Huiquipedia nahwiki https://nah.wikipedia.org/wiki/Cal%C4%ABxatl MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Mēdiatl Nōncuahquīzqui Tēixnāmiquiliztli Tlatequitiltilīlli Tlatequitiltilīlli tēixnāmiquiliztli Huiquipedia Huiquipedia tēixnāmiquiliztli Īxiptli Īxiptli tēixnāmiquiliztli Huiquimedia Huiquimedia tēixnāmiquiliztli Nemachiyōtīlli Nemachiyōtīlli tēixnāmiquiliztli Tēpalēhuiliztli Tēpalēhuiliztli tēixnāmiquiliztli Neneuhcāyōtl Neneuhcāyōtl tēixnāmiquiliztli TimedText TimedText talk Módulo Módulo discusión Evento Evento discusión Nemachiyōtīlli:Taxobox 10 2348 529328 528812 2026-09-12T07:14:52Z ~2026-49222-51 24943 Arreglo 529328 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" style="width:300px; margin: 0 0 0.5em 1em; float:right; clear:right; border-collapse: collapse; border: 1px solid #90EE90;" cellspacing="3" cellpadding="0" |- style="text-align:center;" ! style="background:#90EE90; color:black; font-weight:bold;" colspan="2"|{{{name|Taxobox}}} {{#if:{{{status|}}}|<tr><td colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller;">{{#switch:{{{status}}} |SE|se|SECURE|Secure|secure='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Ahatemauhtilli'''<includeonly>[[Neneuhcāyōtl:Ahatemauhtilli yolcatl]]</includeonly> |DOM|dom|DOMESTICATED|Domesticated|domesticated='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Calliatilli''' |dd|data|DD|DATA='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Ayac tlamachiztiliztli''' |LR|lr='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo''' |LC|lc|LR/LC|LR/lc|lr/lc|LRLC|LRlc|lrlc='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (lc)'''<includeonly>[[Categoría:Especies no amenazadas]]</includeonly> |LR/NT|LR/nt|lr/nt|LRNT|LRnt|lrnt|NT|nt='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (nt)'''<includeonly>[[Categoría:Especies medianamente amenazadas]]</includeonly> |LR/CD|LR/cd|lr/cd|LRCD|LRcd|lrcd='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (cd)'''<includeonly>[[Categoría:Especies dependientes de medidas de conservación]]</includeonly> |VU|vu='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Vulnerable'''<includeonly>[[Categoría:Especies en estado vulnerable]]</includeonly> |EN|en='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: En peligro'''<includeonly>[[Categoría:Especies en peligro de extinción]]</includeonly> |CR|cr='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Crítico'''<includeonly>[[Categoría:Especies en peligro crítico de extinción]]</includeonly> |EW|ew='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto en estado salvaje'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas en estado salvaje]]</includeonly> |EX|ex|EXTINCT|Extinct|extinct='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto {{#if:{{{extinct|}}}|desde {{{extinct}}}}}'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas]]</includeonly> |FOSSIL|Fossil|fossil='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Fósil'''<includeonly>[[Categoría:Taxones conocidos sólo en estado fósil]]</includeonly> |PRE|pre='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto en época prehistórica {{#if:{{{extinct|}}}|desde {{{extinct}}}}}'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas en la prehistoria]]</includeonly> |text|Text|TEXT='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Xiquitta tlahcuilolli''' |{{{status}}} }}</td></tr>}}{{#if:{{{fossil_range|}}}|<tr><td colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller;">Fósiles: {{{fossil_range}}}</td></tr>}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | {{#if:{{{image|}}}|[[Imagen:{{{image}}}|{{{image_width|250px}}}]]}}{{#if:{{{image_caption|}}}|<br /><span style="font-size:smaller;">{{{image_caption}}}</span>}}{{#if:{{{image2|}}}|<br />[[Imagen:{{{image2}}}|{{{image2_width|250px}}}]]}}{{#if:{{{image2_caption|}}}|<br /><span style="font-size:smaller;">{{{image2_caption}}}</span>}} |- |- style="text-align:center;" ! style="background:#90EE90; color:black; font-weight:bold;" colspan="2"|[[Tlamatilizneneuhcayotl]] |- | colspan="2" | {| style="margin:0 auto; text-align:left; background:none;" cellpadding="2" |- {{#if:{{{domain|}}}|valign="top"}} {{#if:{{{domain|}}}|{{!}} Dominio:}} {{!}} {{{domain|}}}<br/><small>{{{domain_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{group|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Grupo: {{!}} Grupo {{{group}}} <small>({{#switch: {{{group}}}| 1|i|I=[[Virus ADN|cdADN]]|| 1|i|I=[[Virus ADN|cdADN]]| 2|ii|II=[[Virus ADN|csADN]]| 3|iii|III=[[Virus ARN|cdARN]]| 4|iv|IV=[[Virus ARN|(+)csARN]]| 5|v|V=[[Virus ARN|(-)csARN]]| 6|vi|VI=[[Virus ARN|csARN-RT]]| 7|vii|VII=[[Virus ARN|cdADN-RT]]| 8|viii|VIII=[[Virus ARN desnudo|ARN desnudo]]|?}})</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superregnum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Paniyoliztlahtohcayotl: {{!}} {{{superregnum|}}}<br/><small>{{{superregnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{regnum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Yoliztlahtocayotl]]: {{!}} {{{regnum|}}}<br/><small>{{{regnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subregnum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlaniyoliztlahtohcayotl: {{!}} {{{subregnum|}}}<br/><small>{{{subregnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_phylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} (sin clasif.): {{!}} {{{unranked_phylum|}}}<br/><small>{{{unranked_phylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superdivisio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Panixeliuhcayotl: {{!}} {{{superdivisio|}}}<br/><small>{{{superdivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superphylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Panitetepontli: {{!}} {{{superphylum|}}}<br/><small>{{{superphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{divisio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Nexeloliztli (yolizmatiliztli)|Nexeloliztli]]: {{!}} {{{divisio|}}}<br/><small>{{{divisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{phylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Tetepontli (yolizmatiliztli)|Tetepontli]]: {{!}} {{{phylum|}}}<br/><small>{{{phylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subdivisio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanixeliuhcayotl: {{!}} {{{subdivisio|}}}<br/><small>{{{subdivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subphylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanitetepontli: {{!}} {{{subphylum|}}}<br/><small>{{{subphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraphylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Infratetepontli: {{!}} {{{infraphylum|}}}<br/><small>{{{infraphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{microphylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Microtetepontli: {{!}} {{{microphylum|}}}<br/><small>{{{microphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{nanophylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Nanotetepontli: {{!}} {{{nanophylum|}}}<br/><small>{{{nanophylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_classis|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Ahmo tlamaniztli: {{!}} {{{unranked_classis|}}}<br/><small>{{{unranked_classis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superclassis|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Panitlamaniztli: {{!}} {{{superclassis|}}}<br/><small>{{{superclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{classis|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Tlamaniztli (yolizmatiliztli)|Tlamaniztli]]: {{!}} {{{classis|}}}<br/><small>{{{classis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subclassis|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanitlamaniztli: {{!}} {{{subclassis|}}}<br/><small>{{{subclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraclassis|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Infratlamaniztli: {{!}} {{{infraclassis|}}}<br/><small>{{{infraclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_ordo|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} (sin clasif.): {{!}} {{{unranked_ordo|}}}<br/><small>{{{unranked_ordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superordo|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Paninetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{superordo|}}}<br/><small>{{{superordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{ordo|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Netecpancatlaliliztli (yolizmatiliztli)|Netecpancatlaliliztli]]: {{!}} {{{ordo|}}}<br/><small>{{{ordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subordo|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlaninetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{subordo|}}}<br/><small>{{{subordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraordo|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Infranetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{infraordo|}}}<br/><small>{{{infraordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoodivisio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} División: {{!}} {{{zoodivisio|}}}<br/><small>{{{zoodivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoosectio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Sección: {{!}} {{{zoosectio|}}}<br/><small>{{{zoosectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoosubsectio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanisección: {{!}} {{{zoosubsectio|}}}<br/><small>{{{zoosubsectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_familia|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} (Ahmo motlalini.): {{!}} {{{unranked_familia|}}}<br/><small>{{{unranked_familia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superfamilia|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Panicenyeliztli: {{!}} {{{superfamilia|}}}<br/><small>{{{superfamilia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{familia|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Cenyeliztli (yolizmatiliztli)|Cenyeliztli]]: {{!}} {{{familia|}}}<br/><small>{{{familia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subfamilia|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanicenyeliztli: {{!}} {{{subfamilia|}}}<br/><small>{{{subfamilia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{supertribus|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Paninechicolyeliztli: {{!}} {{{supertribus|}}}<br/><small>{{{supertribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{tribus|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Nechicolyeliztli (yolizmatiliztli)|Nechicolyeliztli]]: {{!}} {{{tribus|}}}<br/><small>{{{tribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subtribus|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlaninechicolyeliztli: {{!}} {{{subtribus|}}}<br/><small>{{{subtribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{alliance|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Alianza: {{!}} {{{alliance|}}}<br/><small>{{{alliance_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{genus|}}}{{{genus2|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Neneuhqui (yolizmatiliztli)|Neneuhqui]]: {{!}} {{#if:{{{genus|}}}|<i>{{{genus|}}}</i><br/><small>{{{genus_authority|}}}</small>}}{{#if:{{{genus2|}}}|{{#if:{{{genus|}}}|<br/>}}<i>{{{genus2|}}}</i><br/><small>{{{genus2_authority|}}}</small>}} {{!}}-}}{{#if:{{{subgenus|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanineneuhqui: {{!}} <i>{{{subgenus|}}}</i><br/><small>{{{subgenus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{sectio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Sección: {{!}} {{{sectio|}}}<br/><small>{{{sectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{series|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Serie: {{!}} {{{series|}}}<br/><small>{{{series_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_group|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Grupo específico: {{!}} {{{species_group|}}}<br/><small>{{{species_group_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_subgroup|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanigrupo específico: {{!}} {{{species_subgroup|}}}<br/><small>{{{species_subgroup_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_complex|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Complejo específico: {{!}} {{{species_complex|}}}<br/><small>{{{species_complex_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Yollamantli]]/<br/>[[Tlanelhuatlamantli]]: {{!}} <i>{{{species|}}}</i><br/><small>{{{species_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subspecies|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlaniyollamantli/<br/>Tlanitlanelhuatlamantli: {{!}} {{{subspecies|}}}<br/><small>{{{subspecies_authority|}}}</small> {{!}}-}}- |} |-{{#if:{{{diversity|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[{{{diversity_link}}}|Diversidad]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{diversity}}}''''' {{!}}-}}{{#if:{{{binomial|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Ometica tocaitl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial}}}'''''<br/><small>{{{binomial_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Ometica tocaitl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial}}}'''<br/><small>{{{trinomial_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{type_species|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Yollamantli/Tlanelhuatlamantli|Yolmachiyotl/Tlanelhuamachiyotl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} <i>{{{type_species}}}</i><br/><small>{{{type_species_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map|}}}|- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map}}}|{{{range_map_width|350px}}}|{{{range_map_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial2|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial2}}}'''''<br/><small>{{{binomial2_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial2|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial2}}}'''<br/><small>{{{trinomial2_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map2|}}}|- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map2}}}|{{{range_map2_width|350px}}}|{{{range_map2_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map2_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial3|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial3}}}'''''<br/><small>{{{binomial3_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial3|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial3}}}'''<br/><small>{{{trinomial3_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map3|}}}|- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map3}}}|{{{range_map3_width|350px}}}|{{{range_map3_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map3_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial4|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial4}}}'''''<br/><small>{{{binomial4_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial4|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial4}}}'''<br/><small>{{{trinomial4_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map4|}}}|- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map4}}}|{{{range_map4_width|350px}}}|{{{range_map4_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map4_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{subdivision|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} {{#switch: {{{subdivision_ranks}}}|domain=Dominios| superregnum=Superreinos|regnum=[[Yoliztlahtohcayotl]]|subregnum=Subreinos| superdivisio=Superdivisiones|superphylum=Superfilos|divisio=[[División (biología)|Divisiones]]|phylum=[[Filo]]s| subdivisio=Subdivisiones|subphylum=Subfilos|infraphylum=Infrafilos|microphylum=Microfilos|nanophylum=Nanofilos| superclassis=Superclases|classis=[[Clase (biología)|Clases]]|subclassis=Subclases|infraclassis=Infraclases| superordo=Superórdenes|ordo=[[Orden (biología)|Órdenes]]|subordo=Subórdenes|infraordo=Infraórdenes| zoodivisio=Divisiones|zoosectio=Secciones|zoosubsectio=Subsecciones| superfamilia=Superfamilias|familia=[[Familia (biología)|Familias]]|subfamilia=Subfamilias| supertribus=Supertribus|tribus=[[Tribu (biología)|Tribus]]|subturbis=Subtribus| alliance=Alianzas|genus=[[Neneuhqui (yolizmatiliztli,)|Neneuhqui]]|subgenus=Tlanineneuhqui| section=Secciones|series=Series|species_group=Grupos específicos|species_subgroup=Subgrupos específicos| species_complex=Complejos específicos|species=[[Yollamantli]]|subspecies=Tlaniyollamantli| {{{subdivision_ranks|Subdivisiones}}}}} {{!}}- {{!}} style="text-align:left;" colspan="2" {{!}} {{{subdivision}}} {{!}}-}}{{#if:{{{synonyms|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} [[Sinónimo (biología)|Sinonimia]] {{!}}- {{!}} style="text-align:left;" colspan="2" {{!}} {{{synonyms}}} {{!}}-}}{{#if:{{{notes|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} Notas {{!}}- {{!}} colspan="2" {{!}} {{{notes}}} {{!}}-}} |}<noinclude> {{uso de plantilla}} [[Categoría:Wikipedia:Plantillas que usan ParserFunctions]] [[Neneuhcāyōtl:Huiquipedia:Nemachiyotilli]] </noinclude> cdk216xk08adoevk0b60cw6o3o40a0d 529329 529328 2026-09-12T07:27:44Z ~2026-49222-51 24943 Arreglo 529329 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" style="width:300px; margin: 0 0 0.5em 1em; float:right; clear:right; border-collapse: collapse; border: 1px solid #90EE90;" cellspacing="3" cellpadding="0" |- style="text-align:center;" ! style="background:#90EE90; color:black; font-weight:bold;" colspan="2"|{{{name|Taxobox}}} {{#if:{{{status|}}}|<tr><td colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller;">{{#switch:{{{status}}} |SE|se|SECURE|Secure|secure='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Ahatemauhtilli'''<includeonly>[[Neneuhcāyōtl:Ahatemauhtilli yolcatl]]</includeonly> |DOM|dom|DOMESTICATED|Domesticated|domesticated='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Calliatilli''' |dd|data|DD|DATA='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Ayac tlamachiztiliztli''' |LR|lr='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo''' |LC|lc|LR/LC|LR/lc|lr/lc|LRLC|LRlc|lrlc='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (lc)'''<includeonly>[[Categoría:Especies no amenazadas]]</includeonly> |LR/NT|LR/nt|lr/nt|LRNT|LRnt|lrnt|NT|nt='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (nt)'''<includeonly>[[Categoría:Especies medianamente amenazadas]]</includeonly> |LR/CD|LR/cd|lr/cd|LRCD|LRcd|lrcd='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (cd)'''<includeonly>[[Categoría:Especies dependientes de medidas de conservación]]</includeonly> |VU|vu='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Vulnerable'''<includeonly>[[Categoría:Especies en estado vulnerable]]</includeonly> |EN|en='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: En peligro'''<includeonly>[[Categoría:Especies en peligro de extinción]]</includeonly> |CR|cr='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Crítico'''<includeonly>[[Categoría:Especies en peligro crítico de extinción]]</includeonly> |EW|ew='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto en estado salvaje'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas en estado salvaje]]</includeonly> |EX|ex|EXTINCT|Extinct|extinct='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto {{#if:{{{extinct|}}}|desde {{{extinct}}}}}'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas]]</includeonly> |FOSSIL|Fossil|fossil='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Fósil'''<includeonly>[[Categoría:Taxones conocidos sólo en estado fósil]]</includeonly> |PRE|pre='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto en época prehistórica {{#if:{{{extinct|}}}|desde {{{extinct}}}}}'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas en la prehistoria]]</includeonly> |text|Text|TEXT='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Xiquitta tlahcuilolli''' |{{{status}}} }}</td></tr>}}{{#if:{{{fossil_range|}}}|<tr><td colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller;">Fósiles: {{{fossil_range}}}</td></tr>}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | {{#if:{{{image|}}}|[[Imagen:{{{image}}}|{{{image_width|250px}}}]]}}{{#if:{{{image_caption|}}}|<br /><span style="font-size:smaller;">{{{image_caption}}}</span>}}{{#if:{{{image2|}}}|<br />[[Imagen:{{{image2}}}|{{{image2_width|250px}}}]]}}{{#if:{{{image2_caption|}}}|<br /><span style="font-size:smaller;">{{{image2_caption}}}</span>}} |- |- style="text-align:center;" ! style="background:#90EE90; color:black; font-weight:bold;" colspan="2"|[[Tlamatilizneneuhcayotl]] |- | colspan="2" | {| style="margin:0 auto; text-align:left; background:none;" cellpadding="2" |- {{#if:{{{domain|}}}|valign="top"}} {{#if:{{{domain|}}}|{{!}} Dominio:}} {{!}} {{{domain|}}}<br/><small>{{{domain_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{group|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Grupo: {{!}} Grupo {{{group}}} <small>({{#switch: {{{group}}}| 1|i|I=[[Virus ADN|cdADN]]|| 1|i|I=[[Virus ADN|cdADN]]| 2|ii|II=[[Virus ADN|csADN]]| 3|iii|III=[[Virus ARN|cdARN]]| 4|iv|IV=[[Virus ARN|(+)csARN]]| 5|v|V=[[Virus ARN|(-)csARN]]| 6|vi|VI=[[Virus ARN|csARN-RT]]| 7|vii|VII=[[Virus ARN|cdADN-RT]]| 8|viii|VIII=[[Virus ARN desnudo|ARN desnudo]]|?}})</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superregnum|}}}| {{!}} Paniyoliztlahtohcayotl: {{!}} {{{superregnum|}}}<br/><small>{{{superregnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{regnum|}}}| {{!}} [[Yoliztlahtocayotl]]: {{!}} {{{regnum|}}}<br/><small>{{{regnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subregnum|}}}| {{!}} Tlaniyoliztlahtohcayotl: {{!}} {{{subregnum|}}}<br/><small>{{{subregnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_phylum|}}}| {{!}} (sin clasif.): {{!}} {{{unranked_phylum|}}}<br/><small>{{{unranked_phylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superdivisio|}}}| {{!}} Panixeliuhcayotl: {{!}} {{{superdivisio|}}}<br/><small>{{{superdivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superphylum|}}}| {{!}} Panitetepontli: {{!}} {{{superphylum|}}}<br/><small>{{{superphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{divisio|}}}| {{!}} [[Nexeloliztli (yolizmatiliztli)|Nexeloliztli]]: {{!}} {{{divisio|}}}<br/><small>{{{divisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{phylum|}}}| {{!}} [[Tetepontli (yolizmatiliztli)|Tetepontli]]: {{!}} {{{phylum|}}}<br/><small>{{{phylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subdivisio|}}}| {{!}} Tlanixeliuhcayotl: {{!}} {{{subdivisio|}}}<br/><small>{{{subdivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subphylum|}}}| {{!}} Tlanitetepontli: {{!}} {{{subphylum|}}}<br/><small>{{{subphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraphylum|}}}| {{!}} Infratetepontli: {{!}} {{{infraphylum|}}}<br/><small>{{{infraphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{microphylum|}}}| {{!}} Microtetepontli: {{!}} {{{microphylum|}}}<br/><small>{{{microphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{nanophylum|}}}| {{!}} Nanotetepontli: {{!}} {{{nanophylum|}}}<br/><small>{{{nanophylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_classis|}}}| {{!}} Ahmo tlamaniztli: {{!}} {{{unranked_classis|}}}<br/><small>{{{unranked_classis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superclassis|}}}| {{!}} Panitlamaniztli: {{!}} {{{superclassis|}}}<br/><small>{{{superclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{classis|}}}| {{!}} [[Tlamaniztli (yolizmatiliztli)|Tlamaniztli]]: {{!}} {{{classis|}}}<br/><small>{{{classis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subclassis|}}}| {{!}} Tlanitlamaniztli: {{!}} {{{subclassis|}}}<br/><small>{{{subclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraclassis|}}}| {{!}} Infratlamaniztli: {{!}} {{{infraclassis|}}}<br/><small>{{{infraclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_ordo|}}}| {{!}} (sin clasif.): {{!}} {{{unranked_ordo|}}}<br/><small>{{{unranked_ordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superordo|}}}| {{!}} Paninetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{superordo|}}}<br/><small>{{{superordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{ordo|}}}| {{!}} [[Netecpancatlaliliztli (yolizmatiliztli)|Netecpancatlaliliztli]]: {{!}} {{{ordo|}}}<br/><small>{{{ordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subordo|}}}| {{!}} Tlaninetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{subordo|}}}<br/><small>{{{subordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraordo|}}}| {{!}} Infranetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{infraordo|}}}<br/><small>{{{infraordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoodivisio|}}}| {{!}} División: {{!}} {{{zoodivisio|}}}<br/><small>{{{zoodivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoosectio|}}}| {{!}} Sección: {{!}} {{{zoosectio|}}}<br/><small>{{{zoosectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoosubsectio|}}}| {{!}} Tlanisección: {{!}} {{{zoosubsectio|}}}<br/><small>{{{zoosubsectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_familia|}}}| {{!}} (Ahmo motlalini.): {{!}} {{{unranked_familia|}}}<br/><small>{{{unranked_familia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superfamilia|}}}| {{!}} Panicenyeliztli: {{!}} {{{superfamilia|}}}<br/><small>{{{superfamilia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{familia|}}}| {{!}} [[Cenyeliztli (yolizmatiliztli)|Cenyeliztli]]: {{!}} {{{familia|}}}<br/><small>{{{familia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subfamilia|}}}| {{!}} Tlanicenyeliztli: {{!}} {{{subfamilia|}}}<br/><small>{{{subfamilia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{supertribus|}}}| {{!}} Paninechicolyeliztli: {{!}} {{{supertribus|}}}<br/><small>{{{supertribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{tribus|}}}| {{!}} [[Nechicolyeliztli (yolizmatiliztli)|Nechicolyeliztli]]: {{!}} {{{tribus|}}}<br/><small>{{{tribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subtribus|}}}| {{!}} Tlaninechicolyeliztli: {{!}} {{{subtribus|}}}<br/><small>{{{subtribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{alliance|}}}| {{!}} Alianza: {{!}} {{{alliance|}}}<br/><small>{{{alliance_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{genus|}}}{{{genus2|}}}| {{!}} [[Neneuhqui (yolizmatiliztli)|Neneuhqui]]: {{!}} {{#if:{{{genus|}}}|<i>{{{genus|}}}</i><br/><small>{{{genus_authority|}}}</small>}}{{#if:{{{genus2|}}}|{{#if:{{{genus|}}}|<br/>}}<i>{{{genus2|}}}</i><br/><small>{{{genus2_authority|}}}</small>}} {{!}}-}}{{#if:{{{subgenus|}}}| {{!}} Tlanineneuhqui: {{!}} <i>{{{subgenus|}}}</i><br/><small>{{{subgenus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{sectio|}}}| {{!}} Sección: {{!}} {{{sectio|}}}<br/><small>{{{sectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{series|}}}| {{!}} Serie: {{!}} {{{series|}}}<br/><small>{{{series_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_group|}}}| {{!}} Grupo específico: {{!}} {{{species_group|}}}<br/><small>{{{species_group_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_subgroup|}}}| {{!}} Tlanigrupo específico: {{!}} {{{species_subgroup|}}}<br/><small>{{{species_subgroup_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_complex|}}}| {{!}} Complejo específico: {{!}} {{{species_complex|}}}<br/><small>{{{species_complex_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species|}}}| {{!}} [[Yollamantli]]/<br/>[[Tlanelhuatlamantli]]: {{!}} <i>{{{species|}}}</i><br/><small>{{{species_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subspecies|}}}| {{!}} Tlaniyollamantli/<br/>Tlanitlanelhuatlamantli: {{!}} {{{subspecies|}}}<br/><small>{{{subspecies_authority|}}}</small> {{!}}-}}- |-{{#if:{{{diversity|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[{{{diversity_link}}}|Diversidad]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{diversity}}}''''' {{!}}-}}{{#if:{{{binomial|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Ometica tocaitl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial}}}'''''<br/><small>{{{binomial_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Ometica tocaitl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial}}}'''<br/><small>{{{trinomial_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{type_species|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Yollamantli/Tlanelhuatlamantli|Yolmachiyotl/Tlanelhuamachiyotl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} <i>{{{type_species}}}</i><br/><small>{{{type_species_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map|}}}|- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map}}}|{{{range_map_width|350px}}}|{{{range_map_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial2|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial2}}}'''''<br/><small>{{{binomial2_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial2|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial2}}}'''<br/><small>{{{trinomial2_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map2|}}}|- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map2}}}|{{{range_map2_width|350px}}}|{{{range_map2_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map2_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial3|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial3}}}'''''<br/><small>{{{binomial3_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial3|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial3}}}'''<br/><small>{{{trinomial3_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map3|}}}|- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map3}}}|{{{range_map3_width|350px}}}|{{{range_map3_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map3_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial4|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial4}}}'''''<br/><small>{{{binomial4_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial4|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial4}}}'''<br/><small>{{{trinomial4_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map4|}}}|- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map4}}}|{{{range_map4_width|350px}}}|{{{range_map4_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map4_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{subdivision|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} {{#switch: {{{subdivision_ranks}}}|domain=Dominios| superregnum=Superreinos|regnum=[[Yoliztlahtohcayotl]]|subregnum=Subreinos| superdivisio=Superdivisiones|superphylum=Superfilos|divisio=[[División (biología)|Divisiones]]|phylum=[[Filo]]s| subdivisio=Subdivisiones|subphylum=Subfilos|infraphylum=Infrafilos|microphylum=Microfilos|nanophylum=Nanofilos| superclassis=Superclases|classis=[[Clase (biología)|Clases]]|subclassis=Subclases|infraclassis=Infraclases| superordo=Superórdenes|ordo=[[Orden (biología)|Órdenes]]|subordo=Subórdenes|infraordo=Infraórdenes| zoodivisio=Divisiones|zoosectio=Secciones|zoosubsectio=Subsecciones| superfamilia=Superfamilias|familia=[[Familia (biología)|Familias]]|subfamilia=Subfamilias| supertribus=Supertribus|tribus=[[Tribu (biología)|Tribus]]|subturbis=Subtribus| alliance=Alianzas|genus=[[Neneuhqui (yolizmatiliztli,)|Neneuhqui]]|subgenus=Tlanineneuhqui| section=Secciones|series=Series|species_group=Grupos específicos|species_subgroup=Subgrupos específicos| species_complex=Complejos específicos|species=[[Yollamantli]]|subspecies=Tlaniyollamantli| {{{subdivision_ranks|Subdivisiones}}}}} {{!}}- {{!}} style="text-align:left;" colspan="2" {{!}} {{{subdivision}}} {{!}}-}}{{#if:{{{synonyms|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} [[Sinónimo (biología)|Sinonimia]] {{!}}- {{!}} style="text-align:left;" colspan="2" {{!}} {{{synonyms}}} {{!}}-}}{{#if:{{{notes|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} Notas {{!}}- {{!}} colspan="2" {{!}} {{{notes}}} {{!