ویکی‌پدیا mznwiki https://mzn.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D8%AA_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87 MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter مدیا شا گپ کارور کارور گپ ویکی‌پدیا ویکی‌پدیا گپ پرونده پرونده گپ مدیاویکی مدیاویکی گپ شابلون شابلون گپ رانما رانما گپ رج رج گپ پورتال پورتال گپ پروژه پروژه گپ TimedText TimedText talk ماژول ماژول گپ Event Event talk 0 8758 401912 118585 2026-08-29T09:09:18Z محک 1023 401912 wikitext text/x-wiki [[پرونده:Hoverflies mating midair.jpg|thumb|left|200px|کور[[ماز]] جفتگیری]] [[پرونده:Mating Red Deer.jpg|thumb|left|200px|[[سرخ اشکاری‌گو]]ی جفتگیری، [[گو چمر]] فصل گدر]] '''جفت‌گیری''' اتا جنسی عمل حیوونون دله [[بگائستن|وچه بزائن]] وسّه هسته. جفت‌گيری اتتی جنسی توليد مثلی عمل حساب وانه. این روش بگائستن ِسر، نرِ گامت، ماده‌ی گامت جه ترکیب وانه و اولیه سلول ره درس کانده. {{تلمبار-رج|Animal sex}} [[رج:بگائستن]] a58tv31xbxlb4p2d1t9q0zamz96ewm8 0 20310 401883 274665 2026-08-28T19:28:38Z محک 1023 محک صفحهٔ [[عرفان]] را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به [[عرفان پایدار]] منتقل کرد 274665 wikitext text/x-wiki {{جعبه اطلاعات هنرمند موسیقی | نام = عرفان پایدار | تصویر = | پس‌زمینه = خواننده_رپ | نام_اصلی = عرفان حاج رسولی ها | نام_مستعار = عرفان | تولد = ۱۲ [[مرداد]] [[۱۳۶۲]] | ملیت = [[ایران]]، [[اصفهان]] | سبک = رپ، هیپ هاپ | فعالیت = ترانه‌سرا و خوننده | مدت = ۱۳۸۳ - تااسا | ناشر = | وب‌گاه = | اعضای_کنونی = جیدال دارا ایمانمون مهتا پایا تهم | اعضای_پیشین = سوگند سرکش لیتو افرا خشایار | سازهای_برجسته = }} '''عرفان حاج رسولی ها''' معروف به '''عرفان پایدار''' اتا از هنرمندون فعال [[رپ فارسی]] هسته. وه از ۱۳۸۳ تاسا زمینه‌ئون مختلف رپ دله فعالیت داشته. <ref>{{یادکرد-ویکی |پیوند = http://en.wikipedia.org/wiki/Erfan_Hajrasuliha |عنوان = Erfan Hajrasuliha |زبان = انگلیسی |بازیابی = 28 مه 2012 }}</ref> ==منابع== {{پانویس}} {{فارسی زوون رپ خون‌ئون}} [[رج:زننه آدمون]] [[رج:ایران مردی خونش‌کرون]] [[رج:رپرون]] 6g0eiv8fdf0y9l9w1e8l6fi5vuus2x4 0 21937 401902 205384 2026-08-28T21:39:20Z محک 1023 /* بِریم بگردستن */ 401902 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص}}[[پرونده:The Beatles members at New York City in 1964.jpg|انگشتدان]] '''بیتلز''' {{انگلیسی|The Beatles}} اتا [[انگلستان|انگلیسی]] گروه [[پاپ]]/[[راک]] بی‌یه که ونه اعضاء [[لیورپول]]ی بینه وشون دله [[جان لنون]]، [[پل مک‌کارتنی]]، [[جورج هریسون]] و [[رینگو استار]] دیینه و دهه ۱۹۶۰ شه موسیقی بخوندستن ره شروع هاکردنه. وشون بعد از ۱۰ سال همراهی، سال ۱۹۷۰ همدیگه جه سِوا بیینه و هرکومتا شه سه کار هاکرده. بیتلز اتا گت گروه، موسیقی دله حیساب وونه. وشون رکورد هنتا آلبوم بروتِن سَره، وجود دانّه.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = http://www.nbcchicago.com/entertainment/celebrity/All-You-Need-is-Cash.html |عنوان =All You Need Is Cash | ناشر =[[ان‌بی‌سی]] |تاریخ =۸ آپریل ۲۰۰۹ |تاریخ بازدید =۲۲ ژوئیه ۲۰۱۱|زبان=انگلیسی }}</ref><ref>{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,975715-2,00.html |عنوان =Paul At Fifty: Paul McCartney | ناشر =[[تایم]] |تاریخ = |تاریخ بازدید =۲۲ ژوئیه ۲۰۱۱|زبان=انگلیسی }}</ref> == اعضا == * [[جان لنون]]: ([[گیتار الکتریک]]، خوننده) * [[پل مک‌کارتنی]]: ([[گیتار بیس]]، خوننده) * [[جورج هریسون]]: ([[گیتار الکتریک]]، خوننده) * [[رینگو استار]] (اصلی نوم: ریچاد استارکی): (درام، خوننده) {{پاک‌کن}} == دیسکوگرافی == :''مقاله اصلی: [[ترانه‌شناسی بیتلز]]'' آلبوم‌های اصلی بیتلز که در انگلستان ساخته شدند عبارت‌اند از: <gallery> تصویر:PleasePleaseMe.jpg|<center>'''۱. ''مه ره حال هاده''''' (مارس ۲۲, [[۱۹۶۳ (میلادی)|۱۹۶۳]])<br /> تصویر:WiththeBeatles.jpg|<center>'''۲. ''بیتلز جه''''' (نوامبر ۲۲, [[۱۹۶۳ (میلادی)|۱۹۶۳]])<br /> تصویر:HardDayUK.jpg|<center>'''۳. ''اتا سخت روز ِشو''''' (ژوئیه ۱۰ [[۱۹۶۴ (میلادی)|۱۹۶۴]])<br /> تصویر:Beatlesforsale.jpg|<center>'''۴. ''بیتلز بروتن سه''''' (دسامبر ۴ [[۱۹۶۴ (میلادی)|۱۹۶۴]])</center><br /> تصویر:HelpUK.jpg|<center>'''۵. ''کومک!''''' (اوت ۶ [[۱۹۶۵ (میلادی)|۱۹۶۵]])</center> تصویر:RubberSoulUK.jpg|<center>'''۶. ''لاستیکی سول ''''' (دسامبر ۳ [[۱۹۶۵ (میلادی)|۱۹۶۵]])</center> <center> تصویر:Pepper's.jpg|<center>'''۹. ''گروه کلوپ بی‌کسان گروهبان فلفل''''' (ژوئن ۱ [[۱۹۶۷ (میلادی)|۱۹۶۷]])</center> تصویر:Whitealbum.jpg|<center>'''۱۰. ''بیتلز'' (''اسپه آلبوم'') (نوامبر ۲۲ [[۱۹۶۸ (میلادی)|۱۹۶۸]])</center> تصویر:TheBeatlesYellowSubmarinealbumcover.jpg|<center>'''۱۱. ''زرد زیردریایی ''''' (January ۱۷ [[۱۹۶۹ (میلادی)|۱۹۶۹]])</center> |<center>'''۱۲. ''اَبی رُود''''' (سپتامبر ۲۶ [[۱۹۶۹ (میلادی)|۱۹۶۹]])</center> </gallery> {{آغاز رسانه صوتی}} '''۱۹۶۵'''<br /> {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/b/b2/Beatles_help.ogg|عنوان=Help! (کمک)|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Beatles_help.ogg|توصیفات=}} {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/f/f4/Beatles_yesterday.ogg|عنوان=Yesterday (دیروز)|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Beatles_yesterday.ogg|توصیفات=}} {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/8/8c/Beatles_drive_my_car.ogg|عنوان=Drive My Car (ماشینم را بران)|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Beatles_drive_my_car.ogg|توصیفات=}} {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/e/ea/Beatles_norwegian_wood.ogg|عنوان=Norwegian Wood (This Bird Has Flown) (چوب نروژی (پرنده پرید))|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Beatles_norwegian_wood.ogg|توصیفات=}} {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/4/4c/Beatles_nowhere_man.ogg|عنوان=Nowhere Man (مرد ناکجاآباد)|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Beatles_nowhere_man.ogg|توصیفات=}} {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/f/f8/Beatles_in_my_life.ogg|عنوان=In My Life (در زندگی‌ام)|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Beatles_in_my_life.ogg|توصیفات=}} '''۱۹۶۶'''<br /> {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/8/82/Beatles_taxman.ogg|عنوان=Taxman (مامور مالیات)|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Beatles_taxman.ogg|توصیفات=}} {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/f/f9/Beatles_eleanor_rigby.ogg|عنوان=Eleanor Rigby (النور ریگبی)|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Beatles_eleanor_rigby.ogg|توصیفات=}} {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/e/e4/Beatles_im_only_sleeping.ogg|عنوان=I'm Only Sleeping (من فقط می‌خوابم)|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Beatles_im_only_sleeping.ogg|توصیفات=}} {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/d/dc/Beatles_into_my_life.ogg|عنوان=Got to Get You into My Life (می خواهم تو را وارد زندگیم کنم)|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Beatles_into_my_life.ogg|توصیفات=}} '''۱۹۶۷'''<br /> {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/5/5a/Strawberryfields.ogg|عنوان=دشت‌های توت فرنگی برای همیشه (Strawberry Fields Forever)|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Strawberryfields.ogg|توصیفات=}} {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/7/7d/Pennylane.ogg|عنوان=Penny Lane (پِنی‌لِین)|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Pennylane.ogg|توصیفات=}} {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/0/0e/Beatles_sgt_pepper.ogg|عنوان=Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band (گروه کلوپ بی‌کسان گروهبان فلفل)|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Beatles_sgt_pepper.ogg|توصیفات=}} {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/a/a2/Beatles_lucy_sky.ogg|عنوان=Lucy in the Sky with Diamonds (لوسی در آسمان با الماس‌ها)|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Beatles_lucy_sky.ogg|توصیفات=}} {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/5/5d/Beatles_sixty-four.ogg|عنوان=When I'm Sixty-Four (وقتی ۶۴ ساله شدم)|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Beatles_sixty-four.ogg|توصیفات=}} {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/b/b4/Beatles_day_life.ogg|عنوان=A Day in the Life (روزی از زندگی)|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Beatles_sixty-four.ogg|توصیفات=}} {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/3/34/Mysterytour.ogg|عنوان=Magical Mystery Tour (سفر مرموز جادویی)|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Mysterytour.ogg|توصیفات=}} {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/9/9a/Iamthewalrus.ogg|عنوان=I Am the Walrus (من یک گراز دریایی‌ام)|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Iamthewalrus.ogg|توصیفات=}} '''۱۹۶۸'''<br /> {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/2/20/Beatles_blackbird.ogg|عنوان=Blackbird (توکا)|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Beatles_blackbird.ogg|توصیفات=}} {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/c/c2/Beatles_mother_nature.ogg|عنوان=Mother Nature's Son (فرزند طبیعت)|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Beatles_mother_nature.ogg|توصیفات=}} {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/e/e8/Beatles_helter_skelter.ogg|عنوان=Helter Skelter (سرسره)|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Beatles_helter_skelter.ogg|توصیفات=}} {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/7/7d/Beatles_revolution_1.ogg|عنوان=Revolution ۱ (انقلاب ۱)|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Beatles_revolution_1.ogg|توصیفات=}} '''۱۹۶۹'''<br /> {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/d/d0/Beatles_cometogether.ogg|عنوان=Come Together (همراه شوید!)|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Beatles_cometogether.ogg|توصیفات=}} {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/9/9c/Beatles_something.ogg|عنوان=Something (یک چیزی)|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Beatles_something.ogg|توصیفات=}} {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/7/79/Beatles_herecomesthesun.ogg|عنوان=Here Comes the Sun (اینک خورشید می‌دَمَد)|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Beatles_herecomesthesun.ogg|توصیفات=}} {{بخش رسانه صوتی۲|نام پرونده=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/a/a9/Beatles_bathroomwindow.ogg|عنوان=She Came in Through the Bathroom Window (او از پنجره حمام به درون آمد)|اطلاعات پرونده=http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Beatles_bathroomwindow.ogg|توصیفات=}} {{پایان رسانه صوتی}} {{پاک‌کن}} == منابع == {{تلمبار-رج|The Beatles}} <small> {{پانویس}} * {{یادکرد-ویکی |پیوند =http://en.wikipedia.org/wiki/The_Beatles |عنوان =The Beatles |زبان =انگلیسی |بازیابی =20 ژانویه 2008 }} * ترانه‌های ماندگار و موسیقی راک اثر علی فردی </small> == بِریم بگردستن == * '''[http://www.beatles.com/ وب‌گاه رسمی بیتلز (کمپانی اپل)]''' {{Social links}} {{Authority control}} [[رج:بیتلز| ]] [[رج:انگلیسی راک]] [[رج:بریتانیا خونش‌کرون]] 566io3ib716kcop1rghrtr7zykefuuh 0 23280 401890 205716 2026-08-28T21:06:01Z محک 1023 401890 wikitext text/x-wiki {{درباره|هندی عبادت و ورزش|کتاب|مدیتیشن (کتاب)}} [[پرونده:Sivakempfort.jpg|thumb|left|250px|[[شیوا]] موجستمه که دره مدیتیشن کانده، [[بنگلور]] دله]] '''مدیتیشن''' یا '''مُراقِبِه''' فنونی هستنه که آدم بتونه شه [[ذهن]] ره کنترل داره. مدیتیشن ِهدف ذهن ِتربیت و کنترل هاکردن، تکنیکون درون‌نگرونه جه، هسته. [[هندوییسم]] و [[بوداییسم]] اینتا آیین ره شه دله دارنه. == دپیته چرخه‌تو == * [[یوگا]] == منابع == {{تلمبار-رج|Meditation}} * [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Meditation&oldid=467230394 انگلیسی ویکی‌پدیا] [[رج:مدیتیشن| ]] [[رج:بودایی]] [[رج:روان‌شناسی]] [[رج:هندو دین]] 2jipqz8qn8bq84g8bqy1mvqcthr9knu 0 36228 401908 390357 2026-08-29T05:53:58Z محک 1023 401908 wikitext text/x-wiki {{جعبه اطلاعات هنرمند موسیقی|نام=حامد فرد|تصویر=|توضیح_تصویر=|اندازه_تصویر=300px|دورنما=|پس‌زمینه=|نام_اصلی=حامد جمالباشی فرد|تولد=1368|مرگ=|ملیت={{flagicon|Iran}} [[ایران]]ی|ساز=|نوع_صوت=|سبک=[[رپ ]] <small></small>|فعالیت=<small> [[خوننده]] </small>|مدت=|ناشر=|نقش‌های_مرتبط=|وب‌گاه=https://hamedfard.world|اعضای_کنونی=|اعضای_پیشین=|سازهای_برجسته=|نام_مستعار=حامد فرد}} '''حامد فرد''' (بزائه 68 خرداد 28 - [[شیراز]]) اتا خونش‌کر هسته. ونه اولین [[ترک]] «کوروش کبیر» بی‌یه.<ref>[https://web.archive.org/web/20210117094308/https://baranhits.ir/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF-%D9%81%D8%B1%D8%AF/ درباره حامد فرد]</ref><ref>[https://www.starbino.com/29856/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF-%D9%81%D8%B1%D8%AF.htmlD9%85%D8%B3%D8%B1%D8%B4/ بیوگرافی حامد فرد همراه با جزئیات و حاشیه ها و عکس ها و تصاویر اینستاگرام]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20220512120619/https://img.nody.ir/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF-%D9%81%D8%B1%D8%AF-%D9%88-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%B4/ عکس دیدنی از خواننده رپ حامد فرد و همسرش در پارک و نمکستان]</ref> وه سیاسی خونش کنده و جمهوری اسلامی مخالفون جه هسته. == <small>همخونی‌ئون</small> == '''حامد فرد''' سال 1398 ئه‌تا [[ترک|آهنگ]] پویاپورجلیل پلی بخوندستّیه گه ون [[نوم (اسم)|نوم]] (ایران من ) بیه.