ویکی‌پدیا mznwiki https://mzn.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D8%AA_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87 MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter مدیا شا گپ کارور کارور گپ ویکی‌پدیا ویکی‌پدیا گپ پرونده پرونده گپ مدیاویکی مدیاویکی گپ شابلون شابلون گپ رانما رانما گپ رج رج گپ پورتال پورتال گپ پروژه پروژه گپ TimedText TimedText talk ماژول ماژول گپ Event Event talk 0 1581 327938 172650 2026-06-07T05:16:12Z HenryThe 27142 327938 wikitext text/x-wiki {{صندخ/موجود}} '''بامِشی''' یا '''پیچا''' [[مازرونی زوون]] (تبری) دله اتا [[حیوون]] نوم هسه. ونه نوم دتا نوم جا ده‌ره‌س بییه بام + شی. بامشی ۶ تا ۷ ماهگی جه گت بونه و تونه تولید مثل هکنه ، ما‌ئون تا ۸ سالگی ئو نرئون تا ۱۰ سالگی به‌تونده‌نه شه وسه جفت هایرن، ونه اوستنی دوره هم ۶۱ تا ۶۸ روز بین (متوسط ۶۳ روز) هسته. == گتی == [[پرونده:Persialainen.jpg|راست|thumb|پارسی بامشی ]] بامشی ئون وزن معمولی ۲.۵ تا ۷ کیلوگرم بونه، هرچند بعضی گونه‌ئون دله بامشی سنگینی تا ۱۱.۳ کیلوگرم رسنه. بامشی ئون هم دئینه کا دلیکیسّه تا ۲۳ کیلوگرم وزن داشتنه. == هِستکا وندی == [[پرونده:Scheme cat anatomy-en.svg|thumb|بامشی بتیم دله|250px]] بامشی هم اکثر [[کاله‌دارون]] واری ۷ گردنی مهره, ۱۳ صدری مهره(سینه پشت مهره‌ ئون, که انسان ۱۲ مهره اینتا نوع جا دارنه), ۷ کمری مهره(که انسان ۵ مهره اینتا نوع جا دارنه), ۳ خاجی مهره (مهره‌ ئونی که بدن انتهایی قسمت دله قرار بئیتنه که انسان هرسائن وسه ۵ مهره اینتا نوع جا دارنه) و به جز "مانکس بامشی" ۲۲ یا ۲۳ دمی مهره‌ (که انسان ۳ تا ۵ مهره اینتا نوع جا دارنه) دارننه. == لینگ == بامشی هم [[سک|سگ]] واری شه پنجه جا راه شونه(پنجه شو دره!). بامشی ئون راه بوردن سر خله دقت کننه. این ئه‌تا بامشی سانان ره ویژگی جه هسته . == بامشی به‌نه‌وارئون == * پارسی بامشی * بنگال بامشی * تورک بامشی * راکون بامشی * سیامی بامشی * حبشی بامشی * برمه‌ای بامشی * مشرقی بامشی [[رج:بامشی‌مونائون]] 14jln0t8kfnhnhxzs9yrqzk3ehwoimj 0 1770 327952 192195 2026-06-07T08:01:53Z HenryThe 27142 327952 wikitext text/x-wiki [[پرونده:Indoor_Soccer_Game_in_Mexico.JPG|thumb|left|150px|اتا درونی فوتبال کا [[مکزیک]] دله که داور قرمز تیم سر اتا آزاد ضربه بیته.]] '''فوتبال''' ([[اینگلیسی زوون|اینگلیسی]] جه: ''football'') اتّا تیمی [[ورزش]] هسه که ونه دله دِتا یازده نفره تیم همیدگه جلو کا کننه و ویشتر وه ره پرطرفدارترین ورزش دنیای دله دوننه. اینتا ورزش اتا مستطیل شکل زمین دله که مصنوعی یا طبیعی چمن جا دپوشننی هسه برگوزار بونه ونه دتا انتهای دله دتا دروازه دره. هدف اینتا هسّه که توپ بوره حریف دروازه دله. دروازه بان تینار کس اینتا کای دله هسه که توننه شه دس جا توپ بیتن و کنترل هکردن سر ایستفاده هکنه. تیم دیگه اعضا ونه [[لنگ|لینگ]] یا تن دیگه عضوون جا توپ ره کنترل هکنن. هر اتا تیم که تونه ویشتر گول بزنه برنده هسه. اگه گل شون تعداد مساوی بوئه اون وخت کای نتیجه مساوی اعلام بونه یا به اضافه وخت بکشی بونه که اگه ای مساوی بیه ونه پنالتی ضربه ئون برنده ره معلوم هکنه. امروزی فوتبال [[انگلئون]] دله پا بیته. فوتبال رسمی نهاد [[فیفا]] هسه. گت‌ترین و معتبرترین کا فوتبال دله [[فوتبال جهانی جام|جهانی جام]] هسه که هر ۴ سال اتا بار برگوزار بونه. ونه هارشی ئون د برابر [[المپیک|اولمپیک]] هسه. {{ناقص}} [[رج:ورزش]] [[رج:فوتوال]] mmtyi1c5wu3sesajn939ept3scc7s66 0 3959 327946 77899 2026-06-07T07:10:45Z HenryThe 27142 +صندخ 327946 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''گورجی خط''' أتا خط نوم هسه که ونه [[گورجی زوون]] ره نویسەنه.اینتا خط ره میلادی ۵ قرن دله درس هکردنه.اوجوری که تاریخی کیتابون دله بنویشت هسه اینتا خط ره أتا [[گورجئون]] شاهون درس هکرده.اینتا خط ره چپ به راست نەویسەنه.گورجی زوون شه ۳۲ تا حرف دارنه.اینتا الەفبا جا أتی توم [[اوسەتکی]] زوون ره نەویشتەنه. [[رج:گرجستون]] [[رج:خط]] rxb6r3u1bj2zhj0nhwgq4qns2mvv4ur 0 4830 327939 327028 2026-06-07T06:45:28Z HenryThe 27142 327939 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = '''ورگ''' | fossil_range = [[پلیستوسن پسین]]<ref>Cetartiodactyla</ref> تاسا |color=pink | image = Howlsnow.jpg | image_caption = کلینی ''(=خاکستری)'' ورگ | image_width = 250px | وضعیت = LC | سامانه وضعیت = iucn3.1 | regnum = [[جانوران]] | phylum = [[رسن‌دارون]] | classis = [[کاله‌دارون]] | ordo = [[گوشتخارون]] | familia = [[سگ‌مونائون]]<ref>Canidae</ref> | genus = ''[[سک]]'' | species = '''''C. lupus''''' | binomial = ''Canis lupus'' | range_map= | range_map_caption=Range map. Green, present; red, former. | binomial_authority = [[کارل لینه|ک. لینه]]٬ [[۱۷۵۸ (میلادی)|۱۷۵۸]] }} '''ورگ''' یا '''ورک''' یا '''ورکا''' اتا گوشخار [[حیوون]] هسته که [[کاله‌دارون]] رج دله دره. ورگ [[سگ‌مونائون|سگ‌مونایی]] هسته که گته و سگ ره مونده و اتّا دکته دم هم دارنه. ورگون رنگ مختلفه ولی بطور کلی [[کلینی|خاکستری]] و [[زرد]] یا [[خری|قهوه‌یی]] مخلوط با [[سیو]] می‌ئون هستنه. به صورت اتا خونواده یا گله‌ی هفتایی که چنتا خونواده جه تشکیل وانه دله بدی‌یه وانّه. معمولاً روز شکار کانّه، به ویژه صواحی گادِر به گاسفن حمله کانّه، و گاهی هم شو گاسفن کِرف ره حمله کانّه.<ref>[http://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D8%B1%DA%AF فارسی ویکی‌پدیا: گرگ]</ref> مازرون دله هم ورگون مختلف وجود دارنه. وشون دله ات جور خاکستری ورگ دَره که ونه نوم «کاسپینی ورگ» یا «[[قفقاز]]ی ورگ» هسته. این ورگ ِتَلِکِه دَر کَفِنه ''(= دَر منقرض وانه)'' و وه خله کمیاب بَیی‌یه.<ref>[https://glk.wikipedia.org/wiki/%D9%88%D8%B1%DA%AF گیلکی ویکی‌پدیا: ورگ]</ref> == نوم == * ورگ ِکلمه‌یِ ریشه [[هندو-اروپایی زوونون]] ِدله اول جه هم وجود داشته و بصورت /wer-/ بی‌یه؛ * ات مرحله بعد و اولیه [[ژرمنی زوونون]] دله wargaz یاغی و چموش معنی جه دَیی‌یه * کمی بعدته [[انگلیسی|باستانی انگلیسی]] دله wearh یا wearg یا werg بوجود بموئه، میونه انگلیسی دله هم wari یا weri داشتنه، [[ساکسون|باستانی ساکسون]] دله هم warg یا warag اتا اسطوره‌ای ورگ نوم بی‌یه که وحشی و قهرمون‌هایِ دِشمن بی‌یه. * باستانی هلندی دله warg، میونه هلندی دله werch یا warch و [[هلندی|امروزی هلندی]] warg کاربرد دانّه. * باستانی بالایی آلمانی دله warg، میونه بالایی آلمانی دله warc، باستانی [[اسکاندیناوی]] دله vargr معنی داشتنه. * هَنتا [[ایسلندی]] دله vargur، [[فارویی]] دله vargur، [[سوئدی]] دله varg، [[دانمارکی]] دله varg، [[انگلیسی]] دله warg، [[فلاندی]] دله varas و [[استونیایی]] دله varas همون معانی ره دارنه. ورگ ِکلمه [[گیلکی]] دله vərg تلفظ وانه و [[فارسی]] دله کم‌کم ''گرگ'' بیّه. [[تبرستون تاریخ]] سِراق دِنه که [[گرگان]] ِنوم این کلمه جه بَییته بیّه. گرگان نوم قبل اسلام «ورکانه» بی‌یه که یونانیون شه لهجه دله وه ره «هیرکانیا» گاتِنه.<ref>[https://web.archive.org/web/20150818104424/http://v6rg.com/?p=10016 ورگ ِسایت: پیشاشو گب]</ref> این کلمه [[اسکاندیناوی]] ِاسطوره‌ها دله هَنتا اتا کاراکتر هسته.<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Warg انگلیسی ویکی‌پدیا]</ref> ==منبع== {{پانویس}} {{جونورون}} [[رج:کاله‌دارون]] [[رج:سگ‌مونائون]] 3r7zthxmusbcg56z15obtx8nwol1vwu 0 5452 327969 327130 2026-06-07T10:04:03Z HenryThe 27142 نسخهٔ [[Special:Diff/327130|327130]] از [[Special:Contributions/~2026-65975-7|~2026-65975-7]] ([[User talk:~2026-65975-7|بحث]]) خنثی شد 327969 wikitext text/x-wiki {{For|پهلوی}} [[پرونده:State flag of Iran (1964–1980).svg|thumb|left|ئیرونِ پهلویِ پرچِم]] '''پهلویون''' (۱۳۰۴ تا ۱۳۵۷ هـ.ش.) اتا [[مازرونی]] دودمون هسّه که پس از انحلال سلسله [[قاجارون]] ، [[ئیرون]] دله پادشائی ره بیته، [[رضاشاء]] ، شائ ئیرون از (۱۳۰۴ تا ۱۳۲۰) ئو بونیانگوذار رَج پهلوی بیه. [[ممرضاشا|محمدرضا پهلوی]] (۱۲۹۸ - ۱۳۵۹) از ۲۵ شهریور ۱۳۲۰ تا در بموئن اینقیلاب ایسلامی ئیران در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ شائ ئیران بیه. وه با دربموئن اینقیلاب ئیران کنار دکته ئو از این سو آخری شائ نیظام سلطونی ئیران دله اشمارسّه وانه. سلطونیت پهلوی با اینقیلاب ئیران رِقِد بورده. اینقیلاب ۱۳۵۷ ئیران، اینقیلابی بیه که با دیّن ویشته مردمون ئو حزبئون میلّی، دینی، کومونیستی ئو روشنفکرون ئیران، نیظام شائی این کشور ره از بین بورده، ئو پیش‌زمینه سرکار بموئن نیظام جه موری ایسلامی ره ایران دله جِفت ئو جور هکرده. ۲۲ بهمن سنه ۱۳۵۷ ره روز پیروزی این اینقیلاب دونّه. اینتا انقلاب '''آیت‌الله خمینی''' رهبری جا به پیروزی برسیه. [[پرونده:Reza shah uniform.jpg|thumb|left|رضاشاءِ [[آلاشت|آلاشتی]]]] مردمون ئو احزابئون از انقلاب مشروطه اتتظار استقلال، رهائه ئو ایستیقرار حکومت ملّی داشتنه که از ابّلین ماه ئون پس از دربموئن فرمون مشروطیت ئو وا بیّن مجلس شورای میلّی ئو به ویژه بائو ِبشنو به سر موتمم قانون اساسی به خرابی بکشیه. نزدیکی [[سیاست]] [[روسیه]] ئو [[بریتانئون]] پس از ۱ قرن ریقابت، باعث اینعیقاد قرارداد ۱۹۰۷ ئو قرارداد ۱۹۱۵ در تکّه هکردن ئیران به مناطق نفوذ به خاطر جلوبیتن از حضور کشورئون دیگه بیه. ابّلین جنگ جهونی دله (۱۹۱۸ – ۱۹۱۴ م.) با رِقِدهدائن بی سوئی ئیران، قسمتونی از کشور ره دیگه کشورون بیتنه ئو ئیران میدونِ جنگِ [[روسیه]] ئو [[بریتانئون]] ئو [[عوثمانی]] بیّه. انده شائون اون زمون بی خاصیت بینه که خله موشکیلات ئیران دله رَج بیّه حتّی نزدیک بیه ئیران ره تیکّه تیکّه هکنن. دمبداء بیّن رژیم ''روسیه تزاری'' که حیمایت از قاجارون ره عوهده داشته ئو جاگوزینی بلشویکئون که فریاد رهائی سر دانه،باعث بیّه بریتانئون ویشته بخائن ئیران ره بیرن تا هم شه قدیمی کـَل سَر«دوشمن» پیش دکفن هم نفت ره بالا بَکشِن. '''[[قرارداد ۱۹۱۹ وثوق الدوله]]''' ، که ئیران ره در وضع تحت الحمایگی قرار هدائه، به ایمضاء برسیه ئو این کار از دله بموئن ئیران به کونفیرانس صولح ورسای جلوگیری هکرده. با هارشای ژینرال آیرون ساید اینگیلیسی استاروسلسکی فرمونده روسی قزاق کنار بیشته بیّه ئو سردار همایون، فرموندئی کولّ قزاق ره بیته. این زمون همه خاستنه که قرارداد جا ایعتیراض هکنن همینتا سَر احمدشاء پیمون ره قوول نکارده ئو بریتانئون شه هارشا ره به ئیران تغییر هدائه. اتا حوکومت لازم بیه تا شورش ئونی میثل: سِرخ ِارتش که تا گیلان بمو بینه یا امیر موید ئو ونه وچون جه جلوگیری هکنه ئو جلوی روشد نهضتئون مردومی، که نفت دارئون وسّه موضر بیه ره بیره ئو همینتی مردمون سوخن ره گوش هاده. سوخن ئون '''آیرون ساید''' با [[رضاخان]] ئو '''سیدضیاءالدین طباطبایی''' [[قزوین]] دله سرنوش ساز بیه. رضاخان به دیگه کاندیدائون سبقت بیته ئو موجری کودتای ۳ایسفند ۱۲۹۹ش. بیّه.'''رضاخان میرپنج، عبسقلی خان سوادکوهی ِریکا''' مئروف به '''داداش بیک''' ۱۲۵۶ شمسی روستای [[آلاشت]] دله کنارهکته ئو در ۲۲ سالگی به نیروی قزاق دَوِسته ئو در زمون ۲۰سال مراحل نیظامی ره تا فرماندئی هنگ قزاق ِخنه (آتریاد) [[همدان]] طی هکرده ئو قرار بیّه شاء بوّه. به احمد شا جوون آخری شاء از سلسله قاجارون هم اطمینان هدانه که هیچ که وه ره کودتا نزنده ئو همونتی وه ره مجبور هکردنه که فرمون ریاست وزیرائی سید ضیاء الدین ره ایمضاء هکنه ئو عونوان سردارسپه ره هاده رضاخان دست. به دنبال کودتای ۳ایسفند ۱۲۹۹ که روز دوشنبه سیّم مائ (حوت) نیمه شو رِخ هدائه، نیشتنگاء ره بیتنه ئو با درست هکردن سرئوصیدا ئو تیراندازی بی مورد ئو زد ئو خوردئونی الکی، کودتاگرون بتونستنه مردمون دله وحشت ئو ایضطیراب دمبدن ئو فردای اون روز خله از گت مردمون ره بیتنه ئو مردمون ره به طریقی راضی هکردنه. سیدضیاءالدین طباطبایی به خاطر عوام فریبی ئو بیتن ئو جاهت سیاستی، قرارداد ۱۹۱۹ م. ره ول‌هکرده ئو اینگیلستون هم برای ایغفال مردمون ئیران، ول‌هکردن این قرارداد ره با خِشنودی قوول‌هکرده تا کابینه مورد هارشا کابینه‌ای میلّی ئو ضد اینگیلیسی مئرفی بوّه. قرارداد [[ئیران]] ئو [[شوروی]] ۱۹۲۱ که متضمن اینصیراف از امتیازات تزارئون بیه، ایمضاء بیّه (۱۲۹۹ ه.ش.). زمونی بعد سردار سپه به جای مسعود کیهان وزیر جنگ بیّه ئو همکار خادش سید ضیاء ره در موبارزه قودرت تبعید برسنیه. رضاخان تا ۲۶ خرداد ۱۳۰۲ ه.ش. با حضور در کابینه‌ئون قوام، مشیر الدوله ئو مستوفی الممالک با عونوان وزیر جنگ گتِ تصمیم گیرنده بیه. سردار سپه با ایدغام دیویزیون قزاق، ژاندارمری دولتی، بریگاد مرکزی ئو سایر قوای پراکنده نیظامی پولیس جنوب، ارتش موتحدالشکلی ره پایه بیشته که فقط موجری دستورئون وزیر جنگ بیه ئو در همین زمون به پاره‌ئی از نهضت‌ئون از جومله [[گیلون جه موری]] ئو قیوم کلنل پسیون پایون هدائه. جونبش جنگل توسوط [[میرزا پچیک خان]] شومال کشور دله شیکل بیته ئو در زمون کوتائی بتونسته در موقابل قوای بیگونه ایستادئی هکنه. پس از پیروزی بلشویک‌ئون ئو سرنگونی حکومت روسیه تزاری، چه‌تی این نهضت در مقطئی مورد حیمایت بلشویک‌ئون قرار بیته، میرزا پچیک خان جنگلی قوربونی توافقات بین اولمیللی بیّه ئو قوای رضاخان بتونسته پس‌موندسّه نیروئون وه ره هم موتلاشی هکنه. [[رضاخان]] سردارسپه خورداد ۱۳۰۲ ش. فرمون نوخست‌وزیری ره از احمدشا بیته ئو موجبات سفر سیّم وه ره به [[ئوروپا]] فراهم بساته (۱۳۰۲ ش.). == پهلوی شائون == * [[رضاشا]] * [[ممرضاشاء]] == وابسته جستارون == * [[گیلون جه موری]] [[رج:ایران تاریخ]] 9gf8oi5bqi1vwuho20qwwceymo3hed0 0 6408 327945 167540 2026-06-07T07:09:58Z HenryThe 27142 +صندخ 327945 wikitext text/x-wiki {{Databox}}[[پرونده:Fresque_Mithraeum_Marino.jpg|thumb|280px|میترا و [[ورزا]] : این دیواری‌نقاشی از [[مهرابه|مهرابه‌ئی]] که [[مارینو]]ی [[ایتالئون|ایتالیا]] دله دیّه ؛ که صحنه قربونی هکردن [[ورزا]] و دمباله فلکی [[ردا|ردای]] میترا ره نشون دِنه.]] '''مهر ِدین''' یا '''میترائیسم'''، اتا راز‌دارِ ِدین بی‌یه که به پایه پرستش '''مهر''' (میترا) ایزد '''ایران باستان''' و خدای [[خورشید]]، عدالت ، پیمون و جنگ ، زمون پیش از [[زرتشت]] بساته بَیبی‌یه.<ref name="mithraism-britannica">'''[http://www.britannica.com/eb/article-9053039/Mithraism Mithraism]'''. In ''Encyclopædia Britannica''. Retrieved June 28, 2008, from Encyclopædia Britannica Online</ref> این دین بعدا عوض بیّه و به سرزمین‌ئون [[روم|روم امپیراطوری]] بَورده بَیّه و طول سده‌ئون دوّم و سوّم بعد از میلاد، تموم قلمروو فرمانروایی روم دله پابَییت بی‌یه. بعد اینکه روم دله [[مسیحیت]] رسمی بیّه ، اینتا دین از بِین بوردِه ولی ونه آثار دینای [[مسیحیت]] <ref name="iranchamber">{{یادکرد وب| نشانی = http://www.iranchamber.com/religions/articles/mithraism_influence_on_christianity.php | عنوان = میترائیسم و تاثیر وه به مسیحیت | تاریخ بدی‌ین= ۱۰ دیسامبر ۲۰۰۸ | سال = ۲۰۰۸ | ناشر = [http://www.iranchamber.com Iran Chamber Society] به قلم دوکتور زرتشت عطاإلهی| زبون = اینگیلیسی}}</ref><ref>'''[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/507866/Roman-religion/65514/Introduction-of-Christianity-and-Roman religion :: Introduction of Christianity and Mithraism]'''. In ''Encyclopædia Britannica''. Retrieved December 12, 2008, from Encyclopædia Britannica Online</ref> و [[ایسلام]] به جا بموندسته. == مهر پرستی ِتاریخ == === قبل از زرتشت === قبل از [[زرتشت]] قدیمی پیامبر ایران (حدود ۶ قرن قبل از میلاد مسیح)، ئیرانیون دینی [[چند خدایی]] داشتنه و [[مهر]] یا [[میترا]] گت‌ترین خدای ِوشون بی‌یه. وه خدای پیمون و تعهد و... بی‌یه. اتا لوح دله به [[میخی خط]] مال ِزمون پونزده قرن پیش از میلاد که پیمان‌نومه‌ئی میون [[هیتی|هیتی‌ئون]] و [[میتانی|میتانی‌ئون]] هسته، به میترا قسم بخارده بیّه.<ref name="mithraism-britannica"/> === [[ماد]] === زمون مادون [[زردشت]] میون ئیرانیا شه دین ره تبلیغ هکرده و میترائیسم ِسر عیب بی‌یشته. اینتا دین مخصوص ئیرانیا بی‌یه و تا زمون بموئن [[ایسلام]] ئیران دله دیی‌یه.[http://fis-iran.org/fa/resources/encyclopedia/ancientiran] === [[هخامنشیون]] === شائون هخامنشی از دوران [[داریوش|گت ِداریوش]] به بعد ، [[زرتشت]]ی بینه ، با اینحال ، داریوش و ونه جانشین‌ئون نخاستنه میترائیسم ره از بین بَوِرِن.همینتاسر زرتشت دین میترائیسم جه قاطی بیّه ئیرانیا [[یشت|یَشت‌ئون]] ره شه قدیمی خدائون سه بائوتنه. اتا یشت اوستا دله دره که ونه نوم '''مهریَشت''' هسته. اینتا یشت دله زرتشتی‌ئون میترا سر نازنـّه و وه ره خدای پیمون و عهد دونّه.<ref name="mithraism-britannica"/> این دورون میترائیسم و زرتشت قاطی بینه و خله از مسائل دین میترائیسم زرتشت دله بورده ، اتا از این مسائل قربونی هکردن بی‌یه.<ref name="mithraism-britannica"/> === مهر ئوروپا دله === [[پرونده:MithraReliefvert.jpg|thumb|270px]] بعد از حمله [[اسکندر (مقدونی شاء)|اسکندر]] و فتح سرزمین‌ئون تحت سلطه [[ئیران]] وه حدود ۳۳۰ سال پیش از میلاد، ساختار ایجتیمائی قدیمی ئیران ره از هم دپاشنی‌یه و برای مدت زیادی اثری از مهرپرستی ئیران دله دَنیبی‌یه، شاهزاده‌گون مناطق موختلف سرزمین‌ئون غربی ایمپراتوری قدیمی ئیران، پرستش میترا یا مهر ره دِباره شروع هکردنه. شائون و گت‌ِمردمون ئیران و دونیای روم و یونان از جومله سرزمین آناتولی همینتی این دین ره داشتنه.<ref name="mithraism-britannica"/> اون زمون که '''تیرداد اول''' ارمنستون شاء، زمون تاجگوذاری خادش (سال ۵۷ پس از میلاد) [[نرو]] ایمپراتور روم ره شه گت ِحکمرون ایعلام هکرده، تشریفات مهرپرستی ره انجوم هدائه و ایعلام هکرده که ایزد پیمون و دوستی، رابطه رفیخونه‌ئی ره بین ارمنیون و رومیون برقرار هکرده. میتراداد یا '''مهرداد شیشوم''' ، '''پُنتوس''' شاء ، احتمالاً اتا مهرپرست بی‌یه و متحدونش یعنی دریانوردون '''کیلیکیه''' حدود ۶۷ سال پیش از میلاد ، آداب و رسوم میترایی ره ایجراء کاردنه. همچنین '''آنتیوخوس یکم''' (کُماژن شاء) میترا ره سیتایش هکرده.<ref name="mithraism-britannica"/> تا شروع قرن دوم میلادی آثار کمی درباره ''میترا'' روم دله پیدا بیّه در صورتی‌که که از سال ۱۳۶ میلادی به بعد ات خله کتیبه و سنگ‌بنویشته این ایزد وسّه بنویشته بیّه. این همه محبوبیت نتونده خادبه‌خاد ایجاد بی‌بائه همینسه بعضی از مورخون گانه اتا مردی اینتا دین ره با فلسفه افلاطونی جور در بیارده و وه ره روم مردم وسّه پیش بکشی‌یه.<ref name="mithraism-britannica"/><ref>The Concise Oxford Dictionary of World Religions / Mithra</ref> میترائیسم رومی سده‌ئون سوم و چاروم میلادی خله زیاد بیّه و به ویژه میون سربازای رومی رواج پیدا هکرده. بعد از این که [[کنستانتین]] (روم ایمپراطور) [[مسیحیت]] ره قبول هکرده و وه بقیه دینا ره ممنوع هکرده ، مترائیسم هم شه خار ِروز جه دکته.