}}-}} |}<noinclude> {{uso de plantilla}} [[Categoría:Wikipedia:Plantillas que usan ParserFunctions]] [[Neneuhcāyōtl:Huiquipedia:Nemachiyotilli]] </noinclude> 4157gbvq0dxycvv6curqihv470dczvl 529330 529329 2026-09-12T07:31:01Z ~2026-49222-51 24943 Se ha deshecho la revisión [[Special:Diff/529329|529329]] de [[Special:Contributions/~2026-49222-51|~2026-49222-51]] ([[User talk:~2026-49222-51|disc.]]) 529330 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" style="width:300px; margin: 0 0 0.5em 1em; float:right; clear:right; border-collapse: collapse; border: 1px solid #90EE90;" cellspacing="3" cellpadding="0" |- style="text-align:center;" ! style="background:#90EE90; color:black; font-weight:bold;" colspan="2"|{{{name|Taxobox}}} {{#if:{{{status|}}}|<tr><td colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller;">{{#switch:{{{status}}} |SE|se|SECURE|Secure|secure='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Ahatemauhtilli'''<includeonly>[[Neneuhcāyōtl:Ahatemauhtilli yolcatl]]</includeonly> |DOM|dom|DOMESTICATED|Domesticated|domesticated='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Calliatilli''' |dd|data|DD|DATA='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Ayac tlamachiztiliztli''' |LR|lr='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo''' |LC|lc|LR/LC|LR/lc|lr/lc|LRLC|LRlc|lrlc='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (lc)'''<includeonly>[[Categoría:Especies no amenazadas]]</includeonly> |LR/NT|LR/nt|lr/nt|LRNT|LRnt|lrnt|NT|nt='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (nt)'''<includeonly>[[Categoría:Especies medianamente amenazadas]]</includeonly> |LR/CD|LR/cd|lr/cd|LRCD|LRcd|lrcd='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (cd)'''<includeonly>[[Categoría:Especies dependientes de medidas de conservación]]</includeonly> |VU|vu='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Vulnerable'''<includeonly>[[Categoría:Especies en estado vulnerable]]</includeonly> |EN|en='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: En peligro'''<includeonly>[[Categoría:Especies en peligro de extinción]]</includeonly> |CR|cr='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Crítico'''<includeonly>[[Categoría:Especies en peligro crítico de extinción]]</includeonly> |EW|ew='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto en estado salvaje'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas en estado salvaje]]</includeonly> |EX|ex|EXTINCT|Extinct|extinct='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto {{#if:{{{extinct|}}}|desde {{{extinct}}}}}'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas]]</includeonly> |FOSSIL|Fossil|fossil='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Fósil'''<includeonly>[[Categoría:Taxones conocidos sólo en estado fósil]]</includeonly> |PRE|pre='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto en época prehistórica {{#if:{{{extinct|}}}|desde {{{extinct}}}}}'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas en la prehistoria]]</includeonly> |text|Text|TEXT='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Xiquitta tlahcuilolli''' |{{{status}}} }}</td></tr>}}{{#if:{{{fossil_range|}}}|<tr><td colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller;">Fósiles: {{{fossil_range}}}</td></tr>}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | {{#if:{{{image|}}}|[[Imagen:{{{image}}}|{{{image_width|250px}}}]]}}{{#if:{{{image_caption|}}}|<br /><span style="font-size:smaller;">{{{image_caption}}}</span>}}{{#if:{{{image2|}}}|<br />[[Imagen:{{{image2}}}|{{{image2_width|250px}}}]]}}{{#if:{{{image2_caption|}}}|<br /><span style="font-size:smaller;">{{{image2_caption}}}</span>}} |- |- style="text-align:center;" ! style="background:#90EE90; color:black; font-weight:bold;" colspan="2"|[[Tlamatilizneneuhcayotl]] |- | colspan="2" | {| style="margin:0 auto; text-align:left; background:none;" cellpadding="2" |- {{#if:{{{domain|}}}|valign="top"}} {{#if:{{{domain|}}}|{{!}} Dominio:}} {{!}} {{{domain|}}}<br/><small>{{{domain_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{group|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Grupo: {{!}} Grupo {{{group}}} <small>({{#switch: {{{group}}}| 1|i|I=[[Virus ADN|cdADN]]|| 1|i|I=[[Virus ADN|cdADN]]| 2|ii|II=[[Virus ADN|csADN]]| 3|iii|III=[[Virus ARN|cdARN]]| 4|iv|IV=[[Virus ARN|(+)csARN]]| 5|v|V=[[Virus ARN|(-)csARN]]| 6|vi|VI=[[Virus ARN|csARN-RT]]| 7|vii|VII=[[Virus ARN|cdADN-RT]]| 8|viii|VIII=[[Virus ARN desnudo|ARN desnudo]]|?}})</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superregnum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Paniyoliztlahtohcayotl: {{!}} {{{superregnum|}}}<br/><small>{{{superregnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{regnum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Yoliztlahtocayotl]]: {{!}} {{{regnum|}}}<br/><small>{{{regnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subregnum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlaniyoliztlahtohcayotl: {{!}} {{{subregnum|}}}<br/><small>{{{subregnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_phylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} (sin clasif.): {{!}} {{{unranked_phylum|}}}<br/><small>{{{unranked_phylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superdivisio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Panixeliuhcayotl: {{!}} {{{superdivisio|}}}<br/><small>{{{superdivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superphylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Panitetepontli: {{!}} {{{superphylum|}}}<br/><small>{{{superphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{divisio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Nexeloliztli (yolizmatiliztli)|Nexeloliztli]]: {{!}} {{{divisio|}}}<br/><small>{{{divisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{phylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Tetepontli (yolizmatiliztli)|Tetepontli]]: {{!}} {{{phylum|}}}<br/><small>{{{phylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subdivisio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanixeliuhcayotl: {{!}} {{{subdivisio|}}}<br/><small>{{{subdivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subphylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanitetepontli: {{!}} {{{subphylum|}}}<br/><small>{{{subphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraphylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Infratetepontli: {{!}} {{{infraphylum|}}}<br/><small>{{{infraphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{microphylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Microtetepontli: {{!}} {{{microphylum|}}}<br/><small>{{{microphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{nanophylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Nanotetepontli: {{!}} {{{nanophylum|}}}<br/><small>{{{nanophylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_classis|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Ahmo tlamaniztli: {{!}} {{{unranked_classis|}}}<br/><small>{{{unranked_classis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superclassis|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Panitlamaniztli: {{!}} {{{superclassis|}}}<br/><small>{{{superclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{classis|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Tlamaniztli (yolizmatiliztli)|Tlamaniztli]]: {{!}} {{{classis|}}}<br/><small>{{{classis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subclassis|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanitlamaniztli: {{!}} {{{subclassis|}}}<br/><small>{{{subclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraclassis|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Infratlamaniztli: {{!}} {{{infraclassis|}}}<br/><small>{{{infraclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_ordo|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} (sin clasif.): {{!}} {{{unranked_ordo|}}}<br/><small>{{{unranked_ordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superordo|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Paninetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{superordo|}}}<br/><small>{{{superordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{ordo|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Netecpancatlaliliztli (yolizmatiliztli)|Netecpancatlaliliztli]]: {{!}} {{{ordo|}}}<br/><small>{{{ordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subordo|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlaninetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{subordo|}}}<br/><small>{{{subordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraordo|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Infranetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{infraordo|}}}<br/><small>{{{infraordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoodivisio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} División: {{!}} {{{zoodivisio|}}}<br/><small>{{{zoodivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoosectio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Sección: {{!}} {{{zoosectio|}}}<br/><small>{{{zoosectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoosubsectio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanisección: {{!}} {{{zoosubsectio|}}}<br/><small>{{{zoosubsectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_familia|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} (Ahmo motlalini.): {{!}} {{{unranked_familia|}}}<br/><small>{{{unranked_familia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superfamilia|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Panicenyeliztli: {{!}} {{{superfamilia|}}}<br/><small>{{{superfamilia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{familia|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Cenyeliztli (yolizmatiliztli)|Cenyeliztli]]: {{!}} {{{familia|}}}<br/><small>{{{familia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subfamilia|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanicenyeliztli: {{!}} {{{subfamilia|}}}<br/><small>{{{subfamilia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{supertribus|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Paninechicolyeliztli: {{!}} {{{supertribus|}}}<br/><small>{{{supertribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{tribus|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Nechicolyeliztli (yolizmatiliztli)|Nechicolyeliztli]]: {{!}} {{{tribus|}}}<br/><small>{{{tribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subtribus|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlaninechicolyeliztli: {{!}} {{{subtribus|}}}<br/><small>{{{subtribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{alliance|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Alianza: {{!}} {{{alliance|}}}<br/><small>{{{alliance_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{genus|}}}{{{genus2|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Neneuhqui (yolizmatiliztli)|Neneuhqui]]: {{!}} {{#if:{{{genus|}}}|<i>{{{genus|}}}</i><br/><small>{{{genus_authority|}}}</small>}}{{#if:{{{genus2|}}}|{{#if:{{{genus|}}}|<br/>}}<i>{{{genus2|}}}</i><br/><small>{{{genus2_authority|}}}</small>}} {{!}}-}}{{#if:{{{subgenus|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanineneuhqui: {{!}} <i>{{{subgenus|}}}</i><br/><small>{{{subgenus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{sectio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Sección: {{!}} {{{sectio|}}}<br/><small>{{{sectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{series|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Serie: {{!}} {{{series|}}}<br/><small>{{{series_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_group|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Grupo específico: {{!}} {{{species_group|}}}<br/><small>{{{species_group_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_subgroup|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanigrupo específico: {{!}} {{{species_subgroup|}}}<br/><small>{{{species_subgroup_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_complex|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Complejo específico: {{!}} {{{species_complex|}}}<br/><small>{{{species_complex_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Yollamantli]]/<br/>[[Tlanelhuatlamantli]]: {{!}} <i>{{{species|}}}</i><br/><small>{{{species_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subspecies|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlaniyollamantli/<br/>Tlanitlanelhuatlamantli: {{!}} {{{subspecies|}}}<br/><small>{{{subspecies_authority|}}}</small> {{!}}-}}- |} |-{{#if:{{{diversity|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[{{{diversity_link}}}|Diversidad]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{diversity}}}''''' {{!}}-}}{{#if:{{{binomial|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Ometica tocaitl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial}}}'''''<br/><small>{{{binomial_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Ometica tocaitl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial}}}'''<br/><small>{{{trinomial_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{type_species|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Yollamantli/Tlanelhuatlamantli|Yolmachiyotl/Tlanelhuamachiyotl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} <i>{{{type_species}}}</i><br/><small>{{{type_species_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map|}}}|- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map}}}|{{{range_map_width|350px}}}|{{{range_map_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial2|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial2}}}'''''<br/><small>{{{binomial2_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial2|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial2}}}'''<br/><small>{{{trinomial2_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map2|}}}|- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map2}}}|{{{range_map2_width|350px}}}|{{{range_map2_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map2_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial3|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial3}}}'''''<br/><small>{{{binomial3_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial3|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial3}}}'''<br/><small>{{{trinomial3_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map3|}}}|- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map3}}}|{{{range_map3_width|350px}}}|{{{range_map3_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map3_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial4|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial4}}}'''''<br/><small>{{{binomial4_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial4|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial4}}}'''<br/><small>{{{trinomial4_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map4|}}}|- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map4}}}|{{{range_map4_width|350px}}}|{{{range_map4_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map4_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{subdivision|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} {{#switch: {{{subdivision_ranks}}}|domain=Dominios| superregnum=Superreinos|regnum=[[Yoliztlahtohcayotl]]|subregnum=Subreinos| superdivisio=Superdivisiones|superphylum=Superfilos|divisio=[[División (biología)|Divisiones]]|phylum=[[Filo]]s| subdivisio=Subdivisiones|subphylum=Subfilos|infraphylum=Infrafilos|microphylum=Microfilos|nanophylum=Nanofilos| superclassis=Superclases|classis=[[Clase (biología)|Clases]]|subclassis=Subclases|infraclassis=Infraclases| superordo=Superórdenes|ordo=[[Orden (biología)|Órdenes]]|subordo=Subórdenes|infraordo=Infraórdenes| zoodivisio=Divisiones|zoosectio=Secciones|zoosubsectio=Subsecciones| superfamilia=Superfamilias|familia=[[Familia (biología)|Familias]]|subfamilia=Subfamilias| supertribus=Supertribus|tribus=[[Tribu (biología)|Tribus]]|subturbis=Subtribus| alliance=Alianzas|genus=[[Neneuhqui (yolizmatiliztli,)|Neneuhqui]]|subgenus=Tlanineneuhqui| section=Secciones|series=Series|species_group=Grupos específicos|species_subgroup=Subgrupos específicos| species_complex=Complejos específicos|species=[[Yollamantli]]|subspecies=Tlaniyollamantli| {{{subdivision_ranks|Subdivisiones}}}}} {{!}}- {{!}} style="text-align:left;" colspan="2" {{!}} {{{subdivision}}} {{!}}-}}{{#if:{{{synonyms|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} [[Sinónimo (biología)|Sinonimia]] {{!}}- {{!}} style="text-align:left;" colspan="2" {{!}} {{{synonyms}}} {{!}}-}}{{#if:{{{notes|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} Notas {{!}}- {{!}} colspan="2" {{!}} {{{notes}}} {{!}}-}} |}<noinclude> {{uso de plantilla}} [[Categoría:Wikipedia:Plantillas que usan ParserFunctions]] [[Neneuhcāyōtl:Huiquipedia:Nemachiyotilli]] </noinclude> cdk216xk08adoevk0b60cw6o3o40a0d 529331 529330 2026-09-12T07:37:02Z ~2026-49222-51 24943 Intento de arreglo 529331 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" style="width:300px; margin: 0 0 0.5em 1em; float:right; clear:right; border-collapse: collapse; border: 1px solid #90EE90;" cellspacing="3" cellpadding="0" |- style="text-align:center;" ! style="background:#90EE90; color:black; font-weight:bold;" colspan="2"|{{{name|Taxobox}}} {{#if:{{{status|}}}|<tr><td colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller;">{{#switch:{{{status}}} |SE|se|SECURE|Secure|secure='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Ahatemauhtilli'''<includeonly>[[Neneuhcāyōtl:Ahatemauhtilli yolcatl]]</includeonly> |DOM|dom|DOMESTICATED|Domesticated|domesticated='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Calliatilli''' |dd|data|DD|DATA='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Ayac tlamachiztiliztli''' |LR|lr='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo''' |LC|lc|LR/LC|LR/lc|lr/lc|LRLC|LRlc|lrlc='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (lc)'''<includeonly>[[Categoría:Especies no amenazadas]]</includeonly> |LR/NT|LR/nt|lr/nt|LRNT|LRnt|lrnt|NT|nt='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (nt)'''<includeonly>[[Categoría:Especies medianamente amenazadas]]</includeonly> |LR/CD|LR/cd|lr/cd|LRCD|LRcd|lrcd='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (cd)'''<includeonly>[[Categoría:Especies dependientes de medidas de conservación]]</includeonly> |VU|vu='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Vulnerable'''<includeonly>[[Categoría:Especies en estado vulnerable]]</includeonly> |EN|en='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: En peligro'''<includeonly>[[Categoría:Especies en peligro de extinción]]</includeonly> |CR|cr='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Crítico'''<includeonly>[[Categoría:Especies en peligro crítico de extinción]]</includeonly> |EW|ew='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto en estado salvaje'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas en estado salvaje]]</includeonly> |EX|ex|EXTINCT|Extinct|extinct='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto {{#if:{{{extinct|}}}|desde {{{extinct}}}}}'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas]]</includeonly> |FOSSIL|Fossil|fossil='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Fósil'''<includeonly>[[Categoría:Taxones conocidos sólo en estado fósil]]</includeonly> |PRE|pre='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto en época prehistórica {{#if:{{{extinct|}}}|desde {{{extinct}}}}}'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas en la prehistoria]]</includeonly> |text|Text|TEXT='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Xiquitta tlahcuilolli''' |{{{status}}} }}</td></tr>}}{{#if:{{{fossil_range|}}}|<tr><td colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller;">Fósiles: {{{fossil_range}}}</td></tr>}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | {{#if:{{{image|}}}|[[Imagen:{{{image}}}|{{{image_width|250}}}]]}}{{#if:{{{image_caption|}}}|<br /><span style="font-size:smaller;">{{{image_caption}}}</span>}}{{#if:{{{image2|}}}|<br />[[Imagen:{{{image2}}}|{{{image2_width|250}}}]]}}{{#if:{{{image2_caption|}}}|<br /><span style="font-size:smaller;">{{{image2_caption}}}</span>}} |- |- style="text-align:center;" ! style="background:#90EE90; color:black; font-weight:bold;" colspan="2"|[[Tlamatilizneneuhcayotl]] |- | colspan="2" | {| style="margin:0 auto; text-align:left; background:none;" cellpadding="2" |- {{#if:{{{domain|}}}|valign="top"}} {{#if:{{{domain|}}}|{{!}} Dominio:}} {{!}} {{{domain|}}}<br/><small>{{{domain_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{group|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Grupo: {{!}} Grupo {{{group}}} <small>({{#switch: {{{group}}}| 1|i|I=[[Virus ADN|cdADN]]|| 1|i|I=[[Virus ADN|cdADN]]| 2|ii|II=[[Virus ADN|csADN]]| 3|iii|III=[[Virus ARN|cdARN]]| 4|iv|IV=[[Virus ARN|(+)csARN]]| 5|v|V=[[Virus ARN|(-)csARN]]| 6|vi|VI=[[Virus ARN|csARN-RT]]| 7|vii|VII=[[Virus ARN|cdADN-RT]]| 8|viii|VIII=[[Virus ARN desnudo|ARN desnudo]]|?}})</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superregnum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Paniyoliztlahtohcayotl: {{!}} {{{superregnum|}}}<br/><small>{{{superregnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{regnum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Yoliztlahtocayotl]]: {{!}} {{{regnum|}}}<br/><small>{{{regnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subregnum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlaniyoliztlahtohcayotl: {{!}} {{{subregnum|}}}<br/><small>{{{subregnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_phylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} (sin clasif.): {{!}} {{{unranked_phylum|}}}<br/><small>{{{unranked_phylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superdivisio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Panixeliuhcayotl: {{!}} {{{superdivisio|}}}<br/><small>{{{superdivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superphylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Panitetepontli: {{!}} {{{superphylum|}}}<br/><small>{{{superphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{divisio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Nexeloliztli (yolizmatiliztli)|Nexeloliztli]]: {{!}} {{{divisio|}}}<br/><small>{{{divisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{phylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Tetepontli (yolizmatiliztli)|Tetepontli]]: {{!}} {{{phylum|}}}<br/><small>{{{phylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subdivisio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanixeliuhcayotl: {{!}} {{{subdivisio|}}}<br/><small>{{{subdivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subphylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanitetepontli: {{!}} {{{subphylum|}}}<br/><small>{{{subphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraphylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Infratetepontli: {{!}} {{{infraphylum|}}}<br/><small>{{{infraphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{microphylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Microtetepontli: {{!}} {{{microphylum|}}}<br/><small>{{{microphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{nanophylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Nanotetepontli: {{!}} {{{nanophylum|}}}<br/><small>{{{nanophylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_classis|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Ahmo tlamaniztli: {{!}} {{{unranked_classis|}}}<br/><small>{{{unranked_classis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superclassis|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Panitlamaniztli: {{!}} {{{superclassis|}}}<br/><small>{{{superclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{classis|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Tlamaniztli (yolizmatiliztli)|Tlamaniztli]]: {{!}} {{{classis|}}}<br/><small>{{{classis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subclassis|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanitlamaniztli: {{!}} {{{subclassis|}}}<br/><small>{{{subclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraclassis|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Infratlamaniztli: {{!}} {{{infraclassis|}}}<br/><small>{{{infraclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_ordo|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} (sin clasif.): {{!}} {{{unranked_ordo|}}}<br/><small>{{{unranked_ordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superordo|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Paninetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{superordo|}}}<br/><small>{{{superordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{ordo|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Netecpancatlaliliztli (yolizmatiliztli)|Netecpancatlaliliztli]]: {{!}} {{{ordo|}}}<br/><small>{{{ordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subordo|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlaninetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{subordo|}}}<br/><small>{{{subordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraordo|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Infranetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{infraordo|}}}<br/><small>{{{infraordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoodivisio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} División: {{!}} {{{zoodivisio|}}}<br/><small>{{{zoodivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoosectio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Sección: {{!}} {{{zoosectio|}}}<br/><small>{{{zoosectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoosubsectio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanisección: {{!}} {{{zoosubsectio|}}}<br/><small>{{{zoosubsectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_familia|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} (Ahmo motlalini.): {{!}} {{{unranked_familia|}}}<br/><small>{{{unranked_familia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superfamilia|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Panicenyeliztli: {{!}} {{{superfamilia|}}}<br/><small>{{{superfamilia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{familia|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Cenyeliztli (yolizmatiliztli)|Cenyeliztli]]: {{!}} {{{familia|}}}<br/><small>{{{familia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subfamilia|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanicenyeliztli: {{!}} {{{subfamilia|}}}<br/><small>{{{subfamilia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{supertribus|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Paninechicolyeliztli: {{!}} {{{supertribus|}}}<br/><small>{{{supertribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{tribus|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Nechicolyeliztli (yolizmatiliztli)|Nechicolyeliztli]]: {{!}} {{{tribus|}}}<br/><small>{{{tribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subtribus|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlaninechicolyeliztli: {{!}} {{{subtribus|}}}<br/><small>{{{subtribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{alliance|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Alianza: {{!}} {{{alliance|}}}<br/><small>{{{alliance_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{genus|}}}{{{genus2|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Neneuhqui (yolizmatiliztli)|Neneuhqui]]: {{!}} {{#if:{{{genus|}}}|<i>{{{genus|}}}</i><br/><small>{{{genus_authority|}}}</small>}}{{#if:{{{genus2|}}}|{{#if:{{{genus|}}}|<br/>}}<i>{{{genus2|}}}</i><br/><small>{{{genus2_authority|}}}</small>}} {{!}}-}}{{#if:{{{subgenus|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanineneuhqui: {{!}} <i>{{{subgenus|}}}</i><br/><small>{{{subgenus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{sectio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Sección: {{!}} {{{sectio|}}}<br/><small>{{{sectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{series|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Serie: {{!}} {{{series|}}}<br/><small>{{{series_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_group|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Grupo específico: {{!}} {{{species_group|}}}<br/><small>{{{species_group_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_subgroup|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanigrupo específico: {{!}} {{{species_subgroup|}}}<br/><small>{{{species_subgroup_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_complex|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Complejo específico: {{!}} {{{species_complex|}}}<br/><small>{{{species_complex_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Yollamantli]]/<br/>[[Tlanelhuatlamantli]]: {{!}} <i>{{{species|}}}</i><br/><small>{{{species_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subspecies|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlaniyollamantli/<br/>Tlanitlanelhuatlamantli: {{!}} {{{subspecies|}}}<br/><small>{{{subspecies_authority|}}}</small> {{!}}-}}- |} |-{{#if:{{{diversity|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[{{{diversity_link}}}|Diversidad]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{diversity}}}''''' {{!}}-}}{{#if:{{{binomial|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Ometica tocaitl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial}}}'''''<br/><small>{{{binomial_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Ometica tocaitl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial}}}'''<br/><small>{{{trinomial_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{type_species|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Yollamantli/Tlanelhuatlamantli|Yolmachiyotl/Tlanelhuamachiyotl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} <i>{{{type_species}}}</i><br/><small>{{{type_species_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map|}}}|- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map}}}|{{{range_map_width|350px}}}|{{{range_map_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial2|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial2}}}'''''<br/><small>{{{binomial2_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial2|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial2}}}'''<br/><small>{{{trinomial2_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map2|}}}|- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map2}}}|{{{range_map2_width|350px}}}|{{{range_map2_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map2_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial3|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial3}}}'''''<br/><small>{{{binomial3_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial3|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial3}}}'''<br/><small>{{{trinomial3_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map3|}}}|- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map3}}}|{{{range_map3_width|350px}}}|{{{range_map3_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map3_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial4|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial4}}}'''''<br/><small>{{{binomial4_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial4|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial4}}}'''<br/><small>{{{trinomial4_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map4|}}}|- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map4}}}|{{{range_map4_width|350px}}}|{{{range_map4_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map4_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{subdivision|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} {{#switch: {{{subdivision_ranks}}}|domain=Dominios| superregnum=Superreinos|regnum=[[Yoliztlahtohcayotl]]|subregnum=Subreinos| superdivisio=Superdivisiones|superphylum=Superfilos|divisio=[[División (biología)|Divisiones]]|phylum=[[Filo]]s| subdivisio=Subdivisiones|subphylum=Subfilos|infraphylum=Infrafilos|microphylum=Microfilos|nanophylum=Nanofilos| superclassis=Superclases|classis=[[Clase (biología)|Clases]]|subclassis=Subclases|infraclassis=Infraclases| superordo=Superórdenes|ordo=[[Orden (biología)|Órdenes]]|subordo=Subórdenes|infraordo=Infraórdenes| zoodivisio=Divisiones|zoosectio=Secciones|zoosubsectio=Subsecciones| superfamilia=Superfamilias|familia=[[Familia (biología)|Familias]]|subfamilia=Subfamilias| supertribus=Supertribus|tribus=[[Tribu (biología)|Tribus]]|subturbis=Subtribus| alliance=Alianzas|genus=[[Neneuhqui (yolizmatiliztli,)|Neneuhqui]]|subgenus=Tlanineneuhqui| section=Secciones|series=Series|species_group=Grupos específicos|species_subgroup=Subgrupos específicos| species_complex=Complejos específicos|species=[[Yollamantli]]|subspecies=Tlaniyollamantli| {{{subdivision_ranks|Subdivisiones}}}}} {{!}}- {{!}} style="text-align:left;" colspan="2" {{!}} {{{subdivision}}} {{!}}-}}{{#if:{{{synonyms|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} [[Sinónimo (biología)|Sinonimia]] {{!}}- {{!}} style="text-align:left;" colspan="2" {{!}} {{{synonyms}}} {{!}}-}}{{#if:{{{notes|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} Notas {{!}}- {{!}} colspan="2" {{!}} {{{notes}}} {{!