<ref>[https://www.topseda.ir/50594/%D8%A2%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF-%D9%81%D8%B1%D8%AF-%D9%88-%D9%BE%D9%88%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%86/ دانلود آهنگ حامد فرد و پویا به نام ایران من]</ref> == بن‌مایه == {{پانویس}}[https://www.radiojavan.com/artist/Hamed+Fard تمامی آثار حامد فرد] == بریم بگردستن == [https://instagram.com/hamedfard حامد فرد] در [[اینستاگرام]] [[wikidata:Q112057517|حامد فرد]] در [[:fa:ویکی‌داده|ویکی دیتا]] {{فارسی زوون رپ خون‌ئون}} [[رج:زننه آدمون]] [[رج:رپرون]] mnwj9m753swk8hehrzv44zlrfh1ect4 102 39325 401889 307466 2026-08-28T21:03:37Z محک 1023 /* مراحل */ 401889 wikitext text/x-wiki {{پروژه|فلسفه| * [[Wikipedia:WikiProject Philosophy/Philosophers|فیلسوف‌ها]] * [[Wikipedia:WikiProject Philosophy/Aesthetics|زیباشناسی]] * [[Wikipedia:WikiProject Philosophy/Epistemology|اپیستمولوژی]] | * [[Wikipedia:WikiProject Philosophy/Ethics|اخلاق]] * [[Wikipedia:WikiProject Logic|منطق]] * [[Wikipedia:WikiProject Philosophy/Metaphysics|متافیزیک]] | * [[Wikipedia:WikiProject Philosophy/Social and political|اجتماعی-سیاسی]] * [[Wikipedia:WikiProject Philosophy/Philosophical_literature|ادبیات]] }} == اهداف == [[پرونده:Greek uc phi icon.svg|150px|چپ|جایگزین=یونانی «ف»|فلسفه سمبل]] * فلسفه‌یِ تاریخِ اصلی جریون‌ها وسّه مقاله داریم. * تاریخِ گت‌ترین فلاسفه وسّه مقاله داریم. * فلسفه‌یِ مقالاتِ کیفیت خار-خار بوئه و فقط ات خطی مقاله ننویسیم. * خار منابع جه استفاده هکنیم؛ [https://www.britannica.com/ بریتانیکا]، [https://plato.stanford.edu/ استنفوردِ فلسفی دانش‌نومه]، [[:en:The Oxford Companion to Philosophy|آکسفورد دانش‌نومه]]، [http://www.iep.utm.edu/ IEP] و… دستوری. * بعضی مقالات که مهم‌تر هستنه ره [[وپ:خار|خار بنویشته]] هکنیم. == مراحل == === تاریخ === # یونان فلسفه: #* {{آیکون|fa}} [[پیشاسقراطیون]] #** {{بیه}} ''[[شابلون:پیشاسقراطی فیلسوفون|پیشاسقراطیون فیلسوفون]]'' #* {{بیه}} ''[[:رج:سقراطی فیلسوفون|سقراطی دوره فیلسوفون]]'' #* {{بیه}} [[شکاکون]] #* {{بیه}} [[کلبیون]] #** {{بیه}} [[آنتیستنس]] #** {{بیه}} [[دیوژن کلبی]] #* {{بیه}} [[رواقیون]] #** {{بیه}} [[زنون رواقی]] #** {{بیه}} [[کلیتنس]] #** {{آیکون|fa}} [[کریسیپوس]] #** {{بیه}} [[جوون سنکا]] #** {{آیکون|fa}} [[مارکوس اورلیوس]] #* {{بیه}} [[اپیکور]] #* {{بیه}} [[نوافلاطونی فلسفه]] # {{بیه}} [[چین فلسفه]] #* {{بیه}} [[کونفوسیوس]] #* {{نیه}} [[تائوئیسم]] #* {{نیه}} [[موهیسم]] #* {{نیه}} [[لگالیسم]] # {{بیه}} [[هند فلسفه]] # {{نیه}} [[مسیحی فلسفه|مسیحی]] و [[اسلامی فلسفه]] # {{نیه}} [[رشنالیسم]] و [[روشن‌گری دوره]] # {{نیه}} [[آلمان کلاسیک فلسفه]] و [[قاره‌ای فلسفه]] # {{بیه}} [[تحلیلی فلسفه]] === مفاهیم === * [[منطق]] * [[متافلسفه]] * [[فلسفی شیوه]] * [[اپیستمولوژی]] * [[کاربردی فلسفه]] * [[تئوری فلسفه]] * [[خار بی‌ین]] {{آیکون|GA}} [[رج:پروژه‌ئون|فلسفه]] f40l7mpd4auyan7wu4d2fiwkbnmv6vj 0 40793 401885 188559 2026-08-28T21:00:32Z محک 1023 محک صفحهٔ [[سینیکیزم]] را به [[کلبیون]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد: رایج 188558 wikitext text/x-wiki '''سینکیزم''' یا '''کلبیون''' (عربی جه : الکلبیه) یا '''کینیسموس''' اتا [[فلسفه|فلسفی]] فرقه بینه که [[سک]] دستوری زندگی کردنه و اینتی زندگی هکردن ره سعادت برسی‌ین وسّه لازم دونستنه. [[آنتیستنس]] اولین کسی بی‌یه که این‌طرزی دیّن ره پیشه هایته. [[دیوژن کلبی]] که کلبیونِ معروف‌ترین نماینده هسته ره، بعضی منابع ونه شاگرد دونّه. «کلب» عربی کلمه هسته که «سگ» معنی ره دنه و چون خله نخش زندگی کردنه و هیچ عرفی ره رعایت نکردنه، وشون ره کلبی گتنه ولی وشون هم مشکلی نداشتنه و دکال افتخار کردنه که سگ واری هستنه. <ref>{{منبع وب|نشانی=https://www.cgie.org.ir/fa/article/246044/%D8%AF%DB%8C%D9%88%DA%AF%D9%86%D8%B3-%DA%A9%D9%84%D8%A8%DB%8C |عنوان= دیوگنس کلبی| ناشر=دایره المعارف بزرگ اسلامی|نویسنده=مهران نوری}}</ref> کلبیون سعادتمندی و فضل ره این دونستنه که آدم زجر هکشه و مادی دنیا جه دست بکشه. بعضی‌شون هم فکر کردنه که اگر چیزی ندارن که از دست هادن، دیگر هچّی نتونده رنجی به وشون وارد هاکنه و [[آتاراکسیا]] جه رسنّه. == منابع == {{په‌نویس}} [[رج:کلبیون فلسفه| ]] jej4wfz1wgq26p84v2czkmypt0bfo8d 401893 401885 2026-08-28T21:19:43Z محک 1023 401893 wikitext text/x-wiki [[پرونده:Nicolas Gosse et Auguste Vinchon - philosophe cynique.jpg|بندانگشتی]] '''سینکیزم''' یا '''کلبیون''' (عربی جه : الکلبیه) یا '''کینیسموس''' اتا [[فلسفه|فلسفی]] فرقه بینه که [[سک]] دستوری زندگی کردنه و اینتی زندگی هکردن ره سعادت برسی‌ین وسّه لازم دونستنه. [[آنتیستنس]] اولین کسی بی‌یه که این‌طرزی دیّن ره پیشه هایته. [[دیوژن کلبی]] که کلبیونِ معروف‌ترین نماینده هسته ره، بعضی منابع ونه شاگرد دونّه. «کلب» عربی کلمه هسته که «سگ» معنی ره دنه و چون خله نخش زندگی کردنه و هیچ عرفی ره رعایت نکردنه، وشون ره کلبی گتنه ولی وشون هم مشکلی نداشتنه و دکال افتخار کردنه که سگ واری هستنه. <ref>{{منبع وب|نشانی=https://www.cgie.org.ir/fa/article/246044/%D8%AF%DB%8C%D9%88%DA%AF%D9%86%D8%B3-%DA%A9%D9%84%D8%A8%DB%8C |عنوان= دیوگنس کلبی| ناشر=دایره المعارف بزرگ اسلامی|نویسنده=مهران نوری}}</ref> کلبیون سعادتمندی و فضل ره این دونستنه که آدم زجر هکشه و مادی دنیا جه دست بکشه. بعضی‌شون هم فکر کردنه که اگر چیزی ندارن که از دست هادن، دیگر هچّی نتونده رنجی به وشون وارد هاکنه و [[آتاراکسیا]] جه رسنّه. == منابع == {{په‌نویس}} [[رج:کلبیون فلسفه| ]] 0jqg4ltzpdfyyfu4u0605p0kds81nwx 0 45590 401900 392049 2026-08-28T21:36:09Z محک 1023 /* منابع */ 401900 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص}} '''کریستوفر ادوارد نولان''' ([[اینگلیسی زوون|انگلیسی]] جه: Christopher Edward Nolan؛ بزائه‌ی ۳۰ جولای ۱۹۷۰) اتا بریتانیایی کارگردان و فیلم‌ساز هسته. وه شه هالیوودی و پرفروش فیلم‌ها وسّه بشناسی وونه که معمولاً دپیت-دپیت (پیچیده) روایت دارنه. نولان قرن بیست و یکم پیشروترین فیلم‌ساجون جُلگه دله دره. ونه فیلم‌ها تاسا قریب شیش میلیارد دلار جهون دله بروته بَینه. وه خله طرفدار دارنه و ونه فیلم‌ها ره منتقدون خار-خار نمره دنّه و هشت کَش [[اوسکار جایزه]] وسّه، نُه صوه [[بفتا جایزه]] وسّه، و شیش بار [[گولدن گولوب]] ره کاندید بیّه و سال ۲۰۱۹ هم وه ره بریتانیا دله شوالیه‌کَری مدال هدانه. نولان جوونی تاسا شه فیلم‌ساجی علاقه ره ویشته‌ته هاکرده. وه اول [[انگلیسی ادبیات]] رشته ره [[یونیورسیتی کالج لندن]] دله بخوندسته و پیش از این که بخائه بلندِ فیلم بساجه، چنتا کِت-کِتا فیلم بساته و ونه اولین راستکی فیلم نوم ''[[فالؤینگ]]'' (۱۹۹۸) بی‌یه. ونه دومین فیلم ''[[ممنتو]]'' (۲۰۰۰) باعث بیّه که ونه شهرت جهونی بوو و اولین کاندیداتوری ره اوسکار دله داشته. وه شه سومین فیلم ره دیگر مستقل نساته و استودیو جه قرارداد هاکرده تا ''[[اینسومنیا]]'' (۲۰۰۲) ره بساجه. ونه دمبال‌سر [[دارک نایت|''دارک نایت'' سه‌گانه]] (۲۰۰۵–۲۰۱۲) ره [[بتمن]] خَوِری بساته و پئی‌ته ''[[پرستیژ]]'' (۲۰۰۶) و ''[[اینسپشن]]'' (۲۰۱۰) ره کارگردانی و نویسندگی هاکرده. اینسپشن فیلم وسّه هم چندین جایزه‌یِ کاندید بیّه. دمبال‌ته، وه''[[اینتر استلار]]'' (۲۰۱۴)، ''[[دانکرک]]'' (۲۰۱۷)، ''[[تنت]]'' (۲۰۲۰) و [[اوپنهایمر (فیلم)|''اوپنهایمر'']] (۲۰۲۳) فیلم‌ها ره هم بساته. وه ''اوپنهایمر'' سر دِتا اوسکار (بتترین کارگردونی و بتترین تصویر جایزه)، دِتا بفتا و اتا گولدن گولوب جایزه بَیته. == فیلموگرافی== {| class="wikitable plainrowheaders" !scope="col"|سال !scope="col"|مازرونی نوم !scope="col"|اورجینال نوم !scope="col"|کارگردان !scope="col"|نویسنده !scope="col"|تهیه‌کننده !scope="col"|منابع |- !scope=row|۱۹۹۸ |''[[فالؤینگ|تعقیب]]'' |Following |{{آری}} |{{آری}} |{{آری}} | style="text-align:center;" |<ref name="BFI"/> |- !scope=row|۲۰۰۰ |''[[ممنتو]]'' |Memento |{{آری}} |{{آری}} |{{نه}} | style="text-align:center;" |<ref name="BFI"/><ref name="TCM"/> |- !scope=row|۲۰۰۲ |''[[اینسومنیا|بی‌خوئی]]'' |Insomnia |{{آری}} |{{نه}} |{{نه}} | style="text-align:center;" |<ref name="BFI"/><ref name="TCM"/> |- !scope=row|۲۰۰۵ |''[[بتمن بیگنز|بتمن شروع کنده]]'' |Batman Begins |{{آری}} |{{آری}} |{{نه}} | style="text-align:center;" |<ref name="BFI"/><ref name="TCM"/> |- !scope=row|۲۰۰۶ |''[[پرستیژ|پرستیژ]]'' |The Prestige |{{آری}} |{{آری}} |{{آری}} | style="text-align:center;" |<ref name="BFI"/><ref name="TCM"/> |- !scope=row|۲۰۰۸ |'' [[دارک نایت|تاریکیِ شهسوار]]'' |The Dark Knight |{{آری}} |{{آری}} |{{آری}} | style="text-align:center;" |<ref name="BFI"/><ref name="TCM"/> |- !scope=row|۲۰۱۰ |''[[اینسپشن|تلقین]]'' |Inception |{{آری}} |{{آری}} |{{آری}} | style="text-align:center;" |<ref name="BFI"/><ref name="TCM"/> |- !scope=row|۲۰۱۲ |''[[دارک نایت رایزز|تاریکیِ شهسوار إستِنه]]'' |The Dark Knight Rises |{{آری}} |{{آری}} |{{آری}} | style="text-align:center;" |<ref name="BFI"/><ref name="TCM"/> |- !scope=row|۲۰۱۳ |''[[من آف استیل|آهنی مردی]]'' |Man of Steel |{{نه}} |{{بخشی|داستان}} |{{آری}} | style="text-align:center;" |<ref name="BFI"/><ref>{{cite web |date=23 May 2013 |title=Alien, Yet Familiar |url=https://www.nytimes.com/2013/05/26/movies/man-of-steel-aims-to-make-superman-relevant-again.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130523184437/http://www.nytimes.com/2013/05/26/movies/man-of-steel-aims-to-make-superman-relevant-again.html |archive-date=23 May 2013 |access-date=9 March 2018 |newspaper=The New York Times}}</ref> |- !scope=row|۲۰۱۴ |''[[اینتر استلار|میون‌ستاره‌ای]]'' |Interstellar |{{آری}} |{{آری}} |{{آری}} | style="text-align:center;" |<ref name="BFI"/><ref name="TCM"/> |- !scope=row|۲۰۱۷ |''[[دانکرک (فیلم ۲۰۱۷)|دانکرک]]'' |Dunkirk |{{آری}} |{{آری}} |{{آری}} | style="text-align:center;" |<ref name="BFI"/><ref name="TCM"/> |- !scope=row|۲۰۲۰ |''[[تنت]]'' |Tenet |{{آری}} |{{آری}} |{{آری}} | style="text-align:center;" |<ref name="McNary" /><ref>{{cite web|url=https://www.indiewire.com/gallery/tenet-explained-christopher-nolan-details-plot-release/|publisher=IndieWire|last=Sharf|first=Zack|date=15 August 2019|access-date=12 December 2019|title='Tenet,' Explained: 11 Things You Need to Know About Christopher Nolan's Action Epic|archive-url=https://web.archive.org/web/20191202060415/https://www.indiewire.com/gallery/tenet-explained-christopher-nolan-details-plot-release/|archive-date=2 December 2019|url-status=live}}</ref> |- !scope=row|۲۰۲۳ | ''[[اوپنهایمر|اوپنهایمر]]'' |Oppenheimer | {{آری}} | {{آری}} | {{آری}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|last=Fleming|first=Mike Jr.|date=September 14, 2021|title=Christopher Nolan Chooses Universal Pictures For His Film About J. Robert Oppenheimer & The A-Bomb|url=https://deadline.com/2021/09/christopher-nolan-universal-pictures-sets-next-film-j-robert-oppenheimer-development-atom-bomb-world-war-two-1234832975/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210914210510/https://deadline.com/2021/09/christopher-nolan-universal-pictures-sets-next-film-j-robert-oppenheimer-development-atom-bomb-world-war-two-1234832975/|archive-date=September 14, 2021|access-date=February 22, 2022|website=[[Deadline Hollywood]]|language=en-US}}</ref> |- !scope=row|۲۰۲۶ | ''[[اودیسه (۲۰۲۶)|اودیسه]]'' |The Odyssey | {{آری}} | {{آری}} | {{آری}} | style="text-align:center;" |<ref name="TheOdyssey">{{Cite web |last=Chitwood |first=Adam |date=February 17, 2025 |title=Matt Damon Is Odysseus in First Look at Christopher Nolan's 'The Odyssey' |url=https://www.thewrap.com/matt-damon-odysseus-christopher-nolan-the-odyssey-image/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217162736/https://www.thewrap.com/matt-damon-odysseus-christopher-nolan-the-odyssey-image/ |archive-date=February 17, 2025 |access-date=February 17, 2025 |website=[[TheWrap]]}}</ref> |} == منابع == * انگلیسی ویکی‌پدیا {{په‌نویس|2}} == بریم بگردستن == {{ویکی‌تلمبار}} {{Social links}} {{Authority control}} [[رج:آمریکایی کارگردانون]] [[رج:تهیه‌کننده‌ئون]] [[رج:آمریکایی فیلم‌نومه‌نویسون]] [[رج:کریستوفر نولان| ]] quw5kcldpwtyiz9tkwp34sdxzu7mbuq 0 56344 401907 265429 2026-08-29T05:49:54Z محک 1023 401907 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص}} '''کامران و هومن''' اتا خونش‌کر و موسیقی گروه هستنه و ویشته [[فارسی وون]] جه خوندنه. کامران و هومن اوائل [[بلک کتس]] دله دئینه و دمبال‌ته شه سىوا گروه تشکیل هدانه. وشون ایرانی تیر-تبار دارنه ولی خارج گت بئینه و هومن دکّال فارسی گپ بزوئن ره مشکل ور خرده. == منابع == {{پانویس}} *{{ویکی منبع|عنوان = کامران و هومن |لینک= https://fa.wikipedia.org/wiki/کامران_و_هومن |زوون = {{ISO 639 name|fa}} | بازیابی = ۱ ژوئن ۲۰۲۴}} [[رج:ایران مردی خونش‌کرون]] tluq429cpx91cwwqf960q9vz482z023 0 66989 401901 251892 2026-08-28T21:37:48Z محک 1023 /* منابع */ 401901 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص}} '''الیاس وینیولس''' {{Lang-es|Elías Viñoles}} اتا خونش‌کر مردی هسته که [[آرژانتین]] کشور شنه. == دپیته چرخه‌تو == * [[اٮسپانیولی زوون]] == منابع == {{پانویس}} *{{ویکی منبع|عنوان = Elías Viñoles |لینک= https://es.wikipedia.org/wiki/Elías_Viñoles |زوون = اٮسپانیولی | بازیابی = ۱ ژوئن ۲۰۲۴}} == بریم بگردستن == {{Social links}} {{Authority control}} [[رج:آرژانتین مردی خونش‌کرون]] hof5epnwon3yot9ewpm2rnlzmi3kj39 14 99936 401891 292660 2026-08-28T21:17:54Z محک 1023 401891 wikitext text/x-wiki {{انبار-رده|1940 deaths}} {{بمرد-سال رج}} 446sczpl4l8j2wnura8z06exz15z0ib 0 107018 401913 307888 2026-08-29T09:33:35Z محک 1023 401913 wikitext text/x-wiki {{دست‌اول}} {{صندخ/اوستان}} '''مونتزا و بریانتزا''' ({{langx|it|provincia dell'Ogliastra}}) اتا [[ایتالیا]] ره [[اوستان]] هسته. این اوستان [[لمباردی]] منطقه دله دره و ونه گتِ شهر نوم ره [[مونتزا]] گنه. این اوستان سرجمع ۸۷۰۴۰۷ نفر جمیعت دارنه و ونه [[گتی]] ۴۰۵ ک‌م^۲ هسته. == منابع == * {{وب منبع|عنوان = provincia dell'Ogliastra |لینک= https://www.wikidata.org/wiki/Q16210 |زوون = چن زوونه | بازیابی = ۲۱ مه ۲۰۲۵ |ناشر= [[ویکی‌دیتا]]}} {{په‌نویس}} [[رج:مونتزا و بریانتزا اوستان| ]] [[رج:ایتالیا اوستانون]] [[it:provincia dell'Ogliastra]] 1pb2z7ya3hqczwikvxbrtf4jegfy20m 1 139506 401887 355766 2026-08-28T21:00:33Z محک 1023 کارور محک، [[گپ:سینیکیزم]] ِصفحه ره دَکشی‌یه [[گپ:کلبیون]] دله: رایج 355766 wikitext text/x-wiki {{شاپ‌زن}} {{گپ صفحه}} 1vjigdfx9z1fnd3v7eklhi54qleb3gu 0 172746 401903 392519 2026-08-29T01:48:17Z InternetArchiveBot 25385 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 401903 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص |عنوان = |نام = شاهرخ مسکوب |عنوان ۲ = |سبک بالا = |تصویر = |اندازه تصویر = |توضیح تصویر = |نام بومی = |زبان نام بومی = |تلفظ = |نام تولد = |زادروز = ۲۰ دیِ ۱۳۰۴ |زادگاه = [[بابل]]، [[ایران]] |تاریخ درگذشت = {{تاریخ مرگ و سن|۱۳۸۴|۱|۲۳|۱۳۰۴|۱۰|۲۰|گاه‌شمار=خورشیدی}} |مکان درگذشت = [[پاریس]]، [[فرانسه]] |علت مرگ = [[سرطان خون]] |مدفن = |مختصات مدفن = |آرامگاه = |مختصات آرامگاه = |بناهای یادبود = |محل زندگی = |ملیت = {{ایرانی}} |نام دیگر = ش. البرزی، م. کوهیار |نژاد = |تابعیت = |تحصیلات = |دانشگاه = |شاگرد = |استاد = |پیشه = نویسنده، شاهنامه‌پژوه، مترجم |سال‌های فعالیت = |شروع به کار = |دوران = |کارفرما = |نهاد = |نماینده = |شناخته‌شده برای = |آثار = |کارهای برجسته = سوگ سیاوش، مقدمه‌ای بر رستم و اسفندیار، در کوی دوست، ارمغان مور، روزها در راه… |سبک = |شهر خانگی = |دستمزد = |دارایی خالص = |قد = |وزن = |تلویزیون = |لقب = |دوره = |پس از = |پیش از = |حزب = |جنبش = |مخالفان = |هیئت = |دین = |مذهب = |اتهام = |مجازات = |وضعیت گناهکاری = |منصب = |مکتب = |همسر = |شریک زندگی = |فرزندان = اردشیر مسکوب، غزاله مسکوب |والدین = |پدر = |مادر = |خویشاوندان سرشناس = |مرتبه حوزوی = |خانواده = |جوایز = |افتخارات = |وبگاه = |امضا = |اندازه امضا = |پانویس = |imdb_id = |Soure_id = |پودمان = }} '''شاهرخ مِسکوب''' (۲۰ دیِ ۱۳۰۴ – ۲۳ فروردینِ ۱۳۸۴)<ref>سنگ مزار شاهرخ مسکوب[//commons.wikimedia.org/wiki/File:Shmeskoob.JPG?uselang=fa]</ref> ایرانی محقق، مترجم و [[نویسنده]] بی‌یه.<ref>ارمغان مور، شاهرخ مسکوب، نشر نی، ۱۳۸۴</ref><ref>[http://www.cgie.org.ir/fa/news/5822 «مسکوب جرئت ماست»، سایت دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، سال انتشار ۱۳۹۲]</ref> == زندگی == شاهرخ مسکوب ۱۳۰۴ هجری شمسی، [[بابل (شهر)|بابل]] دله دنیا بمو و شه مدرسه ره تهران دله درست هاکرده. وه کلاس پنج دیّه، شروع هاکرد رؤمان بخوندستن و اصفهان دله شه دبیرستان ره تحصیل هکرده. سال ۱۳۲۴ اصفهان جه دگرسته تهران و [[حقوق (رشته)|حقوق]] بخوندستن وسّه بورده [[تهرون دانشگاه]]. این گدر روزنومه دله هم نوشته و [[فرانسوی]] ره یاد گیته. وه چپی عقیده داشته و ۱۳۳۰، [[آبادان]] دله دستگیر بیّه و زندون دکته و یک‌ماه حبس بکشی‌یه. وه أی ۱۳۳۳، [[کودتای ۲۸ مرداد|کودتا]] په، دِباره دستگیر بیّه و تا سال ۱۳۳۶ زندون بموندسته. ونه بتترین رفخ، [[مرتضی کیوان]]، همین‌گدر زندون دله اعدام بیّه. <ref>[http://news.gooya.com/culture/archives/022781.php در کوی دوست، بهرام میناوند، خبرنامه اینترنتی گویا، پنجشنبه ٨ بهمن ١٣٨٣]</ref> شاهرخ مسکوب ۲۳ فروردین ۱۳۸۴ به [[پاریس]] دله بمرده. ونه خون سرطان دکت بی‌یه. ونه نعش ره دگاردنینه تهرون و بهشت زهرا چال هکردنه.<ref>[https://www.ibna.ir/news/289379/%DB%B1%DB%B5-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%AE-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88%D8%A8-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA در سوگ روشنفکر نایاب. یادداشت حامد داراب در سالمرگ شاهرخ مسکوب، ایبنا.۲۴ فروردین ۱۳۹۹]</ref> == کتابون == '''تألیف'''<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=fa|تاریخ=|وبگاه=|نشانی=http://opac.nlai.ir/opac-prod/search/bibliographicSimpleSearchProcess.do?simpleSearch.value=شاهرخ+مسکوب&bibliographicLimitQueryBuilder.biblioDocType=BF&simpleSearch.indexFieldId=&nliHolding=&command=I&simpleSearch.tokenized=true&classType=0&pageStatus=0&bibliographicLimitQueryBuilder.useDateRange=null&bibliographicLimitQueryBuilder.year=&documentType=&attributes.locale=fa|عنوان=کتاب‌شناسی شاهرخ مسکوب براساس کتابخانه ملی ایران است|بازبینی=|archive-date=۲۷ مارس ۲۰۱۸|archive-url=https://web.archive.org/web/20180327062021/http://opac.nlai.ir/opac-prod/search/bibliographicSimpleSearchProcess.do?simpleSearch.value=%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%AE+%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88%D8%A8&bibliographicLimitQueryBuilder.biblioDocType=BF&simpleSearch.indexFieldId=&nliHolding=&command=I&simpleSearch.tokenized=true&classType=0&pageStatus=0&bibliographicLimitQueryBuilder.useDateRange=null&bibliographicLimitQueryBuilder.year=&documentType=&attributes.locale=fa|dead-url=yes}}</ref> * ''مقدمه‌ای بر رستم و اسفندیار''، تهران: [[مؤسسه انتشارات امیرکبیر|امیرکبیر]]، چاپ اول: ۱۳۴۲. * ''[[سوگ سیاوش]]'': در مرگ و رستاخیز، تهران: [[انتشارات خوارزمی|خوارزمی]]، چاپ اول: ۱۳۵۰. * ''در کوی دوست''، تهران: خوارزمی، چاپ اول: ۱۳۵۷. * ''مسافرنامه''، (با [[نام مستعار]] ش. البرزی)، آمریکا: نشر مطالعات ایرانی، چاپ اول: ۱۳۶۲. * ''ملیت و زبان: نقش دیوان، دین و عرفان در نثر فارسی''، رم: فردوسی، چاپ اول: ۱۳۶۲؛ تجدید چاپ، پاریس: خاوران، ۱۳۶۸؛ چاپ ایران با عنوان ''هویت ایرانی و زبان فارسی''، تهران: ب‍اغ آی‍ن‍ه‏‫‏، ۱۳۷۳؛ تجدید چاپ، تهران: فرزان روز، ۱۳۷۹. * ''گفت‌وگو در باغ''، تهران: باغ آینه، چاپ اول: ۱۳۷۰؛ تجدید چاپ: تهران: [[انتشارات فرهنگ جاوید|فرهنگ جاوید]]، ۱۳۹۴. * ''چند گفتار در فرهنگ ایران''، تهران: زنده‌رود، چاپ اول: ۱۳۷۱؛ تجدید چاپ با عنوان شکاریم یک سر همه پیش‌مرگ: جستارها، گفتارها و نوشتارها، تهران: [[نشر نی]]، ۱۳۹۱. * ''دربارهٔ جهاد و شهادت'' (با نام مستعار کسری احمدی)، پاریس: [[انتشارات خاوران|خاوران]]، چاپ اول: ۱۳۷۱. * ''داستان ادبیات و سرگذشت اجتماع''، تهران: فرزان روز، چاپ اول: ۱۳۷۳. * ''خواب و خاموشی''، لندن: دفتر خاک، چاپ اول: ۱۹۹۴؛ تجدید چاپ با اضافات و با عنوان ''در سوگ و عشق یاران''، با مقدمهٔ [[حسن کامشاد]]، لندن: اچ اند اس مدیا‏‫، ۲۰۱۴؛ چاپ ایران، تهران: فرهنگ جاوید، ۱۳۹۷. * ''دربارهٔ سیاست و فرهنگ: گفت‌وگوی [[علی بنوعزیزی]] با شاهرخ مسکوب''، پاریس: خاوران، چاپ اول: ۱۳۷۳؛ چاپ ایران با عنوان ک‍ارن‍ام‍ه ن‍ات‍م‍ام: درب‍اره س‍ی‍اس‍ت و ف‍ره‍ن‍گ، تهران: [[انتشارات نیلوفر|نیلوفر]]، ۱۳۷۸؛ تجدید چاپ با عنوان اصلی، تهران: فرهنگ جاوید، ۱۴۰۰. * [http://mypersianbooks.files.wordpress.com/2012/06/result_file.pdf شاهرخ مسکوب: کسروی از خرد آغاز می‌کند و می‌رسد به بی‌خردی] * ''بررسی عقلانی حق، قانون و عدالت در اسلام''، (با نام مستعار م. کوهیار)، پاریس: خاوران، چاپ اول: ۱۳۷۴. * ''تن پهلوان و روان خردمند''، تهران: [[طرح نو]]، چاپ اول: ۱۳۷۴؛ تجدید چاپ، تهران: فرهنگ جاوید، منتشر خواهد شد. * ''سفر در خواب''، پاریس: خاوران، چاپ اول: ۱۳۷۷؛ چاپ ایران، تهران: فرهنگ جاوید، ۱۳۹۵. * ''[[روزها در راه]]''، پاریس: خاوران، چاپ اول: ۱۳۷۹؛ چاپ ایران، تهران: فرهنگ جاوید، منتشر خواهد شد. * ''کتاب مرتضی کیوان''، به‌کوشش شاهرخ مسکوب، تهران: نشر کتاب نادر، چاپ اول: ۱۳۸۲؛ تجدید چاپ: تهران: فرهنگ جاوید، ۱۳۹۸. '''بمرده په''': * ''ارمغان مور: جستاری در شاهنامه''، تهران: [[نشر نی]]، چاپ اول: ۱۳۸۴. * ''سوگ مادر''، تهران: [[نشر نی]]، چاپ اول: ۱۳۸۶. * ''در حال‌وهوای جوانی: روزهای پیش از روزها در راه (۱۳۴۲–۱۳۴۶)''، به‌کوشش حسن کامشاد، لندن: اچ اند اس مدیا‏‫، چاپ اول: ۲۰۱۴؛ چاپ ایران، تهران: فرهنگ جاوید، منتشر خواهد شد. * ''درآمدی به اساطیر ایران''، تهران: فرهنگ جاوید، چاپ اول: ۱۳۹۴.<ref>[http://cgie.org.ir/fa/news/84228 اسطوره به روایت شاهرخ مسکوب]</ref> '''ترجمه''': * ''[[خوشه‌های خشم]]''، [[جان استاین‌بک]]، شاهرخ مسکوب با همکاری عبدالرحیم احمدی، تهران، امیرکبیر، ۱۳۲۸. * ''[[آنتیگونه|آنتیگون]]''، [[سوفوکل]]، به‌همراه «لذت تراژیک» از آندره یونار، تهران، ۱۳۳۵. * ''[[ادیپ شهریار]]''، [[سوفوکل]]، تهران، ۱۳۴۰. * ''[[پرومته در زنجیر]]''، [[آیسخولوس|اشیل]]، به‌همراه «در اسارت و رهایی انسان» از شاهرخ مسکوب، تهران: اندیشه، چاپ اول: ۱۳۴۲؛ تجدید چاپ، تهران: فرهنگ جاوید، ۱۳۹۵. * ''[[ادیپوس در کلنوس]]''، [[سوفوکل]]، شاهرخ مسکوب، تهران، ۱۳۴۶. * ''افسانه‌های تبای'' (سه تراژدی نامبرده سوفکلس در یک جلد)، [[سوفوکل]]، شاهرخ مسکوب، تهران، خوارزمی، چاپ اول: ۱۳۵۲. == په‌نویس == {{پانویس|۲}} == منابع == * [http://www.bbc.co.uk/persian/arts/story/2005/04/050413_pm-cy-meskoub.shtml شاهرخ مسکوب: فراتر از کلاسهای رایج روشنفکری. سایت بی‌بی‌سی] * [http://zamaaneh.com/literature/2008/05/post_485.html یادی از شاهرخ مسکوب. رادیو زمانه] * [http://www.cgie.org.ir/fa/news/5822 «مسکوب جرئت ماست»،نوشتاری از حامد داراب. سایت دائرةالمعارف اسلامی، سال انتشار ۱۳۹۲] * [https://web.archive.org/web/20250429021101/https://shahrvand-newspaper.ir/News:NoMobile/Main/27714/%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88%D8%A8--%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%D9%88%D8%AF مسکوب از آثارش بزرگتر بود. روزنامه شهروند. گفتگوی حامد داراب با محمد رحیم اخوت درباره شاهرخ مسکوب] == بریم بگردستن == * [http://data.bnf.fr/13321463/shahrokh_meskoob/ اطلاعات در کتابخانهٔ ملی فرانسه BNF] * {{یوتیوب|tWEUCEIVsTI|گفتار بهرام بیضایی دربارهٔ شاهرخ مسکوب، سالِ ۱۳۹۹}} * [http://www.bbc.co.uk/persian/indepth/cluster_shahrokh_messkoob.shtml ویژه‌نامه هفتمین سال‌مرگ شاهرخ مسکوب] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120415082440/http://www.bbc.co.uk/persian/indepth/cluster_shahrokh_messkoob.shtml |date=۱۵ آوریل ۲۰۱۲}}، خبرگزاری [[بی‌بی‌سی]] فارسی * [http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2010/04/100411_l11_meskoub_anniversary.shtml پنجمین سال‌مرگ مسکوب؛ دست‌ها خالی، سرها پر باد]، خبرگزاری [[بی‌بی‌سی فارسی]] * [http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2012/04/120416_l44_messkoob_shahrokh_naraghi.shtml سوگ شاهرخ، حمیدرضا نراقی] * [http://bukharamag.com/1391.02.2790.html اقلیم حضور، مجله بخارا] * [https://web.archive.org/web/20241203164347/http://www.irannameh.org/index.php/journal/issue/view/283 یادنامه شاهرخ مسکوب، ایران نامه، فصلنامه ایران‌شناسی] * [https://www.youtube.com/playlist?list=PLez3PPtnpncR9paDk0yAB8M0p6jGWrbWz درس‌گفتارهای شاهنامه، جلسات درس شاهرخ مسکوب در پاریس] * [https://www.bbc.com/persian/iran/2012/04/120413_l44_messkoob_shahrokh_hakkak زادگاه زاینده در رؤیای مسافر کوچیده از وطن. بی‌بی‌سی] [[رده:بابل گت آدمون]] [[رده:مازرون نویسندگون]] [[رده:ایران نویسندگون]] [[رده:ایران مترجمون]] [[رده:۲۰۰۵ بمرده‌ئون]] [[رده:۱۹۲۴ بزائه‌ئون]] bin173fhahsubgg5m6zw6mcc1tgy1x3 102 176699 401895 396821 2026-08-28T21:23:33Z محک 1023 401895 wikitext text/x-wiki {{شاپ‌زن}} {{گپ صفحه}} {{WikiProject banner shell|class= |1= {{WikiProject Philosophy|importance=High|attention= }} }} hiu7q4jk0i7jpxmnl4l0uxzw6gbadmy 14 178687 401897 398923 2026-08-28T21:27:26Z محک 1023 [[رج:کانتری موسیقی]] حذف شد; [[رج:کانتری خونش‌کرون]] اضافه شد با استفاده از [[ویکی‌پدیا:رج‌ساز]] 401897 wikitext text/x-wiki [[رج:آمریکا خونش‌کرون، سبک په|کانتی]] [[رج:کانتری خونش‌کرون]] [[en:Category:American_country_singers]] g0hap8vq9mzawi7ygbe8z82yn7q45rt 0 178843 401906 400218 2026-08-29T05:27:04Z محک 1023 /* دوران طلایی (دهه ۱۹۳۰ تا ۱۹۵۰) */ 401906 wikitext text/x-wiki [[پرونده:Riders January 2006 2.jpg|بندانگشتی|کانتری خونش‌کرون دله، [[کابوی]] لباس دَکِردن معمول هسته.]] '''کانتری موسیقی''' یا '''کانتری اند وسترن'''، اتا سبک [[پاپ موسیقی]]ِ جیرچله هسته که آمریکا دله طرفدار دارنه و ونه ریشه [[آمریکای متحده ایالات|متحده ایالاتِ]] جنوب و غربِ روستایی مناطق هسته که قرن بیستم اوایل اینتی آهنگ رُش دکته.<ref name="britannica-def">{{cite web |title=country music |url=https://www.britannica.com/art/country-music |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-26}}</ref> «کانتری اند وسترن» إصطلاح ره اولین بار ۱۹۴۹ بکار بَوِردنه.<ref name="britannica-def"/> این سبک مهاجرونی که انگلیسی، اسکاتلندی و ایرلندی بینه جه بساته بیّه و أی [[بؤلوز]] و [[گاسپل]] آفریقایی-آمریکایی خونش هم ونه دله پشو بخرده.<ref name="britannica-def"/><ref name="kennedy">{{cite web |title=COUNTRY MUSIC: STYLES AND TRADITIONS |url=http://www.kennedy-center.org/education/pwtv/studyguides/060406CountryMusicStylesandTraditions.pdf |website=The Kennedy Center |access-date=2026-08-26}}</ref> == تعریف و ویژگی‌ئون == کانتری موسیقی، ویشته [[زهی سازون]] سر تأکید دارنه و ساده ملودی و هارمونی ، ساده شعر و [[فولکلوریک موسیقی|فولکلوریک سبک]] دارنه.<ref name="kennedy"/> * زهی ساز: [[گیتار]] ، [[فیدل]]، [[بانجو]] و [[ماندولین]] جه ساز زنّه.<ref name="instruments">{{cite web |title=The three main instruments associated with country music are the fiddle, the banjo, and the guitar |url=https://www.archive.org |website=Internet Archive |access-date=2026-08-26}}</ref> * روایی شعر: ونه شعر ویشته عشق، دلشکستگی، کار، خانواده و کارگرونِ خَوِری هسته.<ref name="britannica-def"/> * وؤکالِ هارمونی: نزدیکِ هارمونی‌ئون و دونوازی.<ref name="britannica-def"/> * ساده ریتم: ضرب‌های برجسته و سِمایی ریتم دارنه.<ref name="britannica-def"/> == تاریخچه == === ریشه‌ئون === کانتری موسیقی ریشه قرن‌ها قبل جه رسنه که فولکلور و محلی آهنگی که بریتانیایی و ایرلندی مهاجرون خوندسته جه ورگردنه.<ref name="britannica-def"/><ref name="kennedy"/> این مهاجرون، شه محلی ساز و آواز ره بیاردنه و آمریکا دله اینان ره [[سیو مردمون]] ِمحلی سبک (بؤلوز، گاسپل) جه پشو-پشو هدانه و اتی تجاری موسیقی که قرن نوزدهم دیّه هم ونجه تلفیق هاکردنه.