Huiquipedia
nahwiki
https://nah.wikipedia.org/wiki/Cal%C4%ABxatl
MediaWiki 1.47.0-wmf.21
first-letter
Mēdiatl
Nōncuahquīzqui
Tēixnāmiquiliztli
Tlatequitiltilīlli
Tlatequitiltilīlli tēixnāmiquiliztli
Huiquipedia
Huiquipedia tēixnāmiquiliztli
Īxiptli
Īxiptli tēixnāmiquiliztli
Huiquimedia
Huiquimedia tēixnāmiquiliztli
Nemachiyōtīlli
Nemachiyōtīlli tēixnāmiquiliztli
Tēpalēhuiliztli
Tēpalēhuiliztli tēixnāmiquiliztli
Neneuhcāyōtl
Neneuhcāyōtl tēixnāmiquiliztli
TimedText
TimedText talk
Módulo
Módulo discusión
Evento
Evento discusión
Itzcohuatl
0
2258
532379
528838
2026-09-26T23:12:00Z
Akapochtli
159
Enlaces
532379
wikitext
text/x-wiki
{{Tlahtoani
| tocaitl = Itzcohuatl
| ixiptli = [[Īxiptli:Itzcoatl.jpg|150px]]
| ixiptli_temachiztiliztli =
| tlamahuiztiliztli = [[Mexihco Tenochtitlan]] [[Tlahtoani]]
| pehualiztli_tlamiliztli = 1427-1440
| altepetl = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| achtopa = [[Chimalpopoca]]
| niman = [[Motecuhzoma Ilhuicamina|Moteuczoma Ilhuicamina]]
| tlacatiliztli =
| tlacatiliztli_iyeyan =
| miquiztli = 1440
| miquiztli_iyeyan =
| tahtli = [[Acamapichtli]]
| nantli =
| namictli = [[Huacaltzintli]]
| pilhuan = [[Tezozomoc (Itzcohuatl ipiltzin)|Tezozomoc]]
| tlahtohcatlacamecayotl = Tenochtitlan tlacamecayotl
}}
[[Īxiptli:IzcoatlSculptureInMexicoCity.jpeg|thumb|right|200px|Tlacuicuiliztli tlatoani '''Itzcohuatl''', otli Tlacopan, Centro Historico, [[Mexihco Tenochtitlan]].]]
'''Itzcoatl''' (1427{{13caña}}-1440{{13ped}}). In tlacatl Itzcohuatzin tlahtoani [[Tenochtitlan]].
Ipan 1380{{5ped}} xihuitl, oncan [[Mexihco Tenochtitlan]], oconmotlacatilih. Yehhuatzintli [[Acamapichtli|Acamapichtzin]] ihuan ce tecpanecatl cihuatl inpiltzin. Moneltoca yehhuatl macehualcihuatl ocatcah.
Itechpa Itzcohuatzin itelpochayouh ahmo miyec ticmatih, maqueh nelli yehhuatzintli tlacochcalcatl achtopa tlen tlahtoani, oquic [[Huitzilihhuitl|Huitzilihuitzin]] ihuan [[Chimalpopoca|Chimalpopocatzin]] in tlahtocayohuan.
Ipan 1427 xihuitl, Itzcohuatzin mohtlahtohcatlalihtzinoh. Niman quimoyaochihuililih [[Azcapotzalco]]; itloc [[Nezahualcoyotl]] ihuan Totoquihuaztzin yaoyoc otlayehyecoh.
Ipan 1428{{1ped}} xihuitl, ahnozo itocauh ce tecpatl xihuitl, in [[Coyohuahcan]] altepetl otlalpololoc ipal Itzcohuatzin, imach ac motocatiaya Moteuczomatzin (Moteuczoma Ilhuicamina) ihuan Nezahualcoyotzin.
Niman otlan in yaoyotl, Itzcohuatzin oconmotlatilih in huehueamoxtin, ipampa yehhuatzin ihuan Tlacaeleletzin ahmo conmonequiliaya in macehualmeh canatih ininquehon amoxtin ihuan mopolozque, moyolpalanizque.
Ipan [[1440]] xihuitl omomiquilih in Itzcohuatzin. Mahtlactli omome xihuitl omotepachohuililih [[Mexihco Tenochtitlan]].
== Amoxtiliztli==
*''Anales de Tlatelolco.'' Introducción paleografía y notas de Rafael Tena. Conaculta 2004.
*''[[Códice Ramírez]]''. SEP 1975.
* [[Chimalpain|Chimalpáhin Cuauhtlehuanitzin, Domingo]]. ''Las ocho relaciones y el memorial de Colhuacan.'' Paleografía y traducción de Rafael Tena, 2 tomos, Colección cien de México, Conaculta. 1998. ISBN 970-18-1247-6
*[[Fernando de Alva Ixtlilxóchitl|de Alva Ixtlilxóchitl, Fernando]]. ''Historia de la Nación Mexicana.'' Ed. Dastin. España 2002.
*Durán, Fray Diego. ''Historia de las indias de Nueva España e islas de tierra firme.'' 2 tomos. Conaculta 2002.
*Gillespie, Susan. ''Los reyes aztecas''. Ed. Siglo XXI. 1994.
* [[Hernando de Alvarado Tezozómoc|de Alvarado Tezozómoc, Hernando]]. ''Crónica mexicana.'' Col. Crónicas de América. Ed. Dastin. 2002.
{{DEFAULTSORT:Itzcoatl}}
{{Commonscat|Itzcóatl}}
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl]]
ljleks159c4eeni6sui6scys524djev
Citlalpol
0
2452
532442
523475
2026-09-27T10:40:34Z
Akapochtli
159
Categoría
532442
wikitext
text/x-wiki
{{Tepitzin tlahcuilolli}}
{{Nehnencācītlalli
| Tōcāitl = Citlālpōl [[File:Venus symbol (bold, white).svg|24px|♀]]
| Īxiptli = PIA23791-Venus-RealAndEnhancedContrastViews-20200608 (cropped).jpg
| Machiyōtl = [[Īxiptli:Citlalpol3.jpg|28px|Cītlalpōl īmachiyo iuhqui Tocōcōlhuān]] [[Īxiptli:Venus symbol.svg|20px|Cītlalpōl europanilhuicamatilizmachiyōtl]]
| Distancia_del_sol = 0.72333199
| Radio = 108 208 930
| Distancia = 0.72333199
| Excentricidad = 0.00677323
| P_o_sideral = 224.701 d
| P_o_sinódico = 115.88
| Velocidad_orbital = 35.0214
| Inclinación = 3.39471
| Satélites = 0
| Diámetro = 12,103.6
| Área = 4.60×10<sup>8</sup>
| Masa = 4.869×10<sup>24</sup>
| Densidad = 5.24
| Gravedad = 8.87
| Rotación = -243.0817 d
| Inclinación_axial = 2.64
| Albedo = 0.65
| Velocidad_escape = 10.36
| Temperatura_nubes = -45 °C
| mín = 400 °C
| media = 464 °C
| máx = 500 °C
| Presión = 9,321.9
| componente1a = [[Dióxido de tecolli]]
| componente2a = [[Ehēcatehuiltic]]
| componente3a = [[Dióxido de azufre]]
| componente4a = [[Āpōctli]]
| componente5a = [[Monóxido de tecolli]]
| componente6a = [[Argón]]
| componente7a = [[Tōnatiuyoh]]
| componente8a = [[Yancuīquehēcatl]]
| componente9a = [[Sulfuro de carbono]]<br />[[Cloruro de hidrógeno]]<br />[[Fluoruro de hidrógeno]]
| porcentaje1a = 96%
| porcentaje2a = 3%
| porcentaje3a = 0.015%
| porcentaje4a = 0.002%
| porcentaje5a = 0.0017%
| porcentaje6a = 0.007%
| porcentaje7a = 0.0012%
| porcentaje8a = 0.0007%
| porcentaje9a = Trazas
}}
In '''Citlalpol''' ahnozo '''Tlahuizcitlaltlalli''' ītōcā in inic [[ōme]] [[nehnencācītlalli]] [[Tōnatiuh Īchān]]co, īhuān in inic [[ēyi]] īpal īoctacayo. Cē nehnencācītlalli iuhquin teyoh īhuān tlālticpacāyōtl, achca quinōtzālo īnehnencācītlalihni in [[Tlālticpactli]], in cānnel in ōntetl monenehuilia īpan in octacayōtl, in [[pipincāyōtl]] īhuān chīhualiztli, mānel cateh moch ahmo neneuhqui īpan in totōncāyōtl īhuān in ehēcaololōllōtl.
[[Īxiptli:Moon_18-Jun-2007_8-05-13_PM.JPG|thumb|center|Mētztli īhuān Cītlalpōl.]]
[[Īxiptli:Map_of_Venus.png|thumb|center|Cītlalpōl īmachiyo.]]
[[Īxiptli:Citlalpol3.jpg|thumb|center|Cītlalpōl īmachiyo iuhqui Tocōcōlhuān]]
== {{links}} ==
{{Tōnatiuh Īchān}}
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]]
[[Neneuhcāyōtl:Citlaltlalli]]
b9hp29169qt37j4m9gr474zwu8a73eb
532443
532442
2026-09-27T10:40:57Z
Akapochtli
159
Arreglo
532443
wikitext
text/x-wiki
{{Nehnencācītlalli
| Tōcāitl = Citlālpōl [[File:Venus symbol (bold, white).svg|24px|♀]]
| Īxiptli = PIA23791-Venus-RealAndEnhancedContrastViews-20200608 (cropped).jpg
| Machiyōtl = [[Īxiptli:Citlalpol3.jpg|28px|Cītlalpōl īmachiyo iuhqui Tocōcōlhuān]] [[Īxiptli:Venus symbol.svg|20px|Cītlalpōl europanilhuicamatilizmachiyōtl]]
| Distancia_del_sol = 0.72333199
| Radio = 108 208 930
| Distancia = 0.72333199
| Excentricidad = 0.00677323
| P_o_sideral = 224.701 d
| P_o_sinódico = 115.88
| Velocidad_orbital = 35.0214
| Inclinación = 3.39471
| Satélites = 0
| Diámetro = 12,103.6
| Área = 4.60×10<sup>8</sup>
| Masa = 4.869×10<sup>24</sup>
| Densidad = 5.24
| Gravedad = 8.87
| Rotación = -243.0817 d
| Inclinación_axial = 2.64
| Albedo = 0.65
| Velocidad_escape = 10.36
| Temperatura_nubes = -45 °C
| mín = 400 °C
| media = 464 °C
| máx = 500 °C
| Presión = 9,321.9
| componente1a = [[Dióxido de tecolli]]
| componente2a = [[Ehēcatehuiltic]]
| componente3a = [[Dióxido de azufre]]
| componente4a = [[Āpōctli]]
| componente5a = [[Monóxido de tecolli]]
| componente6a = [[Argón]]
| componente7a = [[Tōnatiuyoh]]
| componente8a = [[Yancuīquehēcatl]]
| componente9a = [[Sulfuro de carbono]]<br />[[Cloruro de hidrógeno]]<br />[[Fluoruro de hidrógeno]]
| porcentaje1a = 96%
| porcentaje2a = 3%
| porcentaje3a = 0.015%
| porcentaje4a = 0.002%
| porcentaje5a = 0.0017%
| porcentaje6a = 0.007%
| porcentaje7a = 0.0012%
| porcentaje8a = 0.0007%
| porcentaje9a = Trazas
}}
In '''Citlalpol''' ahnozo '''Tlahuizcitlaltlalli''' ītōcā in inic [[ōme]] [[nehnencācītlalli]] [[Tōnatiuh Īchān]]co, īhuān in inic [[ēyi]] īpal īoctacayo. Cē nehnencācītlalli iuhquin teyoh īhuān tlālticpacāyōtl, achca quinōtzālo īnehnencācītlalihni in [[Tlālticpactli]], in cānnel in ōntetl monenehuilia īpan in octacayōtl, in [[pipincāyōtl]] īhuān chīhualiztli, mānel cateh moch ahmo neneuhqui īpan in totōncāyōtl īhuān in ehēcaololōllōtl.
[[Īxiptli:Moon_18-Jun-2007_8-05-13_PM.JPG|thumb|center|Mētztli īhuān Cītlalpōl.]]
[[Īxiptli:Map_of_Venus.png|thumb|center|Cītlalpōl īmachiyo.]]
[[Īxiptli:Citlalpol3.jpg|thumb|center|Cītlalpōl īmachiyo iuhqui Tocōcōlhuān]]
== {{links}} ==
{{Tōnatiuh Īchān}}
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]]
[[Neneuhcāyōtl:Citlaltlalli]]
7dy690e2qum4ix0nl3589y6pk70tp8u
Nemachiyōtīlli:Destruir
10
2867
532391
528979
2026-09-27T08:48:55Z
Akapochtli
159
Arreglo
532391
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>{{Ahcopa}}
{{P1|NHN}}
{{P2|[[Tlapojpololistli (nch)|NCH]]}}
{{Tlani}}</noinclude>
<div style="width: 80%; margin: 5px auto; border: 1px solid #f8a51d; background-color: #fff9e6; padding: 6px 12px; display: flex; align-items: center; gap: 12px; border-left: 8px solid #f8a51d; box-sizing: border-box;">
<div style="flex-shrink: 0; display: flex; align-items: center;">[[Imagen:Rapid delete.svg|50px|Icono de borrado rápido]]</div>
<div style="flex-grow: 1; font-size: 0.9em; font-family: sans-serif; line-height: 1.3;">
'''Tlapohpohualiztli ipan Huiquipedia: Quin achic, ce [[Huiquipedia:Administradores|Huiquipixqui]] quipohpoloz inin tlahcuilolamatl.''' Intla ticnequi hueli tiquittaz yehica mihtlani itlapohpololiz ipan ''[[:es:Huiquipedia:Lo que Huiquipedia no es|In tlein Huiquipedia ahquenamih]]'' ihuan ipan [[Huiquipedia:Páginas para borrar|Tlahcuilolamameh tlen mopohpolozqueh]].<br />'''Yehica:''' <span style="color: #c00;">{{{1|''Ahtle omihtoh''}}}</span>
</div>
</div><includeonly>[[Categoría:Huiquipedia:Tlapohpololiztli (cemmanca)]]</includeonly><noinclude>
[[Neneuhcāyōtl:Huiquipedia:Nemachiyotilli itech cualtiliztli|{{PAGENAME}}]]
== Tlahcuilolehuiliztli ==
Inin nemachiyotilli motechihua ipan tlahcuilolamameh tlen mopohpolozqueh niman.
=== Quenami motechihua ===
<code><nowiki>{{destruir|</nowiki>''Yehica inin tlahcuilolamatl mopohpoloz.''<nowiki>}}</nowiki></code>
[[eo:Ŝablono:Forigu]]
</noinclude>
b4k4zb5oszt8b2w17ctk8w5me8s21dj
Tiyanquiztli (Ilhuicamatiliztli)
0
4055
532438
521856
2026-09-27T10:30:53Z
Akapochtli
159
Quitar macrones
532438
wikitext
text/x-wiki
{{Copyedit}}[[Īxiptli:Pleiades large.jpg|300px|thumb|Cē īxiptli in Tiānquiztli īpal in Digitized Sky Survey.]]
In '''Tianquiztli''', '''Tiyanquiztli''' nozo '''Citlaltiyanquiztli''' ([[caxtillantlahtolli]]: ''Pléyades'', [[mayatlahtolli]]: ''Tzab-ek''), no motenehua Tlalmantli [[Messier]] 45, [[M]]45. Cah tlatlapolli centlalilli, ittaloni cemani ixtica in yohualilhuicatl, tlamahuizzomactica ipan huehcauh tlahtolpohualiztli, motlatectli itloc in [[Citlalmamalhuaztli]] (''Tauro'' miaccitlalli). In Tiyanquiztli ce citlaltlatlapolli huel ahmo huehcauh yehhuan tlatectli iuhquimma 440 [[tlanexxihuitl]] itechpa in [[Tlālticpactli]], ihuan tlaquilli iuhcatlahyopan cempohualli ommahtlactli tlanexxihuitl. Omochiuhquh cencah ye quezqui 100 ''millones'' xihuitl, ipan in [[Tlahcoyolcahuitl]] ipan in Tlalticpactli, omochiuhqueh ica in citlalnepantlah ehecamixtli xiniliztli. In oc cencah hueyi ihuan tonameyotic citlaltin [[iztac]]-[[matlaltic]] ihuan oc cecencah tlapanahuia inic hueyi macuilpa ixquich in [[Tonatiuh]].
[[Neneuhcāyōtl:Cicitlaltin]]
[[Neneuhcāyōtl:Miaccitlalli]]
8n5brarsm1vx8oroplg3a3t64a8m5ai
532439
532438
2026-09-27T10:32:09Z
Akapochtli
159
Arreglo
532439
wikitext
text/x-wiki
{{Copyedit}}[[Īxiptli:Pleiades large.jpg|300px|thumb|Cē īxiptli in Tiyanquiztli ipal in Digitized Sky Survey.]]
In '''Tianquiztli''', '''Tiyanquiztli''' nozo '''Citlaltiyanquiztli''' ([[caxtillantlahtolli]]: ''Pléyades'', [[mayatlahtolli]]: ''Tzab-ek''), no motenehua Tlalmantli [[Messier]] 45, [[M]]45. Cah tlatlapolli centlalilli, ittaloni cemani ixtica in yohualilhuicatl, tlamahuizzomactica ipan huehcauh tlahtolpohualiztli, motlatectli itloc in [[Citlalmamalhuaztli]] (''Tauro'' miaccitlalli). In Tiyanquiztli ce citlaltlatlapolli huel ahmo huehcauh yehhuan tlatectli iuhquimma 440 [[tlanexxihuitl]] itechpa in [[Tlalticpactli]], ihuan tlaquilli iuhcatlahyopan cempohualli ommahtlactli tlanexxihuitl. Omochiuhquh cencah ye quezqui 100 ''millones'' xihuitl, ipan in [[Tlahcoyolcahuitl]] ipan in Tlalticpactli, omochiuhqueh ica in citlalnepantlah ehecamixtli xiniliztli. In oc cencah hueyi ihuan tonameyotic citlaltin [[iztac]]-[[matlaltic]] ihuan oc cecencah tlapanahuia inic hueyi macuilpa ixquich in [[Tonatiuh]].
[[Neneuhcāyōtl:Miaccitlalli]]
31bekmvc0z1u2ub2226x19ya109jr8y
Cuitlahuac
0
4120
532383
528832
2026-09-27T03:10:39Z
Akapochtli
159
Enlace
532383
wikitext
text/x-wiki
{{Tlahtoani
| tocaitl = Cuitlahuac
| ixiptli = [[Īxiptli:Cuitlahuac2.jpg]]
| ixiptli_temachiztiliztli = Cuitlahuac ipan amox tlahcuilolli
| tlamahuiztiliztli = [[Mexihco Tenochtitlan]] ihuan [[Iztapalapan]] [[Tlahtoani]]
| pehualiztli_tlamiliztli = 1520
| altepetl = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| achtopa = [[Moteuczoma Xocoyotzin]]
| niman = [[Cuauhtemoc (tlahtoani)|Cuauhtemoc]]
| tlacatiliztli = 1476
| tlacatiliztli_iyeyan = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| miquiztli = 1520
| miquiztli_iyeyan = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| tahtli = [[Axayacatl]]
| nantli =
| namictli =
| pilhuan = [[Ixhuetzcatocatzin]]
| tlahtohcatlacamecayotl = Tenochtitlan tlacamecayotl
}}
'''Cuitlahuac''' ([[1476]] - diciembre de [[1520]]), in tlacatl '''Cuitlahuactzin''' achto omotlahtohcatlalih iuh tlahtoani [[Iztapalapan]] zatepan tlahtoani [[Tenochtitlan]] ihuan [[Mexihco]].
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl]]
6xbu0w818soei54uh18c6l6jwrx1hbl
Cuahuitl
0
4145
532396
527897
2026-09-27T09:20:42Z
Akapochtli
159
Enlaces
532396
wikitext
text/x-wiki
[[Īxiptli:Arbol_de_Chicomecoatl.jpg|thumb|200px|Chicomecoatl cuahuitl.]]
[[Īxiptli:WisconsinScenery.jpg|thumb|200px|In cuahuitl.]]
'''Cuahuitl''' ([[Caxtillantlahtolli]]: ''Árbol'' nozo ''arbusto'').
=== Occe tlahtolli ===
* [[Pilliahtolli]]: ''Kwawit'' (Cuahuitl).
==Cuahuitl==
* [[Ahuacuahuitl]] <!-- en: oak log; oak tree -->
* [[Ahuehuetl]] <!-- en: cypress tree -->
* [[Amacapolin]] <!-- en: mulberry -->
* [[Cacahuacuahuitl]] <!-- en: cacao tree -->
* [[Huexotl]] <!-- en: willow -->
* [[Macuahuitl]] <!-- en: Aztec melee weapon made out of obsidian and wood -->
* [[Pochotl]] <!-- en: silk cotton tree -->
* [[Teocuahuitl]] <!-- en: oak tree -->
* [[Zotolin]] <!-- en: Palm Tree -->
* [[Ahuacacuahuitl]] <!-- en: avocado -->
* [[Ahuatomatl]]<!-- en: acorn -->
* [[Ahuatl]] <!-- en: acorn; oak; oak tree; thorn -->
* [[Tomaizquitl]]
== Tlahtolcaquiztiloni ==
<references/>
== {{Links}} ==
{{Wikispecies|arbol|Cuahuitl}}
{{Commonscat|arbol|Cuahuitl}}
[[Neneuhcāyōtl:Cuahuitl]]
4iub19yij672qa8fyfvaw227ggb98hv
Painalcitlalli
0
4220
532452
523265
2026-09-27T10:48:00Z
Akapochtli
159
Categoría
532452
wikitext
text/x-wiki
{{Nehnencācītlalli
| Tōcāitl = Payīnalcitlālli [[File:Mercury symbol (bold, white).svg|24px|☿]]
| Īxiptli = Mercury in color - Prockter07 centered.jpg
| Machiyōtl = [[Īxiptli:Mercury symbol.svg|15px]]
| Distancia = 0.387
| Radio = 57 910 000
| Excentricidad = 0.20563069
| P_o_sideral = 87d 23.3h
| P_o_sinódico = 115.88 días
| Velocidad_orbital = 47.8725 km/s
| Inclinación = 7.004
| Satélites = 0
| Diámetro = 4879.4
| Área = 7.5×10<sup>7</sup>
| Masa = 3.302×10<sup>23</sup>
| Densidad = 5.43
| Gravedad = 2.87
| Rotación = 58d 15.5088h
| Inclinación_axial = 0
| Albedo = 0.10 - 0.12
| Velocidad_escape = 4.25
| med_sup_día = 623
| med_sup_noche = 103
| mín = 90
| media = 440
| máx = 700
| Presión = vestigios
| componente1a = [[Potasio]]
| componente2a = [[Sodio]]
| componente3a = [[Ehēcayoh]] (atómico)
| componente4a = [[Argón]]
| componente5a = [[Tōnatiuyoh]]
| componente6a = [[Ehēcayoh]] (molecular)
| componente7a = [[Ehēcatehuiltic]]
| componente8a = [[Dióxido de tecolli]]
| componente9a = [[Ātl]]
| componente10a = [[Āyōcoxqui]]
| porcentaje1a = 31.7
| porcentaje2a = 24.9
| porcentaje3a = 9.5
| porcentaje4a = 7.0
| porcentaje5a = 5.9
| porcentaje6a = 5.6
| porcentaje7a = 5.2
| porcentaje8a = 3.6
| porcentaje9a = 3.4
| porcentaje10a = 3.2
| Tipo = Nehnencācītlalli
| componente1 = [[Tepoztin]]
| componente2 = [[Tecpactin]]
| porcentaje1 = 70%
| porcentaje2 = 30%
}}
'''Payīnalcitlālli''' ahnozo '''Xolocitlālli''' ({{la2}} ''Mercurius''; {{may2}} ''Xux ek'' quitōznehqui Chīlpancitlālli) ītōcā inic [[cē]] [[nehnencācītlalli]] [[Tōnatiuh Īchān]]co.
