Huiquipedia
nahwiki
https://nah.wikipedia.org/wiki/Cal%C4%ABxatl
MediaWiki 1.47.0-wmf.14
first-letter
Mēdiatl
Nōncuahquīzqui
Tēixnāmiquiliztli
Tlatequitiltilīlli
Tlatequitiltilīlli tēixnāmiquiliztli
Huiquipedia
Huiquipedia tēixnāmiquiliztli
Īxiptli
Īxiptli tēixnāmiquiliztli
Huiquimedia
Huiquimedia tēixnāmiquiliztli
Nemachiyōtīlli
Nemachiyōtīlli tēixnāmiquiliztli
Tēpalēhuiliztli
Tēpalēhuiliztli tēixnāmiquiliztli
Neneuhcāyōtl
Neneuhcāyōtl tēixnāmiquiliztli
TimedText
TimedText talk
Módulo
Módulo discusión
Evento
Evento discusión
Teotl
0
9
528628
521920
2026-08-11T19:46:47Z
Akapochtli
159
528628
wikitext
text/x-wiki
{{LengüetasArriba}}
{{Lengüeta1|'''[[Teotl|Huehuehtlahtolli]]'''}}
{{Lengüeta2|'''[[Teotl (Yancuictlahtolli)|Yancuictlahtolli]]'''}}
{{LengüetasAbajo}}
'''Teotl''' ce Cemanahuac.
== Ocequintin Mācēhualtahtōlcopa ==
* [[Mayatlahtōlli]]: ''K'uj'', ''Yuumtsil''
* [[Tzeltallahtōlli]]: ''Kajwaltik'', ''Ahaw''
* [[Tzotzillahtōlli]]: ''Kajvaltik'', ''Ojov''
[[Neneuhcāyōtl:Teomatiliztli]]
[[Neneuhcāyōtl:Teotl]]
nl6egx68ubt7j7gicsez25kq00f311w
528629
528628
2026-08-11T19:50:42Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Teōtl]] a [[Teotl]] sobre una redirección: Título mal escrito
528628
wikitext
text/x-wiki
{{LengüetasArriba}}
{{Lengüeta1|'''[[Teotl|Huehuehtlahtolli]]'''}}
{{Lengüeta2|'''[[Teotl (Yancuictlahtolli)|Yancuictlahtolli]]'''}}
{{LengüetasAbajo}}
'''Teotl''' ce Cemanahuac.
== Ocequintin Mācēhualtahtōlcopa ==
* [[Mayatlahtōlli]]: ''K'uj'', ''Yuumtsil''
* [[Tzeltallahtōlli]]: ''Kajwaltik'', ''Ahaw''
* [[Tzotzillahtōlli]]: ''Kajvaltik'', ''Ojov''
[[Neneuhcāyōtl:Teomatiliztli]]
[[Neneuhcāyōtl:Teotl]]
nl6egx68ubt7j7gicsez25kq00f311w
Teomatiliztli
0
1011
528631
526451
2026-08-11T20:01:27Z
Akapochtli
159
Quitar macrones
528631
wikitext
text/x-wiki
[[Īxiptli:Religionsmajoritaries.png|thumb|380px|]]
[[Īxiptli:ReligijneSymbole.svg|thumb|225px|Teomachiyotl]]
'''Teomatiliztli''' ({{es2}} ''Religión'') in [[teotl]] [[tlamatiliztli]].
== In tlacatl ihuan in cuayollotl ==
In Teomatiliztli itzintiliz zan ye no ipan Nelmatiliztli<ref>Quihtoznequi '''Filosofía''', no mihtoa [[Tlazohtlamatiliztli]]</ref> ihuan Yehyecolmatiliztli<ref>Quihtoznequi '''Ciencia'''</ref>.
Itech pohui in tlacatl, auh momoloca in imman imiyaquiliz. In tlacateuh<ref>Quihtoznequi '''homínido'''</ref> omomiyaquilih ye ixquichca centzonxiquipilli ipan macuilpohualxiquipilli (5 000 000) xihuitl, ocatca yolqui icuayollo yeceh ye onenqueh itloc in cenyeliztli tlaolololli, axcan mihtoa "microbandas".
Za no quizqui in cahuitl mopatla in icuayollo achi ixquichca macuilpohualxiquipilli ipan cempohualxiquipilli no macuilxiquipilli (1 000 000) xihuitl neci in ''Homo Erectus'', in iquin peuh tlahcicamatiliztli in maitl ihueliyo ihuan temocaquiltia ixpan tehuampoh ic comalapilhuia in noncuahquizqui tlamantli in tlein ca tequitiltiloni<ref>Quihtoznequi "manejable"</ref>.
Netech ye ixquichca nauhpohualxiquipilli ipan mahtlacxiquipilli (720 000) xihuitl huīcpa yepohualxiquipilli (480 000) xihuitl in tlacatl quixotomecayotia in tletl īhuān quichīhua tetlamantli, ma tel tlacuepqui yeceh iuh tlamaniliztli huel tētlamachilli. Īcuāyōllo ye quipīqui, ye quiyocoya tēīxiptlatiliztli<ref>''Representación'', nicān Quihtōznequi '''idea'''</ref> īhuān quin pēhua in tlahcicāittaliztli in tlālticpactli.
In yancuīc tlācatl ōmomoloca achi ye ixquichca caxtōllioncenxiquipilli (128 000) xihuitl, ca cāhualōtilo in aminih-pipixqueh in āquihqueh ye miyaquiliztlahtōlehqueh īhuān miyac tlamanitiliztli nō ye ītech pōhui in "nāhuallōtl tlayehyecoliztli".
== In Nāhuallōtl tlanemiliztli ==
In miyaquiliztli īpan tlācatl īcuāyōllo ōmochīuh in ic monequiliztli oc nenticah, in tlācatl mihmati in yāōnepantlah in yāōnāhuac, yeihca ōquimah in tlalnamiquiliztli īhuān in tlamachtiliztli.
Īpan nicān in tlācatl quitta in tlālticpac zan iuhqui tētetzahuac chicāhualiztli in tlein quihcali īhuān ayiznequi tēchalāniliztica īcel ca mālli īpan tētlanēhui chicāhualiztli, in tlein quitlatzontequiliā tlācaxoxouhqui cē ahmo occē.
In nāhuallōtl tlanemiliztli momoloca huīc in ''Ēlēhuiliztli'' īhuān īpampa quinequi ''Dominar'', nehuān tlamantli momoloca ihtec īcuāyōllo. In tlein acachto in ''Nequiliztli'' zātēpan yez ''Ēlēhuiliztli'', in ihcuāc cennemi huēyi ēlēhuiliztli īhuān in tlācatl quitēmoā in mochi īpampa cahxiliznequi in īquin achto aoc hueli, niman calaqui in īhtec nāhuallōtl. Neneuhca momati ic yōllohīxihmachiliztli in monequiliztli ic ''Dominar'' in tlein īnāhuac, in ic ahmo tēpan iti in iuhquiz tecpāntiliztli īhuān quitzomocyehyecoā in quipatla. in tlācatl ica ''dominar'' monequi in caxcahuiā in iuhcātiliztli, monequi in quitēncui, monequi in tlaīxihmati ye in ic iuh cahxitiā in nequiztli.
Ic nōhuiyānyoh in nāhuallōtl machcauhtiā ica quitlahpaliuhcāhuiā in tlacualli, in huelmatiliztli in tēmamahuiliztli, ica quinōtza acah in micqui īhuānyōlqui, ic quihtlacoā in tēhuāmpoh, ic cahāna cequi chicāhualiztli ahnozo neīxcāhuilli.
In nāhuallōtl tlanemiliztli āxcān oc cemmana, auh oc miyacpa quitocatinemi in teōyoh tlanemiliztli. Ye īpampa oncah tlayacānaltiliztli īpan ītlahcuilōllo ''dominación'' in tlālticpactli; acachto ic Nāhuallōtl, zātēpan ic Teōmatiliztli īhuān tlacuitlapancāyōtl ic Yehyecōlmatiliztli. Nō ye oncah tlayacānaltiliztli īpan tlālticpactli ītēīxiptlatiliz: acachto ic Nāhuallōtl, zātēpan Teōmatiliztli īhuān tlacuitlapancāyōtl ic Nemiliztlahtōllōtl.
Nicān in tlācatl motta in Tlālticpactli:
* Aīc tlamini
* Īxpoliuhqui
* Ahtēmanahuiliztli in tlācatl
* Ahmo ollōtl
* In iuhcātilizzōtl īxcoyān nēci.
== In Neyōlīxihmachiliztli īihzaliz ==
Niman miyac cáhuitl, quin achi tocāuh, in yancuīc tlayacānaltiliztli in īquin aoc quitta in tlācatl, āxcān tlachiya.
* '''Ittaliztli''': quitēmoā ic īxtelolohtli zan in nequiliztli tlapan ahmo yōllōmatqui, ahmo nō in īyeliz.
* '''Tlachiyaliztli''': quitēmoā tlahcicāmatiliztli in tlein tiquittah īhuān oc tlamantli.
Īpampa in tlācatl quimati in nōhuiyānyoh tzīntiliztli:
* Nemiliztli-miquiztli
* Ātl-nemiliztli
* Tēīiptlatiliztli īpan Tēpalēhuiliztli
* Tecpāntiliztli īhuān Huipāntiliztli
* Neyōlīxihmachiliztli īcennemiliz.
In tzīntiliztli tlahtlaniliztli: ¿Āquin nehhuātl?
Ca acachto tlahtlaniliztli ic quipēhualtiā in machiliztli ītech nelmatiliztica ītech teōmatiliztica ītech yehyecōlmatiliztica.
Ahci inic cē tlanechicoliztli<ref>Quihtōznequi '''Síntesis'''</ref> ītech cemilhuicayōtl<ref>Quihtōznequi '''Universo, cosmos'''</ref>. Ca ōmeyōtl in cemilhuicayōtl; oncah tlamantli in yōli īhuān tlantli in ahyōli, mochi quipiya cē tzīntiliztli īhuān cē tlamiliztli; mochi mopatlaz necxitecpaliztica cennemi tlacemmani cāhuiyōtl<ref>'''Ciclos periódicos'''</ref>.