<ref name="kennedy"/> این هئی بزوئن جه «هیلبیلی موسیقی » دربمو که بعداً ونه نوم ره عوض هاکردنه و «کانتری» بی‌یشتنه.<ref name="britannica-def"/> === تجاری بیّن (دهه ۱۹۲۰) === دهه ۱۹۲۰، کانتری موسیقی رُش دکته. این گدر جه رادیو و ضبط بمو بینه و این موسیقی ره اولین بار تجاری ضبط و پخش کردنه.<ref name="britannica-def"/> جلسات ضبط بریستول سال ۱۹۲۷ [[تنسی]] دله این شیوه جه خله پول دربیارده.<ref name="britannica-def"/><ref name="britannica-origins">{{cite web |title=country music |url=https://www.britannica.com/art/country-music |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-26}}</ref> [[کارتر فمیلی]] (کارتر خانواده) و [[جیمی راجرز]] (کانتری پییر) این جلسات دله کشف بَینه که هرکمین خله کانتری سبک ِسر تأثیر بی‌یشتنه.<ref name="britannica-origins"/><ref name="kennedy"/> === دوران طلایی (دهه ۱۹۳۰ تا ۱۹۵۰) === [[پرونده:Joan Baez Bob Dylan.jpg|بندانگشتی|[[باب دیلن]] و [[جوآن بائز]] که شه شعرون ره کانتری و فولک سبک جه خوندستنه.]] این گدر کانتری جه خله جیرچله‌ئون بساته بیّه: * [[کابوی موسیقی]] : دهه ۱۹۳۰، [[وسترن فیلم]] دله شکل بیته.<ref name="kennedy"/> * [[وسترن سوینگ]]: [[تگزاس]] و [[اوکلاهاما]] دله، [[باب ویلز]] و دیگرون، کانتری ره [[جاز]] و بلوز جه هئی هاکردنه و سبکی بساتنه که سمائی بی‌یه.<ref name="kennedy"/> * [[هانکی تانک]]: اواخر دهه ۱۹۳۰ جه تا اوایل ۱۹۵۰، می‌خانه و کاواره دله راه هکته و خیانت و بدبختی خوری بی‌یه.<ref name="kennedy"/> * [[بلوگراس]]: جهونی جنگ په، [[بیل مونرو]] جه الهام بیتنه و اتا تند و قائم سبک بساتنه که تک‌نوازی ونه دله خوبش بی‌یه.<ref name="kennedy"/> === دهه ۱۹۵۰ تا ۱۹۷۰: راکابیلی، نشویل ساوند و آوتلا === * [[راکابیلی]]: دهه ۱۹۵۰، کانتری و [[ریتم اند بولوز|ریتم اند بلوز]] هئی بینه و [[الویس پریسلی]] و [[جانی کش]] سرآدم، این سبک ره رواج هادانه و راهی بساتنه که [[راک اند رول]] بئه.<ref name="kennedy"/> * [[نشویل ساؤند]]: اواسط دهه ۱۹۵۰ جه، کانتری چمر ره نرم‌تر هاکردنه و پاپ کومک جه «نشویل ساوند» ره بوجود بیاردنه. [[پتسی کلاین]] این دوره شىنه.<ref name="kennedy"/> * [[آوتلا کانتری]]: دهه ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، وشون اتا یاغی چمر داشتنه و [[ویلی نلسون]]، [[وایلون جنینگز]] و [[جانی کش]] جه اتا نو سبک شکل بیته. این هنرمندان، شه موسیقی سر ویشته کنترل داشتنه.<ref name="britannica-def"/><ref name="kennedy"/> === إسائه (۱۹۸۰ تاسا) === دهه ۱۹۸۰ به یور جه، کانتری موسیقی جدید-جدید سبک جه؛ کانتری پاپ، کانتری راک و آمریکانا واری، جه تنوع پیدا هاکرده. [[گارث بروکس]]، [[شانیا توین]]، و بعداً [[تیلور سوییفت]] واری‌شون، این سبک ره جهونی هکردنه.<ref name="britannica-def"/> قرن ۲۱، کانتری موسیقی دنیای دلوست‌ترین و سریع‌ترین سبک‌های در حال رشد ره تبدیل بیه، به ویژه استریمینگ برنامه‌ئون دله.<ref>{{cite web |title=country music |url=https://www.britannica.com/art/country-music |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-26}}</ref> == منابع == {{پانویس|۲}} [[رج:کانتری موسیقی| ]] [[رج: موسیقی سبک|کانتی ]] hwo0ryejbo0nzubsb4z0vme74tfkboh 0 179937 401866 401863 2026-08-28T17:10:56Z محک 1023 401866 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص | name = هارالد پنجم | title = | titletext = | more = | image = King Harald V may 2026 (cropped).jpg | image_size = 250px | alt = | caption = هارالد پنجم ، سال ۲۰۲۶ گدر | succession = [[فهرست فرمانروایان نروژ|پادشاه نروژ]] | moretext = | reign = ۱۷ ژانویه ۱۹۹۱–تاسا | reign-type = دوران | coronation = | cor-type = | predecessor = [[اولاف پنجم]] | pre-type = پس از | regent = | reg-type = | successor = | suc-type = پیش از | spouse = [[ملکه سونیای نروژ]] | consort = | issue = [[مارتا لوئیز نروژ|شاهدخت مارتا لوئیز]]{{خط سر}}[[هاکون، ولیعهد نروژ]] | full name = | house = [[دودمان گلوکسبورگ|شولسویگ هولشتاین سوندربورگ گلوکسبورگ]] | house-type = دودمان | father = [[اولاف پنجم]] | mother = [[شاهدخت مارتا]] | birth_date = | birth_place = اسکاگوم، [[نروژ]] | death_date = | death_place = | burial_date = | burial_place = | occupation = | signature = Harald V of Norway Signature.svg | religion = [[لوتریانیسم]] }} '''هارالد پنجم''' (Harald V) (بزائه‌ی ۲۱ فوریه ۱۹۳۷) [[نروژ]] شاه بی‌یه. هارالد پنجم آلمانی تیر-تبار داشته و دانمارک، سوئد، بلژیک، لوکزامبورگ و بریتانیای شاهون جه فامیل بی‌یه. وه اون‌گدر که [[اولاف پنجم|اولاف پنجم]] که ونه پییر بی‌یه، بمرده، ۱۹۹۱ جه، پادشاهی جه برسی‌یه. ونه مار اتا سوئدی پرنسس بی‌یه. هارالد برخلاف نروژ اکثر شاهون، شه نروژ خاک دله دنیا بمو. وه دِتا خاخِر داشته. وه [[ادوارد هفتم (بریتانیا شا)]] نسل جه هسته و همینسه بریتانیای ولیعهدی صف دله دیّه. نروژ شاه رسماً کشورِ نظامیون فرمانده هسته و هارالد هم چار ستاره جنرال بی‌یه. وه تا سال ۲۰۱۲ رسماً [[نروژ کلیسا]]ی ریاست ره هم داشته. هارالد ۲۰۲۶ آگوست ۲۸ بمرده و ونه ریکا [[هاکون هشتم]] ونه جاسر هنیشته. == منابع == {{بن‌بنویشت}} * http://www.kongehuset.no/english/vis.html {{ نروژ شاهون}} [[رج:زننه آدمون]] [[رج:۱۹۳۷ بزائه‌ئون]] [[رج:نروژ شاهون]] n0l6yyq2h7f6mcx1jbz0l7en2qv39u4 401904 401866 2026-08-29T03:10:22Z InternetArchiveBot 25385 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 401904 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص | name = هارالد پنجم | title = | titletext = | more = | image = King Harald V may 2026 (cropped).jpg | image_size = 250px | alt = | caption = هارالد پنجم ، سال ۲۰۲۶ گدر | succession = [[فهرست فرمانروایان نروژ|پادشاه نروژ]] | moretext = | reign = ۱۷ ژانویه ۱۹۹۱–تاسا | reign-type = دوران | coronation = | cor-type = | predecessor = [[اولاف پنجم]] | pre-type = پس از | regent = | reg-type = | successor = | suc-type = پیش از | spouse = [[ملکه سونیای نروژ]] | consort = | issue = [[مارتا لوئیز نروژ|شاهدخت مارتا لوئیز]]{{خط سر}}[[هاکون، ولیعهد نروژ]] | full name = | house = [[دودمان گلوکسبورگ|شولسویگ هولشتاین سوندربورگ گلوکسبورگ]] | house-type = دودمان | father = [[اولاف پنجم]] | mother = [[شاهدخت مارتا]] | birth_date = | birth_place = اسکاگوم، [[نروژ]] | death_date = | death_place = | burial_date = | burial_place = | occupation = | signature = Harald V of Norway Signature.svg | religion = [[لوتریانیسم]] }} '''هارالد پنجم''' (Harald V) (بزائه‌ی ۲۱ فوریه ۱۹۳۷) [[نروژ]] شاه بی‌یه. هارالد پنجم آلمانی تیر-تبار داشته و دانمارک، سوئد، بلژیک، لوکزامبورگ و بریتانیای شاهون جه فامیل بی‌یه. وه اون‌گدر که [[اولاف پنجم|اولاف پنجم]] که ونه پییر بی‌یه، بمرده، ۱۹۹۱ جه، پادشاهی جه برسی‌یه. ونه مار اتا سوئدی پرنسس بی‌یه. هارالد برخلاف نروژ اکثر شاهون، شه نروژ خاک دله دنیا بمو. وه دِتا خاخِر داشته. وه [[ادوارد هفتم (بریتانیا شا)]] نسل جه هسته و همینسه بریتانیای ولیعهدی صف دله دیّه. نروژ شاه رسماً کشورِ نظامیون فرمانده هسته و هارالد هم چار ستاره جنرال بی‌یه. وه تا سال ۲۰۱۲ رسماً [[نروژ کلیسا]]ی ریاست ره هم داشته. هارالد ۲۰۲۶ آگوست ۲۸ بمرده و ونه ریکا [[هاکون هشتم]] ونه جاسر هنیشته. == منابع == {{بن‌بنویشت}} * https://web.archive.org/web/20101227122352/http://www.kongehuset.no/english/vis.html {{ نروژ شاهون}} [[رج:زننه آدمون]] [[رج:۱۹۳۷ بزائه‌ئون]] [[رج:نروژ شاهون]] 4ypmejbwfyebsgk3va2nn077u0imjvb 0 179938 401865 401864 2026-08-28T17:09:33Z محک 1023 401865 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص | name =هاکون | title =ولیعهد | image =Pr%C3%ADncipe_Heredero_Haakon_Magnus_2025.jpg | full name =هاکون مگنوس | spouse =[[مته-ماریت نروژ|مته-ماریت شسم هویبی]] (ا. ۲۰۰۱) | issue =[[شاهدخت اینگرید الکساندرای نروژ|شاهدخت اینگرید الکساندرا]]{{Clear}}[[شاهزاده سوره مگنوس]] | house =[[ گلوکسبورگ]] | father =[[هارالد پنجم]] | mother =[[ملکه سونیا]] | birth_date = | birth_place =[[ریکشوسپیتالت]]، اسلو | religion = [[لوتریانیسم]] }} '''هاکون، نروژ شاه''' (بزائه‌ی ۱۹۷۳) [[هارالد پنجم]] ریکا و ونه جانشین هسته که ۲۰۲۶ سال جه [[نروژ]] دله سلطنت برسی‌یه. وه اتا خاخر هم دارنه. هاکون دمبال‌ته شه پییر ولیعهد بی‌یه. == منابع == * http://en.wikipedia.org/wiki/Haakon,_Crown_Prince_of_Norway {{بن‌بنویشت|30em}} {{Authority control}} {{ نروژ شاهون}} [[رج:زننه آدمون]] [[رج:۱۹۷۳ بزائه‌ئون]] [[رج:نروژ شاهون]] e5b6jvdtsc0jma8ykabeksi696hz04h 14 181524 401867 2026-08-28T17:14:25Z محک 1023 اتا نو ولگ بساته که ونه دله «[[رج:نروژ گت آدمون|شاه ]] [[رج:شائون|نروژ]]» دره 401867 wikitext text/x-wiki [[رج:نروژ گت آدمون|شاه ]] [[رج:شائون|نروژ]] 111v16r5nhastevy2bvws7yptz3pbb2 0 181525 401868 2026-08-28T17:51:51Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[جوآن بائز]] دله 401868 wikitext text/x-wiki #بور [[جوآن بائز]] hscat87e9k0qbgm2ro8t3xpzqpnm4ru 0 181526 401869 2026-08-28T18:19:31Z محک 1023 اتا نو ولگ بساته که ونه دله «'''شکّاکون'''، '''شک‌شکی مکتب''' یا '''إسکِپتیسیزم''' ([[اینگلیسی زوون|انگلیسی]] جه: Skepticism، [[یونانی]] جه: σκέψις یعنن «چک‌پرسی‌هاکردن» یا «بررسی»)، اتا [[فلسفه|فلسفی]] مکتب و [[فلسفی شیوه|شیوه]] هسته که گنه نَوِنه بی‌چون‌وچرا باورون ره قبول هکردن و ا...» دره 401869 wikitext text/x-wiki '''شکّاکون'''، '''شک‌شکی مکتب''' یا '''إسکِپتیسیزم''' ([[اینگلیسی زوون|انگلیسی]] جه: Skepticism، [[یونانی]] جه: σκέψις یعنن «چک‌پرسی‌هاکردن» یا «بررسی»)، اتا [[فلسفه|فلسفی]] مکتب و [[فلسفی شیوه|شیوه]] هسته که گنه نَوِنه بی‌چون‌وچرا باورون ره قبول هکردن و ادعا کانده که آدمی نتونده مطلقاً یقین جه برسه و ونه همیشِک شه باورون ره نقد هاکنه.<ref name="britannica-skepticism">{{cite web |title=Skepticism {{!}} Definition, Philosophy, Examples, History, & Criticism |url=https://www.britannica.com/topic/skepticism |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> شکّاکون، بر خلاف [[دوگماتیسم|دوگماتیکون]] که ادعا کانّه حقیقت ره دونّه، همیشه آماده هستنه که نو-نو نظرات ره بشنوئن و خجالت نَکشنّه که إعتراف هاکنن إشتٮفا هاکرد بینه.<ref name="iep-ancient">{{cite web |title=Ancient Greek Skepticism |url=https://iep.utm.edu/ancient-greek-skepticism/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref> وشون باور دارنه که آدمِ [[دونش|دونشِ]] إندا محدود هسته و آدم نتونده همه‌چی ره دونّه. == تعریف == شکاکیت اتا شیوه هسته که وقتی ات‌چی إشنومبی، چتی ونجه برخورد هاکنیم. شک‌دار آدم، هر ادعایی که دانش یا حقیقت خَوِری بائه ره نقد و چالش کشنه و سعی کانده که ونه پیشفرض‌ها و حتا بدیهیات ره زیر سؤال بَوره.<ref name="britannica-skepticism"/> فلسفی شکاکیت و روش‌شناختی شکاکیت (متدولوژیک) میون ات‌که فرق کانده. روش‌شناختی دله شکاک آدم دشتِ بائوته‌ئون ره چک‌پرسی کانده تا درست ره غلط جه سٮوا هاکنه. ولی فلسفی شکاکیت دله قطعیت داشتن امکان ره از لحاظ معرفتی إنکار کانّه.<ref name="stanford-skepticism">{{cite web |title=Skepticism |url=https://plato.stanford.edu/archives/FALL2017/Entries/skepticism/ |website=Stanford Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref> == تاریخچه == === باستانی دوره === فلسفی شکاکیتِ ریشه [[یونان باستان دوره]] جه رسنه. این مکتب، پنج قرن تا ویشته، یونان و روم دله رواج داشته.<ref name="britannica-skepticism"/> === پیرهونیسم === [[پیرهون]] (Pyrrho) که [[الیس]] شهرِ آدِم بی‌یه (حدود ۳۶۰ تا ۲۷۰ پیش از میلاد)، اولین فیلسوفی بی‌یه که شه ره شکاک دونسته و «[[پیرهونیسم]]» مکتب ره بساته.<ref name="britannica-pyrrhonism">{{cite web |title=Pyrrhonism {{!}} Skepticism, Skeptics & Pyrrhonists |url=https://www.britannica.com/topic/Pyrrhonism |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> وه گته که آدمی نتونده یقین هچّی جه مطمئن بوو و ونه شه قضاوت ره دمبال‌ته دمبده ([[اپوخه]]). وه گته این روش باعث وونه که آدمون آرامش ([[آتاراکسیا]]) جه برسن.<ref name="britannica-pyrrho">{{cite web |title=Pyrrhon Of Elis {{!}} Scepticism, Skepticism & Philosophy |url=https://www.britannica.com/biography/Pyrrhon-of-Elis |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> پیرهون، ابتدا نقاش بی‌یه و پئی‌ته [[دموکریتوس]] جه آشنا بیه و ونه فلسفه ره خوندسته.<ref name="britannica-pyrrho"/> [[سکستوس امپریکوس]] (Sextus Empiricus)، یونانی فیلسوف و طبیب سده ۲ میلادی، پیرهونِ نظرات ره اتا کتاب دله (Outlines of Pyrrhonism) بنویشته که هنتا کته.<ref name="iep-ancient"/> این کتاب، مفصل‌ترین و موثق‌ترین منبعی هسته که باستانی شکاکیت خَوِری بنویشته کته.<ref name="stanford-ancient">{{cite web |title=Ancient Skepticism |url=https://plato.stanford.edu/archives/FALL2017/Entries/skepticism-ancient/ |website=Stanford Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref> == آکادمیکِ شکاکیت == آکادمیکِ شکاکیت اتا بحث بی‌یه که ات‌گال [[افلاطون آکادمی ]] دله باب بی‌یه. حدود ۲۶۶ پیش از میلاد جه این بحث شروع بیه و تا ۹۰ پیش از میلاد گپ‌به‌گپ بی‌یه.<ref name="britannica-academic">{{cite web |title=Academic skepticism |url=https://eresources.nlb.gov.sg/ |website=National Library Board Singapore |access-date=2026-08-28}}</ref> [[ارسسیلائوس]] (Arcesilaus) آکادمی ره به شکاکیت وَری بَوِرده و [[کارنئادس]] (Carneades) هم آکادمیکِ شکاکیت ره خله شاخ-بال هدا و ونه اوجِ دوره جه برسنی‌یه.<ref name="britannica-carneades">{{cite web |title=Carneades {{!}} Skeptical Philosopher, Academic Skepticism, Academician |url=https://www.britannica.com/biography/Carneades |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> [[فیلو لاریسایی]] (Philo of Larissa): آخرین شکاکِ آکادمیکون جا بی‌یه. برعکس پیرهونیون که شکاکیت ره اتا زندگیِ روش دونستنه، آکادمیک شکاکونِ باور داشتنه که دکّل ننشنه دونش و معرفت ره هچّی جه بفهمستن.