== Nehnencācītlalco ==
[[Īxiptli:Mercury Internal Structure.svg|thumb|center|Nehnencācītlalco:<br />1. Ēhuayōtl (100-200km)<br />2. Mantli (600km)<br />3. Yōllōtl (1800km)]]
== Nehnencācītlalpan ==
==Ilhuicatl==
== Xonecuilli auh tlanemiliztli ==
==Tlachiyaliztli==
== Tlahcuilōlloh ==
==Nō xiquitta==
== Tlahtōlcaquiliztilōni ==
=={{links}}==
{{Tōnatiuh īchān}}
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]]
89rne2vey43fs9nlb85woe4ucgjb539
532466
532452
2026-09-27T10:57:48Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Payīnalcītlalli]] a [[Painalcitlalli]]: Título mal escrito
532452
wikitext
text/x-wiki
{{Nehnencācītlalli
| Tōcāitl = Payīnalcitlālli [[File:Mercury symbol (bold, white).svg|24px|☿]]
| Īxiptli = Mercury in color - Prockter07 centered.jpg
| Machiyōtl = [[Īxiptli:Mercury symbol.svg|15px]]
| Distancia = 0.387
| Radio = 57 910 000
| Excentricidad = 0.20563069
| P_o_sideral = 87d 23.3h
| P_o_sinódico = 115.88 días
| Velocidad_orbital = 47.8725 km/s
| Inclinación = 7.004
| Satélites = 0
| Diámetro = 4879.4
| Área = 7.5×10<sup>7</sup>
| Masa = 3.302×10<sup>23</sup>
| Densidad = 5.43
| Gravedad = 2.87
| Rotación = 58d 15.5088h
| Inclinación_axial = 0
| Albedo = 0.10 - 0.12
| Velocidad_escape = 4.25
| med_sup_día = 623
| med_sup_noche = 103
| mín = 90
| media = 440
| máx = 700
| Presión = vestigios
| componente1a = [[Potasio]]
| componente2a = [[Sodio]]
| componente3a = [[Ehēcayoh]] (atómico)
| componente4a = [[Argón]]
| componente5a = [[Tōnatiuyoh]]
| componente6a = [[Ehēcayoh]] (molecular)
| componente7a = [[Ehēcatehuiltic]]
| componente8a = [[Dióxido de tecolli]]
| componente9a = [[Ātl]]
| componente10a = [[Āyōcoxqui]]
| porcentaje1a = 31.7
| porcentaje2a = 24.9
| porcentaje3a = 9.5
| porcentaje4a = 7.0
| porcentaje5a = 5.9
| porcentaje6a = 5.6
| porcentaje7a = 5.2
| porcentaje8a = 3.6
| porcentaje9a = 3.4
| porcentaje10a = 3.2
| Tipo = Nehnencācītlalli
| componente1 = [[Tepoztin]]
| componente2 = [[Tecpactin]]
| porcentaje1 = 70%
| porcentaje2 = 30%
}}
'''Payīnalcitlālli''' ahnozo '''Xolocitlālli''' ({{la2}} ''Mercurius''; {{may2}} ''Xux ek'' quitōznehqui Chīlpancitlālli) ītōcā inic [[cē]] [[nehnencācītlalli]] [[Tōnatiuh Īchān]]co.
== Nehnencācītlalco ==
[[Īxiptli:Mercury Internal Structure.svg|thumb|center|Nehnencācītlalco:<br />1. Ēhuayōtl (100-200km)<br />2. Mantli (600km)<br />3. Yōllōtl (1800km)]]
== Nehnencācītlalpan ==
==Ilhuicatl==
== Xonecuilli auh tlanemiliztli ==
==Tlachiyaliztli==
== Tlahcuilōlloh ==
==Nō xiquitta==
== Tlahtōlcaquiliztilōni ==
=={{links}}==
{{Tōnatiuh īchān}}
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]]
89rne2vey43fs9nlb85woe4ucgjb539
532468
532466
2026-09-27T10:58:46Z
Akapochtli
159
Arreglo
532468
wikitext
text/x-wiki
{{Nehnencācītlalli
| Tōcāitl = Payīnalcitlālli [[File:Mercury symbol (bold, white).svg|24px|☿]]
| Īxiptli = Mercury in color - Prockter07 centered.jpg
| Machiyōtl = [[Īxiptli:Mercury symbol.svg|15px]]
| Distancia = 0.387
| Radio = 57 910 000
| Excentricidad = 0.20563069
| P_o_sideral = 87d 23.3h
| P_o_sinódico = 115.88 días
| Velocidad_orbital = 47.8725 km/s
| Inclinación = 7.004
| Satélites = 0
| Diámetro = 4879.4
| Área = 7.5×10<sup>7</sup>
| Masa = 3.302×10<sup>23</sup>
| Densidad = 5.43
| Gravedad = 2.87
| Rotación = 58d 15.5088h
| Inclinación_axial = 0
| Albedo = 0.10 - 0.12
| Velocidad_escape = 4.25
| med_sup_día = 623
| med_sup_noche = 103
| mín = 90
| media = 440
| máx = 700
| Presión = vestigios
| componente1a = [[Potasio]]
| componente2a = [[Sodio]]
| componente3a = [[Ehēcayoh]] (atómico)
| componente4a = [[Argón]]
| componente5a = [[Tōnatiuyoh]]
| componente6a = [[Ehēcayoh]] (molecular)
| componente7a = [[Ehēcatehuiltic]]
| componente8a = [[Dióxido de tecolli]]
| componente9a = [[Ātl]]
| componente10a = [[Āyōcoxqui]]
| porcentaje1a = 31.7
| porcentaje2a = 24.9
| porcentaje3a = 9.5
| porcentaje4a = 7.0
| porcentaje5a = 5.9
| porcentaje6a = 5.6
| porcentaje7a = 5.2
| porcentaje8a = 3.6
| porcentaje9a = 3.4
| porcentaje10a = 3.2
| Tipo = Nehnencācītlalli
| componente1 = [[Tepoztin]]
| componente2 = [[Tecpactin]]
| porcentaje1 = 70%
| porcentaje2 = 30%
}}
'''Painalcitlalli''' ahnozo '''Xolocitlalli''' ({{la2}} ''Mercurius''; {{may2}} ''Xux ek'' quitōznehqui Chīlpancitlālli) ītōcā inic [[cē]] [[nehnencācītlalli]] [[Tōnatiuh Īchān]]co.
== Nehnencācītlalco ==
[[Īxiptli:Mercury Internal Structure.svg|thumb|center|Nehnencācītlalco:<br />1. Ēhuayōtl (100-200km)<br />2. Mantli (600km)<br />3. Yōllōtl (1800km)]]
== Nehnencācītlalpan ==
==Ilhuicatl==
== Xonecuilli auh tlanemiliztli ==
==Tlachiyaliztli==
== Tlahcuilōlloh ==
==Nō xiquitta==
== Tlahtōlcaquiliztilōni ==
=={{links}}==
{{Tōnatiuh īchān}}
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]]
h9jpvqrs52umplgc8yq7q69vn83ash1
Hueyitzitzimicitlalli
0
4221
532446
516730
2026-09-27T10:43:20Z
Akapochtli
159
Categoría
532446
wikitext
text/x-wiki
{{Nehnencācītlalli
| Tōcāitl = Huēyitzitzimicītlalli [[File:Jupiter symbol (bold, white).svg|24px|♃]]
| Īxiptli = Jupiter.jpg
| Machiyōtl = [[Īxiptli:Jupiter symbol.svg|15px]]
| Distancia = 5.20336301 {{ua}}
| Radio = 778 330 000
| Excentricidad = 0.04839266
| P_o_sideral = 11a 315d 1.1h
| P_o_sinódico = 398.9 días
| Velocidad_orbital = 13.0697 km/s
| Inclinación = 1.30530°
| Satélites = 63
| Diámetro = 142,984
| Área = 6.41×10<sup>10</sup>
| Masa = 1.899×10<sup>27</sup>
| Densidad = 1.33
| Gravedad = 23.12
| Rotación = 9h 55.5m
| Inclinación_axial = 3.12
| Albedo = 0.52
| Velocidad_escape = 59.54
| mín = -163 °C
| media = -121 °C
| máx = -75 °C
| Presión = 70
| componente1a = [[Āyōcoxqui]]
| componente2a = [[Tōnatiuyoh]]
| componente3a = [[Metano]]
| componente4a = [[Āpōctli]]
| componente5a = [[Amoníaco]]
| componente6a = [[Etano]]
| componente7a = [[Fosfina]]
| componente8a = [[Sulfuro de hidrógeno]]
| porcentaje1a = >81%
| porcentaje2a = >17%
| porcentaje3a = 0.1%
| porcentaje4a = 0.1%
| porcentaje5a = 0.02%
| porcentaje6a = 0.0002%
| porcentaje7a = 0.0001%
| porcentaje8a = <0.0001%
}}
'''Huēyitzitzimicītlalli''', '''Mātlālcītlalli''' ahnozo '''Tezcatlipocacītlalli''' ({{la2}} ''Iuppiter'', {{es2}} ''Júpiter'') ītōcāhuān inic [[mācuīlli]] (nozo [[chicuacē]] īca [[Ceres]]) [[nehnencācītlalli]] [[Tōnatiuh Īchān]]co.
[[Īxiptli:Jupiter's New Red Spot from Hubble.jpg|thumb|center|In ōme chīchīltic neehēcanāmictiliztli]]
{{Tōnatiuh īchān}}
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]]
[[Neneuhcāyōtl:Huēyitzitzimicītlalli]]
t5b7x5rh41er9p8pqx4ldyp5qwbfzc0
532462
532446
2026-09-27T10:56:42Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Huēyitzitzimicītlalli]] a [[Hueyitzitzimicitlalli]]: Título mal escrito
532446
wikitext
text/x-wiki
{{Nehnencācītlalli
| Tōcāitl = Huēyitzitzimicītlalli [[File:Jupiter symbol (bold, white).svg|24px|♃]]
| Īxiptli = Jupiter.jpg
| Machiyōtl = [[Īxiptli:Jupiter symbol.svg|15px]]
| Distancia = 5.20336301 {{ua}}
| Radio = 778 330 000
| Excentricidad = 0.04839266
| P_o_sideral = 11a 315d 1.1h
| P_o_sinódico = 398.9 días
| Velocidad_orbital = 13.0697 km/s
| Inclinación = 1.30530°
| Satélites = 63
| Diámetro = 142,984
| Área = 6.41×10<sup>10</sup>
| Masa = 1.899×10<sup>27</sup>
| Densidad = 1.33
| Gravedad = 23.12
| Rotación = 9h 55.5m
| Inclinación_axial = 3.12
| Albedo = 0.52
| Velocidad_escape = 59.54
| mín = -163 °C
| media = -121 °C
| máx = -75 °C
| Presión = 70
| componente1a = [[Āyōcoxqui]]
| componente2a = [[Tōnatiuyoh]]
| componente3a = [[Metano]]
| componente4a = [[Āpōctli]]
| componente5a = [[Amoníaco]]
| componente6a = [[Etano]]
| componente7a = [[Fosfina]]
| componente8a = [[Sulfuro de hidrógeno]]
| porcentaje1a = >81%
| porcentaje2a = >17%
| porcentaje3a = 0.1%
| porcentaje4a = 0.1%
| porcentaje5a = 0.02%
| porcentaje6a = 0.0002%
| porcentaje7a = 0.0001%
| porcentaje8a = <0.0001%
}}
'''Huēyitzitzimicītlalli''', '''Mātlālcītlalli''' ahnozo '''Tezcatlipocacītlalli''' ({{la2}} ''Iuppiter'', {{es2}} ''Júpiter'') ītōcāhuān inic [[mācuīlli]] (nozo [[chicuacē]] īca [[Ceres]]) [[nehnencācītlalli]] [[Tōnatiuh Īchān]]co.
[[Īxiptli:Jupiter's New Red Spot from Hubble.jpg|thumb|center|In ōme chīchīltic neehēcanāmictiliztli]]
{{Tōnatiuh īchān}}
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]]
[[Neneuhcāyōtl:Huēyitzitzimicītlalli]]
t5b7x5rh41er9p8pqx4ldyp5qwbfzc0
Mictlanteuccitlalli
0
4222
532450
528200
2026-09-27T10:46:16Z
Akapochtli
159
Categoría
532450
wikitext
text/x-wiki
{{Nehnencācītlalli
| Tōcāitl = Mictlāntēuccītlalli [[File:Pluto symbol (large orb, bold, white).svg|24px|⯓]]
| Īxiptli = Pluto in True Color - High-Res.jpg
| machiyōtl = [[Īxiptli:Pluto symbol (large orb, fixed width).svg|20px]]
| Tlapantlāzani = [[William Tombaugh]]
| Fecha = [[18 de febrero]] de [[1930]]
| Radio = 5.91352×10<sup>9</sup>
| Excentricidad = 0.24880766
| P_o_sideral = 248x 197t 5.5y
| P_o_sinódico = 366.7
| Velocidad_orbital = 4,796
| Inclinación = 17.14175
| Satélites = 3
| Diámetro = 2,370
| Área = 17 000 000
| Masa = 1.29×10<sup>22</sup>
| Densidad = 2.03±0.06
| Gravedad = 0.6
| Rotación = 6t 9y 17.6m
| Inclinación_axial = 119.61
| Albedo = 0.3
| Velocidad_escape = 1.2
| mín = 33
| media = 44
| máx = 55
| Presión = 0 - 0.01
| componente1a = [[Ehēcatehuiltic]]
| componente2a = [[Metano]]
| porcentaje1a = 90%
| porcentaje2a = 10%
| }}
'''Mictlāntēuccītlalli 134340''' ({{es2}} ''Plutón''; machiyōtl: [[File:Pluto symbol (large orb, fixed width).svg|16px|⯓]]<ref>{{cite web |url= https://www.jpl.nasa.gov/infographics/what-is-a-dwarf-planet |author= JPL/NASA |date= 2015-04-22 |website= Jet Propulsion Laboratory |title= What is a Dwarf Planet? |access-date= 2022-01-19}}</ref> ihuan [[File:Pluto monogram (fixed width).svg|16px|♇]]<ref>{{cite book |editor=John Lewis |date=2004 |title=Physics and chemistry of the solar system |edition= 2 |page=64 |publisher=Elsevier}}</ref>) ītōcā cē [[nehnencācītlaltzintli]].
== Mictlāntēuccitlālli īhuān Carontōn ==
[[Īxiptli:Pluto and Charon from Hubble.jpg|thumb|center|Mictlāntēuccītlālli īhuān Carontli.]]
Mictlāntēuccītlalli īmetz Carontōn, Yōhuālcītlaltōn, Idra, Querberos ihuān Stige.
[[Īxiptli:Plutonian_system.jpg|thumb|center|Mictlāntēuccītlalli īhuīcpa Hydra.]]
{{Tōnatiuh īchān}}
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]]
[[Neneuhcāyōtl:Mictlāntēuccītlalli]]
odkxiic62s2pbh16humdcjsd5iltbz6
Tlaloccitlalli
0
4271
532454
522181
2026-09-27T10:49:23Z
Akapochtli
159
Categoría
532454
wikitext
text/x-wiki
{{Nehnencācītlalli
| Tōcāitl = Tlāloccītlalli [[File:Neptune symbol (bold, white).svg|24px|♆]]
| Īxiptli = Neptune Voyager2 color calibrated.png
| Símbolo = [[Īxiptli:Neptune symbol.svg|15px]]
| Tlapantlāzani = [[Urbain Le Verrier]]<br />[[John Couch Adams]]<br />[[Johann Galle]]
| Fecha = [[1846]]
| Radio = 4 498 252 900
| Excentricidad = 0.00858587
| P_o_sideral = 164a 228d 13h
| P_o_sinódico = 367.5
| Velocidad_orbital = 5.4778
| Inclinación = 1.76917
| Satélites = 13
| Diámetro_ecuatorial= 49,572
| Área = 7.65×10<sup>9</sup>
| Masa = 1.024×10<sup>26</sup>
| Densidad = 1.64
| Gravedad = 11.0
| Rotación = 16h 6.5m
| Inclinación_axial = 29.58
| Albedo = 0.41
| Velocidad_escape = 23.71
| mín = 50
| media = 53
| máx = ?
| Presión = >100
| componente1a = [[Āyōcoxqui]]
| componente2a = [[Tōnatiuyoh]]
| componente3a = [[Metano]]
| componente4a = [[Amoniaco]]
| componente5a = [[Etano]]
| componente6a = [[Acetileno]]
| porcentaje1a = >84%
| porcentaje2a = >12%
| porcentaje3a = 2%
| porcentaje4a = 0.01%
| porcentaje5a = 0.00025%
| porcentaje6a = 0.00001%
|}}
'''Tlāloccītlalli''' ({{es2}} ''Neptuno'') ītōcā inic [[chicuēyi]] [[nehnencācītlalli]] [[Tōnatiuh Īchān]].
[[Īxiptli:Neptune-visible.jpg|thumb|center|Tlāloccitlālli īpan nelli tlapālli]]
{{Tōnatiuh īchān}}
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]]
f8vt00absbvgdlggsdj95wnerbmea9t
532469
532454
2026-09-27T10:59:20Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Tlāloccītlalli]] a [[Tlaloccitlalli]]: Título mal escrito
532454
wikitext
text/x-wiki
{{Nehnencācītlalli
| Tōcāitl = Tlāloccītlalli [[File:Neptune symbol (bold, white).svg|24px|♆]]
| Īxiptli = Neptune Voyager2 color calibrated.png
| Símbolo = [[Īxiptli:Neptune symbol.svg|15px]]
| Tlapantlāzani = [[Urbain Le Verrier]]<br />[[John Couch Adams]]<br />[[Johann Galle]]
| Fecha = [[1846]]
| Radio = 4 498 252 900
| Excentricidad = 0.00858587
| P_o_sideral = 164a 228d 13h
| P_o_sinódico = 367.5
| Velocidad_orbital = 5.4778
| Inclinación = 1.76917
| Satélites = 13
| Diámetro_ecuatorial= 49,572
| Área = 7.65×10<sup>9</sup>
| Masa = 1.024×10<sup>26</sup>
| Densidad = 1.64
| Gravedad = 11.0
| Rotación = 16h 6.5m
| Inclinación_axial = 29.58
| Albedo = 0.41
| Velocidad_escape = 23.71
| mín = 50
| media = 53
| máx = ?
| Presión = >100
| componente1a = [[Āyōcoxqui]]
| componente2a = [[Tōnatiuyoh]]
| componente3a = [[Metano]]
| componente4a = [[Amoniaco]]
| componente5a = [[Etano]]
| componente6a = [[Acetileno]]
| porcentaje1a = >84%
| porcentaje2a = >12%
| porcentaje3a = 2%
| porcentaje4a = 0.01%
| porcentaje5a = 0.00025%
| porcentaje6a = 0.00001%
|}}
'''Tlāloccītlalli''' ({{es2}} ''Neptuno'') ītōcā inic [[chicuēyi]] [[nehnencācītlalli]] [[Tōnatiuh Īchān]].
[[Īxiptli:Neptune-visible.jpg|thumb|center|Tlāloccitlālli īpan nelli tlapālli]]
{{Tōnatiuh īchān}}
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]]
f8vt00absbvgdlggsdj95wnerbmea9t
Tzitzimicitlalli
0
4275
532456
516713
2026-09-27T10:50:23Z
Akapochtli
159
Categoría
532456
wikitext
text/x-wiki
{{Nehnencācītlalli
| Tōcāitl = Tzitzimicītlalli [[Īxiptli:Saturn symbol (bold, white).svg|24px|♄]]
| Īxiptli = Saturn PIA06077.jpg
| Símbolo = [[Īxiptli:Saturn symbol (bold).svg|24px|♄]]
| Distancia = 9.53707032
| Radio = 1 426 725 400
| Excentricidad = 0.05415060
| P_o_sideral = 29a 167d 6.7h
| P_o_sinódico = 378.1
| Velocidad_orbital = 9.6724
| Inclinación = 2.48446
| Satélites = 50
| Diámetro = 120,536
| Área = 4.38×10<sup>10</sup>
| Masa = 5.688×10<sup>26</sup>
| Densidad = 0.69
| Gravedad = 9.05
| Rotación = 10h 13m 59s
| Rotación interna = 10h 39m 25s
| Inclinación_axial = 26.73
| Albedo = 0.47
| Velocidad_escape = 35.49
| Temperatura_nubes = 93
| mín = 82
| media = 143
| máx = ?
| Presión = 140
| componente1a = [[Āyōcoxqui]]
| componente2a = [[Tōnatiuyoh]]
| componente3a = [[Metano]]
| componente4a = [[Āpōctli]]
| componente5a = [[Amoniaco]]
| componente6a = [[Etano]]
| componente7a = [[Fosfina]]
| porcentaje1a = >93%
| porcentaje2a = >5%
| porcentaje3a = 0.2%
| porcentaje4a = 0.1%
| porcentaje5a = 0.01%
| porcentaje6a = 0.0005%
| porcentaje7a = 0.0001%
}}
'''Tzitzimicītlalli''' ahnozo '''Tlazōlteōcītlalli''' ({{es2}} ''Saturno'') ītōcāhuān inic [[chicuacē]] [[nehnencācītlalli]] [[Tōnatiuh Īchān]]co.
[[Īxiptli:Saturn Rings PIA06175.jpg|upright=1.5|thumbnail|izquierda|Tzitzimicitlālli īelcuauhyo īpan nelli tlapālli.]]
[[Īxiptli:Saturn Earth Comparison2.png|upright=1.5|thumbnail|izquierda|Tzitzimicitlālli Tlālticpactech.]]
{{Tōnatiuh īchān}}
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]]
1md5vn8lkhyfngns2e3ptmc2ih8elbg
532471
532456
2026-09-27T10:59:43Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Tzitzimicītlalli]] a [[Tzitzimicitlalli]]: Título mal escrito
532456
wikitext
text/x-wiki
{{Nehnencācītlalli
| Tōcāitl = Tzitzimicītlalli [[Īxiptli:Saturn symbol (bold, white).svg|24px|♄]]
| Īxiptli = Saturn PIA06077.jpg
| Símbolo = [[Īxiptli:Saturn symbol (bold).svg|24px|♄]]
| Distancia = 9.53707032
| Radio = 1 426 725 400
| Excentricidad = 0.05415060
| P_o_sideral = 29a 167d 6.7h
| P_o_sinódico = 378.1
| Velocidad_orbital = 9.6724
| Inclinación = 2.48446
| Satélites = 50
| Diámetro = 120,536
| Área = 4.38×10<sup>10</sup>
| Masa = 5.688×10<sup>26</sup>
| Densidad = 0.69
| Gravedad = 9.05
| Rotación = 10h 13m 59s
| Rotación interna = 10h 39m 25s
| Inclinación_axial = 26.73
| Albedo = 0.47
| Velocidad_escape = 35.49
| Temperatura_nubes = 93
| mín = 82
| media = 143
| máx = ?
| Presión = 140
| componente1a = [[Āyōcoxqui]]
| componente2a = [[Tōnatiuyoh]]
| componente3a = [[Metano]]
| componente4a = [[Āpōctli]]
| componente5a = [[Amoniaco]]
| componente6a = [[Etano]]
| componente7a = [[Fosfina]]
| porcentaje1a = >93%
| porcentaje2a = >5%
| porcentaje3a = 0.2%
| porcentaje4a = 0.1%
| porcentaje5a = 0.01%
| porcentaje6a = 0.0005%
| porcentaje7a = 0.0001%
}}
'''Tzitzimicītlalli''' ahnozo '''Tlazōlteōcītlalli''' ({{es2}} ''Saturno'') ītōcāhuān inic [[chicuacē]] [[nehnencācītlalli]] [[Tōnatiuh Īchān]]co.
[[Īxiptli:Saturn Rings PIA06175.jpg|upright=1.5|thumbnail|izquierda|Tzitzimicitlālli īelcuauhyo īpan nelli tlapālli.]]
[[Īxiptli:Saturn Earth Comparison2.png|upright=1.5|thumbnail|izquierda|Tzitzimicitlālli Tlālticpactech.]]
