြင့် ပြားကုန်သော်လည်း တူသည် အဖြစ်သို့ ရောက်ကုန်သကဲ့သို့ တူသောဖြစ်ခြင်း အစရှိသည်၏ အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော သမ္ပယောဂလက္ခဏာဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော နာမ်တရားတို့သည်သာလျှင် &lt;b&gt;သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;တပါးသည် တပါးနှင့်စပ်သည် အဖြစ်ဖြင့် ယှဉ်ကုန်သော်လည်း ဆိုအပ်ပြီးသော ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော အပြားအားဖြင့် မယှဉ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ထူးသည်အဖြစ်သို့ ရောက်သဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော ဆဝတ္ထု စိတ်စေတသိက်တို့သည်။ (ဝ-နာမ်နှင့်ရုပ်, ရုပ်နှင့်နာမ်တို့သည်) &lt;b&gt;ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အတ္ထိပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;ပစ္စုပ္ပန်ကာလ သဘော-ဟု ဆိုအပ်သော ထင်ရှားသည် အဖြစ်ဖြစ်သော တရားကို ခိုင်စေတတ်သည်အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော “သဟဇာတံ ပုရေဇာတံ”ဤသို့ အစရှိသော အပြားဖြင့် ဆိုလတံ့ကုန်သော တရားတို့သည် &lt;b&gt;အတ္ထိပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထောက်ပံ့ခိုင်စေတတ်သည် အဖြစ်ကို ဆိုရသောအကြောင်းကား-အတ္ထိပစ္စည်း&lt;hr&gt; ၁။ ပရမတ္ထအားဖြင့် ကုန်သော်လည်း တူသည်အဖြစ်သို့ ရောက်ကုန်သကဲ့သို့ ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော သမ္ပယောဂလက္ခဏာဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သောကြောင့် နာမက္ခန္ဓာတရားလေးပါးတို့သည် &lt;b&gt;သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;၂။ တပါးသည် တပါးနှင့် စပ်သည် အဖြစ်ဖြင့် ယှဉ်ကုန်သော်လည်း ဆိုအပ်ပြီးသော ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော လက္ခဏာအားဖြင့် မယှဉ်သည် ဖြစ်၍ မနှီးနှောသည် အဖြစ်ကြောင့် ထူးသည်အဖြစ်သို့ ရောက်သဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော စိတ်စေတသိက်တရားတို့သည် &lt;b&gt;ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;၃။ ပစ္စုပ္ပန် သဘောလက္ခဏာ ရှိသည်၏ အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော ထင်ရှားသည် အဖြစ်ကြောင့် ထိုထင်ရှားရှိကုန်သော သဘောရှိကုန်သော တရားတို့ကို ခိုင်စေတတ်သည် အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော သဟဇာတတ္ထိ စသော ငါးပါးသော တရားတို့သည် &lt;b&gt;အတ္ထိပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တို့၏ ဖြစ်စေတတ်သော သတ္တိသည် ရှိလင့်ကစား ဌိတိခဏ၌သာလျှင် အတ္ထိပစ္စည်းတို့၏ အစွမ်းသတ္တိသည် လွန်ကဲ၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုသတ္တိပစ္စည်းတို့၏ ထောက်ပံ့ခိုင်စေတတ်သည် အဖြစ်ကိုသာလျှင် ယူအပ်၏။&lt;h3&gt;နတ္ထိပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;တခုသော ဖဿ အစရှိသော တရားအပေါင်းသည် ဖြစ်လတ်သော် နှစ်ခုမြောက်သော ဖဿ အစရှိသော တရားအပေါင်း၏ မရှိခြင်းကြောင့် မိမိ၏ တည်ခြင်းသည် ရှိလတ်သော် ဖြစ်ခြင်းအခွင့်ကို မရကုန်သော မိမိ၏အခြားမဲ့၌ ဖြစ်ဆဲဖြစ်ကုန်သော စိတ်စေတသိက်တို့အား ဖြစ်ရန်အခွင့်ကို ပေးသည်အစွမ်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော အခြားမဲ့ဖြစ်၍ ချုပ်ကုန်သော စိတ်စေတသိက်တို့သည် &lt;b&gt;နတ္ထိပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဝိဂတပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;စေတသိက်တို့အား မိမိသဘော ကင်းသည်အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားတို့သည် &lt;b&gt;ဝိဂတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;hr&gt; ၁။ တခုသော ဖဿ စသော တရားအပေါင်း ဖြစ်နေသည်ရှိသော် နှစ်ခုမြောက်သော ဖဿ စသော တရားအပေါင်း မဖြစ်နိုင်သောကြောင့် မိမိ တည်ရှိနေသဖြင့် ဖြစ်ခွင့် မရကုန်သော မိမိ၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်လတံ့ကုန်သော စိတ်စေတသိက်တရားတို့အား ဖြစ်ခွင့်ပေးသည်အစွမ်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော အခြားမဲ့ဖြစ်၍ ချုပ်ကုန်ပြီးသော စိတ်စေတသိက်တရားတို့သည် &lt;b&gt;နတ္ထိပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;၂။ မိမိ၏ ဖုသန စသော သဘောမကင်းသဖြင့် မိမိ၏ အခြားမဲ့၌ မဖြစ်လတံ့ကုန်သော စိတ်စေတသိက်တရားတို့အား မိမိသဘော ကင်းသည်အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော နတ္ထိပစ္စည်းတရားတို့သည်ပင် &lt;b&gt;ဝိဂတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;ချုပ်သည်၏ အခြားမဲ့၌ ကင်းဆိတ်သည်၏ အဖြစ်သည် &lt;b&gt;နတ္ထိပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။ ချုပ်ခြင်း ဘင်သို့ ရောက်သည်၏ အဖြစ်သည် &lt;b&gt;ဝိဂတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။ (ဤသို့အထူးကိုမှတ်)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အတ္ထိ ပစ္စည်းနှင့် ထူးခြားပုံ&lt;/h3&gt;ချုပ်ခြင်းသို့ မရောက်သည် အစွမ်းအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော အတ္ထိပစ္စည်းတို့သည်သာလျှင် &lt;b&gt;အဝိဂတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။ မိမိ၏ သဘောနှင့် တကွ ဖြစ်သည် အဖြစ်ဖြင့်သာလျှင် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားသတ္တိသည် အတ္ထိပစ္စည်း၏ သတ္တိ မည်၏။ ချုပ်ခြင်းသို့ မရောက်သည် အစွမ်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သည် အဖြစ်သည် &lt;b&gt;အဝိဂတပစ္စည်း&lt;/b&gt;၏ သတ္တိ မည်၏၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော သတ္တိအထူးကို ထိုပစ္စည်းနှစ်ပါးတို့၏ သရုပ်အထူး မရှိသော်လည်း မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစကားမှန်၏၊ ၂၄-ပါးသော ပစ္စည်းတရားတို့၏ သတ္တိအထူးကို ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာဖြင့် သိ၍ မြတ်စွာဘုရားသည် ၂၄-ပါးသော ပစ္စည်းတရားတို့ကို ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏၊ ဤသို့ မြတ်စွာဘုရား၌ ယုံကြည်သဖြင့် ထိုပစ္စည်းတရားတို့သည် ဤသို့ ထူးကုန်၏-ဟု သုတမယဉာဏ်ကို ဖြစ်စေ၍ စိန္တာမယဉာဏ် ဘာဝနာမယဉာဏ်တို့ဖြင့် ထိုပစ္စည်းတို့၏ အထူးကို သိခြင်း ပြင်းစွာအားထုတ်ခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆက်၍ ဆိုဦးအံ့ &lt;b&gt;အတ္ထိပစ္စည်း&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်သော တရားအပေါင်း၏ မထူးသည် အဖြစ်သည် ရှိသော်လည်း ထိုထိုသိုသော အပြားအားဖြင့် ဝေနေယျသတ္တဝါတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် အောက်၌ ဟောအပ်ပြီးသော်လည်း အတ္ထိပစ္စည်းကို တဖန် အပြားအထူးဖြင့် မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်၏၊ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူ အဟေတုကဒုက်ကို ဟောပြီးသော်လည်း ဟေတုဝိပ္ပယုတ္တဒုက်ကို ဟောအပ်သကဲ့သို့တည်း၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ချုပ်ခြင်းသို့ မရောက်သည် အစွမ်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော အတ္ထိပစ္စည်းတရားတို့သည်ပင် &lt;b&gt;အဝိဂတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;အထူးကား ထင်ရှားရှိသော သဘောနှင့် ပြည့်စုံသည် အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော အဖြစ်သည် &lt;b&gt;အတ္ထိပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ ချုပ်ခြင်း ဘင်သို့ မရောက်သည် အစွမ်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော အဖြစ်သည် &lt;b&gt;အဝိဂတပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;နိဒ္ဒေသ&lt;/h3&gt;၁၈။ ဆဓာ နာမန္တု နာမဿ၊ ပဉ္စဓာ နာမရူပီနံ။&lt;br&gt;ဧကဓာ ပုန ရှုပဿ၊ ရူပံ နာမဿစေကဓာ။&lt;br&gt;ပညတ္တိ နာမရူပနိ၊ နာမဿ ဒုဝိဓာ ဒွယံ။&lt;br&gt;ဒွယဿ နဝဓာ စေတိ၊ ဆဗ္ဗိပစ္စယာ ကထံ။ ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဥဒ္ဒေသမှတပါး နိဒ္ဒေသကို ဆိုဦးအံ့—နာမ်သည် နာမ်အချင်းချင်းအား ခြောက်ပါးအပြားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ နာမ်သည် နာမ်ရုပ်တို့အား ငါးပါးသော အခြင်းအရာဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ တဖန် နာမ်သည် ရုပ်အား တပါးသော အခြင်းအရာဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်၏၊ နာမ်ပစ္စည်းတပ်သည်မှတပါး ရုပ်ပစ္စည်းတပ်သည်ကို ဆိုဦးအံ့—ရုပ်သည် နာမ်အား တပါးသောအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်၏၊ ပညတ် နာမ်ရုပ်တို့သည် နာမ်အား နှစ်ပါးသော အခြင်းအရာဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်၏၊ သုဒ္ဓမှတပါး မိဿကကို ဆိုဦးအံ့—နာမ်ရုပ် နှစ်ပါးအပေါင်းသည် နာမ်ရုပ် နှစ်ပါးအပေါင်းအား ကိုးပါးသော အခြင်းအရာဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်၏၊ ဤသို့ ပစ္စည်းတို့သည် ခြောက်ပါးအပြားအားဖြင့် တည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;နိဒ္ဒေသအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၈။ လေးပါးသော ခန္ဓာ-ဟု ဆိုအပ်သော နာမ်သည် ထိုသဘောရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်သော နာမ်အား ခြောက်ပါးသော အခြင်းအရာတို့ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ ထိုနာမ်သည်ပင်လျှင် အပေါင်းဖြစ်ကုန်သော နာမ်ရုပ်တို့အား ငါးပါးအပြားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ တဖန် ဘူတရုပ် ဥပါဒါရုပ်အားဖြင့် ပြားသော ရုပ်အား တပါးသော အပြားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ ရုပ်သည်လည်း နာမ်အား တပါးသော အားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ ပညတ် နာမ်ရုပ်တို့သည် နာမ်အား နှစ်ပါးသော အပြားဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ နာမ်ရုပ် နှစ်ပါးအပေါင်းသည် ထိုသို့သဘောရှိသော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	နာမ်ရုပ် နှစ်ပါးအပေါင်းအား ကိုးပါးအပြားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ ဤသို့ ပစ္စည်းတို့သည် ခြောက်ပါးအပြားဖြင့် တည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;နာမ်သည် နာမ်အားကျေးဇူးပြုပုံ ၆-ပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၁၉။ ။အနန္တရ နိရုဒ္ဓါ စိတ္တ စေတသိကာ ဓမ္မာ ပစ္စုပ္ပန္နာနံ စိတ္တ စေတသိကာနံ ဓမ္မာနံ အနန္တရ သမနန္တရ နတ္ထိ ဝိဂတဝသေန, ပုရိမာနိ ဇဝနာနိ ပစ္ဆိမာနံ ဇဝနာနံ အာသေဝန ဝသေန သဟဇာတ စိတ္တ စေတသိကာ ဓမ္မာ အညမညံ သမ္ပယုတ္တ ဝသေန တိ စ ဆဓာ နာမံ နာမဿ ပစ္စယာ ဟောတိ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆဓာအရ အကျယ်ချ၍ ပြဦးအံ့—အခြားမဲ့ဖြစ်၍ ချုပ်ကုန်ပြီးသော စိတ် စေတသိက်ဖြစ်ကုန်သော ရဟန္တာတို့၏ စုတိကြဉ်သော စိတ်တခုယုတ် ကိုးဆယ်, စေတသိက် ဒွေပညာသ နာမက္ခန္ဓာတို့သည် မိမိအတူလိုက်၍ ဖြစ်ကုန်သော စိတ်, စေတသိက်ဖြစ်ကုန်သော ရဟန္တာတို့၏ စုတိစိတ်နှင့် တကွ စိတ်တခုယုတ် ကိုးဆယ်, စေတသိက်ဒွေပညာသ နာမက္ခန္ဓာတို့အား &lt;b&gt;အနန္တရ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;သမနန္တရ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;နတ္ထိ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ဝိဂတ&lt;/b&gt; သတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ရှေး၌ ဖြစ်ကုန်သော အဆုံးဇော မဂ် ဖိုလ်ကြဉ်သော ဇော သတ္တ စတ္တာလီသ, စေတသိက်ဒွေပညာသ နာမက္ခန္ဓာတို့သည် နောက်&lt;hr&gt; ၁-(၁) နာမ်သည် နာမ်အချင်းချင်းအား သတ္တိ ၆-မျိုး ၆-နည်း ၆-ပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;br&gt;(၂) နာမ်သည် နာမ်နှင့် ရုပ်အား သတ္တိ ၅-မျိုး ၅-နည်း ၅-ပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;br&gt;(၃) နာမ်သည် ရုပ်အား သတ္တိ ၁-မျိုး ၁-နည်း ၁-ပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;br&gt;(၄) ရုပ်သည် နာမ်အား သတ္တိ ၁-မျိုး ၁-နည်း ၁-ပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;br&gt;(၅) ပညတ်နှင့် နာမ်ရုပ်တို့သည် နာမ်အား သတ္တိ ၂-မျိုး ၂-နည်း ၂-ပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;br&gt;(၆) နာမ်ရုပ် ၂-ပါးသည် နာမ်ရုပ် ၂-ပါးအား သတ္တိ ၉-မျိုး ၉-နည်း ၉-ပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;br&gt;ဤစကားသည် ဆိုလတံ့စကား၏ မာတိကာစကားမျှ ဖြစ်သည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	နောက်၌ ဖြစ်ကုန်သော ပဌမဇော ဖိုလ်ဇောကြဉ်သော ဇောဧကပညာသ, စေတသိက် ဒွေပညာသ နာမက္ခန္ဓာတို့အား &lt;b&gt;အာသေဝန&lt;/b&gt; သတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ တကွဖြစ်ကုန်သော စိတ် စေတသိက်တရားတို့သည် အချင်းချင်းအား &lt;b&gt;သမ္ပယုတ္တ&lt;/b&gt;သတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ဤသို့နာမ်သည် နာမ်အချင်းချင်းအား ခြောက်ပါးသော အခြင်းအရာဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;h3&gt;နာမ်သည် နာမ်အား ကျေးဇူးပြုပုံ ၆-ပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;ကံ၏ အဟုန်သည် ပစ်ချအပ်သည်ဖြစ်၍ ကျသကဲ့သို့ ဖြစ်၍ဖြစ်သော ဝိပါက်ဖြစ်သော အဗျာကတသည် မိမိ၏သဘောကို ယူ၍ အဖန်တလဲလဲ ထုံ၍ တပါးသော ဝိပါက်ဖြစ်သော အဗျာကတကို မဖြစ်စေတတ်၊ ရှေး၌ဖြစ်သော ဝိပါက်၏ အာနုဘော်ကို ယူ၍လည်း မဖြစ်၊ “န မဂ္ဂ။ပ။ ဧကံ”ဟူ၍ ပဋ္ဌာန်း၌ ဘုရားဟောတော်မူခြင်းကြောင့် အဟိတ်ကြိယာတို့တွင် ဟသိတုပ္ပါဒ်၏သာလျှင် ဆရာတို့သည် အာသေဝန၏ အဖြစ်ကို ထုတ်ခြင်းကြောင့် အာဝဇ္ဇန်းဒွေးသည် &lt;b&gt;အာသေဝနပစ္စည်း&lt;/b&gt; မဖြစ်၊ ထို့ကြောင့် ထိုတို့သည် သာလျှင် &lt;b&gt;အာသေဝနပစ္စည်း&lt;/b&gt; အဖြစ်သို့ ရောက်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့်&lt;hr&gt;&lt;b&gt;နာမ်သည် နာမ်အား ကျေးဇူးပြုပုံ &lt;/b&gt;&lt;br&gt;၁-ဝီထိစိတ် အစဉ်ဝယ် ရှေးရှေးချုပ်ကုန်သော စိတ် စေတသိက် နာမ်တရားတို့သည် နောက်နောက်မှ ဆက်၍ဖြစ်ကုန်သော စိတ် စေတသိက် နာမ်တရားတို့အား အနန္တရမျိုးဖြစ်၍ &lt;b&gt;အနန္တရပစ္စည်း&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;သမနန္တရပစ္စည်း&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;နတ္ထိပစ္စည်း&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ဝိဂတပစ္စည်း&lt;/b&gt;အားဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဇော ၇-ကြိမ် ဇောရာ၌ ရှေး နာမ်တရားတို့သည် နောက်ဇော နာမ်တရားတို့အား ဆိုအပ်ပြီးသော အနန္တရ စသော ၄-ပစ္စည်းအပြင် &lt;b&gt;အာသေဝနပစ္စည်း&lt;/b&gt;အားဖြင့်လည်း ကျေးဇူးပြုနိုင်၏။ ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;“ဝီထိစိတ် တခုတခု ဖြစ်သော စိတ် စေတသိက် နာမ်တရားများသည် သဟဇာတမျိုးဖြစ်၍ &lt;b&gt;သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ ဤသို့ နာမ်သည် နာမ်အချင်းချင်း ကျေးဇူးပြုရာ၌ &lt;b&gt;အနန္တရ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;သမနန္တရ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;နတ္ထိ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ဝိဂတ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;အာသေဝန&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;သမ္ပယုတ္တ&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်သော ခြောက်ပစ္စည်းအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်၏-ဟူလို။ &lt;b&gt;သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း&lt;/b&gt;ကိုသာ ဆိုသော်လည်း သဟဇာတမျိုးဖြစ်၍ &lt;b&gt;သဟဇာတ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;အညမည&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;နိဿယ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;ဝိပါက&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;သမ္ပယုတ္တ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;အတ္ထိ&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;အဝိဂတ&lt;/b&gt; သော ပစ္စည်းများပါ ဖြစ်သင့် ကျေးဇူးပြုသင့်သည်-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ပုရိမာနိ ဇဝနာနိ&lt;/b&gt; ၏ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏၊ ဤ &lt;b&gt;“ပုရိမာ ဇဝနာနိ”&lt;/b&gt; ဟူသော စကား၌ &lt;b&gt;ဇဝနာနိ&lt;/b&gt;-ဟု သာမညဆိုသော်လည်း လောကီကုသိုလ် အကုသိုလ် အဗျာကတာတို့ကို သာလျှင် မှတ်အပ်ကုန်၏။ အဘယ့်ကြောင့် လောကီဇောတို့ကိုသာလျှင် မှတ်အပ်ကုန်သနည်း-ဟူမူ လောကုတ္တရာတို့၏ အာသေဝနပစ္စည်းတတ်သည်အဖြစ်ကို ပဋ္ဌာန်း၌ မြတ်စွာဘုရားသည် မထုတ်အပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် လောကီဇောတို့ကိုသာလျှင် မှတ်အပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့ကြောင့် ပဋ္ဌာန်းအဋ္ဌကထာ၌ &lt;b&gt;“လောကုတ္တရော ပန အာသေဝနပစ္စယော နာမ နတ္ထိ”&lt;/b&gt; ဟူသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ အဘယ့်ကြောင့် လောကုတ္တရာဇောသည် အာသေဝနပစ္စည်း မတတ်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ ထိုလောကုတ္တရာဇောတို့တွင် ကုသိုလ်ဇောသည် ပြားသောဇာတ်ရှိသော ဖိုလ်ဇော၏ သွားဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ထိုဖိုလ်ဇောကို အာသေဝနသတ္တိကို မယူစေနိုင်။ ဖိုလ်စိတ်တို့သည်လည်း ဇော၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ကုန်သော်လည်း ဝိပါက်&lt;hr&gt;၁။ &lt;b&gt;ပုရိမာနိ ဇဝနာနိ&lt;/b&gt;-အရ အဆုံးဇော, မဂ်, ဖိုလ်ဇော ကြဉ်အပ်ကုန်သော ဇော ၄၇-ပါး, စေတသိက် ၅၂-ပါးကိုယူ။&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပစ္ဆိမာနံ ဇဝနာနံ&lt;/b&gt;-အရ ပဌမဇော, ဖိုလ်ဇော ကြဉ်အပ်ကုန်သော ဇော ၅၁-ပါး, စေတသိက် ၅၂-ပါးကိုယူ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ့်ကြောင့် ဇောသည်သာ အာသေဝနပစ္စည်း တတ်နိုင်၍ ဝိပါက်နှင့် အာဝဇ္ဇန်းဒွေးတို့သည် အာသေဝနပစ္စည်း မတတ်နိုင်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ ကံ၏အစွမ်းကြောင့် ဝိပါက်အဖြစ်သို့ ရောက်လာသော ဝိပါက်အဗျာကတတရားသည် ကံ၏အဟုန်သည် ပစ်ချအပ်သည်ဖြစ်၍ ကျသကဲ့သို့ဖြစ်၍ မိမိသဘောကို ယူစေ, ထုံစေလျက် နောက်ဖြစ်သော ဝိပါက်အဗျာကတတရားကို မဖြစ်စေနိုင်၊ နောက်ဖြစ်သော ဝိပါက်အဗျာကတသည်လည်း ရှေးဖြစ်သော ဝိပါက်အဗျာကတ၏ အစွမ်းကို ယူ၍ ကျေးဇူးမပြုနိုင်သောကြောင့် ဝိပါက်သည် အာသေဝနပစ္စည်း မတတ်နိုင်။ အဟိတ်ကြိယာတို့တွင် ဟသိတုပ္ပါဒ် တစ်ပါးသာ အာသေဝနပစ္စည်း တတ်နိုင်၏-ဟု ဟော၍ ကြွင်းသော အာဝဇ္ဇန်းဒွေးကို မဟောသောကြောင့် အာဝဇ္ဇန်းဒွေးသည် အာသေဝနပစ္စည်း မတတ်နိုင်-ဟု မှတ်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;လောကုတ္တရာဇောတို့သည်လည်း အာသေဝနပစ္စည်းအဖြစ်ဖြင့် မြတ်စွာဘုရား မဟောသောကြောင့် အာသေဝနပစ္စည်း မတတ်ကုန်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဂေါတြဘု ဝေါဒါန်တို့ကား ဘုံ အာရုံတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဇာတ်ကွဲပြားခြင်းကို ဤ၌ အလိုမရှိသောကြောင့် မဂ်အား အာသေဝနပစ္စည်း တတ်နိုင်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဗျာကတ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် အာသေဝနသတ္တိကို မယူကုန်၊ တစ်ပါးသော ဝိပါက်ဖြစ်သော ဇောကိုလည်း မယူစေကုန်၊ ထို့ကြောင့် လောကုတ္တရာဇောတို့သည် အာသေဝနပစ္စည်း မတတ်ကုန်-ဟူလို။ &lt;b&gt;“အာသေဝနပစ္စယေန ဝိမုတ္တံ ဇဝနံ နတ္ထိ”&lt;/b&gt; ဟူ၍ ဆရာဓမ္မပါလမထေရ်သည် အကြင်စကားကို ဆိုအပ်၏၊ ထိုစကားကိုလည်း ယေဘုယျအစွမ်းဖြင့် ဆိုအပ်သော စကား-ဟု သိအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤမှတစ်ပါးသော လောကုတ္တရာဇောတို့၏လည်း အာသေဝနပစ္စည်းတတ်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;“အာသေဝနပစ္စယဝိမုတ္တိ”&lt;/b&gt; ဟူသော စကားကို ဆိုအပ်သည်ရှိသော် ဆရာဓမ္မပါလမထေရ်၏ မဆင်မခြင်ဆိုတတ်သော ဆရာ၏အဖြစ်သို့ ရောက်သည်ဖြစ်ရာ၏။ မဂ်သည်ကား-ဂေါတြဘုမှ အဖန်တလဲလဲ ထုံခြင်းကို မယူ-ဟု ဆိုဘွယ်စကားသည် မရှိ၊ အဘယ့်ကြောင့် မယူသနည်းဆိုသော် ဘုံ အစရှိသည်တို့၏အစွမ်းဖြင့် အထူးထူးသော ဇာတ်ရှိသည်အဖြစ်ကို မလိုအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် မယူ-ဟူလို။ ထို့ကြောင့်သာလျှင် ပဋ္ဌာန်း၌ &lt;b&gt;“ဂေါတြဘူ မဂ္ဂဿ အာသေဝနပစ္စယေန ပစ္စယော၊ ဝေါဒါနံ မဂ္ဂဿ အာသေဝနပစ္စယေန ပစ္စယော”&lt;/b&gt; ဟု မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်၏။ ဧကုပ္ပါဒ အစရှိသော လေးပါးအပြားရှိသော သမ္ပယောဂလက္ခဏာ မရှိခြင်းကြောင့် စိတ်နှင့်တကွ ဖြစ်ကုန်သော်လည်း ရုပ်တရားတို့၏ သမ္ပယုတ္တပစ္စည်းအဖြစ်သည် မရှိ၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;“စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ အညမညံ”&lt;/b&gt; ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;နာမ်သည် နာမ်အား ကျေးဇူးပြုပုံ ၅-ပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၂၀။ &lt;b&gt;ဟေတု ဈာနင်္ဂမဂ္ဂင်္ဂါနိ သဟဇာတာနံ နာမရူပါနံ ဟေတာဒိဝသေန, သဟဇာတာ စေတနာ သဟဇာတာနံ နာမရူပါနံ နာနာက္ခဏိကာ စေတနာ ကမ္မာဘိနိဗ္ဗတ္တာနံ နာမရူပါနံ ကမ္မဝသေန ဝိပါကက္ခန္ဓာ အညမညံ သဟဇာတာနံ ရူပါနံ ဝိပါကဝသေနေတိ စ ပဉ္စ နာမံ နာမရူပါနံ ပစ္စယော ဟောတိ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဟိတ်, ဈာနင်, မဂ္ဂင်တို့သည် တကွဖြစ်ကုန်သော နာမ်ရုပ်တို့အား ဟေတုသတ္တိ၊ ဈာနသတ္တိ မဂ္ဂသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်၏။ တကွဖြစ်သော စိတ်တစ်ခုယုတ် ကိုးဆယ်၌ရှိသော စေတနာတစ်ခုယုတ် ကိုးဆယ်သည် တကွဖြစ်ကုန်သော စိတ်တစ်ခုယုတ် ကိုးဆယ်, စေတနာကြဉ်သော စေတသိက် ဧကပညာသ, စိတ္တဇရုပ် ပဋိသန္ဓေ ကမ္မဇရုပ်တို့အား သဟဇာတကမ္မသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။ အထူးထူးသော ကာလ၌ တည်သော အတိတ်ဖြစ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ် စေတနာ ၃၃-ခုသည် ကံ-ဟု ဆိုအပ်သော မိမိကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ဝိပါက် ဆတ္တိံသ နာမက္ခန္ဓာ, ပဋိသန္ဓေ ကမ္မဇရုပ်, အသညသတ် ကမ္မဇရုပ်, ပဝတ္တိ ကမ္မဇရုပ်တို့အား နာနာက္ခဏိက ကမ္မသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။ ဝိပါက် ဆတ္တိံသ နာမက္ခန္ဓာ လေးပါးတို့သည် တစ်ပါးသည် တစ်ပါးအား၎င်း၊ တကွဖြစ်ကုန်သော ဝိညတ်ဒွေးကြဉ်သော စိတ္တဇရုပ် ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်တို့အား၎င်း၊ ဝိပါကသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏။ ဤသို့ နာမ်သည် နာမ်ရုပ်တို့အား ငါးပါးသော အခြင်းအရာဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;h3&gt;နာမ်သည် ရုပ်အား ကျေးဇူးပြုပုံ ၅-ပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၂၀။ &lt;b&gt;ဟေတု။ ပ။ နာမရူပါနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ သုံးပါးကုန်သော ထိုဟိတ်, ဈာနင်, မဂ္ဂင်တို့သည် ပဋ္ဌာန်းအခါ၌ ကံကြောင့်ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့အား၎င်း၊ ပဝတ္တိအခါ၌ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်တို့အား၎င်း၊ ပဋ္ဌာန်း ပဝတ္တိအခါ နှစ်ပါးပေါင်း၌ တကွဖြစ်ကုန်သော နာမ်တို့အား၎င်း၊ ဟေတု အစရှိသော သတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ &lt;b&gt;“သဟဇာတရူပန္တိ။ ပ။ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ”&lt;/b&gt; ဟူ၍ အရှင်အနုရုဒ္ဓဆရာသည်ပင် ဆိုတော်မူလတံ့။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁။ &lt;b&gt;ဟေတုဈာနင်္ဂမဂ္ဂင်္ဂါနိ&lt;/b&gt;-အရ ဟေတုပစ္စည်း, ဈာနပစ္စည်း, မဂ္ဂပစ္စည်း တရားတို့သည် မိမိနှင့်တကွဖြစ်သော စိတ် စေတသိက် နာမ်တရားတို့အား၎င်း, ပဋ္ဌာန်းအခါ၌ ကမ္မဇရုပ် တရားတို့အား၎င်း, ပဝတ္တိအခါ၌ စိတ္တဇရုပ် တရားတို့အား၎င်း ဟေတုသတ္တိ, ဈာနသတ္တိ, မဂ္ဂသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၀၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;သဟဇာတာ စေတနာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ယုတ်သောအပိုင်းအခြားအားဖြင့် စက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့နှင့် တကွဖြစ်သော စေတနာတည်း။ &lt;b&gt;သဟဇာတာနံ နာမရူပါနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ အလုံးစုံလည်းဖြစ်သော စေတနာသည် နာမ်တို့အား၎င်း၊ ပဋ္ဌာန်းနှင့်တကွဖြစ်သော စေတနာသည် ကမ္မဇရုပ်တို့အား၎င်း၊ ပဝတ္တိအခါ၌ ရုပ်ကိုဖြစ်စေတတ်သော စိတ်နှင့်တကွဖြစ်သော စေတနာသည် စိတ္တဇရုပ်တို့အား၎င်း၊ ကျေးဇူးပြု၏။ &lt;b&gt;နာနာက္ခဏိကစေတနာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား ဝိပါက်ခဏမှ အထူးထူးပြားသော ခဏ၌ အတိတ်အစရှိသော ဘဝတို့၌ဖြစ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ်စေတနာတည်း။ &lt;b&gt;နာမရူပါနံ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ပဋ္ဌာန်း ပဝတ္တိ နှစ်ပါးစုံ၌လည်း နာမ်ရုပ်တို့အား ကျေးဇူးပြု၏။ &lt;b&gt;ဝိပါကက္ခန္ဓာ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ပဋ္ဌာန်းဝိညာဏ် အစရှိကုန်သော ဝိပါက်နာမ်ခန္ဓာတို့သည်-ဟု အနက်ပေး။ အဘယ့်ကြောင့် နာမ်ခန္ဓာကိုသာ ယူအပ်ပါသနည်းဟူမူ၊ ကံကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်သည်လည်း ဝိပါက်ဟူသော ခေါ်ဝေါ်ခြင်းကို မရပေ၊ ထို့ကြောင့် နာမ်ခန္ဓာကိုသာ ယူအပ်၏-ဟူလို။ ရုပ်တရားသည် အဘယ့်ကြောင့် ဝိပါက် မမည်ပါနည်းဟူမူ၊ နာမ်တရား၏အဖြစ်ဖြင့်၎င်း၊ အာရုံကို ယူတတ်သည်အဖြစ်ဖြင့်၎င်း၊ ကံနှင့်တူကုန်သော နာမ်တရားတို့၌သာလျှင် ဝိပါကသဒ္ဒါ၏ ထင်သည်အဖြစ်ကြောင့် မရပေ-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁။ &lt;b&gt;သဟဇာတာ စေတနာ&lt;/b&gt;-အရ ပဝတ္တိအခါ စိတ်တစ်ခုယုတ်ကိုးဆယ်နှင့် ယှဉ်သော စေတနာသည် မိမိနှင့်အတူတကွဖြစ်သော နာမ်တို့အား၎င်း, ပဋ္ဌာန်းစိတ်နှင့် တကွဖြစ်သော စေတနာသည် ကမ္မဇရုပ်အား၎င်း, ပဝတ္တိအခါ ရုပ်ကိုဖြစ်စေနိုင်သော စိတ်နှင့်တကွဖြစ်သော စေတနာသည် စိတ္တဇရုပ်အား၎င်း သဟဇာတ, ကမ္မသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏-ဟူလို။&lt;br&gt;၂။ &lt;b&gt;နာနာက္ခဏိကစေတနာ&lt;/b&gt;-အရ အထူးထူးသော ကာလ၌ တည်သော အတိတ်ဘဝဖြစ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ် စေတနာ ၃၃-ခုသည် ကံကြောင့်ဖြစ်ကုန်သော ဝိပါက် ဆတ္တိံသ နာမက္ခန္ဓာ, ပဋ္ဌာန်း ကမ္မဇရုပ်စသော နာမ်ရုပ်တို့အား နာနာက္ခဏိက ကမ္မပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;br&gt;၃။ ဝိပါက် ဆတ္တိံသ နာမက္ခန္ဓာ လေးပါးတို့သည် ဝိပါက်အချင်းချင်းအား၎င်း, ဝိပါက်နှင့်အတူဖြစ်ကုန်သော ဝိညတ်ဒွေးကြဉ်သော စိတ္တဇရုပ်, ပဋ္ဌာန်းကမ္မဇရုပ်တို့အား၎င်း, ဝိပါကပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏။ ဤသို့ နာမ်သည် နာမ်ရုပ်တို့အား ဟေတု, ဈာန, မဂ္ဂ, ကမ္မ, ဝိပါက်အားဖြင့် ငါးမျိုး ငါးနည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;နာမ်သည် ရုပ်အား ကျေးဇူးပြုပုံ ၁-ပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၂၁။ &lt;b&gt;ပစ္ဆာဇာတာ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ ပုရေဇာတဿ ဣမဿ ကာယဿ ပစ္ဆာဇာတ ဝသေနေတိ ဧကဓာဝ နာမံ ရူပဿ ပစ္စယော ဟောတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;နောက်နောက်၌ ဖြစ်ကုန်သော စိတ်စေတသိက် ဖြစ်ကုန်သော ပဉ္စဝေါကာရဘုံ၌ ဖြစ်ခိုက် ဖြစ်နေ အရူပဝိပါက် လေးခု ကြဉ်သော ပဌမဘဝင် အစရှိသော နောက်နောက်သော စိတ် ၇၅-ခု, စေတသိက် ၅၂-ပါး နာမက္ခန္ဓာတို့သည် ရှေးရှေး၌ ဖြစ်သော ဤသို့ သဘောရှိသော ပဋ္ဌာန်း အစရှိသော ရှေးရှေးသော စိတ်နှင့်အတူ ဥပါဒ်၍ ရုပ်၏ ဌိသို့ ရောက်သော ဧကဇကာယ, ဒွိဇကာယ, တိဇကာယ, စတုဇကာယအား ပစ္ဆာဇာတသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ဤသို့ နာမ်သည် ရုပ်အား တစ်ခုသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;h3&gt;နာမ်သည် ရုပ်အား ကျေးဇူးပြုပုံ ၁-ပစ္စည်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၁။ &lt;b&gt;ပုရေဇာတဿ ဣမဿ ကာယဿ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ပစ္စည်းတရားမှ ရှေး၌ဖြစ်သော ဤရုပ်အား-ဟု အနက်ပေး။ အဘယ်သို့လျှင် ပစ္စယုပ္ပန်တရား၏ ရှေး၌ဖြစ်လျက် နောက်၌ဖြစ်သော နာမ်တရား၏ ပစ္စည်း၏အဖြစ်သည် အညို ဖြစ်နိုင်ပါသနည်း။ ဤသို့ မေးလတ်သော် &lt;b&gt;“ပစ္ဆာဇာတပစ္စယော အသတိ သန္တာနဋ္ဌိတိဟေတုကဘာဝံ အာဂစ္ဆန္တဿ”&lt;/b&gt; ဟု ငါသည်&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁။ နောက်၌ဖြစ်သော ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းသည် ရှေး၌ဖြစ်သော ရူပကာယကို ခိုင်စေခြင်း၌ ရူပကာယအစဉ် မပြတ်ဖြစ်ခြင်း၏အကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် နောက်မှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဝီထိစိတ်ပစ္စည်းတရားသည် ရှေးဝီထိစိတ်နှင့် တပြိုင်နက် ဖြစ်နှင့်ပြီးသော ရုပ်ပစ္စယုပ္ပန်တရားအား ကျေးဇူးပြု၏။ ဤသို့ ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းတည်းဟူသော နာမ်သည် ရုပ်အား ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းအားဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဆိုအပ်သည် မဟုတ်ပါလော၊ ထို့ကြောင့် ရူပကာယ၏ အစဉ်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း၏အကြောင်းဖြစ်ခြင်း ရူပကာယကို ခိုင်စေခြင်းသည် ဤပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း၏ ကိစ္စတည်း၊ ထို့ကြောင့် တစ်စုံတစ်ခုသော ဆန့်ကျင်ဘွယ်သည် မရှိ၊ ဤသို့ ဖြေဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;ရုပ်သည် နာမ်အား ကျေးဇူးပြုပုံ ၁-ပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၂၂။ (က) &lt;b&gt;ဆ ဝတ္ထုနိ ပဝတ္တိယံ သတ္တန္နံ ဝိညာဏ ဓာတူနံ ပဉ္စာရမ္မဏာနိ စ ပဉ္စဝိညာဏဝီထိယာ ပုရေဇာတ ဝသေနေတိ ဧကံ ရူပံ နာမဿ ပစ္စယော ဟောတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ခြောက်ပါးသော ဝတ္ထုတို့သည်-မန္ဒာယုက, မန္ဒာယုက, မဇ္ဈိမာယုကအားဖြင့် သုံးပါးတို့တွင် မဇ္ဈိမာယုကဖြစ်၍ အတီတဘဝင် တစ်ချက်လွန်နှင့် ဥပါဒ်ပြိုင်သော စက္ခုဝတ္ထု။ ပ။ ကာယဝတ္ထု, ပဋ္ဌာန်း အစရှိသော ရှေးရှေးသော စိတ်နှင့်အတူ ဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထု, နိရောဓသမာပတ်မှ ထသောအခါ ရှေးဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု, မရဏာသန္ဓေအခါ စုတိမှ ပြန်၍ရေသော် ၁၇-ချက်မြောက်သော စိတ်နှင့်အတူ ဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထု-ဟု ဆိုအပ်သော ခြောက်ပါးသော ဝတ္ထုရုပ်တို့သည် ပဝတ္တိအခါ၌ ၇-ပါးကုန်သော ဝိညာဏဓာတ်တို့အား ဝတ္ထုပုရေဇာတသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ အာရုံ ၅-ပါးတို့သည် ပဉ္စဝိညာဏဝီထိအားလည်း အာရမ္မဏပုရေဇာတသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ဤသို့ ရုပ်သည် နာမ်အား တစ်ခုသော အခြင်းအရာအားဖြင့်သာလျှင် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;h3&gt;ရုပ်သည် နာမ်အား ကျေးဇူးပြုပုံ ၁-ပစ္စည်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၂။ [က] ပဋ္ဌာန်းအခါ၌ စက္ခု အစရှိသော ဝတ္ထုတို့၏ မဖြစ်ခြင်းကြောင့် ပဋ္ဌာန်းအခါ၌ စက္ခု အစရှိသော ဝတ္ထုတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ရှိသော်လည်း ထိုထိုဝိညာဏ်တို့အား ပုရေဇာတ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပစ္စည်း၏အဖြစ်သို့ မရောက်ခြင်းကြောင့်၎င်း၊ ပဋ္ဌာန်းဝိညာဏ်နှင့် တကွဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု၏လည်း ပုရေဇာတသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သည်၏အဖြစ် မရှိခြင်းကြောင့်၎င်း၊ &lt;b&gt;“ဆ ဝတ္ူနိ ပဝတ္တိယံ”&lt;/b&gt; ဟူသော ဤစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;“ပဉ္စာရမ္မဏာနိ ပဉ္စဝိညာဏဝီထိယာ”&lt;/b&gt; ဟူသော ဤစကားကိုလည်း အာရမ္မဏပုရေဇာတနိဒ္ဒေသ၌ လာသော အာရမ္မဏပုရေဇာတပစ္စည်းကို ရည်၍ ဆိုအပ်၏၊ စင်စစ်အားဖြင့်ကား ပဉ္စာဒွါရ၌ &lt;b&gt;“သေက္ခာ ဝါ ပုထုဇ္ဇနာ ဝ စက္ခုံ အနိစ္စတော, ဒုက္ခတော, အနတ္တတော ဝိပဿန္တိ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော ပါဌ်ဖြင့် အာရမ္မဏပုရေဇာတသာမညအားဖြင့် ပစ္စုပ္ပန် စက္ခုဝတ္ထုကိုလည်း ယူအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် မနောဝိညာဏဝီထိအား အာရမ္မဏပုရေဇာတပစ္စည်းတတ်သော ဓမ္မာရုံကိုလည်း ရအပ်၏။ ဆက်၍ ဆိုဦးအံ့—ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော အကြင်ဓမ္မာရုံကို ယူ၍ မနောဒွါရဝီထိသည်ဖြစ်၏။ ထိုဓမ္မာရုံသည် ထိုမနောဒွါရဝီထိအား အာရမ္မဏပုရေဇာတဖြစ်၏၊ ဤသို့ ဤပစ္စုပ္ပန် ဓမ္မာရုံ၏လည်း မနောဝိညာဏဝီထိအား အာရမ္မဏပုရေဇာတ ပစ္စည်းတတ်သည်အဖြစ်သည် သဘောအားဖြင့် ပြီး၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁။ စက္ခုဝတ္ထု စသော ဝတ္ထုခြောက်ပါး ရုပ်တရားတို့သည် စက္ခုဝိညာဏ် စသော ၇-ပါးသော ဝိညာဏဓာတ် နာမ်တရားတို့အား ပဝတ္တိအခါ၌သာ ဝတ္ထုပုရေဇာတ ပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;br&gt;ဤ၌ ပဝတ္တိ-ပါးဖြင့် ပဋ္ဌာန်းအခါ၌ ဂဗ္ဘသေယျကပုဂ္ဂိုလ်တို့အား စက္ခုဝတ္ထု။ ပ။ ကာယဝတ္ထုတို့ မဖြစ်သင့်သောကြောင့်၎င်း, သံသေဒဇ, ဥပပါတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အားလည်း ပဋ္ဌာန်းအခါ၌ စက္ခုစသော ဝတ္ထုတို့ ဖြစ်သင့်သော်လည်း ထိုဝတ္ထုတို့သည် ထိုဝိညာဏ်တို့အား ပုရေဇာတပစ္စည်းအဖြစ်သို့ မရောက်ခြင်းကြောင့်၎င်း, ဟဒယဝတ္ထုသည်လည်း ပဋ္ဌာန်းဝိညာဏ်နှင့် အတူတကွ ဖြစ်နေရသဖြင့် ပုရေဇာတအဖြစ် မရှိသောကြောင့်၎င်း, ပဋ္ဌာန်းအခါ၌ ကျေးဇူးမပြုနိုင်၊ ပဝတ္တိအခါ၌သာ ကျေးဇူးပြုနိုင်၏-ဟူသောအဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။&lt;br&gt;၂။ ရူပါရုံစသော အာရုံငါးပါး ရုပ်တရားတို့သည်လည်း စက္ခုဝိညာဏ်စသော ငါးပါးသော ဝိညာဏဓာတ် နာမ်တရားတို့အား အာရမ္မဏပုရေဇာတပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။ ဤသို့ ရုပ်သည် နာမ်အား ပုရေဇာတပစ္စည်း တစ်ပါးဖြင့်သာ ကျေးဇူးပြု၏-ဟူလိုတ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဥပနိဿယ ၃-မျိုး&lt;/h3&gt;၂၃။ (ခ) &lt;b&gt;ဥပနိဿယော ပန တိဝိဓော ဟောတိ အာရမ္မဏူပနိဿယော, အနန္တရူပနိဿယော, ပကတူပနိဿယောစေတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;(ခ) အာရမ္မဏပစ္စည်းမှတစ်ပါး ဥပနိဿယပစ္စည်းကို ဆိုဦးအံ့—ဥပနိဿယ ပစ္စည်းသည် အာရမ္မဏူပနိဿယ ပစ္စည်း၎င်း၊ အနန္တရူပနိဿယပစ္စည်း၎င်း၊ ပကတူပနိဿယပစ္စည်း၎င်း၊ ဤသို့ သုံးပါးအပြားရှိ၏။ [မူ၌နံပါတ်မပါ၍ (က) (ခ) ခွဲထည့်သည်]&lt;h3&gt;ဥပနိဿယ ၃-မျိုး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၃။ (ခ) ပစ္စည်းတစ်ပါးမှ ကင်းသော မိမိသဘောအားဖြင့်သာလျှင် အားရှိသော မှီရာသည် ပကတူပနိဿယပစ္စည်း မည်၏။ အာရမ္မဏပစ္စည်း အနန္တရပစ္စည်းတို့နှင့် မရောသော အသီးသာလျှင်ဖြစ်သော တစ်ခုသော ဥပနိဿယ ပစ္စည်းတည်း၊ ဤသို့သော အဓိပ္ပါယ်ကို ဆိုလို၏၊ တစ်နည်းကား—အဇ္ဈတ္တသန္တာန် ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌ ပြီးစေအပ်သည်ဖြစ်၍ အဖန်တလဲလဲ မှီဝဲအပ်သော ဥပနိဿယပစ္စည်းသည် ပကတူပနိဿယပစ္စည်း မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပကတော-ဟူသော ဤပုဒ်၌ ပ အက္ခရာသည် ဥပသာရပုဒ်တည်း၊ ထိုဥပသာရပုဒ်သည် မိမိ၏အကျိုးကို ဖြစ်ခြင်း၌ စွမ်းနိုင်သည်။ အဖြစ်ကြောင့် အဇ္ဈတ္တသန္တာန် ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌ ပြီးစေတတ်သည်အဖြစ်ကို၎င်း၊ အဖန်တလဲလဲ မှီဝဲအပ်သည်အဖြစ်ကို၎င်း ပြ၏။ ထို့ကြောင့် မိမိ၏သန္တာန်၌ ပြီးစေအပ်သော ရာဂအစရှိသည် သဒ္ဓါအစရှိသည်၎င်း၊ အဖန်တလဲလဲ မှီဝဲအပ်သော ဥတုဘောဇဉ် အစရှိသည်၎င်း၊ ပကတူပနိဿယပစ္စည်း မည်၏၊ ထို့ကြောင့်&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁။ အာရမ္မဏူပနိဿယ, အနန္တရူပနိဿယတို့နှင့် မရောသော မိမိသဘောအားဖြင့်သာလျှင် အားကြီးလွန်ကဲသော အကြောင်းဖြစ်သော ပစ္စည်းသည် ပကတူပနိဿယပစ္စည်း မည်၏။ တစ်နည်း–အတ္တသန္တာန်၌ ပြီးစေအပ်သော ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌ အဖန်တလဲလဲ မှီဝဲအပ်သော အားကြီးလွန်ကဲသော အကြောင်းသည် ပကတူပနိဿယ မည်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သာလျှင် ရာဂ အစရှိသော တရား, သဒ္ဓါ အစရှိသော တရားကို၎င်း၊ ဥတုဘောဇဉ် အစရှိသည်ကို၎င်း အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည်ပင် ထုတ်ပြတော်မူ၏။&lt;h3&gt;အာရမ္မဏူပနိဿယပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၂၄။ &lt;b&gt;တတ္ထ အာရမ္မဏမေဝ ဂရုကတံ အာရမ္မဏူပနိဿယော။&lt;/b&gt; ထိုသုံးပါးတို့တွင် အလေးအမြတ်ပြုအပ်သော ဒုဋ္ဌဖြစ်သော နိပ္ဖန္နရုပ် ၁၈၊ ဒေါသမူဒွေး မောဟမူဒွေး ဒုက္ခသဟဂုတ် ကာယဝိညာဏ် ကြဉ်သောစိတ် ၈၄-ခု, ဒေါသ ဣဿာ မစ္ဆရိယ ကုက္ကုစ္စ ဝိစိကိစ္ဆာ ကြဉ်သော စေတသိက် ၄၇-ခု, ကာလဝိမုတ်ဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်-ဟု ဆိုအပ်သော အာရုံခြောက်ပါးသည်သာလျှင် &lt;b&gt;အာရမ္မဏူပနိဿယပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;အာရမ္မဏူပနိဿယ ပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၄။ ဂရုကတံ-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို အလေးအမြတ်ပြု၍ ဆင်ခြင်အပ်သော-ဟု အနက်ပေး။ ထို့ကြောင့်သာလျှင် &lt;b&gt;“ဒါနံ ဒတွာ သီလံ သမာဒိယိတွာ ဥပေါသထကမ္မံ ကတွာ တံ ဂရုံ ကတွာ ပစ္စဝေက္ခတိ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော နည်းဖြင့် ဒါန, သီလ, ဥပုသ် အမှု, ရှေး၌ပြုအပ်သော လေ့ကျက်အပ်ပြီးသော ဈာန်, ဂေါတြဘူ, ဝေါဒါန်, မဂ်အစရှိသည်တို့ကို အလေးအမြတ်ပြု၍ ဆင်ခြင်သည်၏အစွမ်းအားဖြင့် ထို &lt;b&gt;“ဂရုကတံ”&lt;/b&gt; ဟူသော ပုဒ်၏ နိဒ္ဒေသသည်ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁။ အလေးအမြတ်ပြုအပ်သော အာရမ္မဏာဓိပတိပစ္စည်းသည် အာရမ္မဏူပနိဿယ ပစ္စည်း မည်၏။ သို့သော် အထူးကား အလေးအမြတ်ပြုအပ်သည်အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းသည် အာရမ္မဏာဓိပတိပစ္စည်း မည်၏။&lt;br&gt;အလေးအမြတ်ပြုအပ်သည်၏အဖြစ်တွင် လွန်ကဲအားကြီးသော အကြောင်း၏အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းသည် အာရမ္မဏူပနိဿယပစ္စည်း မည်၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အနန္တရူပနိဿယပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၂၅။ &lt;b&gt;အနန္တရနိရုဒ္ဓါ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ အနန္တရူပနိဿယာ။&lt;/b&gt; အခြားမဲ့ဖြစ်၍ ချုပ်ကုန်ပြီးသော စိတ် စေတသိက်ဖြစ်ကုန်သော ရဟန္တာတို့၏ စုတိကြဉ်သော စိတ်တစ်ခုယုတ် ကိုးဆယ်, စေတသိက် ၅၂-ပါး နာမက္ခန္ဓာတို့သည် အနန္တရူပနိဿယပစ္စည်း မည်၏။&lt;h3&gt;အနန္တရူပနိဿယပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၅။ &lt;b&gt;ပုရိမာ ပုရိမာ။ ပ။ ပစ္စယော&lt;/b&gt;-ဤသို့ စသောနည်းဖြင့် အနန္တရပစ္စည်းနှင့်တကွ ထူးသည်အဖြစ်ကို မပြုမူ၍ အနန္တရူပနိဿယပစ္စည်းသည် ပဋ္ဌာန်း၌ လာသောကြောင့် &lt;b&gt;“အနန္တရနိရုဒ္ဓ”&lt;/b&gt; ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ဤသို့ အရှင်အနုရုဒ္ဓက ထပ်တူဆိုသော်လည်း မိမိ၏အခြားမဲ့၌ လျောက်ပတ်သော စိတ္တုပ္ပါဒ်၏ အစွမ်းအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားသည် အနန္တရပစ္စည်း မည်၏၊ အားရှိသော အကြောင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရားသည် အနန္တရူပနိဿယပစ္စည်း မည်၏။ ဤမျှသာလျှင် ထိုပစ္စည်း နှစ်ပါးတို့၏ အထူးတည်း။&lt;h3&gt;ပကတူပနိဿယပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၂၆။ &lt;b&gt;ရာဂါဒယော ပန ဓမ္မာ သဒ္ဓါဒယော စ သုခံ ဒုက္ခံ ပုဂ္ဂလာ, ဘောဇနံ, ဥတု, သေနာသနံ ယထာရဟံ အဇ္ဈတ္တဉ္စ ဗဟိဒ္ဓ စ ကုသလာ ဓမ္မာနံ ကမ္မံ ဝိပါကန္တိ စ ဗဟု ဟောတိ ပကတူပနိဿယော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁။ အနန္တရပစ္စည်းသည်ပင် အနန္တရူပနိဿယပစ္စည်း မည်၏၊ သို့သော် အထူးကား မိမိ၏အခြားမဲ့၌ လျော်သော စိတ်တို့ကို ဖြစ်စေသည်အစွမ်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားသည် အနန္တရပစ္စည်း မည်၏။&lt;br&gt;အားကြီးသော အကြောင်း၏အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရားသည် အနန္တရူပနိဿယပစ္စည်း မည်၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အနန္တရူပနိဿယ ပစ္စည်းမှတစ်ပါး ပကတူပနိဿယ ပစ္စည်းကို ဆိုဦးအံ့—ရာဂ အစရှိကုန်သော တရားတို့သည်၎င်း၊ သဒ္ဓါ အစရှိကုန်သော တရားတို့သည်၎င်း၊ ကာယိကသုခသည်၎င်း၊ ကာယိကဒုက္ခသည်၎င်း၊ ကလျာဏမိတ္တ စသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်၎င်း၊ လျောက်ပတ်သော ဘောဇဉ်သည်၎င်း၊ လျောက်ပတ်သော အချမ်း အပူ-ဟူသော ဥတုသည်၎င်း၊ လျောက်ပတ်သော ကျောင်း အိပ်ရာနေရာသည်၎င်း၊ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌၎င်း၊ ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌၎င်း၊ ကုသိုလ်အစရှိသော တရားတို့အား ပကတူပနိဿယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ဗလဝဖြစ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ် ကံသည် ဝိပါက် ဆတ္တိံသ နာမက္ခန္ဓာတို့အား ပကတူပနိဿယ သတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ ဤသို့ ပကတူပနိဿယ ပစ္စည်းသည် များအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;ပကတူပနိဿယပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၆။ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ ဖြစ်ကုန်သော ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌လည်း ဖြစ်ကုန်သော ရာဂ အစရှိကုန်သော တရားတို့သည်၎င်း၊ သဒ္ဓါ အစရှိကုန်သော တရားတို့သည်၎င်း၊ ကာယိကသုခသည်၎င်း၊ ကာယိကဒုက္ခသည်၎င်း၊ ပုဂ္ဂိုလ်သည်၎င်း၊ ဥတုသည်၎င်း၊ ကျောင်း အိပ်ရာနေရာသည်၎င်း၊ အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌လည်း ဖြစ်ကုန်သော ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌လည်း ဖြစ်ကုန်သော ကုသိုလ် အစရှိသော တရားတို့အား ဥပနိဿယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁။ အဇ္ဈတ္တ မိမိသန္တာန်၌ဖြစ်သော ရာဂ, ဒေါသ အစရှိသော တရား၊ သဒ္ဓါ, သီလ, သုတစသော တရား, ကိုယ်၌ဖြစ်သော သုခတရား, ဒုက္ခတရားများသည်၎င်း၊ သူတပါး ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌ဖြစ်သော ရာဂ, ဒေါသ အစရှိသောတရား၊ သဒ္ဓါ, သီလ, သုတစသော တရားများသည်၎င်း၊ မိမိသန္တာန်၌ဖြစ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ် စသော တရားတို့အား၎င်း၊ သူတပါးသန္တာန်၌ဖြစ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ်တို့အား၎င်း၊ ဤသို့ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ပကတူပနိဿယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံသည်လည်း ဝိပါက် ဆတ္တိံသ နာမက္ခန္ဓာတို့အား ပကတူပနိဿယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ ဤသို့ ပကတူပနိဿယပစ္စည်းသည် များသောအပြားရှိ၏-ဟူလို၊ အထက်ပါ စကားရပ်များဖြင့် အာရမ္မဏူပနိဿယ, အနန္တရူပနိဿယ, ပကတူပနိဿယ သုံးမျိုး၏ သဘောသရုပ်ကို ထုတ်ဆိုဖွင့်ပြတော်မူ၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဤသို့ ယောဇနာအပ်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် ယောဇနာအပ်ပါသနည်းဟူမူ၊ ရာဂ အစရှိကုန်သော တရားတို့ကို အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ ပြီးစေအပ်ကုန်၏၊ ပုဂ္ဂိုလ် အစရှိသည်တို့ကို အပသန္တာန်၌ မှီဝဲအပ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ယောဇနာအပ်၏-ဟူလို၊ ထို့ကြောင့်သာလျှင် အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် နာမရူပပရိစ္ဆေဒကျမ်း၌—&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ရာဂသဒ္ဓါဒယော ဓမ္မာ၊ အတ္တမနုဝါသိတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သတ္တသင်္ခါရဓမ္မာ စ၊ ဗဟိဒ္ဓေပနိသေဝိတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;အနက်ကား—ရာဂ အစရှိသော တရားတို့ကို အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ အဖန်တလဲလဲ ထုံအပ်ကုန်၏၊ သတ္တဝါ သင်္ခါရ တရားတို့ကိုကား ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌ ကပ်၍ မှီအပ်ကုန်၏။ (&lt;br&gt;&lt;br&gt;တစ်နည်းကား—အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌လည်း ဖြစ်ကုန်သော ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌လည်း ဖြစ်ကုန်သော ကုသိုလ် အစရှိသော တရားတို့အား ဥပနိဿယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ ဤသို့ တည်ရှိတိုင်းသော ပါဠိ၏အစွမ်းအားဖြင့်သော်လည်း ယောဇနာခြင်းကို ပြုအပ်၏၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;ယောဇနာအပ်ခြင်း၏ အကြောင်းသော်ကား-မိမိ၏ ရာဂအစရှိသည်တို့သည်၎င်း၊ သဒ္ဓါ အစရှိသည်တို့သည်၎င်း၊ မိမိ၏ ကုသိုလ် အစရှိသော တရားတို့၏ မှီရာဖြစ်ကုန်၏၊ ကောင်းသောမိတ်ဆွေ၏ သဒ္ဓါအစရှိသည်တို့ကို မှီ၍ ကုသိုလ်တို့ကို ပြုကုန်သော ကလျာဏမိတ္တ-ဟု ဆိုအပ်သော သူတပါးတို့၏ ကုသိုလ် အစရှိသောတရားတို့ကိုလည်း မိမိ၏ သဒ္ဓါ အစရှိသည်တို့သည် မှီရာဖြစ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ယောဇနာအပ်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုရာဂါဒယောစသော စကား၌ ကာမဘုံ အစရှိသည်တို့ဖြစ်ခြင်းငှါ၎င်း၊ ရာဂ အစရှိသည်တို့ကို ငြိမ်းစေခြင်းငှါ၎င်း ဖြစ်စေအပ်ကုန်သော အလှူပေးခြင်း, သီလဆောက်တည်ခြင်း, ဥပုသ်ဆောက်တည်ခြင်း, ဈာန် အဘိညာဉ် ဝိပဿနာ မဂ်တို့ကို ပွားစေခြင်းတို့သည် ကာမရာဂ အစရှိသည်တို့ကို မှီ၍ဖြစ်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အောက်အောက်၌ ဖြစ်ကုန်သော ရာဂ အစရှိသည်လျှင် အကြောင်းရှိကုန်သော အထက်အထက်၌ ဖြစ်ကုန်သော ရာဂ အစရှိသည်တို့သည်လည်း ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤသို့ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ့်ကြောင့် ရာဂ အစရှိသည်တို့သည် ကုသိုလ်တို့အား ကျေးဇူးပြုနိုင်ပါသနည်းဟူမူ၊ အကြင်အကြင် ရာဂအစရှိသော တရားကို အမှီပြု၍ အကြင်အကြင် ဒါန အစရှိသော တရား၏ဖြစ်ခြင်းသည်ရှိ၏၊ ထိုထိုရာဂ အစရှိသော တရားသည် ထိုထိုဒါန အစရှိသော တရားအား ပကတူပနိဿယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။ ထို့ကြောင့် ကျေးဇူးပြုနိုင်၏-ဟူလို၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ဤဥပနိဿယပစ္စည်းသည် ကျယ်သော အရာရှိသော ပစ္စည်းဖြစ်၏-ဟု ဆရာတို့သည် ဆိုအပ်၏၊ ထို့ကြောင့်လည်း &lt;b&gt;“ဗဟု ဟောတိ ပကတူပနိဿယပစ္စယော”&lt;/b&gt; ဟူသော စကားကို အရှင်အနုရုဒ္ဓဆရာသည် မိန့်ဆိုပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;“သဒ္ဓါဒယော”&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ သီလ, သုတ, စာဂ, ပညာတို့တည်း၊ ယင်းအရ အကျယ်ချ၍ ပြဦးအံ့၊ မိမိ၏ သဒ္ဓါအစရှိသည်တို့ကို အမှီပြု၍ မိမိ၏ ဒါန သီလ အစရှိသည်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ထို့အတူ မိတ်ဆွေကောင်းတို့၏ သဒ္ဓါ အစရှိသည်တို့ကိုလည်း အမှီပြု၍ သူတပါးတို့၏လည်း ဒါန သီလ အစရှိသည်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ဤသို့ ဖြစ်မှုသည် ထင်ရှားပါ၏။ &lt;b&gt;“သုခံ ဒုက္ခံ”&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ကိုယ်၌ဖြစ်သော သုခဒုက္ခတည်း၊ &lt;b&gt;“ပုဂ္ဂလော”&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ မိတ်ဆွေကောင်း အစရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တည်း၊ &lt;b&gt;“ဘောဇနံ”&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ မိမိနှင့် သင့်တော်သည် အစရှိသော ဘောဇဉ်တည်း၊ ဥတုသည်လည်း ထိုဘောဇဉ်နှင့် တူသည်သာတည်း။&lt;h3&gt;အဓိပတိပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၂၈။ &lt;b&gt;တတ္ထ ဂရုကတာရမ္မဏံ အာရမ္မဏာဓိပတိ ဝသေန နာမာနံ သဟဇာတာဓိပတိ စတုပ္ပတ္တယသဟဇာတဝသေန သဟဇာတာနံ နာမရူပါနဉ္စ ဒုဝိဓော ဟောတိ အဓိပတိပစ္စယော။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၁၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုကိုးပါးသော ပစ္စည်းတို့တွင် အလေးအမြတ် ပြုအပ်သော ဣဋ္ဌဖြစ်သော နိဗ္ဗန္နရုပ် အဋ္ဌာရသ, ဒေါသမူဒွေး, မောဟမူဒွေး, ဒုက္ခသဟဂုတ် ကာယဝိညာဏ် ကြဉ်သော စိတ် ၆၄-ခု ဒေါသ, ဣဿာ, မစ္ဆရိယ, ကုက္ကုစ္စ, ဝိစိကိစ္ဆာကြဉ်သော စေတသိက် ၄၇-ခု ကာလဝိမုတ် ဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်-ဟု ဆိုအပ်သော အာရုံခြောက်ပါး သည် အလေးအမြတ် ပြုတတ်သော လောဘမူစိတ် ရှစ်ခု, မဟာ ကုသိုလ်စိတ် ရှစ်ခု, မဟာကြိယာ ဉာဏသမ္ပယုတ် စိတ်လေးခု, လောကုတ္တရာစိတ် ရှစ်ခု, ဒေါသ, ဣဿာ, မစ္ဆရိယ, ကုက္ကုစ္စ, ဝိစိကိစ္ဆာ, အပ္ပမညာကြဉ်သော စေတသိက် ၄၅-ခု နာမက္ခန္ဓာ တို့အား &lt;b&gt;အာရမ္မဏာဓိပတိသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ လေးပါးအပြား ရှိသော မောဟမူဒွေး, ဟသိတုပ္ပဒ် ကြဉ်သော အဓိပတိတပ်ခိုက် တပ်နေ သာဓိပတိဇော ၅၂-ခု၌ ရှိသော ဆန္ဒ, ဝီရိယ, စိတ္တ, ဝီမံသာ ဟု ဆိုအပ်သော အဓိပတိပစ္စည်းသည် တကွဖြစ်ကုန်သော အဓိပတိတရားကိုယ် ကြဉ်သော သာဓိပတိ ၅၂-ခု, ဝိစိကိစ္ဆာကြဉ်သော စေတသိက် ၅၁-ခု, သာဓိပတိစိတ္တဇ ရုပ်အား &lt;b&gt;သဟဇာတပစ္စယသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ ဤသို့လျှင် အဓိပတိပစ္စည်းသည် နှစ်ပါးအပြား ရှိ၏။&lt;h3&gt;အဓိပတိပစ္စည်းအဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၈။ ။ “အဓိပတိ...ပ...ပစ္စယာ ဟောန္တိ” ဟူ၍ အကျဉ်းအားဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးသော အနက်ကို ချပြခြင်းငှါ “တတ္ထ ဂရုကတမာရမ္မဏံ” &lt;hr&gt;၁-တတ္ထ ဂရုကတံ-အစရှိသော ပါဠိဖြင့် အဓိပတိပစ္စည်းသည် အာရမ္မဏာဓိပတိ, သဟဇာတာဓိပတိ-ဟု နှစ်ပါးအပြား ရှိသည်ကို ပြ၏၊ ထိုနှစ်ပါးတို့တွင် ဂရုကတ...ပ...နာမာနံ ဟူသော ပါဠိဖြင့် အာရမ္မဏာဓိပတိကို ပြ၏၊ သဟဇာတာဓိပတိ...ပ...နာမရူပါနံ-ဟူသော ပါဠိဖြင့် သဟဇာတာဓိပတိကို ပြ၏၊ ထို ၂-ပါးတို့တွင် အလွန်နှစ်သက်ဘွယ် ဖြစ်သော ရုပ်တရား, အလွန်နှစ်သက်ဘွယ်ဖြစ်သော နာမ်တရားများသည် အဓိပတိပစ္စည်းဖြစ်သော ရုပ်-နာမ် မည်၏၊ ထိုရုပ်နာမ်တို့ကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်ကုန်သော စိတ်, စေတသိက် နာမ်တရားတို့သည် အာရမ္မဏာဓိပတိပစ္စည်း၏ ပစ္စယုပ္ပန်တရား မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဆန္ဒ, စိတ္တ, ဝီရိယ, ဝီမံသ&lt;/b&gt;-ဟူသော အဓိပတိတရား ၄-ပါးသည် ပစ္စယုပ္ပန်တရားနှင့် တကွဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သဟဇာတာဓိပတိ&lt;/b&gt; မည်၏။ ၎င်းအဓိပတိတရား ၄-ပါးကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော စိတ်, စေတသိက်, စိတ္တဇရုပ် တရားတို့သည် သဟဇာတာဓိပတိပစ္စည်း၏ ပစ္စယုပ္ပန်တရားမည်ကုန်၏-ဟူလို။ (အသေအချာအရကောက်ကို သဂြိုဟ်နိဿယအတိုင်းမှတ်။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်ပါသတည်း၊ ဂရုကမာရမ္မဏီ-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဆင်ခြင်ခြင်း, သာယာခြင်း အစရှိသော နည်းဖြင့် အလေးအမြတ် ပြုအပ်သော အာရုံသည် ဟု အနက်ပေး။ အဘယ့်ကြောင့် အာရမ္မဏာဓိပတိ မည်သနည်း ဟူမူ၊ ဈာန်, မဂ်, ဖိုလ်, ဝိပဿနာ, နိဗ္ဗာန်စသော အပြားရှိသော ထို အလေးအမြတ် ပြုအပ်သော အာရုံသည် ဆင်ခြင်ခြင်း, သာယာခြင်း အစရှိသော မဂ်ဖိုလ် အစရှိသော တရားတို့ကို မိမိနှင့် စပ်သည်တို့ကို ပြုတတ်သောကြောင့် အာရမ္မဏာဓိပတိ မည်၏။&lt;h3&gt;အာရမ္မဏာဓိပတိနှင့် အာရမ္မဏူပနိဿယ ပစ္စည်း ၂-ပါး အထူး&lt;/h3&gt;အလေးအမြတ် ပြုအပ်ကာမျှသည် အာရမ္မဏာဓိပတိပစ္စည်း မည်၏၊ အလေးအမြတ် ပြုအပ်သော်လည်း အားရှိသောအကြောင်း ဖြစ်သော အနက်ကြောင့် အာရမ္မဏူပနိဿယပစ္စည်း မည်၏။ ဤသည်သာလျှင် ထိုပစ္စည်း ၂-ပါးတို့၏ အထူးတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သဟဇာတ...ပ...နာမရူပါနံ-ဟူသည်ကား၊ ဆန္ဒ, စိတ္တ, ဝီရိယ, ဝီမံသတို့၏ အစွမ်းဖြင့် လေးပါး အပြားရှိသော သဟဇာတာဓိပတိ ပစ္စည်းသည် ထိုက်သည်အား လျော်စွာ အတူတကွ ဖြစ်ကုန်သော နာမ်ရုပ်တို့အား ပဝတ္တိအခါ၌သာလျှင် သဟဇာတာဓိပတိ အစွမ်းဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;h3&gt;သဟဇာတပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၂၉။ ။ &lt;b&gt;စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ အညမညံ, သဟဇာတရူပါနဉ္စ၊ မဟာဘူတာ အညမညံ, ဥပါဒါရူပါနဉ္စ၊ ပဋိသန္ဓိက္ခဏေ ဝတ္ထုဝိပါကာ အညမညံ ပိ စ တိဝိဓော ဟောတိ သဟဇာတပစ္စယော။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စိတ်, စေတသိက် ဖြစ်ကုန်သော နာမက္ခန္ဓာ တရားတို့သည် တပါးသည် တပါးအား၎င်း၊ သဟဇာတ် ဖြစ်ကုန်သော စိတ္တဇရုပ်, ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်တို့အား၎င်း၊ &lt;b&gt;သဟဇာတသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ မဟာဘုတ်တို့သည် တပါးသည် တပါးအား၎င်း၊ ဥပါဒါရုပ်တို့အား၎င်း၊ &lt;b&gt;သဟဇာတသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ပဋိသန္ဓေ အခါ၌ ဟဒယဝတ္ထု, ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာတို့သည် တပါးသည် တပါးအား &lt;b&gt;သဟဇာတသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ဤသို့လျှင် သဟဇာတ ပစ္စည်းသည် သုံးပါး အပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;သဟဇာတပစ္စည်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၉။ ။ ရုပ်တရားအား နာမ်တရားကို စွဲ၍ သဟဇာတ သတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သည် အဖြစ်ကို ပဋိသန္ဓေအခါ၌ ဟဒယဝတ္ထု၏ အစွမ်းအားဖြင့် ဟောတော်မူအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် “ဝတ္ထု, ဝိပါကာ အညမညံ” ဟူသော စကားကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာသည် မိန့်ဆိုတော်မူပြီ။&lt;h3&gt;အညမညပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၃၀။ ။ &lt;b&gt;စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ အညမညံ, မဟာဘူတာ အညမညံ, ပဋိသန္ဓိက္ခဏေ ဝတ္ထုဝိပါကာ အညမညံ ပိ စ တိဝိဓော ဟောတိ အညမညပစ္စယော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-သဟဇာတပစ္စည်းသည် (၁) စိတ်, စေတသိက် တရားတို့က တကွဖြစ်သော စိတ်, စေတသိက်တရားနှင့် စိတ္တဇရုပ်တို့အား ကျေးဇူးပြုသော သဟဇာတပစ္စည်း။&lt;br&gt;(၂) မဟာဘုတ်လေးပါး တရားက အချင်းချင်းဖြစ်သော မဟာဘုတ်အား၎င်း, ဥပါဒါရုပ်အား၎င်း, ကျေးဇူးပြုသော သဟဇာတပစ္စည်း။&lt;br&gt;(၃) ပဋိသန္ဓေ အခိုက်အခါ၌ ပဋိသန္ဓေ ဝိပါက်စိတ်, စေတသိက်သည် အချင်းချင်းဖြစ်သော ဝိပါက် စိတ်, စေတသိက်အား၎င်း, ဟဒယဝတ္ထုရုပ်အား၎င်း, ကျေးဇူးပြုသော သဟဇာတပစ္စည်း-ဟူ၍ ၃-မျိုးရှိ၏-ဟူလို၊ သို့ဖြစ်၍ နာမ်တရားက ရုပ်တရားအား &lt;b&gt;အညမညသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုမှုသည် ဤပဋိသန္ဓေ စိတ်, စေတသိက်နှင့် ဟဒယဝတ္ထုရုပ်ကို ရည်၍ ဆိုလို၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စိတ်, စေတသိက် ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့သည် တပါးသည် တပါးအား &lt;b&gt;အညမညသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ မဟာဘုတ်တို့သည် တပါးသည် တပါးအား &lt;b&gt;အညမညသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ပဋိသန္ဓေခဏ၌ ဟဒယဝတ္ထု, ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာတို့သည် တပါးသည် တပါးအား &lt;b&gt;အညမညသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ဤသို့လျှင် အညမည ပစ္စည်းသည် သုံးပါး အပြား ရှိ၏။ (အချို့စာမူတို့၌ နိဿယပစ္စည်းနံပါတ်ကို ထိုးတပ်ကုန်၏။)&lt;h3&gt;အညမညပစ္စည်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၀။ ။ အကြောင်းကြောင့် တပါးသည် တပါးအား ထောက်ပံ့ ခိုင်စေသည်၏ အစွမ်းဖြင့်သာလျှင် ကျေးဇူးပြုသည် အဖြစ်သည် &lt;b&gt;အညမညပစ္စည်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ တကွ ဖြစ်ကာမျှဖြင့် ကျေးဇူးပြုသည် အဖြစ်သည် အညမညပစ္စည်း မဟုတ်သောကြောင့် ပဝတ္တိအခါ၌ ရုပ်သည် နာမ်တို့အား အညမညပစ္စည်း မဖြစ်နိုင်၊ ထို့ကြောင့် “စိတ္တစေတသိကာ အညမညံ” ဟု အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာမြတ် မိန့်ဆိုတော်မူအပ်၏၊ ထို့အတူ ဥပါဒါရုပ်တို့သည်လည်း ဘူတရုပ်တို့အား အညမညပစ္စည်း မဖြစ်ကုန်၊ ထို့ကြောင့် “မဟာဘူတာ အညမညံ” ဟူသော ဤစကားကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာမြတ် မိန့်ဆိုတော်မူအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-အညမညပစ္စည်း-ဟူသည် အချင်းချင်း အပြန်အလှန် ထောက်ပံ့ ကျေးဇူးပြုနိုင်သော ပစ္စည်းကို ဆိုလို၏၊ တကွဖြစ်ကာမျှကို မဆိုလို။ ထို့ကြောင့် ပဝတ္တိအခါ စိတ်, စေတသိက်နှင့် စိတ္တဇရုပ်တို့သည် တကွဖြစ်ကာမျှ ဖြစ်၍ အညမညပစ္စည်း မဖြစ်နိုင်ကုန်၊ သဟဇာတပစ္စည်းမျှသာ ဖြစ်ကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် “စိတ္တစေတသိကာ...ပ...သဟဇာတရူပါနဉ္စ” ဟူသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။&lt;br&gt;ထို့အတူ ဥပါဒါရုပ်နှင့် မဟာဘုတ်တို့သည်လည်း အချင်းချင်း ကျေးဇူးမပြုနိုင်၊ တကွဖြစ်ကာမျှ ဖြစ်၍ “မဟာဘူတာ အညမညံ ဥပါဒါရူပါနဉ္စ” ဟူသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အာဟာရပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၃၂။ ။ &lt;b&gt;ကဗဠိကာရော အာဟာရော ဣမဿ ကာယဿ, အရူပိနော အာဟာရာ သဟဇာတာနံ နာမရူပါနန္တိ စ ဒုဝိဓော ဟောတိ အာဟာရပစ္စယော။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;အလုပ်အလွေ့ကို မပြုအပ်သော်လည်း ပြုအပ်သကဲ့သို့သော ဆွမ်း, ခဲဘွယ်, ဘောဇဉ် အစရှိသည်၌ တည်သော ဗဟိဒ္ဓဩဇာသည် ဤသို့ သဘောရှိသော အာဟာရဇကာယအား &lt;b&gt;ရုပ်အာဟာရသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ နာမ်ဖြစ်ကုန်သော ဖဿ, စေတနာ, ဝိညာဏ်-ဟု ဆိုအပ်သော နာမ်အာဟာရ တရားကိုယ် သုံးပါးတို့သည် တကွ ဖြစ်ကုန်သော စိတ်တခုယုတ် ကိုးဆယ်, စေတသိက် ဒွိပညာသ, စိတ္တဇရုပ်, ပဋိသန္ဓေ ကမ္မဇရုပ် တို့အား &lt;b&gt;နာမ်အာဟာရသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ဤသို့လျှင် အာဟာရပစ္စည်းသည် နှစ်ပါးအပြား ရှိ၏။&lt;h3&gt;အာဟာရပစ္စည်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၂။ ။ စောဒနာဦးအံ့—“အရူပိနော အာဟာရာ သဟဇာတာနံ နာမရူပါနံ” ဟူသော ဤစကားကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာသည် မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ဤသို့ မိန့်ဆိုအပ်သော် အသညသတ် ဗြဟ္မာတို့အား သဟဇာတအာဟာရ၏ မဖြစ်ခြင်းကြောင့် “သဗ္ဗေသတ္တာ အာဟာရဋ္ဌိတိကာ” ဟူသော ဤစကားကို အဘယ့်ကြောင့် &lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-အရူပိနော အာဟာရာ စသော ပါဠိဖြင့် မနောသဉ္စေတနာ အာဟာရ၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ကံ, ထိုကံနှင့် တကွဖြစ်ကုန်သော ဖဿာဟာရ, ဝိညာဏာဟာရတို့၏ ကမ္မပစ္စည်း, ဥပနိဿယပစ္စည်း ၂-ပါးတို့ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သည် အဖြစ်တည်းဟူသော အကြောင်းကို ယူ၍ ခပ်သိမ်းသော သတ္တဝါတို့၏ အကြောင်းနှင့် စပ်၍ တည်ခြင်းရှိသည် အဖြစ်ကို ရည်၍သာ “သဗ္ဗေသတ္တာ အာဟာရဋ္ဌိတိကာ” ဟူသော စကားကို ဟောတော်မူခြင်း ဖြစ်သည်။ ပစ္စယုပ္ပန်နှင့် တကွဖြစ်သော နာမ်အာဟာရ ပစ္စည်းတာကြောင့် ဟောတော်မူခြင်း မဟုတ်၊ ညှိုးဖြစ်၍ သဗ္ဗေသတ္တာ-အရ အသညသတ်ဗြဟ္မာများလည်း ပါဝင်၏-ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်, ထုတ်ဆောင်တော်မူအပ်ပါသနည်း။ ဤကား စောဒနာခြင်းတည်း။ အဖြေကို ငါဆိုဦးအံ့—မနောသဉ္စေတနာ အာဟာရ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ကံ၏၎င်း၊ ထိုကံနှင့် တကွဖြစ်ကုန်သော ကြွင်းကုန်သော ဖဿအာဟာရ, ဝိညာဏာဟာရတို့၏၎င်း၊ နာနာက္ခဏိက ကမ္မသတ္တိ, ပကတူပနိဿယသတ္တိတို့ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သည် အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်းကို ယူ၍ အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့၏ အာဟာရကြောင့် တည်ခြင်းရှိသည် အဖြစ်ကို မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်၏၊ သဟဇာတအာဟာရပစ္စည်း တပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် မဟောအပ်၊ ဤသို့ ဆိုအပ်၏-ဟူလို။&lt;h3&gt;ဣန္ဒြိယပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၃၃။ ။ &lt;b&gt;ပဉ္စပသာဒါ ပဉ္စန္နံ ဝိညာဏာနံ, ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယံ ဥပါဒါရူပါနံ, အရူပိနော ဣန္ဒြိယာ သဟဇာတာနံ နာမရူပါနန္တိ စ တိဝိဓော ဟောတိ ဣန္ဒြိယပစ္စယော။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ငါးပါးသော ပသာဒရုပ်တို့သည် ငါးပါးကုန်သော ဝိညာဏ်တို့အား &lt;b&gt;ပုရေဇာတိန္ဒြိယသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ပဝတ္တိ, ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြိယသည် ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြိယ ကြဉ်သော ကလာပ်တူ ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်, အသညသတ် ကမ္မဇရုပ်, &lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ပဉ္စပသာဒါ-ဟူသော ပါဠိဖြင့် စက္ခုပသာဒစသော ငါးပါးသော ပသာဒတို့သည် စက္ခုဝိညာဏ်စသော ငါးပါးသော ဝိညာဏ်တို့အား ပုရေဇာတိန္ဒြိယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုပုံကို ပြ၏။&lt;br&gt;၂-ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယံ-ဟူသော ပါဠိဖြင့် ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြိယ ပစ္စည်းတရားသည် ရုပ်ဇီဝိတ ကြဉ်သော ကလာပ်တူဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်, အသညသတ်ကမ္မဇရုပ်, ပဝတ္တိကမ္မဇရုပ် ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုပုံကို ပြ၏။&lt;br&gt;အရူပိနော ဣန္ဒြိယာ-ဟူသော ပါဠိဖြင့် ဇီဝိတ, စိတ်, ဝေဒနာ စသော နာမ်ဣန္ဒြိယ တရားကိုယ်ရှစ်ပါးသည် တကွဖြစ်သော စိတ်တခုယုတ် ကိုးဆယ်, စေတသိက် ဒွိပညာသ, စိတ္တဇရုပ်, ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ် ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား သဟဇာတိန္ဒြိယပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုပုံကို ပြ၏။ ဤသို့ ဣန္ဒြိယပစ္စည်းသည် (၁) ပုရေဇာတိန္ဒြိယ (၂) ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယ (၃) သဟဇာတိန္ဒြိယအားဖြင့် ၃-ပါးအပြားရှိ၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပဝတ္တိကမ္မဇရုပ်တို့အား &lt;b&gt;ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။ နာမ်ဖြစ်ကုန်သော ဇီဝိတ, စိတ်, ဝေဒနာ, သဒ္ဓါ, ဝီရိယ, သတိ, ဧကဂ္ဂတာ, ပညာအားဖြင့် နာမ်ဣန္ဒြိယတရားကိုယ် ရှစ်ပါးတို့သည် တကွ ဖြစ်ကုန်သော စိတ်တခုယုတ် ကိုးဆယ်, စေတသိက် ဒွိပညာသ, စိတ္တဇရုပ်, ပဋိသန္ဓေ ကမ္မဇရုပ်တို့အား &lt;b&gt;သဟဇာတိန္ဒြိယသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ဤသို့ ဣန္ဒြိယပစ္စည်းသည် သုံးပါးအပြား ရှိ၏။&lt;h3&gt;ဣန္ဒြိယပစ္စည်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၃။ ။ “ပဉ္စပသာဒါ” အစရှိကုန်သော ပါဠိတို့၌ ဣတ္ထိန္ဒြိယ, ပုရိသိန္ဒြိယတို့ကို မယူအပ်ကုန်သည် မဟုတ်ပါလော၊ ဤသို့ စောဒက ဆရာသည် ဆိုငြားအံ့-မယူအပ်သည် မှန်၏၊ ထိုဣတ္ထိန္ဒြိယ, ပုရိသိန္ဒြိယတို့၏ လိင်အစရှိသည်တို့ကို မိမိသို့ လိုက်စေတတ်သည် အဖြစ်သည် အကယ်၍ကားရှိ၏၊ ထိုသို့ ရှိသော်လည်း ဣန္ဒြိယပစ္စည်းအဖြစ်ဖြင့် ထိုလိုက်စေသည် အဖြစ်သည် မရှိ၊ ထို့ကြောင့် ဣတ္ထိန္ဒြိယ, ပုရိသိန္ဒြိယတို့ကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် မယူအပ်ကုန်။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ယင်းစကား ထင်ရှားအောင် ဖော်ပြဦးအံ့—ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြိယ, ရုပ်အာဟာရတို့သည် အကြင် သဟဇာတ် ဖြစ်ကုန်သော ကမ္မဇရုပ်, စတုဇကာယရုပ်တို့အား ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ထိုသဟဇာတ် ဖြစ်ကုန်သော ကမ္မဇရုပ်, စတုဇကာယရုပ်တို့ကို စောင့်တတ်သည်လည်း ဖြစ်ကုန်၏၊ ခိုင်စေတတ်သည်လည်း ဖြစ်ကုန်၏၊ အတ္ထိပစ္စည်း, အဝိဂတပစ္စည်း ဖြစ်ကုန်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ ဣတ္ထိန္ဒြိယ, ပုရိသိန္ဒြိယတို့သည် လိင်အစရှိသည်တို့အား တစုံတခုသော ပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးမပြုကုန်၊ သက်သက်သော်ကား မိမိတို့ ဖြစ်ခြင်းအား လျောက်ပတ်သည်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော ကံအစရှိသော အကြောင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော လိင်အစရှိသည်တို့ကို ဣတ္ထိ အစရှိသည်-ဟူ၍ သိခြင်း၏ အကြင်အကြောင်း၏ အဖြစ်သည် ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ဣတ္ထိ အစရှိသည်မှ တပါးသော ပုရိသ အစရှိသော အခြင်းအရာဖြင့် ထိုဣတ္ထိန္ဒြိယ အစရှိသည်နှင့် တကွ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်သော ခန္ဓာအစဉ်၌ လိင်အစရှိသည်တို့၏ မဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဣတ္ထိလိင် အစရှိသည်တို့ကို မိမိသို့ ထိုဣတ္ထိန္ဒြိယ, ပုရိသိန္ဒြိယတို့၏ လိုက်စေတတ်သည် အဖြစ်ကို၎င်း, ဣန္ဒြိယ၏ အဖြစ်ကို၎င်း ဆိုအပ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုဣတ္ထိန္ဒြိယ, ပုရိသိန္ဒြိယတို့၏ ဣန္ဒြိယပစ္စည်း အဖြစ်ကို မဆိုအပ်။&lt;h3&gt;ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၃၄။ ။ &lt;b&gt;သြက္ကန္တိက္ခဏေ ဝတ္ထု ဝိပါကာနံ, စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ သဟဇာတရူပါနံ သဟဇာတဝသေန, ပစ္ဆာဇာတာ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ ပုရေဇာတဿ ဣမဿ ကာယဿ ပစ္ဆာဇာတဝသေန, ဆ ဝတ္ထုနိ ပဝတ္တိယံ သတ္တန္နံ ဝိညာဏဓာတူနံ ပုရေဇာတဝသေနေတိ စ တိဝိဓော ဟောတိ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပဋိသန္ဓေခဏ၌ ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာနှင့် အတူဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထုသည် ပဉ္စဝေါကာရပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာတို့အား &lt;b&gt;သဟဇာတဝိပ္ပယုတ္တသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ စိတ် &lt;hr&gt;၁-ဣတ္ထိန္ဒြိယ, ပုရိသိန္ဒြိယတို့သည် အဘယ့်ကြောင့် ဣန္ဒြိယပစ္စည်း မတပ်ပါသနည်း-ဟူမူ လိင် အစရှိသည်တို့ကို မိမိသို့ အစဉ်လိုက်စေသော်လည်း ဣန္ဒြိယပစ္စည်း အဖြစ်ဖြင့် မိမိ အစဉ်လိုက်စေခြင်း မဟုတ်သောကြောင့် ဣန္ဒြိယပစ္စည်း မတပ်ချေ။ ယင်းစကား ထင်ရှားစေဦးအံ့၊ (က) ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြိယ (ခ) ကဗဠိကာရအာဟာရတို့သည် သဟဇာတ်ဖြစ်သော (က) ကမ္မဇရုပ်, (ခ) စတုဇကာယရုပ်တို့အား (က) ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယသတ္တိ (ခ) အာဟာရသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကြသည်။ ထိုသဟဇာတ်ဖြစ်သော (က) ကမ္မဇရုပ်, (ခ) စတုဇကာယရုပ်တို့အား အစဉ် စောင့်ရှောက်ခြင်း, ထောက်ပံ့ခိုင်စေခြင်း, အမှုကို ပြု၍ အတ္ထိပစ္စည်း, အဝိဂတပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ ဣတ္ထိန္ဒြိယ, ပုရိသိန္ဒြိယတို့သည် လိင်အစသည်တို့အား ၂၄-ပါးသော ပစ္စည်းတို့တွင် တစုံတခုသော ပစ္စယသတ္တိမျှဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်း မရှိသောကြောင့် ဣန္ဒြိယပစ္စည်း မတပ်-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	စေတသိက် ဖြစ်ကုန်သော ပဉ္စဝေါကာရဘုံ၌ ဖြစ်ခိုက် ဖြစ်နေ အရူပဝိပါက်လေးခု, ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် တဆယ်, ရဟန္တာတို့၏ စုတိစိတ် ကြဉ်သော စိတ် ၇၅-ခု နာမက္ခန္ဓာတို့သည် သဟဇာတ် ဖြစ်ကုန်သော စိတ္တဇရုပ်, ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်တို့အား &lt;b&gt;သဟဇာတဝိပ္ပယုတ္တသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ နောက်နောက်၌ ဖြစ်ကုန်သော စိတ်, စေတသိက် ဖြစ်ကုန်သော ပဉ္စဝေါကာရဘုံ၌ ဖြစ်ခိုက် ဖြစ်နေ အရူပဝိပါက်လေးခု ကြဉ်သော ပဌမဘဝင် အစရှိသော နောက်နောက်သော စိတ် ၇၅-ခု နာမက္ခန္ဓာတို့သည် ရှေးရှေး၌ ဖြစ်သော ဤသို့ သဘောရှိသော ပဋိသန္ဓေ အစရှိသော ရှေးရှေးသော စိတ်နှင့် အတူဥပါဒ်၍ ရုပ်၏ ဋ္ဌိတိသို့ ရောက်သော ဧကဇကာယ, ဒွိဇကာယ, တိဇကာယ, စတုဇကာယအား &lt;b&gt;ပစ္ဆာဇာတဝိပ္ပယုတ္တသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ခြောက်ပါးသော ဝတ္ထုရုပ်တို့သည် ပဝတ္တိအခါ၌ ၇-ပါးကုန်သော အရူပဝိပါက် ၄-ခု ကြဉ်သော ဝိညာဏဓာတ်တို့အား &lt;b&gt;ဝတ္ထုပုရေဇာတဝိပ္ပယုတ္တသတ္တိ&lt;/b&gt;ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏၊ ဤသို့လျှင် ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်းသည် သုံးပါးအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၄။ ။ စက္ခုပသာဒ အစရှိသည်တို့၏ အတွင်းမှ ထွက်ကုန်သကဲ့သို့ ဖြစ်ကုန်သော အကြင် နာမ်တို့၏၎င်း၊ နာမ်ကို အမှီပြုသဖြင့် ဖြစ်ကုန်သော အကြင် ရုပ်တို့၏၎င်း၊ အညီအညွတ် ယှဉ်ခြင်း၌ ယုံမှားခြင်းသည် ဖြစ်၏။ ထိုနာမ်တို့အားသာလျှင် ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း တပ်သည်အဖြစ်သည် ဖြစ်သင့်၏၊ ရုပ်တို့အားကား ရုပ်တို့နှင့် အညီအညွတ်ယှဉ်ခြင်း၌ ထိုယုံမှားခြင်းသည် မရှိ၊ ပစ္စုပ္ပန် ဖြစ်သော အာရုံသည် ဝတ္ထုရုပ်ကို အမှီပြုသဖြင့်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော အာရမ္မဏိက နာမ်တို့၏ အာရုံမျှသာ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုအာရုံနှင့်လည်း ထိုနာမ်တို့၏ အညီအညွတ် ယှဉ်ခြင်း၌ ယုံမှားခြင်းသည် မရှိပေ။ ထို့ကြောင့် အကြင်တရားတို့၏ အညီအညွတ်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ယှဉ်ခြင်း၌ ယုံမှားခြင်း ရှိ၏၊ ထိုတရားတို့၏သာလျှင် ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း အဖြစ်ကို မိန့်အပ်၏။ ထို့ကြောင့် “သြက္ကန္တိက္ခဏေ ဝတ္ထု” ဤသို့ အစရှိသော ပါဠိကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။&lt;h3&gt;အတ္ထိပစ္စည်း, အဝိဂတပစ္စည်း&lt;/h3&gt;၃၅။ ။ &lt;b&gt;သဟဇာတံ ပုရေဇာတံ, ပစ္ဆာဇာတဉ္စ သဗ္ဗဒါ။ ကဗဠိကာရော အာဟာရော, ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယန္တိ စ။ ပဉ္စဝိဓော ဟောတိ အတ္ထိပစ္စယော, အဝိဂတပစ္စယော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ငါသည် မိန့်ဆိုအပ်ပြီးသော သုံးပါးအပြားရှိသော သဟဇာတပစ္စည်း၎င်း, နှစ်ပါးအပြားရှိသော ပုရေဇာတပစ္စည်း၎င်း, ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း၎င်း, အလုပ်အလွေ့ကို&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-သြက္ကန္တိက္ခဏေ-စသော ပါဠိဖြင့် ပဋိသန္ဓေခဏ၌ ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေနာမက္ခန္ဓာ နှင့် အတူဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထု ပစ္စည်းတရားသည် ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေနာမက္ခန္ဓာ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား သဟဇာတဝိပ္ပယုတ္တသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;br&gt;ပဉ္စဝေါကာရဘုံ၌ ဖြစ်ခိုက် ဖြစ်နေ အရူပဝိပါက် ၄-ခု, ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ်-၁ဝ, ရဟန္တာတို့၏ စုတိကြဉ်သော စိတ် ၇၅-ခု နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့သည် အတူတကွ ဖြစ်ကုန်သော စိတ္တဇရုပ်, ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ် ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား သဟဇာတဝိပ္ပယုတ္တသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;br&gt;ပစ္ဆာဇာတာ-စသော ပါဠိဖြင့် နောက်နောက်သော စိတ် ၇၅-ခု, နာမက္ခန္ဓာတရားတို့သည် ရှေးရှေးသော စိတ်နှင့် အတူဥပါဒ်၍ ရုပ်၏ ဋ္ဌိတိသို့ ရောက်သော ဧကဇကာယ, ဒွိဇကာယ, တိဇကာယ, စတုဇကာယ ရုပ်တရားအား ပစ္ဆာဇာတဝိပ္ပယုတ္တသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။&lt;br&gt;ဆဝတ္ထူနိ-စသော ပါဠိဖြင့် စက္ခုပသာဒဝတ္ထု-စသော ဝတ္ထုရုပ် ခြောက်ပါးသည် ပဝတ္တိအခါ စက္ခုဝိညာဏ် စသော ၇-ပါးသော ဝိညာဏဓာတ်အား ဝတ္ထုပုရေဇာတဝိပ္ပယုတ္တသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။ ဤသို့ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်းသည် (၁) သဟဇာတဝိပ္ပယုတ္တ (၂) ပစ္ဆာဇာတဝိပ္ပယုတ္တ (၃) ပုရေဇာတဝိပ္ပယုတ္တအားဖြင့် ၃-မျိုး အပြားရှိသည် အဖြစ်ကို ပြ၏။ (ဆိုရိုးကို သဂြိုဟ် ဘာသာပြန်အတိုင်းသိ။)&lt;br&gt;ရုပ်နှင့် ရုပ်ချင်း တရားတို့ကို ဝိပ္ပယုတ်ဧကန် ဖြစ်၍ သမ္ပယုတ်လေလော-ဟု ယုံဘွယ် မရှိသောကြောင့် ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း၌ မဟောအပ်ကုန်။ အကြင်တရားတို့အား သမ္ပယုတ် ဖြစ်၍ ယုံမှားဘွယ် ရှိ၏၊ ထိုတရားတို့အားသာ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း အဖြစ်ဖြင့် ဟောတော်မူ၏ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၂၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မပြုအပ်သော်လည်း ပြုအပ်သကဲ့သို့သော အာဟာရပစ္စည်း၎င်း, ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြိယ၎င်း, ဤသို့ ငါးပါးအပြားရှိသော ဤပစ္စည်းသည် အတ္ထိပစ္စည်းလည်း မည်၏, အဝိဂတပစ္စည်းလည်း မည်၏။&lt;h3&gt;အတ္ထိပစ္စည်း, အဝိဂတပစ္စည်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၅။ ။ ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ထိုက်သည်အားလျော်စွာ နာမ်၏အစွမ်းဖြင့် ဆိုအပ်သော သုံးပါးအပြားရှိသော သဟဇာတပစ္စည်းသဘော၎င်း, နှစ်ပါးအပြားရှိသော ပုရေဇာတပစ္စည်းသဘော၎င်း, တပါးအပြားရှိသော ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းသဘော၎င်း, အာဟာရတို့တွင် ကဗဠိကာရအာဟာရ၎င်း, ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြိယ၎င်း, ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် ငါးပါးအပြားရှိသော ဤပစ္စည်းသည် အတ္ထိပစ္စည်းလည်း ဖြစ်၏, အဝိဂတပစ္စည်းလည်း ဖြစ်၏။ အဘယ့်ကြောင့် ငါးပါးအပြားရှိသော ဤပစ္စည်းသည် အတ္ထိပစ္စည်းလည်း မည်သနည်း, အဝိဂတပစ္စည်းလည်း မည်ပါသနည်း ဟူမူ၊ ထင်ရှားရှိသော သဘောဖြစ်သော အတ္ထိသတ္တိဖြင့် ထိုသို့ ပစ္စယုပ္ပန်သဘောရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်သော တရားကို ထောက်ပံ့ခိုင်စေတတ်သည် အဖြစ်ကြောင့် ငါးပါးအပြားရှိသော ဤပစ္စည်းသည် အတ္ထိပစ္စည်းလည်း မည်၏, အဝိဂတပစ္စည်းလည်း မည်၏။&lt;h3&gt;နိဗ္ဗာန်မှာ အတ္ထိ, အဝိဂတပစ္စည်း မရှိပုံ ပြခြင်း&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;နတ္ထိ နိဗ္ဗာနဿ သဗ္ဗဒါဘာဝိနော အတ္ထိပစ္စယတာ, အဝိဂတပစ္စယတာ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထင်ရှားရှိသည်၏ အဖြစ် မရှိခြင်းကြောင့် ပစ္စယုပ္ပန်တို့အား ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သော ဥပါဒ်သို့ မရောက်ကုန်သေးသော တရားတို့၏သာလျှင် ထင်ရှားရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဥပါဒ်သို့ရောက်၍&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ဤဂါထာဖြင့် အတ္ထိပစ္စည်း, အဝိဂတပစ္စည်းသည် သဟဇာတတ္ထိ, ပုရေဇာတတ္ထိ, ပစ္ဆာဇာတတ္ထိ, ရူပအာဟာရတ္ထိ, ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယတ္ထိ ဟူ၍ ငါးပါးအပြား ရှိ၏-ဟု ပြ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကျေးဇူးပြုတတ်သော အဖြစ်သည် အတ္ထိပစ္စယသတ္တိ မည်၏။ ထို့ကြောင့် အမြဲတည်ခြင်းရှိသော နိဗ္ဗာန်၏ အတ္ထိပစ္စည်း၏ အဖြစ်သည်၎င်း, အဝိဂတပစ္စည်း၏ အဖြစ်သည်၎င်း မရှိပေ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တနည်းကား—ဥပါဒ် အစရှိသည်တို့နှင့် ယှဉ်ကုန်သော သင်္ခတတရားတို့၏ ထင်ရှားမရှိသည် အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော ပစ္စယသတ္တိအား ဆန့်ကျင်သော, ချုပ်သည် အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော ပစ္စယသတ္တိအား ဆန့်ကျင်သော ကျေးဇူးပြုတတ်သည် အဖြစ်သည် အတ္ထိပစ္စည်း အစရှိသည်၏ သတ္တိ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုဥပါဒ် အစရှိသော အပိုင်းအခြား ကင်းသော နိဗ္ဗာန်၏ ထိုအတ္ထိပစ္စည်း, အဝိဂတပစ္စည်း၏ အဖြစ်၌ ယုံမှားခြင်း မရှိပြီ၊ ဤသဟဇာတ အစရှိသော ပါဠိ၌ ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြိယကိုလည်း ဩဇာကဲ့သို့ ဌိတိခဏ၌သာလျှင် ကျေးဇူးပြုတတ်သည် အဖြစ်ကြောင့် သဟဇာတပစ္စည်းတို့၌ မယူအပ်၊ ထို့ကြောင့် အသီးအခြား မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;ပစ္စည်းအကျဉ်းချုပ်&lt;/h3&gt;၃၆။ ။ &lt;b&gt;အာရမ္မဏူပနိဿယ, ကမ္မ, အတ္ထိပစ္စယေသု စ, သဗ္ဗပစ္စယာ သမာဓာနံ ဂစ္ဆန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;နိတတ္ထမှတပါး နေယျတ္ထကို ဆိုဦးအံ့—အလုံးစုံလည်း ဖြစ်ကုန်သော ပစ္စည်းတို့သည် အာရမ္မဏပစ္စည်း, ဥပနိဿယပစ္စည်း, ကမ္မပစ္စည်း, အတ္ထိပစ္စည်းတို့၌ ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ပစ္စည်းအကျဉ်းချုပ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၆။ ။ ယခုအခါ၌ အလုံးစုံလည်း ဖြစ်ကုန်သော ပစ္စည်းတို့သည် အကျဉ်းအားဖြင့်လည်း လေးပါးအပြား ရှိကုန်သည်သာလျှင်တည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဤသို့ ပြခြင်း “အာရမ္မဏူပ...