Huiquipedia nahwiki https://nah.wikipedia.org/wiki/Cal%C4%ABxatl MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter Mēdiatl Nōncuahquīzqui Tēixnāmiquiliztli Tlatequitiltilīlli Tlatequitiltilīlli tēixnāmiquiliztli Huiquipedia Huiquipedia tēixnāmiquiliztli Īxiptli Īxiptli tēixnāmiquiliztli Huiquimedia Huiquimedia tēixnāmiquiliztli Nemachiyōtīlli Nemachiyōtīlli tēixnāmiquiliztli Tēpalēhuiliztli Tēpalēhuiliztli tēixnāmiquiliztli Neneuhcāyōtl Neneuhcāyōtl tēixnāmiquiliztli TimedText TimedText talk Módulo Módulo discusión Evento Evento discusión Nemachiyōtīlli:Achcauh tlahcuilolamatl 10 4580 528413 442377 2026-08-04T19:01:10Z Akapochtli 159 Arreglo 528413 wikitext text/x-wiki :<div class="noprint"><small>''Achcauh tlahcuilolamatl</small>{{#if:{{{2|}}}|s}}&#58; [[{{{1}}}|{{{l1|{{{1}}}}}}]]{{#if:{{{2| }}} |{{#if:{{{3|}}}|,&#32;|&#32;and&#32;}}[[{{{2}}}|{{{l2|{{{2}}}}}}]]}}{{#if:{{{3|}}} |{{#if:{{{4|}}}|,&#32;|,&#32;and&#32;}}[[{{{3}}}|{{{l3|{{{3}}}}}}]]}}{{#if:{{{4|}}} |{{#if:{{{5|}}}|,&#32;|,&#32;and&#32;}}[[{{{4}}}|{{{l4|{{{4}}}}}}]]}}{{#if:{{{5|}}} |{{#if:{{{6|}}}|,&#32;|,&#32;and&#32;}}[[{{{5}}}|{{{l5|{{{5}}}}}}]]}}{{#if:{{{6|}}} |{{#if:{{{7|}}}|,&#32;|,&#32;and&#32;}}[[{{{6}}}|{{{l6|{{{6}}}}}}]]}}{{#if:{{{7|}}} |{{#if:{{{8|}}}|,&#32;|,&#32;and&#32;}}[[{{{7}}}|{{{l7|{{{7}}}}}}]]}}{{#if:{{{8|}}} |{{#if:{{{9|}}}|,&#32;|,&#32;and&#32;}}[[{{{8}}}|{{{l8|{{{8}}}}}}]]}}{{#if:{{{9|}}} |{{#if:{{{10|}}}|,&#32;|,&#32;and&#32;}}[[{{{9}}}|{{{l9|{{{9}}}}}}]]}}{{#if:{{{10|}}} |, and [[{{{10}}}|{{{l10|{{{10}}}}}}]]}}''{{#if:{{{11| }}}|&#32; (too many parameters in &#123;&#123;[[Template:main|main]]&#125;&#125;)}}</div> btv2wexi0xghg8wr1kcqmr86bhajdhm 528415 528413 2026-08-04T19:02:07Z Akapochtli 159 Akapochtli trasladó la página [[Nemachiyōtīlli:Tāchcāuh zāzanilli]] a [[Nemachiyōtīlli:Achcauh tlahcuilolamatl]]: Corregir titulo 528413 wikitext text/x-wiki :<div class="noprint"><small>''Achcauh tlahcuilolamatl</small>{{#if:{{{2|}}}|s}}&#58; [[{{{1}}}|{{{l1|{{{1}}}}}}]]{{#if:{{{2| }}} |{{#if:{{{3|}}}|,&#32;|&#32;and&#32;}}[[{{{2}}}|{{{l2|{{{2}}}}}}]]}}{{#if:{{{3|}}} |{{#if:{{{4|}}}|,&#32;|,&#32;and&#32;}}[[{{{3}}}|{{{l3|{{{3}}}}}}]]}}{{#if:{{{4|}}} |{{#if:{{{5|}}}|,&#32;|,&#32;and&#32;}}[[{{{4}}}|{{{l4|{{{4}}}}}}]]}}{{#if:{{{5|}}} |{{#if:{{{6|}}}|,&#32;|,&#32;and&#32;}}[[{{{5}}}|{{{l5|{{{5}}}}}}]]}}{{#if:{{{6|}}} |{{#if:{{{7|}}}|,&#32;|,&#32;and&#32;}}[[{{{6}}}|{{{l6|{{{6}}}}}}]]}}{{#if:{{{7|}}} |{{#if:{{{8|}}}|,&#32;|,&#32;and&#32;}}[[{{{7}}}|{{{l7|{{{7}}}}}}]]}}{{#if:{{{8|}}} |{{#if:{{{9|}}}|,&#32;|,&#32;and&#32;}}[[{{{8}}}|{{{l8|{{{8}}}}}}]]}}{{#if:{{{9|}}} |{{#if:{{{10|}}}|,&#32;|,&#32;and&#32;}}[[{{{9}}}|{{{l9|{{{9}}}}}}]]}}{{#if:{{{10|}}} |, and [[{{{10}}}|{{{l10|{{{10}}}}}}]]}}''{{#if:{{{11| }}}|&#32; (too many parameters in &#123;&#123;[[Template:main|main]]&#125;&#125;)}}</div> btv2wexi0xghg8wr1kcqmr86bhajdhm Nemachiyōtīlli:Portal 10 5326 528417 27828 2026-08-05T07:37:41Z Akapochtli 159 Quitar macron 528417 wikitext text/x-wiki <div class="tright" style="border:solid #aaa 1px; background:#f9f9f9; margin:0.5em 0 0.5em 0.5em; font-size:85%;"> {| style="background:transparent;" width={{{boxsize|{{{4|0}}}}}} | <div style="position:relative; width:{{{size|{{{3|32}}}}}}px; height:28px; overflow:hidden"><div style="position:absolute; top:0px; left:0px; z-index:2;"> [[Image:{{{image|{{{2|Portal.svg}}}}}}|{{{size|{{{3|32}}}}}}x28px|Calixatl:{{{name|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}}]]</div></div> | '''''[[Calixcuatl:{{{name|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}}|{{{name|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}}{{#ifeq:{{{break|}}}|yes|<br />|&#32;}}Calixcuatl]]''''' |}</div> guhmeplu77mjzo07k7hnopj3myeacit Islam 0 6020 528414 523725 2026-08-04T19:01:53Z Xochimisto 23859 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 528414 wikitext text/x-wiki {{Tepitzin tlahcuilolli}} [[Īxiptli:Allah-green.svg|thumb|250px|Allah (Teōtl) iuh ''alapia''tlahtōlli]] In '''Islām''' ca inic ōme [[Teomatiliztli|teōmatiliztli]] oc ye cencah manihua tlālticpatli auh motlahcohuiā īpan tlacēcempōhualōni īcelteōtēizcaltiliztica<ref> quihtōznequi '''Monoteísmo absoluto'''</ref> īhuān in tlatōctilōni necēcetiliztli ītloc cequi teōmatiliztica tlayehyecoliztli. In [[alapiatlahtōlli]] ''Izlam'' quihtōznequi "in tētlacamatiliztli" ītech '''Dios'''. In īnelhuayōtlahtōl ca ''slm'', motēnēhua ''salm'', quihtōznequi "ahzōmālli", auh ītech quīza in tlahtōlli ''azlama'', in quihtōznequi "ōmoteōxiuhtilih, ōmopolhuih". In ''Izlam'' (ahnozo ''Al-Izlam'') ca teōmatiliztli in quihuīca ahzōmālli ītloc [[Tlacatl|tlācatl]] in ihcuāc zan ye nō quimomaquiliā in ''Dios'' īhuān quimopohpolhuiā ītech īceyaliz. In ''mahoma''tlācah quineltocah in ''Dios'' īceyaliz ōmonēxtilih īhuīcpa ''Qur´an'' (Còlhān), in [[Amoxtli|āmoxtli]] in tlein ōquitlattitihticatca in ''Dios'' ītītlan, ''[[Mahoma]]'' (572-632). ''Mahoma'' ītech pōhuiya in tlayacapan ''Quraysh'', teōcalpōlli in quipiya in teōtepancalli quimatini ic tōcāitl ''Ka´ba'' īpan pōchtēcaāltepētl in ītōcā ''Makka'' (La Meca). Īpan 616 xihuitl, ''Mahoma'' quin iuhti ca tlanēxtīlli monequi ca yehhuātl quiteōmanaya huīccopa tlateōtoquiliztli īhuān īmiyateōtēizcaltiliz<ref>quihtōznequi '''Politeísmo'''</ref> in tlein ōquiyehyecoāyah in ''álapeh'' tlayacapan. Īpan 622 xihuitl quinhuīca in ītlatoquiltin huīcpaco ''Madina'' (Metina), in cānin ōquitlatquic, ōcāxcāhuih in tēpacholiztica hueliyōtl, mā ōmocempōuh ītech ahtēīxnāmictiliztli in teōyōtica tēīxmauhtiliztli. In ihcuāc ayamo īmiquiliz īpan 632 xihuitl, mochi ''Alapiatlān'' ye ōquimalcocholiāya in'' izlámica teōmatiliztli'' ahnozo ōquiceliliāya in nenāhuatiliztli ītechpa ahzōmālli in ōquitlamanilih in āchtopaihtoāni. Quil quihtoah in ''mahoma''tlācah, in nenēxtīlli<ref>quihtōznequi '''revelación(es)'''</ref> in ''Mahoma'' ōquicēlih īc Teōtl [[Allah]], īnoquīpan 20 xihuitl, mololoā īpan ''Colhán'' (q.n. "In Tēmpōhualiztli") in teōyoh tlahcuilōlli īpan ''Izlam''. In āchtopaihtōani nō quimīxcomacaya in īmachiliz ōquicuīc ītech ''heprea'' teōtlahtōlli. In tētoquīlli tlahcuilōlli ca ye ahcoquīzqui in ''Hadīz'', in tlein pixca in nehtōlli īhuān in nechīhualli īpan ''Mahoma.'' Īpan yehhuātl moquetza iuh machiyōtl īpampa in tlācayōtl, in huīc tētlācamatiliztli ītech in ''Dios'' ceyaliztli. In ''mahoma''tlācah quimachtiah in ''Izlam'' ca ''Ādám'' īteōmatiliz īhuān in mochintin netītlaniltin āchtopaihtoānih in tlein ''Dios'' ōquintītlan ītloc tlācatl īpampa quīlōchtiā in nelli ohtli. Ca iuh tlamaniztli in quiteōtocah ''Apraham, Moxé'' īhuān [[Jesús]] iuh īāchtopaihtohcāhuān ''Dios''. Mā zo tēl quineltocah ca tlacuitlapancāyōtl in ''Mahoma'', īpampa in ''Colhán'' tlami quīxīptlati in mochi nenēxtīlli. In āchtopa yōlpachihuiliztli in ''Izlam'' quihtoā īhuīcpa in ''Xahada'', (in tēnēhualli ''mozolmana'') ''Mahoma'' tlācatēnēhualli īneltoquiliz: "Ahmo mantimani teōtl zan cē ''Allah'', auh īāchtopaihtohcāuh ca ''Mahoma''". Īpan inin netētlahpaltiliztli momoloca in yōlpachihuiliztli: (1) in tlācaahtlapalehqueh (angeles), nōncuahquīzqui in ''Hueyatlapaleh Capuliel''; (2) īpan Āmoxtli ītechpa Nenēxtīlli (ītech ''yudía'' tēizcaltiliztli īhuān ''cristiana'' tēizcaltiliztli, oc nō īpan ''Còlhān''); (3) īpan tecpāntiliztli in āchtopaihtoānih; auh (4) īpan tlacuitlapancāyōtl ilhuitl, īpan Tētzontequilizilhuitl. == Tlahtōlcaquiliztilōni == <references/> [[Neneuhcāyōtl:Islam| ]] dput5kmv74lh1rcgyshr67fs11lwom1 Juan de Torquemada 0 31950 528412 527411 2026-08-04T19:00:25Z Xochimisto 23859 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 528412 wikitext text/x-wiki [[Image:Fray juan de torquemada.jpg|thumb|200px|Yehhuatl in teotlacatl Juan itech Torquemada ipan 1614.]] [[Image:Torquemada Monarchia.jpg|thumb|Juan itech Torquemada (tetlaneltoquitiani).]] ''Inin tlahcuilolli itechpa tlahtoa yehhuatl in teotlacatl<ref>In tlahtolli «teotlacatl» quihtoznequi ica españatlahtolli «religioso» nozo «Fray».</ref> Juan itech Torquemada<ref>Ica españatlahtolli, «oriundo de Torquemada» nozo ica nahuatlahtolli, ''tlalquixtiani itech Torquemada, España''.</ref>, tetlaneltoquitiani<ref>In tlahtolli «tetlaneltoquitiani» quihtoznequi ica españatlahtolli «misionero» nozo «predicador».</ref> itech in [[Yancuic España]]<ref>In tlahtolli «Yancuic España» huel motta nican: [[Yancuic Caxtillan]].