<ref name="britannica-skepticism"/> ولی وشون قبول داشتنه که بعضی چیزها «محتمل‌تر» هستنه و آدم تونده إحتمالات جه زندگی هاکنه. این دوره‌یِ مهمترین منابع جه ''آکادمیکا'' (Academica) کتاب هسته که رومِ اتا فیلسوف، [[سیسرون]] (Cicero)، بنویشت بی‌یه.<ref name="britannica-academic"/> === قرون وسطی و رونسانس گدر === [[قرون وسطی]] دله شکاکیت کمرنگ بی‌یه، ولی أی [[رونسانس]] بیه په، دِباره باستانی کتابون ره جان دکته.<ref name="iep-renaissance">{{cite web |title=Renaissance Skepticism |url=https://iep.utm.edu/renaissance-skepticism/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref> [[میشل دو مونتنی]] (Michel de Montaigne)، سده ۱۶ میلادیِ فرانسوی فیلسوف، دوره معروف‌ترین شکاکون جه هسته که این مکتب ره رواج دائه.<ref name="britannica-skepticism"/> === مدرن شکاکیت === شکاکیت مدرنِ فلسفه دله، باقیِ دانشمندونِ بائوته‌ئون جه هئی بیّه و پشو بخرده: * [[رنه دکارت]] (René Descartes)، شه روش‌شناختی شیوه دله سعی هاکرده که شک جه به یقین برسه («فکر کمبه، پس درمه»).<ref name="iep-renaissance"/> * [[دیوید هیوم]] (David Hume)، سده ۱۸ اسکاتلندی فیلسوف، شکاکیت ره بالا-بالا وَرده و إستٮدلال هاکرده که أمه خله پیش‌فرضون ([[علیت]] واری) عقلی و منطقی دلیل ندارنه.<ref name="britannica-skepticism"/> == میراث == شکاکونِ بائوته خله [[غرب فلسفه]] سر تأثیرِ بی‌یشته. این مکتب، فیلسوفون ره مجبور هاکرده که شه باورون وسّه قائم دلیل پیدا هاکنن.<ref name="britannica-skepticism"/> شکاکیت خله [[تجربی علوم]] بساتن سر هم نقش داشته و [[علمی روش]]ِ پی ونه سر إستا چون دانشمندون ره زور کِرده که همیشِک فرضیه‌ئونِ ره به چالش بَکشن.<ref name="stanford-skepticism"/> == منابع == {{پانویس|۲}} [[رج:شکاکون| ]] [[رج:فلسفی مکتبون]] b7jbymijxfqjfuolxc43t0zjgczb7ix 401870 401869 2026-08-28T18:22:37Z محک 1023 401870 wikitext text/x-wiki [[پرونده:Pyrrho in Thomas Stanley History of Philosophy.jpg|بندانگشتی|[[پیرهون]] ره اولین شکاکِ فیلسوف إشناسمبی. وه شک داشتن ره باعث کِرده که هچکی و هچّی ره قضاوت نکنه و اینتی ونه خاطر جمع بوئه و آرامش داره.]] '''شکّاکون'''، '''شک‌شکی مکتب''' یا '''إسکِپتیسیزم''' ([[اینگلیسی زوون|انگلیسی]] جه: Skepticism، [[یونانی]] جه: σκέψις یعنن «چک‌پرسی‌هاکردن» یا «بررسی»)، اتا [[فلسفه|فلسفی]] مکتب و [[فلسفی شیوه|شیوه]] هسته که گنه نَوِنه بی‌چون‌وچرا باورون ره قبول هکردن و ادعا کانده که آدمی نتونده مطلقاً یقین جه برسه و ونه همیشِک شه باورون ره نقد هاکنه.<ref name="britannica-skepticism">{{cite web |title=Skepticism {{!}} Definition, Philosophy, Examples, History, & Criticism |url=https://www.britannica.com/topic/skepticism |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> شکّاکون، بر خلاف [[دوگماتیسم|دوگماتیکون]] که ادعا کانّه حقیقت ره دونّه، همیشه آماده هستنه که نو-نو نظرات ره بشنوئن و خجالت نَکشنّه که إعتراف هاکنن إشتٮفا هاکرد بینه.<ref name="iep-ancient">{{cite web |title=Ancient Greek Skepticism |url=https://iep.utm.edu/ancient-greek-skepticism/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref> وشون باور دارنه که آدمِ [[دونش|دونشِ]] إندا محدود هسته و آدم نتونده همه‌چی ره دونّه. == تعریف == شکاکیت اتا شیوه هسته که وقتی ات‌چی إشنومبی، چتی ونجه برخورد هاکنیم. شک‌دار آدم، هر ادعایی که دانش یا حقیقت خَوِری بائه ره نقد و چالش کشنه و سعی کانده که ونه پیشفرض‌ها و حتا بدیهیات ره زیر سؤال بَوره.<ref name="britannica-skepticism"/> فلسفی شکاکیت و روش‌شناختی شکاکیت (متدولوژیک) میون ات‌که فرق کانده. روش‌شناختی دله شکاک آدم دشتِ بائوته‌ئون ره چک‌پرسی کانده تا درست ره غلط جه سٮوا هاکنه. ولی فلسفی شکاکیت دله قطعیت داشتن امکان ره از لحاظ معرفتی إنکار کانّه.<ref name="stanford-skepticism">{{cite web |title=Skepticism |url=https://plato.stanford.edu/archives/FALL2017/Entries/skepticism/ |website=Stanford Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref> == تاریخچه == === باستانی دوره === فلسفی شکاکیتِ ریشه [[یونان باستان دوره]] جه رسنه. این مکتب، پنج قرن تا ویشته، یونان و روم دله رواج داشته.<ref name="britannica-skepticism"/> === پیرهونیسم === [[پیرهون]] (Pyrrho) که [[الیس]] شهرِ آدِم بی‌یه (حدود ۳۶۰ تا ۲۷۰ پیش از میلاد)، اولین فیلسوفی بی‌یه که شه ره شکاک دونسته و «[[پیرهونیسم]]» مکتب ره بساته.<ref name="britannica-pyrrhonism">{{cite web |title=Pyrrhonism {{!}} Skepticism, Skeptics & Pyrrhonists |url=https://www.britannica.com/topic/Pyrrhonism |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> وه گته که آدمی نتونده یقین هچّی جه مطمئن بوو و ونه شه قضاوت ره دمبال‌ته دمبده ([[اپوخه]]). وه گته این روش باعث وونه که آدمون آرامش ([[آتاراکسیا]]) جه برسن.<ref name="britannica-pyrrho">{{cite web |title=Pyrrhon Of Elis {{!}} Scepticism, Skepticism & Philosophy |url=https://www.britannica.com/biography/Pyrrhon-of-Elis |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> پیرهون، ابتدا نقاش بی‌یه و پئی‌ته [[دموکریتوس]] جه آشنا بیه و ونه فلسفه ره خوندسته.<ref name="britannica-pyrrho"/> [[سکستوس امپریکوس]] (Sextus Empiricus)، یونانی فیلسوف و طبیب سده ۲ میلادی، پیرهونِ نظرات ره اتا کتاب دله (Outlines of Pyrrhonism) بنویشته که هنتا کته.<ref name="iep-ancient"/> این کتاب، مفصل‌ترین و موثق‌ترین منبعی هسته که باستانی شکاکیت خَوِری بنویشته کته.<ref name="stanford-ancient">{{cite web |title=Ancient Skepticism |url=https://plato.stanford.edu/archives/FALL2017/Entries/skepticism-ancient/ |website=Stanford Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref> == آکادمیکِ شکاکیت == آکادمیکِ شکاکیت اتا بحث بی‌یه که ات‌گال [[افلاطون آکادمی ]] دله باب بی‌یه. حدود ۲۶۶ پیش از میلاد جه این بحث شروع بیه و تا ۹۰ پیش از میلاد گپ‌به‌گپ بی‌یه.<ref name="britannica-academic">{{cite web |title=Academic skepticism |url=https://eresources.nlb.gov.sg/ |website=National Library Board Singapore |access-date=2026-08-28}}</ref> [[ارسسیلائوس]] (Arcesilaus) آکادمی ره به شکاکیت وَری بَوِرده و [[کارنئادس]] (Carneades) هم آکادمیکِ شکاکیت ره خله شاخ-بال هدا و ونه اوجِ دوره جه برسنی‌یه.<ref name="britannica-carneades">{{cite web |title=Carneades {{!}} Skeptical Philosopher, Academic Skepticism, Academician |url=https://www.britannica.com/biography/Carneades |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> [[فیلو لاریسایی]] (Philo of Larissa): آخرین شکاکِ آکادمیکون جا بی‌یه. برعکس پیرهونیون که شکاکیت ره اتا زندگیِ روش دونستنه، آکادمیک شکاکونِ باور داشتنه که دکّل ننشنه دونش و معرفت ره هچّی جه بفهمستن.<ref name="britannica-skepticism"/> ولی وشون قبول داشتنه که بعضی چیزها «محتمل‌تر» هستنه و آدم تونده إحتمالات جه زندگی هاکنه. این دوره‌یِ مهمترین منابع جه ''آکادمیکا'' (Academica) کتاب هسته که رومِ اتا فیلسوف، [[سیسرون]] (Cicero)، بنویشت بی‌یه.<ref name="britannica-academic"/> === قرون وسطی و رونسانس گدر === [[قرون وسطی]] دله شکاکیت کمرنگ بی‌یه، ولی أی [[رونسانس]] بیه په، دِباره باستانی کتابون ره جان دکته.<ref name="iep-renaissance">{{cite web |title=Renaissance Skepticism |url=https://iep.utm.edu/renaissance-skepticism/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref> [[میشل دو مونتنی]] (Michel de Montaigne)، سده ۱۶ میلادیِ فرانسوی فیلسوف، دوره معروف‌ترین شکاکون جه هسته که این مکتب ره رواج دائه.<ref name="britannica-skepticism"/> === مدرن شکاکیت === شکاکیت مدرنِ فلسفه دله، باقیِ دانشمندونِ بائوته‌ئون جه هئی بیّه و پشو بخرده: * [[رنه دکارت]] (René Descartes)، شه روش‌شناختی شیوه دله سعی هاکرده که شک جه به یقین برسه («فکر کمبه، پس درمه»).<ref name="iep-renaissance"/> * [[دیوید هیوم]] (David Hume)، سده ۱۸ اسکاتلندی فیلسوف، شکاکیت ره بالا-بالا وَرده و إستٮدلال هاکرده که أمه خله پیش‌فرضون ([[علیت]] واری) عقلی و منطقی دلیل ندارنه.<ref name="britannica-skepticism"/> == میراث == شکاکونِ بائوته خله [[غرب فلسفه]] سر تأثیرِ بی‌یشته. این مکتب، فیلسوفون ره مجبور هاکرده که شه باورون وسّه قائم دلیل پیدا هاکنن.<ref name="britannica-skepticism"/> شکاکیت خله [[تجربی علوم]] بساتن سر هم نقش داشته و [[علمی روش]]ِ پی ونه سر إستا چون دانشمندون ره زور کِرده که همیشِک فرضیه‌ئونِ ره به چالش بَکشن.<ref name="stanford-skepticism"/> == منابع == {{پانویس|۲}} [[رج:شکاکون| ]] [[رج:فلسفی مکتبون]] o2pk78kx7bc07nm8fzdp14eyy1ez33y 401871 401870 2026-08-28T18:25:35Z محک 1023 منابع چک بینه 401871 wikitext text/x-wiki [[پرونده:Pyrrho in Thomas Stanley History of Philosophy.jpg|بندانگشتی|[[پیرهون]] ره اولین شکاکِ فیلسوف إشناسمبی. وه شک داشتن ره باعث کِرده که هچکی و هچّی ره قضاوت نکنه و اینتی ونه خاطر جمع بوئه و آرامش داره.]] '''شکّاکون'''، '''شک‌شکی مکتب''' یا '''إسکِپتیسیزم''' ([[اینگلیسی زوون|انگلیسی]] جه: Skepticism، [[یونانی]] جه: σκέψις یعنن «چک‌پرسی‌هاکردن» یا «بررسی»)، اتا [[فلسفه|فلسفی]] مکتب و [[فلسفی شیوه|شیوه]] هسته که گنه نَوِنه بی‌چون‌وچرا باورون ره قبول هکردن و ادعا کانده که آدمی نتونده مطلقاً یقین جه برسه و ونه همیشِک شه باورون ره نقد هاکنه.<ref name="britannica-skepticism">{{cite web |title=Skepticism {{!}} Definition, Philosophy, Examples, History, & Criticism |url=https://www.britannica.com/topic/skepticism |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> شکّاکون، بر خلاف [[دوگماتیسم|دوگماتیکون]] که ادعا کانّه حقیقت ره دونّه، همیشه آماده هستنه که نو-نو نظرات ره بشنوئن و خجالت نَکشنّه که إعتراف هاکنن إشتٮفا هاکرد بینه.<ref name="iep-ancient">{{cite web |title=Ancient Greek Skepticism |url=https://iep.utm.edu/ancient-greek-skepticism/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref> وشون باور دارنه که آدمِ [[دونش|دونشِ]] إندا محدود هسته و آدم نتونده همه‌چی ره دونّه. == تعریف == شکاکیت اتا شیوه هسته که وقتی ات‌چی إشنومبی، چتی ونجه برخورد هاکنیم. شک‌دار آدم، هر ادعایی که دانش یا حقیقت خَوِری بائه ره نقد و چالش کشنه و سعی کانده که ونه پیشفرض‌ها و حتا بدیهیات ره زیر سؤال بَوره.<ref name="britannica-skepticism"/> فلسفی شکاکیت و روش‌شناختی شکاکیت (متدولوژیک) میون ات‌که فرق کانده. روش‌شناختی دله شکاک آدم دشتِ بائوته‌ئون ره چک‌پرسی کانده تا درست ره غلط جه سٮوا هاکنه. ولی فلسفی شکاکیت دله قطعیت داشتن امکان ره از لحاظ معرفتی إنکار کانّه.<ref name="stanford-skepticism">{{cite web |title=Skepticism |url=https://plato.stanford.edu/archives/FALL2017/Entries/skepticism/ |website=Stanford Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref> == تاریخچه == === باستانی دوره === فلسفی شکاکیتِ ریشه [[یونان باستان دوره]] جه رسنه. این مکتب، پنج قرن تا ویشته، یونان و روم دله رواج داشته.<ref name="britannica-skepticism"/> === پیرهونیسم === [[پیرهون]] (Pyrrho) که [[الیس]] شهرِ آدِم بی‌یه (حدود ۳۶۰ تا ۲۷۰ پیش از میلاد)، اولین فیلسوفی بی‌یه که شه ره شکاک دونسته و «[[پیرهونیسم]]» مکتب ره بساته.<ref name="britannica-pyrrhonism">{{cite web |title=Pyrrhonism {{!}} Skepticism, Skeptics & Pyrrhonists |url=https://www.britannica.com/topic/Pyrrhonism |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> وه گته که آدمی نتونده یقین هچّی جه مطمئن بوو و ونه شه قضاوت ره دمبال‌ته دمبده ([[اپوخه]]). وه گته این روش باعث وونه که آدمون آرامش ([[آتاراکسیا]]) جه برسن.<ref name="britannica-pyrrho">{{cite web |title=Pyrrhon Of Elis {{!}} Scepticism, Skepticism & Philosophy |url=https://www.britannica.com/biography/Pyrrhon-of-Elis |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> پیرهون، ابتدا نقاش بی‌یه و پئی‌ته [[دموکریتوس]] جه آشنا بیه و ونه فلسفه ره خوندسته.<ref name="britannica-pyrrho"/> [[سکستوس امپریکوس]] (Sextus Empiricus)، یونانی فیلسوف و طبیب سده ۲ میلادی، پیرهونِ نظرات ره اتا کتاب دله (Outlines of Pyrrhonism) بنویشته که هنتا کته.<ref name="iep-ancient"/> این کتاب، مفصل‌ترین و موثق‌ترین منبعی هسته که باستانی شکاکیت خَوِری بنویشته کته.<ref name="stanford-ancient">{{cite web |title=Ancient Skepticism |url=https://plato.stanford.edu/archives/FALL2017/Entries/skepticism-ancient/ |website=Stanford Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref> == آکادمیکِ شکاکیت == آکادمیکِ شکاکیت اتا بحث بی‌یه که ات‌گال [[افلاطون آکادمی ]] دله باب بی‌یه. حدود ۲۶۶ پیش از میلاد جه این بحث شروع بیه و تا ۹۰ پیش از میلاد گپ‌به‌گپ بی‌یه. [[ارسسیلائوس]] (Arcesilaus) آکادمی ره به شکاکیت وَری بَوِرده و [[کارنئادس]] (Carneades) هم آکادمیکِ شکاکیت ره خله شاخ-بال هدا و ونه اوجِ دوره جه برسنی‌یه.<ref name="britannica-carneades">{{cite web |title=Carneades {{!}} Skeptical Philosopher, Academic Skepticism, Academician |url=https://www.britannica.com/biography/Carneades |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> [[فیلو لاریسایی]] (Philo of Larissa): آخرین شکاکِ آکادمیکون جا بی‌یه. برعکس پیرهونیون که شکاکیت ره اتا زندگیِ روش دونستنه، آکادمیک شکاکونِ باور داشتنه که دکّل ننشنه دونش و معرفت ره هچّی جه بفهمستن.<ref name="britannica-skepticism"/> ولی وشون قبول داشتنه که بعضی چیزها «محتمل‌تر» هستنه و آدم تونده إحتمالات جه زندگی هاکنه. این دوره‌یِ مهمترین منابع جه ''آکادمیکا'' (Academica) کتاب هسته که رومِ اتا فیلسوف، [[سیسرون]] (Cicero)، بنویشت بی‌یه. === قرون وسطی و رونسانس گدر === [[قرون وسطی]] دله شکاکیت کمرنگ بی‌یه، ولی أی [[رونسانس]] بیه په، دِباره باستانی کتابون ره جان دکته.<ref name="iep-renaissance">{{cite web |title=Renaissance Skepticism |url=https://iep.utm.edu/renaissance-skepticism/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref> [[میشل دو مونتنی]] (Michel de Montaigne)، سده ۱۶ میلادیِ فرانسوی فیلسوف، دوره معروف‌ترین شکاکون جه هسته که این مکتب ره رواج دائه.<ref name="britannica-skepticism"/> === مدرن شکاکیت === شکاکیت مدرنِ فلسفه دله، باقیِ دانشمندونِ بائوته‌ئون جه هئی بیّه و پشو بخرده: * [[رنه دکارت]] (René Descartes)، شه روش‌شناختی شیوه دله سعی هاکرده که شک جه به یقین برسه («فکر کمبه، پس درمه»).