Huiquipedia nahwiki https://nah.wikipedia.org/wiki/Cal%C4%ABxatl MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter Mēdiatl Nōncuahquīzqui Tēixnāmiquiliztli Tlatequitiltilīlli Tlatequitiltilīlli tēixnāmiquiliztli Huiquipedia Huiquipedia tēixnāmiquiliztli Īxiptli Īxiptli tēixnāmiquiliztli Huiquimedia Huiquimedia tēixnāmiquiliztli Nemachiyōtīlli Nemachiyōtīlli tēixnāmiquiliztli Tēpalēhuiliztli Tēpalēhuiliztli tēixnāmiquiliztli Neneuhcāyōtl Neneuhcāyōtl tēixnāmiquiliztli TimedText TimedText talk Módulo Módulo discusión Evento Evento discusión 0 7845 532368 498553 2026-09-25T22:04:34Z Akapochtli 159 Arreglo 532368 wikitext text/x-wiki [[Īxiptli:Peru Quake Aug 15-2007.jpg|right|300px]] In '''Peru tlalolin ipan 2007''' cah 8.0 [[Richter]] hueyi tlalolin, ipan [[15 metztli agosto]], [[2007]] xihuitl, ompa altepetl [[Lima]], [[Ica]], [[Pisco]] huan [[Chincha]], itechpahuic Peru tlalli. Īpan āltepētl in Ica, Pisco īhuān Cihncha miac ocachi ōihtlacauh īpampa tlālolīni in ōmochīuh īpan in 15 tlachicuēiti (agosto). In tēmauhtiliztli ītech occēqui tlālolīliztli zā tēpan ōcatca in 8.0 ''grados'' īpan octacatl ''Richte''r in tlein īpan ''miércoles'' ōquitzetzeloh nepapan āltepētl. Zan achi ōquincochticāuh in [[Peru|perutlācah]]. Īpan Pisco ītloc in Ica īhuān in Chincha, in āltepētl miac ocachi ōihtlacauh, in micqueh ca oc cencah centzontli īpan mācuīlpōhualli īpan mahtlāctli (510), quilmach nepapan ''oficiales'' tlapōhuallli (āxcān 21 agosto,centzontli īpan chicōmpōhualli (540) in micqui). In tlaquēmmachīuhqui<ref>quihtōznequi '''lesionados'''</ref> ca yētzontli īpan caxtōlpōhualli auh in ihtlacahuilli<ref>quihtōznequi '''damnificados, afectados'''</ref> ye in mahtlācxiquipilli īpan mahtlāctli onyētzontli (85,200) tlācah, in oc tlācaquīxtiānimeh<ref>quihtōznequi '''rescatadores'''</ref> quintēmoah in mālli tlani xitīnqui calli. '''Juan Mendoza''', in ''alcalde'' īpan Pisco, in āltepētl quipiya caxtōlli oncenxiquipilli īpan mācuīltzontli(130 mil) neminih, ca yehhuātl ōquihtoh, ōquitlamatiltih: "(Pisco) Tāltepēuh xitīntoc, xitīnticah achi 70%. Oncateh miyaquin micqueh momoyāuhtocqueh īpan calohtli, tlaquēmmachīuhqueh īpan tēpahtīlōyān, inin ca cemahcic ahmo ihtōlōni." In ''Instituto Nacional de Defensa Civil'' ōquitēnēuh in ōxitīn 116,669 calli tlālpan ītech Ica, Lima, Junín īhuān Huancavelica, in cānin in ''telecomunicaciones'' īhuān in āchcāuh ohtli nō ōxitīn. Quinhuīcah in ihtlacahuiltin īxquichca in āltepētl ī''estadio''uh, in oc nepa tlācah īxmahuiyah in ōictecoh, in tlahuēlīlōcāichtecqueh quinichtequillanih in tēāxcā in tētlatqui, inin tēmauhtiliztli ōneltic in ihcuāc tlayahualiuhca 600 cuahuilpiltin in netech oncah ohuihcāyoh tēcuīnimeh<ref>quihtōznequi '''peligrosos secuestradores'''</ref>, ca yehhuāntin ōmēhuilihqueh, ōquīzqueh in tēilpīlōyān zā tēpan in cē tenāmitl ōxitīn īpampa ōtlālolīn. Īxpan