ویکی‌پدیا mznwiki https://mzn.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D8%AA_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87 MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter مدیا شا گپ کارور کارور گپ ویکی‌پدیا ویکی‌پدیا گپ پرونده پرونده گپ مدیاویکی مدیاویکی گپ شابلون شابلون گپ رانما رانما گپ رج رج گپ پورتال پورتال گپ پروژه پروژه گپ TimedText TimedText talk ماژول ماژول گپ Event Event talk 0 2820 327592 327397 2026-05-30T19:12:12Z ~2026-32149-35 45489 /* */ 327592 wikitext text/x-wiki ''مازرون وسه اینجه اِننی. تاریخی و فرهنگی مازرون وسه، [[تبرستون|تَوِرستون]] ره هارشین.'' {{الگو:جعبه استان ایران |رسمی نوم=مازرون |کشور ِنوم=ئیرون |کشور ِپرچم=Flag of Iran.svg |نیشتگاه= ساری | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | perrow = 1/2/1/2/2/1/1 | image1 = Mount Damavand in sunrise - view from Tochal summit, Iran 2017.jpg | alt1 = Damavand | image2 = Ali Azad.jpg | alt2 = Rice Mazandaran | image3 = DSCN1243.JPG | alt3 = Mazandaransea | image4 = عباس اباد (5).jpg | alt4 = Abbasabad Garden | image5 = Bridge Veresk.jpg | alt5 = Veresk Bridge | image6 = Bonyad-e Pahlavi Hotel 2019-11-05.jpg | alt6 = Bonyad-e Pahlavi Hotel | image7 = دریاچه سد لفور.jpg | alt7 = Lafor Lake | image8 = Glacial lake in Alam Chal دریاچه یخچالی در علم‌چال - panoramio.jpg | alt8 = Glacial lake | image9 = Badab-e Surt Panorama.jpg | alt9 = Badab-e Surt }} |نوم=مازرون |اینگیلیسی نوم=Mazerun |قدیمی نامون= تَوِرستون |زوون= مازرونی |جمیت=۳،۲۸۳،۵۸۲ |ارتفاع= |ولی فقیه نماینده= نورالله طبرسی |جغرافیایی عرض به درجه= |جغرافیایی عرض به دقیقه= |جغرافیایی طول به درجه= |جغرافیایی طول به دقیقه= |اوستاندار=ربیع فلاح جلودار |اینترنتی سایت=[http://ostan-mz.ir مازرون استانداری] }} [[پرونده:IranMazandaran.png|left|250px]] '''مازِرون اوستان'''، اتا اوستان ٚنوم هسته که [[ئیرون]] شمال دله دره و [[مازرون دریو]] جنوبی کنار هدار قرار بهیته. مازرون استان ِسامون [[گلستون اوستان|گلستون]]، [[سمنون اوستان|سمنون]]، [[تهران|تهرون]]، [[البرز اوستان|البرز]]، [[قزوین اوستان|قزوین]] و [[گیلون اوستان|گیلون]] جه محدود وانه. مازرون پرجمعیت‌ترین مناطق از لحاظ [[جمعیت انبسی]] و غنی‌ترین وشون طبیعی منابع لحاظ جه هسته. ونه چارتا گت شهرستون شرقی منطقه دله درنه و [[ساری]]، [[قائمشهر]] (شاهی)، [[بابل]] و [[آمل]] هستنه؛ ونه غرب ِوَر مهم‌ترین شهرون جه هم [[تنکابن]] (شهسوار) و [[چالوس]] و [[نوشهر]] و [[رامسر]] ره بتومبی نوم بیاریم. مازرون شه خجیر طبیعت وسّه بشناسی هسته. مازرون دله همه تی منظره پـِدا وانه؛ دریویِ ٚ ساحل، جنگل و جلگه جه بَی تا ییلاقی مناطق و کوهستونی که [[دماوند کوه]] جه ختم وانه. مازرون ِاقتصاد هم ونه همین طبیعت ره وابسته‌ هسته. [[کشاورزی|کِل]] و [[دامداری|گالشی]] مازرون ٚاصلی مشاغل ره شکل هدائه و فی‌المثل ونه [[خاویار|ماهی تیم]] جهانه دله واری دَنیه .ونه [[توریسم]] هم ۱۲ بِرج دله میلیون‌ها نفر ره شه وَری کَشِنه. == مازرون تاریخ == ''گت بنویشت ره بخوندین:'' [[مازرون تاریخ]] [[پرونده:Tabaristan-FA.svg|thumb|left|تبرستون قاجارون دوره دله]] مازرون نوم [[تبرستون]] نوم جاگزین بهیه که پیش از اون زمون هم اته کم به کار شیه. ولی در قرن 7هـ.ق. [[موغولئون]] حمله ی جا تبرستون نوم مازرون جا کلأ عوض بهیه. مازرون, نومِ ٚ سه معنیای خله زیادی حدس بزونه ولی اصلی‌ترین وشون بون ایندرائه که دین [[زرتشت]] دله دره وه نوم اتا از پنجتا زرتشتیون گت خدائون بیه ئو ماز + ایندرا به مئنی دژِ ایندرا هسته ئو اونجه جا که ایندرا اتا جنگ و قدرت خدا بیه اینتا سامون ره اسطورئون پر رمز ئو راز دونسته ئو مردمون قدرت وه ره چون زور دیوون خیال کاردنه ئو اینتا فردوسی شائنومه دله مئلومه. همینتا موضوع سر ملک الشوعراء بهار بیت زیر ره بَته: {{شعر}} {{ب|'''ای دیو سپید پای در بند'''|'''ای گنبد گیتی ای دماوند'''}} {{پایان شعر}} مازندرون ره ِخَله وقت پیش [[تبرستون]] گاتِنه،تبر مازرونی زوون دله کوه معنی دِنه ئو تبرستون هِم کوهستون.پیش از ورود آریاییون به [[ایران]] دِله مردمونی در این منطقه ساکن بینه که و شونه تاپور ئو و ِشونه سرزمین ره ِ تاپورستون گاتِنه که به مرور تبرستون بَهیه. مازن در اوِستا به ناحیه‌ای گانِنه که بر کناره‌ی [[مازرون دریو]] قرار داشته ئو بعدها به مازرون مشهور بَهیه.مازرونی که رامشگرِ مازرونی هنگوم بَر ِسی ئَن به نزد کاووس توصیف هاکارده، بگذشته از زیاده‌روی‌ئون شاعرونه، با طبیعت کنونی این سرزمین هم همونندی دارنه: {{شعر}} {{ب|به بربط چوبايست بر ساخت رود|برآورد مازنــــدرانی ســـــرود}} {{ب|'''که مازنـــدران شــــاه را يـاد بـاد'''|'''هميشه بر بــومــش آباد باد'''}} {{ب|که در بوستانش هميشه گُل است|به کوه اندرون لاله و سنبل است}} {{ب|هوا خوش‌گوار و زميــــن پر نـــــــگار|نه گرم و نه ســرد و هميشه بهار}} {{پایان شعر}} از این رو تومبی بَهوّریم که مازرون بخشی از ایران‌زمین بی یه که شِه سِه شاهی داشته. [[ابن اسفندیار]] گاته که، مازرون در اصل موزندرون بی یه یعنی سرزمین یا ولایت کوهِ موز ِ دِله، موز هِم اَتِ کوهِ نوم هَسته که از [[گیلون اوستان|گیلان]] تا نواحی لار، قصران ئو جاجرم ایدامه پیدا کانده. برخی از نویسندگون ماز ره ِ به‌معنی دربندها ئو دژون موستحکمی دونّنه که به‌دستور ایسپهبد[[مازیار]]،قارنِ ریکا در گذِرگائون ئو نوقاط سوق الجیشی کوهستون مازرون بِساتِنه ئو واژه‌ی مازرون ره ِ به‌معنی رشته‌ی مازون دِله دونه. بعضی هِم گانه کلمه‌ی مازرون ره ِ از واژه‌ی مارد که اَتّا از قبایل مئروف نوم هَسته که اونجه ساکن بی نه، بَهی تِنه.اتّی جور هِم، یعنی سرزمین [[آمردون]] ئو جایی که آمردون اون‌جه سکونت داشتنه. به‌هر حال تبرستون به تموم نواحی کوهستونی ئو زمینای پست ساحلی باته وونه، ولی واژه‌ی آمردون نواحی پست ساحلی که از دلتای [[سفیدرود]] تا جنوب شرقی مازرون دریو امتداد دارنه ره ِ گانه، تا اینکه به تموم نواحی کوهستونی ئو ساحلی مازرون باوِن. === کاتبون === مازرون الآنی در درازی [[تاریخ]] ، شاهد وقایع ئو ایتیفاقات فراوون [[سیاست|سیاسی]]، ایجتیمائی ئو [[فرنگ]]ی بیه. در اهمیت سرگوذشت وقایع تاریخی این اوستان، کافی هسته که بته بونه هیچ اتا از مناطق ایران به اندازه این خطّه، شاهد رویدادون تاریخی نینه. به همین سبب هسته که نویسندگون ئو مورخون ایرانی ئو خارجی، فراز ئو نشیبون تاریخی این سرزمین ره در کتابونی بنویشنه. از آثار نویسندگون [[روسیه|روس]]ی درباره مازرون، <font color="#ff0000">تاریخ مازرون ئو استرآباد</font> تالیف '''رابینو''' ، ئو از آثار نویسندگون [[مازرونی]] ، <font color="#ff0000">تاریخ طبرستون ئو رویان ئو مازندران تالیف [[میر ظهیرالدین مرعشی]]</font> ئو <font color="#ff0000">تاریخ تبرستون بنویشته [[ابن اسفندیار]]</font> ، ئو از آثار نویسندگون ایرانی، <font color="#ff0000">تاریخ تبرستون</font> به کوشش [[اردشیر برزگر]] ([[تورک]] اصل موقیم مازرون) ئو <font color="#ff0000">مازرون از قدیمل ایوم تا به امروز</font>، نوشته [[دوکتور ممّد مشکور]] ره بتومبی اسم بَوِریم. اما این که اسم مازرون از چه زمونی در این خطّه گپ دله دکته سر ایختیلاف وجود دارنه. بعضی از مورخون موعتقدنه از زمون [[ابن اسفندیار]] ، بجای [[تبرستون]] کلمه مازرون بکار بورده بیه عده‌ای هم تاریخ استیعمال کلمه مازرون ره از قرن چاروم هجری قمری به بعد دونه. <ref>جوغرافیای تاریخی مازرون؛ ۱۳۸۰؛ ایسمائیل مهجوری</ref> === تاریخی جائون === مازرون سلسله ئون زیاد ئو گت خادش وسـّه تا الآن خله دژ ئو کاخ داش بوئه ولی مازرون هوائ پِل (رطوبت) خاطر هسته که خله کم این یادگارون جه بموندسه که اونایی که اسا درنه هم ویشته البرز کوهون طرف درنه. بعضی از موهمون وشون ره پائین رج هاکاردمی تا شما بخوندین: == فرهنگ == === زوون === این استان ِاصلی [[ماری زوون]] [[مازرونی|مازرونی زوون]] هسته ولی ویشتر مردمون [[فارسی]] جا هم آشنایی دارنه.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی= نصری اشرافی |نام=جهانگیر | پیوند نویسنده = |کتاب=واژه نامه بزرگ تبری |کوشش= حسین صمدی و سید کاظم مداح و کریم الله قائمی و علی اصغر یوسفی نیا و محمود داوودی درزی و محمد حسن شکوری و عسکری آقاجانیان میری و ابوالحسن واعظی و ناصر یداللهی و جمشید قائمی و فرهاد صابر و ناعمه پازوکی |صفحه =صفحه ٣١ جلد اول |ناشر=اندیشه پرداز و خانه سبز |مکان =تهران |سال =١٣٧٧ |شابک=٠-۵-٩١١٣١-٩٦٤}}</ref> مازرونی زوون پارتی زوون ِبجابموندست هسته که ایران قدیمی زوون هَسته و نو فارسی زوون جا دِرتر و خَله کمتر بیگانه زوونون ِ تحت تاثیر، یعنی عرِبون، موغولون و تاتار واری، قرار بَهیتِه. تا قرن پنجم ه.ق [[تبرستون]] ِاسپهبدون شه زوون ره [[پهلوی خط]] جا بَنویشتِنه و سکه بَزونه. دِتا کتیبه که پهلوی جه [[رسکت]] [[ساری]] و [[لاجیم]] [[سوادکوه]] دله به‌دست بِمو ره بنشنه مثال بزوئن. مازرونی چالوس جا شروع وونه و تا [[گلستان استان]] دله ادامه دارنه و جِنوب جا هِم [[مهدی‌شهر]] (سنگسر) و [[شهمیرزاد]] و [[دامغان شهرستان|دامغون]] ِ شمال ([[کلاته رودبار|کلاته]] و [[دیباج]] و …..) جه رسنه که [[سمنون استان]] دله درنه و [[دماوند شهرستان|دماوند]] ، [[فیروزکوه شهرستان|فیروزکوه]] ، [[قصران]] و غیره که [[تهران استان]] شنه. اینتا رهِ هم بَووِم که مازرونی زِوون گوناگون لَهجه جا رایج هَسته. مازرونی زِوون گویشون رامسری، تنکابنی، لنگایی، کلاردشتی، چالوسی، نوشهری، نوری، آملی، محمودآبادی، بابلی، بابلسری، سوادکوهی، قائمشهری، جویباری، ساروی، نکایی، بهشهری، گلوگاهی، بندرگزی، کردکوهی، گرگانی، کتولی، طالقانی، قصرانی، لواسانی، دماوندی، فیروزکوهی، الیکایی، شهمیرزادی، سنگسری، دیباجی و …. هستنه. === رسوم === مازندرونِ مردم، دلیر، جنگجو و هوشیار ِنه. این سامون مردِمون دیرباز جه، شناخت و آگاهی و دانش کسب دله کوشا بی نه. مازندرونیون دوستی دله ثابت‌قدم و گرفتاری‌ها مقابل سخت‌کوش و بی‌باک‌ِنه. قدیم تاسا زنان , مردون جا شی اداره زندگی سه کایر کاردِنه. مازندرون اهالی، روشِنایی و یا اِفتاب سو رِ سوگند یاد کانه و گانه که:«به این آفتاب خسته» و یا «اجاق گرم» و «این سوی سلیمان قسم.» از آداب کهن این سامون که هزاران سال هَسته که هَنده پابرجا هسته، نوروز و چارشَمبه سوری شو ‌تَش روشِن هاکاردن ، فِردینه ماه شوی ِ جشن، تیرماه سیزه شو، آبریزان، چله(یلدا) گرامی‌داشتن هَسته. == تقسیمات == مازرون استان ۲۳ تا شهرستون دارنه شامل [[آمل شهرستان|آمِل]] ، [[بابل شهرستان|بابِـل]] ، [[بابلسر شهرستان|بابِلسر]] ، [[بهشهر شهرستان|بهشهر]] (اشرف)، [[تنکابن شهرستان|تنکابن]] (شهسوار)، [[رامسر]]، [[جویبار شهرستان|جویبار]] ، [[چالوس شهرستان|چالوس]] ، [[ساری شهرستان|ساری]](سارو) ، [[سوادکوه شهرستان|سوادکوه]] ، [[سوادکوه شهرستان|شمالی سوادکوه]] ، [[عباس‌آباد شهرستان|عباس آباد]] ، [[فریدونکنار شهرستان|فریدونکنار]] (فری‌کنار)، [[قائمشهر شهرستان|قائمشهر]] (شاهی)، [[کلاردشت شهرستان|کلاردشت]] ، [[گلوگاه شهرستان|گلوگاه]] (گلیا)، [[محمودآباد شهرستان|محمودآباد]] ، [[میاندورود شهرستان|میاندورود]] (کوهدشت)، [[نور شهرستان|نور]] ، [[نوشهر شهرستان|نوشهر]] و [[نکا شهرستان|نکا]] هسّه. {{شابلون:مازرون شهرون}} == نگارسره == <center> <gallery> Mazeron-climate-map.jpg|مازرون ِهوا History_map_of_tapuria.png|نقشه‌یی [[تبرستون]] جه Mazandarani_Language_Map.PNG|مازرونی زوون ِحوزه </gallery> </center> == بن‌بنویشت == {{بن‌بنویشت}}‎ == ویشته بخوندین == * [[تبرستون]] * [[ایران]] * [[مازرونی زبون|مازرونی زوون]] * [[مازرونی فرنگ]] * [[مازرون تاریخ]] * [[مازرون دریا]] و [[مازرون ادبیات]] و [[تبری تقویم|مازرون تقویم]] * [[یمن]] == بگردستن == * [https://web.archive.org/web/20120417210003/http://tabarestan.ir/ مازرونی فرهنگ لغت] * [https://web.archive.org/web/20100923191839/http://mazandnume.com/ مازرون خَــوِر] {{پورتال|مازرون}} {{مازرون اوستان}} {{ایران اوستانون}} [[رج:مازرون| ]] [[رج:ایران اوستانون]] g7g491v1ntdtpohhwai8xfhprzl047m 327593 327592 2026-05-30T19:42:19Z ~2026-32149-35 45489 /* */ 327593 wikitext text/x-wiki ''مازرون وسه اینجه اِننی. تاریخی و فرهنگی مازرون وسه، [[تبرستون|تَوِرستون]] ره هارشین.'' {{الگو:جعبه استان ایران |رسمی نوم=مازرون |کشور ِنوم=ئیرون |کشور ِپرچم=Flag of Iran.svg |نیشتگاه= ساری | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | perrow = 1/2/1/2/2/1/1 | image1 = Mount Damavand in sunrise - view from Tochal summit, Iran 2017.jpg | alt1 = Damavand | image2 = Ali Azad.jpg | alt2 = Rice Mazandaran | image3 = DSCN1243.JPG | alt3 = Mazandaransea | image4 = عباس اباد (5).jpg | alt4 = Abbasabad Garden | image5 = Bridge Veresk.jpg | alt5 = Veresk Bridge | image6 = Bonyad-e Pahlavi Hotel 2019-11-05.jpg | alt6 = Bonyad-e Pahlavi Hotel | image7 = دریاچه سد لفور.jpg | alt7 = Lafor Lake | image8 = Glacial lake in Alam Chal دریاچه یخچالی در علم‌چال - panoramio.jpg | alt8 = Glacial lake | image9 = Badab-e Surt Panorama.jpg | alt9 = Badab-e Surt }} |نوم=مازرون |اینگیلیسی نوم=Mazerun |قدیمی نامون= تَوِرستون |زوون= مازرونی |جمیت=۳،۲۸۳،۵۸۲ |ارتفاع= |ولی فقیه نماینده= نورالله طبرسی |جغرافیایی عرض به درجه= |جغرافیایی عرض به دقیقه= |جغرافیایی طول به درجه= |جغرافیایی طول به دقیقه= |اوستاندار=ربیع فلاح جلودار |اینترنتی سایت=[http://ostan-mz.ir مازرون استانداری] }} [[پرونده:IranMazandaran.png|left|250px]] '''مازِرون اوستان'''، اتا اوستان ٚنوم هسته که [[ئیرون]] شمال دله دره و [[مازرون دریو]] جنوبی کنار هدار قرار بهیته. مازرون استان ِسامون [[گلستون اوستان|گلستون]]، [[سمنون اوستان|سمنون]]، [[تهران|تهرون]]، [[البرز اوستان|البرز]]، [[قزوین اوستان|قزوین]] و [[گیلون اوستان|گیلون]] جه محدود وانه. مازرون پرجمعیت‌ترین مناطق [[جمعیت انبسی]] لحاظ جه و غنی‌ترین ِ وشون طبیعی منابع لحاظ جه هسته. ونه چارتا گت شهرستون شرقی منطقه دله درنه و [[ساری]]، [[قائمشهر]] (شاهی)، [[بابل]] و [[آمل]] هستنه؛ ونه غرب ِوَر مهم‌ترین شهرون جه هم [[تنکابن]] (شهسوار) و [[چالوس]] و [[نوشهر]] و [[رامسر]] ره بتومبی نوم بیاریم. مازرون شه خجیر طبیعت وسّه بشناسی هسته. مازرون دله همه تی منظره پـِدا وانه؛ دریویِ ٚ ساحل، جنگل و جلگه جه بَی تا ییلاقی مناطق و کوهستونی که [[دماوند کوه]] جه ختم وانه. مازرون ِاقتصاد هم ونه همین طبیعت ره وابسته‌ هسته. [[کشاورزی|کِل]] و [[دامداری|گالشی]] مازرون ٚاصلی مشاغل ره شکل هدائه و فی‌المثل ونه [[خاویار|ماهی تیم]] جهانه دله واری دَنیه .ونه [[توریسم]] هم ۱۲ بِرج دله میلیون‌ها نفر ره شه وَری کَشِنه. == مازرون تاریخ == ''گت بنویشت ره بخوندین:'' [[مازرون تاریخ]] [[پرونده:Tabaristan-FA.svg|thumb|left|تبرستون قاجارون دوره دله]] مازرون نوم [[تبرستون]] نوم جاگزین بهیه که اون گِدِر قبل جه هم اته کم به کار شیه. ولی 7هـ.ق. قرن دله [[موغولئون]] حمله ی جا تبرستون نوم مازرون جا کلأ عوض بهیه. مازرون, نومِ ٚ سه معنیای خله زیادی حدس بزونه ولی اصلی‌ترین وشون بون ایندرائه که [[زرتشت]] دین دله دره وه نوم اتا پنجتا زرتشتیون گت خدائون جه بیه ئو ماز + ایندرا به مئنی ایندرائ ِ دِژ هسته ئو اونجه جا که ایندرا اتا جنگ و قدرت خدا بیه اینتا سامون ره پر رمز اسطورئون ئو راز دونسته ئو مردمون قدرت وه ره چون دیوون زور خیال کاردنه ئو اینتا فردوسی شائنومه دله مئلومه. همینتا موضوع سر ملک الشوعراء بهار بیت زیر ره بَته: {{شعر}} {{ب|'''ای دیو سپید پای در بند'''|'''ای گنبد گیتی ای دماوند'''}} {{پایان شعر}} مازندرون ره ِخَله وقت پیش [[تبرستون]] گاتِنه،تبر مازرونی زوون دله کوه معنی دِنه ئو تبرستون هِم کوهستون. آریاییون ورود قبل جه [[ایران]] دِله مردمونی این منطقه دله ساکن بینه که و ِشونه تاپور ئو و ِشونه سرزمین ره ِ تاپورستون گاتِنه که به مرور تبرستون بَهیه. مازن، اوِستا دله، ناحیه‌ای رِ گانِنه که [[مازرون دریو]] کناره قرار داشته ئو بعدها به مازرون مشهور بَهیه .مازرونی که رامشگرِ مازرونی گِدِر بَر ِسی ئَن به نزد کاووس توصیف هاکارده، بگذشته از شاعرونه زیاده‌روی‌ئون جا، با طبیعت کنونی این سرزمین هم همونندی دارنه: {{شعر}} {{ب|به بربط چوبايست بر ساخت رود|برآورد مازنــــدرانی ســـــرود}} {{ب|'''که مازنـــدران شــــاه را يـاد بـاد'''|'''هميشه بر بــومــش آباد باد'''}} {{ب|که در بوستانش هميشه گُل است|به کوه اندرون لاله و سنبل است}} {{ب|هوا خوش‌گوار و زميــــن پر نـــــــگار|نه گرم و نه ســرد و هميشه بهار}} {{پایان شعر}} از این رو تومبی بَهوّریم که مازرون بخشی از ایران‌زمین بی یه که شِه سِه شاهی داشته. [[ابن اسفندیار]] گاته که، مازرون در اصل موزندرون بی یه یعنی سرزمین یا ولایت کوهِ موز ِ دِله، موز هِم اَتِ کوهِ نوم هَسته که [[گیلون اوستان|گیلان]] جا تا لار نواحی، قصران ئو جاجرم ایدامه پیدا کانده. برخی نویسندگون ماز ره ِ به‌معنی دربندها ئو موستحکمی دژون دونّنه که به‌دستور ایسپهبد[[مازیار]]،قارنِ ریکا گذِرگائون دله ئو نوقاط سوق الجیشی کوهستون مازرون بِساتِنه ئو واژه‌ی مازرون ره ِ به‌معنی رشته‌ی مازون دِله دونه. بعضی هِم گانه مازرون کلمه ره ِ مارد واژه جا که اَتّا از مئروف قبائل نوم هَسته که اونجه ساکن بی نه، بَهی تِنه.اتّی جور هِم، یعنی [[آمردون]] سرزمین ئو جایی که آمردون اون‌جه سکونت داشتنه. به‌هر حال تبرستون تموم نواحی کوهستونی ئو ساحلی پست زمینون ره ِ باته وونه، ولی آمردون واژه پست ساحلی نواحی که دلتای [[سفیدرود]] جا تا مازرون جنوب شرقی دریو امتداد دارنه ره ِ گانه، تا اینکه به تموم نواحی کوهستونی ئو ساحلی مازرون باوِن. === کاتبون === مازرون الآنی [[تاریخ]] درازا دله ، وقایع شاهد ئو فراوون ایتیفاقات [[سیاست|سیاسی]]، ایجتیمائی ئو [[فرنگ]]ی بیه. در اهمیت سرگوذشت وقایع تاریخی این اوستان، کافی هسته که بته بونه هیچ اتا مناطق ایران جا این خطّهاندازه، شاهد تاریخی رویدادون نینه. به همین سبب هسته که ایرانی نویسندگون ئو مورخون ئو خارجی، فراز ئو نشیبون تاریخی این سرزمین ره کتابونی دله بنویشنه. [[روسیه|روس]]ی نویسندگون آثار جا مازرون، مازرون تاریخ <font color="#ff0000">ئو استرآباد</font> تالیف '''رابینو''' ، ئو از آثار نویسندگون [[مازرونی]] ، <font color="#ff0000">تاریخ طبرستون ئو رویان ئو مازندران تالیف [[میر ظهیرالدین مرعشی]]</font> ئو <font color="#ff0000">تاریخ تبرستون بنویشته [[ابن اسفندیار]]</font> ، ئو از آثار نویسندگون ایرانی، <font color="#ff0000">تاریخ تبرستون</font> به کوشش [[اردشیر برزگر]] ([[تورک]] اصل موقیم مازرون) ئو <font color="#ff0000">مازرون از قدیمل ایوم تا به امروز</font>، نوشته [[دوکتور ممّد مشکور]] ره بتومبی اسم بَوِریم. اما این که اسم مازرون از چه زمونی در این خطّه گپ دله دکته سر ایختیلاف وجود دارنه. بعضی از مورخون موعتقدنه از زمون [[ابن اسفندیار]] ، بجای [[تبرستون]] کلمه مازرون بکار بورده بیه عده‌ای هم تاریخ استیعمال کلمه مازرون ره از قرن چاروم هجری قمری به بعد دونه. <ref>جوغرافیای تاریخی مازرون؛ ۱۳۸۰؛ ایسمائیل مهجوری</ref> === تاریخی جائون === مازرون سلسله ئون زیاد ئو گت خادش وسـّه تا الآن خله دژ ئو کاخ داش بوئه ولی مازرون هوائ پِل (رطوبت) خاطر هسته که خله کم این یادگارون جه بموندسه که اونایی که اسا درنه هم ویشته البرز کوهون طرف درنه. بعضی از موهمون وشون ره پائین رج هاکاردمی تا شما بخوندین: == فرهنگ == === زوون === این استان ِاصلی [[ماری زوون]] [[مازرونی|مازرونی زوون]] هسته ولی ویشتر مردمون [[فارسی]] جا هم آشنایی دارنه.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی= نصری اشرافی |نام=جهانگیر | پیوند نویسنده = |کتاب=واژه نامه بزرگ تبری |کوشش= حسین صمدی و سید کاظم مداح و کریم الله قائمی و علی اصغر یوسفی نیا و محمود داوودی درزی و محمد حسن شکوری و عسکری آقاجانیان میری و ابوالحسن واعظی و ناصر یداللهی و جمشید قائمی و فرهاد صابر و ناعمه پازوکی |صفحه =صفحه ٣١ جلد اول |ناشر=اندیشه پرداز و خانه سبز |مکان =تهران |سال =١٣٧٧ |شابک=٠-۵-٩١١٣١-٩٦٤}}</ref> مازرونی زوون پارتی زوون ِبجابموندست هسته که ایران قدیمی زوون هَسته و نو فارسی زوون جا دِرتر و خَله کمتر بیگانه زوونون ِ تحت تاثیر، یعنی عرِبون، موغولون و تاتار واری، قرار بَهیتِه. تا قرن پنجم ه.ق [[تبرستون]] ِاسپهبدون شه زوون ره [[پهلوی خط]] جا بَنویشتِنه و سکه بَزونه. دِتا کتیبه که پهلوی جه [[رسکت]] [[ساری]] و [[لاجیم]] [[سوادکوه]] دله به‌دست بِمو ره بنشنه مثال بزوئن. مازرونی چالوس جا شروع وونه و تا [[گلستان استان]] دله ادامه دارنه و جِنوب جا هِم [[مهدی‌شهر]] (سنگسر) و [[شهمیرزاد]] و [[دامغان شهرستان|دامغون]] ِ شمال ([[کلاته رودبار|کلاته]] و [[دیباج]] و …..) جه رسنه که [[سمنون استان]] دله درنه و [[دماوند شهرستان|دماوند]] ، [[فیروزکوه شهرستان|فیروزکوه]] ، [[قصران]] و غیره که [[تهران استان]] شنه. اینتا رهِ هم بَووِم که مازرونی زِوون گوناگون لَهجه جا رایج هَسته. مازرونی زِوون گویشون رامسری، تنکابنی، لنگایی، کلاردشتی، چالوسی، نوشهری، نوری، آملی، محمودآبادی، بابلی، بابلسری، سوادکوهی، قائمشهری، جویباری، ساروی، نکایی، بهشهری، گلوگاهی، بندرگزی، کردکوهی، گرگانی، کتولی، طالقانی، قصرانی، لواسانی، دماوندی، فیروزکوهی، الیکایی، شهمیرزادی، سنگسری، دیباجی و …. هستنه. === رسوم === مازندرونِ مردم، دلیر، جنگجو و هوشیار ِنه. این سامون مردِمون دیرباز جه، شناخت و آگاهی و دانش کسب دله کوشا بی نه. مازندرونیون دوستی دله ثابت‌قدم و گرفتاری‌ها مقابل سخت‌کوش و بی‌باک‌ِنه. قدیم تاسا زنان , مردون جا شی اداره زندگی سه کایر کاردِنه. مازندرون اهالی، روشِنایی و یا اِفتاب سو رِ سوگند یاد کانه و گانه که:«به این آفتاب خسته» و یا «اجاق گرم» و «این سوی سلیمان قسم.» از آداب کهن این سامون که هزاران سال هَسته که هَنده پابرجا هسته، نوروز و چارشَمبه سوری شو ‌تَش روشِن هاکاردن ، فِردینه ماه شوی ِ جشن، تیرماه سیزه شو، آبریزان، چله(یلدا) گرامی‌داشتن هَسته. == تقسیمات == مازرون استان ۲۳ تا شهرستون دارنه شامل [[آمل شهرستان|آمِل]] ، [[بابل شهرستان|بابِـل]] ، [[بابلسر شهرستان|بابِلسر]] ، [[بهشهر شهرستان|بهشهر]] (اشرف)، [[تنکابن شهرستان|تنکابن]] (شهسوار)، [[رامسر]]، [[جویبار شهرستان|جویبار]] ، [[چالوس شهرستان|چالوس]] ، [[ساری شهرستان|ساری]](سارو) ، [[سوادکوه شهرستان|سوادکوه]] ، [[سوادکوه شهرستان|شمالی سوادکوه]] ، [[عباس‌آباد شهرستان|عباس آباد]] ، [[فریدونکنار شهرستان|فریدونکنار]] (فری‌کنار)، [[قائمشهر شهرستان|قائمشهر]] (شاهی)، [[کلاردشت شهرستان|کلاردشت]] ، [[گلوگاه شهرستان|گلوگاه]] (گلیا)، [[محمودآباد شهرستان|محمودآباد]] ، [[میاندورود شهرستان|میاندورود]] (کوهدشت)، [[نور