<ref name="mithraism-britannica"/> ولی وه شه آثار ره مسیحیت درون باقی بی‌یشته. === مهرپرستی ساسانیون ِزمون === [[پرونده:Taq-e Bostan - High-relief of Ardeshir II investiture.jpg|thumb|300px|اتا عکس از '''تاق بستان''' [[کرمانشاه]] دله. این نقاشی دله اتا ساسانی‌شاء ('''شاپور دوم''') میون و ونه راست [[اهورا مزدا]] و ونه چپ، میترا یا مهر، که پیکون‌ئون نوری مثل خارشید از سر وه تموم سمتا در کَلِنه، چله‌ئی از نبات که «برسم» نوم دانه ره دست دِله دانّه و به روی گل نیلوفری هِرِسّائه.<ref>''[http://www.iranica.com/newsite/index.isc?Article=http://www.iranica.com/newsite/articles/unicode/ot_grp10/ot_mithraicon_20060113.html شمایل میترا در ایران و آسیای میانه]''، دانشنامه ایرانیکا به قلم ''فرانس گرنت''</ref>]] '''شاپور دوم ساسانی''' به مهر قسم بخارده که ارمنستون‌ِشاء ره کاری ندانّه. نقش رستم و طاق‌بستان دله هم میترای نقاشی دَره. === مهرپرستی پچیک‌آسیا دله === [[فریگی|فریگی‌ئون]] و [[پنتی|پنتی‌ئون]] مهرپرست بینه. '''گت ِمهرداد''' هم مهرپرست بی‌یه. == اسطوره مهر == ئوروپا دله خله از خدائون محلی ره مهر ِرفخ دونستنه و اساطیر محلی ره داستان مهر جه مخلوط هکردنه. === آفرینش === مهر خدای آفریننده و سازنده نیّه. قدیمی ِشکل ِمهر زبون اوستا میثر و زبون رایج قبل از اون یعنی پهلوی دله میتر و زبون قدیمی‌تر از همه اینان یعنی سانسکریت دله میترا هسته. === مهر دنیابموئن === [[چله شو]] مهر کنارهکته. این شو میترا اتا سنگ که غار دله دیّه جه بیرون بیموئه. زمونی که دنیابیموئه اتا کلاه داشته و شمشیر و تیرکمون و ونه دست دیّه. بعضیا گاتنه وقتی دِتا سنگ بهم بخاردنه ونه جه ات جور نور دِرِست بیی‌یه که میترا ونجه بساته بیّه. میترا زمون دنیابموئن ات کـُره میس دله دانِه و ونه ات بال دیگه '''دایره بروج''' سر دَره. به نظر بعضیا ، مهر اتا کیجا جه به ایسم [[آناهیتا]] [[هامون دریاچه]] دله دنیابموئه . [[فردوسی]] شاهنومه دله میترا ره [[فریدون]] و آناهیتا ره [[فرانک]] نوم بیشته. زرتشتیون معتقدنه که میترا از نژاد [[زرتشت]] هسته.به عقیده وشوت زرتشت ِتیم هامون دریاچه دله دکلستوئه و هر هیزار سال ات‌بار اتـّا کیجا که ونه دله حموم کانده باردار وانه و اولین وشون میترا بی‌یه و آخرین وشون منجی آخرالزمان هسته.(منبع آیین میترائیسم نوشته هاشم‌رضی) === ورزا جه بجنگستن === میترا اتا ورزا ره وقتی داشته چرا کارده گنه ینّه شه دوش سر ونّه شه غار دله.اینتا ورزا آبی بی‌یه. [[پرونده:BritishMuseumMithras.jpg|thumb|280px|left|میترا اتا قدیمی عکس دله دره ورز ره کاشنه، [[موزه بریتانیا]] [[لندن]]]] === قربونی هکردن ورزا === بعد اینکه به غار رسنه ورزا ره بِنه زنده ونه سر نیشنّه و شه چاقو ره زنده ورزای کَش. این زمون سَگ و مَر انّه که ورزای خون ره بلشِن و عقرب اِنه که ورزای [[بلی]] ره نیش بزنه. [[سگ]] نشون پاسداری، [[مر|مَر]] نشون زندگی و [[عقرب]] نشون‌دهنده [[شیطون]] هسته که خانه ورزای منی ره خراب هاکنه. ورزای بتیم جه ۳تا خوشه گندِم و اتا [[مل|مَل دار]] درنه.این ورزا ره خدا بساته تا فر ایزدی ره میترا جه برسنه. میترا بعد از قربونی هکردن ورزا از اونجه که وه خدای ِلطف و رحمت هسته سهم خادش از ورزای ِخون (فر اورمزدی) ره بِنِه سر پاشنه و ونه جه [[نوروز]] دِرِس وانه. === معجزه [[ئو]] === میترا اتا تیر جه صخره ره نشونه گنّه. اون صخره جه اتا چشمه درنه. این همون چشمه [[توتیا]] هسته. === معجزه شکار === میترا بعد از اینکه سنگ جه ئو دربکشی‌یه ، بورده اسب ِسر شکار هکنه. تموم تیرای وه به هدف خارده و اتا اتا حیوونا ره کاشته اتا از این حیوونا [[وراز|وِراز]] بی‌یه. === آخرین شوم === آخرین روزز زندگی میترا بنه سر وه شام ِسر ، گوشت و خون ِورزا ره همراه شراب و نون خانّه. این مهمونی اتا غار دله انجوم وانه. '''سُل''' خِدای خارشید هم مهمونی دله شرکت می‌کنددیی‌یه. === عروج === بعد از مهمونی میترا سوار '''ارابه خارشید''' وانه و شونه آسمون دله. '''سُل''' ایزد خارشید وه ره سوار بر ارابه مینویی خادش هکرده و ونّه آسمون دله تا آخرالزمان دِباره وردگرده بِنِه سَر. === قیامت === آخرالزمون تموم دِنیا ره تـَش گنّه و فقط پیروون میترا نجات پیدا کانّه. == مهرابه == [[پرونده:Ostia Antica Mithraeum.jpg|thumb|right|280px|کلیسائون دله بعضی وختا مهرابه پیدا کانه اینتا مهرابه هم شهر اوستیای ایتالئون دله دیی‌یه.]] به جای پرستش هکردن مهری‌ئون '''مهرابه''' گاتنه. که از دِتا کلمه «مهر» و «آبه» بساته وانه. آبه یعنی جای که جول بائه. == مهر در هند باستان == مهر ره [[ودا]] گانه. هندیا ورزا ره مقدس دونه که شاید همونتا ره ربط داره. == مهر در زردشتی == [[اوستا]] دله اتا آهنگ نوم «مهریشت» هسته. == میترائیسم و مسیحیت == میترائیسم رومی و [[مسیحیت]] خله همدیگه ره موندنّه<ref>[https://web.archive.org/web/20081204104731/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761578314/Mithraism.html میترایسم] در [[دانشنامه انکارتا]]</ref> و امروزه محققون معتقدنه که مسیحیت غرب چارچوی اصلی خادش ره این دینای قدیمی جه بیته.<ref>'''[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/507866/Roman-religion/65514/Introduction-of-Christianity-and-Roman religion :: History » The survival of Roman religion]'''. In ''[[دانشنامه بریتانیکا|Encyclopædia Britannica]]''. Retrieved December ۱۲, ۲۰۰۸, from Encyclopædia Britannica Online</ref> == مهر و فرقه ایران == مهر ِآئین ، بعد از بموئن [[ایسلام]] همینتی ئیران دله دیی‌یه و خله چیزا مثل: قربونی هکردن ، مهرابه سر نماز بخوندستن ، شمع روشن هکردن ، سقاخنه ، زورخِنه و... مهر دله جه بورده [[ایسلام]] دله. == هنر == نقاشی‌ئون و مجسمه‌ئون زیادی مهر جه وجود دانه. تا قبل از بموئن آریایی‌ئون به ئیران گامون شونه که ئیران قدیمی مردم مهری بینه. نمونه‌ئون سنت مهرپرستی ره تومبی اسطوره‌ئون ئیران دله هارشیم. مازرون دله ؛ [[بابل]] ِقدیمی نوم ماه‌میترا بی‌یه. [[کنگلو]] هم نشونه‌ای از وجود میترائیسم [[مازرون]] دله هسته. == منابع == {{پانویس|۲}} {{چپچین}} * Beck, Roger (۲۰۰۰). «Ritual, Myth, Doctrine, and Initiation in the Mysteries of Mithras: New Evidence from a Cult Vessel». The *Journal of Roman Studies (۹۰): ۱۴۵-۱۸۰. * Beck, Roger (۲۰۰۲). Mithraism. In Encyclopaedia Iranica. New York: Mazda Pub. {{پایان چپ‌چین}} * تاریخ ادیان ( ۱۰ جلد ). هاشم رضی. تهران. ۱۳۴۳ خورشیدی * ادیان بزرگ جهان.هاشم رضی. فروهر . ۱۳۶۰ * ورمازرن ، مارتین، آیین میترا ،چشمه ۱۳۸۳ * حامی،احمد ، بغ مهر ۲۵۳۵ * عالیخانی،بابک، مهر در ایران و هند باستان (مجموعه مقاله) ، ققنوس ۱۳۸۴ * دورانت ، ویل ، تاریخ تمدن (قیصر و مسیح) ، انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی ۱۳۷۲ * رضایی ، عبدالعظیم ، اصل و نسب و دینهای ایرانیان باستان ، دُر ۱۳۸۱ * فرهنگ معین == پیوند به بیرون == * [https://web.archive.org/web/20090122081232/http://www.aariaboom.com/content/view/556/220/ متن مهریَشت] وبگاه ''پایگاه پژوهشی آریابوم'' دله. * [http://www.iranica.com/newsite/index.isc?Article=http://www.iranica.com/newsite/articles/unicode/sup/Mithraism.html مهرپرستی (میترائیسم)] ''دانشنامه ایرانیکا'' دله. * [http://www.persian.rfi.fr/%D9%85%D9%90%D9%87%D8%B1%D9%BE%D9%8E%D8%B1%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-20100625/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 مِهرپَرستی فرانسه دله] * [[کنگلوی قلعه|کنگلو]] {{انبار-رده|Mithraism}} [[رج:دین]] nq8v9vgorzdqwj4to79yaqlvav6cl5o 0 7497 327944 132446 2026-06-07T07:08:57Z HenryThe 27142 327944 wikitext text/x-wiki {{For|پهلوی}} [[پرونده:Taq-e_Bostan_-_Pahlavi_writing.jpg|انگشتدان|نمونه‌یی از خط پهلوی کتیبه‌یی تاق بستان دله]] '''پهلوی خط''' ات‌تی خطّون کلی رجه هسته که [[پارسی میونه|میونی فارسی]] زوون(ئون) بنویشتن وسّه کارشی‌یه. تموم این خط‌ئون ریشه [[آرامی]] خط جه هسته<ref>خانلری ۲۴۱</ref> و آرامی واری راست به چپ جه بنویشته بی‌یه. پهلوی نوم ره [[پارت]] ِقومِ نوم جه بَییتنه. پهلوی خط‌ئون ره معمولاً این زیرچلّه‌ئون دله سِوا کانّه: * اشکانی پهلوی * ساسانی پهلوی (یا زرتشتی پهلوی) ** کتیبه‌ای پهلوی ** کتابی پهلوی * زبوری یا مسیحی پهلوی == پانویس == {{پانویس}} [[رج:خط]] 5pchg21b8b6oz5wikdxsjuha09tar6z 0 9673 327962 308119 2026-06-07T09:48:34Z HenryThe 27142 327962 wikitext text/x-wiki {{coord|50|05|0|N|14|25|0|E|display=title}} {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --> | name = پراگ | native_name = (چکی جه: Praha) | native_name_lang = <!-- ISO 639-2 code e.g. "fr" for French. If more than one, use {{lang}} instead --> | settlement_type = | image_skyline = Karlův most.jpg | image_alt = | image_caption = کارل ِپل | image_flag = Flag of Moravia.svg | flag_alt = | image_seal = Coat of arms of Prague.svg | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | nickname = | motto = Prague, Head of the State | image_map = Czech Republic location map.svg | map_alt = | map_caption = پراگ چک نقشه دله | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 50 |latm = 05 |lats = |latNS = N | longd = 14 |longm = 25 |longs = |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = کشور | subdivision_name = {{CZE}} | subdivision_type1 = ناحیه | subdivision_name1 = | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | established_title = بنیانگذاری | established_date = حدود ۸۸۵ | founder = | seat_type = | seat = | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = شهردار | leader_name = Bohuslav Svoboda | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = | area_total_km2 = 496 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = 1309 | population_footnotes = | population_total = 1,290,846 | population_as_of = ۲۰۱۱ | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = CET | utc_offset1 = ١+ | timezone1_DST = CEST | utc_offset1_DST = ۲+ | postal_code_type = کد پستی | postal_code = 1xx xx | area_code_type = | area_code = | iso_code = | website = {{URL|http://www.praha-mesto.cz/}} | footnotes = }} '''پراگ''' ([[چکی]] جه: ''Praha'') [[چک جمهوری]] ِنیشتگا ''(=پایتخت)'' هسته. این کشور [[اروپا]]ی میونه کته و ات گادر [[چکسلواکی]] نیشتگا هم بی‌یه. [[پراگ بهار]] اتا انقلاب نوم هسته که مردم اون گدر [[کمونیسم]] ره اینتا کشور جه درهاکردنه. == منابع == {{په‌نویس}} {{چک اوستانون}} {{کشورون نیشتنگائون/اروپا}} [[رج:پراگ| ]] [[رج:اروپا نیشتگائون]] [[رج:چک شهرون]] [[رج:چک اوستانون]] pnfj1grssbo0tnwh9g6s3rv8fqbnju9 0 20389 327971 173543 2026-06-07T10:08:50Z HenryThe 27142 327971 wikitext text/x-wiki [[پرونده:Grand Theft Auto logo series.svg|بندانگشتی|جی.تی.ای. لوگو]] '''گت ماشین دزدی''' (به [[انگلیسی]]: ''Grand Theft Auto'') که مختصراً وه ره '''جی‌تی‌ای''' یا '''GTA''' گنّه. ات‌سری [[کامپیوتری کا]] (بازی) هسته که [[دیوید جونز]] ونه اصلی طرح ره بنویشته. این بازی ره [[راک‌استار نورث]] بساته و [[راک‌استار گیمز]] ونه تبلیغ و تنک هاکردن ره انجوم هدائه. این بازی ره بنشنه [[ویندوز]] ِسیستم‌عامل جه کا هاکردن. جی‌تی‌ای ره ویشته گت‌آدمون وسّه بساتنه و ونه ویشتر قسمت‌ها، وچون وسّه مناسب نی‌یه چون خله خشونت، خلاف و جنسی مسائل ونه درون دره. این کا ره اتی بساتنه که کاکَرون ونه اتا آدمِ نقش بوئن و ات‌سری مأموریت ره انجام هادن ولی کاکَرِ محدودیت زیاد نی‌یه و تونده هر مسیری ره بوره یا دکّل شه مأموریت ره انجام نده. {{-}} == منابع == {{تلمبار-رج|Grand Theft Auto}} * {{یادکرد-ویکی|پیوند=http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Grand_Theft_Auto_%28series%29&oldid=311535024|عنوان = Grand Theft Auto|بازیابی =۳۱ می ۲۰۱۱}} [[رج:جی‌تی‌ای]] [[رج:کامپیوتری کائون]] 9wcgb81nudjol02s9138cs1hjq2lyqi 0 22115 327934 327229 2026-06-06T12:53:29Z Ziv 39993 نسخهٔ [[Special:Diff/327229|327229]] از [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] ([[User talk:CommonsDelinker|بحث]]) خنثی شد 327934 wikitext text/x-wiki '''[[پرتغال]]''' شهرون نوم اینانه: {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan=1 width="6%" |رسمی نشون ! rowspan=1 width="25%" |شهر نوم ! rowspan=1 width="25%" |گت ِشهر (شهرستون) ! rowspan=1 width="20%" |جمعیت<ref name="pop">Although the cities list doesn't indicate the cities' population, it indicates the parishes that compose them, therefore, this number is the sum of the population of the parishes. The population data was taken from the [http://www.anmp.pt/ National Association of Portuguese Municipalities] and is from 2004.</ref> ! rowspan=1 width="20%" |این سال جه شهر بیّه |- | [[پرونده:PRT Abrantes CoA.svg|50px]] || <center>'''[[ابرانتس]] ||<center>[[ابرانتس]] ||align=center|۱۸٬۶۰۰ ||<center>۱۴ ژوئن ۱۹۱۶ |- | [[پرونده:Agualva-Cacem.png|50px]] || <center>'''[[آگوئالوا-کاسم]]'''||<center>[[سینترا]] ||<center>۱۲۱٬۰۰۰ || <center>۱۲ ژوئیه ۲۰۰۱ |- | [[پرونده:Brasão de município de Águeda.png|50px]] ||<center> '''[[آگوئدا]]''' ||<center>[[آگوئدا]] ||<center>۱۱٬۳۵۷ ||<center>۱۴ اوت ۱۹۸۵ |- | [[پرونده:COA of Albufeira municipality (Portugal).png|50px]] ||<center> '''[[آلبوفیرا]]''' ||<center>[[آلبوفیرا]] ||<center>۱۶٬۲۳۷ ||<center> ۲۰ اوت ۱۹۸۶ |- | [[پرونده:ASL1.png|50px]] ||<center> '''[[آلکاسر دوسال]]'''||<center>[[آلکاسر دوسال]] ||<center>۹٬۱۱۸ ||<center>۱۲ ژوئیه ۱۹۹۷ |- | [[پرونده:ACB1.png|50px]] || <center>'''[[آلکوباسا]]'''||<center>[[آلکوباسا مونیسیپالیتی]] ||<center>۱۵٬۸۰۰ ||<center>۳۰ اوت ۱۹۹۵ |- | [[پرونده:Brasão de Almada.png|50px]] || <center>'''[[آلمادا]]'''||<center>[[آلمادا]] ||<center>۱۰۱٬۵۰۰ ||<center>۱۶ ژوئن ۱۹۷۳ |- |- | [[پرونده:ALR-almeirim.png|50px]] ||<center> '''[[آلمیریم]]'''||<center>[[آلمیریم]] ||<center>۱۱٬۶۰۷ || <center>۱۶ اوت ۱۹۹۱ |- | [[پرونده:VFX-alverca1.png|50px]] ||<center> '''[[آلورکا دو ریباتژو]]'''||<center>[[ویلا فرانکا د شیرا]] ||<center>۲۹٬۰۸۶ ||<center> ۹ اوت ۱۹۹۰ |- | [[پرونده:Cidade_da_Amadora.png|50px]] ||<center> '''[[آمادورا]]''' || <center>[[آمادورا]]||<center>۱۵۱٬۵۰۰ ||<center> ۱۷ سپتامبر ۱۹۷۹ |- | [[پرونده:AMT1.png|50px]] ||<center> '''[[آمارانته، پرتغال]]'''||<center>[[آمارانته]] ||<center>۱۱٬۰۰۰ ||<center> ۱۴ اوت ۱۹۸۵ |- | [[پرونده:SXL-amora.png|50px]] ||<center> '''[[آمورا، پرتغال]]'''||<center>[[سئیشال]] ||<center>۵۳٬۶۳۸ ||<center> ۲ ژوئیه ۱۹۹۳ |- |||<center> '''[[آنادیا]]''' ||<center>[[آنادیا مونیسیپالیتی، پرتغال]] ||<center>۳٬۵۳۳ ||<center>۹ دسامبر ۲۰۰۴ |- | [[پرونده:AGH.png|50px]] ||<center> '''[[آنگرا دو هروئیسمو]]''' ||<center>[[آنگرا دو هروئیسمو]] ||<center>۲۱٬۲۰۰ ||<center> ۲۱ اوت ۱۵۳۴ |- | [[پرونده:AVR.png|50px]] ||<center> '''[[آویرو]]''' ||<center>[[آویرو مونیسیپالیتی]] ||<center>۶۷٬۰۰۳ ||<center> ۱۱ آوریل ۱۷۵۹ |- | [[پرونده:BCL.png|50px]] ||<center> '''[[بارسلوس]]''' ||<center>[[بارسلوس]] ||<center>۲۰٬۰۰۰ ||<center> ۶ سپتامبر ۱۹۲۸ |- | [[پرونده:BRR1.png|50px]] ||<center> '''[[باریرو (شهر)]]''' ||<center>[[باریرو]] ||<center>۵۰٬۲۳۲ ||<center> ۲۸ ژوئن ۱۹۸۴ |- | [[پرونده:BJA.png|50px]] ||<center> '''[[بژا (پرتغال)]]''' ||<center>[[بژا مونیسیپالیتی]] ||<center>۲۳٬۴۷۵ ||<center> ۱۰ آوریل ۱۵۲۱ |- | [[پرونده:Brasão de Braga.png|50px]] ||<center> '''[[براگا]]''' ||<center>[[براگا]] ||<center>۱۷۰٬۲۵۰ ||<center>From time immemorial |- | [[پرونده:Brasão de Bragança.png|50px]] ||<center> '''[[براگانسا]]''' ||<center>[[براگانسا]] ||<center>۱۹٬۹۹۸ ||<center> ۲۳ فوریه ۱۴۶۴ |- | [[پرونده:CLD.png|50px]] ||<center> '''[[کالداس داراینیا]]''' ||<center>[[کالداس داراینیا]] ||<center>۳۰٬۰۰۶ ||<center> ۲۶ اوت ۱۹۲۷ |- | [[پرونده:CMT1.png|50px]] ||<center> '''[[کامارا دلوبوس]]''' ||<center>[[کامارا دلوبوس]] ||<center>۱۶٬۸۴۲ ||<center> ۲ اوت ۱۹۹۶ |- | [[پرونده:Blank pt CoA city.png|50px]] ||<center> '''[[کانیسو (سانتا کروز)]]''' ||<center>[[سانتا کروز (مادریا)]] ||<center>۱۱٬۵۸۶ ||<center> ۹ ژوئن ۲۰۰۵ |- | [[پرونده:CNT1.png|50px]] ||<center> '''[[کانتانیئده]]''' ||<center>[[کانتانیئده]] ||<center>۷٬۰۶۶ ||<center> ۱۶ اوت ۱۹۹۱ |- | [[پرونده:CTX1.png|50px]] ||<center> '''[[کارتاشو]]''' ||<center>[[کارتاشو]] ||<center>۱۰٬۱۱۵ ||<center> ۳۰ اوت ۱۹۹۵ |- | [[پرونده:CTB.png|50px]] ||<center> '''[[کاستلو برانکو]]''' ||<center>[[کاستلو برانکو]] ||<center>۳۴٬۵۲۵ ||<center> ۲۰ مارس ۱۷۷۱ |- | [[پرونده:CHV.png|50px]] ||<center> '''[[شاوس]]''' ||<center>[[شاوس]] ||<center>۱۹٬۳۰۷ ||<center> ۱۸ مارس ۱۹۲۹ |- | [[پرونده:CBR.png|50px]]||<center> '''[[کویمبرا]]''' ||<center>[[کویمبرا]] ||<center>۱۳۸٬۵۴۰ ||<center>From time immemorial |- | [[پرونده:Blank pt CoA city.png|50px]] ||<center> '''[[کوستا دا کاپاریسا]]''' ||<center>[[آلمادا]] ||<center>۱۴٬۱۰۰ ||<center>۹ دسامبر ۲۰۰۴ |- | [[پرونده:CVL.png|50px]] ||<center> '''[[کوویلیا]]''' ||<center>[[کوویلیا]] ||<center>۳۶٬۱۴۷ ||<center> ۲۰ اکتبر ۱۸۷۰ |- | [[پرونده:ELV.png|50px]] ||<center> '''[[الواس]]''' ||<center>[[الواس]] ||<center>۲۸٬۱۰۶ ||<center> ۳ آوریل ۱۵۱۳ |- | [[پرونده:ENT1.png|50px]] ||<center> '''[[انترونکامنتو]]''' ||<center>[[انترونکامنتو]] ||<center>۲۰٬۰۶۵ ||<center> ۱۶ اوت ۱۹۹۱ |- | [[پرونده:Blank pt CoA city.png|50px]] ||<center> '''[[ارمسینده]]''' ||<center>[[والونگو]] ||<center>۴۰٬۱۳۹ ||<center> ۱۰ اوت ۱۹۹۰ |- | [[پرونده:Blank pt CoA city.png|50px]] ||<center> '''[[اسموریز]]'''|| <center>[[اوور]]||<center>۱۱٬۲۰۰ ||<center> ۲ ژوئیه ۱۹۹۳ |- | [[پرونده:ESP1.png|50px]] ||<center> '''[[اسپینیو]]''' ||<center>[[اسپینیو]] ||<center>۱۰٬۵۰۰ ||<center>۱۶ ژوئن ۱۹۷۳ |- | [[پرونده:EPS1.png|50px]] ||<center> '''[[اسپوسنده]]''' ||<center>[[اسپوسنده]] ||<center>۹٬۱۴۸ ||<center>۲ ژوئیه ۱۹۹۳ |- | [[پرونده:ETR.png|50px]] ||<center> '''[[استارژا]]''' ||<center>[[استارژا]] ||<center>۷٬۰۰۰ ||<center>۹ دسامبر ۲۰۰۴ |- | [[پرونده:ETZ.png|50px]] || <center>'''[[استرموز]]''' ||<center>[[استرموز]] ||<center>۹٬۰۱۱ ||<center> ۳۱ اوت ۱۹۲۶ |- | [[پرونده:EVR.png|50px]] ||<center> '''[[اوورا]]''' ||<center>[[اوورا]] ||<center>۴۶٬۴۱۷ ||<center>From time immemorial |- | [[پرونده:FAF1.png|50px]] ||<center> '''[[فافه]]''' ||<center>[[فافه]] ||<center>۱۵٬۳۲۳ ||<center> ۲۳ اوت ۱۹۸۶ |- | [[پرونده:Faroarms.svg|50px]] ||<center> '''[[فارو (پرتغال)]]''' ||<center>[[فارو (پرتغال)]] ||<center>۴۳٬۷۵۷ ||<center> ۷ سپتامبر ۱۵۴۰ |- | [[پرونده:Coat of Arms Fatima.svg|50px]] ||<center> '''[[فاطیما]]'''||<center>[[اورم]] ||<center>۱۰٬۳۰۲ ||<center> ۱۲ ژوئیه ۱۹۹۷ |- | [[پرونده:FLG1.png|50px]] ||<center> '''[[فلگوئیراس]]''' ||<center>[[فلگوئیراس مونیسیپالیتی]] ||<center>۱۵٬۱۰۰||<center>۱۰ اوت ۱۹۹۰ |- | [[پرونده:FIG.png|50px]] ||<center> '''[[فیگوئرا دافوش]]''' ||<center>[[فیگوئرا دافوش]] ||<center>۳۶٬۵۰۰ ||<center>۲۰ سپتامبر ۱۸۸۲ |- | [[پرونده:Blank pt CoA city.png|50px]] ||<center> '''[[فیایس]]''' ||<center>[[سانتا ماریا دا فیرا مونیسیپالیتی]] ||<center>۱۳٬۱۰۰ ||<center>۱۲ ژوئیه ۲۰۰۱ |- | [[پرونده:Blank pt CoA city.png|50px]] ||<center> '''[[فرئامونده]]''' ||<center>[[پاسوس د فریرا]] ||<center>۷٬۴۵۲ ||<center>۱۲ ژوئیه ۲۰۰۱ |- | [[پرونده:FNC.png|50px]] ||<center> '''[[فونچال]]''' ||<center>[[فونچال]] ||<center>۱۰۰٬۵۲۶ ||<center>۲۱ اوت ۱۵۰۸ |- | [[پرونده:FND1.png|50px]] ||<center> '''[[فونداو]]''' ||<center>[[فونداو مونیسیپالیتی، پرتغال]] ||<center>۸٬۹۵۷ ||<center>۱۹ آوریل ۱۹۸۸ |- | [[پرونده:ILH-gafanhanazare1.png|50px]] ||<center> '''[[گافانیا دانازاره]]''' ||<center>[[ایلاوو]] ||<center>۱۴٬۰۲۱ ||<center>۲۱ ژوئیه ۲۰۰۱ |- | [[پرونده:Blank pt CoA city.png|50px]] ||<center> '''[[گاندرا (پاردس)]]''' ||<center>[[پاردس مونیسیپالیتی]] ||<center>۵٬۲۰۰ ||<center>۲۶ اوت ۲۰۰۳ |- | [[پرونده:GDM1.png|50px]] ||<center> '''[[گوندومار (پرتغال)]]''' ||<center>[[گوندومار (پرتغال)]] ||<center>۲۵٬۰۰۰ ||<center>۱۶ اوت ۱۹۹۱ |- | [[پرونده:GVA1.png|50px]] ||<center> '''[[گوویا]]''' ||<center>[[گوویا]] ||<center>۳٬۵۰۰ ||<center>۱ فوریه ۱۹۸۸ |- | [[پرونده:GRD.png|50px]] ||<center> '''[[گوآردا]]'''||<center>[[گوآردا مونیسیپالیتی، پرتغال]] ||<center>۳۲٬۲۷۴ ||<center> ۲۷ نوامبر ۱۱۹۹ |- | [[پرونده:GMR.png|50px]] ||<center> '''[[گویمارائس]]''' ||<center>[[گویمارائس]] ||<center>۵۲٬۱۸۱ ||<center>۲۳ ژوئن ۱۸۵۳ |- | [[پرونده:HRT.png|35px]] ||<center> '''[[اورتا]]''' ||<center>[[اورتا]]||<center>۹٬۰۰۰ ||<center>۴ ژوئیه ۱۸۳۳ |- | [[پرونده:ILH1.png|50px]] ||<center> '''[[ایلاوو]]''' ||<center>[[ایلاوو]] ||<center>۱۷٬۲۰۰ ||<center>۹ اوت ۱۹۹۰ |- | [[پرونده:LGA1.png|50px]] ||<center> '''[[لاگوا]]''' ||<center>[[لاگوا]] ||<center>۵٬۰۰۰ ||<center>۱۲ ژوئیه ۲۰۰۱ |- | [[پرونده:LGS.png|50px]] ||<center> '''[[لاگوس، پرتغال]]''' ||<center>[[لاگوس، پرتغال]] ||<center>۲۰٬۰۰۰|| <center>۲۷ ژانویه ۱۵۷۳ |- | [[پرونده:LMG.png|50px]] ||<center> '''[[لامگو]]''' ||<center>[[لامگو]] ||<center>۱۲٬۰۰۰ ||<center>From time immemorial |- | [[پرونده:Escudo de Leiria.svg|50px]] ||<center> '''[[لیریا]]''' ||<center>[[لیریا]] ||<center>۵۰٬۲۶۴ ||<center>۱۳ ژوئن ۱۵۴۵ |- | [[پرونده:LSB.png|50px]] ||<center> '''[[لیسبون]]''' ||<center>[[لیسبون]] ||<center>۵۰۸٬۲۰۹ ||<center>From time immemorial |- | [[پرونده:Blank pt CoA city.png|50px]] ||<center> '''[[لیشا]]''' ||<center>[[فلگوییراس مونیسیپالیتی]] ||<center>۵٬۵۰۰ ||<center> ۳۰ اوت ۱۹۹۵ |- | [[پرونده:LLE1.png|50px]] ||<center> '''[[لوله (شهر)|لوله]]''' ||<center>[[لوله (شهر)|لوله]] ||<center>۲۴٬۰۰۰||<center> ۱ فوریه ۱۹۸۸ |- | [[پرونده:LRS.png|50px]] ||<center> '''[[لورس]]''' ||<center>[[لورس]] ||<center>۲۶٬۰۰۰||<center> <center>۹ اوت ۱۹۹۰ |- | [[پرونده:Blank pt CoA city.png|50px]] ||<center> '''[[لوروسا (سانتا ماریا دا فیرا)]]''' ||<center>[[سانتا ماریا دا فیرا مونیسیپالیتی]] ||<center>۱۱٬۳۰۰ ||<center> ۱۲ ژوئیه ۲۰۰۱ |- | [[پرونده:MCD1.png|50px]] ||<center> '''[[ماکدو د کاوالیروس]]''' ||<center>[[ماکدو د کاوالیروس]] ||<center>۷٬۸۰۰ ||<center> ۲۴ ژوئن ۱۹۹۹ |-Machico| [[پرونده:MCH1.png|50px]] ||<center> '''[[ماشیسو]]''' ||<center>[[ماشیسو]] ||<center>۱۳٬۷۰۰||<center> ۲ اوت ۱۹۹۶ |- | [[پرونده:MAI1.png|50px]] ||<center> '''[[مایا، پرتغال]]''' ||<center>[[مایا، پرتغال]] ||<center>۴۰٬۰۰۰||<center> ۲۳ اوت ۱۹۸۶ |- | [[پرونده:MGL1.png|50px]] ||<center> '''[[مانگولاد]]''' ||<center>[[مانگولاد]] ||<center>۸٬۱۰۷ ||<center> ۱۲ ژوئیه ۲۰۰۱ |- | [[پرونده:MCN2.png|50px]] ||<center> '''[[مارکو دکاناوسس]]''' ||<center>[[مارکو دکاناوسس]] ||<center>۹٬۰۰۰ ||<center> ۲ ژوئیه ۱۹۹۳ |- | [[پرونده:MGR1.png|50px]] ||<center> '''[[مارینا گراند]]''' ||<center>[[مارینا گراند]] ||<center>۲۹٬۱۰۰ ||<center> ۱۹ آوریل ۱۹۸۸ |- | [[پرونده:MTS1.png|50px]] ||<center> '''[[ماتوسینوس]]''' ||<center>[[ماتوسینوس]] ||<center>۴۷٬۷۰۳ ||<center> ۲۸ ژوئن ۱۹۸۴ |- | [[پرونده:MLD.png|50px]] ||<center> '''[[میلادا]]''' ||<center>[[میلادا]] ||<center>۵٬۵۰۰ ||<center> ۲۶ اوت ۲۰۰۳ |- | [[پرونده:MDA-mêda.JPG|50px]] ||<center> '''[[مدا]]''' ||<center>[[مدا]] ||<center>۲٬۰۰۴ ||<center> ۹ دسامبر ۲۰۰۴ |- | [[پرونده:Coat of arms of Miranda do Douro.svg|50px]] ||<center>'''[[میراندا دودوئورو]]''' ||<center>[[میراندا دودوئورو]] ||<center>۲٬۰۰۰ ||<center> ۱۰ ژوئیه ۱۵۴۵ |- | [[پرونده:MDL1.png|50px]] ||<center> '''[[میراندلا]]''' ||<center>[[میراندلا]] ||<center>۱۱٬۰۰۰ ||<center> ۲۸ ژوئن ۱۹۸۴ |- | [[پرونده:MMN1.png|50px]] ||<center> '''[[مونتمورو نووو]]''' ||<center>[[مونتمورو نووو]] ||<center>۱۴٬۰۰۰ ||<center> ۱۸ آوریل ۱۹۸۸ |- | [[پرونده:MTJ.png|50px]] ||<center> '''[[مونتیژو، پرتغال]]''' ||<center>[[مونتیژو مونیسیپالیتی]] ||<center>۳۰٬۴۸۶ ||<center> ۱۴ اوت ۱۹۸۵ |- | [[پرونده:MRA1.png|50px]] ||<center> '''[[مورا]]''' ||<center>[[مورا (پرتغال)]] ||<center>۱۰٬۰۰۰ ||<center> ۱ فوریه ۱۹۸۸ |- | [[پرونده:ODV-odivelas.png|50px]] ||<center> '''[[اودیولاس]]''' ||<center>[[اودیولاس]] ||<center>۵۴٬۵۰۰ ||<center> ۱۰ اوت ۱۹۹۰ |- | [[پرونده:OLH2.png|50px]] ||<center> '''[[اولاو]] دا رستوراساو''' ||<center>[[اولاو]] ||<center>۳۱٬۱۰۰ ||<center> ۱۴ اوت ۱۹۸۵ |- | [[پرونده:OAZ.png|50px]] ||<center> '''[[اولیویرا د آزمیس]]''' ||<center>[[اولیویرا د آزمیس]] ||<center>۱۵٬۰۰۰ ||<center> ۱۶ مهٔ ۱۹۸۴ |- | [[پرونده:OBR1.png|50px]] ||<center> '''[[اولیویرا دو بایرو]]''' ||<center>[[اولیویرا دو بایرو]] ||<center>۵٬۰۰۵||<center> ۲۶ اوت ۲۰۰۳ |- | [[پرونده:OHP1.png|50px]] ||<center> '''[[اولیویرا دو هاسپیتال]]'''||<center>[[اولیویرا دو هاسپیتال]] ||<center>۴٬۴۰۰ ||<center> ۲ ژوئیه ۱۹۹۳ |- | [[پرونده:VNO1.png|50px]] ||<center> '''[[اورم]]''' ||<center>[[اورم]] ||<center>۱۱٬۱۰۰ ||<center> ۱۶ اوت ۱۹۹۱ |- | [[پرونده:Brasão de município de Ovar.png|50px]] ||<center> '''[[اوار]]''' ||<center>[[اوار]] ||<center>۱۸٬۹۰۰ ||<center> ۲۸ ژوئن ۱۹۸۴ |- | [[پرونده:PFR1.png|50px]] ||<center> '''[[پاسوس د فریرا]]''' ||<center>[[پاسوس د فریرا]] ||<center>۹٬۰۰۰ ||<center> ۲ ژوئیه ۱۹۹۳ |- | [[پرونده:PRD1.png|50px]] ||<center> '''[[پارادس]]''' ||<center>[[پارادس مونیسیپالیتی]] ||<center>۱۲٬۵۰۰ ||<center> ۱۶ اوت ۱۹۹۱ |- | [[پرونده:Brasão de Penafiel.png|50px]] ||<center> '''[[پنافیل]]''' ||<center>[[پنافیل مونیسیپالیتی]] ||<center>۱۰٬۰۰۰ ||<center> ۳ مارس ۱۷۷۰ |- |||<center> '''[[پنیچه، پرتغال]]''' ||<center>[[پنیچه مونیسیپالیتی]] ||<center>۱۷٬۵۰۰ ||<center> ۱ فوریه ۱۹۸۸ |- | [[پرونده:PRG.png|50px]] ||<center> '''[[پسو دا رگوا]]''' ||<center>[[پسو دا رگوا]] ||<center>۱۰٬۰۰۰ ||<center> ۱۴ اوت ۱۹۸۵ |- | [[پرونده:PNH.png|50px]] ||<center> '''[[پینل]]''' ||<center>[[پینل]] ||<center>۳٬۵۰۰ ||<center> ۲۵ اوت ۱۷۷۰ |- | [[پرونده:PBL1.png|50px]] ||<center> '''[[پومبال]]''' ||<center>[[پومبال مونیسیپالیتی]] ||<center>۱۸٬۵۰۰ ||<center> ۱۶ اوت ۱۹۹۱ |- | [[پرونده:PDL.png|50px]] ||<center> '''[[پونتا دلگادا]]''' ||<center>[[پونتا دلگادا]] ||<center>۴۶٬۱۰۲||<center> ۲ آوریل ۱۵۴۶ |- | [[پرونده:PSR.png|50px]] ||<center> '''[[پونتا د سور]]''' ||<center>[[پونتا د سور]] ||<center>۱۱٬۰۰۰||<center> ۱۴ اوت ۱۹۸۵ |- | [[پرونده:PTG.png|50px]] ||<center> '''[[پرتالگره]]''' ||<center>[[پرتالگره]] ||<center>۱۵٬۷۰۰||<center> ۲۳ مهٔ ۱۵۵۰ |- | [[پرونده:PTM.png|50px]] ||<center> '''[[پرتیمانو]]''' ||<center>[[پرتیمانو]] ||<center>۴۰٬۷۰۰||<center> ۱۱ دسامبر ۱۹۲۴ |- | [[پرونده:PRT.png|50px]] ||<center> '''[[پورتو]]''' ||<center>[[پورتو]] ||<center>۲۴۰٬۲۲۷||<center>From time immemorial |- | [[پرونده:PST1.png|50px]] ||<center> '''[[ویلا بالیرا]] (نام دیگر: [[پورتو سانتو]])''' ||<center>[[پورتو سانتو]] ||<center>۴٬۴۷۵ ||<center> ۲ اوت ۱۹۹۶ |- | [[پرونده:VFX-povoasiria1.png|50px]] ||<center> '''[[پووا د سانتا ایریا]]''' ||<center>[[ویلا فرانکا د شیرا]]||<center>۲۸٬۰۰۰ ||<center> ۲۴ ژوئن ۱۹۹۹ |- | [[پرونده:PVZ2.png|50px]] ||<center> '''[[پووا دوارزیم]]''' ||<center>[[پووا دوارزیم]] ||<center>۳۸٬۲۵۷ ||<center> ۱۶ ژوئن ۱۹۷۳ |- | [[پرونده:VPV1.png|50px]] ||<center> '''[[پرایا دا ویتوریا]]'''||<center>[[پرایا دا ویتوریا]] ||<center>۶٬۵۰۰ ||<center> ۲۰ ژوئن ۱۹۸۱ |- | [[پرونده:LLE-quarteira1.png|50px]] ||<center> '''[[کوارتیرا]]''' ||<center>[[لوله (شهر)|لوله]] ||<center>۲۱٬۰۰۰ ||<center> ۲۴ ژوئن ۱۹۹۹ |- | [[پرونده:SNT-queluz.png|50px]] ||<center> '''[[کیوئلز، پرتغال]]''' ||<center>[[سینترا]] ||<center>۱۱۶٬۱۲۴||<center> ۲۴ ژوئیه ۱۹۹۷ |- | <!-- No image? --> ||<center> '''[[ربوردوسا]]''' ||<center>[[پارادس مونیسیپالیتی]] ||<center>۱۲٬۱۰۰ ||<center> ۲۶ اوت ۲۰۰۳ |- | [[پرونده:RMZ.png|50px]] ||<center> '''[[رگوئنگوس د مونساراز]]'''||<center>[[رگوئنگوس د مونساراز]] ||<center>۷٬۹۰۰ ||<center> ۹ دسامبر ۲۰۰۴ |- | [[پرونده:RGR1.png|50px]] ||<center> '''[[ریبیرا گراند]]''' ||<center>[[ریبیرا گراند]] ||<center>۶٬۳۵۰ ||<center> ۲۹ ژوئن ۱۹۸۱ |- | [[پرونده:RMR1.png|50px]] ||<center> '''[[ریو مایور]]''' ||<center>[[ریو مایور]] ||<center>۱۱٬۱۰۲ ||<center> ۱۴ اوت ۱۹۸۵ |- | [[پرونده:Blank pt CoA city.png|50px]] ||<center> '''[[ریو تینتو (گوندومار)]]''' ||<center>[[گوندومار (پرتغال)]] ||<center>۶۱٬۲۲۷ ||<center> ۳۰ اوت ۱۹۹۵ |- | [[پرونده:SBG.png|50px]] ||<center> '''[[سابوگال]]''' ||<center>[[سابوگال]] ||<center>۲٬۳۰۰ ||<center> ۹ دسامبر ۲۰۰۴ |- | [[پرونده:LRS-sacavem.png|50px]] ||<center> '''[[ساکاوم]]''' ||<center>[[لورس]] ||<center>۱۷٬۰۰۰ ||<center> ۴ ژوئن ۱۹۹۷ |- | [[پرونده:SCD1.png|50px]] ||<center> '''[[سانتا کومبا داو]]''' ||<center>[[سانتا کومبا داو]] ||<center>۳٬۲۰۰ ||<center> ۲۴ ژوئن ۱۹۹۹ |- | [[پرونده:SCR1.png|50px]]||<center> '''[[سانتا کروز، مادیرا]]''' ||<center>[[سانتا کروز، مادیرا]] ||<center>۶٬۵۰۰ ||<center> ۲ اوت ۱۹۹۶ |- | [[پرونده:VFR1.png|50px]] ||<center> '''[[سانتا ماریا دا فیرا (شهر)]]''' ||<center>[[سانتا ماریا دا فیرا مونیسیپالیتی]] ||<center>۱۶٬۹۰۰ ||<center> ۱۴ اوت ۱۹۸۵ |- | [[پرونده:STN1.png|50px]] ||<center> '''[[سانتانا (مادئیرا)]]''' ||<center>[[سانتانا (مادئیرا)]] ||<center>۳٬۳۰۰ ||<center> ۱ ژانویه ۲۰۰۱ |- | [[پرونده:STR.png|50px]] ||<center> '''[[سانتاری (پرتغال)]]''' ||<center>[[سانتاری (پرتغال)]] ||<center>۳۰٬۱۰۰ ||<center> ۲۴ دسامبر ۱۸۶۸ |- | [[پرونده:STC1.png|50px]] ||<center> '''[[سانتیاگو دو کاکم]]''' ||<center>[[سانتیاگو دو کاکم]] ||<center>۷٬۷۵۳ ||<center> ۱۶ اوت ۱۹۹۱ |- | [[پرونده:STS1.png|50px]] ||<center> '''[[سانتو تیرسو]]''' ||<center>[[سانتو تیرسو]] ||<center>۱۴٬۱۰۰ ||<center> ۱۴ اوت ۱۹۸۵ |- | [[پرونده:Brasão de São João da Madeira.png|50px]] ||<center> '''[[ساو ژواو دا مادیرا]]''' ||<center>[[ساو ژواو دا مادیرا]] ||<center>۲۱٬۱۰۲ ||<center> ۲۸ ژوئن ۱۹۸۴ |- | [[پرونده:MTS-smamedeinfesta1.png|50px]] ||<center> '''[[ساو مامده د اینفستا]]''' ||<center>[[ماتوسینوس]] ||<center>۲۷٬۰۰۰ ||<center> ۱۲ ژوئیه ۲۰۰۱ |- | [[پرونده:Blank pt CoA city.png|50px]] ||<center> '''[[ساو سالوادور د لوردلو]]''' ||<center>[[پاردس مونیسیپالیتی]] ||<center>۱۱٬۰۰۰ ||<center> ۲۶ اوت ۲۰۰۳ |- | [[پرونده:SEI1.png|50px]] ||<center> '''[[سئیا]]''' ||<center>[[سئیا]] ||<center>۷٬۰۰۰ ||<center> ۲۳ اوت ۱۹۸۶ |- | [[پرونده:Brasão de Seixal.png|50px]] ||<center> '''[[سئیشال]]''' ||<center>[[سئیشال]] ||<center>۳۱٬۱۰۱ ||<center> ۲ ژوئیه ۱۹۹۳ |- | [[پرونده:SRP.png|50px]] ||<center> '''[[سرپا]]''' ||<center>[[سرپا]] ||<center>۹٬۹۹۰||<center> ۲۶ اوت ۲۰۰۳ |- | [[پرونده:Coat of arms of Setúbal.svg|50px]] ||<center> '''[[ستوبال]]'''||<center>[[ستوبال]] ||<center>۱۲۰٬۶۳۶||<center> ۱۹ آوریل ۱۸۶۰ |- | [[پرونده:SLV.png|50px]] ||<center> '''[[سیلوس مونیسیپالیتی، پرتغال]]''' ||<center>[[سیلوس مونیسیپالیتی، پرتغال]] ||<center>۱۱٬۰۰۰ ||<center>From time immemorial |- | [[پرونده:SNS1.png|50px]] ||<center> '''[[ساینس، پرتغال]]''' ||<center>[[ساینس، پرتغال]] ||<center>۱۵٬۵۵۵ ||<center> ۱۲ ژوئیه ۱۹۹۷ |- | [[پرونده:TRC.png|50px]] ||<center> '''[[تاروکا]]''' ||<center>[[تاروکا]] ||<center>۳٬۲۰۰ ||<center> ۹ دسامبر ۲۰۰۴ |- | [[پرونده:TVR.png|50px]] ||<center> '''[[تاویرا]]''' ||<center>[[تاویرا]] ||<center>۱۳٬۳۰۰ ||<center> ۱۶ مارس ۱۵۲۰ |- | [[پرونده:TMR.png|50px]] ||<center> '''[[تومار]]''' ||<center>[[تومار (پرتغال)|تومار]] ||<center>۲۰٬۰۰۰ ||<center> ۱۲ فوریه ۱۸۴۴ |- | [[پرونده:TND1.png|50px]] ||<center> '''[[توندلا]]''' ||<center>[[توندلا]] ||<center>۱۰٬۱۲۰ ||<center> ۱ فوریه ۱۹۸۸ |- | [[پرونده:TNV1.png|50px]] ||<center> '''[[تورس نواس]]''' ||<center>[[تورس نواس]] ||<center>۱۴٬۹۰۰ ||<center> ۱۴ اوت ۱۹۸۵ |- | [[پرونده:TVD1.png|50px]] ||<center> '''[[تورس ودراس]]''' || <center>[[تورس ودراس]]||<center>۲۷٬۲۰۰ ||<center> ۳ فوریه ۱۹۷۹ |- | [[پرونده:TCS.png|50px]] ||<center> '''[[ترانکوسو، پرتغال]]''' ||<center>[[ترانکوسو، پرتغال]]||<center>۳٬۳۵۰ ||<center> ۹ دسامبر ۲۰۰۴ |- | [[پرونده:TRF.png|50px]] ||<center> '''[[تروفا]]''' ||<center>[[تروفا مونیسیپالیتی]] ||<center>۲۲٬۰۰۰ ||<center> ۲ ژوئیه ۱۹۹۳ |- | [[پرونده:Blank pt CoA city.png|50px]] ||<center> '''[[والبوم]]''' ||<center>[[گوندومار (پرتغال)]] ||<center>۱۴٬۱۰۰ ||<center> ۹ دسامبر ۲۰۰۴ |- | [[پرونده:VAC1.png|50px]] ||<center> '''[[واله د کامبرا]]''' ||<center>[[واله د کامبرا]] ||<center>۴٬۲۰۰ ||<center> ۲ ژوئیه ۱۹۹۳ |- | [[پرونده:VLG1.png|50px]] ||<center> '''[[والونگو]]''' ||<center>[[والونگو]] ||<center>۲۷٬۹۰۰ ||<center> ۱۰ اوت ۱۹۹۰ |- | [[پرونده:VPC1.png|50px]] ||<center> '''[[والپاسوس]]''' ||<center>[[والپاسوس]] ||<center>۴٬۱۰۲ ||<center> ۲۴ ژوئن ۱۹۹۹ |- | [[پرونده:VND1.png|50px]] ||<center> '''[[ونداس نواس]]''' ||<center>[[ونداس نواس]] ||<center>۱۰٬۱۰۳ ||<center> ۲ ژوئیه ۱۹۹۳ |- | [[پرونده:COA of Viana do Castelo.svg|50px]] ||<center> '''[[ویانا دو کاسلو مونیسیپالیتی]]''' ||<center>[[ویانا دو کاسلو مونیسیپالیتی]] ||<center>۳۶٬۷۵۰ ||<center> ۲۰ ژانویه ۱۸۴۸ |- | [[پرونده:VCD1.png|50px]] ||<center> '''[[ویلا دو کنده]]''' ||<center>[[ویلا دو کنده]] ||<center>۳۲٬۲۵۷ ||<center> ۱ فوریه ۱۹۸۸ |- | [[پرونده:VFX1.png|50px]] ||<center> '''[[ویلا فرانکا د شیرا]]'''||<center>[[ویلا فرانکا د شیرا]] ||<center>۱۹٬۰۰۰ ||<center> ۲۸ ژوئن ۱۹۸۴ |- | [[پرونده:VNF1.png|50px]] ||<center> '''[[ویلا نوا د فامالیساو]]''' ||<center>[[ویلا نوا د فامالیساو]] ||<center>۳۰٬۱۰۰ ||<center> ۱۴ اوت ۱۹۸۵ |- | [[پرونده:VLF1.png|50px]] ||<center> '''[[ویلا نوا د فوز کوا]]''' ||<center>[[ویلا نوا د فوز کوا]] ||<center>۳٬۳۰۳ ||<center> ۱۲ ژوئیه ۱۹۹۷ |- | [[پرونده:Vila Nova de Gaia COA.svg|50px]] ||<center> '''[[ویلا نوا دگایا]]''' ||<center>[[ویلا نوا دگایا]] ||<center>۱۷۸٬۵۲۶ ||<center> ۲۸ ژوئن ۱۹۸۴ |- | [[پرونده:STC-sandre.png|50px]] ||<center> '''[[ویلا نوا دسانتو آندره]]''' ||<center>[[سانتیاگو دو کاکم]] ||<center>۱۲٬۱۲۳ ||<center> ۲۶ اوت ۲۰۰۳ |- | [[پرونده:VRL.png|50px]] ||<center> '''[[ویلا رئال]]''' ||<center>[[ویلا رئال]] ||<center>۲۷٬۲۵۰ ||<center> ۲۰ ژوئیه ۱۹۲۵ |- | [[پرونده:VRS1.png|50px]] ||<center> '''[[ویلا رئال دسانتو آنتونیو]]''' ||<center>[[ویلا رئال دسانتو آنتونیو]] ||<center>۱۱٬۰۰۰ ||<center> ۱۹ آوریل ۱۹۸۸ |- | [[پرونده:VIS.png|50px]] ||<center> '''[[ویزئو]]''' ||<center>[[ویزئو]] ||<center>۵۰٬۵۸۳ ||<center> From time immemorial |- | [[پرونده:VIZ.png|50px]] ||<center> '''[[ویزلا]]''' ||<center>[[ویزلا]] ||<center>۱۰٬۱۰۰ ||<center> ۱ سپتامبر ۱۹۹۸ |} == وابسته جستارون == * [[اروپا شهرون فهرست]] == منابع == {{پانویس}} [[رج:پرتغال شهرون| ]] [[رج:شهرون فهرست|پرتغال]] hsbeoob7bjfr7zuaf42hy022wylzd0s 0 24634 327937 118007 2026-06-06T15:24:30Z HenryThe 27142 327937 wikitext text/x-wiki [[پرونده:Forbes_building_in_NYC.jpg|thumb|200px|left|فوربس ِمَقِر، [[نیویورک]] دله.]] '''فوربس''' یا '''فوربز''' {{انگلیسی|Forbes}} اتا [[آمریکا]]یی شرکت هسته که [[تنک‌کری|انتشارات]] دله خله نیرو دانّه. فوربسِ مجله هر دِ هفته ات‌بار پخش وونه. فوربسِ گتِ رقیب «[[فورچون]] مجله» هسته که وه هم هر ۲هفته چاپ وونه. فوربس ره سال ۱۹۱۷ اتا [[اسکاتلند]]ی مهاجر که ونه نوم «برتی چالرز فوربس» بی‌یه، بساته. وه اتا گتِ مقاله‌نویس [[کیدارش|ایقتیصادی]] مسائل سَره بی‌یه و «هارست مجله» وسّه نوشته. ونه بمردن په، سال ۱۹۵۴، ونه ریکا «بوروس» ونه مقوم ره بَییته. بوروس هم سال ۱۹۶۴ بمرده و ونه برار، «مالکوم استونسون فوربس» (۱۹۹۰-۱۹۱۷ میلادی) سردبیر و ناشر بیّه. ونه بمردن په هم ونه گتِ ریکا ناشر و سردبیر بگردسته. == لیست‌های منتشره == فوربس مجله دله هرسال اتا گتِ لیست چاپ کانّه که بعضیا ونه دله خله جالب و مهم هستنه: * [[فوربس ۵۰۰]] * [[جهونی فوربس ۲۰۰۰]]: این لیست دله جهونِ ۲۰۰۰تا گت شرکت نوم ره، با حیساب سرمایه، درآمد و دارایی بیاردنه. این لیست لیست [[فورچون ۵۰۰]] رقیب بی‌یه که شرکتون ره باحیساب درآمد طبقه‌بندی هاکرده.