in tlapololiztli, in tlahtohcātēixīptla [[Alan García]] ōquināhuatih ēyi tēcocoh ilhuitl. Mā tēl in neicnīuhtiliztli ītech tlācatiyān ahmo ōmouehcāuh. In Cemānāhuac īāltepēuh ōquinānquilih ye huīptla in imman [[Europan Tlacetilīlli]], [[Rusia]], [[Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl]], [[Brasil]], [[Mēxihco]], [[Ecuador]], [[Colombia]] īhuān [[Chile]], netech occē tlācatiyān, ōpēuh quihuīca in tlamāmāllōtl. In [[Papa Benedicto XVI]] ōquitēnēuh ītēcocoliz īhuīcpa ihtlacahuiltin. == Toquiliztequitl == <references/> == Occequin necuazaloliztli == [[Neneuhcāyōtl:Peru]] [[Neneuhcāyōtl:Tlalolin]] p3paog9d4pfpwlu76s0o8ibdrkmod0g 0 32492 532367 497044 2026-09-25T21:52:55Z Akapochtli 159 Arreglo 532367 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Mexixquilitl | image = Lepidium virginicum, old.jpg | regnum = [[Tlanelhuayōtl]] | divisio = [[Magnoliophyta]] | classis = [[Magnoliopsida]] | ordo = [[Brassicales]] | familia = [[Brassicaceae]] | genus = ''[[Lepidium]]'' | species = '''''Lepidium virginicum''''' | binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]] }} In '''mexixquilitl''' ahnozo '''mexixin''' (''Lepidium virginicum'', [[caxtillāntlahtōlli]]: ''lentejilla'') cenxiuhtica ahnozo ōnxiuhtica [[quilitl]], īpan in cenyeliztli in [[Brassicaceae]]. ==Tlahcuiloliztli== In mexixquilitl itzmolīni [[Tlahco Ixachitlān]] īhuān in [[Antillas]]. In iuhqui in ''[[Lepidium campestre]]'', in mexixquilitl īneīxcāhuīl [[ochōlli|īochōlpan]] in yeh huēl quilmāyeh. In ochōlli molnamiqui cē xolhuāztli. In ochōlpan cah in iztāc tepitōn xōchitl, zatēpan in xoxōuhqui xināchtli. In quilitl īoctacacayo cequi 10 īxquichca 50 cm in huehcapancāyōtl. In quiyōtl īizhuayo [[motlāliāni]] (''sésiles''), cempanteuh tecpateuh īhuān tlapanahuia inic huēyi in ītzintlōcpa. ==Īchān== Miec mīlchīhua īhuān moitta in ohtēnco, in tlaxiuhcāhualpan. Quinequi tlāltelochcui īhuān tōnatiuhyoh. ==Nō xiquitta== *[[Pelōn mexixquilitl]] ==Tēnōnōtzaliztli== <small> *HERNÁNDEZ, Francisco. ''Rerum Medicarum Novae Hispaniae Thesaurus''. Roma: 1651. (Latintlahtōlli) *PERDOMO Roldán, Francisco; MONDRAGÓN Pichardo, Juana; VIBRANS, Heike (ed.) 2009. ''Malezas de México, Lepidium virginicum L.'' Ihcuāc calaquiliztli 15 ic chicuēyi, 2019. Īpan [http://www.conabio.gob.mx/malezasdemexico/brassicaceae/lepidium-virginicum/fichas/ficha.htm http://www.conabio.gob.mx/malezasdemexico/brassicaceae/lepidium-virginicum/fichas/ficha.htm] (Caxtillāntlahtōlli) *SIMÉON, Rémi. ''Diccionario de la lengua náhuatl o mexicana''. Paris: 1885, 17a ed. Siglo Veintiuno. Mēxihco: 2004. (Caxtillāntlahtōlli - Nāhuatlahtōlli) *UNAM. ''Gran Diccionario Náhuatl [en línea]''. Universidad Nacional Autónoma de México, Mēxihco D.F.: 2012. Ihcuāc calaquiliztli 15 ic chicuēyi, 2019. Īpan [http://www.gdn.unam.mx/diccionario/consultar/palabra/mexixquilitl