}}-}} |}<noinclude> {{uso de plantilla}} [[Categoría:Wikipedia:Plantillas que usan ParserFunctions]] [[Neneuhcāyōtl:Huiquipedia:Nemachiyotilli]] </noinclude> brk09uw9s51lqx5mglijoedqhy2whku 529332 529331 2026-09-12T07:37:38Z ~2026-49222-51 24943 Se ha deshecho la revisión [[Special:Diff/529331|529331]] de [[Special:Contributions/~2026-49222-51|~2026-49222-51]] ([[User talk:~2026-49222-51|disc.]]) 529332 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" style="width:300px; margin: 0 0 0.5em 1em; float:right; clear:right; border-collapse: collapse; border: 1px solid #90EE90;" cellspacing="3" cellpadding="0" |- style="text-align:center;" ! style="background:#90EE90; color:black; font-weight:bold;" colspan="2"|{{{name|Taxobox}}} {{#if:{{{status|}}}|<tr><td colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller;">{{#switch:{{{status}}} |SE|se|SECURE|Secure|secure='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Ahatemauhtilli'''<includeonly>[[Neneuhcāyōtl:Ahatemauhtilli yolcatl]]</includeonly> |DOM|dom|DOMESTICATED|Domesticated|domesticated='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Calliatilli''' |dd|data|DD|DATA='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Ayac tlamachiztiliztli''' |LR|lr='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo''' |LC|lc|LR/LC|LR/lc|lr/lc|LRLC|LRlc|lrlc='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (lc)'''<includeonly>[[Categoría:Especies no amenazadas]]</includeonly> |LR/NT|LR/nt|lr/nt|LRNT|LRnt|lrnt|NT|nt='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (nt)'''<includeonly>[[Categoría:Especies medianamente amenazadas]]</includeonly> |LR/CD|LR/cd|lr/cd|LRCD|LRcd|lrcd='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (cd)'''<includeonly>[[Categoría:Especies dependientes de medidas de conservación]]</includeonly> |VU|vu='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Vulnerable'''<includeonly>[[Categoría:Especies en estado vulnerable]]</includeonly> |EN|en='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: En peligro'''<includeonly>[[Categoría:Especies en peligro de extinción]]</includeonly> |CR|cr='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Crítico'''<includeonly>[[Categoría:Especies en peligro crítico de extinción]]</includeonly> |EW|ew='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto en estado salvaje'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas en estado salvaje]]</includeonly> |EX|ex|EXTINCT|Extinct|extinct='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto {{#if:{{{extinct|}}}|desde {{{extinct}}}}}'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas]]</includeonly> |FOSSIL|Fossil|fossil='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Fósil'''<includeonly>[[Categoría:Taxones conocidos sólo en estado fósil]]</includeonly> |PRE|pre='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto en época prehistórica {{#if:{{{extinct|}}}|desde {{{extinct}}}}}'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas en la prehistoria]]</includeonly> |text|Text|TEXT='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Xiquitta tlahcuilolli''' |{{{status}}} }}</td></tr>}}{{#if:{{{fossil_range|}}}|<tr><td colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller;">Fósiles: {{{fossil_range}}}</td></tr>}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | {{#if:{{{image|}}}|[[Imagen:{{{image}}}|{{{image_width|250px}}}]]}}{{#if:{{{image_caption|}}}|<br /><span style="font-size:smaller;">{{{image_caption}}}</span>}}{{#if:{{{image2|}}}|<br />[[Imagen:{{{image2}}}|{{{image2_width|250px}}}]]}}{{#if:{{{image2_caption|}}}|<br /><span style="font-size:smaller;">{{{image2_caption}}}</span>}} |- |- style="text-align:center;" ! style="background:#90EE90; color:black; font-weight:bold;" colspan="2"|[[Tlamatilizneneuhcayotl]] |- | colspan="2" | {| style="margin:0 auto; text-align:left; background:none;" cellpadding="2" |- {{#if:{{{domain|}}}|valign="top"}} {{#if:{{{domain|}}}|{{!}} Dominio:}} {{!}} {{{domain|}}}<br/><small>{{{domain_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{group|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Grupo: {{!}} Grupo {{{group}}} <small>({{#switch: {{{group}}}| 1|i|I=[[Virus ADN|cdADN]]|| 1|i|I=[[Virus ADN|cdADN]]| 2|ii|II=[[Virus ADN|csADN]]| 3|iii|III=[[Virus ARN|cdARN]]| 4|iv|IV=[[Virus ARN|(+)csARN]]| 5|v|V=[[Virus ARN|(-)csARN]]| 6|vi|VI=[[Virus ARN|csARN-RT]]| 7|vii|VII=[[Virus ARN|cdADN-RT]]| 8|viii|VIII=[[Virus ARN desnudo|ARN desnudo]]|?}})</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superregnum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Paniyoliztlahtohcayotl: {{!}} {{{superregnum|}}}<br/><small>{{{superregnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{regnum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Yoliztlahtocayotl]]: {{!}} {{{regnum|}}}<br/><small>{{{regnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subregnum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlaniyoliztlahtohcayotl: {{!}} {{{subregnum|}}}<br/><small>{{{subregnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_phylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} (sin clasif.): {{!}} {{{unranked_phylum|}}}<br/><small>{{{unranked_phylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superdivisio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Panixeliuhcayotl: {{!}} {{{superdivisio|}}}<br/><small>{{{superdivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superphylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Panitetepontli: {{!}} {{{superphylum|}}}<br/><small>{{{superphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{divisio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Nexeloliztli (yolizmatiliztli)|Nexeloliztli]]: {{!}} {{{divisio|}}}<br/><small>{{{divisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{phylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Tetepontli (yolizmatiliztli)|Tetepontli]]: {{!}} {{{phylum|}}}<br/><small>{{{phylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subdivisio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanixeliuhcayotl: {{!}} {{{subdivisio|}}}<br/><small>{{{subdivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subphylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanitetepontli: {{!}} {{{subphylum|}}}<br/><small>{{{subphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraphylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Infratetepontli: {{!}} {{{infraphylum|}}}<br/><small>{{{infraphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{microphylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Microtetepontli: {{!}} {{{microphylum|}}}<br/><small>{{{microphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{nanophylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Nanotetepontli: {{!}} {{{nanophylum|}}}<br/><small>{{{nanophylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_classis|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Ahmo tlamaniztli: {{!}} {{{unranked_classis|}}}<br/><small>{{{unranked_classis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superclassis|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Panitlamaniztli: {{!}} {{{superclassis|}}}<br/><small>{{{superclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{classis|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Tlamaniztli (yolizmatiliztli)|Tlamaniztli]]: {{!}} {{{classis|}}}<br/><small>{{{classis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subclassis|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanitlamaniztli: {{!}} {{{subclassis|}}}<br/><small>{{{subclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraclassis|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Infratlamaniztli: {{!}} {{{infraclassis|}}}<br/><small>{{{infraclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_ordo|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} (sin clasif.): {{!}} {{{unranked_ordo|}}}<br/><small>{{{unranked_ordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superordo|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Paninetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{superordo|}}}<br/><small>{{{superordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{ordo|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Netecpancatlaliliztli (yolizmatiliztli)|Netecpancatlaliliztli]]: {{!}} {{{ordo|}}}<br/><small>{{{ordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subordo|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlaninetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{subordo|}}}<br/><small>{{{subordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraordo|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Infranetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{infraordo|}}}<br/><small>{{{infraordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoodivisio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} División: {{!}} {{{zoodivisio|}}}<br/><small>{{{zoodivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoosectio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Sección: {{!}} {{{zoosectio|}}}<br/><small>{{{zoosectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoosubsectio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanisección: {{!}} {{{zoosubsectio|}}}<br/><small>{{{zoosubsectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_familia|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} (Ahmo motlalini.): {{!}} {{{unranked_familia|}}}<br/><small>{{{unranked_familia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superfamilia|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Panicenyeliztli: {{!}} {{{superfamilia|}}}<br/><small>{{{superfamilia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{familia|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Cenyeliztli (yolizmatiliztli)|Cenyeliztli]]: {{!}} {{{familia|}}}<br/><small>{{{familia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subfamilia|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanicenyeliztli: {{!}} {{{subfamilia|}}}<br/><small>{{{subfamilia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{supertribus|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Paninechicolyeliztli: {{!}} {{{supertribus|}}}<br/><small>{{{supertribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{tribus|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Nechicolyeliztli (yolizmatiliztli)|Nechicolyeliztli]]: {{!}} {{{tribus|}}}<br/><small>{{{tribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subtribus|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlaninechicolyeliztli: {{!}} {{{subtribus|}}}<br/><small>{{{subtribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{alliance|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Alianza: {{!}} {{{alliance|}}}<br/><small>{{{alliance_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{genus|}}}{{{genus2|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Neneuhqui (yolizmatiliztli)|Neneuhqui]]: {{!}} {{#if:{{{genus|}}}|<i>{{{genus|}}}</i><br/><small>{{{genus_authority|}}}</small>}}{{#if:{{{genus2|}}}|{{#if:{{{genus|}}}|<br/>}}<i>{{{genus2|}}}</i><br/><small>{{{genus2_authority|}}}</small>}} {{!}}-}}{{#if:{{{subgenus|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanineneuhqui: {{!}} <i>{{{subgenus|}}}</i><br/><small>{{{subgenus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{sectio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Sección: {{!}} {{{sectio|}}}<br/><small>{{{sectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{series|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Serie: {{!}} {{{series|}}}<br/><small>{{{series_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_group|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Grupo específico: {{!}} {{{species_group|}}}<br/><small>{{{species_group_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_subgroup|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanigrupo específico: {{!}} {{{species_subgroup|}}}<br/><small>{{{species_subgroup_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_complex|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Complejo específico: {{!}} {{{species_complex|}}}<br/><small>{{{species_complex_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Yollamantli]]/<br/>[[Tlanelhuatlamantli]]: {{!}} <i>{{{species|}}}</i><br/><small>{{{species_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subspecies|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlaniyollamantli/<br/>Tlanitlanelhuatlamantli: {{!}} {{{subspecies|}}}<br/><small>{{{subspecies_authority|}}}</small> {{!}}-}}- |} |-{{#if:{{{diversity|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[{{{diversity_link}}}|Diversidad]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{diversity}}}''''' {{!}}-}}{{#if:{{{binomial|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Ometica tocaitl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial}}}'''''<br/><small>{{{binomial_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Ometica tocaitl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial}}}'''<br/><small>{{{trinomial_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{type_species|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Yollamantli/Tlanelhuatlamantli|Yolmachiyotl/Tlanelhuamachiyotl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} <i>{{{type_species}}}</i><br/><small>{{{type_species_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map|}}}|- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map}}}|{{{range_map_width|350px}}}|{{{range_map_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial2|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial2}}}'''''<br/><small>{{{binomial2_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial2|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial2}}}'''<br/><small>{{{trinomial2_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map2|}}}|- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map2}}}|{{{range_map2_width|350px}}}|{{{range_map2_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map2_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial3|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial3}}}'''''<br/><small>{{{binomial3_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial3|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial3}}}'''<br/><small>{{{trinomial3_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map3|}}}|- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map3}}}|{{{range_map3_width|350px}}}|{{{range_map3_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map3_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial4|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial4}}}'''''<br/><small>{{{binomial4_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial4|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial4}}}'''<br/><small>{{{trinomial4_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map4|}}}|- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map4}}}|{{{range_map4_width|350px}}}|{{{range_map4_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map4_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{subdivision|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} {{#switch: {{{subdivision_ranks}}}|domain=Dominios| superregnum=Superreinos|regnum=[[Yoliztlahtohcayotl]]|subregnum=Subreinos| superdivisio=Superdivisiones|superphylum=Superfilos|divisio=[[División (biología)|Divisiones]]|phylum=[[Filo]]s| subdivisio=Subdivisiones|subphylum=Subfilos|infraphylum=Infrafilos|microphylum=Microfilos|nanophylum=Nanofilos| superclassis=Superclases|classis=[[Clase (biología)|Clases]]|subclassis=Subclases|infraclassis=Infraclases| superordo=Superórdenes|ordo=[[Orden (biología)|Órdenes]]|subordo=Subórdenes|infraordo=Infraórdenes| zoodivisio=Divisiones|zoosectio=Secciones|zoosubsectio=Subsecciones| superfamilia=Superfamilias|familia=[[Familia (biología)|Familias]]|subfamilia=Subfamilias| supertribus=Supertribus|tribus=[[Tribu (biología)|Tribus]]|subturbis=Subtribus| alliance=Alianzas|genus=[[Neneuhqui (yolizmatiliztli,)|Neneuhqui]]|subgenus=Tlanineneuhqui| section=Secciones|series=Series|species_group=Grupos específicos|species_subgroup=Subgrupos específicos| species_complex=Complejos específicos|species=[[Yollamantli]]|subspecies=Tlaniyollamantli| {{{subdivision_ranks|Subdivisiones}}}}} {{!}}- {{!}} style="text-align:left;" colspan="2" {{!}} {{{subdivision}}} {{!}}-}}{{#if:{{{synonyms|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} [[Sinónimo (biología)|Sinonimia]] {{!}}- {{!}} style="text-align:left;" colspan="2" {{!}} {{{synonyms}}} {{!}}-}}{{#if:{{{notes|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} Notas {{!}}- {{!}} colspan="2" {{!}} {{{notes}}} {{!}}-}} |}<noinclude> {{uso de plantilla}} [[Categoría:Wikipedia:Plantillas que usan ParserFunctions]] [[Neneuhcāyōtl:Huiquipedia:Nemachiyotilli]] </noinclude> cdk216xk08adoevk0b60cw6o3o40a0d 529333 529332 2026-09-12T07:45:31Z ~2026-49222-51 24943 Ultimo intento 529333 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" style="width:300px; margin: 0 0 0.5em 1em; float:right; clear:right; border-collapse: collapse; border: 1px solid #90EE90;" cellspacing="3" cellpadding="0" |- style="text-align:center;" ! style="background:#90EE90; color:black; font-weight:bold;" colspan="2"|{{{name|Taxobox}}} {{#if:{{{status|}}}|<tr><td colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller;">{{#switch:{{{status}}} |SE|se|SECURE|Secure|secure='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Ahatemauhtilli'''<includeonly>[[Neneuhcāyōtl:Ahatemauhtilli yolcatl]]</includeonly> |DOM|dom|DOMESTICATED|Domesticated|domesticated='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Calliatilli''' |dd|data|DD|DATA='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Ayac tlamachiztiliztli''' |LR|lr='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo''' |LC|lc|LR/LC|LR/lc|lr/lc|LRLC|LRlc|lrlc='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (lc)'''<includeonly>[[Categoría:Especies no amenazadas]]</includeonly> |LR/NT|LR/nt|lr/nt|LRNT|LRnt|lrnt|NT|nt='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (nt)'''<includeonly>[[Categoría:Especies medianamente amenazadas]]</includeonly> |LR/CD|LR/cd|lr/cd|LRCD|LRcd|lrcd='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (cd)'''<includeonly>[[Categoría:Especies dependientes de medidas de conservación]]</includeonly> |VU|vu='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Vulnerable'''<includeonly>[[Categoría:Especies en estado vulnerable]]</includeonly> |EN|en='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: En peligro'''<includeonly>[[Categoría:Especies en peligro de extinción]]</includeonly> |CR|cr='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Crítico'''<includeonly>[[Categoría:Especies en peligro crítico de extinción]]</includeonly> |EW|ew='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto en estado salvaje'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas en estado salvaje]]</includeonly> |EX|ex|EXTINCT|Extinct|extinct='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto {{#if:{{{extinct|}}}|desde {{{extinct}}}}}'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas]]</includeonly> |FOSSIL|Fossil|fossil='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Fósil'''<includeonly>[[Categoría:Taxones conocidos sólo en estado fósil]]</includeonly> |PRE|pre='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto en época prehistórica {{#if:{{{extinct|}}}|desde {{{extinct}}}}}'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas en la prehistoria]]</includeonly> |text|Text|TEXT='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Xiquitta tlahcuilolli''' |{{{status}}} }}</td></tr>}}{{#if:{{{fossil_range|}}}|<tr><td colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller;">Fósiles: {{{fossil_range}}}</td></tr>}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | {{#if:{{{image|}}}|[[Imagen:{{{image}}}|{{{image_width|250px}}}]]}}{{#if:{{{image_caption|}}}|<br /><span style="font-size:smaller;">{{{image_caption}}}</span>}}{{#if:{{{image2|}}}|<br />[[Imagen:{{{image2}}}|{{{image2_width|250px}}}]]}}{{#if:{{{image2_caption|}}}|<br /><span style="font-size:smaller;">{{{image2_caption}}}</span>}} |- |- style="text-align:center;" ! style="background:#90EE90; color:black; font-weight:bold;" colspan="2"|[[Tlamatilizneneuhcayotl]] |- | colspan="2" | {| style="margin:0 auto; text-align:left; background:none;" cellpadding="2" |- {{#if:{{{domain|}}}|valign="top"}} {{#if:{{{domain|}}}|{{!}} Dominio:}} {{!}} {{{domain|}}}<br/><small>{{{domain_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{group|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Grupo: {{!}} Grupo {{{group}}} <small>({{#switch: {{{group}}}| 1|i|I=[[Virus ADN|cdADN]]|| 1|i|I=[[Virus ADN|cdADN]]| 2|ii|II=[[Virus ADN|csADN]]| 3|iii|III=[[Virus ARN|cdARN]]| 4|iv|IV=[[Virus ARN|(+)csARN]]| 5|v|V=[[Virus ARN|(-)csARN]]| 6|vi|VI=[[Virus ARN|csARN-RT]]| 7|vii|VII=[[Virus ARN|cdADN-RT]]| 8|viii|VIII=[[Virus ARN desnudo|ARN desnudo]]|?}})</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superregnum|}}}| {{!}} Paniyoliztlahtohcayotl: {{!}} {{{superregnum|}}}<br/><small>{{{superregnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{regnum|}}}| {{!}} [[Yoliztlahtocayotl]]: {{!}} {{{regnum|}}}<br/><small>{{{regnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subregnum|}}}| {{!}} Tlaniyoliztlahtohcayotl: {{!}} {{{subregnum|}}}<br/><small>{{{subregnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_phylum|}}}| {{!}} (sin clasif.): {{!}} {{{unranked_phylum|}}}<br/><small>{{{unranked_phylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superdivisio|}}}| {{!}} Panixeliuhcayotl: {{!}} {{{superdivisio|}}}<br/><small>{{{superdivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superphylum|}}}| {{!}} Panitetepontli: {{!}} {{{superphylum|}}}<br/><small>{{{superphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{divisio|}}}| {{!}} [[Nexeloliztli (yolizmatiliztli)|Nexeloliztli]]: {{!}} {{{divisio|}}}<br/><small>{{{divisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{phylum|}}}| {{!}} [[Tetepontli (yolizmatiliztli)|Tetepontli]]: {{!}} {{{phylum|}}}<br/><small>{{{phylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subdivisio|}}}| {{!}} Tlanixeliuhcayotl: {{!}} {{{subdivisio|}}}<br/><small>{{{subdivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subphylum|}}}| {{!}} Tlanitetepontli: {{!}} {{{subphylum|}}}<br/><small>{{{subphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraphylum|}}}| {{!}} Infratetepontli: {{!}} {{{infraphylum|}}}<br/><small>{{{infraphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{microphylum|}}}| {{!}} Microtetepontli: {{!}} {{{microphylum|}}}<br/><small>{{{microphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{nanophylum|}}}| {{!}} Nanotetepontli: {{!}} {{{nanophylum|}}}<br/><small>{{{nanophylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_classis|}}}| {{!}} Ahmo tlamaniztli: {{!}} {{{unranked_classis|}}}<br/><small>{{{unranked_classis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superclassis|}}}| {{!}} Panitlamaniztli: {{!}} {{{superclassis|}}}<br/><small>{{{superclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{classis|}}}| {{!}} [[Tlamaniztli (yolizmatiliztli)|Tlamaniztli]]: {{!}} {{{classis|}}}<br/><small>{{{classis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subclassis|}}}| {{!}} Tlanitlamaniztli: {{!}} {{{subclassis|}}}<br/><small>{{{subclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraclassis|}}}| {{!}} Infratlamaniztli: {{!}} {{{infraclassis|}}}<br/><small>{{{infraclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_ordo|}}}| {{!}} (sin clasif.): {{!}} {{{unranked_ordo|}}}<br/><small>{{{unranked_ordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superordo|}}}| {{!}} Paninetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{superordo|}}}<br/><small>{{{superordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{ordo|}}}| {{!}} [[Netecpancatlaliliztli (yolizmatiliztli)|Netecpancatlaliliztli]]: {{!}} {{{ordo|}}}<br/><small>{{{ordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subordo|}}}| {{!}} Tlaninetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{subordo|}}}<br/><small>{{{subordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraordo|}}}| {{!}} Infranetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{infraordo|}}}<br/><small>{{{infraordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoodivisio|}}}| {{!}} División: {{!}} {{{zoodivisio|}}}<br/><small>{{{zoodivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoosectio|}}}| {{!}} Sección: {{!}} {{{zoosectio|}}}<br/><small>{{{zoosectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoosubsectio|}}}| {{!}} Tlanisección: {{!}} {{{zoosubsectio|}}}<br/><small>{{{zoosubsectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_familia|}}}| {{!}} (Ahmo motlalini.): {{!}} {{{unranked_familia|}}}<br/><small>{{{unranked_familia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superfamilia|}}}| {{!}} Panicenyeliztli: {{!}} {{{superfamilia|}}}<br/><small>{{{superfamilia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{familia|}}}| {{!}} [[Cenyeliztli (yolizmatiliztli)|Cenyeliztli]]: {{!}} {{{familia|}}}<br/><small>{{{familia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subfamilia|}}}| {{!}} Tlanicenyeliztli: {{!}} {{{subfamilia|}}}<br/><small>{{{subfamilia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{supertribus|}}}| {{!}} Paninechicolyeliztli: {{!}} {{{supertribus|}}}<br/><small>{{{supertribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{tribus|}}}| {{!}} [[Nechicolyeliztli (yolizmatiliztli)|Nechicolyeliztli]]: {{!}} {{{tribus|}}}<br/><small>{{{tribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subtribus|}}}| {{!}} Tlaninechicolyeliztli: {{!}} {{{subtribus|}}}<br/><small>{{{subtribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{alliance|}}}| {{!}} Alianza: {{!}} {{{alliance|}}}<br/><small>{{{alliance_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{genus|}}}{{{genus2|}}}| {{!}} [[Neneuhqui (yolizmatiliztli)|Neneuhqui]]: {{!}} {{#if:{{{genus|}}}|<i>{{{genus|}}}</i><br/><small>{{{genus_authority|}}}</small>}}{{#if:{{{genus2|}}}|{{#if:{{{genus|}}}|<br/>}}<i>{{{genus2|}}}</i><br/><small>{{{genus2_authority|}}}</small>}} {{!}}-}}{{#if:{{{subgenus|}}}| {{!}} Tlanineneuhqui: {{!}} <i>{{{subgenus|}}}</i><br/><small>{{{subgenus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{sectio|}}}| {{!}} Sección: {{!}} {{{sectio|}}}<br/><small>{{{sectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{series|}}}| {{!}} Serie: {{!}} {{{series|}}}<br/><small>{{{series_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_group|}}}| {{!}} Grupo específico: {{!}} {{{species_group|}}}<br/><small>{{{species_group_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_subgroup|}}}| {{!}} Tlanigrupo específico: {{!}} {{{species_subgroup|}}}<br/><small>{{{species_subgroup_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_complex|}}}| {{!}} Complejo específico: {{!}} {{{species_complex|}}}<br/><small>{{{species_complex_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species|}}}| {{!}} [[Yollamantli]]/<br/>[[Tlanelhuatlamantli]]: {{!}} <i>{{{species|}}}</i><br/><small>{{{species_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subspecies|}}}| {{!}} Tlaniyollamantli/<br/>Tlanitlanelhuatlamantli: {{!}} {{{subspecies|}}}<br/><small>{{{subspecies_authority|}}}</small> {{!}}-}}- | colspan="2" | {| style="margin:0 auto; text-align:left; background:none;" cellpadding="2" |- {{#if:{{{diversity|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[{{{diversity_link}}}|Diversidad]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{diversity}}}''''' {{!}}-}}{{#if:{{{binomial|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Ometica tocaitl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial}}}'''''<br/><small>{{{binomial_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Ometica tocaitl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial}}}'''<br/><small>{{{trinomial_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{type_species|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Yollamantli/Tlanelhuatlamantli|Yolmachiyotl/Tlanelhuamachiyotl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} <i>{{{type_species}}}</i><br/><small>{{{type_species_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map|}}}| {{!}}- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map}}}|{{{range_map_width|350px}}}|{{{range_map_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial2|}}}| {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial2}}}'''''<br/><small>{{{binomial2_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial2|}}}| {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial2}}}'''<br/><small>{{{trinomial2_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map2|}}}| {{!}}- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map2}}}|{{{range_map2_width|350px}}}|{{{range_map2_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map2_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial3|}}}| {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial3}}}'''''<br/><small>{{{binomial3_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial3|}}}| {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial3}}}'''<br/><small>{{{trinomial3_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map3|}}}| {{!}}- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map3}}}|{{{range_map3_width|350px}}}|{{{range_map3_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map3_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial4|}}}| {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial4}}}'''''<br/><small>{{{binomial4_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial4|}}}| {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial4}}}'''<br/><small>{{{trinomial4_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map4|}}}| {{!}}- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map4}}}|{{{range_map4_width|350px}}}|{{{range_map4_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map4_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{subdivision|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} {{#switch: {{{subdivision_ranks}}}|domain=Dominios| superregnum=Superreinos|regnum=[[Yoliztlahtohcayotl]]|subregnum=Subreinos| superdivisio=Superdivisiones|superphylum=Superfilos|divisio=[[División (biología)|Divisiones]]|phylum=[[Filo]]s| subdivisio=Subdivisiones|subphylum=Subfilos|infraphylum=Infrafilos|microphylum=Microfilos|nanophylum=Nanofilos| superclassis=Superclases|classis=[[Clase (biología)|Clases]]|subclassis=Subclases|infraclassis=Infraclases| superordo=Superórdenes|ordo=[[Orden (biología)|Órdenes]]|subordo=Subórdenes|infraordo=Infraórdenes| zoodivisio=Divisiones|zoosectio=Secciones|zoosubsectio=Subsecciones| superfamilia=Superfamilias|familia=[[Familia (biología)|Familias]]|subfamilia=Subfamilias| supertribus=Supertribus|tribus=[[Tribu (biología)|Tribus]]|subturbis=Subtribus| <noinclude> {{uso de plantilla}} [[Categoría:Wikipedia:Plantillas que usan ParserFunctions]] [[Neneuhcāyōtl:Huiquipedia:Nemachiyotilli]] </noinclude> pfozavdq6p18844uo2iarulz83lg3pm 529334 529333 2026-09-12T07:48:14Z ~2026-49222-51 24943 529334 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" style="width:300px; margin: 0 0 0.5em 1em; float:right; clear:right; border-collapse: collapse; border: 1px solid #90EE90;" cellspacing="3" cellpadding="0" |- style="text-align:center;" ! style="background:#90EE90; color:black; font-weight:bold;" colspan="2"|{{{name|Taxobox}}} {{#if:{{{status|}}}|<tr><td colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller;">{{#switch:{{{status}}} |SE|se|SECURE|Secure|secure='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Ahatemauhtilli'''<includeonly>[[Neneuhcāyōtl:Ahatemauhtilli yolcatl]]</includeonly> |DOM|dom|DOMESTICATED|Domesticated|domesticated='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Calliatilli''' |dd|data|DD|DATA='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Ayac tlamachiztiliztli''' |LR|lr='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo''' |LC|lc|LR/LC|LR/lc|lr/lc|LRLC|LRlc|lrlc='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (lc)'''<includeonly>[[Categoría:Especies no amenazadas]]</includeonly> |LR/NT|LR/nt|lr/nt|LRNT|LRnt|lrnt|NT|nt='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (nt)'''<includeonly>[[Categoría:Especies medianamente amenazadas]]</includeonly> |LR/CD|LR/cd|lr/cd|LRCD|LRcd|lrcd='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (cd)'''<includeonly>[[Categoría:Especies dependientes de medidas de conservación]]</includeonly> |VU|vu='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Vulnerable'''<includeonly>[[Categoría:Especies en estado vulnerable]]</includeonly> |EN|en='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: En peligro'''<includeonly>[[Categoría:Especies en peligro de extinción]]</includeonly> |CR|cr='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Crítico'''<includeonly>[[Categoría:Especies en peligro crítico de extinción]]</includeonly> |EW|ew='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto en estado salvaje'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas en estado salvaje]]</includeonly> |EX|ex|EXTINCT|Extinct|extinct='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto {{#if:{{{extinct|}}}|desde {{{extinct}}}}}'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas]]</includeonly> |FOSSIL|Fossil|fossil='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Fósil'''<includeonly>[[Categoría:Taxones conocidos sólo en estado fósil]]</includeonly> |PRE|pre='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto en época prehistórica {{#if:{{{extinct|}}}|desde {{{extinct}}}}}'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas en la prehistoria]]</includeonly> |text|Text|TEXT='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Xiquitta tlahcuilolli''' |{{{status}}} }}</td></tr>}}{{#if:{{{fossil_range|}}}|<tr><td colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller;">Fósiles: {{{fossil_range}}}</td></tr>}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | {{#if:{{{image|}}}|[[Imagen:{{{image}}}|{{{image_width|250px}}}]]}}{{#if:{{{image_caption|}}}|<br /><span style="font-size:smaller;">{{{image_caption}}}</span>}}{{#if:{{{image2|}}}|<br />[[Imagen:{{{image2}}}|{{{image2_width|250px}}}]]}}{{#if:{{{image2_caption|}}}|<br /><span style="font-size:smaller;">{{{image2_caption}}}</span>}} |- |- style="text-align:center;" ! style="background:#90EE90; color:black; font-weight:bold;" colspan="2"|[[Tlamatilizneneuhcayotl]] |- | colspan="2" | {| style="margin:0 auto; text-align:left; background:none;" cellpadding="2" |- {{#if:{{{domain|}}}|valign="top"}} {{#if:{{{domain|}}}|{{!