{{Tōnatiuh īchān}}
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]]
1md5vn8lkhyfngns2e3ptmc2ih8elbg
Ilhuicateocitlalli
0
4278
532448
516731
2026-09-27T10:44:48Z
Akapochtli
159
Categoría
532448
wikitext
text/x-wiki
{{Nehnencācītlalli
| Tōcāitl = Ilhuicateōcītlalli [[File:Uranus symbol (bold, white).svg|24px|⛢]]
| Īxiptli = Uranus2.jpg
| Símbolo = [[Īxiptli:Uranus symbol.svg|15px]]
| Tlapantlāzani = [[William Herschel]]
| Fecha = [[13 ic ēyi mētztli]], [[1781]]
| Radio = 2 870 972 200
| Excentricidad = 0.04716771
| P_o_sideral = 84x 3t 15.66y
| P_o_sinódico = 369.7
| Velocidad_orbital = 6.8352
| Inclinación = 0.76986
| Satélites = 29
| Diámetro = 51,118
| Área = 8 130 000 000
| Masa = 8.686×10<sup>25</sup>
| Densidad = 1.29
| Gravedad = 8.69
| Rotación = -17y 14m
| Inclinación_axial = 97.86
| Albedo = 0.51
| Velocidad_escape = 21.29
| Temperatura_nubes = 55
| mín = 59
| media = 68
| máx = N/A
| Presión = Varía con la profundidad
| componente1a = [[Āyōcoxqui]]
| componente2a = [[Tōnatiuyoh]]
| componente3a = [[Metano]]
| componente4a = [[Amoniaco]]
| componente5a = [[Etano]]
| componente6a = [[Acetileno]]
| componente7a = [[Monóxido de tecolli]]<br />[[Sulfuro de Āyōcoxqui]]
| porcentaje1a = 83%
| porcentaje2a = 15%
| porcentaje3a = 1.99%
| porcentaje4a = 0.01%
| porcentaje5a = 0.00025%
| porcentaje6a = 0.00001%
| porcentaje7a = Trazas
}}
'''Ilhuicateōcītlalli''' nozo '''Ilhuicatēcacītlalli''' ahnozo '''Xiuhtēuccītlalli''' ({{es2}} ''Urano'') ītōcāhuān inic [[chicōme]] [[nehnencācītlalli]] [[Tōnatiuh Īchān]]co
[[Īxiptli:Uranus rings and moons.jpg|thumb|center|Ilhuicateōcitlālli īpan ahmonelli tlapāltin]]
{{Tōnatiuh īchān}}
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]]
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicateōcītlalli]]
sq4kw8vg4j4r0bh518m2242n7yzbqbe
532464
532448
2026-09-27T10:57:10Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Ilhuicateōcītlalli]] a [[Ilhuicateocitlalli]]: Título mal escrito
532448
wikitext
text/x-wiki
{{Nehnencācītlalli
| Tōcāitl = Ilhuicateōcītlalli [[File:Uranus symbol (bold, white).svg|24px|⛢]]
| Īxiptli = Uranus2.jpg
| Símbolo = [[Īxiptli:Uranus symbol.svg|15px]]
| Tlapantlāzani = [[William Herschel]]
| Fecha = [[13 ic ēyi mētztli]], [[1781]]
| Radio = 2 870 972 200
| Excentricidad = 0.04716771
| P_o_sideral = 84x 3t 15.66y
| P_o_sinódico = 369.7
| Velocidad_orbital = 6.8352
| Inclinación = 0.76986
| Satélites = 29
| Diámetro = 51,118
| Área = 8 130 000 000
| Masa = 8.686×10<sup>25</sup>
| Densidad = 1.29
| Gravedad = 8.69
| Rotación = -17y 14m
| Inclinación_axial = 97.86
| Albedo = 0.51
| Velocidad_escape = 21.29
| Temperatura_nubes = 55
| mín = 59
| media = 68
| máx = N/A
| Presión = Varía con la profundidad
| componente1a = [[Āyōcoxqui]]
| componente2a = [[Tōnatiuyoh]]
| componente3a = [[Metano]]
| componente4a = [[Amoniaco]]
| componente5a = [[Etano]]
| componente6a = [[Acetileno]]
| componente7a = [[Monóxido de tecolli]]<br />[[Sulfuro de Āyōcoxqui]]
| porcentaje1a = 83%
| porcentaje2a = 15%
| porcentaje3a = 1.99%
| porcentaje4a = 0.01%
| porcentaje5a = 0.00025%
| porcentaje6a = 0.00001%
| porcentaje7a = Trazas
}}
'''Ilhuicateōcītlalli''' nozo '''Ilhuicatēcacītlalli''' ahnozo '''Xiuhtēuccītlalli''' ({{es2}} ''Urano'') ītōcāhuān inic [[chicōme]] [[nehnencācītlalli]] [[Tōnatiuh Īchān]]co
[[Īxiptli:Uranus rings and moons.jpg|thumb|center|Ilhuicateōcitlālli īpan ahmonelli tlapāltin]]
{{Tōnatiuh īchān}}
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]]
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicateōcītlalli]]
sq4kw8vg4j4r0bh518m2242n7yzbqbe
Cuauhtemoc (tlahtoani)
0
6102
532385
527772
2026-09-27T03:27:18Z
Akapochtli
159
Pendiente
532385
wikitext
text/x-wiki
{{Tlahtoani
| Tocaitl = Cuauhtemoc
| Tlacatiliztocaitl =
| Ixiptli = Relieve de Cuauhtémoc (Jesús F. Contreras), Patio Jesús F. Contreras, Aguascalientes.jpg
| Inic = [[1494]]-[[1525]]
| Tlacatiyan = Mexico Tenochtilan
| Tlahtoani = Tlahtoani
| Tlacatiyanf = {{MEX}}
| Tlacatiliztli = [[Mexico Tenochtitlan]].
| Miquiztli = [[Hibueras]] (axcan [[Honduras]]).
| Machiztli =
| Pehualli = [[1430]]
| Tlamiliztli = [[1472]]
| Achtopan = [[Cuitlahuac]]
| Niman = [[Tlacotzin]]
| Tahtli = [[Ahuitzotl]]
| Nantli = [[Tlilancapatl]]
| Namictli = [[Isabel Moctezuma Tecuichpo Ixcaxochitzin]]
| Conemeh =
| Cihuaconemeh =
}}
'''Cuauhtemoc''' ([[1494]]-[[1524]]/[[1525]]), in inic [[mahtlactli huan ome]] tlahtoani ipan [[Mexico Tenochtitlan]], xiuhpan in [[1521]] - [[1524]]/[[1525]].
== No xiquitta ==
* [[Cuauhtemoc (tlahuelmanitiliztli)]]
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl]]
7xqs6cab72k4ujxtl32wf0vgzu7mibl
Nehnencacitlalli
0
6707
532459
521750
2026-09-27T10:53:44Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Citlaltlalli]] a [[Nehnencacitlalli]]: Quitar bulo
521750
wikitext
text/x-wiki
[[Īxiptli:2006-16-a-full-1-.jpg|thumb|[[Eris]] auh [[Dynsomia]], [[Eris īmetz|īmetz]].]]
[[Īxiptli:Plutonian system.jpg|thumb|[[Mictlāntēcuhcītlalli]] auh [[Caronte]], [[Nicz]] īhuān [[Hydra]], [[Mictlāntēuccītlalli īmetz|īmetz]]]]
'''Citlāltlālli''' in [[Ilhuicamatiliztli Tlacatiyān Ītzalan Cetiliztli]] ītlanōnōtzaliz, nehnencācītlalli ilhuicatl tlactli tlein:
* Īohhui yahualoa in [[Tōnatiuh]]
* Piya in monequiz [[Pipincāyōtl]] īca quicempanahuia in tequīzquic tlamantli īchicāhualiz, in iuhcātiliztli piya in "neneuhcāyōtl ā''estático''"<ref>quihtōznequi ''equilibrio hidroestático''.</ref> (achiuh olōlihuic).
* Ca ōchipāhua īohhui in [[nehnencācītlalcotoctli]] <ref>quihtōznequi ''planetesimales''.</ref>
Ītechpa inīn tlanōnōtzaliztli in [[Tōnatiuh īchān]] piya chicuēyi nehnencācītlalli: [[Payīnalcītlalli]], [[Citlalpol|Cītlalpōl]], [[Tlalticpactli|Tlālticpactli]], [[Chichilcitlalpol|Chīchīlcītlalli]], [[Huēyitzitzimicītlalli|Tezcatlipocacītlalli]], [[Huēyitzitzimicītlalli]] , [[Tzitzimicītlalli]], [[Ilhuicateōcītlalli]] īhuān [[Tlāloccītlalli]].
== No xiquitta ==
* [[Tlalticpactli]]
== Toquiliztequitl ==
<references/>
[[Neneuhcāyōtl:Citlaltlalli]]
gudjwzld4vn7bv1d88bytl2quqrs4is
532461
532459
2026-09-27T10:55:26Z
Akapochtli
159
Arreglo y marcado
532461
wikitext
text/x-wiki
{{Copyedit}}[[Īxiptli:2006-16-a-full-1-.jpg|thumb|[[Eris]] auh [[Dynsomia]], [[Eris īmetz|īmetz]].]]
[[Īxiptli:Plutonian system.jpg|thumb|[[Mictlāntēcuhcītlalli]] auh [[Caronte]], [[Nicz]] īhuān [[Hydra]], [[Mictlāntēuccītlalli īmetz|īmetz]]]]
'''Nehnencacitlalli''' in [[Ilhuicamatiliztli Tlacatiyān Ītzalan Cetiliztli]] ītlanōnōtzaliz, nehnencācītlalli ilhuicatl tlactli tlein:
* Īohhui yahualoa in [[Tōnatiuh]]
* Piya in monequiz [[Pipincāyōtl]] īca quicempanahuia in tequīzquic tlamantli īchicāhualiz, in iuhcātiliztli piya in "neneuhcāyōtl ā''estático''"<ref>quihtōznequi ''equilibrio hidroestático''.</ref> (achiuh olōlihuic).
* Ca ōchipāhua īohhui in [[nehnencācītlalcotoctli]] <ref>quihtōznequi ''planetesimales''.</ref>
Ītechpa inīn tlanōnōtzaliztli in [[Tōnatiuh īchān]] piya chicuēyi nehnencācītlalli: [[Payīnalcītlalli]], [[Citlalpol|Cītlalpōl]], [[Tlalticpactli|Tlālticpactli]], [[Chichilcitlalpol|Chīchīlcītlalli]], [[Huēyitzitzimicītlalli|Tezcatlipocacītlalli]], [[Huēyitzitzimicītlalli]] , [[Tzitzimicītlalli]], [[Ilhuicateōcītlalli]] īhuān [[Tlāloccītlalli]].
== No xiquitta ==
* [[Tlalticpactli]]
== Tlahtolcaquiztiloni ==
<references/>
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]]
l7jhmlbfwarfato6li9k1uuxxc2iv9p
Citlalmamalhuaztli
0
10355
532405
380986
2026-09-27T09:26:08Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Cītlalmamalhuāztli]] a [[Citlalmamalhuaztli]]: Título mal escrito
380986
wikitext
text/x-wiki
{{Miaccītlalli
| tōcāitl = Cītlalmamalhuāztli
| imagen =
| latintōcāitl = Taurus
| abreviatura = Tau
| gentitivo = Tauri
| simbología = in [[Mamalhuāztli]]
| RA = 4
| dec= 15
| area = 797
| rango = 17
| estrellas = 4
| estrella = [[Aldebarán]] (α Tau)
| magnitud = 0.9
| meteoros =
* [[Taurids]]
* [[Beta Taurids]]
| colindancia =
* [[Auriga (constelación)|Auriga]]
* [[Perseus]]
* [[Aries]]
* [[Cetus]]
* [[Eridanus (constelación)|Eridanus]]
* [[Orión (constelación)|Orión]]
* [[Géminis|Gemini]]
| latmax = 90
| latmin = 65
| mes = Enero
| notas=}}
In '''Cītlalmamalhuāztli''' miaccītlalli moteca īpan miaccītlalli ''Taurus''.
9r70hi73vj2bmiie2kdqnct791t8h73
532429
532405
2026-09-27T10:00:21Z
Akapochtli
159
Categoría y arreglo
532429
wikitext
text/x-wiki
{{Miaccitlalli
| tocaitl = Citlalmamalhuaztli
| imagen =
| latintocaitl = Taurus
| abreviatura = Tau
| gentitivo = Tauri
| simbología = in [[Mamalhuaztli]]
| RA = 4
| dec= 15
| area = 797
| rango = 17
| estrellas = 4
| estrella = [[Aldebarán]] (α Tau)
| magnitud = 0.9
| meteoros =
* [[Taurids]]
* [[Beta Taurids]]
| colindancia =
* [[Auriga (constelación)|Auriga]]
* [[Perseus]]
* [[Aries]]
* [[Cetus]]
* [[Eridanus (constelación)|Eridanus]]
* [[Orión (constelación)|Orión]]
* [[Géminis|Gemini]]
| latmax = 90
| latmin = 65
| mes = Enero
| notas=}}
In '''Citlalmamalhuaztli''' miaccitlalli moteca ipan miaccitlalli ''Taurus''.
[[Neneuhcāyōtl:Miaccitlalli]]
qe4vai0pph0prfls83r61wb03efhrcq
Nemachiyōtīlli:Miaccitlalli
10
10367
532423
330749
2026-09-27T09:43:58Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Nemachiyōtīlli:Miaccītlalli]] a [[Nemachiyōtīlli:Miaccitlalli]]: Título mal escrito
330749
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" border="2" style="width:24em; padding: 0.5em;border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;" cellpadding="4"
|-
! colspan="2" style="text-align: center; background-color: silver; font-size: larger;" | {{{tōcāitl}}}
|-
{{#if:{{{imagen|}}}|{{!}}colspan="2" style="text-align: center; font-size: smaller;"{{!}}[[Īxiptli:{{{imagen}}}|300px|{{{tōcāitl}}} īcīcītlaltin]]}}
|-
{{#if:{{{latintōcāitl2|}}} | {{!}}style="text-align: center; font-size: smaller;"{{!}}[[Īxiptli:{{{latintōcāitl}}} constellation map.png|150px|{{{latintōcāitl}}}]]
{{!}}[[Īxiptli:{{{latintōcāitl2}}} constellation map.png|150px|{{{latintōcāitl2}}}]] | {{!}}colspan="2" style="text-align: center; font-size: smaller;"{{!}}[[Īxiptli:{{{latintōcāitl}}} constellation map.png|300px|{{{latintōcāitl}}}]]}}
|-
! [[Latintlahtōlli|Latintōcāitl]]
| {{{latintōcāitl}}} {{#if:{{{latintōcāitl2|}}}|īhuān {{{latintōcāitl2}}} }}
|-
! Tlailochtīliztli
| {{{abreviatura}}}
|-
! [[Gentitivo]]
| {{{gentitivo}}}
|-
! Machiyōtl
| {{{simbología}}}
|-
! [[Ascensión recta|Ascensión Recta]]
| {{{RA}}} h
|-
! [[Declinación (astronomía)|Declinación]]
| {{{dec}}}°
|-
! Tlaīxpayōtl
| {{{area|}}}{{{área|}}} grados cuadrados
[[Anexo:Lista de constelaciones por área|Rango {{{rango}}}]]
|-
! style="white-space: nowrap;" | Tlapōhualli cīcītlaltin
([[Magnitud aparente|magnitud]] < 3)
| {{{estrellas}}}
|-
! Tlacempanahuia inic tlāhuīlloh in cītlalli
| {{{estrella}}}
([[Magnitud aparente|magnitud ap.]] {{{magnitud}}})
|-
! [[Lluvia de meteoros]]
|
{{{meteoros}}}
|-
! Miaccītlalli
colindantes
|
{{{colindancia}}}
|-
| colspan="2" style="text-align: center;" | Ittalōni in āncāyōpan ītzalan +{{{latmax}}}° īhuān −{{{latmin}}}°
Cencah yēctli ittoniliztli 21:00 hrs (9 p.m.) ihcuāc in mētztli {{{mes}}}
|- class="hiddenStructure{{{notas|}}}"
|colspan="2" style="text-align:center;font-size: smaller;"|{{{notas}}}
|}<noinclude>{{Uso de plantilla}} [[Categoría:Huiquipedia:Fichas ilhuicamatiliztli|{{PAGENAME}}]]
</noinclude>
<includeonly>[[Categoría:Miaccītlalli]]</includeonly>
r6tsxd0hgqkchjv44hag5zrynu8sir4
532425
532423
2026-09-27T09:50:55Z
Akapochtli
159
Arreglo
532425
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" border="2" style="width:24em; padding: 0.5em;border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;" cellpadding="4"
|-
! colspan="2" style="text-align: center; background-color: silver; font-size: larger;" | {{{tocaitl}}}
|-
{{#if:{{{imagen|}}}|{{!}}colspan="2" style="text-align: center; font-size: smaller;"{{!}}[[Īxiptli:{{{imagen}}}|300px|{{{tocaitl}}} icicitlaltin]]}}
|-
{{#if:{{{latintocaitl2|}}} | {{!}}style="text-align: center; font-size: smaller;"{{!}}[[Īxiptli:{{{latintocaitl}}} constellation map.png|150px|{{{latintocaitl}}}]]
{{!}}[[Īxiptli:{{{latintōcāitl2}}} constellation map.png|150px|{{{latintocaitl2}}}]] | {{!}}colspan="2" style="text-align: center; font-size: smaller;"{{!}}[[Īxiptli:{{{latintocaitl}}} constellation map.png|300px|{{{latintocaitl}}}]]}}
|-
! [[Latintlahtolli|Latintocaitl]]
| {{{latintocaitl}}} {{#if:{{{latintocaitl2|}}}|ihuan {{{latintocaitl2}}} }}
|-
! Tlailochtiliztli
| {{{abreviatura}}}
|-
! [[Gentitivo]]
| {{{gentitivo}}}
|-
! Machiyotl
| {{{simbología}}}
|-
! [[Ascensión recta|Ascensión Recta]]
| {{{RA}}} h
|-
! [[Declinación (astronomía)|Declinación]]
| {{{dec}}}°
|-
! Tlaixpayotl
| {{{area|}}}{{{área|}}} grados cuadrados
[[Anexo:Lista de constelaciones por área|Rango {{{rango}}}]]
|-
! style="white-space: nowrap;" | Tlapohualli cicitlaltin
([[Magnitud aparente|magnitud]] < 3)
| {{{estrellas}}}
|-
! Tlacempanahuia inic tlahuilloh in citlalli
| {{{estrella}}}
([[Magnitud aparente|magnitud ap.]] {{{magnitud}}})
|-
! [[Lluvia de meteoros]]
|
{{{meteoros}}}
|-
! Miaccitlalli
colindantes
|
{{{colindancia}}}
|-
| colspan="2" style="text-align: center;" | Ittaloni in ancayopan itzalan +{{{latmax}}}° ihuan −{{{latmin}}}°
Cencah yectli ittoniliztli 21:00 hrs (9 p.m.) ihcuac in metztli {{{mes}}}
|- class="hiddenStructure{{{notas|}}}"
|colspan="2" style="text-align:center;font-size: smaller;"|{{{notas}}}
|}<noinclude>{{Uso de plantilla}} [[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli|{{PAGENAME}}]]
</noinclude>
0acd1vfgsqj2pi1wwbt7fzpcoskswii
532435
532425
2026-09-27T10:13:50Z
Akapochtli
159
Arreglo
532435
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" border="2" style="width:24em; padding: 0.5em;border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;" cellpadding="4"
|-
! colspan="2" style="text-align: center; background-color: silver; font-size: larger;" | {{{tocaitl}}}
|-
{{#if:{{{imagen|}}}|{{!}}colspan="2" style="text-align: center; font-size: smaller;"{{!}}[[Īxiptli:{{{imagen}}}|300px|{{{tocaitl}}} icicitlaltin]]}}
|-
{{#if:{{{latintocaitl2|}}} | {{!}}style="text-align: center; font-size: smaller;"{{!}}[[Īxiptli:{{{latintocaitl}}} constellation map.png|150px|{{{latintocaitl}}}]]
{{!}}[[Īxiptli:{{{latintocaitl2}}} constellation map.png|150px|{{{latintocaitl2}}}]] | {{!}}colspan="2" style="text-align: center; font-size: smaller;"{{!}}[[Īxiptli:{{{latintocaitl}}} constellation map.png|300px|{{{latintocaitl}}}]]}}
|-
! [[Latintlahtolli|Latintocaitl]]
| {{{latintocaitl}}} {{#if:{{{latintocaitl2|}}}|ihuan {{{latintocaitl2}}} }}
|-
! Tlailochtiliztli
| {{{abreviatura}}}
|-
! [[Gentitivo]]
| {{{gentitivo}}}
|-
! Machiyotl
| {{{simbología}}}
|-
! [[Ascensión recta|Ascensión Recta]]
| {{{RA}}} h
|-
! [[Declinación (astronomía)|Declinación]]
| {{{dec}}}°
|-
! Tlaixpayotl
| {{{area|}}}{{{área|}}} grados cuadrados
[[Anexo:Lista de constelaciones por área|Rango {{{rango}}}]]
|-
! style="white-space: nowrap;" | Tlapohualli cicitlaltin
([[Magnitud aparente|magnitud]] < 3)
| {{{estrellas}}}
|-
! Tlacempanahuia inic tlahuilloh in citlalli
| {{{estrella}}}
([[Magnitud aparente|magnitud ap.]] {{{magnitud}}})
|-
! [[Lluvia de meteoros]]
|
{{{meteoros}}}
|-
! Miaccitlalli
colindantes
|
{{{colindancia}}}
|-
| colspan="2" style="text-align: center;" | Ittaloni in ancayopan itzalan +{{{latmax}}}° ihuan −{{{latmin}}}°
Cencah yectli ittoniliztli 21:00 hrs (9 p.m.) ihcuac in metztli {{{mes}}}
|- class="hiddenStructure{{{notas|}}}"
|colspan="2" style="text-align:center;font-size: smaller;"|{{{notas}}}
|}<noinclude>{{Uso de plantilla}} [[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli|{{PAGENAME}}]]
</noinclude>
32e0yuhn0s7bxlixlnqo96lfh56vywv
Citlallachtli
0
10369
532403
376711
2026-09-27T09:25:41Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Cītlallachtli]] a [[Citlallachtli]]: Título mal escrito
376711
wikitext
text/x-wiki
{{Miaccītlalli
| imagen = Citlaltlachtli.JPG
| tōcāitl = Cītlaltlachtli
| latintōcāitl = Orion
| abreviatura = Ori
| gentitivo = Orionis
| simbología = in [[Tlachtli]]
| RA = 5
| dec= 5
| area = 594
| rango = 26th
| estrellas = 8
| estrella = [[Rigel]] (β Orionis)
| magnitud = 0,12
| meteoros =
* [[Oriónidas]]
* [[Chi Oriónidas]]
| colindancia =
* [[Géminis|Geminis]]
* [[Tauro|Taurus]]
* [[Eridanus (constelación)|Eridanus]]
* [[Lepus (constelación)|Lepus]]
* [[Monoceros]]
| latmax = 85
| latmin = 75
| mes = Enero
| notas=[[Īxiptli:Orion_3008_huge.jpg|center|250px|click para alargar la imagen]]<center><small>Créditos: Mouser Williams</small></center>
}}
In '''Cītlallachtli''' ahnozo '''Cītlaltlachtli''' miaccītlalli.
[[Īxiptli:Tlachtli1.JPG|350px|thumb|left|Cītlallachtli īmachiyo]]
[[Īxiptli:Citlaltlachtli.JPG|350px|thumb|left|Cītlallachtli īcīcītlaltin]]
ouosue3ywobse9onsho4l6f9rxm18vi
532428
532403
2026-09-27T09:58:27Z
Akapochtli
159
Categoría y arreglo
532428
wikitext
text/x-wiki
{{Miaccitlalli
| imagen = Citlaltlachtli.JPG
| tocaitl = Citlallachtli
| latintocaitl = Orion
| abreviatura = Ori
| gentitivo = Orionis
| simbología = in [[Tlachtli]]
| RA = 5
| dec= 5
| area = 594
| rango = 26th
| estrellas = 8
| estrella = [[Rigel]] (β Orionis)
| magnitud = 0,12
| meteoros =
* [[Oriónidas]]
* [[Chi Oriónidas]]
| colindancia =
* [[Géminis|Geminis]]
* [[Tauro|Taurus]]
* [[Eridanus (constelación)|Eridanus]]
* [[Lepus (constelación)|Lepus]]
* [[Monoceros]]
| latmax = 85
| latmin = 75
| mes = Enero
| notas=[[Īxiptli:Orion_3008_huge.jpg|center|250px|click para alargar la imagen]]<center><small>Créditos: Mouser Williams</small></center>
}}
In '''Citlallachtli''' nozo '''Citlaltlachtli''' miaccitlalli.
[[Īxiptli:Tlachtli1.JPG|350px|thumb|left|Citlallachtli imachiyo]]
[[Īxiptli:Citlaltlachtli.JPG|350px|thumb|left|Citlallachtli icicitlaltin]]
[[Neneuhcāyōtl:Miaccitlalli]]
chlqiufnj268myew59vgtftv65r5fio
Citlalocelotl
0
10370
532411
381012
2026-09-27T09:27:48Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Cītlalocēlōtl]] a [[Citlalocelotl]]: Título mal escrito
381012
wikitext
text/x-wiki
{{Miaccītlalli
| imagen = Citlalocelotl.JPG
| tōcāitl = Cītlalocēlōtl
| latintōcāitl= Ursa major
| abreviatura = UMa
| gentitivo = Ursae Majoris
| simbología = in [[Ocēlōtl]]
| RA = 10.67
| dec= 55.38
| area = 1280
| rango = 3rd
| estrellas = 6
| estrella = [[Epsilon Ursae Majoris|ε UMa]] (Alioth)
| magnitud = 1.7
| meteoros =
* [[Alpha Ursa Majorids]]
* [[Leonids-Ursids]]
| coindancia =
* [[Draco (constelación)|Draco]]
* [[Camelopardalis]]
* [[Lynx (constelación)|Lynx]]
* [[Leo Minor]]
* [[Leo]]
* [[Coma Berenices]]
* [[Canes Venatici]]
* [[Boötes]]
|latmax = 90
|latmin = 30
|mes = Abril
|notas=
|}}
'''Cītlalocēlōtl''' miaccītlalli.
[[Īxiptli:Ocelotl_Jaguar.JPG|350px|thumb|left|Cītlalocēlōtl īmachiyo]]
[[Īxiptli:Citlalocelotl.JPG|350px|thumb|left|Cītlalocēlōtl īcīcītlaltin.]]
53nnmksw1rqa9ke3x44yl5ck6gwot5e
532432
532411
2026-09-27T10:06:28Z
Akapochtli
159
Categoría y arreglo
532432
wikitext
text/x-wiki
{{Miaccitlalli
| imagen = Citlalocelotl.JPG
| tocaitl = Citlalocelotl
| latintōcāitl= Ursa major
| abreviatura = UMa
| gentitivo = Ursae Majoris
| simbología = in [[Ocelotl]]
| RA = 10.67
| dec= 55.38
| area = 1280
| rango = 3rd
| estrellas = 6
| estrella = [[Epsilon Ursae Majoris|ε UMa]] (Alioth)
| magnitud = 1.7
| meteoros =
* [[Alpha Ursa Majorids]]
* [[Leonids-Ursids]]
| coindancia =
* [[Draco (constelación)|Draco]]
* [[Camelopardalis]]
* [[Lynx (constelación)|Lynx]]
* [[Leo Minor]]
* [[Leo]]
* [[Coma Berenices]]
* [[Canes Venatici]]
* [[Boötes]]
|latmax = 90
|latmin = 30
|mes = Abril
|notas=
|}}
'''Citlalocelotl''' miaccitlalli.
[[Īxiptli:Ocelotl_Jaguar.JPG|350px|thumb|left|Citlalocelotl imachiyo]]
[[Īxiptli:Citlalocelotl.JPG|350px|thumb|left|Citlalocelotl icicitlaltin.]]