ပ...ဂစ္ဆန္တိ” ဟူသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်ပါသနည်း ဟူမူ၊ အကြင် ပစ္စည်းသည် စိတ်, စေတသိက်တို့၏ အာရုံ အဖြစ်သို့ မရောက်ရာ၊ တစုံတခုသော ထိုပစ္စည်းသည် မရှိသောကြောင့် အလုံးစုံသော ပစ္စည်းတို့သည် အာရမ္မဏပစ္စည်း၌ ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကြင်ပစ္စည်းသည် မိမိ မိမိ၏ ပစ္စယုပ္ပန်တရား၏ မှီရာ အဖြစ်သို့ မရောက်၊ ထိုမရောက်သော တစုံတခုသော ပစ္စည်းသည် မရှိသောကြောင့်၊ အလုံးစုံသော ပစ္စည်းတို့သည် ဥပနိဿယပစ္စည်း၌ ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏-ဟူလို။ ဆက်၍ဆိုဦးအံ့—သင်္ခါရလောက ဖြစ်ခြင်း၏ ဖလူပစာရ, ကာရဏုပစာရ၏ အစွမ်းအားဖြင့် ကံသာလျှင် အကြောင်းရင်း ရှိသည်ဖြစ်ကြောင့် အလုံးစုံသော တရားတို့သည်လည်း ကံ-ဟူသော သဘောကို မလွန်နိုင်ကုန်သောကြောင့် အလုံးစုံသော ပစ္စည်းတို့သည် ကမ္မပစ္စည်း၌ ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏၊ ထိုတရားတို့သည်လည်း ပရမတ္ထအားဖြင့်၎င်း, လောကပညတ်၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း, ထင်ရှားရှိကုန်သောကြောင့် အလုံးစုံသော ပစ္စည်းတို့သည် အတ္ထိပစ္စည်း၌ ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် အလုံးစုံသော ပစ္စည်းတို့သည် လေးပါးကုန်သော ဤပစ္စည်း၌ ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-စိတ်, စေတသိက်တို့၏ အာရုံအဖြစ်သို့ မရောက်သော တစုံတခုသော ပစ္စည်းမည်သည် မရှိသောကြောင့်၎င်း၊ မိမိတို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏ မှီရာ အဖြစ်သို့ မရောက်သော တစုံတခုသော ပစ္စည်းမည်သည် မရှိသောကြောင့်၎င်း၊ အတ္တဘော-ဟု ဆိုအပ်သော သင်္ခါရလောကဖြစ်ခြင်းသည် ကုသိုလ်, အကုသိုလ်ကံလျှင် အကြောင်းရှိ၍ အကြောင်း၏ အမည်ကို အကျိုး၌ တင်စား၍ အလုံးစုံသော ပစ္စည်းတို့သည် ကံအဖြစ်ကို မလွန်နိုင်သောကြောင့်၎င်း၊ အလုံးစုံသော ပစ္စည်းတို့သည် ပရမတ္ထအားဖြင့်၎င်း, လောကသမုတိ အစွမ်းဖြင့်၎င်း, ထင်ရှားရှိသောကြောင့် အလုံးစုံသော ပစ္စည်းတို့သည် အာရမ္မဏပစ္စည်း, ဥပနိဿယပစ္စည်း, ကမ္မပစ္စည်း, အတ္ထိပစ္စည်းတို့၌ ပေါင်းခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;သဟဇာတရုပ်&lt;/h3&gt;၃၇။ ။ &lt;b&gt;သဟဇာတရူပန္တိ ပနေတ္ထ သဗ္ဗတ္ထာပိ ပဝတ္တေ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ, ပဋိသန္ဓိယံ ကဋတ္တာရူပါနဉ္စ ဝသေန ဒုဝိဓံ ဟောတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;အထူးကို ဆိုဦးအံ့—ဤပဋ္ဌာန်းနည်း၌ ဟေတု စသော ပစ္စည်းကို အကျယ်ပြရာ အလုံးစုံ၌လည်း ငါသည် ဆိုအပ်သော သဟဇာတရုပ် ဟူသည်ကား ပဝတ္တိအခါ၌ စိတ်ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့၏၎င်း, ပဋိသန္ဓေအခါ၌ ကဋတ္တာရုပ်တို့၏၎င်း အစွမ်းဖြင့် နှစ်ပါးအပြား ရှိ၏၊ ဤသို့ သိအပ်၏။&lt;h3&gt;သဟဇာတရုပ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၇။ ။ ယခုအခါ၌ ထိုထိုသို့သော ပစ္စယနိဒ္ဒေသ၌ သဟဇာတရုပ် ဟူ၍ အကြင်စကားကို ဆိုအပ်ပြီ၊ အလုံးစုံသော ထိုစကားကို သာမညအားဖြင့် မမှတ်အပ်-ဟူသော ဤအနက်ကို ပြခြင်း “သဟဇာတရူပံ” အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် သာမညအားဖြင့် မမှတ်အပ်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ ပဋိသန္ဓေအခါ၌ စိတ္တဇရုပ် မရှိခြင်းကြောင့်, ပဝတ္တိအခါ၌ ကမ္မဇရုပ်တို့၏လည်း စိတ်, စေတသိက်တို့နှင့် တကွ ဖြစ်ခြင်း အမြဲမရှိခြင်းကြောင့် သဟဇာတရုပ် မည်၏၊ အလုံးစုံသော နိဒ္ဒေသ၌လည်း ပဝတ္တိအခါ၌ စိတ်ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့၏၎င်း, ပဋိသန္ဓေအခါ၌ ကဋတ္တာရုပ်-ဟု ဆိုအပ်သော ကမ္မဇရုပ်တို့၏၎င်း အစွမ်းဖြင့် နှစ်ပါးအပြား ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် သာမညအားဖြင့် မမှတ်အပ်-ဟူလို၊ ကံကို (ရှေးဘဝက) ပြုအပ်ခဲ့သည် အဖြစ်ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ရုပ်တို့သည် ကဋတ္တာရုပ် မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-အလုံးစုံသော ပစ္စယနိဒ္ဒေသ၌ ပါရှိသော သဟဇာတရုပ် ဟူသည်ကား ပဝတ္တိအခါ၌ စိတ္တဇရုပ်, ပဋိသန္ဓေအခါ၌ ကမ္မဇရုပ် ၂-ပါးပင်တည်း၊ ၎င်း ၂-ပါးကိုပင် ဆိုင်ရာ နာမက္ခန္ဓာနှင့် အတူတကွဖြစ်သောကြောင့် သဟဇာတရုပ်-ဟု ဆိုအပ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၃၈။ ။ &lt;b&gt;ဣတိ တေကာလိကာ ဓမ္မာ၊ ကာလမုတ္တာ စ သမ္ဘဝါ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဇ္ဈတ္တဉ္စ ဗဟိဒ္ဓါ စ၊ သင်္ခတာသင်္ခတာ တထာ&lt;/b&gt;။ &lt;br&gt;&lt;b&gt;ပညတ္တိ နာမရူပါနံ၊ ဝသေန တိဝိဓာ ဌိတာ&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပစ္စယာ နာမ ပဋ္ဌာနေ၊ စတုဝီသတိ သဗ္ဗထာ&lt;/b&gt;။ ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသို့ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းဖြင့် ဖြစ်သင့်သည်အား လျော်စွာ ကာလသုံးပါး ရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ ကာလသုံးပါးမှ လွတ်ကုန်သည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌လည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌လည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ ထိုမှ ပစ္စယုပ္ပန်လည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ ပစ္စည်းလည်း ဖြစ်ကုန်သော သဘောတရားတို့သည် ပညတ်, နာမ်, ရုပ်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် သုံးပါးအပြားဖြင့် တည်ကုန်၏၊ အလုံးစုံသော အနန္တနယ ဖြစ်သော သမန္တပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီး၌ ၂၄-ပါး အရေအတွက် ရှိကုန်သော ပစ္စည်းတို့သည် တည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၈။ ။ဤဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းဖြင့်သာလျှင် ဖြစ်သင့်သည်အား လျော်စွာ &lt;b&gt;အနန္တရ, သမနန္တရ, အာသေဝန, နတ္တိ, ဝိဂတ&lt;/b&gt;၏ အစွမ်းအားဖြင့် ငါးပါးကုန်သော အတိတ်ကာလ ရှိကုန်သော ပစ္စည်းတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ အတိတ်, ပစ္စုပ္ပန်၏ အစွမ်းအားဖြင့် ကာလနှစ်ပါး ရှိသော &lt;b&gt;ကမ္မပစ္စည်း&lt;/b&gt;၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ ကာလသုံးပါး ရှိကုန်သော &lt;b&gt;အာရမ္မဏပစ္စည်း, အဓိပတိပစ္စည်း, ဥပနိဿယပစ္စည်း&lt;/b&gt;တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ ဤမှတပါးကုန်သော ၁၅-ပါးကုန်သော ပစ္စုပ္ပန်ကာလ၌ ရှိသော ပစ္စည်းတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ ကာလသုံးပါး အပေါင်းရှိကုန်သော တရားတို့သည်၎င်း၊ နိဗ္ဗာန်ပညတ်အစွမ်းအားဖြင့် ကာလသုံးပါးမှ လွတ်ကုန်သော တရားသည်၎င်း၊ စက္ခုအစရှိသည်, ရာဂအစရှိသည်, သဒ္ဓါအစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် အဇ္ဈတ္တိကလည်း ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့သည်၎င်း၊ ပုဂ္ဂိုလ်, ဥတု, ဘောဇဉ် အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ ထိုအဇ္ဈတ္တိကမှအပ ဗဟိ၌ ဖြစ်ကုန်သော တရား
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တို့သည်၎င်း၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့် သင်္ခတတရားလည်း ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့သည်၎င်း၊ ထို့အတူ ထိုသင်္ခတတရား၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့် အသင်္ခတ မည်ကုန်သော တရားတို့သည်၎င်း၊ ပညတ်, နာမ်, ရုပ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် အကျဉ်းအားဖြင့် သုံးပါးအပြား ရှိကုန်သည်ဖြစ်၍ တည်ကုန်သော၊ ခပ်သိမ်းသော အပြားရှိသော၊ အဆုံးမရှိသော နည်းရှိသော၊ အလုံးစုံသော ပစ္စည်းတရားတို့၏ တည်ရာဖြစ်သော ပဋ္ဌာန်းကျမ်း၌ ၂၄-ပါး အရေအတွက် ရှိကုန်သော ပစ္စည်းတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ ဤသို့ ယောဇနာခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၉။ ။&lt;b&gt;တတ္ထု ရူပဓမ္မာ ရူပက္ခန္ဓာဝ, စိတ္တစေတသိကသင်္ခါတာ စတ္တာရော အရူပိနော ခန္ဓာ နိဗ္ဗာနဉ္စေတိ ပဉ္စဝိဓမ္ပိ အရူပန္တိ စ နာမန္တိ စ ပဝုစ္စတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုပညတ်, နာမ်, ရုပ်တို့တွင် ရူပက္ခန္ဓာကိုသာလျှင် ရုပ်တရားတို့ဟူ၍ ဆိုအပ်၏၊ စိတ်စေတသိက်-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော နာမ်ဖြစ်ကုန်သော လေးပါးကုန်သော ခန္ဓာတို့၎င်း၊ နိဗ္ဗာန်၎င်း၊ ဤသို့ ငါးပါးအပြားရှိသော တရားကိုလည်း အရူပ-ဟူ၍၎င်း၊ နာမ်-ဟူ၍၎င်း၊ ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၉။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;ထိုပညတ်, နာမ်, ရုပ်တို့တွင်&quot;-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;ပညတ်အပြား&lt;/h3&gt;၄၀။ ။&lt;b&gt;တတော အဝသေသာ ပညတ္တိ ပန ပညာပိယတ္တာ ပညတ္တိ ပညာပနတော ပညတ္တီတိ စ ဒုဝိဓာ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;hr&gt; ၁-ထိုပညတ် နာမ်ရုပ်တို့တွင် ရုပ် ၂၈-ပါးသည် ဖောက်ပြန်တတ်သောကြောင့် ရုပ်မည်၏။ စိတ်စေတသိက် ၅၂-ပါးအရ ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရ, ဝိညာဏ်ဟူသော နာမ်ခန္ဓာ ၄-ပါးနှင့် နိဗ္ဗာန် ဤတရား ၅-ပါးကို အရူပ-ဟု၎င်း, နာမ်-ဟု၎င်း, ဆိုအပ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုနာမ်ရုပ်တို့မှ ကြွင်းသော ပညတ်သည် အပြားအားဖြင့် သိစေအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အတ္ထပညတ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ အပြားအားဖြင့် သိစေတတ်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သဒ္ဓပညတ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဤသို့ နှစ်ပါးအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;ပညတ်အားအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၀။ ။အတ္ထပညတ်, သဒ္ဓပညတ်တို့၏ အပြားအားဖြင့် ပညတ်သည် နှစ်ပါးအပြားရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် “&lt;b&gt;ပညာပိယတ္တာ&lt;/b&gt;” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ &lt;b&gt;ပညာပိယတ္တ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;ထိုထိုသို့သော အပြားအားဖြင့် သိစေအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့်&quot;-ဟု အနက်ပေး။ ဤပညာပိယတ္တာ-ဟူသော ပါဠိဖြင့် ရုပ်အစရှိသော တရားတို့၏ အပေါင်း အမြဲတည်ခြင်း အခိုက်အတန့် အထူးစသည် အပြားရှိသော သမုတိသစ္စာ ဖြစ်သော ဥပါဒပညတ်-ဟု ဆိုအပ်သော အတ္ထပညတ်ကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ အဘယ့်ကြောင့် အတ္ထပညတ်ကို ဆိုအပ်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ ထိုအတ္ထပညတ်ကို နာမပညတ်သည် အပြားအားဖြင့် သိစေအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် အတ္ထပညတ်ကို ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပညာပနတော&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;အပြားအားဖြင့် အတ္ထပညတ်ကို သိစေတတ်သောကြောင့်&quot;-ဟု အနက်ပေး။ ဤပညာပနတော-ဟူသော ပါဠိဖြင့် &quot;အပြားအားဖြင့် သိစေအပ်သောကြောင့် ပညတ်မည်၏&quot;-ဟု ရအပ်သော အမည်ရှိကုန်သော အနက်တို့၏ အမည်-ဟု ဆိုအပ်သော နာမပညတ်ကိုသာလျှင် ဆိုအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ နာမ်ရုပ်မှ တပါးသော ပညတ်သည် အတ္ထပညတ်, သဒ္ဓပညတ်-ဟု ၂-ပါးအပြား ရှိ၏၊ ထို ၂-ပါးတို့တွင် တော, တောင်, ရေ, မြေ, လူ, နတ်, ဗြဟ္မာ, ရုပ်, ဝေဒနာ စသော အနက်အပေါင်းသည် သိစေအပ်သောကြောင့် အတ္ထပညတ် မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ဝန, ပဗ္ဗတ, ဥဒက, ဘူမိ, နရ, ဒေဝ, ဗြဟ္မာ, ရူပ, ဝေဒနာ-စသော သဒ္ဓါအပေါင်းသည် အတ္ထပညတ်ကို သိစေတတ်သောကြောင့် သဒ္ဓပညတ် မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အတ္ထပညတ်အပြား&lt;/h3&gt;၄၁။ ။&lt;b&gt;ကထံ- တံတံ ဘူတဝိပရိဏာမာကာရ မုပါဒါယ တထာ တထာ ပညာ ဘူ မိပဗ္ဗတာဒိကာ, သာရသန္ဓေ သာရ မုပါဒါယ ဂေဟရထ သကာဒိကာ, ခန္ဓပဉ္စကမုပါဒါယ ပုရိသပုဂ္ဂလာဒိကာ စန္ဒဝနာဒိ ကမှပဒါယ ဒိသာကာ, အသမ္ဗာရ မုပါဒါယ ကူပ၇ဟာဒိကာ, တံတံ ဘူတနိမိတ္တံ ဘာဝနာဝိသေသဉ္စဥပါဒါယ ကသိဏနိမိဒိကာ စေတိ ဧဝမာဒိပဘေဒါ ပန ပရမတ္ထတော အဝိဇ္ဇ မာနာ အတ္ထာယာကာရေန စိတ္တုပ္ပါဒါန မာရမ္မဏဘူတာ တံတံ ဥပါဒါယ ဥပနိယ ကာရဏံ ကတွာ တံတထာ ပရိကပ္ပိယမာနာ သင်္ခယ တိ သမညာယတိ ဝေါဟ ရီယတိ ပညာယ တီ တိ ပညတ္တီတိ ပဝုစ္စတိ၊ အယံ ပညတ္တိ ပညာပိယတ္တာ ပညတ္တိနာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ်သူ ဖြစ်သနည်းဟူမူကား—ထိုထိုသို့သော ပထဝီစသော မဟာဘုတ်တို့၏ ဖောက်ပြန်သော အခြင်းအရာကိုစွဲ၍ ထိုထိုသို့သော အခြင်းအရာအားဖြင့် ပညတ်အပ်သော မြေ, တောင် အစရှိသော သဏ္ဌာနပညတ်၎င်း၊ သစ်, မြေစိုင်, ချည် အစရှိသော အဆောက်အဦတို့၏ စုဝေးသော အခြင်းအရာကို စွဲ၍ ထိုထိုသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ပညတ်အပ်သော အိမ်, ရထား, လှည်း, အိုး, ပုဆိုး အစရှိသော သမူဟပညတ်၎င်း၊ ခန္ဓာငါးပါး အပေါင်းကို စွဲ၍ ထိုထိုသို့သော အခြင်းအရာဖြင့် ပညတ်အပ်သော ယောက်ျား, ပုဂ္ဂိုလ် အစရှိသော ဇာတိပညတ်၎င်း၊ လ, နေ, နက္ခတ်တို့၏ မြင့်မိုရ်တောင်ကို လက်ျာရစ် လှည့်၍ သွားခြင်း အစရှိသော အခြင်းအရာကို စွဲ၍ ထိုထိုသို့သော အခြင်းအရာဖြင့် ပညတ်အပ်သော အရှေ့
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အရပ်အစရှိသော ဒိသာပညတ်, နေ့စသော ကာလပညတ်, ကဆုန်လစသော မာသပညတ်၎င်း၊ ထိုသို့သော ရုပ်ကလာပ်တို့သည် မတွေအပ်သော အခေါင်းအစရှိသော အခြင်းအရာကို စွဲ၍ ထိုထိုသို့သော အခြင်းအရာဖြင့် ပညတ်အပ်သော တွင်း, လိုဏ်, အပေါက်စသော အာကာသပညတ်၎င်း၊ ထိုထိုသို့သော အခြင်းအရာဖြင့် ထင်သော ပထဝီကသိုဏ်း အစရှိသော နိမိတ်ကို၎င်း၊ ဘာဝနာ၏ အစဉ်ဟူသော အထူးကို၎င်း စွဲ၍ ထိုထိုသို့သော အခြင်းအရာဖြင့် ပညတ်အပ်သော ကသိုဏ်းနိမိတ်, အသုဘနိမိတ်, ဥဂ္ဂဟနိမိတ်, ပဋိဘာဂနိမိတ် စသော နိမိတ်ပညတ်၎င်း၊ ဤသို့စသည် အပြားရှိသော ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသော်လည်း ပရမတ္ထ၏ အရိပ်အရောင် အဘူဟူသော အခြင်းအရာဖြင့် စိတ်, စေတသိက်တို့၏ အာရုံဖြစ်၍ ဖြစ်သော အတ္ထပညတ်ကို ထိုထိုသို့သော အခြင်းအရာကို စွဲ၍, ထောက်၍, အကြောင်းပြု၍, ထိုထိုသို့သော အခြင်းအရာဖြင့် ကြံဆအပ်သည်ဖြစ်၍ ရေတွက်အပ်၏၊ သမုတ်အပ်၏၊ ခေါ်ဝေါ်အပ်၏၊ အပြားအားဖြင့် သိစေအပ်၏။ ထို့ကြောင့် အတ္ထပညတ်-ဟူ၍ ဆိုအပ်၏၊ ဤပညတ်သည် အပြားအားဖြင့် သိစေအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် အတ္ထပညတ် မည်၏။&lt;h3&gt;အတ္ထပညတ် အပြားအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၁။ ။&lt;b&gt;ဘူတဝိပရိဏာမာကာရမုပါဒါယ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;အမြဲဖြစ်သော သန္တာန်၏ အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်ကုန်သော ပထဝီ အစရှိကုန်သော မဟာဘုတ်တို့၏ ပြန့်သည်၏အဖြစ်, အပေါင်းအစု၏အဖြစ် အစရှိသော အကြောင်းအားဖြင့် ဖြစ်သော ဖောက်ပြန်သည်အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော အခြင်းအရာကို အမှီပြု၍&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;တထာတထာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;မြေ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဘူမိပဗ္ဗတာဒိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;မြေ, တောင်, သစ်ပင် အစရှိသော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သဏ္ဌာနပညတ်၎င်း&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;သာရသန္ဓေသာကာရံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;သစ်, မြေ, ချည် အစရှိကုန်သော အဆောက်အဦတို့၏ ပြုပြင်ခြင်း အစရှိသည်တို့ဖြင့် အထူးဖြစ်သော ထိုထိုသို့သော မြင့်သောသဏ္ဌာန်, နိမ့်သောသဏ္ဌာန် အစရှိသော အကြောင်းကို&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ရထသကာဒိကာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;ရထား, လှည်း, ရွာ, အိုး, ပုဆိုး အစရှိသော သမူဟပညတ်၎င်း&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;စန္ဒဝနာဒိကမှပဒါယ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;လ, နေ, နက္ခတ်တို့၏ မြင်းမိုရ်တောင်ကို လက်ျာရစ် လှည့်သည်အစွမ်းအားဖြင့် တက်ခြင်း အစရှိသော လည်သော အကြောင်းကို&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဒိသာကာလာဒိကာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;အရှေ့အရပ် အစရှိသော ဒိသာပညတ်၎င်း၊ နံနက် အစရှိသော ကာလပညတ်၎င်း၊ လ, ဥတု, ဝိသာခါနက္ခတ်နှင့် ယှဉ်သော ကာလ အစရှိသော ထိုထိုအမည်အားဖြင့် ထူးသော မာသ အစရှိသော ပညတ်၎င်း&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;အသမ္ဖုဋ္ဌာကာရံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော&lt;br&gt;&lt;hr&gt; ၁-ဤကထံ-စသော ပါဠိဖြင့် အတ္ထပညတ်အရ အကျယ်တဝင့် ဖွင့်ပြ၏။ ပြပုံကား-&lt;br&gt;(၁) ထိုထိုသို့သော ပထဝီစသော မဟာဘုတ်တို့၏ ဖောက်ပြန်သော အခြင်းအရာ ပုံဟန် သဏ္ဌာန်ကို စွဲ၍ ပညတ်သမုတ်အပ်သော မြေ, တောင် အစရှိသော သဏ္ဌာနပညတ်၎င်း၊&lt;br&gt;(၂) သစ်, မြေစိုင်, ချည် အစရှိသော အဆောက်အဦတို့၏ ပေါင်းစည်းစုဝေးသော အခြင်းအရာကို အစွဲပြု၍ ပညတ်သမုတ်အပ်သော အိမ်, ရထား, လှည်း, အိုး, ပုဆိုးစသော သမူဟပညတ်၎င်း၊&lt;br&gt;(၃) ခန္ဓာငါးပါး အပေါင်းကို စွဲ၍ ပညတ်သမုတ်အပ်သော ယောက်ျား, ပုဂ္ဂိုလ်စသော ဇာတိပညတ်၎င်း၊&lt;br&gt;(၄) လ, နေ, နက္ခတ်တို့၏ မြင့်မိုရ်တောင်ကို လက်ျာရစ် လှည့်၍ သွားခြင်း အစရှိသော အခြင်းအရာကို စွဲ၍ ပညတ်သမုတ်အပ်သော အရှေ့အရပ်စသော ဒိသာပညတ်, နံနက်စသော ကာလပညတ်, ကဆုန်လစသော မာသပညတ်၎င်း၊&lt;br&gt;(၅) ထိုထိုသို့သော ရုပ်ကလာပ်တို့သည် မတွေ့မထိအပ်သော အခေါင်းစသော အခြင်းအရာကို စွဲ၍ ပညတ်သမုတ်အပ်သော တွင်း, ဂူ, လိုဏ်, အပေါက်စသော အာကာသပညတ်၎င်း၊&lt;br&gt;(၆) ထိုထိုသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ထင်သော ပထဝီကသိုဏ်းစသော နိမိတ်ကို၎င်း, ပရိကမ္မစသည်ဖြင့် ပြားသော ဘာဝနာအစဉ်-ဟု ဆိုအပ်သော အထူးကို၎င်း စွဲ၍ ပညတ်သမုတ်အပ်သော ကသိုဏ်းနိမိတ်, အသုဘနိမိတ်, ဥဂ္ဂဟနိမိတ်, ပဋိဘာဂနိမိတ်စသော နိမိတ္တပညတ်၎င်း, ဤသို့စသော ပညတ်အပေါင်းသည် အတ္ထပညတ် မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၃၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပုဒ်ကို &quot;ထိုထိုသို့သော ဥတုဇရုပ်တို့ဖြင့် မတွေ့ထိအပ်သော အခေါင်း အစရှိသော အကြောင်းကို&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ကူပရဟာဒိကာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;တွင်း, လိုဏ်, အပေါက် အစရှိသော အာကာသပညတ်၎င်း&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;တံတံဘူတနိမိတ္တံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;ပထဝီကသိုဏ်း အစရှိသော ထိုထို မဟာဘုတ်လျှင် အာရုံရှိသော&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဘာဝနာဝိသေသံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;ပရိကမ္မဘာဝနာ အစရှိသော အပြားရှိသော ဘာဝနာ၏ မပြတ်ဖြစ်ခြင်း အထူးကို&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ကသိဏနိမိဒိကာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;ကသိုဏ်းဝန်း-ဟု ဆိုအပ်သော အာရုံ, အသုဘ-ဟု ဆိုအပ်သော အာရုံ အစရှိသော အပြား, ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းသူ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ထင်သော ဥဂ္ဂဟနိမိတ်, ပဋိဘာဂနိမိတ် အစရှိသော အပြားရှိသော နိမိတ်ပညတ်၎င်း&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဧဝမာဒိပဘေဒါ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;ကသိုဏ်းကို ခွါ၍ ရအပ်သော ကောင်းကင်ပညတ်, နိရောဓသမာပတ်-ဟု ဆိုအပ်သော ပညတ် အစရှိသော အပြားရှိသော ပညတ်၎င်း&quot;-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;အတ္ထုစ္ဆာယာကာရေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;ပရမတ်တရား၏ အတူဖြစ်သော အခြင်းအရာဖြင့်&quot;-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;သဒ္ဓပညတ် ၆-ပါး&lt;/h3&gt;၄၂။ ။&lt;b&gt;ပညာပနတော ပညတ္တိ ပန နာမ နာမကမ္မာ ဒိနာမေန ပရိ ဒီပိတာ၊ သာ ဝိဇ္ဇမာနပညတ္တိ အဝိဇ္ဇမာန ပညတ္တိ, ဝိဇ္ဇမာနေန အဝိဇ္ဇမာနပညတ္တိ အဝိဇ္ဇမာနေန ဝိဇ္ဇမာနပညတ္တိ ဝိဇ္ဇမာနေန ဝိဇ္ဇမာန ပညတ္တိ အဝိဇ္ဇမာနေန အဝိဇ္ဇာမာနပညတ္တိ စေတိ ဆဝိဓာ ဟောတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;အတ္ထပညတ်မှတပါး သဒ္ဓပညတ်ကို ဆိုဦးအံ့—သိစေတတ်သည်အဖြစ်ကြောင့် သဒ္ဓပညတ်ကို နာမ, နာမကမ္မ အစရှိသော အမည်ဖြင့်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပြအပ်၏၊ ထိုသဒ္ဓပညတ်သည် ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော ပညတ်၎င်း၊ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသော ပညတ်၎င်း၊ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသည်ဖြစ်၍ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသော ပညတ်၎င်း၊ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသည်ဖြစ်၍ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော ပညတ်၎င်း၊ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသည်ဖြစ်၍ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော ပညတ်၎င်း၊ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသည်ဖြစ်၍ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသော ပညတ်၎င်း၊ ဤသို့ ခြောက်ပါးအပြားရှိ၏။&lt;h3&gt;သဒ္ဓပညတ် ၆-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၂။ ။&lt;b&gt;နာမ နာမကမ္မာဒိနာမေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;နာမ်၎င်း, နာမကမ္မ၎င်း, နာမယျ၎င်း, သဒ္ဓ၏အနက်ကို အကြောင်းနှင့်တကွ ထုတ်ဆိုအပ်သော သဒ္ဓ၎င်း, အနက်ကို ပြတတ်သော သဒ္ဓါ၎င်း, အနက်သို့ ရှေ့ရှုဖြစ်၍ ဟောတတ်သော သဒ္ဓ၎င်း၊ ဤသို့ ဤခြောက်ပါးသော အမည်တို့ဖြင့်&quot;-ဟု အနက်ပေး။ ထိုနာမံ, နာမကမ္မံ အစရှိသော စကား၌ အနက်တို့၌ ညွတ်တတ်သောကြောင့် နာမည်၏၊ ထိုနာမ်သည် အနွတ္တနာမ်, ရူഢိနာမ်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် နှစ်ပါးအပြားရှိ၏၊ သာမညနာမ်, ဂုဏနာမ်, ကြိယာနာမ်, ယဒိနာမ်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် လေးပါးအပြားရှိ၏၊ အနက်သို့ ညွတ်တတ်သော အက္ခရာအစဉ်သည်ပင်လျှင် နာမမည်၏၊ ထို့အတူ အနက်သို့ ညွတ်တတ်သော အက္ခရာအစဉ်သည်ပင်လျှင် နာမယျမည်၏၊ အက္ခရာကို အကြောင်းပြုသဖြင့် အနက်ကို&lt;br&gt;&lt;hr&gt; ၁-အနက်ကို သိစေတတ်သော သဒ္ဓပညတ်ကို နာမ်, နာမက, နာမယျ, နိရုတ္တိ, ဗျဉ္ဇန, အဘိလာပ-ဟု ခြောက်ပါးသော အမည်ဖြင့်လည်း ခေါ်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;နွား, နွားကွဲ အစရှိသော စိတ္တဇသဒ္ဓါအပေါင်းသည် အနက်၌ ညွတ်တတ်သောကြောင့် နာမ်မည်၏၊ ဤစသော သဒ္ဓါအပေါင်းသည်ပင် &quot;ဤသဒ္ဓါသည် ဤအနက်ကို ခေါ်ဝေါ်၏&quot;-ဟု မှည့်ခေါ်အပ်သောကြောင့် နာမက မည်၏။&lt;br&gt;၂-အမည်သည်ပင်လျှင် ဆောင်အပ် ထားအပ်သောကြောင့် နာမဓေယျ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထုတ်၍ ဆိုခြင်းသည် &lt;b&gt;နိရုတ္တိ&lt;/b&gt;မည်၏၊ အနက်ကို ပြတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဗျဉ္ဇန&lt;/b&gt;မည်၏။ ရှေ့ရှုသည်ဖြစ်၍ ဟောတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အဘိလာပ&lt;/b&gt;မည်၏၊ စိတ္တဇသဒ္ဓါဖြစ်သော အက္ခရာအပေါင်းတို့၏ အစဉ်ကို ရအပ်၏။ ထိုနာမပညတ်သည် ဝိဇ္ဇမာနနာမပညတ်, အဝိဇ္ဇမာနနာမပညတ်, ထိုဝိဇ္ဇမာနပညတ်, အဝိဇ္ဇမာနပညတ်နှင့် ယှဉ်ခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့် ခြောက်ပါးအပြားရှိ၏၊ ဤသို့ ပြုခြင်းငှါ “&lt;b&gt;ဝိဇ္ဇမာနပညတ္တိ&lt;/b&gt;” ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;ဝိဇ္ဇမာနပညတ်&lt;/h3&gt;၄၃။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ ယဒါ ပန ပရမတ္ထတော ဝိဇ္ဇမာနံ ရူပဝေဒနာ' ဧကာယ ပညာပေန္တိ၊ တဒါယံ ဝိဇ္ဇမာနပညတ္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ချဲ့၍ပြဦးအံ့၊ ထိုခြောက်ပါးသော ပညတ်တို့တွင် အကြင်အခါ ရုပ်, ဝေဒနာ အစရှိသော သဒ္ဓပညတ်ဖြင့် ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော ရုပ်, ဝေဒနာ အစရှိသော သဘောကို အပြားအားဖြင့် သိစေတတ်ကုန်၏၊ ထိုအခါ ဤရုပ်, ဝေဒနာ အစရှိသော ပညတ်ကို ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော သဒ္ဓပညတ်ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;ဝိဇ္ဇမာနပညတ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၃။ ။&lt;b&gt;ဧတေနပညာပေန္တိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;ရုပ်, ဝေဒနာ အစရှိသော အမည်ဖြင့် အပြားအားဖြင့် သိစေတတ်ကုန်၏&quot;-ဟု အနက်ပေး။&lt;hr&gt; ၁-နာမ်ဖြစ်သော စိတ္တဇသဒ္ဓါအပေါင်းသည် ပညတ္တိနိမိတ် အကြောင်းနှင့်တကွ ဒြပ်အနက်ကို ထုတ်ဆောင်၍ ဟောတတ်သောကြောင့် နိရုတ္တိ မည်၏။&lt;br&gt;၂-နွားစသော သဒ္ဓါအပေါင်းသည် အနက်ကို ဟောတတ်, ပြတတ်သောကြောင့် ဗျဉ္ဇန မည်၏။&lt;br&gt;၃-နွား, ကျွဲစသော သဒ္ဓါအပေါင်းသည် အနက်ကို ရှေ့ရှုထင်ရှားစွာ ဟောတတ်သောကြောင့် အဘိလာပ မည်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၄၅။ ။&lt;b&gt;ဥဘိန္နီ ပန ဝေမိဿက ဝသေန သေသာ ယထာဣမံ ဆဠာဘိညာ, ဒုတ္ထိသဒ္ဓါ, စက္ခုဝိညာဏံ, ရာဇပုတ္တာတိ စ ဝေဒိတော။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;သုဒ္ဓမှတပါး မိဿကကို ဆိုဦးအံ့၊ ဝိဇ္ဇမာနပညတ်, အဝိဇ္ဇမာနပညတ် နှစ်ပါးတို့၏ ရောစပ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ဝိဇ္ဇမာနပညတ်, အဝိဇ္ဇမာနပညတ် နှစ်ပါးမှ ကြွင်းကုန်သော ဝိဇ္ဇမာနေန အဝိဇ္ဇမာနပညတ်, အဝိဇ္ဇမာနေန ဝိဇ္ဇမာနပညတ်, ဝိဇ္ဇမာနေန ဝိဇ္ဇမာနပညတ်, အဝိဇ္ဇမာနေန အဝိဇ္ဇမာနပညတ် လေးပါးတို့ကို အစဉ်အတိုင်း ခြောက်ပါးသော အဘိညာဏ်ရှိသောသူ, မိန်းမ၏အသံ, စက္ခုဝိညာဏ်, မင်း၏သား၊ ဤသို့ သိအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၅။ &lt;b&gt;ဥဘိန္ံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို &quot;ဝိဇ္ဇမာနပညတ်, အဝိဇ္ဇမာနပညတ်-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော နှစ်ပါးကုန်သော ပညတ်တို့ကို&quot;-ဟု အနက်ပေး။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား ငါးပါးသော လောကီအဘိညာဏ်၎င်း၊ အာသဝက္ခယဉာဏ်၎င်း၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် ခြောက်ပါးကုန်သော အဘိညာဏ်တို့သည် ရှိကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဆဠာဘိည&lt;/b&gt;မည်၏၊ ဤခြောက်ပါးသော ပညတ်တို့တွင် အဘိညာဏ်တို့သည် ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသောကြောင့်, ထိုအဘိညာဏ်ကို ရသော ပုဂ္ဂိုလ်မူကား ထင်ရှားမရှိသောကြောင့် ဤဆဠာဘိည-ဟူသော ပညတ်သည် ဝိဇ္ဇမာနေန အဝိဇ္ဇမာနပညတ် မည်၏၊ ထို့အတူ မိန်းမသည် ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသောကြောင့်, အသံသည်ကား ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;ဣတ္ထိသဒ္ဓါ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပညတ်သည် အဝိဇ္ဇမာနေန&lt;hr&gt; ၁-ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော အနက်နှင့် ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသော အနက်ကို သိစေသော သဒ္ဓပညတ်သည် ဝိဇ္ဇမာနေန အဝိဇ္ဇမာနပညတ် မည်၏။&lt;br&gt;ပုံစံ-ဆဠာဘိညာ။ ။ဤ၌ အဘိညာဏ် ခြောက်ပါးကား ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသောကြောင့် ဝိဇ္ဇမာနအနက် မည်၏၊ အဘိညာဏ်ရသော ပုဂ္ဂိုလ်ကား ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသောကြောင့် အဝိဇ္ဇမာနအနက် မည်၏၊ ထိုဝိဇ္ဇမာနအနက်နှင့် အဝိဇ္ဇမာနအနက် ၂-ပါးကို သိစေတတ်သော ဆဠာဘိည-သဒ္ဓသည် ဝိဇ္ဇမာနေန အဝိဇ္ဇမာန ပညတ် မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဝိဇ္ဇမာနပညတ် ၁-မည်၏၊ ပသာဒစက္ခုသည်၎င်း၊ ထိုပသာဒကိုမှီသော စက္ခုဝိညာဏ်သည်၎င်း၊ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသောကြောင့် စက္ခုဝိညာဏ်ဟူသော ဤပညတ်သည် ဝိဇ္ဇမာနေန ဝိဇ္ဇမာနပညတ် ၂-မည်၏၊ မင်းသည်၎င်း၊ သားသည်၎င်း၊ ပညတ်တရားများ ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ရာဇပုတ္တာ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပညတ်သည် အဝိဇ္ဇမာနေန အဝိဇ္ဇမာနပညတ် ၃-မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၆။ ။&lt;b&gt;ဝစီဃောသာနုသာရေန၊ သောတဝိညာဏဝီထိယာ။ ပဝတ္တနန္တ ရုပ္ပန္န၊ မနောဒွါရဿ ဂေါစရာ။ အတ္ထ ယဿာနုသောရေန၊ ဝိညာယန္တိ တတော ပရံ။ သာယံ ပညတ္တိ ဝိညေယျာ၊ လောကသင်္ကေတ နိမ္မိတာ။ ဣတိ အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟေ ပစ္စယသင်္ဂဟဝိဘာဂေါ နာမ အဋ္ဌမောပရိစ္ဆေဒေ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-ဣတ္ထိသဒ္ဓါ-၌ မိန်းမဟူသော အနက်ကား ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိသော အနက် မည်၏၊ အသံဟူသော အနက်ကား ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော အနက် မည်၏။ ထိုအဝိဇ္ဇမာနအနက်နှင့် ဝိဇ္ဇမာနအနက် ၂-ပါးကို သိစေတတ်သောကြောင့် အဝိဇ္ဇမာနေန ဝိဇ္ဇမာနပညတ် မည်၏။&lt;br&gt;၂-စက္ခုဝိညာဏ-၌ကား မျက်စိဟူသော အနက်သည် ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိ၏။ ဝိညာဏ်-ဟူသော အနက်သည်လည်း ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိ၏၊ ထိုဝိဇ္ဇမာနအနက် ၂-ပါးကို သိစေတတ်သောကြောင့် ဝိဇ္ဇမာနေန ဝိဇ္ဇမာနပညတ် မည်၏။&lt;br&gt;၃-ရာဇပုတ္တော-၌ကား မင်းဟူသော အနက်သည်လည်း ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိ။ သားဟူသော အနက်သည်လည်း ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိ၊ ထိုအဝိဇ္ဇမာနအနက်နှင့် အဝိဇ္ဇမာနအနက် ၂-ပါးကို သိစေတတ်သောကြောင့် အဝိဇ္ဇမာနေန အဝိဇ္ဇမာန ပညတ် မည်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဘူမိ, ပဗ္ဗတ, ရူပ, ဝေဒနာ အစရှိသော ဝစီမယသဒ္ဓကို အစဉ်လျှောက်၍ အာရုံပြုသဖြင့် ဖြစ်သော သောတဝိညာဏဝီထိ, တဒနုဝတ္တကမနောဒွါရဝီထိ ဖြစ်သည်မှ အခြားမဲ့၌ နာမပညတ်ကို ကြံသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်သော မနောဒွါရိကဝိညာဏ်အစဉ်၏ အာရုံဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော ထိုဘူမိ, ပဗ္ဗတ, ရူပ, ဝေဒနာ အစရှိသော နာမပညတ်ကို ယူတတ်သော မနောဒွါရိကဝိညာဏ်အစဉ်မှ နောက်၌ အကြင် သမုတိ, ပရမတ္ထအားဖြင့် ပြားသော ဘူမိ, ပဗ္ဗတ, ရူပ, ဝေဒနာ အစရှိသော နာမပညတ်ကို အစဉ်လျှောက်သဖြင့် သမုတိ, ပရမတ္ထအားဖြင့် ပြားသော မြေ, တောင်, ရုပ်, ဝေဒနာ အစရှိသော အတ္ထပညတ်တို့ကို သိအပ်ကုန်၏။ ထိုမြေ, တောင်, ရုပ်, ဝေဒနာ အစရှိသော အတ္ထပညတ်ကို အပြားအားဖြင့် သိစေတတ်သော ဘူမိ, ပဗ္ဗတ, ရူပ, ဝေဒနာ အစရှိသော အက္ခရာအစဉ်-ဟု ဆိုအပ်သော နာမပညတ်ကို ကမ္ဘာဦးသူလူပညာရှိတို့၏ အမှတ်သင်္ကေတဖြင့် ပြီး၏-ဟူ၍ သိအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၆။ ။&lt;b&gt;ဝစီဃောသာနုသာရေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ မြေ, တောင်, ရုပ်, ဝေဒနာ အစရှိသော ဝစီပညတ်သည် ပြီးစေအပ်သော အသံကို အာရုံပြုသဖြင့် ဖြစ်သော သောတဝိညာဏဝီထိ၏ ဖြစ်သည်မှ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သော အမည်ကို ကြံခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်သော မနောဒွါရ၌ ဖြစ်သော ဝိညာဏ်အစဉ်၏ ဤအမည်သည် ဤသို့ သဘောရှိသော အနက်၏ အမည်တည်း။ ဤသို့ ရှေး၌သာလျှင် ယူအပ်, မှတ်အပ်ပြီးသော အကြောင်းရှိသော အာရုံဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော ထိုအမည်ကို ယူပြီးသည်မှ နောက်၌ ပညတ်ဓမ္မ, ပရမတ္ထဓမ္မလျှင် တည်ရာရှိသော အကြင်နာမပညတ်ကို အစဉ်လျှောက်သဖြင့် သမုတိ, ပရမတ္ထအားဖြင့် ပြားကုန်သော အနက်တို့ကို သိအပ်ကုန်၏၊ မြေ, တောင်, ရုပ်, ဝေဒနာ အစရှိသော အပြားအားဖြင့် သိစေအပ်သော အနက်ကို အပြားအားဖြင့် သိစေအပ်သော လောကဝေါဟာရဖြင့် ပြီးသော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မနောဒွါရဖြင့် ယူအပ်သော အက္ခရာအပေါင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော ထိုပညတ်ကို အပြားအားဖြင့် သိစေတတ်သောကြောင့် ပညတ်-ဟု ဆိုအပ်သော နာမပညတ်ဟူ၍ သိအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤပဌမဂါထာ၌-သောတဝိညာဏဝီထိ၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်လေ့ရှိသော မနောဒွါရိကဝီထိတို့ကိုလည်း သောတဝိညာဏဝီထိသဒ္ဓါဖြင့်သာလျှင် ပေါင်းတော်မူ၍ “&lt;b&gt;သောတဝိညာဏဝီထိယာ&lt;/b&gt;” ဟူသော ဤစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် မိန့်ဆိုအပ်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ ဃဋ အစရှိသော အသံတို့ကို နာကြားသောသူအား တလုံးတလုံးသော အသံကို အာရုံပြု၍ ပစ္စုပ္ပန်အာရုံ, အတိတ်အာရုံ၏ အစွမ်းအားဖြင့် နှစ်ကြိမ်, နှစ်ကြိမ်ကုန်သော ဇောဝါရတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ပဉ္စမမနောဒွါရ၌ ဖြစ်သော ဇောနှင့် ယှဉ်သော ပညာဖြင့် ယူအပ်ပြီးသော နာမပညတ်ဖြစ်သော အက္ခရာအပေါင်းကို အာရုံပြု၏၊ တကြိမ်သော ဇောဝါရသည် ဖြစ်၏၊ ဤသို့ သောတဝိညာဏ&lt;hr&gt; ၁-ဤဂါထာတို့ဖြင့် သဒ္ဓပညတ်သည် အတ္ထပညတ်ကို အပြားအားဖြင့် သိစေပုံကို ဝီထိချ ပြတော်မူ၏။&lt;br&gt;ပြဟန်ကား-ထိုပဋ္ဌအပေါင်းတို့တွင် &lt;b&gt;ဝစီဃောသာနုသာရေန&lt;/b&gt;-ဟူသော ပါဠိဖြင့် သဒ္ဒါရုံ အာရမ္မဏပစ္စည်းကို ပြတော်မူ၏၊ &lt;b&gt;သောတဝိညာဏဝီထိ&lt;/b&gt;-ဟူသော ပါဌ်ဖြင့် ထိုသဒ္ဒါရုံကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်သော သောတဝိညာဏဝီထိကို ပြတော်မူ၏၊ &lt;b&gt;အနန္တရုပ္ပ မနောဒွါရဿ&lt;/b&gt;-ဟူသောပါဌ်ဖြင့် ထိုသောတဝိညာဏဝီထိ၏ နောက်၌ တဒနုဝတ္တကမနောဒွါရ လေးဝီထိ ဖြစ်မည်ကို ပြတော်မူ၏။ &lt;b&gt;အတ္ထာယာနုသာရေန ဝိညာယန္တိ တတော ပရံ&lt;/b&gt;-ဟူသောပါဠိဖြင့် ထိုတဒနုဝတ္တကမနောဒွါရ လေးဝီထိ၏ နောက်မှသာ အနက်ဒြပ် အတ္ထပညတ်ကို သိ၏-ဟု ပြတော်မူ၏။&lt;br&gt;လူ, ခွေး-စသော သဒ္ဓပညတ်သည် &quot;လူ&quot;-ဟု သိသော ပစ္စုပ္ပန်အသံ အာရုံကို အာရုံပြု၍ ရှေးဦးစွာ သောတဒွါရဝီထိ ဖြစ်၏၊ ထို့နောက် အတိတ်ဖြစ်သော ထိုသဒ္ဓါရုံကိုပင် အာရုံပြု၍ နှစ်ကြိမ်မြောက် တဒနုဝတ္တကမနောဒွါရဝီထိ ဖြစ်၏။ ထို့နောက် &quot;လူ&quot;-ဟူသော နာမပညတ်ကို အာရုံပြု၍ သုံးကြိမ်မြောက် သုဒ္ဓမနောဒွါရဝီထိ ဖြစ်၏။ ထို့နောက် ၎င်းနာမပညတ်ကို အစဉ်လျှောက်၍ &quot;လူခန္ဓာဒြပ်&quot;-ဟု ဆိုအပ်သော အနက်ဟူသော အတ္ထပညတ်ကို အာရုံပြု၍ လေးကြိမ်မြောက် သုဒ္ဓမနောဒွါရဝီထိ ဖြစ်၏၊ ဤလေးဝီထိကျမှ အနက်ဒြပ် အတ္ထပညတ်ကို သိရ၏-ဟုမှတ်။&lt;br&gt;(အကျယ်သိလိုမူ အဘိဓမ္မတ္ထကို ကြည့်လင့်ကုန်။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဝီထိ၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သော အတိတ်ဖြစ်သော သဒ္ဓါရုံလျှင် အာရုံရှိသော ဇောစိတ်အစဉ်၏ အခြားမဲ့၌ နာမပညတ်ကို ယူခြင်းဖြစ်၏၊ ထိုယူပြီးသည်မှ နောက်၌ အနက်ကိုသိခြင်းဖြစ်၏၊ ဤသို့ ဆရာတို့သည် ဆိုကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် သိအပ်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဆိုအပ်ပြီးသောစကားဖြင့် အဘိဓမ္မတ္ထဝိဘာဝနီမည်သော အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း၏အတွင်း၌&lt;br&gt;အဋ္ဌမပစ္စည်းပိုင်းအဖွင့်သည် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ရောက်ပြီ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	!
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	!