}} Dominio:}} {{!}} {{{domain|}}}<br/><small>{{{domain_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{group|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Grupo: {{!}} Grupo {{{group}}} <small>({{#switch: {{{group}}}| 1|i|I=[[Virus ADN|cdADN]]|| 1|i|I=[[Virus ADN|cdADN]]| 2|ii|II=[[Virus ADN|csADN]]| 3|iii|III=[[Virus ARN|cdARN]]| 4|iv|IV=[[Virus ARN|(+)csARN]]| 5|v|V=[[Virus ARN|(-)csARN]]| 6|vi|VI=[[Virus ARN|csARN-RT]]| 7|vii|VII=[[Virus ARN|cdADN-RT]]| 8|viii|VIII=[[Virus ARN desnudo|ARN desnudo]]|?}})</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superregnum|}}}| {{!}} Paniyoliztlahtohcayotl: {{!}} {{{superregnum|}}}<br/><small>{{{superregnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{regnum|}}}| {{!}} [[Yoliztlahtocayotl]]: {{!}} {{{regnum|}}}<br/><small>{{{regnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subregnum|}}}| {{!}} Tlaniyoliztlahtohcayotl: {{!}} {{{subregnum|}}}<br/><small>{{{subregnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_phylum|}}}| {{!}} (sin clasif.): {{!}} {{{unranked_phylum|}}}<br/><small>{{{unranked_phylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superdivisio|}}}| {{!}} Panixeliuhcayotl: {{!}} {{{superdivisio|}}}<br/><small>{{{superdivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superphylum|}}}| {{!}} Panitetepontli: {{!}} {{{superphylum|}}}<br/><small>{{{superphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{divisio|}}}| {{!}} [[Nexeloliztli (yolizmatiliztli)|Nexeloliztli]]: {{!}} {{{divisio|}}}<br/><small>{{{divisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{phylum|}}}| {{!}} [[Tetepontli (yolizmatiliztli)|Tetepontli]]: {{!}} {{{phylum|}}}<br/><small>{{{phylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subdivisio|}}}| {{!}} Tlanixeliuhcayotl: {{!}} {{{subdivisio|}}}<br/><small>{{{subdivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subphylum|}}}| {{!}} Tlanitetepontli: {{!}} {{{subphylum|}}}<br/><small>{{{subphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraphylum|}}}| {{!}} Infratetepontli: {{!}} {{{infraphylum|}}}<br/><small>{{{infraphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{microphylum|}}}| {{!}} Microtetepontli: {{!}} {{{microphylum|}}}<br/><small>{{{microphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{nanophylum|}}}| {{!}} Nanotetepontli: {{!}} {{{nanophylum|}}}<br/><small>{{{nanophylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_classis|}}}| {{!}} Ahmo tlamaniztli: {{!}} {{{unranked_classis|}}}<br/><small>{{{unranked_classis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superclassis|}}}| {{!}} Panitlamaniztli: {{!}} {{{superclassis|}}}<br/><small>{{{superclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{classis|}}}| {{!}} [[Tlamaniztli (yolizmatiliztli)|Tlamaniztli]]: {{!}} {{{classis|}}}<br/><small>{{{classis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subclassis|}}}| {{!}} Tlanitlamaniztli: {{!}} {{{subclassis|}}}<br/><small>{{{subclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraclassis|}}}| {{!}} Infratlamaniztli: {{!}} {{{infraclassis|}}}<br/><small>{{{infraclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_ordo|}}}| {{!}} (sin clasif.): {{!}} {{{unranked_ordo|}}}<br/><small>{{{unranked_ordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superordo|}}}| {{!}} Paninetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{superordo|}}}<br/><small>{{{superordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{ordo|}}}| {{!}} [[Netecpancatlaliliztli (yolizmatiliztli)|Netecpancatlaliliztli]]: {{!}} {{{ordo|}}}<br/><small>{{{ordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subordo|}}}| {{!}} Tlaninetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{subordo|}}}<br/><small>{{{subordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraordo|}}}| {{!}} Infranetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{infraordo|}}}<br/><small>{{{infraordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoodivisio|}}}| {{!}} División: {{!}} {{{zoodivisio|}}}<br/><small>{{{zoodivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoosectio|}}}| {{!}} Sección: {{!}} {{{zoosectio|}}}<br/><small>{{{zoosectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoosubsectio|}}}| {{!}} Tlanisección: {{!}} {{{zoosubsectio|}}}<br/><small>{{{zoosubsectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_familia|}}}| {{!}} (Ahmo motlalini.): {{!}} {{{unranked_familia|}}}<br/><small>{{{unranked_familia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superfamilia|}}}| {{!}} Panicenyeliztli: {{!}} {{{superfamilia|}}}<br/><small>{{{superfamilia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{familia|}}}| {{!}} [[Cenyeliztli (yolizmatiliztli)|Cenyeliztli]]: {{!}} {{{familia|}}}<br/><small>{{{familia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subfamilia|}}}| {{!}} Tlanicenyeliztli: {{!}} {{{subfamilia|}}}<br/><small>{{{subfamilia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{supertribus|}}}| {{!}} Paninechicolyeliztli: {{!}} {{{supertribus|}}}<br/><small>{{{supertribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{tribus|}}}| {{!}} [[Nechicolyeliztli (yolizmatiliztli)|Nechicolyeliztli]]: {{!}} {{{tribus|}}}<br/><small>{{{tribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subtribus|}}}| {{!}} Tlaninechicolyeliztli: {{!}} {{{subtribus|}}}<br/><small>{{{subtribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{alliance|}}}| {{!}} Alianza: {{!}} {{{alliance|}}}<br/><small>{{{alliance_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{genus|}}}{{{genus2|}}}| {{!}} [[Neneuhqui (yolizmatiliztli)|Neneuhqui]]: {{!}} {{#if:{{{genus|}}}|<i>{{{genus|}}}</i><br/><small>{{{genus_authority|}}}</small>}}{{#if:{{{genus2|}}}|{{#if:{{{genus|}}}|<br/>}}<i>{{{genus2|}}}</i><br/><small>{{{genus2_authority|}}}</small>}} {{!}}-}}{{#if:{{{subgenus|}}}| {{!}} Tlanineneuhqui: {{!}} <i>{{{subgenus|}}}</i><br/><small>{{{subgenus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{sectio|}}}| {{!}} Sección: {{!}} {{{sectio|}}}<br/><small>{{{sectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{series|}}}| {{!}} Serie: {{!}} {{{series|}}}<br/><small>{{{series_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_group|}}}| {{!}} Grupo específico: {{!}} {{{species_group|}}}<br/><small>{{{species_group_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_subgroup|}}}| {{!}} Tlanigrupo específico: {{!}} {{{species_subgroup|}}}<br/><small>{{{species_subgroup_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_complex|}}}| {{!}} Complejo específico: {{!}} {{{species_complex|}}}<br/><small>{{{species_complex_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species|}}}| {{!}} [[Yollamantli]]/<br/>[[Tlanelhuatlamantli]]: {{!}} <i>{{{species|}}}</i><br/><small>{{{species_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subspecies|}}}| {{!}} Tlaniyollamantli/<br/>Tlanitlanelhuatlamantli: {{!}} {{{subspecies|}}}<br/><small>{{{subspecies_authority|}}}</small> {{!}}-}}- | colspan="2" | {| style="margin:0 auto; text-align:left; background:none;" cellpadding="2" |- {{#if:{{{diversity|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[{{{diversity_link}}}|Diversidad]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{diversity}}}''''' {{!}}-}}{{#if:{{{binomial|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Ometica tocaitl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial}}}'''''<br/><small>{{{binomial_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Ometica tocaitl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial}}}'''<br/><small>{{{trinomial_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{type_species|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Yollamantli/Tlanelhuatlamantli|Yolmachiyotl/Tlanelhuamachiyotl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} <i>{{{type_species}}}</i><br/><small>{{{type_species_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map|}}}| {{!}}- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map}}}|{{{range_map_width|350px}}}|{{{range_map_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial2|}}}| {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial2}}}'''''<br/><small>{{{binomial2_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial2|}}}| {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial2}}}'''<br/><small>{{{trinomial2_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map2|}}}| {{!}}- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map2}}}|{{{range_map2_width|350px}}}|{{{range_map2_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map2_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial3|}}}| {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial3}}}'''''<br/><small>{{{binomial3_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial3|}}}| {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial3}}}'''<br/><small>{{{trinomial3_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map3|}}}| {{!}}- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map3}}}|{{{range_map3_width|350px}}}|{{{range_map3_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map3_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial4|}}}| {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial4}}}'''''<br/><small>{{{binomial4_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial4|}}}| {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial4}}}'''<br/><small>{{{trinomial4_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map4|}}}| {{!}}- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map4}}}|{{{range_map4_width|350px}}}|{{{range_map4_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map4_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{subdivision|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} {{#switch: {{{subdivision_ranks}}}|domain=Dominios| superregnum=Superreinos|regnum=[[Yoliztlahtohcayotl]]|subregnum=Subreinos| superdivisio=Superdivisiones|superphylum=Superfilos|divisio=[[División (biología)|Divisiones]]|phylum=[[Filo]]s| subdivisio=Subdivisiones|subphylum=Subfilos|infraphylum=Infrafilos|microphylum=Microfilos|nanophylum=Nanofilos| superclassis=Superclases|classis=[[Clase (biología)|Clases]]|subclassis=Subclases|infraclassis=Infraclases| superordo=Superórdenes|ordo=[[Orden (biología)|Órdenes]]|subordo=Subórdenes|infraordo=Infraórdenes| zoodivisio=Divisiones|zoosectio=Secciones|zoosubsectio=Subsecciones| superfamilia=Superfamilias|familia=[[Familia (biología)|Familias]]|subfamilia=Subfamilias| supertribus=Supertribus|tribus=[[Tribu (biología)|Tribus]]|subturbis=Subtribus| alliance=Alianzas|genus=[[Neneuhqui (yolizmatiliztli,)|Neneuhqui]]|subgenus=Tlanineneuhqui|section=Secciones|series=Series|species_group=Grupos específicos|species_subgroup=Subgrupos específicos|species_complex=Complejos específicos|species=[[Yollamantli]]|subspecies=Tlaniyollamantli|{{{subdivision_ranks|Subdivisiones}}}}}{{!}}-{{!}} style="text-align:left;" colspan="2" {{!}}{{{subdivision}}}{{!}}-}}{{#if:{{{synonyms|}}}|! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} [[Sinónimo (biología)|Sinonimia]]{{!}}-{{!}} style="text-align:left;" colspan="2" {{!}}{{{synonyms}}}{{!}}-}}{{#if:{{{notes|}}}|! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} Notas{{!}}-{{!}} colspan="2" {{!}}{{{notes}}}{{!}}-}}|}|}<noinclude> {{uso de plantilla}} [[Categoría:Wikipedia:Plantillas que usan ParserFunctions]] [[Neneuhcāyōtl:Huiquipedia:Nemachiyotilli]] </noinclude> hhd60yqvd0iaq59k2rtsfin8q7us70e 529335 529334 2026-09-12T07:50:46Z ~2026-49222-51 24943 529335 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" style="width:300px; margin: 0 0 0.5em 1em; float:right; clear:right; border-collapse: collapse; border: 1px solid #90EE90;" cellspacing="3" cellpadding="0" |- style="text-align:center;" ! style="background:#90EE90; color:black; font-weight:bold;" colspan="2"|{{{name|Taxobox}}} {{#if:{{{status|}}}|<tr><td colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller;">{{#switch:{{{status}}} |SE|se|SECURE|Secure|secure='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Ahatemauhtilli'''<includeonly>[[Neneuhcāyōtl:Ahatemauhtilli yolcatl]]</includeonly> |DOM|dom|DOMESTICATED|Domesticated|domesticated='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Calliatilli''' |dd|data|DD|DATA='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Ayac tlamachiztiliztli''' |LR|lr='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo''' |LC|lc|LR/LC|LR/lc|lr/lc|LRLC|LRlc|lrlc='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (lc)'''<includeonly>[[Categoría:Especies no amenazadas]]</includeonly> |LR/NT|LR/nt|lr/nt|LRNT|LRnt|lrnt|NT|nt='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (nt)'''<includeonly>[[Categoría:Especies medianamente amenazadas]]</includeonly> |LR/CD|LR/cd|lr/cd|LRCD|LRcd|lrcd='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (cd)'''<includeonly>[[Categoría:Especies dependientes de medidas de conservación]]</includeonly> |VU|vu='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Vulnerable'''<includeonly>[[Categoría:Especies en estado vulnerable]]</includeonly> |EN|en='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: En peligro'''<includeonly>[[Categoría:Especies en peligro de extinción]]</includeonly> |CR|cr='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Crítico'''<includeonly>[[Categoría:Especies en peligro crítico de extinción]]</includeonly> |EW|ew='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto en estado salvaje'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas en estado salvaje]]</includeonly> |EX|ex|EXTINCT|Extinct|extinct='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto {{#if:{{{extinct|}}}|desde {{{extinct}}}}}'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas]]</includeonly> |FOSSIL|Fossil|fossil='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Fósil'''<includeonly>[[Categoría:Taxones conocidos sólo en estado fósil]]</includeonly> |PRE|pre='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto en época prehistórica {{#if:{{{extinct|}}}|desde {{{extinct}}}}}'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas en la prehistoria]]</includeonly> |text|Text|TEXT='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Xiquitta tlahcuilolli''' |{{{status}}} }}</td></tr>}}{{#if:{{{fossil_range|}}}|<tr><td colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller;">Fósiles: {{{fossil_range}}}</td></tr>}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | {{#if:{{{image|}}}|[[Imagen:{{{image}}}|{{{image_width|250px}}}]]}}{{#if:{{{image_caption|}}}|<br /><span style="font-size:smaller;">{{{image_caption}}}</span>}}{{#if:{{{image2|}}}|<br />[[Imagen:{{{image2}}}|{{{image2_width|250px}}}]]}}{{#if:{{{image2_caption|}}}|<br /><span style="font-size:smaller;">{{{image2_caption}}}</span>}} |- |- style="text-align:center;" ! style="background:#90EE90; color:black; font-weight:bold;" colspan="2"|[[Tlamatilizneneuhcayotl]] |- | colspan="2" | {| style="margin:0 auto; text-align:left; background:none;" cellpadding="2" |- {{#if:{{{domain|}}}|valign="top"}} {{#if:{{{domain|}}}|{{!}} Dominio:}} {{!}} {{{domain|}}}<br/><small>{{{domain_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{group|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Grupo: {{!}} Grupo {{{group}}} <small>({{#switch: {{{group}}}| 1|i|I=[[Virus ADN|cdADN]]|| 1|i|I=[[Virus ADN|cdADN]]| 2|ii|II=[[Virus ADN|csADN]]| 3|iii|III=[[Virus ARN|cdARN]]| 4|iv|IV=[[Virus ARN|(+)csARN]]| 5|v|V=[[Virus ARN|(-)csARN]]| 6|vi|VI=[[Virus ARN|csARN-RT]]| 7|vii|VII=[[Virus ARN|cdADN-RT]]| 8|viii|VIII=[[Virus ARN desnudo|ARN desnudo]]|?}})</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superregnum|}}}| {{!}} Paniyoliztlahtohcayotl: {{!}} {{{superregnum|}}}<br/><small>{{{superregnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{regnum|}}}| {{!}} [[Yoliztlahtocayotl]]: {{!}} {{{regnum|}}}<br/><small>{{{regnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subregnum|}}}| {{!}} Tlaniyoliztlahtohcayotl: {{!}} {{{subregnum|}}}<br/><small>{{{subregnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_phylum|}}}| {{!}} (sin clasif.): {{!}} {{{unranked_phylum|}}}<br/><small>{{{unranked_phylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superdivisio|}}}| {{!}} Panixeliuhcayotl: {{!}} {{{superdivisio|}}}<br/><small>{{{superdivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superphylum|}}}| {{!}} Panitetepontli: {{!}} {{{superphylum|}}}<br/><small>{{{superphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{divisio|}}}| {{!}} [[Nexeloliztli (yolizmatiliztli)|Nexeloliztli]]: {{!}} {{{divisio|}}}<br/><small>{{{divisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{phylum|}}}| {{!}} [[Tetepontli (yolizmatiliztli)|Tetepontli]]: {{!}} {{{phylum|}}}<br/><small>{{{phylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subdivisio|}}}| {{!}} Tlanixeliuhcayotl: {{!}} {{{subdivisio|}}}<br/><small>{{{subdivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subphylum|}}}| {{!}} Tlanitetepontli: {{!}} {{{subphylum|}}}<br/><small>{{{subphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraphylum|}}}| {{!}} Infratetepontli: {{!}} {{{infraphylum|}}}<br/><small>{{{infraphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{microphylum|}}}| {{!}} Microtetepontli: {{!}} {{{microphylum|}}}<br/><small>{{{microphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{nanophylum|}}}| {{!}} Nanotetepontli: {{!}} {{{nanophylum|}}}<br/><small>{{{nanophylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_classis|}}}| {{!}} Ahmo tlamaniztli: {{!}} {{{unranked_classis|}}}<br/><small>{{{unranked_classis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superclassis|}}}| {{!}} Panitlamaniztli: {{!}} {{{superclassis|}}}<br/><small>{{{superclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{classis|}}}| {{!}} [[Tlamaniztli (yolizmatiliztli)|Tlamaniztli]]: {{!}} {{{classis|}}}<br/><small>{{{classis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subclassis|}}}| {{!}} Tlanitlamaniztli: {{!}} {{{subclassis|}}}<br/><small>{{{subclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraclassis|}}}| {{!}} Infratlamaniztli: {{!}} {{{infraclassis|}}}<br/><small>{{{infraclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_ordo|}}}| {{!}} (sin clasif.): {{!}} {{{unranked_ordo|}}}<br/><small>{{{unranked_ordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superordo|}}}| {{!}} Paninetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{superordo|}}}<br/><small>{{{superordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{ordo|}}}| {{!}} [[Netecpancatlaliliztli (yolizmatiliztli)|Netecpancatlaliliztli]]: {{!}} {{{ordo|}}}<br/><small>{{{ordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subordo|}}}| {{!}} Tlaninetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{subordo|}}}<br/><small>{{{subordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraordo|}}}| {{!}} Infranetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{infraordo|}}}<br/><small>{{{infraordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoodivisio|}}}| {{!}} División: {{!}} {{{zoodivisio|}}}<br/><small>{{{zoodivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoosectio|}}}| {{!}} Sección: {{!}} {{{zoosectio|}}}<br/><small>{{{zoosectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoosubsectio|}}}| {{!}} Tlanisección: {{!}} {{{zoosubsectio|}}}<br/><small>{{{zoosubsectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_familia|}}}| {{!}} (Ahmo motlalini.): {{!}} {{{unranked_familia|}}}<br/><small>{{{unranked_familia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superfamilia|}}}| {{!}} Panicenyeliztli: {{!}} {{{superfamilia|}}}<br/><small>{{{superfamilia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{familia|}}}| {{!}} [[Cenyeliztli (yolizmatiliztli)|Cenyeliztli]]: {{!}} {{{familia|}}}<br/><small>{{{familia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subfamilia|}}}| {{!}} Tlanicenyeliztli: {{!}} {{{subfamilia|}}}<br/><small>{{{subfamilia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{supertribus|}}}| {{!}} Paninechicolyeliztli: {{!}} {{{supertribus|}}}<br/><small>{{{supertribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{tribus|}}}| {{!}} [[Nechicolyeliztli (yolizmatiliztli)|Nechicolyeliztli]]: {{!}} {{{tribus|}}}<br/><small>{{{tribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subtribus|}}}| {{!}} Tlaninechicolyeliztli: {{!}} {{{subtribus|}}}<br/><small>{{{subtribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{alliance|}}}| {{!}} Alianza: {{!}} {{{alliance|}}}<br/><small>{{{alliance_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{genus|}}}{{{genus2|}}}| {{!}} [[Neneuhqui (yolizmatiliztli)|Neneuhqui]]: {{!}} {{#if:{{{genus|}}}|<i>{{{genus|}}}</i><br/><small>{{{genus_authority|}}}</small>}}{{#if:{{{genus2|}}}|{{#if:{{{genus|}}}|<br/>}}<i>{{{genus2|}}}</i><br/><small>{{{genus2_authority|}}}</small>}} {{!}}-}}{{#if:{{{subgenus|}}}| {{!}} Tlanineneuhqui: {{!}} <i>{{{subgenus|}}}</i><br/><small>{{{subgenus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{sectio|}}}| {{!}} Sección: {{!}} {{{sectio|}}}<br/><small>{{{sectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{series|}}}| {{!}} Serie: {{!}} {{{series|}}}<br/><small>{{{series_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_group|}}}| {{!}} Grupo específico: {{!}} {{{species_group|}}}<br/><small>{{{species_group_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_subgroup|}}}| {{!}} Tlanigrupo específico: {{!}} {{{species_subgroup|}}}<br/><small>{{{species_subgroup_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_complex|}}}| {{!}} Complejo específico: {{!}} {{{species_complex|}}}<br/><small>{{{species_complex_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species|}}}| {{!}} [[Yollamantli]]/<br/>[[Tlanelhuatlamantli]]: {{!}} <i>{{{species|}}}</i><br/><small>{{{species_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subspecies|}}}| {{!}} Tlaniyollamantli/<br/>Tlanitlanelhuatlamantli: {{!}} {{{subspecies|}}}<br/><small>{{{subspecies_authority|}}}</small> {{!}}-}}- |- {{#if:{{{diversity|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[{{{diversity_link}}}|Diversidad]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{diversity}}}''''' {{!}}-}}{{#if:{{{binomial|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Ometica tocaitl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial}}}'''''<br/><small>{{{binomial_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Ometica tocaitl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial}}}'''<br/><small>{{{trinomial_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{type_species|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Yollamantli/Tlanelhuatlamantli|Yolmachiyotl/Tlanelhuamachiyotl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} <i>{{{type_species}}}</i><br/><small>{{{type_species_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map|}}}| {{!}}- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map}}}|{{{range_map_width|350px}}}|{{{range_map_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial2|}}}| {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial2}}}'''''<br/><small>{{{binomial2_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial2|}}}| {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial2}}}'''<br/><small>{{{trinomial2_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map2|}}}| {{!}}- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map2}}}|{{{range_map2_width|350px}}}|{{{range_map2_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map2_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial3|}}}| {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial3}}}'''''<br/><small>{{{binomial3_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial3|}}}| {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial3}}}'''<br/><small>{{{trinomial3_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map3|}}}| {{!}}- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map3}}}|{{{range_map3_width|350px}}}|{{{range_map3_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map3_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial4|}}}| {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial4}}}'''''<br/><small>{{{binomial4_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial4|}}}| {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial4}}}'''<br/><small>{{{trinomial4_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map4|}}}| {{!}}- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map4}}}|{{{range_map4_width|350px}}}|{{{range_map4_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map4_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{subdivision|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} {{#switch: {{{subdivision_ranks}}}|domain=Dominios| superregnum=Superreinos|regnum=[[Yoliztlahtohcayotl]]|subregnum=Subreinos| superdivisio=Superdivisiones|superphylum=Superfilos|divisio=[[División (biología)|Divisiones]]|phylum=[[Filo]]s| subdivisio=Subdivisiones|subphylum=Subfilos|infraphylum=Infrafilos|microphylum=Microfilos|nanophylum=Nanofilos| superclassis=Superclases|classis=[[Clase (biología)|Clases]]|subclassis=Subclases|infraclassis=Infraclases| superordo=Superórdenes|ordo=[[Orden (biología)|Órdenes]]|subordo=Subórdenes|infraordo=Infraórdenes| zoodivisio=Divisiones|zoosectio=Secciones|zoosubsectio=Subsecciones| superfamilia=Superfamilias|familia=[[Familia (biología)|Familias]]|subfamilia=Subfamilias| supertribus=Supertribus|tribus=[[Tribu (biología)|Tribus]]|subturbis=Subtribus| alliance=Alianzas|genus=[[Neneuhqui (yolizmatiliztli,)|Neneuhqui]]|subgenus=Tlanineneuhqui| section=Secciones|series=Series|species_group=Grupos específicos|species_subgroup=Subgrupos específicos| species_complex=Complejos específicos|species=[[Yollamantli]]|subspecies=Tlaniyollamantli| {{{subdivision_ranks|Subdivisiones}}}}} {{!}}- {{!}} style="text-align:left;" colspan="2" {{!}} {{{subdivision}}} {{!}}-}}{{#if:{{{synonyms|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} [[Sinónimo (biología)|Sinonimia]] {{!}}- {{!}} style="text-align:left;" colspan="2" {{!}} {{{synonyms}}} {{!}}-}}{{#if:{{{notes|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} Notas {{!}}- {{!}} colspan="2" {{!}} {{{notes}}} {{!}}-}} |} <noinclude> {{uso de plantilla}} [[Categoría:Wikipedia:Plantillas que usan ParserFunctions]] [[Neneuhcāyōtl:Huiquipedia:Nemachiyotilli]] </noinclude> pe0ctc76om7dux0px6j81uszo4eapxg 529336 529335 2026-09-12T07:59:07Z ~2026-49222-51 24943 529336 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" style="width:300px; margin: 0 0 0.5em 1em; float:right; clear:right; border-collapse: collapse; border: 1px solid #90EE90;" cellspacing="3" cellpadding="0" |- style="text-align:center;" ! style="background:#90EE90; color:black; font-weight:bold;" colspan="2"|{{{name|Taxobox}}} {{#if:{{{status|}}}|<tr><td colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller;">{{#switch:{{{status}}} |SE|se|SECURE|Secure|secure='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Ahatemauhtilli'''<includeonly>[[Neneuhcāyōtl:Ahatemauhtilli yolcatl]]</includeonly> |DOM|dom|DOMESTICATED|Domesticated|domesticated='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Calliatilli''' |dd|data|DD|DATA='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Ayac tlamachiztiliztli''' |LR|lr='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo''' |LC|lc|LR/LC|LR/lc|lr/lc|LRLC|LRlc|lrlc='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (lc)'''<includeonly>[[Categoría:Especies no amenazadas]]</includeonly> |LR/NT|LR/nt|lr/nt|LRNT|LRnt|lrnt|NT|nt='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (nt)'''<includeonly>[[Categoría:Especies medianamente amenazadas]]</includeonly> |LR/CD|LR/cd|lr/cd|LRCD|LRcd|lrcd='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (cd)'''<includeonly>[[Categoría:Especies dependientes de medidas de conservación]]</includeonly> |VU|vu='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Vulnerable'''<includeonly>[[Categoría:Especies en estado vulnerable]]</includeonly> |EN|en='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: En peligro'''<includeonly>[[Categoría:Especies en peligro de extinción]]</includeonly> |CR|cr='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Crítico'''<includeonly>[[Categoría:Especies en peligro crítico de extinción]]</includeonly> |EW|ew='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto en estado salvaje'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas en estado salvaje]]</includeonly> |EX|ex|EXTINCT|Extinct|extinct='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto {{#if:{{{extinct|}}}|desde {{{extinct}}}}}'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas]]</includeonly> |FOSSIL|Fossil|fossil='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Fósil'''<includeonly>[[Categoría:Taxones conocidos sólo en estado fósil]]</includeonly> |PRE|pre='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto en época prehistórica {{#if:{{{extinct|}}}|desde {{{extinct}}}}}'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas en la prehistoria]]</includeonly> |text|Text|TEXT='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Xiquitta tlahcuilolli''' |{{{status}}} }}</td></tr>}}{{#if:{{{fossil_range|}}}|<tr><td colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller;">Fósiles: {{{fossil_range}}}</td></tr>}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | {{#if:{{{image|}}}|[[Imagen:{{{image}}}|{{{image_width|250px}}}]]}}{{#if:{{{image_caption|}}}|<br /><span style="font-size:smaller;">{{{image_caption}}}</span>}}{{#if:{{{image2|}}}|<br />[[Imagen:{{{image2}}}|{{{image2_width|250px}}}]]}}{{#if:{{{image2_caption|}}}|<br /><span style="font-size:smaller;">{{{image2_caption}}}</span>}} |- |- style="text-align:center;" ! style="background:#90EE90; color:black; font-weight:bold;" colspan="2"|[[Tlamatilizneneuhcayotl]] |- | colspan="2" | {| style="margin:0 auto; text-align:left; background:none;" cellpadding="2" |- {{#if:{{{domain|}}}|valign="top"}} {{#if:{{{domain|}}}|{{!}} Dominio:}} {{!}} {{{domain|}}}<br/><small>{{{domain_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{group|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Grupo: {{!}} Grupo {{{group}}} <small>({{#switch: {{{group}}}| 1|i|I=[[Virus ADN|cdADN]]|| 1|i|I=[[Virus ADN|cdADN]]| 2|ii|II=[[Virus ADN|csADN]]| 3|iii|III=[[Virus ARN|cdARN]]| 4|iv|IV=[[Virus ARN|(+)csARN]]| 5|v|V=[[Virus ARN|(-)csARN]]| 6|vi|VI=[[Virus ARN|csARN-RT]]| 7|vii|VII=[[Virus ARN|cdADN-RT]]| 8|viii|VIII=[[Virus ARN desnudo|ARN desnudo]]|?}})</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superregnum|}}}| {{!}} Paniyoliztlahtohcayotl: {{!}} {{{superregnum|}}}<br/><small>{{{superregnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{regnum|}}}| {{!}} [[Yoliztlahtocayotl]]: {{!}} {{{regnum|}}}<br/><small>{{{regnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subregnum|}}}| {{!}} Tlaniyoliztlahtohcayotl: {{!}} {{{subregnum|}}}<br/><small>{{{subregnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_phylum|}}}| {{!}} (sin clasif.): {{!}} {{{unranked_phylum|}}}<br/><small>{{{unranked_phylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superdivisio|}}}| {{!}} Panixeliuhcayotl: {{!}} {{{superdivisio|}}}<br/><small>{{{superdivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superphylum|}}}| {{!}} Panitetepontli: {{!}} {{{superphylum|}}}<br/><small>{{{superphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{divisio|}}}| {{!}} [[Nexeloliztli (yolizmatiliztli)|Nexeloliztli]]: {{!}} {{{divisio|}}}<br/><small>{{{divisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{phylum|}}}| {{!}} [[Tetepontli (yolizmatiliztli)|Tetepontli]]: {{!}} {{{phylum|}}}<br/><small>{{{phylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subdivisio|}}}| {{!}} Tlanixeliuhcayotl: {{!}} {{{subdivisio|}}}<br/><small>{{{subdivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subphylum|}}}| {{!}} Tlanitetepontli: {{!}} {{{subphylum|}}}<br/><small>{{{subphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraphylum|}}}| {{!}} Infratetepontli: {{!}} {{{infraphylum|}}}<br/><small>{{{infraphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{microphylum|}}}| {{!}} Microtetepontli: {{!}} {{{microphylum|}}}<br/><small>{{{microphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{nanophylum|}}}| {{!}} Nanotetepontli: {{!}} {{{nanophylum|}}}<br/><small>{{{nanophylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_classis|}}}| {{!}} Ahmo tlamaniztli: {{!