</ref> ihuan monequi ahmo mixcuepaz ica in hueyiteohuah<ref>In tlahtolli «hueyi teohuah» mihtoa ica españatlahtolli «cardenal».</ref> [[Juan itech Torquemada (hueyi teohuah)|Juan itech Torquemada]] ([[1388]]-[[1468]]) teuctlamatini<ref>In tlahtolli «teotlamatini» nozo «teotlamatini» quihtoznequi ica españatlahtolli «teólogo».</ref>, tlahcuiloani ihuan itlahtzin in tetlatzontequiliani teopixqui ''inquisidor'' [[Tomás itech Torquemada]] ([[1420]]-[[1498]])'' In Teotlacatl '''Juan itech Torquemada''' ([[Torquemada (Palencia)|Torquemada]], ¿[[1557]]?-[[Altepetl Mexihco]], [[1624]]) yehhuatl catca ce teopixqui<ref>In tlahtolli «teopixqui» quihtoznequi ica españatlahtolli «sacerdote» nozo «eclesiástico».</ref> [[franciscoteotlacatl]] ihuan [[tlahtolihcuiloani]]<ref>In tlahtolli «tlahtolihcuiloni» quinezcayotia ica españatlahtolli «historiador» nozo «cronista».</ref> [[España|españatlacatl]]. Tlachihuani itech tlachiuhtli ipan itlapanahuiliz<ref>In tlahtolli «ipan itlapanahuiliz» quinezcayotia ica españatlahtolli «en su mayoría».</ref> itech ahcic<ref>In tlahtolli «itech ahcic» quihtoznequi ica españatlahtolli «relacionadas».</ref> ica in [[tlamatiliztli]] techiuhcayotl<ref>In tlahtolli techiuhcayotl» quihtoznequi ica españatlahtolli «antigua».</ref> itech [[Mexihco]] ihuan itech [[macuilpohuaxihuitl inic XVI]]. == Tenemilizpoalli ihuan machiztli<ref>In quihtoznequi ica españatlahtolli «vida y ministerio» nozo «biografía y ocupación».</ref> == Ahzo tlacat ipan in altepemaitl itech Torquemada, [[Castilla la Vieja]], itzalan inic [[1557]] ihuan inic [[1565]], monemitih ipan in [[Yancuic España]] niman cencah telpochtli. In ihcuac ye tzonquizaya in [[macuipohualxihuitl XVI]] quicalac ipan tlamaceuhcayo<ref> In tlahtolli «tlamaceuhcayotl» quinezcayotia ica españatlahtolli «hermandad», «cofradía» nozo «orden».</ref> in [[Yecnemiliceh Francisco itech Asis]]. Yehhuatl catca itlamachtil Teotlacatl Juan Bautista ihuan moneltoca ca noihuan yehhuatl catca itlamachtil Teotlacatl [[Bernardino itech Sahagun]]. Yehhuatl neltoconi in noihuan quixmatini in Teotlacatl [[Jeronimo itech Mendieta]]. Yehhuatl catca neltoquitiani ipan nepapan xomolli<ref> In tlahtolli «xomolli» quinezcayotia ica españatlahtolli «lugar», «sitio», «punto», «rincón».</ref> itech in Yancuic España, ihuan ompa inic [[1609]] ixquetzaloc in iuh tlahtolihcuiloani itech in Tlamaceuhcayotl franciscoteotlacayotl. Torquemada moyehyecoh in iuh tlapixqui itech in teopixcacan ipan [[Tlaxcallan]], in ompa peuh in ineihzahuiliz<ref> In tlahtolli «neihzahuiliztli» quinezcayotia ica españatlahtolli «fascinación», «atracción», «admiración», «interés», «asombro».</ref> itechpa in tlamatiliztli achtoespañayotl<ref> In yancuictlahtolli «achtoespañayotl» quihtoznequi ica españatlahtolli «prehispánicas», «precolombino».