Huiquipedia nahwiki https://nah.wikipedia.org/wiki/Cal%C4%ABxatl MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter Mēdiatl Nōncuahquīzqui Tēixnāmiquiliztli Tlatequitiltilīlli Tlatequitiltilīlli tēixnāmiquiliztli Huiquipedia Huiquipedia tēixnāmiquiliztli Īxiptli Īxiptli tēixnāmiquiliztli Huiquimedia Huiquimedia tēixnāmiquiliztli Nemachiyōtīlli Nemachiyōtīlli tēixnāmiquiliztli Tēpalēhuiliztli Tēpalēhuiliztli tēixnāmiquiliztli Neneuhcāyōtl Neneuhcāyōtl tēixnāmiquiliztli TimedText TimedText talk Módulo Módulo discusión Evento Evento discusión Teotl 0 9 532558 528629 2026-09-28T05:18:57Z Akapochtli 159 Categoría 532558 wikitext text/x-wiki {{LengüetasArriba}} {{Lengüeta1|'''[[Teotl|Huehuehtlahtolli]]'''}} {{Lengüeta2|'''[[Teotl (Yancuictlahtolli)|Yancuictlahtolli]]'''}} {{LengüetasAbajo}} '''Teotl''' ce Cemanahuac. == Ocequintin Mācēhualtahtōlcopa == * [[Mayatlahtōlli]]: ''K'uj'', ''Yuumtsil'' * [[Tzeltallahtōlli]]: ''Kajwaltik'', ''Ahaw'' * [[Tzotzillahtōlli]]: ''Kajvaltik'', ''Ojov'' [[Neneuhcāyōtl:Teomatiliztli]] aa4yubhp0wmp3t4np8lk5yu1boun7lo Nemachiyōtīlli:Numbers digits 10 702 532567 529348 2026-09-28T05:30:54Z Akapochtli 159 Arreglo 532567 wikitext text/x-wiki <table border="0" style="background:#F9F9F9; text-align: center; border-collapse: collapse; margin: 1em auto;" align="center"> <tr><td>[[Tlapohualtecpanaliztli]] &mdash; [[Cemantoc tlapohualli]]</td></tr> <tr><td><small>[[-1|<<]] [[0]] [[ce|1]] [[ome|2]] [[eyi|3]] [[nahui|4]] [[macuilli|5]] [[chicuace|6]] [[chicome|7]] [[chicueyi|8]] [[chiucnahui|9]] [[mahtlactli|>>]]</small></td></tr> </table><noinclude> [[Neneuhcāyōtl:Huiquipedia:Nemachiyotilli itech acalnehnemiliztli]] </noinclude> gx0pozjp1qgg322fgacohvhqaifkt55 Nemachiyōtīlli:Commonscat 10 2315 532473 529369 2026-09-27T15:05:16Z Akapochtli 159 Nuevo arreglo 532473 wikitext text/x-wiki <div class="sisterproject" style="margin: 0.5em 0; padding: 2px 0; font-size: 90%; clear: both;"> [[File:Commons-logo.svg|18px|middle|link=commons:Category:{{#property:P373|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}]] ''[[commons:Calixatl|Huiquimedia Commons]]'' quipiya occequi ixiptli ipan neneuhcayotl '''''[[commons:Category:{{#property:P373|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}|{{{2|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}}]]''''' itechcopa. </div><noinclude> [[Neneuhcāyōtl:Huiquipedia:Nemachiyotilli itech acalnehnemiliztli]] </noinclude> qbry1xfc2qe6zvebzs0mxf0lgufrv7y Nemachiyōtīlli:Commons 10 2372 532474 529360 2026-09-27T15:18:28Z Akapochtli 159 Nueva versión 532474 wikitext text/x-wiki <div class="sisterproject" style="margin: 0.5em 0; padding: 2px 0; font-size: 90%; clear: both;"> [[File:Commons-logo.svg|18px|middle|link=commons:{{{1|{{#property:P935|Special:Search/{{PAGENAME}}}}}}}]] ''[[commons:Calixatl|Huiquimedia Commons]]'' quipia occequin tlahcuilolli '''''[[commons:{{{1|{{#property:P935|Special:Search/{{PAGENAME}}}}}}}|{{{2|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}}]]''''' itechcopa. </div><noinclude> [[Neneuhcāyōtl:Huiquipedia:Nemachiyotilli itech acalnehnemiliztli]] </noinclude> 9x6dwsrhrvzvq5ae3pud8urddiwqncw Tlahuilli 0 2386 532562 433796 2026-09-28T05:26:00Z Akapochtli 159 Categoría 532562 wikitext text/x-wiki [[Īxiptli:בית פוקס - אתרי מורשת במרכז הארץ 2015 - גדרה (98).JPG|miniaturadeimagen|Tlāhuīlli]] '''Tlāhuīlli'''. == {{SeeAlso}} == * [[Tōnatiuh]] [[Neneuhcāyōtl:Iuhcayomatiliztli]] Tahuilis sekij ixmati kejme teisaj ten temajka taixpetalinis 9z2sqzus0wssl8ga0igrd8qfofsly2v 532563 532562 2026-09-28T05:26:42Z Akapochtli 159 Categoría 532563 wikitext text/x-wiki [[Īxiptli:בית פוקס - אתרי מורשת במרכז הארץ 2015 - גדרה (98).JPG|miniaturadeimagen|Tlāhuīlli]] '''Tlāhuīlli'''. == {{SeeAlso}} == * [[Tōnatiuh]] [[Neneuhcāyōtl:Tlamantli]] Tahuilis sekij ixmati kejme teisaj ten temajka taixpetalinis jfp0s2si6nwyqy26azxj73n5t9nxp90 Citlalpol 0 2452 532494 532443 2026-09-27T19:52:03Z Akapochtli 159 Actualización 532494 wikitext text/x-wiki {{Nehnencacitlalli | Tocaitl = Citlalpol [[File:Venus symbol (bold, white).svg|24px|♀]] | Ixiptli = PIA23791-Venus-RealAndEnhancedContrastViews-20200608 (cropped).jpg | Machiyotl = [[Īxiptli:Citlalpol3.jpg|28px|Citlalpol imachiyo iuhqui Tococohuan]] [[Īxiptli:Venus symbol.svg|20px|Citlalpol europanilhuicamatilizmachiyotl]] | Radio = 108 208 930 | Distancia = 0.72333199 | Excentricidad = 0.00677323 | Periodo_orbital = 224.701 d | P_o_sinódico = 115.88 | Velocidad_orbital = 35.0214 km/s | Inclinación = 3.39471° | Satélites = 0 | Diámetro_medio = 12,103.6 | Área = 4.60×10<sup>8</sup> km² | Masa = 4.869×10<sup>24</sup> | Densidad = 5.24 | Gravedad = 8.87 | Rotación = -243.0817 d | Inclinación_axial = 2.64 | Albedo = 0.65 | Velocidad_escape = 10.36 | Temperatura_nubes = -45&nbsp;°C | mín = 400&nbsp;°C | media = 464&nbsp;°C | máx = 500&nbsp;°C | Presión = 9,321.9 | componente1a = [[Dióxido de tecolli]] | porcentaje1a = 96% | componente2a = [[Ehēcatehuiltic]] | porcentaje2a = 3% | componente3a = [[Dióxido de azufre]] | porcentaje3a = 0.015% | componente4a = [[Āpōctli]] | porcentaje4a = 0.002% | componente5a = [[Monóxido de tecolli]] | porcentaje5a = 0.0017% }} In '''Citlalpol''' ahnozo '''Tlahuizcitlaltlalli''' ītōcā in inic [[ōme]] [[nehnencācītlalli]] [[Tōnatiuh Īchān]]co, īhuān in inic [[ēyi]] īpal īoctacayo. Cē nehnencācītlalli iuhquin teyoh īhuān tlālticpacāyōtl, achca quinōtzālo īnehnencācītlalihni in [[Tlālticpactli]], in cānnel in ōntetl monenehuilia īpan in octacayōtl, in [[pipincāyōtl]] īhuān chīhualiztli, mānel cateh moch ahmo neneuhqui īpan in totōncāyōtl īhuān in ehēcaololōllōtl. [[Īxiptli:Moon_18-Jun-2007_8-05-13_PM.JPG|thumb|center|Mētztli īhuān Cītlalpōl.]] [[Īxiptli:Map_of_Venus.png|thumb|center|Cītlalpōl īmachiyo.]] [[Īxiptli:Citlalpol3.jpg|thumb|center|Cītlalpōl īmachiyo iuhqui Tocōcōlhuān]] == {{links}} == {{Tōnatiuh Īchān}} [[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]] [[Neneuhcāyōtl:Citlaltlalli]] fiu9u91zyprbj4kxgpfn94bo9glieua Tepoztototl 0 3566 532560 528714 2026-09-28T05:23:13Z Akapochtli 159 Categoría 532560 wikitext text/x-wiki {{Ahcopa}} {{P1|[[{{PAGENAME}}|NHN]]}} {{P2|[[Tepostototl|NHE]]}} {{Tlani}} [[File:XA-ZIM-2008-09-13-YVR.jpg|thumb|right|250px|Tepoztototl Aeroméxico]] [[File:Queue.at.london.airport.arp.cropped.jpg|thumb|250px|[[Boeing 747]] Ome tepoztototl itech [[British Airways]] huan [[Air India]] ipan [[Tepoztotoquixoayan Londres-Heathrow]].]] '''Tepoztototl''' nozo noihqui '''tepozpatlanquetl''' ce patlani huaznenqui ({{es2}} ''Avión''; {{en2}} ''Airplane''). No tocalo ''tepozpatlani''. ==Huehcapatlahtoliztli== [[Kitty Hawk]], ipan [[Tlahtocayotl in Cepanca]] tlamatinimeh in iximachoh iuhquin [[icniuhtin Wright]], yehuan achtopa patlanih in ipan inic ce cuāuhtōtōtl patlanqui in yehhuāntin innomayca quichīuhqueh. Yehhuātl ītōcā cē papantli [[huaznenqui]] tlayocoxtli in [[Tlamahtlācōnti 17]], [[1903]] {{8caña}} xihuitl.<ref name="WDL">{{cite web |url = http://www.wdl.org/en/item/11372/ |title = Telegram from Orville Wright in Kitty Hawk, North Carolina, to His Father Announcing Four Successful Flights, 1903 December 17 |website = [[World Digital Library]] |date = 1903-12-17 |accessdate = 2013-07-21 |archive-date = 2019-01-07 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190107070246/https://www.wdl.org/en/item/11372/ |dead-url = yes }}</ref> Oncāqueh miēc tamāmeh tlēin quihuīcah tocnīhua, tlēin quihuīcah cēntāma quēmeh tepōznehnēmiloni, occēqui quīcui quēma motēhuia. == No xiquitta == * [[Huaznenqui]] * [[Tepoztotoquixohuayan]] * [[Tepozmōyōtl]] * [[Tepozmalacatl]] == Tlahtolcaquiztiloni == <references/> == {{Links}} == [[Neneuhcāyōtl:Tlamantli]] 99qt4x1j1rorn3umyrzg7riydk2ahky Metztli abril 0 4009 532521 532219 2026-09-28T01:37:08Z Akapochtli 159 Enlaces y quitar macrones 532521 wikitext text/x-wiki In '''ic nauhtetl metztli'''<ref name="Molina">Alonso de Molina ye oquihcuiloh ''Abril mes quarto. lo meſmo. vel.icnauhtetl metztli ycce xiuitl.''</ref><ref name="Siméon">Rémi Siméon ye oquihcuiloh "''ic nautetl'', cuarto".</ref> nozo '''metztli abril'''<ref name="Molina"/><ref name="Chimalpahin">Chimalpahin Cuauhtlehuanitzin ye oquihcuiloh ''metztli abril''.</ref> itoca inic [[nahui]] [[metztli]] in ce [[xihuitl]], inin metztli quipiya 30 ilhuitl. == Mochihualiztli == * 30 abril - [[Coconeilhuitl]] ([[Mexihco]]). {{Meses}} ==Tlahtolcaquiztiloni == [[Neneuhcāyōtl:Metztli (Cahuitl)]] 8ehrrdqp1oyncsww2al7i5gbq7kx0bi Painalcitlalli 0 4220 532493 532468 2026-09-27T19:50:23Z Akapochtli 159 Actualización 532493 wikitext text/x-wiki {{Nehnencacitlalli | Tocaitl = Payinalcitlalli [[File:Mercury symbol (bold, white).svg|24px|☿]] | Ixiptli = Mercury in color - Prockter07 centered.jpg | Machiyotl = [[Īxiptli:Mercury symbol.svg|15px]] | Distancia = 0.387 | Radio = 57 910 000 | Excentricidad = 0.20563069 | Periodo_orbital = 87d 23.3h | P_o_sinódico = 115.88 días | Velocidad_orbital = 47.8725 km/s | Inclinación = 7.004° | Satélites = 0 | Diámetro_medio = 4879.4 | Área = 7.5×10<sup>7</sup> km² | Masa = 3.302×10<sup>23</sup> | Densidad = 5.43 | Gravedad = 2.87 | Rotación = 58d 15.5088h | Inclinación_axial = 0 | Albedo = 0.10 - 0.12 | Velocidad_escape = 4.25 | med_sup_día = 623 K | med_sup_noche = 103 K | mín = 90 K | media = 440 K | máx = 700 K | Presión = vestigios | componente1a = [[Potasio]] | porcentaje1a = 31.7% | componente2a = [[Sodio]] | porcentaje2a = 24.9% | componente3a = [[Ehēcayoh]] (atómico) | porcentaje3a = 9.5% | componente4a = [[Argón]] | porcentaje4a = 7.0% | componente5a = [[Tōnatiuyoh]] | porcentaje5a = 5.9% | Tipo = Nehnencacitlalli | componente1 = [[Tepoztin]] | porcentaje1 = 70% | componente2 = [[Tecpactin]] | porcentaje2 = 30% }} '''Painalcitlalli''' ahnozo '''Xolocitlalli''' ({{la2}} ''Mercurius''; {{may2}} ''Xux ek'' quitōznehqui Chīlpancitlālli) ītōcā inic [[cē]] [[nehnencācītlalli]] [[Tōnatiuh Īchān]]co. == Nehnencācītlalco == [[Īxiptli:Mercury Internal Structure.svg|thumb|center|Nehnencācītlalco:<br />1. Ēhuayōtl (100-200km)<br />2. Mantli (600km)<br />3. Yōllōtl (1800km)]] == Nehnencācītlalpan == ==Ilhuicatl== == Xonecuilli auh tlanemiliztli == ==Tlachiyaliztli== == Tlahcuilōlloh == ==Nō xiquitta== == Tlahtōlcaquiliztilōni == =={{links}}== {{Tōnatiuh īchān}} [[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]] aoaif93vxd3h3mqrt6l7a5nut5386v0 Hueyitzitzimicitlalli 0 4221 532491 532462 2026-09-27T19:45:23Z Akapochtli 159 Actualización 532491 wikitext text/x-wiki {{Nehnencacitlalli | Tocaitl = Hueyitzitzimicitlalli [[File:Jupiter symbol (bold, white).svg|24px|♃]] | Ixiptli = Jupiter.jpg | Machiyotl = [[Īxiptli:Jupiter symbol.svg|15px]] | Distancia = 5.20336301 {{ua}} | Radio = 778 330 000 | Excentricidad = 0.04839266 | P_o_sideral = 11a 315d 1.1h | P_o_sinódico = 398.9 días | Velocidad_orbital = 13.0697 km/s | Inclinación = 1.30530° | Satélites = 63 | Diámetro_medio = 142,984 | Área = 6.41×10<sup>10</sup> | Masa = 1.899×10<sup>27</sup> | Densidad = 1.33 | Gravedad = 23.12 | Rotación = 9h 55.5m | Inclinación_axial = 3.12 | Albedo = 0.52 | Velocidad_escape = 59.54 | mín = -163&nbsp;°C | media = -121&nbsp;°C | máx = -75&nbsp;°C | Presión = 70 | componente1a = [[Āyōcoxqui]] | porcentaje1a = >81% | componente2a = [[Tōnatiuyoh]] | porcentaje2a = >17% | componente3a = [[Metano]] | porcentaje3a = 0.1% | componente4a = [[Āpōctli]] | porcentaje4a = 0.1% | componente5a = [[Amoníaco]] | porcentaje5a = 0.02% | componente6a = [[Etano]] | porcentaje6a = 0.0002% | componente7a = [[Fosfina]] | porcentaje7a = 0.0001% | componente8a = [[Sulfuro de hidrógeno]] | porcentaje8a = <0.0001% }} '''Huēyitzitzimicītlalli''', '''Mātlālcītlalli''' ahnozo '''Tezcatlipocacītlalli''' ({{la2}} ''Iuppiter'', {{es2}} ''Júpiter'') ītōcāhuān inic [[mācuīlli]] (nozo [[chicuacē]] īca [[Ceres]]) [[nehnencācītlalli]] [[Tōnatiuh Īchān]]co. [[Īxiptli:Jupiter's New Red Spot from Hubble.jpg|thumb|center|In ōme chīchīltic neehēcanāmictiliztli]] {{Tōnatiuh īchān}} [[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]] [[Neneuhcāyōtl:Huēyitzitzimicītlalli]] jj6wkis741kikffb0k5w7nplqpk645b Mictlanteuccitlalli 0 4222 532499 532450 2026-09-27T20:11:31Z Akapochtli 159 Actualización 532499 wikitext text/x-wiki {{Nehnencacitlalli | Tocaitl = Mictlanteeuccitlalli [[File:Pluto symbol (large orb, bold, white).svg|24px|⯓]] | Ixiptli = Pluto in True Color - High-Res.jpg | Machiyotl = [[Īxiptli:Pluto symbol (large orb, fixed width).svg|20px]] | Descubridor = [[Clyde Tombaugh|William Tombaugh]] | Fecha = [[18 ic febrerometztli]] ipan [] | Radio = 5.91352×10<sup>9</sup> | Excentricidad = 0.24880766 | Periodo_orbital = 248x 197t 5.5y | P_o_sinódico = 366.7 | Velocidad_orbital = 4,796 km/s | Inclinación = 17.14175° | Satélites = 3 | Diámetro_medio = 2,370 | Área = 17 000 000 km² | Masa = 1.29×10<sup>22</sup> | Densidad = 2.03±0.06 | Gravedad = 0.6 m/s² | Rotación = 6t 9y 17.6m | Inclinación_axial = 119.61 | Albedo = 0.3 | Velocidad_escape = 1.2 | mín = 33 K | media = 44 K | máx = 55 K | Presión = 0 - 0.01 | componente1a = [[Ehēcatehuiltic]] | porcentaje1a = 90% | componente2a = [[Metano]] | porcentaje2a = 10% }} '''Mictlāntēuccītlalli 134340''' ({{es2}} ''Plutón''; machiyōtl: [[File:Pluto symbol (large orb, fixed width).svg|16px|⯓]]<ref>{{cite web |url= https://www.jpl.nasa.gov/infographics/what-is-a-dwarf-planet |author= JPL/NASA |date= 2015-04-22 |website= Jet Propulsion Laboratory |title= What is a Dwarf Planet? |access-date= 2022-01-19}}</ref> ihuan [[File:Pluto monogram (fixed width).svg|16px|♇]]<ref>{{cite book |editor=John Lewis |date=2004 |title=Physics and chemistry of the solar system |edition= 2 |page=64 |publisher=Elsevier}}</ref>) ītōcā cē [[nehnencācītlaltzintli]]. == Mictlāntēuccitlālli īhuān Carontōn == [[Īxiptli:Pluto and Charon from Hubble.jpg|thumb|center|Mictlāntēuccītlālli īhuān Carontli.]] Mictlāntēuccītlalli īmetz Carontōn, Yōhuālcītlaltōn, Idra, Querberos ihuān Stige. [[Īxiptli:Plutonian_system.jpg|thumb|center|Mictlāntēuccītlalli īhuīcpa Hydra.]] {{Tōnatiuh īchān‎}} [[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]] [[Neneuhcāyōtl:Mictlāntēuccītlalli]] cb7uv4z9bnpwn8ugsy3fuu8sibwxq14 Chichilcitlalli 0 4269 532495 516729 2026-09-27T19:59:14Z Akapochtli 159 Actualización 532495 wikitext text/x-wiki {{Nehnencacitlalli | Tocaitl = Chichilcitlalli [[File:Mars symbol (bold, white).svg|24px|♂]] | Ixiptli = Mars Hubble.jpg | Machiyotl = [[Īxiptli:Mars symbol.svg|15px]] | Radio = 227 936 640 | Excentricidad = 0.09341233 | Periodo_orbital = 686.98 d | P_o_sinódico = 779.95 d | Velocidad_orbital = 24.1309 km/s | Inclinación = 1.85061° | Satélites = 2 | Diámetro_medio = 6,794.4 | Área = 144 millones km² | Masa = 6.4191×10<sup>23</sup> | Densidad = 3.94 | Gravedad = 3.71 | Rotación = 24.6229 h | Inclinación_axial = 25.19 | Albedo = 0.15 | Velocidad_escape = 5.02 | mín = 133 K | media = 210 K | máx = 293 K | Presión = 0.7 - 0.9 | componente1a = [[Dióxido de tecolli]] | porcentaje1a = 95.32% | componente2a = [[Ehēcatehuiltic]] | porcentaje2a = 2.7% | componente3a = [[Argón]] | porcentaje3a = 1.6% | componente4a = [[Ehēcayoh]] | porcentaje4a = 0.13% | componente5a = [[Monóxido de tecolli]] | porcentaje5a = 0.07% }} '''Chīchīlcītlalpol''' ahnozo '''Huītzilōpōchcītlalli''' ({{la2}} ''Mars''; {{es2}} ''Marte'') ītōcāhuān inic [[nāhui]] [[nehnencācītlalli]] [[Tōnatiuh Īchān]]co. [[Īxiptli:TerraformedMars.jpg|thumb|center|Intlā Chīchīlcītlalli zan iuhqui [[Tlālticpactli]] ōcatca.]] == Nō xiquitta == [[Īxiptli:MarsSunsetCut.jpg|upright=3|thumb|center|Onaqui Tōnatiuh Chīchīlcītlallān]] == {{links}} == {{Tōnatiuh Īchān}} d1xoiaa9cgup7c3hzrhjhag1v2juozo 532501 532495 2026-09-27T20:26:40Z Akapochtli 159 Akapochtli trasladó la página [[Chichilcitlalpol]] a [[Chichilcitlalli]]: Título mal escrito 532495 wikitext text/x-wiki {{Nehnencacitlalli | Tocaitl = Chichilcitlalli [[File:Mars symbol (bold, white).svg|24px|♂]] | Ixiptli = Mars Hubble.jpg | Machiyotl = [[Īxiptli:Mars symbol.svg|15px]] | Radio = 227 936 640 | Excentricidad = 0.09341233 | Periodo_orbital = 686.98 d | P_o_sinódico = 779.95 d | Velocidad_orbital = 24.1309 km/s | Inclinación = 1.85061° | Satélites = 2 | Diámetro_medio = 6,794.4 | Área = 144 millones km² | Masa = 6.4191×10<sup>23</sup> | Densidad = 3.94 | Gravedad = 3.71 | Rotación = 24.6229 h | Inclinación_axial = 25.19 | Albedo = 0.15 | Velocidad_escape = 5.02 | mín = 133 K | media = 210 K | máx = 293 K | Presión = 0.7 - 0.9 | componente1a = [[Dióxido de tecolli]] | porcentaje1a = 95.32% | componente2a = [[Ehēcatehuiltic]] | porcentaje2a = 2.7% | componente3a = [[Argón]] | porcentaje3a = 1.6% | componente4a = [[Ehēcayoh]] | porcentaje4a = 0.13% | componente5a = [[Monóxido de tecolli]] | porcentaje5a = 0.07% }} '''Chīchīlcītlalpol''' ahnozo '''Huītzilōpōchcītlalli''' ({{la2}} ''Mars''; {{es2}} ''Marte'') ītōcāhuān inic [[nāhui]] [[nehnencācītlalli]] [[Tōnatiuh Īchān]]co. [[Īxiptli:TerraformedMars.jpg|thumb|center|Intlā Chīchīlcītlalli zan iuhqui [[Tlālticpactli]] ōcatca.]] == Nō xiquitta == [[Īxiptli:MarsSunsetCut.jpg|upright=3|thumb|center|Onaqui Tōnatiuh Chīchīlcītlallān]] == {{links}} == {{Tōnatiuh Īchān}} d1xoiaa9cgup7c3hzrhjhag1v2juozo 532503 532501 2026-09-27T20:27:33Z Akapochtli 159 Categoría 532503 wikitext text/x-wiki {{Nehnencacitlalli | Tocaitl = Chichilcitlalli [[File:Mars symbol (bold, white).svg|24px|♂]] | Ixiptli = Mars Hubble.jpg | Machiyotl = [[Īxiptli:Mars symbol.svg|15px]] | Radio = 227 936 640 | Excentricidad = 0.09341233 | Periodo_orbital = 686.98 d | P_o_sinódico = 779.95 d | Velocidad_orbital = 24.1309 km/s | Inclinación = 1.85061° | Satélites = 2 | Diámetro_medio = 6,794.4 | Área = 144 millones km² | Masa = 6.4191×10<sup>23</sup> | Densidad = 3.94 | Gravedad = 3.71 | Rotación = 24.6229 h | Inclinación_axial = 25.19 | Albedo = 0.15 | Velocidad_escape = 5.02 | mín = 133 K | media = 210 K | máx = 293 K | Presión = 0.7 - 0.9 | componente1a = [[Dióxido de tecolli]] | porcentaje1a = 95.32% | componente2a = [[Ehēcatehuiltic]] | porcentaje2a = 2.7% | componente3a = [[Argón]] | porcentaje3a = 1.6% | componente4a = [[Ehēcayoh]] | porcentaje4a = 0.13% | componente5a = [[Monóxido de tecolli]] | porcentaje5a = 0.07% }} '''Chīchīlcītlalpol''' ahnozo '''Huītzilōpōchcītlalli''' ({{la2}} ''Mars''; {{es2}} ''Marte'') ītōcāhuān inic [[nāhui]] [[nehnencācītlalli]] [[Tōnatiuh Īchān]]co. [[Īxiptli:TerraformedMars.jpg|thumb|center|Intlā Chīchīlcītlalli zan iuhqui [[Tlālticpactli]] ōcatca.]] == Nō xiquitta == [[Īxiptli:MarsSunsetCut.jpg|upright=3|thumb|center|Onaqui Tōnatiuh Chīchīlcītlallān]] == {{links}} == {{Tōnatiuh Īchān}} [[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]] ezhxt97gothq9drvj2iqpyg8r6dv78l 532504 532503 2026-09-27T20:28:46Z Akapochtli 159 Arreglo 532504 wikitext text/x-wiki {{Nehnencacitlalli | Tocaitl = Chichilcitlalli [[File:Mars symbol (bold, white).svg|24px|♂]] | Ixiptli = Mars Hubble.jpg | Machiyotl = [[Īxiptli:Mars symbol.svg|15px]] | Radio = 227 936 640 | Excentricidad = 0.09341233 | Periodo_orbital = 686.98 d | P_o_sinódico = 779.95 d | Velocidad_orbital = 24.1309 km/s | Inclinación = 1.85061° | Satélites = 2 | Diámetro_medio = 6,794.4 | Área = 144 millones km² | Masa = 6.4191×10<sup>23</sup> | Densidad = 3.94 | Gravedad = 3.71 | Rotación = 24.6229 h | Inclinación_axial = 25.19 | Albedo = 0.15 | Velocidad_escape = 5.02 | mín = 133 K | media = 210 K | máx = 293 K | Presión = 0.7 - 0.9 | componente1a = [[Dióxido de tecolli]] | porcentaje1a = 95.32% | componente2a = [[Ehēcatehuiltic]] | porcentaje2a = 2.7% | componente3a = [[Argón]] | porcentaje3a = 1.6% | componente4a = [[Ehēcayoh]] | porcentaje4a = 0.13% | componente5a = [[Monóxido de tecolli]] | porcentaje5a = 0.07% }} '''Chīchīlcītlalpol''' ahnozo '''Huītzilōpōchcītlalli''' ({{la2}} ''Mars''; {{es2}} ''Marte'') ītōcāhuān inic [[nāhui]] [[nehnencācītlalli]] [[Tōnatiuh Īchān]]co. [[Īxiptli:TerraformedMars.jpg|thumb|center|Intlā Chīchīlcītlalli zan iuhqui [[Tlālticpactli]] ōcatca.]] == Nō xiquitta == [[Īxiptli:MarsSunsetCut.jpg|upright=3|thumb|center|Onaqui Tōnatiuh Chīchīlcītlallān]] == {{links}} == {{Tonatiuh ichan}} [[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]] 5q5bjsr00lo256u1k3atcx0dwz79aej Tlaloccitlalli 0 4271 532498 532469 2026-09-27T20:09:51Z Akapochtli 159 Actualización 532498 wikitext text/x-wiki {{Nehnencacitlalli | Tocaitl = Tlaloccitlalli [[File:Neptune symbol (bold, white).svg|24px|♆]] | Ixiptli = Neptune Voyager2 color calibrated.png | Machiyotl = [[Īxiptli:Neptune symbol.svg|15px]] | Descubridor = [[Urbain Le Verrier]]<br />[[John Couch Adams]]<br />[[Johann Galle]] | Fecha = [[1846]] | Radio = 4 498 252 900 | Excentricidad = 0.00858587 | Periodo_orbital = 164a 228d 13h | P_o_sinódico = 367.5 | Velocidad_orbital = 5.4778 km/s | Inclinación = 1.76917° | Satélites = 13 | Diámetro_ecuatorial= 49,572 | Área = 7.65×10<sup>9</sup> km² | Masa = 1.024×10<sup>26</sup> | Densidad = 1.64 | Gravedad = 11.0 | Rotación = 16h 6.5m | Inclinación_axial = 29.58 | Albedo = 0.41 | Velocidad_escape = 23.71 | mín = 50 K | media = 53 K | máx = | Presión = >100 | componente1a = [[Āyōcoxqui]] | porcentaje1a = >84% | componente2a = [[Tōnatiuyoh]] | porcentaje2a = >12% | componente3a = [[Metano]] | porcentaje3a = 2% | componente4a = [[Amoniaco]] | porcentaje4a = 0.01% | componente5a = [[Etano]] | porcentaje5a = 0.00025% | componente6a = [[Acetileno]] | porcentaje6a = 0.00001% }} '''Tlāloccītlalli''' ({{es2}} ''Neptuno'') ītōcā inic [[chicuēyi]] [[nehnencācītlalli]] [[Tōnatiuh Īchān]]. [[Īxiptli:Neptune-visible.jpg|thumb|center|Tlāloccitlālli īpan nelli tlapālli]] {{Tōnatiuh īchān‎}} [[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]] i08t8qrndefi5s40p3shi6ubzgwyfsm Tzitzimicitlalli 0 4275 532496 532471 2026-09-27T20:00:54Z Akapochtli 159 Actualización 532496 wikitext text/x-wiki {{Nehnencacitlalli | Tocaitl = Tzitzimicitlalli [[Īxiptli:Saturn symbol (bold, white).svg|24px|♄]] | Ixiptli = Saturn PIA06077.jpg | Machiyotl = [[Īxiptli:Saturn symbol (bold).svg|24px|♄]] | Distancia = 9.53707032 | Radio = 1 426 725 400 | Excentricidad = 0.05415060 | Periodo_orbital = 29a 167d 6.7h | P_o_sinódico = 378.1 | Velocidad_orbital = 9.6724 km/s | Inclinación = 2.48446° | Satélites = 50 | Diámetro_medio = 120,536 | Área = 4.38×10<sup>10</sup> km² | Masa = 5.688×10<sup>26</sup> | Densidad = 0.69 | Gravedad = 9.05 | Rotación = 10h 13m 59s | Inclinación_axial = 26.73 | Albedo = 0.47 | Velocidad_escape = 35.49 | Temperatura_nubes = 93 K | mín = 82 K | media = 143 K | máx = | Presión = 140 | componente1a = [[Āyōcoxqui]] | porcentaje1a = >93% | componente2a = [[Tōnatiuyoh]] | porcentaje2a = >5% | componente3a = [[Metano]] | porcentaje3a = 0.2% | componente4a = [[Āpōctli]] | porcentaje4a = 0.1% | componente5a = [[Amoniaco]] | porcentaje5a = 0.01% } '''Tzitzimicītlalli''' ahnozo '''Tlazōlteōcītlalli''' ({{es2}} ''Saturno'') ītōcāhuān inic [[chicuacē]] [[nehnencācītlalli]] [[Tōnatiuh Īchān]]co. [[Īxiptli:Saturn Rings PIA06175.jpg|upright=1.5|thumbnail|izquierda|Tzitzimicitlālli īelcuauhyo īpan nelli tlapālli.]] [[Īxiptli:Saturn Earth Comparison2.png|upright=1.5|thumbnail|izquierda|Tzitzimicitlālli Tlālticpactech.]] {{Tōnatiuh īchān}} [[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]] bvoa5iquloat3278fobhu2ip1sq48c1 532497 532496 2026-09-27T20:07:17Z Akapochtli 159 Actualización 532497 wikitext text/x-wiki {{Nehnencacitlalli | Tocaitl = Tzitzimicitlalli [[Īxiptli:Saturn symbol (bold, white).svg|24px|♄]] | Ixiptli = Saturn PIA06077.jpg | Machiyotl = [[Īxiptli:Saturn symbol (bold).svg|24px|♄]] | Distancia = 9.53707032 | Radio = 1 426 725 400 | Excentricidad = 0.05415060 | Periodo_orbital = 29a 167d 6.7h | P_o_sinódico = 378.1 | Velocidad_orbital = 9.6724 km/s | Inclinación = 2.48446° | Satélites = 50 | Diámetro_medio = 120,536 | Área = 4.38×10<sup>10</sup> km² | Masa = 5.688×10<sup>26</sup> | Densidad = 0.69 | Gravedad = 9.05 | Rotación = 10h 13m 59s | Inclinación_axial = 26.73 | Albedo = 0.47 | Velocidad_escape = 35.49 | Temperatura_nubes = 93 K | mín = 82 K | media = 143 K | máx = | Presión = 140 | componente1a = [[Āyōcoxqui]] | porcentaje1a = >93% | componente2a = [[Tōnatiuyoh]] | porcentaje2a = >5% | componente3a = [[Metano]] | porcentaje3a = 0.2% | componente4a = [[Āpōctli]] | porcentaje4a = 0.1% | componente5a = [[Amoniaco]] | porcentaje5a = 0.01% | componente6a = [[Etano]] | porcentaje6a = 0.0005% | componente7a = [[Fosfina]] | porcentaje7a = 0.0001% }} '''Tzitzimicītlalli''' ahnozo '''Tlazōlteōcītlalli''' ({{es2}} ''Saturno'') ītōcāhuān inic [[chicuacē]] [[nehnencācītlalli]] [[Tōnatiuh Īchān]]co. [[Īxiptli:Saturn Rings PIA06175.jpg|upright=1.5|thumbnail|izquierda|Tzitzimicitlālli īelcuauhyo īpan nelli tlapālli.]] [[Īxiptli:Saturn Earth Comparison2.png|upright=1.5|thumbnail|izquierda|Tzitzimicitlālli Tlālticpactech.]] {{Tōnatiuh īchān}} [[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]] t0w8r50emfq4am2v7w3hhozd8hobwhy Ilhuicateocitlalli 0 4278 532492 532464 2026-09-27T19:49:02Z Akapochtli 159 Actualización 532492 wikitext text/x-wiki {{Nehnencacitlalli | Tocaitl = Ilhuicateocitlalli [[File:Uranus symbol (bold, white).svg|24px|⛢]] | Ixiptli = Uranus2.jpg | Machiyotl = [[Īxiptli:Uranus symbol.svg|15px]] | Descubridor = [[William Herschel]] | Fecha = [[13 ic marzometztli]] ipan [[1781]] | Radio = 2 870 972 200 | Excentricidad = 0.04716771 | Periodo_orbital = 84x 3t 15.66y | P_o_sinódico = 369.7 | Velocidad_orbital = 6.8352 km/s | Inclinación = 0.76986° | Satélites = 29 | Diámetro_medio = 51,118 | Área = 8 130 000 000 km² | Masa = 8.686×10<sup>25</sup> | Densidad = 1.29 | Gravedad = 8.69 | Rotación = -17y 14m | Inclinación_axial = 97.86 | Albedo = 0.51 | Velocidad_escape = 21.29 | Temperatura_nubes = 55 K | mín = 59 K | media = 68 K | máx = | Presión = Varía con la profundidad | componente1a = [[Āyōcoxqui]] | porcentaje1a = 83% | componente2a = [[Tōnatiuyoh]] | porcentaje2a = 15% | componente3a = [[Metano]] | porcentaje3a = 1.99% | componente4a = [[Amoniaco]] | porcentaje4a = 0.01% | componente5a = [[Etano]] | porcentaje5a = 0.00025% | componente6a = [[Acetileno]] | porcentaje6a = 0.00001% | componente7a = [[Monóxido de tecolli]]<br />[[Sulfuro de Āyōcoxqui]] | porcentaje7a = Trazas }} '''Ilhuicateōcītlalli''' nozo '''Ilhuicatēcacītlalli''' ahnozo '''Xiuhtēuccītlalli''' ({{es2}} ''Urano'') ītōcāhuān inic [[chicōme]] [[nehnencācītlalli]] [[Tōnatiuh Īchān]]co [[Īxiptli:Uranus rings and moons.jpg|thumb|center|Ilhuicateōcitlālli īpan ahmonelli tlapāltin]] {{Tōnatiuh īchān‎}} [[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]] [[Neneuhcāyōtl:Ilhuicateōcītlalli]] saqinzda15jn8zv6cdze3hktsnrxqvg Xitomatl 0 4468 532537 528045 2026-09-28T04:25:51Z Akapochtli 159 /* Tlanonotzaliztli */ arreglo 532537 wikitext text/x-wiki {{Ahcopa}} {{P1|[[{{PAGENAME}}|NHN]]}} {{P2|[[Xihtomatl|NHE]]}} {{Tlani}} {{Taxobox | name = Xitomatl | image = Tomatoes-on-the-bush.jpg | image_width = 250px | image_caption = Xītomatl | regnum = [[Tlanelhuayotl]] | subregnum = [[Tracheobionta]] | divisio = [[Teconxinachtli]] | classis = [[Ontzintiliztica]] | subclassis = [[Asteridae]] | ordo = [[Solanales]] | familia = [[Solanaceae]] | genus = ''[[Solanum]]'' | species = '''''S. lycopersicum''''' | binomial = ''Lycopersicon esculentum'' | binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]] | synonyms = ''Lycopersicon lycopersicum''<br /> ''Lycopersicon esculentum'' }} '''Xitomatl''' (''Solanum lycopersicum''), ([[Caxtillantlahtolli]]: ''jitomate''), ce in xihuitl xochicuallotia cualoni xochicualli motoca no xitomatl, ipēhualiz ca [[America]]. == Temachiztiliztli == In [[xihuitl tlanelhuayōtl]] tēmīltia cēce xihuitl. Ītlaoctaānōni 1.5 īxquichcāuh 2.5 [[m]] cuauhticpac. [[Izhuatl|Īizhuatl]] [[bipinatisectas]] īhuān [[pecioladas]] ca. Īxōchihcual netequitiltiliā īpan miec tlācatiyān. Inīn cuahuitl huelitia yōlītia cē xihuitl. Īxōchihcual ca olōltic īhuān ītlapāl chīchīltic ahnozo cōztic. == Ichan == In xitomatl īcatyān pēhualiztli ca [[Mēxihco]] īhuān [[Peru]]. Āxcān nemīltia īpan mochi in [[Tlālticpactli]]. [[Īxiptli:Jitomate.jpg|thumb|left|Xitomatl tiyanquizpan ompa [[Tepoztlan]]]] [[Īxiptli:Tomato je.jpg|thumb|left|Xitomatl]] [[Īxiptli:Bright red tomato and cross section02.jpg|thumb|left|Xitomatl]] ==Oc no xiquitta== * [[Miltomatl]] * [[Tomatl]] * [[Xaltomatl]] * [[Coztomatl]] * [[Xochihcualli]] ==Neltlatoliztli== <references/> ==Tlatolcaquiliztiloni== {{Notetag/end}} =={{Links}}== [[Neneuhcāyōtl:Solanales]] [[Neneuhcāyōtl:Solanaceae]] stqqajllh2iyw0xeeuf2fz392a7t48c Cepayahuitl 0 4550 532517 523133 2026-09-28T01:15:06Z Akapochtli 159 Quitar macrones 532517 wikitext text/x-wiki [[Īxiptli:Snow in Colarado in the United States of America.jpeg|thumb|upright|Cepayahuitl īpan [[Colorado]], [[Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl Ixachitlān|Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl]].]] [[Īxiptli:Windbuchencom.jpg|thumb|Cuāhuitl cepayahuica]] '''Cepayahuitl''' ({{es2}} ''Nieve''). == Tlachīhualiztli == [[Ātl|Atl]] tlein moatilia 0&nbsp;°C, inon tlamantli cuepa quemeh in quiyahuitl nozo acecetl. In cepayahuitl tepitzin atehuilotl. [[Īxiptli:Countries receiving snowfall.png|thumb|Cepayahuitl.]] [[Neneuhcāyōtl:Tlalticpacmatiliztli]] 2q1e8tn7uc5l2zpbdbtsfr1o6jom5q3 532518 532517 2026-09-28T01:18:16Z Akapochtli 159 Arreglo 532518 wikitext text/x-wiki [[Īxiptli:Snow in Colarado in the United States of America.jpeg|thumb|upright|Cepayahuitl ipan [[Colorado]], [[Estados Unidos]].]] [[Īxiptli:Windbuchencom.jpg|thumb|Cuahuitl cepayahuica]] '''Cepayahuitl''' ({{es2}} ''Nieve''). == Tlachhualiztli == [[Atl]] tlein moatilia 0&nbsp;°C, inon tlamantli mocuepa quemeh in quiyahuitl nozo acecetl. In cepayahuitl tepitzin atehuilotl. [[Īxiptli:Countries receiving snowfall.png|thumb|Cepayahuitl.]] [[Neneuhcāyōtl:Tlalticpacmatiliztli]] svlcisswydpzcgw0cblvugnqdq416ti Maitl 0 4631 532513 498675 2026-09-27T22:16:45Z Akapochtli 159 Arreglo 532513 wikitext text/x-wiki [[File:Tupaia cf javanica 050917 manc.jpg|thumb|Tupaia javanica, Homo sapiens]] '''Maitl''' ce inacayo (caxtillantlahtolli: ''Mano''). # [[Mahpilli]]: ## [[nomahpilxōcoyōuh]] (meñique) ## [[huāllatoquilia mahpilli]] (anular) ## [[mahpilhuēyac]] (medio) ## [[mahpilli (mahpilli)|mahpilli]] (índice) ## [[huēyi mahpilli]] (pulgar) # [[Iztitl]] (uña) # [[mahpilcemīxtli]] (superficie de los dedos) # [[mahpilīxtli]] (articulaciones de la mano) # [[māquechtlān]] (muñeca) # [[mācpalli]] (palma de la mano) {{commons}} [[Neneuhcāyōtl:Nacayotl]] j3vhkmg1rj6eg5nvig5k9x9eufezpa9 532514 532513 2026-09-27T22:45:10Z Akapochtli 159 Arreglo 532514 wikitext text/x-wiki [[File:Tupaia cf javanica 050917 manc.jpg|thumb|Tupaia javanica, Homo sapiens]] '''Maitl''' ce inacayo (caxtillantlahtolli: ''Mano''). # [[Mahpilli]]: ## [[nomahpilxocoyouh]] (meñique) ## [[huallatoquilia mahpilli]] (anular) ## [[mahpilhueyac]] (medio) ## [[mahpilli (mahpilli)|mahpilli]] (índice) ## [[hueyi mahpilli]] (pulgar) # [[Iztitl]] (uña) # [[mahpilcemixtli]] (superficie de los dedos) # [[mahpilixtli]] (articulaciones de la mano) # [[maquechtli]] (muñeca) # [[macpalli]] (palma de la mano) == {{Links}} == {{commons}} [[Neneuhcāyōtl:Nacayotl]] ja4551yvxlb775i27c4lyqmzyubvxzd Nemachiyōtīlli:Índice 10 4673 532551 20899 2026-09-28T05:07:47Z Akapochtli 159 Categoría 532551 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {| border="0" id="toc" style="margin: 0 auto;" align=center | '''Índice:''' [[#A|A]] [[#B|B]] [[#C|C]] [[#D|D]] [[#E|E]] [[#F|F]] [[#G|G]] [[#H|H]] [[#I|I]] [[#J|J]] [[#K|K]] [[#L|L]] [[#M|M]] [[#N|N]] [[#Ñ|Ñ]] [[#O|O]] [[#P|P]] [[#Q|Q]] [[#R|R]] [[#S|S]] [[#T|T]] [[#U|U]] [[#V|V]] [[#W|W]] [[#X|X]] [[#Y|Y]] [[#Z|Z]] |} <noinclude}[[Neneuhcāyōtl:Huiquipedia:Nemachiyotilli itech acalnehnemiliztli|Índice]]</noinclude> hogrjnmoa86x1r94r85jpoetr6efj3m Nemachiyōtīlli:Nehnencacitlalli 10 4676 532483 460003 2026-09-27T19:09:38Z Akapochtli 159 Actualización 532483 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="width: 24.5em; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; border-spacing: 3px; font-size: 88%; line-height: 1.5; float: right; clear: right; margin: 0 0 0.5em 1em; color: #202122;" |- ! colspan="2" class="fn" style="text-align: center; background-color: #000000; color: #ffffff; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;" | {{{Tocaitl}}} |- {{#if: {{{Ixiptli|}}}|{{#ifeq: {{{Ixiptli}}} | none ||colspan="2" style="text-align: center; padding: 0.5em 0;"{{!}}[[Īxiptli:{{{Ixiptli}}}|280px|{{{Tocaitl}}}]] }} }} |- {{#if:{{{Machiyotl|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; width: 45%; font-weight: bold;" {{!}} Machiyotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Machiyotl}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Fecha|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Omonexti ipan {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Fecha}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Descubridor|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlanextiatini {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Descubridor}}} {{!-}} }} |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.3em; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" | Temachiztiliztli itech malacaohtli |- {{#if:{{{Semieje_mayor|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Hueyi tlahcomalacayotlotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Semieje_mayor}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Semieje_menor|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tepiton tlahcomalacayotlotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Semieje_menor}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Perihelio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Ahhuehcatonatiuhcayotl]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Perihelio}}} ua {{!