تهران

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mzn">
  <siteinfo>
    <sitename>ویکی‌پدیا</sitename>
    <dbname>mznwiki</dbname>
    <base>https://mzn.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D8%AA_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.3</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">مدیا</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">شا</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">گپ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">کارور</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">کارور گپ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ویکی‌پدیا</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ویکی‌پدیا گپ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">پرونده</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">پرونده گپ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">مدیاویکی</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">مدیاویکی گپ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">شابلون</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">شابلون گپ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">رانما</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">رانما گپ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">رج</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">رج گپ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">پورتال</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">پورتال گپ</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">پروژه</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">پروژه گپ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ماژول</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ماژول گپ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>تهران</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1572</id>
    <revision>
      <id>327506</id>
      <parentid>327499</parentid>
      <timestamp>2026-05-22T18:34:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NDG</username>
        <id>42720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>اونچی که [[Special:Contributions/Shhshhddhdhe|Shhshhddhdhe]] ([[User talk:Shhshhddhdhe|گپ]]) دچی بی‌یه، دگارسته بیه همونتایی که [[User:HenryThe|HenryThe]] این ولگه دله، اواخر بنویشت بی‌یه.</comment>
      <origin>322964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="764" sha1="5czuinglnly8mepv3fintao9jmzuog8" xml:space="preserve">{{صندخ/شهر}}
'''تهرون'''، [[ایران|ئیرون]] ره [[نیشتگا]] هسه، وه هم [[ایران|ئیرون]] ره [[دب]]، [[ایقتصاد]]، [[سیاست]] گت شهرستون وونه. این شهرستون [[قاجارون]] دوره جه ئیرون ِمرکز بیّه و هنتا نیشتگا هسته. تهرون حدود ده میلیون جمیعت دارنه و ونه وَر چندین شهرستون دیگه هم بساته بینه که حاشیه نقش ره دارننه.

== منابع ==
{{په‌نویس|2}}

{{گت شهرون ایران}}
{{تهران اوستان}}
{{کشورون نیشتنگائون/آسیا}}

[[رج:تهران| ]]
[[رج:تهران اوستان شهرون]]
[[رج:آسیا نیشتگائون]]</text>
      <sha1>5czuinglnly8mepv3fintao9jmzuog8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ایرون</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1679</id>
    <revision>
      <id>327504</id>
      <parentid>327502</parentid>
      <timestamp>2026-05-22T18:34:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NDG</username>
        <id>42720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>اونچی که [[Special:Contributions/Shhshhddhdhe|Shhshhddhdhe]] ([[User talk:Shhshhddhdhe|گپ]]) دچی بی‌یه، دگارسته بیه همونتایی که [[User:NDG|NDG]] این ولگه دله، اواخر بنویشت بی‌یه.</comment>
      <origin>327396</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32528" sha1="9xogxopoxig4bb8wyiuqrnfibsto4fu" xml:space="preserve">{{جعبه اطلاعات کشور
| نام اصلی= ئیرون ِایسلامی جمهوری
| نام عادی= ئیرون
| تصویر پرچم=  State flag of Iran (1964–1980).svg
| تصویر نشان ملی=  Nadir Shah Flag.svg
| شعار ملی=''استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی''
| سرود ملی=مهر خاوران
| نقشه=Iran (orthographic projection).svg
| پایتخت=[[تهرون]]|latd=۳۵|latm=۴۱|latNS=N|longd=۵۱|longm=۲۵|longEW=E
| بزرگترین شهر=[[تهرون]]
| زبان رسمی=[[فارسی|پارسی]]
| نوع حکومت= [[ایسلام]]ی [[جمهوری]]
| نوع حاکمان={{•}} رهبر{{سخ}}{{•}} رئیس جمهور
| نام حاکمان=[[علی خامنه‌ای]]{{سخ}}[[مسعود پزشکیان]]
| نحوه تشکیل=[[ایران اسلامی انقلاب|ایسلامی انقلاب]]
| موارد منجر به تشکیل= نخستین تمدن‌ها
([[نیا-عیلامی]]، [[کاسپی‌ئون]]، [[سیلک]] و...){{سخ}}&amp;nbsp;-[[ایران انقلاب (۱۳۵۷)|انقلاب]]{{سخ}}{{سخ}}اسلامی جمهوری ِروز 
| تاریخ تشکیل=سال ۵۰۰۰ قبل میلاد{{سخ}}[[محمدرضا شاه]] ِعزل{{سخ}}[[۲۲ بهمن]] [[۱۳۵۷]]{{سخ}}[[۱۲ فروردین]] [[۱۳۵۸]]
| مساحت = ۱٫۶۴۸٫۱۹۵
| رتبه مساحت=١٧ام
| درصد آبها=۰٫۷
| سال سرشماری جمعیت=١٣٩٩
| جمعیت=۸۳٬۵۶۰٬۱۶٢
| رتبه جمعیت=۱۷ام
| تراکم جمعیت=۴۷ نفر بر کیلومتر مربع&lt;ref&gt;http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_sovereign_states_and_dependent_territories_by_population_density&lt;/ref&gt;
| رتبه تراکم جمعیت=۱۶۲ام
| سال تولید ناخالص داخلی=[[۲۰۱۳]]
| تولید ناخالص داخلی=۵۵۸٬۳۸۵ میلیارد [[دلار]]&lt;ref name=&quot;imf&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2010/01/weodata/weorept.aspx?sy=2007&amp;ey=2010&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=. &amp;br=1&amp;c=429&amp;s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&amp;grp=0&amp;a=&amp;pr.x=49&amp;pr.y=۱۰|title=Iran|publisher=International Monetary Fund|accessdate=۲۰۱۰–۰۴–۲۱| archiveurl = http://www.webcitation.org/67SYE7poS | archivedate = 06 May 2012}}&lt;/ref&gt;
| رتبه تولید ناخالص داخلی=۳۲ام
| سرانه تولید ناخالص داخلی=۷٬۵۹۶ [[دلار]]&lt;ref&gt;http://www.tabnak.ir/fa/news/264313/افزایش-سرانه-تولید-ناخالص-داخلی-ایران&lt;/ref&gt;
| رتبه سرانه تولید ناخالص داخلی=۱۰۲ام
| سال شاخص توسعه انسانی=۲۰۱۳
| شاخص توسعه انسانی={{increase}} 0.742&lt;ref name=&quot;HDI&quot;&gt;{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Table1.pdf|title=Human Development Report ۲۰۱۰|year=۲۰۱۰|publisher=United Nations|accessdate=5 November ۲۰۱۰| archiveurl = http://www.webcitation.org/67SYERaMJ | archivedate = 06 May 2012}}&lt;/ref&gt;
| رتبه شاخص توسعه انسانی=۷۳ام
| وضع شاخص توسعه انسانی=&lt;span style=&quot;color:#090;&quot;&gt;بالا&lt;/span&gt;
| واحد پول=[[ریال]]
| کد واحد پول=IRR
| منطقه زمانی=یوتی‌سی ۳:۳۰+
| منطقه زمانی تابستانی=یوتی‌سی ۴:۳۰+
| utc=+۳:۳۰
| dst=+۴:۳۰
| کد بین‌المللی خودرو=[[IR]]
| دامنه اینترنتی= [[ir.]]
| پیش‌شماره تلفنی=۹۸
| جینی= ۳۸&lt;ref name='CBI'&gt;[http://www.cbi.ir/page/5881.aspx CBI: Economic Trends ۲۰۰۸/۲۰۰۹]. Retrieved 4 July 2009.&lt;/ref&gt;&lt;span style=&quot;color:#fc0;&quot;&gt;(متوسط)&lt;/span&gt;
| تقویم=[[خورشیدی تقویم|خورشیدی گاهشومار]]
| سال جینی=۲۰۰۸
| رده جینی=&lt;span style=&quot;color:#fc0;&quot;&gt;(متوسط)&lt;/span&gt;
| رانندگی از سمت = راست
| ولتاژ برق= ۲۴۰~۲۲۰
| بسامد برق= ۵۰ هرتز (یوروپلاگ، شوکو)
}}
'''ئیرون''' ([[پارسی]] جه: ایران) اتا کیشوره که آسیایِ جنوب غربی و خاورمیونه بخش دله دره. ونه رسمی نوم '''ئیرون ِایسلامی جمهوری''' ([[پارسی]] جه: جمهوری اسلامی ایران) هسّه و ونه نیشتگا''،&lt;nowiki/&gt;[[ تهرون]] نوم دارنه. اینتا کیشور ِگتی ۱٬۶۴۸٬۱۹۵ کیلومترمربع هسّه و حدود ۹۰ ملیون هزار تن جمعیت دانّه و هر سال حدود یک ملیون نفر ونه جمعیت ره اضافه بونه.&lt;ref&gt;name=&quot;Britannica۱&quot; Britannica Encyclopedia, ''Iran'', p.۱/۱۰۱&lt;/ref&gt;''