[[Neneuhcāyōtl:Miaccitlalli]]
mhz9c8jn0uqouai1e6xgu0a5cuyngyw
Citlalozomahtli
0
10424
532413
139392
2026-09-27T09:28:14Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Cītlalozomahtli]] a [[Citlalozomahtli]] sobre una redirección: Título mal escrito
139392
wikitext
text/x-wiki
{{Miaccītlalli
| tōcāitl = Cītlalozomahtli
| imagen = Citlalozomahtli.JPG
| latintōcāitl= Cepheus
| latintōcāitl2= Ursa Minor
| abreviatura = Cep īhuān UMi
| gentitivo = Cephei īhuān Ursae Minoris
| simbología = in [[Ozomahtli]]
| RA =
| dec=
| area =
| rango =
| estrellas = 3
| estrella = [[Yacatēuctli (cītlalli)|Yacatēuctli]]
| magnitud = 2.02
| meteoros =
| coindancia =
|latmax =
|latmin =
|mes =
|notas=
|}}
In '''Cītlalozomahtli''' miaccītlalli, inīn miaccītlalli oncah, onnēci mictlāmpa. Ītachcāuh cītlalli motōcāitia [[Yacatēuctli]], moteca īpan miaccītlalli ''Osa Menor'' īhuān ''Cefeo''.
[[Image:Citlalozomahtli.JPG|350px|thumb|left|Cītlalozomahtli īcīcītlaltin]]
[[Image:Ozomahtli.JPG|350px|thumb|left|Ozomahtli īmachiyo]]
9uex9cz3pbwo305x84ggxjvtmo5x1kr
532434
532413
2026-09-27T10:12:13Z
Akapochtli
159
Categoría y arreglo
532434
wikitext
text/x-wiki
{{Miaccitlalli
| tocaitl = Citlalozomahtli
| imagen = Citlalozomahtli.JPG
| latintocaitl= Cepheus
| latintocaitl2= Ursa Minor
| abreviatura = Cep ihuan UMi
| gentitivo = Cephei ihuan Ursae Minoris
| simbología = in [[Ozomahtli]]
| RA =
| dec=
| area =
| rango =
| estrellas = 3
| estrella = [[Yacateuctli (citlalli)|Yacateuctli]]
| magnitud = 2.02
| meteoros =
| coindancia =
|latmax =
|latmin =
|mes =
|notas=
|}}
In '''Citlalozomahtli''' miaccitlalli, inin miaccitlalli oncah, onneci mictlampa. Iachcauh citlalli motocayotia [[Yacateuctli]], moteca ipan miaccitlalli ''Osa Menor'' ihuan ''Cefeo''.
[[Image:Citlalozomahtli.JPG|350px|thumb|left|Citlalozomahtli icicitlaltin]]
[[Image:Ozomahtli.JPG|350px|thumb|left|Ozomahtli imachiyo]]
[[Neneuhcāyōtl:Miaccitlalli]]
eu4qm9w9vgwfbomsxinmvb3izuy3n8q
Citlalxonecuilli
0
10427
532417
376723
2026-09-27T09:29:07Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Cītlalxonecuilli]] a [[Citlalxonecuilli]]: Título mal escrito
376723
wikitext
text/x-wiki
{{Miaccītlalli
| tōcāitl = Cītlalxonecuilli
| imagen = Citlalxonecuilli.JPG
| latintōcāitl = Canis major
| abreviatura = CMa
| gentitivo = Canis Majoris
| simbología = in [[Xonecuilli]]
| RA = 7
| dec= −20
| area = 380
| rango = 43rd
| estrellas = 5
| estrella = [[Sirius]] (α CMa)
| magnitud = −1.46
| meteoros = None
| colindancia =
* [[Monoceros]]
* [[Lepus (constelación)|Lepus]]
* [[Columba (constelación)|Columba]]
* [[Puppis]]
| latmax = 60
| latmin = 90
| mes = Febrero
| notas=
|}}
'''Cītlalxonecuilli''', inin miaccītlalli moteca īpan miaccītlalli ''Can Mayor''.
[[Īxiptli:Xonecuilli.JPG|350px|thumb|left|Xonecuilli īmachiyo]]
[[Īxiptli:Citlalxonecuilli2.JPG|350px|thumb|left|Cītlalxonecuilli īcīcītlaltin]]
rgcbkajwp8qclfer52d2hmzkwsz2idd
532437
532417
2026-09-27T10:17:49Z
Akapochtli
159
Categoría y arreglo
532437
wikitext
text/x-wiki
{{Miaccitlalli
| tocaitl = Citlalxonecuilli
| imagen = Citlalxonecuilli.JPG
| latintocaitl = Canis major
| abreviatura = CMa
| gentitivo = Canis Majoris
| simbología = in [[Xonecuilli]]
| RA = 7
| dec= −20
| area = 380
| rango = 43rd
| estrellas = 5
| estrella = [[Sirius]] (α CMa)
| magnitud = −1.46
| meteoros = None
| colindancia =
* [[Monoceros]]
* [[Lepus (constelación)|Lepus]]
* [[Columba (constelación)|Columba]]
* [[Puppis]]
| latmax = 60
| latmin = 90
| mes = Febrero
| notas=
|}}
'''Citlalxonecuilli''', inin miaccitlalli moteca ipan miaccitlalli ''Can Mayor''.
[[Īxiptli:Xonecuilli.JPG|350px|thumb|left|Xonecuilli imachiyo]]
[[Īxiptli:Citlalxonecuilli2.JPG|350px|thumb|left|Citlalxonecuilli icicitlaltin]]
[[Neneuhcāyōtl:Miaccitlalli]]
1y8upe4g3rvmotkmg68sqpzoy2yzvkt
Citlalcuetzpalli
0
10539
532399
376784
2026-09-27T09:24:15Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Cītlalcuetzpalli]] a [[Citlalcuetzpalli]] sobre una redirección: Título mal escrito
376784
wikitext
text/x-wiki
{{Miaccītlalli
| tōcāitl = Cītlalcuetzpalli
| imagen = Citlalcuetzpalli.JPG
| latintōcāitl = Pegasus
| abreviatura = Peg
| gentitivo = Pegasi
| simbología = in [[Cuetzpalli]]
| RA = 23
| dec= 15
| area = 1121
| rango = 7th
| estrellas = 5
| estrella = [[Epsilon Pegasi|ε Peg]] (Enif)
| magnitud = 2.39
| meteoros =
* [[Pegasids de Julio]]
| colindancia =
* [[Andrómeda (constelación)|Andromeda]]
* [[Lacerta]]
* [[Cygnus]]
* [[Vulpecula]]
* [[Delphinus (constelación)|Delphinus]]
* [[Equuleus]]
* [[Aquarius]]
* [[Piscis|Pisces]]
| latmax = 90
| latmin = 65
| mes = Octubre
| notas=
|}}
'''Cītlalcuetzpalli''' miaccītlalli.
[[Īxiptli:Cuetzpalli.JPG|350px|thumb|left|Cuetzpalli īmachiyo]]
[[Īxiptli:Citlalcuetzpalli.JPG|350px|thumb|left|Cītlalcuetzpalli īcīcītlaltin]]
7skyemg5taox1kdn0zx0uvc503zd1hv
532421
532399
2026-09-27T09:33:09Z
Akapochtli
159
Arreglo
532421
wikitext
text/x-wiki
{{Miaccītlalli
| tōcāitl = Cītlalcuetzpalli
| imagen = Citlalcuetzpalli.JPG
| latintōcāitl = Pegasus
| abreviatura = Peg
| gentitivo = Pegasi
| simbología = in [[Cuetzpalli]]
| RA = 23
| dec= 15
| area = 1121
| rango = 7th
| estrellas = 5
| estrella = [[Epsilon Pegasi|ε Peg]] (Enif)
| magnitud = 2.39
| meteoros =
* [[Pegasids de Julio]]
| colindancia =
* [[Andrómeda (constelación)|Andromeda]]
* [[Lacerta]]
* [[Cygnus]]
* [[Vulpecula]]
* [[Delphinus (constelación)|Delphinus]]
* [[Equuleus]]
* [[Aquarius]]
* [[Piscis|Pisces]]
| latmax = 90
| latmin = 65
| mes = Octubre
| notas=
|}}
'''Citlalcuetzpalli''' miaccitlalli.
[[Īxiptli:Cuetzpalli.JPG|350px|thumb|left|Cuetzpalli imachiyo]]
[[Īxiptli:Citlalcuetzpalli.JPG|350px|thumb|left|Citlalcuetzpalli icicitlaltin]]
[[Neneuhcāyōtl:Miaccitlalli]]
794jgliusgtgb72f95nibqm5608ga3q
532426
532421
2026-09-27T09:53:43Z
Akapochtli
159
Arreglo
532426
wikitext
text/x-wiki
{{Miaccitlalli
| tocaitl = Citlalcuetzpalli
| imagen = Citlalcuetzpalli.JPG
| latintocaipitl = Pegasus
| abreviatura = Peg
| gentitivo = Pegasi
| simbología = in [[Cuetzpalli]]
| RA = 23
| dec= 15
| area = 1121
| rango = 7th
| estrellas = 5
| estrella = [[Epsilon Pegasi|ε Peg]] (Enif)
| magnitud = 2.39
| meteoros =
* [[Pegasids de Julio]]
| colindancia =
* [[Andrómeda (constelación)|Andromeda]]
* [[Lacerta]]
* [[Cygnus]]
* [[Vulpecula]]
* [[Delphinus (constelación)|Delphinus]]
* [[Equuleus]]
* [[Aquarius]]
* [[Piscis|Pisces]]
| latmax = 90
| latmin = 65
| mes = Octubre
| notas=
|}}
'''Citlalcuetzpalli''' miaccitlalli.
[[Īxiptli:Cuetzpalli.JPG|350px|thumb|left|Cuetzpalli imachiyo]]
[[Īxiptli:Citlalcuetzpalli.JPG|350px|thumb|left|Citlalcuetzpalli icicitlaltin]]
[[Neneuhcāyōtl:Miaccitlalli]]
57ev09o0ilsas6e9n46ttkprtzuwphc
Citlalolli
0
10568
532419
381023
2026-09-27T09:29:41Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Cītlalōlli]] a [[Citlalolli]] sobre una redirección: Título mal escrito
381023
wikitext
text/x-wiki
{{Miaccītlalli
| tōcāitl = Cītlalōlli
| imagen = Citlalolli.JPG
| latintōcāitl = Leo
| abreviatura = Leo
| gentitivo = Leonis
| simbología = in [[Ōlli]]
| RA = 11
| dec= 15
| area = 947
| rango = 12º
| estrellas = 3
| estrella = [[Regulus]] (α Leo)
| magnitud = 1,4
| meteoros =
* [[Leónidas]]
| colindancia =
* [[Osa Mayor|Ursa Major]]
* [[Leo Minor]]
* [[Cáncer (constelación)|Cancer]]
* [[Hydra (constelación)|Hydra]]
* [[Sextans]]
* [[Crater (constelación)|Cráter]]
* [[Virgo]]
* [[Coma Berenices]]
| latmax = 90
| latmin = 65
| mes = Abril
| notas =
|}}
Ca miaccītlalli in '''Cītlalōlli''', iuh motta īpan caxtilmiaccītlalli ''Huēyi Miztli'' (Leo Mayor), īpan mocuā.
[[Īxiptli:Constelación Olli.JPG|300px|thumb|left|Ōlli īmachiyo]]
[[Īxiptli:Citlalolli.JPG|300px|thumb|left|Cītlalōlli īcīcītlaltin]]
3cbkqrg7406c6hdqqg752y0978wqily
532433
532419
2026-09-27T10:08:51Z
Akapochtli
159
Categoría y arreglo
532433
wikitext
text/x-wiki
{{Miaccitlalli
| tocaitl = Citlalolli
| imagen = Citlalolli.JPG
| latintōcāitl = Leo
| abreviatura = Leo
| gentitivo = Leonis
| simbología = in [[Olli]]
| RA = 11
| dec= 15
| area = 947
| rango = 12º
| estrellas = 3
| estrella = [[Regulus]] (α Leo)
| magnitud = 1,4
| meteoros =
* [[Leónidas]]
| colindancia =
* [[Osa Mayor|Ursa Major]]
* [[Leo Minor]]
* [[Cáncer (constelación)|Cancer]]
* [[Hydra (constelación)|Hydra]]
* [[Sextans]]
* [[Crater (constelación)|Cráter]]
* [[Virgo]]
* [[Coma Berenices]]
| latmax = 90
| latmin = 65
| mes = Abril
| notas =
|}}
Ca miaccitlalli in '''Citlalolli''', iuh motta ipan caxtillanmiaccitlalli ''Hueyi Miztli'' (Leo Mayor), ipan mocua.
[[Īxiptli:Constelación Olli.JPG|300px|thumb|left|Olli imachiyo]]
[[Īxiptli:Citlalolli.JPG|300px|thumb|left|Citlalolli icicitlaltin]]
[[Neneuhcāyōtl:Miaccitlalli]]
cix73t5z67iww5031cfo19gmdieogko
Neneuhcāyōtl:Miaccitlalli
14
10570
532397
524172
2026-09-27T09:23:38Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Neneuhcāyōtl:Miaccītlalli]] a [[Neneuhcāyōtl:Miaccitlalli]]: Título mal escrito
524172
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Constellations}}
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]]
cjukzibu74taun41483hfm60zudwvn2
Citlaltecpatl
0
10624
532415
452029
2026-09-27T09:28:39Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Cītlaltecpatl]] a [[Citlaltecpatl]] sobre una redirección: Título mal escrito
452029
wikitext
text/x-wiki
{{Miaccītlalli
| tōcāitl = Cītlaltecpatl
| imagen = Citlaltecpatl.JPG
| latintōcāitl=Piscis austrinus
| latintōcāitl2= Grus
| abreviatura = PsA īhuān Gru
| gentitivo = Piscis Austrini īhuān Gruis
| simbología = in [[Tecpatl]]
| RA =
| dec=
| area =
| rango =
| estrellas = 3
| estrella = [[Fomalhaut]] (α Piscis Austrini) (magnitud ap. 1,16), [[α Gru]] (Al Na'ir)
(magnitud ap. +1,73)
| magnitud =
| meteoros =
| coindancia =
| latmax =
| latmin =
| mes =
| notas=
}}
'''Cītlaltecpatl''', inin miaccītlalli moteca īpan miaccītlalli ''Piscis Austrinus'' īhuān ''Grus''.
[[Image:Constelación Tecpatl.JPG|350px|thumb|left|Cītlaltecpatl īmachiyo.]]
[[Image:Citlaltecpatl.JPG|350px|thumb|right|Cītlaltecpatl īcīcītlaltin.]]
oxav74kx7s4c2bydea4gszpm0ln6nen
532436
532415
2026-09-27T10:15:58Z
Akapochtli
159
Categoría y arreglo
532436
wikitext
text/x-wiki
{{Miaccitlalli
| tocaitl = Citlaltecpatl
| imagen = Citlaltecpatl.JPG
| latintocaitl=Piscis austrinus
| latintocaitl2= Grus
| abreviatura = PsA ihuan Gru
| gentitivo = Piscis Austrini ihuan Gruis
| simbología = in [[Tecpatl]]
| RA =
| dec=
| area =
| rango =
| estrellas = 3
| estrella = [[Fomalhaut]] (α Piscis Austrini) (magnitud ap. 1,16), [[α Gru]] (Al Na'ir)
(magnitud ap. +1,73)
| magnitud =
| meteoros =
| coindancia =
| latmax =
| latmin =
| mes =
| notas=
}}
'''Citlaltecpatl''', inin miaccitlalli moteca ipan miaccitlalli ''Piscis Austrinus'' ihuan ''Grus''.
[[Image:Constelación Tecpatl.JPG|350px|thumb|left|Citlaltecpatl imachiyo.]]
[[Image:Citlaltecpatl.JPG|350px|thumb|right|Citlaltecpatl icicitlaltin.]]
[[Neneuhcāyōtl:Miaccitlalli]]
seici7el2tc0ehv7g221rlbn6gelm6v
Citlalhuitzitzilin
0
10626
532401
452028
2026-09-27T09:25:16Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Cītlalhuitzitzilin]] a [[Citlalhuitzitzilin]]: Título mal escrito
452028
wikitext
text/x-wiki
{{Miaccītlalli
| tōcāitl = Cītlalhuitzitzilin
| imagen = Citlalhuitzitzilin.JPG
| latintōcāitl= Lepus
| latintōcāitl2= Columba
| abreviatura = Lep īhuān Col
| gentitivo = Leporis īhuān Columbae
| simbología = in [[Huitzitzilin]]
| RA =
| dec=
| area =
| rango =
| estrellas = 3
| estrella = [[α Lep]] (Arneb)
| magnitud =
| meteoros =
| coindancia =
| latmax =
| latmin =
| mes =
| notas=
}}
'''Cītlalhuitzitzilin''', inin miaccītlalli moteca īpan miaccītlalli Lepus īhuān Columba, nō īpan cītlalli Canopus (Huitzitzilin īyac).
[[Image:Huitzitzilin.JPG|350px|thumb|left|Cītlalhuitzitzilin īmachiyo.]]
[[Image:Citlalhuitzitzilin.JPG|350px|thumb|right|Cītlalhuitzitzilin īcīcītlaltin.]]
1ulq9ku39pwnpbgaw43f7hg6y22k3u0
532427
532401
2026-09-27T09:56:23Z
Akapochtli
159
Arreglo
532427
wikitext
text/x-wiki
{{Miaccitlalli
| tocaitl = Citlalhuitzitzilin
| imagen = Citlalhuitzitzilin.JPG
| latintocaitl= Lepus
| latintōcāitl2= Columba
| abreviatura = Lep ihuan Col
| gentitivo = Leporis ihuan Columbae
| simbología = in [[Huitzitzilin]]
| RA =
| dec=
| area =
| rango =
| estrellas = 3
| estrella = [[α Lep]] (Arneb)
| magnitud =
| meteoros =
| coindancia =
| latmax =
| latmin =
| mes =
| notas=
}}
'''Citlalhuitzitzilin''', inin miaccitlalli moteca ipan miaccitlalli Lepus ihuan Columba, no ipan citlalli Canopus (Huitzitzilin īyac).
[[Image:Huitzitzilin.JPG|350px|thumb|left|Citlalhuitzitzilin imachiyo.]]
[[Image:Citlalhuitzitzilin.JPG|350px|thumb|right|Citlalhuitzitzilin icicitlaltin.]]
[[Neneuhcāyōtl:Miaccitlalli]]
73ngzsc9g2ln1lqiy6tn16oqpww056k
Citlalmazatl
0
10628
532407
111623
2026-09-27T09:26:39Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Cītlalmazātl]] a [[Citlalmazatl]] sobre una redirección: Título mal escrito
111623
wikitext
text/x-wiki
{{Miaccītlalli
| tōcāitl = Cītlalmazātl
| imagen = Citlalmazatl.JPG
| latintōcāitl= Eridanus
| latintōcāitl2= Fornax
| abreviatura = Lri īhuān For
| gentitivo = Eridani īhuān Fornacis
| simbología = in [[Mazātl]]
| RA =
| dec=
| area =
| rango =
| estrellas = 0
| estrella = [[α For]] (magnitud ap. 3,87)
| magnitud =
| meteoros =
| coindancia =
| latmax =
| latmin =
| mes =
| notas=
}}
'''Cītlalmazātl''', inin miaccītlalli moteca īpan latinamiaccītlalli ''Eridanus'' īhuān ''Fornax''.
[[Image:Constelación-Mazatl.JPG|350px|thumb|left|Cītlalmazātl īmachiyo.]]
[[Image:Citlalmazatl.JPG|350px|thumb|left|Cītlalmazātl īcīcītlaltin.]]
356yjzwizcep4rnoem9pyce0l00hi19
532430
532407
2026-09-27T10:02:25Z
Akapochtli
159
Categoría y arreglo
532430
wikitext
text/x-wiki
{{Miaccitlalli
| tocaitl = Citlalmazatl
| imagen = Citlalmazatl.JPG
| latintōcāitl= Eridanus
| latintōcāitl2= Fornax
| abreviatura = Lri ihuan For
| gentitivo = Eridani ihuan Fornacis
| simbología = in [[Mazatl]]
| RA =
| dec=
| area =
| rango =
| estrellas = 0
| estrella = [[α For]] (magnitud ap. 3,87)
| magnitud =
| meteoros =
| coindancia =
| latmax =
| latmin =
| mes =
| notas=
}}
'''Citlalmazatl''', inin miaccitlalli moteca ipan latinamiaccitlalli ''Eridanus'' ihuan ''Fornax''.
[[Image:Constelación-Mazatl.JPG|350px|thumb|left|Citlalmazatl imachiyo.]]
[[Image:Citlalmazatl.JPG|350px|thumb|left|Citlalmazatl icicitlaltin.]]
[[Neneuhcāyōtl:Miaccitlalli]]
ttsouu7aazlo6e0tcycsdnp41rj4wju
Citlalmiquiztli
0
10630
532409
452027
2026-09-27T09:27:03Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Cītlalmiquiztli]] a [[Citlalmiquiztli]] sobre una redirección: Título mal escrito
452027
wikitext
text/x-wiki
{{Miaccītlalli
| tōcāitl = Cītlalmiquiztli
| imagen = Citlalmiquiztli.JPG
| latintōcāitl= Sagittarius
| latintōcāitl2= Corona Australis
| abreviatura = Sgri īhuān CrA
| gentitivo = Sagitarii īhuān Coronae Australis
| simbología = in [[Miquiztli]]
| RA =
| dec=
| area =
| rango =
| estrellas =
| estrella = [[ε Sgr]] (Kaus Australis) (magnitud ap. 1.9)
| magnitud =
| meteoros =
| coindancia =
| latmax =
| latmin =
| mes =
| notas=
}}
'''Cītlalmiquiztli''', inin miaccītlalli moteca īpan latinamiaccītlalli ''Sagittarius'' īhuān cē tlacotōntli ''Corona Australis.''
[[Image:Tzontecomatl-Miquiztli.JPG|350px|thumb|left|Cītlalmiquiztli īmachiyo.]]
[[Image:Citlalmiquiztli.JPG|350px|thumb|right|Cītlalmiquiztli īcīcītlaltin.]]
iwllty9rb6dw3qtgst9syk3kxj5x3h2
532431
532409
2026-09-27T10:04:48Z
Akapochtli
159
Categoría y arreglo
532431
wikitext
text/x-wiki
{{Miaccitlalli
| tocaitl = Citlalmiquiztli
| imagen = Citlalmiquiztli.JPG
| latintōcāitl= Sagittarius
| latintōcāitl2= Corona Australis
| abreviatura = Sgri ihuan CrA
| gentitivo = Sagitarii ihuan Coronae Australis
| simbología = in [[Miquiztli]]
| RA =
| dec=
| area =
| rango =
| estrellas =
| estrella = [[ε Sgr]] (Kaus Australis) (magnitud ap. 1.9)
| magnitud =
| meteoros =
| coindancia =
| latmax =
| latmin =
| mes =
| notas=
}}
'''Citlalmiquiztli''', inin miaccitlalli moteca ipan latinamiaccitlalli ''Sagittarius'' ihuan ce tlacotontli ''Corona Australis.''
[[Image:Tzontecomatl-Miquiztli.JPG|350px|thumb|left|Citlalmiquiztli imachiyo.]]
[[Image:Citlalmiquiztli.JPG|350px|thumb|right|Citlalmiquiztli icicitlaltin.]]
[[Neneuhcāyōtl:Miaccitlalli]]
gkwh7bma45l3grwzsonxtqv8r46fjju
Neneuhcāyōtl:Nehnencacitlalli
14
14595
532457
479835
2026-09-27T10:52:46Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Neneuhcāyōtl:Citlaltlalli]] a [[Neneuhcāyōtl:Nehnencacitlalli]]: Corrección de bulo
479835
wikitext
text/x-wiki
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]]
0ex7qwijo9sku0h6qnohprgabxexchz
Neneuhcāyōtl:Mictlāntēuccītlalli
14
14613
532449
519820
2026-09-27T10:45:46Z
Akapochtli
159
Categoría
532449
wikitext
text/x-wiki
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]]
[[Neneuhcāyōtl:Tonatiuh ichan]]
[[Neneuhcāyōtl:Citlaltlalli]]
s7mpjtrcvhhdx3qi4ub8ex3cdrtjdn9
Neneuhcāyōtl:Payīnalcītlalli
14
14616
532451
519821
2026-09-27T10:47:29Z
Akapochtli
159
Categoría
532451
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Mercury (planet)}}
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]]
[[Neneuhcāyōtl:Tonatiuh ichan]]
[[Neneuhcāyōtl:Citlaltlalli]]
cnhl5k2nfyahluh087f77lk1cwa8cot
Neneuhcāyōtl:Chīchīlcītlalli
14
14617
532444
519816
2026-09-27T10:41:34Z
Akapochtli
159
Categoría
532444
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Mars}}
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]]
[[Neneuhcāyōtl:Tonatiuh ichan]]
[[Neneuhcāyōtl:Citlaltlalli]]
au9vc5b3ironcw67yz0c5zqgoq8zcq6
Neneuhcāyōtl:Tzitzimicītlalli
14
14619
532455
519823
2026-09-27T10:49:55Z
Akapochtli
159
Categoría
532455
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Saturn (planet)}}
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]]
[[Neneuhcāyōtl:Tonatiuh ichan]]
[[Neneuhcāyōtl:Citlaltlalli]]
kmm52do7owipur97engp1g50oowewbf
Neneuhcāyōtl:Huēyitzitzimicītlalli
14
14622
532445
519818
2026-09-27T10:42:50Z
Akapochtli
159
Categoría
532445
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Jupiter (planet)}}
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]]
[[Neneuhcāyōtl:Tonatiuh ichan]]
[[Neneuhcāyōtl:Citlaltlalli]]
td7fbxd1u2gtamvamahhre5iey1wilc
Neneuhcāyōtl:Ilhuicateōcītlalli
14
14624
532447
519819
2026-09-27T10:44:00Z
Akapochtli
159
Categoría
532447
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Uranus (planet)}}
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]]
[[Neneuhcāyōtl:Tonatiuh ichan]]
[[Neneuhcāyōtl:Citlaltlalli]]
j93707lhx2b7ytihyhsa3278t0f0d8l
Neneuhcāyōtl:Tlāloccītlalli
14
14626
532453
519822
2026-09-27T10:48:49Z
Akapochtli
159
Categoría
532453
wikitext
text/x-wiki
[[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]]
[[Neneuhcāyōtl:Tonatiuh ichan]]
[[Neneuhcāyōtl:Citlaltlalli]]
s7mpjtrcvhhdx3qi4ub8ex3cdrtjdn9
Julio Bracho
0
22156
532441
497190
2026-09-27T10:36:40Z
Akapochtli
159
Arreglo
532441
wikitext
text/x-wiki
{{Īxiptlayōllācatl
|Nombre = Julio Bracho
|Image =
|birthname = Julio Bracho Pérez Gavilán
|born = {{MEXf1881}} [[17 Ic chicōme mētztli]], [[1909]]
[[Victoria de Durango|Durango]], [[Durango]], [[Mēxihco]]
|dead = {{MEXf1934}} [[26 Ic nāuhtetl mētztli]], [[1978]]
[[Āltepētl Mēxihco]] <small>(68)</small>
|género =
|películas =
|programas =
|premios =
|yearsactive = [[1941]] - [[1978]]
|
}}
'''Julio Bracho''' ītōcā inic cē [[Mēxihco]] [[īxīptlayōlizyacānqui]].