-}} }} {{#if:{{{Afelio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Huehcatonatiuhcayotl]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Afelio}}} ua {{!-}} }} {{#if:{{{Distancia|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tonatiuhtechcopa huehcauhca {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Distancia}}} ua {{!-}} }} {{#if:{{{Radio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Radio medio {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Radio}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Excentricidad|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Excentricidad]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Excentricidad}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Periodo_orbital|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Malacaohcahuitl]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Periodo_orbital}}} {{!-}} }} {{#if:{{{P_o_sideral|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Citlalmalacaohcahuitl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{P_o_sideral}}} {{!-}} }} {{#if:{{{P_o_sinódico|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Ohcetilizmalacaohcahuitl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{P_o_sinódico}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Velocidad_orbital|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Velocidad orbital media {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Velocidad_orbital}}} km/s {{!-}} }} {{#if:{{{Inclinación|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Ixpeyahualiztli]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Inclinación}}}° {{!-}} }} {{#if:{{{Satélites|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Metztli {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Satélites}}} {{!-}} }} |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.3em; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" | Iuhcayotechcopa |- {{#if:{{{Diámetro_ecuatorial|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Diámetro ecuatorial {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Diámetro_ecuatorial}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Diámetro_polar|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Diámetro polar {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Diámetro_polar}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Diámetro_medio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Diámetro medio {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Diámetro_medio}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Área|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlatexoxinepaloni ipan {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Área}}} km² {{!-}} }} {{#if:{{{Masa|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Etiliztli]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Masa}}} kg {{!-}} }} {{#if:{{{Densidad|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlahco tlatzitzquiliztli {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Densidad}}} g/cm³ {{!-}} }} {{#if:{{{Gravedad|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlaixpayotl etilizotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Gravedad}}} m/s² {{!-}} }} {{#if:{{{Rotación|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Mimilolizcahuitl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Rotación}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Inclinación_axial|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Inclinación axial]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Inclinación_axial}}}° {{!-}} }} {{#if:{{{Albedo|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlanextlahuiliztli (Albedo) {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Albedo}}}% {{!-}} }} {{#if:{{{Velocidad_escape|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Velocidad de escape {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Velocidad_escape}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Temperatura_nubes|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Mixpan totoncayotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Temperatura_nubes}}} {{!-}} }} {{#if:{{{mín|}}}{{{media|}}}{{{máx|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlaixpayotl Totoncayotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{!}} style="width: 100%; background: transparent; text-align: center; font-size: 95%;" {{!-}} {{!}} <small>tlani</small><br/>{{{mín}}} {{!}}{{!}} <small>tlahco</small><br/>{{{media}}} {{!}}{{!}} <small>pani</small><br/>{{{máx}}} {{!}}} {{!-}} }} |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.3em; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" | Ehecaquimilolli itemachiztiliz |- {{#if:{{{Presión|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Ehecapatzoliztli]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Presión}}} kPa {{!-}} }} {{#if:{{{componente1a|}}} | {{!}} style="padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente1a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje1a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente2a|}}} | {{!}} style="padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente2a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje2a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente3a|}}} | {{!}} style="padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente3a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje3a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente4a|}}} | {{!}} style="padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente4a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje4a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente5a|}}} | {{!}} style="padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente5a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje5a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente1|}}} | ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.2em;" {{!}} {{{Tipo}}} itlachihualiz {{!-}} {{!}} style="padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente1}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje1}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente2|}}} | {{!}} style="padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente2}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje2}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente3|}}} | {{!}} style="padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente3}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje3}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente4|}}} | {{!}} style="padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente4}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje4}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente5|}}} | {{!}} style="padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente5}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje5}}} {{!-}} }} |} aqzuhggbd83rn5j4u5gqv8qb0idshud 532484 532483 2026-09-27T19:16:19Z Akapochtli 159 Arreglo 532484 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="width: 24.5em; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; border-spacing: 3px; font-size: 88%; line-height: 1.5; float: right; clear: right; margin: 0 0 0.5em 1em; color: #202122;" |- ! colspan="2" class="fn" style="text-align: center; background-color: #000000; color: #ffffff; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;" | {{{Tocaitl}}} |- {{#if: {{{Ixiptli|}}}|{{#ifeq: {{{Ixiptli}}} | none ||colspan="2" style="text-align: center; padding: 0.5em 0;"{{!}}[[Īxiptli:{{{Ixiptli}}}|280px|{{{Tocaitl}}}]] }} }} |- {{#if:{{{Machiyotl|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; width: 45%; font-weight: bold;" {{!}} Machiyotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Machiyotl}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Fecha|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Omonexti ipan {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Fecha}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Descubridor|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlanextiatini {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Descubridor}}} {{!-}} }} |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.3em; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" | Temachiztiliztli itech malacaohtli |- {{#if:{{{Semieje_mayor|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Hueyi tlahcomalacayotlotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Semieje_mayor}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Semieje_menor|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tepiton tlahcomalacayotlotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Semieje_menor}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Perihelio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Ahhuehcatonatiuhcayotl]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Perihelio}}} ua {{!-}} }} {{#if:{{{Afelio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Huehcatonatiuhcayotl]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Afelio}}} ua {{!-}} }} {{#if:{{{Distancia|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tonatiuhtechcopa huehcauhca {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Distancia}}} ua {{!-}} }} {{#if:{{{Radio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Radio medio {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Radio}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Excentricidad|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Excentricidad]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Excentricidad}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Periodo_orbital|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Malacaohcahuitl]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Periodo_orbital}}} {{!-}} }} {{#if:{{{P_o_sideral|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Citlalmalacaohcahuitl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{P_o_sideral}}} {{!-}} }} {{#if:{{{P_o_sinódico|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Ohcetilizmalacaohcahuitl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{P_o_sinódico}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Velocidad_orbital|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Velocidad orbital media {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Velocidad_orbital}}} km/s {{!-}} }} {{#if:{{{Inclinación|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Ixpeyahualiztli]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Inclinación}}}° {{!-}} }} {{#if:{{{Satélites|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Metztli {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Satélites}}} {{!-}} }} |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.3em; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" | Iuhcayotechcopa |- {{#if:{{{Diámetro_ecuatorial|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Diámetro ecuatorial {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Diámetro_ecuatorial}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Diámetro_polar|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Diámetro polar {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Diámetro_polar}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Diámetro_medio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Diámetro medio {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Diámetro_medio}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Área|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlatexoxinepaloni ipan {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Área}}} km² {{!-}} }} {{#if:{{{Masa|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Etiliztli]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Masa}}} kg {{!-}} }} {{#if:{{{Densidad|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlahco tlatzitzquiliztli {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Densidad}}} g/cm³ {{!-}} }} {{#if:{{{Gravedad|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlaixpayotl etilizotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Gravedad}}} m/s² {{!-}} }} {{#if:{{{Rotación|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Mimilolizcahuitl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Rotación}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Inclinación_axial|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Inclinación axial]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Inclinación_axial}}}° {{!-}} }} {{#if:{{{Albedo|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlanextlahuiliztli (Albedo) {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Albedo}}}% {{!-}} }} {{#if:{{{Velocidad_escape|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Velocidad de escape {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Velocidad_escape}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Temperatura_nubes|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Mixpan totoncayotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Temperatura_nubes}}} {{!-}} }} {{#if:{{{mín|}}}{{{media|}}}{{{máx|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlaixpayotl Totoncayotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{!}} style="width: 100%; background: transparent; text-align: center; font-size: 95%;" {{!-}} {{!}} <small>tlani</small><br/>{{{mín}}} {{!}}{{!}} <small>tlahco</small><br/>{{{media}}} {{!}}{{!}} <small>pani</small><br/>{{{máx}}} {{!}}} {{!-}} }} |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.3em; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" | Ehecaquimilolli itemachiztiliz |- {{#if:{{{Presión|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Ehecapatzoliztli]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Presión}}} kPa {{!-}} }} {{#if:{{{componente1a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente1a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje1a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente2a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente2a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje2a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente3a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente3a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje3a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente4a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente4a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje4a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente5a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente5a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje5a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente1|}}} | ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.2em;" {{!}} {{{Tipo}}} itlachihualiz {{!-}} ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente1}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje1}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente2|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente2}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje2}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente3|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente3}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje3}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente4|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente4}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje4}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente5|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente5}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje5}}} {{!-}} }} |} raaeb9yh62k67njcudghhxiu4kq84uo 532485 532484 2026-09-27T19:18:49Z Akapochtli 159 Akapochtli trasladó la página [[Nemachiyōtīlli:Infobox nehnencācītlalli]] a [[Nemachiyōtīlli:Nehnencacitlalli]]: Título mal escrito 532484 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="width: 24.5em; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; border-spacing: 3px; font-size: 88%; line-height: 1.5; float: right; clear: right; margin: 0 0 0.5em 1em; color: #202122;" |- ! colspan="2" class="fn" style="text-align: center; background-color: #000000; color: #ffffff; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;" | {{{Tocaitl}}} |- {{#if: {{{Ixiptli|}}}|{{#ifeq: {{{Ixiptli}}} | none ||colspan="2" style="text-align: center; padding: 0.5em 0;"{{!}}[[Īxiptli:{{{Ixiptli}}}|280px|{{{Tocaitl}}}]] }} }} |- {{#if:{{{Machiyotl|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; width: 45%; font-weight: bold;" {{!}} Machiyotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Machiyotl}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Fecha|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Omonexti ipan {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Fecha}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Descubridor|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlanextiatini {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Descubridor}}} {{!-}} }} |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.3em; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" | Temachiztiliztli itech malacaohtli |- {{#if:{{{Semieje_mayor|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Hueyi tlahcomalacayotlotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Semieje_mayor}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Semieje_menor|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tepiton tlahcomalacayotlotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Semieje_menor}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Perihelio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Ahhuehcatonatiuhcayotl]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Perihelio}}} ua {{!-}} }} {{#if:{{{Afelio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Huehcatonatiuhcayotl]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Afelio}}} ua {{!-}} }} {{#if:{{{Distancia|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tonatiuhtechcopa huehcauhca {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Distancia}}} ua {{!-}} }} {{#if:{{{Radio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Radio medio {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Radio}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Excentricidad|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Excentricidad]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Excentricidad}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Periodo_orbital|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Malacaohcahuitl]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Periodo_orbital}}} {{!-}} }} {{#if:{{{P_o_sideral|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Citlalmalacaohcahuitl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{P_o_sideral}}} {{!-}} }} {{#if:{{{P_o_sinódico|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Ohcetilizmalacaohcahuitl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{P_o_sinódico}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Velocidad_orbital|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Velocidad orbital media {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Velocidad_orbital}}} km/s {{!-}} }} {{#if:{{{Inclinación|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Ixpeyahualiztli]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Inclinación}}}° {{!-}} }} {{#if:{{{Satélites|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Metztli {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Satélites}}} {{!-}} }} |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.3em; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" | Iuhcayotechcopa |- {{#if:{{{Diámetro_ecuatorial|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Diámetro ecuatorial {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Diámetro_ecuatorial}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Diámetro_polar|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Diámetro polar {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Diámetro_polar}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Diámetro_medio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Diámetro medio {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Diámetro_medio}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Área|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlatexoxinepaloni ipan {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Área}}} km² {{!-}} }} {{#if:{{{Masa|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Etiliztli]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Masa}}} kg {{!-}} }} {{#if:{{{Densidad|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlahco tlatzitzquiliztli {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Densidad}}} g/cm³ {{!-}} }} {{#if:{{{Gravedad|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlaixpayotl etilizotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Gravedad}}} m/s² {{!-}} }} {{#if:{{{Rotación|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Mimilolizcahuitl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Rotación}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Inclinación_axial|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Inclinación axial]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Inclinación_axial}}}° {{!-}} }} {{#if:{{{Albedo|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlanextlahuiliztli (Albedo) {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Albedo}}}% {{!-}} }} {{#if:{{{Velocidad_escape|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Velocidad de escape {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Velocidad_escape}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Temperatura_nubes|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Mixpan totoncayotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Temperatura_nubes}}} {{!-}} }} {{#if:{{{mín|}}}{{{media|}}}{{{máx|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlaixpayotl Totoncayotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{!}} style="width: 100%; background: transparent; text-align: center; font-size: 95%;" {{!-}} {{!}} <small>tlani</small><br/>{{{mín}}} {{!}}{{!}} <small>tlahco</small><br/>{{{media}}} {{!}}{{!}} <small>pani</small><br/>{{{máx}}} {{!}}} {{!-}} }} |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.3em; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" | Ehecaquimilolli itemachiztiliz |- {{#if:{{{Presión|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Ehecapatzoliztli]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Presión}}} kPa {{!-}} }} {{#if:{{{componente1a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente1a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje1a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente2a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente2a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje2a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente3a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente3a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje3a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente4a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente4a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje4a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente5a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente5a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje5a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente1|}}} | ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.2em;" {{!}} {{{Tipo}}} itlachihualiz {{!-}} ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente1}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje1}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente2|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente2}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje2}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente3|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente3}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje3}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente4|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente4}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje4}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente5|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente5}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje5}}} {{!-}} }} |} raaeb9yh62k67njcudghhxiu4kq84uo 532487 532485 2026-09-27T19:30:19Z Akapochtli 159 Mejora 532487 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="width: 24.5em; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; border-spacing: 3px; font-size: 88%; line-height: 1.5; float: right; clear: right; margin: 0 0 0.5em 1em; color: #202122;" |- ! colspan="2" class="fn" style="text-align: center; background-color: #000000; color: #ffffff; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;" | {{{Tocaitl}}} |- {{#if: {{{Ixiptli|}}}|{{#ifeq: {{{Ixiptli}}} | none ||colspan="2" style="text-align: center; padding: 0.5em 0;"{{!}}[[Īxiptli:{{{Ixiptli}}}|280px|{{{Tocaitl}}}]] }} }} |- {{#if:{{{Machiyotl|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; width: 45%; font-weight: bold;" {{!}} Machiyotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Machiyotl}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Fecha|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Omonexti ipan {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Fecha}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Descubridor|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlanextiatini {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Descubridor}}} {{!-}} }} |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.3em; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" | Temachiztiliztli itech malacaohtli |- {{#if:{{{Semieje_mayor|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Hueyi tlahcomalacayotlotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Semieje_mayor}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Semieje_menor|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tepiton tlahcomalacayotlotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Semieje_menor}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Perihelio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Ahhuehcatonatiuhcayotl]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Perihelio}}} ua {{!-}} }} {{#if:{{{Afelio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Huehcatonatiuhcayotl]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Afelio}}} ua {{!-}} }} {{#if:{{{Distancia|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tonatiuhtechcopa huehcauhca {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Distancia}}} ua {{!-}} }} {{#if:{{{Radio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Radio medio {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Radio}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Excentricidad|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Excentricidad]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Excentricidad}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Periodo_orbital|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Malacaohcahuitl]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Periodo_orbital}}} {{!-}} }} {{#if:{{{P_o_sideral|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Citlalmalacaohcahuitl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{P_o_sideral}}} {{!-}} }} {{#if:{{{P_o_sinódico|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Ohcetilizmalacaohcahuitl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{P_o_sinódico}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Velocidad_orbital|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Velocidad orbital media {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Velocidad_orbital}}} km/s {{!-}} }} {{#if:{{{Inclinación|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Ixpeyahualiztli]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Inclinación}}}° {{!-}} }} {{#if:{{{Satélites|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Metztli {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Satélites}}} {{!-}} }} |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.3em; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" | Iuhcayotechcopa |- {{#if:{{{Diámetro_ecuatorial|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Diámetro ecuatorial {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Diámetro_ecuatorial}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Diámetro_polar|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Diámetro polar {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Diámetro_polar}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Diámetro_medio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Diámetro medio {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Diámetro_medio}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Área|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlatexoxinepaloni ipan {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Área}}} km² {{!-}} }} {{#if:{{{Masa|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Etiliztli]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Masa}}} kg {{!-}} }} {{#if:{{{Densidad|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlahco tlatzitzquiliztli {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Densidad}}} g/cm³ {{!-}} }} {{#if:{{{Gravedad|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlaixpayotl etilizotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Gravedad}}} m/s² {{!-}} }} {{#if:{{{Rotación|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Mimilolizcahuitl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Rotación}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Inclinación_axial|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Inclinación axial]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Inclinación_axial}}}° {{!-}} }} {{#if:{{{Albedo|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlanextlahuiliztli (Albedo) {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Albedo}}}% {{!-}} }} {{#if:{{{Velocidad_escape|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Velocidad de escape {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Velocidad_escape}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Temperatura_nubes|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Mixpan totoncayotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Temperatura_nubes}}} {{!-}} }} {{#if:{{{mín|}}}{{{media|}}}{{{máx|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlaixpayotl Totoncayotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{!}} style="width: 100%; background: transparent; text-align: center; font-size: 95%;" {{!-}} {{!}} <small>tlani</small><br/>{{{mín}}} {{!}}{{!}} <small>tlahco</small><br/>{{{media}}} {{!}}{{!}} <small>pani</small><br/>{{{máx}}} {{!}}} {{!-}} }} |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.3em; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" | Ehecaquimilolli itemachiztiliz |- {{#if:{{{Presión|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Ehecapatzoliztli]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Presión}}} kPa {{!-}} }} {{#if:{{{componente1a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente1a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje1a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente2a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente2a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje2a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente3a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente3a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje3a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente4a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente4a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje4a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente5a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente5a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje5a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente1|}}} | ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.2em;" {{!}} {{{Tipo}}} itlachihualiz {{!-}} ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente1}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje1}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente2|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente2}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje2}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente3|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente3}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje3}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente4|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente4}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje4}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente5|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente5}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje5}}} {{!