شهرستان|نور]] ، [[نوشهر شهرستان|نوشهر]] و [[نکا شهرستان|نکا]] هسّه. {{شابلون:مازرون شهرون}} == نگارسره == <center> <gallery> Mazeron-climate-map.jpg|مازرون ِهوا History_map_of_tapuria.png|نقشه‌یی [[تبرستون]] جه Mazandarani_Language_Map.PNG|مازرونی زوون ِحوزه </gallery> </center> == بن‌بنویشت == {{بن‌بنویشت}}‎ == ویشته بخوندین == * [[تبرستون]] * [[ایران]] * [[مازرونی زبون|مازرونی زوون]] * [[مازرونی فرنگ]] * [[مازرون تاریخ]] * [[مازرون دریا]] و [[مازرون ادبیات]] و [[تبری تقویم|مازرون تقویم]] * [[یمن]] == بگردستن == * [https://web.archive.org/web/20120417210003/http://tabarestan.ir/ مازرونی فرهنگ لغت] * [https://web.archive.org/web/20100923191839/http://mazandnume.com/ مازرون خَــوِر] {{پورتال|مازرون}} {{مازرون اوستان}} {{ایران اوستانون}} [[رج:مازرون| ]] [[رج:ایران اوستانون]] fw850amqn0nfybgzj1s2m0ngdtgxamm 0 5300 327611 201220 2026-05-31T09:10:46Z ~2026-32267-20 45494 /* ایزدیواج */ 327611 wikitext text/x-wiki [[image:tapori_mardemon.jpg|thumb|300px|left]] [[مازرون]]، [[فرنگ]] ئو [[تمدون]] خله کوهن ئو اصیل آریایی جه برخوردار هسه ئو داشتن اینتا تمدن باستونی دلیل ئو دیرینه مراسمون باستونی ئو به دلیل علاقه به [[دین]] ئو [[مذهب]] مراسم مذهبی با شکوئی در این دیار کوهن برگوذار وانه، پس از بوردن مردمون اینجه به [[ایسلام]]، برخی از مراسم باستونی بسته به فرنگ مردمون موختلف مازرونی با آداب ایسلامی در آمیجشته ئو بنا براین شیوه اجرای وه در هر روستا با روستای دیگر متفاوت هسته. == نوروز خونی == نوروز خونون معمولا" پونزده روز قبل از برسین عید نوروز روستائون دله انه ئو با بخوندسن شهرائی در مدح ایمامون ترانه‌ئون محلی، طلیعه سال نو ره به وشون مژده دنه. نوروز خونون چن نفر هسنه که اتا نفر اشعار ره خوندنه، اتا نفر ساز زنده، نفر دیگر که به وه کوله کش گانه به در سره ‌ئون مردمون شونه ئو خوندنه: <br /><center> باد بِهارون بِیَمو / نِئروز سِلطون بِیَمو <br /> مژده هادین دوستان رِ / گل بیَمو گلستون رِ <br /> بهار آمد بهار آمد خِش آمد / علی با ذولفقار آمد، خوش آمد <br /> نِئروزتان نِئروز دیگر / شِه ما رِ سال نِئ بووئه مِوارِک </center> صاحب خنه هم با هدائن پیل، شیرینی، آغوز، مرغانه ئو نخود ئو کشمش از وشون پذیرایی کانه . == پدرام سروش == (زوون فارسی: "[[چهارشنبه سوری]]'') از مراسم به جابموندسه در سرزمینای آریایی (ئیران ئو مازرون)، چارشنبه سوری هسته که در پایون چارشنبه هر سال برگوزار وانه. صوائی روز چارشنبه آش هفت ترشی، دِرِس کاننه. آشی که هفت نوع ترشی میثل نارنج او، لیموئ او، انار او، سرکه، گوجه سبز، ئو ازگیل او: ون دله شننه ئو بعد از آماده بین، همسایه‌ئون جا پخش کاننه غروب روز خوندنه با آرزوی شادی ئو خوشی برای خاد ئو خانواده خادشون از تش سر جه پرّنّـِه. وشون خوندنه : چارشنبه سوری کمی پارسال دسوری کمی ، امسال دسوری کمی == نِئرو رِ عِید == (زوون فارسی: ''[[عید نوروز]]'') زمون تحویل سال افراد خانواده دور سفره ۷سین که با ظرافت ئو سلیقه خانوم خنه بچیه بیه ئو در حالیکه پیـِر خونواده دعای تحویل خوندنه مونتظر سال نو وانه. در گوذشته که ایمکانات ایرتیباطی میثل رادیو ئو تلویزیون دنی بیه با تیراندازی یا بائوتن اذان سال جدید ره به همه ایعلام کاردنه گالشون هم گاتنه هر زمون ماهی شه دم ره تکون هاده عید وانه. بعد از این که سال نو بیه کسی که به عونوان ''مادرمه'' اینتیخاب بیه با مجمعی که ون دله قورآن، آیینه، او، سبزه ئو شاخه‌ئون سبز جوون قرار دانه سره دله انه چارگوشه اوتاقون ره او شننه قورآن ره کنار سفره هف سین یلنه ئو شاخه‌ئون سبز (هَلی دار) ره به این نیت که سال سرسبز ئو خِش ئو خورمی برای خونواده بائه، جلوی در اوتاق آویزون یا روی طاقچه اوتاق یلنه. دراین روز مارِسره (مادر)، غذای عید، سبزی پلا با کرک یا گوشت درست کانده. علاوه بر وه غذایی به عونوان خیرات برای اموات پجنّه ئو بین مردمون پخش کانه. در غروب شو ابّـِل سال به این ایعتیقاد که چراغ خنه وشون همیشه روشن ئو نورانی بائه، به سر در خانه‌ئون شمع یا تش آویزون کاننه. == نِئرو ما شو == (زوون فارسی: ''جشن نوروزماه'') مردمون مازرون در ابایل مِرما گاهشمار مازندرانی جشنی به ایسم نوروز ماه دارنه وقتی که ابلین محصول برنج زودرس برسیه بعد از جمع آوری ئو درو با همون برنج غذا درست کاننه ئو درخارج از روستا جشن پایون کار گیرنه. این مراسم دست مانند سیزده به در هسته ئو ایعتیقاد دارنه که این روز ره حتما" باید بیرون از روستا به سر بوردن در واقع این جشن اتا نوع سپاسگوزاری به پیش خدا هسته. ولی الآن تقریبأ از بین بورده. == تِرما سِزدِ شو == (زوون فارسی: ''مراسم سیزدهم تیرماه'') از دیگر مراسمون سونتی ئو رسمی مازرون تیرماه سیزده هسته. البته روایات موختلف در مورد تیرماه سیزده وجود دانه. گانه که شو تولد [[علی|ایمام علی]] هسته. گانه '''پیروزی کاوه آهنگرون بر ضحاک''' ئو [[آرش کمانگیر]] ئو '''جشن مهرگون''' هسته. این شو دله همه خونواده کنار هم جمع وانه ئو تا نصف شو تنقلات خارنه ئو گتون قصه‌ها ره گوش دنه جوونون هم با در دس داشتن ترکه‌ای بلند که کیسه‌ای به ته وه دوستوئه. همراه وچون به در سره ئون بورده ئو با سر ئو صدا ئو بزوئن چو به در سره ئون و لال بازی از صاحب سره تقاضای هدیه کانه به وشون پیل، میوه، شیرینی هدا وانه.هنگومی که لال به همراه گروه خادش در کوچه‌ئون شروء به حرکت کانده این اشعار ره خوندنه: <br /> <center> لال بیمو، لال بیمو، پارسال ئو پیرار بیمو، <br /> چل بزن دیگه بزن، لال انه لالک انه، <br /> پیسه گنده خوانه، سالو ما ارزون نوه، <br /> لال مار رسوا نو،لال انه لالک انه، <br /> پاربورده امسال انه. </center> === [[آرش کمانگیر|کموندار آرش]] === در بعضی دیگر از نوقاط مازرون هم وشون ره منسوب به پرتاب تیر آرش از ساری به سوی سرزمین توران که موجب پایون به جنگون چن ساله ئیران ئو توران بیه دونه ئو وه ره در ۱۲ تا ۱۵ ماه تیر ( بسته به ایعتیقادات محلی ) ئو همین طور بنابر تقویم مزرونی جشن گیرنه، شایان ذکر هسته که تیرما سیزده شو بسیار پابرجاست ئو از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هسته ئو هرگز فراموش شدنی نیه هرچن در مورد وه ایختیلافات زیادی وجود دانه البته شرق مازرون این جشنا از بین بورده. == آیین سنتی ۲۶ عید ماه == آیین ویژه سونتی ۲۶ عید ماه طبری هر سال در تاریخ ۲۸ تیرماه شمسی در ویشتر روستائون اوستان برگوزار وانه. این رسم به جشن بمردئون هم مئروف هسته. بر اساس سونت رایج ئو باورون مردمون در زمانای قدیم فریدون پادشا ضحاک شا ره در سرزمین مازرون ئو در دماوند به بند کشنه، مردمون خور این پیروزی ره شو دله با تش بزوئن بوته‌ئون به ات دیگه ایطیلاع دنه. ئو فردای اون روز با برپایی جشن ئو موسابقه کشتی این پیروزی ره گیرامی دارنه. == ورف چال == (زوون فارسی: ''برفِ چاه'') اتا از مراسمون قابل توجه در ایرتیباط با او در روستای اسک واقع در جاده هزار مراسم ورف چال هسته. این مراسم در اتا از روزون جمعه در فاصله ۱ تا ۱۵ اردیبهشت ماه که آخرین برف‌ون زمستونی در حال ذوب بینه. انجوم وانه. تاریخ اجرای این مراسم قبلا" از طرف بزرگون محل به ایطیلاع مردمون برسینیه بیه. در این روز کلیه مردون محل جهت انجوم مراسم ورف چال واقع در دامنه کوه دماوند پس از صرف چاشت با همراه داشتن غذای ظهرو بساط میوه ئو چای از روستا ره ندانه ئو امور روستا در این روز در دست زنون محل هسته که با ایجتیماع درمساجد ئو نوقاط دیگر به اجرای برنامه‌ئونی میثل عروس ئو دوماد شا وزیر بازی ئو ... سرگرم هسنه از ورود هر مردی به داخل روستا جلوگیری وانه در صورتی که مردی به تذکرات ئو ایخطار وشون توجهی نکانه ئو داخل روستا بوه به شدت با چوب به وسیله زنون محل تنبیه وانه. مردون روستا پس از برسین به محل ورف چال که از دوران گذشته چائی دراونجه برای جمع آوری اقدام به سوا هکردن قطعات ورف از کوه کانده ئو هر کس به توانویی خادش مقداری از قطعات آخرین ورف زمستونی ره چاه دله شننده. پس از پربین چا از ورف ئو دپوشنین در چا مردون به صرف ناهار ئو چای ئو میوه در اطراف چا شونه ئو نماز خوندنه == [[چله شو]] == (زبان فارسی: ''شب یلدا'') شب ابل زمستون بنا به سنت دیرین همه افراد خونواده دور هم جمع وانه ئو با بخاردن هندوونه ماست ئو میوه ئو آجیل سرمای فصل زمستون ره از خود دور کاننه ایعتیقاد بر این هسته که با بخاردن ماست یا هندوونه در چله شو، هرگز در زمستون سردشون نکانده. در این شو کیجائون دم بخت با بپوشین صورت خادشون از هفت سره چیزی گیرنه اگر کسی وشون ره ندیه ئو نشناخته حتما" به اونچه نیت هاکردنه رسنه. == شِیلوون == (زبان فارسی: تمناس برای بارش باران) اتا از مراسم رایج به هنگوم خاشک سالی مراسم وارش بخاستن هسته. به این منظور ابل از اهالی محل مواد ابّـِلیه برای بپتن شیر ئو برنج ئو یا آش مورد نظر وشونا جمع آوری وانه در روز معین اهالی در مکون مقدسی میثل مسجد، تکیه، ایمامزاده ئو یا در اطراف دارِموقدس جمع وانه ئو پس از بپتن آش به وسیله زنون محل، مراسم دوعا وروضه خوونی انجوم وانه ئو از خدا طلب وارش کانه. پس از صرف آش مراسم به پایون رسنه.از دیگر عقاید مردمون منطقه در این زمینه، بیشتن پایه منبر او دله ئو یا بشنین او به روی فردی سید هسته. == سِیو == (زوون فارسی:کسوف و خسوف) بیتن ماه ئو خارشید ره سِیو (تاریکی) دونه ئو موعتقدنهد که مَری جلوی وه ره بیته در این حالت برای رهایی ئو برطرف بین تاریکی از ماه بوم سر شونه می‌روند لاقلی مسی سر می‌کوبند ئو با تفنگی تیراندازی کانه. == گِوارِ دَبِستِنه ئی == (زبان مازندرانی:گهواره بستن) == دندون سری == == ایزدیواج == {{دگاردنین}} کیجائ خواستگاری، داماد ِ نزدیک اقوام واسطه جه صورت گینِنه. عاروس خانواده‌ئ رضایت هادائن بعد جه اون شوئ فردا غذا و شیرینی تهیه بییه عاروس خانواده وِسِه رِسِن ِننه. برای مراسم اره گیرون یا سهمان بله برون به خانه عروس می‌روند و با دادن انگشتر به عروس در واقع او را برای پسر شان نشان می‌کنند. در همان شب بله برون میزان شیربها (زر) را نیز معین می‌کنند بعد از این مراسم دوران نامزدی آغاز می‌شود که معمولا" از ۶ ماه تا ۲ سال طول می‌کشد.چند روز مانده به عروسی مقدمات آن را فراهم می‌سازند. به خرید می‌روند و برای عروس داماد پیراهن، پارچه، و ... می‌خرند.برای دعوت کردن مردم به عروسی زنی را به عنوان خبر گیر به خانه‌های مردم می‌فرستند تا همگی را برای عروسی دعوت نماید.یک روز قبل از جشن از خانه داماد تمام مخارج جشن عروسی از قبیل برنج، مرغ، گوشت، روغن به نام خرج بار، را بار اسب می‌کنند و همراه چند گوسفند پای کوبان به خانه عروس می‌فرستند مردم نیز کمک‌هایی به نام سوری در مجمع‌های مسی گذاشته و روی ان را با پارچه‌های رنگی می‌پوشانند و آن را بر سر گرفته به خانه داماد می‌برند. شب قبل از عروسی ? حنابندان ? می‌گیرند. صبح روز حنابندان، عروس و داماد جداگانه با جشن و پای کوبی به حمام می‌روند دلاک در حمام به عروس و داماد شربت و شیرینی می‌دهد و اسپند دود می‌کند. سپس عروس و داماد جداگانه سوار بر اسب، همراه دوستان به خانه می‌روند.شب حنابندان عروس و داماد جداگانه در خانه خود، مراسم حنابندان را انجام می‌دهند در خانه عروس، خواهر یا یکی از دوستان عروس حنا در دست عروس می‌گذارد و در خانه داماد نیز دوستان داماد در دست او حنا می‌گذارند.