==Īxiptlayōlcāyōtl==
*[[1943]] ''[[Distinto amanecer]]'' (''Ahmō neuhqui tlanēci'')
*[[1945]] ''[[Crepúsculo]]'' (''Tlapoyāhuac'')
*[[1951]] ''[[La ausente]]'' (''Ahmō īxpan'')
*[[1960]] ''[[La sombra del Caudillo]]'' (''In huelīyāōquizqui ecahuīlli'')
[[Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1909|Bracho, Julio]]
[[Neneuhcāyōtl:Omicqueh xiuhpan 1978|Bracho, Julio]]
kuwhk45nupmnestgetc5laaivso0vc8
Acamapichtli
0
22747
532374
528834
2026-09-26T22:31:36Z
Akapochtli
159
Enlaces
532374
wikitext
text/x-wiki
{{Tlahtoani
| tocaitl = Acamapichtli
| ixiptli = [[Īxiptli:Acamapichtli, - 1387, 1395 o 1403, retrato anónimo (~1541).png|150px]]
| ixiptli_temachiztiliztli =
| tlamahuiztiliztli = [[Mexihco Tenochtitlan]] [[Tlahtoani]]
| pehualiztli_tlamiliztli = [[1366]]-[[1391]]
| altepetl = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| achtopa =
| niman = [[Huitzilihhuitl]]
| tlacatiliztli = [[1307]]~[[1357]]
| tlacatiliztli_iyeyan =
| miquiztli = 1391
| miquiztli_iyeyan = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| tahtli =
| nantli =
| namictli = Tezcatlamiyahuatzin<br>[[Ilancueitl]]<br>Huitzilxotzin<br>Xiuhcuetzin
| pilhuan = [[Huitzilihhuitl]]<br>[[Chimalpopoca]] (Ahzo)<br>[[Itzcohuatl]]<br>Tlahtolzaca<br>Cuatlecohuatl<br>Matlalxoch
| tlahtohcatlacamecayotl = Tenochtitlan tlacamecayotl
}}
[[Imagen:Codex Mendoza folio 2v.jpg|right|250px|thumb|'''Acamapichtli''', itepehualiz iuh neci ipan [[Códice Mendocino]]. Ma xiquitta in xihuitl ce-tecpatl in nican neci Acamapichtli iuhquin cihuacohuatl, zan ixquichca xihuitl chicueyi-acatl (1383) omotlahtohcatlalih zan ye iuh omoteneuh Tlahtoani-tlacateccatl.]]
'''Acamapichtli''' tlatectli iuh in yacatto [[Tlahtoani|Hueyi tlahtoani]] [[mexihcatl]], in aquin oquichicauh in [[Excan Tlahtoloyan]] netech [[Tenochtitlan]] ihuan in tecuacan [[tepanecah|tepanecayotl]], [[Azcapotzalco]]. Yehhuatl quinpalehuilih in tepanecah itech itepehualiz huitztlampa.
=== In tlein quihtoznequi itoca ===
Itoca quihtoznequi ic [[caxtillantlahtolli]] '''el que empuña la vara de carrizo''', manel oc achi huel mihtoa ''''puño cerrado con carrizos'''' ( aca-tl '''carrizo''', mapich-tli '''puño cerrado, manojo''' huicpa "ma-piqui" '''apretar algo con la mano''').
== Inemiliz ==
Inoquipan macuilpohualxiuhtiliztli XIII ihuan itzintiliz XIV omohmoyahuaqueh in [[mexitin]] huiccopa tonatiuh icalaquiyan atenco in atezcatl [[Tetzcoco]] yehhuantin omotlalihqueh in nepapan altepetl, iuh Huixachtitlan, iuh Azcapotzalco noihuan [[Chapoltepec]]. In tepanecah oquimmacauhqueh in mexihcah inic omotlalihqueh ipan mictlampa in tlalhuactli yehhuantin oquiteneuhqueh imaltepeuh '''Cuauhmixtitlan''' ipan xihuitl 1274{{3conejo}}. Ipan xihuitl 1366{{4conejo}}<ref>Chimalpain, p.223</ref> in tepanecatl hueyitlahtoani [[Ahcolnahuacatl]], yehhuatlin quixittac in Acamapichtli (colhuatl tlahtohcapilli in aquin nemiya [[Cohuatlichan]]) inic omotlalih ipan tlahtohcaicpalli itech pohui [[Tenochtitlan]], iuh opeuh in yancuic Tenochtitlan itlahtohcamecayo, inin altepetl motenehua in tlacemololoh itech toltecayotl ihuan in tlahtohcayotl mocuepa iuhqui Hueyi tlahtohcayotl, yehhuatlin quihualpatlac Colhuahcan, iuh omochiuh inic eyi [[Excan Tlahtoloyan]].
[[Imagen:Cambio de Cuauhmixtiltlan a Tenochtitlan.png|thumb|250px|Cuauhmixtitlan 1274/Tenochtitlan 1376]] Cequi tlamantli in techpalehuiz ic ticmatizqueh in iquin otlacat Acamapichtli, monequi ma ticmatican in aquihqueh ocatcah in itah in inan, inic quicemmelahuaz itzintiliz, ic monequi timomachtizqueh ic miyac netlacuitlahuiliztli. Itah ocatca '''Huehueh Acamapichtli''' (Chimalpain, Mendieta, Torquemada), in tlahtoani Colhuahcan (1323-1336). Ca yehhuatl '''[[Ilancueitl Ixxochitl]]''' in inan. <ref>Chimalpain p. 225; Ixtllxochitl hualmitzilhuia ca yehhuatl oquitocayotiya iuh ''Cuetlaxxochitzin''. Chimalpain quimaca occe tocaitl ipan amaizhuatl 357 quihtoa in Acamapichtli ipil Opochtli Iztahuatzin ihuan in cihuatl Matotoztli, iniqueh on tocaitl ahmo nelli.</ref>
Monequi ma tiquilnamican in tlahtohqueh mexihcah miaquin icihuahuan, ic neixcuitilli, ''Torquemada'' quihtoa in acatto ocatca Tezcatlamiyahuatl. Itechpa ipilhuan Chimalpain oquihtoh in oncateh 23 ipilhuan, manel za oquitocayotih 11: Cuauhtlecohuatl, Ixehuatzin, Ometochtzin (Tollan itlahtohcauh), Cuetlachtzin (omonamic Tollan Xiloxochitzin itlahtohcauh), Citlalcohuatzin, Macuextzin, Itzcohuatzin (yez tlahtoani Tenochtitlan), Huehuezaca, Tetlepanquetza, Yaotlantzin, Ixcuitlantoc. Nepapan nemiliztlahcuilolli techilhuiah in Huitzilihhuitl (''Chimalpain, Mendieta,'' ''Ixtlilxochitl, Torquemada'') ihuan in Chimalpopoca (Mendieta, Torquemada, ''Historia de los mexicanos'') no ipilhuan in Acamapichtli. Ixtlilxochitl techilhuia no ipilhuan Xiuhtlatonac ihuan Chalchiuhtlatonac, ca yehhuatlin omihtoh ompa Coyohuahcan ocatca in achtopa tlahtoani, inin ahmo nelli.
Manel Acamapichtli oquitzonan iuhqui [[Cihuacohuatl]] ipan 1366 xihuitl,<ref> Ixtlilxochitl auh in ''Anales de Tlatelolco'' iuh in oquitecah 1367 xihuitl</ref> ye ocatca niman ic iuh Hueyi tlahtoani. Zan ixquichca 1383{{8caña}} mochihuaz inic motlahtohcatlaliz iuhqui ic motocayotiz Tlahtoani-tlacateccatl. Acamapichtli ahmo omeyollouh in oquimotlacentlalilih in tepanecah inyaoyo, iuh ipan 1376{{1ped}} xihuitl huiccopa [[chalcayotl]] inic pehua in achtopa "Xochiyaoyotl" ma mantoqueh ixquichca 40 xihuitl; zan ce no xihuitl ipan quiyeyecalhuia ca yehhuatl quipatla in tecuacan itoca ''Mexihco-Cuauhmixtitlan'' copahuic ''Mexihco-Tenochtitlan'', Acamapichtli oquichiuh inic quimahuiztiliz in Tenochtzin. Occe altepetl ihtic Atezcatl Tetzcoco Tlahuelmayan Mexihco (Valle de México) ca yehhuantin oquipanahuihqueh in altepetl Xaltocan ihuan in altepetl Tepotzohtlan. Ipan achi cahuitl, in tlacetililiztli intech mexihcah ihuan tepanecah oquitlalpolohqueh ic ichicahualiz nepapan [[altepetl]].
== Itepehualiz ==
*1367. Itloc Azcapotzalco quipanahuiah in Excan Tlahtoloyan Xaltocan-Cuauhtitlan-Tepotzohtlan. In mexihcah nohmah quipanahuiah Teohuahcan Amaquemecan Chalco, inic quimictiah Huehue Cacama Totec (1352-1367).
*1370. Tequitilo Tenayohcan.
*1376. Pehua in [[Xochiyaotl]] Chalcopa.
*1379. Tlalpololo Xochimilco.
*1382. Tlalpololo Mizquic.
*1393. Tlalpololo Cuitlahuac.
*1395. Tlalpololo Cuauhnahuac (quilmach cequintin tlatlalihqueh inin altepetl itech pohui Chalco).
== Oc no xiquitta ==<!--Véase también-->
* [[Tenochtitlan]]
== Tlahtolcaquiztiloni ==
<references/>
== Amoxtiliztli ==<!--Bibliografía-->
* [[Chimalpain|Chimalpain Cuauhtlehuanitzin, Domingo]]. ''Las ocho relaciones y el memorial de Colhuacan.'' CNCA. 1998.
* [[Hernando de Alvarado Tezozómoc|de Alvarado Tezozómoc, Hernando]]. ''Crónica mexicana.''Col. Crónicas de América. Ed. Dastin. 2002.
* [[Ángel María Garibay|Garibay, Ángel]]. ''Teogonía e Historia de los mexicanos.'' Ed. Porrúa 1965.
*Gillespie, Susan. ''Los reyes aztecas''. Ed. Siglo XXI. 1994
*[[Fray Juan de Torquemada|Torquemada, Fray Juan]]. ''Monarquía Indiana''. Biblioteca del Estudiante Universitario # 84 UNAM 1995.
*[[Fernando de Alva Ixtlilxóchitl|de Alva Ixtlilxóchitl, Fernando]]. ''Historia de la Nación Mexicana.'' Ed. Dastin. España 2002.
*Fray Gerónimo de Mendieta. ''Historia Eclesiástica Indiana.'' Conaculta 1997.
*''[[Códice Ramírez]]''. SEP 1975.
*''Anales de Tlatelolco.'' Traducción y paleografía de Rafael Tena Conaculta 2004.
=={{Links}}==
*{{Cite web
| last = Tovar
| first = Juan de
| title = Acamapichtli, el primer rey azteca (reinó entre 1376 y 1395)
| work = Biblioteca Digital Mundial
| language = '''Idioma: Náhuatl del norte de Puebla''' y Español
| accessdate = 2013-05-25
| date = 1585
| url = http://www.wdl.org/es/item/6718/
| archive-date = 2014-10-29
| archive-url = https://web.archive.org/web/20141029100846/http://www.wdl.org/es/item/6718/
| dead-url = yes
}}
[[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]]
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl]]
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcah tlahtoanimeh]]
kgx81dkg9i9n688ch2eur3o4ruilaqu
532375
532374
2026-09-26T22:45:15Z
Akapochtli
159
Arreglo
532375
wikitext
text/x-wiki
{{Tlahtoani
| tocaitl = Acamapichtli
| ixiptli = [[Īxiptli:Acamapichtli, - 1387, 1395 o 1403, retrato anónimo (~1541).png|150px]]
| ixiptli_temachiztiliztli =
| tlamahuiztiliztli = [[Mexihco Tenochtitlan]] [[Tlahtoani]]
| pehualiztli_tlamiliztli = [[1366]]-[[1391]]
| altepetl = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| achtopa =
| niman = [[Huitzilihhuitl]]
| tlacatiliztli = [[1307]]~[[1357]]
| tlacatiliztli_iyeyan =
| miquiztli = 1391
| miquiztli_iyeyan = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| tahtli =
| nantli =
| namictli = Tezcatlamiyahuatzin<br>[[Ilancueitl]]<br>Huitzilxotzin<br>Xiuhcuetzin
| pilhuan = [[Huitzilihhuitl]]<br>[[Chimalpopoca]] (Ahzo)<br>[[Itzcohuatl]]<br>Tlahtolzaca<br>Cuatlecohuatl<br>Matlalxoch
| tlahtohcatlacamecayotl = Tenochtitlan tlacamecayotl
}}
[[Imagen:Codex Mendoza folio 2v.jpg|right|250px|thumb|'''Acamapichtli''', itepehualiz iuh neci ipan [[Códice Mendocino]]. Ma xiquitta in xihuitl ce-tecpatl in nican neci Acamapichtli iuhquin cihuacohuatl, zan ixquichca xihuitl chicueyi-acatl (1383) omotlahtohcatlalih zan ye iuh omoteneuh Tlahtoani-tlacateccatl.]]
'''Acamapichtli''' tlatectli iuh in yacatto [[Tlahtoani|Hueyi tlahtoani]] [[mexihcatl]], in aquin oquichicauh in [[Excan Tlahtoloyan]] netech [[Tenochtitlan]] ihuan in tecuacan [[tepanecah|tepanecayotl]], [[Azcapotzalco]]. Yehhuatl quinpalehuilih in tepanecah itech itepehualiz huitztlampa.
=== In tlein quihtoznequi itoca ===
Itoca quihtoznequi ic [[caxtillantlahtolli]] ''el que empuña la vara de carrizo'', manel oc achi huel mihtoa ''puño cerrado con carrizos'' ( aca-tl ''carrizo'', mapich-tli ''puño cerrado, manojo'' huicpa "ma-piqui" ''apretar algo con la mano'').
== Inemiliz ==
Inoquipan macuilpohualxiuhtiliztli XIII ihuan itzintiliz XIV omohmoyahuaqueh in [[mexitin]] huiccopa tonatiuh icalaquiyan atenco in atezcatl [[Tetzcoco]] yehhuantin omotlalihqueh in nepapan altepetl, iuh Huixachtitlan, iuh Azcapotzalco noihuan [[Chapoltepec]]. In tepanecah oquimmacauhqueh in mexihcah inic omotlalihqueh ipan mictlampa in tlalhuactli yehhuantin oquiteneuhqueh imaltepeuh '''Cuauhmixtitlan''' ipan xihuitl 1274{{3conejo}}. Ipan xihuitl 1366{{4conejo}}<ref>Chimalpain, p.223</ref> in tepanecatl hueyitlahtoani [[Ahcolnahuacatl]], yehhuatlin quixittac in Acamapichtli (colhuatl tlahtohcapilli in aquin nemiya [[Cohuatlichan]]) inic omotlalih ipan tlahtohcaicpalli itech pohui [[Tenochtitlan]], iuh opeuh in yancuic Tenochtitlan itlahtohcamecayo, inin altepetl motenehua in tlacemololoh itech toltecayotl ihuan in tlahtohcayotl mocuepa iuhqui Hueyi tlahtohcayotl, yehhuatlin quihualpatlac Colhuahcan, iuh omochiuh inic eyi [[Excan Tlahtoloyan]].
[[Imagen:Cambio de Cuauhmixtiltlan a Tenochtitlan.png|thumb|250px|Cuauhmixtitlan 1274/Tenochtitlan 1376]] Cequi tlamantli in techpalehuiz ic ticmatizqueh in iquin otlacat Acamapichtli, monequi ma ticmatican in aquihqueh ocatcah in itah in inan, inic quicemmelahuaz itzintiliz, ic monequi timomachtizqueh ic miyac netlacuitlahuiliztli. Itah ocatca '''Huehueh Acamapichtli''' (''Chimalpain'', ''Mendieta, Torquemada''), in tlahtoani Colhuahcan (1323-1336). Ca yehhuatl '''[[Ilancueitl Ixxochitl]]''' in inan. <ref>Chimalpain p. 225; Ixtllxochitl hualmitzilhuia ca yehhuatl oquitocayotiya iuh ''Cuetlaxxochitzin''. Chimalpain quimaca occe tocaitl ipan amaizhuatl 357 quihtoa in Acamapichtli ipil Opochtli Iztahuatzin ihuan in cihuatl Matotoztli, iniqueh on tocaitl ahmo nelli.</ref>
Monequi ma tiquilnamican in tlahtohqueh mexihcah miaquin icihuahuan, ic neixcuitilli, ''Torquemada'' quihtoa in acatto ocatca Tezcatlamiyahuatl. Itechpa ipilhuan Chimalpain oquihtoh in oncateh 23 ipilhuan, manel za oquitocayotih 11:
*Cuauhtlecohuatl,
*Ixehuatzin,
*Ometochtzin (Tollan itlahtohcauh),
*Cuetlachtzin (omonamic Tollan Xiloxochitzin itlahtohcauh),
*Citlalcohuatzin,
*Macuextzin,
*[[Itzcohuatl|Itzcohuatzin]] (yez tlahtoani Tenochtitlan),
*Huehuezaca,
*Tetlepanquetza,
*Yaotlantzin,
*Ixcuitlantoc.
Nepapan nemiliztlahcuilolli techilhuiah in Huitzilihhuitl (''Chimalpain, Mendieta,'' ''Ixtlilxochitl, Torquemada'') ihuan in Chimalpopoca (''Mendieta, Torquemada'', ''Historia de los mexicanos'') no ipilhuan in Acamapichtli. Ixtlilxochitl techilhuia no ipilhuan Xiuhtlatonac ihuan Chalchiuhtlatonac, ca yehhuatlin omihtoh ompa Coyohuahcan ocatca in achtopa tlahtoani, inin ahmo nelli.
Manel Acamapichtli oquitzonan iuhqui [[Cihuacohuatl]] ipan 1366 xihuitl,<ref> Ixtlilxochitl auh in ''Anales de Tlatelolco'' iuh in oquitecah 1367 xihuitl</ref> ye ocatca niman ic iuh Hueyi tlahtoani. Zan ixquichca 1383{{8caña}} mochihuaz inic motlahtohcatlaliz iuhqui ic motocayotiz Tlahtoani-tlacateccatl. Acamapichtli ahmo omeyollouh in oquimotlacentlalilih in tepanecah inyaoyo, iuh ipan 1376{{1ped}} xihuitl huiccopa [[chalcayotl]] inic pehua in achtopa "Xochiyaoyotl" ma mantoqueh ixquichca 40 xihuitl; zan ce no xihuitl ipan quiyeyecalhuia ca yehhuatl quipatla in tecuacan itoca ''Mexihco-Cuauhmixtitlan'' copahuic ''Mexihco-Tenochtitlan'', Acamapichtli oquichiuh inic quimahuiztiliz in Tenochtzin. Occe altepetl ihtic Atezcatl Tetzcoco Tlahuelmayan Mexihco (Valle de México) ca yehhuantin oquipanahuihqueh in altepetl Xaltocan ihuan in altepetl Tepotzohtlan. Ipan achi cahuitl, in tlacetililiztli intech mexihcah ihuan tepanecah oquitlalpolohqueh ic ichicahualiz nepapan [[altepetl]].
== Itepehualiz ==
*1367. Itloc Azcapotzalco quipanahuiah in Excan Tlahtoloyan Xaltocan-Cuauhtitlan-Tepotzohtlan. In mexihcah nohmah quipanahuiah Teohuahcan Amaquemecan Chalco, inic quimictiah Huehue Cacama Totec (1352-1367).
*1370. Tequitilo Tenayohcan.
*1376. Pehua in [[Xochiyaotl]] Chalcopa.
*1379. Tlalpololo Xochimilco.
*1382. Tlalpololo Mizquic.
*1393. Tlalpololo Cuitlahuac.
*1395. Tlalpololo Cuauhnahuac (quilmach cequintin tlatlalihqueh inin altepetl itech pohui Chalco).
== Oc no xiquitta ==<!--Véase también-->
* [[Tenochtitlan]]
== Tlahtolcaquiztiloni ==
<references/>
== Amoxtiliztli ==<!--Bibliografía-->
* [[Chimalpain|Chimalpain Cuauhtlehuanitzin, Domingo]]. ''Las ocho relaciones y el memorial de Colhuacan.'' CNCA. 1998.
* [[Hernando de Alvarado Tezozómoc|de Alvarado Tezozómoc, Hernando]]. ''Crónica mexicana.''Col. Crónicas de América. Ed. Dastin. 2002.
* [[Ángel María Garibay|Garibay, Ángel]]. ''Teogonía e Historia de los mexicanos.'' Ed. Porrúa 1965.
*Gillespie, Susan. ''Los reyes aztecas''. Ed. Siglo XXI. 1994
*[[Fray Juan de Torquemada|Torquemada, Fray Juan]]. ''Monarquía Indiana''. Biblioteca del Estudiante Universitario # 84 UNAM 1995.
*[[Fernando de Alva Ixtlilxóchitl|de Alva Ixtlilxóchitl, Fernando]]. ''Historia de la Nación Mexicana.'' Ed. Dastin. España 2002.
*Fray Gerónimo de Mendieta. ''Historia Eclesiástica Indiana.'' Conaculta 1997.
*''[[Códice Ramírez]]''. SEP 1975.
*''Anales de Tlatelolco.'' Traducción y paleografía de Rafael Tena Conaculta 2004.
=={{Links}}==
*{{Cite web
| last = Tovar
| first = Juan de
| title = Acamapichtli, el primer rey azteca (reinó entre 1376 y 1395)
| work = Biblioteca Digital Mundial
| language = '''Idioma: Náhuatl del norte de Puebla''' y Español
| accessdate = 2013-05-25
| date = 1585
| url = http://www.wdl.org/es/item/6718/
| archive-date = 2014-10-29
| archive-url = https://web.archive.org/web/20141029100846/http://www.wdl.org/es/item/6718/
| dead-url = yes
}}
[[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]]
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl]]
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcah tlahtoanimeh]]
4jy7ysw5o55cpyld17u5dd5dtkg2wu6
Huitzilihhuitl
0
22775
532369
528836
2026-09-26T16:22:17Z
Akapochtli
159
Quitar macrones
532369
wikitext
text/x-wiki
{{Tlahtoani
| tocaitl = Huitzilihhuitl
| ixiptli = [[Īxiptli:Huitzilíhuitl.gif|150px]]
| ixiptli_temachiztiliztli =
| tlamahuiztiliztli = [[Mexihco Tenochtitlan]] [[Tlahtoani]]
| pehualiztli_tlamiliztli = 1391-1415
| altepetl = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| achtopa = [[Acamapichtli]]
| niman = [[Chimalpopoca]]
| tlacatiliztli = 1379
| tlacatiliztli_iyeyan =
| miquiztli = 1415
| miquiztli_iyeyan = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| tahtli = [[Acamapichtli]]
| nantli = Tezcatlamiyahuatzin
| namictli = Ayauhcihuatl<br>Cacamacihuatl<br>Miyahuaxihuitl<br>Miyahuaxochitzin
| pilhuan = [[Chimalpopoca]] (Ahzo)<br>[[Tlacaellel]]<br>[[Motecuhzoma Ilhuicamina]]<br>Huehueh Zaca<br>Citlalcohuatl<br>Aztacohuatl
| tlahtohcatlacamecayotl = Tenochtitlan tlacamecayotl
}}
'''Huitzilihhuitl Tlahtolzacac ''' quihtoznequi ic [[caxtillantlahtolli]] “la pluma de colibrí” huiccopa '''huitzilin''' nozo '''huitzitzilin''', colibrí; '''ihhuitl''', pluma. Ocatca inic ome [[hueyi tlahtoani]] [[mexihcatl]], in aquin otepacholih ipan [[1391]]xihuitl ixquichca [[1415]]xihuitl; Huitzilihhuitl no ocatca inic nahui [[Acamapichtli]] ipiltzin, in mexihcah ōquitzonānqueh ca yehhuātl iuh mihtoa in nemiliztlahcuilolpan tleica "''ocatca ce telpochtzin yōlyamānqui, yōlceuhqui auh in yectlamanitilizeh''".