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၄၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;ဘာဝနာ ၂-ပါး&lt;/h3&gt;၁။ ။&lt;b&gt;သမထဝိပဿနာနံ&lt;/b&gt;၊ ဘာဝနာနတောပရံ။&lt;br&gt;ကမ္မဋ္ဌာနံ ပဝက္ခာမိ၊ ဒုဝိဓမ္ပိ ယထာဣမံ။ ။ ဤပစ္စယသင်္ဂဟမှ နောက်၌ သမထ ဝိပဿနာ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော နှစ်ပါးသော ဘာဝနာတို့၏ နှစ်ပါးအပြားရှိသော ကမ္မဋ္ဌာန်းကို အစဉ်အတိုင်း ငါသည် ဆိုပေအံ့။&lt;h3&gt;ဘာဝနာ ၂-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁။ ။ဤပစ္စယနိဒ္ဒေသမှ နောက်၌ နီဝရဏတို့ကို ငြိမ်းစေတတ်သော အနက်ကြောင့် &lt;b&gt;သမထ&lt;/b&gt; ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ဘာဝနာတို့၏၎င်း၊ အနိစ္စ အစရှိသော အထူးထူးသော အပြားရှိသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ရှုအပ်သော အနက်ကြောင့် &lt;b&gt;ဝိပဿနာ&lt;/b&gt; ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ဘာဝနာတို့၏၎င်း၊ နှစ်ပါးအပြားရှိသော ဘာဝနာ-ဟု ဆိုအပ်သော အမှု၏ ဖြစ်ရာဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့် ကမ္မဋ္ဌာန်း ဖြစ်သော အာရုံကို၎င်း၊ အထက်အထက်၌ ဖြစ်သော ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အမှု၏ နီးသောအကြောင်း ဖြစ်၍ဖြစ်သော ဘာဝနာအစီရင်ကို၎င်း၊ သမထဝိပဿနာတို့၏ အစဉ်ဖြင့် ဆိုပေအံ့။ ဤသို့ အနက်ယောဇနာခြင်း, အနက်ပေးခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ကာမစ္ဆန္ဒစသော နီဝရဏ တရားတို့ကို ငြိမ်းစေတတ်သောကြောင့် သမာဓိတရား သည် &lt;b&gt;သမထ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂-ဘုံသုံးပါး၌ ဖြစ်ပေါ်နေသော ရုပ် နာမ် ခန္ဓာ အဖြာဖြာကို အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ-ဟု လက္ခဏာယာဉ် သုံးပါးသို့ တင်၍ ရှုဆင်ခြင်တတ်သောကြောင့် မဂ်၏ အရှေ့အဘို့၌ ဖြစ်သမျှ လောကီ ပညာစေတသိက်သည် &lt;b&gt;ဝိပဿနာ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုသမထနှင့် ဝိပဿနာ တရားနှစ်ပါးသည် ပွါးများအပ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဘာဝနာ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃-သမထဘာဝနာကံ ဝိပဿနာဘာဝနာကံ နှစ်ပါး၏ ဖြစ်ရာ, ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် ကသိုဏ်းပညတ် စသော အာရုံတေဘုမ္မကသင်္ခါရအာရုံ တရားသည် &lt;b&gt;“ကမ္မဋ္ဌာန”&lt;/b&gt; ကမ္မဋ္ဌာန်း မည်၏-ဟုမှတ်။&lt;hr&gt; ၁။ အလွန်အမင်း မိမိသန္တာန်၌ မပြတ်မလပ် ဖြစ်သော ပင်ကိုယ်ပကတိ တရားသဘော သည် စရိုက် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;စရိုက် ၆-ပါး&lt;/h3&gt;၃။ ။ရာဂစရိတာ, ဒေါသစရိတာ, မောဟစရိတာ, သဒ္ဓါစရိတာ, ဗုဒ္ဓိစရိတာ, ဝိတက္ကစရိတာစေတိ ဆဗ္ဗိဓော စရိတသင်္ဂဟော။ ရာဂစရိုက်၎င်း၊ ဝါ-ရာဂများခြင်း၎င်း၊ ဒေါသစရိုက်၎င်း၊ ဝါ-ဒေါသများခြင်း၎င်း၊ မောဟစရိုက်၎င်း၊ ဝါ-မောဟများခြင်း၎င်း၊ သဒ္ဓါစရိုက်၎င်း၊ ဝါ-သဒ္ဓါများခြင်း၎င်း၊ ဗုဒ္ဓိစရိုက်၎င်း၊ ဝါ-ပညာများခြင်း၎င်း၊ ဝိတက်စရိုက်၎င်း၊ ဝါ-ဝိတက်များခြင်း၎င်း၊ ဤသို့ ခြောက်ပါးသော အပြားအားဖြင့် စရိတသင်္ဂဟကို သိအပ်၏။&lt;h3&gt;စရိုက် ၆-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၃။ ။ရာဂသည်ပင် သဘောဖြစ်သောကြောင့် ရာဂစရိုက် မည်၏၊ ဒေါသစရိုက် အစရှိသည်တို့ကိုလည်း ဤအတူ သိအပ်ကုန်၏၊ စရိတသင်္ဂဟော-ဟူသည်ကား၊ မူလဖြစ်သော စရိုက်၏ အစွမ်းဖြင့် ပုဂ္ဂိုလ်ကို ရေတွက်ခြင်းတည်း၊ ရောသောအားဖြင့်ကား ခြောက်ဆယ့်သုံးပါးတို့ ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုစကားမှန်၏—&lt;br&gt;ရာဂဒိကေ တိကေ သတ္တ၊ သတ္တ သဒ္ဓါဓိကေ တိကေ။&lt;br&gt;ဧကတိကမူလမ္ပိ၊ မိဿတော သတ္တသတ္တကံ။ ။ &lt;br&gt;ဟူသော စကားကို မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်၏။ အနက်ကား—ရာဂအစရှိသော တိက်၌ ၇-ပါးသော စရိုက်ရှိသည်&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-အလွန်အကဲ မိမိသန္တာန်၌ မပြတ်မလတ် ဖြစ်သော ပင်ကိုယ်ပကတေ့ တရားသဘောသည် စရိုက်မည်၏။&lt;br&gt;အလွန်အကဲ မိမိသန္တာန်၌ မပြတ်မလပ် ဖြစ်သော တဏှာရာဂသည် ရာဂစရိုက် မည်၏။ (အကြွင်းသိသာပြီ။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဖြစ်ကုန်၏၊ သဒ္ဓါ အစရှိသော တိက်၌ ၇-ပါးသော စရိုက်ရှိသည်ဖြစ်ကုန်၏၊ ဧကမူ, ဒိ, တိမူ၌ ရောသောအားဖြင့် ၇-ခု, ၇-ခုတို့၏ အပေါင်းသည် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုဂါထာအရ အကျယ်ချဲ့၍ ပြဦးအံ့—ဤဂါထာ၌ ၁-ရာဂစရိုက်၎င်း၊ ၂-ဒေါသစရိုက်၎င်း၊ ၃-မောဟစရိုက်၎င်း၊ ၄-ရာဂ,ဒေါသစရိုက်၎င်း၊ ၅-ရာဂ,မောဟစရိုက်၎င်း၊ ၆-ဒေါသ,မောဟစရိုက်၎င်း၊ ၇-ရာဂစရိုက်, ဒေါသစရိုက်, မောဟစရိုက်၎င်း၊ ဤသို့သောနည်းဖြင့် ရာဂအစရှိသော တိက်၌ တခုသော သတ္တကဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့အတူ သဒ္ဓါစရိုက်၎င်း၊ ဗုဒ္ဓိစရိုက်၎င်း၊ ဝိတက်စရိုက်၎င်း၊ သဒ္ဓါ,ဗုဒ္ဓိစရိုက်၎င်း၊ သဒ္ဓါ,ဝိတက်စရိုက်၎င်း၊ ဗုဒ္ဓိ,ဝိတက်စရိုက်၎င်း၊ သဒ္ဓါ,ဗုဒ္ဓိ,ဝိတက်စရိုက်၎င်း၊ ဤသို့ သဒ္ဓါ အစရှိသော တိက်၌ တခုသော သတ္တကသည် ဖြစ်၏။ ဤသို့ နှစ်ပါးသော တိက်တို့ကို မရောသည် အစွမ်းဖြင့် ၁၄-ပါးသော စရိုက်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။ (&lt;br&gt;&lt;br&gt;သုဒ္ဓမှတပါး မိဿကကို ဆိုဦးအံ့—ရာဂ အစရှိသော တိက်ကို ဧကမူ, ဒိမူ, တိမူဟူ၏ အစွမ်းအားဖြင့် သဒ္ဓါ စသော တိက်နှင့်တကွ ယှဉ်အပ်သည်ရှိသော် ရာဂစရိုက်, သဒ္ဓါစရိုက်၎င်း။ ပ။ ဤသို့ အစရှိသော ရာဂလျှင် မူလရှိသော နည်း တခုသော သတ္တက ဖြစ်၏၊ ထို့အတူ ဒေါသစရိုက်, သဒ္ဓါစရိုက်၎င်း။ ပ။ ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် ဒေါသမူလနည်း၌လည်း တခုသော သတ္တကသည် ဖြစ်၏၊ မောဟစရိုက်, သဒ္ဓါစရိုက်၎င်း။ ပ။ ဤသို့ အစရှိသော နည်းဖြင့် မောဟမူလ စရိုက်၌လည်း တခုသော သတ္တကသည် ဖြစ်၏။ ဤသို့ ဧကမူနည်း၌ သတ္တက သုံးလီသည် ဖြစ်၏။ ဤဧကမူ၌ သတ္တကသုံးလီဖြစ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ဒိမူလကနည်း၌လည်း ရာဂစရိုက်, ဒေါသစရိုက် သဒ္ဓါစရိုက်၎င်း။ ပ။ ဤသို့ အစရှိသော နည်းဖြင့် သတ္တက သုံးလီသည် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အထူးကား-တိမူလကနည်း၌ ရာဂစရိုက်၎င်း၊ ဒေါသစရိုက်၎င်း၊ မောဟစရိုက်၎င်း၊ သဒ္ဓါစရိုက်၎င်း၊ ဤသို့ အစရှိသော နည်းဖြင့်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တခုသော သတ္တကသည် ဖြစ်၏၊ ဤသို့ ရောသည် အစွမ်းအားဖြင့် ၇-ပါးသော သတ္တကတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် တခုယုတ်ငါးဆယ်သော စရိုက်ရှိသည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤသို့ အရောအားဖြင့် တခုယုတ်ငါးဆယ်သော စရိုက်တို့၎င်း၊ ရှေးသုဒ္ဓဖြစ်ကုန်သော ၁၄-ပါးသော စရိုက်တို့၎င်း၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် ၆၃-ပါးသော စရိုက်တို့ကို မှတ်အပ်ကုန်၏၊ အချို့သော ဆရာတို့သည်ကား ဒိဋ္ဌိနှင့်တကွ ၆၄-ပါးသော စရိုက်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဖွင့်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဘာဝနာ ၃-ပါး&lt;/h3&gt;၄။ ။ပရိကမ္မဘာဝနာ, ဥပစာရဘာဝနာ, အပ္ပနာဘာဝနာစေတိ တိဿော ဘာဝနာ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ပရိကမ္မဘာဝနာ၎င်း၊ ဝါ-အပ္ပနာဘာဝနာကို ပြုပြင်တတ်သော ဘာဝနာ၎င်း၊ ဝါ-အပ္ပနာ၏ အရှေ့အဘို့ဖြစ်သော ဘာဝနာ၎င်း၊ ဥပစာရဘာဝနာ၎င်း၊ ဝါ-အပ္ပနာ၏ အနီးဖြစ်သော ဘာဝနာ၎င်း၊ အပ္ပနာဘာဝနာ၎င်း၊ ဝါ-မဟဂ္ဂုတ် အဖြစ်သို့ ရောက်သော ဘာဝနာ၎င်း၊ ဤသို့ သုံးပါးကုန်သော ဘာဝနာတို့ကို သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဘာဝနာ ၃-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄။ ။အပ္ပနာဘာဝနာကို ပြုပြင်တတ်သော အမှုဖြစ်သော တနည်းကား—အစစွာသော အမှုဖြစ်သော အပ္ပနာဝီထိမှ အရှေ့အဘို့၌ ဖြစ်သော ကာမာဝစရကုသိုလ် ကြိယာဘာဝနာသည် &lt;b&gt;ပရိကမ္မဘာဝနာ&lt;/b&gt; မည်၏၊ နီဝရဏကို ပယ်သည်မှစ၍ ဂေါတြဘူအဆုံး&lt;hr&gt; ၁-ဈာန်ဟူသော အပ္ပနာကို ပြုပြင်တတ်မှုဖြစ်ပေါ်စေတတ်သော အပ္ပနာ၏ အစ ရှေးမဆွ ဖြစ်သော ဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းသည်မှစ၍ နီဝရဏ မငြိမ်းမီ အတွင်း ပွါးများ အားထုတ်အပ်သမျှသော ကာမာဝစရ ဘာဝနာသည် ပရိကမ္မဘာဝနာ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရှိသော ကာမာဝစရဘာဝနာသည် &lt;b&gt;ဥပစာရဘာဝနာ&lt;/b&gt; မည်၏။ အဘယ့်ကြောင့် ဥပစာရဘာဝနာ မည်သနည်း-ဟူမူ ရွာ၏ဥပစာ အစရှိသည်ကဲ့သို့ အပ္ပနာ၏ အနီး၌ ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဥပစာရဘာဝနာ&lt;/b&gt; မည်၏၊ မဟဂ္ဂုတ် အဖြစ်သို့ ရောက်သော ဘာဝနာသည် &lt;b&gt;အပ္ပနာဘာဝနာ&lt;/b&gt; မည်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် အပ္ပနာဘာဝနာ မည်ပါသနည်း-ဟူမူ အပ္ပနာ-ဟု ဆိုအပ်သော ဝိတက်လျှင် အမှူးရှိသည်ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အပ္ပနာဘာဝနာ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ့်ကြောင့် ဝိတက်သည် အပ္ပနာ မည်ပါသနည်း-ဟူမူ သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို အာရုံ၌ ကျစေသကဲ့သို့ ဖြစ်တတ်သောကြောင့် ဝိတက်သည် အပ္ပနာမည်၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ထိုဝိတက်ကို &lt;b&gt;“အပ္ပနာ ဗျပ္ပနာ”&lt;/b&gt; ဟု မြတ်စွာဘုရားသည် ညွှန်ပြတော်မူအပ်၏။ ထိုဝိတက်လျှင် အမှူးရှိသည် အပြစ်၏အစွမ်းကြောင့် အလုံးစုံကုန်သော မဟဂ္ဂုတ် လောကုတ္တရာ ဈာန်တရားတို့ကို အပ္ပနာ-ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;နိမိတ် ၃-ပါး&lt;/h3&gt;၅။ ။ပရိကမ္မနိမိတ္တံ, ဥဂ္ဂဟနိမိတ္တံ, ပဋိဘာဂနိမိတ္တဉ္စေတိ တီဏိ နိမိတ္တာနိ စ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ။ ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ပရိကမ္မနိမိတ်၎င်း၊ ဝါ-ပထဝီ ပထဝီ အစရှိသည်ဖြင့် စီးဖြန်းခြင်း ပရိကမ္မဘာဝနာ၏ အာရုံဖြစ်သော ကသိုဏ်းဝန်း အစရှိသည်-ဟု ဆိုအပ်သော ပရိကမ္မနိမိတ်၎င်း၊ ဥဂ္ဂဟနိမိတ်၎င်း၊ ဝါ-စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် မြင်သကဲ့သို့ မနောဒွါရိက ကုသိုလ်ဇောသည် ယူအပ်သော အာရုံဖြစ်သော ကသိုဏ်းဝန်း အစရှိသည်-ဟု ဆိုအပ်သော ဥဂ္ဂဟ&lt;hr&gt; ၁-နီဝရဏတရား ငြိမ်းသည်မှစ၍ ဂေါတြဘူတိုင်အောင် ဤအတွင်း၌ ပွါးများအပ်သမျှ သော ကာမာဝစရ ဘာဝနာသည် အပ္ပနာ၏ အနီးဖြစ်သောကြောင့် ဥပစာရဘာဝနာ မည်၏။&lt;br&gt;၂-အပ္ပနာမည်သော ဝိတက် အမှူးရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် မဟဂ္ဂုတ် လောကုတ္တရာ အဖြစ်သို့ ရောက်သော ဘာဝနာသည် အပ္ပနာဘာဝနာ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	နိမိတ်၎င်း၊ ပဋိဘာဂနိမိတ်၎င်း၊ ဝါ-ဥဂ္ဂဟနိမိတ်နှင့် တူသော ညိုသော အဆင်း စသော ကသိုဏ်းအပြစ်မှ ကင်းသော ဥပစာရ အပ္ပနာတို့၏ အာရုံဖြစ်သော ကသိုဏ်းဝန်း အစရှိသည်-ဟု ဆိုအပ်သော ပဋိဘာဂနိမိတ်၎င်း၊ ဤသို့ သုံးပါးကုန်သော နိမိတ်တို့ကိုလည်း သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;နိမိတ် ၃-ပါး အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅။ ။ပရိကမ္မဘာဝနာ၏ အာရုံဖြစ်သော ဝါ-ဖြစ်သောကြောင့် ကသိုဏ်းဝန်း အစရှိသော နိမိတ်သည် &lt;b&gt;ပရိကမ္မနိမိတ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုကသိုဏ်းဝန်း အစရှိသည်ပင် မျက်စိဖြင့် မြင်သကဲ့သို့ မနောဒွါရ၌ဖြစ်သော စိတ်ဖြင့် ယူအပ်သော နိမိတ်ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဥဂ္ဂဟနိမိတ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ တနည်းကား-ယူအပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏ နိမိတ် ဖြစ်သောကြောင့် ဥဂ္ဂဟနိမိတ် မည်၏၊ ထိုကသိုဏ်းဝန်း အစရှိသည်တို့၏ အတုထင်သော ညိုသောအဆင်း အစရှိကုန်သော ကသိုဏ်း၏ အပြစ်တို့မှ ကင်းသော နိမိတ်သည် ဥပစာရအပ္ပနာတို့၏ အာရုံဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပဋိဘာဂနိမိတ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ကသိုဏ်း ၁၀-ပါး&lt;/h3&gt;၆။ ။ကထံ ပထဝီကသိဏံ, အာပေါကသိဏံ, တေဇောကသိဏံ, ဝါယောကသိဏံ, နီလကသိဏံ, ပီတကသိဏံ, လောဟိတကသိဏံ, ဩဒါတကသိဏံ, အာကာသကသိဏံ, အာလောကကသိဏေတိ ဣမာနိ ဒသ ကသိဏာနိ နာမ။&lt;hr&gt; ၁-အာရမ္မဏိက တရားတို့ဖြင့် သိအပ်သောကြောင့် အာရုံတရားသည် နိမိတ် မည်၏။ ပရိကမ္မဘာဝနာ၏ အာရုံဖြစ်သော ကသိုဏ်းဝန်း စသော နိမိတ်သည် ပရိကမ္မနိမိတ် မည်၏။&lt;br&gt;၂-စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် ယူအပ်,မြင်အပ်သကဲ့သို့ မနောဒွါရိက ကုသိုလ်ဇောသည် ယူအပ်သောကြောင့် ကသိုဏ်းဝန်း စသော အာရုံသည် ဥဂ္ဂဟနိမိတ် မည်၏။&lt;br&gt;၃-ကသိုဏ်းအပြစ်မှ ကင်းသော ဥပစာရဘာဝနာ, အပ္ပနာဘာဝနာတို့၏ အာရုံဖြစ်သော ကသိုဏ်းဝန်း စသော အာရုံသည် ထိုဥဂ္ဂဟနိမိတ်နှင့် တူသောကြောင့် ပဋိဘာဂနိမိတ် မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဘယ်သို့ သိအပ်ပါသနည်းဟူမူ—&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) မြေကြီးသည်ပင် တစိတ်၌ မတည်မူ၍ အဆုံးမရှိ နှံ့သော အဖြစ်ဖြင့် အလုံးစုံ-ဟူသော အနက်ကြောင့် ကသိဏမည်သော &lt;b&gt;ပထဝီကသိုဏ်း&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၂) ရေသည်ပင်လျှင် တစိတ်၌ မတည်မူ၍ အဆုံးမရှိ နှံ့သော အဖြစ်ဖြင့် အလုံးစုံ-ဟူသော အနက်ကြောင့် ကသိဏမည်သော &lt;b&gt;အာပေါကသိုဏ်း&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၃) မီးသည်ပင်လျှင် တစိတ်၌ မတည်မူ၍ အဆုံးမရှိ နှံ့သော အဖြစ်ဖြင့် အလုံးစုံ-ဟူသော အနက်ကြောင့် ကသိဏမည်သော &lt;b&gt;တေဇောကသိုဏ်း&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၄) လေသည်ပင်လျှင် တစိတ်၌ မတည်မူ၍ အဆုံးမရှိ နှံ့သော အဖြစ်ဖြင့် အလုံးစုံ-ဟူသော အနက်ကြောင့် ကသိဏမည်သော &lt;b&gt;ဝါယောကသိုဏ်း&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၅) ညိုသော အဆင်းသည်ပင်လျှင် တစိတ်၌ မတည်မူ၍ အဆုံးမရှိ နှံ့သော အဖြစ်ဖြင့် အလုံးစုံ-ဟူသော အနက်ကြောင့် ကသိဏမည်သော &lt;b&gt;နီလကသိုဏ်း&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၆) ရွှေသော အဆင်းသည်ပင်လျှင် တစိတ်၌ မတည်မူ၍ အဆုံးမရှိ နှံ့သော အဖြစ်ဖြင့် အလုံးစုံ-ဟူသော အနက်ကြောင့် ကသိဏမည်သော &lt;b&gt;ပီတကသိုဏ်း&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၇) နီသော အဆင်းသည်ပင်လျှင် တစိတ်၌ မတည်မူ၍ အဆုံးမရှိ နှံ့သော အဖြစ်ဖြင့် အလုံးစုံ-ဟူသော အနက်ကြောင့် ကသိဏမည်သော &lt;b&gt;လောဟိတကသိုဏ်း&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၈) ဖြူသော အဆင်းသည်ပင်လျှင် တစိတ်၌ မတည်မူ၍ အဆုံးမရှိ နှံ့သော အဖြစ်ဖြင့် အလုံးစုံ-ဟူသော အနက်ကြောင့် ကသိဏမည်သော &lt;b&gt;ဩဒါတကသိုဏ်း&lt;/b&gt; ၎င်း၊
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၉) ပိုင်းခြားအပ်သော ကောင်းကင်သည်ပင် တစိတ်၌ မတည်မူ၍ အဆုံးမရှိ နှံ့သော အဖြစ်ဖြင့် အလုံးစုံ-ဟူသော အနက်ကြောင့် ကသိဏမည်သော &lt;b&gt;ပရိစ္ဆိန္နာကာသကသိုဏ်း&lt;/b&gt; ၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁၀) နံရံပေါက် စသည်တို့၌ ထင်သော နေ လ စသည်တို့၏ အရောင် အလင်းသည်ပင် တစိတ်၌ မတည်မူ၍ အဆုံးမရှိ နှံ့သော အဖြစ်ဖြင့် အလုံးစုံ-ဟူသော အနက်ကြောင့် ကသိဏမည်သော &lt;b&gt;အာလောကကသိုဏ်း&lt;/b&gt; ၎င်း၊ ဤသည်တို့သည် ကသိုဏ်းဆယ်ပါး မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ကသိုဏ်း ၁၀-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၆။ ။မြေသည်ပင်လျှင် တစိတ်၌ မတည်မူ၍ အဆုံးမရှိသော အရပ်ကို နှံ့တတ်သည်၏ အဖြစ်ဖြင့် အလုံးစုံ-ဟူသော အနက်ကြောင့် ကသိုဏ်းမည်ရကား ပထဝီကသိုဏ်းမည်၏၊ ပထဝီကသိုဏ်းဝန်းကို မုချအားဖြင့်ရအပ်၏၊ ယူအပ်၏၊ ပဋိဘာဂနိမိတ်ကိုမူ သဒိသူပစာအားဖြင့် ပထဝီကသိုဏ်း-ဟု ဆိုအပ်၏၊ ထိုပထဝီကသိုဏ်း ပဋိဘာဂနိမိတ်လျှင် အာရုံရှိသော ဈာန်ကိုလည်း ပရမ္ပရူပစာအားဖြင့် ပထဝီကသိုဏ်း-ဟု ဆိုအပ်၏၊ အာပေါကသိုဏ်း အစရှိသည်တို့၌လည်း ထိုပထဝီကသိုဏ်း အတူပင် မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုဆယ်ပါးသော ကသိုဏ်းတို့တွင် ပထဝီကသိုဏ်း အစရှိကုန်သော လေးပါးသော ကသိုဏ်းတို့သည် မဟာဘုတ် ဖြစ်သော ကသိုဏ်းမည်ကုန်၏၊ နီလကသိုဏ်း အစရှိကုန်သော လေးပါးသော&lt;hr&gt; ၁-တစိတ်တဒေသ ဖြစ်သော မြေကြီးစသည်၌ မတည်မူ၍ အပိုင်းအခြား မရှိသော မြေအရပ် စသည်တို့၌ “ပထဝီ, ပထဝီ” စသည်ဖြင့် ပွါးများ နှလုံးသွင်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် နှံ့တတ်, အကြွင်းမရှိသော အဖြစ်သို့ ရောက်တတ်သောကြောင့် ကသိုဏ်း မည်၏။&lt;br&gt;၂-ပထဝီကသိုဏ်းအရကား-ပထဝီကသိုဏ်းဝန်းကို ရ၏။ တနည်း—ပထဝီကသိုဏ်းဝန်း ပဋိဘာဂနိမိတ်ကို သဒိသူပစာအားဖြင့် ရ၏။ ထိုပထဝီကသိုဏ်း ပဋိဘာဂနိမိတ်လျှင် အာရုံရှိသော ဈာန်ကိုကား အကြောင်းဖြစ်သော အာရုံ၏ အမည်ကို အကျိုးဖြစ်သော ဈာန်ပေါ်မှာ တင်စား၍ ကာရကူပစာအားဖြင့် ရ၏။ (အကြွင်းဤနည်းအတိုင်းမှတ်။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ကသိုဏ်းတို့သည် &lt;b&gt;ဝဏ္ဏကသိုဏ်း&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏၊ ပိုင်းခြားအပ်သော ကောင်းကင်သည် &lt;b&gt;အာကာသကသိုဏ်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ လရောင် အစရှိသော အရောင်သည် &lt;b&gt;အာလောကကသိုဏ်း&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;အသုဘ ၁၀-ပါး&lt;/h3&gt;၇။ ။ဥဒ္ဓမာတကံ, ဝိနီလကံ, ဝိပုဗ္ဗကံ, ဝိစ္ဆိဒ္ဒကံ, ဝိက္ခာယိတကံ, ဝိက္ခိတ္တကံ, ဟတဝိက္ခိတ္တကံ, လောဟိတကံ, ပုဠုဝကံ, အဋ္ဌိကဉ္စေတိ ဣမေ ဒသ အသုဘာ နာမ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) သေသည်မှ အထက်ဖြစ်သော နောက်ကာလ၌ လေဖြင့် ပြည့်သော သားရေအိတ်ကဲ့သို့ ဖူးဖူးရောင်သည်ဖြစ်၍ စက်ဆုပ်ဘွယ်ရှိသော အကောင်ပုပ်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၂) အဖြူ အနီ စသည်နှင့် ရောလျက် များသောအားဖြင့် ညိုသောအဆင်းရှိသည်ဖြစ်၍ စက်ဆုပ်ဘွယ်ရှိသော အကောင်ပုပ်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၃) ယိုသော ပြည်ရှိသည်ဖြစ်၍ စက်ဆုပ်ဘွယ်ရှိသော အကောင်ပုပ်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၄) အလယ်၌ နှစ်ပိုင်းပြတ်သည်ဖြစ်၍ စက်ဆုပ်ဘွယ်ရှိသော အကောင်ပုပ်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၅) ခွေး မြေခွေး အစရှိသည်တို့သည် အထူးထူးသော အခြင်းအရာဖြင့် ခဲအပ်သည်ဖြစ်၍ စက်ဆုပ်ဘွယ်ရှိသော အကောင်ပုပ်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၆) ခွေး မြေခွေး အစရှိသည်တို့သည် အထူးထူးသော အခြင်းအရာဖြင့် အပိုင်းပိုင်း ဖြတ်လျက် ထိုထိုသောအရပ်၌ ပစ်အပ်သည်ဖြစ်၍ စက်ဆုပ်ဘွယ်ရှိသော အကောင်ပုပ်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၇) ခြေသဏ္ဌာန် အစရှိသည်နှင့် တူသော ထားလက်နက်ဖြင့် သတ်လျက် အထူးထူးသော အခြင်းအရာဖြင့် ပစ်အပ်သည်ဖြစ်၍ စက်ဆုပ်ဘွယ်ရှိသော အကောင်ပုပ်၎င်း၊
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	(၈) ယိုသော သွေးရှိသည်ဖြစ်၍ စက်ဆုပ်ဘွယ်ရှိသော အကောင်ပုပ်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၉) ပိုးလောက်တို့ဖြင့် ပြည့်သည်ဖြစ်၍ စက်ဆုပ်ဘွယ်ရှိသော အကောင်ပုပ်၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁၀) အရိုးစုသာဖြစ်၍ စက်ဆုပ်ဘွယ်ရှိသော အကောင်ပုပ်၎င်း၊ ဤသည်တို့သည် အသုဘဆယ်ပါး မည်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အသုဘ ၁၀-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၇။ ။သေသည်မှ အထက်၌ ဖူးဖူးရောင်သော သူသေကောင်သည် &lt;b&gt;ဥဒ္ဓမာတက&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုသူသေကောင်သည်သာလျှင် စက်ဆုပ်ဘွယ်ရှိသော အနက်ကြောင့် ဥဒ္ဓမာတက မည်၏၊ ကြွင်းကျန်သော ဝိနီလက အစရှိသော ပုဒ်တို့၌လည်း ဤအတူသာလျှင်တည်း။ အဖြူ အနီ စသည်နှင့် ရောသော များသောအားဖြင့် ညိုသော အဆင်းရှိသော သူသေကောင်သည် အထူးအားဖြင့် ညိုသော အနက်ကြောင့် &lt;b&gt;ဝိနီလက&lt;/b&gt; မည်၏၊ ယိုသော ပြည်ရှိသော အကောင်သည် &lt;b&gt;ဝိပုဗ္ဗက&lt;/b&gt; မည်၏၊ အလယ်၌ နှစ်ဖြာဖြတ်အပ်သော အကောင်သည် &lt;b&gt;ဝိစ္ဆိဒ္ဒက&lt;/b&gt; မည်၏၊ အိမ်ခွေး တောခွေး အစရှိသည်တို့သည် အထူးထူးသော အခြင်းအရာဖြင့် ခဲအပ် စားအပ်သော အကောင်သည် &lt;b&gt;ဝိက္ခာယိတက&lt;/b&gt; မည်၏၊ အိမ်ခွေး တောခွေး အစရှိသည်တို့သည် အထူးထူးသော အခြင်းအရာဖြင့် အပိုင်းပိုင်း ဖြတ်၍ ထိုထိုသောအရပ်၌ ပစ်အပ်သော အကောင်သည် &lt;b&gt;ဝိက္ခိတ္တက&lt;/b&gt; မည်၏၊ ကျီးခြေ အစရှိသည်နှင့်တူသော ထားငယ်ဖြင့် လှီးခုတ်၍ အထူးထူးသော အပြားရှိသည်ဖြစ်၍ ပစ်အပ်သော အကောင်သည် &lt;b&gt;ဟတဝိက္ခိတ္တက&lt;/b&gt; မည်၏၊ သွေးယိုသော အကောင်သည် &lt;b&gt;လောဟိတက&lt;/b&gt; မည်၏၊ ပိုးလောက်တို့ကို ယိုစေတတ်သော အကောင်သည် &lt;b&gt;ပုဠုဝက&lt;/b&gt; မည်၏၊ ယုတ်သော အပိုင်းအခြားအားဖြင့် တခုသာဖြစ်သော အရိုးသည်လည်း &lt;b&gt;အဋ္ဌိက&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၅၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အနုဿတိ ၁၀-ပါး&lt;/h3&gt;၈။ ။ဗုဒ္ဓါနုဿတိ, ဓမ္မာနုဿတိ, သံဃာနုဿတိ, သီလာနုဿတိ, စာဂါနုဿတိ, ဒေဝတာနုဿတိ, ဥပသမာနုဿတိ, မရဏာနုဿတိ, ကာယဂတာသတိ, အာနာပါနဿတိစေတိ ဣမာ ဒသ အနုဿတိယော နာမ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) အရဟတာ အစရှိသော မြတ်စွာဘုရား၏ ဂုဏ်တော်ကိုးပါးကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၂) သွာက္ခာတတာ အစရှိသော တရားတော်၏ ဂုဏ်တော်ခြောက်ပါးကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၃) သုပ္ပဋိပန္နတာ အစရှိသော သံဃာတော်၏ ဂုဏ်တော်ကိုးပါးကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၄) မိမိ၏ သီလဂုဏ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၅) မိမိ၏ စွန့်ကြဲခြင်းဂုဏ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၆) သဒ္ဓါ အစရှိသော ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံသော နတ်တို့သည် နတ်၏ အဖြစ်သို့ ရောက်ကုန်၏၊ ထိုသဒ္ဓါ အစရှိသော ဂုဏ်တို့သည် ငါ၌လည်း ရှိကုန်၏-ဟု နတ်တို့ကို သက်သေအရာ၌ ထား၍ နတ်တို့၏ သဒ္ဓါ အစရှိသော ဂုဏ်နှင့်တူသော မိမိ၏ သဒ္ဓါ အစရှိသော ဂုဏ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၇) နိဗ္ဗာန်၏ ဝိရာဂ စသောဂုဏ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၈) သေခြင်းတရားကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၉) ဆံပင်အစရှိသော ကိုယ်အစု၌ ဖြစ်သော သတိ၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁၀) ထွက်သက် ဝင်သက်ကို အာရုံပြု၍ အောက်မေ့ခြင်းသတိ၎င်း၊ ဤသည်တို့သည် ဆယ်ပါးသော အနုဿတိတို့ မည်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အနုဿတိ ၁၀-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၈။ ။အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်းသည် &lt;b&gt;အနုဿတိ&lt;/b&gt; မည်၏။ အရဟတာ အစရှိသော ဘုရားဂုဏ်တော်လျှင် အာရုံရှိသော အနုဿတိသည် &lt;b&gt;ဗုဒ္ဓါနုဿတိ&lt;/b&gt; မည်၏၊ သွာက္ခာတတာ အစရှိသော တရားဂုဏ်တော်လျှင် အာရုံရှိသော အနုဿတိသည် &lt;b&gt;ဓမ္မာနုဿတိ&lt;/b&gt; မည်၏။ သုပ္ပဋိပန္နာ အစရှိသော သံဃာဂုဏ်တော်လျှင် အာရုံရှိသော အနုဿတိသည် &lt;b&gt;သံဃာနုဿတိ&lt;/b&gt; မည်၏၊ မကျိုး မပျက်ခြင်း အစရှိသောအားဖြင့် ကောင်းစွာ စင်ကြယ်သော မိမိသီလဂုဏ်တော်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်းသည် &lt;b&gt;သီလာနုဿတိ&lt;/b&gt; မည်၏၊ အညစ်အကြေးဖြစ်သော မစ္ဆေရကင်းသော သူ၏အဖြစ် အစရှိသည် အစွမ်းဖြင့် မိမိ၏စွန့်ကြဲသော ကောင်းမှုကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်းသည် &lt;b&gt;စာဂါနုဿတိ&lt;/b&gt; မည်၏၊ အကြင် သဒ္ဓါ အစရှိသည်တို့နှင့် ပြည့်စုံသော နတ်တို့သည် နတ်အဖြစ်သို့ ရောက်ကုန်၏၊ ထိုနတ်တို့၏ သဒ္ဓါ အစရှိကုန်သော ဂုဏ်နှင့်တူကုန်သော သဒ္ဓါ အစရှိကုန်သော ဂုဏ်တို့သည် ငါ၌ ရှိကုန်၏-ဟု နတ်တို့ကို သက်သေအရာ၌ ထား၍ မိမိ၏ သဒ္ဓါ အစရှိသော ဂုဏ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်းသည် &lt;b&gt;ဒေဝတာနုဿတိ&lt;/b&gt; မည်၏၊ အလုံးစုံသော ဝဋ်တရား၏ ငြိမ်းရာဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်၏ ဂုဏ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်းသည် &lt;b&gt;ဥပသမာနုဿတိ&lt;/b&gt; မည်၏။ ဇီဝိတိန္ဒြေ၏ ပြတ်ခြင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော သေခြင်းကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်းသည် &lt;b&gt;မရဏာနုဿတိ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဆံပင် အစရှိသော ရူပကာယအစု၌ ဖြစ်သော အောက်မေ့ခြင်းသည် &lt;b&gt;ကာယဂတာသတိ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထွက်သက်သည်၎င်း၊ ဝင်သက်သည်၎င်း၊ &lt;b&gt;အာနာပါန&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထွက်သက် ဝင်သက်တို့ကို ရအပ်ကုန်၏၊ ဝါ-ထွက်သက်&lt;hr&gt; ၁-မြတ်စွာဘုရား၏ အရဟံ အစရှိသော ဂုဏ်တော်အပေါင်းကို အောက်မေ့ခြင်းသည် ဗုဒ္ဓါနုဿတိ မည်၏။&lt;br&gt;၂-အကြင် သဒ္ဓါတရားနှင့် ပြည့်စုံကုန်သော သူတို့သည် နတ်အဖြစ်သို့ ရောက်ကုန်၏၊ ထိုသဒ္ဓါစသော ဂုဏ်ကျေးဇူးမျိုးသည် ငါ၌လည်း ရှိ၏-ဟု နတ်တို့ကို သက်သေအရာ၌ ထား၍ မိမိ၏ သဒ္ဓါစသော ဂုဏ်ကျေးဇူးကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်းသည် ဒေဝတာနုဿတိ မည်၏။ (အကြွင်းပေါ်ပြီ။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဝင်သက်တို့ကို အာနာပါန-ဟု ဆိုအပ်ကုန်၏၊ ထိုထွက်သက် ဝင်သက်လျှင် အာရုံရှိသော အောက်မေ့ခြင်းသည် &lt;b&gt;အာနာပါနဿတိ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;အပ္ပမညာ ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၉။ ။မေတ္တာ, ကရုဏာ, မုဒိတာ, ဥပေက္ခာစေတိ ဣမာ စတဿော အပ္ပမညာယော နာမ၊ ဗြဟ္မဝိဟာရောတိ စ ပဝုစ္စတိ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၁) အတိုင်းမသိသော သုခိတ, ဒုက္ခိတ သတ္တဝါ ပညတ်ကို အာရုံပြု၍ အမျှချစ်ခြင်း၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၂) အတိုင်းမသိသော ဒုက္ခိတ သတ္တဝါ ပညတ်ကို အာရုံပြု၍ သနားခြင်း၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၃) အတိုင်းမသိသော သုခိတ သတ္တဝါ ပညတ်ကို အာရုံပြု၍ ဝမ်းမြောက်ခြင်း၎င်း၊&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၄) အတိုင်းမသိသော သုခိတ, ဒုက္ခိတ သတ္တဝါ ပညတ်ကို အာရုံပြု၍ လျစ်လျူရှုခြင်း၎င်း၊ ဤသည်တို့သည် အပ္ပမညာ တရားလေးပါး မည်ကုန်၏၊ ဗြဟ္မဝိဟာရ-ဟုလည်း ဆိုအပ်၏။&lt;h3&gt;အပ္ပမညာ ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၉။ ။ချစ်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;မေတ္တာ&lt;/b&gt; မည်၏၊ တနည်းကား-မိတ်ဆွေခင်ပွန်းတို့၌ ဖြစ်သောကြောင့် မေတ္တာ မည်၏၊ ထိုမေတ္တာသည် သတ္တဝါတို့၏ စီးပွါးချမ်းသာကို ဆောင်ခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။ &lt;b&gt;ကရုဏာ&lt;/b&gt;သည် သူတပါး၏ ဆင်းရဲကို ပယ်ခြင်းငှါ အလိုရှိသည်အဖြစ်လျှင် လက္ခဏာရှိ၏၊ &lt;b&gt;မုဒိတာ&lt;/b&gt;သည် သူတပါး၏ စည်းစိမ်ကို ဝမ်းမြောက်ခြင်း လက္ခဏာရှိ၏၊ &lt;b&gt;ဥပေက္ခာ&lt;/b&gt;သည် ဣဋ္ဌာရုံ အနိဋ္ဌာရုံတို့၌&lt;hr&gt; ၁-ချစ်တတ်သောကြောင့်၎င်း, ချစ်အပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ အာရုံပြုသောအားဖြင့် ဖြစ်တတ်သောကြောင့်၎င်း မေတ္တာ မည်၏။ ထိုမေတ္တာသည် သတ္တဝါတို့၏ စီးပွါးချမ်းသာကို ဆောင်လိုခြင်း လက္ခဏာရှိ၏၊ တရားကိုယ်ကား-အဒေါသ စေတသိက် ပင်တည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	လျစ်လျူရှုသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်ခြင်း လက္ခဏာရှိ၏၊ အတိုင်းအရှည်မရှိသော သတ္တဝါလျှင် အာရုံရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အပ္ပမညာ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏၊ မြတ်သောနေရာ၏ အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;ဗြဟ္မဝိဟာရ&lt;/b&gt; မည်၏၊ တနည်းကား—မြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အာရုံပြုသောအားဖြင့် နေရာ၏အဖြစ်ကြောင့် ဗြဟ္မဝိဟာရ မည်၏။&lt;h3&gt;သညာ ၁-ပါး&lt;/h3&gt;၁၀။ ။အာဟာရေ ပဋိကူလသညာ ဧကာ သညာ နာမ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;မျိုအပ်သော အစာ အာဟာရ၌ စက်ဆုပ်ရွံရှာဘွယ်-ဟူသော အမှတ်သည် တခုသော သညာ မည်၏။&lt;h3&gt;သညာ ၁-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၀။ ။သွားခြင်းမှ ရှာမှီးခြင်း, သုံးဆောင်ခြင်း အစရှိသည်တို့ကို ဆင်ခြင်ခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့် ကဗဠိကာရ အာဟာရ၌ စက်ဆုပ်ရွံရှာဘွယ်-ဟူ၍ ဖြစ်သော သညာသည် &lt;b&gt;အာဟာရေပဋိကူလသညာ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;hr&gt; ၁-အတိုင်းမသိသော သတ္တဝါလျှင် အာရုံရှိသောကြောင့် အပ္ပမညာ မည်၏။&lt;br&gt;၂-၎င်းမေတ္တာစသော တရားလေးပါးသည် ကောင်းမြတ်သော အကျင့်မြတ် ဖြစ်သဖြင့် မြတ်သော ကျင့်သုံးအပ်သော တရားဖြစ်သောကြောင့် ဗြဟ္မဝိဟာရ မည်၏။&lt;br&gt;ဗြဟ္မအသွင် အလွန်မြတ်ကုန်သော ယောဂီ အရှင်တို့၏ ကျင့်သုံးရာ တရားကျင့်အပ် ဖြစ်စေအပ်သော တရား ဖြစ်သောကြောင့် ဗြဟ္မဝိဟာရ မည်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;၃-အသွားအပြန်ဟူသော ဂမန, ရှာမှီးရသော ပရိယေသန, သုံးဆောင်ရသော ပရိဘောဂ စသော ဆယ်ပါးသော အခြင်းအရာကို ဆင်ခြင်သည်၏ အစွမ်းဖြင့် မျိုအပ် စားအပ်သော ဆွမ်း ဘောဇဉ် စသော ကဗဠိကာရအာဟာရ၌ စက်ဆုပ် ရွံရှာဘွယ် အဖြစ်ကို အောက်မေ့ ဆင်ခြင်ခြင်း အမှတ်သည် အာဟာရေပဋိကူလသညာ မည်၏။ (အကြွင်းပေါ်ပြီ။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဝဝတ္ထာန် ၁-ပါး&lt;/h3&gt;၁၁။ ။စတုဓာတု ဝဝတ္ထာနံ ဧကံ ဝဝတ္ထာနံ နာမ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ပထဝီဓာတ်, အာပေါဓာတ်, တေဇောဓာတ်, ဝါယောဓာတ်ဟူသော ဓာတ်လေးပါးကို ပိုင်းခြားခြင်းသည် တခုသော ဝဝတ္ထာန် မည်၏။&lt;h3&gt;ဝဝတ္ထာန် ၁-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၁။ ။ပထဝီဓာတ် အစရှိကုန်သော လေးပါးကုန်သော ဓာတ်တို့ကို မိမိ၏ ထဒ္ဓ အစရှိသော သဘောအားဖြင့်၎င်း၊ ဆံ အစရှိသော သမ္ဘာရ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ ပိုင်းခြားမှတ်သားခြင်းသည် &lt;b&gt;စတုဓာတု ဝဝတ္ထာန်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;အာရုပ္ပ ၄-ပါး&lt;/h3&gt;၁၂။ ။အာကာသာနဉ္စာယတနာဒယော စတ္တာရော အာရုပ္ပနာမ၊ ဣတိ သဗ္ဗထာ သမထနိဒ္ဒသေ စတ္တာလီသ ကမ္မဋ္ဌာနာနိ ဘဝန္တိ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;အာကာသာနဉ္စာယတန အစရှိကုန်သော လေးပါးတို့သည် &lt;b&gt;အာရုပ္ပ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏၊ ဤသို့ ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့်လည်း သမထကို ညွှန်းရာ၌ လေးဆယ်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;အာရုပ္ပ ၄-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၂။ ။ရုပ်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော အာရုံ၌ ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အာရုပ္ပ&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;သပ္ပါယဘေဒ&lt;/h3&gt;၁၃။ ။ စရိတာသု ပန ဒသ အသုဘာ, ကာယဂတာသတိသင်္ခါတာ ကောဋ္ဌာသဘာဝနာ စ ရာဂစရိတဿ သပ္ပါယာ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;အထူးကို ဆိုဦးအံ့—ခြောက်ပါးသော စရိုက်တို့တွင် ဆယ်ပါးကုန်သော အသုဘတို့သည်၎င်း၊ ဆံပင် အစရှိသော ကိုယ်အစု၌ ဖြစ်သော သတိ-ဟု ဆိုအပ်သော ဆံ အစရှိသော ကိုယ်အစု၌ ပွါးများခြင်း ဘာဝနာသည်၎င်း၊ ရာဂများသော ပုဂ္ဂိုလ်အား လျောက်ပတ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;သပ္ပါယဘေဒအဖွင့်&lt;/h3&gt;၁၃။ ။ယခုအခါ၌ ထိုထိုသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ စရိုက်အားလျော်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပြခြင်းငှါ စရိတာသု ပန ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုပြီ။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား ရာဂသာလျှင် ဖြစ်သော သဘောရှိသောကြောင့် ရာဂစရိုက် မည်၏။ ရာဂများသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ရအပ်၏။ ရာဂ၏ ဖြောင့်ဖြောင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သောကြောင့် အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းသည် ထိုရာဂစရိုက်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်အားလျောက်ပတ်၏။ ပညာ၏ အာရုံ၏ အဖြစ်ဖြင့် မောဟနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ “ဝိတက်တို့ဖြင့် ထိုထိုသော အာရုံ ပြေးခြင်းကို တားမြစ်တတ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ အာနာပါန ကမ္မဋ္ဌာန်းသည် မောဟစရိုက်ရှိသော သူအား၎င်း၊ ဝိတက်စရိုက်ရှိသော သူအား၎င်း လျောက်ပတ်၏။ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ အစရှိကုန်သော ခြောက်ပါးသော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့သည် သဒ္ဓါ ပညာ၏ အကြောင်း၏ အဖြစ်ကြောင့် သဒ္ဓါစရိုက်ရှိသော သူအား လျောက်ပတ်၏။&lt;hr&gt; ၁-အသုဘဆယ်ပါးနှင့် ကာယဂတာသတိသည် ရာဂနှင့် ဖြောင့်ဖြောင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သောကြောင့် ရာဂများသောသူများနှင့် လျောက်ပတ်၏။&lt;br&gt;၂-ပညာ၏ အာရုံဖြစ်၍ မောဟနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း, ကမ္မဋ္ဌာန်းမှ အပ တပါးသော အာရုံ၌ ဝိတက်၏ ထွက်ပြေးခြင်းကို တားမြစ်တတ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း, အာနာပါနသည် မောဟစရိုက် ဝိတက်စရိုက်ရှိသော သူအား လျောက်ပတ်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;၃-သဒ္ဓါပွါးခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဗုဒ္ဓါနုဿတိ စသော အနုဿတိ ခြောက်ပါးသည် သဒ္ဓါစရိုက် ရှိသောသူအား လျောက်ပတ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;၁၇။ မရဏုပသမသညာ ဝဝတ္ထာနဉ္စ ဗုဒ္ဓိစရိတဿ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;မရဏာနုဿတိ, ဥပသမာနုဿတိ, အာဟာရေပဋိကူလသညာ, စတုဓာတုဝဝတ္ထာန်တို့သည် ပညာစရိုက်ရှိသောသူအား လျောက်ပတ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၇။ &lt;b&gt;မရဏာနုဿတိ, ဥပသမာနုဿတိ, ပဋိကူလသညာ, စတုဓာတုဝဝတ္ထာန်&lt;/b&gt;တို့သည် နက်နဲသော သဘောရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ပညာ၏သာလျှင် အာရုံရှိသည်ဖြစ်၍ ပညာစရိုက်ရှိသောသူအား လျောက်ပတ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၁၈။ သေသာနိ ပန သဗ္ဗာနိ ကမ္မဋ္ဌာနာနိ သဗ္ဗစရိတေသု။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသည်မှ ကြွင်းကုန်သော အလုံးစုံလည်းဖြစ်ကုန်သော ဆယ်ပါးသော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့သည် ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ, ဝိတက်, သဒ္ဓါ, ပညာဟူသော ခပ်သိမ်းသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား လျောက်ပတ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၈။ &lt;b&gt;သေသာနိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို လေးပါးအပြားရှိသော မဟာဘုတ်ဖြစ်သော ကသိုဏ်း, ပရိစ္ဆန္နာကာသကသိုဏ်း, အာလောကကသိုဏ်း, အရူပဈာန်လေးပါးတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် ဆယ်ပါးအပြားရှိကုန်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့သည်ဟု အနက်ပေး။&lt;hr&gt; ၁။ နက်နဲသည်ဖြစ်၍ ပညာ၏အရာသာ ဖြစ်သောကြောင့် မရဏာနုဿတိ, ဥပသမာနုဿတိ, အာဟာရေပဋိကူလသညာ, စတုဓာတုဝဝတ္ထာန်တို့သည် ဗုဒ္ဓိစရိုက်ရှိသောသူအား လျောက်ပတ်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;၂။ အသုဘဆယ်ပါး အစ, စတုဓာတုဝဝတ္ထာန် အဆုံးရှိကုန်သော သုံးဆယ်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့မှ ကြွင်းကျန်သော အလုံးစုံသော ပထဝီ, အာပေါ စသော ကသိုဏ်းခြောက်ပါး, အာရုပ္ပလေးပါး-ဟု ဆိုအပ်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းဆယ်ပါးတို့သည် မည်သည့်စရိုက်များသော သူများမဆို စီးဖြန်းပွားများခြင်းသည် သင့်လျော်လျောက်ပတ်ကုန်၏။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ရာဂ စသော အကုသိုလ်စရိုက်ကို မငြိမ်းစေနိုင်, မပယ်ခွာနိုင်ကုန်သော ကသိုဏ်းတို့မည်သည် မရှိကုန်။ သဒ္ဓါ စသော ကုသိုလ်စရိုက်တို့ကိုလည်း မထောက်ပံ့နိုင်, တိုးပွားအောင် မပြုနိုင်သော ကသိုဏ်းတို့မည်သည် မရှိကုန်။ ထိုကြောင့် သင့်လျော်လျောက်ပတ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;၁၉။ တတ္ထ ကသိဏေသု ပုထုလံ မောဟစရိတဿ, ခုဒ္ဒကံ ဝိတက္ကစရိတဿဝါတိ။&lt;/b&gt; အယမေတ္ထ သပ္ပါယဘေဒေါ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုဆယ်ပါးသော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့တွင်လည်း ကသိုဏ်းခြောက်ပါးတို့၌ ဝါ-ပထဝီကသိုဏ်း, အာပေါကသိုဏ်း, တေဇောကသိုဏ်း, ဝါယောကသိုဏ်း, အာကာသကသိုဏ်း, အာလောကကသိုဏ်း-ဟု ဆိုအပ်သော ခြောက်ပါးသော ကသိုဏ်းတို့၌ ကြီးအဆုံး ကောက်နယ်တလင်းခန့်မျှရှိသော ကသိုဏ်းဝန်းသည် မောဟစရိုက်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်အား လျောက်ပတ်၏၊ ငယ်ရာ့အဆုံး ခွက်မျှ, စကောမျှရှိသော ကသိုဏ်းဝန်းသည် ဝိတက်စရိုက်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်အား လျောက်ပတ်၏။ ဤဆိုအပ်ပြီးသည်ကား ဤသမထနိဒ္ဒေသ၌ သပ္ပါယဘေဒတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၁၉။ &lt;b&gt;တတ္ထာပိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုကမ္မဋ္ဌာန်းတို့တွင်-ဟု အနက်ပေး။ ကျဉ်းမြောင်းသော အာရုံ၌ စိတ်၏ အလွန်လျှင် တွေဝေသောကြောင့် ကြီးသော ကသိုဏ်းသည် မောဟစရိုက်ရှိသူအား လျောက်ပတ်၏၊ ကျယ်သော အာရုံ၏ ဝိတက်ဖြင့် ထိုမှ ဤမှ ပြေးခြင်း၏ အကြောင်း၏ အဖြစ်ကြောင့် ငယ်သော ကသိုဏ်းသည် ဝိတက်စရိုက်ရှိသောသူအား လျောက်ပတ်၏၊ ဤသပ္ပါယဟူသော စကားကို ဖြောင့်ဖြောင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း, အလွန်သင့်တင့်လျောက်ပတ်သည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ထိုကသိုဏ်းတို့တွင် မောဟစရိုက်များသောသူသည် ကောက်နယ်တလင်းမှု ပမာဏရှိသော ကျယ်သော ကသိုဏ်းဝန်းပြုကာ စီးဖြန်းရာ၏၊ ငယ်သော ကသိုဏ်းဝန်းနှင့် မသင့်လျော်ပေ၊ အကြောင်းသော်ကား-ကသိုဏ်းဝန်းငယ်ပါမူ မောဟအလွန်များတတ်သောကြောင့်တည်း။&lt;br&gt;၂။ ဝိတက်စရိုက်များသောသူကား စကောမျှ ပမာဏရှိသော ငယ်သော ကသိုဏ်းဝန်းပြုကာ စီးဖြန်းပွားများရာ၏။ ကြီးကျယ်သော ကသိုဏ်းဝန်းနှင့်ကား မသင့်လျော်ပေ၊ အကြောင်းသော်ကား-ကသိုဏ်းဝန်းကျယ်ပါမူ ဝိတက်အလွန်များသောကြောင့်တည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုသို့ပင် ဆိုအပ်သော်လည်း ရာဂအစရှိသည်တို့ကို မပယ်ခွာတတ်သော, တနည်း–သဒ္ဓါအစရှိသည်တို့အား ကျေးဇူးမပြုတတ်သော ကသိုဏ်းအစရှိသော ဘာဝနာမည်သည် မရှိပေ။&lt;h3&gt;ဘာဝနာဘေဒ&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;ဘာဝနာဖြင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဝေဖန်ခြင်း&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;၂၀။ ဘာဝနာသု ပန သဗ္ဗေသုပိ ကမ္မဋ္ဌာနေသု ပရိကမ္မဘာဝနာ လဗ္ဘတိ, န အပ္ပနာ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;သပ္ပါယဘေဒမှတစ်ပါး ဘာဝနာဘေဒကို ဆိုဦးအံ့—ဘာဝနာတို့တွင် အလုံးစုံသော ကမ္မဋ္ဌာန်းလေးဆယ်တို့၌လည်း ပရိကမ္မဘာဝနာကို ရအပ်သည်သာတည်း၊ အပ္ပနာဘာဝနာသည် မရှိ။&lt;h3&gt;ဘာဝနာဖြင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဝေဖန်ခြင်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၀။ &lt;b&gt;သဗ္ဗေတ္ထာပိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို လေးဆယ်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့၌လည်း-ဟု အနက်ပေး။ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ အစရှိသည်တို့၌ အပ္ပနာမဖြစ်၊ အဘယ့်ကြောင့် မဖြစ်ပါသနည်းဆိုသော် ဘုရားဂုဏ်တော်အစရှိသည်တို့၏ ပရမတ္ထဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း, တစ်ပါးမက များသော အပြားရှိသည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း, တစ်ခုသော ပရမတ္ထတရား၏လည်း နက်နဲသော သဘောရှိသည်ဖြစ်ကြောင့်၎င်း, ဗုဒ္ဓါနုဿတိအစရှိကုန်သော ဆယ်ပါးသော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့၌ အပ္ပနာ၏အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော သမာဓိ၏ တည်ခြင်းငှာ မစွမ်းနိုင်သည်အဖြစ်ကြောင့် အပ္ပနာ၏အဖြစ်သို့ မရောက်မူ၍ ကာမာဝစရသမာဓိသည် ဥပစာရအဖြစ်ဖြင့်သာလျှင် တည်၏၊ ထို့ကြောင့် မရှိ-ဟူလို။&lt;hr&gt; ၁။ ဘုရားဂုဏ်စသည်တို့၏ ပရမတ္ထတရားဖြစ်သောကြောင့်၎င်း, များသော အပြားရှိသောကြောင့်၎င်း, အရဟတာ စသော တစ်ခုသော ပရမတ္ထတရား၏လည်း နက်နဲသည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း, ထိုဆယ်ပါးသော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့၌ အပ္ပနာအစွမ်းဖြင့် သမာဓိသည် တည်ခြင်းငှာ မစွမ်းနိုင်သောကြောင့် အပ္ပနာအဖြစ်သို့ မရောက်ဘဲ ကာမာဝစရသမာဓိသာဖြစ်၍၊ ၎င်းကာမာဝစရသမာဓိသည်လည်း ဥပစာရသမာဓိအဖြစ်ဖြင့်သာ တည်တန့်နိုင်သောကြောင့် ဥပစာရဘာဝနာမျှသာ ပြည့်စုံ၍ အပ္ပနာဘာဝနာမပြည့်စုံခြင်း ဖြစ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	လောကုတ္တရာသမာဓိသည်၎င်း, ဒုတိယဈာန်အစရှိသော အရူပဈာန်သမာဓိသည်၎င်း, ပရမတ္ထတရား၌လည်း ထူးသော ဘာဝနာ၏အစွမ်းဖြင့် အပ္ပနာသို့ရောက်၏၊ ယင်းစကားကို အကျယ်ချ၍ ပြဦးအံ့—ဝိသုဒ္ဓိဘာဝနာအစဉ်၏ အစွမ်းကြောင့် လောကုတ္တရာသမာဓိသည် အပ္ပနာသမာဓိသို့ရောက်၏၊ အာရုံကိုလွန်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ဘာဝနာ၏အစွမ်းကြောင့် အရူပသမာဓိသည် အပ္ပနာသို့ရောက်၏၊ အဘယ့်ကြောင့်ရောက်ပါသနည်း-ဟူမူ။ အပ္ပနာသို့ရောက်ပြီးသည်သာဖြစ်သော စတုတ္ထဈာန်သမာဓိ၏ ကသိုဏ်းအာရုံကို လွန်ခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်၏။ ထို့ကြောင့်-ဟူလို။&lt;h3&gt;ဈာန်ဖြင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဝေဖန်ပုံ&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;၂၃။ တတ္ထ ဒသ ကသိဏာနိ အာနာပါနပဉ္စကဈာနိကာနိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုအမျှသုံးဆယ်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့တွင်လည်း ဆယ်ပါးသော ကသိုဏ်းတို့သည်၎င်း, ထွက်သက်ဝင်သက်ပညတ်သည်၎င်း ဈာန်ငါးပါးအပေါင်းရှိကုန်၏၊ ဝါ-ဈာန်ငါးပါးလုံးကို ရနိုင်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဈာန်ဖြင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဝေဖန်ပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၃။ ထိုကသိုဏ်း ၁၀-ပါး, အာနာပါနကမ္မဋ္ဌာန်းတို့အား ငါးပါးအပြားရှိကုန်သော ဈာန်တို့သည် ရှိကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပဉ္စကဈာနိကာနိ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏၊ တနည်းကား-ထိုကသိုဏ်း ၁၀-ပါး, အာနာပါနဿတိကမ္မဋ္ဌာန်းတို့၌ ယှဉ်ကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပဉ္စကဈာနိကာနိ&lt;/b&gt; မည်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၂၄။ ဝသ အသုဘာ ကာယဂတာသတိ စ ပဌမဈာနိကာ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;အသုဘဆယ်ပါးတို့သည်၎င်း, ကာယဂတာသတိသည်၎င်း ပဌမဈာန်ရှိကုန်၏၊ ဝါ-ပဌမဈာန်ကို ရနိုင်ကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၆၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၂၄။ အသုဘဘာဝနာ၏ စက်ဆုပ်ဘွယ်အာရုံရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ပြင်းသောရေအယဉ်ရှိသောမြစ်၌ ထိုးဝါး၏အစွမ်းကြောင့်သာလျှင် လှေသည် တည်နိုင်သကဲ့သို့ ဝိတက်၏အစွမ်းကြောင့်သာလျှင် ထိုအသုဘဘာဝနာစိတ်သည် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း၌ အဝိတက္ကဈာန်၏ မဖြစ်သင့်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပဌမဈာနိက&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၂၅။ မေတ္တာဒယော တဿာ စတုတ္ထဈာနိကာ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;မေတ္တာအစရှိကုန်သော သုံးပါးကုန်သော ဗြဟ္မဝိဟာရတရားတို့သည် ဈာန်လေးပါးအပေါင်းရှိကုန်၏၊ ဝါ-ဈာန်လေးပါးကို ရနိုင်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၅။ မေတ္တာ, ကရုဏာ, မုဒိတာတို့သည် ဒေါမနဿဝေဒနာနှင့်တကွဖြစ်သော ဒေါသ, သတ္တဝါတို့အား ညှဉ်းဆဲခြင်း, သုခိတသတ္တဝါတို့၌ စိတ်၏မမွေ့လျော်ခြင်းတို့ကို ပယ်တတ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ဒေါမနဿဝေဒနာနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော သောမနဿဝေဒနာနှင့်သာလျှင် ယှဉ်ကုန်၏။ ထိုကြောင့် မေတ္တာ။ပ။စတုတ္ထဈာနိက-ဟု မိန့်ဆိုအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၂၆။ ဥပေက္ခာ ပဉ္စမဈာနိကာတိ။ သဗ္ဗေသတိ ရူပါဝစရဈာနိကာနိ ကမ္မဋ္ဌာနာနိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;hr&gt; ၁။ အသုဘဘာဝနာဆယ်ပါး၌ ဝိတက်ကင်းသောကြောင့် ဒုတိယဈာန်တို့ မဖြစ်ကုန်ဘဲ ပဌမဈာန်သည်သာ ဖြစ်၏၊ အကြောင်းသော်ကား-၎င်းအသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းတို့သည် စက်ဆုပ်ရွံရှာဘွယ်သော အနိဋ္ဌာရုံများဖြစ်ကုန်၍ စိတ်နှစ်သက်မှုကို ဖြစ်စေရန် အားအလွန်နည်းကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုကမ္မဋ္ဌာန်းတို့၌ သမာဓိရစေရန် ရေစီးပြင်းသောမြစ်၌ ထိုးဝါးနှင့်ကင်း၍ လှေသည် မတည်တန့်နိုင်သကဲ့သို့ ဝိတက်နှင့်ကင်း၍ မဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ဝိတက်ပါရှိသော ပဌမဈာန်ကိုသာ ရနိုင်, ဖြစ်စေနိုင်၏။ ဝိတက်မယှဉ်သော ဝိတက်ကင်းသော ဈာန်တို့ကိုကား မဖြစ်စေနိုင်ကုန်-ဟူလို။ (ဝိတက်သည် သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို အာရုံရှိတပို၍ပေးနိုင်သည်။)&lt;br&gt;၂။ မေတ္တာ, ကရုဏာ, မုဒိတာတို့သည် ဒေါမနဿနှင့်တကွဖြစ်သော ဗျာပါဒတရား, ညှဉ်းဆဲခြင်း ဝိဟိံသတရား, သူတစ်ပါးစည်းစိမ်၌ မမွေ့လျော်သော အနဘိရတိတရားတို့ကို ပယ်သဖြင့် သောမနဿဝေဒနာနှင့်သာ တကွဖြစ်သောကြောင့် ပဌမ, ဒုတိယ, တတိယ, စတုတ္ထဈာန်လေးပါးကို ဖြစ်စေနိုင်ကုန်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဥပေက္ခာ-ဟု ဆိုအပ်သော ဗြဟ္မဝိဟာရတရားတစ်ပါးသည် ပဉ္စမဈာန်ရှိ၏၊ ဝါ-ပဉ္စမဈာန်ကို ရနိုင်၏၊ ဤသို့ ၂၆-ပါးကုန်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့သည် ရူပါဝစရဈာန်ရှိကုန်၏၊ ဝါ-ရူပါဝစရဈာန်ကို ရနိုင်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂၆။ အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့သည် ချမ်းသာသောကိုယ်စိတ်ရှိပါစေကုန်သတည်း၊ ဆင်းရဲမှလွတ်ပါစေကုန်သတည်း၊ ရအပ်သောစည်းစိမ်ချမ်းသာနှင့် ပြည့်စုံခြင်းမှ မလျော့ပါစေကုန်သတည်း၊ ဤသို့ မေတ္တာအစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သော ကိစ္စသုံးပါးတို့၏ အပေါင်းကိုပယ်၍ ကံသာလျှင် မိမိဥစ္စာရှိသည်အဖြစ်ကို ရှုသဖြင့် သတ္တဝါတို့၌ လျစ်လျူရှုသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်သော ဘာဝနာကြောင့်ဖြစ်သော တတြမဇ္ဈတ္တုပေက္ခာ၏ အလွန်အားရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ဥပေက္ခာဗြဟ္မဝိဟာရသည် သုခဝေဒနာနှင့် ယှဉ်ခြင်းမရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;ဥပေက္ခာ ပဉ္စမဈာနိက&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဘာဝနာဘေဒအဖွင့် ပြီး၏။&lt;h3&gt;ဂေါစရဘေဒ&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;နိမိတ်ဖြင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဝေဖန်ခြင်း&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;၂၇။ နိမိတ္တေသု ပန ပရိကမ္မနိမိတ္တံ ဥဂ္ဂဟနိမိတ္တဉ္စ သဗ္ဗတ္ထာပိ ယထာရဟံ ပရိယာယေန လဗ္ဘန္တေဝ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဘာဝနာဘေဒမှတစ်ပါး နိမိတ်ဘေဒကို ဆိုဦးအံ့—နိမိတ်တို့တွင် ပရိကမ္မနိမိတ်ကို၎င်း, ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကို၎င်း, အလုံးစုံသော ကမ္မဋ္ဌာန်းလေးဆယ်တို့၌ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ ဥပမာအားဖြင့် ရအပ်ကုန်သည်သာတည်း။&lt;hr&gt; ၁။ ဥပေက္ခာဗြဟ္မဝိဟာရသည်ကား “သဗ္ဗေသတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု။ပ။ မာ ဝိဂစ္ဆန္တု”ဟု မေတ္တာစသည်အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ကိစ္စသုံးပါးအပေါင်းကို ပယ်၍ ကံသာလျှင် မိမိဥစ္စာရှိသည်အဖြစ်ကို ရှုသဖြင့် သတ္တဝါတို့၌ လျစ်လျူရှုသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်သော ဘာဝနာအစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော တတြမဇ္ဈတ္တုပေက္ခာ၏ အားကြီးသဖြင့် သောမနဿသဟဂုတ် မဖြစ်သောကြောင့် ဥပေက္ခာနှင့်တကွဖြစ်သော ပဉ္စမဈာန်သာဖြစ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;နိမိတ်ဖြင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဝေဖန်ခြင်း အဖွင့်&lt;/h3&gt;၂၈။ &lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုထိုသောအာရုံအားလျော်စွာ-ဟု အနက်ပေး။ တစ်စုံတစ်ခုသောအာရုံ၏ မထင်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;ပရိယာယေန&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၂၉။ ပဋိဘာဂနိမိတ္တံ ပန ကသိဏာသုဘကောဋ္ဌာသအာနာပါနေသွေဝ လဗ္ဘတိ။ တတ္ထ ဟိ ပဋိဘာဂနိမိတ္တမာရဗ္ဘ ဥပစာရသမာဓိ အပ္ပနာသမာဓိ စ ပဝတ္တန္တိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;အလုံးစုံရအပ်သည်မှတစ်ပါး မရအပ်သည်ကို ဆိုအံ့-ပဋိဘာဂနိမိတ်ကို ကသိုဏ်းပညတ် ၁၀-ပါး, အသုဘပညတ် ၁၀-ပါး, ဆံအစရှိသော ကာယအစုပညတ်, ထွက်သက်ဝင်သက်ပညတ်တို့၌ ရအပ်၏၊ ထိုစကားမှန်၏၊ ထိုကသိုဏ်းပညတ် ၁၀-ပါး, အသုဘပညတ် ၁၀-ပါး, ဆံအစရှိသော ကာယအစုပညတ်, ထွက်သက်ဝင်သက်ပညတ်တို့၌ ပဋိဘာဂနိမိတ်ကို အာရုံပြု၍ ဥပစာရသမာဓိသည်၎င်း, အပ္ပနာသမာဓိသည်၎င်း ဖြစ်ကုန်၏။&lt;hr&gt; ၁။ မည်သည့်ကမ္မဋ္ဌာန်းမဆို အာရုံနှင့်မကင်းနိုင်၊ အာရုံနှင့်ကင်းသော ကမ္မဋ္ဌာန်းမည်သည် မရှိသောကြောင့် ပရိကမ္မနိမိတ်ကို ရသည်ချည်းဖြစ်၏၊ ပရိကမ္မနိမိတ်ကို ရပါက ၎င်းပရိကမ္မနိမိတ်နှင့်တူစွာ ဥဂ္ဂဟနိမိတ်သည် ထင်မြဲဖြစ်သောကြောင့် အလုံးစုံသော ကမ္မဋ္ဌာန်းလေးဆယ်၌ ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကိုလည်း ရအပ်၏။&lt;br&gt;သို့သော်-၎င်းပရိကမ္မနိမိတ်, ဥဂ္ဂဟနိမိတ်တို့ ထင်မှုသည် ကမ္မဋ္ဌာန်းလေးဆယ်၌ အာရုံအမျိုးမျိုးရှိရာ ၎င်းအာရုံအားလျော်စွာသာ ထင်၏-ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို &lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt;ဟူသော ပါဠိဖြင့် ပြ၏။&lt;br&gt;၂။ ထိုကမ္မဋ္ဌာန်းလေးဆယ်တို့တွင်လည်း ကသိုဏ်းဆယ်ပါး, အသုဘဆယ်ပါး, ကာယဂတာသတိ, အာနာပါနဿတိ ကမ္မဋ္ဌာန်းနှစ်ဆယ့်နှစ်ပါးတို့၌သာလျှင် ပရိကမ္မနိမိတ်, ဥဂ္ဂဟနိမိတ်တို့သည် ထင်ရှားစွာဖြစ်နိုင်ကုန်၏၊ ကြွင်းသော ဗုဒ္ဓါနုဿတိ စသော ၁၈-ပါးသော ကမ္မဋ္ဌာန်းများ၌ကား ပရိကမ္မနိမိတ်, ဥဂ္ဂဟနိမိတ်တို့သည် ထင်ရှားစွာမဖြစ်နိုင်ကုန်။ ထို့ကြောင့် “ပရိယာယေန”ဟူသော ပါဌ်ကို မိန့်ဆိုအပ်၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၂၉။ ယင်းစကား ထင်ရှားပြဦးအံ့—ကသိုဏ်း ၁၀-ပါး, အသုဘ ၁၀-ပါး, ကာယဂတာသတိ, အာနာပါနဿတိတို့၌သာလျှင် ထင်ရှားသောအာရုံဖြစ်နိုင်၏။&lt;h3&gt;ဘာဝနာဖြင့် နိမိတ်ကို တွဲစပ်ပုံ&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;၃၀။ ကထံ? အာဒိကမ္မိကဿ ဟိ ပထဝီကသိဏမဏ္ဍလာဒီသု နိမိတ္တံ ဥဂ္ဂဏှန္တဿ တမာရမ္မဏံ ပရိကမ္မနိမိတ္တန္တိ ဝုစ္စတိ။ သာ စ ဘာဝနာ ပရိကမ္မဘာဝနာနာမ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ်သို့ဖြစ်ကုန်သနည်း-ဟူမူကား ယင်းစကား ထင်ရှားအောင် ပြဦးအံ့—အစ၌ ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းခြင်းအမှုရှိသည်ဖြစ်၍ ပထဝီကသိုဏ်းဝန်းအစရှိသည်တို့၌ အာရုံကိုယူသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ ထိုပထဝီကသိုဏ်းဝန်းအစရှိသော အာရုံကို ပရိကမ္မနိမိတ်ဟု ဆိုအပ်၏၊ ထိုဘာဝနာသည်လည်း ပရိကမ္မဘာဝနာမည်၏။&lt;h3&gt;ဘာဝနာဖြင့် နိမိတ်ကိုမှတ်ပုံ&lt;/h3&gt;၃၀။ “ပထဝီ။ပ။ ဥဂ္ဂဏှန္တဿ” ဤသို့အစရှိသောပါဌ်၌ အနက်ကို ဤသို့သိအပ်၏၊ ဘာဝနာကို အားမထုတ်မီ ရှေးဦးစွာ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလကို အထူးသဖြင့် သုတ်သင်၍ ဆယ်ပါးအပြား&lt;hr&gt; ၁။ ပဋိဘာဂနိမိတ်ကိုကား ကသိုဏ်းဆယ်ပါး, အသုဘဆယ်ပါး, ကာယဂတာသတိ, အာနာပါနဿတိ ကမ္မဋ္ဌာန်းနှစ်ဆယ့်နှစ်ပါးတို့၌သာ ထင်ရှားသော အာရုံဖြစ်သောကြောင့် ရနိုင်၏။ ပဋိဘာဂနိမိတ်ကို ရသောကြောင့် ဥပစာရသမာဓိ, အပ္ပနာသမာဓိတို့သည်လည်း ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;၂။ ကထံ-စသောပါဌ်ဖြင့် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော ပရိကမ္မနိမိတ်, ပရိကမ္မဘာဝနာ ဖြစ်ပုံကိုပြ၏။ ပြပုံကား-ကောင်းစွာပြုအပ်သော ကသိုဏ်းဝန်းစသော အာရုံသည် ပရိကမ္မနိမိတ်မည်၏။&lt;br&gt;၃။ ထိုပရိကမ္မနိမိတ်ကို အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် မျက်စိဖြင့် ကြည့်ရှု၍ စီးဖြန်းအပ်သော ဘာဝနာသည် ပရိကမ္မဘာဝနာမည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရှိသော ပလိဗောဓကို ဖြတ်၍ ချစ်မြတ်နိုးအပ်သည်အဖြစ်, အလေးအမြတ်ပြုအပ်သည်အဖြစ်, မေတ္တာပွားစေအပ်သည်အဖြစ် အစရှိသော ဂုဏ်နှင့်ပြည့်စုံသော မိတ်ဆွေကောင်းသို့ ချည်းကပ်၍ မိမိ၏စရိုက်အားလျော်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းကို သင်ယူ၍ ၁၀-ပါးအပြားရှိသော သမာဓိဘာဝနာနှင့် မလျောက်ပတ်သောကျောင်းကို ပယ်၍ အင်္ဂါငါးပါးနှင့်ပြည့်စုံသော သမာဓိဘာဝနာနှင့် သင့်လျော်သောကျောင်း၌ နေလျက် ဆံရိတ်ခြင်း, လက်သည်းဖြတ်ခြင်း အစရှိသော ငယ်သောပလိဗောဓဖြတ်ခြင်းကို ပြု၍ ပထဝီကသိုဏ်းဝန်းအစရှိသည်တို့ကို ရှေ့၌ပြု၍ ထား၍ ထွက်သက်ဝင်သက် ဆံအစရှိသော ကောဋ္ဌာသတို့၌ စိတ်ကိုထား၍ ထိုင်နေ၍ “ပထဝီ ပထဝီ” ဤသို့အစရှိသောနည်းဖြင့် ထိုထိုသော ဘာဝနာအစဉ်ဖြင့် ပထဝီကသိုဏ်း အစရှိကုန်သော ထိုထိုသောအာရုံတို့၌ အာရုံကိုယူသော ပုဂ္ဂိုလ်အား၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသည်ကား-ဤဋီကာကျော်ကျမ်း၌ အကျဉ်းဖြစ်သော အနက်တည်း။ အကျယ်အားဖြင့် ဘာဝနာကို ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အဋ္ဌကထာမှ ယူအပ်၏။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် နှစ်ပါးအပြားရှိသော ဘာဝနာအစီရင်ကို ဤသဂြိုဟ်ကျမ်း၌ အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာသည် အကျဉ်းအားဖြင့် မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ထို့ကြောင့် ဝိသုဒ္ဓိမဂ်မှ ယူအပ်၏-ဟူလို။ ထိုအနက်ကို ပြခြင်းငှာလည်း အကျယ်ဖြစ်သောနည်းကို ဆောင်အပ်သည်ရှိသော် အလွန်ကြာမြင့်ရာ၏၊ ထို့ကြောင့် ငါတို့သည်လည်း ထိုနှစ်ပါးသော ဘာဝနာအစဉ်ကို အကျယ်မချတော့ပြီ။&lt;h3&gt;ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ထင်ပုံ&lt;/h3&gt;၃၀။ ။ &lt;b&gt;ယဒါ ပန တံနိမိတ္တံ စိတ္တေန သမုဂ္ဂဟိတံ ဟောတိ၊ စက္ခုနာ ပဿန္တဿေဝ မနောဒွါရဿ အာပါထမာဂတံ တဒါရမ္မဏေဝ အာရမ္မဏံ ဥဂ္ဂဟနိမိတ္တံ နာမ။ သာ စ ဘာဝနာ သမာဓိယတိ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပရိကမ္မနိမိတ်မှတစ်ပါး ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကို ဆိုအံ့-အကြင်အခါ၌ ထိုပရိကမ္မနိမိတ်-ဟု ဆိုအပ်သော ပထဝီကသိုဏ်းဝန်းအစရှိသော အာရုံကို မနောဒွါရိကစိတ်ဖြင့် ကောင်းစွာယူအပ်၏၊ စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် မြင်သကဲ့သို့ မနောဒွါရအား ထင်ခြင်းသို့ရောက်၏။ ထိုအခါ၌ ထိုပထဝီကသိုဏ်းဝန်းအစရှိသော အာရုံသည်ပင် &lt;b&gt;ဥဂ္ဂဟနိမိတ်&lt;/b&gt;မည်၏၊ ထိုဘာဝနာသည်လည်း တည်ကြည်၏။&lt;h3&gt;ဥဂ္ဂဟနိမိတ် ထင်ပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၁။ &lt;b&gt;ယဒါ ပန ကမ္မနိမိတ္တံ စိတ္တေန သမုဂ္ဂဟိတံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဤသို့ဖြစ်သော အစဉ်ရှိသော ဘာဝနာ၏အစွမ်းဖြင့် အကြင်အခါ၌ ထိုပရိကမ္မနိမိတ်ကို စိတ်ဖြင့် ကောင်းစွာယူအပ်၏၊ &lt;b&gt;မနောဒွါရဿ အာပါထမာဂတံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ မျက်စိကိုမှိတ်၍၎င်း, အရပ်တစ်ပါးသို့သွား၍၎င်း နှလုံးသွင်းသောသူအား ကသိုဏ်းဝန်းနှင့်တူစွာသာလျှင်ဖြစ်၍ မနောဒွါရတို့အား ထင်ခြင်းသို့ရောက်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သမာဓိယတိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို အထူးအားဖြင့် စိတ်၏တည်ကြည်ခြင်းသို့ ရောက်သောအားဖြင့် တည်ကြည်၏။&lt;h3&gt;ပဋိဘာဂနိမိတ် ထင်ပုံ&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;၃၂။ တတော ပရံ တတ္ထ သမာဟိတဿ ပုဂ္ဂလဿ တဉ္စ ဥဂ္ဂဟနိမိတ္တံ ပရိကမ္မသမာဓိနာ ဘာဝနမနုယုဉ္ဇန္တဿ ယဒါ တပ္ပဋိဘာဂံ ဝတ္ထုဓမ္မဝိမုစ္ဆိတံ ပညတ္တိသင်္ခတံ ဘာဝနာမယမာရမ္မဏံ စိတ္တေ သန္နိသိန္နံ ဟောတိ, တဒါ တံ ပဋိဘာဂနိမိတ္တံ သမုပ္ပန္နန္တိ ပဝုစ္စတိ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁။ ထိုပရိကမ္မနိမိတ်ကို အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် အရာမက အထောင်မက မျက်စိဖြင့် ကြည့်ရှုဖန်များ၍ မျက်စိမှိတ်ထားသော်လည်း ပကတိမျက်စိဖြင့် မြင်ရသကဲ့သို့ မနောဒွါရ၌ ၎င်းကသိုဏ်းဝန်းအတိုင်း ထင်လာသော အာရုံသည် ဥဂ္ဂဟနိမိတ်မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပရိကမ္မနိမိတ်မှတစ်ပါး, ပဋိဘာဂနိမိတ်ကို ဆိုဦးအံ့—ထိုသို့သောအခြင်းအရာဖြင့် တည်ကြည်သည်ဖြစ်၍ ထိုဥဂ္ဂဟနိမိတ်ထင်သည်မှနောက်၌ ထိုဥဂ္ဂဟနိမိတ်၌ ပရိကမ္မသမာဓိဖြင့် ပွားခြင်းကို အဖန်တလဲလဲ လုံ့လပြုသော ထိုယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား အကြင်အခါ၌ ထိုဥဂ္ဂဟနိမိတ်နှင့်တူသော ပရမတ္ထဓမ္မမှလွတ်သော ပညတ်-ဟု ဆိုအပ်သော ဘာဝနာဖြင့်ပြီးသော ပထဝီကသိုဏ်းဝန်းအစရှိသော အာရုံသည် မနောဒွါရိကစိတ်၌ စုဝေး၏၊ ကောင်းစွာဝင်၏၊ ထိုအခါ ထိုပဋိဘာဂနိမိတ် ဖြစ်ပေါ်ပြီ-ဟု &lt;br&gt;၃၂။ စိတ်တည်ကြည်သည်၏ အစွမ်းအားဖြင့် ပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်း တည်ကြည်သည်သာတည်း၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;တတ္ထ သမာဟိတဿ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ &lt;b&gt;တပ္ပဋိဘာဂံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ဥဂ္ဂဟနိမိတ်နှင့်တူသော-ဟု အနက်ပေး။ အဘယ့်ကြောင့် တူသည်ဆိုအပ်ပါသနည်း-ဟူမူ၊ ထိုဥဂ္ဂဟနိမိတ်နှင့် တူသည်အဖြစ်ကြောင့်သာလျှင် ထိုယောဂီပုဂ္ဂိုလ်ထင်သောနိမိတ်ကို “ပဋိဘာဂနိမိတ်”ဟု ဆိုအပ်၏၊ ထို့ကြောင့်&lt;hr&gt; ၁။ ထိုဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကို အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် စိတ်ဖြင့် ဆင်ခြင်ပွားများသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား အစဉ်သဖြင့် နီဝရဏတို့သည် ကင်းကွာကုန်၏၊ ကိလေသာတို့သည် ရေများအနည်ကျသကဲ့သို့ ကောင်းစွာငြိမ်သက်ဝပ်နေကုန်၏၊ ထိုအခါ ဥဂ္ဂဟနိမိတ်၏ လက်ချောင်းရာ, လက်ဖနောင့်ရာ, လက်ဝါးရာစသော ကသိုဏ်းဝန်းအဖြစ်တို့မှ လွတ်သော အိမ်မှထုတ်အပ်သော ကြေးမုံဝန်းကဲ့သို့၎င်း, ကောင်းစွာပွတ်သပ်ပြီးသော ခရုသင်းခွက်ကဲ့သို့၎င်း, တိမ်တိုက်ကြားမှ ထွက်လာသော လပြည့်ဝန်းကဲ့သို့၎င်း, ကောင်းကင်တိမ်ညိုမှ ပျံသန်းသွားသော ဥဗျိုင်းဖြူကဲ့သို့၎င်း, ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကို ထွင်းဖောက်၍ ထွက်လာသကဲ့သို့ ထိုဥဂ္ဂဟနိမိတ်ထက် အဆအရာ, အဆအထောင်မက အလွန်စင်ကြယ်သော နိမိတ်သည် ပဋိဘာဂနိမိတ်မည်၏။ ထို့ကြောင့် “ဝတ္ထုဓမ္မဝိမုစ္ဆိတံ”ဟူသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;၎င်းပဋိဘာဂနိမိတ်သည် စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် မြင်ကောင်းသော အဆင်းသဏ္ဌာန်စသောအာရုံမျိုး မဟုတ်၊ ရုန့်ရင်းသော အနိစ္စတာစသောအားဖြင့် သုံးသပ်သည်လည်း မဟုတ်။ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဥပစာရသမာဓိရမှ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်လာသော အခြင်းအရာ ပညတ်အာရုံမျှသာ ဖြစ်၏။ ဘာဝနာပညာဖြင့်သာ ဖြစ်သော ပညတ်အာရုံဖြစ်၏သည်ကို ရည်၍ “ပညတ္တိသင်္ခတံ”ဟု မိန့်ဆိုအပ်ပါသတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဆိုအပ်၏-ဟူလို။ ဥဂ္ဂဟနိမိတ်, ပဋိဘာဂနိမိတ် ၂-ပါးအထူးကား ထိုပဋိဘာဂနိမိတ်သည် ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ထက် အလွန်စင်ကြယ်၏။ &lt;b&gt;ဝတ္ထုဓမ္မဝိမုစ္ဆိတံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပရမတ္ထတရားမှလည်း လွတ်သော, ပထဝီကသိုဏ်းဝန်းအစရှိသည်တို့၌ဖြစ်သော လက်ချောင်းရာစသော ကသိုဏ်းအပြစ်မှလည်း လွတ်သော-ဟု အနက်ပေး။ ဘာဝနာဖြင့်ဖြစ်သောကြောင့် ဘာဝနာဖြင့်ပြီးသော၊ &lt;b&gt;သန္နိသိန္နံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ကောင်းစွာဝင်၏-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;၃၃။ တတော ပဋ္ဌာယ ပရိဗ္ဗဒ္ဓဝိပ္ပဟီနံ ကာမာဝစရသမာဓိသင်္ခါတံ ဥပစာရဘာဝနာ နိပ္ပန္နာ နာမ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုပဋိဘာဂနိမိတ်ထင်သည်မှစ၍ နီဝရဏတည်းဟူသော ဘေးရန်ကို ပယ်ပြီးသော ကာမာဝစရသမာဓိ-ဟု ဆိုအပ်သော ဥပစာရဘာဝနာသည် ပြီးပြည့်စုံသည်မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃၃။ &lt;b&gt;တတော ပဋ္ဌာယ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပဋိဘာဂနိမိတ်ဖြစ်သည်မှစ၍-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;ဒုတိယစသော ရူပဈာန်ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;၃၅။ တတော ပရံ တမေဝ ပဌမဈာနံ အာဝဇ္ဇနံ, သမာပဇ္ဇနံ, အဓိဋ္ဌာနံ, ဝုဋ္ဌာနံ, ပစ္စဝေက္ခဏာစေတိ ဣမာဟိ ပဉ္စဟိ ဝသိတာဟိ ဝသီဘူတံ ကတွာ ဝိတက္ကာဒိကာဠာရိကင်္ဂံ ပဟာနာယ ဝိစာရာဒိသုခုမင်္ဂုပ္ပတ္တိယာ ယထာက္ကမံ ဒုတိယဈာနာဒယော ယထာရဟမပ္ပေန္တိ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုပဌမဈာန်ကို ရသည်မှနောက်၌ ထိုပဌမဈာန်ကိုပင်လျှင် အာဝဇ္ဇနဝသီဘော်၎င်း, သမာပဇ္ဇနဝသီဘော်၎င်း, အဓိဋ္ဌာနဝသီဘော်၎င်း, ဝုဋ္ဌာနဝသီဘော်၎င်း, ပစ္စဝေက္ခဏဝသီဘော်၎င်း, ဤငါးပါးသော ဝသီဘော်တို့ဖြင့် လေ့လာစွာဖြစ်သည်ကိုပြု၍ ဝိတက်အစရှိသော ရုန့်ရင်းသောဈာန်အင်္ဂါကို ပယ်ခြင်း, ဝိစာရအစရှိသော သိမ်မွေ့သောဈာန်အင်္ဂါဖြစ်ခြင်းငှာ အဖန်တလဲလဲ “ပထဝီ ပထဝီ”အစရှိသည်ဖြင့် စီးဖြန်းခြင်းပရိကံကိုပြုသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား ဒုတိယအစရှိသော ဈာန်တို့သည် ထိုက်သည်အားလျော်စွာ အပ္ပနာ၏အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဒုတိယစသော ရူပဈာန်ဖြစ်ပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၃၅။ ငါးပါးကုန်သော ဈာန်အင်္ဂါတို့တွင် တစ်ခုခုသောအာရုံ၌ဖြစ်သော မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၏အခြားမဲ့၌ လေးကြိမ်, ငါးကြိမ်သော ဇော, နှစ်ကြိမ်သောဘဝင်မှနောက်သို့ မသွားမူ၍ အဆက်ဆက်ဈာန်အင်္ဂါကို ဆင်ခြင်ခြင်း၌ စွမ်းနိုင်သည်အဖြစ်သည် အာဝဇ္ဇနဝသီဘော်မည်၏၊ ဈာန်ကိုဝင်စားခြင်းငှာ အလိုရှိသည်အခြားမဲ့၌ နှစ်ကြိမ်သောဘဝင်မှနောက်သို့မသွားမူ၍ ဖြစ်သော အာဝဇ္ဇန်း၏အခြားမဲ့၌ ဝင်စားခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သည်အဖြစ်သည်&lt;hr&gt; ၁။ ပဌမဈာန်ကို ရသည်မှနောက်၌ ထိုပဌမဈာန်ကိုပင်လျှင် အာဝဇ္ဇနဝသီဘော်, သမာပဇ္ဇနဝသီဘော်, အဓိဋ္ဌာနဝသီဘော်, ဝုဋ္ဌာနဝသီဘော်, ပစ္စဝေက္ခဏဝသီဘော်, ဤဝသီဘော်ငါးပါးဖြင့် အဖန်ဖန်လေ့လာသည်ကိုပြု၍ ဝိတက်စသော ရုန့်ရင်းသောဈာန်အင်္ဂါကို ပယ်ခြင်းငှာ, ဝိစာရစသော သိမ်မွေ့သောဈာန်အင်္ဂါဖြစ်ခြင်းငှာ “ပထဝီ, ပထဝီ”ဟု အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် စီးဖြန်းပွားများသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား ဒုတိယ, တတိယ, စတုတ္ထ, ပဉ္စမဈာန်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟူလို။ &lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝသီဘော်ငါးပါးအဓိပ္ပါယ်&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၂။ ဈာန်အင်္ဂါငါးပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးသောဈာန်အင်္ဂါဟူသော အာရုံ၌ဖြစ်သော မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၏အခြားမဲ့၌ လေးကြိမ်, ငါးကြိမ်သောဇော, နှစ်ကြိမ်, သုံးကြိမ်သောဘဝင်ထက်မလွန်မူ၍ အဆင့်ဆင့်အထပ်ထပ် ဈာန်အင်္ဂါကို ဆင်ခြင်ခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သည်၏အဖြစ်သည် အာဝဇ္ဇနဝသီဘော်မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သမာပဇ္ဇနဝသီဘော်မည်၏၊ တံတားသည် လျင်သောရေအယဉ်ရှိသောမြစ်၏ ရေအယဉ်ကို ဖြတ်သကဲ့သို့ ဘဝင်၏အယဉ်ကိုဖြတ်၍ ပိုင်းခြားအပ်သောကာလပတ်လုံး ဈာန်ကိုထားခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သည်၏အဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော ဘဝင်ကျခြင်းမှ ဈာန်ကိုစောင့်ခြင်းသည် လျောက်ပတ်သည်အဖြစ်သည် အဓိဋ္ဌာနဝသီဘော်မည်၏၊ ပိုင်းခြားတိုင်းသောကာလကို မလွန်၍ ဈာန်မှထခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သည်အဖြစ်သည် ဝုဋ္ဌာနဝသီဘော်မည်၏၊ တနည်းကား-အကြင်ပိုင်းခြားအပ်သောကာလမှ အထက်သို့သွားခြင်းမပြုမူ၍ ထားခြင်းငှာစွမ်းနိုင်သည်အဖြစ်သည် အဓိဋ္ဌာနဝသီဘော်မည်၏၊ အကြင်ပိုင်းခြားအပ်သောကာလ၏အတွင်း၌မထမူ၍ ပိုင်းခြားတိုင်းသောကာလ၏အစွမ်းဖြင့်သာလျှင် ထခြင်းငှာစွမ်းနိုင်သောအဖြစ်သည် ဝုဋ္ဌာနဝသီဘော်မည်၏၊ ထို့ကြောင့် အလွန်တလွန်လွန်သဖြင့် အကျိုးမရှိပြီ။ ပစ္စဝေက္ခဏဝသီဘော်သည် အာဝဇ္ဇနဝသီဘော်ဖြင့်သာလျှင် ပြီး၏။ အဘယ့်ကြောင့် ပြီးပါသနည်း-ဟူမူ မနောဒွါရ၏အခြားမဲ့၌ ဖြစ်ကုန်သောဇောတို့သည်သာလျှင် ပစ္စဝေက္ခဏဇောမည်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ပြီး၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝိတက္ကာဒိ။ပ။ပဟာနာယ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ဒုတိယဈာန်အစရှိသည်တို့ဖြင့် ဝိတက်အစရှိကုန်သော ရုန့်ရင်းသောဈာန်အင်္ဂါတို့၏ ဈာန်ခဏ၌ မဖြစ်ခြင်းငှာ-ဟု အနက်ပေး။&lt;hr&gt; ၁။ ဈာန်အင်္ဂါကို ဝင်စားခြင်းငှာ အလိုရှိသည်၏ အခြားမဲ့ဖြစ်သောကာလ၌ နှစ်ကြိမ်, သုံးကြိမ်သောဘဝင်ထက် မလွန်စေမူ၍ ဖြစ်သော အာဝဇ္ဇန်း၏အခြားမဲ့၌ ဝင်စားခြင်းငှာစွမ်းနိုင်သည်အဖြစ်သည် သမာပဇ္ဇနဝသီဘော်မည်၏။&lt;br&gt;၂။ တံတားသည် လျင်သောအယဉ်ရှိသောမြစ်၏ ရေအယဉ်ကို ဖြတ်သွားသကဲ့သို့ ဘဝင်၏အယဉ်အဟုန်ကိုဖြတ်၍ ပိုင်းခြားတိုင်းသောကာလပတ်လုံး ဈာန်ကို မိမိသန္တာန်၌ တည်စေခြင်းငှာစွမ်းနိုင်သောအဖြစ်-ဟု ဆိုအပ်သော ဘဝင်ကျခြင်းမှ ဈာန်ကိုစောင့်ခြင်းငှာ လျော်သည်၏အဖြစ်သည် အဓိဋ္ဌာနဝသီဘော်မည်၏။&lt;br&gt;၃။ ပိုင်းခြားသောကာလကို မလွန်မူ၍ ဈာန်မှထခြင်းငှာစွမ်းနိုင်သည်၏အဖြစ်သည် ဝုဋ္ဌာနဝသီဘော်မည်၏။ “တနည်းကား ပိုင်းခြားသောကာလအတွင်း၌မထမူ၍ ပိုင်းခြားသောကာလ၏အစွမ်းဖြင့်သာလျှင် ထခြင်းငှာစွမ်းနိုင်သည်အဖြစ်သည် ဝုဋ္ဌာနဝသီဘော်မည်၏။&lt;br&gt;၄။ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၏အခြားမဲ့၌ဖြစ်သောဇောတို့သည်သာလျှင် ပစ္စဝေက္ခဏဇောမည်သောကြောင့် အာဝဇ္ဇနဝသီဘော်သည်ပင် ပစ္စဝေက္ခဏဝသီဘော်မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၇၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;ပဒဟတော&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို အဖန်တလဲလဲ စီးဖြန်းခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အမှုကို ပြုသောသူအား-ဟု အနက်ပေး။ ထိုယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား ဥပစာရဘာဝနာသည် ဝိတက် အစရှိသည် မှတ်အပ်၏။ &lt;b&gt;ယထာရဟံ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုထိုသော ဈာန်၏အာရုံဖြစ်သော ကသိုဏ်း စသော အာရုံအားလျော်စွာ-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;အရူပဈာန် ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;အာကာသဝဇ္ဇိတကသိဏေသု ပန ယံကိဉ္စိ ကသိဏံ ဥဂ္ဃါဋေတွာ လဒ္ဓမာကာသံ အနန္တဝသေန ပရိကမ္မံ ကရောန္တဿ ပဌမာရုပ္ပမပ္ပေတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ရူပဈာန်ကို ရသည်မှ တပါး အရူပဈာန်ရသည်ကို ဆိုဦးအံ့။ အာကာသကသိုဏ်းသည် ကြဉ်အပ်သော ကသိုဏ်း ကိုးပါးတို့တွင် အမှတ်မရှိ တခုခုသော ကသိုဏ်းကို ခွါ၍ ရအပ်သော အဆုံးမရှိသော ကောင်းကင်ပညတ်ကို အဆုံးမရှိသည် အစွမ်းဖြင့် “&lt;b&gt;အနန္တ အာကာသံ၊ အနန္တ အာကာသံ&lt;/b&gt;” ဟု အဖန်တလဲလဲ စီးဖြန်းခြင်း ပရိကံကို ပြုသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား ပဌမ အရူပဈာန်သည် အပ္ပနာ၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်၏။&lt;h3&gt;အရူပဈာန် ဖြစ်ပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;အာကာသကသိုဏ်းကို ခွါခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်သည် အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အာကာသဝဇ္ဇေတွာ ကသိဏေသု&lt;/b&gt; ဟူသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ &lt;b&gt;ကသိဏံ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ကသိုဏ်း၏ &lt;hr&gt; ၁။ “&lt;b&gt;အာကာသဝဇ္ဇေတွာ ကသိဏေသု&lt;/b&gt;” ဟူသော ပါဠိဖြင့် အာကာသကသိုဏ်းကို ခွ၍ မရသောကြောင့် အာကာသကသိုဏ်းကို ကြဉ်အပ်၏-ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြ၏။&lt;br&gt;၂။ “&lt;b&gt;ယံကသိဏံ&lt;/b&gt;” ဟု ဆိုသော်လည်း ကသိုဏ်းဝန်းကို မဆို၊ ကသိုဏ်း၏ ပဋိဘာဂ နိမိတ်ကို ခွါရမည်-ဆိုလိုသည်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အတုထင်သော ပဋိဘာဂနိမိတ်ကို-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဥဂ္ဃါဋေတွာ&lt;/b&gt; - ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို နှလုံးမသွင်းသည် အစွမ်းဖြင့် ထုတ်၍-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အနန္တဝသေန ပရိကမ္မံ ကရောန္တဿ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ကောင်းကင် ပညတ်သည် အဆုံးအပိုင်းအခြား မရှိ၊ ကောင်းကင် ပညတ်သည် အဆုံးအပိုင်းအခြား မရှိ-ဟု ကောင်းကင်ကို အာရုံပြု၍ ပရိကံကို ပြုသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား-ဟူသော အနက်ကို သိအပ်၏၊ သက်သက် “အဆုံးမရှိ၊ အဆုံးမရှိ” ဟု ပရိကံကို ပြုသောသူအား-ဟူသော အနက်ကို မသိအပ်၊ ဝိညာဏဉ္စာယတန ဈာန်၌လည်း ဤအတူ အနက်ကိုမှတ်အပ်၏၊ ဆရာတို့သည်ကား “အနန္တ” ဟု မဆိုမူ၍ သက်သက် “ကောင်းကင်, ကောင်းကင်၊ ဝိညာဏ်, ဝိညာဏ်” ဟု နှလုံးသွင်းခြင်းငှါ သင့်၏-ဟု ဆိုကုန်၏။&lt;h3&gt;စတုတ္ထ အရူပဈာန် ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;တတိယာရုပ္ပံ သန္တမေတံ ပဏီတမေတန္တိ  ပရိကမ္မံ ကရောန္တဿ စတုတ္ထာရုပ္ပမပ္ပေတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;တတိယာရုပ္ပ ဝိညာဏ်ကို ဤတတိယာရုပ္ပ ဝိညာဏ်သည် ငြိမ်သက်၏၊ ဤတတိယာရုပ္ပ ဝိညာဏ်သည် မြတ်၏၊ ဤသို့ စီးဖြန်းခြင်း ပရိကံကို ပြုသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား စတုတ္ထအရူပဈာန်သည် အပ္ပနာ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-“&lt;b&gt;ဥဂ္ဃါဋေတွာ&lt;/b&gt;” ဟူသည် ပကတိပစ္စည်း တခုခုကို ခွါယူသကဲ့သို့ ခွါသည် မဟုတ်၊ နှလုံးမသွင်းဘဲ နေခြင်းကိုပင် ပဋိဘာဂနိမိတ်မှ ခွါသည်-ဟု ဆိုလို၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆိုလိုရင်းကား–ကသိုဏ်းဆယ်ပါးတို့တွင် အာကာသကသိုဏ်းကို ကြဉ်၍ ကျန်သော ကိုးပါးသော ကသိုဏ်းတို့တွင် အမှတ်မရှိ တခုခုသော ကသိုဏ်းပဋိဘာဂနိမိတ်ကို နှလုံးမသွင်း၍ ကောင်းကင်ပညတ် အာရုံကို “&lt;b&gt;အနန္တံ အာကာသံ, အနန္တံ အာကာသံ&lt;/b&gt;” ဟု အဖန်တလဲလဲ စီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား ပဌမအရူပအပ္ပနာဖြစ်သော အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်သည် ဖြစ်ပေါ်လာ၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;စတုတ္ထ အရူပဈာန် ဖြစ်ပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;“&lt;b&gt;သန္တမေတံ။ ပ။ ကရောန္တဿ&lt;/b&gt;” ဟူသည်ကား၊-ဟူသောပုဒ်ကို နတ္ထိဘောပညတ်လျှင် အာရုံရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် ဤတတိယာရုပ္ပ ဝိညာဏ်သည် ငြိမ်သက်၏၊ ဤတတိယာရုပ္ပဝိညာဏ်သည် မြတ်၏၊ ဟု ပွါးများသောယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၂။ &lt;b&gt;အဝသေသေသု စ ဒသသု ကမ္မဌာနေသု ဗုဒ္ဓဂုဏာဒိကမာရမ္မဏံ ကတွာ ပရိကမ္မံ ကတွာ တံ ဂဏှန္တေ နိမိတ္တေ သာဓုကံ ပုဂ္ဂဟိတေ တတ္ထ ပရိကမ္မံ သမာဓိယတိ၊ ဥပစာရော စ သမ္ပဇ္ဇတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;ဆိုအပ်ပြီးသော ကမ္မဋ္ဌာန်း ၃၀-မှ ကြွင်းကုန်သော ဆယ်ပါးကုန်သော ဗုဒ္ဓ, ဓမ္မ, သံဃ, စာဂ, ဒေဝတာ, ဥပသမာ, မရဏာနုဿတိ, သညာ, ဝဝတ္ထာန်-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့၌လည်း ဘုရားဂုဏ် အစရှိသော အာရုံကို အာရုံပြု၍ “&lt;b&gt;သော ဘဂဝါ ဣတိပိ အရဟံ၊ သော ဘဂဝါ ဣတိပိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ&lt;/b&gt;” အစရှိသည်ဖြင့် အဖန်တလဲလဲ စီးဖြန်းခြင်း ပရိကံကို ပြု၍ ထိုဘုရားဂုဏ် အစရှိသော အာရုံကို ကောင်းစွာယူအပ်သည် ရှိသော် ထိုဘုရားဂုဏ် အစရှိသည်၌ပင်လျှင် “&lt;b&gt;သော ဘဂဝါ ဣတိပိ အရဟံ၊ သော ဘဂဝါ ဣတိပိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ&lt;/b&gt;” အစရှိသည်ဖြင့် အဖန်တလဲလဲ စီးဖြန်းခြင်း ပရိကံသည် တည်ကြည်၏၊ ဥပစာရသည်လည်း ပြည့်စုံ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄၂။ &lt;b&gt;အဝသေသေသု&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ကသိုဏ်း စသည်တို့နှင့် တကွ အပ္ပနာကို ဆောင်တတ်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းမှ ကြွင်းကုန်သော ဗုဒ္ဓါနုဿတိ အစရှိကုန်သော ရှစ်ပါးကုန်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့၌၎င်း၊ ပဋိကူလသညာ, ဓာတုဝဝတ္ထာန် တို့၌၎င်း၊ ဤသို့ ဆယ်ပါးကုန်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့၌-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ပရိကမ္မံ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ဤသို့ သံသရာစက် အကန့်တိုကို ဖျက်ဆီး&lt;hr&gt; ၁။ “&lt;b&gt;သန္တပဏီတ&lt;/b&gt;” ဟူသည်ကား ပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ်၏ မရှိခြင်းဟူသော နတ္ထိဘော ပညတ်မျှသာလျှင် အာရုံရှိသောကြောင့် “&lt;b&gt;သန္တပဏီတ&lt;/b&gt;” ဖြစ်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	တတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အရဟ&lt;/b&gt; မည်တော်မူ၏၊ မဖောက်မပြန် အလုံးစုံသော တရားတို့ကို မိမိအလိုလိုသာလျှင် သယမ္ဘူဉာဏ်ဖြင့် သိတော်မူပြီးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ&lt;/b&gt; မည်တော်မူ၏၊ ဤသို့ အစရှိသော ဆိုအပ်ပြီးသော အစီအရင်ဖြင့် ပရိကံကို ပြု၍-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;သာဓုက ပုဂ္ဂဟိတေ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဘုရား အစရှိသည်တို့၏ ဂုဏ်၌ ကိုင်းညွတ်သော စိတ်၏ အစွမ်းဖြင့် ကောင်းစွာ ယူလတ်သော်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ပရိကမ္မံ သမာဓိယတိ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပရိကမ္မဘာဝနာသည် တည်ကြည်သည် ဖြစ်၍ ပြီး၏-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဥပစာရော သမ္ပဇ္ဇတိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို နီဝရဏတ္တိကို ပယ်သည်ဖြစ်၍ ဥပစာရသမာဓိ သည် ဖြစ်၏-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;အဘိညာဏ်ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၄၃။ &lt;b&gt;အဘိညာဝသေန ပဝတ္တမာနံ ပန ရူပါဝစရ ပဉ္စမဈာနံ အဘိညာပါဒက ပဉ္စမဈာနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ အဓိဋ္ဌေယျာဒိက မာဝဇ္ဇေတွာ ပရိကမ္မံ ကရောန္တဿ ရူပါဒီသု အာရမ္မဏေသု ယထာရဟံ အပ္ပတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အထူးကို ဆိုဦးအံ့—အဘိညာဏ်၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ရူပါဝစရ ပဉ္စမဈာန်သည် အဘိညာဏ်၏ အခြေဖြစ်သော ရူပါဝစရ ပဉ္စမဈာန်မှ ထ၍ အဓိဋ္ဌာန်ခြင်း အစရှိသည်ကို ဆင်ခြင်၍ “&lt;b&gt;သတံ ဟောမိ, သဟဿံ ဟောမိ&lt;/b&gt;” အစရှိသည်ဖြင့် အဖန်တလဲလဲ စီးဖြန်းခြင်း ပရိကံကို ပြုသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား ရူပါရုံ အစရှိကုန်သော ခြောက်ပါးသော အာရုံတို့၌ ထိုက်သည်အားလျော်စွာ အပ္ပနာ၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ဆိုအပ်ပြီးသည်မှ ကြွင်းကုန်သော ဗုဒ္ဓါနုဿတိ, ဓမ္မာနုဿတိ, သံဃာနုဿတိ, သီလာနုဿတိ, စာဂါနုဿတိ, ဒေဝတာနုဿတိ, ဥပသမာနုဿတိ, မရဏာနုဿတိ, သညာ, ဝဝတ္ထာန် ဟူကုန်သော ဆယ်ပါးသော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့၌ ဘုရားဂုဏ် စသည်ကို အာရုံပြု၍ “&lt;b&gt;သော ဘဂဝါ ဣတိပိ အရဟံ&lt;/b&gt;” စသည်ဖြင့် ပရိကံပြု၍ စီးဖြန်းသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား ပရိကမ္မသမာဓိသည် ကောင်းစွာ ဖြစ်၏။ နီဝရဏတို့မှ ကင်းသောကြောင့် ဥပစာရသမာဓိ သည်လည်း ဖြစ်၏၊ (အပ္ပနာသမာဓိမဖြစ်နိုင်ဆိုလို၏။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;အဘိညာဏ်ဖြစ်ပုံအဖွင့်&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;အဘိညာဝသေန ပဝတ္တမာနံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝ-ဟူသောပုဒ်ကို အထူးအားဖြင့် သိတတ်သော သဘောကြောင့် “&lt;b&gt;အဘိညာဏ်&lt;/b&gt;” ဟု ဆိုအပ်သော ဣဒ္ဓိဝိဓ အစရှိသော ငါးပါးသော လောကီ &lt;hr&gt; ၁။ အထူးသဖြင့် သိတတ်သောကြောင့် အဘိညာဏ် မည်၏။ “&lt;b&gt;အဘိညာဝသေန ပဝတ္တမာနံ ပန ရူပါဝစရ ပဉ္စမဈာနံ&lt;/b&gt;” အရ၊ အဘိညာဏ် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ရူပါဝစရ ပဉ္စမဈာန်ဟူသည်ကား --- ဈာန်ရရုံမျှဖြင့် အဘိညာဏ်ကို မဖြစ်စေနိုင်သေး၊ အဘိညာဏ်ကို ဖြစ်နိုင်အောင် ဈာန်ကိုးပါးကို ရပြီးသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် သြဒါတကသိုဏ်း အဆုံးရှိသော ရှစ်ပါးသော ကသိုဏ်းတို့တွင် တပါးပါးသော ကသိုဏ်း၌ ရှစ်ပါးသော သမာပတ်တို့ကို ဝသီဘော် အစွမ်းဖြင့် အထပ်ထပ် ပွါးများလေ့လာပြီး၍...&lt;br&gt;(၁) ကသိုဏ်း နှစ်ပါး၏ အနုအစဉ်အားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၂) ကသိုဏ်းတို့၏ ပဋိလုံအားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၃) ကသိုဏ်းတို့၏ အနုလုံ-ပဋိလုံအားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၄) ဈာန်တို့၏ အနုလုံအားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၅) ဈာန်တို့၏ ပဋိလုံအားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၆) ဈာန်တို့၏ အနုလုံ-ပဋိလုံအားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၇) အစဉ်ဖြစ်သော ဈာန်ကို ခုံကျော်သောအားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၈) ဈာန်ကသိုဏ်း နှစ်ပါးကို ခုံကျော်သောအားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၉) ဈာန်အင်္ဂါကို လွန်သောအားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၁၀) အာရုံကို လွန်သောအားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၁၁) ဈာန်အာရုံ နှစ်ပါးကို လွန်သောအားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၁၂) အင်္ဂါကို မှတ်သောအားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၁၃) အာရုံကို မှတ်သောအားဖြင့်၎င်း, &lt;br&gt;(၁၄) အင်္ဂါ အာရုံနှစ်ပါးကိုမှတ်သောအားဖြင့်၎င်း, ၍ တဆယ့်လေးပါးသော နည်း တို့ဖြင့် ဈာန်ကို ကောင်းစွာ လေ့လာကာ ရူပါဝစရပဉ္စမဈာန်ကို နိုင်နင်းအောင် ဆုံးမအပ်၏။ ဤသို့  ဆုံးမလေ့လာအပ်ပြီးသော ရူပါဝစရပဉ္စမဈာန်ကို ဆိုလိုသည်။&lt;br&gt;၎င်းရူပါဝစရပဉ္စမဈာန်ကို ဝင်စား၍၎င်း, ရူပါဝစရပဉ္စမဈာန်မှ ထပြီးမှ ဣဒ္ဓိဝိဓ အဘိညာဏ်ကို ဖြစ်စေလိုသော် “&lt;b&gt;သတံ ဟောမိ, သဟဿံ ဟောမိ&lt;/b&gt;” ဟု “ငါသည် လူ့အရာကို ဖန်ဆင်းလို၏၊ လူ့အထောင်ကို ဖန်ဆင်းလို၏” ဟု ရှေးဦးစွာ ဆင်ခြင် နှလုံးသွင်းခြင်း ပရိကံကို ပြုရာ၏၊ ထို့နောင်မှ ရူပါဝစရပဉ္စမဈာန်ကို ဝင်စားရာ၏၊ ထို့နောက် ဈာန်မှထ၍ ဆင်ခြင်ထားသော အတိုင်း “&lt;b&gt;သတံ ဟောမိ, သဟဿံ ဟောမိ&lt;/b&gt;” “လူ့အရာ ဖြစ်စေသတည်း၊ လူ့အထောင် ဖြစ်စေသတည်း” ဟု အဓိဋ္ဌာန် ပြုအပ်၏၊ အဓိဋ္ဌာန်ပြုသည်နှင့် တပြိုင်နက် လူ့အရာ, လူ့အထောင် ဖြစ်လာ၏။ (အရှင်စူဠပန် အဓိဋ္ဌာန်ပြုသကဲ့သို့မှတ်) ဤကား ဣဒ္ဓိဝိဓ အဘိညာဏ် ဖြစ်ပုံနည်းတည်း။ (အကျယ် သိလိုမူ အဘိဓမ္မတ္ထဂုဠှတ္ထဒီပနီကို ရှုပါကုန်။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဘိညာဏ်၏ အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သော-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;အဘိညာပါဒက - ဝုဋ္ဌဟိတွာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ကသိုဏ်း အနုလုံ အစရှိကုန်သော ၁၄-ပါးကုန်သော အခြင်းအရာတို့ဖြင့် စိတ်ကို ဆုံးမ၍ အဘိညာဏ် ဖန်ဆင်းခြင်းငှါ ခံ့သည်ကို ပြု၍ ဥပေက္ခာ ဧကဂ္ဂတာ တို့နှင့် ယှဉ်သောကြောင့်၎င်း၊ လျောက်ပတ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ရူပါဝစရ ပဉ္စမဈာန်သည်သာလျှင် အဘိညာဏ်တို့၏ တည်ရာဖြစ်၏၊ ပထဝီ အစရှိသော ကသိုဏ်းလျှင် အာရုံရှိသော ထို ပဉ္စမဈာန်ကို ဝင်စား၍ ထို ပါဒက ပဉ္စမဈာန်မှ ထ၍-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အဓိဋ္ဌေယျာဒိက မာဝဇ္ဇေတွာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဏ်ကို ပရိကံပြုသော အခါ၌ ဖန်ဆင်းအပ်သော အရာ အစရှိသော သူငယ်ရုပ်ပုံ အစရှိသည်ကို၎င်း၊ ဒိဗ္ဗသောတ အဘိညာဏ်ကို ပရိကံပြုသောအခါ၌ ပြင်းသော အသံ, သိမ်မွေ့သောအသံ စသည်အပြားရှိသော အသံကို၎င်း၊ စေတောပရိယ အဘိညာဏ်ကို ပရိကံပြုသောအခါ၌ သူတပါး၏ နှလုံးသား၌ ဖြစ်သော သွေးအဆင်းကို မြင်သဖြင့် ရာဂနှင့် တကွ ဖြစ်ခြင်း စသည် အပြားရှိသော စိတ်ကို၎င်း၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ အဘိညာဏ်ကို ပရိကံပြုသောအခါ၌ ရှေးဘဝတို့၌ စုတိစိတ် စသည်အပြား ရှိသော ရှေးဘဝ၌ ခံစားဘူးသော ခန္ဓာကို၎င်း၊ ဒိဗ္ဗစက္ခု အဘိညာဏ်ကို ပရိကံပြုသော အခါ၌ အလင်းခွံရာ အရပ်ရှိသော အဆင်းကို၎င်း ဆင်ခြင်၍-ဟု အနက်အဓိပ္ပါယ် ယူလေ-ဟူလို။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပရိကမ္မံ ကရောန္တဿ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို အရာသောလူသည် ဖြစ်စေသတည်း၊ အထောင်သောလူသည် ဖြစ်စေသတည်း၊ ဤသို့ အစရှိသောနည်းဖြင့် ပရိကံကို ပြုသောသူအား-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ရူပါဒီသု&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ပရိကံဇော၏ အာရုံဖြစ်ကုန်သော ရူပါရုံ, ပါဒကဈာန်, သဒ္ဓါရဲ့ သူတပါး၏ စိတ်, ရှေးဘဝ၌ ခံစားဘူးသော ခန္ဓာ အစရှိကုန်သော အပြားရှိကုန်သော အာရုံတို့၌-ဟု အနက်ပေး။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အထက်ပါ စကားကို အကျယ်ချဲ့၍ အဖွင့်ပြဦးအံ့—ဤငါးပါးသော အဘိညာဏ်တွင် ဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဏ်၏ အာရုံကို ရှေးဦးစွာ ဆိုဦးအံ့—ပါဒကဈာန်သည်၎င်း၊ ကိုယ်သည်၎င်း၊ ရူပါရုံ အစရှိသည်ကို ဖန်ဆင်းရာ၌ ရူပါရုံ အစရှိသည်တို့သည်၎င်း၊ ဤသို့ ခြောက်ပါးသော အာရုံတို့သည် ဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဏ်၏ အာရုံဖြစ်ကုန်၏၊ ထိုခြောက်ပါး အပြားရှိသော ဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဏ်၏ အာရုံတို့တွင် ပါဒကဈာန်သည် အတိတ်အာရုံသာတည်း၊ ကိုယ်သည် ပစ္စုပ္ပန်အာရုံသာတည်း၊ ဤမှတပါးသော အာရုံသည် ပစ္စုပ္ပန်အာရုံသည်၎င်း၊ အနာဂတ်အာရုံသည်၎င်း ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဒိဗ္ဗသောတ အဘိညာဏ်၏ အာရုံသည် အသံသာလျှင် ဖြစ်၏။ ထိုအသံသည်လည်း ပစ္စုပ္ပန်သာဖြစ်၏၊ ပရစိတ္တဝိဇာနန အဘိညာဏ်၏ အာရုံကား-အတိတ် ၇-ရက်တို့၌၎င်း၊ အနာဂတ် ၇-ရက်တို့၌၎င်း ဖြစ်သော ကာမစိတ် အစရှိကုန်သော စိတ်တို့တွင် အမှတ်မရှိတပါးပါးသော ကာလသုံးပါး၌ ဖြစ်သော စိတ်သည် သာလျှင်တည်း၊ ဤသို့ မဟာအဋ္ဌကထာ ဆရာတို့သည် ဆိုကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဋ္ဌကထာသစ်ပြု အဋ္ဌကထာ ဆရာတို့သည်ကား ၄-ပါးကုန်သော ခန္ဓာတို့သည်လည်း အာရုံဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဆိုကုန်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် ထိုစေတောပရိယ အဘိညာဏ်၏ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော စိတ်လျှင် အာရုံရှိသော အဖြစ်သည် ဖြစ်ပါသနည်း၊ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းသည် ယူအပ်ပြီးသော အာရုံသည်သာလျှင် စေတောပရိယ အဘိညာဏ်နှင့် ယှဉ်သော စိတ်၏ အာရုံဖြစ်သည်မဟုတ်ပါလော။ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းသည် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော စိတ်ကို အာရုံပြု၍ ချုပ်သည် ရှိသော် ထိုမနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းနှင့် မျှသော ကာလရှိသည်ဖြစ်၍ သာလျှင် သူတပါး၏ စိတ်သည်လည်း ချုပ်၏၊ ထို့ကြောင့် မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း အဘိညာဏ်ဇောတို့၏ ကာလ၏ အစွမ်းဖြင့် တူသော အာရုံရှိသည် အဖြစ်သည် မဖြစ်ရာ၊ မဂ်ဝီထိ ဖိုလ်ဝီထိရှိမှ တပါးသော ဝီထိ၌ အဘိညာဏ်ဇော အာဝဇ္ဇန်းတို့၏ အထူးထူးသော အာရုံရှိသည်အဖြစ်ကို အဘယ့်ကြောင့် လိုအပ်အပ်ပါသနည်း၊ အလိုမရှိအပ် သည်သာတည်း။ (ထိုသို့ မလိုအပ်သည် အဖြစ်ကြောင့် စောဒနာ၏။)