شمال جه [[آذربایجون]]، [[ارمنسّون]]، و [[تورکمونسّون]] جه؛ شرق جا [[افخانسّون]] و [[پاکسّون]] جه؛ و غرب جا [[تورکيه]] و [[عیراق]] جه زمینی سامون دانّه و ونه شمالی سامون [[مازرون دریا]] و جنوبی [[فارس دریامونا| پارس دریامونا]]  و [[عمان دریا]] جه وَر خارنه. ئیرون جِهونِ گت‌ترین [[نفت|نفتی]] و [[گاز|گازی]] منابع جه هسّه.

ئیرون ِسیاسی نیظام سال ۱۳۵۸ جه، اساسی قانون ِبنویشتن په، &quot;ایسلامی جمهوری&quot; بیّه. گت‌ترين رسمی مقوم ئیرون دله &quot;[[ولی فقیه]]&quot; هسّه که اسا [[علی خامنه‌ای]] این مقوم سَر کَته و وه ره &quot;رهبر&quot; هم گانّه. [[ایسلام]] رسمی دین و [[تشیع|شیعه]] رسمی مذهب هسّنه و [[فارسی|پارسی]] رسمی زوون هسّه.

== نوم ==
ئیرون ([[پارسی]] جه: ایران) کلمه باستانی پارسی دله «اَریاَ/airya» و میونی پارسی دله «اِران» (به دبیره پهلوی: 𐭠𐭩𐭫𐭠𐭭/erān) بی‌یه و ونه کهن شکل «airya nama» بی‌یه که «اصیل ِمردمون ِسرزمین» معنی دِنه. [[کوردستون]] دله هَنتا ئیرون ره ونه کهن نوم، یعنی «اِران»، جه اِشناسِنّه و این تلفظ رسمیت دانّه.&lt;ref name=&quot;MacKenzie&quot;&gt;{{cite encyclopedia|last=MacKenzie|first=David Niel|title=Ērān, Ērānšahr|year=۱۹۹۸|volume=۸|encyclopedia=Encyclopedia Iranica|publisher=Mazda|location=Cosa Mesa|url=http://www.iranica.com/newsite/articles/v8f5/v8f545.html}}&lt;/ref&gt; البته از ۶۰۰ سنه پیش از میلاد تا ۱۳۱۴ «۱۹۳۵ (میلادی)» میون اوروپاییون با نوم «پارس/Persia» شناخته بیه.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120203093100/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html]&lt;/ref&gt; 

تا سال ۱۳۱۴ خورشیدی جهون دله ئیرون ره «پارس/Persia» نوم جه اشناسینه که این سال ''ملل لیگ'' دله [[رضاشاء]] رسماً همه جه بخاسته ونه محلی نوم، ئیرون ([[پارسی]] جه: ایران)، ره استفاده هاکنن و اسا این کلمه ویشته استفاده وانه.

== تاریخ ==
[[File:Dynasties of Iran.gif|thumb|This gif shows the territory of Iran in various dynasties|بندانگشتی|ئیرونِ تاریخی سلسله‌ئون ِتقریبی نقشه]]
ئیرونِ تاریخ دِ قسمت دانّه. نخستین دوره زمونی آغاز وونه که برخی پچوک ِتمدن‌ها بخشون گوناگون دله بساته بَیینه. این دوره گادِر آریایی‌ئون بمونه ایران ِفلات دله و ساکن بَیینه و بعضی سلسله‌ئون ره بساتنه. دوره‌یِ اول دله بتومبی باوّیم ایران دِنیایِ گتترین شاهون‌شاهوین جه بی‌یه. این دوره وقتی تموم بیّه که [[اسلامی فتح|عربون]] ئیرون ره بَییتنه. دومین دوره دله اتا خله اسلامی سلسله ئیرونِ فلات دله بساته بیّه. اونچی که اسا وه ره ایران گانّه و اتا مستقل کشور هسته، این سلسله‌ئون ِدَس اداره بی‌یه البته [[تبرستون]] و [[گیلان]] ([[فرشوادگر]]) این دوره دله ویشته اتا مستقل بخش بی‌یه و خله از محققون و کارشناسون [[مازرون تاریخ|مازرون]] و [[گیلان تاریخ]] ره این دوره دله [[ایران تاریخ]] جه سِوا کانّه.