</ref>, in ihcuac quixtemoaya in tlalli<ref>In tlahtolli «tlalli» nican quinezcayotia ica españatlahtolli «tierra», «territorio», «área» ihuan noihuan «región».</ref> itloc in tepetl itech Xochitecatl. Noihuan yehhuatl catca in tlaopixqui itech in teopixcacan ipan [[Zacatlan de las Manzanas]], [[Puebla]], inic [[1601]]. Quichiuh tlanematcaittaliztli<ref>In tlahtolli«tlanematcaittaliztli» quihtoznequi ica españatlahtolli «estudios», «análisis», «observación»</ref> ipan tlahtoliztli itech tlalquixtiani<ref>In tlahtolli «itech tlalquixtiani» quinezcayotia ica españatlahtolli «indígena».</ref> ihuan quicentlalih [[Códice|tlacehcentlaliliztli]]<ref>In tlahtolli «tlacehcentlaliliztli» quinezcayotia ica españatlahtolli «códices», «recopilaciones» nozo «compilaciones»</ref> ihuan tlapohpotiliztli<ref>In tlahtolli «tlapohpotiliztli» quihtoznequi ica españatlahtolli «compilaciones», «compendios», «anotaciones», «manuscritos».</ref>, itech in catlein monelhuayotih inic quihcuiloz in tlatoquilih itlachiuh. Noihuan quipiaya nemachtiliztli monequini<ref>In tlahtolli «monequini» quihtoznequi ica españatlahtolli «básicos», «primordiales».</ref> itech in calquetzaliztli<ref>In tlahtolli «calquetzaliztli» quinezcayotia ica españatlahtolli «arquitectura», «construcción». https://web.archive.org/web/20161126135713/http://www.wordreference.com/sinonimos/arquitectura</ref>. Inic quimahuizoa<ref>In tlahtolli «inic quimahuizoa» quinezcayotia ica españatlahtolli «provechando» (Rémi Simeon, ''Diccionario de la Lengua Náhuatl o Mexicana'', ixtli 264, amoxchihualoyan ''Siglo XXI'', Mexihco Altepetl, inic 1988.</ref> inin tlamatiliztli ihuan inic itetlatlahtlauhtiliz in tlahtocatepatillo<ref>In tlahtolli «tlahtohcatepatillo» quinezcayotia ica españatlahtolli «virrey». Inin tlahtolli huitz itech «tlahtoani» ihuan itech «tepatillo» in quihtoznequi «sustituto».</ref> [[Juan de Mendoza y Luna]], in Tecpilli<ref>In tlahtolli «tecpilli» quihtoznequi ica españatlahtolli «marqués».http://www.wordreference.com/sinonimos/marqu%C3%A9s</ref> Montesclaros, inic 1604 peuh in quihuicaz ipan in [[Altepetl Mexihco]] in tlatlahtlaliliztli itech in ochpantli [[Los Misterios]] ihuan [[Chapultepec]], ca oquenchihualoyac ipampa apachihuiliztli. Noihuan ipan in Altepetl Mexihco, quihuicac in calchihualiztli itech in teopancalli [[Santiago Tlatelolco]] inic 1609, tlayocoyalli ipan ipeuhca itechpa Teotlacatl [[Juan Bautista]]. Juan itech Torquemada quimocuiliaya in machiztli in iuh tlapixqui itech [[teopixcacan Santiago Tlatelolco]]. Huel ihcuac ompa inoc in cahuitl in ipan quihuicaya in calchihualiztli itech cequih momoztli<ref>In tlahtolli «momoztli» quinezcayotia ica españatlahtolli ''altar'' nozo ''retablo''.