<ref name="iep-renaissance"/> * [[دیوید هیوم]] (David Hume)، سده ۱۸ اسکاتلندی فیلسوف، شکاکیت ره بالا-بالا وَرده و إستٮدلال هاکرده که أمه خله پیش‌فرضون ([[علیت]] واری) عقلی و منطقی دلیل ندارنه.<ref name="britannica-skepticism"/> == میراث == شکاکونِ بائوته خله [[غرب فلسفه]] سر تأثیرِ بی‌یشته. این مکتب، فیلسوفون ره مجبور هاکرده که شه باورون وسّه قائم دلیل پیدا هاکنن.<ref name="britannica-skepticism"/> شکاکیت خله [[تجربی علوم]] بساتن سر هم نقش داشته و [[علمی روش]]ِ پی ونه سر إستا چون دانشمندون ره زور کِرده که همیشِک فرضیه‌ئونِ ره به چالش بَکشن.<ref name="stanford-skepticism"/> == منابع == {{پانویس|۲}} [[رج:شکاکون| ]] [[رج:فلسفی مکتبون]] 5m93kjq6z8hqt1954ultwhhuxqpnh7z 0 181527 401872 2026-08-28T18:44:11Z محک 1023 اتا نو ولگ بساته که ونه دله «'''چین فلسفه''' ([[چینی زوونون|چینی]] جه: 中國哲學) دنیایِ اتا از سه تا اصلی فلسفی سنتون هسته که [[هند فلسفه]] و [[یونان باستان فلسفه]] واری، جهونِ فلسفی پایه‌ئون ره تشکیل دنّه.<ref name="britannica-chinese">{{cite web |title=Chinese philosophy {{!}} Confucianism, Daoism & Legalism |url=https://www.britannica.c...» دره 401872 wikitext text/x-wiki '''چین فلسفه''' ([[چینی زوونون|چینی]] جه: 中國哲學) دنیایِ اتا از سه تا اصلی فلسفی سنتون هسته که [[هند فلسفه]] و [[یونان باستان فلسفه]] واری، جهونِ فلسفی پایه‌ئون ره تشکیل دنّه.<ref name="britannica-chinese">{{cite web |title=Chinese philosophy {{!}} Confucianism, Daoism & Legalism |url=https://www.britannica.com/topic/Chinese-philosophy |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> چین فلسفه‌یِ پایه، چینیِ کلاسیک زوون و [[هوآ-شیا]] تمدنِ مختلفِ مکتبونِ فلسفی تفکرات هسته.<ref name="iep-chinese">{{cite web |title=Chinese Philosophy |url=https://iep.utm.edu/chinese-philosophy/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref> اینتا فلسفه‌ی ریشه [[بهار و پاییز دوره]] و [[جنگ‌سالاران دوره]] (حدود ۷۷۰ تا ۲۲۱ پیش از میلاد) جه رسنه که اون گدر «[[صد مکتب]]» نوم جه معروف بی‌یه.<ref name="britannica-chinese"/> چین فلسفه خله [[چین]]، [[جاپون]]، [[کوره]]، [[ویتنام]] و دیگر [[شرقی آسیا]]ی کشورون سر تأثیر بی‌یشته.<ref name="stanford-chinese">{{cite web |title=Chinese Philosophy |url=https://plato.stanford.edu/archives/FALL2017/Entries/chinese-philosophy/ |website=Stanford Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref> چین فلسفه‌یِ ویژگیون، خله [[عمل]] و [[اخلاق]] سر حساس هستنه و [[طبیعت]] و [[انسان]] رابطه، و [[دیالکتیک]] و [[حدس]]-بنیان تفکر هستنه.<ref name="iep-chinese"/> == تاریخچه == چینِ فلسفه‌یِ تاریخچه، هزارون سال قبل جه ورگردنه. ونه بعضی چی‌ئون ره چینِ قدیمی‌ترین بنویشته‌ئون دله بنشنه هارشی‌ین؛ [[آی چینگ]] (کتاب تغییرات) واری که اقلاً ۶۷۲ پیش از میلاد شٮنه.<ref name="britannica-chinese"/> ولی اوجِ شکوفائیِ اون، در [[بهار و پاییز دوره]] و [[جنگ‌سالاران دوره]] بییه.<ref name="stanford-chinese"/> چین فلسفه چند دوره میون رَسِد وونه: * کلاسیک دوره (صد مکتب): [[بهار و پاییز دوره]] و [[جنگ‌سالاران دوره]] خله مکاتب بساته بئینه که [[کونفوسیانیسم]]، [[تائوئیسم]]، [[موهیسم]]، [[لگالیسم]] (قانون‌گرائی) و باقی مکتبون این گدر شکل بَیتنه.<ref name="britannica-chinese"/> * هان و تانگ دوره: [[هان سلسله]] (۲۰۶ پیش از میلاد تا ۲۲۰ میلادی) و [[تانگ سلسله]] (۶۱۸–۹۰۷ میلادی)، که [[کونفوسیانیسم]] ره شه رسمی دین هاکرد بینه، [[بودیسم]] و [[تائوئیسم]] ره [[کونفوسیوس]] نظرات جه هئی بزونه.<ref name="stanford-chinese"/> * سونگ و مینگ دوره (نئو-کونفوسیانیسم): [[سونگ سلسله]] (۹۶۰–۱۲۷۹ میلادی) و [[مینگ سلسله]] (۱۳۶۸–۱۶۴۴ میلادی) اتی [[نو کونفوسیانیسم]] ره پیش هکشینه که [[کونفوسیانیسم]]، [[تائوئیسم]] و [[بودیسم]] جه شکل گیته.<ref name="britannica-chinese"/> * مدرن دوره: [[غربی فلسفه]] ره قرن ۱۹ و ۲۰ جه [[نو کونفوسیانیسم]] و [[مارکسیسم]] جه پشو-پشو هدانه.<ref name="iep-chinese"/> == اصلی مکتبون == چین فلسفه، مختلفِ مکتب‌ئون ره شامل وونه: === کونفوسیانیسم === [[کونفوسیانیسم]]، که ره اتا مردی [[کونفوسیوس]] (۵۵۱–۴۷۹ پیش از میلاد) نومی بساته و مهم‌ترین و تأثیرگذارترین مکتبی هسته که چین تاریخ دله دیّه.<ref name="britannica-confucius">{{cite web |title=Confucius {{!}} Biography, Teachings, & Facts |url=https://www.britannica.com/biography/Confucius |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> این مکتب خله [[اخلاق]]، [[خانواده]]، [[حکومت]] و [[آداب و رسوم]] سر تأکید دارنه.<ref name="iep-confucius">{{cite web |title=Confucius |url=https://iep.utm.edu/confucius/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref> کونفوسیوس، «رن» (عشق و انسانیت)، «لی» (آداب و رسوم) و «شیائو» (پییر-مارِ احترام) ره شه اصول جه دونسته.<ref name="britannica-confucius"/> ونه مهمترین منابع که إسا کَتِنه، این کتابون هستنه: «[[کونفوسیوس آنالکت]]»، «[[منسیوس]]»، «[[گت آموزش]]» و «[[میانه‌روی]]».<ref name="britannica-confucian">{{cite web |title=Confucianism {{!}} Meaning, History, Beliefs, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/Confucianism |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> === تائوئیسم === [[تائوئیسم]]، که وه ره [[لائوتسه]] (لائو-دز) جه نسبت دنّه، اتا اصلی‌ترین مکتبون جه هسته.<ref name="britannica-taoism">{{cite web |title=Taoism {{!}} Definition, Origin, Philosophy, Beliefs, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/Taoism |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> این مکتب گنه چتی ونه «[[تائو]]» (راه یا طریق) جه برسی‌ین و این «راه» ره جهونِ مهمترین اصل قرار دِنه.<ref name="iep-taoism">{{cite web |title=Taoism |url=https://iep.utm.edu/taoism/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref> تائوئیسم، [[وو وی]] (بی‌تلاشِ عمل) و [[پو]] (سادگی) ره ارزشمند دونده.<ref name="britannica-taoism"/> ونه مهم‌ترین بنویشته‌ئون که حلا درنه، «[[تائو ته چینگ]]» (راه و فضیلت ِکتاب) و «[[چوانگتسه]]» هستنه.<ref name="britannica-taoism"/> === موهیسم === [[موهیسم]]، اتی فلسفه هسته که [[موزی]] (حدود ۴۷۰–۳۹۱ پیش از میلاد) په هشنی‌یه.<ref name="britannica-mozi">{{cite web |title=Mozi {{!}} Chinese Philosopher & Founder of Mohism |url=https://www.britannica.com/biography/Mozi-Chinese-philosopher |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> این مکتبِ گپ این هسته که «[[همگانی عشق]]» (بدونِ تبعیض عشق داشتن) و [[سودمندی]] سر ونه تأکید داشتن.<ref name="iep-mohism">{{cite web |title=Mohism |url=https://iep.utm.edu/mohism/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref> موهیسم خله تجملات و بی‌دلیل بجنگستن جه مخالف بی‌یه و [[صلح]] و [[نظم]] ره شه أرمون دونسته.<ref name="britannica-mozi"/> === لگالیسم === [[لگالیسم]]، اتی شیوه بی‌یه که [[هان فی]] (حدود ۲۸۰–۲۳۳ پیش از میلاد) وه ره توسعه هِدا.<ref name="britannica-hanfeizi">{{cite web |title=Han Feizi {{!}} Chinese Legalist Philosopher |url=https://www.britannica.com/biography/Han-Feizi |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> این مکتب خله [[قانون]] و [[مجازات]] ره حکومت هاکردن وسه مهم دونده.<ref name="iep-legalism">{{cite web |title=Legalism |url=https://iep.utm.edu/legalism/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref> لگالیسم، خله [[کونفوسیانیسم]] و [[موهیسم]] جه بد بی‌یه و معتقد بی‌یه که آدمون ذاتاً خودخواه هستنه و نظم وسّه ونه شدیداً قانون ره سفت بَئیتن.<ref name="britannica-hanfeizi"/> == میراث == علایده بر تأثیراتی که چینی فلسفه، آسیایی کشورونِ سر بی‌یشته،<ref name="britannica-chinese"/> غربی فلاسفه؛ [[گوتفرید لایبنیتس]]، [[فردریش نیچه]] و [[مارتین هایدگر]] سرآدم، هم ونجه تأثیر بئیتنه.<ref name="iep-chinese"/> == منابع == {{پانویس|۲}} [[رج:چین]] [[رج:چین فلسفه| ]] [[رج:فلسفی مکتبون]] kt7zcixmql23kroynhul26nzp1zsxxt 401873 401872 2026-08-28T18:48:27Z محک 1023 401873 wikitext text/x-wiki [[پرونده:WuweiTemple.jpg|بندانگشتی|[[کونفسیوس]] ِاتا معبد؛ کونفوسیوسی مکتب چین دله همه‌تا جه ویشته په‌روو داشته. این مکتب خله خانواده و اخلاق سَر تأکید کنده.]] '''چین فلسفه''' ([[چینی زوونون|چینی]] جه: 中國哲學) دنیایِ اتا از سه تا اصلی فلسفی سنتون هسته که [[هند فلسفه]] و [[یونان باستان فلسفه]] واری، جهونِ فلسفی پایه‌ئون ره تشکیل دنّه.<ref name="britannica-chinese">{{cite web |title=Chinese philosophy {{!}} Confucianism, Daoism & Legalism |url=https://www.britannica.com/topic/Chinese-philosophy |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> چین فلسفه‌یِ پایه، چینیِ کلاسیک زوون و [[هوآ-شیا]] تمدنِ مختلفِ مکتبونِ فلسفی تفکرات هسته.<ref name="iep-chinese">{{cite web |title=Chinese Philosophy |url=https://iep.utm.edu/chinese-philosophy/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref> اینتا فلسفه‌ی ریشه [[بهار و پاییز دوره]] و [[جنگ‌سالاران دوره]] (حدود ۷۷۰ تا ۲۲۱ پیش از میلاد) جه رسنه که اون گدر «[[صد مکتب]]» نوم جه معروف بی‌یه.<ref name="britannica-chinese"/> چین فلسفه خله [[چین]]، [[جاپون]]، [[کوره]]، [[ویتنام]] و دیگر [[شرقی آسیا]]ی کشورون سر تأثیر بی‌یشته.<ref name="stanford-chinese">{{cite web |title=Chinese Philosophy |url=https://plato.stanford.edu/archives/FALL2017/Entries/chinese-philosophy/ |website=Stanford Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref> چین فلسفه‌یِ ویژگیون، خله [[عمل]] و [[اخلاق]] سر حساس هستنه و [[طبیعت]] و [[انسان]] رابطه، و [[دیالکتیک]] و [[حدس]]-بنیان تفکر هستنه.<ref name="iep-chinese"/> == تاریخچه == چینِ فلسفه‌یِ تاریخچه، هزارون سال قبل جه ورگردنه. ونه بعضی چی‌ئون ره چینِ قدیمی‌ترین بنویشته‌ئون دله بنشنه هارشی‌ین؛ [[آی چینگ]] (کتاب تغییرات) واری که اقلاً ۶۷۲ پیش از میلاد شٮنه.<ref name="britannica-chinese"/> ولی اوجِ شکوفائیِ اون، در [[بهار و پاییز دوره]] و [[جنگ‌سالاران دوره]] بییه.<ref name="stanford-chinese"/> چین فلسفه چند دوره میون رَسِد وونه: * کلاسیک دوره (صد مکتب): [[بهار و پاییز دوره]] و [[جنگ‌سالاران دوره]] خله مکاتب بساته بئینه که [[کونفوسیانیسم]]، [[تائوئیسم]]، [[موهیسم]]، [[لگالیسم]] (قانون‌گرائی) و باقی مکتبون این گدر شکل بَیتنه.<ref name="britannica-chinese"/> * هان و تانگ دوره: [[هان سلسله]] (۲۰۶ پیش از میلاد تا ۲۲۰ میلادی) و [[تانگ سلسله]] (۶۱۸–۹۰۷ میلادی)، که [[کونفوسیانیسم]] ره شه رسمی دین هاکرد بینه، [[بودیسم]] و [[تائوئیسم]] ره [[کونفوسیوس]] نظرات جه هئی بزونه.<ref name="stanford-chinese"/> * سونگ و مینگ دوره (نئو-کونفوسیانیسم): [[سونگ سلسله]] (۹۶۰–۱۲۷۹ میلادی) و [[مینگ سلسله]] (۱۳۶۸–۱۶۴۴ میلادی) اتی [[نو کونفوسیانیسم]] ره پیش هکشینه که [[کونفوسیانیسم]]، [[تائوئیسم]] و [[بودیسم]] جه شکل گیته.<ref name="britannica-chinese"/> * مدرن دوره: [[غربی فلسفه]] ره قرن ۱۹ و ۲۰ جه [[نو کونفوسیانیسم]] و [[مارکسیسم]] جه پشو-پشو هدانه.<ref name="iep-chinese"/> == اصلی مکتبون == چین فلسفه، مختلفِ مکتب‌ئون ره شامل وونه: === کونفوسیانیسم === [[کونفوسیانیسم]]، که ره اتا مردی [[کونفوسیوس]] (۵۵۱–۴۷۹ پیش از میلاد) نومی بساته و مهم‌ترین و تأثیرگذارترین مکتبی هسته که چین تاریخ دله دیّه.<ref name="britannica-confucius">{{cite web |title=Confucius {{!}} Biography, Teachings, & Facts |url=https://www.britannica.com/biography/Confucius |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> این مکتب خله [[اخلاق]]، [[خانواده]]، [[حکومت]] و [[آداب و رسوم]] سر تأکید دارنه.<ref name="iep-confucius">{{cite web |title=Confucius |url=https://iep.utm.edu/confucius/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref> کونفوسیوس، «رن» (عشق و انسانیت)، «لی» (آداب و رسوم) و «شیائو» (پییر-مارِ احترام) ره شه اصول جه دونسته.<ref name="britannica-confucius"/> ونه مهمترین منابع که إسا کَتِنه، این کتابون هستنه: «[[کونفوسیوس آنالکت]]»، «[[منسیوس]]»، «[[گت آموزش]]» و «[[میانه‌روی]]».<ref name="britannica-confucian">{{cite web |title=Confucianism {{!}} Meaning, History, Beliefs, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/Confucianism |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> === تائوئیسم === [[پرونده:Yin yang.svg|بندانگشتی|[[یین و یانگ]] اتا چینی نماد هسته که تائوئیسم جه إنه؛ وشون گتنه هر چیزی دنیا دله دِ وَر دارنه که هئی جه تضاد دارنه ولی همدیگر جه مکمل هم هستنه.]] [[تائوئیسم]]، که وه ره [[لائوتسه]] (لائو-دز) جه نسبت دنّه، اتا اصلی‌ترین مکتبون جه هسته.<ref name="britannica-taoism">{{cite web |title=Taoism {{!}} Definition, Origin, Philosophy, Beliefs, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/Taoism |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> این مکتب گنه چتی ونه «[[تائو]]» (راه یا طریق) جه برسی‌ین و این «راه» ره جهونِ مهمترین اصل قرار دِنه.<ref name="iep-taoism">{{cite web |title=Taoism |url=https://iep.utm.edu/taoism/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref> تائوئیسم، [[وو وی]] (بی‌تلاشِ عمل) و [[پو]] (سادگی) ره ارزشمند دونده.<ref name="britannica-taoism"/> ونه مهم‌ترین بنویشته‌ئون که حلا درنه، «[[تائو ته چینگ]]» (راه و فضیلت ِکتاب) و «[[چوانگتسه]]» هستنه.<ref name="britannica-taoism"/> === موهیسم === [[موهیسم]]، اتی فلسفه هسته که [[موزی]] (حدود ۴۷۰–۳۹۱ پیش از میلاد) په هشنی‌یه.<ref name="britannica-mozi">{{cite web |title=Mozi {{!}} Chinese Philosopher & Founder of Mohism |url=https://www.britannica.com/biography/Mozi-Chinese-philosopher |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> این مکتبِ گپ این هسته که «[[همگانی عشق]]» (بدونِ تبعیض عشق داشتن) و [[سودمندی]] سر ونه تأکید داشتن.<ref name="iep-mohism">{{cite web |title=Mohism |url=https://iep.utm.edu/mohism/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref> موهیسم خله تجملات و بی‌دلیل بجنگستن جه مخالف بی‌یه و [[صلح]] و [[نظم]] ره شه أرمون دونسته.