=== باستون سلسله‌ئون ===
* [[عیلام]]یون (بیش از ۳۲۰۰ سنه پ. م. - ۵۳۹ پ.م.)
* [[ماد]]ون (ابل قرن هشتم پ. م. - ۵۵۰ پ. م.) ؛ بونیان‌گوذار: [[دیاکو]] 
* [[هخامنشیون]] (۵۵۹ پ. م. - ۳۳۰ پ. م.) بونیان‌گوذار: [[گت کوروش]]
* [[سولوکیون]] (۳۳۰ پ. م. - ۱۲۹ پ. م.) بونیان‌گوذار: [[سولوکوس]] 
* [[اشکانیون]] (۲۵۶ پ. م. - ۲۲۴ م.) ؛ بونیان‌گوذار: [[ارشک]] 
* [[ساسانیون]] (۲۲۴ م. - ۶۵۲ م.) بونیان‌گوذار: [[اردشیر پاپکان]]

=== خلافت سلسله‌ئون ===
* [[طاهریون]] (۲۰۶ - ۲۵۹ ه. ق.) بونیان‌گوذار: طاهر ذوالیمینین
* [[صفاریون]] (۲۶۱ - ۲۸۷ ه. ق.) بونیان‌گوذار: [[یعقوب لیث]]
* [[سامانیون]] (۲۶۱ - ۳۸۹ ه. ق.) بونیان‌گوذار: [[اسماعیل سامانی]]
* [[زیاریون]] (۳۱۵ - ۴۶۲ ه.ق.) بونیان‌گوذار: [[مرداویج]]
* [[بوئیون]] (۳۲۰ - ۴۴۰ ه.ق.) بونیان‌گوذار: [[علی بویه|عمادالدوله علی]]
* [[غزنویون]] (۳۸۸ - ۵۵۵ ه.ق.) بونیان‌گوذار: [[محمود غزنوی]]
* [[سلجوقیون]] (۴۲۹ - ۵۱۱ ه.ق.) بونیان‌گوذار: [[طغرل بیک]]
* [[خوارزمشاهیون]] (۴۷۰ - ۶۱۷ ه.ق.) بونیان‌گوذار: [[انوشتکین]]
=== ایلخانون ===
* [[مغلون]] (۶۵۴ - ۷۳۶ ه.ق.) بونیان‌گوذار: [[هلاکوخان]]
* [[تیموریون]] (۷۷۱ - ۹۰۳ ه.ق.) بونیان‌گوذار: [[تیمور]]

=== دوران مدرن اولیه ===
* [[صفویون]] (۹۰۶ - ۱۱۳۵ ه.ق.) بونیان‌گوذار: [[شاه اسماعیل اول]]
* [[افشاریون]] (۱۱۴۸ - ۱۲۱۰ ه.ق.) بونیان‌گوذار: [[نادرشاء]]
* [[زندیون]] (۱۱۶۳ - ۱۲۰۹ ه.ق.) بونیان‌گوذار: [[کریم‌خان زند]]
* [[قاجارون]] (۱۲۰۹ - ۱۳۴۵ ه.ق.) بونیان‌گوذار: [[آقا محمد خان]]

=== معاصر ===
* [[پهلویون]] (۱۳۴۵ ه.ق./ ۱۳۰۴ ه.خ. - ۱۳۵۷ ه.خ.) بونیان‌گوذار: [[رضاشاء]] 
* [[ایسلامی جمهوری نظام]] (۱۳۵۷ ه.خ. - تاسا) بونیان‌گوذار: [[روح‌الله خمینی]]

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;100&quot;&gt;
Pasargad Tomb Cyrus3.jpg|آرومگا [[گت کوروش]]، [[هخامنشیون]]ِ بونیان‌گوذار
Historical Atlas of Iran - Plate No. 05 (cropped).jpg|هخامنشیون ِگتِ سامون (۵۵۹–۳۳۰ پیش از میلاد)
Irnp105-Grobowce Naqsh-E Rustam.jpg|[[نقش رستم]]: سنگ‌نگاره [[اردشیر پاپکان]]، [[ساسانیون]]ِ بونیان‌گوذار
Naghsh-e rostam, Irán, 2016-09-24, DD 12.jpg|[[نقش رستم]]: [[شاهپور یکم]] و [[ساسانیون]]ِ پیروزی ره دربرابر [[روم]]یون سِراق دِنه
Ispahbod Xurshid's coin-1.jpg|[[اسپهبد خورشید]]: وه اتا [[تبرستون]]ی اسپهبد بی‌یه. تبرسّون عربون ِفتح په اتا مستقل منطقه بیّه.
Shah Ismail I.jpg|[[شاء اسماعیل یکم]]: [[صفوین]]ِ بونیان‌گوذار
ShahAbbasPortraitFromItalianPainter.jpg|[[گت عباس شاء]]: [[صفوین]]ِ گت‌ترین شاء
NaderShahPainting.png|[[نادرشاء]]: [[افشاریون]]ِ بونیان‌گوذار و گت‌ترین شاء
Reza shah uniform.jpg|[[رضاشاء]]: [[پهلویون]]ِ بونیان‌گوذار
&lt;/gallery&gt;