Niman ye "ca nehhuātl", īcel motlahtlani in tlācatl: ¿Cānin ōnnihuāllah īhuān in cāmpa niyāz? In tlācatl quipīqui uehcatiliztli tzīntiliztli īhuān ītlamiliz neneuhca ahmo macho. Ca yehhuātl quimati in huīcpa "itlah" īhuān quipōpohtiznequi ītloc in "itlah", in tlācatl quitlāliā oc achi tlacpac neneuhcāyōtl, quitlāliā topan.
Īpampa ca tlācatl in yehhuātl īhuān tēhuīcpa occequīntīn tlācatl, quitta ītzīntiliz iuhqui tlācaōllōtl zan ye ihui quipēhualtiā cē tēizcaltiliztli ic inīn iuhcātiliztli īhuān quitzomocyehyecoā huīcaliztli oc nepa ittalōni.
Oc centlapal iuhqui inic ōme īxconēxiliztli in tlācatl momati tlamantli tlahcuānihtli ītech īyeliz ic chīhualiztli in ye nō quimatini quiyōlpehpenani. Īpampa quicui in neyōlīxihmachiliztli in yancuīc tlatēctli īpan tlālticpactli, quichīhua cochtiliā (ochtiliā) in nematiliztli: ''tzīntiliztli-ōllōtl-yeliztli'' huīcpa ''quīzaliztli-quiyahuac-cennemiliztli''.
Ītech in neyōlīxihmachiliztli ītzīntiliz ic quimiyaquiliā tēnemiliztoquiliztli in quimoquīxtiliā īpan īnemiliz īhuān milōti īhtec tlālnāntzin. Momati ye īpampa ōme tlaēllacuāhualli<ref>Quihtōznequi '''impulso'''</ref> ''Tanatos'' īhuān ''Eros'' (θανατοσ=miquiztli, Ερωσ=tlazohtlaliztli).
Īnemiliz monequi yez tlahco tlaohtoquiliztli.
== In ilhuicamatiliztli iuhqui Teōmatiliztli īnelhuayo ==
In ilhuicamatiliztli īmiyaquiliz ōquimacac in teōmatiliztli īiuhquiyo, ye oc centlapal, monequi ic cemmelāhua in teōtl ītzīntiliz, niman quinechicoā in tētoquilli ītlachīhualiz cemilhuicayōtl, quīxtōtoca in īmochīhualiz īpan ye huehcauh tlaquetzalzāzānīlli<ref>Quihtōznequi '''mito'''</ref> īpan īcemilhuicayōchiyaya<ref>Quihtōznequi ''su cosmovisión'', cemilhuicayōchiyalōni='''cosmovisión'''</ref>. Iuh ic machtiliztli quimomachtiā īpan Iuhcātilizzōtl iuh ittalōni in tētlanēhuiliztli netech centiāchcauh īhuān huehcatlān; ceccān in tlālticpacāyōtl in cānin nemi in tlācatl, in tlein quitecpānaznequi. Auh occān in tlācatl quipiya in ilhuicatl in tlein mochipa cah tlapōhualtica netecpāncātlāliliztli in yez īmachiyōtīl ic teōmatiliztica īhuipānaliz.
Ītech machiliztli quīza:
* Tlanechicoliztli mētztica: Ca cemilhuicayōchiyalōni cēmani in tlein quipōhua īcāuh inin nehnencācītlalli.
* Tlanechicoliztli tōnatica: Ca cemilhuicayōchiyalōni oc ye cencah cemantoc, ic tleh quipōhua cāhuiyōtl oc ye huēyac.
In Ilhuicamatiliztli ōtzīntic īpan Huehcauh Cemantoctlālli nepantlah ye ixquichca cenxiquipilli īpan mācuīltzontli (10000) xihuitl īhuān mahtlāctzontli (4000) xihuitl, ōquimiyaquilihqueh in ''sumerio''tlācah īhuān ''egipcio''tlācah. Mexihcopan ōmomiyaquilih nepantlah ye ixquichca caxtolliomōntzontli īpan mahtlācpōhualli (7000) xihuitl īhuān mācuīltzontli (2000) xihuitl.
In tlanechicoliztli mīxiptlatiliā ic nemachiyōtīlli in quīxcocoā in īxconēxiliztli oc ye ahcoquīzqui. Miyac Teōmatiliztli in quīxiptlaliliā in cemilhicayōtl ic cē cuahuitl.
In ''griego''tlācah ahmo ōquiyōcoxqueh, ca yehhuāntin ōquimacaqueh miyac nenayōtl īxconēxiliztli tētech occē tlācah, occē nenayōtl. Yehhuāntin quipiyah cē Teōchīhualiztli<ref>quihtōznequi '''Teogonía'''</ref> mātēl ahmo quiyehyecoā cē nelli teōmatiliztli, oc ye quiyehyecoā in nāhuallōtl. In ''griego''tlamatinimeh oc ye cencah quimatih in "nelmatiliztica" (científicos) īxconēxiliztli ītechpa ilhuicatl oc ye ahmo ītechpa teōyōtica netlatēmōliliztli, ic īcemilhuicayōchichiya motlahcohuiā<ref>yancuīc tlahtōlli q.n. ''centrar'' (''se centra'')</ref> oc ye cencah īpan yōlpachihuiliztli in ''Nāhui Tlapēuhcāyōtl''; mātēl īpan tlaquetzalzāzānīlli ticnāmiquih in ichtaca īilhuicamatiliz tēmachtiliztli in tlein pōhui ye uehcauh nenayōtl.
In nemachiyōtlālīliliztica machitiliztli ītloc nenayōtl ''Griega'', ītloc nenayōtl ''Hebrea'',
ītloc nenayōtl Nāhuatl ca monequini ic quinehuiltiā in miyaquiliztli īpan teōyōtica tlnemiliztli īhuān īnetēicniuhtiliz īca īmachiliz in ilhuicatl. Īpampa zātēpan inīn nechīhualiztli, pēhua cē nexeloliztli in quichīhuaz in ītēīxneloliz īpan Teōmatiliztli ye tocāuh.
Īpan īxconēxiliztli tlapōhualtica-ilhuicamatiliztica ca ocachi ahcoquīzqui inīn tlapōhualli:
* Īpan helenotlācah: 2, a, 12, 24 = mochīhualiztli: Nāhui Tlapēuhcāyōtl.
* Īpan yudiotlācah: 6, 7, 12, 13, 28 = mochīhualiztli: Cāhuiyōtl Mētztica.
* Īpan nāhuatlācah: 2, 4, 9, 13, 20 = mochīhualiztli: Cāhuiyōtl Tōnatica.
==Tlahtolcaquiliztiloni==
{{Notetag/end}}
== Oc no xiquitta ==<!--Véase también-->
* [[Huēhuēhmēxihcayōtl]]
* [[Cristianismo]]
* [[Islamismo]]
* [[Judaísmo]]
* [[Hinduísmo]]
* [[Budaísmo]]
* [[Taoísmo]]
* [[Confucionismo]]
* [[Ahteōmatiliztli]]
== Tlatenehualiztli ==
<references/>
== Occe necuazaloliztli ==<!--Enlaces externos-->
* [https://web.archive.org/web/20070205125838/http://www.easr.de/ EASR- European Association for the Study of Religions]
* [https://web.archive.org/web/20070205202208/http://www.clas.ufl.edu/users/gthursby/rel/deptschl.htm Selected Program Resources in Religious Studies and Theology]
* [http://www.iahr.dk/ IAHR-International Association for the History of Religion]
* [http://www.cssr.org/ The Council of Societies for the Study of Religion]
* [https://web.archive.org/web/20100610123130/http://www.as.ua.edu/naasr/ NASR- Northamerican Association for the Study of Religion]
[[Neneuhcāyōtl:Teomatiliztli]]
2xq370zvioao2ql6pu0x7q3xe2zqblt
528632
528631
2026-08-11T23:48:20Z
Akapochtli
159
528632
wikitext
text/x-wiki
[[Īxiptli:Religionsmajoritaries.png|thumb|380px|]]
[[Īxiptli:ReligijneSymbole.svg|thumb|225px|Teomachiyotl]]
'''Teomatiliztli''' ({{es2}} ''Religión'') in [[teotl]] [[tlamatiliztli]].
== In tlacatl ihuan in cuayollotl ==
In Teomatiliztli itzintiliz zan ye no ipan Nelmatiliztli<ref>Quihtoznequi '''Filosofía''', no mihtoa [[Tlazohtlamatiliztli]]</ref> ihuan Yehyecolmatiliztli<ref>Quihtoznequi '''Ciencia'''</ref>.
Itech pohui in tlacatl, auh momoloca in imman imiyaquiliz. In tlacateuh<ref>Quihtoznequi '''homínido'''</ref> omomiyaquilih ye ixquichca centzonxiquipilli ipan macuilpohualxiquipilli (5 000 000) xihuitl, ocatca yolqui icuayollo yeceh ye onenqueh itloc in cenyeliztli tlaolololli, axcan mihtoa "microbandas".
Za no quizqui in cahuitl mopatla in icuayollo achi ixquichca macuilpohualxiquipilli ipan cempohualxiquipilli no macuilxiquipilli (1 000 000) xihuitl neci in ''Homo Erectus'', in iquin peuh tlahcicamatiliztli in maitl ihueliyo ihuan temocaquiltia ixpan tehuampoh ic comalapilhuia in noncuahquizqui tlamantli in tlein ca tequitiltiloni<ref>Quihtoznequi "manejable"</ref>.
Netech ye ixquichca nauhpohualxiquipilli ipan mahtlacxiquipilli (720 000) xihuitl huicpa yepohualxiquipilli (480 000) xihuitl in tlacatl quixotomecayotia in tletl ihuan quichihua tetlamantli, ma tel tlacuepqui yeceh iuh tlamaniliztli huel tetlamachilli. Icuayollo ye quipiqui, ye quiyocoya teixiptlatiliztli<ref>''Representación'', nican Quihtoznequi '''idea'''</ref> ihuan quin pehua in tlahcicaittaliztli in tlalticpactli.