<ref name="britannica-mozi"/> === لگالیسم === [[لگالیسم]]، اتی شیوه بی‌یه که [[هان فی]] (حدود ۲۸۰–۲۳۳ پیش از میلاد) وه ره توسعه هِدا.<ref name="britannica-hanfeizi">{{cite web |title=Han Feizi {{!}} Chinese Legalist Philosopher |url=https://www.britannica.com/biography/Han-Feizi |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> این مکتب خله [[قانون]] و [[مجازات]] ره حکومت هاکردن وسه مهم دونده.<ref name="iep-legalism">{{cite web |title=Legalism |url=https://iep.utm.edu/legalism/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref> لگالیسم، خله [[کونفوسیانیسم]] و [[موهیسم]] جه بد بی‌یه و معتقد بی‌یه که آدمون ذاتاً خودخواه هستنه و نظم وسّه ونه شدیداً قانون ره سفت بَئیتن.<ref name="britannica-hanfeizi"/> == میراث == علایده بر تأثیراتی که چینی فلسفه، آسیایی کشورونِ سر بی‌یشته،<ref name="britannica-chinese"/> غربی فلاسفه؛ [[گوتفرید لایبنیتس]]، [[فردریش نیچه]] و [[مارتین هایدگر]] سرآدم، هم ونجه تأثیر بئیتنه.<ref name="iep-chinese"/> == منابع == {{پانویس|۲}} [[رج:چین]] [[رج:چین فلسفه| ]] [[رج:فلسفی مکتبون]] eygm5506xwha909xh98oijqpdi3wbob 0 181528 401874 2026-08-28T18:48:41Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[کونفوسیوس]] دله 401874 wikitext text/x-wiki #بور [[کونفوسیوس]] stq6pzocpj5y3bj1diuan6nj18ugn5r 4 181529 401875 2026-08-28T18:55:07Z محک 1023 اتا نو ولگ بساته که ونه دله «[[پرونده:Yin yang.svg|90px|چپ|جایگزین=یین و یانگ|یین و یانگ]] '''[[چین فلسفه]]''' ([[چینی زوونون|چینی]] جه: 中國哲學) دنیایِ اتا از سه تا اصلی [[فلسفه|فلسفی]] سنتون هسته که [[هند فلسفه]] و [[یونان باستان فلسفه]] واری، جهونِ فلسفی پایه‌ئون ره تشکیل دنّه. چین فلسفه‌ی...» دره 401875 wikitext text/x-wiki [[پرونده:Yin yang.svg|90px|چپ|جایگزین=یین و یانگ|یین و یانگ]] '''[[چین فلسفه]]''' ([[چینی زوونون|چینی]] جه: 中國哲學) دنیایِ اتا از سه تا اصلی [[فلسفه|فلسفی]] سنتون هسته که [[هند فلسفه]] و [[یونان باستان فلسفه]] واری، جهونِ فلسفی پایه‌ئون ره تشکیل دنّه. چین فلسفه‌یِ پایه، چینیِ کلاسیک زوون و هوآ-شیا تمدنِ مختلفِ مکتبونِ فلسفی تفکرات هسته. اینتا فلسفه‌ی ریشه [[بهار و پاییز دوره]] و [[جنگ‌سالارون دوره]] (حدود ۷۷۰ تا ۲۲۱ پیش از میلاد) جه رسنه که اون گدر «صد مکتب» نوم جه معروف بی‌یه. چین فلسفه خله [[چین]]، [[جاپون]]، [[کوره]]، [[ویتنام]] و دیگر [[آسئان|شرقی آسیای]] کشورون سر تأثیر بی‌یشته. چین فلسفه‌یِ ویژگیون، خله عمل و اخلاق سر حساس هستنه و طبیعت و انسان رابطه، و دیالکتیک و حدس-بنیان تفکر هستنه. چینِ فلسفه‌یِ تاریخچه، هزارون سال قبل جه ورگردنه. ونه بعضی چی‌ئون ره چینِ قدیمی‌ترین بنویشته‌ئون دله بنشنه هارشی‌ین؛ ''آی چینگ'' (کتاب تغییرات) واری که اقلاً ۶۷۲ پیش از میلاد شٮنه. چین فلسفه، مختلفِ مکتب‌ئون ره شامل وونه. وشون دله [[کونفوسیانیسم]] خله اخلاق و خانواده ره مهم دونسته، [[تائوئیسم]] ویشته سعادتِ راه دمبال دیّه و طبیعت ره سرور گیته، [[موهیسم]] خله همه‌گونِ عشق و صلح ره شه أرمون دونسته و [[لگالیسم]] گته ونه مردم ره زور و سفت-سختِ قانون جه مطیع داشتن. {{هب/تلمبار|چین فلسفه}} 33kt4g0dsvq2gtuuv8f36nahge076b7 0 181530 401876 2026-08-28T19:21:26Z محک 1023 اتا نو ولگ بساته که ونه دله «'''هند فلسفه''' ([[سانسکریت]] جه: भारतीय दर्शन) دنیایِ اتا کهن‌ترین و غنی‌ترین فلسفی سُنتون جا هسته که [[هندستون]] دله بساته بیّه.<ref name="britannica-indian">{{cite web |title=Indian philosophy |url=https://www.britannica.com/topic/Indian-philosophy |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> این فل...» دره 401876 wikitext text/x-wiki '''هند فلسفه''' ([[سانسکریت]] جه: भारतीय दर्शन) دنیایِ اتا کهن‌ترین و غنی‌ترین فلسفی سُنتون جا هسته که [[هندستون]] دله بساته بیّه.<ref name="britannica-indian">{{cite web |title=Indian philosophy |url=https://www.britannica.com/topic/Indian-philosophy |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> این فلسفه، مجموعه‌ای از نظام‌های فکری و تأملی هسته که تمدن‌های شبه‌قاره هند توسعه هدانه.<ref name="britannica-indian"/> هند فلسفه – برعکس اونچی که [[یونان باستان فلسفه]] دله دیّه – خله [[دین]] و [[عرفان]] جه همراه بی‌یه و ونه هدف هم فقط جهونِ بفهمستن نیّه، بلکوم رهایی ([[موکشا]]) دمبال گردسته که [[تناسخ]] ([[سمسارا]]) جه بریم دربئه.<ref name="britannica-indian"/> == تاریخچه == هند فلسفه‌یِ تاریخِ هزارون سال قبل جه ورگردنه و معمولاً چارتا اصلی دوره میون رَسِد وانه:<ref name="britannica-indian"/> # [[ودایی دوره]]: ''[[ودائون]]'' (هند پیته‌ترین بنویشته‌ئون، حدود ۱۵۰۰–۱۲۰۰ پیش از میلاد) و ''[[اوپانیشادون]]'' (فلسفیِ بنویشته‌ئون که ودائونِ په بنویشت بینه) اولیه تفکرات ره شامل وونه. این دوره، [[کارما]]،[[سمسارا]] و [[موکشا]] واری إصطلاحات جا دکتنه.<ref name="britannica-karma">{{cite web |title=Karma {{!}} Indian Philosophy & Its Impact on Life |url=https://www.britannica.com/topic/karma |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> # کلاسیک دوره (حدود ۳۰۰ پیش از میلاد تا ۵۰۰ میلادی): این دوره، هندِ فلسفی مکتبون بساته بَئینه. این دوره جه هم [[آستیکه]] (اورتودکس یا خداباور) و هم [[ناستیکه]] (هترودوکس یا غیرخداباور) بوجود بمونه.<ref name="britannica-indian"/> # میونه دوره (حدود ۵۰۰ تا ۱۵۰۰ میلادی): این گدر همون مکاتب که سابق دئینه ویشته توسعه پیدا هاکردنه و نو رِمبِش‌ئونی پیدا بینه – [[تانترا]] و [[بکتی]] واری – که په‌روون جذب کردنه.<ref name="britannica-indian"/> # مدرن دوره (قرن ۱۹ تاسا): این گدر [[هندو دین]] فیلسوف‌ها [[غربی فلسفه]] جه هئی بئینه و [[سوامی ویوکاناندا]]، [[رابیندرانات تاگور]] و [[ساروپالی رادهاکریشنان]] سرآدم إسم درهاکردنه. == مکاتب == هند فلسفه، دِتا اصلی چله دارنه: آستیکه (خداباور یا اورتودکس) و ناستیکه (غیرخداباور یا هترودوکس).<ref name="britannica-indian"/> === آستیکه (اورتودکس) === این مکاتب، ''[[ودائون]]'' ره شه معتبرِ منابع واری قبول دارنه.<ref name="britannica-indian"/>آستیکه‌یِ شیش‌تا اصلیِ مکتب که وشون ره «شش‌دَرشَنه» گتنه اینان هستنه:<ref name="britannica-indian"/> *[[نیایا]] (Nyaya): منطق و معرفت‌شناسیِ مکتب. این مکتب، دونش پیدا هاکردنِ شیوه‌ئون ([[پرامانا]]) جه چک‌پرسی کنده و منطقی إستدلالِ سر تأکید دارنه.<ref name="britannica-indian"/> *[[وی‌شیشیکا]] (Vaisheshika): اتم‌گرایی و متافیزیکِ مکتب. این مکتب، جهون ره پچیک و قائمِ اتم‌ها جه تشکیل‌بئی دونده و اشیاء ره طبقه‌وندی کنده.<ref name="britannica-indian"/> *[[سامخیا]] (Samkhya): ثنویتِ مکتب. این مکتب، [[پوروشا]] (روح یا آگاهیِ ناب) و [[پراکریتی]] (ماده یا طبیعت) میون فرق-فصل إلنه و شه نهایی هدف ره وشونِ سیوا هاکردن إشناسنه.<ref name="britannica-indian"/> *[[یوگا (فلسفه)|یوگا]] (Yoga): عملی و عرفانی مکتب. این مکتب، جسمی و ذهنی ورزش‌ئون ([[آسانا]]، [[پرانایاما]] و [[مدیتیشن]]) جه، خانه آدمونِ فردی روج ره جهونِ روح جه پیوند هاده.<ref name="britannica-indian"/> *[[میمامسا]] (Mimamsa): ودایی بنویشته‌ئونِ تفسیرِ مکتب. این مکتب شه وظیفه دونده که دینی اعمال و رسوم ره انجام هادن تا [[کارما]] دله خارِ وضع دارن.<ref name="britannica-indian"/> *[[ودانتا]] (Vedanta): مهم‌ترین و تأثیرگذارترین مکتب هسته که وه ره ''[[اوپانیشادها]]'' سر جه بنا هکردنه. این مکتب [[برهمن]] (نهایی واقعیت) و [[آتمن]] (فردِ روح) ِرابطه خَوِری چک‌پرسی کنده.<ref name="britannica-indian"/> === ناستیکه (هترودوکس) === وشون ''ودائون'' ره هچّی حٮساب نیارنه و همین‌سه [[هندو دین]] جه سٮوا بئینه:<ref name="britannica-indian"/> *[[بودیسم]]: که وه ره [[گوتاما بودا]] (حدود ۵۶۳–۴۸۳ پیش از میلاد) بساته. بودیسم [[چارتا خار حقیقت]] و [[هشت‌جور راه]] سر تأکید دارنه و ونه أرمون این هسته که آدم ره [[نیروانا]] (رهایی از رنج) جه برسنده.<ref name="britannica-indian"/> *[[جینیسم]]: که وه ره [[مهاویرا]] (حدود ۵۹۹–۵۲۷ پیش از میلاد) تأسیس هاکرده. جینیسم ویشته [[اهیمسا]] (خشونت نکردن)، [[ساتیا]] (راست‌گوئی) و [[آستیا]] (دزدی نکردن) سر تأکید دارنه و گنه درد بکشی‌ین و مراقبه جه آدم تونده رهایی پیدا هاکنه.<ref name="britannica-indian"/> *[[چارواکا]] (مادی‌گرا): اتا هندِ باستانی مکتب هسته که [[ماتریالیسم]] ره مونه. وشون هرچی که طبیعت دله دنی‌بوئه ره قبول ندارنه و لذت بَوِردِن ره شه هدف دونستنه.<ref name="britannica-indian"/> == میراث == هند فلسفه خله [[شرقی آسیا]]، [[آسئان|جنوب‌شرقی آسیا]] و حتا [[غربی فلسفه]] سر تأثیر بی‌یشته.<ref name="britannica-indian"/> [[بودیسم]]، که ونه ریشه هند فلسفه جه بمو، إسا دنیایِ گت‌ترین دین‌ها جه بیه که ویشته چین، جاپون، کوره و تبت دله په‌روون دارنه تا خِدی هند دله.<ref name="britannica-indian"/> [[کارما]]، [[یوگا]] و [[مدیتیشن]] واری إصطلاحون إسا دنیا دله رواج دارنه. [[روان‌شناسی]]، [[پزشکی]] و مدرن فلسفه دله درنه.<ref name="britannica-indian"/> غربی فیلسوفون – [[آرتور شوپنهاور]]، [[فردریش نیچه]] و [[لودویگ ویتگنشتاین]] سرآدم – هندِ فلسفه جه شه بائوتی دله إستفاده کردنه. == دپیته چرخه‌تو == * [[چین فلسفه]] == منابع == {{پانویس|۲}} [[رج:هند فلسفه]] [[رج:هند]] [[رج:فلسفی مکتبون]] g0xq7cn80m8z5qat9nzgsp9yc64ou4m 401881 401876 2026-08-28T19:24:36Z محک 1023 [[رج:هند فلسفه]] حذف شد; [[رج:هندی دینون]] اضافه شد با استفاده از [[ویکی‌پدیا:رج‌ساز]] 401881 wikitext text/x-wiki '''هند فلسفه''' ([[سانسکریت]] جه: भारतीय दर्शन) دنیایِ اتا کهن‌ترین و غنی‌ترین فلسفی سُنتون جا هسته که [[هندستون]] دله بساته بیّه.<ref name="britannica-indian">{{cite web |title=Indian philosophy |url=https://www.britannica.com/topic/Indian-philosophy |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> این فلسفه، مجموعه‌ای از نظام‌های فکری و تأملی هسته که تمدن‌های شبه‌قاره هند توسعه هدانه.<ref name="britannica-indian"/> هند فلسفه – برعکس اونچی که [[یونان باستان فلسفه]] دله دیّه – خله [[دین]] و [[عرفان]] جه همراه بی‌یه و ونه هدف هم فقط جهونِ بفهمستن نیّه، بلکوم رهایی ([[موکشا]]) دمبال گردسته که [[تناسخ]] ([[سمسارا]]) جه بریم دربئه.<ref name="britannica-indian"/> == تاریخچه == هند فلسفه‌یِ تاریخِ هزارون سال قبل جه ورگردنه و معمولاً چارتا اصلی دوره میون رَسِد وانه:<ref name="britannica-indian"/> # [[ودایی دوره]]: ''[[ودائون]]'' (هند پیته‌ترین بنویشته‌ئون، حدود ۱۵۰۰–۱۲۰۰ پیش از میلاد) و ''[[اوپانیشادون]]'' (فلسفیِ بنویشته‌ئون که ودائونِ په بنویشت بینه) اولیه تفکرات ره شامل وونه. این دوره، [[کارما]]،[[سمسارا]] و [[موکشا]] واری إصطلاحات جا دکتنه.<ref name="britannica-karma">{{cite web |title=Karma {{!}} Indian Philosophy & Its Impact on Life |url=https://www.britannica.com/topic/karma |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> # کلاسیک دوره (حدود ۳۰۰ پیش از میلاد تا ۵۰۰ میلادی): این دوره، هندِ فلسفی مکتبون بساته بَئینه. این دوره جه هم [[آستیکه]] (اورتودکس یا خداباور) و هم [[ناستیکه]] (هترودوکس یا غیرخداباور) بوجود بمونه.<ref name="britannica-indian"/> # میونه دوره (حدود ۵۰۰ تا ۱۵۰۰ میلادی): این گدر همون مکاتب که سابق دئینه ویشته توسعه پیدا هاکردنه و نو رِمبِش‌ئونی پیدا بینه – [[تانترا]] و [[بکتی]] واری – که په‌روون جذب کردنه.<ref name="britannica-indian"/> # مدرن دوره (قرن ۱۹ تاسا): این گدر [[هندو دین]] فیلسوف‌ها [[غربی فلسفه]] جه هئی بئینه و [[سوامی ویوکاناندا]]، [[رابیندرانات تاگور]] و [[ساروپالی رادهاکریشنان]] سرآدم إسم درهاکردنه. == مکاتب == هند فلسفه، دِتا اصلی چله دارنه: آستیکه (خداباور یا اورتودکس) و ناستیکه (غیرخداباور یا هترودوکس).<ref name="britannica-indian"/> === آستیکه (اورتودکس) === این مکاتب، ''[[ودائون]]'' ره شه معتبرِ منابع واری قبول دارنه.<ref name="britannica-indian"/>آستیکه‌یِ شیش‌تا اصلیِ مکتب که وشون ره «شش‌دَرشَنه» گتنه اینان هستنه:<ref name="britannica-indian"/> *[[نیایا]] (Nyaya): منطق و معرفت‌شناسیِ مکتب. این مکتب، دونش پیدا هاکردنِ شیوه‌ئون ([[پرامانا]]) جه چک‌پرسی کنده و منطقی إستدلالِ سر تأکید دارنه.<ref name="britannica-indian"/> *[[وی‌شیشیکا]] (Vaisheshika): اتم‌گرایی و متافیزیکِ مکتب. این مکتب، جهون ره پچیک و قائمِ اتم‌ها جه تشکیل‌بئی دونده و اشیاء ره طبقه‌وندی کنده.<ref name="britannica-indian"/> *[[سامخیا]] (Samkhya): ثنویتِ مکتب. این مکتب، [[پوروشا]] (روح یا آگاهیِ ناب) و [[پراکریتی]] (ماده یا طبیعت) میون فرق-فصل إلنه و شه نهایی هدف ره وشونِ سیوا هاکردن إشناسنه.<ref name="britannica-indian"/> *[[یوگا (فلسفه)|یوگا]] (Yoga): عملی و عرفانی مکتب. این مکتب، جسمی و ذهنی ورزش‌ئون ([[آسانا]]، [[پرانایاما]] و [[مدیتیشن]]) جه، خانه آدمونِ فردی روج ره جهونِ روح جه پیوند هاده.<ref name="britannica-indian"/> *[[میمامسا]] (Mimamsa): ودایی بنویشته‌ئونِ تفسیرِ مکتب. این مکتب شه وظیفه دونده که دینی اعمال و رسوم ره انجام هادن تا [[کارما]] دله خارِ وضع دارن.<ref name="britannica-indian"/> *[[ودانتا]] (Vedanta): مهم‌ترین و تأثیرگذارترین مکتب هسته که وه ره ''[[اوپانیشادها]]'' سر جه بنا هکردنه. این مکتب [[برهمن]] (نهایی واقعیت) و [[آتمن]] (فردِ روح) ِرابطه خَوِری چک‌پرسی کنده.<ref name="britannica-indian"/> === ناستیکه (هترودوکس) === وشون ''ودائون'' ره هچّی حٮساب نیارنه و همین‌سه [[هندو دین]] جه سٮوا بئینه:<ref name="britannica-indian"/> *[[بودیسم]]: که وه ره [[گوتاما بودا]] (حدود ۵۶۳–۴۸۳ پیش از میلاد) بساته. بودیسم [[چارتا خار حقیقت]] و [[هشت‌جور راه]] سر تأکید دارنه و ونه أرمون این هسته که آدم ره [[نیروانا]] (رهایی از رنج) جه برسنده.<ref name="britannica-indian"/> *[[جینیسم]]: که وه ره [[مهاویرا]] (حدود ۵۹۹–۵۲۷ پیش از میلاد) تأسیس هاکرده. جینیسم ویشته [[اهیمسا]] (خشونت نکردن)، [[ساتیا]] (راست‌گوئی) و [[آستیا]] (دزدی نکردن) سر تأکید دارنه و گنه درد بکشی‌ین و مراقبه جه آدم تونده رهایی پیدا هاکنه.<ref name="britannica-indian"/> *[[چارواکا]] (مادی‌گرا): اتا هندِ باستانی مکتب هسته که [[ماتریالیسم]] ره مونه. وشون هرچی که طبیعت دله دنی‌بوئه ره قبول ندارنه و لذت بَوِردِن ره شه هدف دونستنه.<ref name="britannica-indian"/> == میراث == هند فلسفه خله [[شرقی آسیا]]، [[آسئان|جنوب‌شرقی آسیا]] و حتا [[غربی فلسفه]] سر تأثیر بی‌یشته.