== جوغرافی ==
[[پرونده:Iran-geographic map.svg|راست|بندانگشتی|150 px|ناهمواری‌ئون ِتَنِکی و اَنبِسی]]
ایران شمال جه [[اترک]]، [[مازرون دریا]] و [[ارس]] جه وَر خانّه، شرق جه [[هندوکش]] و [[سند]] ِدره جه محدود وانه و غرب جه [[زاگرس]] و [[شط العرب]] جه رِسِنه و جنوب جه [[فارس دریامونا]] و [[عمان دریا]] ره وَر گیرنه. بیش از نصف ایران [[بیابون|کویر]] هسته. حدود 1/3 ایران هم کوهه. چنتا خورد ِبخش هم جلگه‌یی هستنه که [[مازرون دریا]]یِ جنوب و [[خوزستون]] ره شامل وانه. گت‌ترین کوه ایران دله [[دماوند]] (۵۶۷۱ متر جه) هسته. غربی‌ترین شهر ایران دله [[کلیساکندی]]؛ شرقی‌ترین شهر [[جالق]]؛ شمالی‌ترین شهر [[پارس آباد]]؛ و جنوبی‌ترین شهر [[چابهار]] هستنه.&lt;ref&gt;اطلس گیتاشناسی استانهای ایران، تهران: ۱۳۸۳، نقشه‌ئون.&lt;/ref&gt;

=== اقلیمی وضعیت ===
[[پرونده:Iran-climate-map.svg|بندانگشتی|راست|150 px|ئو‌ و هوایی نقشه]]
ایران ِئو و هوا خله جورواجور هسته. اختلاف دما زمستون دله بعضی گادِر میون گرمترین و سردترین نقطه بیش از ۵۰ درجهٔ سانتی‌گراد جه رسنه.
کلاً ایران اتا منطقه‌ی دله دَره که [[وارش]] ِوضعیت اونجه سطح نیمه خاشک و خاشک دله قرار گنّه.

ایران ِئو و هوا چنتا سیستم جه تأثیر گیرنه:
# [[سیبری]] ِپرفشار ِسیستم: شمالی مناطق دله [[ورف]] و [[وارش]] ره وجود یانّه و باعث وانه بعضی مناطق ِدما کمته بَواشه.
# [[مدیترانه دریا|مدیترانه‌یِ]] وارش‌زا سیستم: این سیستم غرب جه ایران دله اِنه و باعث وانه خله شهرون، که غرب و میونی منطقه و شرق دله دَرنه، سَر وارش بئه.
# جنوبِ کم‌فشار سیستم: این سیستم جنوب و جنوب‌غرب دله شِل ِوارش یانّه.

وارش‌ئون ِآمار گانّه ایران ِمناطق وسّه اختلاف خلوئه: شمال دله وارشون ِآمار بیش از ۲۱۱۳ میلیمتر ''([[رشت]] واری، ۱۳۸۳)'' هم رسنه. کویری شهرون دله وارش عمدتاً خله کم و حدود ۱۵ میلیمتر وانه. این آمار شمال‌غرب و غرب، [[جنوبی البرز]] ِدامنه‌ئون و شمال‌شرق دله هم بد نی‌یه (حدود ۵۰۰ میلیمتر). سایر نقاط وارشون ۲۰۰ میلیمتر جه ویشتر نَوانّه.

اختلاف دما هم وارش واری خله شهرون وسّه اختلاف دانّه. فی‌المثل در حالی که زمستون‌ها [[شهرکرد]] دله شوئون ۳۰- درجه هم رسینه، همون زمون [[اهواز]] ِمردمون ۲۵ درجه ره تجربه کاردنه. شمالی سواحل ِهوا تابستون‌ها گرم و مرطوب و زمستون معتدل هسته. شمال‌غرب و غرب ِنواحی هم تابستون‌های معتدل و زمستون‌های سرد دارنه و جنوب تابستون‌هایی شدیداً گرم و زمستون‌هایی موعتدل دانه.

=== اوستان‌ها ===
{{ایران اوستان‌ها نقشه سر}}
کشوری تقسیمات قانون په (سال ۱۲۸۶ شمسی دله) ایران ره ۴ ایالت هاکردنه: «آذربایجون»، «خراسون»، «فارس»، و «کرمان و بلوچستون» و هر ایالت اون گادِر چنتا حاکم‌هنیشت ولایت و هر ولایت ره چنتا نایب‌الحکومه‌هنیشت منطقه جه تقسیم بی‌یه. اینجوری تقسیمات تا سال ۱۳۱۶ شمسی کاربرد داشتنه و تا این سال فقط ات‌که ونه دله تغییرات انجام دانه.

سال ۱۳۱۶ شمسی اتا جديد قانون تصویب بیه که ایران ره ۱۰ اوستان و ۴۹ شهرستون جه تقسیم کارده. این اوستان‌ها کم‌کم زیاد بَیینه ولی بعد انقلاب تا چندین سال ایران دله ۲۴ اوستان دَیینه.

سال ۱۳۷۲ [[اردبیل اوستان]] بتونسته [[شرقی آذربایجان اوستان|شرقی آذربایجون]] جه سِوا بَواشه. [[قم اوستان|قم]] هم سنه ۱۳۷۴ [[تهران اوستان]] جه سِوا بیه و [[قزوین اوستان]] سال ۱۳۷۳ [[زنجان اوستان|زنجان]] جه بریم بَزوئه و [[تهران اوستان|تهران]] دله بورده و پئی‌ته سال ۱۳۷۶ شه مستقل اوستان بگردسته. سال ۱۳۷۶ [[گلستان اوستان]] هم [[مازرون]] جه سوا بیّه. سال ۱۳۸۳، خراسون ره سه تیکه هاکردنه: جنوبی خراسون، شمالی خراسون و رضوی خراسون. سال ۸۹ هم آخرین بار وسّه [[البرز اوستان|البرز]] اتا جدید اوستان بیّه.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب| نشانی = http://www.qazvin.net/?type=static&amp;lang=1&amp;id=26| عنوان = تاریخچه اوستان| تاریخ بدین =  ناشر = شبکه اطلاع رسانی اوستان قزوین | زوون = پارسی}}&lt;/ref&gt;

اسا ایران دله ۳۱ اوستان وجود دانّه.