In yancuic tlacatl omomoloca achi ye ixquichca caxtollioncenxiquipilli (128 000) xihuitl, ca cahualotilo in aminih-pipixqueh in aquihqueh ye miyaquiliztlahtolehqueh īhuān miyac tlamanitiliztli no ye itech pohui in "nahuallotl tlayehyecoliztli".
== In Nahuallotl tlanemiliztli ==
In miyaquiliztli ipan tlacatl īcuāyōllo ōmochīuh in ic monequiliztli oc nenticah, in tlācatl mihmati in yaonepantlah in yaonahuac, yeihca oquimah in tlalnamiquiliztli ihuan in tlamachtiliztli.
Ipan nican in tlacatl quitta in tlalticpac zan iuhqui tetetzahuac chicahualiztli in tlein quihcali ihuan ayiznequi techalaniliztica icel ca malli īpan tetlanehui chicahualiztli, in tlein quitlatzontequilia tlacaxoxouhqui ce ahmo occe.
In nahuallotl tlanemiliztli momoloca huic in ''Elehuiliztli'' ihuan ipampa quinequi ''Dominar'', nehuan tlamantli momoloca ihtec icuayollo. In tlein acachto in ''Nequiliztli'' zatepan yez ''Elehuiliztli'', in ihcuac cennemi hueyi elehuiliztli ihuan in tlacatl quitemoa in mochi ipampa cahxiliznequi in iquin achto aoc hueli, niman calaqui in ihtec nahuallotl. Neneuhca momati ic yollohixihmachiliztli in monequiliztli ic ''Dominar'' in tlein inahuac, in ic ahmo tepan iti in iuhquiz tecpantiliztli ihuan quitzomocyehyecoa in quipatla. in tlacatl ica ''dominar'' monequi in caxcahuia in iuhcatiliztli, monequi in quitencui, monequi in tlaixihmati ye in ic iuh cahxitia in nequiztli.
Ic nōhuiyānyoh in nāhuallōtl machcauhtiā ica quitlahpaliuhcāhuiā in tlacualli, in huelmatiliztli in tēmamahuiliztli, ica quinōtza acah in micqui īhuānyōlqui, ic quihtlacoā in tēhuāmpoh, ic cahāna cequi chicāhualiztli ahnozo neīxcāhuilli.
In nāhuallōtl tlanemiliztli āxcān oc cemmana, auh oc miyacpa quitocatinemi in teōyoh tlanemiliztli. Ye īpampa oncah tlayacānaltiliztli īpan ītlahcuilōllo ''dominación'' in tlālticpactli; acachto ic Nāhuallōtl, zātēpan ic Teōmatiliztli īhuān tlacuitlapancāyōtl ic Yehyecōlmatiliztli. Nō ye oncah tlayacānaltiliztli īpan tlālticpactli ītēīxiptlatiliz: acachto ic Nāhuallōtl, zātēpan Teōmatiliztli īhuān tlacuitlapancāyōtl ic Nemiliztlahtōllōtl.
Nicān in tlācatl motta in Tlālticpactli:
* Aīc tlamini
* Īxpoliuhqui
* Ahtēmanahuiliztli in tlācatl
* Ahmo ollōtl
* In iuhcātilizzōtl īxcoyān nēci.
== In Neyōlīxihmachiliztli īihzaliz ==
Niman miyac cáhuitl, quin achi tocāuh, in yancuīc tlayacānaltiliztli in īquin aoc quitta in tlācatl, āxcān tlachiya.
* '''Ittaliztli''': quitēmoā ic īxtelolohtli zan in nequiliztli tlapan ahmo yōllōmatqui, ahmo nō in īyeliz.
* '''Tlachiyaliztli''': quitēmoā tlahcicāmatiliztli in tlein tiquittah īhuān oc tlamantli.
Īpampa in tlācatl quimati in nōhuiyānyoh tzīntiliztli:
* Nemiliztli-miquiztli
* Ātl-nemiliztli
* Tēīiptlatiliztli īpan Tēpalēhuiliztli
* Tecpāntiliztli īhuān Huipāntiliztli
* Neyōlīxihmachiliztli īcennemiliz.
In tzīntiliztli tlahtlaniliztli: ¿Āquin nehhuātl?
Ca acachto tlahtlaniliztli ic quipēhualtiā in machiliztli ītech nelmatiliztica ītech teōmatiliztica ītech yehyecōlmatiliztica.
Ahci inic cē tlanechicoliztli<ref>Quihtōznequi '''Síntesis'''</ref> ītech cemilhuicayōtl<ref>Quihtōznequi '''Universo, cosmos'''</ref>. Ca ōmeyōtl in cemilhuicayōtl; oncah tlamantli in yōli īhuān tlantli in ahyōli, mochi quipiya cē tzīntiliztli īhuān cē tlamiliztli; mochi mopatlaz necxitecpaliztica cennemi tlacemmani cāhuiyōtl<ref>'''Ciclos periódicos'''</ref>.
Niman ye "ca nehhuātl", īcel motlahtlani in tlācatl: ¿Cānin ōnnihuāllah īhuān in cāmpa niyāz? In tlācatl quipīqui uehcatiliztli tzīntiliztli īhuān ītlamiliz neneuhca ahmo macho. Ca yehhuātl quimati in huīcpa "itlah" īhuān quipōpohtiznequi ītloc in "itlah", in tlācatl quitlāliā oc achi tlacpac neneuhcāyōtl, quitlāliā topan.
Īpampa ca tlācatl in yehhuātl īhuān tēhuīcpa occequīntīn tlācatl, quitta ītzīntiliz iuhqui tlācaōllōtl zan ye ihui quipēhualtiā cē tēizcaltiliztli ic inīn iuhcātiliztli īhuān quitzomocyehyecoā huīcaliztli oc nepa ittalōni.
Oc centlapal iuhqui inic ōme īxconēxiliztli in tlācatl momati tlamantli tlahcuānihtli ītech īyeliz ic chīhualiztli in ye nō quimatini quiyōlpehpenani. Īpampa quicui in neyōlīxihmachiliztli in yancuīc tlatēctli īpan tlālticpactli, quichīhua cochtiliā (ochtiliā) in nematiliztli: ''tzīntiliztli-ōllōtl-yeliztli'' huīcpa ''quīzaliztli-quiyahuac-cennemiliztli''.
Ītech in neyōlīxihmachiliztli ītzīntiliz ic quimiyaquiliā tēnemiliztoquiliztli in quimoquīxtiliā īpan īnemiliz īhuān milōti īhtec tlālnāntzin. Momati ye īpampa ōme tlaēllacuāhualli<ref>Quihtōznequi '''impulso'''</ref> ''Tanatos'' īhuān ''Eros'' (θανατοσ=miquiztli, Ερωσ=tlazohtlaliztli).
Īnemiliz monequi yez tlahco tlaohtoquiliztli.
== In ilhuicamatiliztli iuhqui Teōmatiliztli īnelhuayo ==
In ilhuicamatiliztli īmiyaquiliz ōquimacac in teōmatiliztli īiuhquiyo, ye oc centlapal, monequi ic cemmelāhua in teōtl ītzīntiliz, niman quinechicoā in tētoquilli ītlachīhualiz cemilhuicayōtl, quīxtōtoca in īmochīhualiz īpan ye huehcauh tlaquetzalzāzānīlli<ref>Quihtōznequi '''mito'''</ref> īpan īcemilhuicayōchiyaya<ref>Quihtōznequi ''su cosmovisión'', cemilhuicayōchiyalōni='''cosmovisión'''</ref>. Iuh ic machtiliztli quimomachtiā īpan Iuhcātilizzōtl iuh ittalōni in tētlanēhuiliztli netech centiāchcauh īhuān huehcatlān; ceccān in tlālticpacāyōtl in cānin nemi in tlācatl, in tlein quitecpānaznequi. Auh occān in tlācatl quipiya in ilhuicatl in tlein mochipa cah tlapōhualtica netecpāncātlāliliztli in yez īmachiyōtīl ic teōmatiliztica īhuipānaliz.
Ītech machiliztli quīza:
* Tlanechicoliztli mētztica: Ca cemilhuicayōchiyalōni cēmani in tlein quipōhua īcāuh inin nehnencācītlalli.
* Tlanechicoliztli tōnatica: Ca cemilhuicayōchiyalōni oc ye cencah cemantoc, ic tleh quipōhua cāhuiyōtl oc ye huēyac.
In Ilhuicamatiliztli ōtzīntic īpan Huehcauh Cemantoctlālli nepantlah ye ixquichca cenxiquipilli īpan mācuīltzontli (10000) xihuitl īhuān mahtlāctzontli (4000) xihuitl, ōquimiyaquilihqueh in ''sumerio''tlācah īhuān ''egipcio''tlācah. Mexihcopan ōmomiyaquilih nepantlah ye ixquichca caxtolliomōntzontli īpan mahtlācpōhualli (7000) xihuitl īhuān mācuīltzontli (2000) xihuitl.
In tlanechicoliztli mīxiptlatiliā ic nemachiyōtīlli in quīxcocoā in īxconēxiliztli oc ye ahcoquīzqui. Miyac Teōmatiliztli in quīxiptlaliliā in cemilhicayōtl ic cē cuahuitl.
In ''griego''tlācah ahmo ōquiyōcoxqueh, ca yehhuāntin ōquimacaqueh miyac nenayōtl īxconēxiliztli tētech occē tlācah, occē nenayōtl. Yehhuāntin quipiyah cē Teōchīhualiztli<ref>quihtōznequi '''Teogonía'''</ref> mātēl ahmo quiyehyecoā cē nelli teōmatiliztli, oc ye quiyehyecoā in nāhuallōtl. In ''griego''tlamatinimeh oc ye cencah quimatih in "nelmatiliztica" (científicos) īxconēxiliztli ītechpa ilhuicatl oc ye ahmo ītechpa teōyōtica netlatēmōliliztli, ic īcemilhuicayōchichiya motlahcohuiā<ref>yancuīc tlahtōlli q.n. ''centrar'' (''se centra'')</ref> oc ye cencah īpan yōlpachihuiliztli in ''Nāhui Tlapēuhcāyōtl''; mātēl īpan tlaquetzalzāzānīlli ticnāmiquih in ichtaca īilhuicamatiliz tēmachtiliztli in tlein pōhui ye uehcauh nenayōtl.