Ye ihcuac in Huitzilihhuitl omotlahtohcatlalih ipan cemilhuitonalli 5-cohuatl<ref>12° ilhuitl ipan metzpohualli ochpaniztli, ca neneuhqui in septiembre 22 ipan ilhuitlapohualamoxtli gregoriano</ref> ipan eyi-acatl xihuitl (1391), tlahpaliuhca oquichiuh in tepanahuiliztli huiccopa Morelos ihuan in Estado de México (Cuitlahuac ipan 1393, Cuauhnahuac ipan 1395, Cuauhtinchān ipan 1398, Cuaximalpan ipan 1404, Ayacapichtla y Cuaximilco ipan 1408, Tequezquiac ipan 1413); ipan 1415 xihuitl Huitzilihhuitl oquicoton in necepantlahtolli itechpa “xochiyaoyotl” in tlein opeuh ipan 1376 Chalcopahuic. Ipan 1392 oquitlan in nechihchihualiztli in hueyi teocalli iuh cencauh Inicome Tlamamatlatl (etapa II). Ipan 1403 Huitzilihhuitl Ihuiyanyotica oquichiuh in [[Xiuhmolpilli]] (yancuic tletl ilhuiquixtiliztli).
Ipan 1414 Tezozomoc in azcapotzalcatl tlahtoani quihcaliznequih Tetzcoco in otlahtohcat Ixtlilxochitl ixquichca 1409, in aquin oquiyacan ce nehcaliliztli, achto Īxtlīlxōchitl quihuiliā in Cōācuecuenotzin<ref>Cihuācuecuenotzin, iuh quihcuiloā occē nemiliztlahcuilōlli</ref> tlālpan in tetzcocah opanoqueh ic Chiconauhtla ihuan Ehēcatepēc auh ātēzcapan ācaltica tēhuilīlōque tlani in tēāchcāuh Tzoacnahuacatzin. Nenamiquilizpan ōquīz in Tlācateōtl, mexihca-tepaneca in ītlācatēccauh, in āquin quimahhuīctopēhua in tetzcocaācaltin ixquichca ītēcuācān, in cānin ca ehezzo mochīhualiztli ic īōccāmpaīxti yeceh ahmo tlālpoloāni. Cōācuecuenotzin, iuhqui īpan abril 14, 1415<ref> Īxtlīlxōchitl iuh oquihtoh</ref> ōpēuh occē nehcaliliztli, Tzoacnāhuacātzin quimahhuīctopēhua in mexicah auh quīztiyāuh huitztlāmpa iuh ahzico Chalco; Cōācuecuenotzin īpan īohhui mictlāmpa ōquicalac ic Xīlōtepēc, Cītlaltepēc, Tepotzohtlān auh Cuauhtitlān; auh oquichēhualo ic huēyi tēīlōchtiliztli yeceh cahxiliā in tēpololiztli, ōehcoc ixquichca in tepētl Temācpalco Ītoca, in cānin in [[ahcōlhuah]] tepāntlehco Āzcapōtzalco achi ēyixiuhtica. Īnoquīpan inin nechīhualiztli in Huītzilihhuitl zan cē tlacxipanhuiāni ītloc in huēliyōtl tepanēcatl, ca yehhuātzin ōmomiquilih īpan 1415 ahnōzo 1417.
== Tlahtolcaquiliztiloni ==
<references />
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl]]
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcah tlahtohqueh]]
227zpfzk8l3tfvamb0zkpwtdqplic88
532370
532369
2026-09-26T16:35:50Z
Akapochtli
159
Quitar macrones
532370
wikitext
text/x-wiki
{{Tlahtoani
| tocaitl = Huitzilihhuitl
| ixiptli = [[Īxiptli:Huitzilíhuitl.gif|150px]]
| ixiptli_temachiztiliztli =
| tlamahuiztiliztli = [[Mexihco Tenochtitlan]] [[Tlahtoani]]
| pehualiztli_tlamiliztli = 1391-1415
| altepetl = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| achtopa = [[Acamapichtli]]
| niman = [[Chimalpopoca]]
| tlacatiliztli = 1379
| tlacatiliztli_iyeyan =
| miquiztli = 1415
| miquiztli_iyeyan = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| tahtli = [[Acamapichtli]]
| nantli = Tezcatlamiyahuatzin
| namictli = Ayauhcihuatl<br>Cacamacihuatl<br>Miyahuaxihuitl<br>Miyahuaxochitzin
| pilhuan = [[Chimalpopoca]] (Ahzo)<br>[[Tlacaellel]]<br>[[Motecuhzoma Ilhuicamina]]<br>Huehueh Zaca<br>Citlalcohuatl<br>Aztacohuatl
| tlahtohcatlacamecayotl = Tenochtitlan tlacamecayotl
}}
'''Huitzilihhuitl Tlahtolzacac ''' quihtoznequi ic [[caxtillantlahtolli]] “la pluma de colibrí” huiccopa '''huitzilin''' nozo '''huitzitzilin''', colibrí; '''ihhuitl''', pluma. Ocatca inic ome [[hueyi tlahtoani]] [[mexihcatl]], in aquin otepacholih ipan [[1391]]xihuitl ixquichca [[1415]]xihuitl; Huitzilihhuitl no ocatca inic nahui [[Acamapichtli]] ipiltzin, in mexihcah oquitzonanqueh ca yehhuatl iuh mihtoa in nemiliztlahcuilolpan tleica "''ocatca ce telpochtzin yolyamanqui, yolceuhqui auh in yectlamanitilizeh''".
Ye ihcuac in Huitzilihhuitl omotlahtohcatlalih ipan cemilhuitonalli 5-cohuatl<ref>12° ilhuitl ipan metzpohualli ochpaniztli, ca neneuhqui in septiembre 22 ipan ilhuitlapohualamoxtli gregoriano</ref> ipan eyi-acatl xihuitl (1391), tlahpaliuhca oquichiuh in tepanahuiliztli huiccopa Morelos ihuan in Estado de México (Cuitlahuac ipan 1393, Cuauhnahuac ipan 1395, Cuauhtinchān ipan 1398, Cuaximalpan ipan 1404, Ayacapichtla y Cuaximilco ipan 1408, Tequezquiac ipan 1413); ipan 1415 xihuitl Huitzilihhuitl oquicoton in necepantlahtolli itechpa “xochiyaoyotl” in tlein opeuh ipan 1376 Chalcopahuic. Ipan 1392 oquitlan in nechihchihualiztli in hueyi teocalli iuh cencauh Inicome Tlamamatlatl (etapa II). Ipan 1403 Huitzilihhuitl Ihuiyanyotica oquichiuh in [[Xiuhmolpilli]] (yancuic tletl ilhuiquixtiliztli).
Ipan 1414 Tezozomoc in azcapotzalcatl tlahtoani quihcaliznequih Tetzcoco in otlahtohcat Ixtlilxochitl ixquichca 1409, in aquin oquiyacan ce nehcaliliztli, achto Ixtlilxochitl quihuilia in Cohuacuecuenotzin<ref>Cihuacuecuenotzin, iuh quihcuiloa occe nemiliztlahcuilolli</ref> tlālpan in tetzcocah opanoqueh ic Chiconauhtla ihuan Ehecatepec auh atezcapan acaltica tēhuilīlōque tlani in teachcauh Tzoacnahuacatzin. Nenamiquilizpan oquiz in Tlacateotl, mexihca-tepaneca in ītlācateccauh, in aquin quimahhuictopehua in tetzcocacaltin ixquichca itecuacan, in canin ca ehezzo mochīhualiztli ic ioccampaixti yeceh ahmo tlalpoloani. Cohuacuecuenotzin, iuhqui īpan abril 14, 1415<ref> Īxtlīlxōchitl iuh oquihtoh</ref> opeuh occē nehcaliliztli, Tzoacnahuacatzin quimahhuīctopēhua in mexicah auh quīztiyāuh huitztlampa iuh ahzico Chalco; Cohuacuecuenotzin ipan iohhui mictlāmpa ōquicalac ic Xīlōtepēc, Citlaltepec, Tepotzohtlan auh Cuauhtitlan; auh oquichehualo ic huēyi tēīlōchtiliztli yeceh cahxiliā in tepololiztli, oehcoc ixquichca in tepetl Temacpalco itoca, in cānin in [[ahcōlhuah]] tepāntlehco Azcapotzalco achi eyixiuhtica. Inoquipan inin nechihualiztli in Huītzilihhuitl zan cē tlacxipanhuiāni itloc in hueliyotl tepanecatl, ca yehhuatzin ōmomiquilih īpan 1415 ahnōzo 1417.
== Tlahtolcaquiliztiloni ==
<references />
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl]]
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcah tlahtohqueh]]
9w3uw04ueqnmyu2xg0z9wd4u7l7sou9
532371
532370
2026-09-26T17:56:52Z
Akapochtli
159
Enlaces y quitar macrones
532371
wikitext
text/x-wiki
{{Tlahtoani
| tocaitl = Huitzilihhuitl
| ixiptli = [[Īxiptli:Huitzilíhuitl.gif|150px]]
| ixiptli_temachiztiliztli =
| tlamahuiztiliztli = [[Mexihco Tenochtitlan]] [[Tlahtoani]]
| pehualiztli_tlamiliztli = 1391-1415
| altepetl = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| achtopa = [[Acamapichtli]]
| niman = [[Chimalpopoca]]
| tlacatiliztli = 1379
| tlacatiliztli_iyeyan =
| miquiztli = 1415
| miquiztli_iyeyan = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| tahtli = [[Acamapichtli]]
| nantli = Tezcatlamiyahuatzin
| namictli = Ayauhcihuatl<br>Cacamacihuatl<br>Miyahuaxihuitl<br>Miyahuaxochitzin
| pilhuan = [[Chimalpopoca]] (Ahzo)<br>[[Tlacaellel]]<br>[[Motecuhzoma Ilhuicamina]]<br>Huehueh Zaca<br>Citlalcohuatl<br>Aztacohuatl
| tlahtohcatlacamecayotl = Tenochtitlan tlacamecayotl
}}
'''Huitzilihhuitl Tlahtolzacac ''' quihtoznequi ic [[caxtillantlahtolli]] ''“la pluma de colibrí”'' huiccopa '''huitzilin''' nozo '''huitzitzilin''', colibrí; '''ihhuitl''', pluma. Ocatca inic ome [[Tlahtoani|hueyi tlahtoani]] [[mexihcatl]], in aquin otepacholih ipan 1391{{3caña}} xihuitl ixquichca 1415{{1caña}} xihuitl; Huitzilihhuitl no ocatca inic nahui [[Acamapichtli]] ipiltzin, in mexihcah oquitzonanqueh ca yehhuatl iuh mihtoa in nemiliztlahcuilolpan tleica "''ocatca ce telpochtzin yolyamanqui, yolceuhqui auh in yectlamanitilizeh''".
Ye ihcuac in Huitzilihhuitl omotlahtohcatlalih ipan ''cemilhuitonalli 5-cohuatl''<ref>12° ilhuitl ipan [[cempohuallapohualli]] [[ochpaniztli]], ca neneuhqui in ''septiembre 22'' ipan ilhuitlapohualamoxtli ''gregoriano''</ref> ipan eyi-acatl xihuitl (1391), tlahpaliuhca oquichiuh in tepanahuiliztli huiccopa Morelos ihuan in Estado de México (Cuitlahuac ipan 1393, Cuauhnahuac ipan 1395, Cuauhtinchan ipan 1398, Cuaximalpan ipan 1404, Ayacapichtla y Cuaximilco ipan 1408, Tequezquiac ipan 1413); ipan 1415 xihuitl Huitzilihhuitl oquicoton in necepantlahtolli itechpa “xochiyaoyotl” in tlein opeuh ipan 1376 Chalcopahuic. Ipan 1392 oquitlan in nechihchihualiztli in [[hueyi teocalli]] iuh cencauh Inicome Tlamamatlatl (etapa II). Ipan 1403 Huitzilihhuitl Ihuiyanyotica oquichiuh in [[Xiuhmolpilli]] (yancuic tletl ilhuiquixtiliztli).
Ipan 1414{{13conejo}} Tezozomoc in azcapotzalcatl tlahtoani quihcaliznequih Tetzcoco in otlahtohcat Ixtlilxochitl ixquichca 1409, in aquin oquiyacan ce nehcaliliztli, achto Ixtlilxochitl quihuilia in Cohuacuecuenotzin<ref>Cihuacuecuenotzin, iuh quihcuiloa occe nemiliztlahcuilolli</ref> tlalpan in tetzcocah opanoqueh ic Chiconauhtla ihuan Ehecatepec auh atezcapan acaltica tehuililoqueh tlani in teachcauh Tzoacnahuacatzin. Nenamiquilizpan oquiz in Tlacateotl, mexihca-tepaneca in itlacateccauh, in aquin quimahhuictopehua in tetzcocacaltin ixquichca itecuacan, in canin ca ehezzo mochihualiztli ic ioccampaixti yeceh ahmo tlalpoloani. Cohuacuecuenotzin, iuhqui ipan ''abril 14'', 1415<ref> Ixtlilxochitl iuh oquihtoh</ref> opeuh occe nehcaliliztli, Tzoacnahuacatzin quimahhuictopehua in mexicah auh quiztiyauh huitztlampa iuh ahzico Chalco; Cohuacuecuenotzin ipan iohhui mictlampa oquicalac ic Xilotepec, Citlaltepec, Tepotzohtlan auh Cuauhtitlan; auh oquichehualo ic hueyi teilochtiliztli yeceh cahxilia in tepololiztli, oehcoc ixquichca in tepetl Temacpalco itoca, in canin in [[ahcolhuah]] tepantlehco Azcapotzalco achi eyixiuhtica. Inoquipan inin nechihualiztli in Huitzilihhuitl zan ce tlacxipanhuiani itloc in hueliyotl tepanecatl, ca yehhuatzin omomiquilih ipan 1415 nozo 1417.
== Tlahtolcaquiliztiloni ==
<references />
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl]]
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcah tlahtohqueh]]
0v0gjjlvdcm3ximjhtl742sn9l7kuso
532376
532371
2026-09-26T22:56:54Z
Akapochtli
159
Referencias
532376
wikitext
text/x-wiki
{{Tlahtoani
| tocaitl = Huitzilihhuitl
| ixiptli = [[Īxiptli:Huitzilíhuitl.gif|150px]]
| ixiptli_temachiztiliztli =
| tlamahuiztiliztli = [[Mexihco Tenochtitlan]] [[Tlahtoani]]
| pehualiztli_tlamiliztli = 1391-1415
| altepetl = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| achtopa = [[Acamapichtli]]
| niman = [[Chimalpopoca]]
| tlacatiliztli = 1379
| tlacatiliztli_iyeyan =
| miquiztli = 1415
| miquiztli_iyeyan = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| tahtli = [[Acamapichtli]]
| nantli = Tezcatlamiyahuatzin
| namictli = Ayauhcihuatl<br>Cacamacihuatl<br>Miyahuaxihuitl<br>Miyahuaxochitzin
| pilhuan = [[Chimalpopoca]] (Ahzo)<br>[[Tlacaellel]]<br>[[Motecuhzoma Ilhuicamina]]<br>Huehueh Zaca<br>Citlalcohuatl<br>Aztacohuatl
| tlahtohcatlacamecayotl = Tenochtitlan tlacamecayotl
}}
'''Huitzilihhuitl Tlahtolzacac ''' quihtoznequi ic [[caxtillantlahtolli]] ''“la pluma de colibrí”'' huiccopa '''huitzilin''' nozo '''huitzitzilin''', colibrí; '''ihhuitl''', pluma. Ocatca inic ome [[Tlahtoani|hueyi tlahtoani]] [[mexihcatl]], in aquin otepacholih ipan 1391{{3caña}} xihuitl ixquichca 1415{{1caña}} xihuitl; Huitzilihhuitl no ocatca inic nahui [[Acamapichtli]] ipiltzin, in mexihcah oquitzonanqueh ca yehhuatl iuh mihtoa in nemiliztlahcuilolpan tleica "''ocatca ce telpochtzin yolyamanqui, yolceuhqui auh in yectlamanitilizeh''".
Ye ihcuac in Huitzilihhuitl omotlahtohcatlalih ipan ''cemilhuitonalli 5-cohuatl''<ref>12° ilhuitl ipan [[cempohuallapohualli]] [[ochpaniztli]], ca neneuhqui in ''septiembre 22'' ipan ilhuitlapohualamoxtli ''gregoriano''</ref> ipan eyi-acatl xihuitl (1391), tlahpaliuhca oquichiuh in tepanahuiliztli huiccopa Morelos ihuan in Estado de México (Cuitlahuac ipan 1393, Cuauhnahuac ipan 1395, Cuauhtinchan ipan 1398, Cuaximalpan ipan 1404, Ayacapichtla y Cuaximilco ipan 1408, Tequezquiac ipan 1413); ipan 1415 xihuitl Huitzilihhuitl oquicoton in necepantlahtolli itechpa “xochiyaoyotl” in tlein opeuh ipan 1376 Chalcopahuic. Ipan 1392 oquitlan in nechihchihualiztli in [[hueyi teocalli]] iuh cencauh Inicome Tlamamatlatl (etapa II). Ipan 1403 Huitzilihhuitl Ihuiyanyotica oquichiuh in [[Xiuhmolpilli]] (yancuic tletl ilhuiquixtiliztli).
Ipan 1414{{13conejo}} Tezozomoc in azcapotzalcatl tlahtoani quihcaliznequih Tetzcoco in otlahtohcat Ixtlilxochitl ixquichca 1409, in aquin oquiyacan ce nehcaliliztli, achto Ixtlilxochitl quihuilia in Cohuacuecuenotzin<ref>Cihuacuecuenotzin, iuh quihcuiloa occe nemiliztlahcuilolli</ref> tlalpan in tetzcocah opanoqueh ic Chiconauhtla ihuan Ehecatepec auh atezcapan acaltica tehuililoqueh tlani in teachcauh Tzoacnahuacatzin. Nenamiquilizpan oquiz in Tlacateotl, mexihca-tepaneca in itlacateccauh, in aquin quimahhuictopehua in tetzcocacaltin ixquichca itecuacan, in canin ca ehezzo mochihualiztli ic ioccampaixti yeceh ahmo tlalpoloani. Cohuacuecuenotzin, iuhqui ipan ''abril 14'', 1415<ref> Ixtlilxochitl iuh oquihtoh</ref> opeuh occe nehcaliliztli, Tzoacnahuacatzin quimahhuictopehua in mexicah auh quiztiyauh huitztlampa iuh ahzico Chalco; Cohuacuecuenotzin ipan iohhui mictlampa oquicalac ic Xilotepec, Citlaltepec, Tepotzohtlan auh Cuauhtitlan; auh oquichehualo ic hueyi teilochtiliztli yeceh cahxilia in tepololiztli, oehcoc ixquichca in tepetl Temacpalco itoca, in canin in [[ahcolhuah]] tepantlehco Azcapotzalco achi eyixiuhtica. Inoquipan inin nechihualiztli in Huitzilihhuitl zan ce tlacxipanhuiani itloc in hueliyotl tepanecatl, ca yehhuatzin omomiquilih ipan 1415 nozo 1417.
== Tlahtolcaquiliztiloni ==
<references />
== Oc no xiquitta ==
*[[Tlahtoani]]
*[[Tezozomoc]]
*[[Tenochtitlan]]
== Amoxtiliztli ==
*''Anales de Tlatelolco.'' Introducción paleografía y notas de Rafael Tena. Conaculta 2004.
*''[[Códice Ramírez]]''. SEP 1975.
* [[Chimalpain|Chimalpáhin Cuauhtlehuanitzin, Domingo]]. ''Las ocho relaciones y el memorial de Colhuacan.'' Paleografía y traducción de Rafael Tena, 2 tomos, Colección cien de México, Conaculta. 1998. ISBN 970-18-1247-6
*[[Fernando de Alva Ixtlilxóchitl|de Alva Ixtlilxóchitl, Fernando]]. ''Historia de la Nación Mexicana.'' Ed. Dastin. España 2002.
*Durán, Fray Diego. ''Historia de las indias de Nueva España e islas de tierra firme.'' 2 tomos. Conaculta 2002.
*Gillespie, Susan. ''Los reyes aztecas''. Ed. Siglo XXI. 1994.
* [[Hernando de Alvarado Tezozómoc|de Alvarado Tezozómoc, Hernando]]. ''Crónica mexicana.'' Col. Crónicas de América. Ed. Dastin. 2002.
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl]]
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcah tlahtohqueh]]
f1v4g790esxrw21bm6bi2kyx9dl2l95
532377
532376
2026-09-26T22:58:23Z
Akapochtli
159
Arreglo
532377
wikitext
text/x-wiki
{{Tlahtoani
| tocaitl = Huitzilihhuitl
| ixiptli = [[Īxiptli:Huitzilíhuitl.gif|150px]]
| ixiptli_temachiztiliztli =
| tlamahuiztiliztli = [[Mexihco Tenochtitlan]] [[Tlahtoani]]
| pehualiztli_tlamiliztli = 1391-1415
| altepetl = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| achtopa = [[Acamapichtli]]
| niman = [[Chimalpopoca]]
| tlacatiliztli = 1379
| tlacatiliztli_iyeyan =
| miquiztli = 1415
| miquiztli_iyeyan = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| tahtli = [[Acamapichtli]]
| nantli = Tezcatlamiyahuatzin
| namictli = Ayauhcihuatl<br>Cacamacihuatl<br>Miyahuaxihuitl<br>Miyahuaxochitzin
| pilhuan = [[Chimalpopoca]] (Ahzo)<br>[[Tlacaellel]]<br>[[Motecuhzoma Ilhuicamina]]<br>Huehueh Zaca<br>Citlalcohuatl<br>Aztacohuatl
| tlahtohcatlacamecayotl = Tenochtitlan tlacamecayotl
}}
'''Huitzilihhuitl Tlahtolzacac ''' quihtoznequi ic [[caxtillantlahtolli]] ''“la pluma de colibrí”'' huiccopa '''huitzilin''' nozo '''huitzitzilin''', colibrí; '''ihhuitl''', pluma. Ocatca inic ome [[Tlahtoani|hueyi tlahtoani]] [[mexihcatl]], in aquin otepacholih ipan 1391{{3caña}} xihuitl ixquichca 1415{{1caña}} xihuitl; Huitzilihhuitl no ocatca inic nahui [[Acamapichtli]] ipiltzin, in mexihcah oquitzonanqueh ca yehhuatl iuh mihtoa in nemiliztlahcuilolpan tleica "''ocatca ce telpochtzin yolyamanqui, yolceuhqui auh in yectlamanitilizeh''".
Ye ihcuac in Huitzilihhuitl omotlahtohcatlalih ipan ''cemilhuitonalli 5-cohuatl''<ref>12° ilhuitl ipan [[cempohuallapohualli]] [[ochpaniztli]], ca neneuhqui in ''septiembre 22'' ipan ilhuitlapohualamoxtli ''gregoriano''</ref> ipan eyi-acatl xihuitl (1391), tlahpaliuhca oquichiuh in tepanahuiliztli huiccopa Morelos ihuan in Estado de México (Cuitlahuac ipan 1393, Cuauhnahuac ipan 1395, Cuauhtinchan ipan 1398, Cuaximalpan ipan 1404, Ayacapichtla y Cuaximilco ipan 1408, Tequezquiac ipan 1413); ipan 1415 xihuitl Huitzilihhuitl oquicoton in necepantlahtolli itechpa “xochiyaoyotl” in tlein opeuh ipan 1376 Chalcopahuic. Ipan 1392 oquitlan in nechihchihualiztli in [[hueyi teocalli]] iuh cencauh Inicome Tlamamatlatl (etapa II). Ipan 1403 Huitzilihhuitl Ihuiyanyotica oquichiuh in [[Xiuhmolpilli]] (yancuic tletl ilhuiquixtiliztli).
Ipan 1414{{13conejo}} Tezozomoc in azcapotzalcatl tlahtoani quihcaliznequih Tetzcoco in otlahtohcat Ixtlilxochitl ixquichca 1409, in aquin oquiyacan ce nehcaliliztli, achto Ixtlilxochitl quihuilia in Cohuacuecuenotzin<ref>Cihuacuecuenotzin, iuh quihcuiloa occe nemiliztlahcuilolli</ref> tlalpan in tetzcocah opanoqueh ic Chiconauhtla ihuan Ehecatepec auh atezcapan acaltica tehuililoqueh tlani in teachcauh Tzoacnahuacatzin. Nenamiquilizpan oquiz in Tlacateotl, mexihca-tepaneca in itlacateccauh, in aquin quimahhuictopehua in tetzcocacaltin ixquichca itecuacan, in canin ca ehezzo mochihualiztli ic ioccampaixti yeceh ahmo tlalpoloani. Cohuacuecuenotzin, iuhqui ipan ''abril 14'', 1415<ref> Ixtlilxochitl iuh oquihtoh</ref> opeuh occe nehcaliliztli, Tzoacnahuacatzin quimahhuictopehua in mexicah auh quiztiyauh huitztlampa iuh ahzico Chalco; Cohuacuecuenotzin ipan iohhui mictlampa oquicalac ic Xilotepec, Citlaltepec, Tepotzohtlan auh Cuauhtitlan; auh oquichehualo ic hueyi teilochtiliztli yeceh cahxilia in tepololiztli, oehcoc ixquichca in tepetl Temacpalco itoca, in canin in [[ahcolhuah]] tepantlehco Azcapotzalco achi eyixiuhtica. Inoquipan inin nechihualiztli in Huitzilihhuitl zan ce tlacxipanhuiani itloc in hueliyotl tepanecatl, ca yehhuatzin omomiquilih ipan 1415 nozo 1417.