روز عروسی وعقدکنان خانواده عروس و داماد جداگانهمیهمانان ناهار می‌دهند. بعد از ظهر عروسی داماد به همراه فامیل و دوستان برای آوردن عروس به طرف خانه عروس راه می‌افتد داماد از قبل اسبی را تزیین می‌کند تا عروس را روی آن بنشاند وقتی به خانه عروس رسیدند خانواده عروس با نقل و شیرینی و دود کردن اسپند به استقبال آنها می‌رود پدر یا برادر عروس، نانی را به کمر عروس با شال سفید یا سبز می‌نشانند به این نیت که اولین فرزندشان پسر باشد و پیر بچه دیگری آیینه به دست جلوی اسب عروس راه می‌افتد. در بین راه دوستان داماد با پای کوبی و تیر اندازی، در شادمانی سهیم می‌شوند گاهی نیز با گذاشتن مسابقه اسب دوانی بر عروسی می‌افزایند.وقتی که به در خانه داماد رسیدند داماد از اسب پیاده نارنج، انار، یا سیبی، را در دست می‌گیرد و به سمت عروس پرت می‌کند عروس باید آن را بگیرد و سپس آن را با هم بخورند. عروس ابتدا وارد خانه نمی‌شود مگر اینکه پدر داماد سکه‌ای یک راس گاو و یا زمینی را به عنوان رونما یا پاناز به عروس بدهد. وقتی عروس وارد حیاط خانه شد مادر و خواهرهای داماد اسپند دود می‌کنند و نقل و نبات و شیرینی به همراهان می‌دهند تمام مهمانان شام را در خانه داماد می‌خورند وپس از خوردن شام آنجا را ترک می‌کنند تنها زنی به نام ? عروس مار ? همراه عروس می‌ماند. صبح روز بعد از عروسی عروس باید صبحانه را آماده کند و به خانواده داماد بدهد. خانواده داماد نیز لباس، پول، پارچه‌ای را به عنوان خلعت به عروس می‌دهند سه روز بعد از عروسی، عروس و داماد به عنوان سلام به مادرزن، به خانه عروس می‌روند که به آن زن مار سلام می‌گویند. جهاز عروس را یک روز قبل از عروسی به خانه داماد می‌برند == گالشون باورا == دام دارهای منطقه عقیده دارند افراد ناپاک نباید وارد گله گوسفند بز شوند زیرا گوسفند از رمه موسی است. به همین دلیل نیز زن‌ها حق دوشیدن شیر گوسفندان را ندارند زیرا ممکن ناپاک باشند از این رو دوشیدن شیر گوسفند و بز وظیفه مردان و دوشیدن شیر گاو بر عهده زن‌ها است. عقیده بر این است که باید وقت خشکسالی و یا روزی که گوسفند به طور رایگان بین اهالی محل توزیع شود. این شیر در منطقه «بلده» نور به «حلوی شیر» معروف است. در گذشته که دام دارها پس از پایان فصل سرما به طرف کوه می‌آمدند در روستای «هفت تن» لاریجان آمل عقیده بر این بود که گوسفند را باید داخل امامزاده «هفت تن» بدوشند و شیر تولیدی را به متولی امامزاده بدهند. == ویشته بخوندین == {{مازرون فرنگ}} * [[مازرون]] * [[مازرونی]] * [[مازرونی ادبیات]] * [[مازرونی (ضربولمثل)]] * [[مازرون تاریخ]] == لینگه == {{لینگه}} [[رج:مازرون فرهنگ]] hypif9zf7fdsxaqwhaavchdius9zhu7 0 23270 327596 327168 2026-05-30T23:59:37Z InternetArchiveBot 25385 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 327596 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:25em; font-size:95%; text-align:center; border-collapse:collapse;" | style="font-size:110%" | '''المپیک کا''' |- | [[File:Olympic Rings.svg|300px]] |- | '''سازمان‌ها''' |- | style="border-bottom:1px solid #aaa;" | [[Olympic Charter|Charter]]{{•}} [[المپیک بین‌المللی کمیته|IOC]]{{•}} [[المپیک ملی کمیته‌ئون|NOC]]{{•}} [[المپیک نمادون|نمادون]]<br>[[Olympic sports|Sports]]{{•}} [[:رده:المپیک دیی‌ئون|المپیک دیی‌ئون]] |} '''المپیک بازیون''' اتا ورزشی جشنواره نوم هسته که اینتی که [[باستان‌شناس]]ون و [[مورخ|تاریخ‌نویسون]] گنه ، [[یونان باستان دوره]] برگزار بی‌یه و اواخر قرن ۱۹ میلادی دِباره احیا بیّه.<ref name="Britanica">[[بریتانیکا]]"</ref> باستان یونان گدر، جشن‌ها مذهبی آیین داشتنه و [[زئوس]] احترام بی‌یشتن وسّه بینه و [[المپیا]]ی صحرا دله کا کاردنه. [[یونان]] دله شرکت‌کننده‌ئون کسونی بینه که وقت و پول داشتنه تا بازی هاکنن.<ref name="Martin"/> == میزبانون == {{اصلی|المپیک میزبانون}} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- ! width="150" | شهر !! width="100" | کشور !! width="100" | قاره !! width="30" class="unsortable" | پرچم !! width="75" | دوره !! width="60" | دوره !! width="75" | فصل !! width="60" | سال !! width="100" class="unsortable" | از !! width="100" class="unsortable" | تا |- | [[آتن]] || [[یونان]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|Greece|old}} || ۱|| — || تابسّون || ۱۸۹۶ || [[۶ آوریل]] || [[آوریل ۱۵]] |- | [[پاریس]] || [[فرانسه]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|France}} || ۲ || — || تابسّون || ۱۹۰۰ || [[می ۱۴]] || [[اکتبر ۲۸]] |- | [[سنت‌لوئیس]]^{('''[[سنت‌لوئیس|۱]]''')} || [[آمریکای متحده ایالات]] || [[شمالی امریکا]] || {{flagicon|United States|۱۸۹۶}} || ۳ || — || تابسّون|| ۱۹۰۴ || [[ژوئن ۱]] || [[نوامبر ۲۳]] |- | [[لندن]] || [[بریتانیا]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|UK}} || ۴ || — || تابسّون|| ۱۹۰۸ || [[آوریل ۲۷]] || [[اکتبر ۳۱]] |- | [[استکهلم]] || [[سوئد]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|Sweden}} || ۵|| — || تابسّون|| ۱۹۱۲ || [[می ۵]] || [[ژوئیه ۲۷]] |- | [[برلین]] || [[آلمان]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|German Empire}} || ۶ || — || تابسّون|| ۱۹۱۶ ||colspan=2 align=center| [[جهونی جنگ اول]] وسه برگزار نیه<ref name="world war">{{یادکرد|فصل=|کتاب=|ناشر= |چاپ= |شهر= |کوشش= |ویرایش= |سال=|شابک=|نویسنده=Durántez, {{چر}}Conrado |نویسندگان سایر بخش‌ها=|ترجمه=|صفحه=۵۶-۵۷ |زبان=en |مقاله= [http://www.la84foundation.org/OlympicInformationCenter/OlympicReview/1997/oreXXVI14/oreXXVI14zl.pdf The Olympic Movement, a twentieth-century phenomenon] |ژورنال= Olympic Review |نشریه=|تاریخ=April-May 1997 1997 |دوره=XXVI |شماره= ۱۴ |شاپا= }} </ref> |- | [[آنتورپ]] || [[بلجیک]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|Belgium}} || ۷ || — || تابسّون|| ۱۹۲۰ || [[آوریل ۲۰]] || [[سپتامبر ۱۲]] |- | [[شامونیکس]] || [[فرانسه]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|France}} || — ||۱|| زمسّون || ۱۹۲۴ || [[ژانویه ۲۵]] || [[فوریه ۴]] |- | [[پاریس]] || [[فرانسه]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|France}} || ۸|| — || تابسّون|| ۱۹۲۴ || [[می ۴]] || [[ژوئیه ۲۷]] |- | [[سنت موریتز]] || [[سوییس]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|Switzerland}} || — || ۲ || زمسّون|| ۱۹۲۸ || [[فوریه ۱۱]] || [[فوریه ۱۹]] |- | [[آمستردام]] || [[هلند]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|Netherlands}} || ۹|| — || تابسّون|| ۱۹۲۸ || [[می ۱۷]] || [[اوت ۱۲]] |- | [[لیک پلاسد]] || [[آمریکای متحده ایالات]] || [[شمالی امریکا]] || {{flagicon|US}} || — ||۳|| زمسّون|| ۱۹۳۲ || [[فوریه ۴]] || [[فوریه ۱۵]] |- | [[لوس آنجلس]] || [[آمریکای متحده ایالات]] || [[شمالی امریکا]] || {{flagicon|US}} || ۱۰ || — || تابسّون|| ۱۹۳۲ || [[ژوئیه ۳۰]] || [[اوت ۱۴]] |- | [[گارمیش-پارتنکرشن]] || [[آلمان]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|Nazi Germany}} || — || ۴ || زمسّون|| ۱۹۳۶ || [[فوریه ۶]] || [[فوریه ۱۶]] |- | [[برلین]] || [[آلمان]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|Nazi Germany}} || ۱۱ || — || تابسّون|| ۱۹۳۶ || [[اوت ۱]] || [[اوت ۱۶]] |- | [[ساپورو]] || [[جاپون]] || [[آسیا]] || {{flagicon|Japan}} || — || [[۱۹۴۰ زمستونی المپیک|۵]] || زمسّون|| ۱۹۴۰ ||colspan=2 align=center| به خاطر [[جئونی دیمین الجه]] برگزار نشد<ref name="world war"/> |- | [[توکيو]] || [[جاپون]] || [[آسیا]] || {{flagicon|Japan}} || [[۱۹۴۰ المپیک تابستانی|۱۲]] || — || تابسّون|| ۱۹۴۰ ||colspan=2 align=center| به خاطر [[جئونی دیمین الجه]] برگزار نشد<ref name="world war"/> |- | [[کورتینا ده آمپتزو]] || [[ایتالیا]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|Italy}} || — || [[۱۹۴۴ زمستونی المپیک|۵]] || زمسّون|| ۱۹۴۴ ||colspan=2 align=center| به خاطر [[جئونی دیمین الجه]] برگزار نشد<ref name="world war"/> |- | [[لندن]] || [[بریتانیا]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|Great Britain}} || [[۱۹۴۴ تابستونی المپیک|۱۳]] || — || تابسّون|| ۱۹۴۴ ||colspan=2 align=center| به خاطر [[جئونی دیمین الجه]] برگزار نیه<ref name="world war"/> |- | [[سنت موریتز]] || [[سوییس]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|Switzerland}} || — || [[۱۹۴۸ زمستونی المپیک|۵]] || زمسّون|| ۱۹۴۸ || [[ژانویه ۳۰]] || [[فوریه ۸]] |- | [[لندن]] || [[بریتانیا]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|UK}} || [[۱۹۴۸ تابستونی المپیک|۱۴]] || — || تابسّون|| ۱۹۴۸ || [[ژوئیه ۲۹]] || [[اوت ۱۴]] |- | [[اسلو]] || [[نروژ]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|Norway}} || — || [[۱۹۵۲ زمستونی المپیک|۶]] || زمسّون|| ۱۹۵۲ || [[فوریه ۱۴]] || [[فوریه ۲۵]] |- | [[هلسینکی]] || [[فلاند]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|Finland}} || [[۱۹۵۲ تابستونی المپیک|۱۵]] || — || تابسّون|| ۱۹۵۲ || [[ژوئیه ۱۹]] || [[اوت ۳]] |- | [[کورتینا ده آمپتزو]] || [[ایتالیا]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|Italy}} || — || [[۱۹۵۶ زمستونی المپیک|۷]] || زمسّون|| ۱۹۵۶ || [[ژانویه ۲۶]] || [[فوریه ۵]] |- | [[ملبورن]]<br />[[استکهلم]]^{('''[[#Stockholm|۲]]''')} || [[استرالیا]]<br />[[سوئد]] || [[استرالیا]] <br />[[اوروپا قاره]] || {{flagicon|Australia}}<br />{{flagicon|Sweden}} || [[۱۹۵۶ تابستونی المپیک|۱۶]] || — || تابسّون|| ۱۹۵۶ || [[نوامبر ۲۲]]<br />[[ژوئن ۱۰]] || [[دسامبر ۸]]<br />[[ژوئن ۱۷]] |- | [[اسکوا ولی]] || [[آمریکای متحده ایالات]] || [[شمالی امریکا]] || {{flagicon|USA}} || — || [[۱۹۶۰ زمستونی المپیک|۸]] || زمسّون|| ۱۹۶۰ || [[فوریه ۱۸]] || [[فوریه ۲۸]] |- | [[رم]] || [[ایتالیا]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|Italy}} || [[۱۹۶۰ تابستونی المپیک|۱۷]] || — || تابسّون|| ۱۹۶۰ || [[اوت ۲۵]] || [[سپتامبر ۱۱]] |- | [[اینسبروک]] || [[اتریش]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|Austria}} || — || [[۱۹۶۴ زمستونی المپیک|۹]] || زمسّون|| ۱۹۶۴ || [[ژانویه ۲۹]] || [[فوریه ۹]] |- | [[توکيو]] || [[جاپون]] || [[آسیا]] || {{flagicon|Japan}} || [[۱۹۶۴ تابستونی المپیک|۱۸]] || — || تابسّون|| ۱۹۶۴ || [[اکتبر ۱۰]] || [[اکتبر ۲۴]] |- | [[گرونوبل]] || [[فرانسه]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|France}} || — || [[۱۹۶۸ زمستونی المپیک|۱۰]] || زمسّون|| ۱۹۶۸ || [[فوریه ۶]] || [[فوریه ۱۸]] |- | [[مکزیکوسیتی]] || [[مکزیک]] || [[شمالی امریکا]] || {{flagicon|Mexico}} || [[۱۹۶۸ تابستونی المپیک|۱۹]] || — || تابسّون|| ۱۹۶۸ || [[اکتبر ۱۲]] || [[اکتبر ۲۷]] |- | [[ساپورو]] || [[جاپون]] || [[آسیا]] || {{flagicon|Japan}} || — || [[۱۹۷۲ زمستونی المپیک|۱۱]] || زمسّون|| ۱۹۷۲ || [[فوریه ۳]] || [[فوریه ۱۳]] |- | [[مونیخ]] || [[آلمان]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|Germany}} || [[۱۹۷۲ تابستونی المپیک|۲۰]] || — || تابسّون|| ۱۹۷۲ || [[اوت ۲۶]] || [[سپتامبر ۱۱]] |- | [[اینسبروک]] || [[اتریش]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|Austria}} || — || [[۱۹۷۶ زمستونی المپیک|۱۲]] || زمسّون|| ۱۹۷۶ || [[فوریه ۴]] || [[فوریه ۱۵]] |- | [[مونترئال]] || [[کاندا]] || [[شمالی امریکا]] || {{flagicon|Canada}} || [[۱۹۷۶ تابستونی المپیک|۲۱]] || — || تابسّون|| ۱۹۷۶ || [[ژوئیه ۱۷]] || [[اوت ۱]] |- | [[لیک پلاسد]] || [[آمریکای متحده ایالات]] || [[شمالی امریکا]] || {{flagicon|USA}} || — || [[۱۹۸۰ زمستونی المپیک|۱۳]] || زمسّون|| ۱۹۸۰ || [[فوریه ۱۴]] || [[فوریه ۲۳]] |- | [[موسکو]] || [[شوروی]] || [[اوروپا قاره]]^{('''[[#RussiaEurope|۴]]''')} || {{flagicon|Soviet Union}} ||[۲۲]] || — || تابسّون|| ۱۹۸۰ || [[ژوئیه ۱۹]] || [[اوت ۳]] |- | [[سارایوو]] || [[یوگوسلاوی]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|SFR Yugoslavia}} || — || ۱۴ || زمسّون|| ۱۹۸۴ || [[فوریه ۷]] || [[فوریه ۱۹]] |- | [[لوس آنجلس]] || [[آمریکای متحده ایالات]] || [[شمالی امریکا]] || {{flagicon|USA}} || ۲۳ || — || تابسّون|| ۱۹۸۴ || [[ژوئیه ۲۸]] || [[اوت ۱۲]] |- | [[کالگری]] || [[کاندا]] || [[شمالی امریکا]] || {{flagicon|Canada}} || — || ۱۵ || زمسّون|| ۱۹۸۸ || [[فوریه ۱۳]] || [[فوریه ۲۸]] |- | [[سئول]] || [[جنوبی کره]] || [[آسیا]] || {{flagicon|South Korea}} || ۲۴ || — || تابسّون|| ۱۹۸۸ || [[سپتامبر ۱۷]] || [[اکتبر ۲]] |- | [[آلبرتویل]] || [[فرانسه]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|France}} || — || ۱۶ || زمسّون|| ۱۹۹۲ || [[فوریه ۸]] || [[فوریه ۲۳]] |- | [[بارسلون]] || [[ایسپانیا]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|Spain}} || ۲۵ || — || تابسّون|| ۱۹۹۲ || [[ژوئیه ۲۵]] || [[اوت ۹]] |- | [[لیلهامبر]] || [[نروژ]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|Norway}} || — || ۱۷ || زمسّون|| ۱۹۹۴ || [[فوریه ۱۲]] || [[فوریه ۲۷]] |- | [[اتلانتا]] || [[آمریکای متحده ایالات]] || [[شمالی امریکا]] || {{flagicon|USA}} || ۲۶ || — || تابسّون|| ۱۹۹۶ || [[ژوئیه ۱۹]] || [[اوت ۴]] |- | [[ناگانو (شهر)]] || [[جاپون]] || [[آسیا]] || {{flagicon|Japan}} || — || ۱۸ || زمسّون|| ۱۹۹۸ || [[فوریه ۷]] || [[فوریه ۲۲]] |- | [[سیدنی]] || [[استرالیا]] || [[استرالیا(قاره)|استرالیا]] || {{flagicon|Australia}} || ۲۷ || — || تابسّون|| ۲۰۰۰ || [[سپتامبر ۱۵]] || [[اکتبر ۱]] |- | [[سالت لیک سیتی]] || [[آمریکای متحده ایالات]] || [[شمالی امریکا]] || {{flagicon|USA}} || — || ۱۹ || زمسّون|| ۲۰۰۲ || [[فوریه ۸]] || [[فوریه ۲۴]] |- | [[آتن]] || [[یونان]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|Greece}} || ۲۸ || — || تابسّون|| ۲۰۰۴ || [[اوت ۱۳]] || [[اوت ۲۹]] |- | [[تورینو]] || [[ایتالیا]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|Italy}} || — || ۲۰ || زمسّون|| ۲۰۰۶ || [[فوریه ۱۰]] || [[فوریه ۲۶]] |- | [[پکن]]^{('''[[#Hong Kong|۳]]''')} || [[چین]] || [[آسیا]] || {{flagicon|China}} || ۲۹ || — || تابسّون|| ۲۰۰۸ || [[اوت ۸]] || [[اوت ۲۴]] |- | [[ونکوور]] || [[کاندا]] || [[شمالی امریکا]] || {{flagicon|Canada}} || — || ۲۱ || زمسّون|| ۲۰۱۰ || [[فوریه ۱۲]] || [[فوریه ۲۸]] |- | [[۲۰۱۲ تابستونی المپیک|لندن]] || [[بریتانیا]] || [[اوروپا قاره]] || {{flagicon|UK}} || ۳۰ || — || تابسّون|| ۲۰۱۲ || [[ژوئیه ۲۷]] || [[اوت ۱۲]] |- | [[سوچی]] || [[روسیه]] || [[اوروپا قاره]]^{('''[[#RussiaEurope|۴]]''')} || {{flagicon|Russia}} || — || ۲۲ || زمسّون|| ۲۰۱۴ || [[فوریه ۷]] || [[فوریه ۲۳]] |- |} == منابع == * {{یادکرد-ویکی |پیوند = http://en.wikipedia.org/wiki/Olympic Games |عنوان = Olympic Games |زبان = انگلیسی |بازیابی =۲۲ شهریور ۱۳۸۷ (۱۲ سپتامبر ۲۰۰۸) }} {{پانویس|چپ‌چین=بله}} == بِریمْ بگردستن== {{انبار-رده|Olympic Games}} === رسمی سایتون === * [http://www.olympic.org وبگاه رسمی المپیک] * [http://www.london2012.org/en وبگاه رسمی المپیک تابسّونی ۲۰۱۲ لندن] * [https://web.archive.org/web/20091025194336/http://www.vancouver2010.com/ وبگاه رسمی المپیک زمسّونی ۲۰۱۰ ونکوور] * [https://web.archive.org/web/20090207115440/http://en.beijing2008.com/ وبگاه رسمی المپیک تابسّونی ۲۰۰۸ پکن] * [https://web.archive.org/web/20050907210618/http://www.torino2006.org/index.php?lang=en وبگاه رسمی المپیک زمسّونی ۲۰۰۶ تورین] * [https://web.archive.org/web/20060102015817/http://www.athens2004.com/ وبگاه رسمی المپیک تابسّونی ۲۰۰۴ آتن] * [https://web.archive.org/web/20071208053152/http://www.saltlake2002.com/main.html وبگاه رسمی المپیک زمسّونی ۲۰۰۲ سالت‌لیک] === پیوندون === * [http://www.nytimes.com/interactive/2008/08/04/sports/olympics/20080804_MEDALCOUNT_MAP.html نمودار مجموع مدال‌ها از ابتدا] * [http://communications.uwo.ca/western_news/story.html?listing_id=20578 Podiums first used in modern Olympics] * [https://web.archive.org/web/20080329064353/http://wipo.int/clea/docs/en/wo/wo018en.htm Nairobi Treaty on the Protection of the Olympic Symbol] * [https://web.archive.org/web/20090106135147/http://www.projectshum.org/Olympics The Olympics.] A kid's guide to the Summer and Winter Olympic games. * [https://web.archive.org/web/20121107172715/http://www.nccg.org/375Art-Olympics.html Origin Of The Olympic Games] * [http://www.bladesplace.id.au/olympic-games-candidates.html Candidate Cities for future Olympic Games] * [http://www.erasmuspc.com/index.php?option=com_content&task=view&id=124&Itemid=58 The Cultural Coalition for the Amsterdam Olympic Area (on ErasmusPC)] * [https://web.archive.org/web/20100924114111/http://www.usolympicteam.com/19116_18922.htm#Olympic Olympic Traditions] FAQs from the U.S. Olympic Committee * [http://www.sydneypinz.com# Olympic Pins] Features pins from many Olympic Games] * [https://web.archive.org/web/20120520140514/http://www.cokecans.com/olympic Olympic Games Coca-Cola Cans from all over the world] <br clear=all /> {{بازی‌های المپیک}} [[رج:المپیک|*]] [[رج:ورزش]] [[رج:یونان تاریخ]] o6xr2kt1zl2ehhet6ak5q2xwxly45zg 0 24535 327597 166659 2026-05-31T02:57:27Z InternetArchiveBot 25385 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 327597 wikitext text/x-wiki {{Infobox former country |native_name = طاهریون |conventional_long_name = طاهریان |common_name = |continent = |region = |country = |era = |status = امارت |status_text = |empire = |government_type = |year_start = ۲۰۷/۸۲۱ |year_end = ۲۵۹/۸۷۳ |year_exile_start = |year_exile_end = |event_start = |date_start = |event_end = |date_end = |event1 = |date_event1 = |event2 = |date_event2 = |event3 = |date_event3 = |event4 = |date_event4 = |event_pre = |date_pre = |event_post = |date_post = |p1 = عباسیون |flag_p1 = |image_p1 = |p2 = |flag_p2 = |p3 = |flag_p3 = |p4 = |flag_p4 = |p5 = |flag_p5 = |s1 = صفاریون |flag_s1 = Saffarid dynasty 861-1003.png |image_s1 = |s2 = تبرستون علویون |flag_s2 = White_flag.png |s3 = |flag_s3 = |s4 = |flag_s4 = |s5 = |flag_s5 = |image_flag = |flag_alt = |flag = |flag_type = |image_coat = |coat_alt = |symbol = |symbol_type = |image_map = Tahirid Dynasty 821 - 873 (AD).png |image_map_alt = |image_map_caption = طاهریون سامون |image_map2 = |image_map2_alt = |image_map2_caption = |capital = [[مرو]] و [[نیشابور]] |capital_exile = |latd= |latm= |latNS= |longd= |longm= |longEW= |national_motto = |national_anthem = |common_languages = |religion = اسلام سنی |currency = |leader1 = طاهر بن حسین |leader2 = محمد بن طاهر |leader3 = |leader4 = |year_leader1 = |year_leader2 = |year_leader3 = |year_leader4 = |title_leader = امیر |representative1 = |representative2 = |representative3 = |representative4 = |year_representative1 = |year_representative2 = |year_representative3 = |year_representative4 = |title_representative = |deputy1 = |deputy2 = |deputy3 = |deputy4 = |year_deputy1 = |year_deputy2 = |year_deputy3 = |year_deputy4 = |title_deputy = |legislature = |house1 = |type_house1 = |house2 = |type_house2 = |stat_year1 = |stat_area1 = |stat_pop1 = |stat_year2 = |stat_area2 = |stat_pop2 = |stat_year3 = |stat_area3 = |stat_pop3 = |stat_year4 = |stat_area4 = |stat_pop4 = |stat_year5 = |stat_area5 = |stat_pop5 = |footnotes = }} '''طاهریون''' اتا [[ایران]]ی سلسله بینه که خراسان دله حکومت ره عباسیون وسّه کنترل کاردنه و وشون ِامیر بینه. وشون ات‌خله ایرانی قیوم ره هم سرکوب کاردنه. مثلاً [[بابک]] و [[مازیار]] قیوم اینان سون بی‌یه. وشون [[مأمون]] دستور په حکومت جه برسینه. == منابع == {{پانویس}} * «روضة الصفا»، تألیف محمد بن خاوندشاه بلخی، تهذیب و تلخیص از دکتر عباس زریاب، تهران، ۱۳۷۳. == پیوند به بیرون == * [https://web.archive.org/web/20070927185056/http://www.iranmiras.ir/fr_site/history/taherian/taher.htm طاهریون] * [https://web.archive.org/web/20120920110601/http://www.tarikheslam.com/history-iran.html ایران اسلامی تاریخ - تاریخ اسلام سایت دله] {{طاهریون}} [[رج:طاهریون]] [[رج:ایران تاریخ]] [[رج:تاجیکستون تاریخ]] [[رج:اوزبکستون تاریخ]] [[رج:ترکمونستون تاریخ]] eabekrz43ypwsyz346d9ag2vgz50yjc 0 31287 327595 207980 2026-05-30T23:14:30Z InternetArchiveBot 25385 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 327595 wikitext text/x-wiki {{صندخ/بنا}} '''دانیشگاه آزاد اسلامی''' اتتا سامونۀ دانیشگاهی  [[ایران]] دله و خارج از [[ایران]] هسته و از گت ترین مراکز آموزشی  ایران دله هسته که کار خدش ره  [[۱۰ مرداد]] ۱۳۶۱ دله آغاز هاکرده. <span class="cx-segment" data-segmentid="145"></span> {| class="wikitable" ! کاردانی ! کارشناسی ! کارشناسی ارشد ! دکتری حرفه‌ای ! دکتری تخصصی ! جمع |- | ۳۳۷۶۹۳ | ۱۰۲۲۸۱۷ | ۱۹۸۳۳۴ | ۱۰۰۸۵ | ۷۳۲۰ | ۱۵۷۶۳۴۹ |} == بن بنویشت == {{بن بنویشت|۲}} == منابع == * اداره کل اسناد و مدارک. ''«پس از ۲۵ سال»''، تهران: مرکز انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی، اول ۱۳۸۶ == بیرون بگردستن == * [https://web.archive.org/web/20210331213936/https://www.iau.ac.ir/ وبگاه دانشگاه آزاد اسلامی] * [https://web.archive.org/web/20160526191550/http://www.iausep.com/ وبگاه معاونت آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی] * [http://www.ana.ir خبرگزاری آنا] * [https://web.archive.org/web/20080401080849/http://www.trcga.com/site%20haye%20mortabet-vahed%20haye%20azad.htm آدرس اینترنتی و پست الکترونیکی واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی] [[رج:دانشگائون]] [[رج:دونشگا‌ئون]] akra7ylsd7yonwk02kpyv6rs9cu8xvz 10 33558 327615 169013 2026-05-31T09:32:35Z محک 1023 center به جای جاستیفای 327615 wikitext text/x-wiki {{#اگرموجود:ویکی‌پدیا:هفتگی عکس/سال {{سال}}/هفته {{#time:W|now}}|<div style="width:100%;text-align:center;"><span style="margin:0px 10px 10px 0px;box-shadow:0px 3px 4px rgba(0, 0, 