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အဋ္ဌကထာ၌ကား သန္တတိပစ္စုပ္ပန် အပစ္စုပ္ပန် အာရုံရှိသည် အဖြစ်ကို ယှဉ်အပ်၏၊ အရှင်အာနန္ဒာ ဆရာသည်ကား ဤသို့ ဆို၏၊ အဘယ်သို့ ဆိုသနည်း-ဟူမူကား ပါဒကဈာန်မှ ထ၍ ပစ္စုပ္ပန် အစရှိသော ဝေဖန်ခြင်းကို မပြုမူ၍ သက်သက် ဤသူ၏ စိတ်ကို သိလို၏-ဟူ၍သာလျှင် ပရိကံကို ပြု၍ တဖန် ပါဒကဈာန်ကို ဝင်စား၍ ဈာန်မှ ထပြီးလျှင် သာမညအားဖြင့် စိတ်ကို ဆင်ခြင်၍ ၃-ကြိမ် ၄-ကြိမ်သော ပရိကံတို့၏ အခြားမဲ့၌ စေတောပရိယ အဘိညာဏ်ဖြင့် သူတပါး၏ စိတ်ကို သိ၏၊ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူ ရူပါရုံကို ဒိဗ္ဗစက္ခု အဘိညာဏ်ဖြင့် သိသကဲ့သို့တည်း။ ထိုမှ နောက်၌ ကာမာဝစရစိတ်ဖြင့် သရာဂစိတ် အစရှိသည်ကို ပိုင်းခြားခြင်းကိုလည်းပြု၏၊ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း-ဟူမူ ညိုသောအဆင်း အစရှိသည်ကို မှတ်သကဲ့သို့တည်း၊ အလုံးစုံသော ထိုအာဝဇ္ဇန်းနှင့် ဇောစိတ်တို့သည် ရှေ့ရှုဖြစ်၍ ဖြစ်သော သူတပါး၏ စိတ်-ဟု ဆိုအပ်သော အာရုံရှိကုန်သည်သာလျှင်တည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အလိုမရှိအပ်သောအရာ၌ အထူးထူးသော အာရုံရှိသည် အဖြစ်ဟု ဆိုအပ်သော အဖြစ်မရှိ၊ အဘယ့်ကြောင့် မရှိသနည်းဟူမူ ထူးသောအခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်ခြင်း မရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် မရှိ၊ ဤသို့ ဆို၏၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ အဘိညာဏ်၏ ရှေးဘဝ၌ ခံစားအပ်ကုန်သော ခန္ဓာတို့သည်၎င်း၊ ထို ပုဗ္ဗေနိဝုတ္ထခန္ဓာ နှင့် စပ်ကုန်သော အမည် အမျိုးတို့သည်၎င်း၊ နိဗ္ဗာန်သည်၎င်း အာရုံ ဖြစ်၏၊ ဒိဗ္ဗစက္ခု အဘိညာဏ်၏ကား ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော ရူပါရုံသည် သာလျှင် အာရုံဖြစ်၏၊ ဤသို့လျှင် ထိုအဘိညာဏ် ငါးပါးတို့၏ အာရုံအပြားကို သိအပ်၏၊ &lt;b&gt;ယထာရဟံ အပ္ပတိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုထို ပရိကံအား လျော်စွာ အပ္ပနာ၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်၏-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;အဘိညာဏ် ၅-ပါး&lt;/h3&gt;၄၄။ &lt;b&gt;အဘိညာ စ နာမ &lt;br&gt;ဣဒ္ဓိဝိဓံ၊ ဒိဗ္ဗသောတံ၊ ပရစိတ္တဝိဇာနနာ၊ &lt;br&gt;ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုတိ ပဉ္စဓာ။&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;အယမေတ္ထဂေါစရဘေဒေါ၊&lt;br&gt;နိဋ္ဌိတောစ သမထကမ္မဋ္ဌာနနယော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘိညာဏ် မည်သည်ကား... ဣဒ္ဓိဝိဓ အဘိညာဏ်၎င်း၊ ဝါ-အထူးထူးအပြားပြား တန်ခိုးဖန်ဆင်းခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သော ဣဒ္ဓိဝိဓ အဘိညာဏ်၎င်း၊ ဒိဗ္ဗသောတ အဘိညာဏ်၎င်း၊ ဝါ-နတ်၏ နားကဲ့သို့ အဝေးမှ အသံကို ကြားစွမ်းနိုင်သော ဒိဗ္ဗသောတ အဘိညာဏ်၎င်း၊ ပရစိတ္တဝိဇာနန အဘိညာဏ်၎င်း၊ ဝါ-သူတပါး၏ စိတ်ကို သိစွမ်းနိုင်သော ပရစိတ္တဝိဇာနန အဘိညာဏ်၎င်း၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ အဘိညာဏ်၎င်း၊ ဝါ-ရှေး၌ နေဘူးသော ခန္ဓာအစဉ်ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့ခြင်း သတိနှင့်ယှဉ်သော အဘိညာဏ်၎င်း၊ ဒိဗ္ဗစက္ခု အဘိညာဏ်၎င်း၊ ဝါ-နတ်၏ မျက်စိကဲ့သို့ အဝေးမှ အဆင်းကို မြင်စွမ်းနိုင်သော ဒိဗ္ဗစက္ခု အဘိညာဏ်၎င်း၊ ဤသို့ ငါးပါးအပြားရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သမထကမ္မဋ္ဌာန်းနည်းသည် ပြီး၏။&lt;h3&gt;အဘိညာဏ် ၅-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၄။ ။ယခုအခါ၌ အာရုံတို့၏ အပြားအားဖြင့် အဘိညာဏ် အပြားကို ပြခြင်းငှါ “&lt;b&gt;ဣဒ္ဓိဝိဓ&lt;/b&gt;” ဤသို့အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏၊ ထိုအဘိညာဏ်အား ရုပ်ကို ဖန်ဆင်းခြင်း အဓိဋ္ဌာန်ခြင်း အစရှိသော တန်ခိုးအပြားသည် ရှိသောကြောင့် ဣဒ္ဓိဝိဓ မည်၏။ နတ်တို့၏သောတပသာဒနှင့် တူသည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ဒိဗ္ဗဝိဟာရကိုမှီ၍ ဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း ဒိဗ္ဗလည်းမည်၏။ ထိုဒိဗ္ဗဟူသည်&lt;hr&gt; ၁။ ရုပ်ကို အဓိဋ္ဌာန်ခြင်း, ဖန်ဆင်းခြင်း စသော တန်ခိုး အထူးအပြားရှိသော အဘိညာဏ် သည် ဣဒ္ဓိဝိဓ အဘိညာဏ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	နတ်တို့၏ သောတပသာဒနှင့် တူသောကြောင့် သောတ မည်ရာကား “&lt;b&gt;ဒိဗ္ဗသောတ&lt;/b&gt;” မည်၏၊ ထိုအဘိညာဏ်ဖြင့် သူတပါးတို့၏ စိတ်ကို သိတတ်သောကြောင့် ပရစိတ္တဝိဇာနန မည်၏။ မိမိ၏ သန္တာန်၌ ဖြစ်ဘူးသည်၏ အစွမ်းကြောင့်၎င်း၊ အာရုံပြု၍ နေဘူးသည်၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ ရှေးဘဝတို့၌ ခန္ဓာတို့ကို အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့နိုင်ခြင်းသည် ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ အဘိညာဏ်မည်၏။ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် ထိုသဘောတရားသည် ဒိဗ္ဗလည်းမည်, စက္ခုလည်း မည်သောကြောင့် ဒိဗ္ဗစက္ခု မည်၏။ ဒိဗ္ဗစက္ခုကိုသာလျှင် စုတူပါတဉာဏ်ဟုလည်း ခေါ်ဆိုအပ်၏၊ ယထာကမ္မူပဂဉာဏ်, အနာဂတံသဉာဏ်တို့သည်လည်း ဒိဗ္ဗစက္ခု၏ အစွမ်းဖြင့်သာလျှင် ပြည့်စုံကုန်၏၊ အဘယ့်ကြောင့် ပြည့်စုံပါသနည်း-ဟူမူ ထိုယထာကမ္မူပဂဉာဏ်, အနာဂတံသဉာဏ်တို့၏ အသီးအခြားဖြစ်သော ပရိကံသည် မရှိသောကြောင့် ပြည့်စုံ၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုနှစ်ပါးသော ဉာဏ်တို့တွင် အနာဂတံသ ဉာဏ်၏ အနာဂတ် ကာလ၌ ခုနစ်ရက် အတွင်း၌ နောင်ဖြစ်လတံ့သော စိတ် စေတသိက်သည်၎င်း၊ ဒုတိယနေ့ မှစ၍ ဖြစ်လတံ့သော အလုံးစုံသော တရားသည်၎င်း အာရုံဖြစ်၏၊ ထိုစကား မှန်၏၊ ထိုအနာဂတံသ ဉာဏ်သည် မိမိ၏ တည်ရာဖြစ်သော ခုနစ်ရက်အတွင်း၌ ဖြစ်သော အာရုံ၌ သဗ္ဗညုတဉာဏ်နှင့် တူသော ဖြစ်ခြင်းရှိ၏-ဟု အဋ္ဌကထာ၌ ဆိုအပ်၏၊ ယထာကမ္မူပဂဉာဏ်၏ကား ကုသိုလ် အကုသိုလ်-ဟု&lt;hr&gt; ၁။ နတ်များကဲ့သို့ အဝေးမှ အသံကို ကြားစွမ်းနိုင်သော အဘိညာဏ်သည် ဒိဗ္ဗသောတ အဘိညာဏ် မည်၏။&lt;br&gt;၂။ သူတပါးတို့၏ စိတ်ကို သိသော အဘိညာဏ်သည် ပရစိတ္တဝိဇာနန အဘိညာဏ် မည်၏။&lt;br&gt;၃။ ရှေးဘဝတို့၌ မိမိသန္တာန်ဝယ် ဖြစ်ဘူးသော အာရုံပြုသော အားဖြင့် မှီဝဲသုံးဆောင် ဘူးကုန်သော ခန္ဓာ, ထိုခန္ဓာနှင့် စပ်သော အမျိုး အမည်စသည်တို့ကို အောက်မေ့ခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သော အဘိညာဏ်သည် ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ အဘိညာဏ် မည်၏။&lt;br&gt;၄။ နတ်၏ မျက်စိကဲ့သို့ အဝေးမှ ရူပါရုံကို မြင်စွမ်းနိုင်သော အဘိညာဏ်သည် ဒိဗ္ဗစက္ခု အဘိညာဏ် မည်၏။ ဤကား အဘိညာဏ်ငါးပါး အဓိပ္ပါယ်တည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၈၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဆိုအပ်သော စေတနာသည်၎င်း၊ လေးပါးကုန်သော ခန္ဓာတို့သည်၎င်း အာရုံဖြစ်၏၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏၊ အာရုံ၏အစွမ်းဖြင့် သမထ လေးဆယ် အပြားသည် ဂေါစရဘေဒ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;သမထကမ္မဋ္ဌာန်းနည်း အဖွင့်ပြီး၏။&lt;h3&gt;ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း, ဝိသုဒ္ဓိ ၇-ပါး&lt;/h3&gt;၄၅။ &lt;b&gt;ဝိပဿနာကမ္မဌာနေ ပန သီလဝိသုဒ္ဓိ, စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ, ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ, ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ, မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ, ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ, ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ စေတိ သတ္တဝိဓေန ဝိသုဒ္ဓိသင်္ဂဟော။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;သမထကမ္မဋ္ဌာန်းမှတပါး ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဆိုဦးအံ့။ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း၌ သီလဝိသုဒ္ဓိ၎င်း၊ ဝါ-စတုပါရိသုဒ္ဓိ သီလ၏ စင်ကြယ်ခြင်း၎င်း၊ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ၎င်း၊ ဝါ-ဥပစာရသမာဓိ, အပ္ပနာသမာဓိ စိတ်၏ စင်ကြယ်ခြင်း၎င်း၊ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ၎င်း၊ ဝါ-လက္ခဏ, ရသ, ပစ္စုပဋ္ဌာန်, ပဒဋ္ဌာန် အစွမ်းဖြင့် နာမ်ရုပ်ကို သိမ်းဆည်းသော ဉာဏ်၏ စင်ကြယ်ခြင်း၎င်း၊ ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ၎င်း၊ ဝါ-နာမ်ရုပ်၏ အကြောင်းကို သိမ်းဆည်းသည် ဖြစ်၍ ၁၆-ပါးသော ယုံမှားခြင်းကို လွန်နိုင်သော ဉာဏ်၏ စင်ကြယ်ခြင်း၎င်း၊ မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ၎င်း၊ ဝါ-ဝိပဿနာ ညစ်ညူးကြောင်း ဘေးရန်ကို သိမ်းဆည်းသောအားဖြင့် မဂ်ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်ကို သိမြင်နိုင်သော ဉာဏ်၏ စင်ကြယ်ခြင်း၎င်း၊ ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ၎င်း၊ ဝါ-ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်မှ စ၍ သစ္စာနုလောမဉာဏ်တိုင်အောင် ကိုးပါးသော ဝိပဿနာဉာဏ်-ဟု ဆိုအပ်သော မဂ်တည်းဟူသော ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ၏ အကျင့်ဖြစ်သော ဉာဏ်အမြင်၏ စင်ကြယ်ခြင်း၎င်း၊ ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ၎င်း၊ ဝါ-နိဗ္ဗာန်ကို သိမြင်နိုင်သော မဂ်ဉာဏ်၏ စင်ကြယ်ခြင်း၎င်း၊ ဤသို့ ခုနှစ်ပါးသော အပြားဖြင့် ဝိသုဒ္ဓိသင်္ဂဟကို သိအပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း ဝိသုဒ္ဓိ ၇-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၅။ ။အနိစ္စ အစရှိသော အစွမ်းဖြင့် အထူးထူး အပြားပြား ရှိသော အခြင်းအရာဖြင့် ရှုတတ်သောကြောင့် ဝိပဿနာ မည်၏။ အနိစ္စာနုပဿနာ အစရှိသော ဘာဝနာမယ ဖြစ်သော ပညာကို ဝိပဿနာ-ဟု ယူအပ် ရအပ်၏၊ ထိုဝိပဿနာ၏ ကမ္မဋ္ဌာန်းဖြစ်သောကြောင့် ဝိပဿနာ ကမ္မဋ္ဌာန်းမည်၏။ တနည်း—ထိုဝိပဿနာသည်ပင်လျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းဖြစ်သောကြောင့် ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း မည်၏။ ထိုဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း၌ ခုနစ်ပါး အပြားဖြင့် ဝိသုဒ္ဓိ အရေအတွက်သည် ဖြစ်၏။ ဤသို့ပုဒ်စပ်ခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;h3&gt;လက္ခဏာယာဉ် ၃-ပါး&lt;/h3&gt;၄၆။ &lt;b&gt;အနိစ္စလက္ခဏံ, ဒုက္ခလက္ခဏံ, အနတ္တလက္ခဏဉ္စာတိ တီဏိ လက္ခဏာနိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အနိစ္စလက္ခဏာ၎င်း၊ ဝါ-မှတ်အပ်သော အမြဲမရှိခြင်း၎င်း၊ ဒုက္ခလက္ခဏာ၎င်း၊ ဝါ-မှတ်အပ်သော ဆင်းရဲခြင်း၎င်း၊ အနတ္တလက္ခဏာ၎င်း၊ ဝါ-မှတ်အပ်သော ကိုယ်မဟုတ်ခြင်း၎င်း၊ ဤသို့ သုံးပါးကုန်သော လက္ခဏာတို့ကို သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;လက္ခဏာယာဉ် ၃-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၆။ ။အနိစ္စ၏ အဖြစ်သည်ပင်လျှင် မှတ်အပ်သောကြောင့် အနိစ္စလက္ခဏာ မည်၏၊ တနည်းကား-ဤအနိစ္စသဘောဖြင့် တေဘုမ္မက တရားအပေါင်းကို မှတ်အပ်၏၊ ဤသို့ အနိစ္စအဖြစ်သည်ပင်လျှင် မှတ်ကြောင်းဖြစ်သော သတ္တိကြောင့် အနိစ္စလက္ခဏာ မည်၏၊ ဖြစ်ခြင်းပျက်ခြင်း အဖန်တလဲလဲ နှိပ်စက်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော&lt;hr&gt; ၁။ မှတ်အပ်သောကြောင့်၎င်း မှတ်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့်၎င်း လက္ခဏာ မည်၏။ ခန္ဓာငါးပါး ရုပ်နာမ်တရားတို့၏ မမြဲသော အဖြစ်ဖြင့် မှတ်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် အနိစ္စလက္ခဏာ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဒုက္ခ၏ အဖြစ်သည်ပင် မှတ်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဒုက္ခလက္ခဏာ မည်၏၊ သာသနာတော်မှ တပါးဖြစ်ကုန်သော ဒိဋ္ဌိတို့သည် ကြံအပ်သော အတ္တ၏ မရှိခြင်းသည် အနတ္တ မည်၏။ ထိုအနတ္တသည်ပင် မှတ်ကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် အနတ္တလက္ခဏာမည်၏။&lt;h3&gt;အနုပဿနာ ၃-ပါး&lt;/h3&gt;၄၇။ &lt;b&gt;အနိစ္စာနုပဿနာ, ဒုက္ခာနုပဿနာ, အနတ္တာနုပဿနာ စေတိ တိဿော အနုပဿနာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အနိစ္စာနုပဿနာ၎င်း၊ ဝါ-အမြဲမရှိခြင်းကို အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်း၎င်း၊ ဒုက္ခာနုပဿနာ၎င်း၊ ဝါ-ဆင်းရဲခြင်းကို အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်း၎င်း၊ အနတ္တာနုပဿနာ၎င်း၊ ဝါ-ကိုယ်မဟုတ်ခြင်းကို အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်း၎င်း၊ ဤသို့ သုံးပါးကုန်သော အနုပဿနာတို့ကို သိအပ်ကုန်&lt;br&gt;သုံးပါးကုန်သော လက္ခဏာတို့ကို အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်းသည် အနိစ္စာနုပဿနာ အစရှိသည် မည်၏။&lt;hr&gt; ၁။ ခန္ဓာငါးပါး ရုပ်နာမ်တရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းပျက်ခြင်းဖြင့် နှိပ်စက်၍ ဆင်းရဲသော အဖြစ်ဖြင့် မှတ်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် ဒုက္ခလက္ခဏာ မည်၏။&lt;br&gt;၂။ ခန္ဓာငါးပါး ရုပ်နာမ် တရားတို့၏ အလို မလိုက်သောအားဖြင့် မှတ်ကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် အနတ္တလက္ခဏာ မည်၏၊ တနည်း—တိတ္ထိတို့သည် ကြံဆအပ်သော အတ္တ၏ မရှိသည် အဖြစ်သည် အနတ္တ မည်၏။ အနတ္တအဖြစ်သည်ပင် လက္ခဏာ ဖြစ်သောကြောင့် အနတ္တလက္ခဏာ မည်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;၃။ အနိစ္စလက္ခဏာကို အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်းသည် အနိစ္စာနုပဿနာ မည်၏။ &lt;br&gt;ဒုက္ခလက္ခဏာကို အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်းသည် ဒုက္ခာနုပဿနာ မည်၏။ &lt;br&gt;အနတ္တလက္ခဏာကို အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်းသည် အနတ္တာနုပဿနာ မည်၏။အဖွ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၄၈။ ။&lt;b&gt;သမ္မသနဉာဏံ၊ ဥဒယဗ္ဗယဉာဏံ၊ ဘင်္ဂဉာဏံ၊ ဘယဉာဏံ၊ အာဒီနဝဉာဏံ၊ နိဗ္ဗိဒဉာဏံ၊ မုဉ္စိတုကမျတာဉာဏံ၊ ပဋိသင်္ခါဉာဏံ၊ သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏံ၊ အနုလောမဉာဏန္တိ ဒသ ဝိပဿနာဉာဏာနိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သမ္မသနဉာဏ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-ခန္ဓာ အစရှိသည်တို့ကို အပေါင်းအစည်းအားဖြင့် သုံးသပ်သည် အစွမ်းဖြင့်ဖြစ်သော ဉာဏ်၎င်း၊ &lt;b&gt;ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-ဖြစ်ခြင်း ပျက်ခြင်းကို အဖန်တလဲလဲ ရှုသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်၎င်း၊ &lt;b&gt;ဘင်္ဂဉာဏ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-ဖြစ်ခြင်းကို လွှတ်၍ ပျက်ခြင်း၌ ဖြစ်သော ဉာဏ်၎င်း၊ &lt;b&gt;ဘယဉာဏ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-သင်္ခါရတို့ကို ဘေးအားဖြင့် အဖန်တလဲလဲ ရှုသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်၎င်း၊ &lt;b&gt;အာဒီနဝဉာဏ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-မြင်အပ်သော ဘေးရှိသော သင်္ခါရတို့ကို အပြစ်အားဖြင့် ရှုသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်၎င်း၊ &lt;b&gt;နိဗ္ဗိဒဉာဏ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-မြင်အပ်သော အပြစ်ရှိသော သင်္ခါရတို့၌ ငြီးငွေ့သော အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်၎င်း၊ &lt;b&gt;မုဉ္စိတုကမျတာဉာဏ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-ငြီးငွေ့၍ သင်္ခါရတို့မှ လွတ်ခြင်းကို အလိုရှိသည်၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်၎င်း၊ &lt;b&gt;ပဋိသင်္ခါဉာဏ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-လွတ်ခြင်း အကြောင်း ပြည့်စုံခြင်းငှါ တဖန် သင်္ခါရတို့ကို သိမ်းဆည်းသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်၎င်း၊ &lt;b&gt;သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-သင်္ခါရတရားတို့၌ ကြောက်ခြင်း နှစ်သက်ခြင်းကို ကြဉ်သည် အစွမ်းဖြင့် လျစ်လျူရှု၍ ဖြစ်သော ဉာဏ်၎င်း၊ &lt;b&gt;အနုလောမဉာဏ်&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-ရှေးဉာဏ် ကိုးပါးတို့၏ ကိစ္စပြီးခြင်း အထက်၌ ၃၇-ပါးသော ဗောဓိပက္ခိယတရားနှင့် လျော်သော ဉာဏ်၎င်း၊ ဤ ၁၀-ပါးကုန်သော ဝိပဿနာဉာဏ်တို့ကို သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဝိပဿနာဉာဏ် ၁၀-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၈။ ။ခန္ဓာ အစရှိသည်တို့ကို အပေါင်းအားဖြင့် သုံးသပ်သည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် &lt;b&gt;သမ္မသနဉာဏ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့ကို အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ-ဟု အပေါင်းအားဖြင့် သုံးသပ်သည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် သမ္မသနဉာဏ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဥပါဒ်နှင့်ဘင်ကို အဖန်တလဲလဲ ရှုသည် အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် &lt;b&gt;ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ဥပါဒ်ကိုလွှတ်၍ ဘင်၌ ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် &lt;b&gt;ဘင်္ဂဉာဏ်&lt;/b&gt; မည်၏။ သင်္ခါရတို့ကို ဘေးအားဖြင့် အဖန်တလဲလဲ ရှုသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် &lt;b&gt;ဘယဉာဏ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ဘေးအားဖြင့် ရှုအပ်ပြီးသော သင်္ခါရတရားတို့ကို အပြစ်အားဖြင့် ရှုသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် &lt;b&gt;အာဒီနဝဉာဏ်&lt;/b&gt; မည်၏။ မြင်အပ်ပြီးသော အပြစ်ရှိကုန်သော သင်္ခါရတရားတို့၌ ငြီးငွေ့သည် အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် &lt;b&gt;နိဗ္ဗိဒဉာဏ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ငြီးငွေ့၍ သင်္ခါရတရားတို့မှ လွတ်ခြင်းကို အလိုရှိသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် &lt;b&gt;မုဉ္စိတုကမျတာဉာဏ်&lt;/b&gt; မည်၏။ လွတ်ခြင်း၏ အကြောင်းပြည့်စုံခြင်းငှါ တဖန် သင်္ခါရတို့ကို သိမ်းဆည်းသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် &lt;b&gt;ပဋိသင်္ခါဉာဏ်&lt;/b&gt; မည်၏။ သိမ်းဆည်းအပ်ပြီးသော သင်္ခါရတရားတို့၌ ကြောက်ခြင်း နှစ်သက်ခြင်းမှ ကြဉ်သည် အစွမ်းဖြင့် လျစ်လျူရှု၍ ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် &lt;b&gt;သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်&lt;/b&gt; မည်၏။ ရှေးဉာဏ်ကိုးပါးတို့၏ ကိစ္စပြီးခြင်း &lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်း၊ ပျက်ခြင်း နှစ်ပါးကို အဖန်တလဲလဲ ရှုသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ် မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂-ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့၏ ပျက်ခြင်းတပါးကိုသာ အဖန်တလဲလဲ ရှုသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် ဘင်္ဂဉာဏ် မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃-ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့ကို အလွန်ကြောက်လန့်ဖွယ် ဘေးကြီး-ဟု အဖန်တလဲလဲ ရှုသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် ဘယဉာဏ် မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄-ဘေးကြီး-ဟု ထင်အပ်ပြီး မြင်အပ်ပြီးသော ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့ကို အပြစ်အားဖြင့် ရှုသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် အာဒီနဝဉာဏ် မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅-အပြစ်-ဟု ထင်အပ်ပြီး၊ မြင်အပ်ပြီးသော ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့၌ ငြီးငွေ့သည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် နိဗ္ဗိဒဉာဏ် မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆-ငြီးငွေ့၍ ထိုခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့မှ လွတ်မြောက်ခြင်းကို အလိုရှိသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် မုဉ္စိတုကမျတာဉာဏ် မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇-ထွက်မြောက်ရန် အကြောင်း၏ ပြည့်စုံခြင်းငှါ တဖန် ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့ကို သိမ်းဆည်းသည် အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် ပဋိသင်္ခါဉာဏ် မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၈-ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့၌ ကြောက်ခြင်း နှစ်သက်ခြင်းကို လျစ်လျူရှုခြင်း၊ ဝါ-မဖြစ်စေခြင်း အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော ဉာဏ်သည် သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အား၎င်း၊ အထက်၌ ၃၇-ပါးသော ဗောဓိပက္ခိယတရားတို့အား၎င်း၊ လျော်သောဉာဏ်သည် &lt;b&gt;အနုလောမဉာဏ်&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဝိမောက္ခ ၃-ပါး&lt;/h3&gt;၄၉။ ။&lt;b&gt;သုညတာ ဝိမောက္ခော၊ အနိမိတ္တော ဝိမောက္ခော၊ အပ္ပဏိဟိတော ဝိမောက္ခော စေတိ တယော ဝိမောက္ခာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt; &lt;b&gt;သုညတဝိမောက္ခ&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-အတ္တမှ ဆိတ်သည်ဖြစ်၍ သံယောဇဉ်တို့မှ လွတ်သော မဂ်၎င်း၊ &lt;b&gt;အနိမိတ္တဝိမောက္ခ&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-နိစ္စနိမိတ် စသည် မရှိသည်ဖြစ်၍ သံယောဇဉ်စသည်တို့မှ လွတ်သော မဂ်၎င်း၊ &lt;b&gt;အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခ&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-တဏှာတည်းဟူသော တောင့်တခြင်း ကင်းသည်ဖြစ်၍ သံယောဇဉ်စသည်တို့မှ လွတ်သော မဂ်၎င်း၊ ဤသို့ သုံးပါးကုန်သော ဝိမောက္ခတို့ကို သိအပ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ဝိမောက္ခ ၃-ပါးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၄၉။ ။အတ္တမှ ဆိတ်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သုညတ&lt;/b&gt; မည်၏။ သံယောဇဉ် အစရှိသည်တို့မှ လွတ်သောအနက်ကြောင့် &lt;b&gt;ဝိမောက္ခ&lt;/b&gt; မည်၏။ နိစ္စနိမိတ် အစရှိသည်၏ မရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အနိမိတ္တ&lt;/b&gt; မည်၏။ တဏှာဟူသော တောင့်တခြင်း မရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;အပ္ပဏိဟိတ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ရှေးဉာဏ်ကိုးပါး၏ ကိစ္စပြီးစေနိုင်သော၊ အထက်၌ သုံးဆယ်ခုနစ်ပါးသော ဗောဓိပက္ခိယတရားတို့နှင့်လည်း လျော်သော ဉာဏ်သည် အနုလောမဉာဏ် မည်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂-ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့၌ အတ္တ၊ ဇီဝမှ ဆိတ်သည်ဖြစ်၍ သံယောဇဉ် စသည်တို့မှ လွတ်သော မဂ်သည် သုညတ ဝိမောက္ခ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃-နိစ္စနိမိတ် စသည် မရှိသည် ဖြစ်၍ သံယောဇဉ် စသည်မှ လွတ်သော မဂ်သည် အနိမိတ္တဝိမောက္ခ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄-တဏှာတည်းဟူသော တောင့်တခြင်း ကင်းသည်ဖြစ်၍ သံယောဇဉ် စသည်တို့မှ လွတ်သော မဂ်သည် အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဝိသုဒ္ဓိဘေဒ&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;သီလဝိသုဒ္ဓိ&lt;/h3&gt;၅၁။ ။&lt;b&gt;ကထံ ပါတိမောက္ခသံဝရသီလံ၊ ဣန္ဒြိယသံဝရသီလံ၊ အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလံ၊ ပစ္စယသန္နိဿိတသီလန္တိ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလံ သီလဝိသုဒ္ဓိနာမ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;အဘယ်သို့ သိအပ်ပါသနည်း ဟူမူကား—&lt;b&gt;ပါတိမောက္ခသံဝရသီလ&lt;/b&gt;၎င်း၊ &lt;b&gt;ဣန္ဒြိယသံဝရသီလ&lt;/b&gt;၎င်း၊ &lt;b&gt;အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ&lt;/b&gt;၎င်း၊ &lt;b&gt;ပစ္စယသန္နိဿိတသီလ&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဤသို့ လေးပါးသော ပါရိသုဒ္ဓိသီလသည် &lt;b&gt;သီလဝိသုဒ္ဓိ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;သီလဝိသုဒ္ဓိအဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၁။ ။အကြင်ရဟန်းသည် ထိုသိက္ခာပုဒ်ကို စောင့်တတ်၏။ ထိုသိက္ခာပုဒ် စောင့်သော ရဟန်းကို အပါယ်ဆင်းရဲ အစရှိကုန်သော ဒုက္ခတို့မှ လွတ်စေတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ပါတိမောက္ခ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထိုသိက္ခာပုဒ် အပေါင်းသည်ပင် ကာယဒုစ္စရိုက် အစရှိသည်တို့မှ စောင့်တတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;သံဝရ&lt;/b&gt; မည်၏။ ကာယကံ အစရှိသည်တို့၏ ပေါင်းရာ တည်ရာ ဖြစ်သော အနက်ကြောင့် &lt;b&gt;သီလ&lt;/b&gt; လည်းမည်၏၊ ထို့ကြောင့် &lt;b&gt;ပါတိမောက္ခသံဝရသီလ&lt;/b&gt; မည်၏။ မနိန္ဒြေလျှင် ခြောက်ခုတို့၏ ပြည့်ကြောင်း ရှိကုန်သော ဣန္ဒြေတို့ကို ရူပါရုံ အစရှိသည်တို့၌ စောင့်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော သီလ&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-မိမိ-ဟု ဆိုအပ်သော သိက္ခာပုဒ်ကို စောင့်တတ်သော ရဟန်းကို အပါယ်ဆင်းရဲ စသော ဒုက္ခတို့မှ လွတ်စေတတ်သောကြောင့် ပါတိမောက္ခ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂-ကာယဒုစ္စရိုက် ဝစီဒုစ္စရိုက်တို့မှ ရဟန်း၏ ကာယဒွါရ၊ ဝစီဒွါရတို့ကို စောင့်တတ်သောကြောင့် သံဝရ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃-ကာယကံ ဝစီကံတို့ကို ဖရိုဖရဲ မရှိရအောင် ကောင်းစွာ ထားခြင်း၊ ကုသိုလ်တရားတို့ကို လွန်စွာ ဆောင်ခြင်း အနက်သဘောကြောင့် သီလ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၄-ထို့ကြောင့် မိမိကို စောင့်သောသူကို အပါယ်ဒုက္ခစသည်တို့မှ လွတ်စေ၍ ကာယဒုစ္စရိုက်၊ ဝစီဒုစ္စရိုက်တို့မှ တားမြစ်လျက် ကာယကံ ဝစီကံတို့ကို ကောင်းစွာ ထားသော ရဟန်းတော်တို့၏ ၂၂၇-ပါးသော သိက္ခာပုဒ်တော် အပေါင်းသည် ပါတိမောက္ခသံဝရ သီလ မည်၏။သီလဝိသုဒ္
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သည် &lt;b&gt;ဣန္ဒြိယသံဝရသီလ&lt;/b&gt; မည်၏။ မိစ္ဆာဇီဝမှ ကြဉ်ခြင်းကြောင့် အသက်မွေးခြင်း၏ စင်ကြယ်သည်၏ အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သော သီလသည် &lt;b&gt;အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ&lt;/b&gt; မည်၏။ ပစ္စည်းလေးပါးတို့ကို မှီ၍ဖြစ်သော ထိုပစ္စည်းလေးပါးတို့ကို သင်္ခါရင့် ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ခြင်းကို အလိုရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် ဆင်ခြင်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော သီလသည် &lt;b&gt;ပစ္စယသန္နိဿိတသီလ&lt;/b&gt; မည်၏။ ဒေသနာ၊ သံဝရ၊ ပရိယေဋ္ဌိ၊ ပစ္စဝေက္ခဏာတို့၏ အစွမ်းဖြင့် လေးပါးအပြားရှိသည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ စင်ကြယ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း &lt;b&gt;စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ&lt;/h3&gt;၅၂။ ။&lt;b&gt;ဥပစာရသမာဓိ၊ အပ္ပနာသမာဓိ စေတိ ဒုဝိဓော သမာဓိ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိနာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt; &lt;b&gt;ဥပစာရသမာဓိ&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-အပ္ပနာဈာန်၏ အနီး၌ တည်ကြည်ခြင်း၎င်း၊ &lt;b&gt;အပ္ပနာသမာဓိ&lt;/b&gt;၎င်း၊ ဝါ-အပ္ပနာဈာန်၌ ဖြစ်သော တည်ကြည်ခြင်း၎င်း၊ ဤသို့ နှစ်ပါးအပြားရှိသော သမာဓိသည် &lt;b&gt;စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၂။ ။နီဝရဏ ကင်းသော သဘောသို့ ရောက်စေခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် စိတ်၏ ဖြူစင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ စိတ်ကို အရင်း&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ဣန္ဒြေ ခြောက်ပါးတို့ကို ရူပါရုံ စသည်တို့၌ စောင့်စည်းခြင်း အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော သီလသည် ဣန္ဒြိယသံဝရသီလ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂-မိစ္ဆာဇီဝမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းကြောင့် အသက်မွေးခြင်း စင်ကြယ်သည်၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော သီလသည် အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသီလ လေးပါး၏ လုံခြုံ ပြည့်စုံ စင်ကြယ်မှုသည် သီလ ဝိသုဒ္ဓိ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပြုသဖြင့် သမာဓိကို ပြအပ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ တနည်း—သမာဓိ၏ စင်ကြယ်သည် အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ဤအကြောင်း နှစ်ပါးကြောင့် စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ မည်၏။&lt;h3&gt;ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ&lt;/h3&gt;၅၃။ ။&lt;b&gt;လက္ခဏ၊ ရသ၊ ပစ္စုပဋ္ဌာန၊ ပဒဋ္ဌာနဝသေန နာမရူပပရိဂ္ဂဟော ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိနာမ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;လက္ခဏ၊ ရသ၊ ပစ္စုပဋ္ဌာန်၊ ပဒဋ္ဌာန်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် တေဘုမ္မက တရားတို့၏ ဆက်ဆံခြင်းတည်းဟူသော လက္ခဏ၊ ကိစ္စတည်းဟူသော ရသ၊ ထင်သော အခြင်းအရာတည်းဟူသော ပစ္စုပဋ္ဌာန်၊ နီးသောအကြောင်းတည်းဟူသော ပဒဋ္ဌာန်၏ အစွမ်းဖြင့် နာမ်ရုပ်ကို သိမ်းဆည်းခြင်းသည် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၃။ ။တေဘုမ္မက တရားတို့၏ သာမညသဘောသည် &lt;b&gt;လက္ခဏ&lt;/b&gt; မည်၏။ ကိစ္စနှင့် ပြည့်စုံခြင်းတို့သည် &lt;b&gt;ရသ&lt;/b&gt; မည်၏။ ထင်သော အခြင်းအရာသည်၎င်း၊ အကျိုးတရားသည်၎င်း &lt;b&gt;ပစ္စုပဋ္ဌာန်&lt;/b&gt; မည်၏။ ဤသို့ ဆိုအပ်ကုန်သော လက္ခဏ စသည်တို့တွင် ဖဿသည် အာရုံနှင့် ထိခြင်း လက္ခဏာရှိ၏၊ ပထဝီဓာတ်သည် ခက်ထရော်ရှိခြင်း လက္ခဏာရှိ၏၊ ဤသို့ အစရှိသော အကျယ်အားဖြင့်၎င်း၊ နာမ်သည် အာရုံ၌ ညွှတ်ခြင်း လက္ခဏာရှိ၏၊ ရုပ်သည် ဖောက်ပြန်ခြင်း လက္ခဏာရှိ၏၊ ဤသို့ အစရှိသော အကျဉ်းအားဖြင့်၎င်း၊ အသီး&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-နီဝရဏတည်းဟူသော အညစ်အကြေးမှ စိတ်ကို သုတ်သင်တတ်သောကြောင့်၎င်း၊ စိတ်ကို ပဓာနပြု၍ သမာဓိကို ပြုအပ်သောကြောင့်၎င်း၊ နီဝရဏတည်းဟူသော အညစ်အကြေးမှ စင်ကြယ်သောကြောင့်၎င်း စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၂-တေဘုမ္မက သင်္ခါရတရားတို့၏ ဆက်ဆံသော အနိစ္စတာ စသော သဘောသည်၎င်း၊ မိမိတို့၏ အသီးအခြား ဖြစ်သော ကက္ခဠ၊ ဖုသန စသော သဘောသည်၎င်း၊ လက္ခဏ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃-ပြုအပ်သော ကိစ္စသည်၎င်း၊ ပြည့်စုံသော ဂုဏ်သည်၎င်း ရသ မည်၏။ &lt;br&gt;၄-ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်ဉာဏ်အား ထင်ရှား၍ ထင်သောအခြင်းအရာသည်၎င်း၊ အကျိုးသည်၎င်း၊ ပစ္စုပဋ္ဌာန် မည်၏။ နီးစွာသော အကြောင်းသည် ပဒဋ္ဌာန် မည်၏။ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အသီးသော လက္ခဏာ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် ပိုင်းခြား၍ ယူခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ဒုက္ခသစ္စာကို ပိုင်းခြား၍ မှတ်ခြင်းသည် &lt;b&gt;ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ&lt;/b&gt; မည်၏။ နာမ်ရုပ်မှ တပါးသော အတ္တသည်မရှိ၊ ဤသို့ ရှုခြင်းကြောင့် ဒိဋ္ဌိ မည်၏၊ အတ္တရှိ၏-ဟု ယူခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အညစ်အကြေး စင်ကြယ်ခြင်းကြောင့် ဝိသုဒ္ဓိ လည်းမည်၏။ ထို့ကြောင့် ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ မည်၏။&lt;h3&gt;ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ&lt;/h3&gt;၅၄။ ။&lt;b&gt;တေသမေ၀ စ နာမရူပါနံ ပစ္စယပရိဂ္ဂဟော ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိနာမ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုနာမ်ရုပ်တို့၏သာလျှင် အကြောင်းကို သိမ်းဆည်းခြင်းသည် &lt;b&gt;ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၄။ ။ပစ္စယပရိဂ္ဂဟော-ဟူသော ဤပုဒ်၌ နာမ်သည်၎င်း၊ ရုပ်သည်၎င်း၊ ပဋိသန္ဓေအခါ၌ အဝိဇ္ဇာ၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ကံ-ဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်း၏ အစွမ်းကြောင့် ဖြစ်၏။ ပဝတ္တိအခါ၌ ရုပ်သည် ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ-ဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်း၏ အစွမ်းကြောင့် ဖြစ်၏၊ နာမ်သည်လည်း စက္ခုပသာဒ၊ ရူပါရုံ အစရှိသော မှီရာ အာရုံ အစရှိသည်၏ အစွမ်းကြောင့် ဖြစ်၏၊ အထူးအားဖြင့်ကား ယောနိသောမနသိကာရ အစရှိသော လေးပါးသော စက်၏ ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ကုသိုလ်သည် ဖြစ်၏၊ ထိုသို့သော အကြောင်း၏ မပြည့်စုံခြင်းကြောင့် အကုသိုလ်သည် ဖြစ်၏၊ ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်ကံ၏ အစွမ်းကြောင့် ဝိပါက်သည် ဖြစ်၏၊ စက္ခုပသာဒ အစ&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-ဆိုအပ်ကုန်ပြီးသော လက္ခဏာစသည်တို့တွင် ဖဿသည် တွေ့ထိခြင်း လက္ခဏာ ရှိ၏။ ပထဝီသည် ကြမ်းတမ်းခြင်း လက္ခဏာ ရှိ၏၊ ဤသို့ အကျယ်အားဖြင့်၎င်း၊ နာမ်သည် အာရုံ၌ ညွှတ်ခြင်း လက္ခဏာ ရှိ၏၊ ရုပ်သည် ဖောက်ပြန်ခြင်း လက္ခဏာရှိ၏၊ ဤသို့ အကျဉ်းအားဖြင့်၎င်း ပိုင်းခြား၍ နာမ်ရုပ်ကိုသိခြင်း၊ ဒုက္ခသစ္စာကိုပိုင်းခြား၍ မှတ်သားခြင်းသည်၊ နာမ်ရုပ်မှတပါး အတ္တမည်သည် မရှိ-ဟု မြင်တတ်သောကြောင့်၎င်း၊ ငါစွဲ အညစ်အကြေးမှ စင်ကြယ်သောကြောင့်၎င်း ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၁၉၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရှိသည်တို့၏ အစွမ်းကြောင့် အာဝဇ္ဇန်းသည် ဖြစ်၏၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ သန္တာန်-ဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်းကြောင့် ကြိယာဇောသည်၎င်း၊ အာဝဇ္ဇန်းသည်၎င်း ဖြစ်၏၊ ဤသို့ သာဓာရဏ၊ အသာဓာရဏ၏ အစွမ်းအားဖြင့် သုံးပါးကုန်သော အမွန့်တို့၌ နာမ်ရုပ်ဖြစ်ခြင်း၏ ပစ္စယတ္တ အစရှိသည်ဖြင့် ပြီးသော ကံ အစရှိသော ပစ္စည်းကို သိမ်းဆည်းခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော သမုဒယသစ္စာကို ပိုင်းခြားမှတ်သားခြင်းသည် &lt;b&gt;ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ&lt;/b&gt; မည်၏။ ငါသည် လွန်လေပြီးသော ကာလ၌ ဖြစ်ဘူးလေပြီလော၊ ဤသို့ အစရှိသော ၁၆-ပါးသော ယုံမှားခြင်းကို၎င်း၊ မြတ်စွာဘုရား၌ ယုံမှားခြင်း ဤသို့ အစရှိသော ၈-ပါး အပြားရှိသော ယုံမှားခြင်းကို၎င်း လွန်မြောက်ခြင်းကြောင့် ကင်္ခါဝိတရဏလည်း မည်၏။ အကြောင်းကင်း၍ ဖြစ်၏-ဟူသော အယူ၊ မညီညွတ်သော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်၏-ဟူသော အယူ-ဟု ဆိုအပ်သော အညစ်အကြေးမှ စင်ကြယ်ခြင်းကြောင့် ဝိသုဒ္ဓိ လည်းမည်၏၊ ထို့ကြောင့် ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ မည်၏။&lt;h3&gt;မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ&lt;/h3&gt;၅၅။ ။&lt;b&gt;တတော ပရံ ပန တထာ ပရိဂ္ဂဟိတေသု သပ္ပစ္စယေသု တေဘုမ္မကသင်္ခါရေသု အတီတာဒိဘေဒဘိန္နေသု ခန္ဓာဒိနယမာရုဠှ ကလာပဝသေန သင်္ခိပိတွာ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-နာမ်ရုပ်သည် ပဋိသန္ဓေအခိုက်၌ အဝိဇ္ဇာ၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ကံကြောင့် ဖြစ်၏။ ပဝတ္တိအခါ၌ ရုပ်သည် ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရတို့ကြောင့် ဖြစ်၏။ နာမ်သည်ကား အာရုံငါးပါးတည်းဟူသော အာရမ္မဏပစ္စည်း၊ နိဿယပစ္စည်းစသည်ကြောင့် ဖြစ်၏။ ဝါ-အာရုံခြောက်ပါးတို့၏ အာရမ္မဏ စသော သတ္တိ ရှစ်မျိုး၊ ဝတ္ထုရုပ် ခြောက်ပါးရှိ၏၊ နိဿယ စသော သတ္တိ ခြောက်မျိုးတို့ကြောင့် ဖြစ်၏ စသည်ဖြင့် ပစ္စုပ္ပန်၊ အတိတ်၊ အနာဂတ် ကာလသုံးပါးတို့၌ နာမ်၏ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်း၊ ရုပ်၏ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်းကို သေချာစေ့ငု ကြည့်ရှုသိမ်းဆည်းခြင်း၊ သမုဒယသစ္စာကို ပိုင်းခြားမှတ်သားခြင်းသည် ကင်္ခါဝိတရဏ ဝိသုဒ္ဓိ မည်၏။ ကြောင်းကျိုးသူ ရုပ်နာမ်နှစ်ပါးတို့သည် မိမိ၏အကြောင်းအားလျော်စွာ ဖြစ်သော အကျိုးတရားများသာ ဖြစ်ကြသည်၊ မည်သူ တစုံတယောက်မျှ ဖန်ဆင်း၍ ဖြစ်သည်မဟုတ်-ဟု ဝိပဿနာဉာဏ် ထင်လာသောအခါ ဘုရား၌ ယုံမှားခြင်း စသော ရှစ်ပါးသော ကင်္ခါ၊ ငါသည် အတိတ်ကာလ၌ ဖြစ်ခဲ့ပြီလောစသော ၁၆-ပါးသော ကင်္ခါသည် ကင်းပျောက်၍ သွား၏၊ စင်ကြယ်လွန်မြောက်၍ သွားသဖြင့် ယုံမှားခြင်းမှ စင်ကြယ်သန့်ရှင်းသောကြောင့် ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;အနိစ္စံ ခယဋ္ဌေန၊ ဒုက္ခံ ဘယဋ္ဌေန၊ အနတ္တာ အသာရကဋ္ဌေနာတိ အဒ္ဓါနဝသေန သန္တတိဝသေန ခဏဝသေန စ သမ္မသနဉာဏေန လက္ခဏတ္တယံ သမ္မသန္တဿ တေသွေဝ ပစ္စယဝသေန ခဏဝသေန စ ဥဒယဗ္ဗယဉာဏေန ဥဒယဗ္ဗယံ သမနုပဿန္တဿ စ။&lt;/b&gt;&lt;h3&gt;ဝိပဿနာ ညစ်ညူးကြောင်းတရား ၁၀-ပါး&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ဩဘာသော ပီတိ ပဿဒ္ဓိ၊ &lt;br&gt;အဓိမောက္ခော စ ပဂ္ဂဟော။ &lt;br&gt;သုခံ ဉာဏမုပဋ္ဌာန၊ &lt;br&gt;မုပေက္ခာ စ နိကန္တိ စေတိ။ &lt;br&gt;ဩဘာသာဒိ ဝိပဿနုပက္ကိလေသ ပရိဗန္ဓ ပရိဂ္ဂဟဝသေန မဂ္ဂါမဂ္ဂလက္ခဏဝဝတ္ထာနံ မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိနာမ။&lt;br&gt;&lt;/b&gt; ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိမှ တပါး မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိကိုဆိုဦးအံ့—ထိုနာမ်ရုပ်တို့၏ အကြောင်းကို သိမ်းဆည်းသည်မှနောက်၌ ထိုထိုသို့သော အခြင်းအရာဖြင့် သိမ်းဆည်းအပ်ကုန်သော အကြောင်းနှင့် တကွ ဖြစ်ကုန်သော အတိတ်စသည် အပြားဖြင့် ပြားကုန်သော ဘုံသုံးပါး၌ ဖြစ်သော သင်္ခါရတို့၌ ခန္ဓာ အစရှိသောနည်းကို အာရုံပြု၍ အပေါင်းအစည်း၏ အစွမ်းဖြင့် အကျဉ်းချ၍ ကုန်တတ်သော အနက်ကြောင့် &lt;b&gt;အနိစ္စ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဘေး-ဟူသော အနက်ကြောင့် &lt;b&gt;ဒုက္ခ&lt;/b&gt; မည်၏၊ အတ္တ-ဟူသော အနှစ်မရှိခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;အနတ္တ&lt;/b&gt; မည်၏။ ဤသို့ အတိတ် အစရှိသော ကာလ၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ အတိတ် အစရှိသော သန္တာန်၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ အတိတ် အစရှိသော ခဏ၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ သုံးသပ်တတ်သောဉာဏ်ဖြင့် လက္ခဏာရေး သုံးပါး၏ အပေါင်းကို သုံးသပ်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏၎င်း၊ ထိုတေဘုမ္မက သင်္ခါရတို့၌သာလျှင် အကြောင်း၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ ခဏ၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ အဖြစ်အပျက်ကို သိသောဉာဏ်ဖြင့် အဖြစ်အပျက်ကို အဖန်တလဲလဲ ရှုသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏၎င်း