== Tlahtolcaquiliztiloni ==
<references />
== Oc no xiquitta ==
*[[Tlahtoani]]
*[[Tezozomoc]]
*[[Tenochtitlan]]
== Amoxtiliztli ==
*''Anales de Tlatelolco.'' Introducción paleografía y notas de Rafael Tena. Conaculta 2004.
*''[[Códice Ramírez]]''. SEP 1975.
* [[Chimalpain|Chimalpáhin Cuauhtlehuanitzin, Domingo]]. ''Las ocho relaciones y el memorial de Colhuacan.'' Paleografía y traducción de Rafael Tena, 2 tomos, Colección cien de México, Conaculta. 1998. ISBN 970-18-1247-6
*[[Fernando de Alva Ixtlilxóchitl|de Alva Ixtlilxóchitl, Fernando]]. ''Historia de la Nación Mexicana.'' Ed. Dastin. España 2002.
*Durán, Fray Diego. ''Historia de las indias de Nueva España e islas de tierra firme.'' 2 tomos. Conaculta 2002.
*Gillespie, Susan. ''Los reyes aztecas''. Ed. Siglo XXI. 1994.
* [[Hernando de Alvarado Tezozómoc|de Alvarado Tezozómoc, Hernando]]. ''Crónica mexicana.'' Col. Crónicas de América. Ed. Dastin. 2002.
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl]]
[[Neneuhcāyōtl:Tlahtoani]]
qh7ip3pk5r94s7z5bffbucqt6fdqxag
532378
532377
2026-09-26T22:59:44Z
Akapochtli
159
Arreglo
532378
wikitext
text/x-wiki
{{Tlahtoani
| tocaitl = Huitzilihhuitl
| ixiptli = [[Īxiptli:Huitzilíhuitl.gif|150px]]
| ixiptli_temachiztiliztli =
| tlamahuiztiliztli = [[Mexihco Tenochtitlan]] [[Tlahtoani]]
| pehualiztli_tlamiliztli = 1391-1415
| altepetl = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| achtopa = [[Acamapichtli]]
| niman = [[Chimalpopoca]]
| tlacatiliztli = 1379
| tlacatiliztli_iyeyan =
| miquiztli = 1415
| miquiztli_iyeyan = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| tahtli = [[Acamapichtli]]
| nantli = Tezcatlamiyahuatzin
| namictli = Ayauhcihuatl<br>Cacamacihuatl<br>Miyahuaxihuitl<br>Miyahuaxochitzin
| pilhuan = [[Chimalpopoca]] (Ahzo)<br>[[Tlacaellel]]<br>[[Motecuhzoma Ilhuicamina]]<br>Huehueh Zaca<br>Citlalcohuatl<br>Aztacohuatl
| tlahtohcatlacamecayotl = Tenochtitlan tlacamecayotl
}}
'''Huitzilihhuitl Tlahtolzacac ''' quihtoznequi ic [[caxtillantlahtolli]] ''“la pluma de colibrí”'' huiccopa '''huitzilin''' nozo '''huitzitzilin''', colibrí; '''ihhuitl''', pluma. Ocatca inic ome [[Tlahtoani|hueyi tlahtoani]] [[mexihcatl]], in aquin otepacholih ipan 1391{{3caña}} xihuitl ixquichca 1415{{1caña}} xihuitl; Huitzilihhuitl no ocatca inic nahui [[Acamapichtli]] ipiltzin, in mexihcah oquitzonanqueh ca yehhuatl iuh mihtoa in nemiliztlahcuilolpan tleica "''ocatca ce telpochtzin yolyamanqui, yolceuhqui auh in yectlamanitilizeh''".
Ye ihcuac in Huitzilihhuitl omotlahtohcatlalih ipan ''cemilhuitonalli 5-cohuatl''<ref>12° ilhuitl ipan [[cempohuallapohualli]] [[ochpaniztli]], ca neneuhqui in ''septiembre 22'' ipan ilhuitlapohualamoxtli ''gregoriano''</ref> ipan eyi-acatl xihuitl (1391), tlahpaliuhca oquichiuh in tepanahuiliztli huiccopa Morelos ihuan in Estado de México (Cuitlahuac ipan 1393, Cuauhnahuac ipan 1395, Cuauhtinchan ipan 1398, Cuaximalpan ipan 1404, Ayacapichtla y Cuaximilco ipan 1408, Tequezquiac ipan 1413); ipan 1415 xihuitl Huitzilihhuitl oquicoton in necepantlahtolli itechpa “xochiyaoyotl” in tlein opeuh ipan 1376 Chalcopahuic. Ipan 1392 oquitlan in nechihchihualiztli in [[hueyi teocalli]] iuh cencauh Inicome Tlamamatlatl (etapa II). Ipan 1403 Huitzilihhuitl Ihuiyanyotica oquichiuh in [[Xiuhmolpilli]] (yancuic tletl ilhuiquixtiliztli).
Ipan 1414{{13conejo}} Tezozomoc in azcapotzalcatl tlahtoani quihcaliznequih Tetzcoco in otlahtohcat Ixtlilxochitl ixquichca 1409, in aquin oquiyacan ce nehcaliliztli, achto Ixtlilxochitl quihuilia in Cohuacuecuenotzin<ref>Cihuacuecuenotzin, iuh quihcuiloa occe nemiliztlahcuilolli</ref> tlalpan in tetzcocah opanoqueh ic Chiconauhtla ihuan Ehecatepec auh atezcapan acaltica tehuililoqueh tlani in teachcauh Tzoacnahuacatzin. Nenamiquilizpan oquiz in Tlacateotl, mexihca-tepaneca in itlacateccauh, in aquin quimahhuictopehua in tetzcocacaltin ixquichca itecuacan, in canin ca ehezzo mochihualiztli ic ioccampaixti yeceh ahmo tlalpoloani. Cohuacuecuenotzin, iuhqui ipan ''abril 14'', 1415<ref> Ixtlilxochitl iuh oquihtoh</ref> opeuh occe nehcaliliztli, Tzoacnahuacatzin quimahhuictopehua in mexicah auh quiztiyauh huitztlampa iuh ahzico Chalco; Cohuacuecuenotzin ipan iohhui mictlampa oquicalac ic Xilotepec, Citlaltepec, Tepotzohtlan auh Cuauhtitlan; auh oquichehualo ic hueyi teilochtiliztli yeceh cahxilia in tepololiztli, oehcoc ixquichca in tepetl Temacpalco itoca, in canin in [[ahcolhuah]] tepantlehco Azcapotzalco achi eyixiuhtica. Inoquipan inin nechihualiztli in Huitzilihhuitl zan ce tlacxipanhuiani itloc in hueliyotl tepanecatl, ca yehhuatzin omomiquilih ipan 1415 nozo 1417.
== Tlahtolcaquiliztiloni ==
<references />
== Oc no xiquitta ==
*[[Tlahtoani]]
*[[Tezozomoc]]
*[[Tenochtitlan]]
== Amoxtiliztli ==
*''Anales de Tlatelolco.'' Introducción paleografía y notas de Rafael Tena. Conaculta 2004.
*''[[Códice Ramírez]]''. SEP 1975.
* [[Chimalpain|Chimalpáhin Cuauhtlehuanitzin, Domingo]]. ''Las ocho relaciones y el memorial de Colhuacan.'' Paleografía y traducción de Rafael Tena, 2 tomos, Colección cien de México, Conaculta. 1998. ISBN 970-18-1247-6
*[[Fernando de Alva Ixtlilxóchitl|de Alva Ixtlilxóchitl, Fernando]]. ''Historia de la Nación Mexicana.'' Ed. Dastin. España 2002.
*Durán, Fray Diego. ''Historia de las indias de Nueva España e islas de tierra firme.'' 2 tomos. Conaculta 2002.
*Gillespie, Susan. ''Los reyes aztecas''. Ed. Siglo XXI. 1994.
* [[Hernando de Alvarado Tezozómoc|de Alvarado Tezozómoc, Hernando]]. ''Crónica mexicana.'' Col. Crónicas de América. Ed. Dastin. 2002.
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl]]
nbpw1t0fbdg26c33dbaf5z457iuyguh
Tizoc
0
22832
532380
528842
2026-09-27T02:47:23Z
Akapochtli
159
Enlace
532380
wikitext
text/x-wiki
{{Tlahtoani
| tocaitl = Tizoc
| ixiptli = [[Īxiptli:Tizoc.jpg|150px]]
| ixiptli_temachiztiliztli =
| tlamahuiztiliztli = [[Mexihco Tenochtitlan]] [[Tlahtoani]]
| pehualiztli_tlamiliztli = 1481-1486
| altepetl = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| achtopa = [[Axayacatl]]
| niman = [[Ahuitzotl (tlahtoani)|Ahuitzotl]]
| tlacatiliztli =
| tlacatiliztli_iyeyan =
| miquiztli = 1486
| miquiztli_iyeyan = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| tahtli = [[Tezozomoc (Itzcohuatl ipiltzin)|Tezozomoc]]
| nantli = [[Atotoztli]]
| namictli =
| pilhuan =
| tlahtohcatlacamecayotl = Tenochtitlan tlacamecayotl
}}
'''Tizoc''', ahnozo '''Tizoc Chalchiuhtlatona''', itoca ce [[Mexihco Tenochtitlan]] [[tlahtoani]].
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl]]
md6gzzulnlaposej8vi604tozjaqk62
Hueyi teocalli
0
23784
532372
449723
2026-09-26T17:57:42Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Huēyi teōcalli]] a [[Hueyi teocalli]]: Título mal escrito
449723
wikitext
text/x-wiki
[[File:Templo Mayor 50.jpg|thumb|250px|Huēyi teōcalli in caxtiltēcah ōtlapolo.]]
In '''huēyi teōcalli''' itocā in [[Mēxihcatlahtohcāyōtl|mēxihcah]] [[teōcalli]] ipān [[Mēxihco Tenōchtitlan]]. In chīhualiztli ōtlapēuh in xihuitl [[1324]]. In caxtiltēcah ōtlapolo in xihuitl [[1521]]. Āxcān, in [[Āltepētl Mēxihco]] cā icpac inzolli.
[[Neneuhcāyōtl:Mēxihco Tenōchtitlan]]
fhkck7e8k2x02kflkf3s6bjk3db8gwr
Nahuatlahtolli nexpaltehuilotl
0
23868
532386
385685
2026-09-27T08:15:22Z
Akapochtli
159
Categoría
532386
wikitext
text/x-wiki
{{LengüetasArriba}}
{{Lengüeta2|'''[[Nāhuatlahtōlli nexpaltehuilōtl|huēhuehtlahtōlli]]'''}}
{{Lengüeta1|'''[[Nāhuatlahtolli nexpaltehuilotl|yancuictlahtolli]]'''}}
{{LengüetasAbajo}}
In nahuatlahtolli nexpaltehuilotl (caxtillantlahtolli: '''Náhuatl central''', '''náhuatl del Altiplano''' ahnozo '''mexicano del centro alto''' ca in tocaitl patolli ipan ce caicquiehuehuetiliztli ihuic nahuatlahtolli motlahtoa ipampa in nahuatlacah ihuic Tlaxcallan, ic Tepetzalan Mexhico huan ic Tepetzalan Puebla. Moquitoa ihuic ce tlahtolli nahuatlacatl, tlein ipan in cepan ca ce tlahtolli ic uauhtepontli Uto-Aztecatl. Ca in caquetl ahmo huecatla ipan in nahuatlahtolli, mazqui in cenyeliztli utoaztecatl motehuica achi ipan in ayamictlan, nepantla, huitzlan huan iquizayan ic tlahtohcayotl.
[[Neneuhcāyōtl:Nahuatlahtolli (nhn)]]
fsekn0e2pkkxnmw4rypzcdb9zj9ro3o
532389
532386
2026-09-27T08:42:46Z
Akapochtli
159
Marcado
532389
wikitext
text/x-wiki
{{Delete}}
{{LengüetasArriba}}
{{Lengüeta2|'''[[Nāhuatlahtōlli nexpaltehuilōtl|huēhuehtlahtōlli]]'''}}
{{Lengüeta1|'''[[Nāhuatlahtolli nexpaltehuilotl|yancuictlahtolli]]'''}}
{{LengüetasAbajo}}
In nahuatlahtolli nexpaltehuilotl (caxtillantlahtolli: '''Náhuatl central''', '''náhuatl del Altiplano''' ahnozo '''mexicano del centro alto''' ca in tocaitl patolli ipan ce caicquiehuehuetiliztli ihuic nahuatlahtolli motlahtoa ipampa in nahuatlacah ihuic Tlaxcallan, ic Tepetzalan Mexhico huan ic Tepetzalan Puebla. Moquitoa ihuic ce tlahtolli nahuatlacatl, tlein ipan in cepan ca ce tlahtolli ic uauhtepontli Uto-Aztecatl. Ca in caquetl ahmo huecatla ipan in nahuatlahtolli, mazqui in cenyeliztli utoaztecatl motehuica achi ipan in ayamictlan, nepantla, huitzlan huan iquizayan ic tlahtohcayotl.
[[Neneuhcāyōtl:Nahuatlahtolli (nhn)]]
4eg9gf14y96b72ueslpwk0pcoaoohj6
532390
532389
2026-09-27T08:46:23Z
Akapochtli
159
532390
wikitext
text/x-wiki
{{Destruir}}
{{LengüetasArriba}}
{{Lengüeta2|'''[[Nāhuatlahtōlli nexpaltehuilōtl|huēhuehtlahtōlli]]'''}}
{{Lengüeta1|'''[[Nāhuatlahtolli nexpaltehuilotl|yancuictlahtolli]]'''}}
{{LengüetasAbajo}}
In nahuatlahtolli nexpaltehuilotl (caxtillantlahtolli: '''Náhuatl central''', '''náhuatl del Altiplano''' ahnozo '''mexicano del centro alto''' ca in tocaitl patolli ipan ce caicquiehuehuetiliztli ihuic nahuatlahtolli motlahtoa ipampa in nahuatlacah ihuic Tlaxcallan, ic Tepetzalan Mexhico huan ic Tepetzalan Puebla. Moquitoa ihuic ce tlahtolli nahuatlacatl, tlein ipan in cepan ca ce tlahtolli ic uauhtepontli Uto-Aztecatl. Ca in caquetl ahmo huecatla ipan in nahuatlahtolli, mazqui in cenyeliztli utoaztecatl motehuica achi ipan in ayamictlan, nepantla, huitzlan huan iquizayan ic tlahtohcayotl.
[[Neneuhcāyōtl:Nahuatlahtolli (nhn)]]
0lohl4q6dbfq6aohcryis2d58lg42vg
Nawatlajtoli
0
23878
532387
472839
2026-09-27T08:17:05Z
Akapochtli
159
Se ha deshecho la revisión [[Special:Diff/472839|472839]] de [[Special:Contributions/Koatochij|Koatochij]] ([[User talk:Koatochij|disc.]])
532387
wikitext
text/x-wiki
{{LengüetasArriba}}
{{Lengüeta2|'''[[Nāhuatlahtōlli Guerrero tlācatl|nci]]'''}}
{{Lengüeta1|'''[[Nawatlajtoli|ngu]]'''}}
{{LengüetasAbajo}}
In '''nauatlajtuli''' no '''nawatlajtoli''' (kaxtilantlajtuli: '''Náhuatl guerense''' anoso '''Náhuatl de Guerrero''') ka in tokiatl patoli ipan se anquis motlajtoa ipampa in [[Nāhuatlācah|nauatlakaj]] iuik in Chontalpa. Moquitoa ihuik se calpotlahtolli ic [[Nāhuatlahtōlli|nawatlajtuli]], se tlajtoli ik kuautepontli [[Yutanāhuatlahtōlli|Uto-Astekatl]]. Ka in anquiach achi uistlani ik nacalotiloyan mexikatl uan ka teuayolcatili ika in nawatlajtuli michuauke uan nawatlajtolli uaxyatekatl, poui ipan in senyelistli utoastekatl. Kikpia katsohua iuik 15000 tlajtojqueh in tleinka chanti siuajpalca ipan in nepentlatkicayo iuik Olinalá iuik alteptlajtocayo Tlapa Comonfort, Iguala uan Chilpancingo.
lgbjhkeezqjb2n5e6tcreyvtdxxrpmm
532388
532387
2026-09-27T08:18:36Z
Akapochtli
159
Categoría
532388
wikitext
text/x-wiki
{{LengüetasArriba}}
{{Lengüeta2|'''[[Nāhuatlahtōlli Guerrero tlācatl|nci]]'''}}
{{Lengüeta1|'''[[Nawatlajtoli|ngu]]'''}}
{{LengüetasAbajo}}
In '''nauatlajtuli''' no '''nawatlajtoli''' (kaxtilantlajtuli: '''Náhuatl guerense''' anoso '''Náhuatl de Guerrero''') ka in tokiatl patoli ipan se anquis motlajtoa ipampa in [[Nāhuatlācah|nauatlakaj]] iuik in Chontalpa. Moquitoa ihuik se calpotlahtolli ic [[Nāhuatlahtōlli|nawatlajtuli]], se tlajtoli ik kuautepontli [[Yutanāhuatlahtōlli|Uto-Astekatl]]. Ka in anquiach achi uistlani ik nacalotiloyan mexikatl uan ka teuayolcatili ika in nawatlajtuli michuauke uan nawatlajtolli uaxyatekatl, poui ipan in senyelistli utoastekatl. Kikpia katsohua iuik 15000 tlajtojqueh in tleinka chanti siuajpalca ipan in nepentlatkicayo iuik Olinalá iuik alteptlajtocayo Tlapa Comonfort, Iguala uan Chilpancingo.
[[Neneuhcāyōtl:Nahuatlahtolli]]
74yuywdxklyf01untp4niw6qcaw2qw0
532393
532388
2026-09-27T08:52:16Z
Akapochtli
159
Marcado
532393
wikitext
text/x-wiki
{{Destruir}}
{{LengüetasArriba}}
{{Lengüeta2|'''[[Nāhuatlahtōlli Guerrero tlācatl|nci]]'''}}
{{Lengüeta1|'''[[Nawatlajtoli|ngu]]'''}}
{{LengüetasAbajo}}
In '''nauatlajtuli''' no '''nawatlajtoli''' (kaxtilantlajtuli: '''Náhuatl guerense''' anoso '''Náhuatl de Guerrero''') ka in tokiatl patoli ipan se anquis motlajtoa ipampa in [[Nāhuatlācah|nauatlakaj]] iuik in Chontalpa. Moquitoa ihuik se calpotlahtolli ic [[Nāhuatlahtōlli|nawatlajtuli]], se tlajtoli ik kuautepontli [[Yutanāhuatlahtōlli|Uto-Astekatl]]. Ka in anquiach achi uistlani ik nacalotiloyan mexikatl uan ka teuayolcatili ika in nawatlajtuli michuauke uan nawatlajtolli uaxyatekatl, poui ipan in senyelistli utoastekatl. Kikpia katsohua iuik 15000 tlajtojqueh in tleinka chanti siuajpalca ipan in nepentlatkicayo iuik Olinalá iuik alteptlajtocayo Tlapa Comonfort, Iguala uan Chilpancingo.
[[Neneuhcāyōtl:Nahuatlahtolli]]
juo8twb43trryxsd1zwpykjbyw93f3u
Javier Sicilia
0
32453
532394
526596
2026-09-27T09:17:40Z
Akapochtli
159
Categoría
532394
wikitext
text/x-wiki
[[File:Javier Sicilia 01.jpg|thumb|right|300px|Javier Sicilia, 2011]]
'''Javier Sicilia Zardain''' ([[Altepetl Mexihco]], [[Tlamācuīlti 31]][[1956]]) ītōca [[Mexihco|mexihcah]] huēyi [[tlahcuilōni]]. <ref>http://www.elem.mx/autor/datos/2220</ref>
==Tetlauhtilli==
*1990 - [[Premio Ariel]]
*1993 - [[Premio Nacional de Literatura José Fuentes Mares]]
*2009 - [[Premio Nacional de Poesía Aguascalientes]]
*2011 - Global Exchange People's Choice Award
*2011 - Presea Corazón de león
*2011 – Person of the year, [[Time magazine]] "<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://eleconomista.com.mx/entretenimiento/2011/12/15/javier-sicilia-persona-ano-time |access-date=2019-07-01 |archive-date=2012-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120628110032/http://eleconomista.com.mx/entretenimiento/2011/12/15/javier-sicilia-persona-ano-time |dead-url=yes }}</ref>
*2012 - XX Premio "[[Don Sergio Méndez Arceo]]"
*2012 - Premio Voz de los Sin Voz
*2017 -[[Premio Pakal de Oro]]
*2018 - Reconocimiento [[Juan Gelman]] <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://cultura.cdmx.gob.mx/comunicacion/nota/1133-18 |access-date=2019-07-01 |archive-date=2019-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190701170948/https://cultura.cdmx.gob.mx/comunicacion/nota/1133-18 |dead-url=yes }}</ref>
==Nō xiquitta==
; Xochicuicayotl:
*''Permanencia en los puertos'' (1982)
*''La presencia desierta'' (1985)
*''Oro'' (1990)
*''Trinidad'' (1992)
*''Vigilias'' (1994)
*''Resurrección'' (1995)
*''Pascua'' (2000)
*''Lectio'' (2004)
*''Tríptico del Desierto'' (2009)
*''Vestigios'' (2013)
; Icpazazanilli:
*''El bautista'' (1991)
*''El reflejo de lo oscuro'' F.C.E (1998)
*''Viajeros en la noche'' (1999)
*''A través del silencio'' (2002)
*''La confesión'' (2008)
*''El fondo de la noche'' (2012)
*''El deshabitado'' (2016)
== Tlahtolcaquiztiloni ==
<references/>
{{DEFAULTSORT:Sicilia, Javier}}
[[Neneuhcāyōtl:Amoxtlahcuilohqueh]]
09h8c3ch8tb9d1lihaozy5qoxebees2
Tlahtocayotl Colimotl
0
37854
532395
526700
2026-09-27T09:18:33Z
Akapochtli
159
Categoría
532395
wikitext
text/x-wiki
[[Īxiptli:Coliman symbol.svg|thumb|Tlahtocayotl Colimotl Glyph (Glifo del Reino De Colima)]]
Tlahtocayotl Colimotl Catca ce mesoamerican tlatocayotl ōcatca (559-1523) in quenin peuhqui in españolomeh in oquizqueh.
[[Neneuhcāyōtl:Huehcauhticayotl]]
2zmehwbgnsrgitk3d5w0qdwgybm7tk3
Gabriela Salas Cabrera
0
37856
532440
528257
2026-09-27T10:35:38Z
Akapochtli
159
Arreglo
532440
wikitext
text/x-wiki
{{Ahcopa}}
{{P1|[[{{PAGENAME}}|NCH]]}}
{{P2|[[Gabriela Salas Cabrera (nhn)|NHN]]}}
{{Tlani}}
'''Gabriela Salas Cabrera''' ([[Chapolhuahcan]], Hidalgo ; 6 metztli junio itech 1996) yehuatl ce ingeniera itech tecnología tlen tlajtoli uan ixtlamatki ipan inteligencia artificial, se científica tlen datos, uan se tlen kipaleuia tlajtolli itech maseualtin ipan Mexihco.<ref>The Organization for Women in Science for the Developing World (OWSD) [https://owsd.net/person/gabriela-salas-cabrera], consultado el 8 de abril xiuhpan 2026.</ref> Yajaya ehua ipan ce altepetl tlen [[Nahuatlacah|itoca Nahua]] tlen eltok ipan tlahtohcayotl Hidalgo ihuan mosentlalijtok ipan tequitl tlen kichijtok mah motlalli nopa tlahtolli Nahuatl ipan tlamantli itechpahuic tlahtolcuepa ica máquinas digitales.
Gabriela Salas Cabrera ce nezcayotl itech ax ueli moixnamiki tlen tlaijiyouilistli uan motemachilistli, kej nopa comunidad científica ompa Mexihco ihuan occequi macehualtin itech quinequih momachtiani informática ipan mochi Latinoamérica.
== Nemiliztli ==
Gabriela Salas Cabrera otlacat ipan altepetl Chapolhuahcan, ipan tlahtohcayotl Hidalgo, ompa [[Mexihco]]. Yajaya ehua nopa [[Nahuatlacah|nahua]] tlacame huan moscalti ica [[Nahuatlahtolli|nahuatl]] queja itlajtol. Teipa momachtik español, inglés uan tének . Kema eliyaya telpokatl, kinextik kinekiyaya kimatis tlen ciencia. Kemaj, moiljuik kichiuas nopa pajtli uan ginecología ; maske, yajaya kitlapejpenik momachtis ingeniería. Ya ki itstok kenijkatsa ki paleuia ichampoyouaj pampa kineki ki pixtos nopa tlajtoli nahuatl. Ipan 2026, san mokauayaya omej katli tlajtoaj nahuatl ipan ialtepe: ya uan inana.
=== Tlamachtiliztli ===
Yajaya momachtik Ingeniería de Tecnología de la Información ipan nopa Universidad Tecnológica de Tula-Tepeji, ipan Hidalgo. Teipa ki tlami se maestría ipan inteligencia artificial ipan nopa Universidad Abierta y Distancia de México (UnADM). Ki tlami itlamachtilis ika tlamachtili tlen tlapajtilistli uan tlatemolistli tlen tlapoualistli, pampa kinekiyaya kimatis kenijkatsa kiyektlaliskej tlajtoli tlen tepajtilistli ipan tlapajtilistli. Yajaya pejki momachtia ipan matemáticas ipan nopa Universidad Abierta y Distancia de México. Teipa, yajki España pampa kinekiyaya momachtis se maestría ipan Ciencias de Datos ipan nopa Universidad Politécnica de Madrid .