-}} }} |} <noinclude> <div style="clear: both; margin-top: 1em; padding: .5em 1em; border: 2px solid #000000; background-color: #f8f9fa;"> == Ken motequitiltilia Inin nemachiyotilli (Cómo usar esta plantilla) == Abajo se muestra el código simplificado que se debe copiar y pegar en los artículos de planetas u objetos celestes mayores para desplegar la caja de información: <pre> {{Nehnencacitlalli | Tocaitl = | Ixiptli = | Machiyotl = | Fecha = | Descubridor = | Semieje_mayor = | Semieje_menor = | Perihelio = | Afelio = | Distancia = | Radio = | Excentricidad = | Periodo_orbital = | P_o_sideral = | P_o_sinódico = | Velocidad_orbital = | Inclinación = | Satélites = | Diámetro_ecuatorial = | Diámetro_polar = | Diámetro_medio = | Área = | Masa = | Densidad = | Gravedad = | Rotación = | Inclinación_axial = | Albedo = | Velocidad_escape = | Temperatura_nubes = | mín = | media = | máx = | Presión = | componente1a = | porcentaje1a = }} </pre> === Ma xicmati (Notas importantes): === * '''Ahmo xictlali macrones:''' En los nombres de los parámetros del artículo (como `Tocaitl`, `Ixiptli`, `Masa`, etc.) no debes usar macrones para garantizar que la plantilla lea correctamente los datos. * '''Īxiptli:''' Solo escribe el nombre del archivo de la foto con su extensión (ej. <code>Mars_Hubble.jpg</code>). El parámetro añade de manera nativa el formato local de Huiquipedia. * '''Monequi ticmati:''' Si un planeta no cuenta con atmósfera o no se conocen ciertos datos orbitales, simplemente deja la línea en blanco o bórrala; la tabla ocultará la fila de forma automática sin romper el diseño. * '''Equivalentes techcopa Temachiztiliztli itech malacaohtli (Órbita):''' # Semieje_mayor = Semieje mayor # Semieje_menor = Semieje menor # Perihelio = Ahhuehcatonatiuhcayotl # Afelio = Huehcatonatiuhcayotl # Distancia = Tonatiuhtechcopa huehcauhca (Distancia al sol) # Periodo_orbital = Malacaohcahuitl # Inclinación = Ixpeyahualiztli * '''Equivalentes techcopa Iuhcayotechcopa (Física y atmósfera):''' # Masa = Etiliztli # Densidad = Tlahco tlatzitzquiliztli # Rotación = Mimilolizcahuitl # Albedo = Tlanextlahuiliztli # Ehecaquimilolli = Atmósfera # Ehecapatzoliztli = Presión atmosférica </div> [[Neneuhcāyōtl:Huiquipedia:Nemachiyotilli]] </noinclude> 35dmqkuu7hbgiksy1ed45svv28xup7p 532488 532487 2026-09-27T19:37:18Z Akapochtli 159 Arreglo 532488 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="width: 24.5em; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; border-spacing: 3px; font-size: 88%; line-height: 1.5; float: right; clear: right; margin: 0 0 0.5em 1em; color: #202122;" |- ! colspan="2" class="fn" style="text-align: center; background-color: #000000; color: #ffffff; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;" | {{{Tocaitl}}} |- {{#if: {{{Ixiptli|}}}|{{#ifeq: {{{Ixiptli}}} | none || {{!}}colspan="2" style="text-align: center; padding: 0.5em 0;"{{!}}[[Īxiptli:{{{Ixiptli}}}|280px|{{{Tocaitl}}}]] }} }} {{#if:{{{Machiyotl|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; width: 45%; font-weight: bold;" {{!}} Machiyotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Machiyotl}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Fecha|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Omonexti ipan {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Fecha}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Descubridor|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlanextiatini {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Descubridor}}} {{!-}} }} |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.3em; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" | Temachiztiliztli itech malacaohtli |- {{#if:{{{Semieje_mayor|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Hueyi tlahcomalacayotlotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Semieje_mayor}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Semieje_menor|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tepiton tlahcomalacayotlotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Semieje_menor}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Perihelio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Ahhuehcatonatiuhcayotl]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Perihelio}}} ua {{!-}} }} {{#if:{{{Afelio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Huehcatonatiuhcayotl]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Afelio}}} ua {{!-}} }} {{#if:{{{Distancia|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tonatiuhtechcopa huehcauhca {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Distancia}}} ua {{!-}} }} {{#if:{{{Radio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Radio medio {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Radio}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Excentricidad|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Excentricidad]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Excentricidad}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Periodo_orbital|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Malacaohcahuitl]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Periodo_orbital}}} {{!-}} }} {{#if:{{{P_o_sideral|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Citlalmalacaohcahuitl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{P_o_sideral}}} {{!-}} }} {{#if:{{{P_o_sinódico|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Ohcetilizmalacaohcahuitl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{P_o_sinódico}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Velocidad_orbital|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Velocidad orbital media {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Velocidad_orbital}}} km/s {{!-}} }} {{#if:{{{Inclinación|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Ixpeyahualiztli]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Inclinación}}}° {{!-}} }} {{#if:{{{Satélites|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Metztli {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Satélites}}} {{!-}} }} |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.3em; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" | Iuhcayotechcopa |- {{#if:{{{Diámetro_ecuatorial|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Diámetro ecuatorial {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Diámetro_ecuatorial}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Diámetro_polar|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Diámetro polar {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Diámetro_polar}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Diámetro_medio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Diámetro medio {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Diámetro_medio}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Área|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlatexoxinepaloni ipan {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Área}}} km² {{!-}} }} {{#if:{{{Masa|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Etiliztli]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Masa}}} kg {{!-}} }} {{#if:{{{Densidad|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlahco tlatzitzquiliztli {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Densidad}}} g/cm³ {{!-}} }} {{#if:{{{Gravedad|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlaixpayotl etilizotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Gravedad}}} m/s² {{!-}} }} {{#if:{{{Rotación|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Mimilolizcahuitl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Rotación}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Inclinación_axial|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Inclinación axial]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Inclinación_axial}}}° {{!-}} }} {{#if:{{{Albedo|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlanextlahuiliztli (Albedo) {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Albedo}}}% {{!-}} }} {{#if:{{{Velocidad_escape|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Velocidad de escape {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Velocidad_escape}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Temperatura_nubes|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Mixpan totoncayotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Temperatura_nubes}}} {{!-}} }} {{#if:{{{mín|}}}{{{media|}}}{{{máx|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlaixpayotl Totoncayotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{!}} style="width: 100%; background: transparent; text-align: center; font-size: 95%;" {{!-}} {{!}} <small>tlani</small><br/>{{{mín}}} {{!}}{{!}} <small>tlahco</small><br/>{{{media}}} {{!}}{{!}} <small>pani</small><br/>{{{máx}}} {{!}}} {{!-}} }} |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.3em; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" | Ehecaquimilolli itemachiztiliz |- {{#if:{{{Presión|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Ehecapatzoliztli]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Presión}}} kPa {{!-}} }} {{#if:{{{componente1a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente1a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje1a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente2a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente2a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje2a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente3a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente3a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje3a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente4a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente4a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje4a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente5a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente5a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje5a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente1|}}} | ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.2em;" {{!}} {{{Tipo}}} itlachihualiz {{!-}} ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente1}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje1}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente2|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente2}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje2}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente3|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente3}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje3}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente4|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente4}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje4}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente5|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente5}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje5}}} {{!-}} }} |} <noinclude> <div style="clear: both; margin-top: 1em; padding: .5em 1em; border: 2px solid #000000; background-color: #f8f9fa;"> == Ken motequitiltilia Inin nemachiyotilli (Cómo usar esta plantilla) == Abajo se muestra el código simplificado que se debe copiar y pegar en los artículos de planetas u objetos celestes mayores para desplegar la caja de información: <pre> {{Nehnencacitlalli | Tocaitl = | Ixiptli = | Machiyotl = | Fecha = | Descubridor = | Semieje_mayor = | Semieje_menor = | Perihelio = | Afelio = | Distancia = | Radio = | Excentricidad = | Periodo_orbital = | P_o_sideral = | P_o_sinódico = | Velocidad_orbital = | Inclinación = | Satélites = | Diámetro_ecuatorial = | Diámetro_polar = | Diámetro_medio = | Área = | Masa = | Densidad = | Gravedad = | Rotación = | Inclinación_axial = | Albedo = | Velocidad_escape = | Temperatura_nubes = | mín = | media = | máx = | Presión = | componente1a = | porcentaje1a = }} </pre> === Ma xicmati (Notas importantes): === * '''Ahmo xictlali macrones:''' En los nombres de los parámetros del artículo (como `Tocaitl`, `Ixiptli`, `Masa`, etc.) no debes usar macrones para garantizar que la plantilla lea correctamente los datos. * '''Īxiptli:''' Solo escribe el nombre del archivo de la foto con su extensión (ej. <code>Mars_Hubble.jpg</code>). El parámetro añade de manera nativa el formato local de Huiquipedia. * '''Monequi ticmati:''' Si un planeta no cuenta con atmósfera o no se conocen ciertos datos orbitales, simplemente deja la línea en blanco o bórrala; la tabla ocultará la fila de forma automática sin romper el diseño. * '''Equivalentes techcopa Temachiztiliztli itech malacaohtli (Órbita):''' # Semieje_mayor = Semieje mayor # Semieje_menor = Semieje menor # Perihelio = Ahhuehcatonatiuhcayotl # Afelio = Huehcatonatiuhcayotl # Distancia = Tonatiuhtechcopa huehcauhca (Distancia al sol) # Periodo_orbital = Malacaohcahuitl # Inclinación = Ixpeyahualiztli * '''Equivalentes techcopa Iuhcayotechcopa (Física y atmósfera):''' # Masa = Etiliztli # Densidad = Tlahco tlatzitzquiliztli # Rotación = Mimilolizcahuitl # Albedo = Tlanextlahuiliztli # Ehecaquimilolli = Atmósfera # Ehecapatzoliztli = Presión atmosférica </div> [[Neneuhcāyōtl:Huiquipedia:Nemachiyotilli]] </noinclude> 86zj001qssu4r0f12jc01fv9vss774r 532489 532488 2026-09-27T19:39:53Z Akapochtli 159 Arreglo 532489 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="width: 24.5em; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; border-spacing: 3px; font-size: 88%; line-height: 1.5; float: right; clear: right; margin: 0 0 0.5em 1em; color: #202122;" |- ! colspan="2" class="fn" style="text-align: center; background-color: #000000; color: #ffffff; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;" | {{{Tocaitl}}} |- {{#if: {{{Ixiptli|}}}|{{#ifeq: {{{Ixiptli}}} | none || {{!}}colspan="2" style="text-align: center; padding: 0.5em 0;"{{!}}[[Īxiptli:{{{Ixiptli}}}|280px|{{{Tocaitl}}}]] }} }} {{#if:{{{Machiyotl|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; width: 45%; font-weight: bold;" {{!}} Machiyotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Machiyotl}}} {{!-}} {{#if:{{{Fecha|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Omonexti ipan {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Fecha}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Descubridor|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlanextiatini {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Descubridor}}} {{!-}} }} |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.3em; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" | Temachiztiliztli itech malacaohtli |- {{#if:{{{Semieje_mayor|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Hueyi tlahcomalacayotlotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Semieje_mayor}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Semieje_menor|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tepiton tlahcomalacayotlotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Semieje_menor}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Perihelio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Ahhuehcatonatiuhcayotl]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Perihelio}}} ua {{!-}} }} {{#if:{{{Afelio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Huehcatonatiuhcayotl]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Afelio}}} ua {{!-}} }} {{#if:{{{Distancia|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tonatiuhtechcopa huehcauhca {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Distancia}}} ua {{!-}} }} {{#if:{{{Radio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Radio medio {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Radio}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Excentricidad|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Excentricidad]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Excentricidad}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Periodo_orbital|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Malacaohcahuitl]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Periodo_orbital}}} {{!-}} }} {{#if:{{{P_o_sideral|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Citlalmalacaohcahuitl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{P_o_sideral}}} {{!-}} }} {{#if:{{{P_o_sinódico|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Ohcetilizmalacaohcahuitl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{P_o_sinódico}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Velocidad_orbital|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Velocidad orbital media {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Velocidad_orbital}}} km/s {{!-}} }} {{#if:{{{Inclinación|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Ixpeyahualiztli]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Inclinación}}}° {{!-}} }} {{#if:{{{Satélites|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Metztli {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Satélites}}} {{!-}} }} |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.3em; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" | Iuhcayotechcopa |- {{#if:{{{Diámetro_ecuatorial|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Diámetro ecuatorial {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Diámetro_ecuatorial}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Diámetro_polar|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Diámetro polar {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Diámetro_polar}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Diámetro_medio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Diámetro medio {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Diámetro_medio}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Área|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlatexoxinepaloni ipan {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Área}}} km² {{!-}} }} {{#if:{{{Masa|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Etiliztli]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Masa}}} kg {{!-}} }} {{#if:{{{Densidad|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlahco tlatzitzquiliztli {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Densidad}}} g/cm³ {{!-}} }} {{#if:{{{Gravedad|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlaixpayotl etilizotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Gravedad}}} m/s² {{!-}} }} {{#if:{{{Rotación|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Mimilolizcahuitl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Rotación}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Inclinación_axial|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Inclinación axial]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Inclinación_axial}}}° {{!-}} }} {{#if:{{{Albedo|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlanextlahuiliztli (Albedo) {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Albedo}}}% {{!-}} }} {{#if:{{{Velocidad_escape|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Velocidad de escape {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Velocidad_escape}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Temperatura_nubes|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Mixpan totoncayotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Temperatura_nubes}}} {{!-}} }} {{#if:{{{mín|}}}{{{media|}}}{{{máx|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlaixpayotl Totoncayotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{!}} style="width: 100%; background: transparent; text-align: center; font-size: 95%;" {{!-}} {{!}} <small>tlani</small><br/>{{{mín}}} {{!}}{{!}} <small>tlahco</small><br/>{{{media}}} {{!}}{{!}} <small>pani</small><br/>{{{máx}}} {{!}}} {{!-}} }} |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.3em; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" | Ehecaquimilolli itemachiztiliz |- {{#if:{{{Presión|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Ehecapatzoliztli]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Presión}}} kPa {{!-}} }} {{#if:{{{componente1a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente1a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje1a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente2a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente2a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje2a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente3a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente3a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje3a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente4a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente4a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje4a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente5a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente5a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje5a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente1|}}} | ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.2em;" {{!}} {{{Tipo}}} itlachihualiz {{!-}} ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente1}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje1}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente2|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente2}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje2}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente3|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente3}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje3}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente4|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente4}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje4}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente5|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente5}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje5}}} {{!-}} }} |} <noinclude> <div style="clear: both; margin-top: 1em; padding: .5em 1em; border: 2px solid #000000; background-color: #f8f9fa;"> == Ken motequitiltilia Inin nemachiyotilli (Cómo usar esta plantilla) == Abajo se muestra el código simplificado que se debe copiar y pegar en los artículos de planetas u objetos celestes mayores para desplegar la caja de información: <pre> {{Nehnencacitlalli | Tocaitl = | Ixiptli = | Machiyotl = | Fecha = | Descubridor = | Semieje_mayor = | Semieje_menor = | Perihelio = | Afelio = | Distancia = | Radio = | Excentricidad = | Periodo_orbital = | P_o_sideral = | P_o_sinódico = | Velocidad_orbital = | Inclinación = | Satélites = | Diámetro_ecuatorial = | Diámetro_polar = | Diámetro_medio = | Área = | Masa = | Densidad = | Gravedad = | Rotación = | Inclinación_axial = | Albedo = | Velocidad_escape = | Temperatura_nubes = | mín = | media = | máx = | Presión = | componente1a = | porcentaje1a = }} </pre> === Ma xicmati (Notas importantes): === * '''Ahmo xictlali macrones:''' En los nombres de los parámetros del artículo (como `Tocaitl`, `Ixiptli`, `Masa`, etc.) no debes usar macrones para garantizar que la plantilla lea correctamente los datos. * '''Īxiptli:''' Solo escribe el nombre del archivo de la foto con su extensión (ej. <code>Mars_Hubble.jpg</code>). El parámetro añade de manera nativa el formato local de Huiquipedia. * '''Monequi ticmati:''' Si un planeta no cuenta con atmósfera o no se conocen ciertos datos orbitales, simplemente deja la línea en blanco o bórrala; la tabla ocultará la fila de forma automática sin romper el diseño. * '''Equivalentes techcopa Temachiztiliztli itech malacaohtli (Órbita):''' # Semieje_mayor = Semieje mayor # Semieje_menor = Semieje menor # Perihelio = Ahhuehcatonatiuhcayotl # Afelio = Huehcatonatiuhcayotl # Distancia = Tonatiuhtechcopa huehcauhca (Distancia al sol) # Periodo_orbital = Malacaohcahuitl # Inclinación = Ixpeyahualiztli * '''Equivalentes techcopa Iuhcayotechcopa (Física y atmósfera):''' # Masa = Etiliztli # Densidad = Tlahco tlatzitzquiliztli # Rotación = Mimilolizcahuitl # Albedo = Tlanextlahuiliztli # Ehecaquimilolli = Atmósfera # Ehecapatzoliztli = Presión atmosférica </div> [[Neneuhcāyōtl:Huiquipedia:Nemachiyotilli]] </noinclude> nd12awxnvd8k1epfpx5wfeg9hhmrz2s 532490 532489 2026-09-27T19:44:11Z Akapochtli 159 Arreglo 532490 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="width: 24.5em; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; border-spacing: 3px; font-size: 88%; line-height: 1.5; float: right; clear: right; margin: 0 0 0.5em 1em; color: #202122;" |- ! colspan="2" class="fn" style="text-align: center; background-color: #000000; color: #ffffff; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;" | {{{Tocaitl}}} |- {{#if: {{{Ixiptli|}}}|{{#ifeq: {{{Ixiptli}}} | none || {{!}}colspan="2" style="text-align: center; padding: 0.5em 0;"{{!}}[[Īxiptli:{{{Ixiptli}}}|280px|{{{Tocaitl}}}]] {{!-}} }} }} {{#if:{{{Machiyotl|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; width: 45%; font-weight: bold;" {{!}} Machiyotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Machiyotl}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Fecha|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Omonexti ipan {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Fecha}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Descubridor|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlanextiatini {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Descubridor}}} {{!-}} }} |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.3em; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" | Temachiztiliztli itech malacaohtli |- {{#if:{{{Semieje_mayor|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Hueyi tlahcomalacayotlotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Semieje_mayor}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Semieje_menor|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tepiton tlahcomalacayotlotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Semieje_menor}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Perihelio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Ahhuehcatonatiuhcayotl]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Perihelio}}} ua {{!-}} }} {{#if:{{{Afelio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Huehcatonatiuhcayotl]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Afelio}}} ua {{!-}} }} {{#if:{{{Distancia|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tonatiuhtechcopa huehcauhca {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Distancia}}} ua {{!-}} }} {{#if:{{{Radio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Radio medio {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Radio}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Excentricidad|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Excentricidad]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Excentricidad}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Periodo_orbital|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Malacaohcahuitl]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Periodo_orbital}}} {{!-}} }} {{#if:{{{P_o_sideral|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Citlalmalacaohcahuitl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{P_o_sideral}}} {{!-}} }} {{#if:{{{P_o_sinódico|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Ohcetilizmalacaohcahuitl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{P_o_sinódico}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Velocidad_orbital|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Velocidad orbital media {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Velocidad_orbital}}} km/s {{!-}} }} {{#if:{{{Inclinación|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Ixpeyahualiztli]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Inclinación}}}° {{!-}} }} {{#if:{{{Satélites|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Metztli {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Satélites}}} {{!-}} }} |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.3em; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" | Iuhcayotechcopa |- {{#if:{{{Diámetro_ecuatorial|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Diámetro ecuatorial {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Diámetro_ecuatorial}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Diámetro_polar|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Diámetro polar {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Diámetro_polar}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Diámetro_medio|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Diámetro medio {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Diámetro_medio}}} km {{!-}} }} {{#if:{{{Área|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlatexoxinepaloni ipan {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Área}}} km² {{!-}} }} {{#if:{{{Masa|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Etiliztli]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Masa}}} kg {{!-}} }} {{#if:{{{Densidad|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlahco tlatzitzquiliztli {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Densidad}}} g/cm³ {{!-}} }} {{#if:{{{Gravedad|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlaixpayotl etilizotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Gravedad}}} m/s² {{!-}} }} {{#if:{{{Rotación|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Mimilolizcahuitl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Rotación}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Inclinación_axial|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Inclinación axial]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Inclinación_axial}}}° {{!-}} }} {{#if:{{{Albedo|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlanextlahuiliztli (Albedo) {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Albedo}}}% {{!-}} }} {{#if:{{{Velocidad_escape|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Velocidad de escape {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Velocidad_escape}}} {{!-}} }} {{#if:{{{Temperatura_nubes|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Mixpan totoncayotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Temperatura_nubes}}} {{!-}} }} {{#if:{{{mín|}}}{{{media|}}}{{{máx|}}}| ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Tlaixpayotl Totoncayotl {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{!}} style="width: 100%; background: transparent; text-align: center; font-size: 95%;" {{!-}} {{!}} <small>tlani</small><br/>{{{mín}}} {{!}}{{!}} <small>tlahco</small><br/>{{{media}}} {{!}}{{!}} <small>pani</small><br/>{{{máx}}} {{!}}} {{!-}} }} |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.3em; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" | Ehecaquimilolli itemachiztiliz |- {{#if:{{{Presión|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Ehecapatzoliztli]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{Presión}}} kPa {{!-}} }} {{#if:{{{componente1a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente1a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje1a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente2a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente2a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje2a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente3a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente3a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje3a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente4a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente4a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje4a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente5a|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente5a}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje5a}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente1|}}} | ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.2em;" {{!}} {{{Tipo}}} itlachihualiz {{!-}} ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente1}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje1}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente2|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente2}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje2}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente3|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente3}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje3}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente4|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente4}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje4}}} {{!-}} }} {{#if:{{{componente5|}}} | ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} {{{componente5}}} {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{porcentaje5}}} {{!