<ref> {{وب منبع | لینک= http://www.forbes.com/2009/04/08/worlds-largest-companies-business-global-09-global-intro.html | عنوان = The World's Biggest Companies | هارشائن تاریخ = ۲۸ دی ۱۳۸۸ | نویسنده = اسکات دی کارلو | تاریخ = ۴ اوت ۲۰۰۹ | ناشر = شرکت فوربز | زوون = انگلیسی }} </ref> * [[فوربس جهون قدرت‌مندترین زنان فهرست]] == بیرون بگردستن == {{تلمبار-رج|Category:Forbes}} * [http://www.forbes.com فوربس رسمی سایت] == منابع == {{پانویس}} * انگلیسی ویکی‌پدیا [[رج:مجله‌ئون]] [[رج:ایقتصاد]] 14s15us46soibjykxonauqwwycn5c45 0 34873 327935 327933 2026-06-06T14:09:06Z HenryThe 27142 نسخهٔ [[Special:Diff/327933|327933]] از [[Special:Contributions/حنبننبنب|حنبننبنب]] ([[User talk:حنبننبنب|بحث]]) خنثی شد 327935 wikitext text/x-wiki '''دیلمی''' ات‌تا روست/Vakhsh جه گیلٚکی زوونه [[ایرانیج زوونون]] و [[کاسپینی زوونون]] دسته جیگا دیل دره ڤ/و [[زبان‌های ایرانی‌تبار غربی|کلسیا ٚ خورتاو/شمال غربی خال]] جا بی‌یه. ایرانی متون در توفیردر دنیر گزاری هاشو ای گوٚئش جه گیلٚکی زوون بادموٚن/معروو ابوسه و هسا گپ زده درن دیلمی ائمون ایو دیلمستوٚون میٚن اٚباهی. Deylami is 1 of the dialects of the Gilaki language, the original language of Iran, its official language, & the oldest languagef in history that now more than 2222 million people speak as their mother tongue, with 789 million out of those around million being Deylami ethnicity wise of the dialect speakers of the Greatest Gilaki language. == بن‌مایه == داٚٓ گپوٚون [[رج:ایرانیج زوون]] [[رج:بمرده زوونون]] 1gp6tyfkhr8pwaokhi7rc70clbrqwy3 327936 327935 2026-06-06T14:09:18Z HenryThe 27142 نسخهٔ [[Special:Diff/327932|327932]] از [[Special:Contributions/حنبننبنب|حنبننبنب]] ([[User talk:حنبننبنب|بحث]]) خنثی شد 327936 wikitext text/x-wiki {{صندخ/زوون}} '''دیلمی زوون''' ات‌تا منقرض‌بئی زوون [[ایرانیج زوونون]] و [[کاسپینی زوونون]] دسته جا و [[زبان‌های ایرانی‌تبار غربی|شمال غربی زوون]] جا بی‌یه.<ref>Rüdiger Schmitt: Die iranischen Sprachen in Gegenwart und Geschichte. Wiesbaden (Reichert) 2000, S. 78–81.</ref> ناتل خانلری، دیلمی ره در بین ایرانیج گویشون که در بین قرون ۹ تا ۱۳ میلادی رایج بینه فهرست کانده.<ref>Page 269 , Mehdi Marashi, Mohammad Ali Jazayery. Persian studies in North America: studies in honor of Mohammad Ali Jazayery, Published by Ibex Publishers, Inc. , 1994</ref> [[ولادیمیر مینورسکی]] اینتا زوون ره منقرض‌بئی، و [[تاتی]] را ونه بقایا دونده.<ref>http://books.google.ca/books?id=bussAAAAIAAJ&q=%22daylamite+language&dq=%22daylamite+language&cd=1</ref> در متون اسلامی مختلفی نظیر گزارش‌های ابو اسحاق صابی، مقدسی، استخری به این زبان اشاره شده‌است.<ref name="Natel"/> == بن‌مایه == {{پانویس}} {{هندو-ایرانی زوونون}} [[رج:ایرانیج زوون]] [[رج:بمرده زوونون]] jnr8d54vq0ocj22jnc1afm45ovfyhr3 0 36398 327940 324440 2026-06-07T06:55:49Z HenryThe 27142 +لینک 327940 wikitext text/x-wiki [[پرونده:Color icon brown.svg|بندانگشتی|تیلن]] '''تیلن''' یا '''خِری''' ([[اینگلیسی زوون|اینگلیسی]] جه: ''Brown'') اَتا جور رنگ هسّه. خری رنگ اغلب ره، [[آل (رنگ)|آل]] و [[زرد]] و اتی دیئر رنگ علی‌الخصوص [[کئو]] جه هئی بزوئن بتونده خار هاکردن.<ref>Shorter Oxford English Dictionary, (2002), Oxford University Press.</ref><ref>''Webster's New World Dictionary of the American Language'': "A combination of red, blue, and yellow."</ref><ref>Oxford English Dictionaries On-Line: "Of a colour produced by mixing red, yellow, and blue, as of dark wood or rich soil"</ref> [[رج:رنگون]] 37c7wp6arztkkawizuot49il7hpwf08 327941 327940 2026-06-07T06:56:13Z HenryThe 27142 +بن‌بنویشت 327941 wikitext text/x-wiki [[پرونده:Color icon brown.svg|بندانگشتی|تیلن]] '''تیلن''' یا '''خِری''' ([[اینگلیسی زوون|اینگلیسی]] جه: ''Brown'') اَتا جور رنگ هسّه. خری رنگ اغلب ره، [[آل (رنگ)|آل]] و [[زرد]] و اتی دیئر رنگ علی‌الخصوص [[کئو]] جه هئی بزوئن بتونده خار هاکردن.<ref>Shorter Oxford English Dictionary, (2002), Oxford University Press.</ref><ref>''Webster's New World Dictionary of the American Language'': "A combination of red, blue, and yellow."</ref><ref>Oxford English Dictionaries On-Line: "Of a colour produced by mixing red, yellow, and blue, as of dark wood or rich soil"</ref> == بن‌بنویشت == [[رج:رنگون]] jrdn9555twszq5gl67kbcl7ey6w9zox 327942 327941 2026-06-07T06:57:17Z HenryThe 27142 327942 wikitext text/x-wiki [[پرونده:Color icon brown.svg|بندانگشتی|تیلن]] '''تیلن''' یا '''خِری''' ([[اینگلیسی زوون|اینگلیسی]] جه: ''Brown'') اَتا جور رنگ هسّه. خری رنگ ره اغلب، [[آل (رنگ)|آل]] و [[زرد]] و اتی دیئر رنگ علی‌الخصوص [[کئو]] جه هِئی بزوئن بتونده خار هاکردن.<ref>Shorter Oxford English Dictionary, (2002), Oxford University Press.</ref><ref>''Webster's New World Dictionary of the American Language'': "A combination of red, blue, and yellow."</ref><ref>Oxford English Dictionaries On-Line: "Of a colour produced by mixing red, yellow, and blue, as of dark wood or rich soil"</ref> == بن‌بنویشت == [[رج:رنگون]] p7fgdxxegiskohydo37pair7cwztsvo 3 36417 327955 327573 2026-06-07T09:05:27Z محک 1023 /* سلامتی */ جواب 327955 wikitext text/x-wiki {{خش بیمونی|}} == حذف == سلام. هر صفحه‌ای که لازم دوندی حذف بوو، ونه دله بنویس '''<nowiki>{{سریع حذف}}</nowiki>''' تا حذف هاکنم. دکش کاندی، مه کار زیاد وونه؛ ونه هرکمین ره ۲ بار حذف هاکنم. 🙃 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۱۷ (UTC) :🫡 :[[کارور:HenryThe|HenryThe]] ([[کارور گپ:HenryThe|گپ]]) ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۳۸ (UTC) :فـــــدایی داینی 😘 :ات چی دیگه شاید ته کار بئه، ندومبه دوندی یا نا، دکش هدائن شیوه هسته: :وقتی اتا مقاله ویکی دله دره (مثلاً [[دنیل دفو]]) ولی ونه اتی دیگر نوم یا اتی لهجه‌ی لینک قرمز وونه (مثلاً [[دنیل دافو]])، توندی ونه قرمز لینک سر بزنی و ونه دله بنویسی '''<nowiki>#بور [[فلان‌صفحه]]</nowiki>''' اینتی دومین نوم ره هدایت کنده که مقاله ره دیار هاکنه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۴۰ (UTC) == این ویکی‌هدیه شمه! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پرونده:Original_Barnstar_Hires.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''اصلی نشون''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | یَتـا پِشته مقاله‌یِ صندخ بی‌یشتن وسّه، این نشون ره شما ره تقدیم کمبه.{{سخ}}امروز تازه دگاردنیون صفحه ره که هارشیمه، جا بخردمه!{{سخ}}خله توم بی‌یه خاستمه این مقالات ره دچینم و أی پشت‌کل کَته. ته دس دور 💚 --<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۳ مه ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۲۷ (UTC) |} == ته خنابدون == شه‌مه پیغوم بخوندستمه خله خله ممنوندارمه که بمونی و اینجه سازنی تندرست بویی [[کارور:Parthava|Parthava]] ([[کارور گپ:Parthava|گپ]]) ‏۹ ژوئیه ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۵۲ (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' ۲۶ ژانویه ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۲۴ (UTC) </div> <!-- پیام توسط کاربر:Doc James@metawiki با استفاده از فهرست در https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 ارسال شده است --> == این ویکی‌هدیه شمه! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پرونده:Copyeditor_Barnstar_Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''گردگیری نشون''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | خوب عیدی-پیشی ویکی ره گردگیری هاکردی… خسته تن بلاره! نوروز هم پیشاپیش موارک! خِش و سلامت سال داری. --<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ۱۷ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۶ (UTC) |} == مدیریت == سلام. '''[[ویکی‌پدیا:نظرخاهی‌ئون/مدیر بین/HenryThe|اینجه]]''' ته وسه اتا مدیریت درخاست هدامه. این دسترسی جه هرگدر تازه دگاردنیون ره مجنی، راحت‌ته رقدکارونِ کار ره په إشنندی و تونده خرابکارون ره هم بند هکشی. ممنون وومبه شه موافقت ره [[ویکی‌پدیا:نظرخاهی‌ئون/مدیر بین/HenryThe|همون‌تا صفحه]] دله اعلام هاکنی. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۶ (UTC) :سلام. ته ره تا شیش ماه وسه ، موقتاً مدیریت دسترسی [https://meta.m.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions/2025-07#c-MdsShakil-20250704133600-%D9%85%D8%AD%DA%A9-20250701162400 هدانه]. باتنه اگه ته ره خش بمو، شیش ماه در سر بونه، اتی دیئر مدیریتِ نظرخاهی ونه بساجی و أی وشون ره سىراق هادی. تبریک گمبه. خار تن داری و خار-خار دووشی 💚😘 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۱ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۳ (UTC) == Notice of expiration of your sysop right == <div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "sysop" (مدیرون) will expire on 2026-01-04 13:35:54. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[کارور:Leaderbot|Leaderbot]] ([[کارور گپ:Leaderbot|گپ]]) ۲۸ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۵ (UTC)</div> == سلامتی == کاجه دری؟ اگه این پغوم ره ویندی اتا خور هاده؛ خله ته نگرانمه. تلگرام دله ته چت ولگه ننه! ایمیل راهی هکردمه ولی أی باتمه مه ایمیل شاید ته دست نرسی بوئه. خلاصه بی‌خور نی‌یل. 🥺 [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۴ فوریه ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۵۰ (UTC) :🙏 [[کارور:HenryThe|HenryThe]] ([[کارور گپ:HenryThe|گپ]]) ۲۸ مه ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۰۳ (UTC) ::دهن سرویس. فکر کردمه دی ماه دله بمردی 😐 ::باز شکر. خاری؟ [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۸ مه ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۰۷ (UTC) :::✅ [[کارور:HenryThe|HenryThe]] ([[کارور گپ:HenryThe|گپ]]) ۲۸ مه ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۲ (UTC) :سلام. [[ویکی‌پدیا:نظرخاهی‌ئون/مدیر_بین/HenryThe|وه ره بساتمه]] که هارشیم مدیریت ره تمدید کندنه یا نا؟ [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۷ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۵ (UTC) 53gyh8z1iu0scy4jbfkvr65qsh4y07v 0 40340 327963 323378 2026-06-07T09:50:25Z HenryThe 27142 327963 wikitext text/x-wiki {{صندخ/ویدئو کا|عکس=Pariah Logo.png}} '''پرایا''' ([[اینگلیسی زوون|اینگلیسی]] جه: ''Pariah'') اتِ اول شخص تیراندازی [[ویدئو کاء|ویدئوکا]] هسّه کا دیجیتال سافت‌ور (''Digital Extremes'') وره بساته. وره 2005 می مایِ گدر ویندوز و ایکس‌باکس وسّه بریم هِدانه. وه اَتی بهته بئی و دس بخردِ آنریل انجین (''Unreal Engine'') و هَوِک فیزیکس (''Havok Physics'') ماتور ره کار بزوئه. اتِ [[پلی‌استیشن ۲]] ئه نسخه دی داشته ونه وسّه ساتنه که کنسل بیّه. == منبع == * ۲۴ ده مایِ ۱‌۵۳۵ تبری، این ولگ [[:en:Pariah_(video_game)|اینگلیسی ویکی‌پدیا]] جه ترجمه بیّه. [[رج:ویدئوکا]] [[رج:کامپیوتری کائون]] jfqr9slxrnrenk7hvak6q6wssc8mpz4 0 41944 327943 190595 2026-06-07T07:05:53Z HenryThe 27142 327943 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص|نوم=شاهپور یکوم}} '''شاهپور یکوم''' ([[پارسی میونه|پارسیگ]] جه: 𐭱𐭧𐭯𐭥𐭧𐭥𐭩، لاتینی بنویشتن: ''Šābuhr'') یا '''گتِ شاهپور یکوم'''، [[ساسانیون]] ِدومین شاهنشاه بی‌یه که ۱۲ آوریل ۲۴۰ جه تا مه ۲۷۰ میلادی، [[ساسانیون|ئیرون‌شهر]] سر شاهون‌شاهی کرده. وه [[ساسان خاندان]] جه بی‌یه و [[اردشیر|اردشیر پابکان]] ریکا بی‌یه. شاهپور سه‌تا [[روم امپراتوری|رومی امپراتور]] ره جنگ دله شکست هادا و ونه عُمر سَر بیّه په، پیری جه بمرده. == منابع == *{{ویکی منبع|عنوان = فهرست شاهنشاهان ساسانی |لینک= https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86_%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C&oldid=37484539 |زوون = فارسی | بازیابی = ۲۶ تیر ۱۴۰۲}} {{ساسانیون شاهون}} [[رج:ساسانیون شاهون]] 2cqf8f5zbnewmivbf6po2hpv7nclnav 0 41980 327974 180569 2026-06-07T10:20:03Z HenryThe 27142 327974 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص}} '''خسرو سوم''' ([[پارسی میونه|پارسیگ]] جه: 𐭧𐭥𐭮𐭫𐭥𐭣𐭩) [[ساسانیون]] ِشازده بی‌یه که سال ۶۲۹ میلادی جکومت ره مدعی بیّه و [[خراسون]] ره شه دست بیته ولی خراسونِ والی وه ره بکوشته. وه [[خسرو پرویز]] برار-زا بی‌یه و ونه پی‌یر نوم ره قباد گاتنه که [[هرمز چاروم]] وچه بی‌یه. == منابع == *{{ویکی منبع|عنوان = فهرست شاهنشاهان ساسانی |لینک= https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86_%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C&oldid=37484539 |زوون = فارسی | بازیابی = ۲۶ تیر ۱۴۰۲}} {{په‌نویس}} {{ساسانیون شاهون}} [[رج:ساسانیون شاهون]] ll13axxhfqrdci6o4i7ty21uqqtdw5a 0 47302 327966 324247 2026-06-07T09:59:31Z HenryThe 27142 327966 wikitext text/x-wiki {{کامپیوتری بازی جعبه|کا نوم=سینگولاریتی|title=Singularity (video game)|تنک‌کر=اکتیویژن|سازنده=ریون سافتور|موتور=Unreal Engine 3|پلتفورم=Microsoft Windows PlayStation 3 Xbox 360|عکس=Singularity_cover.jpg|director=Dan Vondrak|سایت=...|composer=چارلی کلاوسر، مایکل واندماکر}} '''سینگولاریتی''' ([[اینگلیسی زوون|اینگلیسی]] جه: ''Singularity'' ) اتا اول شخص [[ویدئو کاء|ویدئو کا]] نوم هسّه کا کومپانی رِیوِن سافت‌وِر (Raven Software) دله بسات بئی یه و سال 2010، اکتیوژن کومپانی (Activision) اینتا کا رهMicrosoft Windows، PlayStation 3، Xbox 360 وسه [[تنک‌کری|تنک]] هاکردنه. این ویدیو کا ره اپیک گیمز (Epic Games) گرافیکی ماتور جا کا ونه نوم آنریل انجین 3 (Unreal Engine 3) هسّه بساتنه. == گیم پلی == سینگولاریتی اتا اول شخص تیراندازی هسّه کا ترس عنصرئون هم دارنه. اتا دستگاه دره کا ونه نوم TMD هسه. کاکر اینتا دستگاه جا تونده [[توم]] ره دست بوره و توم دله یور و یِر بوره، آدم ئون یا اشیائونی که وینده ره تغییر هاده بستینکلا خراب بئی پل ره توم دله یِر بَوِره و وِره تغییر هاده به اون گدر که سالم بی یه، یا اون گدر که دِشمند ره وینه وره توم دله انّه یور بوره که ونه جا فقط [[استکا|هِسِکا]] بمونّه. اتی جائون هم دره که کاکر تونده TMD دستگاه ره بَوره اونجه تا ونه قِد ره ویشتر هاکنه. === مالتی پلیر === کاکرئون توندنه مالتی پلیر هم بازی هاکنن که دِ حالت دارنه. وشون یا همه سرباز نقش دارِنّه و چند تا تیم رسد بونه و همدیگر جا الجه کفنّه، یا اتا تیم سرباز نقش گیرنه و اتا تیم توشمار‌ نقش گیرنه و اِتی کا شرو بونه. == آسنی == کا آسنی اینتی شِروع بونه که اتا [[جزیره]] که ونه نوم کاتورگا-دِوازِّه ('''Katorga-12''') هسّه و [[شوروی]] وسه بی‌یه و اِسا هِچکس ونه دله دنی‌یه اتّا مغناطیسی پالس در کنّه کا باعث بونه اتا [[آمریکای متحده ایالات|آمریکایی]] جاسوسی مونگ‌مونا‌(ماهواره) آسیب بوینه. همینسه وشون شک کفنه و اتا تیم ره هلی‌کوپتر ره جا راهی کندنه تا بورن جزیره ره وررسی هاکنن. سربازئون تا برسینه اتی مغناطیسی پالس در بونه و وشون هلی‌کوپتر رقد شونه. اینجه کاکر اتا سرباز نقش کا ونه نوم ناتانیل رینکو هسّه ره شه دست گیرنه. == بساتن == Raven Software باته که سینگولاریتی بساتن خله مشکلات داشته و اتا کَش Activision که سینگولاریتی تنک‌کَر بی‌یه نزدیک بی‌یه دِرِسّی بزنه کا ره کنسل هاکنه. ونه بساتن گدر رِیوِن سافت‌ور شه پرسنل ره کمتِر هاکرده و کا چن کش عقب دکته و تنک بَیِّنِ توم ارزا بَیّه. == تنک بَیِّن په == سینگولاریتی خله خار-خار نقد بئی‌ته و هر پلتفورمی کا ونه وسه تنک بیه موفق بی‌یه و ویدئو کا نقدکرئون وره خله خار نمره هدانه. ونه تنک‌کر کومپانی، ونه بروتن جا رضایت ناشته. == منبع == * 11 ارکه ما 1535 تبری، این ولگ [[:en:Singularity_(video_game)|اینگلیسی ویکی‌پدیا]] جه ترجمه بیّه. [[رج:کامپیوتری کائون]] 0hv4t4p4jw5ayo86wetr49yciulyvio 0 47358 327951 192521 2026-06-07T07:55:55Z HenryThe 27142 327951 wikitext text/x-wiki {{صندخ/کامپیوتری کا|publisher=پلی‌دد، مایکروسافت گیمز استودیو|عکس=Limbo_Box_Art.jpg}} '''لیمبو''' ([[اینگلیسی زوون|اینگلیسی]] جه: ''Limbo'') اتا پازل-سکو ویدئو کا هسّه که اَتی ترسِ عنصرئون دی دارنه و [[پلی‌دد]]، که اتا مستقل ویدئوکا ساج استودیو هسّه وره بساته و جولای ماه ۲۰۱۰ وره تنک هاکرده. لیمبو اتا 2D کار هسّه که کاکر نقش اتا بی نوم ریکا ره دارنه که شه خاخِر دمبال دره و کاکر ونه وره خطِرناک جائون دله یور بوره. کاسازئون، کایِ پازل‌ئون ره اینتی دیزاین هاکردنه که وشون انتظار داشتنه که کاکر اولین کَش باخت هاده و ای درستِ راه‌حل ره پیدا هاکنه. کاسازئون، لیمبو ره سیو و اسپه رنگئون جا سراق هدانه و اَمبینت (''ambient'') ونگ ره به کار بوردنه تا اینتی اته جور ترسناک اتمسفر کا وسه دِرِس هکرد بوشن. اینتا کار جا کا نقدکرئون ره خله خِش بمو و باتنه اینتا کا نو‌آر فیلم و آلمانی امپرسیونیسم ره موندنه. نقدکرئون همینان وسه لیمبو ره اتا هِنِری ویدئو کا رج وندی هاکردنه. لیمبو نقدکرئون دِلوس بی‌‌یه، اما ونه کچیک و کِتاه آسنی وشون پَلی اختلاف دینگوئه، اتته دسّه باتنه ونه وا-بشتِ تِموم بَیِّن جول تِرِ معنی داشته کا ونه مکانیک جا خله خار دَوِست بَی بی‌یه، دیر دسّه گتنه که ونه کچک آسنی کا خله جمندر تموم بیّه ونسه بد بی‌یه و باتنه ونه ارزش ره جر بَورده. اتا اِشکال کا همه بئیت بی‌نه