{{-}}

== مردمون ==
=== جمعیت ===
[[پرونده:IranProvPopDen.PNG|thumb|راست|150px|میزان تراکم جمعیت در استان‌های ایران.]]
اونچی که ایران ِآمار ِسازمان گانه سِراق دِنّه ایران ِجمعیت  ۸۰ میلیون نفر جه رد بیّه. این سازمان گانه تا سال ۲۰۵۰ این کشور ۱۰۵ میلیون نفر جمعیت پیدا کانده.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب
| نشونی = http://www.khabaronline.ir/news-52027.aspx
| عونوان = خبرآنلاین(خود برگرفته از '''ایسنا''')
| تاریخ بدی‌ین = فروردین 1389
| ناشر = 
| زوون = فارسی}}&lt;/ref&gt;

این در حالی هسته که ایران ِحکومت همینتی مردِم ره تشویق کانده که جمعیت ره ویشته هاکِنِن و ویشته وَچه دِنیا بیارن.

=== نژادون و زوونون ===
{{ایران قومیتون}}
[[File:Languages of Iran, looklex.png|thumb|500px|ایران ِزوونون ِگنشکَرون درصدی نمودار]]
[[سیا|CIA]] شه اطلاعاتی کتابچه دله گانه: ایران دله نژادون و زوون‌های جورواجوری درنه [[فارسی|فارس‌ها]] و [[لری|لُرها]] (61 درصد)، [[آذری|آذربایجونی‌ها]] (17 درصد)، [[کوردی|کوردها]] (۷ درصد)، [[گیلکی|گیلکون]] و [[مازرونی|مازرونی‌ئون]] (۷ درصد: ''٪۳٫۶ گیلک و ٪۳ مازرونی'')، [[بلوچی|بلوچ‌ها]] (۲ درصد)، [[عربی|عرب‌ها]] (۲ درصد)، [[ترکمونی|ترکمون‌ها]] و [[قشقاییون]] (۲ درصد) و بقیه (۲ درصد) این کشور ِ اصلی جمعیتون هستنه.&lt;ref name=&quot;CIA&quot;&gt;{{یادکرد وب|نشانی=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html|عنوان=Iran|تاریخ بازدید=بهمن ۱۳۸۷|تاریخ=۲۲ ژانویهٔ ۲۰۰۹|ناشر=Official Website of Central Intelligence Agency (CIA)|زبان=انگلیسی}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Mehrdad Izady (2006-2011), [https://web.archive.org/web/20131001091018/http://gulf2000.columbia.edu/images/maps/Iran_Languages_lg.jpg]&lt;/ref&gt; غیر این گروهونی که وشون نوم دره [[تالش]]ی‌ها، [[خلج]]‌ها، [[آشوری]]ون، [[کلدانی]]ون، [[مندایی]]ون، [[تات]]ون، [[گورجی]]ون، [[سیستونی]]‌ها، [[ارمنی]]ون، و [[یهودی]]ون هم کشور دله درنه.

ایران رسمی و اداری زوون فارسی هسته. [[فارسی]] اتا هندی-اروپایی زوون هسته. ایران ِاساسی قانون ِاصل پونزهم گانه درسی کتابون ونه فارسی ِزوون و خط جه بائِن ولی بنشنه محلی زوون‌ها جه همه جا استفاده هاکردن و بنشنه فارسی پَلی وشون ره مدرسه دله درس هدائِن.&lt;ref&gt;[http://fa.wikisource.org/wiki/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86_%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86#.D8.A7.D8.B5.D9.84_.DB.B1.DB.B5 اصل ۱۵ قانون اساسی]&lt;/ref&gt;

=== دین ===
ایران ِتاریخ دله چنتا دینی دوره وجود دانّه:
* [[میتراییسم]]
* [[زرتشت]]
** ''[[مانی]]''
** ''[[مزدک]]''
* [[اسلام]]
** [[تسنن]] حنفی، شافعی و غیره
** [[تشیع]]: دوازده‌امامی، اسماعیلی، زیدی (پیشین)
* بهائیت
{{bar box
|عنوان=دین ایرانیان
|titlebar=#ddd
|چپ۱='''دین'''
|راست۱='''درصد'''
|چینش=left
|نوارها=
{{bar percent|[[تشیع]]|darkgreen|89}}
{{bar percent|[[تسنن]]|black|9}}
{{bar percent|دیگرون (مسیحیت و زرتشت دستوری)|red|2}}
}}
پونصد سال پیش تاسا، خصوصاً [[صفویون]] ِسلسله‌یِ تأسیس په جه، هَنتا [[تشیع]] ایران ِرسمی مذهب هسّه. اسا ئیرونِ دله ۸۹٪ [[تشیع]]، ۹٪ [[تسنن]] و ۲٪ [[مسیحیت]]، [[زرتشت]]، [[یهودیت]]، [[بهائیت]] و... په‌روو هسّنه.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120203093100/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html]&lt;/ref&gt; در اساسی قانون ِدوازهمین اصل گانه اسلام ِدین و اثنی‌عشری مذهب رسمی دین هسنه و سایر مذاهب ایسلامی ([[حنفی]]، [[شافعی]]، [[حنبلی]]، [[مالکی]] و [[زیدی]]و ...) هم قانونی هستنه و وشون احترام ره ونه داشتن. همینتی اصل ۱۳ گانه ئیرونی مسیحیون، یهودیون و زرتشیون بعنوان اقلیت پذیرفته هسّه و بتونّه شه دین ره، تا جایی که قانون ِپه‌روو بائه، عمل هاکنِن.

== پیمون‌نومه‌ئون ==
پیمون‌نومه‌های ایران با دیگر دولتون:

* پیمون‌نومه گلستان (۱۱۹۲خارشیدی)
* پیمان‌نامه ترکمانچای (۱۲۰۶ خارشیدی)
* معاهده پاریس
* پیمون سنتو
* قرارداد الجزایر (۱۹۷۵) میون ایران و عیراق در سنه ۱۳۵۳&lt;ref&gt;[http://www.bbc.co.uk/persian/iran/story/2004/09/040901_la-mp-arvandrood.shtml BBC Persian&lt;!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات --&gt;]&lt;/ref&gt;

پیمون‌نومه‌های دیگه دولت‌ئون به سر ایران:

* پیمون‌نومه ۱۹۰۷

== سیاستون ==
=== روابط خارجی ===

ایران اتا از ۱۹۲ کشور عضو سازمان ملل متحد هسته. همینتی در سازمان کشورون صادر کونندهٔ نفت اوپک، سازمان کونفیرانس اسلامی، جنبش عدم تعهد، سازمان اکو، و پیمون NPT هم عضو هسته.