Ipan 2024, yajaya tlapaleuik ipan se tekitl tlen Google kinyakanayaya pampa kinekiyaya kitlalis nopa tlajtoli nahuatl ipan nopa tekitl tlen Google Translate . Itekiuajkayo kipixki tlen ika tlapaleuis ika tlajtoli tlen achtoui kisentilijtoyaj, tlen ika kinmachtisej modelos de traducción automática. Nopa tlasenkaualistli tlen náhuatl ipan ni plataforma eli se tlen nopa tekitl tlen mochiua pampa kinekij kiueyichiuasej nopa tlajtoli tlen indígenas. Kej se tlapaleuilistli tlen nopa tekitl, yajaya temakak se tlamachtili ipan Google Mexico tlen itoka "Rescatar las lenguajes indígenas a través de la inteligencia artificial", pampa kinekiyaya kinextis tlen kimatiyaya uan tlen kipanok ipan kenijkatsa kitekiuiyayaj tecnología pampa kinmokuitlauiyayaj tlajtoli tlen maseualmej. Noijki ika iteki ipan procesamiento de lenguaje natural, kichijtok proyectos tlen mosaloua ika análisis de datos ipan nopa campo de salud, tlen kipiaj iniciativas tlen mosentlalijtokej ipan prevención de suicidio uan nopa tlamachtili tlen datos tlen mosaloua ika kokolistli hematológicas kej leucemia . Nojkia tlapaleuijtok kej se tlamachtijketl ipan tlamachtili tlen ciencia uan tlamachtili, kej [[OpenScienceLabs]], [[Femiciencia Latam]], uan nopa NASA Space Apps challenge tlen nochi tlaltinij, uan eliyaya nopa achtoui siuatl indígena tlen mosentlalik ipan nopa Organización para las Mujeres en Ciencias para el Mundo en Desarrollo (OWSD) tlen mosentlalijtok ipan UNESCO ipan nopa tlamachtilli itechpahuicpa tecnología tlahtolcopa.
== Activismo ==
Salas Cabrera kichijchijtok tekitl tlen kineki kinpaleuis siuamej tlen indígenas ma tlapaleuikaj ipan ciencia, tecnología, ingeniería uan matemáticas (STEM). Ipan ni tlamantli eltok nopa programa "El futuro es brillante porque las niñas son brillantes", tlen kinmaka tepostli tlen ika momachtiaj, tlamantli tlen ika momachtisej uan kinmachtiaj ichpokamej tlen amo kipiaj miak tomij pampa kinekij ma mosentlalikaj ipan STEM. Miak foros académicos uan tlen tlajtolmoyaualistli kinextijtokej kej se kuali neskayotl kenke siuamej tlen indígenas kinekij momachtisej científicas uan tecnológicas. Ipan tlanechikoli uan tlajtlanili, yajaya kiixtoma nopa tlasenkaualistli tlen onka tlatlajko tlen indígenas, tlakayotl uan tlen ika uelis momachtisej ipan tlamachtilistli tlen más ueyi. Nojkia kiijtok tlauel ipati nopa tlamachtili tlen ciencia kej se tlamantli tlen ika uelis tijueyichiuasej uan tijyolchikauasej ininselti ichpokamej uan ichpokamej tlen indígenas. Ki tlalijtok iteki tlen tlamachtilistli ika tlamokuitlauilistli tlajtoli pampa ki paleuia ma kitekiuikaj herramientas digitales uan inteligencia artificial para ma ki ijkuilokaj uan ma kiyolchikauakaj tlajtoli tlen maseualmej ipan México. Yajaya kinextik kineki kichijchiuas proyectos tlen kinekij kichijchiuasej espacios tlen mosentlalisej ipan recuperación uan documentación tlen tlajtoli tlen maseualmej, kej nopa náhuatl uan sekinok tlajtoli tlen maseualmej tlen nopa tlali, kej maya, zapotec uan mixteco .
== Tlaxtlahuilli ihuan tlaixmatiliztli ==
* Ipan nopa lista ipan Forbes Mexico itechpahuic 100 cihuah ocachi quipiah chicahualiztli (2025).
* Ipan nopa lista ipan 100 cihuah itech BBC (2024).
* Premio Nacional para la Promoción de los Derechos de las Mujeres Indígenas “Martha Sánchez Néstor” (2024) – Kimaka nopa Instituto Nacional de Pueblos Indígenas uan nopa Secretaría de las Mujeres ipan nopa marco tlen nopa Día Internacional de las Mujeres Indígenas.
* Premio Nacional para el Mérito de los Estudiantes de la Universidad STEM del Subsistema Tecnológico (2024) – Quimacaj nopa universidades tecnológicas huan politécnicas tlen México.
* Nopa achto cihuatl itech eua ipan tlali ipan tecnología ipan nopa Organización para las Mujeres en la Ciencia para el Mundo en Desarrollo-UNESCO.
* Ganador itech nopa Tlahtohcayotl Hidalgo Youth Award ipan nopa categoría ipan inclusión ihuan discapacidad.
== Amoxtiliztli ==
== Tlahtolcaquiztiloni ==
<references/>
== {{Links }} ==
[[Neneuhcāyōtl:Cihuah]]
[[Neneuhcāyōtl:Nahuah]]
[[Neneuhcāyōtl:Nahuatlahtohqueh]]
piib5grun085ckghj1u1i9bzd20oe3s
Ahuitzotl (tlahtoani)
0
38093
532381
528844
2026-09-27T03:03:31Z
Akapochtli
159
Enlaces
532381
wikitext
text/x-wiki
{{Tlahtoani
| tocaitl = Ahuitzotl
| ixiptli = [[Īxiptli:Ahuitzotl.jpg|150px]]
| ixiptli_temachiztiliztli = Ahuitzotzin ipan amox tlahcuilolli
| tlamahuiztiliztli = [[Mexihco Tenochtitlan]] [[Tlahtoani]]
| pehualiztli_tlamiliztli = 1486-1502
| altepetl = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| achtopa = [[Tizoc]]
| niman = [[Moteuczoma Xocoyotzin]]
| tlacatiliztli =
| tlacatiliztli_iyeyan =
| miquiztli = 1502
| miquiztli_iyeyan = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| tahtli = [[Tezozomoc (Itzcohuatl piltzin)|Tezozomoc]]
| nantli = [[Atotoztli]]
| namictli =
| pilhuan = [[Cuauhtemoc]]<br>[[Chimalpilli II]]
| tlahtohcatlacamecayotl = Tenochtitlan tlacamecayotl
}}
Ahuitzotl oquitepacholih itechpa 1486{{7conejo}} ixquichca 1502{{10conejo}} xihuitl. Yehhuatzin ocatca in [[Tlahtoani|huey tlatoani]] tlen oquinyacan in [[mexihcah]] ipan tzatzaquiltzin cahuitl inic quipolozque achi mochi inyeyan tlahco ihuan huiztlampa [[Mexihco]] (noihuan Cuauhtemallan, itechpa in Hueyatl Mexihco canahpa in Ilhuicaatl Pacifico). In mexihcah yaoquizqueh oquinyolotlalah in itlatoani, ce yaotlatoani tlen ahmo oquimahuiliaya ixtlahuacan yahuiz.
Ihuan inic quixexelo itlahtohcayouh ica chicahualiztli, oquimat inic quinyolotlaz ihuan tlanamacaz ica in altepemeh tlen oquimpopoloh, ihuan oquintentlapohuitaya in tlahtohcayotl canahpa in altepemeh tlen huehca oncatcah.
Ipan 1487{{8casa}} xihuitl, in tlatoani oquiyancuilih in [[Hueyi teocalli]].
== Miquiztli ==
Oquitemanauhtih inic tlachihualoz ce amanalco tlen quihuicaz atl itechpa Coyohuahcan canahpa [[Tenochtitlan]] ipan 1499{{7caña}} xihuitl, in tlen opoztec ihuan oquichiuh ce tlaatlaniliztli tlen oquimmictih miyec tlacameh. Mihtoa yehhuatl ipan inin tlamahuizolli Ahuitzotl oquimotlahuili in itzontecon ic oquixoc ce tlatzacuilli tlacxitlan, in tlen oquihualhuicah cocotiliztli ihuan oquihuicac canahpa imiquiz, eyi xihuitl zatepan ipan 1502 xihuitl.
[[Neneuhcāyōtl: Mexihcatl]]
n1ijbbm9wj7u1zhp0eqkj9t89tfdjrk
Moteuczoma Xocoyotzin
0
38094
532382
532366
2026-09-27T03:06:46Z
Akapochtli
159
Enlaces
532382
wikitext
text/x-wiki
{{Tlahtoani
| tocaitl = Moteuczoma Xocoyotzin
| ixiptli = [[Īxiptli:Moctezuma II.jpg|150px]]
| ixiptli_temachiztiliztli = Motecuhzoma ipan amox tlahcuilolli
| tlamahuiztiliztli = [[Mexihco Tenochtitlan]] [[Tlahtoani]]
| pehualiztli_tlamiliztli = 1502-1520
| altepetl = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| achtopa = [[Ahuitzotl (tlahtoani)]]
| niman = [[Cuitlahuac]]
| tlacatiliztli = ~1466
| tlacatiliztli_iyeyan = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| miquiztli = 1520
| miquiztli_iyeyan = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| tahtli = [[Axayacatl]]
| nantli = [[Xochiquiyauh]]
| namictli = [[Teotlalco]]<br>[[Tlapalizquixochtzin]]
| pilhuan = [[Tecuichpo|Isabel Moctezuma]]<br>[[Chimalpopoca (Motecuhzoma ipiltzin)|Chimalpopoca]]<br>[[Tlaltecatzin]]
| tlahtohcatlacamecayotl = Tenochtitlan tlacamecayotl
}}
Motecuhzoma Xocoyotzin otlacat ipan tlahco inic chicome tlacaxihuitl itechpa 1460, canahpa 1468 xihuitl. In tlacatl ocatca icuiz chicome itechpa Motecuhzoma Ilhuicamina, in tlen omomicatih quezqui metztli zatepan imiquiz, itechpa iconeuh Atotoztli inic ome ihuan inamic Huehue Tezozomoc (ahmo ximixcuepa ica in tepanecatl teuctli). Itechpa cequi amoxtlahcuilolli, Tezozomoc ocatca ipiltzin Itzcohuatl, in tlen quichihuazquia Motecuhzoma icuiz chicome itechpa yehhuatzin noihuan. Cequi occen amoxtli quihtoah Tezozomoc ocatca ce teuctli itechpa Ecatepec, imach Itzcohuatl ihuan ipiltzin Chimalpopoca, in tlen quichihuazquia Motecuhzoma icuiz chicome itechpa Chimalpopoca. Itahtzin ocatca Axayacatl, inic chicome tlatoani itechpa Mexihco Tenochtitlan, ihuan inantzin ocatca ce itechpa inamic Axayacatl, Izelcoatzin ahnozo Xochicueyetl, in tlen omextin oncatcah iixhuihuan Nezahualcoyotl. Ome itlahtlacuan ocatcah Tizoc ihuan Ahuitzotl, in omextin achtopa tlatepachohuanimeh.
Achtopa inic mochihuaz tlatoani ihuan teuctli itechpa Mexihco Tenochtitlan, Motecuhzoma oquiximatihque ipampa iyaoyotl tlatenehualiz. Yehhuatzin oquipiah in huey yaoteniuh itechpa tlacochcalcatl ahnozo tlacatecuhtli ipan mexica yaoquizque. Iachtopa yaoyotl hueliz opanoc itlamiliz itlahtohcayo Tizoc, iquac oquipiah cahtolli omome xihuitl ixpan iyolo. Itlatenehualiz oquimaceh ipan itlahtohcayo Ahuitzotl achi cahuitl zatepan inic quipiah in tlatenehualiz itechpa tequihua, canahpa 1490 xihuitl, in tlen oquimaceh iquac oquimacixque achi nahui yaoquizque. Inic quipiah in tlatenehualiz itechpa tlacochcalcatl, oquimacixque occen ome yaoquizque "cenca cocolteh" (itechpa altepemeh tlen ochicahuacahyaololo mexicah ipan yaoyotl) zatepan inic quipiah in tequihuatl.
[[Neneuhcāyōtl: Mexihcatl]]
8q7znl3dup9m2m41kdg1dzhftoxjaum
532384
532382
2026-09-27T03:25:59Z
Akapochtli
159
Arreglo
532384
wikitext
text/x-wiki
{{Tlahtoani
| tocaitl = Moteuczoma Xocoyotzin
| ixiptli = [[Īxiptli:Moctezuma II.jpg|150px]]
| ixiptli_temachiztiliztli = Motecuhzoma ipan amox tlahcuilolli
| tlamahuiztiliztli = [[Mexihco Tenochtitlan]] [[Tlahtoani]]
| pehualiztli_tlamiliztli = 1502-1520
| altepetl = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| achtopa = [[Ahuitzotl (tlahtoani)|Ahuitzotl]]
| niman = [[Cuitlahuac]]
| tlacatiliztli = ~1466
| tlacatiliztli_iyeyan = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| miquiztli = 1520
| miquiztli_iyeyan = [[Mexihco Tenochtitlan]]
| tahtli = [[Axayacatl]]
| nantli = [[Xochiquiyauh]]
| namictli = [[Teotlalco]]<br>[[Tlapalizquixochtzin]]
| pilhuan = [[Tecuichpo|Isabel Moctezuma]]<br>[[Chimalpopoca (Motecuhzoma ipiltzin)|Chimalpopoca]]<br>[[Tlaltecatzin]]
| tlahtohcatlacamecayotl = Tenochtitlan tlacamecayotl
}}
Motecuhzoma Xocoyotzin otlacat ipan tlahco inic chicome tlacaxihuitl itechpa 1460, canahpa 1468 xihuitl. In tlacatl ocatca icuiz chicome itechpa Motecuhzoma Ilhuicamina, in tlen omomicatih quezqui metztli zatepan imiquiz, itechpa iconeuh Atotoztli inic ome ihuan inamic Huehue Tezozomoc (ahmo ximixcuepa ica in tepanecatl teuctli). Itechpa cequi amoxtlahcuilolli, Tezozomoc ocatca ipiltzin Itzcohuatl, in tlen quichihuazquia Motecuhzoma icuiz chicome itechpa yehhuatzin noihuan. Cequi occen amoxtli quihtoah Tezozomoc ocatca ce teuctli itechpa Ecatepec, imach Itzcohuatl ihuan ipiltzin Chimalpopoca, in tlen quichihuazquia Motecuhzoma icuiz chicome itechpa Chimalpopoca. Itahtzin ocatca Axayacatl, inic chicome tlatoani itechpa Mexihco Tenochtitlan, ihuan inantzin ocatca ce itechpa inamic Axayacatl, Izelcoatzin ahnozo Xochicueyetl, in tlen omextin oncatcah iixhuihuan Nezahualcoyotl. Ome itlahtlacuan ocatcah Tizoc ihuan Ahuitzotl, in omextin achtopa tlatepachohuanimeh.
Achtopa inic mochihuaz tlatoani ihuan teuctli itechpa Mexihco Tenochtitlan, Motecuhzoma oquiximatihque ipampa iyaoyotl tlatenehualiz. Yehhuatzin oquipiah in huey yaoteniuh itechpa tlacochcalcatl ahnozo tlacatecuhtli ipan mexica yaoquizque. Iachtopa yaoyotl hueliz opanoc itlamiliz itlahtohcayo Tizoc, iquac oquipiah cahtolli omome xihuitl ixpan iyolo. Itlatenehualiz oquimaceh ipan itlahtohcayo Ahuitzotl achi cahuitl zatepan inic quipiah in tlatenehualiz itechpa tequihua, canahpa 1490 xihuitl, in tlen oquimaceh iquac oquimacixque achi nahui yaoquizque. Inic quipiah in tlatenehualiz itechpa tlacochcalcatl, oquimacixque occen ome yaoquizque "cenca cocolteh" (itechpa altepemeh tlen ochicahuacahyaololo mexicah ipan yaoyotl) zatepan inic quipiah in tequihuatl.
[[Neneuhcāyōtl: Mexihcatl]]
hvr6kaoetqxw6g5uhemu3qeyvlrfi31
Nemachiyōtīlli:Tlapojpololistli (nch)
10
38104
532392
528983
2026-09-27T08:50:01Z
Akapochtli
159
Arreglo
532392
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>{{Ahcopa}}
{{P1|[[Nemachiyōtīlli:Destruir|NHN]]}}
{{P2|[[Nemachiyōtīlli:Tlapojpololistli (nch)|NCH]]}}
{{Tlani}}</noinclude>
<div style="width: 80%; margin: 5px auto; border: 1px solid #f8a51d; background-color: #fff9e6; padding: 6px 12px; display: flex; align-items: center; gap: 12px; border-left: 8px solid #f8a51d; box-sizing: border-box;">
<div style="flex-shrink: 0; display: flex; align-items: center;">[[Imagen:Rapid delete.svg|50px|Icono de borrado rápido]]</div>
<div style="flex-grow: 1; font-size: 0.9em; font-family: sans-serif; line-height: 1.3;">
'''Se [[Huiquipedia:Administradores|wikipixketl]] kiixpolos ni tlahkwilolamatl pampa ayokkanah moneki.''' Tlan tikneki tikmatis achiyok ika inin, xikixpowa ''[[:es:Huiquipedia:Lo que Huiquipedia no es|Tlen Wikipediah axkanah eli]]'' wan ''[[Huiquipedia:Páginas para borrar|Tlahkwilolamatinih tlen moixpoloseh]]''.<br />'''Kenke:''' <span style="color: #c00;">{{{1|''Ahmo tlein moihtoh''}}}</span>
</div>
</div><includeonly>[[Categoría:Huiquipedia:Tlapohpololiztli (cemmanca)]]</includeonly><noinclude>
[[Neneuhcāyōtl:Huiquipedia:Nemachiyotilli itech cualtiliztli|{{PAGENAME}}]]
== Tlanextiliztli ==
Ni nemachiyotilli moneki tlahkwilolamapan tlen moixpoloseh niman.
=== Kenke motechihwa ===
<code><nowiki>{{destruir|</nowiki>''Kenke moixpolos ni tlahkwilolamatl.''<nowiki>}}</nowiki></code>
[[eo:Ŝablono:Forigu]]
</noinclude>
8lg3mdrl5gtuoj2ahonckwjyfbkgu9a
Huēyi teōcalli
0
40570
532373
2026-09-26T17:57:42Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Huēyi teōcalli]] a [[Hueyi teocalli]]: Título mal escrito
532373
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[Hueyi teocalli]]
k69cabh7karmgvrdmbejfyhxxy7v2vr
Neneuhcāyōtl:Miaccītlalli
14
40571
532398
2026-09-27T09:23:38Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Neneuhcāyōtl:Miaccītlalli]] a [[Neneuhcāyōtl:Miaccitlalli]]: Título mal escrito
532398
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[:Neneuhcāyōtl:Miaccitlalli]]
8joetuf0pyyccugx5vtbftuvscl4dzj
Cītlalcuetzpalli
0
40572
532400
2026-09-27T09:24:15Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Cītlalcuetzpalli]] a [[Citlalcuetzpalli]] sobre una redirección: Título mal escrito
532400
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[Citlalcuetzpalli]]
8l756m5jwstuxbi6kfq4op7djtkkq13
Cītlalhuitzitzilin
0
40573
532402
2026-09-27T09:25:17Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Cītlalhuitzitzilin]] a [[Citlalhuitzitzilin]]: Título mal escrito
532402
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[Citlalhuitzitzilin]]
0zgsl0kfc4ikgkbarz8t36ft37csldq
Cītlallachtli
0
40574
532404
2026-09-27T09:25:42Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Cītlallachtli]] a [[Citlallachtli]]: Título mal escrito
532404
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[Citlallachtli]]
gas16hpudfu1we63j34k4ce4gs9jesp
Cītlalmamalhuāztli
0
40575
532406
2026-09-27T09:26:09Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Cītlalmamalhuāztli]] a [[Citlalmamalhuaztli]]: Título mal escrito
532406
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[Citlalmamalhuaztli]]
0hi00cc73fpt33zgg6hlanx3s5yhix9
Cītlalmazātl
0
40576
532408
2026-09-27T09:26:39Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Cītlalmazātl]] a [[Citlalmazatl]] sobre una redirección: Título mal escrito
532408
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[Citlalmazatl]]
dgjmp1dmhiy6k3yck0ld095d2xnnez6
Cītlalmiquiztli
0
40577
532410
2026-09-27T09:27:03Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Cītlalmiquiztli]] a [[Citlalmiquiztli]] sobre una redirección: Título mal escrito
532410
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[Citlalmiquiztli]]
5xz5pfv4iqr4ppw4ys2i9tjr4s0zf4b
Cītlalocēlōtl
0
40578
532412
2026-09-27T09:27:48Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Cītlalocēlōtl]] a [[Citlalocelotl]]: Título mal escrito
532412
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[Citlalocelotl]]
0dtbmsjxspsvj5yg2hpzcq0tc0jlcpf
Cītlalozomahtli
0
40579
532414
2026-09-27T09:28:14Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Cītlalozomahtli]] a [[Citlalozomahtli]] sobre una redirección: Título mal escrito
532414
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[Citlalozomahtli]]
s8qteyqiwsiasuhs48tv3rurxdzmgv1
Cītlaltecpatl
0
40580
532416
2026-09-27T09:28:39Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Cītlaltecpatl]] a [[Citlaltecpatl]] sobre una redirección: Título mal escrito
532416
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[Citlaltecpatl]]
citjjxyp612woubqzfcyq69az6rpqpb
Cītlalxonecuilli
0
40581
532418
2026-09-27T09:29:07Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Cītlalxonecuilli]] a [[Citlalxonecuilli]]: Título mal escrito
532418
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[Citlalxonecuilli]]
oohyj3vvosu5n5s25cxfck0bmmb8woi
Cītlalōlli
0
40582
532420
2026-09-27T09:29:41Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Cītlalōlli]] a [[Citlalolli]] sobre una redirección: Título mal escrito
532420
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[Citlalolli]]
ne8xvgd7ncbxv52ypjadpxa0nllpbnh
Citlalcolotl
0
40583
532422
2026-09-27T09:42:58Z
Akapochtli
159
Creación y corrección
532422
wikitext
text/x-wiki
{{Miaccitlalli
| tocaitl = Citlalcolotl
| imagen =Citlalcolotl.JPG
| latintōcāitl = Scorpius
| abreviatura = Sco
| gentitivo = Scorpii
| simbología = in [[Colotl]]
| RA = 17
| dec= −40
| area = 497
| rango = 33ª
| estrellas = 9
| estrella = [[Antares]] (α Sco)
| magnitud = 0.96
| meteoros =
* [[Alpha Scorpiids]]
* [[Omega Scorpiids]]
| colindancia =
* [[Sagitario|Sagittarius]]
* [[Ofiuco|Ophiuchus]]
* [[Libra (constelación)|Libra]]
* [[Lupus (constelación)|Lupus]]
* [[Norma (constelación)|Norma]]
* [[Ara]]
* [[Corona Australis]] |
| latmax = 40
| latmin = 90
| mes = Julio
| notas=
}}
'''Citlalcolotl''' [[miaccitlalli]].
[[Īxiptli:Colotl3.JPG|350px|thumb|left|Colotl imachiyo]]
[[Īxiptli:Citlalcolotl.JPG|350px|thumb|left|Citlalcolotl icicitlaltin]]
[[Neneuhcāyōtl:Miaccitlalli]]
6vnqx59qrfzs3fgrcpaofm1dj2fhzh5
Nemachiyōtīlli:Miaccītlalli
10
40584
532424
2026-09-27T09:43:59Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Nemachiyōtīlli:Miaccītlalli]] a [[Nemachiyōtīlli:Miaccitlalli]]: Título mal escrito
532424
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[Nemachiyōtīlli:Miaccitlalli]]
0dytf7watdokqfda6gj2q13rxxkayld
Neneuhcāyōtl:Citlaltlalli
14
40585
532458
2026-09-27T10:52:46Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Neneuhcāyōtl:Citlaltlalli]] a [[Neneuhcāyōtl:Nehnencacitlalli]]: Corrección de bulo
532458
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[:Neneuhcāyōtl:Nehnencacitlalli]]
8iu2p4n700xndsrc6c6a7qglv89mxnr
Huēyitzitzimicītlalli
0
40587
532463
2026-09-27T10:56:42Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Huēyitzitzimicītlalli]] a [[Hueyitzitzimicitlalli]]: Título mal escrito
532463
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[Hueyitzitzimicitlalli]]
3w26fsd2rznjmhjao8oupw3ta0xgber
Ilhuicateōcītlalli
0
40588
532465
2026-09-27T10:57:10Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Ilhuicateōcītlalli]] a [[Ilhuicateocitlalli]]: Título mal escrito
532465
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[Ilhuicateocitlalli]]
jqagaypxdsou9dnsu45dc5vky01hfhk
Payīnalcītlalli
0
40589
532467
2026-09-27T10:57:48Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Payīnalcītlalli]] a [[Painalcitlalli]]: Título mal escrito
532467
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[Painalcitlalli]]
k9y9o4i4ipan76pse9yvr8mvgh44mta
Tlāloccītlalli
0
40590
532470
2026-09-27T10:59:20Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Tlāloccītlalli]] a [[Tlaloccitlalli]]: Título mal escrito
532470
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[Tlaloccitlalli]]
ltgldqgroduh3xv32ir5e91w1o6awqk
Tzitzimicītlalli
0
40591
532472
2026-09-27T10:59:43Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Tzitzimicītlalli]] a [[Tzitzimicitlalli]]: Título mal escrito
532472
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[Tzitzimicitlalli]]
6hy2v18172u0h8r5ma4u9d95zfdcxmn