0, 0.45);display:inline-block;">[[پرونده:{{ویکی‌پدیا:هفتگی عکس/سال {{سال}}/هفته {{#time:W|now}}}}|center|400px]]</span></div><br><p align=center>{{ویکی‌پدیا:هفتگی عکس/سال {{سال}}/هفته {{#time:W|now}} (شرح)}}|{{#اگرموجود:ویکی‌پدیا:هفتگی عکس/سال {{سال}}/هفته {{#time:W|now- 1 week}}|<div style="width:100%;text-align:center;"><span style="margin:0px 10px 10px 0px;box-shadow:0px 3px 4px rgba(0, 0, 0, 0.45);display:inline-block;">[[پرونده:{{ویکی‌پدیا:هفتگی عکس/سال {{سال}}/هفته {{#time:W|now- 1 week}}}}|center|400px]]</span></div><br><p align=center>{{ویکی‌پدیا:هفتگی عکس/سال {{سال}}/هفته {{#time:W|now- 1 week}} (شرح)}}|{{#اگرموجود:ویکی‌پدیا:هفتگی عکس/سال {{سال}}/هفته {{#time:W|now- 2 week}}|<div style="width:100%;text-align:center;"><span style="margin:0px 10px 10px 0px;box-shadow:0px 3px 4px rgba(0, 0, 0, 0.45);display:inline-block;">[[پرونده:{{ویکی‌پدیا:هفتگی عکس/سال {{سال}}/هفته {{#time:W|now- 2 week}}}}|center|400px]]</span></div><br><p align=center>{{ویکی‌پدیا:هفتگی عکس/سال {{سال}}/هفته {{#time:W|now- 2 week}} (شرح)}}|{{#اگرموجود:ویکی‌پدیا:هفتگی عکس/سال {{سال}}/هفته {{#time:W|now- 3 week}}|<div style="width:100%;text-align:center;"><span style="margin:0px 10px 10px 0px;box-shadow:0px 3px 4px rgba(0, 0, 0, 0.45);display:inline-block;">[[پرونده:{{ویکی‌پدیا:هفتگی عکس/سال {{سال}}/هفته {{#time:W|now- 3 week}}}}|center|400px]]</span></div><br><p align=center>{{ویکی‌پدیا:هفتگی عکس/سال {{سال}}/هفته {{#time:W|now- 3 week}} (شرح)}}|<div style="width:100%;text-align:center;"><span style="margin:0px 10px 10px 0px;box-shadow:0px 3px 4px rgba(0, 0, 0, 0.45);display:inline-block;">[[پرونده:IranMazandaran.png|400px|link=وپ:هفتگی عکس|این هفته سره عکس دنی‌یه؛ شما بتونّی اتا عکس بی‌یلین.]]{{سخ}}ونه '''[[ویکی‌پدیا:هفتگی عکس/سال {{سال}}/هفته {{#time:W|now}}|اینجه]]''' اتا عکس ِنوم ره بی‌یلین و '''[[ویکی‌پدیا:هفتگی عکس/سال {{سال}}/هفته {{#time:W|now}} (شرح)|اینجه]]''' هم ونه وسّه اتا متن (بنویشته) بنویسین.{{سخ}}''([[مازرون]] ِنقشه موقتی عکس هسته.)''}}}}}}}} tcwh8o2n34lwxp5w4l4rq5joz6hlgb2 0 38411 327594 177171 2026-05-30T19:46:57Z ~2026-32149-35 45489 /* */ 327594 wikitext text/x-wiki [[پرونده:Anorectum.gif|thumb|150px|مقعد ِساختار]] [[پرونده:Excited woman - view from back.jpg|راست|thumb|150px|ات زنائ موس که ونه پپش هم مشخص هسته]] '''موس'''، '''خید'''، '''نشین'''، '''هره''' یا '''مَقعِد'''<ref>[http://www.tabarestan.ir/dictionary?searchMethod=contains&searchword=%D9%85%D9%82%D8%B9%D8%AF&searchType=n.meaning&search=%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D8%AC%D9%88&limitstart=0&option=com_dictionary&Itemid=437&5919e49b99d9ea1fe857471ce14558d6=1 مازرونی لوغتنومه]</ref> زنده جاندارون بدن دله، گوارشی سیستم آخرین بخش هسته. [[کنگ]] وسط اتا سولاخ دره که ونه نوم ره موس گننه و ایضافه غذائون چی‌ئون ونجه بریم درزنده. == جستارهای وابسته == {{تلمبار-رج|مقعد}} * [[موس]] * [[مقعدی بگائستن]] == منبع == * ویکی‌پدیای انگلیسی. {{پانویس}} {{شابلون:آدم تن}} [[رده:بدن|موس]] [[رده:بگائستن]] ci9a0o0pu2u5urk7mfsdu1e65dkusgy 0 47079 327612 190916 2026-05-31T09:11:07Z محک 1023 327612 wikitext text/x-wiki {{صندخ/موجود}} '''سگ مهاز''' ، '''سگ مَغِز''' یا '''خر مقز''' ات‌جور [[مهاز]] هسته که ونه اندازه گت‌تر هسته و بال زنده، نخش صدا کنده. وه [[مغز]] توم گت‌ته هسته. آدمون وه ره قدیم‌تاسا مزاحمتِ نماد دونّه و اقلاً [[سقراط]] زمونه این مَثِل کاربرد داشته. == دپیته چرخه‌تو == * [[گدفلای|سگ‌مازِ داستانی کتاب]] == منابع == {{په‌نویس}} [[رج:بئو]] 9vbdx81ejoraydot98kmdmspqz6llvp 0 113653 327591 325476 2026-05-30T15:48:35Z IvanScrooge98 11584 /* */ +pron 327591 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص<!-- اینجه تونی شه مقالهٔ کلّی موضوع ره بنویسین تا صندخ بساجه. شهر، شخص، موجود، بنا، کومپانی و... واری -->}} '''زهران کوامی ممدانی''' {{lang-en|{{audio|Zohran Mamdani.ogg|Zohran Kwame Mamdani}}}} اتا آمریکایی سیاستمدار هسته که [[اوگاندا]] جه بورده آمریکا. ونه تبار [[هند]] جه رسنه و ونه پییرشون بریتانیای مستعمراتی کارمند بینه. ممدانی شه مسلمون هسته و باته [[دوازده امامی شیعه]] په‌روو هسته. وه فلسطین جه خله توم پشتی کنده و ات‌گال فلسطین حمایت وسه تا زندون دکت بی‌یه. وه اتا پادکست دله هنیشته - باته که انتفاضه کلمه ره نخش ندونده و یهودی‌ها حق دونده اسراییل ره دارن ولی وشون آدم بکوشتن ره نتونده بوینه. وه إنگىلیسی، اردو، هندی، بنگالی، إسپانیولی و عربی زىوون جه گپ زنده و اتا اوگاندایی زىوون جه موسیقی آلبوم بخوندسته. وه ال‌جی‌بی‌تی‌کیو+ حق ره پشتی کنده و باته ونه نیویورک دله وشون جه حمایت هکردن. ممدانی [[آمریکای دموکراتون]] جمع دره. ۲۰۲۵ انتخابات دله، وه [[نیویورک]] شهردار هوجی بوی‌یه و اولین مسلمون هسته که این مقوم جه رسنه. ونه وعده این بی‌یه که راهی پىدا کنده که عمومی هزینه‌ئون ره کمته هاکنه و مردم رفاهی خدمات ره ویشته کنده. == منابع == {{په‌نویس}} <!--- رج‌ئون: ---> [[رج:زننه آدمون]] [[رج:نیویورک سیاستمدارون]] 6452hpqrtf1wetbnfavxqgj0iihckl0 4 113843 327604 327252 2026-05-31T07:45:58Z محک 1023 327604 wikitext text/x-wiki [[پرونده:Bust_of_Aristophanes.jpg|95px|چپ|آریستوفان]] '''[[آریستوفان]]''' {{یونانی جه|Aristophanes}} (بزائه‌یِ حدود ۴۵۰ پیش از میلاد - بمرده‌ی حدود ۳۸۸ پیش از میلاد)، [[یونان]]ی نویسنده بی‌یه که [[یونان باستان تئاتر]] و [[کمدی]] ِسبک دله وه ره خار-خار إشناسنّه و [[باستانی یونان]] ِکمدیِ مهمترین شخصیت هسته و ونه آثار ویشته باقی بموندستنه و امه دست برسینه. آریستوفان [[تیاتر]] وسّه نمایش‌نومه نوشته. وه قدیمی کمدی ِآخرین نویسنده‌ئون جه هسته و ونه آخرین آثار میونه کمدی ِجؤرگه دله قرار گیرنه. قدیمی کمدیِ آثار موسیقی و کُر جه اجرا بینه و وشون دله فانتزی و جسور اجرا دیّه و مهمترین مسئله سیاسی نقدهایی بی‌یه که این دوره تیاتر دله دیار بی‌یه. ولی میونه کمدی فرق کرده و ونه لحن نرم‌ته بی‌یه و سیاست جه خله کار ناشته. خله آریستوفان زندگی جا چیزی ندومبی؛ اتنده هم که میّن هسته، ونه بنویشته‌ئون ِلابه‌لا جه بریم هشنینه. وه آتنِ شهروند بی‌یه و پاندیونیس ِقبیله جه بی‌یه ولی میّن نی‌یه که دقیقاً کاجه دنیا بموئه. اون گدر، ونه همشهری‌ها شایعه هکرد بینه که وه آتنی نی‌یه چون آریستوفان جه اگینا جزیره دله پی‌یری ارث برسی‌بی‌یه. وه شه هنری بنویشتن ره سال ۴۲۷ قبل از میلاد شروع هکرده و ونه اولین نمایش‌نومه اتا نقد بی‌یه که شه معاصرِ فیلسوف‌های آموزش و اخلاق ره دست گیته. احتمال دنّه که وه سرجمع حدود ۴۰ نمایشنومه بنویشت بائه. ونه آثار ویشته آتن ِمردمِ اجتماعی، ادبی و فلسفی موضوعات په هسته و خله [[پلوپونزی جنگ]] خَوری هم داستان باته چون این گدر اتا مهمِ اتفاق حیساب بی‌یه. آریستوفان، سیاستمدارونی که آتن ره جنگ گدر کنترل کردنه جا مخالف بی‌یه و انده عُمر هاکرده که جنگ دله شکست بخردن ره بَوینه و اَی آتنِ نو هرستائن دوره ره شاهد بوئه. آریستوفان خله معروف نویسنده‌کس بی‌یه و هنتا هم اتا نابغه بشناسی وونه. ونه نمایشنومه‌ئون هنتا که هنتائه، مدام چاپ وونه و وشون سر جا ترجمه کننه. آریستوفان ِکتره و کنایه باتن و ونه شوخی‌ها هنتا طرفدار دارنه. ونه تیاتر دله ویشته دیالوگ و گپ‌بزن جا داستان پیش شونه. ونه شعرها انده جالب هستنه که وشون ِدگاردنی متن هم هنتا جذابیت دارنه. ونه داستان‌های طرح ویشته گدر رها هئی وَر-وَر قرار گیرنه و پر هستنه از عجیب-غریب صحنه‌ئونی که خله‌شون اهمیتی ندارنه و آخرسری داستان پر شونگ‌شیدا و نصف‌نیم‌لنگ توم وونه. {{وپ:هب/تلمبار|آریستوفان}} j6xqqt61x34pzisg6noletk65vuq39y 0 114308 327598 2026-05-31T06:55:19Z محک 1023 مقاله‌ئونی که گت صفحه‌یِ کادر جه بساتنه. 327598 wikitext text/x-wiki {{صندخ/کتاب}} '''''گدفلای''''' {{انگلیسی جه|Gadfly}} که یعنی '''''سگ‌ماز''''' یا '''''خرمگس'''''، اتا [[انگلیسی]] رؤمان نوم هسته که [[اتل لیلیان ووینیچ]] بنویشته. اینتا کتاب [[کاتولیک کلیسا]] ره کتره شونه و [[ایتالیای اتحاد]] دوره دله شه داستان ره پیش وَرنه. آرتور اتا مؤمن جوونک نوم هسته که ونه مار تازگی بمرده. ونه پییر إنگلیسی تاجر بی‌یه و ونه گت‌ته برارون که اتی دیگر مار جه بینه، همه [[پروتستان]] بینه. ولی ونه مار که اواخر مریض کب‌بی‌یه، کاتولیک دین داشته. آرتور اتا گتِ کشیش (مِلّا) جه خله نزدیک هسته که ونه نوم ره مونتانلی گنّه و وشون دِتا خله وابستگی دارنه. وه [[ایتالیا]]یِ إستقلال‌خاهون رِمبِش دله هم عضو هسته و اونجه اتا کیجا، جوما نوم، ره خانه. اتا روز وه ره أمنیه دستگیر کنّه و ورنه شکنجه دِنّه تا اعتراف هاکنه ونه هم‌بازون که رِمبِش دله دئینه کی-کی بینه؟ ولی وه مقار ننه؛ تا این که اتا مِلّا که آرتور ونه پلی اعتراف هاکرد بی‌یه، شونه همه چی ره خَوِر دِنه و آرتور ره رها کنّه. آرتور همین‌شو، اتا چی دیگر ره هم دَر-وَرنه که باعث وونه لوچ بوو؛ ونه برار-زن وه ره حالی کانده که مونتانلی ونه راستکی پییر هسته و ونه مار خطا هاکرد بی‌یه و شه ره وا بدا بی‌یه. آرتور اتا خِدکشی نومه یلنه و شونه دریو-کنار و اتا کشتی ره سوار وونه که بوره [[جنوبی آمریکا]] و اونجه دره تا.... == منابع == {{په‌نویس}} <!--- رج‌ئون: ---> [[رج:انگلیسی کتابون]] n2frwzef073gnag99qid0psmto4xugu 327599 327598 2026-05-31T06:55:52Z محک 1023 [[رج:۱۸۹۷ کتابون]] اضافه شد با استفاده از [[ویکی‌پدیا:رج‌ساز]] 327599 wikitext text/x-wiki {{صندخ/کتاب}} '''''گدفلای''''' {{انگلیسی جه|Gadfly}} که یعنی '''''سگ‌ماز''''' یا '''''خرمگس'''''، اتا [[انگلیسی]] رؤمان نوم هسته که [[اتل لیلیان ووینیچ]] بنویشته. اینتا کتاب [[کاتولیک کلیسا]] ره کتره شونه و [[ایتالیای اتحاد]] دوره دله شه داستان ره پیش وَرنه. آرتور اتا مؤمن جوونک نوم هسته که ونه مار تازگی بمرده. ونه پییر إنگلیسی تاجر بی‌یه و ونه گت‌ته برارون که اتی دیگر مار جه بینه، همه [[پروتستان]] بینه. ولی ونه مار که اواخر مریض کب‌بی‌یه، کاتولیک دین داشته. آرتور اتا گتِ کشیش (مِلّا) جه خله نزدیک هسته که ونه نوم ره مونتانلی گنّه و وشون دِتا خله وابستگی دارنه. وه [[ایتالیا]]یِ إستقلال‌خاهون رِمبِش دله هم عضو هسته و اونجه اتا کیجا، جوما نوم، ره خانه. اتا روز وه ره أمنیه دستگیر کنّه و ورنه شکنجه دِنّه تا اعتراف هاکنه ونه هم‌بازون که رِمبِش دله دئینه کی-کی بینه؟ ولی وه مقار ننه؛ تا این که اتا مِلّا که آرتور ونه پلی اعتراف هاکرد بی‌یه، شونه همه چی ره خَوِر دِنه و آرتور ره رها کنّه. آرتور همین‌شو، اتا چی دیگر ره هم دَر-وَرنه که باعث وونه لوچ بوو؛ ونه برار-زن وه ره حالی کانده که مونتانلی ونه راستکی پییر هسته و ونه مار خطا هاکرد بی‌یه و شه ره وا بدا بی‌یه. آرتور اتا خِدکشی نومه یلنه و شونه دریو-کنار و اتا کشتی ره سوار وونه که بوره [[جنوبی آمریکا]] و اونجه دره تا.... == منابع == {{په‌نویس}} <!--- رج‌ئون: ---> [[رج:انگلیسی کتابون]] [[رج:۱۸۹۷ کتابون]] q8cb7qrxqb8fyfkdr9amipjz9frphp5 0 114309 327600 2026-05-31T07:18:16Z محک 1023 مقاله‌ئونی که گت صفحه‌یِ کادر جه بساتنه. 327600 wikitext text/x-wiki {{صندخ/<!