}} {{{unranked_classis|}}}<br/><small>{{{unranked_classis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superclassis|}}}| {{!}} Panitlamaniztli: {{!}} {{{superclassis|}}}<br/><small>{{{superclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{classis|}}}| {{!}} [[Tlamaniztli (yolizmatiliztli)|Tlamaniztli]]: {{!}} {{{classis|}}}<br/><small>{{{classis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subclassis|}}}| {{!}} Tlanitlamaniztli: {{!}} {{{subclassis|}}}<br/><small>{{{subclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraclassis|}}}| {{!}} Infratlamaniztli: {{!}} {{{infraclassis|}}}<br/><small>{{{infraclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_ordo|}}}| {{!}} (sin clasif.): {{!}} {{{unranked_ordo|}}}<br/><small>{{{unranked_ordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superordo|}}}| {{!}} Paninetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{superordo|}}}<br/><small>{{{superordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{ordo|}}}| {{!}} [[Netecpancatlaliliztli (yolizmatiliztli)|Netecpancatlaliliztli]]: {{!}} {{{ordo|}}}<br/><small>{{{ordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subordo|}}}| {{!}} Tlaninetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{subordo|}}}<br/><small>{{{subordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraordo|}}}| {{!}} Infranetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{infraordo|}}}<br/><small>{{{infraordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoodivisio|}}}| {{!}} División: {{!}} {{{zoodivisio|}}}<br/><small>{{{zoodivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoosectio|}}}| {{!}} Sección: {{!}} {{{zoosectio|}}}<br/><small>{{{zoosectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoosubsectio|}}}| {{!}} Tlanisección: {{!}} {{{zoosubsectio|}}}<br/><small>{{{zoosubsectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_familia|}}}| {{!}} (Ahmo motlalini.): {{!}} {{{unranked_familia|}}}<br/><small>{{{unranked_familia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superfamilia|}}}| {{!}} Panicenyeliztli: {{!}} {{{superfamilia|}}}<br/><small>{{{superfamilia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{familia|}}}| {{!}} [[Cenyeliztli (yolizmatiliztli)|Cenyeliztli]]: {{!}} {{{familia|}}}<br/><small>{{{familia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subfamilia|}}}| {{!}} Tlanicenyeliztli: {{!}} {{{subfamilia|}}}<br/><small>{{{subfamilia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{supertribus|}}}| {{!}} Paninechicolyeliztli: {{!}} {{{supertribus|}}}<br/><small>{{{supertribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{tribus|}}}| {{!}} [[Nechicolyeliztli (yolizmatiliztli)|Nechicolyeliztli]]: {{!}} {{{tribus|}}}<br/><small>{{{tribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subtribus|}}}| {{!}} Tlaninechicolyeliztli: {{!}} {{{subtribus|}}}<br/><small>{{{subtribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{alliance|}}}| {{!}} Alianza: {{!}} {{{alliance|}}}<br/><small>{{{alliance_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{genus|}}}{{{genus2|}}}| {{!}} [[Neneuhqui (yolizmatiliztli)|Neneuhqui]]: {{!}} {{#if:{{{genus|}}}|<i>{{{genus|}}}</i><br/><small>{{{genus_authority|}}}</small>}}{{#if:{{{genus2|}}}|{{#if:{{{genus|}}}|<br/>}}<i>{{{genus2|}}}</i><br/><small>{{{genus2_authority|}}}</small>}} {{!}}-}}{{#if:{{{subgenus|}}}| {{!}} Tlanineneuhqui: {{!}} <i>{{{subgenus|}}}</i><br/><small>{{{subgenus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{sectio|}}}| {{!}} Sección: {{!}} {{{sectio|}}}<br/><small>{{{sectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{series|}}}| {{!}} Serie: {{!}} {{{series|}}}<br/><small>{{{series_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_group|}}}| {{!}} Grupo específico: {{!}} {{{species_group|}}}<br/><small>{{{species_group_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_subgroup|}}}| {{!}} Tlanigrupo específico: {{!}} {{{species_subgroup|}}}<br/><small>{{{species_subgroup_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_complex|}}}| {{!}} Complejo específico: {{!}} {{{species_complex|}}}<br/><small>{{{species_complex_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species|}}}| {{!}} [[Yollamantli]]/<br/>[[Tlanelhuatlamantli]]: {{!}} <i>{{{species|}}}</i><br/><small>{{{species_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subspecies|}}}| {{!}} Tlaniyollamantli/<br/>Tlanitlanelhuatlamantli: {{!}} {{{subspecies|}}}<br/><small>{{{subspecies_authority|}}}</small> {{!}}-}}- |- {{#if:{{{diversity|}}}| {{!}}- style="background:{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum|}}}}};" ! colspan="2" {{!}} [[{{{diversity_link}}}|Diversidad]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{diversity}}}''''' }}{{#if:{{{binomial|}}}| {{!}}- style="background:{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum|}}}}};" ! colspan="2" {{!}} [[Ometica tocaitl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial}}}'''''<br/><small>{{{binomial_authority|}}}</small> }}{{#if:{{{trinomial|}}}| {{!}}- style="background:{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum|}}}}};" ! colspan="2" {{!}} [[Ometica tocaitl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial}}}'''<br/><small>{{{trinomial_authority|}}}</small> }}{{#if:{{{type_species|}}}| {{!}}- style="background:{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum|}}}}};" ! colspan="2" {{!}} [[Yollamantli/Tlanelhuatlamantli|Yolmachiyotl/Tlanelhuamachiyotl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} <i>{{{type_species}}}</i><br/><small>{{{type_species_authority|}}}</small> }}{{#if:{{{range_map|}}}| {{!}}- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map}}}|{{{range_map_width|350px}}}|{{{range_map_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial2|}}}| {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial2}}}'''''<br/><small>{{{binomial2_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial2|}}}| {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial2}}}'''<br/><small>{{{trinomial2_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map2|}}}| {{!}}- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map2}}}|{{{range_map2_width|350px}}}|{{{range_map2_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map2_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial3|}}}| {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial3}}}'''''<br/><small>{{{binomial3_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial3|}}}| {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial3}}}'''<br/><small>{{{trinomial3_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map3|}}}| {{!}}- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map3}}}|{{{range_map3_width|350px}}}|{{{range_map3_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map3_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial4|}}}| {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial4}}}'''''<br/><small>{{{binomial4_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial4|}}}| {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial4}}}'''<br/><small>{{{trinomial4_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map4|}}}| {{!}}- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map4}}}|{{{range_map4_width|350px}}}|{{{range_map4_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map4_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{subdivision|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} {{#switch: {{{subdivision_ranks}}}|domain=Dominios| superregnum=Superreinos|regnum=[[Yoliztlahtohcayotl]]|subregnum=Subreinos| superdivisio=Superdivisiones|superphylum=Superfilos|divisio=[[División (biología)|Divisiones]]|phylum=[[Filo]]s| subdivisio=Subdivisiones|subphylum=Subfilos|infraphylum=Infrafilos|microphylum=Microfilos|nanophylum=Nanofilos| superclassis=Superclases|classis=[[Clase (biología)|Clases]]|subclassis=Subclases|infraclassis=Infraclases| superordo=Superórdenes|ordo=[[Orden (biología)|Órdenes]]|subordo=Subórdenes|infraordo=Infraórdenes| zoodivisio=Divisiones|zoosectio=Secciones|zoosubsectio=Subsecciones| superfamilia=Superfamilias|familia=[[Familia (biología)|Familias]]|subfamilia=Subfamilias| supertribus=Supertribus|tribus=[[Tribu (biología)|Tribus]]|subturbis=Subtribus| alliance=Alianzas|genus=[[Neneuhqui (yolizmatiliztli,)|Neneuhqui]]|subgenus=Tlanineneuhqui| section=Secciones|series=Series|species_group=Grupos específicos|species_subgroup=Subgrupos específicos| species_complex=Complejos específicos|species=[[Yollamantli]]|subspecies=Tlaniyollamantli| {{{subdivision_ranks|Subdivisiones}}}}} {{!}}- {{!}} style="text-align:left;" colspan="2" {{!}} {{{subdivision}}} {{!}}-}}{{#if:{{{synonyms|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} [[Sinónimo (biología)|Sinonimia]] {{!}}- {{!}} style="text-align:left;" colspan="2" {{!}} {{{synonyms}}} {{!}}-}}{{#if:{{{notes|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} Notas {{!}}- {{!}} colspan="2" {{!}} {{{notes}}} {{!}}-}} |} <noinclude> {{uso de plantilla}} [[Categoría:Wikipedia:Plantillas que usan ParserFunctions]] [[Neneuhcāyōtl:Huiquipedia:Nemachiyotilli]] </noinclude> 617y8jnnjcniccnwoelu12vp8vinet5 529337 529336 2026-09-12T08:03:30Z ~2026-49222-51 24943 Se desahcen las ediciones hasta una version estable 529337 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" style="width:300px; margin: 0 0 0.5em 1em; float:right; clear:right; border-collapse: collapse; border: 1px solid #90EE90;" cellspacing="3" cellpadding="0" |- style="text-align:center;" ! style="background:#90EE90; color:black; font-weight:bold;" colspan="2"|{{{name|Taxobox}}} {{#if:{{{status|}}}|<tr><td colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller;">{{#switch:{{{status}}} |SE|se|SECURE|Secure|secure='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Ahatemauhtilli'''<includeonly>[[Neneuhcāyōtl:Ahatemauhtilli yolcatl]]</includeonly> |DOM|dom|DOMESTICATED|Domesticated|domesticated='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Calliatilli''' |dd|data|DD|DATA='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Ayac tlamachiztiliztli''' |LR|lr='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo''' |LC|lc|LR/LC|LR/lc|lr/lc|LRLC|LRlc|lrlc='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (lc)'''<includeonly>[[Categoría:Especies no amenazadas]]</includeonly> |LR/NT|LR/nt|lr/nt|LRNT|LRnt|lrnt|NT|nt='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (nt)'''<includeonly>[[Categoría:Especies medianamente amenazadas]]</includeonly> |LR/CD|LR/cd|lr/cd|LRCD|LRcd|lrcd='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Riesgo bajo (cd)'''<includeonly>[[Categoría:Especies dependientes de medidas de conservación]]</includeonly> |VU|vu='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Vulnerable'''<includeonly>[[Categoría:Especies en estado vulnerable]]</includeonly> |EN|en='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: En peligro'''<includeonly>[[Categoría:Especies en peligro de extinción]]</includeonly> |CR|cr='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Crítico'''<includeonly>[[Categoría:Especies en peligro crítico de extinción]]</includeonly> |EW|ew='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto en estado salvaje'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas en estado salvaje]]</includeonly> |EX|ex|EXTINCT|Extinct|extinct='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto {{#if:{{{extinct|}}}|desde {{{extinct}}}}}'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas]]</includeonly> |FOSSIL|Fossil|fossil='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Fósil'''<includeonly>[[Categoría:Taxones conocidos sólo en estado fósil]]</includeonly> |PRE|pre='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Extinto en época prehistórica {{#if:{{{extinct|}}}|desde {{{extinct}}}}}'''<includeonly>[[Categoría:Especies extintas en la prehistoria]]</includeonly> |text|Text|TEXT='''[[Yolcatl tlachihualiztli|Tlachihualiztli]]: Xiquitta tlahcuilolli''' |{{{status}}} }}</td></tr>}}{{#if:{{{fossil_range|}}}|<tr><td colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller;">Fósiles: {{{fossil_range}}}</td></tr>}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | {{#if:{{{image|}}}|[[Imagen:{{{image}}}|{{{image_width|250px}}}]]}}{{#if:{{{image_caption|}}}|<br /><span style="font-size:smaller;">{{{image_caption}}}</span>}}{{#if:{{{image2|}}}|<br />[[Imagen:{{{image2}}}|{{{image2_width|250px}}}]]}}{{#if:{{{image2_caption|}}}|<br /><span style="font-size:smaller;">{{{image2_caption}}}</span>}} |- |- style="text-align:center;" ! style="background:#90EE90; color:black; font-weight:bold;" colspan="2"|[[Tlamatilizneneuhcayotl]] |- | colspan="2" | {| style="margin:0 auto; text-align:left; background:none;" cellpadding="2" |- {{#if:{{{domain|}}}|valign="top"}} {{#if:{{{domain|}}}|{{!}} Dominio:}} {{!}} {{{domain|}}}<br/><small>{{{domain_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{group|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Grupo: {{!}} Grupo {{{group}}} <small>({{#switch: {{{group}}}| 1|i|I=[[Virus ADN|cdADN]]|| 1|i|I=[[Virus ADN|cdADN]]| 2|ii|II=[[Virus ADN|csADN]]| 3|iii|III=[[Virus ARN|cdARN]]| 4|iv|IV=[[Virus ARN|(+)csARN]]| 5|v|V=[[Virus ARN|(-)csARN]]| 6|vi|VI=[[Virus ARN|csARN-RT]]| 7|vii|VII=[[Virus ARN|cdADN-RT]]| 8|viii|VIII=[[Virus ARN desnudo|ARN desnudo]]|?}})</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superregnum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Paniyoliztlahtohcayotl: {{!}} {{{superregnum|}}}<br/><small>{{{superregnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{regnum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Yoliztlahtocayotl]]: {{!}} {{{regnum|}}}<br/><small>{{{regnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subregnum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlaniyoliztlahtohcayotl: {{!}} {{{subregnum|}}}<br/><small>{{{subregnum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_phylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} (sin clasif.): {{!}} {{{unranked_phylum|}}}<br/><small>{{{unranked_phylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superdivisio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Panixeliuhcayotl: {{!}} {{{superdivisio|}}}<br/><small>{{{superdivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superphylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Panitetepontli: {{!}} {{{superphylum|}}}<br/><small>{{{superphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{divisio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Nexeloliztli (yolizmatiliztli)|Nexeloliztli]]: {{!}} {{{divisio|}}}<br/><small>{{{divisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{phylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Tetepontli (yolizmatiliztli)|Tetepontli]]: {{!}} {{{phylum|}}}<br/><small>{{{phylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subdivisio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanixeliuhcayotl: {{!}} {{{subdivisio|}}}<br/><small>{{{subdivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subphylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanitetepontli: {{!}} {{{subphylum|}}}<br/><small>{{{subphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraphylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Infratetepontli: {{!}} {{{infraphylum|}}}<br/><small>{{{infraphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{microphylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Microtetepontli: {{!}} {{{microphylum|}}}<br/><small>{{{microphylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{nanophylum|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Nanotetepontli: {{!}} {{{nanophylum|}}}<br/><small>{{{nanophylum_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_classis|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Ahmo tlamaniztli: {{!}} {{{unranked_classis|}}}<br/><small>{{{unranked_classis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superclassis|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Panitlamaniztli: {{!}} {{{superclassis|}}}<br/><small>{{{superclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{classis|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Tlamaniztli (yolizmatiliztli)|Tlamaniztli]]: {{!}} {{{classis|}}}<br/><small>{{{classis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subclassis|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanitlamaniztli: {{!}} {{{subclassis|}}}<br/><small>{{{subclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraclassis|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Infratlamaniztli: {{!}} {{{infraclassis|}}}<br/><small>{{{infraclassis_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_ordo|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} (sin clasif.): {{!}} {{{unranked_ordo|}}}<br/><small>{{{unranked_ordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superordo|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Paninetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{superordo|}}}<br/><small>{{{superordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{ordo|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Netecpancatlaliliztli (yolizmatiliztli)|Netecpancatlaliliztli]]: {{!}} {{{ordo|}}}<br/><small>{{{ordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subordo|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlaninetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{subordo|}}}<br/><small>{{{subordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{infraordo|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Infranetecpancatlaliliztli: {{!}} {{{infraordo|}}}<br/><small>{{{infraordo_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoodivisio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} División: {{!}} {{{zoodivisio|}}}<br/><small>{{{zoodivisio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoosectio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Sección: {{!}} {{{zoosectio|}}}<br/><small>{{{zoosectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{zoosubsectio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanisección: {{!}} {{{zoosubsectio|}}}<br/><small>{{{zoosubsectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{unranked_familia|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} (Ahmo motlalini.): {{!}} {{{unranked_familia|}}}<br/><small>{{{unranked_familia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{superfamilia|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Panicenyeliztli: {{!}} {{{superfamilia|}}}<br/><small>{{{superfamilia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{familia|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Cenyeliztli (yolizmatiliztli)|Cenyeliztli]]: {{!}} {{{familia|}}}<br/><small>{{{familia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subfamilia|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanicenyeliztli: {{!}} {{{subfamilia|}}}<br/><small>{{{subfamilia_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{supertribus|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Paninechicolyeliztli: {{!}} {{{supertribus|}}}<br/><small>{{{supertribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{tribus|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Nechicolyeliztli (yolizmatiliztli)|Nechicolyeliztli]]: {{!}} {{{tribus|}}}<br/><small>{{{tribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subtribus|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlaninechicolyeliztli: {{!}} {{{subtribus|}}}<br/><small>{{{subtribus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{alliance|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Alianza: {{!}} {{{alliance|}}}<br/><small>{{{alliance_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{genus|}}}{{{genus2|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Neneuhqui (yolizmatiliztli)|Neneuhqui]]: {{!}} {{#if:{{{genus|}}}|<i>{{{genus|}}}</i><br/><small>{{{genus_authority|}}}</small>}}{{#if:{{{genus2|}}}|{{#if:{{{genus|}}}|<br/>}}<i>{{{genus2|}}}</i><br/><small>{{{genus2_authority|}}}</small>}} {{!}}-}}{{#if:{{{subgenus|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanineneuhqui: {{!}} <i>{{{subgenus|}}}</i><br/><small>{{{subgenus_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{sectio|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Sección: {{!}} {{{sectio|}}}<br/><small>{{{sectio_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{series|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Serie: {{!}} {{{series|}}}<br/><small>{{{series_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_group|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Grupo específico: {{!}} {{{species_group|}}}<br/><small>{{{species_group_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_subgroup|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlanigrupo específico: {{!}} {{{species_subgroup|}}}<br/><small>{{{species_subgroup_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species_complex|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Complejo específico: {{!}} {{{species_complex|}}}<br/><small>{{{species_complex_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{species|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} [[Yollamantli]]/<br/>[[Tlanelhuatlamantli]]: {{!}} <i>{{{species|}}}</i><br/><small>{{{species_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{subspecies|}}}|{{{style|valign="top"}}} {{!}} Tlaniyollamantli/<br/>Tlanitlanelhuatlamantli: {{!}} {{{subspecies|}}}<br/><small>{{{subspecies_authority|}}}</small> {{!}}-}}- |} |-{{#if:{{{diversity|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[{{{diversity_link}}}|Diversidad]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{diversity}}}''''' {{!}}-}}{{#if:{{{binomial|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Ometica tocaitl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial}}}'''''<br/><small>{{{binomial_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Ometica tocaitl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial}}}'''<br/><small>{{{trinomial_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{type_species|}}}|bgcolor="{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}" ! colspan="2" {{!}} [[Yollamantli/Tlanelhuatlamantli|Yolmachiyotl/Tlanelhuamachiyotl]] {{!}}- style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} <i>{{{type_species}}}</i><br/><small>{{{type_species_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map|}}}|- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map}}}|{{{range_map_width|350px}}}|{{{range_map_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial2|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial2}}}'''''<br/><small>{{{binomial2_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial2|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial2}}}'''<br/><small>{{{trinomial2_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map2|}}}|- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map2}}}|{{{range_map2_width|350px}}}|{{{range_map2_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map2_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial3|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial3}}}'''''<br/><small>{{{binomial3_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial3|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial3}}}'''<br/><small>{{{trinomial3_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map3|}}}|- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map3}}}|{{{range_map3_width|350px}}}|{{{range_map3_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map3_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{binomial4|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''''{{{binomial4}}}'''''<br/><small>{{{binomial4_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{trinomial4|}}}|style="text-align:center;" {{!}} colspan="2" {{!}} '''{{{trinomial4}}}'''<br/><small>{{{trinomial4_authority|}}}</small> {{!}}-}}{{#if:{{{range_map4|}}}|- {{!}} colspan="2" {{!}} [[Imagen:{{{range_map4}}}|{{{range_map4_width|350px}}}|{{{range_map4_caption|}}}]]<br/><small><span style="display:block; text-align:center;">{{{range_map4_caption|}}}</span></small> {{!}}-}}{{#if:{{{subdivision|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} {{#switch: {{{subdivision_ranks}}}|domain=Dominios| superregnum=Superreinos|regnum=[[Yoliztlahtohcayotl]]|subregnum=Subreinos| superdivisio=Superdivisiones|superphylum=Superfilos|divisio=[[División (biología)|Divisiones]]|phylum=[[Filo]]s| subdivisio=Subdivisiones|subphylum=Subfilos|infraphylum=Infrafilos|microphylum=Microfilos|nanophylum=Nanofilos| superclassis=Superclases|classis=[[Clase (biología)|Clases]]|subclassis=Subclases|infraclassis=Infraclases| superordo=Superórdenes|ordo=[[Orden (biología)|Órdenes]]|subordo=Subórdenes|infraordo=Infraórdenes| zoodivisio=Divisiones|zoosectio=Secciones|zoosubsectio=Subsecciones| superfamilia=Superfamilias|familia=[[Familia (biología)|Familias]]|subfamilia=Subfamilias| supertribus=Supertribus|tribus=[[Tribu (biología)|Tribus]]|subturbis=Subtribus| alliance=Alianzas|genus=[[Neneuhqui (yolizmatiliztli,)|Neneuhqui]]|subgenus=Tlanineneuhqui| section=Secciones|series=Series|species_group=Grupos específicos|species_subgroup=Subgrupos específicos| species_complex=Complejos específicos|species=[[Yollamantli]]|subspecies=Tlaniyollamantli| {{{subdivision_ranks|Subdivisiones}}}}} {{!}}- {{!}} style="text-align:left;" colspan="2" {{!}} {{{subdivision}}} {{!}}-}}{{#if:{{{synonyms|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} [[Sinónimo (biología)|Sinonimia]] {{!}}- {{!}} style="text-align:left;" colspan="2" {{!}} {{{synonyms}}} {{!}}-}}{{#if:{{{notes|}}}| ! style="background:{{#if:{{{regnum|}}}|{{Taxobox_tlapālli|v={{{regnum}}}}}|#90EE90}};" colspan="2" {{!}} Notas {{!}}- {{!}} colspan="2" {{!}} {{{notes}}} {{!}}-}} |}<noinclude> {{uso de plantilla}} [[Categoría:Wikipedia:Plantillas que usan ParserFunctions]] [[Neneuhcāyōtl:Huiquipedia:Nemachiyotilli]] </noinclude> cdk216xk08adoevk0b60cw6o3o40a0d Miguel de Cervantes 0 8170 529307 529268 2026-09-11T21:05:50Z Akapochtli 159 Categoría 529307 wikitext text/x-wiki {{Amoxtlahcuilohqui | tocaitl = Miguel de Cervantes | ixiptli = Cervantes Jáuregui.jpg | ixiptli_tamachihualiztli = | tlacatiliztocaitl = Miguel de Cervantes Saavedra | tlacatiliztli = [[29 de septiembre]] de 1547<br />[[Alcalá de Henares]] | miquiztli = [[23 de abril]] de 1616<br />[[Madrid]] <small>(68)</small> | iamoch_itech_pohui = | hueyi_amoxtlahcuilolli = ''[[El Ingenioso Hidalgo Don Quixote de la Mancha]]'' | tequitiliztli_ixiuh = }} '''Miguel de Cervantes Saavedra'''<ref>Nozo ''Miguel inic Cervantes Saavedra''.</ref> (Alcalá de Henares<ref>Nozo ''Alcala itech Henares''.</ref>, inic 29 inic septiembre inic 1547-Madrid, inic 22 inic abril inic 1616) yehhuatl catca ce yaoquizqui, tlahtolpoani, tlahtollaliani ihuan chicoquizalizpoani [[Caxtiltēcah|caxtiltēcatl]]. Mahuiztlalo in iuh in quicempanahuia inic in motenyohtiani itlahcuilohcauh in tlaquetzaliztli españayotl ihuan nohuiampa ixihmacho ipampa oquihcuiloh ''Don Quijote de la Mancha'', ca miequintin teixmancatocaqueh quinexiltih in iuh inic centetl tlahtolpoaliztli mizcaliani ihuan ce in quipanahuia inic cualli itlachiuh in tlaquetzaliztli nohuianyoh, oc yelohuaz in iamox in quicempanahuia inic tlachihualli ihuan tlahtolcueptli in huehuehtlahtolli, icel tlapanahuilli ipampa in Biblia. Macoc itzonquizcatoca in «Itlahtohcapiltzin in ahciliztli». == Tenemilizpoalli == === Pilotl ihuan telpochyotl === Ye inic macuilpoalxihuitl XVIII itech cah tlacelilli ca in itlacahcahualiz in itlacatiliz in Miguel de Cervantes yehhuatl catca ipan [[Alcalá de Henares]], yehica cuatequiloc ompa, ipampa in iteyolmahxiltiliz tecuatequilizotl, ihuan ca ompa quitenextilih yelohuaz tlalquixtiani ipan in tlanoztli [[Información de Argel]] (inic 1580). In itonal tlamanalhuiani in itlacatiliz yehhuatl oc ye ahmo paninezqui, mahcihui in ixtlamaatiloni yehhuatl ca tlacatiyani inic 29 inic chiucnauhtetl metztli, imman ipan ca molhuiquixtia in hueyi iilhuiuh in hueyi ilhuicatlaihualli San Miguel, tlatlamactli in tlaixmatiliz inic quiceliz in itoca in itonalamauh in ilhuiuh in tlacatiliztli. Miguel de Cervantes cuatequiloc inic 9 inic maltlactetl metztli inic 1547 ipan in icalpol in [[Santa María la Mayor]]. In iteyolmahxiltiliz tecuatequilizotl quitenehua: <small>Tonatiuhpan, inic chiucnauhtetl ilhuitl inic mahtlactetl metztli, in ixiuhtzin in toteucyo inic centetl mil ommacuiltetl cien ompohualtetl chicome, cuatequiloc Miguel, ipiltzin in [[Rodrigo Cervantes]] ihuan icihuauh Leonortzin. Oquicuatequih in mahuiztililoni teuctli Bartolomé Serrano, iteopixcauh in Tocihuateuctzin. Tlaneltilihqueh, Baltasar Vázquez, Tlananquilih, ihuan nehhuatl, ca niccuatequih ihuan quitzimmachiotih ica notoca. Bachiller Serrano. </small> Icoltzihtzinhuan ipampa itahtzin yehhuantin catcah in nahuatileh ipan melahualiztli in tlacatzintli [[Juan de Cervantes]] ihuan cihuatlacatzintli [[Leonor de Torreblanca]], icihuaconeuh in [[Juan Luis de Torreblanca]], ce tepahtiani cordobatlacatl; Itahzin motocayotiaya [[Rodrigo de Cervantes]] (inic 1509 - inic 1585) ihuan tlacat ipan [[Alcalá de Henares]] ipampa ca itahtzin quimocuiliaya quinihcuac tequitilizti ompa; yehhuatl catca tetequini, tlachihchiuhcayotl quipanahuia inic itenamiccauh in mizcaliani ''mocohcoxcacuitlahuiani''<ref>Inin tlahtolli quinezcayotia ''practicante'', ''enfermero'' nozo ''auxiliar''.</ref> ca totlaman in tepahtiani, ihuan quipihpitza ye conetl ce ixachipol nacaztapalihuiliztli, ipampa in tlein inpiltzihtzinhuan quiahxiltihtito huel miecpa ipal quichihuah iuhqui teixehuanimeh; [[Krzysztof Sliwa]] quitemanilia ce tetlapohuililiztli impampa in yehhuatl momati ca Miguel de Cervantes quichiuh macel ceppa iuhqui iteixehua in itahtzin; Rodrigotzin ahmo huel quitoca nemachtiliztli cemanqui ipampa iontlaehualiz in inacaztapalihuiliz ihuan in inetlanohmahhuililiz teixpololizeh, tzincuauhquechiloh ihuan huehyani in icencal, ca olinico itzalan Córdoba, Sevilla, Toledo, Cuenca, Alcalá de Henares, Guadalajara ihuan Valladolid, ca tlamatiloni; Yeceh quimomachtih tetequiliztli itechpa icoltzin nanyotl cordobatlacatl ihuan in chahuatahtli, no tepahtiani, ca quitoquilih, in ahtle motlacuiliz ica ce teyolmahxilitiliztli nahuatillotl. Ipan [[Américo Castro]], [[Daniel Eisenberg]] y occequintin cervantesixmatinimeh, Cervantes quimocuilia techiuhcayotl monemilizcuepani ipan inehuan tlatenhuimololoni cenyelizotl. Yeh, Jean Canavaggio quimomachitoca ca ahmo itech cah tlaneltililli, ihuan quinepanoa ica in tetlapohuililiztli ca quitlaquechillotia inin techiuhcayotl in ahtle neyoltzohtzonaliztli ipal Mateo Alemán; Zan huel ixquich, in icencal Cervantes itech catca cenca huel tlaixmalhuilli ipan Córdoba ihuan quinextia ompa ihuan ipan tlanahuac neixcahuiliztli ittitiloni. Rodrigo monamictih itloc [[Leonor de Cortinas]], in yehuatl achi momati ahtle, itlapanahuiliztica ca yehhuatl yeya <ref>Yeya (era), catca (fue), ocatca (ha sido) ihuan oyeya (había sido).</ref> iyuhquizcauh in [[Arganda del Rey]]. Iiccahuan yehhuantin catcah Andrés (inic 1543), Andrea (inic 1544), Luisa (inic 1546), ca moyetztahcic iteotica teyacancauh in ce teopixcacan carmelita; Rodrigo (inic 1550), noihuan yaociuhqui, ca quiahxiltih ipan mallotl argeliayotln; Magdalena (inic 1554) ihuan Juan, icel tlaixihmachtli ipampa itahtzin quitenehua ipan in nemiquiznahuatiliztli. Inahuac inic 1551, Rodrigo de Cervantes molin itloc icencal ompa [[Valladolid]]. Ipampa netlacuilli, itech catca tlaahxitl ixachi metztli ihuan itlatqui huehcahualoc. Inic 1556 mihcuanih ompa [[Córdoba]] ipal quicenquixtih in itetlacahcahuililiz in [[Juan de Cervantes]], icoltzin in tlahcuiloh, ihuan quitlacahuiz intech in tetlaihtlanilianimeh. Ahmo manih tenehualiztli tlamanalhuiani itechpa in tlayacantihcac inemachtiliz in Miguel de Cervantes, ca, in ahtle neyoltzihtzonaliztli, ahmo onahcic yelohuaz hueyitlamachtilcalotl. Quil ca huel omomachtiz ipan Valladolid, Córdoba nozo Sevilla. Noihuan yehhuatl chihualoni ca momachtianiya ipan in [[Compañía de Jesús]], yehica ipan in tlahtolpohualiztli ''El coloquio de los perros'' quichihua ce itlacaquiztililiz in ce iltamachtilcal in [[jesusteopixqui]] ca neci ce iteihtoliz in iyoliliz tlamachtillotl. Inic 1566 mochantlalia ipan Madrid. Yauh ompa in [[Estudio de la Villa]], quihuicac itechpa in itetlamachtilizmachtihcauh in tlahtollacotoncayotl [[Juan López de Hoyos]], in aquin inic 1569 quipanotlac ce amoxtli itech in icohcolizcuiliztli ihuan imiquiliz in cihuatlahtoani cihuatlacatzintli [[Isabel de Valois]], inic etetl inamic in [[Felipe II]]. López de Hoyos quitoca ipan inin amoxtli ontetl itlahtollaliz in Cervantes, taxca tlazohtli ihuan tlatlazohtlalli tlamachtilli. Inon yehhuatl in tlayacantihcac inehnextiliz amoxcuilolizotl. Ipan inon xihuitl Cervantes oconmolpih ipan neixcuitilli inic quitta in iteixehualiz in [[Lope de Rueda]] ihuan, ipan quimomachitoca ipan inic ontetl ixeliuhcayo in [[El Quijote]], mach itechpa icamac in teyacatic teixehuani, «quizaya in iixtelolo icampa in teixehualiztli». === Iohtoquiliz in Italia ihuan in iteyaochihualiz in Lepanto === [[Image:Battle of Lepanto 1571.jpg|thumb|In [[teyaochihualiztli itech Lepanto]].]] Mohuehcahuitia ce itlatlaliliz in [[Felipe II]] ca mochiuh inic 1569, in canin quinahuatia quimomaltiaz in Miguel de Cervantes, tlateilhuilli inic quicohcoa ipan teneneuhcahuiliztli in ce Antonio Sigura, itemachtihcauh in tlachiuhtli. Intla yeloaniya neltiliztica in Cervantes, inin huel yezquia in teyollohtiliztli ca quichiuh panoz ompa Italia. Ahcito ompa Roma inic mahtlactetl omontetl meztli in inenehuixcauh xihuitl. Ixpouh ompa in itlahtollaliz huelnezqui in [[Ludovico Ariosto]] ihuan in ''Itetlanohnochililiz in tetlazohtlaliztli'' in siontlacatl<ref>Nozo ''judeatlacatl''.