In nemachiyōtlālīliliztica machitiliztli ītloc nenayōtl ''Griega'', ītloc nenayōtl ''Hebrea'',
ītloc nenayōtl Nāhuatl ca monequini ic quinehuiltiā in miyaquiliztli īpan teōyōtica tlnemiliztli īhuān īnetēicniuhtiliz īca īmachiliz in ilhuicatl. Īpampa zātēpan inīn nechīhualiztli, pēhua cē nexeloliztli in quichīhuaz in ītēīxneloliz īpan Teōmatiliztli ye tocāuh.
Īpan īxconēxiliztli tlapōhualtica-ilhuicamatiliztica ca ocachi ahcoquīzqui inīn tlapōhualli:
* Īpan helenotlācah: 2, a, 12, 24 = mochīhualiztli: Nāhui Tlapēuhcāyōtl.
* Īpan yudiotlācah: 6, 7, 12, 13, 28 = mochīhualiztli: Cāhuiyōtl Mētztica.
* Īpan nāhuatlācah: 2, 4, 9, 13, 20 = mochīhualiztli: Cāhuiyōtl Tōnatica.
==Tlahtolcaquiliztiloni==
{{Notetag/end}}
== Oc no xiquitta ==<!--Véase también-->
* [[Huēhuēhmēxihcayōtl]]
* [[Cristianismo]]
* [[Islamismo]]
* [[Judaísmo]]
* [[Hinduísmo]]
* [[Budaísmo]]
* [[Taoísmo]]
* [[Confucionismo]]
* [[Ahteōmatiliztli]]
== Tlatenehualiztli ==
<references/>
== Occe necuazaloliztli ==<!--Enlaces externos-->
* [https://web.archive.org/web/20070205125838/http://www.easr.de/ EASR- European Association for the Study of Religions]
* [https://web.archive.org/web/20070205202208/http://www.clas.ufl.edu/users/gthursby/rel/deptschl.htm Selected Program Resources in Religious Studies and Theology]
* [http://www.iahr.dk/ IAHR-International Association for the History of Religion]
* [http://www.cssr.org/ The Council of Societies for the Study of Religion]
* [https://web.archive.org/web/20100610123130/http://www.as.ua.edu/naasr/ NASR- Northamerican Association for the Study of Religion]
[[Neneuhcāyōtl:Teomatiliztli]]
4i5p8v7y60ertwmzgdkioi3gwat5mto
528633
528632
2026-08-11T23:51:30Z
Akapochtli
159
added [[Category:Hueyac tlahcuilolli]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
528633
wikitext
text/x-wiki
[[Īxiptli:Religionsmajoritaries.png|thumb|380px|]]
[[Īxiptli:ReligijneSymbole.svg|thumb|225px|Teomachiyotl]]
'''Teomatiliztli''' ({{es2}} ''Religión'') in [[teotl]] [[tlamatiliztli]].
== In tlacatl ihuan in cuayollotl ==
In Teomatiliztli itzintiliz zan ye no ipan Nelmatiliztli<ref>Quihtoznequi '''Filosofía''', no mihtoa [[Tlazohtlamatiliztli]]</ref> ihuan Yehyecolmatiliztli<ref>Quihtoznequi '''Ciencia'''</ref>.
Itech pohui in tlacatl, auh momoloca in imman imiyaquiliz. In tlacateuh<ref>Quihtoznequi '''homínido'''</ref> omomiyaquilih ye ixquichca centzonxiquipilli ipan macuilpohualxiquipilli (5 000 000) xihuitl, ocatca yolqui icuayollo yeceh ye onenqueh itloc in cenyeliztli tlaolololli, axcan mihtoa "microbandas".
Za no quizqui in cahuitl mopatla in icuayollo achi ixquichca macuilpohualxiquipilli ipan cempohualxiquipilli no macuilxiquipilli (1 000 000) xihuitl neci in ''Homo Erectus'', in iquin peuh tlahcicamatiliztli in maitl ihueliyo ihuan temocaquiltia ixpan tehuampoh ic comalapilhuia in noncuahquizqui tlamantli in tlein ca tequitiltiloni<ref>Quihtoznequi "manejable"</ref>.
Netech ye ixquichca nauhpohualxiquipilli ipan mahtlacxiquipilli (720 000) xihuitl huicpa yepohualxiquipilli (480 000) xihuitl in tlacatl quixotomecayotia in tletl ihuan quichihua tetlamantli, ma tel tlacuepqui yeceh iuh tlamaniliztli huel tetlamachilli. Icuayollo ye quipiqui, ye quiyocoya teixiptlatiliztli<ref>''Representación'', nican Quihtoznequi '''idea'''</ref> ihuan quin pehua in tlahcicaittaliztli in tlalticpactli.
In yancuic tlacatl omomoloca achi ye ixquichca caxtollioncenxiquipilli (128 000) xihuitl, ca cahualotilo in aminih-pipixqueh in aquihqueh ye miyaquiliztlahtolehqueh īhuān miyac tlamanitiliztli no ye itech pohui in "nahuallotl tlayehyecoliztli".
== In Nahuallotl tlanemiliztli ==
In miyaquiliztli ipan tlacatl īcuāyōllo ōmochīuh in ic monequiliztli oc nenticah, in tlācatl mihmati in yaonepantlah in yaonahuac, yeihca oquimah in tlalnamiquiliztli ihuan in tlamachtiliztli.
Ipan nican in tlacatl quitta in tlalticpac zan iuhqui tetetzahuac chicahualiztli in tlein quihcali ihuan ayiznequi techalaniliztica icel ca malli īpan tetlanehui chicahualiztli, in tlein quitlatzontequilia tlacaxoxouhqui ce ahmo occe.
In nahuallotl tlanemiliztli momoloca huic in ''Elehuiliztli'' ihuan ipampa quinequi ''Dominar'', nehuan tlamantli momoloca ihtec icuayollo. In tlein acachto in ''Nequiliztli'' zatepan yez ''Elehuiliztli'', in ihcuac cennemi hueyi elehuiliztli ihuan in tlacatl quitemoa in mochi ipampa cahxiliznequi in iquin achto aoc hueli, niman calaqui in ihtec nahuallotl. Neneuhca momati ic yollohixihmachiliztli in monequiliztli ic ''Dominar'' in tlein inahuac, in ic ahmo tepan iti in iuhquiz tecpantiliztli ihuan quitzomocyehyecoa in quipatla. in tlacatl ica ''dominar'' monequi in caxcahuia in iuhcatiliztli, monequi in quitencui, monequi in tlaixihmati ye in ic iuh cahxitia in nequiztli.
Ic nōhuiyānyoh in nāhuallōtl machcauhtiā ica quitlahpaliuhcāhuiā in tlacualli, in huelmatiliztli in tēmamahuiliztli, ica quinōtza acah in micqui īhuānyōlqui, ic quihtlacoā in tēhuāmpoh, ic cahāna cequi chicāhualiztli ahnozo neīxcāhuilli.
In nāhuallōtl tlanemiliztli āxcān oc cemmana, auh oc miyacpa quitocatinemi in teōyoh tlanemiliztli. Ye īpampa oncah tlayacānaltiliztli īpan ītlahcuilōllo ''dominación'' in tlālticpactli; acachto ic Nāhuallōtl, zātēpan ic Teōmatiliztli īhuān tlacuitlapancāyōtl ic Yehyecōlmatiliztli. Nō ye oncah tlayacānaltiliztli īpan tlālticpactli ītēīxiptlatiliz: acachto ic Nāhuallōtl, zātēpan Teōmatiliztli īhuān tlacuitlapancāyōtl ic Nemiliztlahtōllōtl.
Nicān in tlācatl motta in Tlālticpactli:
* Aīc tlamini
* Īxpoliuhqui
* Ahtēmanahuiliztli in tlācatl
* Ahmo ollōtl
* In iuhcātilizzōtl īxcoyān nēci.
== In Neyōlīxihmachiliztli īihzaliz ==
Niman miyac cáhuitl, quin achi tocāuh, in yancuīc tlayacānaltiliztli in īquin aoc quitta in tlācatl, āxcān tlachiya.
* '''Ittaliztli''': quitēmoā ic īxtelolohtli zan in nequiliztli tlapan ahmo yōllōmatqui, ahmo nō in īyeliz.
* '''Tlachiyaliztli''': quitēmoā tlahcicāmatiliztli in tlein tiquittah īhuān oc tlamantli.
Īpampa in tlācatl quimati in nōhuiyānyoh tzīntiliztli:
* Nemiliztli-miquiztli
* Ātl-nemiliztli
* Tēīiptlatiliztli īpan Tēpalēhuiliztli
* Tecpāntiliztli īhuān Huipāntiliztli
* Neyōlīxihmachiliztli īcennemiliz.
In tzīntiliztli tlahtlaniliztli: ¿Āquin nehhuātl?
Ca acachto tlahtlaniliztli ic quipēhualtiā in machiliztli ītech nelmatiliztica ītech teōmatiliztica ītech yehyecōlmatiliztica.
Ahci inic cē tlanechicoliztli<ref>Quihtōznequi '''Síntesis'''</ref> ītech cemilhuicayōtl<ref>Quihtōznequi '''Universo, cosmos'''</ref>. Ca ōmeyōtl in cemilhuicayōtl; oncah tlamantli in yōli īhuān tlantli in ahyōli, mochi quipiya cē tzīntiliztli īhuān cē tlamiliztli; mochi mopatlaz necxitecpaliztica cennemi tlacemmani cāhuiyōtl<ref>'''Ciclos periódicos'''</ref>.
Niman ye "ca nehhuātl", īcel motlahtlani in tlācatl: ¿Cānin ōnnihuāllah īhuān in cāmpa niyāz? In tlācatl quipīqui uehcatiliztli tzīntiliztli īhuān ītlamiliz neneuhca ahmo macho. Ca yehhuātl quimati in huīcpa "itlah" īhuān quipōpohtiznequi ītloc in "itlah", in tlācatl quitlāliā oc achi tlacpac neneuhcāyōtl, quitlāliā topan.