<ref name="britannica-indian"/> [[بودیسم]]، که ونه ریشه هند فلسفه جه بمو، إسا دنیایِ گت‌ترین دین‌ها جه بیه که ویشته چین، جاپون، کوره و تبت دله په‌روون دارنه تا خِدی هند دله.<ref name="britannica-indian"/> [[کارما]]، [[یوگا]] و [[مدیتیشن]] واری إصطلاحون إسا دنیا دله رواج دارنه. [[روان‌شناسی]]، [[پزشکی]] و مدرن فلسفه دله درنه.<ref name="britannica-indian"/> غربی فیلسوفون – [[آرتور شوپنهاور]]، [[فردریش نیچه]] و [[لودویگ ویتگنشتاین]] سرآدم – هندِ فلسفه جه شه بائوتی دله إستفاده کردنه. == دپیته چرخه‌تو == * [[چین فلسفه]] == منابع == {{پانویس|۲}} [[رج:هندی دینون]] [[رج:هند]] [[رج:فلسفی مکتبون]] 31qopt2sd70ncung1oyotnggy2lkatw 401882 401881 2026-08-28T19:27:41Z محک 1023 401882 wikitext text/x-wiki [[پرونده:Raja Ravi Varma - Sankaracharya.jpg|بندانگشتی|هندی فلسفه شه خله تنوع دارنه. دِ دسته وونه که اتا دسته [[هندو دین]] په‌روو هستنه و اتی دیئر خدائون ره باور ندارنه. أی اینان که هندو هستنه، شه شیش‌تا گت‌ته مکتب دله رَسِد وونّه.]] '''هند فلسفه''' ([[سانسکریت]] جه: भारतीय दर्शन) دنیایِ اتا کهن‌ترین و غنی‌ترین فلسفی سُنتون جا هسته که [[هندستون]] دله بساته بیّه.<ref name="britannica-indian">{{cite web |title=Indian philosophy |url=https://www.britannica.com/topic/Indian-philosophy |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> این فلسفه، مجموعه‌ای از نظام‌های فکری و تأملی هسته که تمدن‌های شبه‌قاره هند توسعه هدانه.<ref name="britannica-indian"/> هند فلسفه – برعکس اونچی که [[یونان باستان فلسفه]] دله دیّه – خله [[دین]] و [[عرفان]] جه همراه بی‌یه و ونه هدف هم فقط جهونِ بفهمستن نیّه، بلکوم رهایی ([[موکشا]]) دمبال گردسته که [[تناسخ]] ([[سمسارا]]) جه بریم دربئه.<ref name="britannica-indian"/> == تاریخچه == هند فلسفه‌یِ تاریخِ هزارون سال قبل جه ورگردنه و معمولاً چارتا اصلی دوره میون رَسِد وانه:<ref name="britannica-indian"/> # [[ودایی دوره]]: ''[[ودائون]]'' (هند پیته‌ترین بنویشته‌ئون، حدود ۱۵۰۰–۱۲۰۰ پیش از میلاد) و ''[[اوپانیشادون]]'' (فلسفیِ بنویشته‌ئون که ودائونِ په بنویشت بینه) اولیه تفکرات ره شامل وونه. این دوره، [[کارما]]،[[سمسارا]] و [[موکشا]] واری إصطلاحات جا دکتنه.<ref name="britannica-karma">{{cite web |title=Karma {{!}} Indian Philosophy & Its Impact on Life |url=https://www.britannica.com/topic/karma |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-08-28}}</ref> # کلاسیک دوره (حدود ۳۰۰ پیش از میلاد تا ۵۰۰ میلادی): این دوره، هندِ فلسفی مکتبون بساته بَئینه. این دوره جه هم [[آستیکه]] (اورتودکس یا خداباور) و هم [[ناستیکه]] (هترودوکس یا غیرخداباور) بوجود بمونه.<ref name="britannica-indian"/> # میونه دوره (حدود ۵۰۰ تا ۱۵۰۰ میلادی): این گدر همون مکاتب که سابق دئینه ویشته توسعه پیدا هاکردنه و نو رِمبِش‌ئونی پیدا بینه – [[تانترا]] و [[بکتی]] واری – که په‌روون جذب کردنه.<ref name="britannica-indian"/> # مدرن دوره (قرن ۱۹ تاسا): این گدر [[هندو دین]] فیلسوف‌ها [[غربی فلسفه]] جه هئی بئینه و [[سوامی ویوکاناندا]]، [[رابیندرانات تاگور]] و [[ساروپالی رادهاکریشنان]] سرآدم إسم درهاکردنه. == مکاتب == هند فلسفه، دِتا اصلی چله دارنه: آستیکه (خداباور یا اورتودکس) و ناستیکه (غیرخداباور یا هترودوکس).<ref name="britannica-indian"/> === آستیکه (اورتودکس) === این مکاتب، ''[[ودائون]]'' ره شه معتبرِ منابع واری قبول دارنه.<ref name="britannica-indian"/>آستیکه‌یِ شیش‌تا اصلیِ مکتب که وشون ره «شش‌دَرشَنه» گتنه اینان هستنه:<ref name="britannica-indian"/> *[[نیایا]] (Nyaya): منطق و معرفت‌شناسیِ مکتب. این مکتب، دونش پیدا هاکردنِ شیوه‌ئون ([[پرامانا]]) جه چک‌پرسی کنده و منطقی إستدلالِ سر تأکید دارنه.<ref name="britannica-indian"/> *[[وی‌شیشیکا]] (Vaisheshika): اتم‌گرایی و متافیزیکِ مکتب. این مکتب، جهون ره پچیک و قائمِ اتم‌ها جه تشکیل‌بئی دونده و اشیاء ره طبقه‌وندی کنده.<ref name="britannica-indian"/> *[[سامخیا]] (Samkhya): ثنویتِ مکتب. این مکتب، [[پوروشا]] (روح یا آگاهیِ ناب) و [[پراکریتی]] (ماده یا طبیعت) میون فرق-فصل إلنه و شه نهایی هدف ره وشونِ سیوا هاکردن إشناسنه.<ref name="britannica-indian"/> *[[یوگا (فلسفه)|یوگا]] (Yoga): عملی و عرفانی مکتب. این مکتب، جسمی و ذهنی ورزش‌ئون ([[آسانا]]، [[پرانایاما]] و [[مدیتیشن]]) جه، خانه آدمونِ فردی روج ره جهونِ روح جه پیوند هاده.<ref name="britannica-indian"/> *[[میمامسا]] (Mimamsa): ودایی بنویشته‌ئونِ تفسیرِ مکتب. این مکتب شه وظیفه دونده که دینی اعمال و رسوم ره انجام هادن تا [[کارما]] دله خارِ وضع دارن.<ref name="britannica-indian"/> *[[ودانتا]] (Vedanta): مهم‌ترین و تأثیرگذارترین مکتب هسته که وه ره ''[[اوپانیشادها]]'' سر جه بنا هکردنه. این مکتب [[برهمن]] (نهایی واقعیت) و [[آتمن]] (فردِ روح) ِرابطه خَوِری چک‌پرسی کنده.<ref name="britannica-indian"/> === ناستیکه (هترودوکس) === وشون ''ودائون'' ره هچّی حٮساب نیارنه و همین‌سه [[هندو دین]] جه سٮوا بئینه:<ref name="britannica-indian"/> *[[بودیسم]]: که وه ره [[گوتاما بودا]] (حدود ۵۶۳–۴۸۳ پیش از میلاد) بساته. بودیسم [[چارتا خار حقیقت]] و [[هشت‌جور راه]] سر تأکید دارنه و ونه أرمون این هسته که آدم ره [[نیروانا]] (رهایی از رنج) جه برسنده.<ref name="britannica-indian"/> *[[جینیسم]]: که وه ره [[مهاویرا]] (حدود ۵۹۹–۵۲۷ پیش از میلاد) تأسیس هاکرده. جینیسم ویشته [[اهیمسا]] (خشونت نکردن)، [[ساتیا]] (راست‌گوئی) و [[آستیا]] (دزدی نکردن) سر تأکید دارنه و گنه درد بکشی‌ین و مراقبه جه آدم تونده رهایی پیدا هاکنه.<ref name="britannica-indian"/> *[[چارواکا]] (مادی‌گرا): اتا هندِ باستانی مکتب هسته که [[ماتریالیسم]] ره مونه. وشون هرچی که طبیعت دله دنی‌بوئه ره قبول ندارنه و لذت بَوِردِن ره شه هدف دونستنه.<ref name="britannica-indian"/> == میراث == هند فلسفه خله [[شرقی آسیا]]، [[آسئان|جنوب‌شرقی آسیا]] و حتا [[غربی فلسفه]] سر تأثیر بی‌یشته.<ref name="britannica-indian"/> [[بودیسم]]، که ونه ریشه هند فلسفه جه بمو، إسا دنیایِ گت‌ترین دین‌ها جه بیه که ویشته چین، جاپون، کوره و تبت دله په‌روون دارنه تا خِدی هند دله.<ref name="britannica-indian"/> [[کارما]]، [[یوگا]] و [[مدیتیشن]] واری إصطلاحون إسا دنیا دله رواج دارنه. [[روان‌شناسی]]، [[پزشکی]] و مدرن فلسفه دله درنه.<ref name="britannica-indian"/> غربی فیلسوفون – [[آرتور شوپنهاور]]، [[فردریش نیچه]] و [[لودویگ ویتگنشتاین]] سرآدم – هندِ فلسفه جه شه بائوتی دله إستفاده کردنه. == دپیته چرخه‌تو == * [[چین فلسفه]] == منابع == {{پانویس|۲}} [[رج:هندی دینون]] [[رج:هند]] [[رج:فلسفی مکتبون]] r4qn5i248s2o86zqa7wwj2v6bv14e6x 0 181531 401877 2026-08-28T19:22:01Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[اوپانیشتاد]] دله 401877 wikitext text/x-wiki #بور [[اوپانیشتاد]] auuec4kpvk7vs6bxohhax7rag0kquh4 0 181532 401878 2026-08-28T19:22:25Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[سمساره]] دله 401878 wikitext text/x-wiki #بور [[سمساره]] tekgijillz9ngv7an9ul752cfap5ci4 0 181533 401879 2026-08-28T19:23:04Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[اوپانیشتاد]] دله 401879 wikitext text/x-wiki #بور[[اوپانیشتاد]] 7oywjuzhevr70sxgfwi9sjyotak99do 0 181534 401880 2026-08-28T19:23:28Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[بودا]] دله 401880 wikitext text/x-wiki #بور [[بودا]] iy9tyldkwpi151klus9c6z2ttgsmqwn 0 181535 401884 2026-08-28T19:39:21Z محک 1023 اتا نو ولگ بساته که ونه دله «'''عرفان''' ([[انگلیسی]] جه: ''Mysticism''، [[یونانی]] جه: μυω یعنن «پنهون هاکردن»<ref name="sep-mysticism">{{cite web |title=Mysticism |url=https://plato.stanford.edu/entries/mysticism/ |website=Stanford Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref>) کارها و روش‌هایی هستنه که معمولاً خانّه آدم ره اتا نهایی واقعیت جه –...» دره 401884 wikitext text/x-wiki '''عرفان''' ([[انگلیسی]] جه: ''Mysticism''، [[یونانی]] جه: μυω یعنن «پنهون هاکردن»<ref name="sep-mysticism">{{cite web |title=Mysticism |url=https://plato.stanford.edu/entries/mysticism/ |website=Stanford Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-08-28}}</ref>) کارها و روش‌هایی هستنه که معمولاً خانّه آدم ره اتا نهایی واقعیت جه – که تونده الهی و مقدس، معنوی حقیقت یا دکّل خِدی خدا بوئه – مستقیم تجربه هاکردن، شهود، یا درونی درک هاکردن جه پیوند هادن.<ref name="nlb-mysticism">{{cite web |title=Mysticism |url=https://eresources.nlb.gov.sg/ |website=National Library Board Singapore |access-date=2026-08-28}}</ref> ونه [[فلسفه|فلسفی]] نسخه دله، عرفان اتا گرایش و اشتیاق هسته که آدمِ روح خانه الوهیت جه نزدیک بوو و ونجه هئی بووشه.<ref name="catholic-encyclopedia">{{cite web |title=Mysticism |url=https://www.newadvent.org/cathen/10643a.htm |website=Catholic Encyclopedia |access-date=2026-08-28}}</ref> == وجه تسمیه == «عرفان» واژه [[عربی زوون]] دله «عَرَفَ» جه إنه که ونه معنی «بشناسی‌ین» هسته.<ref name="fa-wiki">{{cite web |title=عرفان |url=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86 |website=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد |access-date=2026-08-28}}</ref> ونه انگلیسی کلمهٔ «Mysticism» هسته که یونانی «μύω» (muo) جه إنه و ونه معنی «پنهان هاکردن» جه ریشه گیرنه<ref name="sep-mysticism"/> و چون یونانی-رومی دین دله ات‌سری «مخفی» فرقه داشتنه که عرفان اونان جه ریشه گیرنه.<ref name="sep-mysticism"/> [[مسیحیت]] بمو په، این إصطلاح ''[[انجیل]]'' ِتمثیلی تفسیرات معنی ره بیته.<ref name="sep-mysticism"/> == منابع == {{پانویس|۲}} [[رج:عرفان]] [[رج:دین]] [[رج:فلسفه]] c6m0oy2e8utlmqzbd4fe6qtbfm2f1tp 0 181536 401886 2026-08-28T21:00:33Z محک 1023 محک صفحهٔ [[سینیکیزم]] را به [[کلبیون]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد: رایج 401886 wikitext text/x-wiki #بور [[کلبیون]] 9asnf9bzk4gpr438eiy68d7ce1h57wy 1 181537 401888 2026-08-28T21:00:33Z محک 1023 کارور محک، [[گپ:سینیکیزم]] ِصفحه ره دَکشی‌یه [[گپ:کلبیون]] دله: رایج 401888 wikitext text/x-wiki #بور [[گپ:کلبیون]] mc13bny6zc8je2k5loaddazp7rrypc6 14 181538 401892 2026-08-28T21:18:07Z محک 1023 اتا نو ولگ بساته که ونه دله «{{انبار-رده|1941 deaths}} {{بمرد-سال رج}}» دره 401892 wikitext text/x-wiki {{انبار-رده|1941 deaths}} {{بمرد-سال رج}} f2jp2uhge5s7g9offafixvh7o19kij6 14 181539 401894 2026-08-28T21:20:04Z محک 1023 اتا نو ولگ بساته که ونه دله «[[رج:فلسفی مکتبون]]» دره 401894 wikitext text/x-wiki [[رج:فلسفی مکتبون]] s3u322g7i9p9qfypwrjfb2m3rbe5yvh 1 181540 401896 2026-08-28T21:23:52Z محک 1023 اتا نو ولگ بساته که ونه دله «{{جا:پروژه:فلسفه/گپ نمونه}}» دره 401896 wikitext text/x-wiki {{شاپ‌زن}} {{گپ صفحه}} {{WikiProject banner shell|class= |1= {{WikiProject Philosophy|importance=High|attention= }} }} hiu7q4jk0i7jpxmnl4l0uxzw6gbadmy 14 181541 401898 2026-08-28T21:27:50Z محک 1023 اتا نو ولگ بساته که ونه دله «[[رج:خونش‌کرون، سبک په|ک]] [[fa:رده:خوانندگان کانتری]]» دره 401898 wikitext text/x-wiki [[رج:خونش‌کرون، سبک په|ک]] [[fa:رده:خوانندگان کانتری]] odht05vk90046kwfi8globxtyq38msd 401905 401898 2026-08-29T05:19:10Z محک 1023 [[رج:کانتری موسیقی]] اضافه شد با استفاده از [[ویکی‌پدیا:رج‌ساز]] 401905 wikitext text/x-wiki [[رج:خونش‌کرون، سبک په|ک]] [[رج:کانتری موسیقی]] [[fa:رده:خوانندگان کانتری]] tsqb8ciprvlctlhch1qfytsee41wens 14 181542 401899 2026-08-28T21:28:39Z محک 1023 اتا نو ولگ بساته که ونه دله «[[رج:خونش‌کرون، سبک په|ف]] [[fa:رده:خوانندگان فولک]]» دره 401899 wikitext text/x-wiki [[رج:خونش‌کرون، سبک په|ف]] [[fa:رده:خوانندگان فولک]] 8k5ielr2yruizoc4fk9s57bsnr0c6nb 100 181543 401909 2026-08-29T06:08:06Z محک 1023 اتا نو ولگ بساته که ونه دله «* [[دونالد ترامپ]] ادعا کنده [[ونزوئلا]]ی دولت جه توافق هاکرده که وشونِ ۶۵ میلیارد بشکه نفت ره بیره. اینتی وه گنه، گت‌ترین نفتی قراردادی هسته که تا این‌گدر دَوِسته بیّه. ترامپ باته این توافق بنزین قیمت ره پایین یارنه. ([https://l.euronews.com/FKjO یورونیوز])» دره 401909 wikitext text/x-wiki * [[دونالد ترامپ]] ادعا کنده [[ونزوئلا]]ی دولت جه توافق هاکرده که وشونِ ۶۵ میلیارد بشکه نفت ره بیره. اینتی وه گنه، گت‌ترین نفتی قراردادی هسته که تا این‌گدر دَوِسته بیّه. ترامپ باته این توافق بنزین قیمت ره پایین یارنه. ([https://l.euronews.com/FKjO یورونیوز]) pcjw9gjxeada8chvuaqhtrlulx5ehy4 0 181544 401910 2026-08-29T09:05:07Z محک 1023 اتا نو ولگ بساته که ونه دله «'''گو چِمِر''' فصلی هسته که نرِ [[اشکاری‌گو|إشکاری‌گو]] شه [[جفت گیری]] وسه چمر (ونگ، صدا) سر دِنه. ماده‌ئون ونه چمر جه جذب وونّه و رقیبِ إشکاری‌ئون شه ره کناره کشنّه. رقابت بووشه، نر هئی ره شاخ هم زنّه. این فصل شهریور اواسط جه شروع وونه تا پئیز دل...» دره 401910 wikitext text/x-wiki '''گو چِمِر''' فصلی هسته که نرِ [[اشکاری‌گو|إشکاری‌گو]] شه [[جفت گیری]] وسه چمر (ونگ، صدا) سر دِنه. ماده‌ئون ونه چمر جه جذب وونّه و رقیبِ إشکاری‌ئون شه ره کناره کشنّه. رقابت بووشه، نر هئی ره شاخ هم زنّه. این فصل شهریور اواسط جه شروع وونه تا پئیز دله دمباله دارنه. إشکاریِ تیر ووشائن و شکار هکردن این‌گدر راحت‌ته هسته چون وشون جنگل جه بریم إنّه و مرتع دله درنه که هئی ره پىدا هاکنن ولی ونه شکار اینتی توم ممنوع بوئه که وشون نسل حفظ بوه. == دپیته چرخه‌تو == * [[مارال]] [[رج:اشکاری‌گو]] qoe3cmxpcge76u3tx1uqlu3vx5hxyfe 401911 401910 2026-08-29T09:07:00Z محک 1023 401911 wikitext text/x-wiki [[پرونده:Red deer stag 2009 denmark.jpg|بندانگشتی|إشکاری‌گو که دره چمر دِنه.]] '''گو چِمِر''' فصلی هسته که نرِ [[اشکاری‌گو|إشکاری‌گو]] شه [[جفت گیری]] وسه چمر (ونگ، صدا) سر دِنه. ماده‌ئون ونه چمر جه جذب وونّه و رقیبِ إشکاری‌ئون شه ره کناره کشنّه. رقابت بووشه، نر هئی ره شاخ هم زنّه. این فصل شهریور اواسط جه شروع وونه تا پئیز دله دمباله دارنه. إشکاریِ تیر ووشائن و شکار هکردن این‌گدر راحت‌ته هسته چون وشون جنگل جه بریم إنّه و مرتع دله درنه که هئی ره پىدا هاکنن ولی ونه شکار اینتی توم ممنوع بوئه که وشون نسل حفظ بوه. == دپیته چرخه‌تو == * [[مارال]] [[رج:اشکاری‌گو]] 75f0axz0ay061g5vpxjnlghtqx3srui