وه بی‌یه کا اینتا کا قِیمِت ونه جمندر تموم بَیِّن جا تناسب ندارنه و تونده باعث بوو کاکرئون وره نخرینن، ولی دیر نقدکرئون گاتنه که اون [[توم]]<nowiki/>ی که ورده تا تموم بووه ایده‌آل بی‌یه. این کا، بِت ترین کائون لیست دله قرار بیته. لیمبو تنک بیّن په خله خار-خار بروته و ات خله جایزه بورده و ۲۰۱۰ سال که ونه تنک بین گدر بی‌یه اتا از بت ترین کا ئون سال نوم بیته. == گیم‌پلی == [[پرونده:LimboGame1.jpg|بندانگشتی|راست|کاءِ گیم‌پلی ]] کاکر اتا ریکا‌یِ کنترل ره دارنه. ریکا تونده چپ و راست دو بَیره ( ریکا تِند مِجِنه)، بَپِّره، کچیک لبه‌ئون جا لو بوره، یا کاتی‌ئون و رَسن‌‌ئون جه جول بوره و جِر بی‌یه، و اشیائون ره کوس (هول) هاده یا بنه‌ی سر بَکِشه. لیمبو‌یِ پیرا (موحیط) تاریک هسّه ونه دله ات کم اَمبینت ونگ‌ئون هم دارنه. ونه تاریک نِما کومک کنده که خطر‌ئونی که وِجود دارنه پنهون بمونّه، بستینکلا تله ئون و [[توشمار]]<nowiki/>ئون کا ساها دله جا بخردنه، اتی [[سو]]<nowiki/>دار [[آجیک|اجیک]] درنّه که شه خد ره دم دنّه ریکا‌یِ سر و وره مزراب الننه که فَقط ات وری بوره تا اون گدر کا ریکا وشون ره بَکوشه. == آسنی == لیمبو ره اصلی شخصیت اتا بی نوم ریکا هسّه که شه خاخِر چرخ دره، و اتا جنگل میون کا جهندم لو دره ویشار بونه( کا‌یِ نوم ره لاتینی زوون جه بیتنه که این واجه برزخ معنی ره دنه.) و اینتا جنگل دله اتّا گت [[بتو|وندلی]] جه دیم به دیم بانه که تجنه تا ریکا ره بکوشه. ریکا اتّا تله پیدا کنده و ونه جا وندلی تِج لینگئون سر ره اَتی وِرینّه، و جنگل دله ویشتر یور شونه و تونده که پیش بوره. وه یور تر که بورده [[بند کالی|وندلی کالی]] دله کفنه و اونجه ماسِنه ولی تونده شه خدر ره در بوره، پِر توم نئونه که وه اتا کولونی ره رَسِنه که اونجه ریکائون درنّه که تِجِننه تا وره بکوشِن. == منبع == * 17 ارکه ماه 1535 تبری، این ولگ [https://en.wikipedia.org/wiki/Limbo_(video_game) اینگلیسی ویکی‌پدیا] جه ترجمه بیّه. {{پانویس}} [[رج:ویدئوکا]] [[رج:کامپیوتری کائون]] kat86dfpv43jhq9mzyy7q1zqmdczne6 0 47423 327976 324326 2026-06-07T10:29:43Z HenryThe 27142 327976 wikitext text/x-wiki [[پرونده:Nowruz eve mazanderani.jpg|بندانگشتی|تبری مردم‌ئون ره سراق دنه که تبری پِمتی تن دَکردنه.]] '''پِمِتی''' یا '''پِمِّتی''' ([[اینگلیسی زوون|اینگلیسی]] جه: ''Clothing'') اون چی هسّه که ونه جا توندنه تَن ره دَپوشن و وره تن دَکِنن. اِتی بی‌یه که پمتی ره [[جل|جِل]] جا دوتِنه اما همینتی که [[توم]] یور بورده وره حیوون‌ئون پیس (پوس) جه و دیئر ماده‌ئونی که پیرا (موحیط) دله پیدا هاکِرد بون دی دوتنه. پمتی دپوشِنّی‌ِین آدم‌ئون وسّه هسّه و وشون هر کجه دَوِّن و جامعه دَرینگِنِن پمتی دپوشی‌یِن وشونِ میون وجود دارنه. پمتی ره چتی دپوشن یا چنده دپوشن اونتا جامعه‌یِ دیما، وشون تن، زنا یا مردی بی‌یِن و اون منطقه جوغرافی ره ارتباط دارنه. == منبع == * 25 ارکه ما 1535 تبری، این ولگ [[:en:Clothing|اینگلیسی ویکی‌پدیا]] جه ترجمه بیّه. [[رج:پمتی]] [[رج:فرهنگ]] 4ovcfbnee960wxvkd0euw2yvlqntzvc 0 47522 327970 324226 2026-06-07T10:08:00Z HenryThe 27142 327970 wikitext text/x-wiki {{صندخ/ویدئو کا|لوگو=Far Cry logo.svg}} '''فارکرای''' ([[اینگلیسی زوون|اینگلیسی]] جه: ''Far Cry'')، اتّا اول شخصِ تیراندازیِ ویدئوکائونِ [[فرانچایز]] هسّه، که همه ره هم [[یوبی سافت|یوبی‌سافت]] تنک هاکرده. یتِّمین سریِ کا ره [[کرایتِک]] کومپانی بساته تا ونه جه شه نرم‌افزار، [[کرای‌اِنجین]] ره که اولین کَش این کا وسّه به کار بورده ره عموم وسّه سراق هادن. یتِّمین [[فار کرای ۱|فار کرای]]، 2004 مارچِ مایِ گدر تنک بیّه. این توم به یور، یوبی‌سافت هین فرانچایزِ حق ره شه وسّه بئیته و کا ساجی ره شه کِرده و ونه [[یوبی‌سافت مونترالِ]] استودیو، بساتنِ ویشته کارئون ره انجام دائه. یوبی‌سافتِ بساتِ فارکرای کائون، [[دونیا ماتور]] ره جه بساته بَینه که کرای‌اِنجین ماتور هسّه که وره اَتی تغییر هدانه و بت‌تِر هاکردنه که اینتا ماتور جه وشون بَتون‌دِستنه که [[وا-جهون|وا-جهونِ]] گیم‌پلی بساجن. اِسا، فرانچایز، 6 تا اصلی کا و اتی فرعی دمباله دارنه. فارکرایِ کائون آسنی اینتی هسّه که کاکر ره اتا الخی موحیط دله اِلِنّه کا وه ونه کومک هاکنه که منطقه ره کا نِخار آدمئون دسِّ بِن دره در بیارِن و هم وه وِنه اِلخی حیوونون که ولار و وشای منطقه‌یِ دله دَره چرخ گیرنّه ره مِخوِر بوشه. فارکرایِ کائون مالتی پلیر دی دارنّه که اِلنه کاکرئون کایِ [[نخشه]] ره دس بَوِرن و دچی هاکنن. اینتا ویدئوکایِ سری ره، وِشون [[آنتاگونیست‌|آنتاگونیست‌ئون]] و وا-جهونِ گیم‌پلی وسّه ستایش هاکردنه اما کا نقدکرئون خلاقیت ناشتن و ترنه نَیِّن وسّه نِهِب بزونه. فارکرایِ کائون عموما موئَفِّق بی‌نه و دلوس بَینه، اینتا فرانچایزِ بروتن دی خار بی‌یه و خله کاکرئون وشون ره بخرینه. == منبع == {{په‌نویس}} * 4 ده مایِ 1535 تبری، این ولگ [[:en:Far_Cry|اینگلیسی ویکی‌پدیا]] جه ترجمه بیّه. [[رج:کامپیوتری کائون]] [[رج:ویدئوکا سری]] [[رج:یوبی‌سافت]] [[رج:دونیا ماتور]] mj6qbdzix92hlwkuumxgw0zn5q64ead 0 65091 327965 323393 2026-06-07T09:51:24Z HenryThe 27142 327965 wikitext text/x-wiki {{صندخ/کامپیوتری کا|title=Prince of Persia: The Forgotten Sands|عکس=Prince of Persia The Forgotten Sands Capa.jpg}} '''پرنس آو پرشیا: دِ فُرگاتِن سَندز''' ([[اینگلیسی زوون|اینگلیسی]] جه: ''Prince of Persia: The Forgotten Sands'') که ونه معنی، '''ایرانِ شازده: یاد بَکِرد بَئی وازی‌ئون''' بونه اتِ سری اکشن-ادونچرز [[ویدئو کاء|ویدئو‌کائون]] نوم هسّه که ۲۰۱۰ گدری [[یوبی سافت|یوبی‌سافت]] دس بساته و [[تنک‌کری|تنک]] بیّه، و هر ورژن ره اتا تیم بساته. اصلی نوسخه ره پلی‌استیشن ۳، ایکس‌باکس ۳۶۰ و ویندوز وسّه توسعه هدانه و بساتنه و دی‌یِر نوسخه‌ئون هم نینتندو دی‌اس، پی‌اس‌پی، موبایل و وبِ مرورکَر، و اتی دی‌یر نوسخه هم داشته کا وره وی (''Wii'') وسّه بساتنه. این تا کا پرنس آو پرشیا یِ سری دله دره و [[پرنس آو پرشیا: دِ سندز آو تایم (۲۰۰۳)]] ره دمباله حیساب وونه. هین کا یِ دِشت نوسخه‌ئون، آسنیِ [[توم]] دِ سندز آو تایم (''The Sands of Time'') و وُر‌ی‌یِر ویزین (''Warrior Within'') میون قرار دارنه. == منبع == {{په‌نویس}} * 20 نوروزه مایِ 1535 تبری، این ولگ [[:en:Prince_of_Persia:_The_Forgotten_Sands|اینگلیسی ویکی‌پدیا]] جه ترجمه بیّه. [[رج:ویدئوکا]] [[رج:کامپیوتری کائون]] [[رج:یوبی سافت]] kxjb6x2ex2aw6miqbg6a9poeced7qa6 0 65107 327975 279476 2026-06-07T10:27:55Z HenryThe 27142 +لینک 327975 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص}} '''توماس متیو کروکس''' ([[اینگلیسی زوون|اینگیسی]] جه: ''Thomas Matthew Crooks'')، (بزائۀ: 2003 سپتامبر مایِ 20- بمردۀ: 2024 ژوئیه مایِ 13) اتِ [[آمریکای متحده ایالات|آمریکایی]] مردی بی‌یه کا خاسّه، [[دونالد ترامپ]]، آمریکای 45مین رئیس جمهور ره ترور هاکنه. دونالد ترامپ [[پنسیلوانیا]] یِ باتلر دله دَیّه شه انتخاباتی کمپین (2024 آمریکای ریاست جمهوری) وسّه سوخنرانی کرده کا 3-4 دیقه بگذشته کا هین اتفاق دکته. اونگدر دونالد ترامپ 2024 انتخابات وسّه جومهوریخا حزبِ احتمالی نومزه بی‌یه.<ref>Jacoby, Kenny; Cann, Christopher; Le Coz, Emily; Bhat, Suhail (July 14, 2024). [https://www.usatoday.com/story/news/investigations/2024/07/14/thomas-crooks-trump-rally-shooter/74397935007/ "Trump rally shooter Thomas Crooks identified: What we know"]. [[:en:USA_Today|USA Today]]. [[:en:ISSN_(identifier)|ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/0734-7456 0734-7456]. [https://web.archive.org/web/20240714142642/https://www.usatoday.com/story/news/investigations/2024/07/14/thomas-crooks-trump-rally-shooter/74397935007/ Archived] from the original on July 14, 2024. Retrieved July 14, 2024. </ref><ref>Reilly, Ryan J.; O'Donnell, Kelly; Winter, Tom; Dienst, Jonathan (July 14, 2024). [https://www.nbcnews.com/politics/politics-news/trump-rally-shooter-identified-rcna161757 "Trump rally shooter identified as 20-year-old Pennsylvania man"]. [[:en:NBC_News|NBC News]]. Retrieved July 24, 2024. </ref> == زیوش == توماس متیو کروکس پنسیلوانیا یِ بثل پارکِ آدم بی‌یه. کروکس بثل پارکِ دبیرستان دله نوم بنویشته و اونجه جه فارغ تحصیل بیّه. 14 ژوئیه (2024) گدری، اف‌.بی.آی ونه نوم ره بورده و باته کا وه بی‌یه کا خاسّه دونالد ترامپ ره ترور هاکنه. کروکس، شه نوم ره [[جمهوری‌خاهون حزب|جمهوری‌خا]] ثبت هاکرد بی‌یه. کروکس، دِ ما داشته تا بوره ترور هاکردنه وسّه اقدام هاکنه، شه دیپلم‌سری (=کاردانی) مدرک ره [[الگینی شهرستان (پنسیلوانیا)|الیگنی شهرسّونِ]] منطقه‌ای کالجِ جه بهیته. وه شه منطقه یِ اتِ آسایشگا دله dietary aide (= اتِ سلامت کاراشناس ره گنّه کا ونه کار این هسّه که کومک هاکنه، ناخِش و نخارِ آدمون وسّه بخردنی دِرِس هاکنن و بَپِجِن) بی‌یه و اونجه کایری کرده. اف.بی.آی باته که تاسا هِچی کا سراق هاده وه روانی موشکل داشته پی‌دا نکردنه. [[آمریکا یِ دفاع وزارت]] دی باته که وه نظامی سابقه ناشته. البته، اتِ کس که قدیما ونه هم‌کلاسی بی‌یه، باته که وه دوس داشته که بوره نظامی خدمت هاکنه تا اِتی بتونده کالج تحصیلات ره دسرسی داره. وه اقلا 1 سال بی‌یه که شه منطقۀ دله اتا شلیک و گلیله درهاکردن کلاب دله عضویت داشته. کروکس ره، اته آمریکا یِ [[مخفی سرویسِ]]ِ اسنایپر بکوشته. وه جرم و خِلافِ سابقه ناشته. ونه نَشِ جه اَتی عکس بریم بموئه که سراق دنه ونه تن اتِ [[تی-شرت]] دیّه کا [[دیمولیشِن رنچ]] [[پمتی]] محصول هسّه، اتِ [[یوتیوب|یوتیوبِ]] کانال کا تفنگ و گرمِ سلاح ره تبلیغ کانده. == منبع == * 22 نوروزه مایِ 1535 تبری، این ولگ [[:en:Thomas_Matthew_Crooks|اینگلیسی ویکی‌پدیا]] جه ترجمه بیّه. [[رج:2003 بزائه‌ئون]] [[رج:2024 بمرده‌ئون]] [[رج:دونالد ترامپ]] 3zpbm782n61y5ukylq4z151x8hzg77s 0 80069 327967 239972 2026-06-07T10:01:07Z HenryThe 27142 327967 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص}} '''سیمونه اینزاگی''' ([[اینگلیسی زوون|اینگلیسی]] جه: ''Simone Inzaghi'')، (بزائۀ: 1976 آپریل مایِ 5) اتِ [[ایتالیا|ایتالیایی]] فوتوال مربی هسّه کا پیش‌ته فوتوالیست بی‌یه. وه اِسا (2024) ایتالیایِ [[سری آ]] دله، [[اینتر میلان|اینتر میلانِ]] سرمربی هسّه. == منبع == * ۹ کِرچه ما ۱۵۳۶ تبری، این ولگ [[:en:Simone_Inzaghi|اینگلیسی ویکی‌پدیا]] جه ترجمه بیّه. [[رج:زننه آدمون]] [[رج:1976 بزائه‌ئون]] 4yv2asmnzsx4d0w20grb7us02a316og 0 80070 327968 239997 2026-06-07T10:01:22Z HenryThe 27142 327968 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص}} '''فیلیپو اینزاگی''' ([[اینگلیسی زوون|اینگلیسی]] جه: ''Filippo Inzaghi'')، (بزائۀ: 1973 آگوست مایِ 9) اتِ [[ایتالیا|ایتالیایی]] فوتوال مربی هسّه کا پیش‌ته فوتوالیست (فوروارد) بی‌یه. وه اِسا ایتالیایِ [[سری بی]] دله، [[پیزا اس‌سی|پیسا]] تیمِ سرمربی هسّه. سابق فوتوالیست و اسایِ فوتوالِ مربی [[سیمونه اینزاگی]]، ونه خوردِ برابر هسّه. == منبع == * ۹ کِرچه ما ۱۵۳۶ تبری، این ولگ [[:en:Filippo_Inzaghi|اینگلیسی ویکی‌پدیا]] جه ترجمه بیّه. [[رج:پارما فوتوالیستون]] [[رج:آث میلان فوتوالیستون]] [[رج:آتالانتا فوتوالیستون]] [[رج:یوونتوس فوتوالیستون]] [[رج:ایتالیا فوتوالیستون]] [[رج:زننه آدمون]] eunykj6h9stn4rbg73rhaereqbclx61 0 93244 327972 325016 2026-06-07T10:11:25Z HenryThe 27142 327972 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص |عکس= rfanr.jpg }} '''رودالف فون ریبنتروپ''' ([[اینگلیسی زوون|اینگلیسی]] جه: ''Rudolf von Ribbentrop''، بزائۀ:۱۹۲۱ می مایِ ۱۱- بمردۀ: ۲۰۱۹ می مایِ ۲۰)<ref>[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/136207286 "Rudolf von Ribbentrop - Deutsche Digitale Bibliothek"]. www.deutsche-digitale-bibliothek.de. Retrieved 2024-04-30.</ref> اته نازی آلمانِ وافن-[[اس‌اس]] افسر بی‌یه کا [[جئونی دیمین الجه|دیمین جهونی جنگ]] دله خدمت هاکرده و افتخار نشون بهیته، و پس‌ته شراب تاجر بیّه. ونه پی‌یر اته دیپلمات و [[نازی آلمان]] خارجه وزیر [[یوآخیم فون ریبنتروپ]] بی‌یه. ونه [[اتوبایوگرافی|شه‌بنویشته]] زیوش‌نومه ویشته دونش ونه پی‌یر خوری و [[آدولف هیتلر]] آخری روز‌ئون هدا. == وچگی و جوونی == رودالف فون ریبنتروپ [[ویسبادن]] شهر دله دنیا بموئه و یوآخیم فون ریبنتروپِ اتا از ۵ تا وچون بی‌یه. ونه پی‌یِر، [[انگلیس|انگلستانِ]] دریمِ آلمان سفیر انتخاب بَی بی‌یه و ۱۹۳۶ گدری، رودالف ره شه همراکت بورده [[لندن]]. رودالف اونجه [[وستمینستر]] مدرسۀ دریم نوم بنویشته، وه یور‌ته مجبور بیّه که پِئی هاکنه بوره آلمان و اونجه اتا شِبانه-روزی مدرسه دله نوم بنویسه، اینتا وسه که [[دِ تایمز]] [[روزنومه]] سرصاب بی بی‌یه که وه لندن دله دره.<ref>[https://www.telegraph.co.uk/obituaries/2019/05/29/rudolf-von-ribbentrop-decorated-officer-nazi-waffen-ss-son-hitlers/ "Rudolf von Ribbentrop, decorated officer in the Nazi Waffen-SS and son of Hitler's trusted foreign minister – obituary"], Daily Telegraph, 2019, retrieved 17 March 2023</ref> == جهونی جنگ دیم == ۱۹۳۹ سپتامبر مایِ ۱، اون توم که جهونی جنگ دیم شروء بیّه، ریبنتروپ بورده و اته سرباز عونوان جه اس‌اس-زمینی‌نیروی دله مولحق بیّه که ونه رِجِمنتِ (=هَنگ) نوم داتچ‌لند (''Deutschland'') بی‌یه، که اونجه وه غربی-جبهه دله خدمت هاکرده و دیم درجه آهنی صلیب ره هائیته. [[شوروی]] ره حمله هاکردن په و [[بارباروسا]] عملیات گدری، وره راهی هاکردن [[فلاند|فنلاند]]. ۱۹۴۳ فوریه مایِ گدری، وه اته تانکِ رجمنت دله منصوب بهی‌یه، ونه رجمنت یتم زرهی لشکر اس‌اس لایب‌اشتاندارته اس‌اس آدولف هیتلر رَسِد (LSSAH) نوم داشته و ۱۹۴۳ فوریه مایِ گدری وه راهی بیّه بورده [[خارکوف]] که وه اونجه [[خارکوف سیمین نبرد]] دله شرکت هاکرده.<ref>{{Citation|last=|first=|author-link=|last2=|first2=|title=Obituary Rudolf von Ribbentrop|newspaper=[[The Times]]|pages=|year=2019|url=https://www.thetimes.com/uk/article/rudolf-von-ribbentrop-3pdlxqvcr|access-date=17 March 2023}}</ref> ریبنتروپ شوالیۀ صلیبِ آهنی صلیب ره ۱۹۴۳ جولایِ مایِ ۱۵ هائیته. آگوست مایِ ۱ وه انتقال هائیته بورده تِرنه تاسیس بَئی هیتلریوگنت اس‌اس رسد دریم کا اونجه ونه عونوان گروهانِ فرمانده و تمرین‌ده افسر بی‌یه. [[نرماندی جنگ|نورماندی]] نبردئون میون، ریبنتروپ طلایی آلمانِ صلیب نشون ره هائیته. [[فالیز]] نبردئون په، ریبنتروپ، بولج (آردن) نبرد دله بجنگسته. وه ۱۹۴۵ می مایِ ۸ گدری، شه و شه رسد ره، آمریکای ارتشِ تسلیم هاکرده. ریبنتروپ امریکای توپ‌خنه جا که نورماندی دله وشون سَر توپ ببارنی‌یه جه جا بخرده ( یکه بخرده): " آمریکایی‌ئون هر چی داشتنه اَمه سر کپتل هاکردنه، به خصوص وشون توپ و توپ‌خنه... اِما هر چی پیش‌ته بَدی بیمی و تجربه هاکرد بیمی ره بَوِرده [[ساها]]<nowiki/>یِ دله (= قابل قیاس نیّه).<ref>    Trigg, Jonathan (2020). To VE-Day through German Eyes: The Final Defeat of Nazi Germany. Stroud UK: Amberley. p. 147. ISBN [[:en:Special:BookSources/978-1-4456-9944-8|978-1-4456-9944-8]].</ref> == جنگ په == ریبنتروپ ۳ سال [[آمریکای متحده ایالات|آمریکایی‌ئون]]، بریتانیایی‌ئون و [[فرانسه|فرانسوی‌ئون]] زندانی بی‌یه. اون گدری که وه زندانی بی‌یه، فرانسه دله وره وازجویی (=بازجویی) هاکردنه و وره اتهام دوستنه که ته دِ تا [[کاندا|کانادایی]] سرباز‌ئون ره که ته جنگی اسیر بی‌نه ره گلیله بزوئی که اتام بمرده. اِما این اتهام‌ئون اثبات نَینه. ۱۹۴۸ جولای مایِ گدری، ریبنتروپ شِغش می‌دی (Cherche-Midi) زیندانِ جه آزاد بیّه.<ref>Ribbentrop, Rudolf von (2019-07-30). [https://books.google.com/books?id=Kk8IEAAAQBAJ My Father Joachim von Ribbentrop: Hitler's Foreign Minister, Experiences and Memories]. Pen and Sword. p. 516. ISBN [[:en:Special:BookSources/978-1-5267-3926-1|978-1-5267-3926-1]].</ref> آزاد بین په، وه شراب تاجر بیّه و شه خاطره‌ئون ره بنویشته. ونه بنویشته خاطره‌ئون اته تِرنه اطلاعات و به‌ته فهم هاکردن ونه پی‌یرِ کارِ خوری و آدولف هیتلرِ پایانی روز‌ئون هدا. ونه بنوشته [[نومه|کیتاب]]، ریبنتروپ خونواده و هیتلرِ تنک‌نَئی عکس‌ئون ره شامل بی‌یه.<ref name=":0">{{Citation|last=|first=|author-link=Sandomir, Richard|last2=|first2=|title=Rudolf Von Ribbentrop, Son of Top Nazi Diplomat, Dies at 98|newspaper=[[New York Times]]|pages=|year=2019|url=https://www.nytimes.com/2019/06/06/obituaries/rudolf-von-ribbentrop-dead.amp.html|access-date=17 March 2023}}</ref><ref>{{Citation|last=|first=|author-link=|last2=|first2=|title=Obituary Rudolf von Ribbentrop|newspaper=Independent.ie|pages=|year=2019|url=https://m.independent.ie/world-news/europe/obituary-rudolf-von-ribbentrop-38171118.html|access-date=17 March 2023}}</ref> رودالف فون ریبنتروپ، ۲۰۱۹ می مایِ ۲۰، ۹۸ سالگی دله بمرده.<ref name=":0" /> == بنویشته نومه == * مه پی‌یر یوآخیم فون ریبنتروپ: هیتلرِ خارجه وزیر، تجربه‌ئون و خاطره‌ئونMy Father Joachim von Ribbentrop: Hitler's Foreign Minister, Experiences and Memories. پن اند سورد بوکزِ انتشارات. [[تنک‌کری|تنک]] بئی ۲۰۱۹. == منبع == <references /> * ۱۸ اونه مایِ ۱۵۳۶ تبری، این ولگ [[:en:Rudolf_von_Ribbentrop|اینگلیسی ویکی‌پدیا]] جه ترجمه بیّه. [[رج:۱۹۲۱ بزائه‌ئون]] [[رج:۲۰۱۹ بمرده‌ئون]] [[رج:جهونی جنگ دوم]] htyn82pqlzobm7lycv69hyomc42pgtd 0 93525 327947 324505 2026-06-07T07:25:19Z HenryThe 27142 +واجه خوری 327947 wikitext text/x-wiki <!-- {{صندخ/}} : این شابلون دله، تونی شه مقالهٔ کلّی موضوع ره بنویسین. شهر، شخص، موجود، بنا، و... واری. --> '''الفبا''' حروفِ ترتیب خوری ره گنه. هر خطی اقلا اتا الفبایی ترتیب دارنه که ونه حروف ره پشت-به-پشت یلنه تا هم وچون یاد بیتن وسه راحت‌ته بوو، هم کاربرد دیگه دارنه ([[نومه|کتابون]] و اسامی مرتب هکردن دسوری). == واجه خوری == اینگلیسی زوون دله واجۀ اَلفَبِت (Alphabet) میونه اینگلیسی جه انه که شه لاتین زوون واجه جه الفابتوم (alphabetum) جه بئیت بیه، این واجه یونانی واجه جه ἀλφάβητος -الفابیتوس، جه بمو که یونانی الفبای دِ تا حرف جه آلفا (α) و بِتا (β) جه خار بیّه.<ref>"[http://www.merriam-webster.com/dictionary/alphabet alphabet]". [[:en:Merriam-Webster.com|Merriam-Webster.com]]. October 2023. </ref> یونانی حروف شه نوم ره فنیقی الفبای جه بیتنه، فنیقی‌ الفبا دله، دِ تا حرف دیه که وشون الفبا وشون د تای جا شروء بی‌یه، اته نوم بی‌یه الف که وشون زوون دله ونه معنی بی‌یه نرِ گو و دیئر بِت که ونه معنی بونه خِنه.