Īpampa ca tlācatl in yehhuātl īhuān tēhuīcpa occequīntīn tlācatl, quitta ītzīntiliz iuhqui tlācaōllōtl zan ye ihui quipēhualtiā cē tēizcaltiliztli ic inīn iuhcātiliztli īhuān quitzomocyehyecoā huīcaliztli oc nepa ittalōni.
Oc centlapal iuhqui inic ōme īxconēxiliztli in tlācatl momati tlamantli tlahcuānihtli ītech īyeliz ic chīhualiztli in ye nō quimatini quiyōlpehpenani. Īpampa quicui in neyōlīxihmachiliztli in yancuīc tlatēctli īpan tlālticpactli, quichīhua cochtiliā (ochtiliā) in nematiliztli: ''tzīntiliztli-ōllōtl-yeliztli'' huīcpa ''quīzaliztli-quiyahuac-cennemiliztli''.
Ītech in neyōlīxihmachiliztli ītzīntiliz ic quimiyaquiliā tēnemiliztoquiliztli in quimoquīxtiliā īpan īnemiliz īhuān milōti īhtec tlālnāntzin. Momati ye īpampa ōme tlaēllacuāhualli<ref>Quihtōznequi '''impulso'''</ref> ''Tanatos'' īhuān ''Eros'' (θανατοσ=miquiztli, Ερωσ=tlazohtlaliztli).
Īnemiliz monequi yez tlahco tlaohtoquiliztli.
== In ilhuicamatiliztli iuhqui Teōmatiliztli īnelhuayo ==
In ilhuicamatiliztli īmiyaquiliz ōquimacac in teōmatiliztli īiuhquiyo, ye oc centlapal, monequi ic cemmelāhua in teōtl ītzīntiliz, niman quinechicoā in tētoquilli ītlachīhualiz cemilhuicayōtl, quīxtōtoca in īmochīhualiz īpan ye huehcauh tlaquetzalzāzānīlli<ref>Quihtōznequi '''mito'''</ref> īpan īcemilhuicayōchiyaya<ref>Quihtōznequi ''su cosmovisión'', cemilhuicayōchiyalōni='''cosmovisión'''</ref>. Iuh ic machtiliztli quimomachtiā īpan Iuhcātilizzōtl iuh ittalōni in tētlanēhuiliztli netech centiāchcauh īhuān huehcatlān; ceccān in tlālticpacāyōtl in cānin nemi in tlācatl, in tlein quitecpānaznequi. Auh occān in tlācatl quipiya in ilhuicatl in tlein mochipa cah tlapōhualtica netecpāncātlāliliztli in yez īmachiyōtīl ic teōmatiliztica īhuipānaliz.
Ītech machiliztli quīza:
* Tlanechicoliztli mētztica: Ca cemilhuicayōchiyalōni cēmani in tlein quipōhua īcāuh inin nehnencācītlalli.
* Tlanechicoliztli tōnatica: Ca cemilhuicayōchiyalōni oc ye cencah cemantoc, ic tleh quipōhua cāhuiyōtl oc ye huēyac.
In Ilhuicamatiliztli ōtzīntic īpan Huehcauh Cemantoctlālli nepantlah ye ixquichca cenxiquipilli īpan mācuīltzontli (10000) xihuitl īhuān mahtlāctzontli (4000) xihuitl, ōquimiyaquilihqueh in ''sumerio''tlācah īhuān ''egipcio''tlācah. Mexihcopan ōmomiyaquilih nepantlah ye ixquichca caxtolliomōntzontli īpan mahtlācpōhualli (7000) xihuitl īhuān mācuīltzontli (2000) xihuitl.
In tlanechicoliztli mīxiptlatiliā ic nemachiyōtīlli in quīxcocoā in īxconēxiliztli oc ye ahcoquīzqui. Miyac Teōmatiliztli in quīxiptlaliliā in cemilhicayōtl ic cē cuahuitl.
In ''griego''tlācah ahmo ōquiyōcoxqueh, ca yehhuāntin ōquimacaqueh miyac nenayōtl īxconēxiliztli tētech occē tlācah, occē nenayōtl. Yehhuāntin quipiyah cē Teōchīhualiztli<ref>quihtōznequi '''Teogonía'''</ref> mātēl ahmo quiyehyecoā cē nelli teōmatiliztli, oc ye quiyehyecoā in nāhuallōtl. In ''griego''tlamatinimeh oc ye cencah quimatih in "nelmatiliztica" (científicos) īxconēxiliztli ītechpa ilhuicatl oc ye ahmo ītechpa teōyōtica netlatēmōliliztli, ic īcemilhuicayōchichiya motlahcohuiā<ref>yancuīc tlahtōlli q.n. ''centrar'' (''se centra'')</ref> oc ye cencah īpan yōlpachihuiliztli in ''Nāhui Tlapēuhcāyōtl''; mātēl īpan tlaquetzalzāzānīlli ticnāmiquih in ichtaca īilhuicamatiliz tēmachtiliztli in tlein pōhui ye uehcauh nenayōtl.
In nemachiyōtlālīliliztica machitiliztli ītloc nenayōtl ''Griega'', ītloc nenayōtl ''Hebrea'',
ītloc nenayōtl Nāhuatl ca monequini ic quinehuiltiā in miyaquiliztli īpan teōyōtica tlnemiliztli īhuān īnetēicniuhtiliz īca īmachiliz in ilhuicatl. Īpampa zātēpan inīn nechīhualiztli, pēhua cē nexeloliztli in quichīhuaz in ītēīxneloliz īpan Teōmatiliztli ye tocāuh.
Īpan īxconēxiliztli tlapōhualtica-ilhuicamatiliztica ca ocachi ahcoquīzqui inīn tlapōhualli:
* Īpan helenotlācah: 2, a, 12, 24 = mochīhualiztli: Nāhui Tlapēuhcāyōtl.
* Īpan yudiotlācah: 6, 7, 12, 13, 28 = mochīhualiztli: Cāhuiyōtl Mētztica.
* Īpan nāhuatlācah: 2, 4, 9, 13, 20 = mochīhualiztli: Cāhuiyōtl Tōnatica.
==Tlahtolcaquiliztiloni==
{{Notetag/end}}
== Oc no xiquitta ==<!--Véase también-->
* [[Huēhuēhmēxihcayōtl]]
* [[Cristianismo]]
* [[Islamismo]]
* [[Judaísmo]]
* [[Hinduísmo]]
* [[Budaísmo]]
* [[Taoísmo]]
* [[Confucionismo]]
* [[Ahteōmatiliztli]]
== Tlatenehualiztli ==
<references/>
== Occe necuazaloliztli ==<!--Enlaces externos-->
* [https://web.archive.org/web/20070205125838/http://www.easr.de/ EASR- European Association for the Study of Religions]
* [https://web.archive.org/web/20070205202208/http://www.clas.ufl.edu/users/gthursby/rel/deptschl.htm Selected Program Resources in Religious Studies and Theology]
* [http://www.iahr.dk/ IAHR-International Association for the History of Religion]
* [http://www.cssr.org/ The Council of Societies for the Study of Religion]
* [https://web.archive.org/web/20100610123130/http://www.as.ua.edu/naasr/ NASR- Northamerican Association for the Study of Religion]
[[Neneuhcāyōtl:Teomatiliztli]]
[[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]]
n6ugksrnp7qt71cjvpdxw33gwkl5phf
528635
528633
2026-08-12T02:08:16Z
Akapochtli
159
528635
wikitext
text/x-wiki
[[Īxiptli:Religionsmajoritaries.png|thumb|380px|]]
[[Īxiptli:ReligijneSymbole.svg|thumb|225px|Teomachiyotl]]
'''Teomatiliztli''' ({{es2}} ''Religión'') in [[teotl]] [[tlamatiliztli]].
== In tlacatl ihuan in cuayollotl ==
In Teomatiliztli itzintiliz zan ye no ipan Nelmatiliztli<ref>Quihtoznequi '''Filosofía''', no mihtoa [[Tlazohtlamatiliztli]]</ref> ihuan Yehyecolmatiliztli<ref>Quihtoznequi '''Ciencia'''</ref>.
Itech pohui in tlacatl, auh momoloca in imman imiyaquiliz. In tlacateuh<ref>Quihtoznequi '''homínido'''</ref> omomiyaquilih ye ixquichca centzonxiquipilli ipan macuilpohualxiquipilli (5 000 000) xihuitl, ocatca yolqui icuayollo yeceh ye onenqueh itloc in cenyeliztli tlaolololli, axcan mihtoa "microbandas".
Za no quizqui in cahuitl mopatla in icuayollo achi ixquichca macuilpohualxiquipilli ipan cempohualxiquipilli no macuilxiquipilli (1 000 000) xihuitl neci in ''Homo Erectus'', in iquin peuh tlahcicamatiliztli in maitl ihueliyo ihuan temocaquiltia ixpan tehuampoh ic comalapilhuia in noncuahquizqui tlamantli in tlein ca tequitiltiloni<ref>Quihtoznequi "manejable"</ref>.
Netech ye ixquichca nauhpohualxiquipilli ipan mahtlacxiquipilli (720 000) xihuitl huicpa yepohualxiquipilli (480 000) xihuitl in tlacatl quixotomecayotia in tletl ihuan quichihua tetlamantli, ma tel tlacuepqui yeceh iuh tlamaniliztli huel tetlamachilli. Icuayollo ye quipiqui, ye quiyocoya teixiptlatiliztli<ref>''Representación'', nican Quihtoznequi '''idea'''</ref> ihuan quin pehua in tlahcicaittaliztli in tlalticpactli.
In yancuic tlacatl omomoloca achi ye ixquichca caxtollioncenxiquipilli (128 000) xihuitl, ca cahualotilo in aminih-pipixqueh in aquihqueh ye miyaquiliztlahtolehqueh ihuan miyac tlamanitiliztli no ye itech pohui in "nahuallotl tlayehyecoliztli".