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အရောင်၎င်း၊ ဝါ-ဝိပဿနာစိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော ကိုယ်မှ ထွက်သော အလင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အရောင်၎င်း၊ နှစ်သက်ခြင်း၎င်း၊ ဝါ-ဝိပဿနာနှင့် တကွ ဖြစ်သော ခုဒ္ဒကာပီတိ၊ ခဏိကာပီတိ၊ ဩက္ကန္တိကာပီတိ၊ ဥဗ္ဗေဂါပီတိ၊ ဖရဏာပီတိ တည်းဟူသော ငါးပါး အပြားရှိသော ပီတိ၎င်း၊ ငြိမ်းခြင်း၎င်း၊ ကိုယ် စိတ်တို့၏ ပူပန်ခြင်းမှ ငြိမ်းခြင်းလက္ခဏာရှိသော ကာယပဿဒ္ဓိ၊ စိတ္တပဿဒ္ဓိ၏ အစွမ်းဖြင့် နှစ်ပါးအပြားရှိသော ငြိမ်းခြင်း၎င်း၊ အားကြီးသော သဒ္ဓါ-ဟု ဆိုအပ်သော သဒ္ဓါ ယုံကြည်ခြင်း၎င်း၊ ထောက်ပံ့ခိုင်စေခြင်း၎င်း၊ ချမ်းသာခြင်း၎င်း၊ ဉာဏ်၎င်း၊ ထင်ခြင်း သတိ၎င်း၊ လျစ်လျူရှုခြင်း၎င်း၊ တပ်ခြင်းတဏှာ၎င်း၊ ဤသို့ ဩဘာသ စသော ဆယ်ပါးသော ဝိပဿနာညစ်ညူးကြောင်း ဘေးရန်တို့ကို သိမ်းဆည်းသော အစွမ်းဖြင့် မဂ်ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်၏ လက္ခဏာကို ပိုင်းခြားသော ဉာဏ်သည် &lt;b&gt;မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိအဖွင့် ၅၅။ ။ထိုသို့ အကြောင်းကို သိမ်းဆည်းသည်မှ နောက်၌ အသီးသောလက္ခဏာ အစရှိသည်ကို မှတ်ခြင်း အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ အကြောင်းကို မှတ်ခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ သိမ်းဆည်းအပ်ကုန်ပြီးသော လောကုတ္တရာသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော ဘုံသုံးပါး၌ အကျုံးဝင်ကုန်သော အတိတ် အစရှိသော အပြားအားဖြင့် ကုန်သော နာမ်ရုပ်တို့၌ ခန္ဓာ အစရှိသောနည်းကို အာရုံပြု၍ ငါးပါးသော ခန္ဓာ၊ ခြောက်ပါးသော ဒွါရ၊ ခြောက်ပါးသော အာရုံ၊ ခြောက်ဒွါရ၌ ဖြစ်ကုန်သော တရား အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် လာသော ခန္ဓာ အစရှိသောနည်းကို အာရုံပြု၍ အပေါင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ၍ အကြင်ရုပ်သည် အတိတ်၌ ဖြစ်၏၊ ထိုရုပ်သည် အတိတ်၌သာလျှင် ချုပ်၏၊ အနာဂတ်၌ ဖြစ်လတံ့သော အကြင်ရုပ်သည် ရှိ၏၊ ထိုရုပ်သည် ထိုအနာဂတ်၌သာလျှင် ချုပ်လတံ့၊ အကြင်ရုပ်သည် ပစ္စုပ္ပန်၌ ဖြစ်၏။ ထိုရုပ်သည် အနာဂတ်သို့ မရောက်မူ၍ ဤပစ္စုပ္ပန်၌သာလျှင် ချုပ်၏၊ ထို့အတူ အဇ္ဈတ္တရုပ်၊ ဗဟိဒ္ဓရုပ်၊
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သုခုမရုပ်၊ သြဠာရိကရုပ်၊ ဟီနရုပ်၊ ပဏီတရုပ် အစရှိသည်တို့ သည်လည်း ဗဟိဒ္ဓ အစရှိသည်တို့၌ မရောက်မူ၍ ဤအဇ္ဈတ္တ အစရှိသည်တို့၌သာလျှင် ချုပ်၏၊ ထို့ကြောင့် ပျက်ခြင်းသို့ ရောက်ခြင်းကြောင့် အတ္တ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် မသိအပ်၊ ဘေးကို ပြုတတ်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဒုက္ခ&lt;/b&gt; မည်၏၊ အတ္တသာရ အစရှိသည်တို့၏ မရှိခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;အနတ္တ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဤသို့၎င်း စက္ခုသည် အနိစ္စတည်း။ ပ။ ကိုယ်မဟုတ်၊ ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် အတိတ် အစရှိသော အဓွန့်၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ အတိတ် အစရှိသော သန္တာန်၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ အတိတ် အစရှိသော ခဏ၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ ဖြစ်ပြီး၍ မရှိခြင်း၊ ဖြစ်ခြင်း ပျက်ခြင်းဖြင့် အဖန်တလဲလဲ နှိပ်စက်ခြင်း၊ အလိုလိုက်၍ မဖြစ်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော လက္ခဏာရေး ၃-ပါး အပေါင်းကို အဖန်တလဲလဲ သုံးသပ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော အပေါင်းကို သုံးသပ်သော ဉာဏ်ဖြင့် လက္ခဏာရေး သုံးပါးတင်၍ အဖန်တလဲလဲ သုံးသပ်သော သူ၏ သမ္မသနဉာဏ်သည် ဖြစ်သည်ရှိသော် တဖန် ထိုသင်္ခါရတို့၌သာလျှင် အဝိဇ္ဇာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ရုပ်ဖြစ်၏၊ တဏှာ၊ ကံ၊ အာဟာရတို့ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ရုပ်ဖြစ်၏၊ ထို့အတူ အဝိဇ္ဇာ ချုပ်သောကြောင့် ရုပ်ချုပ်၏၊ တဏှာ၊ ကံ၊ အာဟာရကို ချုပ်သောကြောင့် ရုပ်ချုပ်၏၊ ဤသို့ ရူပက္ခန္ဓာ၌၎င်း၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ၊ သညာက္ခန္ဓာ၊ သင်္ခါရက္ခန္ဓာတို့၌၎င်း၊ အာဟာရကို ဖယ်၍ “ဖဿသမုဒယာ ဖဿနိရောဓာ” ဟူ၍လည်း ဤသို့ ဖဿကို ထည့်၍ ဝိညာဏက္ခန္ဓာ၌ နာမရူပသမုဒယာ နာမရူပနိရောဓာ-ဟု နာမ်ရုပ်ကို ထည့်၍ ပစ္စည်း ဖြစ်ခြင်း အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ ပစ္စည်းချုပ်ခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ ပစ္စည်းတို့ကို မသုံးသပ်မူ၍ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော ခန္ဓာတို့၌ ဖြစ်ခြင်း လက္ခဏာမျှကို၎င်း၊ ဖောက်ပြန်ခြင်း လက္ခဏာမျှကို၎င်း၊ ရှုသဖြင့်၎င်း၊ ခဏ၏ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း၊ ဤသို့ တခုတခုသော ခန္ဓာ၌ ပစ္စည်း၏ အစွမ်းအားဖြင့် လေးပါးအပြားအားဖြင့်၎င်း၊ ခဏ၏ အစွမ်းအားဖြင့် တပါးအပြားအားဖြင့်၎င်း၊ ဤသို့ ၅-ပါး အပြားအားဖြင့် ဖြစ်ခြင်းကို ငါးပါးအပြားအားဖြင့် ပျက်ခြင်းကို၊ ဤသို့ ဆယ်ပါးဆယ်ပါးအပြား၏ ဖြစ်ခြင်းကို ရှုခြင်း အစွမ်းအားဖြင့် အမျှ ငါးဆယ်သော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အခြင်းအရာတို့ဖြင့် ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်ဖြင့် ဖြစ်ခြင်း ပျက်ခြင်းကို အဖန်တလဲလဲရှုသော ဝိပဿနာကို အားထုတ်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား ဝိပဿနာစိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော ကိုယ်မှ ထွက်သော အလင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အရောင်၎င်း၊ ဝိပဿနာစိတ်နှင့်တကွ ဖြစ်သော ခုဒ္ဒကာပီတိ အစရှိသော ငါးပါးအပြားရှိသော ပီတိ၎င်း၊ ထိုမှတပါး ဝေဒနာ အစရှိသော ခန္ဓာငါးပါး အပေါင်း၊ ဝိညာဏက္ခန္ဓာ၏ ငြိမ်းခြင်း လက္ခဏာရှိသော ကာယပဿဒ္ဓိ၊ စိတ္တပဿဒ္ဓိတို့၏ အစွမ်းဖြင့် နှစ်ပါးအပြားရှိသော ပဿဒ္ဓိ၎င်း၊ အားရှိသော သဒ္ဓါ-ဟု ဆိုအပ်သော အဓိမောက္ခ၎င်း၊ သမ္မပ္ပဓာန်ကိစ္စကို ပြီးစေတတ်သော ဝီရိယ၊ သမ္ဗောဇ္ဈင်-ဟု ဆိုအပ်သော ပဂ္ဂဟ၎င်း၊ အလွန်မြတ်သော သုခ၎င်း၊ သိကြားသည် လွှတ်အပ်သော ဝဇိရစိန်လက်နက်နှင့် တူသော လက္ခဏာရေး သုံးပါးကို အထူးသဖြင့် ရှုတတ်သောဉာဏ်၎င်း၊ သတိပဋ္ဌာန်ဖြစ်သော ကြာမြင့်စွာသော ကာလ၌ ပြုအပ်ပြီးသော အမှု အစရှိသည်ကို တဖန်အောက်မေ့ခြင်း၌ စွမ်းနိုင်သော ထင်လာသော သတိ၎င်း၊ အညီအမျှ ဖြစ်သော ဝိပဿနာဇောနှင့် တကွဖြစ်သော ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်ဖြစ်သော တတြမဇ္ဈတ္တုပေက္ခာ၎င်း၊ မနောဒွါရ၌ အာဝဇ္ဇန်းနှင့် တကွဖြစ်သော ဥပေက္ခာ၎င်း၊ ဤသို့ နှစ်ပါး အပြားရှိသော ဥပေက္ခာ၎င်း၊ အရောင်အစရှိကုန်သော ကိုးပါးသော တရားတို့သည် ဖြစ်ကုန်သည်ရှိသော် ငါ့အား ဤကာလမှ ရှေး၌ ဤသို့ သဘောရှိသော အရောင်အလင်းသည် မဖြစ်ဘူးပါတကား၊ ဤသို့ စသောနည်းဖြင့် ထိုအရောင် အစရှိသည်တို့၌ တပ်ခြင်းကို ပြုသော သိမ်မွေ့သော တဏှာ-ဟု ဆိုအပ်သော အရောင် အစရှိသောရုပ်၌ တပ်ခြင်း၎င်း၊ ဤသို့ အရောင်အစရှိကုန်သော ဆယ်ပါးကုန်သော ဝိပဿနာကို ညစ်ညူးစေတတ်သော တရားတို့သည် ဖြစ်ကုန်သည်ရှိသော် ငါ့အား ဤသို့ သဘောရှိကုန်သော အရောင် အစရှိသည်တို့သည် မဖြစ်ဘူးကုန်တကား၊ မချွတ် ငါသည် မဂ်သို့ ရောက်ပြီ ဖိုလ်သို့ ရောက်ပြီ-ဟု မယူမူ၍ ဤအရောင် အစရှိသည်တို့သည် တဏှာ၊ ဒိဋ္ဌိ၊ မာနတို့၏ အာရုံဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့် မဂ်မဟုတ်၊ စင်စစ်အားဖြင့် ဝိပဿနာ၏ ညစ်ညူးခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်သော တရားတို့သာတည်း၊ ထို
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဝိပဿနုပက္ကိလေသ တရားတို့မှ လွတ်သော ခရီးဟုတ်သည်ကို သွားတတ်သော ဝိပဿနာဉာဏ်သည် မဂ်မည်၏၊ ဤသို့ မဂ်ဟုတ်သည် မဟုတ်သည် လက္ခဏာကို ဆုံးဖြတ်ခြင်းသည် မဂ်ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်ကို သိတတ်သောကြောင့်၎င်း၊ မဂ်မဟုတ်သည်၌ မဂ်-ဟု မှတ်ခြင်းကို စိစစ်တတ်သောကြောင့်၎င်း &lt;b&gt;မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ&lt;/h3&gt;၅၆။ ။&lt;b&gt;တတော ပရံ ပန တထာ ပရိဂ္ဂဟိတဿ ပန တဿ ဥဒယဗ္ဗယဉာဏတော ပဋ္ဌာယ ယာဝါနုလောမာ တိလက္ခဏဝိပဿနာ ပရံပရာယ ပဋိပဇ္ဇန္တဿ နဝဝိပဿနာဉာဏာနိ ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိနာမ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;hr&gt;၁-မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိနှင့် ပြည့်စုံလိုသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် သမ္မသနဉာဏ်နှင့် ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ် နှစ်ပါးကို ပွားများအပ်၏။ ထို့ကြောင့် “တတော ပရံ ပန တထာ ပရိဂ္ဂဟိတေသု၊ ပ။ လက္ခဏတ္တယံ သမ္မသန္တဿ” ဟူသော ပါဠိဖြင့် သမ္မသနဉာဏ်ဖြင့် ပွားများ သုံးသပ်နည်းကို ပြ၏။ “တေသု ဧဝ ပစ္စယဝသေန၊ ပ။ ဥဒယဗ္ဗယံ သမနုပဿန္တဿ” ဟူသော ပါဠိဖြင့် ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်ဖြင့် ပွားများ သုံးသပ်နည်းကို ပြ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤသို့ သမ္မသနဉာဏ်၊ ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ် နှစ်ပါးဖြင့် ရုပ်နာမ်တို့၏ အဖြစ်အပျက်ကို အမြဲမပြတ် ရှုသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား ဝိပဿနာ၏ ညစ်ညူးကြောင်း အညစ်အကြေးဖြစ်သော ဩဘာသ၊ ပီတိ စသော တရား ၁၀-ပါးတို့သည် ဖြစ်ပေါ်၍ လာတတ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤအကြောင်းတရားများ ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ ငါ့အား စင်စစ်အားဖြင့် ဤသို့ သဘောရှိသော ဩဘာသ စသည်တို့သည် ရှေးအခါက မဖြစ်ပေါ်ဘူးကုန်၊ မချွတ်လျှင် မဂ်ဖိုလ်သို့ ရောက်ပြီ-ဟု အထင်ရောက်တတ်၏။ ထိုသို့ မယူဆဘဲ၊ ဤဩဘာသ စသည်တို့သည် တဏှာ၊ ဒိဋ္ဌိ၊ မာန၊ ဥပက္ကိလေသ သုံးပါးတို့၏ ဖြစ်ရာ အာရုံအကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် သစ္စာလေးပါးကို သိခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော မဂ်မဟုတ်၊ စင်စစ်သော်ကား ဝိပဿနာ၏ ညစ်ညူးကြောင်းတရားတို့သည်သာတည်း၊ ထိုဝိပဿနာ၏ ညစ်ညူးကြောင်းအဖြစ်မှ လွတ်သော ဥဒယဗ္ဗယဝိပဿနာ၏ အစွမ်းဖြင့် ဝိပဿနာ ခရီးစဉ်သို့ သွားသော ဝိပဿနာဉာဏ်သည်သာလျှင် သစ္စာလေးပါးကို သိခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော မဂ်မည်၏-ဟူ၍ မဂ်ဟုတ်သည်၏ လက္ခဏာ၊ မဂ်မဟုတ်သည်၏ လက္ခဏာကို ပိုင်းခြားမှတ်သား ဆုံးဖြတ်သော ဉာဏ်သည် မဂ်ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်ကို သိတတ်ခြင်း၊ မဂ်မဟုတ်သည်၌ မဂ်-ဟု မှတ်သော သညာကို သုတ်သင်ခြင်းကြောင့် မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိမှ တပါး ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိကို ဆိုဦးအံ့— ထိုသို့သော အခြင်းအရာဖြင့် သြဘာသ အစရှိသော ဆယ်ပါးသော ဝိပဿနာညစ်ညူးကြောင်း ဘေးရန်တို့မှ လွတ်သော ထိုယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ အဖြစ်အပျက်ကို သိသောဉာဏ်မှ စ၍ သစ္စာနုလောမ ဉာဏ်တိုင်အောင် လက္ခဏာယာဉ် သုံးပါးကို ဝိပဿနာ အဆင့်ဆင့်ဖြင့် ကျင့်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ ကိုးပါးသော ဝိပဿနာ ဉာဏ်တို့သည် &lt;b&gt;ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;h3&gt;ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ အဖွင့်&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ယာဝါနုလောမာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို သစ္စာနုလောမဉာဏ် ဖြစ်သည်တိုင်အောင်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;နဝဝိပဿနာဉာဏာနိ&lt;/b&gt; ဟူသည်ကား၊ ခန္ဓာတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကို၎င်း၊ ပျက်ခြင်းကို၎င်း၊ သိသော &lt;b&gt;ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊ ဖြစ်ခြင်းကိုလွှတ်၍ ဘင်မျှကိုသာ ရှုတတ်သော &lt;b&gt;ဘင်္ဂဉာဏ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊ ဘင်၏ အစွမ်းဖြင့် ထင်ကုန်သော တေဘုမ္မက တရားတို့၏ ခြင်္သေ့ အစရှိသည်တို့၏ ကြောက်အပ်သော အခြင်းအရာကို ရှုတတ်သော သူကဲ့သို့ ကြောက်အပ်သော အခြင်းအရာကို ရှုတတ်သော &lt;b&gt;ဘယဉာဏ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊ ထိုသို့ ရှုအပ်ကုန်ပြီးသော တေဘုမ္မက တရားတို့၏ မီးလောင်သော အိမ်၏ အပြစ်ဖြစ်သော အခြင်းအရာကို ရှုသကဲ့သို့ အပြစ်သာလျှင် ဖြစ်သော အခြင်းအရာကို အဖန်တလဲလဲ ရှုတတ်သော &lt;b&gt;အာဒီနဝဉာဏ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊ မြင်အပ်ပြီးသော အပြစ်ရှိသော တေဘုမ္မကတရားတို့၌ ငြီးငွေ့သည့် အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သော &lt;b&gt;နိဗ္ဗိန္ဒဉာဏ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊ ပိုက်ကွန် အစရှိသည်မှ ငါးအစရှိသည်တို့သည် လွတ်ခြင်းကို အလိုရှိကုန်သကဲ့သို့ တေဘုမ္မက တရားတို့မှ လွတ်ခြင်းကို အလိုရှိသည် အဖြစ်၏ အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သော &lt;b&gt;မုဉ္စိတုကမျတာဉာဏ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊ တေဘုမ္မက တရားတို့မှ လွတ်ခြင်း၏ အကြောင်းကို ပြည့်စုံစေခြင်းငှာ မြင်အပ်ပြီးသော အပြစ်ရှိကုန်သော တေဘုမ္မက တရားတို့၌လည်း သမုဒ္ဒရာကို ကြည့်သော ကျီးကဲ့သို့ အဖန်တလဲလဲ သုံးသပ်သည့်
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သော &lt;b&gt;ပဋိသင်္ခါနုပဿနာဉာဏ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊ စွန့်အပ်သော မယားရှိသော ယောက်ျားကဲ့သို့ မြင်အပ်သော အပြစ်ရှိကုန်သော ထိုသင်္ခါရတို့၌ လျစ်လျူရှုသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်သော &lt;b&gt;သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊ အနိစ္စ စသော လက္ခဏာကို ရှုသည် အဖြစ်အားဖြင့် အောက်၌ ဖြစ်ကုန်သော ရှစ်ပါးကုန်သော ဝိပဿနာဉာဏ်တို့အား၎င်း၊ အထက်၌ မဂ်ခဏ၌ ရအပ်ကုန်သော ၃၇-ပါးသော ဗောဓိပက္ခိယ တရားတို့အား၎င်း လျော်ခြင်းကြောင့် မဂ္ဂဝီထိ၌ ဂေါတြဘုမှ ရှေ့၌ဖြစ်သော &lt;b&gt;သစ္စာနုလောမိကဉာဏ်&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်သော ကိုးခုမြောက်သော &lt;b&gt;အနုလောမဉာဏ်&lt;/b&gt; ၎င်း၊ ဤသို့သော အပြားအားဖြင့် ဤကိုးပါးသော ဝိပဿနာဉာဏ်တို့သည် မဂ်တည်းဟူသော ဉာဏ်အမြင် စင်ကြယ်ခြင်း၏ အကျင့်ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ လက္ခဏာရေးသုံးပါးကို သိခြင်းတည်းဟူသော အနက်ကြောင့်၎င်း၊ မျက်မှောက်အားဖြင့် မြင်သော အနက်ကြောင့်၎င်း၊ ဆန့်ကျင်ဘက်မှ စင်ကြယ်ခြင်းကြောင့်၎င်း၊ &lt;b&gt;ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;hr&gt; ၁-အောက်က ပြဆိုအပ်ပြီးသော အတိုင်း ဝိပဿနာ၏ ညစ်ညူးကြောင်း သြဘာသ စသော ဆယ်ပါးသော ဘေးရန်တို့မှ လွတ်ပြီးသော ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်နှင့် ကောင်းစွာ ပြည့်စုံသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် —&lt;br&gt;(၁) ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်။ &lt;br&gt;(၂) ခန္ဓာငါးပါးတို့၏ ပျက်ခြင်းမျှ ရှုတတ်သော ဘင်္ဂဉာဏ်။ &lt;br&gt;(၃) ခြင်္သေ့စသည်တို့၏ ကြောက်စရာ အခြင်းအရာကို ရှုသကဲ့သို့ ဘင်၏ အစွမ်းအားဖြင့် ထင်ကုန်သော သင်္ခါရတို့၏ ကြောက်မက်ဘွယ် အခြင်းအရာကို ရှုသော ဘယဉာဏ်။ &lt;br&gt;(၄) မီးလောင်သော အိမ်ရှင်သည် မီးလောင်သော အိမ်၌ အပြစ်ကို ရှုသကဲ့သို့ ကြောက်ဘွယ် အခြင်းအရာဖြင့် အဖန်တလဲလဲ ဘယဉာဏ်ဖြင့် ရှုအပ် ထင်အပ်ပြီးသော သင်္ခါရတို့၏ အပြစ်ကို အဖန်တလဲလဲ ရှုတတ်သော အာဒီနဝဉာဏ်။ &lt;br&gt;(၅) မြင်အပ်ပြီးသော အပြစ်ရှိသော သင်္ခါရတရားတို့၌ ငြီးငွေ့သည်၏ အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သော နိဗ္ဗိန္ဒဉာဏ်။ &lt;br&gt;(၆) ငါးစသော သတ္တဝါတို့သည် ပိုက်ကွန် စသည်မှ လွတ်လိုကုန်သကဲ့သို့ တေဘုမ္မက သင်္ခါရတို့မှ လွတ်ခြင်းကို အလိုရှိသည် အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သော မုဉ္စိတုကမျတာဉာဏ်။ &lt;br&gt;(၇) တေဘုမ္မက သင်္ခါရတရားတို့မှ လွတ်ခြင်း၏ အကြောင်းကို ပြည့်စုံစေခြင်းငှာ မြင်အပ်ပြီးသော အပြစ်ရှိကုန်သော တေဘုမ္မက တရားတို့၌ သမုဒ္ဒရာကို ကြည့်သော ကျီးကဲ့သို့ အဖန်တလဲလဲ သုံးသပ်သည့် အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သော ပဋိသင်္ခါနုပဿနာဉာဏ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;တဿေဝံ ပဋိပဇ္ဇန္တဿ ပန ဝိပဿနာ ပရိပါကမာဂမ္မ ဣဒါနိ အပ္ပနာ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီတိ ဘဝင်္ဂံ ဝေါစ္ဆန္ဒိတွာ ဥပ္ပန္န မနောဒွါရာဝဇ္ဇနာနန္တရံ ဒွေ တီဏိ ဝိပဿနာ စိတ္တာနိ ယံ ကိဉ္စိ အနိစ္စာဒိလက္ခဏမာရဗ္ဘ ပရိကမ္မောစာရာနုလောမ နာမေန ပဝတ္တန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပဋိပဒါ ဉာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိမှ တပါး &lt;b&gt;ဉာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ&lt;/b&gt; ကို ဆိုဦးအံ့။ ဤသို့ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် ကျင့်သော ထိုယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ်အား ဝိပဿနာ-ဟု ဆိုအပ်သော သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်၏ ရင့်ခြင်းကိုစွဲ၍ ယခုအခါ၌ အပ္ပနာ-ဟု ဆိုအပ်သော လောကုတ္တရာ မဂ်သည် ဖြစ်လတံ့၊ ဤသို့ ဆိုလတံ့သော ခဏ၌ ဘဝင်အယဉ်ကို ဖြတ်၍ ဖြစ်သော မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၏ အခြားမဲ့၌ နှစ်ကြိမ် သုံးကြိမ်သော ဝိပဿနာစိတ်တို့သည် အမှတ်မရှိ တခုခုသော အနိစ္စ အစရှိသော လက္ခဏာကို အာရုံပြု၍ ပရိကံ၊ ဥပစာ၊ အနုလုံ-ဟူသော အမည်ဖြင့် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;br&gt;&lt;hr&gt;(၈) စွန့်အပ်ပြီးသော မယားရှိသော ယောက်ျားသည် ထိုမယား၌ လျစ်လျူရှုသကဲ့သို့ မြင်အပ်ပြီးသော အပြစ်ရှိသော သင်္ခါရတရားတို့၌ လျစ်လျူရှုသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်သော &lt;b&gt;သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(၉) အနိစ္စအစရှိသော လက္ခဏာကို ရှုသည်၏ အဖြစ်အားဖြင့် အောက်၌ ဖြစ်ကုန်သော ရှစ်ပါးကုန်သော ဝိပဿနာဉာဏ်တို့အား၎င်း, အထက်မဂ်ခဏ၌ ရအပ်ကုန်သော ၃၇-ပါး သော ဗောဓိပက္ခိယ တရားတို့အား၎င်း လျော်သော &lt;b&gt;အနုလောမဉာဏ်&lt;/b&gt;။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဉာဏ်ကိုးပါး ရင့်သန်အောင် အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ-ဟူသော လက္ခဏာယာဉ် သုံးပါးသို့ တင်၍ ထပ်ကာ ထပ်ကာ အမြဲမပြတ် ကျင့်ကြံသော ဝိပဿနာ ဉာဏ် ၉-ပါးကို ပိုင်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ ဝိပဿနာဉာဏ် ၉-ပါးတို့သည် မဂ်တည်း-ဟူသော ဉာဏ်အမြင် စင်ကြယ်ခြင်း၏ အကျင့်ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း, မျက်မှောက် ထင်ထင် လက္ခဏာရေး သုံးပါးကို သိမြင်သဖြင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ကိလေသာတို့မှ စင်ကြယ်ခြင်းကြောင့်၎င်း &lt;b&gt;ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဉာဏ ဒဿနဝိသုဒ္ဓိ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၅၇။ ။ဝိပဿနာ၏ ရင့်ခြင်းသည် &lt;b&gt;ဝိပဿနာ ပရိပါက&lt;/b&gt; မည်၏။ သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်ကို ရ၏၊ ထိုသင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်ကို စွဲ၍ &lt;b&gt;အပ္ပနာ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ယခုအခါ၌ အပ္ပနာ-ဟု ဆိုအပ်သော လောကုတ္တရာမဂ်သည် ဖြစ်လတံ့၊ ဤသို့ ဆိုအပ်သော ခဏ၌၊ &lt;b&gt;ယံ ကိဉ္စိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-သောပုဒ်ကို သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်ဖြင့် ယူအပ်ကုန်ပြီးသော သုံးပါးသော လက္ခဏာရေးတို့တွင် အမှတ်မရှိ တပါးပါးသော လက္ခဏာရေးကို-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅၈။ ။&lt;b&gt;ယာ သိခါပတ္တာ သာ သာနုလောမာ သင်္ခါရုပေက္ခာဝုဋ္ဌာနဂါမိနိ ဝိပဿနာတိ စ ပဝုစ္စတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အကြင် သင်္ခါရတို့၌ လျစ်လျူရှုသော ဉာဏ်သည် ဝိပဿနာ၏ အထွဋ် အထိပ်သို့ ရောက်၏၊ သစ္စာနုလောမဉာဏ်နှင့် တကွ ဖြစ်သော ထိုသင်္ခါရတို့၌ လျစ်လျူရှုသော ဉာဏ်ကို “&lt;b&gt;ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာ&lt;/b&gt;”ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅၈။ ။ဝိပဿနာ၏ အပြီးသို့ ရောက်ခြင်းကြောင့် အထိပ်သို့ ရောက်သော အနုလောမဉာဏ်နှင့် တကွ ဖြစ်သည် အဖြစ်ကြောင့် အနုလောမဉာဏ်နှင့် တကွ ဖြစ်သော သင်္ခါရတို့၌&lt;hr&gt; ၁-ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၍ ဉာဏ်တို့၏ တဘက်ကမ်းသို့ ရောက်ပြီးသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား သင်္ခါရုပေက္ခာဝိပဿနာဉာဏ် ရင့်သန်၍ လောကုတ္တရာ သောတာပတ္တိမဂ် ဟူသော အပ္ပနာဖြစ်လိုလတ်သော် ထိုအပ္ပနာ မဖြစ်မီ ရှေးဦးစွာ ဘဝင်္ဂစလန, ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ နှစ်ကြိမ် ဖြစ်၍ ချုပ်လေ၏၊ ထို့နောက် တေဘုမ္မကသင်္ခါရ တရားတို့တွင် တပါးပါးကို အာရုံပြု၍ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း ဖြစ်၍ ချုပ်၏၊ ထို့နောက် အမှတ်မရှိ တခုခုသော အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တလက္ခဏာ သုံးပါးကို အာရုံပြု၍ ပရိကံ, ဥပစာ, အနုလုံ သုံးကြိမ်ဖြစ်၍ ချုပ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၀၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	လျစ်လျူရှုသည် အဖြစ်ကြောင့် ထိုသင်္ခါရုပေက္ခာ ဉာဏ်ကိုသာလျှင် အကြင်သို့သော မဂ်အားလျော်စွာ ထသည်၏ အဖြစ်အားဖြင့် အပါယ် စသည်၎င်း, သင်္ခါရ တရား-ဟု ဆိုအပ်သော အာရုံမှ၎င်း ထခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;ဝုဋ္ဌာန&lt;/b&gt;-ဟု ဆိုအပ်သော မဂ်သို့ ရောက်သောကြောင့် &lt;b&gt;ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ&lt;/b&gt; ဟု ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅၉။ ။&lt;b&gt;တတော ပရံ ဂေါတြဘု စိတ္တံ နိဗ္ဗာနမာလမ္ဗတွာ ပုထုဇ္ဇနဂေါတ္တမဘိဘဝန္တံ အရိယဂေါတ္တမ ဘိသမ္ဘောန္တဉ္စ ပဝတ္တတိ။&lt;/b&gt; ။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာ ဇောစိတ် နှစ်ကြိမ် သုံးကြိမ် ဖြစ်သည်မှ နောက်၌ &lt;b&gt;ဂေါတြဘုစိတ်&lt;/b&gt; သည် နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြု၍ ပုထုဇဉ် အနွယ်ကို နှိပ်စက်သည်ဖြစ်၍၎င်း၊ အရိယအနွယ်သို့ ရောက်သည်ဖြစ်၍၎င်း ဖြစ်ပေါ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅၉။ ။&lt;b&gt;အဘိသမ္ဘောန္ံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ရောက်သည်ဖြစ်၍-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၀။ ။&lt;b&gt;တဿာနန္တရမေဝ မဂ္ဂေါ ဒုက္ခသစ္စံ ပရိဇာနန္တော၊ သမုဒယသစ္စံ ပဇဟန္တော၊ နိရောဓသစ္ဆိကရောန္တော၊ မဂ္ဂသစ္စံ ဘာဝနာဝသေန အပ္ပနာ ဝီထိံ သြတရတိ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-ဝိပဿနာဉာဏ်တို့တွင် အနုလောမဉာဏ်နှင့် သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ် ၂-ပါးသည် ဝိပဿနာ အကျင့်၏ လမ်းဆုံးသို့ ရောက်ပြီဖြစ်သောကြောင့် “သိခါပတ္တ”-ဟု မိန့်ဆိုအပ်၏။ ၎င်းဉာဏ် ၂-ပါးသို့ ရောက်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ကမ္မဋ္ဌာန်း ကျင့်စဉ် လမ်းဆုံးသို့ ရောက်လေတော့၏၊ ၎င်းဉာဏ် ၂-ပါးသည် အပါယ်စသော ဘေးမှ၎င်း, သင်္ခါရစသောနိမိတ်မှ၎င်း ကင်းလွတ် ထမြောက်သော တရား-ဟု ဆိုအပ်သော ဝုဋ္ဌာန မည်သော မဂ်သို့ ရောက်ကြောင်း ဝိပဿနာ ဖြစ်သောကြောင့် ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီဝိပဿနာ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုဂေါတြဘုစိတ်၏ အခြားမဲ့၌သာလျှင် သောတာပတ္တိမဂ်သည် ဒုက္ခသစ္စာကို ပိုင်းခြား၍ သိလျက် သမုဒယသစ္စာကို ပယ်လျက် နိရောဓသစ္စာကို မျက်မှောက်ပြုလျက် မဂ္ဂသစ္စာကို ပွါးစေသည်၏ အစွမ်းဖြင့် အပ္ပနာဝီထိသို့ သက်၏။&lt;h3&gt;မဂ်စိတ်ဖြစ်ပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၀။ ။&lt;b&gt;ပရိဇာနန္တော&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ဒုက္ခ သည် ဤမျှ အတိုင်းအရှည်သာတည်း၊ ဤထက် အယုတ်အလွန် သည် မရှိ၊ ဤသို့ ပိုင်းခြား၍ သိသည်ဖြစ်၍-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;သစ္ဆိကရောန္တော&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို အာရုံပြုသည် အစွမ်းအားဖြင့် မျက်မှောက်ပြုလျက်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;မဂ္ဂသစ္စံ ဘာဝနာဝသေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို သမ္မာဒိဋ္ဌိနှင့် ယှဉ်သော မဂ္ဂင်-ဟုဆိုအပ်သော လေးခုမြောက်ဖြစ်သော သစ္စာကို သဟဇာတ အစရှိသော ပစ္စည်းဖြစ်၍ ပွါးစေခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;တခုသာလျှင် ဖြစ်သော ဉာဏ်၏ လေးပါးသော ကိစ္စကို ပြီးစေခြင်းကို ဆီမီး အစရှိသည်တို့၏ ဆီမီးစာကို လောင်ခြင်း အစရှိသော လေးပါးသော ကိစ္စကို ပြခြင်းကြောင့်၎င်း၊ “ယောဘိက္ခဝေ ဒုက္ခ ပဿတိ” ဤသို့ အစရှိသော အာဂမပါဌ်ကြောင့်၎င်း ဝန်ခံအပ်၏။&lt;h3&gt;ဖိုလ်စိတ်ဖြစ်ပုံ&lt;/h3&gt;၆၁။ ။&lt;b&gt;တတော ပရံ ဒွေ တီဏိ ဖလစိတ္တာနိ ပဝတ္တိတွာ ဘဝင်္ဂပါတာ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-ထိုဂေါတြဘု စိတ်၏ အခြားမဲ့၌ ဒုက္ခသစ္စာကား လောကီစိတ် ၈၁-ခု, လောဘကြဉ်သော စေတသိက် ၅၁-ပါး, ရုပ် ၂၈-ပါးသာတည်း၊ ထိုထက် အယုတ်အလွန် မရှိ-ဟု ပိုင်းခြား၍ သိ၏၊ သမုဒယသစ္စာကို ပယ်လျက် နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုသည် အစွမ်းအားဖြင့် မျက်မှောက်ပြု၍ သမ္မာဒိဋ္ဌိပညာဉာဏ်သည် မိမိနှင့် ယှဉ်ဘက်ဖြစ်သော သမ္မာသင်္ကပ္ပ စသော ၇-ပါးသော မဂ္ဂသစ္စာတရားတို့နှင့် သဟဇာတ စသော ပစ္စည်းအဖြစ် အတူတကွ ဖြစ်၍ ၎င်းမဂ္ဂသစ္စာတို့ကို ပွါးစေသည် အစွမ်းဖြင့် သောတာပတ္တိမဂ်-ဟူသော အပ္ပနာသည် ဖြစ်ပေါ်လာ၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ထိုသောတာပတ္တိမဂ် အပ္ပနာဝီထိသို့ ရောက်သည်မှ နောက်၌ နှစ်ကြိမ် သုံးကြိမ်သော သောတာပတ္တိဖိုလ်စိတ်တို့သည် ဖြစ်၍ ဘဝင်ကျသည်သာတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၁။ ။&lt;b&gt;ဒွေ တီဏိ။ ပ။ ပဝတ္တိတွာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ မဂ်ဖြစ်ခြင်း အားလျော်သောအားဖြင့် နှစ်ကြိမ်လည်း ဖြစ်ကုန်သော သုံးကြိမ်လည်း ဖြစ်ကုန်သော ဖိုလ်စိတ်တို့သည် ပယ်ပြီးသော မီးရှိသော အရပ်၌ အပူကို ငြိမ်းစေခြင်းငှာ အိုးတို့ဖြင့် သွန်းလောင်းအပ်သော ရေကဲ့သို့ အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်အပ်ပြီးသော ကိလေသာရှိသော သန္တာန်၌လည်း ကိလေသာ-ဟူသော ပူပန်ခြင်းကို ငြိမ်းစေတတ်ကုန်သည် ဖြစ်၍ ထိုဖိုလ်စိတ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်၊ ဤသို့သော အနက် အဓိပ္ပါယ်ကို ဆိုလို၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၂။ ။&lt;b&gt;ပုန ဘဝင်္ဂံ ဝေါစ္ဆိန္ဒိတွာ ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏာနိ ပဝတ္တန္တိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;တဖန် ဘဝင်ကို ဖြတ်၍ ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏ်တို့သည် ဝါ-မဂ် ဖိုလ် နိဗ္ဗာန်ကို ဆင်ခြင်သော ဉာဏ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။&lt;h3&gt;ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏ်ဖြစ်ပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၂။ ။&lt;b&gt;ပစ္စဝေက္ခဏ ဉာဏာနိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို မဂ် ဖိုလ် အစရှိသည်လျှင် အာရုံရှိကုန်သော ကာမာဝစရ&lt;hr&gt; ၁-ထိုသောတာပတ္တိမဂ်စိတ် ဖြစ်ပြီးသည်မှ နောက်၌ နှစ်ကြိမ် သုံးကြိမ်ကုန်သော သောတာပတ္တိဖိုလ်စိတ် ရှိသည် ဖြစ်ကုန်၏။ ထို့နောက် ဘဝင်ကျ၏။ တဖန် ဘဝင်ကို ဖြတ်၍ မဂ်, ဖိုလ် နိဗ္ဗာန်ကို ဆင်ခြင်သော ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏ်တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;အဘယ့်ကြောင့် ဖိုလ်စိတ်တို့သည် မဂ်က ပယ်ပြီး ဖြစ်ပါလျက် ထပ်၍ ဖြစ်ရပါသနည်း-ဟူမူ၊ မီးကို သတ်ပြီးသော်လည်း မီး၏ အပူရှိန် ငြိမ်းစေရန် အိုးတို့ဖြင့် သွန်းလောင်းအပ်သော ရေကဲ့သို့ ကိလေသာတို့ကို ပယ်အပ်ပြီးသော်လည်း သန္တာန်ဝယ် ကိလေသာ အပူရှိန် ငြိမ်းစေရန် ဖိုလ်စိတ် ၂-ကြိမ် ၃-ကြိမ် ဖြစ်ရ၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဉာဏ်ရှိသည်-ဟု အနက်ပေး။ အကြင် ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏ်တို့ကို ရည်ရွယ်၍ “&lt;b&gt;ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမှီ ဉာဏံ ဟောတိ&lt;/b&gt;”ဟု ဟောတော်မူ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၃။ ။&lt;b&gt;မဂ္ဂဉ္စ ဖလဉ္စ နိဗ္ဗာနဉ္စ၊ ပစ္စဝေက္ခတိ ပဏ္ဍိတာ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဟီနေကိလေသေ သေသေစ၊ ပစ္စဝေက္ခတိ ဝါ န ဝါ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပညာရှိသော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်သည် မဂ်ကို၎င်း၊ ဖိုလ်ကို၎င်း၊ နိဗ္ဗာန်ကို၎င်း ဆင်ခြင်၏၊ ပယ်အပ်ကုန်ပြီးသော ကိလေသာတို့ကို ၎င်း၊ ကြွင်းကုန်သော ကိလေသာတို့ကို ၎င်း ဆင်ခြင်သည်လည်း ရှိ၏၊ မဆင်ခြင်သည်လည်း ရှိ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၃။ ။ယခုအခါ၌ ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏ်၏ အာရုံကို ပြခြင်းငှာ &lt;b&gt;မဂ္ဂဉ္စဖလဉ္စ&lt;/b&gt;-ဤသို့ အစရှိသော စကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏၊ ထိုစကား၌ အနက်ကို ဤသို့ သိအပ်၏၊ ငါသည် ဤမဂ်ဖြင့် လာတတ်၏-ဟု မဂ်ကို ဆင်ခြင်၏၊ ထို့နောက်မှ ငါသည် ဤအကျိုးကို ရအပ်၏-ဟု ထိုမဂ်၏ ဖိုလ်ကို ဆင်ခြင်၏၊ ထို့နောက်မှ ငါသည် ဤမည်သော တရားကို အာရုံအားဖြင့် မျက်မှောက်ပြုအပ်ပြီ-ဟု နိဗ္ဗာန်ကိုလည်း ပညာရှိ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်သည် ဆင်ခြင်၏၊ ထို့နောက်မှ&lt;hr&gt; ၁-ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏ်တို့ကား-ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ငါသည် ကိလေသာတို့မှ လွတ်ရပေပြီ-ဟု မိမိရသော မဂ်, ဖိုလ်, နိဗ္ဗာန်တို့ကို ဆင်ခြင်သော ကာမာဝစရဉာဏ်များ ဖြစ်ကုန်၏-ဟူလို။&lt;br&gt;၂-ဝိပဿနာဉာဏ် ပိုင်၍ သောတာပန်အရိယာ အဖြစ်သို့ ရောက်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် “ငါသည် ဤသောတာပတ္တိမဂ်ကို ရအပ်ပေပြီ” ဟု မိမိရသော မဂ်ကို ဆင်ခြင်၏။ ထိုနောက် “ငါသည် ဤလောကုတ္တရာ အကျိုးတရားကို ရအပ်ပေပြီ” ဟု ဖိုလ်ကို ဆင်ခြင်၏၊ ထိုနောက် “ငါသည် ဘဝတိုင်း ဘဝတိုင်း မပြတ်လိုက်ကာ နှိပ်စက်၍ နေသော ဤမည်သော ကိလေသာ ရန်သူကို ပယ်အပ်ပေပြီ”ဟု ပယ်အပ်သော ကိလေသာတို့ကို ဆင်ခြင်၏၊ ထိုနောက် “ငါ့အား ဤမည်သော ကိလေသာတို့ကား၊ ကြွင်းကျန်လျက်ရှိကုန်သေး၏”ဟု ကြွင်းကျန်သော ကိလေသာတို့ကို ဆင်ခြင်၏၊ နောက်ဆုံး၌ “ငါသည် ဤထူးမြတ်လှစွာသော နိဗ္ဗာန် အမြိုက်တရားကို အာရုံ ပြုသောအားဖြင့် ရအပ်ပေပြီ”ဟု နိဗ္ဗာန်ကို ဆင်ခြင်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;* သို့သော် ဇီဝိတ, သမ္မသီတိ အရိယာနှင့် ကိလေသာ ဝေဖန်ခြင်းတို့ကို မဆင်ခြင်လိုကုန်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ကြွင်းသော ကိလေသာတို့ကို မဆင်ခြင်ကုန်-ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို နဝ-ဟူသော ပါဠိဖြင့် ပြ၏-ဟု မှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ငါသည် ဤကိလေသာတို့ကို ပယ်အပ်ကုန်ပြီ-ဟု ပယ်အပ်ကုန်ပြီးသော ကိလေသာတို့ကို ဆင်ခြင်၏၊ ဤကိလေသာတို့သည် ကြွင်းကုန်၏-ဟု ကြွင်းသော ကိလေသာတို့ကို ဆင်ခြင်သည်လည်းရှိ၏။ မဆင်ခြင်သည်လည်းရှိ၏၊ အချို့သော သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်သည် ဆင်ခြင်၏။ အချို့သော သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်သည် မဆင်ခြင်၊ ထိုဆင်ခြင်ခြင်း၌ ထိုသေက္ခတို့အား မိမိအလိုအားဖြင့် ဖြစ်တတ်၏၊ ဤသည်လျှင် အဓိပ္ပါယ်တည်း၊ ထို့ကြောင့်သာလျှင် မဟာနာမ် အမည်ရှိသော သာကီဝင်သည် အရှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်တို့သည် နာချင်ပါ၏၊ အကျွန်ုပ်သည် မိမိသန္တာန်၌ ဖြစ်သော အဘယ်ကိလေသာကို မပယ်အပ်ပါသနည်း ဤမပယ်အပ်သေးကုန်သော ကိလေသာတို့ကို မေးလျှောက်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(အကျယ်ကို မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိတော် စူဠဒုက္ခက္ခန္ဓသုတ်အဋ္ဌကထာ မဟာနာမ် လျှောက်ခမ်းမှာ ကြည့်ပါ။)&lt;br&gt;&lt;br&gt;ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အားကား ကြွင်းသော ကိလေသာတို့ကို ဆင်ခြင်ခြင်းမရှိ၊ အဘယ့်ကြောင့် ဆိုသော် အလုံးစုံသော ကိလေသာတို့ကို ပယ်အပ်ပြီးသည် အဖြစ်ကြောင့်တည်း၊ ထို့ကြောင့် သေက္ခပုဂ္ဂိုလ် သုံးယောက်တို့အား ၁၅-ပါးသော ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏ်တို့၎င်း၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား ၄-ပါးသော ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏ်တို့၎င်း၊ ဤသို့ တခုယုတ်နှစ်ဆယ်သော ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏ်ရှိသည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤသို့သော အဆုံးအဖြတ်ကို မှတ်အပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၄။ ။&lt;b&gt;ဆဗ္ဗိသုဒ္ဓိ ကမေနေဝံ၊ ဘာဝေတဗ္ဗော စတုဗ္ဗိဓော၊ ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ၊ နာမ မဂ္ဂေါ ပဝုစ္စတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;အယမေတ္ထ ဝိသုဒ္ဓိဘေဒေါ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းဖြင့် ခြောက်ပါးသော ဝိသုဒ္ဓိအစဉ်ဖြင့် ပွါးစေအပ်သော ၄-ပါး အပြားရှိသော မဂ်ကို ဉာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ မည်၏-ဟူ၍ ဝါ-နိဗ္ဗာန်ကို သိမြင်နိုင်သော မဂ်ဉာဏ်၏ စင်ကြယ်သော နိဗ္ဗာန်ကို သိမြင်နိုင်သော မဂ်ဉာဏ်မည်၏-ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း၌ ဤဆိုအပ်ပြီးသောနည်းသည် ဝိသုဒ္ဓိ အပြားတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၆၄။ ။&lt;b&gt;ဆဗ္ဗိသုဒ္ဓိကမေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို သီလဝိသုဒ္ဓိ၊ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိတို့၏ အစွမ်းဖြင့် အရင်းဖြစ်ကုန်သော နှစ်ပါးကုန်သော ဝိသုဒ္ဓိတို့၏၎င်း၊ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ကိုယ်ဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော ၄-ပါးကုန်သော ဝိသုဒ္ဓိတို့၏၎င်း၊ ဤသို့ ၆-ပါးကုန်သော ထိုဝိသုဒ္ဓိတို့၏ အစဉ်အားဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;လေးပါးသော သစ္စာတို့ကို မျက်မှောက် ပြုတတ်သောကြောင့်၎င်း၊ ကိလေသာ အညစ်အကြေးတို့မှ စင်ကြယ်သောကြောင့်၎င်း ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ မည်၏၊ &lt;b&gt;ဧတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ဝိပဿနာ ကမ္မဋ္ဌာန်း၌-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;*သတ္တဝိသုဒ္ဓိနိဒ္ဒေသ အဖွင့်ပြီး၏။*&lt;h3&gt;ဝိမောက္ခဘေဒ&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;တတ္ထ အနတ္တာနုပဿနာ အတ္တာဘိနိဝေသံ မုဉ္ဏန္တီ သုညာနုပဿနာနာမ ဝိမောက္ခမုခံ ဟောတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုဝိပဿနာသုံးပါး ဝိမောက္ခသုံးပါးတို့တွင် ငါ၏ကိုယ်-ဟု မြဲမြဲစွာ နှလုံးသွင်းခြင်းကို စွန့်တတ်သော ကိုယ်မဟုတ်-ဟု ဖြစ်သော အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်းသည် &lt;b&gt;သုညတာနုပဿနာ&lt;/b&gt; မည်သော၊ ဝါ အတ္တမှဆိတ်သော အခြင်းအရာဖြင့် အဖန်တလဲလဲ ရှုတတ်သော ဝိမောက္ခမုခသည်၊ ဝါ-ဆန့်ကျင်ဘက် ကိလေသာတို့မှ လွတ်ဖြစ်သော မဂ်, လွတ်ပြီးဖြစ်သော ဖိုလ်၏ အကြောင်း ဖြစ်၏။&lt;hr&gt; ၁-သီလဝိသုဒ္ဓိ, စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ-ဟု ဆိုအပ်သော အရင်းမူလ ဖြစ်သော ဝိသုဒ္ဓိ ၂-ပါး၊ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ, ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ, မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ, ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ ဟူကုန်သော မဂ်တည်းဟူသော ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိဖြစ်ရန် နီးစွာသော အကြောင်းရင်း ဖြစ်၍ ကိုယ်သဘွယ် ဖြစ်ကုန်သော ၄-ပါးသော ဝိသုဒ္ဓိ၊ ဤသို့ မူလဝိသုဒ္ဓိ ၂-ပါး, ကာယဝိသု ၄-ပါးအားဖြင့် ခြောက်ပါးသော ဝိသုဒ္ဓိအစဉ်ဖြင့် ပွါးများ အားထုတ်၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော မဂ်လေးပါးသည် သစ္စာလေးပါးတို့ကို သိတတ်သောကြောင့်၎င်း, မျက်မှောက် ပြုတတ်သောကြောင့်၎င်း, ကိလေသာ အညစ်အကြေးတို့မှ စင်ကြယ်သောကြောင့်၎င်း, ဉာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;ဝိမောက္ခဘေဒအဖွင့်&lt;/h3&gt;၆၅။ ။ထိုဥဒ္ဒေသ၌ သင်္ခါရတို့၌ အတ္တ-ဟူ၍ စွဲလမ်းခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ငါ၏ ဤကိုယ်သည် အမှုကို ပြုတတ်၏၊ ကံ၏ အကျိုးကို ခံစားတတ်၏၊ ဤသို့ အကြင်မြဲစွာ စွဲလမ်းခြင်းသည် ရှိ၏၊ ထိုအတ္တ-ဟု စွဲလမ်းခြင်းကို လွှတ်၍ အနတ္တ-ဟူ၍ ဖြစ်သော အနုပဿနာသည်သာလျှင် အတ္တမှဆိတ်သော အခြင်းအရာကို အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;သုညတာနုပဿနာ&lt;/b&gt; မည်သော မဂ် ဖိုလ်၏ အကြောင်း ဖြစ်၏။ &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆန့်ကျင်ဘက်မှ လွတ်သည် အစွမ်းအားဖြင့် ဝိမောက္ခ ဟု ဆိုအပ်သော လောကုတ္တရာ မဂ် ဖိုလ်၏ အကြောင်းဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၆။ ။&lt;b&gt;အနိစ္စာနုပဿနာ ဝိပလ္လာသ နိမိတ္တံ မုဉ္စန္တီ အနိမိတ္တာနုပဿနာနာမ ဝိမောက္ခမုခံ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt; ဝိပလ္လာသ နိမိတ်ကို ဝါ-ဖောက်ပြန်ကြောင်းဖြစ်သော သညာ, စိတ်, ဒိဋ္ဌိ တည်း-ဟူသော အကြောင်းကို စွန့်တတ်သော အမြဲမရှိ- အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်းသည် &lt;b&gt;အနိမိတ္တာနုပဿနာ&lt;/b&gt; မည်သော၊ ဝါ ဝိပလ္လာသနိမိတ်မှ ကင်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် အဖန်တလဲလဲ ရှုသော ဝိမောက္ခမုခသည် ဝါ-ဆန့်ကျင်ဘက်မှ လွတ်ဖြစ်သော မဂ်, လွတ်ပြီးဖြစ်သော ဖိုလ်၏ အကြောင်းဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၆။ ။သင်္ခါရတို့၌ အနိစ္စ-ဟူ၍ ဖြစ်သော အနုပဿနာသည် မမြဲသည်၌ မြဲ၏-ဟူ၍ ဖြစ်သော သညာဝိပလ္လာသ, စိတ္တဝိပလ္လာသ, ဒိဋ္ဌိဝိပလ္လာသ-ဟု ဆိုအပ်သော ဖောက်ပြန်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်းကို လွှတ်သည်ဖြစ်၍ ဝိပလ္လာသ-ဟု ဆိုအပ်သော&lt;hr&gt; ၁-ထိုဥဒ္ဒေသ၌ ခန္ဓာငါးပါး သင်္ခါရတရားတို့၌ ငါ, ငါ၏ကိုယ်, ငါခံစားသည် ဟူသော နှလုံးသွင်းခြင်းကို ပယ်စွန့်၍ အနတ္တ, အနတ္တ-ဟု အဖန်တလဲလဲ စီးဖြန်း ပွါးများသော အနတ္တ ဝိပဿနာသည် အတ္တမှ ဆိတ်၍ မဂ်ဖိုလ်သို့ ရောက်ခြင်း၏ အကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် သုညတာဝိမောက္ခမုခ မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အကြောင်းမှ ကင်းသော အခြင်းအရာကို အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;အနိမိတ္တာနုပဿနာ&lt;/b&gt; မည်သော လောကုတ္တရာဖြစ်သော မဂ် ဖိုလ်၏ အကြောင်း ဖြစ်၏။ ဤသို့ စပ်ခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဒုက္ခာနုပဿနာ တဏှာပဏိဓိံ မုဉ္စန္တီ အပ္ပဏိဟိတာနုပဿနာ နာမ ဝိမောက္ခမုခံ ဟောတိ။&lt;/b&gt; ကာမ ရူပ အရူပဘဝတို့၌ တပ်တတ်သော တဏှာ-ဟူသော တောင့်တခြင်းကို စွန့်တတ်သော ဆင်းရဲ၏-ဟု အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်းသည် &lt;b&gt;အပ္ပဏိဟိတာနုပဿနာ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဝါ-တောင့်တခြင်းမှ ကင်းသော အခြင်းအရာဖြင့် အဖန်တလဲလဲ ရှုသော ဝိမောက္ခ မုခသည် ဝါ-ဆန့်ကျင်ဘက် တောင့်တခြင်းမှ လွတ်၏ လွတ်ပြီး ဖြစ်သော မဂ် ဖိုလ်၏ အကြောင်းဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၇။ ။ဒုက္ခ-ဟူ၍ ဖြစ်သော အနုပဿနာသည် သင်္ခါရတို့၌ ဤတရားသဘောသည် ငါ၏ဥစ္စာတည်း၊ ဤတရားသဘောသည် သုခတည်း၊ ဤသို့အစရှိသောနည်းဖြင့် ဖြစ်သော ကာမတဏှာ, ဘဝတဏှာ-ဟု ဆိုအပ်သော တဏှာဖြစ်သော တောင့်တခြင်းကို ဒုက္ခ-ဟူ၍ အဖန်တလဲလဲ ရှုသဖြင့် စွန့်သည်ဖြစ်၍ တဏှာ-ဟူသော တောင့်တခြင်းမှ ကင်းသော အခြင်းအရာကို အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;အပ္ပဏိဟိတာနုပဿနာ&lt;/b&gt; မည်သော ဝိမောက္ခမုခ ဖြစ်၏။&lt;hr&gt; ၁-ခန္ဓာငါးပါး ရုပ်နာမ်တရား၌ ဖောက်ပြန်ကြောင်း ဖြစ်သော မြဲ၏-ဟု မှတ်သော သညာဝိပလ္လာသ, မြဲ၏-ဟူသော စိတ္တဝိပလ္လာသ, မြဲ၏-ဟု ယူသော ဒိဋ္ဌိဝိပလ္လာသ သုံးပါးကို စွန့်၍ အနိစ္စ-ဟု အဖန်တလဲလဲ စီးဖြန်း ပွါးများသော အနိစ္စဝိပဿနာသည် ကိလေသာ ဖြစ်ရန် အကြောင်းမှ ကင်း၍ မဂ်ဖိုလ် ရောက်ခြင်းအကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် အနိမိတ္တဝိမောက္ခမုခ မည်၏။&lt;br&gt;၂-ကာမဘုံ, ရူပဘုံ, အရူပဘုံတို့၌ တပ်နှစ်သက်တတ်သော တဏှာဟူသော တောင့်တခြင်းကို စွန့်တတ်သော ဒုက္ခဝိပဿနာသည် တဏှာဟူသော တောင့်တခြင်း မရှိမူ၍ မဂ်ဖိုလ်သို့ ရောက်ခြင်းအကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် ဝိမောက္ခမုခ မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၆၈။ ။&lt;b&gt;တသ္မာ ယဒိ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနိဝိပဿနာ အနတ္တတော ဝိပဿတိ, သုညတော ဝိမောက္ခော နာမ ဟောတိ မဂ္ဂေါ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ထို့ကြောင့် ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီဝိပဿနာသည်၊ ဝါ-အပါယ် အစရှိသည်တို့မှ၎င်း၊ သင်္ခါရနိမိတ်မှ၎င်း ထခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော မဂ်သို့ရောက်ကြောင်း ဝိပဿနာသည် အနတ္တအားဖြင့် အကယ်၍ ရှုသည်ဖြစ်အံ့၊ ဤသို့ အနတ္တအားဖြင့် ရှုသည်ရှိသော် လောကုတ္တရာ မဂ်သည် &lt;b&gt;သုညတဝိမောက္ခ&lt;/b&gt; မည်သည် ဝါ-အတ္တမှ ဆိတ်သည်ဖြစ်၍ သံယောဇဉ်မှ လွတ်ဆဲ မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆၈။ ။&lt;b&gt;တသ္မာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို အကြောင်းကြောင့် ထိုသုံးပါးသော အနုပဿနာတို့သည် ထိုအမည်တို့ကို ရကုန်၏။ ထို့ကြောင့်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီဝိပဿနာ&lt;/b&gt; သည် အနတ္တအားဖြင့် အကယ်၍ ရှုအံ့၊ ဤသို့ ရှုသည်ရှိသော် မဂ်သည် ဝိပဿနာ-ဟု ဆိုအပ်သော ရောက်ကြောင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့် ရအပ်သော အမည်ရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သုညတ&lt;/b&gt; မည်သော ဝိမောက္ခ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၀။ ။&lt;b&gt;ယဒိ ဒုက္ခတော ဝိပဿတိ, အပ္ပဏိဟိတော ဝိမောက္ခော နာမာတိ စ မဂ္ဂေါ ဝိပဿနာဂမနဝသေန တီဏိ နာမာနိ လဘတိ, တထာ ဖလဉ္စ မဂ္ဂါဂမနဝသေန မဂ္ဂဝီထိယံ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁-ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာသည် အနတ္တ-ဟု စီးဖြန်း၍ မဂ် ဖြစ်ပေါ်လာပါမူ၊ ထို လောကုတ္တရာမဂ်သည် သုညတဝိမောက္ခ သုညတမဂ် မည်၏-ဟူလို။ &lt;br&gt;ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာသည် အနိစ္စ-ဟု စီးဖြန်း၍ မဂ် ဖြစ်ပေါ်လာပါမူ၊ ထိုမဂ်သည် အနိမိတ္တဝိမောက္ခ အနိမိတ္တမဂ် မည်၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီဝိပဿနာသည် ဒုက္ခအားဖြင့် အကယ်၍ ရှုသည်ဖြစ်အံ့၊ ဤသို့ ဒုက္ခအားဖြင့် ရှုသည်ရှိသော် လောကုတ္တရာမဂ်သည် &lt;b&gt;အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ဤသို့ လောကုတ္တရာမဂ်သည် ဝိပဿနာဟူသော ရောက်ကြောင်း၏ အစွမ်းဖြင့် သုညတဝိမောက္ခ, အနိမိတ္တဝိမောက္ခ, အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခ-ဟူသော အမည်သုံးပါးတို့ကို ရ၏။ မဂ္ဂဝီထိ ၂-ကြိမ် ၃-ကြိမ် ကျသော ဖိုလ်သည်လည်း မဂ်တည်းဟူသော ရောက်ကြောင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ထိုအတူ “သုညတဝိမောက္ခ, အနိမိတ္တဝိမောက္ခ, အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခ”ဟူသော အမည်သုံးပါးတို့ကို ရ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဝိပဿနာဂမနဝသေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသော ပုဒ်ကို ဝိပဿနာ-ဟု ဆိုအပ်သော ရောက်ကြောင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ ဤအကြောင်းဖြင့် မဂ်သည်၎င်း၊ ဖိုလ်သည်၎င်း လာတတ်၏၊ ထို့ကြောင့် ဤအရာ၌ ဝိပဿနာသည်၎င်း၊ မဂ်သည်၎င်း အာဂမန မည်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၁။ ။&lt;b&gt;ဖလသမာပတ္တိဝီထိယံ ပန ယထာဝုတ္တနယေန ဝိပဿိတံ ဝိပဿနာယ ယထာသကံ ဖလမုပ္ပဇ္ဇမာနမ္ပိ ဝိပဿနာဂမနဝသေန သုညတာဒိဝိမောက္ခာတိ စ ပဝုစ္စတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အထူးကို ဆိုဦးအံ့—ဖလသမာပတ္တိဝီထိ၌ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နည်းဖြင့် ဝိပဿနာ ရှုကုန်သော ဖလဋ္ဌာန်ပုဂ္ဂိုလ် လေးယောက်တို့အား ဖြစ်သော အကြင်အကြင် ရအပ်သော မဂ်တည်းဟူသော မိမိဥစ္စာ၏ အကျိုးဖြစ်သော ဖိုလ်ကိုလည်း ဝိပဿနာတည်းဟူသော ရောက်ကြောင်း၏ အစွမ်းဖြင့်သာလျှင် “သုညတဝိမောက္ခ, အနိမိတ္တဝိမောက္ခ, အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခ”ဟူ၍ သာလျှင်&lt;hr&gt; ၁-ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာသည် ဒုက္ခ-ဟု စီးဖြန်း၍ မဂ် ဖြစ်ပေါ်လာပါမူ၊ ထိုမဂ်သည် အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခ အပ္ပဏိဟိတမဂ် မည်၏။&lt;br&gt;ဤသို့ မဂ်သည် ဝိပဿနာအားလျော်စွာ သုညတမဂ်, အနိမိတ္တမဂ်, အပ္ပဏိဟိတမဂ်-ဟု အမည် သုံးပါးရ၏၊ ဖိုလ်သည်လည်း ထိုအတူ သုညတဖိုလ်, အနိမိတ္တဖိုလ်, အပ္ပဏိဟိတဖိုလ်-ဟု မဂ္ဂဝီထိအားလျော်စွာ အမည်သုံးပါး ရ၏-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၁၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၇၁။ ။&lt;b&gt;ယထာ ဝုတ္တနယေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ရှေး၌ ဆိုအပ်ပြီးသော အနတ္တာနုပဿနာ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ယထာသကံဖလ မုပ္ပတ္တမာနမ္ပိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို အကြင်အကြင် ရအပ်ပြီးသော မဂ်၏ အကျိုးဖြစ်၍ ဖြစ်သော မိမိမိမိ၏ ဖိုလ်သည် ဖြစ်သော်လည်း-ဟု အနက်ပေး။ မဂ်-ဟု ဆိုအပ်သော ရောက်ကြောင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့် မရမူ၍ ဝိပဿနာတည်း-ဟူသော ရောက်ကြောင်း၏ အစွမ်းဖြင့်သာလျှင် ဖလသမာပတ်ကို ဝင်စားသောအခါ၌ သုံးပါးကုန်သော အမည်တို့ကို ရ၏၊ အဘယ့်ကြောင့် ရသနည်း ဆိုသော် ထိုဖလသမာပတ် ဝင်စားသောအခါ၌ မဂ်ဖြစ်ခြင်း မရှိသည်အဖြစ်အားဖြင့် ထိုမဂ်၏ ဖိုလ်ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းအဖြစ်နှင့် မယှဉ်သောကြောင့် သုံးပါးသော အမည်တို့ကို ရ၏-ဟူလို။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၂။ ။&lt;b&gt;အာရမ္မဏဝသေန ပန သရသဝသေန စ နာမတ္တယံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;သဒ္ဓတ္ထ သဗ္ဗသမ္ပိ သမမေဝ စ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;အယမေတ္ထ ဝိမောက္ခဘေဒ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဆက်ဆံသည်မှ တပါး မဆက်ဆံသည်ကို ဆိုအံ့၊ အလုံးစုံသော မဂ္ဂဝီထိ ဖလသမာပတ္တိဝီထိ၌ အလုံးစုံသော မဂ် ဖိုလ်တို့အား အမည်သုံးပါး အပေါင်းသည်လည်း၊ ဝါ-&lt;b&gt;သုညတ ဝိမောက္ခ၊ အနိမိတ္တ ဝိမောက္ခ၊ အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခ&lt;/b&gt;-ဟူသော အမည်သုံးပါး အပေါင်း&lt;hr&gt; ၁။ ဖလသမာပတ် ဝင်စားခြင်းဟူသည် နတ်တို့သည် နတ်တို့၏ ချမ်းသာကို ခံစားကုန်သကဲ့သို့ မင်းတို့သည်လည်း မင်း၏ စည်းစိမ်ကို ခံစားကုန်သကဲ့သို့ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်လည်း မျက်မှောက်သော ကိုယ်၏အဖြစ်၌ လောကုတ္တရာ ချမ်းသာကို ခံစားလိုသောကြောင့် ဝင်စားတော်မူကြကုန်၏၊ ထိုဖလသမာပတ်ကို ဝင်စားသောအခါ၌ မဂ်စိတ်ထပ်၍ မဖြစ်ပါဘဲ ဖိုလ်စိတ် အကြိမ်များစွာသာ ဖြစ်၏။&lt;br&gt;ထို့ကြောင့် ဖိုလ်သည် ပဌမ မဂ်၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော်လည်း ဖလသမာပတ် ဝင်စားသောအခါ၌မူ ဖြစ်သော ဖိုလ်စိတ်တို့သည် မဂ်၏ အစွမ်းဖြင့် မဖြစ်ကုန်ဘဲ အောက် ဝိပဿနာ၏ အစွမ်း ဝိပဿနာဂမနအားဖြင့်သာ ဖြစ်ကုန်၏၊ ယင်းဝိပဿနာသည် သင်္ခါရတရားတို့ကို အနတ္တ-ဟု ရှုသည်ဖြစ်အံ့၊ ဖိုလ်သည်လည်း &lt;b&gt;သုညတဝိမောက္ခ&lt;/b&gt; မည်၏။ အနိစ္စ-ဟု ရှုသည်ဖြစ်အံ့၊ ဖိုလ်သည်လည်း &lt;b&gt;အနိမိတ္တ ဝိမောက္ခ&lt;/b&gt; မည်၏။ ဒုက္ခ-ဟု ရှုသည်ဖြစ်အံ့၊ ဖိုလ်သည်လည်း &lt;b&gt;အပ္ပဏိဟိတ ဝိမောက္ခ&lt;/b&gt; မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	သည် ခပ်သိမ်းသော သင်္ခါရတို့မှ ဆိတ်သည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;သုညတ&lt;/b&gt; အမည်ရှိသော နိဗ္ဗာန်၊ သင်္ခါရနိမိတ်မှ ကင်းသည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အနိမိတ္တ&lt;/b&gt; အမည်ရှိသော နိဗ္ဗာန်၊ တဏှာ-ဟူသော တောင့်တခြင်း ကင်းသည်အဖြစ်ကြောင့် &lt;b&gt;အပ္ပဏိဟိတ&lt;/b&gt; အမည်ရှိသော နိဗ္ဗာန်တည်းဟူသော အာရုံ၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ ရာဂ အစရှိသည်မှ ဆိတ်ခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;သုညတ&lt;/b&gt;၊ ရူပနိမိတ် စသော အာရုံမှ ကင်းခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;အနိမိတ္တ&lt;/b&gt;၊ ကိလေသာ-ဟူသော တောင့်တခြင်းကင်းသောကြောင့် &lt;b&gt;အပ္ပဏိဟိတ&lt;/b&gt;-ဟူသော ခံဂုဏ်အစွမ်းဖြင့်၎င်း တူသည်သာလျှင်တည်း။ ဤဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း၌ ဤဆိုခဲ့ပြီးသော နည်းသည် ဝိမောက္ခအပြားတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇၂။ &lt;b&gt;အာရမ္မဏဝသေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို အလုံးစုံသောသင်္ခါရတရားတို့မှ ဆိတ်သည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ သင်္ခါရနိမိတ်မှ ကင်းသည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ တဏှာ-ဟူသော တောင့်တခြင်းမှ ကင်းသည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ &lt;b&gt;သုညတ၊ အနိမိတ္တ၊ အပ္ပဏိဟိတ&lt;/b&gt; အမည်ရှိသော နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်သောကြောင့် ထိုသုံးပါးသော အမည်ရှိသော နိဗ္ဗာန်-ဟူသော အာရုံ၏ အစွမ်းဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;သရသဝသေန&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ရာဂ အစရှိသည်မှ ဆိတ်သည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ရုပ်အာရုံ အစရှိသော အာရုံမှ ကင်းသည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ကိလေသာ တောင့်တခြင်းကင်းသည်အဖြစ်ကြောင့်၎င်း မိမိ၏&lt;hr&gt; ၁။ မဂ်နှင့် ဖိုလ်တို့၏ သုညတ စသော အမည်သုံးပါးကို ရမှုသည် အာရုံအားဖြင့်၎င်း, မိမိ ဂုဏ်သတ္တိ အစွမ်းအားဖြင့်၎င်း ရလေ၏။&lt;br&gt;ဆိုလိုရင်းကား-မဂ်, ဖိုလ်တို့သည် သုညတနိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုပါမူ သုညတမဂ်, သုညတဖိုလ် မည်၏။ အနိမိတ္တနိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုပါမူ အနိမိတ္တမဂ်, အနိမိတ္တဖိုလ် မည်၏၊ အပ္ပဏိဟိတ နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုပါမူ အပ္ပဏိဟိတမဂ်, အပ္ပဏိဟိတဖိုလ် မည်၏။ ဤကား “အာရမ္မဏဝသေန” အရတည်း။&lt;br&gt;၂။ မဂ်ဖိုလ်တို့သည် ရာဂစသည်မှ ဆိတ်သော သတ္တိကြောင့် သုညတမဂ်, သုညတဖိုလ် မည်၏။ ရူပနိမိတ်စသော အာရုံမှ ကင်းခြင်းကြောင့် အနိမိတ္တမဂ်, အနိမိတ္တဖိုလ် မည်၏။ ကိလေသာ-ဟူသော တောင့်တခြင်း ကင်းသော သတ္တိကြောင့် အပ္ပဏိဟိတမဂ်, အပ္ပဏိဟိတဖိုလ် မည်၏။ ဤကား “သရသဝသေန” အရတည်း။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဂုဏ်၏ အစွမ်းဖြင့်-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;သဗ္ဗတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို မဂ္ဂဝီထိ၌၎င်း၊ ဖလသမာပတ်ဝီထိ၌၎င်း-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;သဗ္ဗသမ္ပိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို မဂ်အား၎င်း, ဖိုလ်အား၎င်း-ဟု အနက်ပေး။&lt;h3&gt;ပုဂ္ဂလဘေဒ&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်&lt;/h3&gt;၇၃။ ။&lt;b&gt;ဧတ္ထ ပန သောတာပတ္တိမဂ္ဂံ ဘာဝေတွာ ဒိဋ္ဌိ ဝိစိကိစ္ဆာ ပဟာနေန ပဟီနာပါယဂမနော သတ္တက္ခတ္တုပရမော သောတာပန္နော နာမ ဟောတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ဝိမောက္ခဘေဒမှ တပါး ပုဂ္ဂလဘေဒကို ဆိုအံ့၊ ဤဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း၌၊ ဝါ-ထိုလေးယောက်သော ဖလဋ္ဌာန်ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် သောတာပတ္တိမဂ်ကို ပွါးစေ၍ ဒိဋ္ဌိ ဝိစိကိစ္ဆာတို့ကို ပယ်ခြင်းကြောင့် အပါယ်သို့ သွားခြင်းကို ပယ်ပြီးသည်ဖြစ်၍ လူ့ပြည် နတ်ပြည် အရောအားဖြင့် ၇-ကြိမ် ပဋိသန္ဓေယူခြင်း အတိုင်းအရှည်ရှိသော သောတာပန် မည်၏။&lt;h3&gt;သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;၇၃။ ။ထိုသောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်အား ၇-ကြိမ်တို့၌ ကာမသုဂတိဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေယူခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော အတိုင်းအရှည်ရှိသောကြောင့် ထိုသောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်သည် &lt;b&gt;သတ္တက္ခတ္တုပရမ&lt;/b&gt; မည်၏။ ရှစ်ကြိမ်မြောက်စသော ဘဝ၌ ကာမဘုံသို့ မလာ၊ ဤသည်လျှင် အဓိပ္ပါယ်တည်း။ အကြင် &lt;b&gt;သတ္တက္ခတ္တုပရမ&lt;/b&gt; သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်ကို&lt;hr&gt; ၁။ ဤလေးယောက်သော ဖလဋ္ဌာန် ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် သောတာပတ္တိမဂ်ကို ရသော သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်သည် သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်ဖြင့် သက္ကာယဒိဋ္ဌိနှင့် ဝိစိကိစ္ဆာ ၂-ပါးကို ပယ်ခြင်းကြောင့် အပါယ်လေးပါး ကျရောက်ခြင်းမှ ကင်းလွတ်၍ ကာမဘုံ၌ ၇-ကြိမ် ပဋိသန္ဓေနေ၍ ၇-ကြိမ်မြောက် ကာမဘုံ၌ မနေသော သတ္တက္ခတ္တုပရမ သောတာပန် ဖြစ်လေ၏-ဟူလို။ ရူပ, အရူပဘုံတို့၌ကား ၇-ကြိမ်ထက် အလွန်လည်း နေကောင်း၏-ဟု ဆရာတို့ဆိုကြကုန်၏-ဟုမှတ်။ပုဂ္ဂလဘေ
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ရည်၍ “န တေ ဘဝံ အဋ္ဌမ မာဒိယန္တိ”-ဟူသော ဤစကားကို မိန့်ဆိုအပ်၏။ ရူပ အရူပဘဝသို့ကား ၇-ကြိမ်ထက် အလွန်လည်း ရောက်ကုန်၏-ဟု ဆရာတို့သည် မိန့်ဆိုကုန်၏။&lt;h3&gt;သကဒါဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်&lt;/h3&gt;၇၄။ ။&lt;b&gt;သကဒါဂါမိမဂ္ဂံ ဘာဝေတွာ ရာဂ ဒေါသ မောဟာနံ တနုကရတ္တာ သကဒါဂါမီ နာမ ဟောတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ဒေဝ ဣမံ လောကံ အာဂန္တွာ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;သကဒါဂါမိမဂ်ကို ပွါးများ၍ ရာဂ ဒေါသ မောဟကို ခေါင်းပါးအောင် ပြုတတ်သည်အဖြစ်ကြောင့် တကြိမ်သာလျှင် ဤလူ့ပြည်သို့ လာခြင်းကြောင့် “သကဒါဂါမ်” မည်၏။&lt;h3&gt;သကဒါဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်အဖွင့်&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;ရာဂ, ဒေါသ, မောဟာနံ&lt;/b&gt;-ဟူသော ဤပါဌ်၌ ရာဂ ဒေါသ နှင့် တကွ တခုတည်းသော ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ်စိတ် ပဋိဃသမ္ပယုတ်စိတ်၌ တည်သော မောဟကိုရည်၍ မောဟကိုယူခြင်းကို အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာသည် ပြုအပ်၏-ဟူသော အဆုံးအဖြတ်ကို မှတ်အပ်၏။&lt;h3&gt;ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်&lt;/h3&gt;၇၆။ ။&lt;b&gt;အရဟတ္တမဂ္ဂံ ဘာဝေတွာ အနဝသေသကိလေသပ္ပဟာနေန အရဟာ နာမ တိ ခီဏာသဝေါ လောကေ အဂ္ဂဒက္ခိဏေယျော။ အယမေတ္ထ ပုဂ္ဂလဘေဒေါ။&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁။ သကဒါဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်သည် သကဒါဂါမိမဂ်ဖြင့် ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတို့ကို ခေါင်းပါးအောင် ပြုတတ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ဤလူ့ပြည်သို့ တကြိမ်သာ လာသောကြောင့် သကဒါဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ် မည်၏။&lt;br&gt;၂။ မောဟ-၏ အရ လောဘ, ဒေါသနှင့် တကွဖြစ်သော ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ်, ပဋိဃသမ္ပယုတ် မောဟကိုသာ ယူရ၏-ဟုမှတ်။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၃&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အရဟတ္တမဂ်ကို ပွါးများ၍ အကြွင်းမဲ့ ကိလေသာကို ပယ်ခြင်းကြောင့် ကုန်ပြီးသော အာသဝေါရှိသော လူ့ဘုံ၌ မြတ်သော အလှူကို ခံထိုက်သော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;ဤဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း၌ ဤဆိုအပ်ပြီးသော နည်းသည် ပုဂ္ဂိုလ်အပြားတည်း။&lt;h3&gt;ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၇၆။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား ၄-ပါးကုန်သော အာသဝေါတရားတို့သည် ကင်းကုန်သောကြောင့် &lt;b&gt;ခီဏာသဝ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် အလှူကို ခံခြင်းငှါ ထိုက်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ထက် မြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သောကြောင့် &lt;b&gt;အဂ္ဂဒက္ခိဏေယျ&lt;/b&gt; မည်၏။&lt;br&gt;ပုဂ္ဂလဘေဒအဖွင့် ပြီး၏။&lt;h3&gt;သမာပတ္တိဘေဒ&lt;/h3&gt;&lt;h3&gt;ဖလသမာပတ်&lt;/h3&gt;၇၇။ ။&lt;b&gt;ဖလသမာပတ္တိယော  ပနေတ္ထ သဗ္ဗေသမ္ပိ ယထာသကဖလဝသေန သာဓာရဏာဝ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ပုဂ္ဂလဘေဒမှ တပါး သမာပတ္တိဘေဒကို ဆိုအံ့၏။ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း၌ ဖလသမာပတ်တို့သည်၊ ဝါ-ဖိုလ်ဝင်စားခြင်းတို့သည် ခပ်သိမ်းသော ဖလဋ္ဌာန်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အားလည်း အကြင်အကြင် ရအပ်သော မဂ်တည်းဟူသော မိမိဥစ္စာ ဖြစ်သော ဖိုလ်၏အစွမ်းဖြင့် ဆက်ဆံကုန်သည်သာတည်း။&lt;h3&gt;ဖလသမာပတ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၇၇။ ။&lt;b&gt;သဗ္ဗေသမ္ပိ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ၄-ယောက်ကုန်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့အားလည်း-ဟု အနက်ပေး။&lt;hr&gt; ၁။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်-သည် အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်ဖြင့် အလုံးစုံသော ကိလေသာတို့ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်ဖျက်သောကြောင့် လောကသုံးခွင် ဘုံအပြင်၌ မြတ်သော အလှူကို ခံထိုက်သော &lt;b&gt;အဂ္ဂဒက္ခိဏေယျ&lt;/b&gt; ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၄&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;နိရောဓသမာပတ်&lt;/h3&gt;၇၈။ ။&lt;b&gt;နိရောဓသမာပတ္တိ သမာပဇ္ဇနံ ပန အနာဂါမိနဉ္စေဝ အရဟန္တဉ္စ လဘတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt; နိရောဓသမာပတ်ကို ဝင်စားခြင်းကို၊ ဝါ-စိတ် စေတသိက် စိတ္တဇရုပ်တို့၏ ချုပ်ခြင်းသို့ ရောက်ခြင်း ဝင်စားခြင်းကို ကာမ ရူပ ဘုံ၌ တည်သော သမာပတ် ၈-ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်၎င်း, ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်၎င်း ရအပ်၏။&lt;h3&gt;နိရောဓသမာပတ် အဖွင့်&lt;/h3&gt;၇၈။ ။စိတ် စေတသိက်တို့၏ မဖြစ်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ချုပ်ခြင်းသို့ ရောက်ခြင်းသည် &lt;b&gt;နိရောဓသမာပတ်&lt;/b&gt; မည်၏၊ ပစ္စုပ္ပန် ဖြစ်သော အတ္တဘော၌ စိတ်ချုပ်ခြင်းသို့ ရောက်၍ နေခြင်းသည် နိရောဓသမာပတ် မည်၏။&lt;br&gt;အနာဂါမီနံ-ဟူသည်ကား၊ ကာမဘုံ ရူပဘုံ၌ တည်ကုန်သော သမာပတ် ၈-ပါးကို ရကုန်သော အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်၎င်း, ထို့အတူ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်၎င်း နိရောဓသမာပတ်ကို ရအပ်၏။&lt;h3&gt;နိရောဓသမာပတ် ဝင်စားပုံ&lt;/h3&gt;၇၉။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ ယထာက္ကမံ ပဌမဈာနာဒိ မဟဂ္ဂတသမာပတ္တိံ သမာပဇ္ဇိတွာ ဝုဋ္ဌာယ တတ္ထ ဂတေ သင်္ခါရဓမ္မေ&lt;/b&gt;&lt;hr&gt; ၁။ မျက်မှောက်သော ကိုယ်၏အဖြစ်၌ စိတ် စေတသိက်တို့၏ ချုပ်ခြင်းသို့ ရောက်၍ ကိလေသာဟူသော ပူပန်ခြင်းမှ ငြိမ်းလျက် ချမ်းသာစွာ နေခြင်းသည် နိရောဓသမာပတ် မည်၏။&lt;br&gt;၎င်းနိရောဓ သမာပတ်ကို အရိယာဖြစ်တိုင်း မဝင်စားနိုင်၊ သမာပတ် ရှစ်ပါးကို ရသော ကာမ ရူပဘုံသား ဈာနလာဘီ အနာဂါမ်နှင့် ရဟန္တာများသာလျှင် ဝင်စားနိုင်၏၊ ကြွင်းသော ပုဂ္ဂိုလ်များ မဝင်စားနိုင်။&lt;br&gt;၂။ အနာဂါမိမဂ်ကို ရသော အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်သည် အနာဂါမိမဂ်ဖြင့် ကာမရာဂကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်ဖျက်ကြောင့် ဤလူ့ဘုံသို့ မလာရကား အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ် မည်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၅&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;b&gt;တတ္ထ တတ္ထေဝ ဝိပဿန္တော ယာဝ အာကိဉ္စညာယတနံ ဂန္တွာ တတော ပရံ အဓိဋ္ဌေယျာဒိကံ ပုဗ္ဗကိစ္စံ ကတွာ နေဝသညာနာသညာယတနံ သမာပဇ္ဇတိ။&lt;/b&gt; &lt;br&gt;&lt;br&gt;ထိုနိရောဓသမာပတ်၌ အစဉ်အတိုင်း ပဌမဈာန် အစရှိသော မဟဂ္ဂုတ်သမာပတ်ကို ဝင်စား၍ ပဌမဈာန် အစရှိသော မဟဂ္ဂုတ်သမာပတ်မှ ထ၍ ထိုပဌမဈာန် အစရှိသော မဟဂ္ဂုတ်သမာပတ်၌ ဖြစ်ကုန်သော သင်္ခါရတရားတို့ကို ထိုထိုသော ပဌမဈာန် အစရှိသော မဟဂ္ဂုတ်သမာပတ်၌သာလျှင် ဝိပဿနာ ရှုသော အနာဂါမ်, ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည် အာကိဉ္စညာယတန ကုသိုလ် ကြိယာဈာန်တိုင်အောင် ဝင်စား၍၊ ထိုအာကိဉ္စညာယတန ကုသိုလ် ကြိယာဈာန်ကို ဝင်စားသည်မှ နောက်၌ အဓိဋ္ဌာန်ခြင်း အစရှိသော၊ ဝါ-ကိုယ်နှင့် မစပ် အသီးအသီး ထားအပ်သော သင်္ကန်း စသော ပရိက္ခရာ, ကျောင်း အစရှိသည်တို့ကို မီးစသည်ဖြင့် မဖျက်ဆီးနိုင်အောင် အဓိဋ္ဌာန်ခြင်း၊ သံဃာကို တောင့်တအံ့သည်ကို ဆင်ခြင်ခြင်း၊ ဘုရားခေါ်တော်မူအံ့သည်ကို ဆင်ခြင်ခြင်း၊ (၇) ရက်အတွင်း၌ ကမ္မဇရုပ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော အသက်၏ တည်ခြင်းကို ကြည့်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ၄-ပါးသော ပုဗ္ဗကိစ္စကို ပြု၍ နေဝသညာနာသညာယတန ကုသိုလ်, ကြိယာဈာန်ကို ဝင်စား၏။&lt;h3&gt;နိရောဓသမာပတ် ဝင်စားပုံ အဖွင့်&lt;/h3&gt;၇၉။ ။&lt;b&gt;တတ္ထ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ထိုနိရောဓသမာပတ်၌-ဟု အနက်ပေး။ &lt;b&gt;ယာဝ အာကိဉ္စညာယတနံ ဂန္တွာ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ဤသို့ဆိုအပ်ပြီးသော အပြားဖြင့် သမထဝိပဿနာတို့၏ အစုံအပ်သည်အဖြစ်သို့ ရောက်စေခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် အာကိဉ္စညာယတနတိုင်အောင်သော သမာပတ်သည် ရှိ၏၊ ထိုအာကိဉ္စညာယတန တိုင်အောင်သော သမာပတ်ကို ဝင်စား၍၊ &lt;b&gt;အဓိဋ္ဌေယျာဒိကံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ကိုယ်နှင့်စပ်သော
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၆&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ဝတ္ထုကို ထား၍ အသီးအသီး ထားအပ်သော သင်္ကန်း အစရှိသော ပရိက္ခရာ ကျောင်း အစရှိသည်တို့၏ မီးအစရှိသော ရန်သူကြောင့် မပျက်စီးခြင်းငှါ အဓိဋ္ဌာန်ခြင်း၊ သံဃာသည် မျှော်လင့်ခြင်း၊ ဘုရားသည် ခေါ်ဝေါ်ခြင်းတို့၏ ရှေးဦးစွာ ထရခြင်း၊ ၇-ရက်အတွင်း၌ အာယုသင်္ခါရ၏ ဖြစ်ခြင်းကို ရှုဆင်ခြင်ခြင်း၊ ဤသို့လေးပါးအပြား ရှိသော ပုဗ္ဗကိစ္စကိုပြု၍-ဟူလို။&lt;br&gt;သမာပတ်အဖွင့် ပြီး၏။&lt;hr&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;နိရောဓသမာပတ်ဝင်စားပုံ&lt;/b&gt;&lt;br&gt;၁−လေးလံလှစွာသော ခန္ဓာဝန်ကို ရွက်ဆောင်ရခြင်း၌ လွန်စွာ ငြီးငွေ့လှ၍ မျက်မှောက်သော ကိုယ်၏ အဖြစ်၌ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို ခံစားလိုသော အနာဂါမ် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည် ဆွမ်းစားပြီး၍ လက်ခြေကို ကောင်းစွာ ဆေးကြောခါ ဆိပ်ငြိမ်သော အရပ်၌ ကောင်းစွာ ခင်းအပ်ပြီးသော နေရာဝယ် ထက်ဝယ်ဖွဲ့ခွေ၍၊ ကိုယ်ကို ဖြောင့်စွာထားလျက် ထိုင်နေကာ နိရောဓသမာပတ် ရှေ့ရှု သတိကို ဖြစ်စေ၍ ပဌမဈာန်ကို ဝင်စားရ၏၊ ပဌမဈာန် ထပြီးခါ ပဌမဈာန်၌ ဖြစ်သော စိတ် စေတသိက် သင်္ခါရတရားတို့ကို အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ, ဟု မညံ့လွန်း, မထက်လွန်းသော ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ရှုအပ်ကုန်၏၊ ထို့အတူ ဒုတိယဈာန်, တတိယဈာန်, စတုတ္ထဈာန်, ပဉ္စမဈာန်, အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်, ဝိညာဏဉ္စာ ယတနဈာန်တိုင်အောင် ဝင်စား၍ ၎င်းဈာန်မှ ထပြီးခါ သင်္ခါရတရားတို့ကို ရှုအပ်ကုန်၏။&lt;br&gt;ထို့နောက် အာကိဉ္စညာယတနဈာန်ကို ဝင်စားပြီး၍ ထိုအာကိဉ္စညာယတနဈာန်မှ ထ၍ ဝိပဿနာ မရှုဘဲ-&lt;br&gt;(၁) ကိုယ်နှင့် မစပ် အသီးသီး ထားအပ်သော သင်္ကန်းစသော ပရိက္ခရာ ကျောင်း အစရှိသည်တို့ကို မီးစသည် မဖျက်ဆီးနိုင်အောင် အဓိဋ္ဌာန်ခြင်း။&lt;br&gt;(၂) သံဃာတ္ထိ တောင့်တအံ့သည်ကို ဆင်ခြင်ခြင်း။&lt;br&gt;(၃) ဘုရား ခေါ်တော်မူအံ့သည်ကို ဆင်ခြင်ခြင်း။&lt;br&gt;(၄) ၇-ရက်အတွင်း၌ ကမ္မဇရုပ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော အသက်၏ တည်ခြင်းကို ကြည့်ရှုခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော ၄-ပါးသော ပုဗ္ဗကိစ္စကို ပြုပြီး၍ နေဝသညာနာသညာယတန ဈာန်ကို ဝင်စားရ၏၊ ၎င်းဈာန်စိတ် နှစ်ကြိမ်၏ အဆုံး၌ ကာမဘုံမှာ ၇-ရက်, ရူပဘုံမှာ အလိုရှိသလို စိတ် စေတသိက်, စိတ္တဇရုပ်တို့ ချုပ်ကုန်၏၊ ၎င်းကို နိရောဓသမာပတ်ဝင်စားသည်-ဟု ဆိုအပ်၏။&lt;br&gt;ပိုင်းခြားသော ကာလကို လွန်လျှင် အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်အား အနာဂါမိဖိုလ်, ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား အရဟတ္တဖိုလ် တကြိမ်ဖြစ်၍ ဘဝင်ကျ၏။ ထို့နောက် ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏ် ဖြစ်လေ၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၇&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;နိဂုံး&lt;/h3&gt;၈၂။ ။&lt;b&gt;ဘာဝေတဗ္ဗံ ပနိစ္စေဝံ, ဘာဝနာဒွယမုတ္တမံ။&lt;br&gt;ပဋိပတ္တိရသဿာဒံ၊ ပတ္ထယန္တေန သာသနေတိ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဥယျာဉ်ကို ဆိုဦးအံ့။ သာသနာတော်၌ ဈာနသုခ ဖလသုခ စသည်အပြားရှိသော သမထဝိပဿနာ-ဟု ဆိုအပ်သော အကျင့်ဖြင့် ရအပ်သော သာယာအပ် ခံစားအပ်သော အရသာတည်းဟူသော ဈာနသုခ, ဖလသုခ စသည်အပြားရှိသော ချမ်းသာကို တောင့်တသော အမျိုးသားသည် ဤသို့ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသောနည်းဖြင့် မြတ်သော သမထဘာဝနာ, ဝိပဿနာ ဘာဝနာတည်းဟူသော ဘာဝနာနှစ်ခုအပေါင်းကို ပွါးစေအပ်၏။&lt;h3&gt;နိဂုံးအဖွင့်&lt;/h3&gt;၈၂။ ။&lt;b&gt;ပဋိပတ္တိရသဿာဒံ&lt;/b&gt;-ဟူသည်ကား၊ ဝါ-ဟူသောပုဒ်ကို ဈာနသုခ ဖလသုခ အစရှိသည် အပြားရှိသော သမထဝိပဿနာ-ဟု ဆိုအပ်သော အကျင့်ဖြင့်ရအပ်သော ခံစားအပ်သော အရသာကို-ဟု အနက်ပေး။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဆိုအပ်ပြီးသောစကားဖြင့် အဘိဓမ္မတ္ထဝိဘာဝနီမည်သော အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း၏အဖွင့်၌&lt;br&gt;နဝမကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်းအဖွင့်သည် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ရောက်ပြီ။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၈&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	&lt;h3&gt;သင်္ဂြိုဟ်ကျမ်းပြီး နိဂုံး&lt;/h3&gt;&lt;b&gt;စာရိတ္တသောဘိတဝိသာလကုလောဒယေန၊&lt;br&gt;သဒ္ဓါဘိဝုဍ္ဎပရိသုဒ္ဓဂုဏောဒယေန။&lt;br&gt;နမ္ပဝှယေန ပဏိဓာယ ပရာနုကမ္ပံ၊&lt;br&gt;ယံ ပတ္ထိတံ ပကရဏံ ပရိနိဋ္ဌိတံ တံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;အမျိုး၏ အကျင့်ဖြင့် တင့်တယ် ပြန့်ပြောသော အမျိုးအနွယ်၌ ဖြစ်ခြင်းရှိထသော, ကံ အစရှိသည်ကို ယုံကြည်သော သဒ္ဓါတရားဖြင့် အလွန်ပွါးသော စင်ကြယ်သော ဒါန သီလ အစရှိသော ဂုဏ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းရှိသော နမ္မ အမည်ရှိသော ဒါယကာသည် အဘိဓမ္မာ ပိဋကတည်းဟူသော ပရိယတ္တိသာသနာတော်၌ ချမ်းသာသဖြင့် သက်သောဉာဏ်၏ ရင့်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော သူတပါးတို့အား ချီးမြှောက်ခြင်းကို တောင့်တ ဖြစ်စေ၍ အကြင် အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်းကို ရိုသေစွာ တောင်းပန်အပ်၏၊ ထိုနမ္မအမည်ရှိသော ဒါယကာသည် အထူးသဖြင့် တောင်းပန်အပ်သောကြောင့် ဝါ-အနုရုဒ္ဓါ ဆရာသည် စီရင်အပ်သော အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်းသည် ဤမျှ အတိုင်းအရှည်ရှိသော ကိုးပါးသော ပရိစ္ဆေဒတို့ဖြင့် အခြေခပ်သိမ်းအပြီးသို့ ရောက်ပြီ။&lt;h3&gt;သင်္ဂြိုဟ်ကျမ်းပြီး နိဂုံးအဖွင့်&lt;/h3&gt;အကြင် ဥပါသကာအား အမျိုးတို့၏ အလေ့အကျင့်ဖြင့် အလွန်ပွင့်လင်းသော ဥစ္စာများသော အမျိုး၌ ဖြစ်ခြင်းရှိခြင်းကြောင့် &lt;b&gt;စာရိတ္တသောဘိတဝိသာလကုလောဒယ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုဥပါသကာသည်-ဟူလို။&lt;br&gt;အကြင် ဒါယကာအား ကံ အစရှိသည်လျှင် အာရုံရှိသော သဒ္ဓါတရားဖြင့် အလွန်ပွါးသည်လည်းဖြစ်သော, ဖြူစင်သည်လည်း ဖြစ်သော ဒါန သီလ အစရှိသော ဂုဏ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းရှိသောကြောင့် &lt;b&gt;သဒ္ဓါဘိဝုဍ္ဎပရိသုဒ္ဓဂုဏောဒယ&lt;/b&gt; မည်၏၊ ထိုဒါယကာသည်-ဟူလို။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၂၉&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	နမ္မ အမည်ရှိသော ဥပါသကာသည် အဘိဓမ္မာပိဋက-ဟု ဆိုအပ်သော ပရိယတ္တိသာသနာ၌ လွယ်ကူစွာ သက်ဝင်ခြင်း စွမ်းနိုင်သော ပညာကို ရင့်စေတတ်သော လက္ခဏာရှိသော တပါးကုန်သော သောတုဇနတို့အား ချီးမြှောက်ခြင်းကို အလိုရှိ၍ အကြင် အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟမည်သော ကျမ်းကို ရိုသေစွာ တောင်းပန်အပ်၏။ ထိုကျမ်းသည် ဤမျှ အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သော ကိုးပါးကုန်သော အပိုင်းအခြားတို့ဖြင့် အလုံးစုံ ပြီးဆုံးခြင်းသို့ ရောက်ပြီ၊ ဤသို့ အနက် ယောဇနာခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;ပုညေန တေန ဝိပုလေန တု မူလသောမံ။&lt;br&gt;ဓညာဓိဝါသမုဒိတောဒိတမာယုကန္တံ။&lt;br&gt;ပညာဝဒါတဂုဏသောဘိတလဇ္ဇိဘိက္ခူ၊&lt;br&gt;မညန္တု ပုညဝိဘဝေါဒယမင်္ဂလာယ။&lt;br&gt;ဣတိ အနုရုဒ္ဓါစရိယေန ရစိတံ&lt;br&gt;အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟံ နာမ ပကရဏံ။&lt;/b&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;ပြန့်ပြောသည်သာလျှင် ဖြစ်သော ထိုအဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်းကို စီရင်ရသော ကောင်းမှုကြောင့် ဖြူစင်သော အရိယာ မဂ်ပညာဖြင့် စင်ကြယ်သော သီလ အစရှိသော ဂုဏ်ဖြင့် တင့်တယ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ မကောင်းမှုမှ ရှက်တတ်သော အလေ့ရှိကုန်သော ရဟန်းတို့သည်၊ ဘုန်းရှိသော ရဟန်းတို့၏ နေရာဖြစ်သော အလွန်ကျော်စော ထင်ရှားထသော တုမူလသောမ အမည်ရှိသော ကျောင်းကို-ဝါ-တုမူလသောမ အမည်ရှိသော ဒါယကာသည် ဆောက်အပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် တုမူလသောမ အမည်ရှိသော ကျောင်းကို-ကောင်းမှုတည်းဟူသော စည်းစိမ်၏ ဖြစ်ခြင်း မင်္ဂလာ အကျိုးငှါ အသက်ထက်ဆုံး အောက်မေ့စေကုန်သတည်း။ သီဟိုဠ်ကျွန်း၏ တမ်းခွန်သဘွယ် ဖြစ်၍ ဝေဇယန္တာပြဿာဒ်ဖျားဝယ် စိုက်ထားအပ်သော ပတ္တမြားမှန်ကင်းကဲ့သို့ တဝင်းဝင်း
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၀&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	ပညာရောင်ဖြင့် တောက်ပသော အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ဆရာသည် စီရင်အပ်သော အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ အမည်ရှိသော ကျမ်းသည် ပြီးပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(က) အကြင်ဥပါသကာအား အမျိုးတို့၏ အလေ့အကျက်ဖြင့် အလွန်ပွင့်လင်းသော ကြွယ်ဝချမ်းသာသော အမျိုး၌ဖြစ်ခြင်းရှိ၏။ ထို့ကြောင့် ထိုဥပါသကာသည် “စာရိတ္တ။ပ။ဒဿန”မည်၏၊ ထိုဥပါသကာသည် (ဝိဘတ်အံခံသည်)။ အကြင်ဥပါသကာအား ကံအစရှိသည်လျှင် အာရုံရှိသော သဒ္ဓါတရားဖြင့် အလွန်ပွါးသည်လည်း ဖြစ်သော ဖြူစင်သည်လည်း ဖြစ်သော ဒါန-သီလ အစရှိသော ဂုဏ်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုဥပါသကာသည် “သဒ္ဓါဘိ။ပ။ဒဿန” မည်၏၊ တေန-ထိုဥပါသကာသည် (ဝိဘတ်အံခံသည်)။&lt;br&gt;&lt;br&gt;နမ္မ အမည်ရှိသော ဥပါသကာသည် အဘိဓမ္မာပိဋကတ်ဟု ဆိုအပ်သော ပရိယတ္တိသာသနာ၌ လွယ်ကူစွာ ဉာဏ်သက်နိုင်ခြင်း စွမ်းနိုင်သောပညာကို ရင့်စေတတ်သော လက္ခဏာရှိသော တပါးကုန်သော သောတုဇနတို့အား ချီးမြှောက်ခြင်းကို အလိုရှိ၍ အကြင် အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟမည်သော ကျမ်းကို ရိုသေစွာ တောင်းပန်အပ်၏။ ထိုကျမ်းသည် ဤမျှအတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သော ကိုးပိုင်းတို့ဖြင့် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ရောက်ပြီ၊ ဤသို့ အနက်ယောဇနာခြင်းကို ပြုအပ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;(ခ) ကျမ်းသည် ဖြစ်စေအပ်သော ပြန့်ပြောစွာသော ထိုကောင်းမှုကြောင့် အရိယာမဂ်နှင့် ယှဉ်သော ပညာကြောင့် စင်ကြယ်စွာသော သီလ အစရှိသော ဂုဏ်ဖြင့် တင့်တယ်၏၊ ထိုသို့ တင့်တယ်သောကြောင့် သာလျှင် လဇ္ဇီဖြစ်ကုန်သော ရဟန်းတို့သည် ဘုန်းရှိသော ရဟန်းတို့၏ နေရာဖြစ်၍ ဖြစ်သော အလွန်ထင်ရှားသော တုမူလသောမ အမည်ရှိသော ကျောင်းကို ကောင်းမှု၏ ပြည့်စုံခြင်း၏ ပွါးရာ-ဟု ဆိုအပ်သော မင်္ဂလာ အလျဉ် အသက်ထက်ဆုံး အောက်မေ့စေကုန်သတည်း။ ထို တုမူလသောမ အမည်ရှိသော ကျောင်း၌ နေကုန်သော ရဟန်းတို့သည် ယခု တုမူလသောမ အမည်ရှိသော ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးကုန်သော အရှင်တို့ကဲ့သို့
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၁&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	အသက်ထက်ဆုံး လသဘော ရှိကြပါစေကုန်သတည်း၊ ဤကား အရှင်အနုရုဒ္ဓါဆရာ၏ အလိုတော်တည်း။ အဘိဓမ္မတ္ထဝိဘာဝနီ အမည်ရှိသော ဤအဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်း၏ အဖွင့်ဋီကာသည် ပြီး၏။&lt;h3&gt;ဋီကာကျော်နိဂုံး&lt;/h3&gt;၁-၂။ ပြည့်စုံစွာ သီလကိုစောင့်ခြင်း, စက္ခုစသော ဣန္ဒြေကို စောင့်ခြင်း-ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော အကြောင်းတို့ကြောင့် ပညာရှိတို့သည် နှစ်သက်အပ်ကုန်သော သီလ သမာဓိ အစရှိကုန်သော ဂုဏ်တို့၏တည်ရာ ဖြစ်ကုန်ထသော ဈာနသမာပတ်, ဖလသမာပတ်တို့၌ လေ့လာကုန်သော သီတင်းသုံးဘော်တို့သည် ကောင်းစွာ မြတ်နိုးအပ်ထသော ဘုရားသခင်၏ ပိဋက အစရှိကုန်သော များစွာကုန်သော ကျမ်းတို့၌ ပညာရှိတို့သည် ပူဇော်အပ်သော ဆရာ၏ အဖြစ်သို့ ရောက်သော အကြင် အရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်သည် နှလုံးမွေ့လျော် ပျော်ဘွယ်ရာ ဖြစ်သော မြို့တို့ထက် အလွန်မြတ်သော မြို့လည်းဖြစ်ထသော ပုလတ္ထိ အမည်ရှိသော မြို့၌ ကြီးသော ဘုန်းလက်ရုံး ရှိထသော ပရက္ကမဗာဟု အမည်ရှိသော မင်းသည် ဆောက်လုပ်အပ်သော နှလုံးမွေ့လျော်ဘွယ် ရှိကုန်သော ပြာသာဒ် မြတ်သော စည်ပင်သော ဥယျာဉ်တို့ဖြင့် အလွန်မွေ့လျော်ဘွယ် ရှိထသော ဇေတဝန်အမည်ရှိသော ကျောင်း၌ နေလေ၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၃။ ဝိနည်း အဋ္ဌကထာ အစရှိသည်တို့၏ အဖွင့်ဖြစ်ကုန်သော သာရတ္ထဒီပနီ အစရှိကုန်သော ဋီကာတို့သည် အကြင် အရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်မြတ်၏ ဉာဏ်၏ အစွမ်းကို ဤဘုရားရှင် သာသနာတော်မြတ်၌ ထင်လည်း ထင်ရှားစေကုန်၏၊ ထိုဋီကာတို့၏ ကောင်းမြတ်သော အနက်တို့ကို ပြသောကြောင့် ထိုဋီကာတို့သည် သူတော်ကောင်းကို အဖန်ဖန် နှစ်သက်လည်း နှစ်သက်စေကုန်၏။
&lt;p&gt;&lt;font color=&quot;#999999&quot; size=&quot;1&quot;&gt;စာမျက်နှာ-၂၃၂&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;	၄။ ကိလေသာတို့သည် မလှုပ်ချောက်ခြားနိုင်သည်ဖြစ်၍ မြဲမြံစွာ ဖြစ်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်သော မြတ်သော သီလ သမာဓိ အစရှိကုန်သော ဂုဏ်တို့၏ တည်ရာဖြစ်သော ထိုအရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်မြတ်၏ ကရုဏာကို အမှီပြု၍ ထိုငါသည် များစွာသော ကျမ်းလျှင်အာရုံရှိသော လိမ္မာသည်အဖြစ်ကို ရပြီး ထိုငါ၏သာလျှင် ဤဉာဏ်၏ ပြည့်စုံခြင်းသည် လောကီ လောကုတ္တရာ ဖြစ်သော စည်းစိမ်၏ မြတ်သော အကြောင်းဖြစ်၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၅။ ထိုငါသည် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သော လုံ့လဝီရိယ ရှိသော ထိုအဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ အမည်ရှိသော ကျမ်း၏အဖွင့် ဋီကာကိုပြုသော ကောင်းမှု၏ အစွမ်းကြောင့် မချွတ်စင်စစ် အရိမေတ္တေယျ ဘုရား၏ ကိုးပါးသော လောကုတ္တရာတရား-ဟု ဆိုအပ်သော အမွေဥစ္စာ ရှိသူ ဖြစ်ရပါလို၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၆။ ထိုအရိမေတ္တေယျ ဘုရားပွင့်တော်မူသော အခါ၌ ထိုအရိမေတ္တေယျ ဘုရား၏ သာသနာတော်ကို ထွန်းတောက်ပစေတတ်သော ကိလေသာတို့မှ စင်သော စိတ်ရှိသော သာရိပုတ္တရာ အမည်ရှိသော ငါ၏ ဆရာကို ဖူးမြင်လည်း ဖူးမြင်ရပါလို၏၊ အရိုအသေ လုပ်ကျွေးလည်း လုပ်ကျွေးရပါလို၏။&lt;br&gt;&lt;br&gt;၇။ ဤဋီကာသည် ၂၄-ရက် အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သော ရက်တို့ဖြင့် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ ရောက်သကဲ့သို့ ထို့အတူ သတ္တဝါတို့၏ ကောင်းသော အကြံတို့သည် လျင်စွာ ပြည့်စုံစေကုန်သတည်း။&lt;br&gt;&lt;br&gt;အရှင်သာရိပုတ္တရာ အမည်ရှိသော မထေရ်၏ တပည့်ဖြစ်သော သုမင်္ဂလာမ အမည်ရှိသော မထေရ်သည် စီရင်အပ်သော အဘိဓမ္မတ္ထဝိဘာဝနီ အမည်ရှိသော အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟဋီကာသည် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ရောက်ပြီ။&lt;br&gt;&lt;br&gt;ဤဋီကာကျော်ကျမ်းကို မြန်မာဘာသာ ပြန်ဆိုရာ ၁၃၁၅-ခု တပေါင်းလပြည့်ကျော် ၁၅-ရက်နေ့တွင် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ ရောက်သတည်း။</text>
      <sha1>7i7rw1x0aiza4dmfza8xmhk69jhl42e</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>