</ref> sefaradyotl [[León Hebreo]] (Yehuda Abrabanel), in tepitzaliztli<ref>''Tepitzani'' quihtoznequi ''inspirador'', ''sugerente''.</ref> yancuic platonyotl, ca ipan huetzi in imachiliz in tetlazohtlaliztli. Cervantes tentimani itech in nenemitiliztli ihuan itech in cualmayehcayotl<ref>''Cualmayehcayotl'' quinezcayotia ''arte''.</ref> italiayotl, ihuan quipiaz iccemmanyan ce cenquizca tehuellamachtih itlailnamiquiliz in inon tlahtocayotl, ca neci, ic neixcuitilli, ipan [[''El licenciado Vidriera'']], centetl in itlahtolpohualiz teixcuitiani, ihuan mocahua momatiz ipan nepapan iteihtoliz in occequi itlachiuh. Mixcahuih in itlayecoltiloca in [[Giulio Acquaviva]], ca yehhuatl yez hueyiteohuatzin inic 1570, ihuan in aquin, in ahzo, quixmah ipan [[Madrid]]. Quitoca itzalan Palermo, Milán, Florencia, Venecia, Parma ihuan Ferrara. Cuel quicahuaz inic mixcahuiz in inecahcahualiz in yaochiuhqui ipan in itehuicaliz in itiachcauh [[Diego de Urbina]], in centeuc<ref>''Centeuctli'', ''cenyaoquizqui'', ''cenyaochiuhtli'' quinezcayotia ''batallón'', ''tercio'', ''regimiento'', ''escuadrón'', nozo ''pelotón''.</ref> in [[Miguel de Moncada]]. Moacalaquih ipan in cipacacalli<ref>Nozo ''galera''</ref> [[Marquesa]]. Inic 7 inic mahtlactetl metztli inic 1571 mocepanicnelih ipan in neyaochihualiztli itech [[Lepanto]], «in quicempanahuia inic tlacempanahuiani nenehuianhuiliztli ca quittac in mahcuilpohuaxihuitl quiyacatih, in manqui, ahmo no quitemachia quittaz in tlatoquilih», inic itlan noncalaqui<ref>''Itlan oncalaqui, ni-'' quihtoznequi ''integrarse''.</ref> in centlamantli acalli cristoyotl, tlaachcauhtilli itechpa in tlacatzintli [[Juan de Austria]], «ipiltizn in itlapetlanillo in yaoyotl [[Carlos V]], in mahcehualtic iilnamiconi», ihuan ichahuateiconeuh in tlahtoani, ihuan in canin mocepanicneliaya ce in quipanahuia inic tenyo acamocuitlahuiani in inin cahuitl, in imarqués in Santa Cruz, ca monemitia ipan [[La Mancha]], ipan [[Viso del Marqués]]. Ipan ce tlahtolnextiliztli nahuatillotl tlachihualli chicontetl xihuitl oc ye zatepan mihtoa: <small>In ihcuac monematcaitta in icentlaman acalli in Turquiatlacatl, ipan in tlatenehualli neyaochihualiztli acallotl, in tlanohnotzalli Miguel de Cervantes yehhuatl yeya cohcoxqui ihuan ica tlepohpocaliztli, ihuan in tlatenehualli tiachcauhtli... ihuan ocequintin miyaquintin icniuhtin iaxca quinohnochilih cae, tel yehhuatl yeya cohcoxqui ihuan ica tlehpohpocaliztli, ca yehhuatl yeniya motzicohquui tlatzintlan ipan inemoaliz in cipacacalli; ihuan in tlatenehualli Miguel de Cervantes quinanquilih ca tlein quinohnotzazquiah itechpa yehhuatl, ihuan ca ahmo quichihuaya in netlacuilli, ihuan ca occencah quinequia miquiz inic tecualancanamiqui ipal Teotzin ihuan ipan tlahtohcauh, in ahmo iuh calaquia itzintlan tlapacholoni, ihuan ca ica ichicahuacayo... Ihuan tecualancanamic in iuh yollohhuapahuac yaochiuhqui inhuic in tlatenehualtin turquiatlacah ipan in tlanohnotzalli neyaochihualiztli ipan in inecahcahualoyan in acalli, in iuh iteachcauh quinahuatih ihuan quipachoh, itloc occequintin yaoquizqueh. Ihuan tzoptli in neyaochihualiztli, in iuh in in teuctli Juantzin quimah ihuan quiyollohittac quexquich huel oquichihuaya ihuan oquicualancanamic in tlatenehualli Miguel de Cervantes, quitlehcahuih ihuan quimacac nauhtetl [[ducado]] occencah ica itlaxtlahuiliz... Itech in tlateneualli neyaochihualiztli acallotl quiz eztenqui ipampa ontetl tlaquihquizhuiliztli ipan ielpan ihuan ipan imah, inic monactia ihtlacauhqui in tlatenehualli ima.</small> === Mallotl ipan [[Argel]] === [[Image:Cervantes (J. Vancell) Madrid 01.jpg|thumb|Iteixiptlaximaliz in Miguel de Cervantes ipan in [[Iamoxpialoyan Tenapalohcayotl in España]], ipan [[Madrid]].]] Inoc inehualcuepaliz inic [[Napoles]] inic ompa [[España]], ipan in cipacacalli Tonatiuh, ce centlamantli acalli turquiayotl tlaachcauhtilli itechpa [[Mami Arnaute]] quinchiuh tlaahximeh Miguel ihuan iiccauh Rodrigo, inic 26 inic chiucnauhtetl metztli inic 1575. Yehhuantin catcah tlaahxiltin inic itlapehpeyahualiz in [[Cadaques de Rosas]] nozo [[Palamos]], ipan in axcancayotl tlatocayotilli [[Costa Brava]], ihuan tlahuicaltin ompa Argel. Cervantes ixcoyantilo iuhqui tlacanecuilolli in tlacomoniani greciatlacatl [[Dali Mami]]. In tlachiuhtli inic onextililoc ipan ihuelitiliz in iamatlahcuilol in tetlatenitztiliztli ca quihuicaya in tlacatzintli [[Juan de Austria]] ihuan in [[Teahuayoh inic Sessa]]<ref>''Teahuayoh'' quinezcayotia ''duque''.</ref>, quimilnamictih in motemaltianimeh ca Cervantes yeya ce tlacatl cencah ittitiloni, ihuan ipampa aquin huelitizquiah quimahcehua ce cualli tequixtiliztli. Quitetlatlauhtih macuiltetl cien [[escudo]] ica teocuitlatetl ipampa itemaquixtiliz. Ipan in macuiltetl ixihuiuh in netemaltiliztli, Cervantes, ce tlacatl ica ce chicahuac teoyoliatl ihuan neyolehualiztli, tzomocquiztitlan nappa. Inic quitlalcahuiz tlacuepcayotiliztli ipan itenahuaccatcacahuan in mallotl, quimotenehuilih ixquich inixpan iyaohuan. Quipanahuia inic quelehuih in tetlaihiohuiltiliztli in ahmo iuh in tetlahtlacolnextiliztli. Ipampa in tlahtolnextiliztli nahuatilotl ihuan in iamox in teotlacatl [[Diego de Haedo]] ''Tepepancayotl ihuan tlahtolihcuiloliztli ipanocayo in Argel'' (1612), ticpiyah inetlacuiliz in tlahtolmoyahualiztli ittitiloni itechpa in mallotl. Un tlatenehualli tlapohpotiliztli mocencui ica itlacanexiliz ''In inenahuatiliz in Argel''; ''In itetemaloyan in Argel'' ihuan in itlanohnotzaliz in itlahtolihcuiloliz in Malli, ca motuca<ref>In tlahtolli ''toca, nitla-'' nozo ''tuca, nitla-'' quihtoznequi ''insertar'', ''meter'', , ''introducir'', ''plantar'' ''incluir'' nozo ''englobar''.</ref> ipan inic centetl ixeliuhcayo in ''[[el Quijote]]'', itzalan in amoxxehxeloliztli 39 ihuan 41. Yeceh, ye huehcauh momati ca in tlachiuhtli tlapantlazalli itechpa Haedo ahmo yehhuatl yeya iaxca, itlah ca inohmah ye quimoixcomaca. Ipan [[Emilio Sola]], itlachiuhcauhyehhuatl catca [[Antonio de Sosa]], benedictoteotocani ipilcatihcauh in imallo in Cervantes ihuan tetlanohnochililiztli quihcuiloani<ref>''Tetlanohnochililiztli quihcuiloani'' quinezcayotia ''dialoguista'' nozo ''escritor de diálogos''.</ref> ipan inohmah tlachiuhtli. Daniel Eisenberg oquiteixpantilih ca in tlachiuhtli ahmo yehhuatl iaxca in Sosa, in aquin ahmo yehhuatl yeya tlahcuiloh, zan yeh iaxca in hueyi tlahcuiloh malli ipan Argel, ica inohmah tlahcuilolli itlachiuh in Haedo quinextia cencah tlacoyahua tenehnehuiliztli. Ic yelohuaz nelli, in itlachih in Haedo quicahua inic yelohua iteyolmahxiltiliz tlaixnextiani in nenemitiliztli cervantesyotl ipan Argel, zan yeh oc ce in itlahcuilol in inohmah Cervantes ca quichamahua inetlahpaloliz. Inic centetl ineyehyecoliz in neyeltiliztli nentic, ipampa in islamtlacatl ca itech monequi ca quihuicaz in Cervantes ihuan ipilcatihcahuan ompa [[Oran]] quincauh ipan inic centetl tonalli. In tlaahximeh intech monec mohualcuepaz in Argel, in canin callotiloqueh ihuan ixpiyaloqueh oc cencah in ahmo yeppa. Inoc, inantzin inantzib in Cervantes oquicentlalihtahcica cequih itlacempoaliz in ducado, ica in netemachiliztli inic quimaquixtihtahci in iomextin ipilhuan. Inic 1577 monahnamictih in nenohnotzalli, zan in tlacempoaliztli ahmo yehhuatl yeya yehuatini inic quimaquixtiz in omextin. Miguel tlapanahuia inic quelehuih ca maquixtiloyani iteiccaiuh Rodrigo, in aquin mohualcuep ompa España. Rodrigo quitquia ce netlalhuiliztli<ref>''Ilhuia, ninotla-'' quinezcayotia ''planear'', ''proyectar'' nozo ''imaginar''.</ref> tlachiuhtli itechpa iteiccauh inic quimmaquixtiz in yehhuatl ihuan in oc mahtlactetl onnauhtetl nozo mahtlactetl ommacuiltetl itenahuac catcahuan. Cervantes mocentlalih itloc in occequintin tlaahximeh ipan ce oztotl tlainayalli, inic itlanehuilanhuiliz ce cipaacalli españayotl ca huallazquia inic tehualmaniliz<ref>Nozo ''tehualceliz''</ref>. In cipaacalli, huel, oahcito ihuan itech pachiuhtitlan oppa in xallan; zan, yequehen, motzoltzitzquiloc. In cristotlacah<ref>''Cristotlacatl'' nozo ''cristotzintocani'' quinezcayotia ''cristiano''.</ref> tlainayaltin ipan in oztotl no nextiloqueh, ipampa iteixtlapoaliz ce tlaicnelih techalaniani, tatocayotilli ''In Teocuitlayotiani''. Cervantes motlamachitocac in iuh icel iteyollapancauh inic quichihchihuaz in teixpampaehualiztli ihuan inic quicialtiz in ipilcatihcahuan. &nbsp;In&nbsp;bey&nbsp;(tecuexanoani turquiatlacatl) inic Argel,&nbsp;Azán Bajá, quicalaquih ipan «itealtiloyan» nozo ''malcalli'', tlapexonilli ica tepozchicolli, in canin monactih inoc macuiltetl metztli. Inic etetl neyehyecoliztli quimoilhuih Cervantes ica in cealiztli inic ahcitiuh itzallan tlalli ixquichca [[Oran]]. Quititlan ompa ce mahomatlacatl netlacaneconi ica amatlahcuilolli ipal&nbsp;[[Martín de Córdoba]], iatempanecauh in inon neyaotiloyan, inic quittitia in netlalhuiliztli ihuan inic quitlahtlauhtia teyacantianimeh. Auh, in titlanoni motzololoc ihuan in amatlahcuillolli tlattalli. Ipan yehhuatl neltiya ca yehhuatl yeya in inohmah Miguel de Cervantes in aquin oquitepiquihca izquin. Oilactzontequililoc inic macoz ontetl mil cuauhtolli, teixnahuatiliztli ca ahmo neltiz ipampa ca miequintin yehhuantin catcah in aquihqueh tlahtoah ipan. In tlatzacuahuia neyehyecoliztli inic chitontiquizaz monehuianhuih ipampa ce ittitiloni itlacempoaliz tlaxtlahuiloni ca quimacac ce motlapatiliani valenciatlacatl ca yeya ipan [[Argel]]. Cervantes quixnextih ce atotoacalli yel inic quimmamaz epohualtetl maltin cristotlacah. In ihcuac izquin yeya itech ahcic inic mocuepaz, cemeh maquixtilozquiah, in ahdomingoteotlacatl tetlamatilizmachtiani [[Juan Blanco de Paz]], quinextilih izqui in netlalhuiliztli in [[Azán Bajá]]. Inic teicnelilmachtiliztli in techalaniani quimonemactih ce [[escudo]]<ref>Ce tlacohualoni.</ref> ihuan ce apilloli ica pitzochiahuacayotl. [[Azán Bajá]] quihcuanih in [[Cervantes]] ompa ce malcalli oc cencah tepitztic, ipan inohmah tecpanchantli. Zatepan, quicentlalih quihuicaz in ompa [[Constantinopla]], in canin in neyeltiliztli ixnecizquia ce tequitl achi ahchihualoni inic neltiz. Oc ceppa, Cervantes quimotequiuhtih izqui in temamaliztli. Inic macuiltetl metztli inic 1580, ahcitoh ompa Argel in tetahtzihtzinhuan yeitilizteopixqueh (inon tlamaceuhcayotl mixcahuiaya inic quimmaquixtihtitlaniz maltin, no impan mopatlayah) in teotlacatl [[Antonio de la Bella]] ihuan in teotlacatl [[Juan Gil]]. In teotlacatl Antonio euh itloc ce iohtocaliz<ref>''Ohtlatocaliztli'' quinezcayotia ''romería'', ''expedición'', ''viaje'', ''safari'', nozo ''caravana''.</ref> in tlaquixtiltin. In teotlacatl Juan Gil, ca icel quimocuiliaya etetl cien escudo, quiquixtihtitlan in Cervantes, ipampa in yehhuatl mopanitlaliaya macuiltetl cien. In teotlacatl mixcahuih inic quinechicoz itzalan in motlapatilianimeh cristotlacah in tlacempoaliztli ca yecahuia. Quicentlalih in ihcuac Cervantes itech yeya ye ipan ce cipacacalli in oncan Azán Bajá ehuazquia itechpa Constantinopla, tlalpilli ica «ome tlacallotiliztli ihuan ce teicxiilpiloni». Ipampa 500 escudo ic cihciahuiztica tlanechicolli, Cervantes maquixtilo inic 19 inic chiucnauhtetl metztli inic 1580. Inic 24 inic mahtlactetl metztli mohualcuep, zatlatzonco, ompa España intloc occequih maltin noihuan tlaquixtiltin. Ahcito ompa [[Denia]], in oncan mihcuanih ompa [[Valencia]]. Inic mahtlactetl oncentetl nozo inic mahtlactetl omontetl metztli mohualcuepa itloc icencal ompa [[Madrid]]. === Inehualcuepaliz<ref>Nozo ''ihuallaliz''.</ref> ompa España === [[Image:Cervantes Valladolid lou.jpg|thumb|right|[[Estatua de Cervantes (Valladolid)|Iteixiptlaximaliz in Cervantes]] ipan in Ineahanaloyan in [[Universidad de Valladolid|Ihueyitlamachtilcal]] in [[Valladolid]].]] Inic macuiltetl metztli inic [[1581]] Cervantes mihcuanih ompa [[Portugal]], in canin itech yeya quinihcuac in iteahxiltiliz in [[Felipe II inic España|Felipe II]], ica in iciyaliz inic tlateonamiquiz ica in yehhuatl quicualtiliz inemiliz ihuan inic quipatiotiaz in netlacuilli in oquichihuaca icencal inic quihualtiliniz inic [[Argel]]. Quitequiuhtihqueh ce neixcahuiliztli ichtacayotl ipan [[Oran]], yehica quimocuiliaya miyac iteizcal in itlamatiliz ihuan itlaixmatiliz in icetlan in [[Africa]]. Ipampa inon tlatequipanoliztli quicelih 50 escudo. Mohualcuep ompa [[Lisboa]] ihuan itzonquizaliz in xihuitl iloh ompa [[Madrid]]. Inic ontetl meztli inic 1582, quiteihtlanilia ce inecahcahualoyan in tlatequipanolizlti cactihcac ipan In India, in ahtle macoz. Ipan inon xihxihuitl, in tlahcuiloh itech ahci Ana Villafranca (nozo Franca) inic Rojas, in icihuauh in Alonso Rodriguez, ce teamacac. Itech in nenepanoliztli tlacat ce tecihuaconeuh ca motocayotih [[Isabel de Saavedra]], ca yehhuatl quimoixcomacac. Inic 12 inic mahtlactetl omontetl metztli inic 1584, quichihua nemanamictiliztli itloc [[Catalina inic Salazar ihuan Palacios]] ipan in icallah toledoyotl in Esquivias. Catalina yehhuatl yeya ce icpochtli ca ahmo itech ahcia in cempohualli xihuitl ihuan ca quitemanilih ce tepiton nemactli. Chicotlamatihua ca in nemanamictiliztli ahmo zan yehhuatl catca tetzicatl, zan yeh ce nenencahualiztli. In ihcuac in ome xihuitl inic monamictihqueh, Cervantes pehua in tlacoyahuah iohtoquiliz ipan Andalucía. == Cenca cualli tlahcuiloliztli == '''''El Ingenioso Hidalgo Don Quixote de la Mancha''''' ([[Nāhuatlahtōlli]]: ''In tlācaquini calpanpilli Don Quixote ihuicpa La Mancha'') ītōcā cē [[āmoxtli]] ōtlahcuiloc īpal [[Miguel de Cervantes]] īpan [[1605]] {{9casa}} xihuitl. == Amoxtli == * ''[[La Galatea]]'', [[1585]]. * ''[[El Ingenioso Hidalgo Don Quixote de la Mancha]]'', [[1605]]. * ''[[Novelas Ejemplares]]'', [[1613]]. * ''[[Viaje del Parnaso]]'', [[1614]]. * ''[[Segunda Parte del Ingenioso Caballero Don Quixote de la Mancha]]'', [[1615]]. == Oc no xiquitta ==<!--Véase también--> * [[Caxtillantlahtolli]] == Tlatenehualiztli == <references/> ==Tlahtolcaquiliztiloni== {{Notetag/end}} {{Commons}} [[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]] [[Neneuhcāyōtl:Amoxtlahcuilohqueh]] hvlopfvqxni1r89lqv99k9vmwr8li03 J. K. Rowling 0 8174 529310 527642 2026-09-11T21:25:18Z Akapochtli 159 Infobox 529310 wikitext text/x-wiki {{Amoxtlahcuilohqui | tocaitl = J. K. Rowling | ixiptli = Jk-rowling-crop.JPG | ixiptli_tamachihualiztli = | tlacatiliztocaitl = Joanne Rowling | tlacatiliztli = [[Tlachicōnti 31]] de [[1965]]<br />[[Yate]], [[Gloucestershire Huitztlāmpa]], [[Inglaterra]] | miquiztli = | iamoch_itech_pohui = | hueyi_amoxtlahcuilolli = ''[[Harry Potter]]'' | tequitiliztli_ixiuh = }} '''Joanne Murray''' née '''Rowling''', '''[[Order of the British Empire|OBE]]''' ([[1965]] - ) ītōcā [[Inglatlālpan|inglatēcah]] huēyi [[tlahcuilōni]]. Zan iuhquin ahmo quipiya inic ōme tōcāitl, quitequitiltia "Kathleen" iniuhquin, īcīz ītōcā. == Nō xiquitta == * ''[[Harry Potter]]'' [[Neneuhcāyōtl:Amoxtlahcuiloqueh]] 8pvrdlc02ax2cw2daoc2vpangdcesrb 529311 529310 2026-09-11T21:26:32Z Akapochtli 159 Arreglo 529311 wikitext text/x-wiki {{Amoxtlahcuilohqui | tocaitl = J. K. Rowling | ixiptli = Jk-rowling-crop.JPG | ixiptli_tamachihualiztli = | tlacatiliztocaitl = Joanne Rowling | tlacatiliztli = [[31 julio]] de [[1965]]<br />[[Yate]], [[Gloucestershire Huitztlāmpa]], [[Inglaterra]] | miquiztli = | iamoch_itech_pohui = | hueyi_amoxtlahcuilolli = ''[[Harry Potter]]'' | tequitiliztli_ixiuh = }} '''Joanne Murray''' née '''Rowling''', '''[[Order of the British Empire|OBE]]''' ([[1965]] - ) ītōcā [[Inglatlālpan|inglatēcah]] huēyi [[tlahcuilōni]]. Zan iuhquin ahmo quipiya inic ōme tōcāitl, quitequitiltia "Kathleen" iniuhquin, īcīz ītōcā. == Nō xiquitta == * ''[[Harry Potter]]'' [[Neneuhcāyōtl:Amoxtlahcuiloqueh]] kxcj37760dgxm2xo3youvmony1iuq4u Edgar Allan Poe 0 8246 529306 529269 2026-09-11T21:02:52Z Akapochtli 159 Categoría 529306 wikitext text/x-wiki {{Amoxtlahcuilohqui | tocaitl = Edgar Allan Poe | ixiptli = Edgar Allan Poe 2.jpg | ixiptli_tamachihualiztli = | tlacatiliztocaitl = Edgar Poe | tlacatiliztli = [[19 de enero]] de 1809<br />[[Boston]], [[Massachusetts]] | miquiztli = [[7 de octubre]] de 1849<br />[[Baltimore]], [[Maryland]] <small>(40)</small> | iamoch_itech_pohui = [[Xochicuicayotl]] | hueyi_amoxtlahcuilolli = ''El Cuervo'' (xochicuicatl) | tequitiliztli_ixiuh = }} '''Edgar Allan Poe''' ([[1809]] - [[1849]]) ītōca [[Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl Ixachitlān|tlahtohcāyōtēcatl]] huēyi [[tlahcuilōni]]. [[Neneuhcāyōtl:Amoxtlahcuilohqueh]] 4jqn0cexeyt6749lragt2wn4chpfbfa Isaac Asimov 0 8644 529312 490329 2026-09-11T21:32:56Z Akapochtli 159 Infobox 529312 wikitext text/x-wiki {{Amoxtlahcuilohqui | tocaitl = Isaac Asimov | ixiptli = | ixiptli_tamachihualiztli = | tlacatiliztocaitl = Исаак Озимов | tlacatiliztli = [[2 de enero]] de [[1920]]<br />[[Petrovichi]], [[Smolenskaya]], [[Rusia]] | miquiztli = [[6 de abril]] de [[1992]]<br />[[Āltepētl Yancuīc York]], [[Estados Unidos]] <small>(72)</small> | iamoch_itech_pohui = | hueyi_amoxtlahcuilolli = ''[[I, Robot]]'' | tequitiliztli_ixiuh = }} '''Isaac Asimov''' ([[1920]] - [[1992]]) ītōca [[Rusia]] huēyi [[tlahcuilōni]]. == No xiquitta == * ''[[I, Robot]]'' [[Neneuhcāyōtl:Amoxtlahcuilohqueh]] 9obcah96uvkjpv0i24x24d8b93yblx6 2014 0 9220 529327 487788 2026-09-12T01:14:02Z Akapochtli 159 Arreglo 529327 wikitext text/x-wiki {{Yearbox}} '''2014''' ce [[xihuitl]] ipan [[macuilpohualxihuitl]] [[macuilpohualxihuitl XXI|XXI]]. == Nechihualiztli == == Tlacatiliztli == ==Miquiztli== ==Tonalilhuitl== == No xiquitta == [[Neneuhcāyōtl:Macuilpohualxihuitl XXI]] 7m084ikmwodir5xsoksof0irqj7hsj4 Andrés Henestrosa 0 10431 529314 526369 2026-09-11T21:42:07Z Akapochtli 159 Infobox 529314 wikitext text/x-wiki {{Amoxtlahcuilohqui | tocaitl = Andrés Henestrosa | ixiptli = | ixiptli_tamachihualiztli = | tlacatiliztocaitl = Andrés Henestrosa Morales | tlacatiliztli = [[30 de noviembre]] de [[1906]]<br />[[San Francisco Ixhuahtan|Ixhuahtan]], [[Huaxyacac]], [[México]] | miquiztli = [[10 de enero]] de [[2008]]<br />[[Altepetl Mexihco]], [[México]] <small>(101)</small> | iamoch_itech_pohui = | hueyi_amoxtlahcuilolli = ''[[Retrato De Mi Madre]]'' | tequitiliztli_ixiuh = }} '''Andrés Henestrosa Morales''' ([[1906]] - [[2008]]) itoca [[Mexihco|mexihcah]] hueyi [[tlahcuiloni]], [[cemitqui]], [[huehuehcayomatiloni]] auh i[[Tzapotecatlahtolli|tzapotecatlahtol]]. == Oc no xiquitta ==<!--Véase también--> *[[Tzapotecatlahtolli]] == Toquiliztequitl == <references/> [[Neneuhcāyōtl:Amoxtlahcuilohqueh]] 2gncwa6fss62f8aid2qp8zjuerfuwox Voltaire 0 10439 529315 523201 2026-09-11T21:43:41Z Akapochtli 159 Infobox y categorizar 529315 wikitext text/x-wiki {{Amoxtlahcuilohqui | tocaitl = Voltaire | ixiptli = Voltaire.jpg | ixiptli_tamachihualiztli = | tlacatiliztocaitl = François Marie Arouet | tlacatiliztli = [[21 de noviembre]] de 1694<br />[[Paris]], [[Francia]] | miquiztli = [[30 de mayo]] de 1778<br />[[Paris]], [[Francia]] <small>(83)</small> | iamoch_itech_pohui = | hueyi_amoxtlahcuilolli = | tequitiliztli_ixiuh = }} '''François Marie Arouet''' nozo '''Voltaire''' ([[1694]] - [[1778]]) ītōca [[Francitlān|francitēcah]] huēyi [[tlahcuilōni]]. == Nō xiquitta == {{Commons}} {{DEFAULTSORT:Arouet, François Marie}} [[Neneuhcāyōtl:Amoxtlahcuilohqueh]] kfy8j9u1bno6hopje9piq811b6yxn2j Arthur Conan Doyle 0 11301 529313 523607 2026-09-11T21:39:54Z Akapochtli 159 Infobox 529313 wikitext text/x-wiki {{Amoxtlahcuilohqui | tocaitl = Arthur Conan Doyle | ixiptli = Conan doyle.jpg | ixiptli_tamachihualiztli = | tlacatiliztocaitl = Arthur Ignatius Conan Doyle | tlacatiliztli = [[22 de mayo]] de 1859<br />[[Edimburtlān]], [[Escocia]] | miquiztli = [[7 de julio]] de [[1930]]<br />[[Crowborough, East Sussex|Crowborough]], [[East Sussex]], [[Inglaterra]] <small>(71)</small> | iamoch_itech_pohui = | hueyi_amoxtlahcuilolli = ''[[Sherlock Holmes]]'' | tequitiliztli_ixiuh = }} '''Sir Arthur Ignatius Conan Doyle''', [[DL]] ([[1859]] - [[1930]]) ītōcā [[Escotlān|escotēcah]] huēyi [[tlahcuilōni]]. == Nō xiquitta == * ''[[Sherlock Holmes]]'' [[Neneuhcāyōtl:Amoxtlahcuilohqueh]] mjnrwy8wxginjo4rxfk4c39idorstr0 J.R.R. Tolkien 0 11951 529308 529265 2026-09-11T21:08:39Z Akapochtli 159 Categoría 529308 wikitext text/x-wiki {{Amoxtlahcuilohqui | tocaitl = J.R.R. Tolkien | ixiptli = J. R. R. Tolkien, ca. 1925.jpg | ixiptli_tamachihualiztli = | tlacatiliztocaitl = John Ronald Reuel Tolkien | tlacatiliztli = [[3 de marzo]] de [[1892]]<br />[[Bloemfontein]] | miquiztli = [[2 de septiembre]] de [[1973]]<br />[[Bournemouth]], [[Dorset]] <small>(81)</small> | iamoch_itech_pohui = | hueyi_amoxtlahcuilolli = ''[[The Lord of the Rings]]'' | tequitiliztli_ixiuh = }} '''John Ronald Reuel Tolkien, CBE''' ([[1892]] - [[1973]]) == No xiquitta == * ''[[The Lord of the Rings]]'' (1937 - 1949) == Occe neihcuiloliztli ==<!--Otros enlaces--> {{DEFAULTSORT:Tolkien, John Ronald Reuel}} [[Neneuhcāyōtl:Amoxtlahcuilohqueh]] afoulhc7hrxm0f2gjkhfxregggkg3hg Ángeles Mastretta 0 13117 529318 526407 2026-09-11T21:54:47Z Akapochtli 159 Infobox y categorizar 529318 wikitext text/x-wiki {{{Amoxtlahcuilohqui | tocaitl = Ángeles Mastretta | ixiptli = | ixiptli_tamachihualiztli = | tlacatiliztocaitl = | tlacatiliztli = [[9 de octubre]] de [[1949]]<br />[[Cuetlaxcōāpan]], [[Puebla]], [[México]] | miquiztli = | iamoch_itech_pohui = | hueyi_amoxtlahcuilolli = ''[[Mal de Amores]]''<br />''[[Arráncame la Vida]]'' | tequitiliztli_ixiuh = }} '''Ángeles Mastretta''' ([[1949]] - ) ītōca [[Mēxihco|mēxihcatl]] huēyi [[tlahcuilōni]]. == Nō xiquitta == *''[[Mal de Amores]]'' *''[[Arráncame la Vida]]'' [[Neneuhcāyōtl:Amoxtlahcuilohqueh]] a4nprkheylvorp26p85er26ty4y3wgl Caxtillan omixochitl 0 17452 529324 528810 2026-09-12T00:57:51Z Akapochtli 159 Akapochtli trasladó la página [[Caxtillān omixōchitl]] a [[Caxtillan omixochitl]]: Título mal escrito 528810 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Caxtillan omixochitl | image = Lil candidum 01Hab Griechenland Konitsa 04 06 00.jpg | regnum = [[Tlanelhuayotl]] | phylum = [[Teconxinachtli]] | classis = [[Centzintiliztica]] | subclassis = [[Liliidae]] | ordo = [[Liliales]] | familia = [[Liliaceae]] | subfamilia = [[Lilioideae]] | genus = ''[[Lilium]]'' | species = '''''L. candidum''''' | binomial = ''Lilium candidum'' | binomial_authority = [[L.]] | synonyms = }} [[File:Lilium candidum MHNT.BOT.2011.18.27.jpg|thumb|''Lilium candidum'']] In '''Caxtillan omixochitl'''<ref>In tlahtolli ''Caxtillan omixochitl'' quihtoznequi ''azucena balnca'' ipan Fray Alonso de Molina otlahtoltecpantiliz, yeh oquihcuilo ''Lirio blanco o açucena. omixochitl, caſtillan omixochitl.''</ref> (''Lilium candidum'', caxtillantlahtolli: ''azucena blanca'' ahnozo ''lirio''). == Toquiliztequitl == <references/> [[Neneuhcāyōtl:Centzintiliztica]] [[Neneuhcāyōtl:Liliales]] [[Neneuhcāyōtl:Liliaceae]] [[Neneuhcāyōtl:Xochitl]] avakfuu1cmli1upb71i6zn5c5b4krgr Tlahcuilōni 0 19185 529301 473782 2026-09-11T12:37:53Z Xqbot 1575 corrección de redirección doble a [[Amoxtlahcuilohqui]] 529301 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Amoxtlahcuilohqui]] rf94ax4uj1xfakwzmsktnu73zp8ro4w Charles Dickens 0 21625 529317 526508 2026-09-11T21:52:47Z Akapochtli 159 Infobox y categorizar 529317 wikitext text/x-wiki {{{Amoxtlahcuilohqui | tocaitl = Charles Dickens | ixiptli = Charles Dickens - Project Gutenberg eText 13103.jpg | ixiptli_tamachihualiztli = | tlacatiliztocaitl = Charles John Huffam Dickens | tlacatiliztli = [[7 de febrero]] de 1812<br />[[Landport]], [[Portsmouth]], [[Inglaterra]] | miquiztli = [[23 de junio]] de 1870<br />[[Higham]], [[Kent]], [[Inglaterra]] <small>(58)</small> | iamoch_itech_pohui = | hueyi_amoxtlahcuilolli = ''[[Oliver Twist]]'', ''[[A Christmas Carol]]'' | tequitiliztli_ixiuh = }} '''Charles Dickens''' ītōca Inglatlālpan huēyi [[amoxtlahcuilohqui]]. [[Neneuhcāyōtl:Amoxtlahcuilohqueh]] 8r64sktiuhrvbqdy5chux12yd8oryon Jonathan Swift 0 22216 529316 527808 2026-09-11T21:50:56Z Akapochtli 159 Infobox 529316 wikitext text/x-wiki {{Amoxtlahcuilohqui | tocaitl = Jonathan Swift | ixiptli = Jonathan Swift by Charles Jervas detail.jpg | ixiptli_tamachihualiztli = | tlacatiliztocaitl = Jonathan Swift | tlacatiliztli = [[30 de noviembre]] de 1667<br />[[Dublin]], [[Irlanda]] | miquiztli = [[19 de octubre]] de 1745<br />[[Irlanda]] <small>(77)</small> | iamoch_itech_pohui = | hueyi_amoxtlahcuilolli = ''[[Gulliver's Travels]]'' | tequitiliztli_ixiuh = }} '''Jonathan Swift''' ītōca cē [[Irtlālpan]] [[tlahcuilōni]]. [[Neneuhcāyōtl:Amoxtlahcuilohqueh]] hmy8c1jz66ojslnjw1rv6o1i7vojolr Tlahcuiloh 0 23754 529302 473783 2026-09-11T12:37:58Z Xqbot 1575 corrección de redirección doble a [[Amoxtlahcuilohqui]] 529302 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Amoxtlahcuilohqui]] rf94ax4uj1xfakwzmsktnu73zp8ro4w Emilio Salgari 0 25754 529309 529263 2026-09-11T21:09:42Z Akapochtli 159 Categoría 529309 wikitext text/x-wiki {{Amoxtlahcuilohqui | tocaitl = Emilio Salgari | ixiptli = Emilio Salgari ritratto.jpg | ixiptli_tamachihualiztli = | tlacatiliztocaitl = Emilio Salgari | tlacatiliztli = [[21 de agosto]] de [[1862]]<br />[[Verona]], [[Italia]] | miquiztli = [[25 de abril]] de [[1911]]<br />[[Turin]], [[Italia]] | iamoch_itech_pohui = | hueyi_amoxtlahcuilolli = ''[[In itlanamoxcahuan in Malasia]]<ref>In tlahtolli ''Namoya, nitla-'' quihtoznequi ica españollahtolli ''robar''. Ihuan in tlahtolli ''tlanamoyani'' quihtoznequi ''pirata'', ''bandido''.</ref>'' | tequitiliztli_ixiuh = }} '''Emilio Salgari''' (otlacat ipan [[Verona]], inic 21 metztli agosto xihuitl 1862 - omic ipan [[Turin]], inic 25 metztli abril inic 1911), yehuatl catca ce<ref>In tlahtolli ''ce'' ipan inglaterratlahtolli yehuatl ''a'' ihuan in tlalhtolli ''centetl'' yehhuatl ''one''.</ref> tlahcuiloh huan tlahtolnextiani [[italia]]tecatl. Oquihcuiloh ilhuiceh itlahtolpoaliz in ohtlatocaliztli, neixcuitilli itech in onohuayan in quicempanahuia inic chictlapanqui, in iuh [[Malasia]], in ihueyauh in [[Antillas]], in icuauhtlah in [[India]], in ixaltlah ihuan icuauhtlah in [[Africa]], in icihuatlampa in [[USA]], in icuauhtlah in [[Australia]] ihuan no in [[ihueyauh in cetlan]]. Quinyocox motenyohtianimeh in quinemitiah itemic in ce iahtlamiliz tlaixpohuanimeh. In ahzo in quicempanhuia inic itlaixihmach in imotenyohtihcauhyehhuatl yeni in teichtacamictih ihuan tlanamoyani ''Sandokan''<ref>In tlahtolli ''tlanamoyani'' tlahtolcueptli ica españatlahtolli itech nahuatlahtolli quihtoznequi ''saqueador'' nozo ''pirata''.</ref>. Ipan in onohuayan ica tlahtoliztli ixpaniancayotl itlachiuh yehhuatl catca macheh tlatlazohtlalli, macel ixquichca in mahtlacxihuitl <ref>Inin tlahtolli quihtoznequi ''decenio'' ahnozo ''década''. Intla ticnequi tiquihtoz ''10 años'', ma xiquilhui ''mahtlactetl xihuitl''. Ma xiquitta in tehtlahtoltecpanaliztli nican: [[Tehtlahtol]].</ref> inic 1970 ihuan inic 1980. == Tenemilizpoalli == Emilio Salgari itech otlacat in incencal in tepitoton pochtecah ipan Verona. Inic 1878 peuh iteizcaltiliz ipan in tlahtohcayoh nemachtilcalli teyehyecoani acallotl ''Paolo Sarpi'' ipan Venezia, zan ahmo oquimaceuhtahcic in iteyomahxiltiliz in teachcauh itech nequiztic panoliztli. Itlaixmatiliz iuhqui atlacatl neci tlatepantlalilli ahmo miac iacalpanoliz in nemachtiliztli ipan ce tlamachtilacalli ihuan ce ohtoquiliztli tetoquilih, ahzo iuhqui panoni, ipan in acalli pochtecayotl ''Italia Ce'' in yetiuh etetl metztica ipan ''Adriatico'', inic acaltepozhuia ipan iacaltecoyan in Brindixico. Ahmo oncah cequi itlamahmachtiliz in oquichihuani ocequi acalpahpanoliztli, manel in inohmah tlatlalihqui iuh quinelihtoa ipan inohmatenemilizpoal, inic quiteixpantilia ca miac imotenyotihcahuan monelhuayotia itech tlacah neltin in quimixmah itech inemiliz iuhquin atlacatl. Salgari inohma quimomaca in imahuizo in teachcauh. Inic ce itlapantlazaliz in Salgari yehuatl catca in nalquizani tlanohnotzaliztli ''I selvaggi della Papuasia'' ca onez itech tetlamacaliztli ipan nepiquiliztli millancayotl ''La Valigia'' niman inic chicontetl metztli inic 1883. Noihuan inic 1883 peuh ipan nepiquiliztli veronancayotl ''La Nuova Arena'' in itetlapanotlaliz inic ce tlahtolpoaliztli, ''Tay-See'', ca quittazquia zatepan in tlahuilli iuhqui tlacoyahualiztli tlaixnextiani ica in iamoxtoca ''La rosa del Dong-Giang''. Ipan mahtlactetl metztli inin xihuitl peuh inic pantlazaloz ''In Malasia huehuehocelotl'', inic ce iteixhualiz in itlahtolpoaliz tzintihqui in ixehxeliuhcayo in ''Sandokan'', ca amoxchihualozquia zatepan ica in itoca ''In Mompracenco huehuehoocelomeh'', ica cequih tlacuepaliztli. Inic ce itlahtolpoaliz ipan pantlazaloz tlatzintiliztli tlaixnextiani yehhuatl catca ''Itlazoh in Madhi'', inic 1887. In ipampa imahcehualtiliz in itlachiuh, quimahceuh ce necahcahualoyan iuhqui tlamachioanoni mopiloh ipan ''La nuova Arena'', ca quipix ixquichca inic 1893. Quinihcuac omochiuhc ce tlahtoloni tlachihualiztli: tlayolihtlacolli ipampa oquinotzaloc ''ahachtli'' ipan ce tlahtolihcuilolli itechpa in tlahtolnextiani Giuseppe Biasolli, quimahmauhtih ica ce tecualancanamiquiliztli. Ic Biasolli itech monec hualceliloz ihuan Salgari panoc chicuacentetl metztli ipan temotzoloyan. Inic 1889 monohmahmictih in itahtzin in Salgari, inic yehuatl inic ce itech ce tepouhtitlaz itlatoquililiz in nenohmahmictiliztli cenyelizotl ca quiaquitia yehhuatl in itech pohui in inohmah tlahcuiloh (inic 1911), in ipiltzin Romero (inic 1931), in occe ipiltzin Omar (inic 1963). Itech centetl metztli inic 1892 mocepanoh ipan nemanamictiliztli itloc in iteixeuhcauh in neixcuitilli Ida Peruzzi (in aquin quiteneuh mochipa nezaloliztica ''Aida'', in iuhqui in iahpehualocauh in Verdi). Inin tlamanalhuiani xihuitl tlacat inic ce icihuaconeuh in nenepanoliztli, Fatima, in yehuatl quitocaqueh eyintin oquichtin, Nadir (inic 1894), Romero (inic 1898) ihuan Omar (inic 1900). Noihuan inic 1892 in tlahtoani quihcuani inemoaliz ompa [[Turin]], in oncan tequipanoh ipal in amoxchihualoyan Speirani, neixcahuilli itech tlahtolpoaliztli telpochyotl. Inic 1898, in amoxchihuani Donath quiyollapan in Salgari ipal ca mihcuaniayani ompa [[Genova]], in ompa quitlani necniuhtiliztli itloc in yehuatl yezquia zatepan in quicempanahuia inic mahuiztic itlatenhuimolohcauh itlachiuh, Giuseppe ''"Pipein"'' Gamba. Inic 1900 mohualcuep Turinco. In itlayahualiuhcayo in inetlamachtil in cencalli omochiuhtiyelohuac cehceppa quipanahuia inic moyolmalacachoani, tel in itequiuh motzomocani in Salgari inic quipiaz ce tequiuhtiloni nenahuatilmaliztli motlamachtiani. Inic 1907 tzonquiz inenahuatiliz ica Donath ihuan panoc titequitiz ipal in amoxchihualoyan Bemporad, ipal in yehhuatl tlahcuilozquia, ixquichca imiquiliz inic 1911, ce tlacempoaliztli inic caxtolli onnahui tlahtolpoaliztli. Imahcehualtiliz itzalan in tlaixpohuanimeh telpochyotl motehtepetlalihtito, inic onahci cequi itlahtolpoaliz tlatlazaliztli inic 100.000 teixcuitianimeh. Yeceh itlachixeloliztli neyolixihmachilizotl ihuan iyollohpolihuiliz in inamic, ca itech monec callaliloz ipan in icuacocoxcacal in [[Collegno]], inahuac [[Turin]], quihuica itech in nenohmahmictiliztli. Zatepan ce neyehyecoliztli monencauhqui inic 1909, moquixtilih in yoliliztli inic quimotlapolia in xilantli ica ce tlateconi ipan itenemilizhuapanaliz niponyotl in [[seppuku]], oc achi tlaixihmachtli iuhqui [[harakiri]], inic 25 itech nauhtetl metztli, inic 1911. Quicauh tlahcuilolli eyi iamatlahcuilol, quinahnahuatih nenepanoliztica, in ipiltzihtzinhuan, in iamoxchiuhcahuan ihuan in iteyacancahuan inepiquiliz in Turin. <small>In amehhhuantin, ca oanmotlanehnectih ica nehuayo, inic antechhuehcahua in nehuatl ihuan in nocencal ipan ce tlacencuini tlahcoteopouhcayotl nozo oc quicempanahuia inic ahcualli, zan namechtlatlauhtia ca ipan netecuitlapiltiliztli ipampa in tzonehualiztli in onamechnextilih, itech anmoixcahuih in itlapatiotiliz in nomicatlatlahtlauhtiliz. Namechtlahpaloa inic nicpoztequi nihuiuh. Emilio Salgari.</small> == Tlachiuhtli == Inic ihueyac in itlachiuhcauh machiztli iuhqui tlahcuilohqui, Salgari quihcuiloh, ipan itenemilizpouhcauh [[Felice Pozzo]], nauhpoaltetl onnauhtetl tlahtolpoaliztli ihuan ce itlapohualiz in tlanohnotzaliztli tepiton ahchihualoni inic tlacentlaliz. In centiachcauh xeliuhcayotl yehhuatl itlahtolpoaliz in ohtlatocaliztli neixcuitilli ipan necahcahualiztli ixquihquizani, mahcihui ca quinemachilih no in netlailhuiliztlamatiliztli,<ref>''Netlailhuiliztli'' quihtoznequi ''ensoñación'', ''ficción'', ''ensueño'', ''utopía'', ''especulación'', ''suposición'', ''conjetura'', ''figuraciones'', nozo ''imaginación''.</ref> ica in cecniquizqui tlahtolpoaliztli ''In tlamahuizolli inic 2000'' (inic 1907). Ipan España micyac in tlahtolpoaliztli pantlazaloc itechpa [[Saturnino Calleja]] ihuan zatepan itechpa [[Gahe]] tlaxehxelolli ipan ontetl amoxchiuhtli<ref>Amoxchiuhtli yehhuatl ce yancuictlahtolli ca quinezcayotia ''ejemplar'', ''tomo'', ''volumen'' nozo ''libro''. In tlahtolli ''tlachiuhtli'' quihtoznequi ''obra''.