== In Nahuallotl tlanemiliztli ==
In miyaquiliztli ipan tlacatl icuayollo omochiuh in ic monequiliztli oc nenticah, in tlacatl mihmati in yaonepantlah in yaonahuac, yeihca oquimah in tlalnamiquiliztli ihuan in tlamachtiliztli.
Ipan nican in tlacatl quitta in tlalticpac zan iuhqui tetetzahuac chicahualiztli in tlein quihcali ihuan ayiznequi techalaniliztica icel ca malli īpan tetlanehui chicahualiztli, in tlein quitlatzontequilia tlacaxoxouhqui ce ahmo occe.
In nahuallotl tlanemiliztli momoloca huic in ''Elehuiliztli'' ihuan ipampa quinequi ''Dominar'', nehuan tlamantli momoloca ihtec icuayollo. In tlein acachto in ''Nequiliztli'' zatepan yez ''Elehuiliztli'', in ihcuac cennemi hueyi elehuiliztli ihuan in tlacatl quitemoa in mochi ipampa cahxiliznequi in iquin achto aoc hueli, niman calaqui in ihtec nahuallotl. Neneuhca momati ic yollohixihmachiliztli in monequiliztli ic ''Dominar'' in tlein inahuac, in ic ahmo tepan iti in iuhquiz tecpantiliztli ihuan quitzomocyehyecoa in quipatla. in tlacatl ica ''dominar'' monequi in caxcahuia in iuhcatiliztli, monequi in quitencui, monequi in tlaixihmati ye in ic iuh cahxitia in nequiztli.
Ic nohuiyanyoh in nahuallotl machcauhtia ica quitlahpaliuhcahuia in tlacualli, in huelmatiliztli in temamahuiliztli, ica quinotza acah in micqui ihuanyolqui, ic quihtlacoa in tehuampoh, ic cahana cequi chicahualiztli ahnozo neixcahuilli.
In nahuallotl tlanemiliztli axcan oc cemmana, auh oc miyacpa quitocatinemi in teoyoh tlanemiliztli. Ye ipampa oncah tlayacanaltiliztli ipan itlahcuilollo ''dominación'' in tlalticpactli; acachto ic Nahuallotl, zatepan ic Teomatiliztli ihuan tlacuitlapancayotl ic Yehyecolmatiliztli. No ye oncah tlayacanaltiliztli ipan tlalticpactli iteixiptlatiliz: acachto ic Nahuallotl, zatepan Teomatiliztli ihuan tlacuitlapancayotl ic Nemiliztlahtollotl.
Nican in tlacatl motta in Tlalticpactli:
* Aic tlamini
* Ixpoliuhqui
* Ahtemanahuiliztli in tlacatl
* Ahmo ollotl
* In iuhcatilizzotl ixcoyan neci.
== In Neyolixihmachiliztli iihzaliz ==
Niman miyac cahuitl, quin achi tocauh, in yancuīc tlayacānaltiliztli in īquin aoc quitta in tlācatl, axcan tlachiya.
* '''Ittaliztli''': quitemoa ic īxtelolohtli zan in nequiliztli tlapan ahmo yōllōmatqui, ahmo nō in iyeliz.
* '''Tlachiyaliztli''': quitemoa tlahcicāmatiliztli in tlein tiquittah īhuān oc tlamantli.
Īpampa in tlācatl quimati in nōhuiyānyoh tzīntiliztli:
* Nemiliztli-miquiztli
* Ātl-nemiliztli
* Tēīiptlatiliztli īpan Tēpalēhuiliztli
* Tecpāntiliztli īhuān Huipāntiliztli
* Neyōlīxihmachiliztli īcennemiliz.
In tzintiliztli tlahtlaniliztli: ¿Āquin nehhuātl?
Ca acachto tlahtlaniliztli ic quipēhualtiā in machiliztli ītech nelmatiliztica ītech teōmatiliztica ītech yehyecōlmatiliztica.
Ahci inic cē tlanechicoliztli<ref>Quihtōznequi '''Síntesis'''</ref> ītech cemilhuicayōtl<ref>Quihtōznequi '''Universo, cosmos'''</ref>. Ca ōmeyōtl in cemilhuicayōtl; oncah tlamantli in yōli īhuān tlantli in ahyōli, mochi quipiya cē tzīntiliztli īhuān cē tlamiliztli; mochi mopatlaz necxitecpaliztica cennemi tlacemmani cāhuiyōtl<ref>'''Ciclos periódicos'''</ref>.
Niman ye "ca nehhuātl", īcel motlahtlani in tlācatl: ¿Cānin ōnnihuāllah īhuān in cāmpa niyāz? In tlācatl quipīqui uehcatiliztli tzīntiliztli īhuān ītlamiliz neneuhca ahmo macho. Ca yehhuātl quimati in huīcpa "itlah" īhuān quipōpohtiznequi ītloc in "itlah", in tlācatl quitlāliā oc achi tlacpac neneuhcāyōtl, quitlāliā topan.
Īpampa ca tlācatl in yehhuātl īhuān tēhuīcpa occequīntīn tlācatl, quitta ītzīntiliz iuhqui tlācaōllōtl zan ye ihui quipēhualtiā cē tēizcaltiliztli ic inīn iuhcātiliztli īhuān quitzomocyehyecoā huīcaliztli oc nepa ittalōni.
Oc centlapal iuhqui inic ōme īxconēxiliztli in tlācatl momati tlamantli tlahcuānihtli ītech īyeliz ic chīhualiztli in ye nō quimatini quiyōlpehpenani. Īpampa quicui in neyōlīxihmachiliztli in yancuīc tlatēctli īpan tlālticpactli, quichīhua cochtiliā (ochtiliā) in nematiliztli: ''tzīntiliztli-ōllōtl-yeliztli'' huīcpa ''quīzaliztli-quiyahuac-cennemiliztli''.
Ītech in neyōlīxihmachiliztli ītzīntiliz ic quimiyaquiliā tēnemiliztoquiliztli in quimoquīxtiliā īpan īnemiliz īhuān milōti īhtec tlālnāntzin. Momati ye īpampa ōme tlaēllacuāhualli<ref>Quihtōznequi '''impulso'''</ref> ''Tanatos'' īhuān ''Eros'' (θανατοσ=miquiztli, Ερωσ=tlazohtlaliztli).
Īnemiliz monequi yez tlahco tlaohtoquiliztli.
== In ilhuicamatiliztli iuhqui Teōmatiliztli īnelhuayo ==
In ilhuicamatiliztli īmiyaquiliz ōquimacac in teōmatiliztli īiuhquiyo, ye oc centlapal, monequi ic cemmelāhua in teōtl ītzīntiliz, niman quinechicoā in tētoquilli ītlachīhualiz cemilhuicayōtl, quīxtōtoca in īmochīhualiz īpan ye huehcauh tlaquetzalzāzānīlli<ref>Quihtōznequi '''mito'''</ref> īpan īcemilhuicayōchiyaya<ref>Quihtōznequi ''su cosmovisión'', cemilhuicayōchiyalōni='''cosmovisión'''</ref>. Iuh ic machtiliztli quimomachtiā īpan Iuhcātilizzōtl iuh ittalōni in tētlanēhuiliztli netech centiāchcauh īhuān huehcatlān; ceccān in tlālticpacāyōtl in cānin nemi in tlācatl, in tlein quitecpānaznequi. Auh occān in tlācatl quipiya in ilhuicatl in tlein mochipa cah tlapōhualtica netecpāncātlāliliztli in yez īmachiyōtīl ic teōmatiliztica īhuipānaliz.
Ītech machiliztli quīza:
* Tlanechicoliztli mētztica: Ca cemilhuicayōchiyalōni cēmani in tlein quipōhua īcāuh inin nehnencācītlalli.
* Tlanechicoliztli tōnatica: Ca cemilhuicayōchiyalōni oc ye cencah cemantoc, ic tleh quipōhua cāhuiyōtl oc ye huēyac.
In Ilhuicamatiliztli ōtzīntic īpan Huehcauh Cemantoctlālli nepantlah ye ixquichca cenxiquipilli īpan mācuīltzontli (10000) xihuitl īhuān mahtlāctzontli (4000) xihuitl, ōquimiyaquilihqueh in ''sumerio''tlācah īhuān ''egipcio''tlācah. Mexihcopan ōmomiyaquilih nepantlah ye ixquichca caxtolliomōntzontli īpan mahtlācpōhualli (7000) xihuitl īhuān mācuīltzontli (2000) xihuitl.
In tlanechicoliztli mīxiptlatiliā ic nemachiyōtīlli in quīxcocoā in īxconēxiliztli oc ye ahcoquīzqui. Miyac Teōmatiliztli in quīxiptlaliliā in cemilhicayōtl ic cē cuahuitl.
In ''griego''tlācah ahmo ōquiyōcoxqueh, ca yehhuāntin ōquimacaqueh miyac nenayōtl īxconēxiliztli tētech occē tlācah, occē nenayōtl. Yehhuāntin quipiyah cē Teōchīhualiztli<ref>quihtōznequi '''Teogonía'''</ref> mātēl ahmo quiyehyecoā cē nelli teōmatiliztli, oc ye quiyehyecoā in nāhuallōtl. In ''griego''tlamatinimeh oc ye cencah quimatih in "nelmatiliztica" (científicos) īxconēxiliztli ītechpa ilhuicatl oc ye ahmo ītechpa teōyōtica netlatēmōliliztli, ic īcemilhuicayōchichiya motlahcohuiā<ref>yancuīc tlahtōlli q.n. ''centrar'' (''se centra'')</ref> oc ye cencah īpan yōlpachihuiliztli in ''Nāhui Tlapēuhcāyōtl''; mātēl īpan tlaquetzalzāzānīlli ticnāmiquih in ichtaca īilhuicamatiliz tēmachtiliztli in tlein pōhui ye uehcauh nenayōtl.