-- اینجه تونی شه مقالهٔ کلّی موضوع ره بنویسین تا صندخ بساجه. شهر، شخص، موجود، بنا، کومپانی و... واری -->}} [[یونان باستان دوره|یونان باستان]] دله، [[تیاتر|تئاتر]] فقط اتا تفریح نَیّه؛ وه اتا عبادت و پرستش و آموزش هم بی‌یه. اولین تئاترهایی که تاریخ دله ثبت بَیّه، یونان باستان دله شروع بینه. این تئاترها حدود ۲۵۰۰ سال پیش (یعنی حدود ۵۳۰ سال قبل از میلاد مسیح) جه [[آتن]] گتِ شهر دله رواج پیدا هاکردنه. == شروع == تئاتر ره اول مردم [[دیونیسوس]] (شراب و شور-نشاطِ خدا) پرستش وسّه بساتنه. هر سال اتا گت جشن ونه افتخار وسه گیتنه که ونه نوم ره «دیونیزیا» گتنه. این جشن دله، آدمون جمع بَیینه، خونش کردنه، سِما کردنه و شعر وندستنه. کم کم وشونِ بخوند-بخوند تبدیل بَیّه به اتا نمایش و آسنی (داستان) که اتا نفر مردم پیش إستا و تعریف کارده. این نفر ره «بازیگر» یا «هیپوکریتس» (یونانی جه: ὑποκριτής) گتنه که یعنن «جواب‌گو» یا «تعبیرکر». تئاتر یونان دله سه تا جور اصلی داشته: # [[تراژدی]] (غم‌نومه): این نوع تئاتر ره معمولاً غم بار بی‌یه. قهرمان ونه داستان دله معمولاً اتا گت مردی/زنا هسته که شه إشتٮفاهون یا بد اقبالی وسّه، از عرش به فرش رسنه. تراژدی هدف این بی‌یه که تماشاگر ره بترسنه و ونه دل ره بسوجنه تا شخصیتون جا همدردی هاکنن. سه تا نویسنده دئینه که گت تراژدی‌نویس بینه: [[آیسخولوس]] (Aeschylus)، [[سوفوکلس]] (Sophocles) و [[اوریپید]] (Euripides). # [[کمدی]] (خنده‌نامه): این نوع تئاتر خنده‌کَری و انتقادی بی‌یه. ویشته گدر سیاسیون، فیلسوفون و مردم ِزندگی ِروش ره مسخره کردنه. یونان گت نویسنده، کمدی دله [[آریستوفان]] (Aristophanes) بی‌یه. وه خنده‌دارترین نمایشون ره بنویشته. # [[ساتیر|ساتیر درام]] (نیمه‌خنده‌نومه): این اتا نوع ترکیبی بی‌یه که هم جدی بی‌یه، هم خنده‌دار. معمولاً سه تا تراژدیِ پشت‌په نمایش دانه تا مردم خسته نَواشِن. == تئاتر جایگاه و بنا == یونان باستان تئاترها ره باز فضا و کتی یا سیِ سر نمایش گیتنه. ونه ساختمون مهمترین بخشون اینان بی‌یه: * تئاترون (Theatron): جایی که تماشاگرون دَیینه. این بخش کاتی-کاتی و نیمدایره‌وار بی‌یه تا همه بتونن صحنه ره هارشن. "تئاتر" کلمه همینجه نوم جه بیته بَیّه. * اورکسترا (Orchestra): اتا گِرد فضا که تئاترونِ وسط دَیّه. بازیگرون و کُر (همون جمعیتی که با هم آواز خوندستنه) اینجه إستا بینه. "اورکستر" اسم هم این قسمت جه إنه. * اسکنه (Skene): اتا پشت‌صحنه ساختمون که بازیگرون لباس عوض کاردنه و ساز و وسایل کب‌بی‌یه. این کلمه بعدها تبدیل بَیّه به "Scene" که یعنن صحنه. ==گت نمایش‌نویسون == گتترین تراژدی‌نویسون: * [[آیسخولوس]]: وه ۹۰ تا نمایش بنویشته که فقط ۷ تا بموندسته. ونه گت کار «[[اورستیا]]» هسته. * [[سوفوکلس]]: وه ۱۲۳ تا نمایش بنویشته. ونه معروف کار «[[ادیپوس شاه]]» (Oedipus Rex) هسته. * [[اوریپید]]: وه ۹۲ تا نمایش بنویشته که بعضی‌شون حلا معروف هستنه؛ «[[مدئا]]» (Medea) دسوری. گتترین کمدی‌نویس: - [[آریستوفان]]: وه ۴۰ تا نمایش بنویشته. معروفترین کار ونه «[[لیسیستراتا]]» (Lysistrata) هسته که زنون تصمیم گیرنه جنگ دکفن. == میراث == یونان تئاتر، غربی تئاترِ پایه و اساس بَیّه. إسا تئاتر دله، هنتا همون قواعد و ساختارونی إستفاده وونه که اون گدر رسم بیّه. حتا "تراژدی"، "کمدی"، "صحنه"، "ارکستر" و "تئاتر" واژگون همه یونان باستان جه بموندستنه. علایده بر اینان، تئاتر مردم ره یاد هاده که چتی غم و شادی جه دیم-به-دیم بَووشِن، چتی انتقاد هاکنن و چتی زندگی ره بتتر درک هاکنن. == منابع == {{په‌نویس}} <!--- رج‌ئون: ---> [[رج:تیاتر]] [[رج:یونان تاریخ]] [[رج:یونانی زوون]] 3i9vjal4qlc3sdh7cst6u2h08kbrhk0 327601 327600 2026-05-31T07:22:55Z محک 1023 327601 wikitext text/x-wiki [[پرونده:The_great_theater_of_Epidaurus,_designed_by_Polykleitos_the_Younger_in_the_4th_century_BC,_Sanctuary_of_Asklepeios_at_Epidaurus,_Greece_(14015010416).jpg|بندانگشتی|اتا یونانی تئاترِ بنا که قرن چار پیش از میلاد شٮنه.]] [[یونان باستان دوره|یونان باستان]] دله، [[تیاتر|تئاتر]] فقط اتا تفریح نَیّه؛ وه اتا عبادت و پرستش و آموزش هم بی‌یه. اولین تئاترهایی که تاریخ دله ثبت بَیّه، یونان باستان دله شروع بینه. این تئاترها حدود ۲۵۰۰ سال پیش (یعنی حدود ۵۳۰ سال قبل از میلاد مسیح) جه [[آتن]] گتِ شهر دله رواج پیدا هاکردنه. == شروع == تئاتر ره اول مردم [[دیونیسوس]] (شراب و شور-نشاطِ خدا) پرستش وسّه بساتنه. هر سال اتا گت جشن ونه افتخار وسه گیتنه که ونه نوم ره «دیونیزیا» گتنه. این جشن دله، آدمون جمع بَیینه، خونش کردنه، سِما کردنه و شعر وندستنه. کم کم وشونِ بخوند-بخوند تبدیل بَیّه به اتا نمایش و آسنی (داستان) که اتا نفر مردم پیش إستا و تعریف کارده. این نفر ره «بازیگر» یا «هیپوکریتس» (یونانی جه: ὑποκριτής) گتنه که یعنن «جواب‌گو» یا «تعبیرکر». تئاتر یونان دله سه تا جور اصلی داشته: # [[تراژدی]] (غم‌نومه): این نوع تئاتر ره معمولاً غم بار بی‌یه. قهرمان ونه داستان دله معمولاً اتا گت مردی/زنا هسته که شه إشتٮفاهون یا بد اقبالی وسّه، از عرش به فرش رسنه. تراژدی هدف این بی‌یه که تماشاگر ره بترسنه و ونه دل ره بسوجنه تا شخصیتون جا همدردی هاکنن. سه تا نویسنده دئینه که گت تراژدی‌نویس بینه: [[آیسخولوس]] (Aeschylus)، [[سوفوکلس]] (Sophocles) و [[اوریپید]] (Euripides). # [[کمدی]] (خنده‌نامه): این نوع تئاتر خنده‌کَری و انتقادی بی‌یه. ویشته گدر سیاسیون، فیلسوفون و مردم ِزندگی ِروش ره مسخره کردنه. یونان گت نویسنده، کمدی دله [[آریستوفان]] (Aristophanes) بی‌یه. وه خنده‌دارترین نمایشون ره بنویشته. # [[ساتیر|ساتیر درام]] (نیمه‌خنده‌نومه): این اتا نوع ترکیبی بی‌یه که هم جدی بی‌یه، هم خنده‌دار. معمولاً سه تا تراژدیِ پشت‌په نمایش دانه تا مردم خسته نَواشِن. == تئاتر جایگاه و بنا == یونان باستان تئاترها ره باز فضا و کتی یا سیِ سر نمایش گیتنه. ونه ساختمون مهمترین بخشون اینان بی‌یه: * تئاترون (Theatron): جایی که تماشاگرون دَیینه. این بخش کاتی-کاتی و نیمدایره‌وار بی‌یه تا همه بتونن صحنه ره هارشن. "تئاتر" کلمه همینجه نوم جه بیته بَیّه. * اورکسترا (Orchestra): اتا گِرد فضا که تئاترونِ وسط دَیّه. بازیگرون و کُر (همون جمعیتی که با هم آواز خوندستنه) اینجه إستا بینه. "اورکستر" اسم هم این قسمت جه إنه. * اسکنه (Skene): اتا پشت‌صحنه ساختمون که بازیگرون لباس عوض کاردنه و ساز و وسایل کب‌بی‌یه. این کلمه بعدها تبدیل بَیّه به "Scene" که یعنن صحنه. ==گت نمایش‌نویسون == [[پرونده:Relief with Menander and New Comedy Masks - Princeton Art Museum.jpg|بندانگشتی|یونانی بازیگرون شه دیم ره ماسک یشتنه. اینتا قدیمی موجستمه دله اتا بازیگر دره شه ماسک ره إشنه.]] گتترین تراژدی‌نویسون: * [[آیسخولوس]]: وه ۹۰ تا نمایش بنویشته که فقط ۷ تا بموندسته. ونه گت کار «[[اورستیا]]» هسته. * [[سوفوکلس]]: وه ۱۲۳ تا نمایش بنویشته. ونه معروف کار «[[ادیپوس شاه]]» (Oedipus Rex) هسته. * [[اوریپید]]: وه ۹۲ تا نمایش بنویشته که بعضی‌شون حلا معروف هستنه؛ «[[مدئا]]» (Medea) دسوری. گتترین کمدی‌نویس: - [[آریستوفان]]: وه ۴۰ تا نمایش بنویشته. معروفترین کار ونه «[[لیسیستراتا]]» (Lysistrata) هسته که زنون تصمیم گیرنه جنگ دکفن. == میراث == یونان تئاتر، غربی تئاترِ پایه و اساس بَیّه. إسا تئاتر دله، هنتا همون قواعد و ساختارونی إستفاده وونه که اون گدر رسم بیّه. حتا "تراژدی"، "کمدی"، "صحنه"، "ارکستر" و "تئاتر" واژگون همه یونان باستان جه بموندستنه. علایده بر اینان، تئاتر مردم ره یاد هاده که چتی غم و شادی جه دیم-به-دیم بَووشِن، چتی انتقاد هاکنن و چتی زندگی ره بتتر درک هاکنن. == منابع == {{په‌نویس}} * مارک کارترایت، World History Encyclopedia: «نمایش در یونان باستان» . *هاینتس کیندرمن، «تاریخ تئاتر اروپا - جلد ۱: تئاتر یونان باستان». <!--- رج‌ئون: ---> [[رج:تیاتر]] [[رج:یونان تاریخ]] [[رج:یونانی زوون]] 56gy5q1u851fahcapszsdyssn4oxdlx 0 114310 327602 2026-05-31T07:38:56Z محک 1023 اتا نو ولگ بساته که ونه دله «{{صندخ/شخص}} '''آیسوخولوس''' (Aeschylus) که وه ره «تراژدیِ پیـر» گننه، [[یونان باستان]] دله اولین نفر از سه تا گت تراژدی‌نویسون هسته. وه ۵۲۵ پیش از میلاد، اتا اشرافی خانواده دله، آتـنِ پـَلی اتا شهرک دله دنیا بمو. آیسوخولوس فقط اتا نویسنده نـیـه؛ وه ا...» دره 327602 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص}} '''آیسوخولوس''' (Aeschylus) که وه ره «تراژدیِ پیـر» گننه، [[یونان باستان]] دله اولین نفر از سه تا گت تراژدی‌نویسون هسته. وه ۵۲۵ پیش از میلاد، اتا اشرافی خانواده دله، آتـنِ پـَلی اتا شهرک دله دنیا بمو. آیسوخولوس فقط اتا نویسنده نـیـه؛ وه اتا دلاور سرباز هم بی‌یه که شه شهرِ وطـنـی جنـگ‌های دله، مخصوصاً [[ماراتون جنگ]] (۴۹۰ پ. م) و [[سالامیس جنگ|سـالامـیـس]] (۴۸۰ پ. م) دله، شرکت هاکرده. وه شه اولین نمایش‌نومـه ره حدود ۵۰۰ پیش از میلاد، «دیونیسوس جشن» دله بنویشته. ولی اولین جایزه‌یی که بئیته، سال ۴۸۴ پ. م بی‌یه. آیسوخولوس سرجمع ۱۳ بار تونسته این جشنواره‌یِ گتِ جایزه ره بَیـره. وه حدود ۴۵۶ پ. م، [[سیسیلی|سیسیل]] دله، شه اتا سفر گدر دنیا جه بورده. ونه بمردن ماجرا عجیب بی‌یه؛ گتنه اتا [[کوز]] که اتا [[واشه]] وه ره آسمون جه رها هاکرد بی‌یه، بخرده ونه ره سـر ره و وه ره جا-در-جا بکوشته. آیسوخولوس نمایش‌نامـه‌نویسی ره خله تغییر هدا. مهمترین کاری که هاکرده، دومـیـن بـازیـگـر بیارده صحنه درون. قبل از وه، فقط اتا بازیگر دیّه که همه چی ره وسّه تعریف هاکنه و همه چیز ره تک-تینار اجرا کارده. این کار باعث بیّه که دیالوگ و تضاد شخصیت‌ها به وجود بئن. آیسوخولوس شه نمایش‌نامـه‌ئون دله، خدائونِ عدل-داد و قهرمانِ شخصیتِ تقصیر ره عالی و پرمفهوم ترکیب کانده. ونه شعر و زبون خله پُـر قوت هستنه. اصلی موضوعون که وه خاسته باوّه، عدالت و أمه کارونِ نتیجه هسته و اینتی که چتی آدِم ونه خدائونِ تقدیر ره قبول هاکنه. وه خله دین‌دار و مؤمن مردی بی‌یه. آیسوخولوس فقط اتا شاعر نـیـه؛ وه تـراژدی هنرِ بنیان‌گذار و پـییـر هسته که غربی ادبیات دله خله نقش دارنه. == آثار == آیسوخولوس شه زندگی گدر بیش از ۹۰ تا نمایشنومه بنویشته که فقط ۷ تای وشون سالم بمونسته. مهمترین کارونی که امه دست برَسینه، اینان هستنه: *[[پارسیون (تئاتر)|پارسیون]] (The Persians): اتا نمایش که [[یونان و پارس جنگ]] ره پارسیون نظر جه تعریف کانده. *[[پرومته زنجیر-بوستن|پرومته‌یِ زنجیر-بوستن]] (Prometheus Bound): [[پرومته]] آسنی هسته که آدِمون وسّه تش ره خدائون جه دزدنه و همین‌سه وه ره زنجیر وندنّه. *[[اورستیا]] (The Oresteia): این‌اتا سه‌گانه هسته. ونه سه تا نمایش شامل اینان هستنه: **آگاممنون (Agamemnon) **مِی-وَ‌رِه کسـون (The Libation Bearers) **انتقام‌گیرِئون (The Eumenides) == منابع == * [https://cn.imslp.org/wiki/Category:Aeschylus] * [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0063%3Apage%3Dpos%3D1924 A Dictionary of Greek and Roman Antiquities (1890)] * [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/9781400860050/html The Artistry of Aeschylus and Zeami A Comparative Study of Greek Tragedy and No] [[رج:تیاتر]] [[رج:یونان نویسندگون]] 5uzh0deng70kkfqupe6s5wrm3mjiej9 327605 327602 2026-05-31T07:54:18Z محک 1023 327605 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص}} '''آیسوخولوس''' (Aeschylus) که وه ره «تراژدیِ پیـر» گننه، [[یونان باستان]] دله اولین نفر از سه تا گت تراژدی‌نویسون هسته. وه ۵۲۵ پیش از میلاد، اتا اشرافی خانواده دله، آتـنِ پـَلی اتا شهرک دله دنیا بمو. آیسوخولوس فقط اتا نویسنده نـیـه؛ وه اتا دلاور سرباز هم بی‌یه که شه شهرِ وطـنـی جنـگ‌های دله، مخصوصاً [[ماراتون جنگ]] (۴۹۰ پ. م) و [[سالامیس جنگ|سـالامـیـس]] (۴۸۰ پ. م) دله، شرکت هاکرده. وه شه اولین نمایش‌نومـه ره حدود ۵۰۰ پیش از میلاد، «دیونیسوس جشن» دله بنویشته. ولی اولین جایزه‌یی که بئیته، سال ۴۸۴ پ. م بی‌یه. آیسوخولوس سرجمع ۱۳ بار تونسته این جشنواره‌یِ گتِ جایزه ره بَیـره. وه حدود ۴۵۶ پ. م، [[سیسیلی|سیسیل]] دله، شه اتا سفر گدر دنیا جه بورده. ونه بمردن ماجرا عجیب بی‌یه؛ گتنه اتا [[کوز]] که اتا [[واشه]] وه ره آسمون جه رها هاکرد بی‌یه، بخرده ونه سـر ره و وه ره جا-در-جا بکوشته. آیسوخولوس نمایش‌نامـه‌نویسی ره خله تغییر هدا. مهمترین کاری که هاکرده، دومـیـن بـازیـگـر بیارده صحنه درون. قبل از وه، فقط اتا بازیگر دیّه که همه چی ره وسّه تعریف هاکنه و همه چیز ره تک-تینار اجرا کارده. این کار باعث بیّه که دیالوگ و تضاد شخصیت‌ها به وجود بئن. آیسوخولوس شه نمایش‌نامـه‌ئون دله، خدائونِ عدل-داد و قهرمانِ شخصیتِ تقصیر ره عالی و پرمفهوم ترکیب کانده. ونه شعر و زبون خله پُـر قوت هستنه. اصلی موضوعون که وه خاسته باوّه، عدالت و أمه کارونِ نتیجه هسته و اینتی که چتی آدِم ونه خدائونِ تقدیر ره قبول هاکنه. وه خله دین‌دار و مؤمن مردی بی‌یه. آیسوخولوس فقط اتا شاعر نـیـه؛ وه تـراژدی هنرِ بنیان‌گذار و پـییـر هسته که غربی ادبیات دله خله نقش دارنه. == آثار == آیسوخولوس شه زندگی گدر بیش از ۹۰ تا نمایشنومه بنویشته که فقط ۷ تای وشون سالم بمونسته. مهمترین کارونی که امه دست برَسینه، اینان هستنه: *''[[پارسیون (تئاتر)|پارسیون]]'' (The Persians): اتا نمایش که [[یونان و پارس جنگ]] ره پارسیون نظر جه تعریف کانده. *''[[پرومته زنجیر-بوستن|پرومته‌یِ زنجیر-بوستن]]'' (Prometheus Bound): [[پرومته]] آسنی هسته که آدِمون وسّه تش ره خدائون جه دزدنه و همین‌سه وه ره زنجیر وندنّه. *''[[اورستیا]]'' (The Oresteia): این‌اتا سه‌گانه هسته. ونه سه تا نمایش شامل اینان هستنه: **''آگاممنون'' (Agamemnon) **''آزادکَرون'' (The Libation Bearers) **''انتقام‌گیرون'' (The Eumenides) == منابع == * [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0063%3Apage%3Dpos%3D1924 A Dictionary of Greek and Roman Antiquities (1890)] * [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/9781400860050/html The Artistry of Aeschylus and Zeami A Comparative Study of Greek Tragedy and No] * [https://cn.imslp.org/wiki/Category:Aeschylus] [[رج:تیاتر]] [[رج:یونان نویسندگون]] [[رج:۵۲۵ پ‌م بزائه‌ئون]] [[رج:۴۵۶ پ‌م بمرده‌ئون]] 9a22yrb2t14opii6owagigczzyj6eai 327606 327605 2026-05-31T08:01:15Z محک 1023 327606 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص}} '''آیسوخولوس''' (Aeschylus) که وه ره «تراژدیِ پیـر» گننه، [[یونان باستان]] دله اولین نفر از سه تا گت تراژدی‌نویسون هسته که [[یونان باستان تئاتر|یونانی تئاتر]] نوشته. وه ۵۲۵ پیش از میلاد، اتا اشرافی خانواده دله، آتـنِ پـَلی اتا شهرک دله دنیا بمو. آیسوخولوس فقط اتا نویسنده نـیـه؛ وه اتا دلاور سرباز هم بی‌یه که شه شهرِ وطـنـی جنـگ‌های دله، مخصوصاً [[ماراتون جنگ]] (۴۹۰ پ. م) و [[سالامیس جنگ|سـالامـیـس]] (۴۸۰ پ. م) دله، شرکت هاکرده. وه شه اولین نمایش‌نومـه ره حدود ۵۰۰ پیش از میلاد، «دیونیسوس جشن» دله بنویشته. ولی اولین جایزه‌یی که بئیته، سال ۴۸۴ پ. م بی‌یه. آیسوخولوس سرجمع ۱۳ بار تونسته این جشنواره‌یِ گتِ جایزه ره بَیـره. وه حدود ۴۵۶ پ. م، [[سیسیلی|سیسیل]] دله، شه اتا سفر گدر دنیا جه بورده. ونه بمردن ماجرا عجیب بی‌یه؛ گتنه اتا [[کوز]] که اتا [[واشه]] وه ره آسمون جه رها هاکرد بی‌یه، بخرده ونه سـر ره و وه ره جا-در-جا بکوشته. آیسوخولوس نمایش‌نامـه‌نویسی ره خله تغییر هدا. مهمترین کاری که هاکرده، دومـیـن بـازیـگـر بیارده صحنه درون. قبل از وه، فقط اتا بازیگر دیّه که همه چی ره وسّه تعریف هاکنه و همه چیز ره تک-تینار اجرا کارده. این کار باعث بیّه که دیالوگ و تضاد شخصیت‌ها به وجود بئن. آیسوخولوس شه نمایش‌نامـه‌ئون دله، خدائونِ عدل-داد و قهرمانِ شخصیتِ تقصیر ره عالی و پرمفهوم ترکیب کانده. ونه شعر و زبون خله پُـر قوت هستنه. اصلی موضوعون که وه خاسته باوّه، عدالت و أمه کارونِ نتیجه هسته و اینتی که چتی آدِم ونه خدائونِ تقدیر ره قبول هاکنه. وه خله دین‌دار و مؤمن مردی بی‌یه. آیسوخولوس فقط اتا شاعر نـیـه؛ وه تـراژدی هنرِ بنیان‌گذار و پـییـر هسته که غربی ادبیات دله خله نقش دارنه. == آثار == آیسوخولوس شه زندگی گدر بیش از ۹۰ تا نمایشنومه بنویشته که فقط ۷ تای وشون سالم بمونسته. مهمترین کارونی که امه دست برَسینه، اینان هستنه: *''[[پارسیون (تئاتر)|پارسیون]]'' (The Persians): اتا نمایش که [[یونان و پارس جنگ]] ره پارسیون نظر جه تعریف کانده. *''[[پرومته زنجیر-بوستن|پرومته‌یِ زنجیر-بوستن]]'' (Prometheus Bound): [[پرومته]] آسنی هسته که آدِمون وسّه تش ره خدائون جه دزدنه و همین‌سه وه ره زنجیر وندنّه. *''[[اورستیا]]'' (The Oresteia): این‌اتا سه‌گانه هسته. ونه سه تا نمایش شامل اینان هستنه: **''آگاممنون'' (Agamemnon) **''آزادکَرون'' (The Libation Bearers) **''انتقام‌گیرون'' (The Eumenides) == دپیته چرخه‌تو == * [[یونان باستان تئاتر]] * [[سوفوکلس]] == منابع == * [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0063%3Apage%3Dpos%3D1924 A Dictionary of Greek and Roman Antiquities (1890)] * [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/9781400860050/html The Artistry of Aeschylus and Zeami A Comparative Study of Greek Tragedy and No] * [https://cn.imslp.org/wiki/Category:Aeschylus] [[رج:تیاتر]] [[رج:یونان نویسندگون]] [[رج:۵۲۵ پ‌م بزائه‌ئون]] [[رج:۴۵۶ پ‌م بمرده‌ئون]] rwqktx7fo4kpik29kt8k37dtzoahcdl 14 114311 327603 2026-05-31T07:41:34Z محک 1023 اتا نو ولگ بساته که ونه دله «[[رج:هنر]]» دره 327603 wikitext text/x-wiki [[رج:هنر]] 30rdidung0twed0wis5230905a5uhjl 0 114312 327607 2026-05-31T08:57:35Z محک 1023 مقاله‌ئونی که گت صفحه‌یِ کادر جه بساتنه. 327607 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص}} '''سوفوکلس''' یا '''سوفوکل''' (Sophocles) دومین نفر از سه نفری بی‌یه که [[یونان باستان تئاتر]] دله [[تراژدی]] ره بساتنه. وه [[یونان باستان دوره|یونان باستان]] دله، حدود ۴۹۶ پیش از میلاد، [[آتن]] دله، اتا غنی خانواده درون دنیا بمو. ونه پییر اتا اسلحه‌ساز بی‌یه که ونه وسّه تونسته خار-خار تحصیلات فراهم هاکنه. سوفوکلس، برعکس [[آیسخولوس]] که سرباز بی‌یه، اتا سیاستمدار و هنرمند مردی بی‌یه. وه چندین‌کَش بعنوان «[[استراتگوس]]» (یعنن ژنرال و نظامیونِ فرمونده) انتخاب بَیّه و حتی [[ساموس جنگ]] (۴۴۱ پ. م) دله خله افتخارات بدست بیارد بی‌یه. علایده بر اینان، وه «[[هلسپونت]]» (اتا مذهبی گروه) دله هم دئی‌یه. وه ۴۰۶ پ. م، تقریباً ۹۰ سالگی گِدر، آتن دله بمرده. ونه مرگ ره آرام و با احترام گزارش هکردنه و آتنِ مردم ونه وسّه اتا مخصوص قَور بکندستنه و هر سال ونه احترام ره جا یاردنه و [[قربونی]] کردنه. سوفوکلس هم شه إستا، آیسخولوس، واری چنتا نو-نو چیز ره تئاتر دله بساته. ونه مهمترین کارون جه اینان بینه: * سومین بازیگر ره صحنه بیارده: پیش از وه، حداکثر دِتا بازیگر دَیینه. سوفوکلس سومین بازیگر ره إضافه هاکرده که باعث بَیّه دیالوگ و کشمکش شخصیت‌ها میونه پیچیده‌تر و واقعی‌تر بَووشه. * کُر نقش ره کم هاکردن: پیش از وه، گروه کُر نقش خله مهم و ویشته بی‌یه. سوفوکلس وشونِ گپ ره کم هاکرده و نقش اصلی ره هدا اصلی شخصیتون ره. *صحنه‌پردازی و صحنه ره دچی‌ین: وه صحنه سر ماکت و نقاشی یشته و جرثقیل یارده که پشت‌صحنه جه بازیگرون و وسایل ره پرواز هادن یا جابجا هاکنن. *شخصیت‌پردازی ره جول هاکردن: سوفوکلس آدمون ره همونتی که هستنه، وشون ضعف و قوت جه، تصویر کشی‌یه. == شیوه == برخلاف آیسخولوس که تقدیر و خدائونِ بخاستی ره همه چیِ کنترل وسه لازم دونسته و خدائون ره خار-خار سٮراق دائه، سوفوکلس بمو آدمون ره صاحب اختیار و شه کارِ مسئول نشون هدا. ونه قهرمانون تا آخرین نفس شه عقیده وسه جنگ کننه، حتا اگه دونن شکست خرنه. ونه قهرمون‌ها هم قوت دارنه و هم ضعف. شه إشتٮفا وسّه مشکل وَر خرنه و وشون داستان غم‌انگیز دِرِست وونه. [[ارسطو]] وشون نقطه ضعف نوم ره یلنه «هامارتیا» (تراژیک خطا). سوفوکلس «آیرونی تراژیک» دله خله إستا بی‌یه (جایی که تماشاچی چیزی ره بدونه که اصلی شخصیت ندونه). ونه بتترین نمونه، «ادیپوس شاه» هسته که تماشاگر از اول شه خَوِر دارنه که ادیپوس قاتل هسته، ولی ادیپوس شه ندونده چه خَوره. سوفوکلسِ زوون حکمت و فلسفه دارنه ولی آیسوخولوس واری دپیته گپ نزنده و ساده‌ساده چی گنه. ونه جملات ره همه ره حالی بونه. == آثار == سوفوکلس بیش از ۱۲۰ تا نمایشنومه بنویشته که فقط ۷ تاشون کامل بمونسته. ونه مهمترین کتابون اینان هستنه: * ''تبایِ سه‌گانه'': ونه گتترین اثر هسته که شه سه‌تا داستان جه تشکیل وونه: **''[[اودیپوس شاه]]'' (Oedipus Rex) ** ''[[آنتیگونه]]'' (Antigone) **''[[اودیپوس، کولونوس دله]]'' (Oedipus at Colonus) *''[[الکترا]]'' (Electra) == میراث == سوفوکلس هزارون نمایشنومه‌نویس و نویسنده وسه تا امروزه روز الهامبخش هسته. «اودیپوس شاه» هنتا که هنتائه، إجرا وونه و وه ره اتا از بتترین نمایشنامه‌های تاریخ دونّه. [[فروید]] (روانشناس) همین آسنی جه إستٮفاده هاکرده تا «[[اودیپ عقده]]» ره تعریف هاکنه. == منابع == {{په‌نویس}} <!--- رج‌ئون: ---> [[رج:تیاتر]] [[رج:یونان نویسندگون]] njz14c90f1g3uecp3hrl51zpe7xnmik 0 114313 327608 2026-05-31T09:06:44Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[گدفلای]] دله 327608 wikitext text/x-wiki #بور [[گدفلای]] jdklvwrsmfg3emrcadq8c1sp6lric5b 0 114314 327609 2026-05-31T09:09:43Z محک 1023 اتا نو ولگ بساته که ونه دله «{{صندخ/موجود}} '''سگ ماز''' یا '''سگ مَغِز''' اتا جور [[بئو]] هسته که [[مغز]] توم گت‌ته هسته. آدمون وه ره قدیم‌تاسا مزاحمتِ نماد دونّه و اقلاً [[سقراط]] زمونه این مَثِل کاربرد داشته. == دپیته چرخه‌تو == * [[گدفلای|سگ‌مازِ داستانی کتاب]] == منابع == {{په‌نویس...» دره 327609 wikitext text/x-wiki {{صندخ/موجود}} '''سگ ماز''' یا '''سگ مَغِز''' اتا جور [[بئو]] هسته که [[مغز]] توم گت‌ته هسته. آدمون وه ره قدیم‌تاسا مزاحمتِ نماد دونّه و اقلاً [[سقراط]] زمونه این مَثِل کاربرد داشته. == دپیته چرخه‌تو == * [[گدفلای|سگ‌مازِ داستانی کتاب]] == منابع == {{په‌نویس}} [[رج:بئو]] bfxqmxzniqusqi8itxcmib8jk3arall 327610 327609 2026-05-31T09:10:17Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[سگ مهاز]] دله 327610 wikitext text/x-wiki #بور [[سگ مهاز]] ldzjswjb23wb8j8bfjp1spmtlw7jqtl 0 114315 327613 2026-05-31T09:11:40Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[کور مهاز]] دله 327613 wikitext text/x-wiki #بور [[کور مهاز]] r7q8z2l3pcy1cr7l299eesrwv96tb18 0 114316 327614 2026-05-31T09:12:26Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[سگ مهاز]] دله 327614 wikitext text/x-wiki #بور [[سگ مهاز]] ldzjswjb23wb8j8bfjp1spmtlw7jqtl