</ref>, inic ontetl meztli inic 1605, cemeh tlatlapalhuianimeh tlalquixtianimeh in tequipanoayah itech itepacholiz, quiteilhuihqueh imixpan in tepachoanimeh tlahtohcatepatillocayotl ihuan iixpan in teohuah teyacatih<ref>In tlahtolli «teohuah teyacatih» quinezcayotia ica españatlahtolli ''arzobispo'' nozo ''obispo principal (que va delante)''.</ref> itech Mexihco: Teotlacatl [[Garcia de Mendoza y Zúñiga]], ipampa tecuahcuammatiliztli, itech quimcuahuiz<ref>In tlahtolli «cuahuia, nite-» quihtoznequi ica españatlahtolli ''azotar (a alguien)''.</ref> ica ahnepihuiliztli intla quichihuayah cequih tlahtlacolli, itech quimchihualtiz in tequioanoz ipan in tonatiuhpan<ref>In tlahtolli «tonatiuhpan» quinezcayotia ica españatlahtolli ''domingo(s)''.</ref> ihuan ilhuitl ahtequitililoni, itech ahmo quintlaixtlahuiz ihuan macheh ipampa oquicuahuiz tlaahuilquixtiliztica in mohuapauhqui itlaixquetzal<ref>In tlahtolli «tlaixquetzalli» quinezcayotia ica españatlahtolli ''encargado'' ihuan nican ''mayoral''.</ref> in yehhuantin etlatlapalhuianimeh tlatocayotilli [[Agustin Garcia]], ixquichca quicahuaz netlanalhuiliztica eztenqui, zan iyoh yehica yehhuatl chicotlamatiliztica omotzinehuaya in tequipanoz manel yeloani ce ilhuitl ahtequitililoni<ref>In tlahtolli «ahtequitililoni» quihtoznequi ica españatlahtolli ''festivo'' nozo ''no laborable''.</ref>. Nenhuetziliztica ahmo momati ipan tlein tzonquiz inin neteilhuiliztli<ref>In tlahtolli «neteilhuiliztli» quihtoznequi ica españatlahtolli ''demanda'', ''reclamación'' ihuan nican ''proceso''.</ref>, intla tlatzacuiltiloc ahnozo ahmo in Juan itech Torquemada; zan inin tlachihualiztli quineltilih in iyeliz teixicquetzani in teotlacatl ihuan in yuhquizaliztli in ipan tequitiah itlaneltocacahuah. Manel ipan inin cahuitl yeya tlamanitiliztli ca in tenezcayohuan<ref>In tlahtolli «tenezcayohuan» quinezcayotia nican ica españatlahtolli ''patrones''.</ref> quinhuitequiah in itlaaxcahuan<ref>In tlahtolli «tlaaxqui» quinezcayotia ica españatlahtolli ''peón''.</ref> intla yehhuantin quichihuayah cequih neixcuepaliztli. Iyohcah inon, yeya ixtlamatiloni<ref>In tlahtolli «ixtlamatiloni» quinezcayotia ica españatlahtolli ''normal'', ''razonable''.</ref> ipan inon cahuitl ca in tlalquixtianimeh in tequitiah ipal teopixcacan zan iyoh icneliloni ica [[tlacualli]]. Zan ipan in iteyolmahxiltiliz inihqueh on tlatlapalhuianimeh ihuan occequintin tlaneltilianimeh<ref>In tlahtolli «tlaneltiliani» quinezcayotia ica españatlahtolli ''testigo''.