In nemachiyōtlālīliliztica machitiliztli ītloc nenayōtl ''Griega'', ītloc nenayōtl ''Hebrea'',
ītloc nenayōtl Nāhuatl ca monequini ic quinehuiltiā in miyaquiliztli īpan teōyōtica tlnemiliztli īhuān īnetēicniuhtiliz īca īmachiliz in ilhuicatl. Īpampa zātēpan inīn nechīhualiztli, pēhua cē nexeloliztli in quichīhuaz in ītēīxneloliz īpan Teōmatiliztli ye tocāuh.
Īpan īxconēxiliztli tlapōhualtica-ilhuicamatiliztica ca ocachi ahcoquīzqui inīn tlapōhualli:
* Īpan helenotlācah: 2, a, 12, 24 = mochīhualiztli: Nāhui Tlapēuhcāyōtl.
* Īpan yudiotlācah: 6, 7, 12, 13, 28 = mochīhualiztli: Cāhuiyōtl Mētztica.
* Īpan nāhuatlācah: 2, 4, 9, 13, 20 = mochīhualiztli: Cāhuiyōtl Tōnatica.
==Tlahtolcaquiliztiloni==
{{Notetag/end}}
== Oc no xiquitta ==<!--Véase también-->
* [[Huēhuēhmēxihcayōtl]]
* [[Cristianismo]]
* [[Islamismo]]
* [[Judaísmo]]
* [[Hinduísmo]]
* [[Budaísmo]]
* [[Taoísmo]]
* [[Confucionismo]]
* [[Ahteōmatiliztli]]
== Tlatenehualiztli ==
<references/>
== Occe necuazaloliztli ==<!--Enlaces externos-->
* [https://web.archive.org/web/20070205125838/http://www.easr.de/ EASR- European Association for the Study of Religions]
* [https://web.archive.org/web/20070205202208/http://www.clas.ufl.edu/users/gthursby/rel/deptschl.htm Selected Program Resources in Religious Studies and Theology]
* [http://www.iahr.dk/ IAHR-International Association for the History of Religion]
* [http://www.cssr.org/ The Council of Societies for the Study of Religion]
* [https://web.archive.org/web/20100610123130/http://www.as.ua.edu/naasr/ NASR- Northamerican Association for the Study of Religion]
[[Neneuhcāyōtl:Teomatiliztli]]
[[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]]
qsqt6ggln0a11zf7f68p4nbz158ietn
528636
528635
2026-08-12T03:23:29Z
Akapochtli
159
Quitar macrones
528636
wikitext
text/x-wiki
[[Īxiptli:Religionsmajoritaries.png|thumb|380px|]]
[[Īxiptli:ReligijneSymbole.svg|thumb|225px|Teomachiyotl]]
'''Teomatiliztli''' ({{es2}} ''Religión'') in [[teotl]] [[tlamatiliztli]].
== In tlacatl ihuan in cuayollotl ==
In Teomatiliztli itzintiliz zan ye no ipan Nelmatiliztli<ref>Quihtoznequi '''Filosofía''', no mihtoa [[Tlazohtlamatiliztli]]</ref> ihuan Yehyecolmatiliztli<ref>Quihtoznequi '''Ciencia'''</ref>.
Itech pohui in tlacatl, auh momoloca in imman imiyaquiliz. In tlacateuh<ref>Quihtoznequi '''homínido'''</ref> omomiyaquilih ye ixquichca centzonxiquipilli ipan macuilpohualxiquipilli (5 000 000) xihuitl, ocatca yolqui icuayollo yeceh ye onenqueh itloc in cenyeliztli tlaolololli, axcan mihtoa "microbandas".
Za no quizqui in cahuitl mopatla in icuayollo achi ixquichca macuilpohualxiquipilli ipan cempohualxiquipilli no macuilxiquipilli (1 000 000) xihuitl neci in ''Homo Erectus'', in iquin peuh tlahcicamatiliztli in maitl ihueliyo ihuan temocaquiltia ixpan tehuampoh ic comalapilhuia in noncuahquizqui tlamantli in tlein ca tequitiltiloni<ref>Quihtoznequi "manejable"</ref>.
Netech ye ixquichca nauhpohualxiquipilli ipan mahtlacxiquipilli (720 000) xihuitl huicpa yepohualxiquipilli (480 000) xihuitl in tlacatl quixotomecayotia in tletl ihuan quichihua tetlamantli, ma tel tlacuepqui yeceh iuh tlamaniliztli huel tetlamachilli. Icuayollo ye quipiqui, ye quiyocoya teixiptlatiliztli<ref>''Representación'', nican Quihtoznequi '''idea'''</ref> ihuan quin pehua in tlahcicaittaliztli in tlalticpactli.
In yancuic tlacatl omomoloca achi ye ixquichca caxtollioncenxiquipilli (128 000) xihuitl, ca cahualotilo in aminih-pipixqueh in aquihqueh ye miyaquiliztlahtolehqueh ihuan miyac tlamanitiliztli no ye itech pohui in "nahuallotl tlayehyecoliztli".
== In Nahuallotl tlanemiliztli ==
In miyaquiliztli ipan tlacatl icuayollo omochiuh in ic monequiliztli oc nenticah, in tlacatl mihmati in yaonepantlah in yaonahuac, yeihca oquimah in tlalnamiquiliztli ihuan in tlamachtiliztli.
Ipan nican in tlacatl quitta in tlalticpac zan iuhqui tetetzahuac chicahualiztli in tlein quihcali ihuan ayiznequi techalaniliztica icel ca malli īpan tetlanehui chicahualiztli, in tlein quitlatzontequilia tlacaxoxouhqui ce ahmo occe.
In nahuallotl tlanemiliztli momoloca huic in ''Elehuiliztli'' ihuan ipampa quinequi ''Dominar'', nehuan tlamantli momoloca ihtec icuayollo. In tlein acachto in ''Nequiliztli'' zatepan yez ''Elehuiliztli'', in ihcuac cennemi hueyi elehuiliztli ihuan in tlacatl quitemoa in mochi ipampa cahxiliznequi in iquin achto aoc hueli, niman calaqui in ihtec nahuallotl. Neneuhca momati ic yollohixihmachiliztli in monequiliztli ic ''Dominar'' in tlein inahuac, in ic ahmo tepan iti in iuhquiz tecpantiliztli ihuan quitzomocyehyecoa in quipatla. in tlacatl ica ''dominar'' monequi in caxcahuia in iuhcatiliztli, monequi in quitencui, monequi in tlaixihmati ye in ic iuh cahxitia in nequiztli.
Ic nohuiyanyoh in nahuallotl machcauhtia ica quitlahpaliuhcahuia in tlacualli, in huelmatiliztli in temamahuiliztli, ica quinotza acah in micqui ihuanyolqui, ic quihtlacoa in tehuampoh, ic cahana cequi chicahualiztli ahnozo neixcahuilli.
In nahuallotl tlanemiliztli axcan oc cemmana, auh oc miyacpa quitocatinemi in teoyoh tlanemiliztli. Ye ipampa oncah tlayacanaltiliztli ipan itlahcuilollo ''dominación'' in tlalticpactli; acachto ic Nahuallotl, zatepan ic Teomatiliztli ihuan tlacuitlapancayotl ic Yehyecolmatiliztli. No ye oncah tlayacanaltiliztli ipan tlalticpactli iteixiptlatiliz: acachto ic Nahuallotl, zatepan Teomatiliztli ihuan tlacuitlapancayotl ic Nemiliztlahtollotl.
Nican in tlacatl motta in Tlalticpactli:
* Aic tlamini
* Ixpoliuhqui
* Ahtemanahuiliztli in tlacatl
* Ahmo ollotl
* In iuhcatilizzotl ixcoyan neci.
== In Neyolixihmachiliztli iihzaliz ==
Niman miyac cahuitl, quin achi tocauh, in yancuic tlayacanaltiliztli in iquin aoc quitta in tlacatl, axcan tlachiya.
* '''Ittaliztli''': quitemoa ic ixtelolohtli zan in nequiliztli tlapan ahmo yollomatqui, ahmo no in iyeliz.
* '''Tlachiyaliztli''': quitemoa tlahcicamatiliztli in tlein tiquittah ihuan oc tlamantli.
Ipampa in tlacatl quimati in nohuiyanyoh tzintiliztli:
* Nemiliztli-miquiztli
* Atl-nemiliztli
* Teixiptlatiliztli ipan Tepalehuiliztli
* Tecpantiliztli ihuan Huipantiliztli
* Neyolixihmachiliztli icennemiliz.
In tzintiliztli tlahtlaniliztli: ¿Aquin nehhuatl?
Ca acachto tlahtlaniliztli ic quipehualtia in machiliztli itech nelmatiliztica itech teomatiliztica itech yehyecolmatiliztica.
Ahci inic ce tlanechicoliztli<ref>Quihtōznequi '''Síntesis'''</ref> itech cemilhuicayotl<ref>Quihtoznequi '''Universo, cosmos'''</ref>. Ca omeyotl in cemilhuicayotl; oncah tlamantli in yoli ihuan tlantli in ahyoli, mochi quipiya ce tzintiliztli ihuan ce tlamiliztli; mochi mopatlaz necxitecpaliztica cennemi tlacemmani cahuiyotl<ref>'''Ciclos periódicos'''</ref>.
Niman ye "ca nehhuatl", icel motlahtlani in tlacatl: ¿Canin onihuallah ihuan in campa niyaz? In tlacatl quipiqui uehcatiliztli tzintiliztli ihuan itlamiliz neneuhca ahmo macho. Ca yehhuatl quimati in huicpa "itlah" ihuan quipopohtiznequi itloc in "itlah", in tlacatl quitlalia oc achi tlacpac neneuhcayotl, quitlalia topan.
Ipampa ca tlacatl in yehhuatl ihuan tehuicpa occequintin tlacatl, quitta itzintiliz iuhqui tlacaollotl zan ye ihui quipehualtia ce teizcaltiliztli ic inin iuhcatiliztli ihuan quitzomocyehyecoa huicaliztli oc nepa ittaloni.
Oc centlapal iuhqui inic ome ixconexiliztli in tlacatl momati tlamantli tlahcuanihtli itech iyeliz ic chihualiztli in ye no quimatini quiyolpehpenani. Ipampa quicui in neyolixihmachiliztli in yancuic tlatectli ipan tlalticpactli, quichihua cochtilia (ochtilia) in nematiliztli: ''tzintiliztli-ollotl-yeliztli'' huicpa ''quizaliztli-quiyahuac-cennemiliztli''.