روابط خارجی ایران دورهٔ جوموری اسلامی با تنشای زیادی روبرو بیه.

از جمله چالشای ایران پس از انقلاب تومبی به موارد زیر اشاره هکنیم:

* جنگ تحمیلی ۸ ساله با [[عیراق]] که با یورش کشور عیراق به شروء بیه (حدود ۵۰۰ هزار بمرده، یک میلیون زخمی و هزار میلیارد دلار خسارت برای ایران)
* تحریم‌ئون بولندمدت اقتصادی و فناورانه 

== منابع و معادن ==
[[پرونده:Damavand3.jpg|بندانگشتی|چپ|150 px|| [[دماوند]] ِکوه]]
مهمترین منابع ایران عبارتنه از: نفت و گاز. ایران، دیّمین ذخایر نفتی جهون، ۱۱ درصد ذخایر ثابت بیه نفتی زمین موعادل ۱۳۰ میلیارد بوشکه؛ و هم دیّمین ذخایر گازی جهون، ۱۸ درصد ذخایر ثابت بیه گاز زمین، موعادل ۲۶ تریلیون میتر موکئب ره در اختیار خادش دانه. موهم‌ترین منطقه‌ئون نفتی این کشور مسجد سلیمان، هفتگل، گچساران، آغاجاری و اسلام آباد غرب هسته. همینتی [[مازرون دریا]] هم اندوخته نفتی زیادی ره شه دله دانه. نفت [[قم اوستان]] هم در حال بهره‌برداری هسته. ویشترین معادن در حال بهره‌برداری در اوستان‌های خوراسان وجود دانه. 

دیگر معادن موهم ایران عبارتنه از: معادن زوغال سنگ؛ کانیئون فلزی: طلا، منگنز، کرومیت، مس، سرب، روی، نیکل ، کبالت، نقره و اورانیوم؛ معدنی شیمیایی: گوگرد، نمک؛ سنگ‌های تزئینی میثل فیروزه؛ شن و ماسه.

== صنایع ==
گت ‌ترین صنایع پیشرفته ایران عبارتن از: صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، فولاد، نساجی، شیمیایی، غذایی، خودروسازی، سد سازی، ایلیکتریکی و ایلیکترونیکی ئو.... 

سازه‌ئون موهم دستی و سنتی ایران عبارتنه از: فرش و قالی، گلیم بافی و زیلو، منبت‌کاری، خاتم‌کاری و سفال‌گری. 

== را‌ئون ==
را آهن سراسری جنوب غرب ایران ره به شومال شرق وه، شومال غرب ره به شومال شرق، و شومال شرق ره به جنوب میونی متصل سازنه. خط ‌آهنی که جنوب شرق ایران ره به شومال شرق وه متصل کانده، ابلین خط ‌آهن ایران هسته که در زمون [[رضاشا]] بساته بیه که بندر امام خمینی ره به [[بندر ترکمن]] متصل کانده. خط ‌آهن دیگری از بندرعباس تا بافق و از اونجه به سرخس (به سوی ترکمنستان) و قطور (به سوی ترکیه) اتصال دانه. شومال شرق و شومال غرب ایران هم با خط‌ آهن به هم ارتباط دارنه.

همینتی جاده‌ئون آسفالته و خاکی همه شهرون ایران ره به هم مربوط کانه. راه‌ئون کشتیرونی در [[مازرون دریا]] ، دریای عمان و خليج فارس برقرار هسته. راهون هوایی میون ویشتر گت کشورون جهون و شهرون گت ایران به ویژه [[تهران]] و [[شیراز]] برقرار هسته.

== اقتصاد ==
در ۳۰ سال قبل جمئیت ۳۶ میلیونی ایران به ۷۰ میلیون تن زیادی بیته و ابلین موج این نسل نو به بزرگسالی برسیه. بر اساس آمارون رسمی نرخ بیکاری به ۲۲ % برسیه اما برخی کارشناسا رقم وه ره ۱۲٫۲ % دوننه. ممد خاتمی رئیس جوموری قبلی گانه: «حضور سالونه ۷۰۰ هیزار نفر به بازارکار نشونگر فشار شدیدی هسته که اقتصاد ایران ناگزیر به تحمل وه هسته.»

در دوره (۱۳۸۳–۱۳۵۳)، نرخ تورم گائی ۷ درصد بیه و گائی به مرز ۵۰ درصد نزدیک بیه و نرخ بیکاری زمونی ۳ درصد و گائی بیش از ۱۶ درصد بیه. در حالی که در زمینه بدهی خارجی، این رقم برای مدتا صفر بیه ولی گاه چنون زیاد بیه که دولت ره با بحران بازپرداخت مواجه هکرده.

== گردشگران ==
[[پرونده:Divan von Hafiz.jpg|بندانگشتی|125 px|نگاره ایرونی به سال ۹۶۴]] 
[[پرونده:Woman playing a santur, Qajar Iran, artist named Ahmad.jpg|بندانگشتی|125 px|خلاصه ای از سنتور زن در حال نواختن سنتور در سال 1830.]]
بر پایهٔ گزارش سازمان جهاني جهانگردی، ایران رتبه ۱۰ جاذبه‌ئون باستونی و تاریخی و روتبه‌جاذبه‌ئون طبیعی ره در جهون دارا هسته، ولی با این وجود تاالآن چندان در جذب گردشگرون خارجی موفق نبوده است. &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110915192257/http://newsforums.bbc.co.uk/ws/thread.jspa?forumID=5009 ایران مقصد جدید گردشگرون اوروپائی؟]&lt;/ref&gt;

== هونر و فرنگ ==
فرهنگ ایرانی ریشه در تاریخ دانه. برای بشناسین فرهنگ ایران ونه به کشورون مستقلی که کنارای ایران درنه ره بدین. [[افغانستان]]، [[تاجیکستان]]، [[ازبکستان]]، [[پاکستان]]، [[ترکمنستان]]، [[آذربایجان]] و حتی [[ارمنستان]] و [[گرجستان]] و همچنین کوردای عراق و ترکیه همه کم یا زیاد گوشه‌ای از فرهنگ ایران ره به ارث بوردنه.حتی سرود ملی پاکستان به زوون پارسی هسته. 