-}} }} |} <noinclude> <div style="clear: both; margin-top: 1em; padding: .5em 1em; border: 2px solid #000000; background-color: #f8f9fa;"> == Ken motequitiltilia Inin nemachiyotilli (Cómo usar esta plantilla) == Abajo se muestra el código simplificado que se debe copiar y pegar en los artículos de planetas u objetos celestes mayores para desplegar la caja de información: <pre> {{Nehnencacitlalli | Tocaitl = | Ixiptli = | Machiyotl = | Fecha = | Descubridor = | Semieje_mayor = | Semieje_menor = | Perihelio = | Afelio = | Distancia = | Radio = | Excentricidad = | Periodo_orbital = | P_o_sideral = | P_o_sinódico = | Velocidad_orbital = | Inclinación = | Satélites = | Diámetro_ecuatorial = | Diámetro_polar = | Diámetro_medio = | Área = | Masa = | Densidad = | Gravedad = | Rotación = | Inclinación_axial = | Albedo = | Velocidad_escape = | Temperatura_nubes = | mín = | media = | máx = | Presión = | componente1a = | porcentaje1a = }} </pre> === Ma xicmati (Notas importantes): === * '''Ahmo xictlali macrones:''' En los nombres de los parámetros del artículo (como `Tocaitl`, `Ixiptli`, `Masa`, etc.) no debes usar macrones para garantizar que la plantilla lea correctamente los datos. * '''Īxiptli:''' Solo escribe el nombre del archivo de la foto con su extensión (ej. <code>Mars_Hubble.jpg</code>). El parámetro añade de manera nativa el formato local de Huiquipedia. * '''Monequi ticmati:''' Si un planeta no cuenta con atmósfera o no se conocen ciertos datos orbitales, simplemente deja la línea en blanco o bórrala; la tabla ocultará la fila de forma automática sin romper el diseño. * '''Equivalentes techcopa Temachiztiliztli itech malacaohtli (Órbita):''' # Semieje_mayor = Semieje mayor # Semieje_menor = Semieje menor # Perihelio = Ahhuehcatonatiuhcayotl # Afelio = Huehcatonatiuhcayotl # Distancia = Tonatiuhtechcopa huehcauhca (Distancia al sol) # Periodo_orbital = Malacaohcahuitl # Inclinación = Ixpeyahualiztli * '''Equivalentes techcopa Iuhcayotechcopa (Física y atmósfera):''' # Masa = Etiliztli # Densidad = Tlahco tlatzitzquiliztli # Rotación = Mimilolizcahuitl # Albedo = Tlanextlahuiliztli # Ehecaquimilolli = Atmósfera # Ehecapatzoliztli = Presión atmosférica </div> [[Neneuhcāyōtl:Huiquipedia:Nemachiyotilli]] </noinclude> 552th7vr0m1a0o06zk7xx9gruujuq1d Catolicismo Romano 0 5269 532549 524734 2026-09-28T04:59:38Z Akapochtli 159 Quitar macrones 532549 wikitext text/x-wiki [[Īxiptli:Petersdom_von_Engelsburg_gesehen.jpg|thumb|300px|Huēyi Teōpancalli ītōcā San Pedro]] In '''''Cristianismo católico romano''''' ca tlayehyecōlli ic āquihqueh quīxihmatih in centiāchcāuh tēīxmauhtiliztli in ''Obispo de [[Roma]]'' (in [[Papa]]) īhuān in āquihqueh tēpan iti iuhqui nelli ītētoquil in ''San Pedro'', tlatlālīlli ic zan ye nō [[Jesucristo]] iuhqui in ''Iglesia'' ītzontecon. Pedro ōquiciauhquetz Roma achi ye iuhqui [[42]]{{6conejo}} xihuitl d.C. īhuān ōquichichinaquiltīlo inin āltepēpan achi ye iuhqui [[67]]{{5caña}} xihuitl d.C. In ''Papa [[Benedicto XVI]]'' quīxiptlatiliā in tlapōhualli 264 īpan tlatēxinepanōlōni tētoquilli ''papal''. In ''Iglesia católica romana'' quineltlahtlani īnōhuiyānyoh, ye in tēnōnōtzalloc (''de jure'') īpampa ''Cristo'' ic "tēizcaltiliz mochi [[Tlācatiyān]]" īhuān īpampa ītlaneltoquil ca quīxnēxtiā oc hueyac ''cristiano'' tlaololōlli. Netlatzontequilīlo in ''iglesia católica'' zan iuhqui cel quitlahtōlcuepa in ''Dios'' ītlahtōl. In ''iglesia'' īhuipāntiliz cah tlatzīnichotīlli in ''curia'', ītequiuh mochīhua ic mahtlāctli oncē ''departamentos'' in aīc tlamini ahnozo mihtoā '''Tēcentlāliliztli''' (congregación). Achi mochintin ''católicos'' quiyehyecoah in tlateōchīhualiztli<ref>quihtōznequi '''rito'''</ref> īhuān in tlateōmahuiztiliztli<ref>Quihtōznequi '''liturgía'''</ref> ''romanos''. Cequintin ''tlāhuilcopa iglesias'' quiyehyecoah tlacentlālīlli tlateōchīhualiztli (''ritos unitarios''), mā tēl quīxihmati in centiāchcāuh neneuhcāyōtl īpan tēīxmauhtiliztli ''Santa Sede'' in ōmpa [[In Vaticano]], cemmani tlayehyecōlli in tlateōchīhualiztli ''bizantino'' īhuān tlateōchīhualiztli ''griegos'', nō neneuhca in ''armenia''tlācah īhuān in ''copto''tlācah. In '''Yōlpachihuiliztli ītech Ahchiyāuhtli Mopilhuahtiliztli'''<ref>Dogma de la Inmaculada Concepción</ref> ōmotēmpanhuetzoh in 8 īpan ''diciembre'', [[1854]]{{11conejo}} xihuitl īhuān in '''Ahnetlanēhuiliztli īpan Papa''' (Infalibilidad del Papa) ōmotēmpanhuetzoh īpan ''Concilio Ecuménico'' in 18 īpan julio, [[1870]]{{1conejo}} xihuitl īca centzontli īpan chicōmpōhualli īhuān chicōme (547) tētēnēhualli teicnēliliztli īhuān ōme īhuīcpa. Īpan in ic cempōhualli īhuān cē ''Concilio Vaticano'' ōquicalpōlhuiticatca in ''Papa Juan XXIII''. In ''Colegio de Cardenales'' quipehpenah in ''Papa''. == Tlahtōlcaquiztilōni == <references/> == Oc no xiquitta ==<!--Véase también--> * [[Teomatiliztli]] * [[Cristianoyotl]] * [[Protestantismo]] * [[Judaísmo]] * [[In Vaticano]] [[Neneuhcāyōtl:Teomatiliztli]] [[Neneuhcāyōtl:Catolicismo Romano]] h0zs3c4ufnj825q6l64ewvhi04szfzo Payīnalcitlālli 0 5858 532531 28417 2026-09-28T02:27:47Z Xqbot 1575 corrección de redirección doble a [[Painalcitlalli]] 532531 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Painalcitlalli]] k9y9o4i4ipan76pse9yvr8mvgh44mta Chīchīlcitlālli 0 5860 532523 479769 2026-09-28T02:27:07Z Xqbot 1575 corrección de redirección doble a [[Chichilcitlalli]] 532523 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Chichilcitlalli]] ga2dvu3xip1lojgkcpptgt7w2jjxxbu Tzitzimicitlālli 0 5862 532528 28425 2026-09-28T02:27:32Z Xqbot 1575 corrección de redirección doble a [[Tzitzimicitlalli]] 532528 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Tzitzimicitlalli]] 6hy2v18172u0h8r5ma4u9d95zfdcxmn Ilhuicateōcitlālli 0 5863 532532 28427 2026-09-28T02:27:52Z Xqbot 1575 corrección de redirección doble a [[Ilhuicateocitlalli]] 532532 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Ilhuicateocitlalli]] jqagaypxdsou9dnsu45dc5vky01hfhk Tlaloccitlālli 0 5864 532529 60609 2026-09-28T02:27:37Z Xqbot 1575 corrección de redirección doble a [[Tlaloccitlalli]] 532529 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Tlaloccitlalli]] ltgldqgroduh3xv32ir5e91w1o6awqk Tlaloccītlalli 0 5883 532530 28470 2026-09-28T02:27:42Z Xqbot 1575 corrección de redirección doble a [[Tlaloccitlalli]] 532530 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Tlaloccitlalli]] ltgldqgroduh3xv32ir5e91w1o6awqk Nemachiyōtīlli:Planeta 10 6004 532526 97672 2026-09-28T02:27:22Z Xqbot 1575 corrección de redirección doble a [[Nemachiyōtīlli:Nehnencacitlalli]] 532526 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Nemachiyōtīlli:Nehnencacitlalli]] ro67biytt4au8fcrx0ch7g187zgdmmt UTC-6 0 8513 532543 375913 2026-09-28T04:54:26Z Akapochtli 159 Categoría 532543 wikitext text/x-wiki '''UTC-6''' cateh [[chicuacē]] [[yēmpōhualminutl]] achto [[Greenwich]] [[cemānāhuacāhuitl]]. == UTC-6 tēquitiltiliyān == === Cēmani cāhuitl tlācatiyān === * {{SLV}} * {{CRI}} * {{SLV}} * {{GTM}} * {{HND}} * {{NIC}} === Miaccāhuitl tlācatiyān === * {{CANf}} [[Cāhuitl Canada|Canada]] * {{USAf}} [[Cāhuitl Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl|Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl]] * {{CHLf}} [[Cāhuitl Chile|Chile]] ** [[Pascua Tlālhuāctli]] * {{ECU}} ** [[Galápagos tlālhuāctli]] * {{MEXf}} [[Cāhuitl Mēxihco|Mēxihco]] == Nō xiquitta == [[Tōnapiyaliztli cāhuitl]] {{timezones}} [[Neneuhcāyōtl:Cahuitl]] [[cs:Časové pásmo#UTC-6 S, CST (Central Standard Time)]] 8olgn2d0mjuh3jqidqnr9ywhglsttap Demetrio Sodi 0 9073 532561 515436 2026-09-28T05:24:00Z Akapochtli 159 Categoría 532561 wikitext text/x-wiki {{Tlahcuilolli-MEX}} {{Cemitqui |Nombre = Demetrio Sodi |Image = |birthname = Demetrio Javier Sodi de la Tijera |born = {{MEXf1934}} [[Tlachiucnāuhti 25]], [[1944]]<br>[[Āltepētl Mēxihco]] |dead = |occupation = |yearsactive = |afiliado = {{PANp}} }} '''Demetrio Javier Sodi de la Tijera''' ([[1944]] - ) ītōcā [[Mēxihco|mēxihcatl]] [[cemitqui]]. ==Nō xiquitta== *[[Partido Acción Nacional]] [[Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1944|Sodi de la Tijera, Demetrio]] 7do9ht68lsjkutw04dfohxhm3ev153j Ilhuicaatl 0 9271 532565 385143 2026-09-28T05:28:36Z Akapochtli 159 Categoría 532565 wikitext text/x-wiki [[Imagen:World ocean map.gif|thumb|In cē, ēyi, nāhui īhuān mācuīl ilhuicaātl machiyōtl.]][[Image:Mappemonde_oceanique_Serret.gif|thumb| the World (global) Ocean [http://mappamundi.free.fr/ mappemonde océanique Serret]]] '''Ilhuicaātl''' huēyi tlaīxpayōtl tlahtlapachōlli ītech ātl, cah ātl in [[Cemānāhuac]]opa. *[[Ilhuicaātl Pacífico]] *[[Ilhuicaātl Atlántico]] *[[Ilhuicaātl Índico]] *[[Ilhuicaātl Ártico]] *[[Ilhuicaātl Antártico]] =={{SeeAlso}}== [[Huēyātl]] [[Categoría:Tlalticpacmatiliztli]] ofutxb80f3ekwbpeu3pn9mzc5lkvf1i Hueyatl 0 9272 532566 393691 2026-09-28T05:29:46Z Akapochtli 159 Categoría 532566 wikitext text/x-wiki [[Īxiptli:Sea of Chile.jpg|thumb|300px|In huēyātl ipan [[Chile]].]] '''Huēyātl''' in iztayoh ātl. == Huēyātl == * [[Āyōllohco Mēxihco]] * [[Āyōllohco California]] == Nō xiquitta == * [[Ilhuicaātl]] [[Neneuhcāyōtl:Tlalticpacmatiliztli]] 9df5lbbvsk63m2h85mczdr46vy294lt Nemachiyōtīlli:Miaccitlalli 10 10367 532475 532435 2026-09-27T16:28:12Z Akapochtli 159 Actualización 532475 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="width: 24em; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; border-spacing: 3px; font-size: 88%; line-height: 1.5; float: right; clear: right; margin: 0 0 0.5em 1em; color: #202122;" |- ! colspan="2" class="fn" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" | {{{tocaitl}}} |- {{#if:{{{imagen|}}}|{{!}}colspan="2" style="text-align: center; padding: 0.5em 0;"{{!}}[[Īxiptli:{{{imagen}}}|300px|{{{tocaitl}}} icicitlaltin]]}} |- {{#if:{{{latintocaitl2|}}} | {{!}}style="text-align: center; padding: 0.3em;"{{!}}[[Īxiptli:{{{latintocaitl}}} constellation map.png|145px|{{{latintocaitl}}}]] {{!}}style="text-align: center; padding: 0.3em;"{{!}}[[Īxiptli:{{{latintocaitl2}}} constellation map.png|145px|{{{latintocaitl2}}}]] | {{!}}colspan="2" style="text-align: center; padding: 0.5em 0;"{{!}}[[Īxiptli:{{{latintocaitl}}} constellation map.png|290px|{{{latintocaitl}}}]]}} |- ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; width: 45%; font-weight: bold;" | [[Latintlahtolli|Latintocaitl]] | style="padding: 4px 6px;" | {{{latintocaitl}}} {{#if:{{{latintocaitl2|}}}|ihuan {{{latintocaitl2}}} }} |- ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" | Tlailochtiliztli | style="padding: 4px 6px;" | {{{abreviatura}}} |- ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" | [[Gentitivo]] | style="padding: 4px 6px;" | {{{gentitivo}}} |- ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" | Machiyotl | style="padding: 4px 6px;" | {{{simbología}}} |- ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" | [[Ascensión recta|Ascensión Recta]] | style="padding: 4px 6px;" | {{{RA}}} h |- ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" | [[Declinación (astronomía)|Declinación]] | style="padding: 4px 6px;" | {{{dec}}}&deg; |- ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" | Tlaixpayotl | style="padding: 4px 6px;" | {{{area|}}}{{{área|}}} grados cuadrados<br/><small>[[Anexo:Lista de constelaciones por área|Rango {{{rango}}}]]</small> |- ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" | Tlapohualli cicitlaltin<br/><small>([[Magnitud aparente|magnitud]] < 3)</small> | style="padding: 4px 6px;" | {{{estrellas}}} |- ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" | Tlacempanahuia inic tlahuilloh in citlalli | style="padding: 4px 6px;" | {{{estrella}}} <small>([[Magnitud aparente|magnitud ap.]] {{{magnitud}}})</small> |- ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" | [[Lluvia de meteoros]] | style="padding: 4px 6px;" | {{{meteoros}}} |- ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" | Miaccitlalli colindantes | style="padding: 4px 6px;" | {{{colindancia}}} |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: 90%; background-color: #f8f9fa; border-top: 1px solid #eaecf0; padding: 6px; color: #54595d;" | Ittaloni in ancayopan itzalan +{{{latmax}}}&deg; ihuan &minus;{{{latmin}}}&deg;<br/>Cencah yectli ittoniliztli 21:00 hrs (9 p.m.) ihcuac in metztli {{{mes}}} {{#if:{{{notas|}}}|{{!}}px{{!}} {{!-}} {{!}}colspan="2" style="text-align: center; font-size: 85%; padding: 4px; background-color: #f8f9fa; color: #54595d; border-top: 1px dotted #a2a9b1;"{{!}}{{{notas}}}}} |}<noinclude>{{Uso de plantilla}} [[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 6in6syk5t8oheutb3zidlfs6tj4a2s7 532477 532475 2026-09-27T16:39:18Z Akapochtli 159 Arreglo 532477 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="width: 24em; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; border-spacing: 3px; font-size: 88%; line-height: 1.5; float: right; clear: right; margin: 0 0 0.5em 1em; color: #202122;" |- ! colspan="2" class="fn" style="text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" | {{{tocaitl}}} |- {{#if:{{{imagen|}}}|{{!}}colspan="2" style="text-align: center; padding: 0.5em 0;"{{!}}[[Īxiptli:{{{imagen}}}|300px|{{{tocaitl}}} icicitlaltin]]}} |- {{#if:{{{latintocaitl2|}}} | {{!}}style="text-align: center; padding: 0.3em;"{{!}}[[Īxiptli:{{{latintocaitl}}} constellation map.png|145px|{{{latintocaitl}}}]] {{!}}style="text-align: center; padding: 0.3em;"{{!}}[[Īxiptli:{{{latintocaitl2}}} constellation map.png|145px|{{{latintocaitl2}}}]] | {{!}}colspan="2" style="text-align: center; padding: 0.5em 0;"{{!}}[[Īxiptli:{{{latintocaitl}}} constellation map.png|290px|{{{latintocaitl}}}]]}} |- ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; width: 45%; font-weight: bold;" | [[Latintlahtolli|Latintocaitl]] | style="padding: 4px 6px;" | {{{latintocaitl}}} {{#if:{{{latintocaitl2|}}}|ihuan {{{latintocaitl2}}} }} |- ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" | Tlailochtiliztli | style="padding: 4px 6px;" | {{{abreviatura}}} |- ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" | [[Gentitivo]] | style="padding: 4px 6px;" | {{{gentitivo}}} |- ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" | Machiyotl | style="padding: 4px 6px;" | {{{simbología}}} |- ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" | [[Ascensión recta|Ascensión Recta]] | style="padding: 4px 6px;" | {{{RA}}} h |- ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" | [[Declinación (astronomía)|Declinación]] | style="padding: 4px 6px;" | {{{dec}}}&deg; |- ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" | Tlaixpayotl | style="padding: 4px 6px;" | {{{area|}}}{{{área|}}} grados cuadrados<br/><small>[[Anexo:Lista de constelaciones por área|Rango {{{rango}}}]]</small> |- ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" | Tlapohualli cicitlaltin<br/><small>([[Magnitud aparente|magnitud]] < 3)</small> | style="padding: 4px 6px;" | {{{estrellas}}} |- ! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" | Tlacempanahuia inic tlahuilloh in citlalli | style="padding: 4px 6px;" | {{{estrella}}} <small>([[Magnitud aparente|magnitud ap.]] {{{magnitud}}})</small> |- {{#if:{{{meteoros|}}}|! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} [[Lluvia de meteoros]] {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{meteoros}}} }} |- {{#if:{{{colindancia|}}}|! style="text-align: left; padding: 4px 6px; font-weight: bold;" {{!}} Miaccitlalli colindantes {{!}} style="padding: 4px 6px;" {{!}} {{{colindancia}}} }} |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: 90%; background-color: #f8f9fa; border-top: 1px solid #eaecf0; padding: 6px; color: #54595d;" | Ittaloni in ancayopan itzalan +{{{latmax}}}&deg; ihuan &minus;{{{latmin}}}&deg;<br/>Cencah yectli ittoniliztli 21:00 hrs (9 p.m.) ihcuac in metztli {{{mes}}} |- {{#if:{{{notas|}}}|{{!}}colspan="2" style="text-align: center; font-size: 85%; padding: 4px; background-color: #f8f9fa; color: #54595d; border-top: 1px dotted #a2a9b1;"{{!}}{{{notas}}}}} |}<noinclude>{{Uso de plantilla}} [[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli|{{PAGENAME}}]] </noinclude> hqd58wlhvo3pxvw5ysdff74lz38u0wb Citlalocelotl 0 10370 532478 532432 2026-09-27T16:39:56Z Akapochtli 159 Arreglo 532478 wikitext text/x-wiki {{Miaccitlalli | imagen = Citlalocelotl.JPG | tocaitl = Citlalocelotl | latintocaitl= Ursa major | abreviatura = UMa | gentitivo = Ursae Majoris | simbología = in [[Ocelotl]] | RA = 10.67 | dec= 55.38 | area = 1280 | rango = 3rd | estrellas = 6 | estrella = [[Epsilon Ursae Majoris|ε UMa]] (Alioth) | magnitud = 1.7 | meteoros = * [[Alpha Ursa Majorids]] * [[Leonids-Ursids]] | coindancia = * [[Draco (constelación)|Draco]] * [[Camelopardalis]] * [[Lynx (constelación)|Lynx]] * [[Leo Minor]] * [[Leo]] * [[Coma Berenices]] * [[Canes Venatici]] * [[Boötes]] |latmax = 90 |latmin = 30 |mes = Abril |notas= |}} '''Citlalocelotl''' miaccitlalli. [[Īxiptli:Ocelotl_Jaguar.JPG|350px|thumb|left|Citlalocelotl imachiyo]] [[Īxiptli:Citlalocelotl.JPG|350px|thumb|left|Citlalocelotl icicitlaltin.]] [[Neneuhcāyōtl:Miaccitlalli]] 6k4fijrfye6u5t6aomdi110mfohr9iy Citlalcuetzpalli 0 10539 532479 532426 2026-09-27T16:50:15Z Akapochtli 159 Arreglo 532479 wikitext text/x-wiki {{Miaccitlalli | tocaitl = Citlalcuetzpalli | imagen = Citlalcuetzpalli.JPG | latintocaitl = Pegasus | abreviatura = Peg | gentitivo = Pegasi | simbología = in [[Cuetzpalli]] | RA = 23 | dec= 15 | area = 1121 | rango = 7th | estrellas = 5 | estrella = [[Epsilon Pegasi|ε Peg]] (Enif) | magnitud = 2.39 | meteoros = * [[Pegasids de Julio]] | colindancia = * [[Andrómeda (constelación)|Andromeda]] * [[Lacerta]] * [[Cygnus]] * [[Vulpecula]] * [[Delphinus (constelación)|Delphinus]] * [[Equuleus]] * [[Aquarius]] * [[Piscis|Pisces]] | latmax = 90 | latmin = 65 | mes = Octubre | notas= |}} '''Citlalcuetzpalli''' miaccitlalli. [[Īxiptli:Cuetzpalli.JPG|350px|thumb|left|Cuetzpalli imachiyo]] [[Īxiptli:Citlalcuetzpalli.JPG|350px|thumb|left|Citlalcuetzpalli icicitlaltin]] [[Neneuhcāyōtl:Miaccitlalli]] n8bdhxzt4g9goarz833sfaczfkqgdny Citlalolli 0 10568 532476 532433 2026-09-27T16:35:16Z Akapochtli 159 Arreglo 532476 wikitext text/x-wiki {{Miaccitlalli | tocaitl = Citlalolli | imagen = Citlalolli.JPG | latintocaitl = Leo | abreviatura = Leo | gentitivo = Leonis | simbología = in [[Olli]] | RA = 11 | dec= 15 | area = 947 | rango = 12º | estrellas = 3 | estrella = [[Regulus]] (α Leo) | magnitud = 1,4 | meteoros = * [[Leónidas]] | colindancia = * [[Osa Mayor|Ursa Major]] * [[Leo Minor]] * [[Cáncer (constelación)|Cancer]] * [[Hydra (constelación)|Hydra]] * [[Sextans]] * [[Crater (constelación)|Cráter]] * [[Virgo]] * [[Coma Berenices]] | latmax = 90 | latmin = 65 | mes = Abril | notas = |}} Ca miaccitlalli in '''Citlalolli''', iuh motta ipan caxtillanmiaccitlalli ''Hueyi Miztli'' (Leo Mayor), ipan mocua. [[Īxiptli:Constelación Olli.JPG|300px|thumb|left|Olli imachiyo]] [[Īxiptli:Citlalolli.JPG|300px|thumb|left|Citlalolli icicitlaltin]] [[Neneuhcāyōtl:Miaccitlalli]] 20ffrjv4jnev8gx0yrpqwc1hxt7ws5i Citlalmazatl 0 10628 532480 532430 2026-09-27T16:51:18Z Akapochtli 159 Arreglo 532480 wikitext text/x-wiki {{Miaccitlalli | tocaitl = Citlalmazatl | imagen = Citlalmazatl.JPG | latintocaitl= Eridanus | latintocaitl2= Fornax | abreviatura = Lri ihuan For | gentitivo = Eridani ihuan Fornacis | simbología = in [[Mazatl]] | RA = | dec= | area = | rango = | estrellas = 0 | estrella = [[α For]] (magnitud ap. 3,87) | magnitud = | meteoros = | coindancia = | latmax = | latmin = | mes = | notas= }} '''Citlalmazatl''', inin miaccitlalli moteca ipan latinamiaccitlalli ''Eridanus'' ihuan ''Fornax''. [[Image:Constelación-Mazatl.JPG|350px|thumb|left|Citlalmazatl imachiyo.]] [[Image:Citlalmazatl.JPG|350px|thumb|left|Citlalmazatl icicitlaltin.]] [[Neneuhcāyōtl:Miaccitlalli]] mx4kd6k7u3tz0fmg4igiorz9rj2qq4b Citlalmiquiztli 0 10630 532481 532431 2026-09-27T16:51:50Z Akapochtli 159 Arreglo 532481 wikitext text/x-wiki {{Miaccitlalli | tocaitl = Citlalmiquiztli | imagen = Citlalmiquiztli.JPG | latintocaitl= Sagittarius | latintocaitl2= Corona Australis | abreviatura = Sgri ihuan CrA | gentitivo = Sagitarii ihuan Coronae Australis | simbología = in [[Miquiztli]] | RA = | dec= | area = | rango = | estrellas = | estrella = [[ε Sgr]] (Kaus Australis) (magnitud ap. 1.9) | magnitud = | meteoros = | coindancia = | latmax = | latmin = | mes = | notas= }} '''Citlalmiquiztli''', inin miaccitlalli moteca ipan latinamiaccitlalli ''Sagittarius'' ihuan ce tlacotontli ''Corona Australis.'' [[Image:Tzontecomatl-Miquiztli.JPG|350px|thumb|left|Citlalmiquiztli imachiyo.]] [[Image:Citlalmiquiztli.JPG|350px|thumb|right|Citlalmiquiztli icicitlaltin.]] [[Neneuhcāyōtl:Miaccitlalli]] 1wflsg9ivkkjf3cr27w2o8wqnersvol UTC-7 0 11353 532544 480456 2026-09-28T04:54:56Z Akapochtli 159 Categoría 532544 wikitext text/x-wiki '''UTC-7''' cateh [[chicōme]] [[yēmpōhualminutl]] achto [[Greenwich]] [[cemānāhuacāhuitl]]. == UTC-7 tēquitiltiliyān == === Miaccāhuitl tlācatiyān === * [[Tepēmeh īcāuh]] * [[Pacifico īcāuh]] * {{CAN}} :* [[Peace River Valley, British Columbia|Peace River Valley]], [[British Columbia]]. * {{MEX}} :* [[Chihuahuac]] :* [[Nayarit]] :* [[Sinaloa]] :* [[Sonora]] :* [[Tlani California Huitztlāmpa]] * {{USA}} :* [[Arizona]] (ahmō [[Navajo Tlācatiyān]] == Nō xiquitta == [[Tōnapiyaliztli cāhuitl]] {{timezones}} [[Neneuhcāyōtl:Cahuitl]] pgvyc6bk8ei711drbow7hkixkavp8yu UTC-5 0 11511 532542 377043 2026-09-28T04:53:49Z Akapochtli 159 Categoría 532542 wikitext text/x-wiki '''UTC-5''' cateh [[mācuīlli]] [[yēmpōhualminutl]] achto [[Greenwich]] [[cemānāhuacāhuitl]]. == UTC-5 tēquitiltiliyān == === Cēmani cāhuitl tlācatiyān === * {{COL}} * {{CUB}} * {{HTI}} * {{JAM}} * {{PAN}} * {{PER}} * {{NIC}} === Miaccāhuitl tlācatiyān === * {{CAN}} * {{MEX}} * {{USA}} == Nō xiquitta == [[Tōnapiyaliztli cāhuitl]] {{timezones}} [[Neneuhcāyōtl:Cahuitl]] [[cs:Časové pásmo#UTC-5 R, EST (Eastern Standard Time)]] lvowfe5wc9wxhjlyxf9qt69au5xo0op UTC+1 0 11514 532541 377044 2026-09-28T04:53:10Z Akapochtli 159 Categoría 532541 wikitext text/x-wiki '''UT´+1''' cateh [[Greenwich]] [[cemānāhuacāhuitl]] [[cē|oncē]] [[yēmpōhualminutl]]. == UTC+1 tēquitiltiliyān == === Cēmani cāhuitl tlācatiyān === * {{ALB}} * {{AND}} * {{AUT}} * {{BEL}} * {{BIA}} * {{KSV}} * {{HRV}} * {{DNK}} * {{SVK}} * {{SLO}} * {{FRA}} * {{GRE}} * {{HUN}} * {{ITA}} * {{LAT}} * {{LIE}} * {{LUX}} * {{MKD}} * {{MLT}} * {{MCO}} * {{NOR}} * {{POL}} * {{ROM}} * {{SMR}} * {{SRB}} * {{SWE}} * {{CHE}} * {{DEU}} * {{NLD}} * {{CZE}} * {{MNE}} * {{VAT}} === Miaccāhuitl tlācatiyān === * {{ESP}} == Nō xiquitta == [[Tōnapiyaliztli cāhuitl]] {{timezones}} [[Neneuhcāyōtl:Cahuitl]] [[cs:Časové pásmo#UTC+1 A, SEČ (Středoevropský čas), CET (Central European Time)]] qfr4i1kpc9oqtqrao2yx3udjjedas97 UTC+0 0 11515 532540 508125 2026-09-28T04:52:26Z Akapochtli 159 Categoría 532540 wikitext text/x-wiki '''UTC+0''' ītōcā [[Greenwich]] [[cemānāhuacāhuitl]]. ==UTC+0 tēquitiltiliyān== ===Cēmani cāhuitl tlācatiyān=== *{{BFA}} *{{GMB}} *{{GHA}} *{{GIN}} *{{GNB}} *{{ISL}} *{{LBR}} *{{MLI}} *{{MRT}} *{{STP}} *{{SEN}} *{{SLE}} *{{TGO}} *{{UK}} *{{CIV}} ===Miaccāhuitl tlācatiyān=== ==Nō xiquitta== [[Tōnapiyaliztli cāhuitl]] {{timezones}} [[Categoría:Cahuitl]] tm12zf6wmhszzpin8bm3kirnlra1xkl Velociraptor 0 11773 532534 397140 2026-09-28T04:16:32Z Akapochtli 159 Categoría 532534 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = ''Velociraptor'' | fossil_range = {{fossil range|83|70}}[[Late Cretaceous]] | image = Velociraptor skull crâne 2.png | image_width = 250px | image_caption = Replica of a ''Velociraptor mongoliensis'' skull. | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Reptile|Sauropsida]] | superordo = [[Dinosaur]]ia | ordo = [[Saurischia]] | subordo = [[Theropoda]] | familia = [[Dromaeosauridae]] | genus = '''''Velociraptor''''' | genus_authority = [[Henry Fairfield Osborn|Osborn]], 1924 | subdivision_ranks = [[Species]] | subdivision = * ''V. mongoliensis'' <small>Osborn, 1924 ([[Type (biology)|type]])</small> * ''V. osmolskae'' <small> Godefroit ''et al.'', 2008</small> }} '''Velociraptor''' ītōcā [[dinosaurioh]]. [[Neneuhcāyōtl:Dinosaurio]] o49a8rpzkya333h4894qxdikntpoia3 Michael Faraday 0 12082 532564 480870 2026-09-28T05:27:41Z Akapochtli 159 Categoría 532564 wikitext text/x-wiki {{Tlahcuilolli-UK}} {{Iuhcāyōtlācatl |Tōcāitl = Michael Faraday |Image = Faraday-Millikan-Gale-1913.jpg |Tlācatōcāitl = |Tlācati = {{ENGf}} [[Tlachiucnāuhti 22]], [[1791]]<br />[[Londres]] |Micqui = {{ENGf}} [[Tlachicuēiti 25]], [[1867]] <small>(75)</small><br />[[Londres]] |Tequitiliztli = |Ōquichīuh = }} '''Michael Faraday''', [[FRS]] ([[1791]] - [[1867]]) ītōcā huēyi [[iuhcāyōtl|iuhcāyōtlācatl]] ōtlācat [[Inglatlālpan]]. == Nō xiquitta == * [[Tlāhuīlli]] {{DEFAULTSORT:Faraday, Michael}} [[Neneuhcāyōtl:Tlacah]] a42c8zho4atazec1hd82lzajnh0sdy9 Nemachiyōtīlli:Tonatiuh ichan 10 12533 532500 501953 2026-09-27T20:25:40Z Akapochtli 159 Actualización 532500 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Tonatiuh ichan |state = {{{state|uncollapsed}}} |style = width:auto; |titlestyle = background:#000000; |title = [[Tonatiuh ichan|<span style="color:white;">Tonatiuh ichan</span>]] |list1 = <div> <imagemap> Īxiptli:Solar System XXIX.png #Tonatiuh circle 0 0 90 35 [[Tonatiuh]] #Payinalcitlalli circle 112 18 6 [[Payinalcitlalli]] #Citlalpol circle 153 18 8 [[Citlalpol]] #Tlalticpactli auh imetz circle 203 8 4 [[Metztli]] circle 194 18 8 [[Tlalticpactli]] #Chichilcitlalli auh imetz circle 239 13 3 [[Chichilcitlalli imetz|Phobos ihuan Deimos]] circle 233 18 8 [[Chichilcitlalli|Yaotecatl]] #Ceres and the asteroid belt circle 271 18 8 [[Ceres]] rect 256 0 288 35 [[Xihuitontli Cozcatl]] #Tezcatlipocacitlalli auh imetz circle 316 18 15 [[Hueyitzitzimicitlalli]] circle 329 5 6 [[Hueyitzitzimicitlalli imetz]] #Tzitzimicitlalli auh imetz circle 372 18 10 [[Tzitzimicitlalli]] circle 381 7 6 [[Tzitzimicitlalli imetz]] #Ilhuicateocitlalli auh imetz circle 418 18 9 [[Ilhuicateocitlalli]] circle 427 10 6 [[Ilhuicateocitlalli imetz]] #Tlaloccitlalli auh imetz circle 471 10 3 [[Tlaloccitlalli imetz]] circle 462 18 12 [[Tlaloccitlalli]] #Mictlanteeuccitlalli, imetz ihuan Kuiper Cozcatl circle 508 13 3 [[Mictlanteeuccitlalli imetz|Caronteh, Nix ihuan Hydra]] circle 504 18 8 [[Mictlanteeuccitlalli]] desc none </imagemap> </div> |list2 = '''[[Tonatiuh]]''' · [[Painalcitlalli]] · [[Citlalpol]] · [[Tlalticpactli]] · [[Chichilcitlalli|Yaotecatl]] · [[Ceres]] · [[Hueyitzitzimicitlalli|Hueyitzitzimitl]] · [[Tzitzimicitlalli|Tzitzimitl]] · [[Ilhuicateocitlalli|Ilhuicateotl]] · [[Tlaloccitlalli|Tlaloc]] · [[Mictlanteuccitlalli|Mictlanteuctli]] }} lv0p2vcfbd0g2vbvizaz4yiunyqxhom Mars 0 12622 532524 479771 2026-09-28T02:27:12Z Xqbot 1575 corrección de redirección doble a [[Chichilcitlalli]] 532524 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Chichilcitlalli]] ga2dvu3xip1lojgkcpptgt7w2jjxxbu Nemachiyōtīlli:Nehnencācītlalli 10 12623 532527 97671 2026-09-28T02:27:27Z Xqbot 1575 corrección de redirección doble a [[Nemachiyōtīlli:Nehnencacitlalli]] 532527 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Nemachiyōtīlli:Nehnencacitlalli]] ro67biytt4au8fcrx0ch7g187zgdmmt Constantinopla Tepachoteopixqui 0 13476 532550 526618 2026-09-28T05:00:15Z Akapochtli 159 Quitar macrones 532550 wikitext text/x-wiki [[Īxiptli:Bartolomew I.jpg|195px|thumb|right|Ecuménico Constantinopla Tēpachoteōpīxqui [[Bartolomé I]], ''Primus inter pares''.]] In '''Constantinopla Tēpachoteōpīxqui''' ({{es2}}: ''Patriarca de Constantinopla''; {{el2}}: ''Πατριάρχης'') tecuhtli [[Constantinopla Iquīzayohquīxtianayōtl |Constantinopla Huēytepachoteōpīxcayōtl]] ihuan Ecumenico Huēytepachoteōpīxqui in [[Iquīzayohquīxtianayōtl]], auh motēnēhua iuh "''Primus inter pares''" ({{la2}}: "''Ipance intlan neneuhquime''"). Ecumenico tēpachoteōpīxqui Bartolomé I axcaniztica in [[Iquīzayohquīxtianayōtl]] ihuan in [[Constantinopla Iquīzayohquīxtianayōtl]]. San Andrés Apostol ([[Simón Pedro|san Pedro Apostol]] ihni) ocatca ipance Constantinopla tēpachoteōpīxqui ihcon [[Iquīzayohquīxtianayōtl]]. == Constantinopla tēpachoteōpīxqui== *[[San Andrés Apoxtolli]] *[[San Juan Crisóstomo]] *[[Focio]] *[[Miguel Cerulario]] *[[Cirilo Lukaris]] *[[Atenágoras]] <gallery class="center"> Īxiptli:Apostol-Andrey-Pervozvannyj.jpg|[[san Andrés Apoxtolli]] Īxiptli:Johnchrysostom.jpg|[[Juan I Crisóstomo|san Juan Crisóstomo]] </gallery> [[Neneuhcāyōtl:Teomatiliztli]] [[Neneuhcāyōtl:Cristianismo]] [[Neneuhcāyōtl:Iglesia Ortodoxa]] 910xju5hq0f36fiwh7n223tlvh48wbg Neneuhcāyōtl:Huiquipedia: Nemachiyotilli ipampa tlacatiyan 14 13494 532568 107416 2026-09-28T05:32:02Z Akapochtli 159 Arreglo 532568 wikitext text/x-wiki [[Neneuhcāyōtl:Huiquipedia:Nemachiyotilli]] pm7973d2v4l95ah72so3rks82ucv9yd Molcaxitl 0 13846 532536 495451 2026-09-28T04:21:54Z Akapochtli 159 Quitar macrones 532536 wikitext text/x-wiki [[Īxiptli:Molcajete.jpg|thumb|Molcaxitl ihuan texolotl]] In '''Molcaxitl''' caxitl mochihua tetl itechpa nechihua in [[molli]]. ==No xiquitta== *[[Molli]] *[[Ahuacamolli]] [[Neneuhcāyōtl:Tlamantli]] 9tk45863st72tpdd2v2szmg2jigiuw9 Neneuhcāyōtl:Cristianismo 14 16943 532545 526469 2026-09-28T04:56:45Z Akapochtli 159 Categoría 532545 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Christianity}} [[Neneuhcāyōtl:Teomatiliztli]] q3a86cdau89k7t6pw3bcnybfbr799s0 Neneuhcāyōtl:Judaísmo 14 16954 532546 525657 2026-09-28T04:57:16Z Akapochtli 159 Arreglo 532546 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Judaism}} [[Neneuhcāyōtl:Teomatiliztli]] blviswvsobopp9yvsrts0k234889gzl Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh ipan macuilpohualxihuitl XX 14 19215 532553 480978 2026-09-28T05:10:38Z Akapochtli 159 Categoría 532553 wikitext text/x-wiki [[Mācuīlpōhualxihuitl XX]] {{Commonscat|20th century births}} [[Neneuhcāyōtl:Macuilpohualxihuitl XX]] [[Neneuhcāyōtl:Tlacatiliztli]] cgmzav8qi6tf9fk7xdyx0tfwrurdegi Huehueh Xicohtencatl 0 21534 532516 529004 2026-09-28T01:12:52Z Akapochtli 159 Quitar macrones 532516 wikitext text/x-wiki {{Tlahtoani | tocaitl = Huehue Xicotencatl | ixiptli = [[Īxiptli:Xicotencatl the elder.jpg|150px]] | ixiptli_temachiztiliztli = Huehue Xicotencatl itech Lienzo de Tlaxcala | tlamahuiztiliztli = Tizatlan Tlahtoani | pehualiztli_tlamiliztli = ~1500-1522 | altepetl = Tizatlan | achtopa = [[Xayacamach]] | niman = [[Xicotencatl Axayacatl]] | tlacatiliztli = ~1425 | tlacatiliztli_iyeyan = | miquiztli = 1522 | miquiztli_iyeyan = | tahtli = Aztahuatlacaztalli | nantli = | namictli = | pilhuan = [[Xicotencatl Axayacatl]], [[Maria Luisa Tecuelhuatzin]] | tlahtohcatlacamecayotl = }} '''Huehueh Xicohtencatl''' ocatca tlahtoani [[Tizatlan]], ce [[Tlahtoloyan Tlaxcallan|Tlaxcallan]] altepetl. [[Neneuhcāyōtl:Tlaxcallan]] rkfvs4g4owpbid0pda3fgs3pbomlzfa Gioachino Rossini 0 21712 532557 489089 2026-09-28T05:18:10Z Akapochtli 159 Categoría 532557 wikitext text/x-wiki {{Tlahcuilolli-ITA}} {{Compositor |Nombre = Gioachino Rossini |Image = Composer_Rossini_G_1865_by_Carjat_-_Restoration.jpg |birthname = Giovacchino Antonio Rossini |born = {{VATf}}[[29 ic ōme mētztli]], [[1792]]<br />[[Pesaro]], [[Stato Pontificio]] (āxcān yeh [[Italia]]). |dead = {{FRAf}} [[Tlamahtlāccēti 13]], [[1868]]<br />[[Paris]], [[Francia]] <small>(76)</small> |corrienteart = |instruments = |númobras = |obramásimport = ''[[Il barbiere di Siviglia]]'' }} '''Gioachino Rossini''' ītōcā Italia [[cuicapixqui]]. [[Neneuhcāyōtl:Tlacah]] 1mbhvib4uvlfp3vb57pg0f6tlv2m1il Acamapichtli 0 22747 532520 532375 2026-09-28T01:25:33Z Akapochtli 159 Enlace 532520 wikitext text/x-wiki {{Tlahtoani | tocaitl = Acamapichtli | ixiptli = [[Īxiptli:Acamapichtli, - 1387, 1395 o 1403, retrato anónimo (~1541).png|150px]] | ixiptli_temachiztiliztli = | tlamahuiztiliztli = [[Mexihco Tenochtitlan]] [[Tlahtoani]] | pehualiztli_tlamiliztli = [[1366]]-[[1391]] | altepetl = [[Mexihco Tenochtitlan]] | achtopa = | niman = [[Huitzilihhuitl]] | tlacatiliztli = [[1307]]~[[1357]] | tlacatiliztli_iyeyan = | miquiztli = 1391 | miquiztli_iyeyan = [[Mexihco Tenochtitlan]] | tahtli = | nantli = | namictli = Tezcatlamiyahuatzin<br>[[Ilancueitl]]<br>Huitzilxotzin<br>Xiuhcuetzin | pilhuan = [[Huitzilihhuitl]]<br>[[Chimalpopoca]] (Ahzo)<br>[[Itzcohuatl]]<br>Tlahtolzaca<br>Cuatlecohuatl<br>Matlalxoch | tlahtohcatlacamecayotl = Tenochtitlan tlacamecayotl }} [[Imagen:Codex Mendoza folio 2v.jpg|right|250px|thumb|'''Acamapichtli''', itepehualiz iuh neci ipan [[Códice Mendocino]]. Ma xiquitta in xihuitl ce-tecpatl in nican neci Acamapichtli iuhquin cihuacohuatl, zan ixquichca xihuitl chicueyi-acatl (1383) omotlahtohcatlalih zan ye iuh omoteneuh Tlahtoani-tlacateccatl.]] '''Acamapichtli''' tlatectli iuh in yacatto [[Tlahtoani|Hueyi tlahtoani]] [[mexihcatl]], in aquin oquichicauh in [[Excan Tlahtoloyan]] netech [[Tenochtitlan]] ihuan in tecuacan [[tepanecah|tepanecayotl]], [[Azcapotzalco]]. Yehhuatl quinpalehuilih in tepanecah itech itepehualiz huitztlampa. === In tlein quihtoznequi itoca === Itoca quihtoznequi ic [[caxtillantlahtolli]] ''el que empuña la vara de carrizo'', manel oc achi huel mihtoa ''puño cerrado con carrizos'' ( aca-tl ''carrizo'', mapich-tli ''puño cerrado, manojo'' huicpa "ma-piqui" ''apretar algo con la mano''). == Inemiliz == Inoquipan macuilpohualxiuhtiliztli XIII ihuan itzintiliz XIV omohmoyahuaqueh in [[mexitin]] huiccopa tonatiuh icalaquiyan atenco in atezcatl [[Tetzcoco]] yehhuantin omotlalihqueh in nepapan altepetl, iuh Huixachtitlan, iuh Azcapotzalco noihuan [[Chapoltepec]]. In tepanecah oquimmacauhqueh in mexihcah inic omotlalihqueh ipan mictlampa in tlalhuactli yehhuantin oquiteneuhqueh imaltepeuh '''Cuauhmixtitlan''' ipan xihuitl 1274{{3conejo}}. Ipan xihuitl 1366{{4conejo}}<ref>Chimalpain, p.223</ref> in tepanecatl hueyitlahtoani [[Ahcolnahuacatl]], yehhuatlin quixittac in Acamapichtli (colhuatl tlahtohcapilli in aquin nemiya [[Cohuatlichan]]) inic omotlalih ipan tlahtohcaicpalli itech pohui [[Tenochtitlan]], iuh opeuh in yancuic Tenochtitlan itlahtohcamecayo, inin altepetl motenehua in tlacemololoh itech toltecayotl ihuan in tlahtohcayotl mocuepa iuhqui Hueyi tlahtohcayotl, yehhuatlin quihualpatlac Colhuahcan, iuh omochiuh inic eyi [[Excan Tlahtoloyan]]. [[Imagen:Cambio de Cuauhmixtiltlan a Tenochtitlan.png|thumb|250px|Cuauhmixtitlan 1274/Tenochtitlan 1376]] Cequi tlamantli in techpalehuiz ic ticmatizqueh in iquin otlacat Acamapichtli, monequi ma ticmatican in aquihqueh ocatcah in itah in inan, inic quicemmelahuaz itzintiliz, ic monequi timomachtizqueh ic miyac netlacuitlahuiliztli. Itah ocatca '''Huehueh Acamapichtli''' (''Chimalpain'', ''Mendieta, Torquemada''), in tlahtoani Colhuahcan (1323-1336). Ca yehhuatl '''[[Ilancueitl Ixxochitl]]''' in inan. <ref>Chimalpain p. 225; Ixtllxochitl hualmitzilhuia ca yehhuatl oquitocayotiya iuh ''Cuetlaxxochitzin''. Chimalpain quimaca occe tocaitl ipan amaizhuatl 357 quihtoa in Acamapichtli ipil Opochtli Iztahuatzin ihuan in cihuatl Matotoztli, iniqueh on tocaitl ahmo nelli.</ref> Monequi ma tiquilnamican in tlahtohqueh mexihcah miaquin icihuahuan, ic neixcuitilli, ''Torquemada'' quihtoa in acatto ocatca Tezcatlamiyahuatl. Itechpa ipilhuan Chimalpain oquihtoh in oncateh 23 ipilhuan, manel za oquitocayotih 11: *Cuauhtlecohuatl, *Ixehuatzin, *Ometochtzin (Tollan itlahtohcauh), *Cuetlachtzin (omonamic Tollan Xiloxochitzin itlahtohcauh), *Citlalcohuatzin, *Macuextzin, *[[Itzcohuatl|Itzcohuatzin]] (yez tlahtoani Tenochtitlan), *Huehuezaca, *Tetlepanquetza, *Yaotlantzin, *Ixcuitlantoc. Nepapan nemiliztlahcuilolli techilhuiah in Huitzilihhuitl (''Chimalpain, Mendieta,'' ''Ixtlilxochitl, Torquemada'') ihuan in Chimalpopoca (''Mendieta, Torquemada'', ''Historia de los mexicanos'') no ipilhuan in Acamapichtli. Ixtlilxochitl techilhuia no ipilhuan Xiuhtlatonac ihuan Chalchiuhtlatonac, ca yehhuatlin omihtoh ompa Coyohuahcan ocatca in achtopa tlahtoani, inin ahmo nelli. Manel Acamapichtli oquitzonan iuhqui [[Cihuacohuatl]] ipan 1366 xihuitl,<ref> Ixtlilxochitl auh in ''Anales de Tlatelolco'' iuh in oquitecah 1367 xihuitl</ref> ye ocatca niman ic iuh Hueyi tlahtoani. Zan ixquichca 1383{{8caña}} mochihuaz inic motlahtohcatlaliz iuhqui ic motocayotiz Tlahtoani-tlacateccatl. Acamapichtli ahmo omeyollouh in oquimotlacentlalilih in tepanecah inyaoyo, iuh ipan 1376{{1ped}} xihuitl huiccopa [[chalcayotl]] inic pehua in achtopa "Xochiyaoyotl" ma mantoqueh ixquichca 40 xihuitl; zan ce no xihuitl ipan quiyeyecalhuia ca yehhuatl quipatla in tecuacan itoca ''Mexihco-Cuauhmixtitlan'' copahuic ''Mexihco-Tenochtitlan'', Acamapichtli oquichiuh inic quimahuiztiliz in Tenochtzin. Occe altepetl ihtic Atezcatl Tetzcoco Tlahuelmayan Mexihco (Valle de México) ca yehhuantin oquipanahuihqueh in altepetl Xaltocan ihuan in altepetl Tepotzohtlan. Ipan achi cahuitl, in tlacetililiztli intech mexihcah ihuan tepanecah oquitlalpolohqueh ic ichicahualiz nepapan [[altepetl]]. == Itepehualiz == *1367. Itloc Azcapotzalco quipanahuiah in Excan Tlahtoloyan Xaltocan-Cuauhtitlan-Tepotzohtlan. In mexihcah nohmah quipanahuiah Teohuahcan Amaquemecan Chalco, inic quimictiah Huehue Cacama Totec (1352-1367). *1370. Tequitilo Tenayohcan. *1376. Pehua in [[Xochiyaotl]] Chalcopa. *1379. Tlalpololo Xochimilco. *1382. Tlalpololo Mizquic. *1393. Tlalpololo Cuitlahuac. *1395. Tlalpololo Cuauhnahuac (quilmach cequintin tlatlalihqueh inin altepetl itech pohui Chalco). == Oc no xiquitta ==<!--Véase también--> * [[Tenochtitlan]] == Tlahtolcaquiztiloni == <references/> == Amoxtiliztli ==<!--Bibliografía--> * [[Chimalpain|Chimalpain Cuauhtlehuanitzin, Domingo]]. ''Las ocho relaciones y el memorial de Colhuacan.'' CNCA. 1998. * [[Hernando de Alvarado Tezozómoc|de Alvarado Tezozómoc, Hernando]]. ''Crónica mexicana.''Col. Crónicas de América. Ed. Dastin. 2002. * [[Ángel María Garibay|Garibay, Ángel]]. ''Teogonía e Historia de los mexicanos.'' Ed. Porrúa 1965. *Gillespie, Susan. ''Los reyes aztecas''. Ed. Siglo XXI. 1994 *[[Juan de Torquemada|Torquemada, Fray Juan de]]. ''Monarquía Indiana''. Biblioteca del Estudiante Universitario # 84 UNAM 1995. *[[Fernando de Alva Ixtlilxóchitl|de Alva Ixtlilxóchitl, Fernando]]. ''Historia de la Nación Mexicana.'' Ed. Dastin. España 2002. *Fray Gerónimo de Mendieta. ''Historia Eclesiástica Indiana.'' Conaculta 1997. *''[[Códice Ramírez]]''. SEP 1975. *''Anales de Tlatelolco.'' Traducción y paleografía de Rafael Tena Conaculta 2004. =={{Links}}== *{{Cite web | last = Tovar | first = Juan de | title = Acamapichtli, el primer rey azteca (reinó entre 1376 y 1395) | work = Biblioteca Digital Mundial | language = '''Idioma: Náhuatl del norte de Puebla''' y Español | accessdate = 2013-05-25 | date = 1585 | url = http://www.wdl.org/es/item/6718/ | archive-date = 2014-10-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20141029100846/http://www.wdl.org/es/item/6718/ | dead-url = yes }} [[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]] [[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl]] [[Neneuhcāyōtl:Mexihcah tlahtoanimeh]] ccfh7ghu1enithc6gsqf10winybgnq4 Ángela Peralta 0 23221 532555 526405 2026-09-28T05:15:32Z Akapochtli 159 Categoría 532555 wikitext text/x-wiki {{Tlahcuilolli-MEX}} {{Compositor |Nombre = Ángela Peralta |Image = Angela peralta-de pie.jpg |birthname = María de los Ángeles Manuela Tranquilina Cirila Efrena Peralta Castera |born = {{MEXf1864}} [[6 ic chicōme mētztli]], [[1845]]<br />[[Āltepētl Mēxihco]] |dead = {{MEXf1864}} [[30 ic chicuēyi mētztli]], [[1883]]<br /> <small>(38)</small> |corrienteart = |instruments = |númobras = |obramásimport = }} '''Ángela Peralta ''' ītōcā [[Mēxihco|Mēxihcatl]] ''[[soprano]]'' [[cuīcani]] auh [[cuīcapixqui]]. [[Neneuhcāyōtl:Cuicapixqueh]] 4uwo88i0434p8upx31qxwq9vjgjl1tb George H. W. Bush 0 23792 532552 524547 2026-09-28T05:09:03Z Akapochtli 159 Categoría 532552 wikitext text/x-wiki {{Tlahtohcatlahtoani |Tocaitl = George Bush |Tlaixcopinalli = George H. W. Bush, President of the United States, 1989 official portrait.jpg |Tlacatocayotl = |Tlacatiliztli = |Miquiztli = |Tequitl = |Ayiliztli = |Ihuicpa = }} '''George H. W. Bush''' ([[1924]] - [[2018]]) == No xiquitta == {{USATlahtocatlahtoani}} [[Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1924]] [[Neneuhcāyōtl:Omicqueh xiuhpan 2018]] [[Neneuhcāyōtl:Tlacah]] fui7v223gbo6x4qvwng15k2a0dkds25 Ahteōmatiliztli 0 23886 532547 386684 2026-09-28T04:58:10Z Akapochtli 159 Categoría 532547 wikitext text/x-wiki In '''āhteōmatiliztli''' cā in [[teōmatiliztli]] tlahuēlcuepililiztli. In [[teōtl]] ahtlaneltoquiliztli. [[Īxiptli:Ramirez nigromante.jpg|marco|derecha|''Ahmo tlein teōtl; in yōlli monemiliā''.</br> —[[Ignacio Ramírez]]<ref>''Diccionario enciclopédico de México'', p. 1671.</ref>]] ==Tlahtōlcaquiliztilōni== <REFERENCES/> [[Neneuhcāyōtl:Teomatiliztli]] 6f9cwd5cexrplb726arobsdlen7i54j Ignacio Ramírez 0 23887 532556 526561 2026-09-28T05:16:35Z Akapochtli 159 Categoría 532556 wikitext text/x-wiki {{Tlahcuilolli-MEX}} {{Cemitqui |Nombre = Ignacio Ramírez |Image = Ignacio Ramírez.jpg |birthname = Juan Ignacio Paulino Ramírez Calzada |born = {{MEXf1821}} [[22 ic chicuacen mētztli]], [[1818]]<br />[[San Miguel de Allende]], [[Guanajuato]] |dead = {{MEXf1864}} [[15 ic chicuacen mētztli]], [[1879]]<br />[[Āltepētl Mēxihco]] <small>(60)</small> |occupation = |yearsactive = |afiliado = }} '''Ignacio Ramírez''' nozo '''El nigromante (in tlācatecolōtl)''' ītōcā [[Mēxihco|mēxihcatl]] [[tlahcuiloh]], [[cemitqui]] auh [[tlazohmatiliztlācatl]]. [[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl]] t46r8jjqwx58l7lic9th00sx95yozfl Huehcauhahtlapalli 0 24595 532533 496873 2026-09-28T04:14:56Z Akapochtli 159 Arreglo 532533 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = ''Huēhcāuhahtlapalli'' | fossil_range = {{fossil range|83|70}}[[Jurásico]] | image = Archaeopteryx NT.jpg | image_width = 250px | image_caption = ''Huēhcāuhahtlapalli'' lithographica | regnum = [[Yōlcatl|Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Tōtōtl|Aves]] | ordo = [[Archaeopterygiformes]] | familia = [[Archaeopterygidae]] | genus = '''''Archaeopteryx''''' | subdivision_ranks = [[Especie (biología)|Especies]] | subdivision = * ''A. lithographica'' <small>Meyer, [[1861]] ([[especie tipo|tipo]])</small> * ''A. bavarica'' <small>Wellnhofer, [[1993]]</small> | genus_authority = Meyer, 1861 [''[[nomen conservandum]]''] | synonyms = |title=<small>A nivel de género</small> |''Griphosaurus'' <br /><small>Wagner, 1862 [''nomen rejectum'']</small> |''Griphornis'' <br /><small>Woodward, 1862 [''nomen rejectum'']</small> |''Archaeornis'' <br /><small>Petronievics, 1917</small> |''Jurapteryx'' <br /><small>Howgate, 1984</small> |¿''[[Wellnhoferia]]''? <br /><small>Elżanowski, 2001</small> |title=<small>A nivel de especie</small> |''[[Pterodactylus]] crassipes'' <br /><small>Meyer, 1857 [''[[nomen rejectum]]'']</small> |''[[Rhamphorhynchus]] crassipes'' <br /><small>(Meyer, 1857) [''[[nomen rejectum]]'']</small> |''[[Scaphognathus]] crassipes'' <br /><small>(Meyer, 1857) [''[[nomen rejectum]]'']</small> |''Archaeopteryx crassipes'' <br /><small>(Meyer, 1857) [''[[nomen rejectum]]'']</small> |''Griphosaurus problematicus'' <br /><small>Wagner, 1862 [''nomen rejectum'']</small> |''Griphornis longicaudatus'' <br /><small>Woodward, 1862 [''nomen rejectum'']</small> |''Griphosaurus longicaudatus'' <br /><small>(Woodward, 1862) [''nomen rejectum'']</small> |''Archaeopteryx macrura'' <br /><small>Owen, 1862 [''nomen rejectum'']</small> |''Archaeopteryx siemensii''? <br /><small>(Dames, 1897)</small> |''Archaeornis siemensii'' <br /rć 1897)</small> |''Archaeopteryx owenii'' <br /><small>Petronievics, 1917 [''nomen rejectum'']</small> |''Archaeopteryx recurva'' <br /><small>Howgate, 1984</small> |''Jurapteryx recurva'' <br /><small>(Howgate, 1984)</small> |''Archaeopteryx bavarica'' <br /><small>Wellnhofer, 1993</small> |''[[Wellnhoferia grandis]]''? <br /><small>Elżanowski, 2001</small> }} '''''Archæopteryx''''' itoca ce [[Dinosaurio]] - [[Tototl]]. Itoca '''Archæopterix''' quinezcayotia '''Huehuehaztli''' [[Neneuhcāyōtl:Dinosaurio]] plqj8j9ca8zwww7uulfy4xoce6hcbow Tayatzin 0 26089 532559 529046 2026-09-28T05:20:29Z Akapochtli 159 Categoría 532559 wikitext text/x-wiki {{Tlahtoani | tocaitl = Tayatzin | ixiptli = | ixiptli_temachiztiliztli = | tlamahuiztiliztli = Azcapotzalco Tlahtoani | pehualiztli_tlamiliztli = 1427 | altepetl = Azcapotzalco | achtopa = [[Tezozomoc]] | niman = [[Maxtla]] | tlacatiliztli = | tlacatiliztli_iyeyan = | miquiztli = 1427 | miquiztli_iyeyan = [[Azcapotzalco]] | tahtli = [[Tezozomoc]] | nantli = [[Chalchiuhcozcatzin]] | namictli = | pilhuan = | tlahtohcatlacamecayotl = }} '''Tayatzin''' ītōcā ce [[tlahtoāni]] īpan [[Āzcapōtzalco]]. Pampa in icnēliānicayotl īca in [[Mēxihcah]] tlahtoāni, [[Chīmalpopoca]] , īicniuh [[Māxtla]], ōquitzauc Tayatzin, ompa ōmic. [[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl]] i1gqoi2uxezdh03d7gnuvy2qwpv5usy Eric Bauza 0 31465 532538 515819 2026-09-28T04:28:32Z Akapochtli 159 Categoría 532538 wikitext text/x-wiki {{Tlahcuilolli-USA}} [[Īxiptli:Eric Bauza speaking at the 2014 New York Comic Con.jpg|thumbnail|Bauza, [[2014]]]] '''Eric Adrian Bauza''' ītōcā cē [[Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl Ixachitlān|tlahtohcāyōtēcatl]]. [[Neneuhcāyōtl:Tlacatl]] m11lmv0pixyam5hnkpia3lpk8qm1jrx 532539 532538 2026-09-28T04:30:08Z Akapochtli 159 Arreglo 532539 wikitext text/x-wiki [[Īxiptli:Eric Bauza speaking at the 2014 New York Comic Con.jpg|thumbnail|Bauza, [[2014]]]] '''Eric Adrian Bauza''' ītōcā cē [[Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl Ixachitlān|tlahtohcāyōtēcatl]]. [[Neneuhcāyōtl:Tlacah]] t3a37s9jusp3gyyky3jprww0kdxic5f Juan de Torquemada 0 31950 532519 528412 2026-09-28T01:21:04Z Akapochtli 159 Categoría y arreglo 532519 wikitext text/x-wiki [[Image:Fray juan de torquemada.jpg|thumb|200px|Yehhuatl in teotlacatl Juan itech Torquemada ipan 1614.]] [[Image:Torquemada Monarchia.jpg|thumb|Juan itech Torquemada (tetlaneltoquitiani).]] ''Inin tlahcuilolli itechpa tlahtoa yehhuatl in teotlacatl<ref>In tlahtolli «teotlacatl» quihtoznequi ica españatlahtolli «religioso» nozo «Fray».</ref> Juan itech Torquemada<ref>Ica españatlahtolli, «oriundo de Torquemada» nozo ica nahuatlahtolli, ''tlalquixtiani itech Torquemada, España''.</ref>, tetlaneltoquitiani<ref>In tlahtolli «tetlaneltoquitiani» quihtoznequi ica españatlahtolli «misionero» nozo «predicador».</ref> itech in [[Yancuic España]]<ref>In tlahtolli «Yancuic España» huel motta nican: [[Yancuic Caxtillan]].</ref> ihuan monequi ahmo mixcuepaz ica in hueyiteohuah<ref>In tlahtolli «hueyi teohuah» mihtoa ica españatlahtolli «cardenal».</ref> [[Juan itech Torquemada (hueyi teohuah)|Juan itech Torquemada]] ([[1388]]-[[1468]]) teuctlamatini<ref>In tlahtolli «teotlamatini» nozo «teotlamatini» quihtoznequi ica españatlahtolli «teólogo».</ref>, tlahcuiloani ihuan itlahtzin in tetlatzontequiliani teopixqui ''inquisidor'' [[Tomás itech Torquemada]] ([[1420]]-[[1498]])'' In Teotlacatl '''Juan itech Torquemada''' ([[Torquemada (Palencia)|Torquemada]], ¿[[1557]]?-[[Altepetl Mexihco]], [[1624]]) yehhuatl catca ce teopixqui<ref>In tlahtolli «teopixqui» quihtoznequi ica españatlahtolli «sacerdote» nozo «eclesiástico».</ref> [[franciscoteotlacatl]] ihuan [[tlahtolihcuiloani]]<ref>In tlahtolli «tlahtolihcuiloni» quinezcayotia ica españatlahtolli «historiador» nozo «cronista».</ref> [[España|españatlacatl]]. Tlachihuani itech tlachiuhtli ipan itlapanahuiliz<ref>In tlahtolli «ipan itlapanahuiliz» quinezcayotia ica españatlahtolli «en su mayoría».</ref> itech ahcic<ref>In tlahtolli «itech ahcic» quihtoznequi ica españatlahtolli «relacionadas».</ref> ica in [[tlamatiliztli]] techiuhcayotl<ref>In tlahtolli techiuhcayotl» quihtoznequi ica españatlahtolli «antigua».</ref> itech [[Mexihco]] ihuan itech [[macuilpohuaxihuitl inic XVI]]. == Tenemilizpoalli ihuan machiztli<ref>In quihtoznequi ica españatlahtolli «vida y ministerio» nozo «biografía y ocupación».</ref> == Ahzo tlacat ipan in altepemaitl itech Torquemada, [[Castilla la Vieja]], itzalan inic [[1557]] ihuan inic [[1565]], monemitih ipan in [[Yancuic España]] niman cencah telpochtli. In ihcuac ye tzonquizaya in [[macuipohualxihuitl XVI]] quicalac ipan tlamaceuhcayo<ref> In tlahtolli «tlamaceuhcayotl» quinezcayotia ica españatlahtolli «hermandad», «cofradía» nozo «orden».</ref> in [[Yecnemiliceh Francisco itech Asis]]. Yehhuatl catca itlamachtil Teotlacatl Juan Bautista ihuan moneltoca ca noihuan yehhuatl catca itlamachtil Teotlacatl [[Bernardino itech Sahagun]]. Yehhuatl neltoconi in noihuan quixmatini in Teotlacatl [[Jeronimo itech Mendieta]]. Yehhuatl catca neltoquitiani ipan nepapan xomolli<ref> In tlahtolli «xomolli» quinezcayotia ica españatlahtolli «lugar», «sitio», «punto», «rincón».</ref> itech in Yancuic España, ihuan ompa inic [[1609]] ixquetzaloc in iuh tlahtolihcuiloani itech in Tlamaceuhcayotl franciscoteotlacayotl. Torquemada moyehyecoh in iuh tlapixqui itech in teopixcacan ipan [[Tlaxcallan]], in ompa peuh in ineihzahuiliz<ref> In tlahtolli «neihzahuiliztli» quinezcayotia ica españatlahtolli «fascinación», «atracción», «admiración», «interés», «asombro».</ref> itechpa in tlamatiliztli achtoespañayotl<ref> In yancuictlahtolli «achtoespañayotl» quihtoznequi ica españatlahtolli «prehispánicas», «precolombino».</ref>, in ihcuac quixtemoaya in tlalli<ref>In tlahtolli «tlalli» nican quinezcayotia ica españatlahtolli «tierra», «territorio», «área» ihuan noihuan «región».</ref> itloc in tepetl itech Xochitecatl. Noihuan yehhuatl catca in tlaopixqui itech in teopixcacan ipan [[Zacatlan de las Manzanas]], [[Puebla]], inic [[1601]]. Quichiuh tlanematcaittaliztli<ref>In tlahtolli«tlanematcaittaliztli» quihtoznequi ica españatlahtolli «estudios», «análisis», «observación»</ref> ipan tlahtoliztli itech tlalquixtiani<ref>In tlahtolli «itech tlalquixtiani» quinezcayotia ica españatlahtolli «indígena».</ref> ihuan quicentlalih [[Códice|tlacehcentlaliliztli]]<ref>In tlahtolli «tlacehcentlaliliztli» quinezcayotia ica españatlahtolli «códices», «recopilaciones» nozo «compilaciones»</ref> ihuan tlapohpotiliztli<ref>In tlahtolli «tlapohpotiliztli» quihtoznequi ica españatlahtolli «compilaciones», «compendios», «anotaciones», «manuscritos».</ref>, itech in catlein monelhuayotih inic quihcuiloz in tlatoquilih itlachiuh. Noihuan quipiaya nemachtiliztli monequini<ref>In tlahtolli «monequini» quihtoznequi ica españatlahtolli «básicos», «primordiales».</ref> itech in calquetzaliztli<ref>In tlahtolli «calquetzaliztli» quinezcayotia ica españatlahtolli «arquitectura», «construcción». https://web.archive.org/web/20161126135713/http://www.wordreference.com/sinonimos/arquitectura</ref>. Inic quimahuizoa<ref>In tlahtolli «inic quimahuizoa» quinezcayotia ica españatlahtolli «provechando» (Rémi Simeon, ''Diccionario de la Lengua Náhuatl o Mexicana'', ixtli 264, amoxchihualoyan ''Siglo XXI'', Mexihco Altepetl, inic 1988.</ref> inin tlamatiliztli ihuan inic itetlatlahtlauhtiliz in tlahtocatepatillo<ref>In tlahtolli «tlahtohcatepatillo» quinezcayotia ica españatlahtolli «virrey». Inin tlahtolli huitz itech «tlahtoani» ihuan itech «tepatillo» in quihtoznequi «sustituto».</ref> [[Juan de Mendoza y Luna]], in Tecpilli<ref>In tlahtolli «tecpilli» quihtoznequi ica españatlahtolli «marqués».http://www.wordreference.com/sinonimos/marqu%C3%A9s</ref> Montesclaros, inic 1604 peuh in quihuicaz ipan in [[Altepetl Mexihco]] in tlatlahtlaliliztli itech in ochpantli [[Los Misterios]] ihuan [[Chapultepec]], ca oquenchihualoyac ipampa apachihuiliztli. Noihuan ipan in Altepetl Mexihco, quihuicac in calchihualiztli itech in teopancalli [[Santiago Tlatelolco]] inic 1609, tlayocoyalli ipan ipeuhca itechpa Teotlacatl [[Juan Bautista]]. Juan itech Torquemada quimocuiliaya in machiztli in iuh tlapixqui itech [[teopixcacan Santiago Tlatelolco]]. Huel ihcuac ompa inoc in cahuitl in ipan quihuicaya in calchihualiztli itech cequih momoztli<ref>In tlahtolli «momoztli» quinezcayotia ica españatlahtolli ''altar'' nozo ''retablo''.</ref>, inic ontetl meztli inic 1605, cemeh tlatlapalhuianimeh tlalquixtianimeh in tequipanoayah itech itepacholiz, quiteilhuihqueh imixpan in tepachoanimeh tlahtohcatepatillocayotl ihuan iixpan in teohuah teyacatih<ref>In tlahtolli «teohuah teyacatih» quinezcayotia ica españatlahtolli ''arzobispo'' nozo ''obispo principal (que va delante)''.</ref> itech Mexihco: Teotlacatl [[Garcia de Mendoza y Zúñiga]], ipampa tecuahcuammatiliztli, itech quimcuahuiz<ref>In tlahtolli «cuahuia, nite-» quihtoznequi ica españatlahtolli ''azotar (a alguien)''.</ref> ica ahnepihuiliztli intla quichihuayah cequih tlahtlacolli, itech quimchihualtiz in tequioanoz ipan in tonatiuhpan<ref>In tlahtolli «tonatiuhpan» quinezcayotia ica españatlahtolli ''domingo(s)''.</ref> ihuan ilhuitl ahtequitililoni, itech ahmo quintlaixtlahuiz ihuan macheh ipampa oquicuahuiz tlaahuilquixtiliztica in mohuapauhqui itlaixquetzal<ref>In tlahtolli «tlaixquetzalli» quinezcayotia ica españatlahtolli ''encargado'' ihuan nican ''mayoral''.</ref> in yehhuantin etlatlapalhuianimeh tlatocayotilli [[Agustin Garcia]], ixquichca quicahuaz netlanalhuiliztica eztenqui, zan iyoh yehica yehhuatl chicotlamatiliztica omotzinehuaya in tequipanoz manel yeloani ce ilhuitl ahtequitililoni<ref>In tlahtolli «ahtequitililoni» quihtoznequi ica españatlahtolli ''festivo'' nozo ''no laborable''.</ref>. Nenhuetziliztica ahmo momati ipan tlein tzonquiz inin neteilhuiliztli<ref>In tlahtolli «neteilhuiliztli» quihtoznequi ica españatlahtolli ''demanda'', ''reclamación'' ihuan nican ''proceso''.</ref>, intla tlatzacuiltiloc ahnozo ahmo in Juan itech Torquemada; zan inin tlachihualiztli quineltilih in iyeliz teixicquetzani in teotlacatl ihuan in yuhquizaliztli in ipan tequitiah itlaneltocacahuah. Manel ipan inin cahuitl yeya tlamanitiliztli ca in tenezcayohuan<ref>In tlahtolli «tenezcayohuan» quinezcayotia nican ica españatlahtolli ''patrones''.</ref> quinhuitequiah in itlaaxcahuan<ref>In tlahtolli «tlaaxqui» quinezcayotia ica españatlahtolli ''peón''.</ref> intla yehhuantin quichihuayah cequih neixcuepaliztli. Iyohcah inon, yeya ixtlamatiloni<ref>In tlahtolli «ixtlamatiloni» quinezcayotia ica españatlahtolli ''normal'', ''razonable''.</ref> ipan inon cahuitl ca in tlalquixtianimeh in tequitiah ipal teopixcacan zan iyoh icneliloni ica [[tlacualli]]. Zan ipan in iteyolmahxiltiliz inihqueh on tlatlapalhuianimeh ihuan occequintin tlaneltilianimeh<ref>In tlahtolli «tlaneltiliani» quinezcayotia ica españatlahtolli ''testigo''.</ref>, Torquemada tzonehuaya inic quinhuitequi mopetlauhqueh ihuan iixpan in miecquintin. Torquemada quihuicac in calchihualizti itech in momoxtli itech Santiago Tlatelolco, Xochimilco ihuan occe in tlein ihualoqueh ompa Michoacan ihuan Oaxaca. Inic 1613, Juan de Torquemada quiyehyecoh in machiztli in iuh tlapixqui itech [[teopixcacan Santiago Tlatelolco]]. Torquemada mic ipan Santiago Tlatelolco, inic 1624. ==Tlachiuhtli== Quihcuiloh in tlachiuhtli ''Itenemilizpoal ihuan itlamahuizol in yecnemiliceh iteyolcuitihcauh in Cristotzin, teotlacatl [[Sebastian de Aparicio]], iteotlacauh altepetlacatl<ref>In tlahtolli «altepetlacatl» quinezcayotia ica españatlahtolli ''lego'', ''laico'' nozo ''seglar'' (Eduardo Cesar Portugal Carbo, ''Diccionario de la Lengua Nahuatl'', amoxchihualoyan Porrua, inic 2015.</ref> in tlamaceuhcayo in ilhuicatlaihuallotl<ref>In tlahtolli «ilhuicatlaihuallotl» quihtoznequi ica españatlahtolli ''seráfico'' nozo ''angelical''.</ref> teopixqui yecnemiliceh Francisco itech in tepeuhyan<ref>In tlahtolli «tepeuhyan» quihtoznequi ica españatlahtolli ''provincia''.</ref> in Yecnemiliceh Teotlahtolli'' (1601) netzitzquiliztica ixihmachoni ica in tocaitl tlatzinquixtilli itech [[Itenemilizpoal in teotlacatl Sebastian de Aparicio]]. In itlachiuh teyacatih yehhuatl ''In ompohualli once amoxtli tlamahuiztilizotl ihuan in Malcochehcan Tlaquixtihcayotl ica in itzintiliz ihuan iyaoyo intech in tlalquixtianimeh tonatiuh iquizayancayotl, intechpa in inechantlalihcahuan, tlapantlazaliztli, texahxamatzaliztli, nenemilizcuepaliztli ihuan occe tlamantli tenehualoni itech in inohma tlalli''<ref>Yehhhuatli tetlaixpantiliztli quinezcayotia tlacueptli ica huehue castillatlahtolli ''Los veinte ivn libros rituales i Monarchia Indiana, con el origen y guerras de los Indios Occidentales, de sus poblazones, descubrimientos, conquista, conversión y otras cosas maravillosas de la mesma tierra''.</ref>, oc ye cencah ixihmachoni ica itoca tlatzinquixtilli de ''Malcochehcan Tlalquixtihcayotl''<ref>In tlahtolli «''Malcochehcan Tlalquixtihcayotl'' quinezcayotia ica españatlahtolli ''Monarquía Indiana''</ref>. Inic quichihuaz inin tlachiuhtli, Torquemada monelhuayotih ipan ehuaamatl, tlatlapalhuiliztli, tlahcuilolli... ==Miccanecahualiztli== Yehhuatl in Juan itech Torquemada ittoc in iuh cemeh in teyacatihqueh itemaquixtihcahuan in tlahtolpohualiztli techiuhcayotl mexihcatl ipampa quicalaquiz ipan in tlahtolpohualiztli ipanocayo. Itlacneliliz ipan in inemachtiliz in tlahtoliztli nahuatl noihuan yehhuatl ittitiloni. == Oc no xiquitta ==<!--Véase también--> == Tlahtolcaquiztiloni == <references/> [[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]] [[Neneuhcāyōtl: Mexihcatl]] itw38fjg017clwm3r3cj8cdi0k0lo9s Yehuecauhceratops 0 32291 532515 526921 2026-09-27T22:48:14Z Akapochtli 159 Arreglo 532515 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = ''Yehuecauhceratops'' | fossil_range = {{fossil range|72}} | image = Yehuecauhcertops.png | image_width = 250px | image_caption = ''Yehuecauhceratops mudei'' | regnum = [[Yolcatl|Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Reptile|Sauropsida]] | superordo = [[Dinosaur]]ia | ordo = [[Ornithischia]] | familia = [[Ceratopsidae]] | subfamilia = [[Centrosaurinae]] | genus = '''''Yehuecauhceratops''''' | genus_authority = Rivera-Sylva ''et al.'', 2017 | type_species = '''''Yehuecauhceratops mudei''''' | type_species_authority = Rivera-Sylva ''et al.'', 2017 }} [[Īxiptli:Yehuecauhceratops skeleton.jpg|250px|miniaturadeimagen|izquierda|''Yehuecauhceratops'' ipan [[Saltillo]], ompa Museo del Desierto.]] '''Yehuecauhceratops''', itoca quinezcayotia "In yehuehcauh ixtli in tlein quipiya cuacuahuitl", inin yolqui nenca ye huehcauh 72 millones xihuitl ipan Mexihco ihuan itech pohui in [[dinosaurioh|dinosauriomeh]]. Nenca ipan [[Coahuillan Zaragoza]], [[Mexihco]]. Itoca cemantoc ''Yehuecauhceratops mudei'', ''mudei'' ihuicpa in [[caxtillāntlahtōlli|caxtillantlahtoltica]] MUDE (Museo del Desierto).<ref name="2017desc">{{cite journal | last1 = Rivera-Sylva | first1 = H.E. | last2 = Frey | first2 = E. | last3 = Stinnesbeck | first3 = W. | last4 = Guzmán-Gutiérrez | first4 = J.R. | last5 = González-González | title = Mexican ceratopsids: Considerations on their diversity and evolution | journal = Journal of South American Earth Sciences | date = 2017 | doi = 10.1016/j.jsames.2017.01.008 | url = http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0895981116302917}}</ref> == {{SeeAlso}} == * [[Tēpouhtitlāzcuetzpalin]]. == Tlahtolcaquiztiloni ==<!--Referencias--> <references/> [[Neneuhcāyōtl:Niman cretacic dinosaurioh]] [[Neneuhcāyōtl:Yolcatl]] 4p32bb9ukawvtokpgq9uk1cx8y9qqtq 532522 532515 2026-09-28T01:39:06Z Akapochtli 159 Quitar macrones 532522 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = ''Yehuecauhceratops'' | fossil_range = {{fossil range|72}} | image = Yehuecauhcertops.png | image_width = 250px | image_caption = ''Yehuecauhceratops mudei'' | regnum = [[Yolcatl|Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Reptile|Sauropsida]] | superordo = [[Dinosaur]]ia | ordo = [[Ornithischia]] | familia = [[Ceratopsidae]] | subfamilia = [[Centrosaurinae]] | genus = '''''Yehuecauhceratops''''' | genus_authority = Rivera-Sylva ''et al.'', 2017 | type_species = '''''Yehuecauhceratops mudei''''' | type_species_authority = Rivera-Sylva ''et al.'', 2017 }} [[Īxiptli:Yehuecauhceratops skeleton.jpg|250px|miniaturadeimagen|izquierda|''Yehuecauhceratops'' ipan [[Saltillo]], ompa Museo del Desierto.]] '''Yehuecauhceratops''', itoca quinezcayotia "In yehuehcauh ixtli in tlein quipiya cuacuahuitl", inin yolqui nenca ye huehcauh 72 millones xihuitl ipan Mexihco ihuan itech pohui in [[dinosaurioh|dinosauriomeh]]. Nenca ipan [[Coahuillan Zaragoza]], [[Mexihco]]. Itoca cemantoc ''Yehuecauhceratops mudei'', ''mudei'' ihuicpa in [[caxtillāntlahtōlli|caxtillantlahtoltica]] MUDE (Museo del Desierto).<ref name="2017desc">{{cite journal | last1 = Rivera-Sylva | first1 = H.E. | last2 = Frey | first2 = E. | last3 = Stinnesbeck | first3 = W. | last4 = Guzmán-Gutiérrez | first4 = J.R. | last5 = González-González | title = Mexican ceratopsids: Considerations on their diversity and evolution | journal = Journal of South American Earth Sciences | date = 2017 | doi = 10.1016/j.jsames.2017.01.008 | url = http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0895981116302917}}</ref> == {{SeeAlso}} == * [[Tepouhtitlazcuetzpalin]]. == Tlahtolcaquiztiloni ==<!--Referencias--> <references/> [[Neneuhcāyōtl:Niman cretacic dinosaurioh]] [[Neneuhcāyōtl:Yolcatl]] mukrftomepzqtehc8ig16uqgn2y4low 532535 532522 2026-09-28T04:17:39Z Akapochtli 159 Categoría 532535 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = ''Yehuecauhceratops'' | fossil_range = {{fossil range|72}} | image = Yehuecauhcertops.png | image_width = 250px | image_caption = ''Yehuecauhceratops mudei'' | regnum = [[Yolcatl|Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Reptile|Sauropsida]] | superordo = [[Dinosaur]]ia | ordo = [[Ornithischia]] | familia = [[Ceratopsidae]] | subfamilia = [[Centrosaurinae]] | genus = '''''Yehuecauhceratops''''' | genus_authority = Rivera-Sylva ''et al.'', 2017 | type_species = '''''Yehuecauhceratops mudei''''' | type_species_authority = Rivera-Sylva ''et al.'', 2017 }} [[Īxiptli:Yehuecauhceratops skeleton.jpg|250px|miniaturadeimagen|izquierda|''Yehuecauhceratops'' ipan [[Saltillo]], ompa Museo del Desierto.]] '''Yehuecauhceratops''', itoca quinezcayotia "In yehuehcauh ixtli in tlein quipiya cuacuahuitl", inin yolqui nenca ye huehcauh 72 millones xihuitl ipan Mexihco ihuan itech pohui in [[dinosaurioh|dinosauriomeh]]. Nenca ipan [[Coahuillan Zaragoza]], [[Mexihco]]. Itoca cemantoc ''Yehuecauhceratops mudei'', ''mudei'' ihuicpa in [[caxtillāntlahtōlli|caxtillantlahtoltica]] MUDE (Museo del Desierto).<ref name="2017desc">{{cite journal | last1 = Rivera-Sylva | first1 = H.E. | last2 = Frey | first2 = E. | last3 = Stinnesbeck | first3 = W. | last4 = Guzmán-Gutiérrez | first4 = J.R. | last5 = González-González | title = Mexican ceratopsids: Considerations on their diversity and evolution | journal = Journal of South American Earth Sciences | date = 2017 | doi = 10.1016/j.jsames.2017.01.008 | url = http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0895981116302917}}</ref> == {{SeeAlso}} == * [[Tepouhtitlazcuetzpalin]]. == Tlahtolcaquiztiloni ==<!--Referencias--> <references/> [[Neneuhcāyōtl:Dinosaurio]] [[Neneuhcāyōtl:Yolcatl]] gmvizxin5awj9hv0w5ull8okkolaj5j Chīchīlcītlalli 0 34226 532525 479766 2026-09-28T02:27:17Z Xqbot 1575 corrección de redirección doble a [[Chichilcitlalli]] 532525 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Chichilcitlalli]] ga2dvu3xip1lojgkcpptgt7w2jjxxbu Tlalticpactli 0 37496 532505 528207 2026-09-27T20:31:21Z Akapochtli 159 Actualización 532505 wikitext text/x-wiki {{Ahcopa}} {{P1|[[{{PAGENAME}}|NHN]]}} {{Tlani}} {{Nehnencacitlalli | Tocaitl = Tlalticpactli [[File:Earth symbol (bold, white).svg|24px|🜨]] | Ixiptli = The Blue Marble (remastered).jpg | Machiyotl = [[Īxiptli:Tlalticpactli3.jpg|35px|In Tlalticpactli / In Cipactli mexihcamachiyotl]] [[Īxiptli:Earth symbol.svg|20px|Europa Ilhuicamatilizmachiyotl]] | Semieje_mayor = 149,597,887.5 | Semieje_menor = 149,576,999.826 | Perihelio = 0.983 | Afelio = 1.017 | Distancia = 149,597,870 | Radio = 149,597,870 | Excentricidad = 0.0167 | Periodo_orbital = 356.2564 | Velocidad_orbital = 30.287 km/s | Inclinación = 1,57869° | Satélites = 1 ([[Metztli]]) | Diámetro_ecuatorial= 12,756.28 | Diámetro_polar = 12,713.50 | Diámetro_medio = 12,742.00 | Área = 510,065,284.702 km² | Masa = 5.974×10<sup>24</sup> | Densidad = 5.515 | Gravedad = 9.78 m/s² | Rotación = 23.9345 h | Inclinación_axial = 23.45 | Albedo = 31 - 32 | Velocidad_escape = 11.186 | mín = 182 K | media = 282 K | máx = 333 K | Presión = 101,325 kPa | componente1a = [[Ehecatehuiltic]] | porcentaje1a = 78.08% | componente2a = [[Ehecayoh]] | porcentaje2a = 20.95% | componente3a = [[Alcón]] | porcentaje3a = 0.93% | componente4a = [[Tecolli omehecayoh]] | porcentaje4a = 355 [[ppmv]] | componente5a = [[Yancuiquehecatl]] | porcentaje5a = 18.2 ppmv | componente6a = [[Tonatiuyoh]] | porcentaje6a = 5.24 ppmv | componente7a = [[Metano]] | porcentaje7a = 1.72 ppmv | componente8a = [[Criptón]] | porcentaje8a = 1 ppmv | Tipo = nehnencacitlalli | componente1 = [[Tliltepoztli]] | porcentaje1 = 34.6% | componente2 = [[Ehecayoh]] | porcentaje2 = 29.54% | componente3 = [[Tecpatli]] | porcentaje3 = 15.2% | componente4 = [[Macnecio]] | porcentaje4 = 12.7% | componente5 = [[Iztactepoztli]] | porcentaje5 = 2.4% | componente6 = [[Tlequiquiztlalli]] | porcentaje6 = 1.9% | componente7 = Occe | porcentaje7 = 3.65% }} In '''Tlalticpactli''' in inic eyi [[nehnencacitlalli]] [[Tonatih Ichan]] co, in inic macuilli ipal ioctacayo huan in tlacempanahuia inic [[tetzactic]] nehnencacitlalli itechpa octacayotl. Molini ipan ce achi ''elíptica'' iyahualoyan in Tonatiuh in coyahuac 150 000 000 [[km]]. Teyoh nehnencacitlalli tlalmatilizca ayini tlein ca tlachihualli ic atililli tetl ipan cemanqui tlaoliniliztli iihtic, iayiliz quichihua ce chicahuac ''campo magnético''. Ipan inon totoncaatililli mohuilana in tlacuahualli tetl nozo in [[tlalehuatl]], ipan in tlein cateh in [[ilhuicaatl]] ihuan in [[cemantoc tlalli]]. In centetl nehnencacitlalli in tlein nemachilia quipiya [[yoliliztli]]. In Tlalticpactli oncah in neneuhqui nelhuayotl in tlein in [[Tonatiuh]] ihuan in Tonatiuh Ichan. == In tlalmatilizzotl == In 71% itlaixpayo in Tlalticpactli tlaapacholo. In centetl nehnencacitlalli ipan in canin in [[atl]] tlatectli tlacuahuac, atic ihuan ehecatl ipan in tlaixpayotl. In atl neconi ic in yoliliztli. Inome ce teyoh nehnencacitlalli in Tonatiuh ichanco in canin oncah [[quiyahuitl]], in occe [[Titán]]. In Tlalticpactli in centetl citlaltapayolli in canin oncah ayini [[tlalamatiliztli]]<ref>Quihtoznequi ''tectónica de placas''</ref>; in [[Chichilcitlalli]] ihuan in [[Citlalpol]] hueli oquipixqueh tlalamatiliztli, tel cahualo. == Iuhcayotl == Ipan in tlahtollotl oquineneltocac nepapan iuhcayotl itechpa in Tlalticpactli; in huehcauh [[Huehcauh Grecia|greciatlacah]] oquineltocaqueh in tlein in Tlalticpactli ocatca ce ixtlahuatl yahualli, matzacqui in atoyatl ''Oceano'' ([[Homero]]). In [[Pitagoras|Pitargorasneltocayotl]] ihuan [[Platón]] oquineltocaqueh tlein in Tlalticpactli ocatca cetentetl yectic tlaololli. [[Aristóteles]] ocatca in aquin oquinextih in tlein in Tlalticpactli ocatca ololihuic in ihcuac cualo Metztli in canin motta in tlein in Tlalticpactli icehual yahualtic. Ihuicpa in ihcuac in tetlatlaniliztli ocatca in octacayotl. Ipan in huehcauh mexihcatl tlaneltoquiliztli, in Tlalticpactli oquixiptlahtic ic in [[Cipactli]], in tlein in teteoh oquixelohqueh ipan in [[tlalli]] ihuan in [[ilhuicatl]]. In axcan nemachilia tlein in Tlalticpactli iiuhcayo cah [[Tlalticpacteuh]]. == Tlanonotzaliztli == [[File:NASA-Apollo8-Dec24-Earthrise.jpg|frameless|right]] In Tlalticpactli quipiya nahui hueyi tlaxeloliztli nozo tlapachiuhcayotl: in tlalolololli, in aolololli, in ehecaolololli ihuan in yolilizolololli. Inin tlapachiuhcayotl ahmo quipiyah in neneuhqui ''química'' tlachihualiztli ihuan yelizyotl itlalmatiliz. Oncateh ome machiyotl ipampa quihtoah in Tlalticpac: in Ahtlalolinilizzotl<ref>Quihtoznequi ''geoestático''</ref> ihuan in Tlalolinilizzotl<ref>Quihtoznequi ''geodinámico''</ref>. ==== Ahtlalolinilizzotl machiyotl ==== * [[Tlalehuatl]]: in tlapachiuhcayotl ocachi tlaixpayotl, itilahuacayo moctacatia 12km ixquichca 80km ipan ''cratones'' (in huehcauh centlacol in cemantoc tlalli inyollo). In Tlalehuatl mochihua in ''[[basalto]]'' ipan in ''[[ilhuicaatl tlahuelmayan]]''<ref>Quihtoznequi ''cuencas oceánicas''.