Itech in neyolixihmachiliztli itzintiliz ic quimiyaquilia tenemiliztoquiliztli in quimoquixtilia ipan inemiliz ihuan miloti ihtec tlalnantzin. Momati ye ipampa ome tlaellacuahualli<ref>Quihtoznequi '''impulso'''</ref> ''Tanatos'' ihuan ''Eros'' (θανατοσ=miquiztli, Ερωσ=tlazohtlaliztli).
Inemiliz monequi yez tlahco tlaohtoquiliztli.
== In ilhuicamatiliztli iuhqui Teomatiliztli inelhuayo ==
In ilhuicamatiliztli imiyaquiliz oquimacac in teomatiliztli iiuhquiyo, ye oc centlapal, monequi ic cemmelahua in teotl itzintiliz, niman quinechicoa in tetoquilli itlachihualiz cemilhuicayotl, quixtotoca in imochihualiz ipan ye huehcauh tlaquetzalzazanilli<ref>Quihtoznequi '''mito'''</ref> ipan icemilhuicayochiyaya<ref>Quihtoznequi ''su cosmovisión'', cemilhuicayochiyaloni='''cosmovisión'''</ref>. Iuh ic machtiliztli quimomachtia ipan Iuhcatilizzotl iuh ittaloni in tetlanehuiliztli netech centiachcauh ihuan huehcatlan; ceccan in tlalticpacayotl in canin nemi in tlacatl, in tlein quitecpanaznequi. Auh occan in tlalacatl quipiya in ilhuicatl in tlein mochipa cah tlapohualtica netecpancatlaliliztli in yez imachiyotil ic teomatiliztica ihuipanaliz.
Itech machiliztli quiza:
* Tlanechicoliztli metztica: Ca cemilhuicayochiyaloni cemani in tlein quipohua icauh inin nehnencacitlalli.
* Tlanechicoliztli tonatica: Ca cemilhuicayochiyaloni oc ye cencah cemantoc, ic tleh quipohua cahuiyotl oc ye hueyac.
In Ilhuicamatiliztli ōtzīntic īpan Huehcauh Cemantoctlālli nepantlah ye ixquichca cenxiquipilli īpan mācuīltzontli (10000) xihuitl īhuān mahtlāctzontli (4000) xihuitl, ōquimiyaquilihqueh in ''sumerio''tlācah īhuān ''egipcio''tlācah. Mexihcopan ōmomiyaquilih nepantlah ye ixquichca caxtolliomōntzontli īpan mahtlācpōhualli (7000) xihuitl īhuān mācuīltzontli (2000) xihuitl.
In tlanechicoliztli mīxiptlatiliā ic nemachiyōtīlli in quīxcocoā in īxconēxiliztli oc ye ahcoquīzqui. Miyac Teōmatiliztli in quīxiptlaliliā in cemilhicayōtl ic cē cuahuitl.
In ''griego''tlācah ahmo ōquiyōcoxqueh, ca yehhuāntin ōquimacaqueh miyac nenayōtl īxconēxiliztli tētech occē tlācah, occē nenayōtl. Yehhuāntin quipiyah cē Teōchīhualiztli<ref>quihtōznequi '''Teogonía'''</ref> mātēl ahmo quiyehyecoā cē nelli teōmatiliztli, oc ye quiyehyecoā in nāhuallōtl. In ''griego''tlamatinimeh oc ye cencah quimatih in "nelmatiliztica" (científicos) īxconēxiliztli ītechpa ilhuicatl oc ye ahmo ītechpa teōyōtica netlatēmōliliztli, ic īcemilhuicayōchichiya motlahcohuiā<ref>yancuīc tlahtōlli q.n. ''centrar'' (''se centra'')</ref> oc ye cencah īpan yōlpachihuiliztli in ''Nāhui Tlapēuhcāyōtl''; mātēl īpan tlaquetzalzāzānīlli ticnāmiquih in ichtaca īilhuicamatiliz tēmachtiliztli in tlein pōhui ye uehcauh nenayōtl.
In nemachiyōtlālīliliztica machitiliztli ītloc nenayōtl ''Griega'', ītloc nenayōtl ''Hebrea'',
ītloc nenayōtl Nāhuatl ca monequini ic quinehuiltiā in miyaquiliztli īpan teōyōtica tlnemiliztli īhuān īnetēicniuhtiliz īca īmachiliz in ilhuicatl. Īpampa zātēpan inīn nechīhualiztli, pēhua cē nexeloliztli in quichīhuaz in ītēīxneloliz īpan Teōmatiliztli ye tocāuh.
Īpan īxconēxiliztli tlapōhualtica-ilhuicamatiliztica ca ocachi ahcoquīzqui inīn tlapōhualli:
* Īpan helenotlācah: 2, a, 12, 24 = mochīhualiztli: Nāhui Tlapēuhcāyōtl.
* Īpan yudiotlācah: 6, 7, 12, 13, 28 = mochīhualiztli: Cāhuiyōtl Mētztica.
* Īpan nāhuatlācah: 2, 4, 9, 13, 20 = mochīhualiztli: Cāhuiyōtl Tōnatica.
==Tlahtolcaquiliztiloni==
{{Notetag/end}}
== Oc no xiquitta ==<!--Véase también-->
* [[Huēhuēhmēxihcayōtl]]
* [[Cristianismo]]
* [[Islamismo]]
* [[Judaísmo]]
* [[Hinduísmo]]
* [[Budaísmo]]
* [[Taoísmo]]
* [[Confucionismo]]
* [[Ahteōmatiliztli]]
== Tlatenehualiztli ==
<references/>
== Occe necuazaloliztli ==<!--Enlaces externos-->
* [https://web.archive.org/web/20070205125838/http://www.easr.de/ EASR- European Association for the Study of Religions]
* [https://web.archive.org/web/20070205202208/http://www.clas.ufl.edu/users/gthursby/rel/deptschl.htm Selected Program Resources in Religious Studies and Theology]
* [http://www.iahr.dk/ IAHR-International Association for the History of Religion]
* [http://www.cssr.org/ The Council of Societies for the Study of Religion]
* [https://web.archive.org/web/20100610123130/http://www.as.ua.edu/naasr/ NASR- Northamerican Association for the Study of Religion]
[[Neneuhcāyōtl:Teomatiliztli]]
[[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]]
mspeigg8q5kx68aiwcdcvogwaqm4gif
Macuilpohualxihuitl
0
5535
528634
528627
2026-08-12T01:47:34Z
Akapochtli
159
Revertido el cambio de [[Special:Contributions/Yomigaeru|Yomigaeru]] ([[User talk:Yomigaeru|disc.]]) a la última edición de [[User:Akapochtli|Akapochtli]]
528607
wikitext
text/x-wiki
Cē '''mācuīlpōhualxihuitl''' in mācuīlpōhualli xihuitl [[cāhuitl]].
== Macuilpohualxihuitl I ==
{{Nemachiyōtīlli:Macuilpohualxihuitl 1|0}}
== Macuilpohualxihuitl II ==
{{Nemachiyōtīlli:Macuilpohualxihuitl 1|100}}
== Macuilpohualxihuitl III ==
{{Nemachiyōtīlli:Macuilpohualxihuitl 1|200}}
== Macuilpohualxihuitl IV ==
{{Nemachiyōtīlli:Macuilpohualxihuitl 1|300}}
== Macuilpohualxihuitl V ==
{{Nemachiyōtīlli:Macuilpohualxihuitl 1|400}}
== Macuilpohualxihuitl VI ==
{{Nemachiyōtīlli:Macuilpohualxihuitl 1|500}}
== Macuilpohualxihuitl VII ==
{{Nemachiyōtīlli:Macuilpohualxihuitl 1|600}}
== Macuilpohualxihuitl VIII ==
{{Nemachiyōtīlli:Macuilpohualxihuitl 1|700}}
== Macuilpohualxihuitl IX ==
{{Nemachiyōtīlli:Macuilpohualxihuitl 1|800}}
== Macuilpohualxihuitl X ==
{{Nemachiyōtīlli:Macuilpohualxihuitl 1|900}}
== Macuilpohualxihuitl XI ==
{{Nemachiyōtīlli:Macuilpohualxihuitl 1|1000}}
== Macuilpohualxihuitl XII ==
{{Nemachiyōtīlli:Macuilpohualxihuitl 1|1100}}
== Macuilpohualxihuitl XIII ==
{{Nemachiyōtīlli:Macuilpohualxihuitl 1|1200}}
== Macuilpohualxihuitl XIV ==
{{Nemachiyōtīlli:Macuilpohualxihuitl 1|1300}}
== Macuilpohualxihuitl XV ==
{{Nemachiyōtīlli:Macuilpohualxihuitl 1|1400}}
== Macuilpohualxihuitl XVI ==
{{Nemachiyōtīlli:Macuilpohualxihuitl 1|1500}}
== Macuilpohualxihuitl XVII ==
{{Nemachiyōtīlli:Macuilpohualxihuitl 1|1600}}
== Macuilpohualxihuitl XVIII ==
{{Nemachiyōtīlli:Macuilpohualxihuitl 1|1700}}
== Macuilpohualxihuitl XIX ==
{{Nemachiyōtīlli:Macuilpohualxihuitl 1|1800}}
== Macuilpohualxihuitl XX ==
{{Nemachiyōtīlli:Macuilpohualxihuitl 1|1900}}
== Macuilpohualxihuitl XXI ==
{{Nemachiyōtīlli:Macuilpohualxihuitl 1|2000}}
[[Neneuhcāyōtl:Cahuitl]]
[[Neneuhcāyōtl:Macuilpohualxihuitl]]
ftk1j6ur5zg4i1c7wkeediy7ogdlwa8
Teōtl
0
38083
528630
2026-08-11T19:50:42Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Teōtl]] a [[Teotl]] sobre una redirección: Título mal escrito
528630
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[Teotl]]
ibtyrruvmg7pw5kjgy9cs4cy6pd1jdt