در مجموع تومبی عناصر فرهنگ ایرونی ره که فراتر از مرزاي ایران هسته ره به اختصار اینتی اشاره هکنيم: 
* زوون پارسی که مهم‌ترین شاخصه فرهنگ ایرونی هسته. 
* اعیاد ملی از مثل: نوروز 
* شخصیتای اسطوره‌ای مثل رستم و سهراب
* اساطیر تمثیلی مثل: دیو، [[سیمرغ]] و... 
* علم و هونر 
* معماری ایرونی 
* دین [[اسلام]] و فرهنگ اسلامی به ویژه در قرون وسطا و معاصر

== ورزش ==
ورزش ابّل ایران [[کشتی]] (مازرون دله) هسته و فوتبال پُرطرفدارترین ورزش وشونه.
ایران ابّلین بار اولمپیک ۱۹۴۸ لندن دله با ۲۸ ورزشکار حاضر بیه و موفق به کسب اتا مدال برونز در وزنه‌برداری توسط جعفر سلماسی بیه. ایران پس از وه در ۱۳ دورهٔ دیگر هم شرکت هکرده و تنها ۲ اولمپیک ۱۹۸۰ مسکو و ۱۹۸۴ لوس‌آنجلس ره تحریم هکرده. بهترین مقوم ایران در اولمپیک روتبهٔ ۱۴ در اولمپیک ۱۹۵۶ ملبورن هسته.

== گالری ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;170&quot;&gt;
Tehran skyline may 2007.jpg|[[تهران]]
Nadershahtomb.jpg|[[مشهد]]
Chehel Sotun Garden, Isfahan, Iran 2005.jpg|[[اصفهان]]
Karaj 45.jpg|[[کرج]]
Hafeziyeh_0386.JPG|[[شیراز]]
Qom masjed-e-hazrat-masumeh.jpg|[[قم]]
Palais ramsar.jpg|[[رامسر]]
&lt;/gallery&gt;

{{پورتال}}

== پانویس‌ها ==
{{پانویس|2}}‎
{{پایان}}{{پاک‌کن}}

{{ایران اوستانون}}
{{خاورمیونه}}
{{آسیا کشورون}}
{{مازرون دریا}}
{{اوپک}}
{{شانگهای کایری سازمان}}
{{جی پونزه}}
{{اکو}}

[[رج:ایران| ]]
[[رج:آسیایی کشورون]]
[[رج:اوپک]]
[[رج:اکو]]
[[رج:شانگهای کایری سازمان]]
[[رج:اسلامی کشورون]]
[[رج:اسلامی جمهوریون]]
[[رج:فارسی‌زوون کشورون]]
[[رج:جی پونزه]]</text>
      <sha1>9xogxopoxig4bb8wyiuqrnfibsto4fu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>گیلکی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2163</id>
    <revision>
      <id>327505</id>
      <parentid>327501</parentid>
      <timestamp>2026-05-22T18:34:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NDG</username>
        <id>42720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>اونچی که [[Special:Contributions/Shhshhddhdhe|Shhshhddhdhe]] ([[User talk:Shhshhddhdhe|گپ]]) دچی بی‌یه، دگارسته بیه همونتایی که [[User:محک|محک]] این ولگه دله، اواخر بنویشت بی‌یه.</comment>
      <origin>321462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1010" sha1="hs5whejkbhjyk7la2vucuex4xcwwga5" xml:space="preserve">{{For|مازرونی}}
{{صندخ/زوون}}
'''گیلکی''' اتا [[ایرانیج زوون]] نوم هسسه.  گیلکی ِزوون [[ایران ِغربی شمال ِزوون]] رج دله قرار گیرنه. اینتا زوون گیلون اوستان دله گب بزه بونه.

== لهجه‌ئون ==
گیلکی ِزوون، سه تا لهجه ره شامل بونه: بیه‌پسی (غربی گیلان)، بیه‌پیشی (شرقی گیلان) و گالشی ( گیلان ِجنوب کوهستون ور).

== دییه لینکون ==
{{میون ویکی|code=glk|گیلکی}}
* واژه نومه گیلکی به فارسی و فارسی به گیلکی: [https://web.archive.org/web/20061019234207/http://www.gilak.com/]
* گیلکی ادبیات و فرهنگ پایگاه اینترنت دله: [https://web.archive.org/web/20080204012905/http://www.varg.ir/]

{{هندو-ایرانی زوونون}}

[[رج:گیلکی| ]]
[[رج:ایرانیج زوون]]
[[رج:کاسپینی زوونون]]</text>
      <sha1>hs5whejkbhjyk7la2vucuex4xcwwga5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>اسکاتلند</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9235</id>
    <revision>
      <id>327509</id>
      <parentid>327493</parentid>
      <timestamp>2026-05-22T18:35:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NDG</username>
        <id>42720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>اونچی که [[Special:Contributions/Shhshhddhdhe|Shhshhddhdhe]] ([[User talk:Shhshhddhdhe|گپ]]) دچی بی‌یه، دگارسته بیه همونتایی که [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] این ولگه دله، اواخر بنویشت بی‌یه.</comment>
      <origin>139272</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3885" sha1="6j56qizngho1um66t8qn446ts2hg50y" xml:space="preserve">{{coord|55|57|N|3|12|W|type:country|display=title}}
{{جعبه اطلاعات کشور
|نام اصلی = Alba / Scotland
|نام فارسی رسمی = اسکاتلند
|نام عادی = اسکاتلند
|تصویر پرچم = Flag of Scotland.svg
|تصویر نشان ملی =  Royal Standard of Scotland.svg
|شعار ملی = دفاع سه تلاش کامبه، خدا مه جه دفاع هاکِن
|سرود ملی =  اسکاتلند گُله، اسکاتلند دلاوره
|نقشه = Scotland in the UK and Europe.svg|thumb|200px
|پایتخت = [[ادینبورگ]] |latd=55|latm=57|latNS=N|longd=3|longm=12|longEW=W
|بزرگ‌ترین شهر = [[گلاسگو]]
|زبان رسمی = [[انگلیسی]]، [[گیلیک]]، [[اسکاتس]]
|نوع حکومت = مشروطه سلطنت
|نوع حاکمان = • [[ملکه]]{{سخ}}• وزیر{{سخ}}• [[نخست‌وزیر]]
|نام حاکمان = [[الیزابت دوم]]{{سخ}}[[آلکس ساموند]]{{سخ}}[[دیوید کامرون]]
|نحوه تشکیل = 
|موارد منجر به تشکیل =
|تاریخ تشکیل =
|مساحت =  ۷۸,۷۷۲
|رتبه مساحت = نامعلوم
|درصد آبها =  
|سال براورد جمعیت = [[۲۰۰۷ (میلادی)|۲۰۰۷]]
|جمعیت = ۵,۲۵۴,۸۰۰&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-18278974|title=Scottish population reaches record high|publisher=BBC|date= 31 May 2012|accessdate=31 May 2012}}&lt;/ref&gt;
|رتبه جمعیت = نامعلوم
|تراکم جمعیت = ۶۵
|رتبه تراکم جمعیت = نامعلوم
|سال تولید ناخالص داخلی =
|تولید ناخالص داخلی =
|رتبه تولید ناخالص داخلی =
|سرانه تولید ناخالص داخلی =
|رتبه سرانه تولید ناخالص داخلی =
|سال شاخص توسعه انسانی =
|شاخص توسعه انسانی =
|رتبه شاخص توسعه انسانی =
|وضع شاخص توسعه انسانی =
|واحد پول = [[پوند]]
|کد واحد پول = GBP
|منطقه زمانی = GMT
|منطقه زمانی تابستانی = BST
|utc = 0
|dst = +1
|کد بین‌المللی خودرو =  
|دامنه اینترنتی = {{چر}}[[.uk]]
|پیش‌شماره تلفنی = ۴۴
|}}