http://www.gdn.unam.mx/diccionario/consultar/palabra/mexixquilitl] (Caxtillāntlahtōlli - Nāhuatlahtōlli) </small> [[Neneuhcāyōtl:Brassicaceae]] [[Neneuhcāyōtl:Quilitl]] 5jllr3f2o0lfv5zokkhmwlutt5syt4t 0 38094 532365 532364 2026-09-25T19:24:55Z Akapochtli 159 Revertidos los cambios de [[Special:Contributions/Tescatl ipocazin|Tescatl ipocazin]] ([[User talk:Tescatl ipocazin|disc.]]) a la última edición de [[User:Akapochtli|Akapochtli]] 528845 wikitext text/x-wiki {{Tlahtoani | tocaitl = Motecuhzoma Xocoyotzin | ixiptli = [[Īxiptli:Moctezuma II.jpg|150px]] | ixiptli_temachiztiliztli = Motecuhzoma ipan amox tlahcuilolli | tlamahuiztiliztli = [[Mexihco Tenochtitlan]] [[Tlahtoani]] | pehualiztli_tlamiliztli = 1502-1520 | altepetl = [[Mexihco Tenochtitlan]] | achtopa = [[Ahuitzotl]] | niman = [[Cuitlahuac]] | tlacatiliztli = ~1466 | tlacatiliztli_iyeyan = [[Mexihco Tenochtitlan]] | miquiztli = 1520 | miquiztli_iyeyan = [[Mexihco Tenochtitlan]] | tahtli = [[Axayacatl]] | nantli = [[Xochiquiyauh]] | namictli = [[Teotlalco]]<br>[[Tlapalizquixochtzin]] | pilhuan = [[Tecuichpo|Isabel Moctezuma]]<br>[[Chimalpopoca (Motecuhzoma ipiltzin)|Chimalpopoca]]<br>[[Tlaltecatzin]] | tlahtohcatlacamecayotl = Tenochtitlan tlacamecayotl }} Motecuhzoma Xocoyotzin otlacat ipan tlahco inic chicome tlacaxihuitl itechpa 1460, canahpa 1468 xihuitl. In tlacatl ocatca icuiz chicome itechpa Motecuhzoma Ilhuicamina, in tlen omomicatih quezqui metztli zatepan imiquiz, itechpa iconeuh Atotoztli inic ome ihuan inamic Huehue Tezozomoc (ahmo ximixcuepa ica in tepanecatl teuctli). Itechpa cequi amoxtlahcuilolli, Tezozomoc ocatca ipiltzin Itzcohuatl, in tlen quichihuazquia Motecuhzoma icuiz chicome itechpa yehhuatzin noihuan. Cequi occen amoxtli quihtoah Tezozomoc ocatca ce teuctli itechpa Ecatepec, imach Itzcohuatl ihuan ipiltzin Chimalpopoca, in tlen quichihuazquia Motecuhzoma icuiz chicome itechpa Chimalpopoca. Itahtzin ocatca Axayacatl, inic chicome tlatoani itechpa Mexihco Tenochtitlan, ihuan inantzin ocatca ce itechpa inamic Axayacatl, Izelcoatzin ahnozo Xochicueyetl, in tlen omextin oncatcah iixhuihuan Nezahualcoyotl. Ome itlahtlacuan ocatcah Tizoc ihuan Ahuitzotl, in omextin achtopa tlatepachohuanimeh. Achtopa inic mochihuaz tlatoani ihuan teuctli itechpa Mexihco Tenochtitlan, Motecuhzoma oquiximatihque ipampa iyaoyotl tlatenehualiz. Yehhuatzin oquipiah in huey yaoteniuh itechpa tlacochcalcatl ahnozo tlacatecuhtli ipan mexica yaoquizque. Iachtopa yaoyotl hueliz opanoc itlamiliz itlahtohcayo Tizoc, iquac oquipiah cahtolli omome xihuitl ixpan iyolo. Itlatenehualiz oquimaceh ipan itlahtohcayo Ahuitzotl achi cahuitl zatepan inic quipiah in tlatenehualiz itechpa tequihua, canahpa 1490 xihuitl, in tlen oquimaceh iquac oquimacixque achi nahui yaoquizque. Inic quipiah in tlatenehualiz itechpa tlacochcalcatl, oquimacixque occen