</ref> ihuan ''[[granito]]'' ipan in [[cemantoc tlalli]]. * [[Tilmahtli (tlalmatiliztli)|Tilmahtli]]<ref>Quihtoznequi ''manto''.</ref>: in tlapachiuhcayotl nepantlah tlalehuatl ihuan yollotl, itilahuacayo octacatia ixquichca 2900 km. * [[iyollo in Tlalticpactli|Yollotl]]<ref>Quihtoznequi ''núcleo''.</ref>:in ocachi centlani tlapachiuhcayotl, itilahuacayo octacatia 3475 km ihuan totoniliztli ixquich 6,700&nbsp;°C. ==== Tlalolinilizzotl machiyotl ==== * [[Teolololli]]<ref>Quihtoznequi ''litósfera''.</ref>: in tlapachiuhcayotl ocachi tlaixpayotl, ca ''elástica''. Itilahuacayo octacatia 250 km, tlamalcocholli in tlalehuatl ihuan in pani centlacol in tilmahtli. * [[Ahchicahuacolololli]]<ref>Quihtoznequi ''astenósfera''.</ref>: in icentlacol in tilmahtli tlein iuhqui atic. Ipan inin tlapachiuhcayotl in tlalolinilizcuecueyotl<ref>Quihtoznequi ''ondas sísmicas''</ref> quicaxhuah inihciuhcayo. * [[Nepantlaholololli]]<ref name="nepantlahololōlli">Quihtoznequi ''mesósfera''.</ref>: No motenehua tlani tilmahtli. Motzintia ipan 700 km centlaniyotl. Mochihua ic tilictic ihuan totonqui tetl, tel ica achi oliniztli. * [[Tlapachiuhcayotl D]]<ref>Quihtoznequi ''capa D''.</ref>: nican in tetl mototoniliah ihuan hueliti tlehcahuia Teololcopa, huelitih tlachihua tletepetl. * [[Ihticolololli]]<ref>Quihtoznequi ''endósfera''.</ref>: ca in yollotl. Tlachihualli ic ce huel tlaatililli calan tlapachiuhcayotl in canin moyocoya atoyatl ihuan ce huel tetzactic ihtic tlapachiuhcayotl. == In aolololli == In Tlalticpactli in centetl nehnencacitlalli ipan in totonatiuh ichan in oncan atic tlaixpayotl. In atl quipachoa in 71% itlaixpayo in Tlalticpactli (in 97% [[poyec atl]] ihuan in 3% [[ahmo poyec atl]]), in quinchihua in macuilli [[ilhuicaatl]] ihuan in chicuace [[cemantoc tlalli]]. Cah in Tlalticpactli ipan in cualli huehhuehca ixquich in Tonatiuh ipal quipiya atic atl tlaixpayopan. Tel, ahmo in [[tlachihualiztli totoncapixcalli]]<ref name="totōncāpixcalli">Quihtoznequi ''efecto invernadero''</ref>, in atl Tlalticpac cehuetzizquia in atl. In achtopa in Tonatiuh ichan, in Tonatiuh oquintlaz achi tonameyotiliztli tlein axcan, tel in ilhuicaatl ahmo ocehuetz ipal in inic ce tlayocoyaliztli iehecaololol in Tlalticpactli oquipix miac CO<sub>2</sub>, auh ocatca chicahuac in ''tlachihualiztli totoncapixcalli''. In aolololli itex achi ixquich 1.4×10<sup>21</sup> kg. [[File:Whole world - land and oceans_12000.jpg|upright=2|thumbnail|centro|Tlalticpactli imachiyo]] ===Cemantoc tlalli=== * [[Africa]] * [[America]] * [[Asia]] * [[Europa]] * [[Oceania]] == In ehecaolololli == In Tlalticpactli quipiya tetzactic ehecaolololli, mochihua in 78% ic [[ehecatehuiltic]], 21% ic [[ehecayoh]] ihuan 1% ic [[argón]], ihuan in tepiton occe ehecatl iuhqui [[tecolli omehecayoh]]<ref>Quihtoznequi ''dióxido de carbono''</ref> ihuan [[apoctli]]. Iyeliz in ehecaolololli iuh tlapachiuhcayotl in tlein quimacahua calaqui in tonameyotiliztli<ref>Quihtoznequi ''radiación solar''</ref> ihuan quima ce cotoncayotl in tlalmeyotiliztli<ref>Quihtoznequi ''radiación terrestre''</ref> ([[tlachihualiztli totoncapixcalli]]<ref name="totōncāpixcalli"/>). Ipal in tlahco itotonca in Tlalticpactli cequi 17 [[°C]]. In Tlalticpactli iehecaololol tlachihualiztli ahyeni ihuan monemiltia ipal in Yolilizolololli. Iuh in ixachi yolloxoxouhqui ehecayoh momahcehua ipal in tlanelhuayotl itlanexticachihualiz<ref>Quihtoznequi ''fotosíntesis''</ref>, in tlein quicuepa in tonameyotl ipal in CO<sub>2</sub> ipan O<sub>2</sub>. Ic in yolloxoxouhqui ehecayoh in mochihualiztli itech in yoliliztli tel ahmo in chico. In tlapachiuhcayotl quichihuah in ehecaolololli: in [[tlanelolizolololli]]<ref>Quihtoznequi ''tropósfera''</ref>, in [[mantoc olololli]]<ref>Quihtoznequi ''estratósfera''</ref>, in [[nepantlaholololli]]<ref name="nepantlahololōlli"/>, in [[totoncaolololli]]<ref>Quihtoznequi ''termósfera''</ref> ihuan in [[calanolololli]]<ref>Quihtoznequi ''exósfera''</ref>. In ehecaolololli itex achi ixquich 5.1×10<sup>18</sup> kg. == Metztli == {{main|Metztli}} [[Īxiptli:Full Moon Luc Viatour.jpg|thumb|In oyahualiuh Metztli]] In Tlalticpactli quipiya za centetl metztli, in [[Metztli]]. In ''sistema'' Tlalticpactli-Metztli ca huel noncuahquizqui. In Metztli huel hueyi itechpa in Tlalticpactli ioctacayo, inaloctacatil<ref>Quihtoznequi diámetro</ref> innahui ce in Tlalticpac itlaoctanoni. In etilizzotl in Tlalticpactli ihuan in Metztli itzalan quichihua in [[acueyotl]] Tlalticpac. Inon tlachihualiztli quichihua tlein in mimiloliztli cahuitl monehnehuilia in malacachtzacaolinizpan in Tlalticpactli. Ic in tlein in Metztli quittitia in Tlalticpactli in zanyeno ixtli. Ipan itlaoliniliz malacachtzacaolinizpan in Tlalticpactli, in Tonatiuh quinextilia in Metztli, tlanexiltia mochi in [[Metztli iyeliz]]. In Metztli hueliti quipatla in Tlalticpactli i''clima''. In Metztli iyahual motta iuhqui in neneuhqui octacayotl in tlein in Tonatiuh iyahual in ipal oncatca [[icualoca in tonatiuh]]. == In Tlalticapactli ioliniliz == [[Īxiptli:Rotating earth (large).gif|thumbnail|In Tlalticpactli izacaoliniz]] In Tlalticpac quichihualtilia tlayacac ome oliniztli: ''mimiloliniztli''<ref>Quihtoznequi ''rotación''.</ref> ipan imalacayollo ahuan ''zacaoliniztli'' <ref>Quihtoznequi ''translación''.</ref> in tlayahualochtia Tonatiuh ihuan ome tlaoncayotl oliniztli: ''precesión'' ihuan ''nutación''. Ipampa in zacaoliniztli ihuan in ''oblicuidad de la elíptica'' mochihua in nahui xihuitl inoquipan<ref>Quihtoznequi ''estaciones''.</ref>. Inon xiuhcahuitl ca tlamachiyotilia ic in [[xoxopan]]<ref>Quihtoznequi ''primavera'', tiempo de verde</ref> ihuan in [[tonallan]]<ref>Quihtoznequi ''otoño'', in tlein Alonso de Molina oquihcuiloh “eſtio quando no llueue”.</ref> i''tlanehnehuilizyohual''<ref>Quihtoznequi ''equinoccio''.</ref> ihuan in [[xopantlah]]<ref>Quihtoznequi ''verano'', estación de lluvias.</ref> ihuan in [[cehuetzilizpan]]<ref>Quihtoznequi ''invierno'', in tlein Karttunen oquihcuiloh en tiempo de fríos y hielos.</ref> i''nenquitonatiuh''<ref>Quihtoznequi ''solsticio''.</ref>. == In yōlilizololōlli == In Tlalticpactli ca in cencatiyan ipan in [[Cemanahuac]] in tlein mocmachilih yoliliztli, inin yoliliziuhcayotl quichihuah in Yolilizolololli. ==Tlalticpacmatiliztli== In Tlalticpactli itlaixpayo ahci mochi 510,000,000 km², in tlein cequi 149,000,000 ca tlalpantli ihuan 361,000,000 ca apachiuhqui. In hueyi atentli ihuitlatzticayo ahci cequi 356,000,000 km. Ipan in Tlalticpactli onca macuilli [[cemantoc tlalli]], tlaxelihuilli ipan 199 tlacatiyan. In cemantoc tlalli ica ocachi tlacatiyan ca [[Africa]] ica 54 tetoca ic [[Europa]] ica 50, [[Asia]] ica 43, [[America]] ica 34 huan [[Oceania]] ica 16. No iuhqui ca occequintin tlalixpololli. == Tlachihualiztli == [[Īxiptli:Tlalticpactli3.jpg|thumbnail|derecha|Tlālticpactli īmachiyo]] In ESA quiyahualoa yohqui itepozmetz in Tlalticpactli, Nicanor tiquitta imachiyo miac tlanematcachihualli. == Tlaixcopinalli == <gallery> Īxiptli:Apollo 15 Earthrise.jpg|Salida de la Tierra |Mictlampa mixpamitl Īxiptli:The Earth seen from Apollo 17.jpg|Tlalticpactli </gallery> == Oc no xiquitta ==<!--Véase también--> * [[Atl]] * [[Cuahuitl]] * [[Ilhuicatl]] == Amoxtiliztli == <small> :Allen, Clabon Walter; Cox, Arthur N. (2000). [http://books.google.com/books?id=w8PK2XFLLH8C&pg=PA294 Allen's Astrophysical Quantities]. Springer. </small> == Tlatenehualiztli == <references/> ==Tlahtolcaquiliztiloni== {{Notetag/end}} [[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]] [[Neneuhcāyōtl:Tlalticpacmatiliztli]] jjpweqxcbw3fi8bkaz2t8mv9bjbuywa 532506 532505 2026-09-27T21:57:14Z Akapochtli 159 /* In ehecaolololli */ arreglo 532506 wikitext text/x-wiki {{Ahcopa}} {{P1|[[{{PAGENAME}}|NHN]]}} {{Tlani}} {{Nehnencacitlalli | Tocaitl = Tlalticpactli [[File:Earth symbol (bold, white).svg|24px|🜨]] | Ixiptli = The Blue Marble (remastered).jpg | Machiyotl = [[Īxiptli:Tlalticpactli3.jpg|35px|In Tlalticpactli / In Cipactli mexihcamachiyotl]] [[Īxiptli:Earth symbol.svg|20px|Europa Ilhuicamatilizmachiyotl]] | Semieje_mayor = 149,597,887.5 | Semieje_menor = 149,576,999.826 | Perihelio = 0.983 | Afelio = 1.017 | Distancia = 149,597,870 | Radio = 149,597,870 | Excentricidad = 0.0167 | Periodo_orbital = 356.2564 | Velocidad_orbital = 30.287 km/s | Inclinación = 1,57869° | Satélites = 1 ([[Metztli]]) | Diámetro_ecuatorial= 12,756.28 | Diámetro_polar = 12,713.50 | Diámetro_medio = 12,742.00 | Área = 510,065,284.702 km² | Masa = 5.974×10<sup>24</sup> | Densidad = 5.515 | Gravedad = 9.78 m/s² | Rotación = 23.9345 h | Inclinación_axial = 23.45 | Albedo = 31 - 32 | Velocidad_escape = 11.186 | mín = 182 K | media = 282 K | máx = 333 K | Presión = 101,325 kPa | componente1a = [[Ehecatehuiltic]] | porcentaje1a = 78.08% | componente2a = [[Ehecayoh]] | porcentaje2a = 20.95% | componente3a = [[Alcón]] | porcentaje3a = 0.93% | componente4a = [[Tecolli omehecayoh]] | porcentaje4a = 355 [[ppmv]] | componente5a = [[Yancuiquehecatl]] | porcentaje5a = 18.2 ppmv | componente6a = [[Tonatiuyoh]] | porcentaje6a = 5.24 ppmv | componente7a = [[Metano]] | porcentaje7a = 1.72 ppmv | componente8a = [[Criptón]] | porcentaje8a = 1 ppmv | Tipo = nehnencacitlalli | componente1 = [[Tliltepoztli]] | porcentaje1 = 34.6% | componente2 = [[Ehecayoh]] | porcentaje2 = 29.54% | componente3 = [[Tecpatli]] | porcentaje3 = 15.2% | componente4 = [[Macnecio]] | porcentaje4 = 12.7% | componente5 = [[Iztactepoztli]] | porcentaje5 = 2.4% | componente6 = [[Tlequiquiztlalli]] | porcentaje6 = 1.9% | componente7 = Occe | porcentaje7 = 3.65% }} In '''Tlalticpactli''' in inic eyi [[nehnencacitlalli]] [[Tonatih Ichan]] co, in inic macuilli ipal ioctacayo huan in tlacempanahuia inic [[tetzactic]] nehnencacitlalli itechpa octacayotl. Molini ipan ce achi ''elíptica'' iyahualoyan in Tonatiuh in coyahuac 150 000 000 [[km]]. Teyoh nehnencacitlalli tlalmatilizca ayini tlein ca tlachihualli ic atililli tetl ipan cemanqui tlaoliniliztli iihtic, iayiliz quichihua ce chicahuac ''campo magnético''. Ipan inon totoncaatililli mohuilana in tlacuahualli tetl nozo in [[tlalehuatl]], ipan in tlein cateh in [[ilhuicaatl]] ihuan in [[cemantoc tlalli]]. In centetl nehnencacitlalli in tlein nemachilia quipiya [[yoliliztli]]. In Tlalticpactli oncah in neneuhqui nelhuayotl in tlein in [[Tonatiuh]] ihuan in Tonatiuh Ichan. == In tlalmatilizzotl == In 71% itlaixpayo in Tlalticpactli tlaapacholo. In centetl nehnencacitlalli ipan in canin in [[atl]] tlatectli tlacuahuac, atic ihuan ehecatl ipan in tlaixpayotl. In atl neconi ic in yoliliztli. Inome ce teyoh nehnencacitlalli in Tonatiuh ichanco in canin oncah [[quiyahuitl]], in occe [[Titán]]. In Tlalticpactli in centetl citlaltapayolli in canin oncah ayini [[tlalamatiliztli]]<ref>Quihtoznequi ''tectónica de placas''</ref>; in [[Chichilcitlalli]] ihuan in [[Citlalpol]] hueli oquipixqueh tlalamatiliztli, tel cahualo. == Iuhcayotl == Ipan in tlahtollotl oquineneltocac nepapan iuhcayotl itechpa in Tlalticpactli; in huehcauh [[Huehcauh Grecia|greciatlacah]] oquineltocaqueh in tlein in Tlalticpactli ocatca ce ixtlahuatl yahualli, matzacqui in atoyatl ''Oceano'' ([[Homero]]). In [[Pitagoras|Pitargorasneltocayotl]] ihuan [[Platón]] oquineltocaqueh tlein in Tlalticpactli ocatca cetentetl yectic tlaololli. [[Aristóteles]] ocatca in aquin oquinextih in tlein in Tlalticpactli ocatca ololihuic in ihcuac cualo Metztli in canin motta in tlein in Tlalticpactli icehual yahualtic. Ihuicpa in ihcuac in tetlatlaniliztli ocatca in octacayotl. Ipan in huehcauh mexihcatl tlaneltoquiliztli, in Tlalticpactli oquixiptlahtic ic in [[Cipactli]], in tlein in teteoh oquixelohqueh ipan in [[tlalli]] ihuan in [[ilhuicatl]]. In axcan nemachilia tlein in Tlalticpactli iiuhcayo cah [[Tlalticpacteuh]]. == Tlanonotzaliztli == [[File:NASA-Apollo8-Dec24-Earthrise.jpg|frameless|right]] In Tlalticpactli quipiya nahui hueyi tlaxeloliztli nozo tlapachiuhcayotl: in tlalolololli, in aolololli, in ehecaolololli ihuan in yolilizolololli. Inin tlapachiuhcayotl ahmo quipiyah in neneuhqui ''química'' tlachihualiztli ihuan yelizyotl itlalmatiliz. Oncateh ome machiyotl ipampa quihtoah in Tlalticpac: in Ahtlalolinilizzotl<ref>Quihtoznequi ''geoestático''</ref> ihuan in Tlalolinilizzotl<ref>Quihtoznequi ''geodinámico''</ref>. ==== Ahtlalolinilizzotl machiyotl ==== * [[Tlalehuatl]]: in tlapachiuhcayotl ocachi tlaixpayotl, itilahuacayo moctacatia 12km ixquichca 80km ipan ''cratones'' (in huehcauh centlacol in cemantoc tlalli inyollo). In Tlalehuatl mochihua in ''[[basalto]]'' ipan in ''[[ilhuicaatl tlahuelmayan]]''<ref>Quihtoznequi ''cuencas oceánicas''.</ref> ihuan ''[[granito]]'' ipan in [[cemantoc tlalli]]. * [[Tilmahtli (tlalmatiliztli)|Tilmahtli]]<ref>Quihtoznequi ''manto''.</ref>: in tlapachiuhcayotl nepantlah tlalehuatl ihuan yollotl, itilahuacayo octacatia ixquichca 2900 km. * [[iyollo in Tlalticpactli|Yollotl]]<ref>Quihtoznequi ''núcleo''.</ref>:in ocachi centlani tlapachiuhcayotl, itilahuacayo octacatia 3475 km ihuan totoniliztli ixquich 6,700&nbsp;°C. ==== Tlalolinilizzotl machiyotl ==== * [[Teolololli]]<ref>Quihtoznequi ''litósfera''.</ref>: in tlapachiuhcayotl ocachi tlaixpayotl, ca ''elástica''. Itilahuacayo octacatia 250 km, tlamalcocholli in tlalehuatl ihuan in pani centlacol in tilmahtli. * [[Ahchicahuacolololli]]<ref>Quihtoznequi ''astenósfera''.</ref>: in icentlacol in tilmahtli tlein iuhqui atic. Ipan inin tlapachiuhcayotl in tlalolinilizcuecueyotl<ref>Quihtoznequi ''ondas sísmicas''</ref> quicaxhuah inihciuhcayo. * [[Nepantlaholololli]]<ref name="nepantlahololōlli">Quihtoznequi ''mesósfera''.</ref>: No motenehua tlani tilmahtli. Motzintia ipan 700 km centlaniyotl. Mochihua ic tilictic ihuan totonqui tetl, tel ica achi oliniztli. * [[Tlapachiuhcayotl D]]<ref>Quihtoznequi ''capa D''.</ref>: nican in tetl mototoniliah ihuan hueliti tlehcahuia Teololcopa, huelitih tlachihua tletepetl. * [[Ihticolololli]]<ref>Quihtoznequi ''endósfera''.</ref>: ca in yollotl. Tlachihualli ic ce huel tlaatililli calan tlapachiuhcayotl in canin moyocoya atoyatl ihuan ce huel tetzactic ihtic tlapachiuhcayotl. == In aolololli == In Tlalticpactli in centetl nehnencacitlalli ipan in totonatiuh ichan in oncan atic tlaixpayotl. In atl quipachoa in 71% itlaixpayo in Tlalticpactli (in 97% [[poyec atl]] ihuan in 3% [[ahmo poyec atl]]), in quinchihua in macuilli [[ilhuicaatl]] ihuan in chicuace [[cemantoc tlalli]]. Cah in Tlalticpactli ipan in cualli huehhuehca ixquich in Tonatiuh ipal quipiya atic atl tlaixpayopan. Tel, ahmo in [[tlachihualiztli totoncapixcalli]]<ref name="totōncāpixcalli">Quihtoznequi ''efecto invernadero''</ref>, in atl Tlalticpac cehuetzizquia in atl. In achtopa in Tonatiuh ichan, in Tonatiuh oquintlaz achi tonameyotiliztli tlein axcan, tel in ilhuicaatl ahmo ocehuetz ipal in inic ce tlayocoyaliztli iehecaololol in Tlalticpactli oquipix miac CO<sub>2</sub>, auh ocatca chicahuac in ''tlachihualiztli totoncapixcalli''. In aolololli itex achi ixquich 1.4×10<sup>21</sup> kg. [[File:Whole world - land and oceans_12000.jpg|upright=2|thumbnail|centro|Tlalticpactli imachiyo]] ===Cemantoc tlalli=== * [[Africa]] * [[America]] * [[Asia]] * [[Europa]] * [[Oceania]] == In ehecaquimilolli == In Tlalticpactli quipiya tetzactic ehecaquimilolli, mochihua in 78% ic [[ehecatehuiltic]], 21% ic [[ehecayoh]] ihuan 1% ic [[argón]], ihuan in tepiton occe ehecatl iuhqui [[tecolli omehecayoh]]<ref>Quihtoznequi ''dióxido de carbono''</ref> ihuan [[apoctli]]. Iyeliz in ehecaolololli iuh tlapachiuhcayotl in tlein quimacahua calaqui in tonameyotiliztli<ref>Quihtoznequi ''radiación solar''</ref> ihuan quima ce cotoncayotl in tlalmeyotiliztli<ref>Quihtoznequi ''radiación terrestre''</ref> ([[tlachihualiztli totoncapixcalli]]<ref name="totōncāpixcalli"/>). Ipal in tlahco itotonca in Tlalticpactli cequi 17 [[°C]]. In Tlalticpactli iehecaololol tlachihualiztli ahyeni ihuan monemiltia ipal in Yolilizolololli. Iuh in ixachi yolloxoxouhqui ehecayoh momahcehua ipal in tlanelhuayotl itlanexticachihualiz<ref>Quihtoznequi ''fotosíntesis''</ref>, in tlein quicuepa in tonameyotl ipal in CO<sub>2</sub> ipan O<sub>2</sub>. Ic in yolloxoxouhqui ehecayoh in mochihualiztli itech in yoliliztli tel ahmo in chico. In tlapachiuhcayotl quichihuah in ehecaolololli: in [[tlanelolizolololli]]<ref>Quihtoznequi ''tropósfera''</ref>, in [[mantoc olololli]]<ref>Quihtoznequi ''estratósfera''</ref>, in [[nepantlaholololli]]<ref name="nepantlahololōlli"/>, in [[totoncaolololli]]<ref>Quihtoznequi ''termósfera''</ref> ihuan in [[calanolololli]]<ref>Quihtoznequi ''exósfera''</ref>. In ehecaolololli itex achi ixquich 5.1×10<sup>18</sup> kg. == Metztli == {{main|Metztli}} [[Īxiptli:Full Moon Luc Viatour.jpg|thumb|In oyahualiuh Metztli]] In Tlalticpactli quipiya za centetl metztli, in [[Metztli]]. In ''sistema'' Tlalticpactli-Metztli ca huel noncuahquizqui. In Metztli huel hueyi itechpa in Tlalticpactli ioctacayo, inaloctacatil<ref>Quihtoznequi diámetro</ref> innahui ce in Tlalticpac itlaoctanoni. In etilizzotl in Tlalticpactli ihuan in Metztli itzalan quichihua in [[acueyotl]] Tlalticpac. Inon tlachihualiztli quichihua tlein in mimiloliztli cahuitl monehnehuilia in malacachtzacaolinizpan in Tlalticpactli. Ic in tlein in Metztli quittitia in Tlalticpactli in zanyeno ixtli. Ipan itlaoliniliz malacachtzacaolinizpan in Tlalticpactli, in Tonatiuh quinextilia in Metztli, tlanexiltia mochi in [[Metztli iyeliz]]. In Metztli hueliti quipatla in Tlalticpactli i''clima''. In Metztli iyahual motta iuhqui in neneuhqui octacayotl in tlein in Tonatiuh iyahual in ipal oncatca [[icualoca in tonatiuh]]. == In Tlalticapactli ioliniliz == [[Īxiptli:Rotating earth (large).gif|thumbnail|In Tlalticpactli izacaoliniz]] In Tlalticpac quichihualtilia tlayacac ome oliniztli: ''mimiloliniztli''<ref>Quihtoznequi ''rotación''.</ref> ipan imalacayollo ahuan ''zacaoliniztli'' <ref>Quihtoznequi ''translación''.</ref> in tlayahualochtia Tonatiuh ihuan ome tlaoncayotl oliniztli: ''precesión'' ihuan ''nutación''. Ipampa in zacaoliniztli ihuan in ''oblicuidad de la elíptica'' mochihua in nahui xihuitl inoquipan<ref>Quihtoznequi ''estaciones''.</ref>. Inon xiuhcahuitl ca tlamachiyotilia ic in [[xoxopan]]<ref>Quihtoznequi ''primavera'', tiempo de verde</ref> ihuan in [[tonallan]]<ref>Quihtoznequi ''otoño'', in tlein Alonso de Molina oquihcuiloh “eſtio quando no llueue”.</ref> i''tlanehnehuilizyohual''<ref>Quihtoznequi ''equinoccio''.</ref> ihuan in [[xopantlah]]<ref>Quihtoznequi ''verano'', estación de lluvias.</ref> ihuan in [[cehuetzilizpan]]<ref>Quihtoznequi ''invierno'', in tlein Karttunen oquihcuiloh en tiempo de fríos y hielos.</ref> i''nenquitonatiuh''<ref>Quihtoznequi ''solsticio''.</ref>. == In yōlilizololōlli == In Tlalticpactli ca in cencatiyan ipan in [[Cemanahuac]] in tlein mocmachilih yoliliztli, inin yoliliziuhcayotl quichihuah in Yolilizolololli. ==Tlalticpacmatiliztli== In Tlalticpactli itlaixpayo ahci mochi 510,000,000 km², in tlein cequi 149,000,000 ca tlalpantli ihuan 361,000,000 ca apachiuhqui. In hueyi atentli ihuitlatzticayo ahci cequi 356,000,000 km. Ipan in Tlalticpactli onca macuilli [[cemantoc tlalli]], tlaxelihuilli ipan 199 tlacatiyan. In cemantoc tlalli ica ocachi tlacatiyan ca [[Africa]] ica 54 tetoca ic [[Europa]] ica 50, [[Asia]] ica 43, [[America]] ica 34 huan [[Oceania]] ica 16. No iuhqui ca occequintin tlalixpololli. == Tlachihualiztli == [[Īxiptli:Tlalticpactli3.jpg|thumbnail|derecha|Tlālticpactli īmachiyo]] In ESA quiyahualoa yohqui itepozmetz in Tlalticpactli, Nicanor tiquitta imachiyo miac tlanematcachihualli. == Tlaixcopinalli == <gallery> Īxiptli:Apollo 15 Earthrise.jpg|Salida de la Tierra |Mictlampa mixpamitl Īxiptli:The Earth seen from Apollo 17.jpg|Tlalticpactli </gallery> == Oc no xiquitta ==<!--Véase también--> * [[Atl]] * [[Cuahuitl]] * [[Ilhuicatl]] == Amoxtiliztli == <small> :Allen, Clabon Walter; Cox, Arthur N. (2000). [http://books.google.com/books?id=w8PK2XFLLH8C&pg=PA294 Allen's Astrophysical Quantities]. Springer. </small> == Tlatenehualiztli == <references/> ==Tlahtolcaquiliztiloni== {{Notetag/end}} [[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]] [[Neneuhcāyōtl:Tlalticpacmatiliztli]] q3be25x0hu9ksye90yo4q844dije58w 532507 532506 2026-09-27T21:58:31Z Akapochtli 159 Arreglo 532507 wikitext text/x-wiki {{Ahcopa}} {{P1|[[{{PAGENAME}}|NHN]]}} {{Tlani}} {{Nehnencacitlalli | Tocaitl = Tlalticpactli [[File:Earth symbol (bold, white).svg|24px|🜨]] | Ixiptli = The Blue Marble (remastered).jpg | Machiyotl = [[Īxiptli:Tlalticpactli3.jpg|35px|In Tlalticpactli / In Cipactli mexihcamachiyotl]] [[Īxiptli:Earth symbol.svg|20px|Europa Ilhuicamatilizmachiyotl]] | Semieje_mayor = 149,597,887.5 | Semieje_menor = 149,576,999.826 | Perihelio = 0.983 | Afelio = 1.017 | Distancia = 149,597,870 | Radio = 149,597,870 | Excentricidad = 0.0167 | Periodo_orbital = 356.2564 | Velocidad_orbital = 30.287 km/s | Inclinación = 1,57869° | Satélites = 1 ([[Metztli]]) | Diámetro_ecuatorial= 12,756.28 | Diámetro_polar = 12,713.50 | Diámetro_medio = 12,742.00 | Área = 510,065,284.702 km² | Masa = 5.974×10<sup>24</sup> | Densidad = 5.515 | Gravedad = 9.78 m/s² | Rotación = 23.9345 h | Inclinación_axial = 23.45 | Albedo = 31 - 32 | Velocidad_escape = 11.186 | mín = 182 K | media = 282 K | máx = 333 K | Presión = 101,325 kPa | componente1a = [[Ehecatehuiltic]] | porcentaje1a = 78.08% | componente2a = [[Ehecayoh]] | porcentaje2a = 20.95% | componente3a = [[Alcón]] | porcentaje3a = 0.93% | componente4a = [[Tecolli omehecayoh]] | porcentaje4a = 355 [[ppmv]] | componente5a = [[Yancuiquehecatl]] | porcentaje5a = 18.2 ppmv | componente6a = [[Tonatiuyoh]] | porcentaje6a = 5.24 ppmv | componente7a = [[Metano]] | porcentaje7a = 1.72 ppmv | componente8a = [[Criptón]] | porcentaje8a = 1 ppmv | Tipo = nehnencacitlalli | componente1 = [[Tliltepoztli]] | porcentaje1 = 34.6% | componente2 = [[Ehecayoh]] | porcentaje2 = 29.54% | componente3 = [[Tecpatli]] | porcentaje3 = 15.2% | componente4 = [[Macnecio]] | porcentaje4 = 12.7% | componente5 = [[Iztactepoztli]] | porcentaje5 = 2.4% | componente6 = [[Tlequiquiztlalli]] | porcentaje6 = 1.9% | componente7 = Occe | porcentaje7 = 3.65% }} In '''Tlalticpactli''' in inic eyi [[nehnencacitlalli]] [[Tonatiuh ichan]] co, in inic macuilli ipal ioctacayo huan in tlacempanahuia inic [[tetzactic]] nehnencacitlalli itechpa octacayotl. Molini ipan ce achi ''elíptica'' iyahualoyan in Tonatiuh in coyahuac 150 000 000 [[km]]. Teyoh nehnencacitlalli tlalmatilizca ayini tlein ca tlachihualli ic atililli tetl ipan cemanqui tlaoliniliztli iihtic, iayiliz quichihua ce chicahuac ''campo magnético''. Ipan inon totoncaatililli mohuilana in tlacuahualli tetl nozo in [[tlalehuatl]], ipan in tlein cateh in [[ilhuicaatl]] ihuan in [[cemantoc tlalli]]. In centetl nehnencacitlalli in tlein nemachilia quipiya [[yoliliztli]]. In Tlalticpactli oncah in neneuhqui nelhuayotl in tlein in [[Tonatiuh]] ihuan in Tonatiuh Ichan. == In tlalmatilizzotl == In 71% itlaixpayo in Tlalticpactli tlaapacholo. In centetl nehnencacitlalli ipan in canin in [[atl]] tlatectli tlacuahuac, atic ihuan ehecatl ipan in tlaixpayotl. In atl neconi ic in yoliliztli. Inome ce teyoh nehnencacitlalli in Tonatiuh ichanco in canin oncah [[quiyahuitl]], in occe [[Titán]]. In Tlalticpactli in centetl citlaltapayolli in canin oncah ayini [[tlalamatiliztli]]<ref>Quihtoznequi ''tectónica de placas''</ref>; in [[Chichilcitlalli]] ihuan in [[Citlalpol]] hueli oquipixqueh tlalamatiliztli, tel cahualo. == Iuhcayotl == Ipan in tlahtollotl oquineneltocac nepapan iuhcayotl itechpa in Tlalticpactli; in huehcauh [[Huehcauh Grecia|greciatlacah]] oquineltocaqueh in tlein in Tlalticpactli ocatca ce ixtlahuatl yahualli, matzacqui in atoyatl ''Oceano'' ([[Homero]]). In [[Pitagoras|Pitargorasneltocayotl]] ihuan [[Platón]] oquineltocaqueh tlein in Tlalticpactli ocatca cetentetl yectic tlaololli. [[Aristóteles]] ocatca in aquin oquinextih in tlein in Tlalticpactli ocatca ololihuic in ihcuac cualo Metztli in canin motta in tlein in Tlalticpactli icehual yahualtic. Ihuicpa in ihcuac in tetlatlaniliztli ocatca in octacayotl. Ipan in huehcauh mexihcatl tlaneltoquiliztli, in Tlalticpactli oquixiptlahtic ic in [[Cipactli]], in tlein in teteoh oquixelohqueh ipan in [[tlalli]] ihuan in [[ilhuicatl]]. In axcan nemachilia tlein in Tlalticpactli iiuhcayo cah [[Tlalticpacteuh]]. == Tlanonotzaliztli == [[File:NASA-Apollo8-Dec24-Earthrise.jpg|frameless|right]] In Tlalticpactli quipiya nahui hueyi tlaxeloliztli nozo tlapachiuhcayotl: in tlalolololli, in aolololli, in ehecaolololli ihuan in yolilizolololli. Inin tlapachiuhcayotl ahmo quipiyah in neneuhqui ''química'' tlachihualiztli ihuan yelizyotl itlalmatiliz. Oncateh ome machiyotl ipampa quihtoah in Tlalticpac: in Ahtlalolinilizzotl<ref>Quihtoznequi ''geoestático''</ref> ihuan in Tlalolinilizzotl<ref>Quihtoznequi ''geodinámico''</ref>. ==== Ahtlalolinilizzotl machiyotl ==== * [[Tlalehuatl]]: in tlapachiuhcayotl ocachi tlaixpayotl, itilahuacayo moctacatia 12km ixquichca 80km ipan ''cratones'' (in huehcauh centlacol in cemantoc tlalli inyollo). In Tlalehuatl mochihua in ''[[basalto]]'' ipan in ''[[ilhuicaatl tlahuelmayan]]''<ref>Quihtoznequi ''cuencas oceánicas''.</ref> ihuan ''[[granito]]'' ipan in [[cemantoc tlalli]]. * [[Tilmahtli (tlalmatiliztli)|Tilmahtli]]<ref>Quihtoznequi ''manto''.</ref>: in tlapachiuhcayotl nepantlah tlalehuatl ihuan yollotl, itilahuacayo octacatia ixquichca 2900 km. * [[iyollo in Tlalticpactli|Yollotl]]<ref>Quihtoznequi ''núcleo''.</ref>:in ocachi centlani tlapachiuhcayotl, itilahuacayo octacatia 3475 km ihuan totoniliztli ixquich 6,700&nbsp;°C. ==== Tlalolinilizzotl machiyotl ==== * [[Teolololli]]<ref>Quihtoznequi ''litósfera''.</ref>: in tlapachiuhcayotl ocachi tlaixpayotl, ca ''elástica''. Itilahuacayo octacatia 250 km, tlamalcocholli in tlalehuatl ihuan in pani centlacol in tilmahtli. * [[Ahchicahuacolololli]]<ref>Quihtoznequi ''astenósfera''.</ref>: in icentlacol in tilmahtli tlein iuhqui atic. Ipan inin tlapachiuhcayotl in tlalolinilizcuecueyotl<ref>Quihtoznequi ''ondas sísmicas''</ref> quicaxhuah inihciuhcayo. * [[Nepantlaholololli]]<ref name="nepantlahololōlli">Quihtoznequi ''mesósfera''.</ref>: No motenehua tlani tilmahtli. Motzintia ipan 700 km centlaniyotl. Mochihua ic tilictic ihuan totonqui tetl, tel ica achi oliniztli. * [[Tlapachiuhcayotl D]]<ref>Quihtoznequi ''capa D''.</ref>: nican in tetl mototoniliah ihuan hueliti tlehcahuia Teololcopa, huelitih tlachihua tletepetl. * [[Ihticolololli]]<ref>Quihtoznequi ''endósfera''.</ref>: ca in yollotl. Tlachihualli ic ce huel tlaatililli calan tlapachiuhcayotl in canin moyocoya atoyatl ihuan ce huel tetzactic ihtic tlapachiuhcayotl. == In aolololli == In Tlalticpactli in centetl nehnencacitlalli ipan in totonatiuh ichan in oncan atic tlaixpayotl. In atl quipachoa in 71% itlaixpayo in Tlalticpactli (in 97% [[poyec atl]] ihuan in 3% [[ahmo poyec atl]]), in quinchihua in macuilli [[ilhuicaatl]] ihuan in chicuace [[cemantoc tlalli]]. Cah in Tlalticpactli ipan in cualli huehhuehca ixquich in Tonatiuh ipal quipiya atic atl tlaixpayopan. Tel, ahmo in [[tlachihualiztli totoncapixcalli]]<ref name="totōncāpixcalli">Quihtoznequi ''efecto invernadero''</ref>, in atl Tlalticpac cehuetzizquia in atl. In achtopa in Tonatiuh ichan, in Tonatiuh oquintlaz achi tonameyotiliztli tlein axcan, tel in ilhuicaatl ahmo ocehuetz ipal in inic ce tlayocoyaliztli iehecaololol in Tlalticpactli oquipix miac CO<sub>2</sub>, auh ocatca chicahuac in ''tlachihualiztli totoncapixcalli''. In aolololli itex achi ixquich 1.4×10<sup>21</sup> kg. [[File:Whole world - land and oceans_12000.jpg|upright=2|thumbnail|centro|Tlalticpactli imachiyo]] ===Cemantoc tlalli=== * [[Africa]] * [[America]] * [[Asia]] * [[Europa]] * [[Oceania]] == In ehecaquimilolli == In Tlalticpactli quipiya tetzactic ehecaquimilolli, mochihua in 78% ic [[ehecatehuiltic]], 21% ic [[ehecayoh]] ihuan 1% ic [[argón]], ihuan in tepiton occe ehecatl iuhqui [[tecolli omehecayoh]]<ref>Quihtoznequi ''dióxido de carbono''</ref> ihuan [[apoctli]]. Iyeliz in ehecaolololli iuh tlapachiuhcayotl in tlein quimacahua calaqui in tonameyotiliztli<ref>Quihtoznequi ''radiación solar''</ref> ihuan quima ce cotoncayotl in tlalmeyotiliztli<ref>Quihtoznequi ''radiación terrestre''</ref> ([[tlachihualiztli totoncapixcalli]]<ref name="totōncāpixcalli"/>). Ipal in tlahco itotonca in Tlalticpactli cequi 17 [[°C]]. In Tlalticpactli iehecaololol tlachihualiztli ahyeni ihuan monemiltia ipal in Yolilizolololli. Iuh in ixachi yolloxoxouhqui ehecayoh momahcehua ipal in tlanelhuayotl itlanexticachihualiz<ref>Quihtoznequi ''fotosíntesis''</ref>, in tlein quicuepa in tonameyotl ipal in CO<sub>2</sub> ipan O<sub>2</sub>. Ic in yolloxoxouhqui ehecayoh in mochihualiztli itech in yoliliztli tel ahmo in chico. In tlapachiuhcayotl quichihuah in ehecaolololli: in [[tlanelolizolololli]]<ref>Quihtoznequi ''tropósfera''</ref>, in [[mantoc olololli]]<ref>Quihtoznequi ''estratósfera''</ref>, in [[nepantlaholololli]]<ref name="nepantlahololōlli"/>, in [[totoncaolololli]]<ref>Quihtoznequi ''termósfera''</ref> ihuan in [[calanolololli]]<ref>Quihtoznequi ''exósfera''</ref>. In ehecaolololli itex achi ixquich 5.1×10<sup>18</sup> kg. == Metztli == {{main|Metztli}} [[Īxiptli:Full Moon Luc Viatour.jpg|thumb|In oyahualiuh Metztli]] In Tlalticpactli quipiya za centetl metztli, in [[Metztli]]. In ''sistema'' Tlalticpactli-Metztli ca huel noncuahquizqui. In Metztli huel hueyi itechpa in Tlalticpactli ioctacayo, inaloctacatil<ref>Quihtoznequi diámetro</ref> innahui ce in Tlalticpac itlaoctanoni. In etilizzotl in Tlalticpactli ihuan in Metztli itzalan quichihua in [[acueyotl]] Tlalticpac. Inon tlachihualiztli quichihua tlein in mimiloliztli cahuitl monehnehuilia in malacachtzacaolinizpan in Tlalticpactli. Ic in tlein in Metztli quittitia in Tlalticpactli in zanyeno ixtli. Ipan itlaoliniliz malacachtzacaolinizpan in Tlalticpactli, in Tonatiuh quinextilia in Metztli, tlanexiltia mochi in [[Metztli iyeliz]]. In Metztli hueliti quipatla in Tlalticpactli i''clima''. In Metztli iyahual motta iuhqui in neneuhqui octacayotl in tlein in Tonatiuh iyahual in ipal oncatca [[icualoca in tonatiuh]]. == In Tlalticapactli ioliniliz == [[Īxiptli:Rotating earth (large).gif|thumbnail|In Tlalticpactli izacaoliniz]] In Tlalticpac quichihualtilia tlayacac ome oliniztli: ''mimiloliniztli''<ref>Quihtoznequi ''rotación''.</ref> ipan imalacayollo ahuan ''zacaoliniztli'' <ref>Quihtoznequi ''translación''.</ref> in tlayahualochtia Tonatiuh ihuan ome tlaoncayotl oliniztli: ''precesión'' ihuan ''nutación''. Ipampa in zacaoliniztli ihuan in ''oblicuidad de la elíptica'' mochihua in nahui xihuitl inoquipan<ref>Quihtoznequi ''estaciones''.</ref>. Inon xiuhcahuitl ca tlamachiyotilia ic in [[xoxopan]]<ref>Quihtoznequi ''primavera'', tiempo de verde</ref> ihuan in [[tonallan]]<ref>Quihtoznequi ''otoño'', in tlein Alonso de Molina oquihcuiloh “eſtio quando no llueue”.</ref> i''tlanehnehuilizyohual''<ref>Quihtoznequi ''equinoccio''.</ref> ihuan in [[xopantlah]]<ref>Quihtoznequi ''verano'', estación de lluvias.</ref> ihuan in [[cehuetzilizpan]]<ref>Quihtoznequi ''invierno'', in tlein Karttunen oquihcuiloh en tiempo de fríos y hielos.</ref> i''nenquitonatiuh''<ref>Quihtoznequi ''solsticio''.</ref>. == In yōlilizololōlli == In Tlalticpactli ca in cencatiyan ipan in [[Cemanahuac]] in tlein mocmachilih yoliliztli, inin yoliliziuhcayotl quichihuah in Yolilizolololli. ==Tlalticpacmatiliztli== In Tlalticpactli itlaixpayo ahci mochi 510,000,000 km², in tlein cequi 149,000,000 ca tlalpantli ihuan 361,000,000 ca apachiuhqui. In hueyi atentli ihuitlatzticayo ahci cequi 356,000,000 km. Ipan in Tlalticpactli onca macuilli [[cemantoc tlalli]], tlaxelihuilli ipan 199 tlacatiyan. In cemantoc tlalli ica ocachi tlacatiyan ca [[Africa]] ica 54 tetoca ic [[Europa]] ica 50, [[Asia]] ica 43, [[America]] ica 34 huan [[Oceania]] ica 16. No iuhqui ca occequintin tlalixpololli. == Tlachihualiztli == [[Īxiptli:Tlalticpactli3.jpg|thumbnail|derecha|Tlālticpactli īmachiyo]] In ESA quiyahualoa yohqui itepozmetz in Tlalticpactli, Nicanor tiquitta imachiyo miac tlanematcachihualli. == Tlaixcopinalli == <gallery> Īxiptli:Apollo 15 Earthrise.jpg|Salida de la Tierra |Mictlampa mixpamitl Īxiptli:The Earth seen from Apollo 17.jpg|Tlalticpactli </gallery> == Oc no xiquitta ==<!