<ref>"[https://www.britannica.com/topic/alphabet-writing Alphabet]". Encyclopædia Britannica. Retrieved 4 January 2023. </ref><!-- این اتا خط که اسا در خوندنی ره حذف هاکنین و ونه جا، شه دلوسِ بنویشته ره بنویسین. الباقی ره فعلاً کار ندارین و بی‌یلین کب‌بوئن --> == منابع == {{په‌نویس}} <!--- رج‌ئون: ---> [[رج:راهنما جه بساته مقالات]] [[رج:الفبا]] [[رج:خط]] etjwlto2okvsw9zr5c3vkp51akzxpom 327948 327947 2026-06-07T07:26:39Z HenryThe 27142 327948 wikitext text/x-wiki <!-- {{صندخ/}} : این شابلون دله، تونی شه مقالهٔ کلّی موضوع ره بنویسین. شهر، شخص، موجود، بنا، و... واری. --> '''الفبا''' حروفِ ترتیب خوری ره گنه. هر خطی اقلا اتا الفبایی ترتیب دارنه که ونه حروف ره پشت-به-پشت یلنه تا هم وچون یاد بیتن وسه راحت‌ته بوو، هم کاربرد دیگه دارنه ([[نومه|کتابون]] و اسامی مرتب هکردن دسوری). == واجه خوری == اینگلیسی زوون دله واجۀ اَلفَبِت (Alphabet) میونه اینگلیسی جه انه که شه لاتین زوون واجه جه الفابتوم (alphabetum) جه بئیت بیه، این واجه یونانی واجه جه ἀλφάβητος -الفابیتوس، جه بمو که یونانی الفبای دِ تا حرف جه آلفا (α) و بِتا (β) جه خار بیّه.<ref>"[http://www.merriam-webster.com/dictionary/alphabet alphabet]". [[:en:Merriam-Webster.com|Merriam-Webster.com]]. October 2023. </ref> یونانی حروف شه نوم ره فنیقی الفبای جه بیتنه، فنیقی‌ الفبا دله، دِ تا حرف دیه که وشون الفبا این دِ تای جا شروء بی‌یه، اته نوم بی‌یه الف که وشون زوون دله ونه معنی بی‌یه نرِ گو و دیئر بِت که ونه معنی بونه خِنه.<ref>"[https://www.britannica.com/topic/alphabet-writing Alphabet]". Encyclopædia Britannica. Retrieved 4 January 2023. </ref><!-- این اتا خط که اسا در خوندنی ره حذف هاکنین و ونه جا، شه دلوسِ بنویشته ره بنویسین. الباقی ره فعلاً کار ندارین و بی‌یلین کب‌بوئن --> == منابع == {{په‌نویس}} <!--- رج‌ئون: ---> [[رج:راهنما جه بساته مقالات]] [[رج:الفبا]] [[رج:خط]] epjhpratp3lor3p1hz6op053b76s1ti 327949 327948 2026-06-07T07:27:38Z HenryThe 27142 327949 wikitext text/x-wiki <!-- {{صندخ/}} : این شابلون دله، تونی شه مقالهٔ کلّی موضوع ره بنویسین. شهر، شخص، موجود، بنا، و... واری. --> '''الفبا''' حروفِ ترتیب خوری ره گنه. هر خطی اقلا اتا الفبایی ترتیب دارنه که ونه حروف ره پشت-به-پشت یلنه تا هم وچون یاد بیتن وسه راحت‌ته بوو، هم کاربرد دیگه دارنه ([[نومه|کتابون]] و اسامی مرتب هکردن دسوری). == واجه خوری == [[اینگلیسی زوون]] دله واجۀ اَلفَبِت (Alphabet) میونه اینگلیسی جه انه که شه [[لاتین|لاتین زوون]] واجه جه الفابتوم (alphabetum) جه بئیت بیه، این واجه [[یونانی]] واجه جه ἀλφάβητος -الفابیتوس، جه بمو که یونانی الفبای دِ تا حرف جه آلفا (α) و بِتا (β) جه خار بیّه.<ref>"[http://www.merriam-webster.com/dictionary/alphabet alphabet]". [[:en:Merriam-Webster.com|Merriam-Webster.com]]. October 2023. </ref> یونانی حروف شه نوم ره فنیقی الفبای جه بیتنه، فنیقی‌ الفبا دله، دِ تا حرف دیه که وشون الفبا این دِ تای جا شروء بی‌یه، اته نوم بی‌یه الف که وشون زوون دله ونه معنی بی‌یه نرِ گو و دیئر بِت که ونه معنی بونه خِنه.<ref>"[https://www.britannica.com/topic/alphabet-writing Alphabet]". Encyclopædia Britannica. Retrieved 4 January 2023. </ref><!-- این اتا خط که اسا در خوندنی ره حذف هاکنین و ونه جا، شه دلوسِ بنویشته ره بنویسین. الباقی ره فعلاً کار ندارین و بی‌یلین کب‌بوئن --> == منابع == {{په‌نویس}} <!--- رج‌ئون: ---> [[رج:راهنما جه بساته مقالات]] [[رج:الفبا]] [[رج:خط]] 8obyd2vai79qjd0nelzg8oncec2k09m 0 98711 327950 321623 2026-06-07T07:54:31Z HenryThe 27142 سلف پرتره، آلمانی ویکی‌پدیا جه اضافه بیّه. 327950 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص}} '''کوستا لوانویچ خیتاگوروف''' ([[آسی]] جه: ''Хетæгкаты Леуаны фырт Къоста''، لاتینی بنویشتن: ''Xetægkaty Lewany fyrt Khosta''، بزائۀ: ۱۸۵۹ اکتبر مایِ ۱۵- بمردۀ: ۱۹۰۶ مارچ مایِ ۱۹) اوستیایی مردمون اته ملی [[شاعر]] بی‌یه که عموما وره [[آسی|اوستیایی]] ادبیات تاسیس‌کَر دوندِنه. وه نقاشی دله هم خله مِهارت داشته و شه نیکوکاری وسه هم شناسا بی‌یه. خیتاگوروف اته روستای دله کا ونه نوم نار (''Nar'') بی‌یه دنیا بموئه، هین روستا اسا آلاگیرسکی بخش جا حیساب بونه کا [[شمالی اوستیا-آلانیا]] جومهوری دریم قرار دارنه. وه ۱۸۷۱ جه تا ۱۸۸۱ گدری، [[استاوروپول]] جیمنازیوم (= اته تی مدرسه) دله درس بخوندسته، و ۱۸۸۱ گدری، [[سن پترزبورگ|سن‌پترزبورگِ]] هنرِ آکادمی (=دونشجا) بورده اما ۱۸۸۵ سال دله مالی مسائل وسه شه درس ره ول هاکرده، وه پِهی هاکرده بموئه شه دیما و اوستیایِ دله اته نومدارِ شاعر بَیّه، ونه شعر‌ئون آسی زوون جه کتاری-کتاری خله جمندری دشتِ اوستیایی روستا و شهر و مله‌ئون دله دَپیته و [[تنک‌کری|تنک]] بیّه. وه [[روسی|روسی زوون]] جه دی شعر، آسنی و مقاله‌ئون بنویشته و دِتا روسی زوون [[روزنومه]]<nowiki/>‌ئون کا ونه اتایِ نوم ره سورنی کَوکاز (''Severny Kavkaz'') گاتنۀ دله تنک هاکرده کا وه اینتا روزنومه دله ۱۸۹۳ جه تا ۱۹۰۲ سال گدری، شه ویراست‌کری کرده، اتی دی‌یر روزنومۀ نوم دی کزبِک (''Kazbek'') بی‌یه. ونه نقاشی‌ئون هم دلوس بَی بی‌یه، ونه اته نقاشی که [[سینت نینو]] (''Saint Nino'') جه بی‌یه کا اتا چاروم قرنِ [[مسیحی دین|مسیحی]] بی ‌یه که [[گورجسون|گرجستونی‌ئون]] ره غسلِ تعمید‌ دائه، و گرجستونی آدمون میون دلوس بیّه. وه [[روسیه امپراتوری]] حوکومتِ ره خله نقد کرده و همین تایِ وسّه وره دِ کَش شه دیمای جه تبعید هاکردنه، یتمین کش: ۱۸۹۱ جه تا ۱۸۹۶ و دیمین کش: ۱۸۹۹ جه تا ۱۹۰۲. ونه لمبرین کشِ تبعید ونه سلامتی وسه خله بد بیّه و وه دی‌ئر نتونسته که شه اجتماعی و ادبی کایری‌ئون ره دِمبال هاکنه. همین تا په خله توم نیّه که خیتاگوروف لابه (''Labæ'') دله که اسا [[کاراچای-چرکسیا]] جومهوری دله دره و ۱۹۰۶ سال گدری بمرده. == نگارخنه == <gallery> پرونده:Nar.jpg|کوستا خیتاگوروف سره، نار دله. پرونده:Kosta Khetagurov as a student.jpg|کوستا خیتاگوروف دونش اموجی گدر. پرونده:1989 CPA 6112.jpg|کوستا خیتاگوروف پستی تمبر که 1989 سال دله و [[شوروی]] وسه هسّه. پرونده:Khetagurov-self.jpg|سلف پرتره </gallery> == منبع == * ۱۲ ارکه مای ۱۵۳۶ تبری، این ولگ [[:en:Kosta_Khetagurov|اینگلیسی ویکی‌پدیا]] جه ترجمه بیّه. [[رج:۱۸۵۹ بزائه‌ئون]] [[رج:۱۹۰۶ بمرده‌ئون]] [[رج:اوستیای گت آدمون]] [[رج:اوستیای شاعرون]] [[رج:شاعرون]] 8pxbqjs31galxtbo3ymy8wsjy6hrizf 0 109247 327973 316350 2026-06-07T10:15:40Z HenryThe 27142 327973 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شهرستان}} '''ریبیروپولیس''' ([[پرتغالی]] جه: ''Ribeirópolis'') اتا [[برزیل]] ره [[شهر]] هسته که [[سرژیپه]] منطقه شٮنه. ریبیروپولیس [[گتی]] 263 ک‌م^۲ هسته و ونه جمیعت ۱۷۰۳۳ نفر هسته. == منابع == * {{وب منبع|عنوان = Ribeirópolis |لینک= https://www.wikidata.org/wiki/Q2079747 |زوون = چن زوونه | بازیابی = ۲۱ مه ۲۰۲۵ |ناشر= [[ویکی‌دیتا]]}} <!-- * {{ویکی منبع|عنوان = {{{اصل}}} |لینک= https://{{{زک}}}.wikipedia.org/wiki/{{{اصل}}} |زوون = {{{زک}}} | بازیابی = ۲۱ مه ۲۰۲۵ }} --> {{په‌نویس}} <!-- رج: --> [[رج:سرژیپه شهرون]] dan3w96wyutve15hshgktqvwg722f2g 4 112914 327953 322982 2026-06-07T09:04:12Z محک 1023 327953 wikitext text/x-wiki {{بسته|نتیجه=بیه}} {{بیه}} '''[https://meta.m.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions/2025-07#c-MdsShakil-20250704133600-%D9%85%D8%AD%DA%A9-20250701162400 شیش ماه وسه مدیر بیه]''' ===HenryThe کاندیداتوری / HenryThe's Nomination for Adminship=== سلام. [[کارور:HenryThe]] عزیز چن توم هسته که أمه ویکیِ گشتزنی ره انجام دِنه و دشتِ تازه دگارسته‌ئونِ سربالا، سرصاب إستا و هر رقدکاری ره سریع ورگننده. مه بخاستی این هسته که مدیریت اختیارات ره ونه وسه درخاست هادیم که ونه کار راحت‌ته بوو. مدیرون وسه اتا «ور دگاردنی‌ین» دؤکمه إنه که گشت بزوئن ره خله راحت‌ته کنده و وه ره نیازه. ونجه خامبه قبول زحمت هاکنه و مازرنی ویکی‌پدیایِ مدیریت سر، مه ره کومِک هاکنه. --<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۹ (UTC) ====پشتی هاکردن/Support==== * {{موافق}} کاندیدکَر شه بیمه. --<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۹ (UTC) ====مخالفت/Oppose==== ====دئیر نظر/Neutral==== {{پایان بسته}} ===HenryThe کاندیداتوری تمدید / HenryThe's Nomination for Adminship (2)=== 6aj2d13n3wjjlyainegn1c3atcz0z5r 327954 327953 2026-06-07T09:04:32Z محک 1023 327954 wikitext text/x-wiki {{بسته|نتیجه=بیه}} {{بیه}} '''[https://meta.m.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions/2025-07#c-MdsShakil-20250704133600-%D9%85%D8%AD%DA%A9-20250701162400 شیش ماه وسه مدیر بیه]''' ===HenryThe کاندیداتوری / HenryThe's Nomination for Adminship=== سلام. [[کارور:HenryThe]] عزیز چن توم هسته که أمه ویکیِ گشتزنی ره انجام دِنه و دشتِ تازه دگارسته‌ئونِ سربالا، سرصاب إستا و هر رقدکاری ره سریع ورگننده. مه بخاستی این هسته که مدیریت اختیارات ره ونه وسه درخاست هادیم که ونه کار راحت‌ته بوو. مدیرون وسه اتا «ور دگاردنی‌ین» دؤکمه إنه که گشت بزوئن ره خله راحت‌ته کنده و وه ره نیازه. ونجه خامبه قبول زحمت هاکنه و مازرنی ویکی‌پدیایِ مدیریت سر، مه ره کومِک هاکنه. --<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۹ (UTC) ====پشتی هاکردن/Support==== * {{موافق}} کاندیدکَر شه بیمه. --<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۹ (UTC) ====مخالفت/Oppose==== ====دئیر نظر/Neutral==== {{پایان بسته}} ===HenryThe کاندیداتوری تمدید / HenryThe's Nomination for Adminship (2)=== ====پشتی هاکردن/Support==== * {{موافق}} کاندیدکَر شه بیمه. --[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۷ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۴ (UTC) ====مخالفت/Oppose==== ====دئیر نظر/Neutral==== 8dyx2cgtvvsyp85eyuc0y66jcoxj5at 0 114331 327956 2026-06-07T09:19:08Z محک 1023 مقاله‌ئونی که گت صفحه‌یِ کادر جه بساتنه. 327956 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص<!-- اینجه تونی شه مقالهٔ کلّی موضوع ره بنویسین تا صندخ بساجه. شهر، شخص، موجود، بنا، کومپانی و... واری -->}} '''سعید نفیسی''' (۱۲۷۴ تا ۱۳۴۵ شمسی)، اتا ایرانی نویسنده، تاریخ‌نگار، مترجم و شاعر بی‌یه. == زندگی‌نومه == سعید نفیسی ۱۸ خردادِ ۱۲۷۴ شمسی، [[تهران]] دله دنیا بمو. وه اتا عالم و دانشمند خانوادهٔ دله گت بَیّه. ونه پی‌یر، [[میرزا علی‌اکبرخان ناظم‌الاطبا]]، اتا نومی طبیب بی‌یه. ونه نیایِ یازدهم، [[نفیس بن عوض کرمانی]]، اتا ایران شناسا حکیم بی‌یه. سعید نفیسی سه سالِ ابتدایی ره شرف مدرسه دله که ونه پی‌یر بسات بی‌یه، درس بخونسته و شه متوسطه تحصیلات ره علمیه مدرسه دله تموم هاکرده. وه پونزه سالگی، بورده اروپا و نوشاتلِ سوئیس و پاریس دانشگاهون دله، تکمیلی تحصیلات ره ادامه هدائه. ۱۲۹۷ شمسی، ورگردسته ایران و شروع هاکرده [[فرانسوی زوون]] ره درس هدائن. == فعالیتون == نفیسی ۱۳۱۳ شمسی، تهرانِ دانشگاهِ تأسیس په، اونجه ادبیاتِ استاد بَیّه. وه خله سال، دانشگاه دله تدریس داشته. وه علایده بر ایران، بیروت و قاهره دانشگاهونِ دله هم درس هدائه. نفیسی همیشک فرهنگستانِ ایران و شورایِ فرهنگی دله عضو بی‌یه. وه دانشگاهی نشرِ بنیان‌گذارون جه هم محسوب وانه. ==آثار و تالیفات== استادِ نفیسی خیلی پرکار بی‌یه. ونه تالیفات ۲۵۰ جلد کتاب و رساله و بیش از ۱۰۰۰ مقاله وانه. ونه مهمترین آثارِ جه شاید ونه اینان ره باتن: *بابکِ خرمدین :تاریخی آسنی *فرنگیس و ماهِ نخشب :تاریخی داستان *تاریخِ نظم و نثرِ ایران دله *تاریخِ اجتماعیِ ایران *سرگذشت و شعرا: رودکی و فردوسی واری *رباعیاتِ خیام و بوعلی سینا و بِیهَقی و کیکاووس زیاری و... کتابونِ تصحیح *تاریخِ معاصرِ ایران علاوه بر اینان، وه کتابونِ زیادی هم دربارهٔ عرفان و تصوف و ایران‌شناسی بنویشته. ==بمردن == استادِ نفیسی ۱۳۴۵ شمسی (۱۹۶۶ میلادی) سال دله، ۷۱ سالگی گدر، تهران دله و آسمِ بیماری جه بمرده. ونه مزار إسا سرقبرآقا، تهران دله، پایینِ چهارراهِ مولوی دره. == منابع == {{په‌نویس}} <!--- رج‌ئون: ---> [[رج:ایران نویسندگون]] [[رج:ایران تاریخدونا]] lf4780vtcou7amgok2oy2vi03aylm6x 327957 327956 2026-06-07T09:20:13Z محک 1023 [[رج:تهران گت آدمون]] اضافه شد با استفاده از [[ویکی‌پدیا:رج‌ساز]] 327957 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص<!-- اینجه تونی شه مقالهٔ کلّی موضوع ره بنویسین تا صندخ بساجه. شهر، شخص، موجود، بنا، کومپانی و... واری -->}} '''سعید نفیسی''' (۱۲۷۴ تا ۱۳۴۵ شمسی)، اتا ایرانی نویسنده، تاریخ‌نگار، مترجم و شاعر بی‌یه. == زندگی‌نومه == سعید نفیسی ۱۸ خردادِ ۱۲۷۴ شمسی، [[تهران]] دله دنیا بمو. وه اتا عالم و دانشمند خانوادهٔ دله گت بَیّه. ونه پی‌یر، [[میرزا علی‌اکبرخان ناظم‌الاطبا]]، اتا نومی طبیب بی‌یه. ونه نیایِ یازدهم، [[نفیس بن عوض کرمانی]]، اتا ایران شناسا حکیم بی‌یه. سعید نفیسی سه سالِ ابتدایی ره شرف مدرسه دله که ونه پی‌یر بسات بی‌یه، درس بخونسته و شه متوسطه تحصیلات ره علمیه مدرسه دله تموم هاکرده. وه پونزه سالگی، بورده اروپا و نوشاتلِ سوئیس و پاریس دانشگاهون دله، تکمیلی تحصیلات ره ادامه هدائه. ۱۲۹۷ شمسی، ورگردسته ایران و شروع هاکرده [[فرانسوی زوون]] ره درس هدائن. == فعالیتون == نفیسی ۱۳۱۳ شمسی، تهرانِ دانشگاهِ تأسیس په، اونجه ادبیاتِ استاد بَیّه. وه خله سال، دانشگاه دله تدریس داشته. وه علایده بر ایران، بیروت و قاهره دانشگاهونِ دله هم درس هدائه. نفیسی همیشک فرهنگستانِ ایران و شورایِ فرهنگی دله عضو بی‌یه. وه دانشگاهی نشرِ بنیان‌گذارون جه هم محسوب وانه. ==آثار و تالیفات== استادِ نفیسی خیلی پرکار بی‌یه. ونه تالیفات ۲۵۰ جلد کتاب و رساله و بیش از ۱۰۰۰ مقاله وانه. ونه مهمترین آثارِ جه شاید ونه اینان ره باتن: *بابکِ خرمدین :تاریخی آسنی *فرنگیس و ماهِ نخشب :تاریخی داستان *تاریخِ نظم و نثرِ ایران دله *تاریخِ اجتماعیِ ایران *سرگذشت و شعرا: رودکی و فردوسی واری *رباعیاتِ خیام و بوعلی سینا و بِیهَقی و کیکاووس زیاری و... کتابونِ تصحیح *تاریخِ معاصرِ ایران علاوه بر اینان، وه کتابونِ زیادی هم دربارهٔ عرفان و تصوف و ایران‌شناسی بنویشته. ==بمردن == استادِ نفیسی ۱۳۴۵ شمسی (۱۹۶۶ میلادی) سال دله، ۷۱ سالگی گدر، تهران دله و آسمِ بیماری جه بمرده. ونه مزار إسا سرقبرآقا، تهران دله، پایینِ چهارراهِ مولوی دره. == منابع == {{په‌نویس}} <!--- رج‌ئون: ---> [[رج:ایران نویسندگون]] [[رج:ایران تاریخدونا]] [[رج:تهران گت آدمون]] 9s6n7puuzcwrbvu67fl48n9zzf9dokk 0 114332 327958 2026-06-07T09:40:29Z محک 1023 مقاله‌ئونی که گت صفحه‌یِ کادر جه بساتنه. 327958 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص<!-- اینجه تونی شه مقالهٔ کلّی موضوع ره بنویسین تا صندخ بساجه. شهر، شخص، موجود، بنا، کومپانی و... واری -->}} '''اوریپید''' (Euripides) اتا [[یونان]]ی نویسنده بی‌یه که [[یونان باستان تئاتر]] دله سومین و آخرین معروفِ تراژدی‌نویس هسته. وه سال ۴۸۰ پیش از میلاد، [[سالامیس]] ِجزیره دله دنیا بمو. ونه خانواده، معمولی و متوسط بینه. ونه مار اتا سبزی‌فروش بی‌یه؛ اقلاً وه ره اینتی کتره گتنه و وه ره اینتی مسخره هاکردنه که «تراژدی پییر، اتا سبزی‌فروشِ ریکا هسته!» اوریپید برخلاف [[آیسخولوس]] (مشهورِ سرباز) و [[سوفوکلس]] (سیاستمدار و گت مردی)، اتا گوشه‌گیر و کتاب‌خون و روشنفکر آدِم بی‌یه. وه خله مردم جه فاصله گیته و شه سِره دله اتا وَر کب‌بی‌یه و گوشه گیتّه و نمایش‌نومه‌نویسی کرده. همین گوشه‌گیری و جول فکرِ نتیجه ونه کارون ره از دِ نفر دیگه جه کاملاً متمایز کانده. == سبک و شیوه== اوریپید سه نوآوری داشته که تئاتر دله انجام هدائه: # رئالیسم (واقع‌گرایی) و روانشناختی: پیش از وه، تئاترِ شخصیتون ایدئال و کامل وسّه بوشن. اوریپید اولین کسی بی‌یه که آدمون ره همون جور که واقعاً هستنه (با همه ضعف و رذالت و تردید) تصویر کشی‌یه. # قهرمانون معمولی آدم بینه: برخلاف آیسخولوس و سوفوکلس که شه قهرمون ره شاه و خدا گیتنه، اوریپید داستان دله معمولی زنان، برده‌ئون و جیردستِ مردمونِ خَوِری داستان گته. # انتقادی بی‌یه: وه اولین کسی بی‌یه که تئاتر دله موضوعاتی ره یارده که شه زندگانی دله اینان جه سر-کله زوئه. وه جنگ، نژادپرستی، زنِ جایگاه، دین و سیاست ره شه موضوع گیته و وشون ره انتقاد کرده. اوریپید شاید تاریخ ِاولین نویسنده بوئه که زنانِ دله-دریم ره نشون دائه. ونه منتقدون گتنه «اوریپید زنان ره خِدی زنان جه بتتر درک کرده!». ونه خله داستان‌های قهرمون زن هستنه. وه یونانِ خدائون ره نخاش دونسته و وشونِ شه‌وری‌گجی، کینه‌هکردن و غیراخلاقی بی‌ین ره سوژه گیته. همین باعث بیّه دین‌دار آدمون وه ره تحریم هاکنن. اوریپید باور نداشته که جهان عادلانه هسته. ونه نمایشونِ نتیجه خیری-خوشی ندارنه و همه چی فاجعه درست وونه. ونه دیالوگ بنویشتن طبیعی، روان و واقعی هسته. شخصیتون اتا جور گپ زننه که انگار خال‌کندی واقعی آدمون هستنه، نا ایدئالزقهرمانون . اوریپید شه زندگی گدر، خله محبوب نیه. مردم وه ره فلسفه‌کَر دونستنه و وه ره متهم کاردنه که «یونانیون ره نخش سٮراق دائه». ۵۰ سال نمایش‌نومه‌نویسی جه، وه فقط چار بار تونسته گت جایزه، «دیونیسوس»، ره بَییره (در حالی که سوفوکلس ۱۸ بار، آیسخولوس ۱۳ بار بیتنه). ولی همین اوریپید، بمرده په خله محبوب بیه و إسایِ آدمون وه ره یونان گتترین تراژدی‌نویس إشناسنّه. ونه آثار بعدتر بیش از دِ تای دیگه اجرا بئینه و [[شکسپیر ]] و [[راسین]] سر آدم ونجه الهام گیتنه. ==آثار == اوریپید حدود ۹۲ تا نمایشنامه بنویشته که فقط ۱۹ تاشون کامل بمونسته (این تعداد از دِ نفر دیگه ویشتر هسته). ونه مهمترین آثار اینان هستنه: * ''[[مدئا]]'' (Medea): اوریپید گت‌ترین اثر هسته. *''[[هیپولیتوس]]'' (Hippolytus) *''[[باکائه]]'' (The Bacchae) *''[[الکترا]]'' (Electra): همین داستون ره [[سوفوکلس]] هم بنویشته ولی اوریپید شه شخصیتون ره خله واقعی‌تر و زمینی‌تر سٮراق دائه. * ''[[تروجان زنان]]'' (The Trojan Women): تاریخ‌شناسون گنّه که وه این داستان ره اون توم بنویشته که آتنِ نظامیون اتا بی‌طرف جزیره‌یِ مردم ره اسیر و برده بئیت بینه و اوریپید اینتی اعتراض هکرده. == بمردن == اوریپید سال ۴۰۶ پیش از میلاد (چند ماه پیش از سوفوکلس)، ۷۴ سالگی گدر، [[مقدونیه]] دله بمرده. گتنه که وه ره وحشی سگ بهیته و کته بَیّه. سوفوکلس که ونه رقیب بی‌یه، خله ونه خَوِرِ بشنوستن جه نارحت بیه و ونه وسه مراسم بهیته. == منابع == {{په‌نویس}} <!