</ref>, ica cuapantocaitl ahmo inamic in huehcahuitiani. Ic neixcuiltilli ''Le due tigri'' xeliuh ipan ome xeliuhcayotl, ca moteneuh ''In tequechmateloanimeh'' ihuan ''In omextin tenamiquinimeh''. Niman ic imiquiliz in Salgari moyoni<ref> ''Moyoni, -'' quihtoznequi ''proliferar'', ''abundar'', ''extenderse'', ''hormiguear''.</ref> in tlahtolpoaliztli iztlacatiliztica itech tlatlamilli, miyac ic ihcuiloloc itechpa inohmah ipiltzihtzinhuan, Omar ihuan Nadir. Cequi in tlahtolpoaliz in Salgari netech monepanohticah, inic quitzintia tlacoyahuah tlatoquiliztli tlaquetzalizotl tlaixehualli ipampa in nenehuixqueh teixehuanimeh. === Itlatoquiliz ''in tlanamoyanimeh Malasia'' === In teyacatih iteixeuhcauh in inin itlatoquiliz in mahtlactetl oncentetl tlahtolpoaliztli, in oc cencah tlahcoyahuac itech Salgari, yehhuatl in tlanamoyani [[Sandokan]], tlatenehualli iuhqui ''in ihuehuehocelouh in Malasia'' (Malasia yehhuatl in ihueitlal<ref>Inin tlahtolli ''hueitlalli'' tlahtolcueptli quihtoznequi ''territorio'', ''zona'', ''región'' nozo ''área''.</ref> in tlauhcopahuitztlan asiayotl itech pohuini in mizcaliani ionohuayan in [[Malasia]], [[Indonesia]] ihuan [[Filipinas]]). Sandokan yehhuatl ce itlahtocapil in [[Borneo]] tlatlacuililli in itlahtocayo itechpa in tepacholiztli britaniayotl... In britaniatlacah —ihuan macheh in tlatenehualli [[raja]] iztac itech [[Sarawak]], ipan Borneo, [[James Booke]], teixehuani ca mani neltiliztica— yehhuantin in teyacatihqueh iyaohuan in ahpehualoni, in aquin quipia ica in itepalihuiliz in occe teixehuanimeh, in iuh iicniuh teiccauhyotl, in portugaltlacatl Yañez, nozo Sambiglion. In tlatoquiliztli quicennepanoa ome tlahuahuanaliztli tlaquetzalizotl: in tlaixehualli intechpa Sandokan ihuan Yañez (''in ihuehuehocelohuan in Mompracemm), auh occe, in pehua ipan in [[India]], tlaixehualli intechpa in indiatlacatl Tremal-Naik ihuan in mahrato Kammamuri (''In iichtacayo in cuauhtlah tliltic'') ipan itecualancanamiquiliz inhuic in tenahualpoloanimeh [[thugs]], motlateotianimeh in icihuateouh [[Kali]]. Inehuah tlahtolpoaliztli nepanihui ipan in itlahtolpoaliz ''In namoyanimeh Malasia'', inic mocuepa Tremal-Naik ihuan Kammamuri inpan huehhueyintin icniuhtin ihuan intenematilizcuicahuan cemanqueh in Sandokan ihuan Yañez. In teyacatih iteixeuhcauh cihuayotl in tlatoquiliztli yehhuatl itlazoh in sandokan, in inglaterratlacatl [[Lady Mariana Guillonk]], tlatenehualli iuhqui ''In iepyolloh in Labuan'', in itzonquizaliz tlacohcototzani quimachotia in inemiliz tetoquilih in ahpehualoni. Quipanahuia inic tlaciuhcayotl ipan teyolnotzaliztli quimocuilia<ref>''Cuilia, ninotla-'' quinezcayotia ''<u>tener</u>'', ''detentar'', ''poseer''. Intla ticnequi quihtoz ''apropiarse (de Algo)'', ''tomar'', ''acoger'', nozo ''albergar'', yehhuatl quicempanahuia inic cualli in tlahtolli ''cui, ni-''. ''Cuilia, ninotla-'' ahmo yehhuatl nehuihuililoni itech ''Cuilia, nitetla-''.</ref> iicneuh Yañez in mocuepa ipan itlahtocapil namictli in [[Assam]] ipampa inemanamictiliz ica in mahrajani [[Surama]]. In itlatecpanaliz in itlapantlazaliz in cuapantocaitl ahmo nepanihui tlamanalhuiliztica ica in itlatecpanaliz in tlahtolnelhuayotl yehica in iteixehualiz tzonquizani ''In huehuehohoceloh in Mompracem'' (inic 1900) pantlazaloc niman inic ''In tlanamoyanimeh Malasia'' (inic 1896). In ome tzacuahuiani itlahtolpoaliz in tlatoquiliz mopantlaza zatepan in imiquiliz in tlachihuani. '''Cuapantocaitl''' Mani cequih tlanehneloliztli ihuan teixpololiztli itech quexquich icuapatoca in itlachiuh in Salgari ica españatlahtolli. Cequih amoxchihualoyan quitehtenehua in tlachiuhtli. Nozo quipanotla ipan ontetl amoxchiuhtli ce tlahtolpoaliztli, inic quitehtenehua no cehcentetl amoxchiuhtli. Ipan tetoquilih tlamachiyotiliztli titotlamacah in itlatlahtolcuepaliz tlamanalhuiani in cuapantocaitl ica italiatlahtolli, ihuan cequih tetlaixtlatililiztli itechcopa cuapantocaitl cuepaloni ica españatlahtolli. 1) [[In ''ihuehuehocelohuan in Mompracem'']] ('''Le tigri de Mompracem'', inic 1900) * Yehhuatl catca achtopa tlapantlazalli<ref> Nozo ''Achtopa pantlazoc''.</ref> ica tetlamacaliztli inic 1883-1884, ica in cuapantocaitl ''La tigre della Malesia''. * In amoxchihualoyan españayotl Anaya, ipan itlacehcentlaliliz huehcahuitiani "Mamox", quiteneuh ''In ihuehuehocelohuan in Mompracem''. Yehhuatl in icel icuapantoca in tlatoquiliztli tlapantlazalli ipan inin tlacehcentlaliztli. * In iamoxchihualoyan Acme, in Buenos Aires, ipan itlacehcentlaliliztli huehcahuitiani "Robin Hood", quiteneuh ''In ihuehuehocelohuan in Malasia''. * In iamoxchihualoyan Orbis, in Barcelona, ipan itlacehcentlaliliztli "Emilio Salgari", quipanotlac ipan ontetl amoxchiuhtli: ''In ihuehuehocelohuan in Mompracem'' ihuan ''In tlatzacuahuiani neyaochihualiztli''. * In iamoxchihualoyan Gahe, in Madrid, ipan itlacehcentlaliliztli "Salgari", quipanotlac ipan ontetl amoxchiuhtli: ''Sandokan'' ihuan ''icihuauh in tlanamoyani''. * Terramar ediciones, itech La Plata, Argentina, quipanotlac ipan itlacehcentlaliliztli ''Ihuehcahuitihcahuan in ohtlatocaliztli'' inic 2011, tlaxelolli ipan ontetl amoxchiuhtli: ''Sandokan: in ihuehuehocelohuan in Mompracem'' ihuan ''Sandokan: in tlatzacuahuiani neyaochihualiztli''. In amoxchihualiztli motlacuilia in itlahtolcuepaliz huehcahuitiani in Luciano Boschetti, in itlatenhuimololiz in tlaixpanyotl in Antonio Bernal Romero ihuan in tlahuahuanaliz in tlacehcentlaliliztli quitenyotia in iamoxchihualiz mahcehualotl in calli amoxchihuani madridyotl "Saturnino Calleja". 2) ''In iichtacayo in cuauhtlah tliltic'' (''I misteri della jungla nera'', inic 1895) * Yehhuatl catca achtopa quipanotlac ica tetlamacaliztli inic 1887, ica in cuapantocaitl ''Gli strangolatori del Gange''. Auh tlapantlazalli yancuican inic 1893 ihuan inic 1894 ica in cuapantocaitl ''L'amore di un selvaggio''. * In iamoxchihualoyan Acme, in Buenos Aires, quiteneuh: ''In iichtacayo in cuauhtlah tlictic''. * In iamoxchihualoyan Orbis, in Barcelona, ipan itlacehcentlaliliz "Emilio Salgari", quiteneuh ipan ontetl amoxchiuhtli: ''In iichtacayo in India'' ihuan ''In cuauhtlah tliltic''. 3) ''In tlanamoyanimeh Malasia'' (''I pirati della Malesia, inic 1896'') * In iamoxchihualoyan Acme, in Buenos Aires, ipan itlacehcentlaliliz "Robin Hood", quiteneuh ''Sandokan''. 4) ''In omextin huehuehoocelomeh'' (''Le due tigri, inic 1904'') * In iamoxchihualoyan Gahe, in Madrid, ipan itlacehcentlaliz "Salgari", quipantlaz ipan ontetl amoxchiuhtli: ''In tequechmateloanimeh'' ihuan ''In ontetl tennamiqueh''. * In iamoxchihualoyan Acme, in Buenos Aires, quipanotlac ipan centetl icel amoxchiuhtli: ''In omextin huehuehocelomeh''. 5) ''In itlahtocauh in hueyatl'' (''Il re del mare'', inic 1906) Tlapantlazalli achtopa ica tetlamacaliztli, itzalan inic 1904 ihuan inic 1905. Inin tlahtolpoaliztli quimocuilia ontetl xeliuhcayotl: Inic ce tlaxeliuhcayotl: ''In Malasia ipan tlemiahuatl'' (''La Malesia in fiame''); Inic ome tlaxeliuhcayotl: ''Ipiltzin in Suyodhana'' (''Il figlio di Suyodhana''). * In iamoxchihualoyan Orbis, in Barcelona, quipanotlac inehuan tlaxeliuhcayotl in iuh amoxchiuhtli tlayopehualli, tlatenehualli: ''In itlahtocauh in hueyatl'', ihuan ''Itzalan ihueyauh in Sonda''. * In iamoxchihualoyan Acme, in Buenos Aires, quipanotlac ipan centetl icel amoxchiuhtli: ''In itlahtocauh in hueyatl''. 6) ''Inic in itetlacencuiliz in ce tlacateuccan'' (''Alla conquista di un impero'', inic 1907) * In amoxchihualoyan Acme, in Buenos Aires, quiteneuh: ''Inic itetlacencuiliz in ce tlacateuccan''. Inin yehhuatl catca in tlatzacuini itlahtolpoaliz in inic tlatoquiliztli tlapantlazalli itechpa in amoxchihualoyan Acme, inic quicahua, tel, in tlatoquiliztli ahyehyecauhqui. * In iamoxchihualoyan Orbis, in Barcelona, ipan itlacehcentlali "Emilio Salgari", quiteneuh ipan ontetl amoxchiuhtli: ''Itech in itetlacencuiliz in ce tlacateuccan'' ihuan '''Itech iatenco in Brahmaputra''. 7) ''In inetecuitlapiltiliz in Sandokan'' (''Sandokan alla riscossa'', inic 1907) * In amoxchihualoyan Orbis, in Barcelona, ipan itlacehcentlaliliz "Emilio Salgari", quipanotlac ipan ontetl amoxchiuhtli: ''Sandokán'' ihuan ''In netecuitlapiltiliz in Sandokan''. 8) ''In oppa itetlacencuiliz in Mompracem'' (''La riconquista del Mompracem'', inic 1908) In amoxchihualoyan Orbis, in Barcelona, ipan itlacehcentlaliliz "Emilio Salgari", quipanotlac ipan ontetl amoxchiuhtli: ''In oppa itetlacencuiliz in Mompracem'' ihuan ''Inic itetlahuelcuitiliz de Baraumi''. 9) ''In iztlacatqui brahmán'' (''Il bramino dell'Assam'', inic 1911) 10) ''In ihuetziliz in ce tlacayeuccan'' (''La caduta di un impero'', inic 1911) 11) ''In inetecuitlapiltiliz in Yáñez'' (La rivincita di Yanez, 1913) === Itlatoquiliz ''in tlanamoyanimeh Antillas'' === Inin tlatoquiliztli itechcah tlatzintilli itechpa macuiltetl tlahtolpoaliztli. In tlachihualiztli mochihua ipan ihueyauh in Antillas ica in mahcuilpohualxihuitl inic XVII, iimman in ipehpetlaquiliz in tlanamoyacayotl. In teyacatih teixehuani yehhuatla in tlanamoyani Tliltic, Emilio di Roccanegra, iteco in Ventimiglia, ce tecpilli italiatlacatl ca oquicuic in tlanamoyacayotl in iuh iohhuih in netecuiltapiltiliztli ihuic in Valonatlacatl Wan Guld, tecuexanoani Maracaibo, ca oquimictiaya ce in iteiccahuan. Achtopa in tlanamoyani Tliltic teyaochihua intloc oc ontetl in iteiccahuan, in tlanamoyani Quiltic ihuan in tlanamoyani Chihchiltic, ca quechmecaniloqueh in innehuah itechpa imoteixnamictiani. In tlanamoyani Tliltic, iuhqui mochihua huel miecpa ipan in itlahtolpohualiz in Salgari, itech moyolahcouc in icihuaconeuh in iyaouh , Honorata itech Wan Guld, in itloc nen ce nalquizani neyolahcocuiliztli. Itlachihual in inemanepanoliz yehhuatl catca Yolanda, teyacatih iteixeuhcauh in inic etetl tlahtolpohualiztli, itloc in huehcauh itetechtlacahual <ref>''Tetechtlacahualli'' quinezcayotia '''lugarteniente'', ''delegado'', nozo ''comisionado''.</ref> in tlanamoyani, Morgan. Ipan in ontetl tlatzacuahuianimeh amoxchiuhtli quicui in tepatilloliztli ipan in teyacatih iteixehualiz in itlatoquiliz ''Enrico di Ventimiglia'' (''Enrique itech Ventimiglia''), in ipiltzin in tlanamoyani Chihchiltic. * Cuapantocaitl 1) ''In Tlanamoyani Tlictic'' (''Il Corsaro Nero'', inic 1898) 2) ''In icihuatlahtohcauh in caribetlacah'' (''La regina dei Caraibi'', inic 1901) 3) ''In icihuapiltzin in Tlanamoyani Tliltic'' (''La figlia del Corsaro Nero'', inic 1905) 4) ''In ipiltzin in tlanamoyani Chihchiltic'' (''Il figlio del Corsaro Rosso'', inic 1908) 5) ''In tlatzacuihuianimen acalco teichtacamictianimeh '' (''Gli ultimi filibustieri'', inic 1908. Noihuan tlahtolcueptli in iuh ''In tlatzacuihuianimen tlanamoyanimeh'') === Itlatoquiliz ''in tlanamoyanimeh Bermudas'' === 1) ''In tlanamoyanimeh Bermudas'' (''I corsari delle Bermude'', inic 1909) 2) ''Ontetl acalco teihcaliliztli'' (La crociera della Tuonante, 1910) 3) ''In tetzauhmahuiztic iohtlatocaliz in Tecua in Titl''<ref>''Tetl'', nozo ''Titl''.</ref> (''Straordinarie avventure di Testa di Pietra'', inic 1911) === Itlatoquiliz ''in ohtlatocaliztli ipan Far-West'' === 1) ''Ipan in tlaltzon in Far-West'' (''Sulle frontiere del Far-West'', inic 1908) 2) ''La scotennatrice'' (inic 1909) 3) Le selve ardenti (inic 1910) === Tlatoquiliztli tepiton === '''1. In Tiachcauhtli Amahmaniliztli''' * ''In tiachcauhtli Amahmaniliztli'' (Capitan Tempesta, inic 1905) * ''El icuamiz in Damasco'' (''Il leone di Damasco'', inic 1910) '''2. In Ixochiuh in Epyollohtli''' * ''In teyolmauhtiliz in Filipinas'' (Le stragi delle Filippine, inic 1897) * ''In Ixochiuh in Epyollohtli'' (''Il Fiore delle Perle'', inic 1901) '''3. In Ipilhuan in Ecatl''' * ''In ipilhuan in ecatl'' (I figli dell'aria, inic 1904) * ''In itlahtocauh in ecatl'' (Il re dell'aria, inic 1907) '''4. In Ontetl Acalmocuitlahuianimeh''' * ''In itlaaxcatil in machtopatlaliani Paraguay'' (''Il tesoro del presidente del Paraguay'', inic 1894) * '''In tlatlahtecceliani ichtacayoh'' (''Il continente misterioso'', inic 1894) === Tlahtolpoaliztli Tlaixnextiani === * ''In tlanamoyanimeh Malasia'' (los piratas de Malasia) * ''Itlazoh in Madhi'' (''La favorita del Mahdi'', 1887) * ''Ontetl mil<ref>''Ontetl mil'' quihtoznequi '' dos mil''.</ref> legua itzintlan América'' (''Duemila leghe sotto l'America'', inic 1888. Tlamahuizotilli noihuan yuhqui ''In itlaaxcaltil in incatlacah'') * ''In itepozteixiliuhcauh in Buda'' (''La scimitarra di Budda'', inic 1892] * ''In intlaacacuexhuihcahuanin teucchichinimeh'' (''I pescatori di balene'', inic 1894) * ''In itlaquetzal acalmocuitlahuiani in Mastro Catrame'' (''Le novelle marinaresche di Mastro Catrame'', inic 1894. Tlamahuizotilli noihuan yuhqui ''[[In acalli tlatzilhuiloni]]'') * ''Ce tetlehcotequiliztli ipan in ilhuicaatl Ihuianyoh'' (''Un dramma nell'Oceano Pacífico'', inic 1895) * ''In itlahtohcauh in tepetl'' (''Il re della montagna'', inic 1895) * ''In iacallapaniliz in Poplador'' (''I naufraghi in Poplador'' (inic 1895) * ''Iohtoquiliz in Cetl Huitztlancayotl ipan omemalacatl'' (''Al Polo Australe in velocipede'', inic 1895. Noihuan tlatlahtolcuetli iuhqui ''Cecopa Huitztlampa ipan omemalacatl'') * ''Nel paese dei ghiacci'' (1896) * ''In itetlehcotequiliz in tlacanecuiloliztli'' (''I drammi della schiavitù'', inic 1896) * ''In itlahtohcauh in xacaixtlahuatl'' (''Il re della Prateria'', 1896) * ''Itzalan in Panahuiloni ipan tehuilacachtli<ref> Tehuilachtli, nozo itconi, quihtoznequi ''globo'' nozo ''dirigible''.</ref>'' (''Attraverso l'Atlantico in pallone'', inic 1896) * ''In itlacohcolhuan in Oregón'' (''I naufragatori dell'Oregon'', inic 1896) * ''Los itlacohcolhuan in Liguria'' (''I Robinson italiani'', inic 1896) * ''In itlaacacuexhuihcahuan in Trepang'' (''I pescatori di Trepang'', inic 1896) * ''In iteachcauh in Djumna'' (''Il capitano della Djumna'', inic 1897) * ''In caxtillan itlapalpopozon in Dong-Giang'' (''La rosa del Dong-Giang'', inic 1897. Noihuan tlamahuizotilli iuhqui ''Tay-See'') * ''In ialtepeuh in teocuitlatetl'' (''La città dell'Oro'', inic 1898) * ''In hueyi iaten in Tlanomitl'' (''La Costa d'Avorio'', inic 1898) * ''Cehceyaliztli ipan in Cetl Cetlan'' (''Al Polo Nord'', inic 1898) * ''In icihuateachcauh in Yucatán'' (''La capitana del Yucatan'', inic 1899) * ''In ioztouh in tlacuahuac tecpatl'' (''Le caverne dei diamanti'') (Inic 1899) * ''In iohtlatocaliz in ce acalmocuitlahuiani ipan Africa'' (''Le avventure di un marinaio in Africa'') (inic 1899) * ''In ipiltzin in iancauh<ref>''Anqui'' quihtoznequi ''cazador''.</ref> in tecuanotl (''Il figlio del cacciatore d'orsi')' (inic 1899) * ''In iteyolmauhtiliz in Siberia'' (''Gli orrori della Siberia'', inic 1900) * ''In itequixtihcahuan in Alaska'' (''I minatori dell'Alaska'', inic 1900) * ''Gli scorridori del mare'' (inic 1900) * ''Ohtlatocalizti intzalan in ehuatl chihchiltic tlacah'' (''Avventure fra le pellirosse'', inic 1900) * ''In «Citlalin ceyotl» ipan in hueyatl cetlan'' (''La Stella Polare e il suo viaggio avventuroso'', inic 1901. Occe cuapantocatl: ''Verso l'Artide con la Stella Polare'') * ''In itecuehcuechcahualiz in China'' (''Le stragi della China'', Innic 1901. Occe cuapantocaitl: ''Il sotterraneo della morte'') * ''In itepeuh in teocuitlatetl'' (''La montagna d'oro'', inic 1901. Occe cuapantocaitl: ''In [[tepozcoatl]] patlanini'') * ''In iachtotlaihual in Meloria'' (''I naviganti della Meloria'', inic 1902) * ''In itepeuh in tlahuilli'' (''La montagna di luce'', inic 1902) * ''In zoyamazatl iztac'' (''La giraffa bianca'', inic 1902) * ''In iyollohmaxaltihcauh in Sahara'' (''I predoni del Sahara'', inic 1903) * ''In iyohualohocelomeh in Argel'' (''Le pantere di Algeri'', inic 1903) * ''Ipan in ihueyauh in epyollohtli'' (''Sul mare delle perle'', inic 1903) * ''Ioquichhuih in tletl'' (''L'uomo di fuoco'', inic 1904) * ''Los itetlalcahuihcahuan in ilhuicaatl'' (''I solitari dell'Oceano'', inic 1904) * ''In ialtepeuh in tlahtoani xihxiotqui'' (''La città del re lebbroso'', inic 1904) * ''In iepyolloh in atoyatl chihchiltic'' (''La gemma del fiume rosso'', inic 1904) * ''In icihuaahpehualoni in Acaltecoyan Arturo'' (''L'eroina di Port Arthur'', inic 1904. Occe cuapantocaitl : ''La naufragatrice'') * ''Le grandi pesche nei mari australi'' (inic 1904) * ''In icihuatlahtocatcauh in imil in teocuitlatetl'' (''La sovrana del campo d'oro'', inic 1905) * ''In epyollohtli chihchiltic'' (''La perla sanguinosa'', inic 1905) * ''In icihuaconehuan in itlahtohcauh in Egipto'' (''Le figlie dei Faraoni'', inic 1905) * ''In icitlal in Araucania'' (''La stella dell'Araucania'', inic 1906) * ''In tlamahuizolli inic 2000'' (''Le meraviglie del Duemila'', inic 1907) * ''In itlaaxcatil in tepetl texohtic'' (''Il tesoro della montagna azzurra'', inic 1907) * ''In icoauhhuan in ixtlahuatl'' (''Le aquile della steppa'', inic 1907) * ''Sull'Atlante'' (inic 1907) * ''Cartago itzalan tlemiahuatl'' (''Cartagine in fiamme'', 1908. Occe cuapantocaitl: ''La destrucción de Cartago'') * ''Una sfida al Polo'' (inic 1909) * ''La Bohème italiana'' (inic 1909) * ''Storie rosse'' (inic 1910) * ''In iyollohmaxaltihcahuan in Rif'' (''I briganti del Riff'', inic 1911) * ''I predoni del gran deserto'' (inic 1911) == Oc no xiquitta ==<!--Véase también--> == Toquiliztequitl == <references/> ==Tlahtolcaquiliztiloni== {{Notetag/end}} == Amoxtiliztli ==<!--Bibliografía--> == Occe neihcuiloliztli ==<!--Otros enlaces--> {{Commons|Emilio Salgari}} [[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]] [[Neneuhcāyōtl:Amoxtlahcuilohqueh]] gptr8fh7fdl4kiibsunv679yxfarjut Juan Ramón Jiménez 0 26407 529321 526570 2026-09-11T22:04:50Z Akapochtli 159 Infobox y categorizar 529321 wikitext text/x-wiki {{Amoxtlahcuilohqui | tocaitl = Juan Ramón Jiménez | ixiptli = JRJimenez.JPG | ixiptli_tamachihualiztli = | tlacatiliztocaitl = Juan Ramón Jiménez Mantecón | tlacatiliztli = [[23 de diciembre]] de 1881<br />[[Moguer]], [[Huelva]], [[España]] | miquiztli = [[29 de mayo]] de []<br />[[San Juan]], [[Puerto Rico]] | iamoch_itech_pohui = | hueyi_amoxtlahcuilolli = ''[[Platero ihuan nehhuatl]]'' | tequitiliztli_ixiuh = }} '''Juan Ramon Jimenez Mantecon''' (t. Moguer, Huelva, inic 23 inic mahtlactetl omontetl metztli inic 1881 – m. San Juan, Puerto Rico, inic 29 inic macuiltetl metztli inic 1958) yehhuatl catca ce tlahtollani españatlacatl, itlaicnopilhuiani in [[Tetlaxtlahuiliztli Nobel]] itech Amoxcuiloliztli inic 1956, ipampa in itlacempoaliz in itlachiuh, inic tenehualo in iuh itequiuh ittitiloni in inohmah, in tlaquetzaliztli tlahtollalizotl [[Platero ihuan nehhuatl]]. == Tenemilizpoalli == Juan Ramon Jimenez otlacat inic 23 inic mahtlactetl omontetl metztli inic 1881 ipan in calli tlapohualiztli ome itech in caltzalantli ''la Ribera'' ipan [[Moguer]]. Yehhuatl catca inpil in [[Victor Jimenez]], yuhquiz itech [[Nestares]], [[la Rioja]], ihuan in [[Purificacion Mantecon Lopez-Parejo]], in aquihqueh itech huetzi ica mahcehualtiliztli in tiamiquiliztli ica xocomecaayotl. Inic 1887 imopilhuahtianimeh<ref>Nozo ''ipilhuahcahuan''.</ref> mihcuaniah ompa ce huehcauh calli itech in caltzalantli ''Nueva'' ihuan moyehyecoa tzintiloni ihuan nelhuayotl ipan in itlamachtiloyan inic ce ihuan inic ome Tetlanextiliztli in [[San Jose]]. [[Neneuhcāyōtl:Amoxtlahcuilohqueh]] c1v32xgq2ozntnj2id7ikg5gajj66ct 529322 529321 2026-09-11T22:05:48Z Akapochtli 159 Arreglo 529322 wikitext text/x-wiki {{Amoxtlahcuilohqui | tocaitl = Juan Ramón Jiménez | ixiptli = JRJimenez.JPG | ixiptli_tamachihualiztli = | tlacatiliztocaitl = Juan Ramón Jiménez Mantecón | tlacatiliztli = [[23 de diciembre]] de 1881<br />[[Moguer]], [[Huelva]], [[España]] | miquiztli = [[29 de mayo]] de []<br />[[San Juan]], [[Puerto Rico]] | iamoch_itech_pohui = | hueyi_amoxtlahcuilolli = ''[[Platero ihuan nehhuatl]]'' | tequitiliztli_ixiuh = }} '''Juan Ramon Jimenez Mantecon''' (t. Moguer, Huelva, inic 23 inic mahtlactetl omontetl metztli inic 1881 – m. San Juan, Puerto Rico, inic 29 inic macuiltetl metztli inic 1958) yehhuatl catca ce tlahtollani españatlacatl, itlaicnopilhuiani in [[Tetlaxtlahuiliztli Nobel]] itech Amoxcuiloliztli inic 1956, ipampa in itlacempoaliz in itlachiuh, inic tenehualo in iuh itequiuh ittitiloni in inohmah, in tlaquetzaliztli tlahtollalizotl [[Platero ihuan nehhuatl]]. == Tenemilizpoalli == Juan Ramon Jimenez otlacat inic 23 inic mahtlactetl omontetl metztli inic 1881 ipan in calli tlapohualiztli ome itech in caltzalantli ''la Ribera'' ipan [[Moguer]]. Yehhuatl catca inpil in [[Victor Jimenez]], yuhquiz itech [[Nestares]], [[la Rioja]], ihuan in [[Purificacion Mantecon Lopez-Parejo]], in aquihqueh itech huetzi ica mahcehualtiliztli in tiamiquiliztli ica xocomecaayotl. Inic 1887 imopilhuahtianimeh<ref>Nozo ''ipilhuahcahuan''.</ref> mihcuaniah ompa ce huehcauh calli itech in caltzalantli ''Nueva'' ihuan moyehyecoa tzintiloni ihuan nelhuayotl ipan in itlamachtiloyan inic ce ihuan inic ome Tetlanextiliztli in [[San Jose]]. == Tlahtolcaquiliztiloni == [[Neneuhcāyōtl:Amoxtlahcuilohqueh]] a546zzu0jrpysnw6792mvaz5wkm4naa 529323 529322 2026-09-11T22:07:04Z Akapochtli 159 Arreglo 529323 wikitext text/x-wiki {{Amoxtlahcuilohqui | tocaitl = Juan Ramón Jiménez | ixiptli = JRJimenez.JPG | ixiptli_tamachihualiztli = | tlacatiliztocaitl = Juan Ramón Jiménez Mantecón | tlacatiliztli = [[23 de diciembre]] de 1881<br />[[Moguer]], [[Huelva]], [[España]] | miquiztli = [[29 de mayo]] de [[1958]]<br />[[San Juan]], [[Puerto Rico]] | iamoch_itech_pohui = | hueyi_amoxtlahcuilolli = ''[[Platero ihuan nehhuatl]]'' | tequitiliztli_ixiuh = }} '''Juan Ramon Jimenez Mantecon''' (t. Moguer, Huelva, inic 23 inic mahtlactetl omontetl metztli inic 1881 – m. San Juan, Puerto Rico, inic 29 inic macuiltetl metztli inic 1958) yehhuatl catca ce tlahtollani españatlacatl, itlaicnopilhuiani in [[Tetlaxtlahuiliztli Nobel]] itech Amoxcuiloliztli inic 1956, ipampa in itlacempoaliz in itlachiuh, inic tenehualo in iuh itequiuh ittitiloni in inohmah, in tlaquetzaliztli tlahtollalizotl [[Platero ihuan nehhuatl]]. == Tenemilizpoalli == Juan Ramon Jimenez otlacat inic 23 inic mahtlactetl omontetl metztli inic 1881 ipan in calli tlapohualiztli ome itech in caltzalantli ''la Ribera'' ipan [[Moguer]]. Yehhuatl catca inpil in [[Victor Jimenez]], yuhquiz itech [[Nestares]], [[la Rioja]], ihuan in [[Purificacion Mantecon Lopez-Parejo]], in aquihqueh itech huetzi ica mahcehualtiliztli in tiamiquiliztli ica xocomecaayotl. Inic 1887 imopilhuahtianimeh<ref>Nozo ''ipilhuahcahuan''.</ref> mihcuaniah ompa ce huehcauh calli itech in caltzalantli ''Nueva'' ihuan moyehyecoa tzintiloni ihuan nelhuayotl ipan in itlamachtiloyan inic ce ihuan inic ome Tetlanextiliztli in [[San Jose]]. == Tlahtolcaquiliztiloni == [[Neneuhcāyōtl:Amoxtlahcuilohqueh]] 8vi0vbuq07on17dn9kwzteden3ouhav Āmatlahcuilo 0 27231 529303 473784 2026-09-11T12:38:03Z Xqbot 1575 corrección de redirección doble a [[Amoxtlahcuilohqui]] 529303 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Amoxtlahcuilohqui]] rf94ax4uj1xfakwzmsktnu73zp8ro4w Efraín Huerta 0 27872 529320 417806 2026-09-11T22:03:37Z Akapochtli 159 Infobox y categorizar 529320 wikitext text/x-wiki {{Amoxtlahcuilohqui | tocaitl = Efraín Huerta | ixiptli = | ixiptli_tamachihualiztli = | tlacatiliztocaitl = Efraín Huerta Romo | tlacatiliztli = [[18 de junio]] de [[1914]]<br />[[Silao (āltepēcalpōlli)|Silao]], [[Guanajuato]], [[México]] | miquiztli = [[3 de febrero]] de [[1982]]<br />[[Altepetl Mexihco]], [[México]] <small>(67)</small> | iamoch_itech_pohui = | hueyi_amoxtlahcuilolli = ''[[Los hombres del alba]]'' | tequitiliztli_ixiuh = }} '''Efraín Huerta Romo''' ītoca ce [[Mexihco|Mexihcatl]] [[xochicuicani]]. [[Neneuhcāyōtl:Amoxtlahcuilohqueh]] o0gtkn8htm8vxt0f1mkcmo96ul8cigv Tlahcuiloni 0 27875 529304 473785 2026-09-11T12:38:08Z Xqbot 1575 corrección de redirección doble a [[Amoxtlahcuilohqui]] 529304 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Amoxtlahcuilohqui]] rf94ax4uj1xfakwzmsktnu73zp8ro4w Xavier Villaurrutia 0 27978 529319 417951 2026-09-11T22:01:51Z Akapochtli 159 Infobox y categorizar 529319 wikitext text/x-wiki {{Amoxtlahcuilohqui | tocaitl = Xavier Villaurrutia | ixiptli = | ixiptli_tamachihualiztli = | tlacatiliztocaitl = Xavier Villaurrutia González | tlacatiliztli = [[27 de marzo]] de [[1903]]<br />[[Altepetl Mexihco]], [[México]] | miquiztli = [[25 de diciembre]] de [[1950]]<br />[[Altepetl Mexihco]], [[México]] <small>(47)</small> | iamoch_itech_pohui = | hueyi_amoxtlahcuilolli = | tequitiliztli_ixiuh = }} '''Xavier Villaurrutia González''' itoca ce [[Mexihco|Mexihcatl]] [[amatlahcuilo]]. [[Neneuhcāyōtl:Amoxtlahcuilohqueh]] trn0tvg2m5ws4ey4l2ffulgqoxp1wc1 Ramón María del Valle-Inclán 0 28747 529326 527409 2026-09-12T01:05:03Z Akapochtli 159 Infobox y categorizar 529326 wikitext text/x-wiki {{{Amoxtlahcuilohqui | tocaitl = Ramón María del Valle-Inclán | ixiptli = Sucesos - Ramón María del Valle-Inclán (2).JPG | ixiptli_tamachihualiztli = | tlacatiliztocaitl = Ramón José Simón Valle-Inclán Peña | tlacatiliztli = [[28 de octubre]] de 1866<br />[[Villa Nueva de Arosa]], [[Pontevedra]], [[Galicia]], [[España]] | miquiztli = [[5 de enero]] de [[1936]]<br />[[Santiago de Compostela]], [[España]] <small>(69)</small> | iamoch_itech_pohui = | hueyi_amoxtlahcuilolli = [[Itlahtlanex in Bohemia]] | tequitiliztli_ixiuh = }} '''Ramon Valle ihuan Peña''' ([[Villanueva de Arosa]]<ref>''Villanueva de Arosa'', ica españatlahtolli; ''Vilanova de Arousa'', ica galiciatlahtolli; nozo, ica nahuatlahtolli, ''Villanueva itech Arosa''.</ref>, inic 28 inic mahtlactetl metztli inic 1866 – [[Santiago de Compostela]]<ref>''Santiago de Compostela'' nozo ''Santiago itech Compostela''.</ref>, inic 5 inic centetl metztli inic 1936), yequeneh tlaixihmachtli in iuh '''Ramon del Valle-Inclan''' nozo '''Ramon Maria del Valle-Inclan''', yehhuatl catca ce [[chicoquizalizpoani]], [[poesía|tlahtollaliani]] ihuan [[tlahtolpoani]] [[españatlacatl]], ca itech pachiuh in nemachtilli amoxcuilolizotl tlatenehualli [[Modernismo (literatura en español)|tlayancuililizotl]] ipan [[Literatura española|Caxtillan]] ihuan itech cah itech ahcic, ipan in tlatzacuia itlachiuh, in tlatenehualli [[tetech quizaliztli inic 98]]. Itto cemeh in itlachihuanimeh nelhuayomeh in amoxcuiloliztli españayotl inic [[macuilpoalxihuitl XX]]. Tlahtolpohuani, tlahtollaliani ihuan tlachihuani chicoquizalizotl caxtiltecatl, no tlaquetzani, tlayehyecopoani ihuan tlahtolnextiani. Mopihpiloh itech moch in tlatlamantiliztli ca quiyehyecoh ihuan yehhuatl catca ce tlayancuiliani inic ce imman ca quipahpatzauh tlaocoyaliztica in tecentlaliliztli españayotl inic icahuiuh. Tlacat ipan Villanueva itech Arosa, Pontevedra, ihuan momachtih itech Melahualiztli ipan Santiago itech Compostela, zan quiyollohcoton inemachtiliz inic ohtocaz ompa Mexihco, in canin motemacohuih inic tlahtolnextiani ipan [[El Correo Español]] ihuan [[El Universal]]. Inehualcuep ompa Madrid quitquic ce nemiliztli amoxcuilizotl, inic quicui ce tlachializtli ca neci quimixiptlatiz cequintin in iteixehuanimeh. Teixehuani inic inohmah, quiyehyecoh ce nelli itlamahuiztililiz in amoxcuiloliztli, ipampa in tlein quihuemman mochin, inic quitqui ce nemiliztli ahhuichuetzini itech in yehhuatl quitohtocac miec texochtiliztli. Quipoliuh ce mahcolli inoc ce tecualancanamiquiliztli. Inic 1916 comittac in tlaixpanyotl franciayotl itech la I Yaoyotl Cemanahuayotl, ihuan inic 1922 ohtocato ompa Mexihco. Itechcopa itoca ixihmachoni ihuan amoxcuilolizotl, '''Ramon del Valle-Inclan''' yehhuatl in ca neci ipan in itlapanahuiliz in itlapantlazaliz in itlachiuh, ic in iuh ipan in itenehualoca ihuan iixnahuatiloca itech in machiztli tlahuicalizotl tlatecpanalizotl ca motlacuilih ipan ihuehhhuetiliz. In tocaitl '''Ramon Jose Simon Valle Peña''' zan iyoh neci ipan in itepoztlacopinal in iteyomahxiltiliz in tecuaatequiliztli ihuan iteyolmahxiltiliz in nemanamictiliztli. In iuh '''Ramon del Valle de la Peña''' zan iyoh tlatzimmachiotia ipan in ceticpac tlacneliliztli ca neltia ipan icahuiuh in momachtiani hueyitlamachtilcalotl ipan [[Santiago de Compostela]] <ref>Santiago de Compostela nozo Santiago itech Compostela.</ref> ipal ''Café con gotas''<ref>''Café con gotas'' quihtoznequi ''Cafe ica chihchipictli''.</ref>. Tlapantlaxoni<ref>Tlapantlaxoni quinezcayotia ''publicación'', ''revista, ''semanario''.</ref> tepahpatzahualizotl tlatlahtlahuilli. Ica in tocaitl '''Ramon Maria del Valle-Inclan''' nexo ipan itlah iamoxchihualiz in cequih itlachiuh in iitquin<ref>''Itquin'' nozo ''cahuitl'' quinezcayotia ''etapa'', ''tiempo'' nozo ''época''.</ref> tlayancuililizotl, ic in iuh ipan ce itlahcuilol in iitquin tlayancuililizotl, ca quinanquilia ce cecniquizqui «nenohmahtenemilizpoalli». Ahmo zan iyo inohmah quicui huehuecauhtica inin tocaitl inoc inin itquin amoxcuilolizotl, zanyeh ca noihuan [[Ruben Dario]] noihui ic quicuicamaca ipan in «Cuicatl ahcoquixoaloni ca quihualia in tlachihuani in Cuauhtic tlahtollaliani Ruben» (nic 1912). Occeccan, iuh ipan in tlatzimmachiotiliztli tlamacuilolli ca neci ipan izqui itlahcuilol tlamacuilolli, in iuh ipan in icuapantoca in cuauhamatl nehnecuilhuilli ca motlacuilia, yan iyoh quitenehua «Valle-Inclan», in ahtle tlamantli. = Itenemilizpoal in Valle-Inclan = In itenemilizpoal in Valle-Inclan quicochizololtih in inetemachiliz in nepapan tenemilizpoanimeh, no impan itztanimeh nozo teixmancatocanimeh amoxcuilomeh noihuan impan nenehuixqueh tlahcuilohqueh ahuan amoxcuiloanimeh, in iuh [[Ramon Gomez de la Serna]], [[Melchor Fernandez Almagro]] nozo [[Francisco Umbral]]. == Piltiliztli == Valle-Inclan tlacat ipan ce huehueh calli tlatenehualli «El Cantillo»<ref>''<<In cantillo>> quihtoznequi <<In tezolli>>.</ref>, itech catqui ipan in icaltzalan in «San Mauro»<ref>''San'' nozo ''santo'' quinezcayotia ''yecnemiliceh'' (''probo''), ''mopixqui'' (''casto''), ''tlaneltocani'' (''honrado'') nozo ''tlanelihtoani'' (''inocente'').</ref>, ipan in inechantiliz in Villanueva itech Arosa (callah ipan in tehpeuhyan<ref>Tehpeuhyan quihtoznequi ''provincia''.</ref> Pontevedra) in itlaltzon in Atoyatl ihuan iixpan in apantlalli<ref>''Apantlalli'' nozo ''tlahuactli''.</ref> itech Arosa, caltzacualli ica mihmichmanimeh ihuan cuenchihuanimeh. Yehhuatl yeya inic ontetl teconeuh ipan ce cencalli ica techiuhcayotl carlostocani<ref>''Carlostocani'' quinezcayotia ''carlista''.</ref>, in acalmocuitlahuiani ihuan tlahcuiloani por gusto [[Ramon del Valle Bermudez]] (imicniuh in [[Manuel Murguia]] —inamic in [[Rosalia de Castro]]— ihuan [[Andrés Muruais]]) ihuan in [[Dolores de la Peña ihuan Montenegro]], innehuan ica techiuhcayotl calpampilotl, motlacuilianimeh ipan calli tecpilotl ihuan huehueh tlatlaliliztli, zan huitzqui itech oc cencah ahmo. Ramon cuaatequiloc etetl tonalli zatepan in itlacatiliz ipan in iteocal in Yecnemiliceh [[Cibran de Calago]], ica etetl tocaitl: Ramon Jose Simon, ica in teuctocaitl Valle ihuan Peña. Quicuic itoca tlanahnamictilizotl<ref>Inin tlahtolli, ''tlanahnamictilizotl'', ca quinezcayotia ''artístico'', huitz itech ''tlanahnamictiliztli'' ca quihtoznequi ''arte'', ''armonía'', ''belleza'' ihuan ''estética''.</ref> itech itectoca in cemeh itechiuhcahuan tahyomeh, [[Francisco del Valle-Inclan]]. In itoca in Ramon tlalililoc ipan temahuiztlaliliztli in itahtzin, in itech Jose ipampa yelohuaz in ineixcuiltil in teoyonantzintli ihuan icihtzin nanyotl in tlacuaatequilli ihuan Simon ipampa yelohuaz in tonalli ipan in tlein tlacat. Ahmo ilhuiquixtilo in tecuaatequiliztli ipampa ca in temixihuitiliztli yehhuatl yohhuih catca ihuan in nantzintli mohuehcauh cenhuel toneuhqui. Ome nechantiliztli motetzohuilia in piltiliztli, Villanueva itech Arosa ihuan Puebla itech Caramiñal. Yehhuatlin quimachitocaya ca tlacat ipan ce acalli in quichihuaya in nehnemiliztli itzalan innehuan ipan in atoyatl. In neteyaotiliztli tlacat itech in cahuitl ca panoc inantzin (Dolores de la Peña) inic chicuetetl metztli ipan Puebla itech Caramiñal, ica cealiztli itech in itlachihchihualiz achto in temixihuitiliztli. Inin iitech yeliz in tenantzin quicehuih acameh tenemilizpoanimeh. == Iizcaliloca ihuan ipeuhca amoxcuilotl == In necuiltonolli cencallotl cahuililotalli itechpa in tetahtzin nentlaxoto yolic, ihuan inon quichihualtih in cencalli inic quitquiz ce nemiliztli oc cencah mocnotecani. Yeloa cenhuel chihualoni ca Valle-Inclan ihuan iteicahuan huapahualoqueh in iuh itlacapihpilhuan in callah. Quimocuilih ipan ipilouh itech in cualli amoxpialoyan tahyotl ihuan tenehualo in iuh teizcaltiani ce teotlacatl itech in [[Puebla del Deán]] (itzonquizca tocaitl ''bichuquino'' ihuan tocaitl Carlos Perez Noal) itloc in aquin momachtih netlahtolmachtiloni romayotl. Ica in huehhuetiliztli inic chiucnahui xihuitl pehua icalaquiliz ipan in Nemachtilcalli inic Ontetl Temachtiliztli achtopa ipan Santiago ihuan zatepan ipan ce Nemachtilcalli itech Pontevedra ixquichca inic 1885. Inoc inin cahuitl in nemachtiliztli inic centetl cotoncayotl yehyecoloc in ahtle in tepiton nematiliztli itechpa yehhuatlin. Ipan inon cahuitl quiyehyecoh ce nequiztic huetziliztli ipan yehhuatlin [[Jesus Muruais]], inic yeloa mixnahuatiani ipan iizcaltiloca amoxcuiloto tlatoquilih. Inic 29 inic nauhtetl metztli inic 1885 quitzopa inemachtiliz inic centetl cotoncayotl, quimocuilia caxtolli onnahui xihuitl. In izqui cencalli omihcuanihca cequih xihxihuitl achtopa ompa in tecuacan itech in tehpeuhyan in canin in itahtzin oquimahceuhca ca quitenehuayani Tehtlahtoltlahcuiloani itech in Tepacholiztli Altepeyotl. Inic chiucnauhtetl metztli inic 1885, in ahtle teyollapanaliztli ihuan inic quitoca in itetlacuitlahuiltiliz melaztic in itahtzin, peuh inic quimomachtiz Melahualiztli ipan in iHueyitlamachtilcal in Santiago itech Compostela ica tlachiuhtli nenehuiliztica cuehcueyohtic. Valle-Inclan ahmo quimocuilia huetztinemiliztli itech ahtle machiztli inic yehhuatl neneuhqui in izqui. Niman in tlayacatih manian hueyitlamachtilcalotl quiteihtlanilih quimonematcaittilia temaquixtiliztica in cequih temachtilli. Inic quimocuilia tepitzin tlaxtlahuiloni, quitemacaya temachtilli cecniquizqui itech romatlahtolli ihuan itech huetztinemia oc ye cencah in cafecalli in ahmo iuh in tlamachtiloyan<ref>''Tlamachtiloyan'' quinezcayotia ''aula'', ''clase'', ''escuela''; ''tlamachtilcalli'' quinezcayotia ''colegio'' nozo ''escuela''; ihuan ''nemachtilcalli'' quihtoznequih ''colegio'', ''liceo'', ''academia'' nozo ''instituto''.