</ref>, Torquemada tzonehuaya inic quinhuitequi mopetlauhqueh ihuan iixpan in miecquintin. Torquemada quihuicac in calchihualizti itech in momoxtli itech Santiago Tlatelolco, Xochimilco ihuan occe in tlein ihualoqueh ompa Michoacan ihuan Oaxaca. Inic 1613, Juan de Torquemada quiyehyecoh in machiztli in iuh tlapixqui itech [[teopixcacan Santiago Tlatelolco]]. Torquemada mic ipan Santiago Tlatelolco, inic 1624. ==Tlachiuhtli== Quihcuiloh in tlachiuhtli ''Itenemilizpoal ihuan itlamahuizol in yecnemiliceh iteyolcuitihcauh in Cristotzin, teotlacatl [[Sebastian de Aparicio]], iteotlacauh altepetlacatl<ref>In tlahtolli «altepetlacatl» quinezcayotia ica españatlahtolli ''lego'', ''laico'' nozo ''seglar'' (Eduardo Cesar Portugal Carbo, ''Diccionario de la Lengua Nahuatl'', amoxchihualoyan Porrua, inic 2015.</ref> in tlamaceuhcayo in ilhuicatlaihuallotl<ref>In tlahtolli «ilhuicatlaihuallotl» quihtoznequi ica españatlahtolli ''seráfico'' nozo ''angelical''.</ref> teopixqui yecnemiliceh Francisco itech in tepeuhyan<ref>In tlahtolli «tepeuhyan» quihtoznequi ica españatlahtolli ''provincia''.</ref> in Yecnemiliceh Teotlahtolli'' (1601) netzitzquiliztica ixihmachoni ica in tocaitl tlatzinquixtilli itech [[Itenemilizpoal in teotlacatl Sebastian de Aparicio]]. In itlachiuh teyacatih yehhuatl ''In ompohualli once amoxtli tlamahuiztilizotl ihuan in Malcochehcan Tlaquixtihcayotl ica in itzintiliz ihuan iyaoyo intech in tlalquixtianimeh tonatiuh iquizayancayotl, intechpa in inechantlalihcahuan, tlapantlazaliztli, texahxamatzaliztli, nenemilizcuepaliztli ihuan occe tlamantli tenehualoni itech in inohma tlalli''<ref>Yehhhuatli tetlaixpantiliztli quinezcayotia tlacueptli ica huehue castillatlahtolli ''Los veinte ivn libros rituales i Monarchia Indiana, con el origen y guerras de los Indios Occidentales, de sus poblazones, descubrimientos, conquista, conversión y otras cosas maravillosas de la mesma tierra''.</ref>, oc ye cencah ixihmachoni ica itoca tlatzinquixtilli de ''Malcochehcan Tlalquixtihcayotl''<ref>In tlahtolli «''Malcochehcan Tlalquixtihcayotl'' quinezcayotia ica españatlahtolli ''Monarquía Indiana''</ref>. Inic quichihuaz inin tlachiuhtli, Torquemada monelhuayotih ipan ehuaamatl, tlatlapalhuiliztli, tlahcuilolli... ==Miccanecahualiztli== Yehhuatl in Juan itech Torquemada ittoc in iuh cemeh in teyacatihqueh itemaquixtihcahuan in tlahtolpohualiztli techiuhcayotl mexihcatl ipampa quicalaquiz ipan in tlahtolpohualiztli ipanocayo. Itlacneliliz ipan in inemachtiliz in tlahtoliztli nahuatl noihuan yehhuatl ittitiloni. == Oc no xiquitta ==<!--Véase también--> == Tlatenehualiztli == <references/> ==Tlahtolcaquiliztiloni== {{Notetag/end}} == Occe neihcuiloliztli ==<!--Otros enlaces--> [[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]] muyb2fa8hg0tv7o886thhis3jcpjgw7 Nemachiyōtīlli:Tāchcāuh zāzanilli 10 38076 528416 2026-08-04T19:02:08Z Akapochtli 159 Akapochtli trasladó la página [[Nemachiyōtīlli:Tāchcāuh zāzanilli]] a [[Nemachiyōtīlli:Achcauh tlahcuilolamatl]]: Corregir titulo 528416 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Nemachiyōtīlli:Achcauh tlahcuilolamatl]] bin0k0h19ng2je5gogmabz2np2n1we9