--- رج‌ئون: ---> [[رج:تئاتر]] [[رج:یونان نویسندگون]] 60avl7hmg7bs14wprtn4ozxkmccw3q7 327959 327958 2026-06-07T09:44:12Z محک 1023 /* آثار */ 327959 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص<!-- اینجه تونی شه مقالهٔ کلّی موضوع ره بنویسین تا صندخ بساجه. شهر، شخص، موجود، بنا، کومپانی و... واری -->}} '''اوریپید''' (Euripides) اتا [[یونان]]ی نویسنده بی‌یه که [[یونان باستان تئاتر]] دله سومین و آخرین معروفِ تراژدی‌نویس هسته. وه سال ۴۸۰ پیش از میلاد، [[سالامیس]] ِجزیره دله دنیا بمو. ونه خانواده، معمولی و متوسط بینه. ونه مار اتا سبزی‌فروش بی‌یه؛ اقلاً وه ره اینتی کتره گتنه و وه ره اینتی مسخره هاکردنه که «تراژدی پییر، اتا سبزی‌فروشِ ریکا هسته!» اوریپید برخلاف [[آیسخولوس]] (مشهورِ سرباز) و [[سوفوکلس]] (سیاستمدار و گت مردی)، اتا گوشه‌گیر و کتاب‌خون و روشنفکر آدِم بی‌یه. وه خله مردم جه فاصله گیته و شه سِره دله اتا وَر کب‌بی‌یه و گوشه گیتّه و نمایش‌نومه‌نویسی کرده. همین گوشه‌گیری و جول فکرِ نتیجه ونه کارون ره از دِ نفر دیگه جه کاملاً متمایز کانده. == سبک و شیوه== اوریپید سه نوآوری داشته که تئاتر دله انجام هدائه: # رئالیسم (واقع‌گرایی) و روانشناختی: پیش از وه، تئاترِ شخصیتون ایدئال و کامل وسّه بوشن. اوریپید اولین کسی بی‌یه که آدمون ره همون جور که واقعاً هستنه (با همه ضعف و رذالت و تردید) تصویر کشی‌یه. # قهرمانون معمولی آدم بینه: برخلاف آیسخولوس و سوفوکلس که شه قهرمون ره شاه و خدا گیتنه، اوریپید داستان دله معمولی زنان، برده‌ئون و جیردستِ مردمونِ خَوِری داستان گته. # انتقادی بی‌یه: وه اولین کسی بی‌یه که تئاتر دله موضوعاتی ره یارده که شه زندگانی دله اینان جه سر-کله زوئه. وه جنگ، نژادپرستی، زنِ جایگاه، دین و سیاست ره شه موضوع گیته و وشون ره انتقاد کرده. اوریپید شاید تاریخ ِاولین نویسنده بوئه که زنانِ دله-دریم ره نشون دائه. ونه منتقدون گتنه «اوریپید زنان ره خِدی زنان جه بتتر درک کرده!». ونه خله داستان‌های قهرمون زن هستنه. وه یونانِ خدائون ره نخاش دونسته و وشونِ شه‌وری‌گجی، کینه‌هکردن و غیراخلاقی بی‌ین ره سوژه گیته. همین باعث بیّه دین‌دار آدمون وه ره تحریم هاکنن. اوریپید باور نداشته که جهان عادلانه هسته. ونه نمایشونِ نتیجه خیری-خوشی ندارنه و همه چی فاجعه درست وونه. ونه دیالوگ بنویشتن طبیعی، روان و واقعی هسته. شخصیتون اتا جور گپ زننه که انگار خال‌کندی واقعی آدمون هستنه، نا ایدئالزقهرمانون . اوریپید شه زندگی گدر، خله محبوب نیه. مردم وه ره فلسفه‌کَر دونستنه و وه ره متهم کاردنه که «یونانیون ره نخش سٮراق دائه». ۵۰ سال نمایش‌نومه‌نویسی جه، وه فقط چار بار تونسته گت جایزه، «دیونیسوس»، ره بَییره (در حالی که سوفوکلس ۱۸ بار، آیسخولوس ۱۳ بار بیتنه). ولی همین اوریپید، بمرده په خله محبوب بیه و إسایِ آدمون وه ره یونان گتترین تراژدی‌نویس إشناسنّه. ونه آثار بعدتر بیش از دِ تای دیگه اجرا بئینه و [[شکسپیر ]] و [[راسین]] سر آدم ونجه الهام گیتنه. ==آثار == اوریپید حدود ۹۲ تا نمایشنامه بنویشته که فقط ۱۹ تاشون کامل بمونسته (این تعداد از دِ نفر دیگه ویشتر هسته). ونه مهمترین آثار اینان هستنه: * ''[[مدئا]]'' (Medea): اوریپید گت‌ترین اثر هسته. *''[[هیپولیتوس]]'' (Hippolytus) *''[[باخائه]]'' (The Bacchae): خله ونه دله بازیگرون بم‌پری دارنه و خشونت و سٮماکَری هم زیاد دارنه. *''[[الکترا (اوریپید)|الکترا]]'' (Electra): همین داستون ره [[سوفوکلس]] هم بنویشته ولی اوریپید شه شخصیتون ره خله واقعی‌تر و زمینی‌تر سٮراق دائه. * ''[[تروجان زنان]]'' (The Trojan Women): تاریخ‌شناسون گنّه که وه این داستان ره اون توم بنویشته که آتنِ نظامیون اتا بی‌طرف جزیره‌یِ مردم ره اسیر و برده بئیت بینه و اوریپید اینتی اعتراض هکرده. == بمردن == اوریپید سال ۴۰۶ پیش از میلاد (چند ماه پیش از سوفوکلس)، ۷۴ سالگی گدر، [[مقدونیه]] دله بمرده. گتنه که وه ره وحشی سگ بهیته و کته بَیّه. سوفوکلس که ونه رقیب بی‌یه، خله ونه خَوِرِ بشنوستن جه نارحت بیه و ونه وسه مراسم بهیته. == منابع == {{په‌نویس}} <!--- رج‌ئون: ---> [[رج:تئاتر]] [[رج:یونان نویسندگون]] 6aulp6cq1jhcgpva6rod476ppnue0dv 327960 327959 2026-06-07T09:45:05Z محک 1023 [[رج:تئاتر]] حذف شد; [[رج:تیاتر]] اضافه شد با استفاده از [[ویکی‌پدیا:رج‌ساز]] 327960 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص<!-- اینجه تونی شه مقالهٔ کلّی موضوع ره بنویسین تا صندخ بساجه. شهر، شخص، موجود، بنا، کومپانی و... واری -->}} '''اوریپید''' (Euripides) اتا [[یونان]]ی نویسنده بی‌یه که [[یونان باستان تئاتر]] دله سومین و آخرین معروفِ تراژدی‌نویس هسته. وه سال ۴۸۰ پیش از میلاد، [[سالامیس]] ِجزیره دله دنیا بمو. ونه خانواده، معمولی و متوسط بینه. ونه مار اتا سبزی‌فروش بی‌یه؛ اقلاً وه ره اینتی کتره گتنه و وه ره اینتی مسخره هاکردنه که «تراژدی پییر، اتا سبزی‌فروشِ ریکا هسته!» اوریپید برخلاف [[آیسخولوس]] (مشهورِ سرباز) و [[سوفوکلس]] (سیاستمدار و گت مردی)، اتا گوشه‌گیر و کتاب‌خون و روشنفکر آدِم بی‌یه. وه خله مردم جه فاصله گیته و شه سِره دله اتا وَر کب‌بی‌یه و گوشه گیتّه و نمایش‌نومه‌نویسی کرده. همین گوشه‌گیری و جول فکرِ نتیجه ونه کارون ره از دِ نفر دیگه جه کاملاً متمایز کانده. == سبک و شیوه== اوریپید سه نوآوری داشته که تئاتر دله انجام هدائه: # رئالیسم (واقع‌گرایی) و روانشناختی: پیش از وه، تئاترِ شخصیتون ایدئال و کامل وسّه بوشن. اوریپید اولین کسی بی‌یه که آدمون ره همون جور که واقعاً هستنه (با همه ضعف و رذالت و تردید) تصویر کشی‌یه. # قهرمانون معمولی آدم بینه: برخلاف آیسخولوس و سوفوکلس که شه قهرمون ره شاه و خدا گیتنه، اوریپید داستان دله معمولی زنان، برده‌ئون و جیردستِ مردمونِ خَوِری داستان گته. # انتقادی بی‌یه: وه اولین کسی بی‌یه که تئاتر دله موضوعاتی ره یارده که شه زندگانی دله اینان جه سر-کله زوئه. وه جنگ، نژادپرستی، زنِ جایگاه، دین و سیاست ره شه موضوع گیته و وشون ره انتقاد کرده. اوریپید شاید تاریخ ِاولین نویسنده بوئه که زنانِ دله-دریم ره نشون دائه. ونه منتقدون گتنه «اوریپید زنان ره خِدی زنان جه بتتر درک کرده!». ونه خله داستان‌های قهرمون زن هستنه. وه یونانِ خدائون ره نخاش دونسته و وشونِ شه‌وری‌گجی، کینه‌هکردن و غیراخلاقی بی‌ین ره سوژه گیته. همین باعث بیّه دین‌دار آدمون وه ره تحریم هاکنن. اوریپید باور نداشته که جهان عادلانه هسته. ونه نمایشونِ نتیجه خیری-خوشی ندارنه و همه چی فاجعه درست وونه. ونه دیالوگ بنویشتن طبیعی، روان و واقعی هسته. شخصیتون اتا جور گپ زننه که انگار خال‌کندی واقعی آدمون هستنه، نا ایدئالزقهرمانون . اوریپید شه زندگی گدر، خله محبوب نیه. مردم وه ره فلسفه‌کَر دونستنه و وه ره متهم کاردنه که «یونانیون ره نخش سٮراق دائه». ۵۰ سال نمایش‌نومه‌نویسی جه، وه فقط چار بار تونسته گت جایزه، «دیونیسوس»، ره بَییره (در حالی که سوفوکلس ۱۸ بار، آیسخولوس ۱۳ بار بیتنه). ولی همین اوریپید، بمرده په خله محبوب بیه و إسایِ آدمون وه ره یونان گتترین تراژدی‌نویس إشناسنّه. ونه آثار بعدتر بیش از دِ تای دیگه اجرا بئینه و [[شکسپیر ]] و [[راسین]] سر آدم ونجه الهام گیتنه. ==آثار == اوریپید حدود ۹۲ تا نمایشنامه بنویشته که فقط ۱۹ تاشون کامل بمونسته (این تعداد از دِ نفر دیگه ویشتر هسته). ونه مهمترین آثار اینان هستنه: * ''[[مدئا]]'' (Medea): اوریپید گت‌ترین اثر هسته. *''[[هیپولیتوس]]'' (Hippolytus) *''[[باخائه]]'' (The Bacchae): خله ونه دله بازیگرون بم‌پری دارنه و خشونت و سٮماکَری هم زیاد دارنه. *''[[الکترا (اوریپید)|الکترا]]'' (Electra): همین داستون ره [[سوفوکلس]] هم بنویشته ولی اوریپید شه شخصیتون ره خله واقعی‌تر و زمینی‌تر سٮراق دائه. * ''[[تروجان زنان]]'' (The Trojan Women): تاریخ‌شناسون گنّه که وه این داستان ره اون توم بنویشته که آتنِ نظامیون اتا بی‌طرف جزیره‌یِ مردم ره اسیر و برده بئیت بینه و اوریپید اینتی اعتراض هکرده. == بمردن == اوریپید سال ۴۰۶ پیش از میلاد (چند ماه پیش از سوفوکلس)، ۷۴ سالگی گدر، [[مقدونیه]] دله بمرده. گتنه که وه ره وحشی سگ بهیته و کته بَیّه. سوفوکلس که ونه رقیب بی‌یه، خله ونه خَوِرِ بشنوستن جه نارحت بیه و ونه وسه مراسم بهیته. == منابع == {{په‌نویس}} <!--- رج‌ئون: ---> [[رج:تیاتر]] [[رج:یونان نویسندگون]] f8nnr54i0h4f6f652y0g3lubncuhtwp 327961 327960 2026-06-07T09:46:16Z محک 1023 [[رج:۷۴ سالگی دله بمرده‌ئون]] اضافه شد با استفاده از [[ویکی‌پدیا:رج‌ساز]] 327961 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص<!-- اینجه تونی شه مقالهٔ کلّی موضوع ره بنویسین تا صندخ بساجه. شهر، شخص، موجود، بنا، کومپانی و... واری -->}} '''اوریپید''' (Euripides) اتا [[یونان]]ی نویسنده بی‌یه که [[یونان باستان تئاتر]] دله سومین و آخرین معروفِ تراژدی‌نویس هسته. وه سال ۴۸۰ پیش از میلاد، [[سالامیس]] ِجزیره دله دنیا بمو. ونه خانواده، معمولی و متوسط بینه. ونه مار اتا سبزی‌فروش بی‌یه؛ اقلاً وه ره اینتی کتره گتنه و وه ره اینتی مسخره هاکردنه که «تراژدی پییر، اتا سبزی‌فروشِ ریکا هسته!» اوریپید برخلاف [[آیسخولوس]] (مشهورِ سرباز) و [[سوفوکلس]] (سیاستمدار و گت مردی)، اتا گوشه‌گیر و کتاب‌خون و روشنفکر آدِم بی‌یه. وه خله مردم جه فاصله گیته و شه سِره دله اتا وَر کب‌بی‌یه و گوشه گیتّه و نمایش‌نومه‌نویسی کرده. همین گوشه‌گیری و جول فکرِ نتیجه ونه کارون ره از دِ نفر دیگه جه کاملاً متمایز کانده. == سبک و شیوه== اوریپید سه نوآوری داشته که تئاتر دله انجام هدائه: # رئالیسم (واقع‌گرایی) و روانشناختی: پیش از وه، تئاترِ شخصیتون ایدئال و کامل وسّه بوشن. اوریپید اولین کسی بی‌یه که آدمون ره همون جور که واقعاً هستنه (با همه ضعف و رذالت و تردید) تصویر کشی‌یه. # قهرمانون معمولی آدم بینه: برخلاف آیسخولوس و سوفوکلس که شه قهرمون ره شاه و خدا گیتنه، اوریپید داستان دله معمولی زنان، برده‌ئون و جیردستِ مردمونِ خَوِری داستان گته. # انتقادی بی‌یه: وه اولین کسی بی‌یه که تئاتر دله موضوعاتی ره یارده که شه زندگانی دله اینان جه سر-کله زوئه. وه جنگ، نژادپرستی، زنِ جایگاه، دین و سیاست ره شه موضوع گیته و وشون ره انتقاد کرده. اوریپید شاید تاریخ ِاولین نویسنده بوئه که زنانِ دله-دریم ره نشون دائه. ونه منتقدون گتنه «اوریپید زنان ره خِدی زنان جه بتتر درک کرده!». ونه خله داستان‌های قهرمون زن هستنه. وه یونانِ خدائون ره نخاش دونسته و وشونِ شه‌وری‌گجی، کینه‌هکردن و غیراخلاقی بی‌ین ره سوژه گیته. همین باعث بیّه دین‌دار آدمون وه ره تحریم هاکنن. اوریپید باور نداشته که جهان عادلانه هسته. ونه نمایشونِ نتیجه خیری-خوشی ندارنه و همه چی فاجعه درست وونه. ونه دیالوگ بنویشتن طبیعی، روان و واقعی هسته. شخصیتون اتا جور گپ زننه که انگار خال‌کندی واقعی آدمون هستنه، نا ایدئالزقهرمانون . اوریپید شه زندگی گدر، خله محبوب نیه. مردم وه ره فلسفه‌کَر دونستنه و وه ره متهم کاردنه که «یونانیون ره نخش سٮراق دائه». ۵۰ سال نمایش‌نومه‌نویسی جه، وه فقط چار بار تونسته گت جایزه، «دیونیسوس»، ره بَییره (در حالی که سوفوکلس ۱۸ بار، آیسخولوس ۱۳ بار بیتنه). ولی همین اوریپید، بمرده په خله محبوب بیه و إسایِ آدمون وه ره یونان گتترین تراژدی‌نویس إشناسنّه. ونه آثار بعدتر بیش از دِ تای دیگه اجرا بئینه و [[شکسپیر ]] و [[راسین]] سر آدم ونجه الهام گیتنه. ==آثار == اوریپید حدود ۹۲ تا نمایشنامه بنویشته که فقط ۱۹ تاشون کامل بمونسته (این تعداد از دِ نفر دیگه ویشتر هسته). ونه مهمترین آثار اینان هستنه: * ''[[مدئا]]'' (Medea): اوریپید گت‌ترین اثر هسته. *''[[هیپولیتوس]]'' (Hippolytus) *''[[باخائه]]'' (The Bacchae): خله ونه دله بازیگرون بم‌پری دارنه و خشونت و سٮماکَری هم زیاد دارنه. *''[[الکترا (اوریپید)|الکترا]]'' (Electra): همین داستون ره [[سوفوکلس]] هم بنویشته ولی اوریپید شه شخصیتون ره خله واقعی‌تر و زمینی‌تر سٮراق دائه. * ''[[تروجان زنان]]'' (The Trojan Women): تاریخ‌شناسون گنّه که وه این داستان ره اون توم بنویشته که آتنِ نظامیون اتا بی‌طرف جزیره‌یِ مردم ره اسیر و برده بئیت بینه و اوریپید اینتی اعتراض هکرده. == بمردن == اوریپید سال ۴۰۶ پیش از میلاد (چند ماه پیش از سوفوکلس)، ۷۴ سالگی گدر، [[مقدونیه]] دله بمرده. گتنه که وه ره وحشی سگ بهیته و کته بَیّه. سوفوکلس که ونه رقیب بی‌یه، خله ونه خَوِرِ بشنوستن جه نارحت بیه و ونه وسه مراسم بهیته. == منابع == {{په‌نویس}} <!--- رج‌ئون: ---> [[رج:تیاتر]] [[رج:یونان نویسندگون]] [[رج:۷۴ سالگی دله بمرده‌ئون]] rag8cqnwmcpq2nvitdjrtwiyqbb3hv1 0 114333 327964 2026-06-07T09:51:14Z محک 1023 اتا نو ولگ بساته که ونه دله «{{صندخ/کتاب}} '''اودیپوس شاه''' اتا [[یونانی]] کتاب هسته که [[سوفوکلس]] بنویشته. این کتاب دله اتا مردی که وه ره گنّه [[اودیپوس]]، شه سرنوشت جه مبارزه دارنه. اودیپوس پیش از دنیا بموئن نفرین بی‌یه که شه پییر ره کِشِنه و شه مار جه خاسِنه. همین‌سه دنیا ب...» دره 327964 wikitext text/x-wiki {{صندخ/کتاب}} '''اودیپوس شاه''' اتا [[یونانی]] کتاب هسته که [[سوفوکلس]] بنویشته. این کتاب دله اتا مردی که وه ره گنّه [[اودیپوس]]، شه سرنوشت جه مبارزه دارنه. اودیپوس پیش از دنیا بموئن نفرین بی‌یه که شه پییر ره کِشِنه و شه مار جه خاسِنه. همین‌سه دنیا بمو په، وه ره هدانه اتا چپون دَست که بَوِره صحرا دله رها هاکنه. ولی چپون وه ره اتا دیئر گالش جه بَروته. اینتا گالش هم وه ره بَوِرده اتی شهرِ شاه و ملکه ره هدا که گت هاکنن و اوریپید اینتی شازده بیّه ولی وه ره ناتنه که چه خَور هسته و حقیقت ره ندونسته. وه ره اتا پیشگو باته که ته آینده این‌طرزی وونه و وه همینسه شه خنه و پییر-مار ره سر یلنه شونه ولی... == منابع == {{پانویس}} [[رج:یونانی کتابون]] 7s5xnregvuobl0z96y6z4i0gmwr0i28 327977 327964 2026-06-07T10:41:50Z محک 1023 327977 wikitext text/x-wiki {{صندخ/کتاب}} '''اودیپوس شاه''' اتا [[یونانی]] کتاب هسته که [[سوفوکلس]] بنویشته. این کتاب دله اتا مردی که وه ره گنّه [[اودیپوس]]، شه سرنوشت و خدائونِ بخاستی جه مبارزه دارنه. وه خانه همه چی جه سردربیاره و مسائلی که ونه پیش إلنه ره اصرار دارنه تا آخر حل هاکنه، ولی ونه إقبال ونجه همراه نی‌یه. == آسنی == اودیپوس پیش از دنیا بموئن نفرین بی‌یه که شه پییر ره کِشِنه و شه مار جه خاسِنه. همین‌سه دنیا بمو په، وه ره هدانه اتا چپون دَست که بَوِره صحرا دله رها هاکنه. ولی چپون وه ره اتا دیئر گالش جه بَروته. اینتا گالش هم وه ره بَوِرده اتی شهرِ شاه و ملکه ره هدا که گت هاکنن و اوریپید اینتی شازده بیّه ولی وه ره ناتنه که چه خَور هسته و حقیقت ره ندونسته. وه ره اتا پیشگو باته که ته آینده این‌طرزی وونه و وه همینسه شه خنه و پییر-مار ره سر یلنه شونه و صحرا راه ره پیش گیرنه. اودیپوس شه راه دله اتا شهرِ دروازه جه رسنه که ونه نوم ره گتنه تبای؛ همین دروازه ور اتا گروه اسب‌سوار جه تصادف کنده و وشون وه ره زنّه و وه شه جه دفاع کنده و اونان دعوا دله میرنه. وه ات‌که پیش‌تر که شونه، وینده اتا ابوالهل موجستمه کَته که جان دارنه. این موجستمه آدمون که خاستنه گذر هاکنن ره چیستان گته و وشون ره اگه جواب ندا بوئن، کتک زوئه ولی هچکی تا اونگدر ونه جواب ره نتونسته هادن. اودیپوس مسیر ونجه بخرده و ابوالهول وه ره باته «اون چچی‌یه، اون چچی‌یه... اوائل چار لینگ دارنه و گت وونه د لینگ دارنه و آخرسری سه لینگه وونه؟» اودیپوس فکر هکرده و باته «آدمی‌زاد هسته که ونه چلیک کینگ‌سو کنده و گت وونه دِ لینگ سر إستنه و پیر بیّه په، عصا ونه سومین لینگ وونه.» ابوالهول که اولین بار جواب ره درست إشنوسته، همونجه سنگ بیه و دیگر هچکی ره کار ناشته. مردم که بدینه اودیپوس وشون شهر ره ابوالهول دست نجات هدا، باتنه أمه شهر چن توم هسته که شاه ندارنه و ته برو أمه حاکم و شاهونشاه بووش. وه ره راقاضی دمبدانه و قبلی شاهِ بیوه زنا ره هم بَورده و شهر ره خوبِش داشته و همه چیز ره سر-سامون بدا. چند سال بگذشته و بدینه تبای شهر دله مریضی هکته و طاعون همه ره کورکاشم کنده. مردم بوردنه اودیپوس ور که وشون وسه چاره هکنه. اودیپوس چدومبه-ندومبه هاکرده و آخرسر اتا ره برسنینه بوره گت‌ترین پیشگوی معبد و اونجه خور بیره که چتی چی هاکنن؟ مردی بورده معبد و دگرسته و باته «پیشگو باته شمه شهر دله نجستی دره. ونه نجستی ره درهاکنین که شهر ره خیر و برکت دکفه. نجستی اتا مردی هسته که شه پییر ره بکوشته و شه مار ره بگا». همه جا بخردنه و باتنه «وه کمین زنازاده هسته؟ کی آخه شه تن وصله جه اینتی‌چی کنده؟...» اودیپوس مردم سر ره جمع هاکرده و باته «اگه کسی ونا/گناه ره گردن بیره، وه ره خله جزا ندمبه و فقط شهر جه وه ره درکمبی.» بدی‌یه هچکی هچی ناته. باته «إسا که جوب ندنی، ته ره گیر بیارم، شه دس جه ته چش ره دریارمه و ته زک‌زا ره نفرین کمبه.» أی بىستا بینه. أی این‌صوه باته «هرکس خور دارنه که کی قاتل هسته، بئه باوه که ونه وِنا ره هم‌باز نبوشه و وه ره جایزه هم دمبه.» أی هچکی پیش نمو... خلاصه بدی‌یه نوونه. باته «بورین اتا خار پیشگو ره بائین که بئه إما ره راهنمایی هاکنه.» ولی پیشگو هم بهانه یارده و نمو. وه ره هرجور بی‌یه بیاردنه ولی أی جواب ره ناته. هرجور بی‌یه اودیپوس پیشگو ره گپ بیارده ولی پیشگو آخر باته که «ته شه این شهر نجستی هستی. اون نفرین که هاکردی، شه ته ره ور خرنه.» اودیپوس وه ره دِرو-زن بخوندسته و شه وزیر (که ونه زن‌برار بی‌یه) ره تهمت بزو که پیشگو جه دست‌به‌یکی هاکردنه که وه ره خراب هاکنن. اودیپوس هرچی دیگرون وه ره گتنه که إسا ول هاکن و بی‌خیال بووش، گته «نا، ونه ماجرا ره حل هاکنم.» وه سرنخ گیر بیارده که شاه پیش از وه ره بکوشت بینه و اتا قتل اینتا بی‌یه که ونه قاتل شناسا نیه. خله ونه دمباله ره بیته و شاهد پىدا هاکرده ولی شاهد نهایتاً باته «خدی ته بی که اون روز که تصادف هکردنی په، شاه ره بکوشتی.» اودیپوس باز إدامه هدا و تا چپّون و گالش ره پىدا هاکرده و وشون ره هم چک‌پرسی هاکرده تا هر سرنخی که باز بی‌یه ویشته شک کته که نجستی که گتنه شه هسته! تا چپّون وه ره گنه «چلیک وچه که صحرا دله خاستمه وه ره رها هاکنم، ونه لینگِ کاب ره میخ هاکرد بیمی الوار سر.» اودیپوس که ونه کاب وچگی جه ایراد داشته، سرصاب وونه که یقین نجستی وه ونه بوئه! شه چش ره أنگوس إلنه و دریارنه و زن‌برار ره گنه مه ره بکوش... == منابع == {{پانویس}} [[رج:یونانی کتابون]] [[رج:نمایش‌نومه‌ئون]] jay1ifruhidjjm9ah1u0l081uwfgva3 327978 327977 2026-06-07T10:49:54Z محک 1023 /* منابع */ 327978 wikitext text/x-wiki {{صندخ/کتاب}} '''اودیپوس شاه''' اتا [[یونانی]] کتاب هسته که [[سوفوکلس]] بنویشته. این کتاب دله اتا مردی که وه ره گنّه [[اودیپوس]]، شه سرنوشت و خدائونِ بخاستی جه مبارزه دارنه. وه خانه همه چی جه سردربیاره و مسائلی که ونه پیش إلنه ره اصرار دارنه تا آخر حل هاکنه، ولی ونه إقبال ونجه همراه نی‌یه. == آسنی == اودیپوس پیش از دنیا بموئن نفرین بی‌یه که شه پییر ره کِشِنه و شه مار جه خاسِنه. همین‌سه دنیا بمو په، وه ره هدانه اتا چپون دَست که بَوِره صحرا دله رها هاکنه. ولی چپون وه ره اتا دیئر گالش جه بَروته. اینتا گالش هم وه ره بَوِرده اتی شهرِ شاه و ملکه ره هدا که گت هاکنن و اوریپید اینتی شازده بیّه ولی وه ره ناتنه که چه خَور هسته و حقیقت ره ندونسته. وه ره اتا پیشگو باته که ته آینده این‌طرزی وونه و وه همینسه شه خنه و پییر-مار ره سر یلنه شونه و صحرا راه ره پیش گیرنه. اودیپوس شه راه دله اتا شهرِ دروازه جه رسنه که ونه نوم ره گتنه تبای؛ همین دروازه ور اتا گروه اسب‌سوار جه تصادف کنده و وشون وه ره زنّه و وه شه جه دفاع کنده و اونان دعوا دله میرنه. وه ات‌که پیش‌تر که شونه، وینده اتا ابوالهل موجستمه کَته که جان دارنه. این موجستمه آدمون که خاستنه گذر هاکنن ره چیستان گته و وشون ره اگه جواب ندا بوئن، کتک زوئه ولی هچکی تا اونگدر ونه جواب ره نتونسته هادن. اودیپوس مسیر ونجه بخرده و ابوالهول وه ره باته «اون چچی‌یه، اون چچی‌یه... اوائل چار لینگ دارنه و گت وونه د لینگ دارنه و آخرسری سه لینگه وونه؟» اودیپوس فکر هکرده و باته «آدمی‌زاد هسته که ونه چلیک کینگ‌سو کنده و گت وونه دِ لینگ سر إستنه و پیر بیّه په، عصا ونه سومین لینگ وونه.» ابوالهول که اولین بار جواب ره درست إشنوسته، همونجه سنگ بیه و دیگر هچکی ره کار ناشته. مردم که بدینه اودیپوس وشون شهر ره ابوالهول دست نجات هدا، باتنه أمه شهر چن توم هسته که شاه ندارنه و ته برو أمه حاکم و شاهونشاه بووش. وه ره راقاضی دمبدانه و قبلی شاهِ بیوه زنا ره هم بَورده و شهر ره خوبِش داشته و همه چیز ره سر-سامون بدا. چند سال بگذشته و بدینه تبای شهر دله مریضی هکته و طاعون همه ره کورکاشم کنده. مردم بوردنه اودیپوس ور که وشون وسه چاره هکنه. اودیپوس چدومبه-ندومبه هاکرده و آخرسر اتا ره برسنینه بوره گت‌ترین پیشگوی معبد و اونجه خور بیره که چتی چی هاکنن؟ مردی بورده معبد و دگرسته و باته «پیشگو باته شمه شهر دله نجستی دره. ونه نجستی ره درهاکنین که شهر ره خیر و برکت دکفه. نجستی اتا مردی هسته که شه پییر ره بکوشته و شه مار ره بگا». همه جا بخردنه و باتنه «وه کمین زنازاده هسته؟ کی آخه شه تن وصله جه اینتی‌چی کنده؟...» اودیپوس مردم سر ره جمع هاکرده و باته «اگه کسی ونا/گناه ره گردن بیره، وه ره خله جزا ندمبه و فقط شهر جه وه ره درکمبی.» بدی‌یه هچکی هچی ناته. باته «إسا که جوب ندنی، ته ره گیر بیارم، شه دس جه ته چش ره دریارمه و ته زک‌زا ره نفرین کمبه.» أی بىستا بینه. أی این‌صوه باته «هرکس خور دارنه که کی قاتل هسته، بئه باوه که ونه وِنا ره هم‌باز نبوشه و وه ره جایزه هم دمبه.» أی هچکی پیش نمو... خلاصه بدی‌یه نوونه. باته «بورین اتا خار پیشگو ره بائین که بئه إما ره راهنمایی هاکنه.» ولی پیشگو هم بهانه یارده و نمو. وه ره هرجور بی‌یه بیاردنه ولی أی جواب ره ناته. هرجور بی‌یه اودیپوس پیشگو ره گپ بیارده ولی پیشگو آخر باته که «ته شه این شهر نجستی هستی. اون نفرین که هاکردی، شه ته ره ور خرنه.» اودیپوس وه ره دِرو-زن بخوندسته و شه وزیر (که ونه زن‌برار بی‌یه) ره تهمت بزو که پیشگو جه دست‌به‌یکی هاکردنه که وه ره خراب هاکنن. اودیپوس هرچی دیگرون وه ره گتنه که إسا ول هاکن و بی‌خیال بووش، گته «نا، ونه ماجرا ره حل هاکنم.» وه سرنخ گیر بیارده که شاه پیش از وه ره بکوشت بینه و اتا قتل اینتا بی‌یه که ونه قاتل شناسا نیه. خله ونه دمباله ره بیته و شاهد پىدا هاکرده ولی شاهد نهایتاً باته «خدی ته بی که اون روز که تصادف هکردنی په، شاه ره بکوشتی.» اودیپوس باز إدامه هدا و تا چپّون و گالش ره پىدا هاکرده و وشون ره هم چک‌پرسی هاکرده تا هر سرنخی که باز بی‌یه ویشته شک کته که نجستی که گتنه شه هسته! تا چپّون وه ره گنه «چلیک وچه که صحرا دله خاستمه وه ره رها هاکنم، ونه لینگِ کاب ره میخ هاکرد بیمی الوار سر.» اودیپوس که ونه کاب وچگی جه ایراد داشته، سرصاب وونه که یقین نجستی وه ونه بوئه! شه چش ره أنگوس إلنه و دریارنه و زن‌برار ره گنه مه ره بکوش... == میراث == اینتا کتاب ره [[شاهرخ مسکوب]] فارسی جه دگاردنی‌یه و ونه مقدمه دله این سوال ره مطرح هاکرده که «کی آخرسر وَرنه؟» اودیپوس این همه تلاش و تقلا هاکرده تا سرنوشت ره شکست هاده ولی آخر شکست بخرده و شه پییر قاتل بیه و شه مار جه وچه هاکرده؛ ولی، اون توم که وه ره حالی وونه ونه سرنوشت وه ره کار دکته و ناله-زاری کنده، ته که اونجه نیشتی و تئاتر ره إشنی، اگه وه ره حق به جانب ویندی و ونه بی‌آبرویی و نجستی‌کری ره ونه گناه ندوندی، پس وه شه بی‌آبرویی سرنوشت ره تونده شکست هدا بوئه! اودیپوس آسنی خله گت‌گت آدمون سر تأثیر بی‌یشته. اون گدر که [[زیگموند فروید]] در [[روان‌شناسی]] ره ساته، مار و ریکا وچه بخاستی ره [[اودیپ عقده]] بنومسته که این آسنی ره إشاره دارنه. == منابع == {{پانویس}} [[رج:یونانی کتابون]] [[رج:نمایش‌نومه‌ئون]] o42t39v64b20uyg498i1altt68u4dk0 327982 327978 2026-06-07T11:06:30Z محک 1023 327982 wikitext text/x-wiki {{صندخ/کتاب}} '''اودیپوس شاه''' اتا [[یونانی]] کتاب هسته که [[سوفوکلس]] قرن چاروم پیش از میلاد بنویشته. این کتاب دله اتا مردی که وه ره گنّه [[اودیپوس]]، شه سرنوشت و خدائونِ بخاستی جه مبارزه دارنه. وه خانه همه چی جه سردربیاره و مسائلی که ونه پیش إلنه ره اصرار دارنه تا آخر حل هاکنه، ولی ونه إقبال ونجه همراه نی‌یه. == آسنی == اودیپوس پیش از دنیا بموئن نفرین بی‌یه که شه پییر ره کِشِنه و شه مار جه خاسِنه. همین‌سه دنیا بمو په، وه ره هدانه اتا چپون دَست که بَوِره صحرا دله رها هاکنه. ولی چپون وه ره اتا دیئر گالش جه بَروته. اینتا گالش هم وه ره بَوِرده اتی شهرِ شاه و ملکه ره هدا که گت هاکنن و اوریپید اینتی شازده بیّه ولی وه ره ناتنه که چه خَور هسته و حقیقت ره ندونسته. وه ره اتا پیشگو باته که ته آینده این‌طرزی وونه و وه همینسه شه خنه و پییر-مار ره سر یلنه شونه و صحرا راه ره پیش گیرنه. اودیپوس شه راه دله اتا شهرِ دروازه جه رسنه که ونه نوم ره گتنه تبای؛ همین دروازه ور اتا گروه اسب‌سوار جه تصادف کنده و وشون وه ره زنّه و وه شه جه دفاع کنده و اونان دعوا دله میرنه. وه ات‌که پیش‌تر که شونه، وینده اتا ابوالهل موجستمه کَته که جان دارنه. این موجستمه آدمون که خاستنه گذر هاکنن ره چیستان گته و وشون ره اگه جواب ندا بوئن، کتک زوئه ولی هچکی تا اونگدر ونه جواب ره نتونسته هادن. اودیپوس مسیر ونجه بخرده و ابوالهول وه ره باته «اون چچی‌یه، اون چچی‌یه... اوائل چار لینگ دارنه و گت وونه د لینگ دارنه و آخرسری سه لینگه وونه؟» اودیپوس فکر هکرده و باته «آدمی‌زاد هسته که ونه چلیک کینگ‌سو کنده و گت وونه دِ لینگ سر إستنه و پیر بیّه په، عصا ونه سومین لینگ وونه.» ابوالهول که اولین بار جواب ره درست إشنوسته، همونجه سنگ بیه و دیگر هچکی ره کار ناشته. مردم که بدینه اودیپوس وشون شهر ره ابوالهول دست نجات هدا، باتنه أمه شهر چن توم هسته که شاه ندارنه و ته برو أمه حاکم و شاهونشاه بووش. وه ره راقاضی دمبدانه و قبلی شاهِ بیوه زنا ره هم بَورده و شهر ره خوبِش داشته و همه چیز ره سر-سامون بدا. چند سال بگذشته و بدینه تبای شهر دله مریضی هکته و طاعون همه ره کورکاشم کنده. مردم بوردنه اودیپوس ور که وشون وسه چاره هکنه. اودیپوس چدومبه-ندومبه هاکرده و آخرسر اتا ره برسنینه بوره گت‌ترین پیشگوی معبد و اونجه خور بیره که چتی چی هاکنن؟ مردی بورده معبد و دگرسته و باته «پیشگو باته شمه شهر دله نجستی دره. ونه نجستی ره درهاکنین که شهر ره خیر و برکت دکفه. نجستی اتا مردی هسته که شه پییر ره بکوشته و شه مار ره بگا». همه جا بخردنه و باتنه «وه کمین زنازاده هسته؟ کی آخه شه تن وصله جه اینتی‌چی کنده؟...» اودیپوس مردم سر ره جمع هاکرده و باته «اگه کسی ونا/گناه ره گردن بیره، وه ره خله جزا ندمبه و فقط شهر جه وه ره درکمبی.» بدی‌یه هچکی هچی ناته. باته «إسا که جوب ندنی، ته ره گیر بیارم، شه دس جه ته چش ره دریارمه و ته زک‌زا ره نفرین کمبه.» أی بىستا بینه. أی این‌صوه باته «هرکس خور دارنه که کی قاتل هسته، بئه باوه که ونه وِنا ره هم‌باز نبوشه و وه ره جایزه هم دمبه.» أی هچکی پیش نمو... خلاصه بدی‌یه نوونه. باته «بورین اتا خار پیشگو ره بائین که بئه إما ره راهنمایی هاکنه.» ولی پیشگو هم بهانه یارده و نمو. وه ره هرجور بی‌یه بیاردنه ولی أی جواب ره ناته. هرجور بی‌یه اودیپوس پیشگو ره گپ بیارده ولی پیشگو آخر باته که «ته شه این شهر نجستی هستی. اون نفرین که هاکردی، شه ته ره ور خرنه.» اودیپوس وه ره دِرو-زن بخوندسته و شه وزیر (که ونه زن‌برار بی‌یه) ره تهمت بزو که پیشگو جه دست‌به‌یکی هاکردنه که وه ره خراب هاکنن. اودیپوس هرچی دیگرون وه ره گتنه که إسا ول هاکن و بی‌خیال بووش، گته «نا، ونه ماجرا ره حل هاکنم.» وه سرنخ گیر بیارده که شاه پیش از وه ره بکوشت بینه و اتا قتل اینتا بی‌یه که ونه قاتل شناسا نیه. خله ونه دمباله ره بیته و شاهد پىدا هاکرده ولی شاهد نهایتاً باته «خدی ته بی که اون روز که تصادف هکردنی په، شاه ره بکوشتی.» اودیپوس باز إدامه هدا و تا چپّون و گالش ره پىدا هاکرده و وشون ره هم چک‌پرسی هاکرده تا هر سرنخی که باز بی‌یه ویشته شک کته که نجستی که گتنه شه هسته! تا چپّون وه ره گنه «چلیک وچه که صحرا دله خاستمه وه ره رها هاکنم، ونه لینگِ کاب ره میخ هاکرد بیمی الوار سر.» اودیپوس که ونه کاب وچگی جه ایراد داشته، سرصاب وونه که یقین نجستی وه ونه بوئه! ونه مار/زنا که ونجه چار تا وچه داشته، شه خد ره کوشنه. اودیپوس شه چش ره أنگوس إلنه و دریارنه و خون برمه کنده. وه زن‌برار ره گنه حکومت ره شه دست بیره و وه خوری ره یا بکوشه یا درهاکنه و ونه کیج‌کیجا هوا ره داره. مردم وه ره نفرین و بلا گنه و وه شه سرنوشت و دکتی جه ناله کنده و شه سر ره میس زنده و برمه کفنه... == میراث == اینتا کتاب ره [[شاهرخ مسکوب]] فارسی جه دگاردنی‌یه و ونه مقدمه دله این سوال ره مطرح هاکرده که «کی آخرسر وَرنه؟» اودیپوس این همه تلاش و تقلا هاکرده تا سرنوشت ره شکست هاده ولی آخر شکست بخرده و شه پییر قاتل بیه و شه مار جه وچه هاکرده؛ ولی، اون توم که وه ره حالی وونه ونه سرنوشت وه ره کار دکته و ناله-زاری کنده، ته که اونجه نیشتی و تئاتر ره إشنی، اگه وه ره حق به جانب ویندی و ونه بی‌آبرویی و نجستی‌کری ره ونه گناه ندوندی، پس وه شه بی‌آبرویی سرنوشت ره تونده شکست هدا بوئه! ''[[اودیپوس، کولنوس دله]]'' اینتا داستان ِ دمباله هسته گنه وه چتی تبعید بیه. اودیپوس آسنی خله گت‌گت آدمون سر تأثیر بی‌یشته و ونجه ده‌ها فیلم و تئاتر بساتنه. اون گدر که [[زیگموند فروید]] در [[روان‌شناسی]] ره ساته، مار و ریکا-وچه بخاستی ره [[اودیپ عقده]] بنومسته که این آسنی ره إشاره دارنه. == منابع == {{پانویس}} [[رج:یونانی کتابون]] [[رج:نمایش‌نومه‌ئون]] 5342s0wlb3b6ezzldcr09hveke4mbk3 327983 327982 2026-06-07T11:08:19Z محک 1023 /* منابع */ 327983 wikitext text/x-wiki {{صندخ/کتاب}} '''اودیپوس شاه''' اتا [[یونانی]] کتاب هسته که [[سوفوکلس]] قرن چاروم پیش از میلاد بنویشته. این کتاب دله اتا مردی که وه ره گنّه [[اودیپوس]]، شه سرنوشت و خدائونِ بخاستی جه مبارزه دارنه. وه خانه همه چی جه سردربیاره و مسائلی که ونه پیش إلنه ره اصرار دارنه تا آخر حل هاکنه، ولی ونه إقبال ونجه همراه نی‌یه. == آسنی == اودیپوس پیش از دنیا بموئن نفرین بی‌یه که شه پییر ره کِشِنه و شه مار جه خاسِنه. همین‌سه دنیا بمو په، وه ره هدانه اتا چپون دَست که بَوِره صحرا دله رها هاکنه. ولی چپون وه ره اتا دیئر گالش جه بَروته. اینتا گالش هم وه ره بَوِرده اتی شهرِ شاه و ملکه ره هدا که گت هاکنن و اوریپید اینتی شازده بیّه ولی وه ره ناتنه که چه خَور هسته و حقیقت ره ندونسته. وه ره اتا پیشگو باته که ته آینده این‌طرزی وونه و وه همینسه شه خنه و پییر-مار ره سر یلنه شونه و صحرا راه ره پیش گیرنه. اودیپوس شه راه دله اتا شهرِ دروازه جه رسنه که ونه نوم ره گتنه تبای؛ همین دروازه ور اتا گروه اسب‌سوار جه تصادف کنده و وشون وه ره زنّه و وه شه جه دفاع کنده و اونان دعوا دله میرنه. وه ات‌که پیش‌تر که شونه، وینده اتا ابوالهل موجستمه کَته که جان دارنه. این موجستمه آدمون که خاستنه گذر هاکنن ره چیستان گته و وشون ره اگه جواب ندا بوئن، کتک زوئه ولی هچکی تا اونگدر ونه جواب ره نتونسته هادن. اودیپوس مسیر ونجه بخرده و ابوالهول وه ره باته «اون چچی‌یه، اون چچی‌یه... اوائل چار لینگ دارنه و گت وونه د لینگ دارنه و آخرسری سه لینگه وونه؟» اودیپوس فکر هکرده و باته «آدمی‌زاد هسته که ونه چلیک کینگ‌سو کنده و گت وونه دِ لینگ سر إستنه و پیر بیّه په، عصا ونه سومین لینگ وونه.» ابوالهول که اولین بار جواب ره درست إشنوسته، همونجه سنگ بیه و دیگر هچکی ره کار ناشته. مردم که بدینه اودیپوس وشون شهر ره ابوالهول دست نجات هدا، باتنه أمه شهر چن توم هسته که شاه ندارنه و ته برو أمه حاکم و شاهونشاه بووش. وه ره راقاضی دمبدانه و قبلی شاهِ بیوه زنا ره هم بَورده و شهر ره خوبِش داشته و همه چیز ره سر-سامون بدا. چند سال بگذشته و بدینه تبای شهر دله مریضی هکته و طاعون همه ره کورکاشم کنده. مردم بوردنه اودیپوس ور که وشون وسه چاره هکنه. اودیپوس چدومبه-ندومبه هاکرده و آخرسر اتا ره برسنینه بوره گت‌ترین پیشگوی معبد و اونجه خور بیره که چتی چی هاکنن؟ مردی بورده معبد و دگرسته و باته «پیشگو باته شمه شهر دله نجستی دره. ونه نجستی ره درهاکنین که شهر ره خیر و برکت دکفه. نجستی اتا مردی هسته که شه پییر ره بکوشته و شه مار ره بگا». همه جا بخردنه و باتنه «وه کمین زنازاده هسته؟ کی آخه شه تن وصله جه اینتی‌چی کنده؟...» اودیپوس مردم سر ره جمع هاکرده و باته «اگه کسی ونا/گناه ره گردن بیره، وه ره خله جزا ندمبه و فقط شهر جه وه ره درکمبی.» بدی‌یه هچکی هچی ناته. باته «إسا که جوب ندنی، ته ره گیر بیارم، شه دس جه ته چش ره دریارمه و ته زک‌زا ره نفرین کمبه.» أی بىستا بینه. أی این‌صوه باته «هرکس خور دارنه که کی قاتل هسته، بئه باوه که ونه وِنا ره هم‌باز نبوشه و وه ره جایزه هم دمبه.» أی هچکی پیش نمو... خلاصه بدی‌یه نوونه. باته «بورین اتا خار پیشگو ره بائین که بئه إما ره راهنمایی هاکنه.» ولی پیشگو هم بهانه یارده و نمو. وه ره هرجور بی‌یه بیاردنه ولی أی جواب ره ناته. هرجور بی‌یه اودیپوس پیشگو ره گپ بیارده ولی پیشگو آخر باته که «ته شه این شهر نجستی هستی. اون نفرین که هاکردی، شه ته ره ور خرنه.» اودیپوس وه ره دِرو-زن بخوندسته و شه وزیر (که ونه زن‌برار بی‌یه) ره تهمت بزو که پیشگو جه دست‌به‌یکی هاکردنه که وه ره خراب هاکنن. اودیپوس هرچی دیگرون وه ره گتنه که إسا ول هاکن و بی‌خیال بووش، گته «نا، ونه ماجرا ره حل هاکنم.» وه سرنخ گیر بیارده که شاه پیش از وه ره بکوشت بینه و اتا قتل اینتا بی‌یه که ونه قاتل شناسا نیه. خله ونه دمباله ره بیته و شاهد پىدا هاکرده ولی شاهد نهایتاً باته «خدی ته بی که اون روز که تصادف هکردنی په، شاه ره بکوشتی.» اودیپوس باز إدامه هدا و تا چپّون و گالش ره پىدا هاکرده و وشون ره هم چک‌پرسی هاکرده تا هر سرنخی که باز بی‌یه ویشته شک کته که نجستی که گتنه شه هسته! تا چپّون وه ره گنه «چلیک وچه که صحرا دله خاستمه وه ره رها هاکنم، ونه لینگِ کاب ره میخ هاکرد بیمی الوار سر.» اودیپوس که ونه کاب وچگی جه ایراد داشته، سرصاب وونه که یقین نجستی وه ونه بوئه! ونه مار/زنا که ونجه چار تا وچه داشته، شه خد ره کوشنه. اودیپوس شه چش ره أنگوس إلنه و دریارنه و خون برمه کنده. وه زن‌برار ره گنه حکومت ره شه دست بیره و وه خوری ره یا بکوشه یا درهاکنه و ونه کیج‌کیجا هوا ره داره. مردم وه ره نفرین و بلا گنه و وه شه سرنوشت و دکتی جه ناله کنده و شه سر ره میس زنده و برمه کفنه... == میراث == اینتا کتاب ره [[شاهرخ مسکوب]] فارسی جه دگاردنی‌یه و ونه مقدمه دله این سوال ره مطرح هاکرده که «کی آخرسر وَرنه؟» اودیپوس این همه تلاش و تقلا هاکرده تا سرنوشت ره شکست هاده ولی آخر شکست بخرده و شه پییر قاتل بیه و شه مار جه وچه هاکرده؛ ولی، اون توم که وه ره حالی وونه ونه سرنوشت وه ره کار دکته و ناله-زاری کنده، ته که اونجه نیشتی و تئاتر ره إشنی، اگه وه ره حق به جانب ویندی و ونه بی‌آبرویی و نجستی‌کری ره ونه گناه ندوندی، پس وه شه بی‌آبرویی سرنوشت ره تونده شکست هدا بوئه! ''[[اودیپوس، کولنوس دله]]'' اینتا داستان ِ دمباله هسته گنه وه چتی تبعید بیه. اودیپوس آسنی خله گت‌گت آدمون سر تأثیر بی‌یشته و ونجه ده‌ها فیلم و تئاتر بساتنه. اون گدر که [[زیگموند فروید]] در [[روان‌شناسی]] ره ساته، مار و ریکا-وچه بخاستی ره [[اودیپ عقده]] بنومسته که این آسنی ره إشاره دارنه. == منابع == * مسکوب،شاهرخ. «افسانه‌های تبای». (۱۴۰۳). نشر گسترده. {{پانویس}} [[رج:یونانی کتابون]] [[رج:نمایش‌نومه‌ئون]] q0wq5dbiahjkpx12oiqv3kuu0yglwmn 0 114334 327979 2026-06-07T10:51:43Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[اودیپوس شاه]] دله 327979 wikitext text/x-wiki #بور [[اودیپوس شاه]] r28kk4m4rh3d5gk4yka99zh7ih5hqrg 0 114335 327980 2026-06-07T10:52:01Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[اودیپوس شاه]] دله 327980 wikitext text/x-wiki #بور [[اودیپوس شاه]] r28kk4m4rh3d5gk4yka99zh7ih5hqrg 0 114336 327981 2026-06-07T10:52:22Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[اودیپوس شاه]] دله 327981 wikitext text/x-wiki #بور [[اودیپوس شاه]] r28kk4m4rh3d5gk4yka99zh7ih5hqrg 0 114337 327984 2026-06-07T11:12:37Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[اوریپید]] دله 327984 wikitext text/x-wiki #بور [[اوریپید]] oxvvzi67r9utxvv8vvvn54j56rc79ym 0 114338 327985 2026-06-07T11:12:54Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[اوریپید]] دله 327985 wikitext text/x-wiki #بور [[اوریپید]] oxvvzi67r9utxvv8vvvn54j56rc79ym 0 114339 327986 2026-06-07T11:13:16Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[اوریپید]] دله 327986 wikitext text/x-wiki #بور [[اوریپید]] oxvvzi67r9utxvv8vvvn54j56rc79ym 0 114340 327987 2026-06-07T11:13:34Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[اوریپید]] دله 327987 wikitext text/x-wiki #بور [[اوریپید]] oxvvzi67r9utxvv8vvvn54j56rc79ym 0 114341 327988 2026-06-07T11:13:55Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[اوریپید]] دله 327988 wikitext text/x-wiki #بور [[اوریپید]] oxvvzi67r9utxvv8vvvn54j56rc79ym 0 114342 327989 2026-06-07T11:14:12Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[اوریپید]] دله 327989 wikitext text/x-wiki #بور [[اوریپید]] oxvvzi67r9utxvv8vvvn54j56rc79ym 0 114343 327990 2026-06-07T11:14:30Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[اوریپید]] دله 327990 wikitext text/x-wiki #بور [[اوریپید]] oxvvzi67r9utxvv8vvvn54j56rc79ym 0 114344 327991 2026-06-07T11:17:16Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[اودیپوس شاه]] دله 327991 wikitext text/x-wiki #بور [[اودیپوس شاه]] r28kk4m4rh3d5gk4yka99zh7ih5hqrg