ome yaoquizque "cenca cocolteh" (itechpa altepemeh tlen ochicahuacahyaololo mexicah ipan yaoyotl) zatepan inic quipiah in tequihuatl. [[Neneuhcāyōtl: Mexihcatl]] cqwvhbwdagqk5c6hz4vas7k6e7znys0 532366 532365 2026-09-25T19:26:27Z Akapochtli 159 Arreglo 532366 wikitext text/x-wiki {{Tlahtoani | tocaitl = Moteuczoma Xocoyotzin | ixiptli = [[Īxiptli:Moctezuma II.jpg|150px]] | ixiptli_temachiztiliztli = Motecuhzoma ipan amox tlahcuilolli | tlamahuiztiliztli = [[Mexihco Tenochtitlan]] [[Tlahtoani]] | pehualiztli_tlamiliztli = 1502-1520 | altepetl = [[Mexihco Tenochtitlan]] | achtopa = [[Ahuitzotl]] | niman = [[Cuitlahuac]] | tlacatiliztli = ~1466 | tlacatiliztli_iyeyan = [[Mexihco Tenochtitlan]] | miquiztli = 1520 | miquiztli_iyeyan = [[Mexihco Tenochtitlan]] | tahtli = [[Axayacatl]] | nantli = [[Xochiquiyauh]] | namictli = [[Teotlalco]]<br>[[Tlapalizquixochtzin]] | pilhuan = [[Tecuichpo|Isabel Moctezuma]]<br>[[Chimalpopoca (Motecuhzoma ipiltzin)|Chimalpopoca]]<br>[[Tlaltecatzin]] | tlahtohcatlacamecayotl = Tenochtitlan tlacamecayotl }} Motecuhzoma Xocoyotzin otlacat ipan tlahco inic chicome tlacaxihuitl itechpa 1460, canahpa 1468 xihuitl. In tlacatl ocatca icuiz chicome itechpa Motecuhzoma Ilhuicamina, in tlen omomicatih quezqui metztli zatepan imiquiz, itechpa iconeuh Atotoztli inic ome ihuan inamic Huehue Tezozomoc (ahmo ximixcuepa ica in tepanecatl teuctli). Itechpa cequi amoxtlahcuilolli, Tezozomoc ocatca ipiltzin Itzcohuatl, in tlen quichihuazquia Motecuhzoma icuiz chicome itechpa yehhuatzin noihuan. Cequi occen amoxtli quihtoah Tezozomoc ocatca ce teuctli itechpa Ecatepec, imach Itzcohuatl ihuan ipiltzin Chimalpopoca, in tlen quichihuazquia Motecuhzoma icuiz chicome itechpa Chimalpopoca. Itahtzin ocatca Axayacatl, inic chicome tlatoani itechpa Mexihco Tenochtitlan, ihuan inantzin ocatca ce itechpa inamic Axayacatl, Izelcoatzin ahnozo Xochicueyetl, in tlen omextin oncatcah iixhuihuan Nezahualcoyotl. Ome itlahtlacuan ocatcah Tizoc ihuan Ahuitzotl, in omextin achtopa tlatepachohuanimeh. Achtopa inic mochihuaz tlatoani ihuan teuctli itechpa Mexihco Tenochtitlan, Motecuhzoma oquiximatihque ipampa iyaoyotl tlatenehualiz. Yehhuatzin oquipiah in huey yaoteniuh itechpa tlacochcalcatl ahnozo tlacatecuhtli ipan mexica yaoquizque. Iachtopa yaoyotl hueliz opanoc itlamiliz itlahtohcayo Tizoc, iquac oquipiah cahtolli omome xihuitl ixpan iyolo. Itlatenehualiz oquimaceh ipan itlahtohcayo Ahuitzotl achi cahuitl zatepan inic quipiah in tlatenehualiz itechpa tequihua, canahpa 1490 xihuitl, in tlen oquimaceh iquac oquimacixque achi nahui yaoquizque. Inic quipiah in tlatenehualiz itechpa tlacochcalcatl, oquimacixque occen ome yaoquizque "cenca cocolteh" (itechpa altepemeh tlen ochicahuacahyaololo mexicah ipan yaoyotl) zatepan inic quipiah in tequihuatl. [[Neneuhcāyōtl: Mexihcatl]] 0mp5uqlnricohvh4iveo1pj0oih84q5