--Véase también--> * [[Atl]] * [[Cuahuitl]] * [[Ilhuicatl]] == Amoxtiliztli == <small> :Allen, Clabon Walter; Cox, Arthur N. (2000). [http://books.google.com/books?id=w8PK2XFLLH8C&pg=PA294 Allen's Astrophysical Quantities]. Springer. </small> == Tlatenehualiztli == <references/> ==Tlahtolcaquiliztiloni== {{Notetag/end}} [[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]] [[Neneuhcāyōtl:Tlalticpacmatiliztli]] 4t0o404rt3pm5sfsozmlacn7nah5ff3 532508 532507 2026-09-27T22:01:03Z Akapochtli 159 /* Tlatenehualiztli */ arreglo 532508 wikitext text/x-wiki {{Ahcopa}} {{P1|[[{{PAGENAME}}|NHN]]}} {{Tlani}} {{Nehnencacitlalli | Tocaitl = Tlalticpactli [[File:Earth symbol (bold, white).svg|24px|🜨]] | Ixiptli = The Blue Marble (remastered).jpg | Machiyotl = [[Īxiptli:Tlalticpactli3.jpg|35px|In Tlalticpactli / In Cipactli mexihcamachiyotl]] [[Īxiptli:Earth symbol.svg|20px|Europa Ilhuicamatilizmachiyotl]] | Semieje_mayor = 149,597,887.5 | Semieje_menor = 149,576,999.826 | Perihelio = 0.983 | Afelio = 1.017 | Distancia = 149,597,870 | Radio = 149,597,870 | Excentricidad = 0.0167 | Periodo_orbital = 356.2564 | Velocidad_orbital = 30.287 km/s | Inclinación = 1,57869° | Satélites = 1 ([[Metztli]]) | Diámetro_ecuatorial= 12,756.28 | Diámetro_polar = 12,713.50 | Diámetro_medio = 12,742.00 | Área = 510,065,284.702 km² | Masa = 5.974×10<sup>24</sup> | Densidad = 5.515 | Gravedad = 9.78 m/s² | Rotación = 23.9345 h | Inclinación_axial = 23.45 | Albedo = 31 - 32 | Velocidad_escape = 11.186 | mín = 182 K | media = 282 K | máx = 333 K | Presión = 101,325 kPa | componente1a = [[Ehecatehuiltic]] | porcentaje1a = 78.08% | componente2a = [[Ehecayoh]] | porcentaje2a = 20.95% | componente3a = [[Alcón]] | porcentaje3a = 0.93% | componente4a = [[Tecolli omehecayoh]] | porcentaje4a = 355 [[ppmv]] | componente5a = [[Yancuiquehecatl]] | porcentaje5a = 18.2 ppmv | componente6a = [[Tonatiuyoh]] | porcentaje6a = 5.24 ppmv | componente7a = [[Metano]] | porcentaje7a = 1.72 ppmv | componente8a = [[Criptón]] | porcentaje8a = 1 ppmv | Tipo = nehnencacitlalli | componente1 = [[Tliltepoztli]] | porcentaje1 = 34.6% | componente2 = [[Ehecayoh]] | porcentaje2 = 29.54% | componente3 = [[Tecpatli]] | porcentaje3 = 15.2% | componente4 = [[Macnecio]] | porcentaje4 = 12.7% | componente5 = [[Iztactepoztli]] | porcentaje5 = 2.4% | componente6 = [[Tlequiquiztlalli]] | porcentaje6 = 1.9% | componente7 = Occe | porcentaje7 = 3.65% }} In '''Tlalticpactli''' in inic eyi [[nehnencacitlalli]] [[Tonatiuh ichan]] co, in inic macuilli ipal ioctacayo huan in tlacempanahuia inic [[tetzactic]] nehnencacitlalli itechpa octacayotl. Molini ipan ce achi ''elíptica'' iyahualoyan in Tonatiuh in coyahuac 150 000 000 [[km]]. Teyoh nehnencacitlalli tlalmatilizca ayini tlein ca tlachihualli ic atililli tetl ipan cemanqui tlaoliniliztli iihtic, iayiliz quichihua ce chicahuac ''campo magnético''. Ipan inon totoncaatililli mohuilana in tlacuahualli tetl nozo in [[tlalehuatl]], ipan in tlein cateh in [[ilhuicaatl]] ihuan in [[cemantoc tlalli]]. In centetl nehnencacitlalli in tlein nemachilia quipiya [[yoliliztli]]. In Tlalticpactli oncah in neneuhqui nelhuayotl in tlein in [[Tonatiuh]] ihuan in Tonatiuh Ichan. == In tlalmatilizzotl == In 71% itlaixpayo in Tlalticpactli tlaapacholo. In centetl nehnencacitlalli ipan in canin in [[atl]] tlatectli tlacuahuac, atic ihuan ehecatl ipan in tlaixpayotl. In atl neconi ic in yoliliztli. Inome ce teyoh nehnencacitlalli in Tonatiuh ichanco in canin oncah [[quiyahuitl]], in occe [[Titán]]. In Tlalticpactli in centetl citlaltapayolli in canin oncah ayini [[tlalamatiliztli]]<ref>Quihtoznequi ''tectónica de placas''</ref>; in [[Chichilcitlalli]] ihuan in [[Citlalpol]] hueli oquipixqueh tlalamatiliztli, tel cahualo. == Iuhcayotl == Ipan in tlahtollotl oquineneltocac nepapan iuhcayotl itechpa in Tlalticpactli; in huehcauh [[Huehcauh Grecia|greciatlacah]] oquineltocaqueh in tlein in Tlalticpactli ocatca ce ixtlahuatl yahualli, matzacqui in atoyatl ''Oceano'' ([[Homero]]). In [[Pitagoras|Pitargorasneltocayotl]] ihuan [[Platón]] oquineltocaqueh tlein in Tlalticpactli ocatca cetentetl yectic tlaololli. [[Aristóteles]] ocatca in aquin oquinextih in tlein in Tlalticpactli ocatca ololihuic in ihcuac cualo Metztli in canin motta in tlein in Tlalticpactli icehual yahualtic. Ihuicpa in ihcuac in tetlatlaniliztli ocatca in octacayotl. Ipan in huehcauh mexihcatl tlaneltoquiliztli, in Tlalticpactli oquixiptlahtic ic in [[Cipactli]], in tlein in teteoh oquixelohqueh ipan in [[tlalli]] ihuan in [[ilhuicatl]]. In axcan nemachilia tlein in Tlalticpactli iiuhcayo cah [[Tlalticpacteuh]]. == Tlanonotzaliztli == [[File:NASA-Apollo8-Dec24-Earthrise.jpg|frameless|right]] In Tlalticpactli quipiya nahui hueyi tlaxeloliztli nozo tlapachiuhcayotl: in tlalolololli, in aolololli, in ehecaolololli ihuan in yolilizolololli. Inin tlapachiuhcayotl ahmo quipiyah in neneuhqui ''química'' tlachihualiztli ihuan yelizyotl itlalmatiliz. Oncateh ome machiyotl ipampa quihtoah in Tlalticpac: in Ahtlalolinilizzotl<ref>Quihtoznequi ''geoestático''</ref> ihuan in Tlalolinilizzotl<ref>Quihtoznequi ''geodinámico''</ref>. ==== Ahtlalolinilizzotl machiyotl ==== * [[Tlalehuatl]]: in tlapachiuhcayotl ocachi tlaixpayotl, itilahuacayo moctacatia 12km ixquichca 80km ipan ''cratones'' (in huehcauh centlacol in cemantoc tlalli inyollo). In Tlalehuatl mochihua in ''[[basalto]]'' ipan in ''[[ilhuicaatl tlahuelmayan]]''<ref>Quihtoznequi ''cuencas oceánicas''.</ref> ihuan ''[[granito]]'' ipan in [[cemantoc tlalli]]. * [[Tilmahtli (tlalmatiliztli)|Tilmahtli]]<ref>Quihtoznequi ''manto''.</ref>: in tlapachiuhcayotl nepantlah tlalehuatl ihuan yollotl, itilahuacayo octacatia ixquichca 2900 km. * [[iyollo in Tlalticpactli|Yollotl]]<ref>Quihtoznequi ''núcleo''.</ref>:in ocachi centlani tlapachiuhcayotl, itilahuacayo octacatia 3475 km ihuan totoniliztli ixquich 6,700&nbsp;°C. ==== Tlalolinilizzotl machiyotl ==== * [[Teolololli]]<ref>Quihtoznequi ''litósfera''.</ref>: in tlapachiuhcayotl ocachi tlaixpayotl, ca ''elástica''. Itilahuacayo octacatia 250 km, tlamalcocholli in tlalehuatl ihuan in pani centlacol in tilmahtli. * [[Ahchicahuacolololli]]<ref>Quihtoznequi ''astenósfera''.</ref>: in icentlacol in tilmahtli tlein iuhqui atic. Ipan inin tlapachiuhcayotl in tlalolinilizcuecueyotl<ref>Quihtoznequi ''ondas sísmicas''</ref> quicaxhuah inihciuhcayo. * [[Nepantlaholololli]]<ref name="nepantlahololōlli">Quihtoznequi ''mesósfera''.</ref>: No motenehua tlani tilmahtli. Motzintia ipan 700 km centlaniyotl. Mochihua ic tilictic ihuan totonqui tetl, tel ica achi oliniztli. * [[Tlapachiuhcayotl D]]<ref>Quihtoznequi ''capa D''.</ref>: nican in tetl mototoniliah ihuan hueliti tlehcahuia Teololcopa, huelitih tlachihua tletepetl. * [[Ihticolololli]]<ref>Quihtoznequi ''endósfera''.</ref>: ca in yollotl. Tlachihualli ic ce huel tlaatililli calan tlapachiuhcayotl in canin moyocoya atoyatl ihuan ce huel tetzactic ihtic tlapachiuhcayotl. == In aolololli == In Tlalticpactli in centetl nehnencacitlalli ipan in totonatiuh ichan in oncan atic tlaixpayotl. In atl quipachoa in 71% itlaixpayo in Tlalticpactli (in 97% [[poyec atl]] ihuan in 3% [[ahmo poyec atl]]), in quinchihua in macuilli [[ilhuicaatl]] ihuan in chicuace [[cemantoc tlalli]]. Cah in Tlalticpactli ipan in cualli huehhuehca ixquich in Tonatiuh ipal quipiya atic atl tlaixpayopan. Tel, ahmo in [[tlachihualiztli totoncapixcalli]]<ref name="totōncāpixcalli">Quihtoznequi ''efecto invernadero''</ref>, in atl Tlalticpac cehuetzizquia in atl. In achtopa in Tonatiuh ichan, in Tonatiuh oquintlaz achi tonameyotiliztli tlein axcan, tel in ilhuicaatl ahmo ocehuetz ipal in inic ce tlayocoyaliztli iehecaololol in Tlalticpactli oquipix miac CO<sub>2</sub>, auh ocatca chicahuac in ''tlachihualiztli totoncapixcalli''. In aolololli itex achi ixquich 1.4×10<sup>21</sup> kg. [[File:Whole world - land and oceans_12000.jpg|upright=2|thumbnail|centro|Tlalticpactli imachiyo]] ===Cemantoc tlalli=== * [[Africa]] * [[America]] * [[Asia]] * [[Europa]] * [[Oceania]] == In ehecaquimilolli == In Tlalticpactli quipiya tetzactic ehecaquimilolli, mochihua in 78% ic [[ehecatehuiltic]], 21% ic [[ehecayoh]] ihuan 1% ic [[argón]], ihuan in tepiton occe ehecatl iuhqui [[tecolli omehecayoh]]<ref>Quihtoznequi ''dióxido de carbono''</ref> ihuan [[apoctli]]. Iyeliz in ehecaolololli iuh tlapachiuhcayotl in tlein quimacahua calaqui in tonameyotiliztli<ref>Quihtoznequi ''radiación solar''</ref> ihuan quima ce cotoncayotl in tlalmeyotiliztli<ref>Quihtoznequi ''radiación terrestre''</ref> ([[tlachihualiztli totoncapixcalli]]<ref name="totōncāpixcalli"/>). Ipal in tlahco itotonca in Tlalticpactli cequi 17 [[°C]]. In Tlalticpactli iehecaololol tlachihualiztli ahyeni ihuan monemiltia ipal in Yolilizolololli. Iuh in ixachi yolloxoxouhqui ehecayoh momahcehua ipal in tlanelhuayotl itlanexticachihualiz<ref>Quihtoznequi ''fotosíntesis''</ref>, in tlein quicuepa in tonameyotl ipal in CO<sub>2</sub> ipan O<sub>2</sub>. Ic in yolloxoxouhqui ehecayoh in mochihualiztli itech in yoliliztli tel ahmo in chico. In tlapachiuhcayotl quichihuah in ehecaolololli: in [[tlanelolizolololli]]<ref>Quihtoznequi ''tropósfera''</ref>, in [[mantoc olololli]]<ref>Quihtoznequi ''estratósfera''</ref>, in [[nepantlaholololli]]<ref name="nepantlahololōlli"/>, in [[totoncaolololli]]<ref>Quihtoznequi ''termósfera''</ref> ihuan in [[calanolololli]]<ref>Quihtoznequi ''exósfera''</ref>. In ehecaolololli itex achi ixquich 5.1×10<sup>18</sup> kg. == Metztli == {{main|Metztli}} [[Īxiptli:Full Moon Luc Viatour.jpg|thumb|In oyahualiuh Metztli]] In Tlalticpactli quipiya za centetl metztli, in [[Metztli]]. In ''sistema'' Tlalticpactli-Metztli ca huel noncuahquizqui. In Metztli huel hueyi itechpa in Tlalticpactli ioctacayo, inaloctacatil<ref>Quihtoznequi diámetro</ref> innahui ce in Tlalticpac itlaoctanoni. In etilizzotl in Tlalticpactli ihuan in Metztli itzalan quichihua in [[acueyotl]] Tlalticpac. Inon tlachihualiztli quichihua tlein in mimiloliztli cahuitl monehnehuilia in malacachtzacaolinizpan in Tlalticpactli. Ic in tlein in Metztli quittitia in Tlalticpactli in zanyeno ixtli. Ipan itlaoliniliz malacachtzacaolinizpan in Tlalticpactli, in Tonatiuh quinextilia in Metztli, tlanexiltia mochi in [[Metztli iyeliz]]. In Metztli hueliti quipatla in Tlalticpactli i''clima''. In Metztli iyahual motta iuhqui in neneuhqui octacayotl in tlein in Tonatiuh iyahual in ipal oncatca [[icualoca in tonatiuh]]. == In Tlalticapactli ioliniliz == [[Īxiptli:Rotating earth (large).gif|thumbnail|In Tlalticpactli izacaoliniz]] In Tlalticpac quichihualtilia tlayacac ome oliniztli: ''mimiloliniztli''<ref>Quihtoznequi ''rotación''.</ref> ipan imalacayollo ahuan ''zacaoliniztli'' <ref>Quihtoznequi ''translación''.</ref> in tlayahualochtia Tonatiuh ihuan ome tlaoncayotl oliniztli: ''precesión'' ihuan ''nutación''. Ipampa in zacaoliniztli ihuan in ''oblicuidad de la elíptica'' mochihua in nahui xihuitl inoquipan<ref>Quihtoznequi ''estaciones''.</ref>. Inon xiuhcahuitl ca tlamachiyotilia ic in [[xoxopan]]<ref>Quihtoznequi ''primavera'', tiempo de verde</ref> ihuan in [[tonallan]]<ref>Quihtoznequi ''otoño'', in tlein Alonso de Molina oquihcuiloh “eſtio quando no llueue”.</ref> i''tlanehnehuilizyohual''<ref>Quihtoznequi ''equinoccio''.</ref> ihuan in [[xopantlah]]<ref>Quihtoznequi ''verano'', estación de lluvias.</ref> ihuan in [[cehuetzilizpan]]<ref>Quihtoznequi ''invierno'', in tlein Karttunen oquihcuiloh en tiempo de fríos y hielos.</ref> i''nenquitonatiuh''<ref>Quihtoznequi ''solsticio''.</ref>. == In yōlilizololōlli == In Tlalticpactli ca in cencatiyan ipan in [[Cemanahuac]] in tlein mocmachilih yoliliztli, inin yoliliziuhcayotl quichihuah in Yolilizolololli. ==Tlalticpacmatiliztli== In Tlalticpactli itlaixpayo ahci mochi 510,000,000 km², in tlein cequi 149,000,000 ca tlalpantli ihuan 361,000,000 ca apachiuhqui. In hueyi atentli ihuitlatzticayo ahci cequi 356,000,000 km. Ipan in Tlalticpactli onca macuilli [[cemantoc tlalli]], tlaxelihuilli ipan 199 tlacatiyan. In cemantoc tlalli ica ocachi tlacatiyan ca [[Africa]] ica 54 tetoca ic [[Europa]] ica 50, [[Asia]] ica 43, [[America]] ica 34 huan [[Oceania]] ica 16. No iuhqui ca occequintin tlalixpololli. == Tlachihualiztli == [[Īxiptli:Tlalticpactli3.jpg|thumbnail|derecha|Tlālticpactli īmachiyo]] In ESA quiyahualoa yohqui itepozmetz in Tlalticpactli, Nicanor tiquitta imachiyo miac tlanematcachihualli. == Tlaixcopinalli == <gallery> Īxiptli:Apollo 15 Earthrise.jpg|Salida de la Tierra |Mictlampa mixpamitl Īxiptli:The Earth seen from Apollo 17.jpg|Tlalticpactli </gallery> == Oc no xiquitta ==<!--Véase también--> * [[Atl]] * [[Cuahuitl]] * [[Ilhuicatl]] == Amoxtiliztli == <small> :Allen, Clabon Walter; Cox, Arthur N. (2000). [http://books.google.com/books?id=w8PK2XFLLH8C&pg=PA294 Allen's Astrophysical Quantities]. Springer. </small> == Tlahtolcaquiztiloni == <references/> ==Tlahtolcaquiliztiloni== {{Notetag/end}} [[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]] [[Neneuhcāyōtl:Tlalticpacmatiliztli]] 0739pt0edcejnxax69lht97dm2iig5m 532509 532508 2026-09-27T22:01:42Z Akapochtli 159 /* Tlahtolcaquiliztiloni */ 532509 wikitext text/x-wiki {{Ahcopa}} {{P1|[[{{PAGENAME}}|NHN]]}} {{Tlani}} {{Nehnencacitlalli | Tocaitl = Tlalticpactli [[File:Earth symbol (bold, white).svg|24px|🜨]] | Ixiptli = The Blue Marble (remastered).jpg | Machiyotl = [[Īxiptli:Tlalticpactli3.jpg|35px|In Tlalticpactli / In Cipactli mexihcamachiyotl]] [[Īxiptli:Earth symbol.svg|20px|Europa Ilhuicamatilizmachiyotl]] | Semieje_mayor = 149,597,887.5 | Semieje_menor = 149,576,999.826 | Perihelio = 0.983 | Afelio = 1.017 | Distancia = 149,597,870 | Radio = 149,597,870 | Excentricidad = 0.0167 | Periodo_orbital = 356.2564 | Velocidad_orbital = 30.287 km/s | Inclinación = 1,57869° | Satélites = 1 ([[Metztli]]) | Diámetro_ecuatorial= 12,756.28 | Diámetro_polar = 12,713.50 | Diámetro_medio = 12,742.00 | Área = 510,065,284.702 km² | Masa = 5.974×10<sup>24</sup> | Densidad = 5.515 | Gravedad = 9.78 m/s² | Rotación = 23.9345 h | Inclinación_axial = 23.45 | Albedo = 31 - 32 | Velocidad_escape = 11.186 | mín = 182 K | media = 282 K | máx = 333 K | Presión = 101,325 kPa | componente1a = [[Ehecatehuiltic]] | porcentaje1a = 78.08% | componente2a = [[Ehecayoh]] | porcentaje2a = 20.95% | componente3a = [[Alcón]] | porcentaje3a = 0.93% | componente4a = [[Tecolli omehecayoh]] | porcentaje4a = 355 [[ppmv]] | componente5a = [[Yancuiquehecatl]] | porcentaje5a = 18.2 ppmv | componente6a = [[Tonatiuyoh]] | porcentaje6a = 5.24 ppmv | componente7a = [[Metano]] | porcentaje7a = 1.72 ppmv | componente8a = [[Criptón]] | porcentaje8a = 1 ppmv | Tipo = nehnencacitlalli | componente1 = [[Tliltepoztli]] | porcentaje1 = 34.6% | componente2 = [[Ehecayoh]] | porcentaje2 = 29.54% | componente3 = [[Tecpatli]] | porcentaje3 = 15.2% | componente4 = [[Macnecio]] | porcentaje4 = 12.7% | componente5 = [[Iztactepoztli]] | porcentaje5 = 2.4% | componente6 = [[Tlequiquiztlalli]] | porcentaje6 = 1.9% | componente7 = Occe | porcentaje7 = 3.65% }} In '''Tlalticpactli''' in inic eyi [[nehnencacitlalli]] [[Tonatiuh ichan]] co, in inic macuilli ipal ioctacayo huan in tlacempanahuia inic [[tetzactic]] nehnencacitlalli itechpa octacayotl. Molini ipan ce achi ''elíptica'' iyahualoyan in Tonatiuh in coyahuac 150 000 000 [[km]]. Teyoh nehnencacitlalli tlalmatilizca ayini tlein ca tlachihualli ic atililli tetl ipan cemanqui tlaoliniliztli iihtic, iayiliz quichihua ce chicahuac ''campo magnético''. Ipan inon totoncaatililli mohuilana in tlacuahualli tetl nozo in [[tlalehuatl]], ipan in tlein cateh in [[ilhuicaatl]] ihuan in [[cemantoc tlalli]]. In centetl nehnencacitlalli in tlein nemachilia quipiya [[yoliliztli]]. In Tlalticpactli oncah in neneuhqui nelhuayotl in tlein in [[Tonatiuh]] ihuan in Tonatiuh Ichan. == In tlalmatilizzotl == In 71% itlaixpayo in Tlalticpactli tlaapacholo. In centetl nehnencacitlalli ipan in canin in [[atl]] tlatectli tlacuahuac, atic ihuan ehecatl ipan in tlaixpayotl. In atl neconi ic in yoliliztli. Inome ce teyoh nehnencacitlalli in Tonatiuh ichanco in canin oncah [[quiyahuitl]], in occe [[Titán]]. In Tlalticpactli in centetl citlaltapayolli in canin oncah ayini [[tlalamatiliztli]]<ref>Quihtoznequi ''tectónica de placas''</ref>; in [[Chichilcitlalli]] ihuan in [[Citlalpol]] hueli oquipixqueh tlalamatiliztli, tel cahualo. == Iuhcayotl == Ipan in tlahtollotl oquineneltocac nepapan iuhcayotl itechpa in Tlalticpactli; in huehcauh [[Huehcauh Grecia|greciatlacah]] oquineltocaqueh in tlein in Tlalticpactli ocatca ce ixtlahuatl yahualli, matzacqui in atoyatl ''Oceano'' ([[Homero]]). In [[Pitagoras|Pitargorasneltocayotl]] ihuan [[Platón]] oquineltocaqueh tlein in Tlalticpactli ocatca cetentetl yectic tlaololli. [[Aristóteles]] ocatca in aquin oquinextih in tlein in Tlalticpactli ocatca ololihuic in ihcuac cualo Metztli in canin motta in tlein in Tlalticpactli icehual yahualtic. Ihuicpa in ihcuac in tetlatlaniliztli ocatca in octacayotl. Ipan in huehcauh mexihcatl tlaneltoquiliztli, in Tlalticpactli oquixiptlahtic ic in [[Cipactli]], in tlein in teteoh oquixelohqueh ipan in [[tlalli]] ihuan in [[ilhuicatl]]. In axcan nemachilia tlein in Tlalticpactli iiuhcayo cah [[Tlalticpacteuh]]. == Tlanonotzaliztli == [[File:NASA-Apollo8-Dec24-Earthrise.jpg|frameless|right]] In Tlalticpactli quipiya nahui hueyi tlaxeloliztli nozo tlapachiuhcayotl: in tlalolololli, in aolololli, in ehecaolololli ihuan in yolilizolololli. Inin tlapachiuhcayotl ahmo quipiyah in neneuhqui ''química'' tlachihualiztli ihuan yelizyotl itlalmatiliz. Oncateh ome machiyotl ipampa quihtoah in Tlalticpac: in Ahtlalolinilizzotl<ref>Quihtoznequi ''geoestático''</ref> ihuan in Tlalolinilizzotl<ref>Quihtoznequi ''geodinámico''</ref>. ==== Ahtlalolinilizzotl machiyotl ==== * [[Tlalehuatl]]: in tlapachiuhcayotl ocachi tlaixpayotl, itilahuacayo moctacatia 12km ixquichca 80km ipan ''cratones'' (in huehcauh centlacol in cemantoc tlalli inyollo). In Tlalehuatl mochihua in ''[[basalto]]'' ipan in ''[[ilhuicaatl tlahuelmayan]]''<ref>Quihtoznequi ''cuencas oceánicas''.</ref> ihuan ''[[granito]]'' ipan in [[cemantoc tlalli]]. * [[Tilmahtli (tlalmatiliztli)|Tilmahtli]]<ref>Quihtoznequi ''manto''.</ref>: in tlapachiuhcayotl nepantlah tlalehuatl ihuan yollotl, itilahuacayo octacatia ixquichca 2900 km. * [[iyollo in Tlalticpactli|Yollotl]]<ref>Quihtoznequi ''núcleo''.</ref>:in ocachi centlani tlapachiuhcayotl, itilahuacayo octacatia 3475 km ihuan totoniliztli ixquich 6,700&nbsp;°C. ==== Tlalolinilizzotl machiyotl ==== * [[Teolololli]]<ref>Quihtoznequi ''litósfera''.</ref>: in tlapachiuhcayotl ocachi tlaixpayotl, ca ''elástica''. Itilahuacayo octacatia 250 km, tlamalcocholli in tlalehuatl ihuan in pani centlacol in tilmahtli. * [[Ahchicahuacolololli]]<ref>Quihtoznequi ''astenósfera''.</ref>: in icentlacol in tilmahtli tlein iuhqui atic. Ipan inin tlapachiuhcayotl in tlalolinilizcuecueyotl<ref>Quihtoznequi ''ondas sísmicas''</ref> quicaxhuah inihciuhcayo. * [[Nepantlaholololli]]<ref name="nepantlahololōlli">Quihtoznequi ''mesósfera''.</ref>: No motenehua tlani tilmahtli. Motzintia ipan 700 km centlaniyotl. Mochihua ic tilictic ihuan totonqui tetl, tel ica achi oliniztli. * [[Tlapachiuhcayotl D]]<ref>Quihtoznequi ''capa D''.</ref>: nican in tetl mototoniliah ihuan hueliti tlehcahuia Teololcopa, huelitih tlachihua tletepetl. * [[Ihticolololli]]<ref>Quihtoznequi ''endósfera''.</ref>: ca in yollotl. Tlachihualli ic ce huel tlaatililli calan tlapachiuhcayotl in canin moyocoya atoyatl ihuan ce huel tetzactic ihtic tlapachiuhcayotl. == In aolololli == In Tlalticpactli in centetl nehnencacitlalli ipan in totonatiuh ichan in oncan atic tlaixpayotl. In atl quipachoa in 71% itlaixpayo in Tlalticpactli (in 97% [[poyec atl]] ihuan in 3% [[ahmo poyec atl]]), in quinchihua in macuilli [[ilhuicaatl]] ihuan in chicuace [[cemantoc tlalli]]. Cah in Tlalticpactli ipan in cualli huehhuehca ixquich in Tonatiuh ipal quipiya atic atl tlaixpayopan. Tel, ahmo in [[tlachihualiztli totoncapixcalli]]<ref name="totōncāpixcalli">Quihtoznequi ''efecto invernadero''</ref>, in atl Tlalticpac cehuetzizquia in atl. In achtopa in Tonatiuh ichan, in Tonatiuh oquintlaz achi tonameyotiliztli tlein axcan, tel in ilhuicaatl ahmo ocehuetz ipal in inic ce tlayocoyaliztli iehecaololol in Tlalticpactli oquipix miac CO<sub>2</sub>, auh ocatca chicahuac in ''tlachihualiztli totoncapixcalli''. In aolololli itex achi ixquich 1.4×10<sup>21</sup> kg. [[File:Whole world - land and oceans_12000.jpg|upright=2|thumbnail|centro|Tlalticpactli imachiyo]] ===Cemantoc tlalli=== * [[Africa]] * [[America]] * [[Asia]] * [[Europa]] * [[Oceania]] == In ehecaquimilolli == In Tlalticpactli quipiya tetzactic ehecaquimilolli, mochihua in 78% ic [[ehecatehuiltic]], 21% ic [[ehecayoh]] ihuan 1% ic [[argón]], ihuan in tepiton occe ehecatl iuhqui [[tecolli omehecayoh]]<ref>Quihtoznequi ''dióxido de carbono''</ref> ihuan [[apoctli]]. Iyeliz in ehecaolololli iuh tlapachiuhcayotl in tlein quimacahua calaqui in tonameyotiliztli<ref>Quihtoznequi ''radiación solar''</ref> ihuan quima ce cotoncayotl in tlalmeyotiliztli<ref>Quihtoznequi ''radiación terrestre''</ref> ([[tlachihualiztli totoncapixcalli]]<ref name="totōncāpixcalli"/>). Ipal in tlahco itotonca in Tlalticpactli cequi 17 [[°C]]. In Tlalticpactli iehecaololol tlachihualiztli ahyeni ihuan monemiltia ipal in Yolilizolololli. Iuh in ixachi yolloxoxouhqui ehecayoh momahcehua ipal in tlanelhuayotl itlanexticachihualiz<ref>Quihtoznequi ''fotosíntesis''</ref>, in tlein quicuepa in tonameyotl ipal in CO<sub>2</sub> ipan O<sub>2</sub>. Ic in yolloxoxouhqui ehecayoh in mochihualiztli itech in yoliliztli tel ahmo in chico. In tlapachiuhcayotl quichihuah in ehecaolololli: in [[tlanelolizolololli]]<ref>Quihtoznequi ''tropósfera''</ref>, in [[mantoc olololli]]<ref>Quihtoznequi ''estratósfera''</ref>, in [[nepantlaholololli]]<ref name="nepantlahololōlli"/>, in [[totoncaolololli]]<ref>Quihtoznequi ''termósfera''</ref> ihuan in [[calanolololli]]<ref>Quihtoznequi ''exósfera''</ref>. In ehecaolololli itex achi ixquich 5.1×10<sup>18</sup> kg. == Metztli == {{main|Metztli}} [[Īxiptli:Full Moon Luc Viatour.jpg|thumb|In oyahualiuh Metztli]] In Tlalticpactli quipiya za centetl metztli, in [[Metztli]]. In ''sistema'' Tlalticpactli-Metztli ca huel noncuahquizqui. In Metztli huel hueyi itechpa in Tlalticpactli ioctacayo, inaloctacatil<ref>Quihtoznequi diámetro</ref> innahui ce in Tlalticpac itlaoctanoni. In etilizzotl in Tlalticpactli ihuan in Metztli itzalan quichihua in [[acueyotl]] Tlalticpac. Inon tlachihualiztli quichihua tlein in mimiloliztli cahuitl monehnehuilia in malacachtzacaolinizpan in Tlalticpactli. Ic in tlein in Metztli quittitia in Tlalticpactli in zanyeno ixtli. Ipan itlaoliniliz malacachtzacaolinizpan in Tlalticpactli, in Tonatiuh quinextilia in Metztli, tlanexiltia mochi in [[Metztli iyeliz]]. In Metztli hueliti quipatla in Tlalticpactli i''clima''. In Metztli iyahual motta iuhqui in neneuhqui octacayotl in tlein in Tonatiuh iyahual in ipal oncatca [[icualoca in tonatiuh]]. == In Tlalticapactli ioliniliz == [[Īxiptli:Rotating earth (large).gif|thumbnail|In Tlalticpactli izacaoliniz]] In Tlalticpac quichihualtilia tlayacac ome oliniztli: ''mimiloliniztli''<ref>Quihtoznequi ''rotación''.</ref> ipan imalacayollo ahuan ''zacaoliniztli'' <ref>Quihtoznequi ''translación''.</ref> in tlayahualochtia Tonatiuh ihuan ome tlaoncayotl oliniztli: ''precesión'' ihuan ''nutación''. Ipampa in zacaoliniztli ihuan in ''oblicuidad de la elíptica'' mochihua in nahui xihuitl inoquipan<ref>Quihtoznequi ''estaciones''.</ref>. Inon xiuhcahuitl ca tlamachiyotilia ic in [[xoxopan]]<ref>Quihtoznequi ''primavera'', tiempo de verde</ref> ihuan in [[tonallan]]<ref>Quihtoznequi ''otoño'', in tlein Alonso de Molina oquihcuiloh “eſtio quando no llueue”.</ref> i''tlanehnehuilizyohual''<ref>Quihtoznequi ''equinoccio''.</ref> ihuan in [[xopantlah]]<ref>Quihtoznequi ''verano'', estación de lluvias.</ref> ihuan in [[cehuetzilizpan]]<ref>Quihtoznequi ''invierno'', in tlein Karttunen oquihcuiloh en tiempo de fríos y hielos.</ref> i''nenquitonatiuh''<ref>Quihtoznequi ''solsticio''.</ref>. == In yōlilizololōlli == In Tlalticpactli ca in cencatiyan ipan in [[Cemanahuac]] in tlein mocmachilih yoliliztli, inin yoliliziuhcayotl quichihuah in Yolilizolololli. ==Tlalticpacmatiliztli== In Tlalticpactli itlaixpayo ahci mochi 510,000,000 km², in tlein cequi 149,000,000 ca tlalpantli ihuan 361,000,000 ca apachiuhqui. In hueyi atentli ihuitlatzticayo ahci cequi 356,000,000 km. Ipan in Tlalticpactli onca macuilli [[cemantoc tlalli]], tlaxelihuilli ipan 199 tlacatiyan. In cemantoc tlalli ica ocachi tlacatiyan ca [[Africa]] ica 54 tetoca ic [[Europa]] ica 50, [[Asia]] ica 43, [[America]] ica 34 huan [[Oceania]] ica 16. No iuhqui ca occequintin tlalixpololli. == Tlachihualiztli == [[Īxiptli:Tlalticpactli3.jpg|thumbnail|derecha|Tlālticpactli īmachiyo]] In ESA quiyahualoa yohqui itepozmetz in Tlalticpactli, Nicanor tiquitta imachiyo miac tlanematcachihualli. == Tlaixcopinalli == <gallery> Īxiptli:Apollo 15 Earthrise.jpg|Salida de la Tierra |Mictlampa mixpamitl Īxiptli:The Earth seen from Apollo 17.jpg|Tlalticpactli </gallery> == Oc no xiquitta ==<!--Véase también--> * [[Atl]] * [[Cuahuitl]] * [[Ilhuicatl]] == Amoxtiliztli == <small> :Allen, Clabon Walter; Cox, Arthur N. (2000). [http://books.google.com/books?id=w8PK2XFLLH8C&pg=PA294 Allen's Astrophysical Quantities]. Springer. </small> == Tlahtolcaquiztiloni == <references/> [[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]] [[Neneuhcāyōtl:Tlalticpacmatiliztli]] subz4jpvcmdi4uvucksf9sv9vj26voz 532510 532509 2026-09-27T22:02:51Z Akapochtli 159 Categoría 532510 wikitext text/x-wiki {{Ahcopa}} {{P1|[[{{PAGENAME}}|NHN]]}} {{Tlani}} {{Nehnencacitlalli | Tocaitl = Tlalticpactli [[File:Earth symbol (bold, white).svg|24px|🜨]] | Ixiptli = The Blue Marble (remastered).jpg | Machiyotl = [[Īxiptli:Tlalticpactli3.jpg|35px|In Tlalticpactli / In Cipactli mexihcamachiyotl]] [[Īxiptli:Earth symbol.svg|20px|Europa Ilhuicamatilizmachiyotl]] | Semieje_mayor = 149,597,887.5 | Semieje_menor = 149,576,999.826 | Perihelio = 0.983 | Afelio = 1.017 | Distancia = 149,597,870 | Radio = 149,597,870 | Excentricidad = 0.0167 | Periodo_orbital = 356.2564 | Velocidad_orbital = 30.287 km/s | Inclinación = 1,57869° | Satélites = 1 ([[Metztli]]) | Diámetro_ecuatorial= 12,756.28 | Diámetro_polar = 12,713.50 | Diámetro_medio = 12,742.00 | Área = 510,065,284.702 km² | Masa = 5.974×10<sup>24</sup> | Densidad = 5.515 | Gravedad = 9.78 m/s² | Rotación = 23.9345 h | Inclinación_axial = 23.45 | Albedo = 31 - 32 | Velocidad_escape = 11.186 | mín = 182 K | media = 282 K | máx = 333 K | Presión = 101,325 kPa | componente1a = [[Ehecatehuiltic]] | porcentaje1a = 78.08% | componente2a = [[Ehecayoh]] | porcentaje2a = 20.95% | componente3a = [[Alcón]] | porcentaje3a = 0.93% | componente4a = [[Tecolli omehecayoh]] | porcentaje4a = 355 [[ppmv]] | componente5a = [[Yancuiquehecatl]] | porcentaje5a = 18.2 ppmv | componente6a = [[Tonatiuyoh]] | porcentaje6a = 5.24 ppmv | componente7a = [[Metano]] | porcentaje7a = 1.72 ppmv | componente8a = [[Criptón]] | porcentaje8a = 1 ppmv | Tipo = nehnencacitlalli | componente1 = [[Tliltepoztli]] | porcentaje1 = 34.6% | componente2 = [[Ehecayoh]] | porcentaje2 = 29.54% | componente3 = [[Tecpatli]] | porcentaje3 = 15.2% | componente4 = [[Macnecio]] | porcentaje4 = 12.7% | componente5 = [[Iztactepoztli]] | porcentaje5 = 2.4% | componente6 = [[Tlequiquiztlalli]] | porcentaje6 = 1.9% | componente7 = Occe | porcentaje7 = 3.65% }} In '''Tlalticpactli''' in inic eyi [[nehnencacitlalli]] [[Tonatiuh ichan]] co, in inic macuilli ipal ioctacayo huan in tlacempanahuia inic [[tetzactic]] nehnencacitlalli itechpa octacayotl. Molini ipan ce achi ''elíptica'' iyahualoyan in Tonatiuh in coyahuac 150 000 000 [[km]]. Teyoh nehnencacitlalli tlalmatilizca ayini tlein ca tlachihualli ic atililli tetl ipan cemanqui tlaoliniliztli iihtic, iayiliz quichihua ce chicahuac ''campo magnético''. Ipan inon totoncaatililli mohuilana in tlacuahualli tetl nozo in [[tlalehuatl]], ipan in tlein cateh in [[ilhuicaatl]] ihuan in [[cemantoc tlalli]]. In centetl nehnencacitlalli in tlein nemachilia quipiya [[yoliliztli]]. In Tlalticpactli oncah in neneuhqui nelhuayotl in tlein in [[Tonatiuh]] ihuan in Tonatiuh Ichan. == In tlalmatilizzotl == In 71% itlaixpayo in Tlalticpactli tlaapacholo. In centetl nehnencacitlalli ipan in canin in [[atl]] tlatectli tlacuahuac, atic ihuan ehecatl ipan in tlaixpayotl. In atl neconi ic in yoliliztli. Inome ce teyoh nehnencacitlalli in Tonatiuh ichanco in canin oncah [[quiyahuitl]], in occe [[Titán]]. In Tlalticpactli in centetl citlaltapayolli in canin oncah ayini [[tlalamatiliztli]]<ref>Quihtoznequi ''tectónica de placas''</ref>; in [[Chichilcitlalli]] ihuan in [[Citlalpol]] hueli oquipixqueh tlalamatiliztli, tel cahualo. == Iuhcayotl == Ipan in tlahtollotl oquineneltocac nepapan iuhcayotl itechpa in Tlalticpactli; in huehcauh [[Huehcauh Grecia|greciatlacah]] oquineltocaqueh in tlein in Tlalticpactli ocatca ce ixtlahuatl yahualli, matzacqui in atoyatl ''Oceano'' ([[Homero]]). In [[Pitagoras|Pitargorasneltocayotl]] ihuan [[Platón]] oquineltocaqueh tlein in Tlalticpactli ocatca cetentetl yectic tlaololli. [[Aristóteles]] ocatca in aquin oquinextih in tlein in Tlalticpactli ocatca ololihuic in ihcuac cualo Metztli in canin motta in tlein in Tlalticpactli icehual yahualtic. Ihuicpa in ihcuac in tetlatlaniliztli ocatca in octacayotl. Ipan in huehcauh mexihcatl tlaneltoquiliztli, in Tlalticpactli oquixiptlahtic ic in [[Cipactli]], in tlein in teteoh oquixelohqueh ipan in [[tlalli]] ihuan in [[ilhuicatl]]. In axcan nemachilia tlein in Tlalticpactli iiuhcayo cah [[Tlalticpacteuh]]. == Tlanonotzaliztli == [[File:NASA-Apollo8-Dec24-Earthrise.jpg|frameless|right]] In Tlalticpactli quipiya nahui hueyi tlaxeloliztli nozo tlapachiuhcayotl: in tlalolololli, in aolololli, in ehecaolololli ihuan in yolilizolololli. Inin tlapachiuhcayotl ahmo quipiyah in neneuhqui ''química'' tlachihualiztli ihuan yelizyotl itlalmatiliz. Oncateh ome machiyotl ipampa quihtoah in Tlalticpac: in Ahtlalolinilizzotl<ref>Quihtoznequi ''geoestático''</ref> ihuan in Tlalolinilizzotl<ref>Quihtoznequi ''geodinámico''</ref>. ==== Ahtlalolinilizzotl machiyotl ==== * [[Tlalehuatl]]: in tlapachiuhcayotl ocachi tlaixpayotl, itilahuacayo moctacatia 12km ixquichca 80km ipan ''cratones'' (in huehcauh centlacol in cemantoc tlalli inyollo). In Tlalehuatl mochihua in ''[[basalto]]'' ipan in ''[[ilhuicaatl tlahuelmayan]]''<ref>Quihtoznequi ''cuencas oceánicas''.</ref> ihuan ''[[granito]]'' ipan in [[cemantoc tlalli]]. * [[Tilmahtli (tlalmatiliztli)|Tilmahtli]]<ref>Quihtoznequi ''manto''.</ref>: in tlapachiuhcayotl nepantlah tlalehuatl ihuan yollotl, itilahuacayo octacatia ixquichca 2900 km. * [[iyollo in Tlalticpactli|Yollotl]]<ref>Quihtoznequi ''núcleo''.</ref>:in ocachi centlani tlapachiuhcayotl, itilahuacayo octacatia 3475 km ihuan totoniliztli ixquich 6,700&nbsp;°C. ==== Tlalolinilizzotl machiyotl ==== * [[Teolololli]]<ref>Quihtoznequi ''litósfera''.</ref>: in tlapachiuhcayotl ocachi tlaixpayotl, ca ''elástica''. Itilahuacayo octacatia 250 km, tlamalcocholli in tlalehuatl ihuan in pani centlacol in tilmahtli. * [[Ahchicahuacolololli]]<ref>Quihtoznequi ''astenósfera''.</ref>: in icentlacol in tilmahtli tlein iuhqui atic. Ipan inin tlapachiuhcayotl in tlalolinilizcuecueyotl<ref>Quihtoznequi ''ondas sísmicas''</ref> quicaxhuah inihciuhcayo. * [[Nepantlaholololli]]<ref name="nepantlahololōlli">Quihtoznequi ''mesósfera''.</ref>: No motenehua tlani tilmahtli. Motzintia ipan 700 km centlaniyotl. Mochihua ic tilictic ihuan totonqui tetl, tel ica achi oliniztli. * [[Tlapachiuhcayotl D]]<ref>Quihtoznequi ''capa D''.</ref>: nican in tetl mototoniliah ihuan hueliti tlehcahuia Teololcopa, huelitih tlachihua tletepetl. * [[Ihticolololli]]<ref>Quihtoznequi ''endósfera''.</ref>: ca in yollotl. Tlachihualli ic ce huel tlaatililli calan tlapachiuhcayotl in canin moyocoya atoyatl ihuan ce huel tetzactic ihtic tlapachiuhcayotl. == In aolololli == In Tlalticpactli in centetl nehnencacitlalli ipan in totonatiuh ichan in oncan atic tlaixpayotl. In atl quipachoa in 71% itlaixpayo in Tlalticpactli (in 97% [[poyec atl]] ihuan in 3% [[ahmo poyec atl]]), in quinchihua in macuilli [[ilhuicaatl]] ihuan in chicuace [[cemantoc tlalli]]. Cah in Tlalticpactli ipan in cualli huehhuehca ixquich in Tonatiuh ipal quipiya atic atl tlaixpayopan. Tel, ahmo in [[tlachihualiztli totoncapixcalli]]<ref name="totōncāpixcalli">Quihtoznequi ''efecto invernadero''</ref>, in atl Tlalticpac cehuetzizquia in atl. In achtopa in Tonatiuh ichan, in Tonatiuh oquintlaz achi tonameyotiliztli tlein axcan, tel in ilhuicaatl ahmo ocehuetz ipal in inic ce tlayocoyaliztli iehecaololol in Tlalticpactli oquipix miac CO<sub>2</sub>, auh ocatca chicahuac in ''tlachihualiztli totoncapixcalli''. In aolololli itex achi ixquich 1.4×10<sup>21</sup> kg. [[File:Whole world - land and oceans_12000.jpg|upright=2|thumbnail|centro|Tlalticpactli imachiyo]] ===Cemantoc tlalli=== * [[Africa]] * [[America]] * [[Asia]] * [[Europa]] * [[Oceania]] == In ehecaquimilolli == In Tlalticpactli quipiya tetzactic ehecaquimilolli, mochihua in 78% ic [[ehecatehuiltic]], 21% ic [[ehecayoh]] ihuan 1% ic [[argón]], ihuan in tepiton occe ehecatl iuhqui [[tecolli omehecayoh]]<ref>Quihtoznequi ''dióxido de carbono''</ref> ihuan [[apoctli]]. Iyeliz in ehecaolololli iuh tlapachiuhcayotl in tlein quimacahua calaqui in tonameyotiliztli<ref>Quihtoznequi ''radiación solar''</ref> ihuan quima ce cotoncayotl in tlalmeyotiliztli<ref>Quihtoznequi ''radiación terrestre''</ref> ([[tlachihualiztli totoncapixcalli]]<ref name="totōncāpixcalli"/>). Ipal in tlahco itotonca in Tlalticpactli cequi 17 [[°C]]. In Tlalticpactli iehecaololol tlachihualiztli ahyeni ihuan monemiltia ipal in Yolilizolololli. Iuh in ixachi yolloxoxouhqui ehecayoh momahcehua ipal in tlanelhuayotl itlanexticachihualiz<ref>Quihtoznequi ''fotosíntesis''</ref>, in tlein quicuepa in tonameyotl ipal in CO<sub>2</sub> ipan O<sub>2</sub>. Ic in yolloxoxouhqui ehecayoh in mochihualiztli itech in yoliliztli tel ahmo in chico. In tlapachiuhcayotl quichihuah in ehecaolololli: in [[tlanelolizolololli]]<ref>Quihtoznequi ''tropósfera''</ref>, in [[mantoc olololli]]<ref>Quihtoznequi ''estratósfera''</ref>, in [[nepantlaholololli]]<ref name="nepantlahololōlli"/>, in [[totoncaolololli]]<ref>Quihtoznequi ''termósfera''</ref> ihuan in [[calanolololli]]<ref>Quihtoznequi ''exósfera''</ref>. In ehecaolololli itex achi ixquich 5.1×10<sup>18</sup> kg. == Metztli == {{main|Metztli}} [[Īxiptli:Full Moon Luc Viatour.jpg|thumb|In oyahualiuh Metztli]] In Tlalticpactli quipiya za centetl metztli, in [[Metztli]]. In ''sistema'' Tlalticpactli-Metztli ca huel noncuahquizqui. In Metztli huel hueyi itechpa in Tlalticpactli ioctacayo, inaloctacatil<ref>Quihtoznequi diámetro</ref> innahui ce in Tlalticpac itlaoctanoni. In etilizzotl in Tlalticpactli ihuan in Metztli itzalan quichihua in [[acueyotl]] Tlalticpac. Inon tlachihualiztli quichihua tlein in mimiloliztli cahuitl monehnehuilia in malacachtzacaolinizpan in Tlalticpactli. Ic in tlein in Metztli quittitia in Tlalticpactli in zanyeno ixtli. Ipan itlaoliniliz malacachtzacaolinizpan in Tlalticpactli, in Tonatiuh quinextilia in Metztli, tlanexiltia mochi in [[Metztli iyeliz]]. In Metztli hueliti quipatla in Tlalticpactli i''clima''. In Metztli iyahual motta iuhqui in neneuhqui octacayotl in tlein in Tonatiuh iyahual in ipal oncatca [[icualoca in tonatiuh]]. == In Tlalticapactli ioliniliz == [[Īxiptli:Rotating earth (large).gif|thumbnail|In Tlalticpactli izacaoliniz]] In Tlalticpac quichihualtilia tlayacac ome oliniztli: ''mimiloliniztli''<ref>Quihtoznequi ''rotación''.