</ref>, inic yehhuatl noihuan motlanamictiani ipan in amoxpialoyan itech in hueyitlamachtilcalli. Quitztahcic ipan in Nenechicoliztli<ref>''Nenechicoliztli'' quinezcayotia nican ''ateneo'', ''grupo'', ''reunión''.</ref> Compostelayotl ihuan inic itech huetztinemi in tlacoyahualiztli amoxcuilotl. Ipan inon xihxihuitl quichiuh necniuhtiliztli intloc in aquihqueh zatepan mochiuhtahciqueh teixehuanimeh ixtilonimeh itech icemanahuauh in tlamatiliztli ihuan in tepanoliztli galiciayotl. Noihuan quichiuh necniuhtiliztli itloc in florenciatlacatl [[Attilio Pontanari]] itech in aquin momachtizquia nemacuauhyehyecoliztli ihuan itlaixmatiliz in italiatlahtolli. Ipan in xihuitl inic 1888 mihcuiloh ipan «Itlatenhuimololiz ihuan ineyecquetzaliztli in ixneciliztli» ipan in Itlamachtilcal in Cualmayehcayotl ihuan Tlachihchiuhcayotl. Valle-Inclan mochiuh ihciuhca cemeh tlamachtiltin oc cencah ihtoloni itech in hueyitlamachtilcalli. Ipan inon imman quipantlaza in tlayacatih itequitiliz amoxcuilotl ipan in tlapantlaxoni ''Cafe ica chihchipictli'' itech Santiago itech Compostela, ihuan inic 1889 itlaquetzal ''Inoc yohualnepantlah'', ipan in barcelonayotl ''In Tetlahtlahuiliztli iberiayotl''; inic mocepanicnelia ayiliztica, itloc iteiccauh Carlos, ipan in inemiliz nepiquilizotl in altepetl. In ionteittaliz in [[Jose Zorrilla]] ompa Santiago itech Compostela inic quitemacaz ce tetlanohnochililiztli ipan in hueyitlamachtilcalli in tlein yauh Valle-Inclan, ipan yehhuatl quichihua ce tlamahuani tetech pachihuiliztli, inic mohuehcahua tlayolapantli itechpa in itlamachioanaliz in tlahcuiloh tlateochihualli. Yenhuatl ipan inon xihxihuitl ipan in tlein peuh inic monelhuayotiz ipan yehhuatli inehnehuilililiz amoxcuilotl. Inic 14 inic mahtlahtetl metztli inic 1890, ica imiquiliz in itahtzin ipan Villanueva, ihuanican in huehhuetiliztli inic ompoaltetl omontetl xihuitl maquixtilo itech in netlatenehuiliztli tahyotl, quicauh in machiztli itech Melahualiztli ipampa in tlein ahmo momah ahtle nettaliztli, ihuan mohualcuep ompa Pontevedra. Pano ye macuilli xihuitl ipan in hueyitlamachtilcalli compostelayotl ihuan ahmo oquipanahuih inic etetl xihuitl itech in machiztli itech Melahualiztli. Quinemilia ipan yaz ompa Madrid ihuan inic quipehualtiz ipan inin altepetl ce yancuic nemiliztli. In tetlacahcahuililiz in tetah ahmo yehhuatl ocatca itech miec tlacempoaliztli ihuan ahmo quimaca inic nemiz. == Inic ce itech yeliztli ipan Madrid == Zatepan ce tetzotzon itech yeliztli ipan Italia no ipampa tlaneltiliz, ohtoca ompa Madrid itech itzonquizaliz inic 1890. In imman tenapalolizotl itech España yehhuatl ahcualli ihuan ipan miyaccan ixihmachoni madridyotl chachalaco, tenquixtilo tlaixmatiliztli tlaixnamictilli ihuan tetlatlauhtilo teyolpachihuitiliztli. Inic ce itech yeliztli ipan Madrid quinezcayotia ome xihuitl ipan ihuehhuetiliz in Valle-Inclan. Ipan Madrid itech huetztinemi in miyac icafecal in iCalaquiya in Tonatiuh ceccan in tetlanohnochililiztli ixtlamatiloni, ipan in tlein mocepanicnelia itech nenemitiliztli tetech pachihuini ihuan moteixihmachtia (ixneci teahahuiliani ica icuicaihtoliz ihuan in cecniquizqui itentzitzipitlahtoliz). Yehhuatl ahpehualoni ipan inematiliz. ipan inin teyacatih ontlaittaliztli itech in cafecalli yauh inic quichihua inetlanohmahhuililiz, icemanahuauh, ca quiyecozquiz inic quichihua ihtoloni ipan in tecentlaliztli ihuan tetlanohnochililiztli itech Madrid. Tlacnelia ipan tlahtlapantlaxoni in iuh ''[[El Globo]]''<ref>''El Globo'' mihtoa ''In Itconi'' ica nahuatlahtolli. ''Itconi'' quihtoznequi ''dirigible'' nozo ''globo''. Occe tlahtolli yehhuatl yezquia ''tehuilacachtli'' ca quinezcayotia ''esfera'', ''globo''.</ref>, tlaachcauhtilli itechpa iicniuh ihuan ittitiloni temachtiani [[Alfredo Vicenti]] ca quipantlaza cequih in itlahtolihcuiloliz ihuan tlaquetzalli, ihuan ''In Tetlahtlahuiliztli iberiayotl'', ihuan itech huetzi nequiztic tlaxeliuhcayotl itech icahuiuh tlaixnextiani inic yaz ompa teixiptlatiliztli itech tlatlamantiliztli pinton. Ahmo yehhuatl quinihcuac tlattalli teixpan ce tlahcuiloh, in tlacneliliztli tlahtolnextihcayotl ca quichihua yehhuatl inic quicnopilhuiz itlah tlaxtlahuiloni, inic quitlazohtilia izquiton tlalehuiliztli ipampa in machiztli tlahtolnextihcayotl. In itech yeliztli ipan nenechicoliztli ihuan tetlanohnochililiztli itech in imman pehua inic onoz, mochihua ihtoloni ipan inon ipampa itetlayocoyaliz. Tel itlatzocomoliz quicahua in tecuacan in ahtle quixahcicaitta ce ihcaliztli mopiloh, in neyomahxiltiliztli neci cuiloz itech ixneciliztli tetohtotzani. == Inic ce ohtocaliztli itzalampanahuiloni<ref>''Itzalanpanahuiloni'' quinezcayotia ''trasatlántico''. ''Panahuiloni'' quinezcayotia ''(Lo) Navegable'', ''Atlántico'', ''(Lo) Marítimo'', ''(Lo) Náutico'', ''(Lo) Naval'', ''(Lo) propio de Atlas''. ''Panahuia, nitla-'' quihtoznequi ''navegar'', sobrepasar, infringir, transgredir, eclipsar (Algo). Ipan in huehue [[Grecia]], mihoaya ca ce quinamehtli (tlatocayotilli ''Atlas'') tzontequililo itechpa [[Zeus]] inic quihuapahuaz in tlacticpactli ipan in atl (ipampa on in tlalticpac ahmo polaqui).</ref>: Mexihco == Inic 1892 zatepan ce nalquizani itech yeliztli ipan [[Pontevedra]], Valle-Inclan m'acalaquia inic 12 inic etetl metztli ipan ic ce iohtocaliz ompa América, tlamanalhuiliztica ompa [[Mexihco]]. In nepiquiliztli galiciayotl quiteixihmachtia ce ohtoquiliztli tlayollohtilli itechpa cuiloz ipal in itlatquiliz ce nepiquiliztli. In hueyi acalli franciayotl ipan in quichihua in ohtoquiliztli, ca tenehualo Le Havre, hualtemo ian [[Veracruz]] inic 8 inic nauhtetl metztli ihuan izquiton tonalli zatepan ye itech yeya tlacallotilli ipan in tecuacan itech Mexihco. Inoc iitech yeliz mexihcatl tlahcuiloh ipan in nepiquiliztli: [[El Correo Español]], [[El Universal]] (itlatoquililiz in tlahtolihcuiloliztli tlatenehualli ''ahamatlahcuilolli galiciayolt'') ihuan [[El veracruzano Independiente]]. Itequiuh pano ipampa yelohuaz cemani tlahtolcuepani ica caxtillantlahtolli itech tlahcuilolli italiayotl ihuan franciayotl, tel ca quimocuilia yahyamaztic tlaixmatiliztli ipan inehuan tlahtoliztli. Pano ipan tlalli mexihcatl ce cahuitl itlah tepiton ce xihuitl, tlatlaxehxelhuilli itzalan in ahaltepetl itech [[Veracruz]] ihuan [[Altepetl Mexihco]]. Inoc inon cahuitl itech yeya [[Porfirio Diaz]] in iuh machtopatlaliani itech Mexihco, ihuelitiliz quinahuatia ce ahtlapetlacaltemani tlaixnahuatiliztli. In huehhuetiliztli nimam axcan ipan tlalli americayotl yehhuatl yez ce ohtlatocaliztli ipal Valle-Inclan, in maniliztli<ref>In tlahtolli ''maniliztli'' quinezcayotia ica españatlahtolli ''realidad'', ''vida'', ''existencia'' nozo ''presencia'' ihuan nican noihuan ''situación''. Ma xictemo ihuan ma xiquixpohua in tlahtoltecpanaliztli [[tehtlahtol 3]].</ref> tlacanexiliztli<ref>In tlahtolli ''tlacanexiliztli'' ica españatlahtolli mocuepa in iuh ''disimulo'', ''astucia'', ''diplomacia'' (Remi Simeon, ''Diccionario de la Lengua Náhuatl o Mexicana'', amoxchihualoyan ''Siglo XXI'', ixtli 559, 7º amoxchihualiztli inic 1988, Mexihco) ihuan nican, ipan inin tlahcuilolli, ''política'' .</ref> mexihcatl quiyollohtlapana ihuan inon quitqui inic quichihuaz cequih chicoquizaliztli<ref>In tlahtolli ''chicoquizaliztli'' tlahtolcueptli ica españatlahtolli quihtoznequi nican ''desgracia'', ''percance'', ''incidente''. Occe tlahtolli, ''tlachiuhtli'', quinezcayotia ica españatlahtolli ''circunstancia'', ''suceso'', ''hecho'', ''acto'', ''acción'' nozo ''incidente'' (Remi Simeon, ''Diccionario de la Lengua Náhuatl o Mexicana'', amoxchihualoyan ''Siglo XXI'', ixtli 569, 7º amoxchihualiztli inic 1988, Mexihco). Ihuan tlahtolli ''tlachihualiztli'' quihtoznequi ica españatlahtolli ''conducta'', ''acción'', ''actuación'', ''conclusión'', ''ejecución'', ''terminación'', ''práctica'', ''cumplimiento'', ''confección'' (Remi Simeon, ''Diccionario de la Lengua Náhuatl o Mexicana'', amoxchihualoyan ''Siglo XXI'', ixtli 569, 7º amoxchihualiztli inic 1988, Mexihco).</ref>. Neci ca iitech yeliz ipan tlalli americayotl ahmo itech catca tlahtlacollaxtli itech yohhuihtiliztli, yehica mani tlahtolmoyahualiztli itech ca mocepanicnelih ipan ce neyehyecoliztli itech teixcualiztli itloc in tlahcuiloani itech [[El Tiempo]], ihuan ipan ce ihtoloni tecualancanamiquilizti ipan [[Veracruz]]. Itech inin tlayacatih ohtoquiliztli ompa [[Mexihco]] Ramon quimomacahuilia in tlayacatih tlaixmatiliztli in iuh tlahcuiloh. Inoc inin caahuitl quixmati in [[Sostenes Rocha]], ca quinextilia in ichtacayotl itech in tlacaneciliztli mexihcatl, Sostenes yehuatl ce teixehuani ca quitzinquixtia<ref>''Tzinquixtia, nitla-'' quinezcayotia ica españatlahtolli ''resumir'', ''reducir'', ''aminorar'' (Remi Simeon, ''Diccionario de la Lengua Náhuatl o Mexicana'', amoxchihualoyan ''Siglo XXI'', ixtli 730, 7º amoxchihualiztli inic 1988, Mexihco).</ref> in maniliztli mexihcatl itech in cahuitl. Itech inin tlayacatih itech yeliztli ipan Mexihco, Valle-Inclan quiteonamiqui<ref>In tlahtolli ''yollohteohuia, nitla-'' nican quinezcayotia ''presagiar'', ''adivinar'', ''predecir'', ''presentir'' ihuan ''inventar'' nozo ''certificar -en falso-'' (Remi Simeon, ''Diccionario de la Lengua Náhuatl o Mexicana'', amoxchihualoyan ''Siglo XXI'', ixtli 198, 7º amoxchihualiztli inic 1988, Mexihco).</ref> ineixcahuiliz in iuh tlahcuiloh, quipehualtiz in tlanohnotzaliztli ca zatepan mohuihhuipanaz ipan [[Femeninas]]. Tlazahcan quiza itech Mexihco inic quitzopa iitech yeliztli itech achi ce xihuitl. Itech in tlalli mexihcatl pano ompa [[Cuba]] in canon pano ce itech yeliztli itech ixachi chicomilhuitl, monactia itlah tonalli ipan in axcan tlaxitinilli Tlachiuhcan<ref>In tlahtolli ''tlachiuhcan'' quinezcayotia ica españatlahtolli ''fábrica'', ''taller'', ''factoría'', ''industria'' ihuan nican ''ingenio''. Itzintiliz huitz itech in tlahtolli ''tlachiuhqui'' ca quinezcayotia ica españatlahtolli ''operario'', ''peón'', ''proletario'' (ma xicmotemoli ipan in tlahtoltecpanaliztli [[tehtlahtol 2]]).</ref> (azucaryotl) [[Santa Gertrudis]], ipan in tecuexanoloyan<ref>In tlahtolli ''tecuexanoloyan'' quinezcayotia ica españatlahtolli ''provincia'', in canon oncah ce tecuexanoani (''gobernador'' nozo ''procónsul'' ica españatlahtolli) ca yehhuatl yezquia in tenapaloani itech ce onohuayan tlapacholli itechpa in romatlacah.</ref> itech [[Matanzas]] tlacallotilli ipan incal cemeh icniuhtin: cencalli [[Gonzalez de Mendoza]], motlaaxcatiani ipampa inon quinihcuac itech tlanohnotztli tlachiuhcan. Ipan in xopantlah inic 1893 itech cah yancuican ipan [[España]], in canon mocallotia ipan [[Pontevedra]]. Iixneciliz inacayo itech cah tlaelleltilli, quipiya ixtzontli ihuan quechpantzontli. Valle mocuepazquia ompa tlalli mexicatl ipan ce tlaoncayotia<ref>In tlahtolli ''tlaoncayotia'' quihtonequi ica españatlahtolli ''segundo'' (Remi Simeon, ''Diccionario de la Lengua Náhuatl o Mexicana'', amoxchihualoyan ''Siglo XXI'', ixtli 630, 7º amoxchihualiztli inic 1988, Mexihco).</ref> ohtlatoquiliztli inic 1921. == Itech nehualcuepaliztli ompa Caxtillan == Itech nehualcuepaliztli ompa Caxtillan, inic 1893, mocallotia ipan [[Pontevedra]] xomolli tlatzonantli ipampa yehhuatli ica cealiztli inic quicehcehuia iteyollohcohcoliz. Yelohua ipan inin tlalli in canon mocniuhtia itloc [[Jesus Muruais]], amoxixmatqui <ref>''Amoxixmatqui'' quihtoznequi tlaixmatqui ipan amoxtli, in tlein tlahtolcueptli ica españatahtolli mihtoa ''bibliógrafo''.</ref> ihuan temachtiani itech romatlahtolli ipan in nemachtilcalli itech altepetl, ipan iamoxpiyaloyan quixpouhtahcic in tlacempanahuia inic tlachihuanimeh europatlacah itech in cahuitl (Amoxpiyaloyan Muruais: tlahtlachiuhtli franciayotl ihuan inglaterrayotl itech amoxcuiloliztli ihuan ahciliztli<ref>''Ahciliztli'' quinezcayotia ica españatlahtolli ''aptitud'', ''facilidad'', ''talento'', ''capacidad'', ''don'' ihuan nican ''arte''. In tlahtolli ''ahcic'' quihtoznequi ''cabal'', ''perfecto'', ''lleno de cualidades'' (Remi Simeon, ''Diccionario de la Lengua Náhuatl o Mexicana'', amoxchihualoyan ''Siglo XXI'', ixtli 12, 7º amoxchihualiztli inic 1988, Mexihco).</ref> itech mahcuilpoalxihuitl XIX). Yehhuatl Valle-Inclan ce tlazcaltilli tlahcuiloh quin quizqui itech America, inic quicemmati ce inexiliz in mocemmatini<ref>In tlahtolli ''mocemmatini'' quinezcayotia ''elegante'', ''dandi'', ''coqueto''(Bernardino de Sahagún, ''Historia General de las Cosas de Nueva España'', amoxtli XI, ixhuatl 2, ixtli 156, tlacueptli)</ref> neci miecpa ipan in cafecalli ''Moderno''<ref>In tlahtolli ''moderno'' quihtoa ica nahuatlahtolli ''mizcaliani''.</ref> itech [[Pontevedra]] ihuan quinextia itlahtolnemachiliz ayixpololoni ca zatepan quichihuazquia ihtoloni. Yelohua inoc inin cahuitl in ihcuac in tlahtollaliani italiatlacatl [[Gabriele D'Annunzio]] quiyehyecoa ce chicahuac huetziliztli ipan yehhhuatli ihuan itech yehhuatli quicui la fórmula del neahuilquixtilizotl<ref>Inin tlahtolli, ''neahuilquixtilizotl'' mihtoa ica españatlahtolli ''decadentismo'' ihuan itzintiliz huitz itech in tlahtolli ''mahuilquixtiani'' ca quihtoznequi ica españatlatolli ''degenerado'', ''decadente'', ''pervertido'' (Remi Simeon, ''Diccionario de la Lengua Náhuatl o Mexicana'', amoxchihualoyan ''Siglo XXI'', ixtli 265, 7º amoxchihualiztli inic 1988, Mexihco).</ref> europayotl. Valle-Inclán quixmati noihuan inoc inin cahuitl pontevedrayotl in [[Rene Ghil]]. Inoc iitech yeliz ipan [[Pontevedra]], ca motilanazquia ixquichpa inic 1896 (inahuac yei xihxihuitl), quipantlaz in tlayacatih iamox, in itlacehcentlaliliztli in zanilli ica netlahtolpepechtiliztli teixelehuiani inic 1894 tlatenehualli [[Femeninas]]<ref>In tlahtolli ''femenina'' mihtoa ica nahua tlahtolli ''cihuateuh''.</ref> (chicuace zanilli teixelehuiani). Inin tlayacatih tlachiuhtli neci itech in tlahuillotl ica in itepalehuiliz in iicniuh in itahtzin [[Manuel Murguia]]. Valle-Inclan ye momati tlahcuiloh, ye quimati niman inin manian in neixcahuiliztli tlatoquilih itech ihuehhuetiliz. Yeloa ipan inin cahuitl in ihcuac Valle-Inclán pehua inic quinemachilia in ixihmachtiloni inechihchihualiz: quechintli<ref>In tlahtolli ''quechintli'' mocuepa nican ica españatlahtolli in iuh ''capa''.</ref> (inic ipeuhca ce ''poncho'' mexihcatl), tlacaxancailpiliztli<ref>In tlahtolli ''tlacaxancailpiliztli'' quinezcayotia ica españatlahtolli ''lazo'', ''chalina'' nozo ''corbata''(Remi Simeon, ''Diccionario de la Lengua Náhuatl o Mexicana'', amoxchihualoyan ''Siglo XXI'', ixtli 562, 7º amoxchihualiztli inic 1988, Mexihco).</ref>, cuayohuililoni<ref>''Cuayohuililoni'' quihtooznequi ica españatlahtolli ''sombrero''</ref>, tlahcocactli<ref>Inin yancuictlahtolli quihtoznequi ica españatlahtolli ''polaina''.</ref> iztac, ihuan sobre todo, in huihhuilaxtic ihuan ayixpololoni<ref>In tlahtolli ''ayixpololoni'' nozo ''ahmo ixpololoni'' quinezcayotia ica españatlatolli ''inconfundible'', ''característico'', ''peculiar'' ihuan itzintiliz huitz itech in tlahtolli ''ixpoloa, nite-'' ca quihtoznequi ''confundir (a alguien)''.</ref> iixtzon, in «iixtzon in tentzonichcatl» itech ca tlahtoa [[Ruben Dario]] ipan ce tlahtollaliztli itech huetztli in tlachihuani. Tepalehuia inic [[Pontevedra]] ipan in tlapantlaxoni Iztac ihuan Tliltic. Yelohua ipan inin cahuitl pontevedrayotl ipan in tlein ye neci ica itoca Ramon de Valle Inclan, iuh motenehua inohma ipan in itlaixpecholiz<ref>In tlahtolli ''tlaixpecholoni'' quinezcayotia ''portada'', ''cubierta'' ica españatlahtolli ihuan itzintiliz huitz itech in tlahtolli ''ixpechoa, nitla-'' ca quihtoznequi ''cubrir (algo)''</ref> in tlayacatih iamox. Tlatzoptli inin cahuitl, izquiton itech monequi quichihuaz ipan tecuexanoloyan, mohuica ompa [[Madrid]] ipan in tlein yehhuatl yez in tlaoncayotia<ref> In tlahtolli ''tlaoncayotia'' quihtoznequi ica españatlahtolli ''segundo'' ihuan mochihua in iuh in tlahtolli ''tlaompoalcayotia'', tlahtolli ca huitz itech in itlahtoltecpanaliz in Remi Simeon ((Remi Simeon, ''Diccionario de la Lengua Náhuatl o Mexicana'', amoxchihualoyan ''Siglo XXI'', ixtli 630, 7º amoxchihualiztli inic 1988, Mexihco)</ref> ohtoquiliztli ompa in tecuacan. == Tlaoncayotia cahuitl ipan Madrid: in netlanohnochililiztli == In xihuitl inic 1895 mocuepa inic mocallotia ipampa tlaoncayotia manian ipan [[Madrid]], inin manian in iuh tlacepanyecoltiani itech Tenapaloliztli, ipan in Tlacepanyecoltihcan itech Teizcaltiliztli Tenapalolizotl ihuan Yehyectzin Tlamatiliztli, inic maco 2.000 [[peseta]] inic xihuitl. Ipan [[Joaquin Maria del Valle-Inclan Alsina]], inin «tlapanahuiliztli» quicentoquilia macel ixquichca 1899 ihuan ahmo ciahui ipan quipantlazaz, yehica ahmo quimocuilia tlateocihuiliztli tlaixpializotl <ref>''In tlahtolli ''tlaixpializotl'' quinezcayotia ica españañahtolli ''económica (propia de la economía)'' ihuan itzintiliz huitz itech in tlahtolli ''tlaixpializtli''. Xiquixpohua inin tlahtolli ipan in tlahtoltecpanaliztli [[Tehtlahtol 2]].</ref> itlah itech quichihuaz. Ihciuhca yauh ompa ixachi nenohnotzaliztli madridyotl quitqui in huehhuetiliztli ahhuichuetzini itech in cahuitl, ipan in tlein quixmati miequintin tlacah ittitiloni itech in cahuitl, in iuh [[Gomez Carrillo], [[Pío ihuan Ricardo Baroja], [[Azorin]], [[Jacinto Benavente]], [[Gonzalez Blanco]], [[Villaespesa]], [[Mariano Miguel de Val]], [[Alejandro Sawa]], intzalan occequintin. Yauh ompa in miyac cafecalli madridyotl itech in cahuitl: in itech Fornos, in Suizayotl, In Icafecal in tlahtohcapiltzin, in Cafecalli itech Madrid, in icafecal In Mitzin Tliltic, in itlapan in Cafecalli Gijon, Lhardy ipan in [[Carrera de San Jeronimo]], ihuan in Icafecal Yancuic in Tepetl, ipan in Icalaquia in Tonatiuh. Ica nenohnotzaliztli ixihmachtililoni ipan in «inemohualiz in ''La Cacharrería''» itech Ateneo itech Madrid, ipan in Yolcaizcaltiloyan [[El Henar]]. Ipan in tlein ica itlahtol tentzitzipiltlahtoani, mochihua ihtoloni ipampa iontlamatiliz inic quihuihhuipanaz tetlanohnochiliztli, ipampa quixitiniz teyequihtoliztli, iyecahuiliz in tlaoaccaihiohuiliztli itech in imman inic quipaccaihiohuiz intetlahtolcotonaliz in nenacazquetzanimeh ihuan tetlanohnochilianimeh. == Oc no xiquitta ==<!--Véase también--> * [[Amoxtlahcuiloliztli]] == Tlahtolcaquiliztiloni == <references/> == Amoxtiliztli ==<!--Bibliografía--> == Occe neihcuiloliztli ==<!--Otros enlaces--> {{Commonscat|Ramón María del Valle-Inclán}} [[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]] [[Neneuhcāyōtl:Amoxtlahcuilohqueh]] hzmb7z2vn05wto4viq4q2cqkvny44fk Amoxtlahcuilo 0 33820 529305 473716 2026-09-11T12:38:13Z Xqbot 1575 corrección de redirección doble a [[Amoxtlahcuilohqui]] 529305 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Amoxtlahcuilohqui]] rf94ax4uj1xfakwzmsktnu73zp8ro4w Caxtillān omixōchitl 0 38123 529325 2026-09-12T00:57:51Z Akapochtli 159 Akapochtli trasladó la página [[Caxtillān omixōchitl]] a [[Caxtillan omixochitl]]: Título mal escrito 529325 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Caxtillan omixochitl]] 65vo3riszwn99bfrjsoukt1lryoal7q Boris Georgiyevich Perchatkin 0 38124 529338 2026-09-12T11:15:48Z Asorev 24945 Yancuic tlahcuilolamatl: {{Tlacatl | tocaitl = Boris Georgiyevich Perchatkin | omotlacatiloc = [[1 tlachicuazti]] [[1946]] | omotlacatiloc_canah = [[Myrhorod]], SSR Ucrania, [[Tlahtohcayotl in Cepancaitl]] | omomic = | omomic_canah = | tlacatiyotl = [[Tlahtohcayotl in Cepancaitl]], [[Tlahtohcayotl Incepanca America]] | tequitl = Tlahpiani nemiliztli, teopixqui | teoyotl = … <noinclude>[[Neneuhcāyōtl:Huiquimedia]]</noinclude> 529338 wikitext text/x-wiki {{Tlacatl | tocaitl = Boris Georgiyevich Perchatkin | omotlacatiloc = [[1 tlachicuazti]] [[1946]] | omotlacatiloc_canah = [[Myrhorod]], SSR Ucrania, [[Tlahtohcayotl in Cepancaitl]] | omomic = | omomic_canah = | tlacatiyotl = [[Tlahtohcayotl in Cepancaitl]], [[Tlahtohcayotl Incepanca America]] | tequitl = Tlahpiani nemiliztli, teopixqui | teoyotl = [[Neltoconi Cristianoyotl|Cristianoyotl]] ([[Pentecostalismo]]) | namictli = | pilhuan = 6 | zazanilli = {{URL|https://bperchatkin.wordpress.com/}} }} '''Boris Georgiyevich Perchatkin''' (nahuatlahtoltica: ''Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин''; otlacat ipan [[1 tlachicuazti]] [[1946]] ipan [[Myrhorod]], SSR Ucrania, [[Tlahtohcayotl in Cepancaitl]]) ce tlahtohcayotl tlahpiani nemiliztli ihuan teopixqui ipan Tlahtohcayotl in Cepancaitl ihuan Tlahtohcayotl Incepanca America. Yehuatl catca ce hueyi tlayacanqui ipan in oliniliztli neltoconi yahualoliztli ipan altepetl [[Nakhodka]] ipan tlamiztli 1970 ihuan pehualiztli 1980<ref name="nashaamerica">{{Cite web|url=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|title=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/}}</ref><ref name="romanovich">{{Cite web|url=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|title=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен|website=spasenie.by|author=Михаил Романович|access-date=2023-09-26}}</ref>. Yehuatl catca ce tlahpiani ipan 1989 ipan Tlahtohcayotl Incepanca America ompa oneneltocac in "Tlahcuilolli Lautenberg", ce nahuatilli in oquinmacac tetlahpaloliztli inic huelizqueh ehcahuiazqueh achi 1 millon tlacah itech altepemeh Achto [[Tlahtohcayotl in Cepancaitl]] canah [[Tlahtohcayotl Incepanca America]]. == Nemiliztli == === Pehualiztli xihuitl ihuan calaquiliztli ipan teopan === Boris Perchatkin otlacat ipan ce cenyeliztli itech yaoquizqui patlanini; ita Boris omomic ipan ce tepozmalacatl ahcoliztli achi queman Boris otlacat. Zatepan imiquiz in achto oquichtli, imama Boris omonamictih occe yaoquizqui, aquin ipan 1953 omotzacuh ipan Tlahtohcayotl in Cepancaitl pampa ahmo oquitlacamat nahuatilli, ihuan omomacac 25 xihuitl tequitl ipan tecpancalli [[Vorkuta]]. Ipan 16 xihuitl, Boris oquinextih ce teopan Pentecostal ipan altepetl Nakhodka, ihuan omocuatequih. Zatepan, oquichihchihuh tlanonotzaliztli itech in toliniliztli neltoconimeh ihuan oquimacac inin tlanonotzaliztli inic tlahcuiloanimeh huehca altepepan<ref name="semenova">{{Cite web|url=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|title=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|website=usa.one|author=Виктория Семёнова|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25}}</ref>. === Oliniliztli yahualoliztli ihuan necehuiliztli (1976–1980) === Ipan 1976, Perchatkin ihuan itequichihcahuan Vasili Patrushev, V. A. Burlachenko ihuan Vladimir Stepanov oquichihqueh tenamictezcatl ihuan tlacah ipan [[Moscoyotl]] ihuan oquiselihqueh tlanonotzaliztliinic "tlayacana in oliniliztli yahualoliztli". Ipan nozo xihuitl, ce teixpanti catca ipan [[Ololo itech Helsinki ipan Moscoyotl]], L. V. Voronina, oahcico ipan Nakhodka. Ipan inin xihuitl, Perchatkin oquitemoh in yahualoliztli macehualtin Pentecostales itech USSR<ref name="ostrovskaya">{{Cite book|last=Островская|first=О.П.|chapter=Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.|title=Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции|url=http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|publisher=Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации|location=[[Khabarovsk]]|date=2017-06-23|pages=65–71|language=ru|isbn=978-5-9753-0229-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926080912/http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|archive-date=2023-09-26}}</ref>. Ipan nozo xihuitl, Perchatkin oquiquitlahcuiloh itech UN, [[Cenyeliztli Cematic Teopan]] ihuan tlayacanqui itech altepemeh oquimotlahcuilohuiqueh in [[Nahuatilli Helsinki]], ipan inin oquito itech mochipa toliniliztli neltoconimeh ipan USSR<ref name="nashaamerica"/>. Ipan 1977, ihuan Nikolai Goretoy, oquimanahqueh in tlacah tzacuani [[Alexander Ginzburg]], [[Yuri Orlov]] ihuan [[Anatoly Sharansky]], tlahcuilolli inic cristianoyotl ipan cemanahhuac ipan itoca Pentecostales<ref name="ostrovskaya"/>. Ipan nozo xihuitl, ihuan occeoc cristianoyotl, oquichihuah ce apitzatiliztli inic onquicahuizqueh tetlahpaloliztli inic quicahuazqueh USSR<ref>{{Cite journal|title=Dissidents fast across USSR|url=https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|language=en|journal=The Ukrainian Weekly|date=9 October 1977|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|archive-date=2023-09-26}}</ref>. Ipan [[20 tlacenti]] [[1978]], itech tepozcaltlahcuilolli ipan Nakhodka, Perchatkin oquiquitlahcuiloh ce Yancuic Xihuitl tlahcuilolli inic [[Tlahtoani itech Tlahtohcayotl Incepanca America|Tlahtoani US]] [[Jimmy Carter]] inic tlixpanti itech in aquin ahmo quipiya tetlahpaloliztli teoyotl<ref name="ostrovskaya"/><ref name="nashaamerica"/><ref>{{Cite book|author=Андрей Дементьев|title=АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы|url=http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|publisher=Русский остров|year=2011|pages=213|isbn=987-5-93577-054-2|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|archive-date=2023-09-25}}</ref>. Ipan 1979, oquichihuah tequitl inic oquichihchihuh ce Centro itech Neltoconimeh Yahualoliztli ipan USSR, ihuan omoteneuh tlayacanqui. Ipan 1980, omopepenuh inic tlahcuilohquetl itech Consejo Pentecostal USSR<ref name="ostrovskaya"/>. Ipan tlamiztli 1979, Perchatkin oquichihuh ce amatlahcuilolliinic "Congress ihuan gobierno US, gobiernos itech Canada, Australia, England, Germany, France ihuan Italy", ipan inin oquito itech neltiliztli USSR, ihuan nahuatilli itech teoyotl<ref name="nashaamerica"/>. === Techan toliniliztli ihuan tzactli === Yehuatl catca in achi tlahpiani itech in committee neltoconimeh oquitemohqueh yahualoliztli. In gobierno USSR oquichihuh toliniliztli itech Perchatkin ihuan itecenyeliz cenca amatl ipan altepetl tlahcuilolli «Omeyollotl hueyi ihuan tepiton namaconi», «Neltoconi pampa cualantli», «Achto queman huehca ahci», ihuan occeoc<ref name="ostrovskaya"/>. Ipan [[21 tlachicoacnatih]] [[1980]], Perchatkin omotzacuh ipan Nakhodka, ihuan ipan tlamiztli martzo [[1981]]<ref name="dtic">{{Cite web|url=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|title=Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002220919/https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|archive-date=2023-10-02}}</ref> omotlahhtlaco ipan Article 190.1 Criminal Code RSFSR pampa "iztlacatiliztli ahmo nelli itech estado USSR", 2 xihuitl tzactli<ref name="dtic"/>. Ipan tlanonotzaliztli [[Voice of America]], ipan tlatzontequiliztli oquicuaqueh pahtli (neurolépticos) itech Perchatkin<ref name="ostrovskaya"/>. Ipan agosto 1982, Perchatkin omocahualtih ihuan oquichihuh occepa tequitl inic quicahuaz USSR. Ipan febrero 1983, omotzacuh occepa ihuan omomacac 1.5 xihuitl ipan tequitl ipan Article 218 part 2 Criminal Code RSFSR<ref name="ostrovskaya"/>. === Tequiyotl tlahcuiloliztli ihuan yahualoliztli canah US === Ipan 1987, Perchatkin oquichihchihuh tlanonotzaliztli inic Congress US "Itech teoyotl ipan USSR". Inin tlahcuilolli omolohuah ipan Congress US ihuan Perchatkin omotlahtlanix itech tetlahpaloliztli inic Secretary of State US [[George Shultz]]<ref name="romanovich"/>, Chief Justice [[William Rehnquist]]<ref name="romanovich"/> ihuan Under Secretary of State. Ipan mayo 1988, queman Tlahtoani US [[Ronald Reagan]] oahcico ipan USSR inic quitlacamatis [[Mikhail Gorbachev]], Perchatkin omopiloh ipan 40 tlacah inic quinlahpaloz in isihuauh Reagan — [[Nancy Reagan]]. Ipan [[30 tlactli]] [[1988]], Perchatkin omononotz 2 cahuitl ihuan Nancy Reagan itech teoyotl ipan USSR, zatepan Nancy Reagan oquimacac tetlahpaloliztli inic quicua in tlahcuilolli ipan Congress US<ref name="gura">{{Cite journal|last=Гура|first=В.О.|title=Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.|journal=Гілея: науковий вісник|location=[[Kyiv]]|year=2018|issue=135|pages=171–175|language=uk|issn=2076-1554|url=http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf}}</ref>. Ipan [[26 tlachicuazti]] [[1988]], Perchatkin ooyahuac ihuan moch itecenyeliz canah [[Tlahtohcayotl Incepanca America|US]]<ref name="gura"/><ref name="ostrovskaya"/>. Ipan [[4 tlachicoacnatih]], oquichihuh ce tlahcuilolli ipan [[Congress US]] itech miquiztli neltoconimeh ipan USSR<ref name="ostrovskaya"/><ref name="gura"/><ref>{{Cite web|url=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|title=Фото|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/}}</ref>, ihuan omononotz ihuan congressmen, senadores ihuan diplomáticos<ref name="gura"/>. Itech inin tlanonotzaliztli<ref>{{Cite news|title=25-летие начала исхода|url=https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|language=ru|newspaper=Диаспора. Славянская общественная газета.|author=Виталий Футорный|date=11 August 2013|archive-date=8 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9}}</ref> ipan 1989 omosehhuih in "Tlahcuilolli Lautenberg", itoca itech Senator [[Frank Lautenberg]]. Ipan achto 10 xihuitl, achi 350,000 neltoconimeh ocalacqueh US<ref name="gura"/><ref name="semenova"/>, ihuan ipan 2010 – achi 1 millon<ref name="romanovich"/>. In hueyi oliniliztli Pentecostales itech Nakhodka opehualiz ipan 1988, queman 152 hueyi tlacah oquicahualtihqueh. Ipan 1989, occe 45 tlacah Pentecostales oyahualoqueh itech Nakhodka<ref name="ostrovskaya"/>. === Tequitl tlahpiani ipan US === Ipan US, Perchatkin oquichihuh izazanil, ipan inin oquiyacatih itech tzactli ihuan tequitl pampa yahualoliztli<ref name="ostrovskaya"/><ref>{{Cite web|url=https://bperchatkin.wordpress.com/|title=Персональный сайт Бориса Перчаткина|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926084710/https://bperchatkin.wordpress.com/}}</ref> ihuan oquichihuh in olololli ARRC (American-Russian Relief Committee)<ref name="romanovich"/><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&pg=PA21|title=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe|publisher=U.S. Government Printing Office|year=2007|language=en|isbn=987-0-16-077910-7}}</ref>. Nozo oquiquitlahcuiloh amoxcalli "Tletl Otli" (Paths of Fire)<ref name="ostrovskaya"/>. Ipan tonalcayotl 2025, Boris Perchatkin ihuan tlacah ipan US State Department ihuan Commission on International Religious Freedom, oquitoqueh pampa cristianoyotl ipan Ucrania ihuan Rusia toliniloqueh, ahmo quipiya tetlahpaloliztli civil service, ihuan tzacuallotl. Ipan inin, Boris Perchatkin oquitemoh ce quota yahualoliztli inic cristianoyotl Ucrania ipan programa [[Uniting for Ukraine|U4U]]<ref>{{Cite web|url=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|title=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|website=Slavic Sacramento|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/}}</ref>. == Tlamachiyotiliztli == Boris Perchatkin omoteneuh itech Nobel laureate [[Andrei Sakharov]] ipan amatl 1981 "Tequiyotl itech tlamatinimeh"<ref>{{Cite web|url=https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|title=Сахаров. Ответственность учёных|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002222415/https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|archive-date=2023-10-02}}</ref>. == Notoquiliztli == <references/> == Calani tlahcuilolli == * {{Cite journal|author=Michael Rowe|title=The Soviet pentecostal emigration movement|url=https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/09637498308431098|journal=Religion in Communist Lands|date=2008-01-02|volume=11|issue=3|pages=337–339|language=en|doi=10.1080/09637498308431098}} * {{Cite journal|author=Catherine Wanner|title=Religion and Refugee Resettlement: Evolving Connections to Ukraine since World War II|url=https://brill.com/view/journals/css/44/1-2/article-p44_4.xml|journal=Canadian-American Slavic Studies|publisher=Brill Schöningh|date=2010-01-01|volume=44|issue=1–2|pages=44–66|language=en|issn=2210-2396|doi=10.1163/221023910X512796}} * {{Cite news|author=Special To the New York Times|title=Soviet Pentecostals Meet Illegally and Form Council|url=https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html|newspaper=The New York Times|date=1979-09-05|access-date=2025-12-18|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310060316/https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html|archive-date=2018-03-10}} [[Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh ipan 1946]] [[Neneuhcāyōtl:Yolqueh]] [[Neneuhcāyōtl:Tlahpiani nemiliztli]] [[Neneuhcāyōtl:Tlacah itech Tlahtohcayotl in Cepancaitl]] 9ufqa3bcz82thqrb6xy3r5asp95elgc