'''اسکاتلند''' (انگلیسی جه: ''Scotland''، [[گالیک]] جه: ''Alba'') اتا خودمختار بخش هسته که [[بریتانیا]]ی ِشمالی نیمه دله دره و [[اروپا]]ی ِشمال‌غرب کَفِنه. این کشور [[انگلیس]]، [[ولز]] و [[شمالی ایرلند]] هِمراهی جه [[بریتانیا]] ره سازِنه. 

اسکاتلند ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر جمعیت دانّه و ونه رسمی زوون [[انگلیسی]] هسته. [[گیلیک]] و [[اسکاتس]] هم این منطقه‌ی ِمله‌یی زوونون هَستنه. گیلیگ اِتّا سلتی و اسکاتس اتّا ژرمنی زوون هَستنه. ۶۵ درصد اسکاتلند دله مسیحی، ۲۸ درصد بی‌دین، و ۲ درصد غیرمسیحی هستنه. ref&gt;[http://www.scotland.gov.uk/Publications/2005/02/20757/53570 Analysis of Religion in the 2001 Census: Summary Report] scotland.gov.uk. Retrieved 27 November 2008.&lt;/ref&gt;

== اسکاتلند ِمهم شهرون ==
* [[گلاسگو]]
* [[ادینبورگ]]
* [[ابردین]]
* [[پرث]]
* [[استیرلینگ]]
* [[اینورنس]]
* [[داندی]]
* [[سنت اندروز]]

== پیوند به بیرون ==
{{تلمبار-رج|Scotland}}

== منابع ==
{{پانویس}}
Wikipedia contributors, &quot;Scotland,&quot; Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Scotland&amp;oldid=201785455

{{بریتانیا شهرون}}
{{ناتو}}

[[رج:اسکاتلند| ]]
[[رج:بریتانیا]]
[[رج:اروپا کشورون]]
[[رج:ناتو]]</text>
      <sha1>6j56qizngho1um66t8qn446ts2hg50y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>گالیک</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20463</id>
    <revision>
      <id>327507</id>
      <parentid>327494</parentid>
      <timestamp>2026-05-22T18:34:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NDG</username>
        <id>42720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>اونچی که [[Special:Contributions/Shhshhddhdhe|Shhshhddhdhe]] ([[User talk:Shhshhddhdhe|گپ]]) دچی بی‌یه، دگارسته بیه همونتایی که [[User:محک|محک]] این ولگه دله، اواخر بنویشت بی‌یه.</comment>
      <origin>178318</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="557" sha1="bajswtg0l64o5soyjkk459jmztc1t1e" xml:space="preserve">{{صندخ/زوون}}
'''گالیک''' [[اسکاتلند]] بومی زوون هسته. ونه گنشکرون ۹۲۰۰۰ نفر هستنه که وشون دله ۵۸۰۰۰ نفر [[اسکاتلند]]ی هستنه.

این زوون ِالفبا ۱۸ حرف دانّه:
{{چپ‌چین}}
A, B, C, D, E, F, G, H, I, L, M, N, O, P, R, S, T, U 
{{پایان چپ‌چین}}

== منابع ==
[http://en.wikipedia.org/wiki/Scottish_Gaelic_language ویکی‌پدیای انگلیسی]
{{په‌نویس}}

{{سلتی زوونون}}

[[رج:سلتی زوونون]]</text>
      <sha1>bajswtg0l64o5soyjkk459jmztc1t1e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>اسکاتس</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40959</id>
    <revision>
      <id>327508</id>
      <parentid>327492</parentid>
      <timestamp>2026-05-22T18:35:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NDG</username>
        <id>42720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>اونچی که [[Special:Contributions/Shhshhddhdhe|Shhshhddhdhe]] ([[User talk:Shhshhddhdhe|گپ]]) دچی بی‌یه، دگارسته بیه همونتایی که [[User:محک|محک]] این ولگه دله، اواخر بنویشت بی‌یه.</comment>
      <origin>178295</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="520" sha1="tk49gql11pdv349wt6a2qm8rvxb70b0" xml:space="preserve">{{صندخ/زوون}}
'''اسکاتس''' (محلی نوم: Scots, Lallans) اتا [[ژرمنی زوونون|ژرمنی زوون]] هسته که ونه گِنِش‌کَرون ویشتر [[اسکاتلند]] ِجنوب و [[شمالی ایرلند]] ِشمال دله درنه. این زوون خله [[انگلیسی]] جه نزدیک هسته و [[اسکاتلندی گالیک]] ِزوون جه خله فرق کنده.

== منابع ==
{{په‌نویس}}

{{ژرمنی زوونون}}
[[رج:ژرمنی زوونون]]</text>
      <sha1>tk49gql11pdv349wt6a2qm8rvxb70b0</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>