</ref> ipan imalacayollo ahuan ''zacaoliniztli'' <ref>Quihtoznequi ''translación''.</ref> in tlayahualochtia Tonatiuh ihuan ome tlaoncayotl oliniztli: ''precesión'' ihuan ''nutación''. Ipampa in zacaoliniztli ihuan in ''oblicuidad de la elíptica'' mochihua in nahui xihuitl inoquipan<ref>Quihtoznequi ''estaciones''.</ref>. Inon xiuhcahuitl ca tlamachiyotilia ic in [[xoxopan]]<ref>Quihtoznequi ''primavera'', tiempo de verde</ref> ihuan in [[tonallan]]<ref>Quihtoznequi ''otoño'', in tlein Alonso de Molina oquihcuiloh “eſtio quando no llueue”.</ref> i''tlanehnehuilizyohual''<ref>Quihtoznequi ''equinoccio''.</ref> ihuan in [[xopantlah]]<ref>Quihtoznequi ''verano'', estación de lluvias.</ref> ihuan in [[cehuetzilizpan]]<ref>Quihtoznequi ''invierno'', in tlein Karttunen oquihcuiloh en tiempo de fríos y hielos.</ref> i''nenquitonatiuh''<ref>Quihtoznequi ''solsticio''.</ref>. == In yōlilizololōlli == In Tlalticpactli ca in cencatiyan ipan in [[Cemanahuac]] in tlein mocmachilih yoliliztli, inin yoliliziuhcayotl quichihuah in Yolilizolololli. ==Tlalticpacmatiliztli== In Tlalticpactli itlaixpayo ahci mochi 510,000,000 km², in tlein cequi 149,000,000 ca tlalpantli ihuan 361,000,000 ca apachiuhqui. In hueyi atentli ihuitlatzticayo ahci cequi 356,000,000 km. Ipan in Tlalticpactli onca macuilli [[cemantoc tlalli]], tlaxelihuilli ipan 199 tlacatiyan. In cemantoc tlalli ica ocachi tlacatiyan ca [[Africa]] ica 54 tetoca ic [[Europa]] ica 50, [[Asia]] ica 43, [[America]] ica 34 huan [[Oceania]] ica 16. No iuhqui ca occequintin tlalixpololli. == Tlachihualiztli == [[Īxiptli:Tlalticpactli3.jpg|thumbnail|derecha|Tlālticpactli īmachiyo]] In ESA quiyahualoa yohqui itepozmetz in Tlalticpactli, Nicanor tiquitta imachiyo miac tlanematcachihualli. == Tlaixcopinalli == <gallery> Īxiptli:Apollo 15 Earthrise.jpg|Salida de la Tierra |Mictlampa mixpamitl Īxiptli:The Earth seen from Apollo 17.jpg|Tlalticpactli </gallery> == Oc no xiquitta ==<!--Véase también--> * [[Atl]] * [[Cuahuitl]] * [[Ilhuicatl]] == Amoxtiliztli == <small> :Allen, Clabon Walter; Cox, Arthur N. (2000). [http://books.google.com/books?id=w8PK2XFLLH8C&pg=PA294 Allen's Astrophysical Quantities]. Springer. </small> == Tlahtolcaquiztiloni == <references/> [[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]] [[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]] [[Neneuhcāyōtl:Tlalticpacmatiliztli]] q2x750slzhkgimh29szbe6ea74ibzjt 532511 532510 2026-09-27T22:03:25Z Akapochtli 159 /* Tlanonotzaliztli */ arreglo 532511 wikitext text/x-wiki {{Ahcopa}} {{P1|[[{{PAGENAME}}|NHN]]}} {{Tlani}} {{Nehnencacitlalli | Tocaitl = Tlalticpactli [[File:Earth symbol (bold, white).svg|24px|🜨]] | Ixiptli = The Blue Marble (remastered).jpg | Machiyotl = [[Īxiptli:Tlalticpactli3.jpg|35px|In Tlalticpactli / In Cipactli mexihcamachiyotl]] [[Īxiptli:Earth symbol.svg|20px|Europa Ilhuicamatilizmachiyotl]] | Semieje_mayor = 149,597,887.5 | Semieje_menor = 149,576,999.826 | Perihelio = 0.983 | Afelio = 1.017 | Distancia = 149,597,870 | Radio = 149,597,870 | Excentricidad = 0.0167 | Periodo_orbital = 356.2564 | Velocidad_orbital = 30.287 km/s | Inclinación = 1,57869° | Satélites = 1 ([[Metztli]]) | Diámetro_ecuatorial= 12,756.28 | Diámetro_polar = 12,713.50 | Diámetro_medio = 12,742.00 | Área = 510,065,284.702 km² | Masa = 5.974×10<sup>24</sup> | Densidad = 5.515 | Gravedad = 9.78 m/s² | Rotación = 23.9345 h | Inclinación_axial = 23.45 | Albedo = 31 - 32 | Velocidad_escape = 11.186 | mín = 182 K | media = 282 K | máx = 333 K | Presión = 101,325 kPa | componente1a = [[Ehecatehuiltic]] | porcentaje1a = 78.08% | componente2a = [[Ehecayoh]] | porcentaje2a = 20.95% | componente3a = [[Alcón]] | porcentaje3a = 0.93% | componente4a = [[Tecolli omehecayoh]] | porcentaje4a = 355 [[ppmv]] | componente5a = [[Yancuiquehecatl]] | porcentaje5a = 18.2 ppmv | componente6a = [[Tonatiuyoh]] | porcentaje6a = 5.24 ppmv | componente7a = [[Metano]] | porcentaje7a = 1.72 ppmv | componente8a = [[Criptón]] | porcentaje8a = 1 ppmv | Tipo = nehnencacitlalli | componente1 = [[Tliltepoztli]] | porcentaje1 = 34.6% | componente2 = [[Ehecayoh]] | porcentaje2 = 29.54% | componente3 = [[Tecpatli]] | porcentaje3 = 15.2% | componente4 = [[Macnecio]] | porcentaje4 = 12.7% | componente5 = [[Iztactepoztli]] | porcentaje5 = 2.4% | componente6 = [[Tlequiquiztlalli]] | porcentaje6 = 1.9% | componente7 = Occe | porcentaje7 = 3.65% }} In '''Tlalticpactli''' in inic eyi [[nehnencacitlalli]] [[Tonatiuh ichan]] co, in inic macuilli ipal ioctacayo huan in tlacempanahuia inic [[tetzactic]] nehnencacitlalli itechpa octacayotl. Molini ipan ce achi ''elíptica'' iyahualoyan in Tonatiuh in coyahuac 150 000 000 [[km]]. Teyoh nehnencacitlalli tlalmatilizca ayini tlein ca tlachihualli ic atililli tetl ipan cemanqui tlaoliniliztli iihtic, iayiliz quichihua ce chicahuac ''campo magnético''. Ipan inon totoncaatililli mohuilana in tlacuahualli tetl nozo in [[tlalehuatl]], ipan in tlein cateh in [[ilhuicaatl]] ihuan in [[cemantoc tlalli]]. In centetl nehnencacitlalli in tlein nemachilia quipiya [[yoliliztli]]. In Tlalticpactli oncah in neneuhqui nelhuayotl in tlein in [[Tonatiuh]] ihuan in Tonatiuh Ichan. == In tlalmatilizzotl == In 71% itlaixpayo in Tlalticpactli tlaapacholo. In centetl nehnencacitlalli ipan in canin in [[atl]] tlatectli tlacuahuac, atic ihuan ehecatl ipan in tlaixpayotl. In atl neconi ic in yoliliztli. Inome ce teyoh nehnencacitlalli in Tonatiuh ichanco in canin oncah [[quiyahuitl]], in occe [[Titán]]. In Tlalticpactli in centetl citlaltapayolli in canin oncah ayini [[tlalamatiliztli]]<ref>Quihtoznequi ''tectónica de placas''</ref>; in [[Chichilcitlalli]] ihuan in [[Citlalpol]] hueli oquipixqueh tlalamatiliztli, tel cahualo. == Iuhcayotl == Ipan in tlahtollotl oquineneltocac nepapan iuhcayotl itechpa in Tlalticpactli; in huehcauh [[Huehcauh Grecia|greciatlacah]] oquineltocaqueh in tlein in Tlalticpactli ocatca ce ixtlahuatl yahualli, matzacqui in atoyatl ''Oceano'' ([[Homero]]). In [[Pitagoras|Pitargorasneltocayotl]] ihuan [[Platón]] oquineltocaqueh tlein in Tlalticpactli ocatca cetentetl yectic tlaololli. [[Aristóteles]] ocatca in aquin oquinextih in tlein in Tlalticpactli ocatca ololihuic in ihcuac cualo Metztli in canin motta in tlein in Tlalticpactli icehual yahualtic. Ihuicpa in ihcuac in tetlatlaniliztli ocatca in octacayotl. Ipan in huehcauh mexihcatl tlaneltoquiliztli, in Tlalticpactli oquixiptlahtic ic in [[Cipactli]], in tlein in teteoh oquixelohqueh ipan in [[tlalli]] ihuan in [[ilhuicatl]]. In axcan nemachilia tlein in Tlalticpactli iiuhcayo cah [[Tlalticpacteuh]]. == Temachiztiliztli == [[File:NASA-Apollo8-Dec24-Earthrise.jpg|frameless|right]] In Tlalticpactli quipiya nahui hueyi tlaxeloliztli nozo tlapachiuhcayotl: in tlalolololli, in aolololli, in ehecaolololli ihuan in yolilizolololli. Inin tlapachiuhcayotl ahmo quipiyah in neneuhqui ''química'' tlachihualiztli ihuan yelizyotl itlalmatiliz. Oncateh ome machiyotl ipampa quihtoah in Tlalticpac: in Ahtlalolinilizzotl<ref>Quihtoznequi ''geoestático''</ref> ihuan in Tlalolinilizzotl<ref>Quihtoznequi ''geodinámico''</ref>. ==== Ahtlalolinilizzotl machiyotl ==== * [[Tlalehuatl]]: in tlapachiuhcayotl ocachi tlaixpayotl, itilahuacayo moctacatia 12km ixquichca 80km ipan ''cratones'' (in huehcauh centlacol in cemantoc tlalli inyollo). In Tlalehuatl mochihua in ''[[basalto]]'' ipan in ''[[ilhuicaatl tlahuelmayan]]''<ref>Quihtoznequi ''cuencas oceánicas''.</ref> ihuan ''[[granito]]'' ipan in [[cemantoc tlalli]]. * [[Tilmahtli (tlalmatiliztli)|Tilmahtli]]<ref>Quihtoznequi ''manto''.</ref>: in tlapachiuhcayotl nepantlah tlalehuatl ihuan yollotl, itilahuacayo octacatia ixquichca 2900 km. * [[iyollo in Tlalticpactli|Yollotl]]<ref>Quihtoznequi ''núcleo''.</ref>:in ocachi centlani tlapachiuhcayotl, itilahuacayo octacatia 3475 km ihuan totoniliztli ixquich 6,700&nbsp;°C. ==== Tlalolinilizzotl machiyotl ==== * [[Teolololli]]<ref>Quihtoznequi ''litósfera''.</ref>: in tlapachiuhcayotl ocachi tlaixpayotl, ca ''elástica''. Itilahuacayo octacatia 250 km, tlamalcocholli in tlalehuatl ihuan in pani centlacol in tilmahtli. * [[Ahchicahuacolololli]]<ref>Quihtoznequi ''astenósfera''.</ref>: in icentlacol in tilmahtli tlein iuhqui atic. Ipan inin tlapachiuhcayotl in tlalolinilizcuecueyotl<ref>Quihtoznequi ''ondas sísmicas''</ref> quicaxhuah inihciuhcayo. * [[Nepantlaholololli]]<ref name="nepantlahololōlli">Quihtoznequi ''mesósfera''.</ref>: No motenehua tlani tilmahtli. Motzintia ipan 700 km centlaniyotl. Mochihua ic tilictic ihuan totonqui tetl, tel ica achi oliniztli. * [[Tlapachiuhcayotl D]]<ref>Quihtoznequi ''capa D''.</ref>: nican in tetl mototoniliah ihuan hueliti tlehcahuia Teololcopa, huelitih tlachihua tletepetl. * [[Ihticolololli]]<ref>Quihtoznequi ''endósfera''.</ref>: ca in yollotl. Tlachihualli ic ce huel tlaatililli calan tlapachiuhcayotl in canin moyocoya atoyatl ihuan ce huel tetzactic ihtic tlapachiuhcayotl. == In aolololli == In Tlalticpactli in centetl nehnencacitlalli ipan in totonatiuh ichan in oncan atic tlaixpayotl. In atl quipachoa in 71% itlaixpayo in Tlalticpactli (in 97% [[poyec atl]] ihuan in 3% [[ahmo poyec atl]]), in quinchihua in macuilli [[ilhuicaatl]] ihuan in chicuace [[cemantoc tlalli]]. Cah in Tlalticpactli ipan in cualli huehhuehca ixquich in Tonatiuh ipal quipiya atic atl tlaixpayopan. Tel, ahmo in [[tlachihualiztli totoncapixcalli]]<ref name="totōncāpixcalli">Quihtoznequi ''efecto invernadero''</ref>, in atl Tlalticpac cehuetzizquia in atl. In achtopa in Tonatiuh ichan, in Tonatiuh oquintlaz achi tonameyotiliztli tlein axcan, tel in ilhuicaatl ahmo ocehuetz ipal in inic ce tlayocoyaliztli iehecaololol in Tlalticpactli oquipix miac CO<sub>2</sub>, auh ocatca chicahuac in ''tlachihualiztli totoncapixcalli''. In aolololli itex achi ixquich 1.4×10<sup>21</sup> kg. [[File:Whole world - land and oceans_12000.jpg|upright=2|thumbnail|centro|Tlalticpactli imachiyo]] ===Cemantoc tlalli=== * [[Africa]] * [[America]] * [[Asia]] * [[Europa]] * [[Oceania]] == In ehecaquimilolli == In Tlalticpactli quipiya tetzactic ehecaquimilolli, mochihua in 78% ic [[ehecatehuiltic]], 21% ic [[ehecayoh]] ihuan 1% ic [[argón]], ihuan in tepiton occe ehecatl iuhqui [[tecolli omehecayoh]]<ref>Quihtoznequi ''dióxido de carbono''</ref> ihuan [[apoctli]]. Iyeliz in ehecaolololli iuh tlapachiuhcayotl in tlein quimacahua calaqui in tonameyotiliztli<ref>Quihtoznequi ''radiación solar''</ref> ihuan quima ce cotoncayotl in tlalmeyotiliztli<ref>Quihtoznequi ''radiación terrestre''</ref> ([[tlachihualiztli totoncapixcalli]]<ref name="totōncāpixcalli"/>). Ipal in tlahco itotonca in Tlalticpactli cequi 17 [[°C]]. In Tlalticpactli iehecaololol tlachihualiztli ahyeni ihuan monemiltia ipal in Yolilizolololli. Iuh in ixachi yolloxoxouhqui ehecayoh momahcehua ipal in tlanelhuayotl itlanexticachihualiz<ref>Quihtoznequi ''fotosíntesis''</ref>, in tlein quicuepa in tonameyotl ipal in CO<sub>2</sub> ipan O<sub>2</sub>. Ic in yolloxoxouhqui ehecayoh in mochihualiztli itech in yoliliztli tel ahmo in chico. In tlapachiuhcayotl quichihuah in ehecaolololli: in [[tlanelolizolololli]]<ref>Quihtoznequi ''tropósfera''</ref>, in [[mantoc olololli]]<ref>Quihtoznequi ''estratósfera''</ref>, in [[nepantlaholololli]]<ref name="nepantlahololōlli"/>, in [[totoncaolololli]]<ref>Quihtoznequi ''termósfera''</ref> ihuan in [[calanolololli]]<ref>Quihtoznequi ''exósfera''</ref>. In ehecaolololli itex achi ixquich 5.1×10<sup>18</sup> kg. == Metztli == {{main|Metztli}} [[Īxiptli:Full Moon Luc Viatour.jpg|thumb|In oyahualiuh Metztli]] In Tlalticpactli quipiya za centetl metztli, in [[Metztli]]. In ''sistema'' Tlalticpactli-Metztli ca huel noncuahquizqui. In Metztli huel hueyi itechpa in Tlalticpactli ioctacayo, inaloctacatil<ref>Quihtoznequi diámetro</ref> innahui ce in Tlalticpac itlaoctanoni. In etilizzotl in Tlalticpactli ihuan in Metztli itzalan quichihua in [[acueyotl]] Tlalticpac. Inon tlachihualiztli quichihua tlein in mimiloliztli cahuitl monehnehuilia in malacachtzacaolinizpan in Tlalticpactli. Ic in tlein in Metztli quittitia in Tlalticpactli in zanyeno ixtli. Ipan itlaoliniliz malacachtzacaolinizpan in Tlalticpactli, in Tonatiuh quinextilia in Metztli, tlanexiltia mochi in [[Metztli iyeliz]]. In Metztli hueliti quipatla in Tlalticpactli i''clima''. In Metztli iyahual motta iuhqui in neneuhqui octacayotl in tlein in Tonatiuh iyahual in ipal oncatca [[icualoca in tonatiuh]]. == In Tlalticapactli ioliniliz == [[Īxiptli:Rotating earth (large).gif|thumbnail|In Tlalticpactli izacaoliniz]] In Tlalticpac quichihualtilia tlayacac ome oliniztli: ''mimiloliniztli''<ref>Quihtoznequi ''rotación''.</ref> ipan imalacayollo ahuan ''zacaoliniztli'' <ref>Quihtoznequi ''translación''.</ref> in tlayahualochtia Tonatiuh ihuan ome tlaoncayotl oliniztli: ''precesión'' ihuan ''nutación''. Ipampa in zacaoliniztli ihuan in ''oblicuidad de la elíptica'' mochihua in nahui xihuitl inoquipan<ref>Quihtoznequi ''estaciones''.</ref>. Inon xiuhcahuitl ca tlamachiyotilia ic in [[xoxopan]]<ref>Quihtoznequi ''primavera'', tiempo de verde</ref> ihuan in [[tonallan]]<ref>Quihtoznequi ''otoño'', in tlein Alonso de Molina oquihcuiloh “eſtio quando no llueue”.</ref> i''tlanehnehuilizyohual''<ref>Quihtoznequi ''equinoccio''.</ref> ihuan in [[xopantlah]]<ref>Quihtoznequi ''verano'', estación de lluvias.</ref> ihuan in [[cehuetzilizpan]]<ref>Quihtoznequi ''invierno'', in tlein Karttunen oquihcuiloh en tiempo de fríos y hielos.</ref> i''nenquitonatiuh''<ref>Quihtoznequi ''solsticio''.</ref>. == In yōlilizololōlli == In Tlalticpactli ca in cencatiyan ipan in [[Cemanahuac]] in tlein mocmachilih yoliliztli, inin yoliliziuhcayotl quichihuah in Yolilizolololli. ==Tlalticpacmatiliztli== In Tlalticpactli itlaixpayo ahci mochi 510,000,000 km², in tlein cequi 149,000,000 ca tlalpantli ihuan 361,000,000 ca apachiuhqui. In hueyi atentli ihuitlatzticayo ahci cequi 356,000,000 km. Ipan in Tlalticpactli onca macuilli [[cemantoc tlalli]], tlaxelihuilli ipan 199 tlacatiyan. In cemantoc tlalli ica ocachi tlacatiyan ca [[Africa]] ica 54 tetoca ic [[Europa]] ica 50, [[Asia]] ica 43, [[America]] ica 34 huan [[Oceania]] ica 16. No iuhqui ca occequintin tlalixpololli. == Tlachihualiztli == [[Īxiptli:Tlalticpactli3.jpg|thumbnail|derecha|Tlālticpactli īmachiyo]] In ESA quiyahualoa yohqui itepozmetz in Tlalticpactli, Nicanor tiquitta imachiyo miac tlanematcachihualli. == Tlaixcopinalli == <gallery> Īxiptli:Apollo 15 Earthrise.jpg|Salida de la Tierra |Mictlampa mixpamitl Īxiptli:The Earth seen from Apollo 17.jpg|Tlalticpactli </gallery> == Oc no xiquitta ==<!--Véase también--> * [[Atl]] * [[Cuahuitl]] * [[Ilhuicatl]] == Amoxtiliztli == <small> :Allen, Clabon Walter; Cox, Arthur N. (2000). [http://books.google.com/books?id=w8PK2XFLLH8C&pg=PA294 Allen's Astrophysical Quantities]. Springer. </small> == Tlahtolcaquiztiloni == <references/> [[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]] [[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]] [[Neneuhcāyōtl:Tlalticpacmatiliztli]] 46vx7pvkwjsbvii9aaecmino099h8l5 532512 532511 2026-09-27T22:05:17Z Akapochtli 159 /* In aolololli */ arreglo 532512 wikitext text/x-wiki {{Ahcopa}} {{P1|[[{{PAGENAME}}|NHN]]}} {{Tlani}} {{Nehnencacitlalli | Tocaitl = Tlalticpactli [[File:Earth symbol (bold, white).svg|24px|🜨]] | Ixiptli = The Blue Marble (remastered).jpg | Machiyotl = [[Īxiptli:Tlalticpactli3.jpg|35px|In Tlalticpactli / In Cipactli mexihcamachiyotl]] [[Īxiptli:Earth symbol.svg|20px|Europa Ilhuicamatilizmachiyotl]] | Semieje_mayor = 149,597,887.5 | Semieje_menor = 149,576,999.826 | Perihelio = 0.983 | Afelio = 1.017 | Distancia = 149,597,870 | Radio = 149,597,870 | Excentricidad = 0.0167 | Periodo_orbital = 356.2564 | Velocidad_orbital = 30.287 km/s | Inclinación = 1,57869° | Satélites = 1 ([[Metztli]]) | Diámetro_ecuatorial= 12,756.28 | Diámetro_polar = 12,713.50 | Diámetro_medio = 12,742.00 | Área = 510,065,284.702 km² | Masa = 5.974×10<sup>24</sup> | Densidad = 5.515 | Gravedad = 9.78 m/s² | Rotación = 23.9345 h | Inclinación_axial = 23.45 | Albedo = 31 - 32 | Velocidad_escape = 11.186 | mín = 182 K | media = 282 K | máx = 333 K | Presión = 101,325 kPa | componente1a = [[Ehecatehuiltic]] | porcentaje1a = 78.08% | componente2a = [[Ehecayoh]] | porcentaje2a = 20.95% | componente3a = [[Alcón]] | porcentaje3a = 0.93% | componente4a = [[Tecolli omehecayoh]] | porcentaje4a = 355 [[ppmv]] | componente5a = [[Yancuiquehecatl]] | porcentaje5a = 18.2 ppmv | componente6a = [[Tonatiuyoh]] | porcentaje6a = 5.24 ppmv | componente7a = [[Metano]] | porcentaje7a = 1.72 ppmv | componente8a = [[Criptón]] | porcentaje8a = 1 ppmv | Tipo = nehnencacitlalli | componente1 = [[Tliltepoztli]] | porcentaje1 = 34.6% | componente2 = [[Ehecayoh]] | porcentaje2 = 29.54% | componente3 = [[Tecpatli]] | porcentaje3 = 15.2% | componente4 = [[Macnecio]] | porcentaje4 = 12.7% | componente5 = [[Iztactepoztli]] | porcentaje5 = 2.4% | componente6 = [[Tlequiquiztlalli]] | porcentaje6 = 1.9% | componente7 = Occe | porcentaje7 = 3.65% }} In '''Tlalticpactli''' in inic eyi [[nehnencacitlalli]] [[Tonatiuh ichan]] co, in inic macuilli ipal ioctacayo huan in tlacempanahuia inic [[tetzactic]] nehnencacitlalli itechpa octacayotl. Molini ipan ce achi ''elíptica'' iyahualoyan in Tonatiuh in coyahuac 150 000 000 [[km]]. Teyoh nehnencacitlalli tlalmatilizca ayini tlein ca tlachihualli ic atililli tetl ipan cemanqui tlaoliniliztli iihtic, iayiliz quichihua ce chicahuac ''campo magnético''. Ipan inon totoncaatililli mohuilana in tlacuahualli tetl nozo in [[tlalehuatl]], ipan in tlein cateh in [[ilhuicaatl]] ihuan in [[cemantoc tlalli]]. In centetl nehnencacitlalli in tlein nemachilia quipiya [[yoliliztli]]. In Tlalticpactli oncah in neneuhqui nelhuayotl in tlein in [[Tonatiuh]] ihuan in Tonatiuh Ichan. == In tlalmatilizzotl == In 71% itlaixpayo in Tlalticpactli tlaapacholo. In centetl nehnencacitlalli ipan in canin in [[atl]] tlatectli tlacuahuac, atic ihuan ehecatl ipan in tlaixpayotl. In atl neconi ic in yoliliztli. Inome ce teyoh nehnencacitlalli in Tonatiuh ichanco in canin oncah [[quiyahuitl]], in occe [[Titán]]. In Tlalticpactli in centetl citlaltapayolli in canin oncah ayini [[tlalamatiliztli]]<ref>Quihtoznequi ''tectónica de placas''</ref>; in [[Chichilcitlalli]] ihuan in [[Citlalpol]] hueli oquipixqueh tlalamatiliztli, tel cahualo. == Iuhcayotl == Ipan in tlahtollotl oquineneltocac nepapan iuhcayotl itechpa in Tlalticpactli; in huehcauh [[Huehcauh Grecia|greciatlacah]] oquineltocaqueh in tlein in Tlalticpactli ocatca ce ixtlahuatl yahualli, matzacqui in atoyatl ''Oceano'' ([[Homero]]). In [[Pitagoras|Pitargorasneltocayotl]] ihuan [[Platón]] oquineltocaqueh tlein in Tlalticpactli ocatca cetentetl yectic tlaololli. [[Aristóteles]] ocatca in aquin oquinextih in tlein in Tlalticpactli ocatca ololihuic in ihcuac cualo Metztli in canin motta in tlein in Tlalticpactli icehual yahualtic. Ihuicpa in ihcuac in tetlatlaniliztli ocatca in octacayotl. Ipan in huehcauh mexihcatl tlaneltoquiliztli, in Tlalticpactli oquixiptlahtic ic in [[Cipactli]], in tlein in teteoh oquixelohqueh ipan in [[tlalli]] ihuan in [[ilhuicatl]]. In axcan nemachilia tlein in Tlalticpactli iiuhcayo cah [[Tlalticpacteuh]]. == Temachiztiliztli == [[File:NASA-Apollo8-Dec24-Earthrise.jpg|frameless|right]] In Tlalticpactli quipiya nahui hueyi tlaxeloliztli nozo tlapachiuhcayotl: in tlalolololli, in aolololli, in ehecaolololli ihuan in yolilizolololli. Inin tlapachiuhcayotl ahmo quipiyah in neneuhqui ''química'' tlachihualiztli ihuan yelizyotl itlalmatiliz. Oncateh ome machiyotl ipampa quihtoah in Tlalticpac: in Ahtlalolinilizzotl<ref>Quihtoznequi ''geoestático''</ref> ihuan in Tlalolinilizzotl<ref>Quihtoznequi ''geodinámico''</ref>. ==== Ahtlalolinilizzotl machiyotl ==== * [[Tlalehuatl]]: in tlapachiuhcayotl ocachi tlaixpayotl, itilahuacayo moctacatia 12km ixquichca 80km ipan ''cratones'' (in huehcauh centlacol in cemantoc tlalli inyollo). In Tlalehuatl mochihua in ''[[basalto]]'' ipan in ''[[ilhuicaatl tlahuelmayan]]''<ref>Quihtoznequi ''cuencas oceánicas''.</ref> ihuan ''[[granito]]'' ipan in [[cemantoc tlalli]]. * [[Tilmahtli (tlalmatiliztli)|Tilmahtli]]<ref>Quihtoznequi ''manto''.</ref>: in tlapachiuhcayotl nepantlah tlalehuatl ihuan yollotl, itilahuacayo octacatia ixquichca 2900 km. * [[iyollo in Tlalticpactli|Yollotl]]<ref>Quihtoznequi ''núcleo''.</ref>:in ocachi centlani tlapachiuhcayotl, itilahuacayo octacatia 3475 km ihuan totoniliztli ixquich 6,700&nbsp;°C. ==== Tlalolinilizzotl machiyotl ==== * [[Teolololli]]<ref>Quihtoznequi ''litósfera''.</ref>: in tlapachiuhcayotl ocachi tlaixpayotl, ca ''elástica''. Itilahuacayo octacatia 250 km, tlamalcocholli in tlalehuatl ihuan in pani centlacol in tilmahtli. * [[Ahchicahuacolololli]]<ref>Quihtoznequi ''astenósfera''.</ref>: in icentlacol in tilmahtli tlein iuhqui atic. Ipan inin tlapachiuhcayotl in tlalolinilizcuecueyotl<ref>Quihtoznequi ''ondas sísmicas''</ref> quicaxhuah inihciuhcayo. * [[Nepantlaholololli]]<ref name="nepantlahololōlli">Quihtoznequi ''mesósfera''.</ref>: No motenehua tlani tilmahtli. Motzintia ipan 700 km centlaniyotl. Mochihua ic tilictic ihuan totonqui tetl, tel ica achi oliniztli. * [[Tlapachiuhcayotl D]]<ref>Quihtoznequi ''capa D''.</ref>: nican in tetl mototoniliah ihuan hueliti tlehcahuia Teololcopa, huelitih tlachihua tletepetl. * [[Ihticolololli]]<ref>Quihtoznequi ''endósfera''.</ref>: ca in yollotl. Tlachihualli ic ce huel tlaatililli calan tlapachiuhcayotl in canin moyocoya atoyatl ihuan ce huel tetzactic ihtic tlapachiuhcayotl. == In atl iquimiliuhcayo == In Tlalticpactli in centetl nehnencacitlalli ipan in totonatiuh ichan in oncan atic tlaixpayotl. In atl quipachoa in 71% itlaixpayo in Tlalticpactli (in 97% [[poyec atl]] ihuan in 3% [[ahmo poyec atl]]), in quinchihua in macuilli [[ilhuicaatl]] ihuan in chicuace [[cemantoc tlalli]]. Cah in Tlalticpactli ipan in cualli huehhuehca ixquich in Tonatiuh ipal quipiya atic atl tlaixpayopan. Tel, ahmo in [[tlachihualiztli totoncapixcalli]]<ref name="totōncāpixcalli">Quihtoznequi ''efecto invernadero''</ref>, in atl Tlalticpac cehuetzizquia in atl. In achtopa in Tonatiuh ichan, in Tonatiuh oquintlaz achi tonameyotiliztli tlein axcan, tel in ilhuicaatl ahmo ocehuetz ipal in inic ce tlayocoyaliztli iehecaololol in Tlalticpactli oquipix miac CO<sub>2</sub>, auh ocatca chicahuac in ''tlachihualiztli totoncapixcalli''. In aolololli itex achi ixquich 1.4×10<sup>21</sup> kg. [[File:Whole world - land and oceans_12000.jpg|upright=2|thumbnail|centro|Tlalticpactli imachiyo]] ===Cemantoc tlalli=== * [[Africa]] * [[America]] * [[Asia]] * [[Europa]] * [[Oceania]] == In ehecaquimilolli == In Tlalticpactli quipiya tetzactic ehecaquimilolli, mochihua in 78% ic [[ehecatehuiltic]], 21% ic [[ehecayoh]] ihuan 1% ic [[argón]], ihuan in tepiton occe ehecatl iuhqui [[tecolli omehecayoh]]<ref>Quihtoznequi ''dióxido de carbono''</ref> ihuan [[apoctli]]. Iyeliz in ehecaolololli iuh tlapachiuhcayotl in tlein quimacahua calaqui in tonameyotiliztli<ref>Quihtoznequi ''radiación solar''</ref> ihuan quima ce cotoncayotl in tlalmeyotiliztli<ref>Quihtoznequi ''radiación terrestre''</ref> ([[tlachihualiztli totoncapixcalli]]<ref name="totōncāpixcalli"/>). Ipal in tlahco itotonca in Tlalticpactli cequi 17 [[°C]]. In Tlalticpactli iehecaololol tlachihualiztli ahyeni ihuan monemiltia ipal in Yolilizolololli. Iuh in ixachi yolloxoxouhqui ehecayoh momahcehua ipal in tlanelhuayotl itlanexticachihualiz<ref>Quihtoznequi ''fotosíntesis''</ref>, in tlein quicuepa in tonameyotl ipal in CO<sub>2</sub> ipan O<sub>2</sub>. Ic in yolloxoxouhqui ehecayoh in mochihualiztli itech in yoliliztli tel ahmo in chico. In tlapachiuhcayotl quichihuah in ehecaolololli: in [[tlanelolizolololli]]<ref>Quihtoznequi ''tropósfera''</ref>, in [[mantoc olololli]]<ref>Quihtoznequi ''estratósfera''</ref>, in [[nepantlaholololli]]<ref name="nepantlahololōlli"/>, in [[totoncaolololli]]<ref>Quihtoznequi ''termósfera''</ref> ihuan in [[calanolololli]]<ref>Quihtoznequi ''exósfera''</ref>. In ehecaolololli itex achi ixquich 5.1×10<sup>18</sup> kg. == Metztli == {{main|Metztli}} [[Īxiptli:Full Moon Luc Viatour.jpg|thumb|In oyahualiuh Metztli]] In Tlalticpactli quipiya za centetl metztli, in [[Metztli]]. In ''sistema'' Tlalticpactli-Metztli ca huel noncuahquizqui. In Metztli huel hueyi itechpa in Tlalticpactli ioctacayo, inaloctacatil<ref>Quihtoznequi diámetro</ref> innahui ce in Tlalticpac itlaoctanoni. In etilizzotl in Tlalticpactli ihuan in Metztli itzalan quichihua in [[acueyotl]] Tlalticpac. Inon tlachihualiztli quichihua tlein in mimiloliztli cahuitl monehnehuilia in malacachtzacaolinizpan in Tlalticpactli. Ic in tlein in Metztli quittitia in Tlalticpactli in zanyeno ixtli. Ipan itlaoliniliz malacachtzacaolinizpan in Tlalticpactli, in Tonatiuh quinextilia in Metztli, tlanexiltia mochi in [[Metztli iyeliz]]. In Metztli hueliti quipatla in Tlalticpactli i''clima''. In Metztli iyahual motta iuhqui in neneuhqui octacayotl in tlein in Tonatiuh iyahual in ipal oncatca [[icualoca in tonatiuh]]. == In Tlalticapactli ioliniliz == [[Īxiptli:Rotating earth (large).gif|thumbnail|In Tlalticpactli izacaoliniz]] In Tlalticpac quichihualtilia tlayacac ome oliniztli: ''mimiloliniztli''<ref>Quihtoznequi ''rotación''.</ref> ipan imalacayollo ahuan ''zacaoliniztli'' <ref>Quihtoznequi ''translación''.</ref> in tlayahualochtia Tonatiuh ihuan ome tlaoncayotl oliniztli: ''precesión'' ihuan ''nutación''. Ipampa in zacaoliniztli ihuan in ''oblicuidad de la elíptica'' mochihua in nahui xihuitl inoquipan<ref>Quihtoznequi ''estaciones''.</ref>. Inon xiuhcahuitl ca tlamachiyotilia ic in [[xoxopan]]<ref>Quihtoznequi ''primavera'', tiempo de verde</ref> ihuan in [[tonallan]]<ref>Quihtoznequi ''otoño'', in tlein Alonso de Molina oquihcuiloh “eſtio quando no llueue”.</ref> i''tlanehnehuilizyohual''<ref>Quihtoznequi ''equinoccio''.</ref> ihuan in [[xopantlah]]<ref>Quihtoznequi ''verano'', estación de lluvias.</ref> ihuan in [[cehuetzilizpan]]<ref>Quihtoznequi ''invierno'', in tlein Karttunen oquihcuiloh en tiempo de fríos y hielos.</ref> i''nenquitonatiuh''<ref>Quihtoznequi ''solsticio''.</ref>. == In yōlilizololōlli == In Tlalticpactli ca in cencatiyan ipan in [[Cemanahuac]] in tlein mocmachilih yoliliztli, inin yoliliziuhcayotl quichihuah in Yolilizolololli. ==Tlalticpacmatiliztli== In Tlalticpactli itlaixpayo ahci mochi 510,000,000 km², in tlein cequi 149,000,000 ca tlalpantli ihuan 361,000,000 ca apachiuhqui. In hueyi atentli ihuitlatzticayo ahci cequi 356,000,000 km. Ipan in Tlalticpactli onca macuilli [[cemantoc tlalli]], tlaxelihuilli ipan 199 tlacatiyan. In cemantoc tlalli ica ocachi tlacatiyan ca [[Africa]] ica 54 tetoca ic [[Europa]] ica 50, [[Asia]] ica 43, [[America]] ica 34 huan [[Oceania]] ica 16. No iuhqui ca occequintin tlalixpololli. == Tlachihualiztli == [[Īxiptli:Tlalticpactli3.jpg|thumbnail|derecha|Tlālticpactli īmachiyo]] In ESA quiyahualoa yohqui itepozmetz in Tlalticpactli, Nicanor tiquitta imachiyo miac tlanematcachihualli. == Tlaixcopinalli == <gallery> Īxiptli:Apollo 15 Earthrise.jpg|Salida de la Tierra |Mictlampa mixpamitl Īxiptli:The Earth seen from Apollo 17.jpg|Tlalticpactli </gallery> == Oc no xiquitta ==<!--Véase también--> * [[Atl]] * [[Cuahuitl]] * [[Ilhuicatl]] == Amoxtiliztli == <small> :Allen, Clabon Walter; Cox, Arthur N. (2000). [http://books.google.com/books?id=w8PK2XFLLH8C&pg=PA294 Allen's Astrophysical Quantities]. Springer. </small> == Tlahtolcaquiztiloni == <references/> [[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]] [[Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli]] [[Neneuhcāyōtl:Tlalticpacmatiliztli]] tczhswmv73dhesr6meiw3aruvs23xf8 Boris Georgiyevich Perchatkin 0 38124 532554 530526 2026-09-28T05:12:23Z Akapochtli 159 Categoría 532554 wikitext text/x-wiki {{Amoxtlahcuilohqui | tocaitl = Boris Georgiyevich Perchatkin | tlacatiliztli = [[1 tlachicuazti]] [[1946]] | omotlacatiloc_canah = [[Myrhorod]], SSR Ucrania, [[Tlahtohcayotl in Cepancaitl]] | omomic = | omomic_canah = | tlacatiyotl = [[Tlahtohcayotl in Cepancaitl]], [[Tlahtohcayotl Incepanca America]] | tequitl = Tlahpiani nemiliztli, teopixqui | teoyotl = [[Neltoconi Cristianoyotl|Cristianoyotl]] ([[Pentecostalismo]]) | namictli = | pilhuan = 6 | zazanilli = {{URL|https://bperchatkin.wordpress.com/}} }} '''Boris Georgiyevich Perchatkin''' (nahuatlahtoltica: ''Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин''; otlacat ipan [[1 tlachicuazti]] [[1946]] ipan [[Myrhorod]], SSR Ucrania, [[Tlahtohcayotl in Cepancaitl]]) ce tlahtohcayotl tlahpiani nemiliztli ihuan teopixqui ipan Tlahtohcayotl in Cepancaitl ihuan Tlahtohcayotl Incepanca America. Yehuatl catca ce hueyi tlayacanqui ipan in oliniliztli neltoconi yahualoliztli ipan altepetl [[Nakhodka]] ipan tlamiztli 1970 ihuan pehualiztli 1980<ref name="nashaamerica">{{Cite web|url=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|title=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/}}</ref><ref name="romanovich">{{Cite web|url=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|title=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен|website=spasenie.by|author=Михаил Романович|access-date=2023-09-26}}</ref>. Yehuatl catca ce tlahpiani ipan 1989 ipan Tlahtohcayotl Incepanca America ompa oneneltocac in "Tlahcuilolli Lautenberg", ce nahuatilli in oquinmacac tetlahpaloliztli inic huelizqueh ehcahuiazqueh achi 1 millon tlacah itech altepemeh Achto [[Tlahtohcayotl in Cepancaitl]] canah [[Tlahtohcayotl Incepanca America]]. == Nemiliztli == === Pehualiztli xihuitl ihuan calaquiliztli ipan teopan === Boris Perchatkin otlacat ipan ce cenyeliztli itech yaoquizqui patlanini; ita Boris omomic ipan ce tepozmalacatl ahcoliztli achi queman Boris otlacat. Zatepan imiquiz in achto oquichtli, imama Boris omonamictih occe yaoquizqui, aquin ipan 1953 omotzacuh ipan Tlahtohcayotl in Cepancaitl pampa ahmo oquitlacamat nahuatilli, ihuan omomacac 25 xihuitl tequitl ipan tecpancalli [[Vorkuta]]. Ipan 16 xihuitl, Boris oquinextih ce teopan Pentecostal ipan altepetl Nakhodka, ihuan omocuatequih. Zatepan, oquichihchihuh tlanonotzaliztli itech in toliniliztli neltoconimeh ihuan oquimacac inin tlanonotzaliztli inic tlahcuiloanimeh huehca altepepan<ref name="semenova">{{Cite web|url=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|title=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|website=usa.one|author=Виктория Семёнова|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25}}</ref>. === Oliniliztli yahualoliztli ihuan necehuiliztli (1976–1980) === Ipan 1976, Perchatkin ihuan itequichihcahuan Vasili Patrushev, V. A. Burlachenko ihuan Vladimir Stepanov oquichihqueh tenamictezcatl ihuan tlacah ipan [[Moscoyotl]] ihuan oquiselihqueh tlanonotzaliztliinic "tlayacana in oliniliztli yahualoliztli". Ipan nozo xihuitl, ce teixpanti catca ipan [[Ololo itech Helsinki ipan Moscoyotl]], L. V. Voronina, oahcico ipan Nakhodka. Ipan inin xihuitl, Perchatkin oquitemoh in yahualoliztli macehualtin Pentecostales itech USSR<ref name="ostrovskaya">{{Cite book|last=Островская|first=О.П.|chapter=Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.|title=Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции|url=http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|publisher=Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации|location=[[Khabarovsk]]|date=2017-06-23|pages=65–71|language=ru|isbn=978-5-9753-0229-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926080912/http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|archive-date=2023-09-26}}</ref>. Ipan nozo xihuitl, Perchatkin oquiquitlahcuiloh itech UN, [[Cenyeliztli Cematic Teopan]] ihuan tlayacanqui itech altepemeh oquimotlahcuilohuiqueh in [[Nahuatilli Helsinki]], ipan inin oquito itech mochipa toliniliztli neltoconimeh ipan USSR<ref name="nashaamerica"/>. Ipan 1977, ihuan Nikolai Goretoy, oquimanahqueh in tlacah tzacuani [[Alexander Ginzburg]], [[Yuri Orlov]] ihuan [[Anatoly Sharansky]], tlahcuilolli inic cristianoyotl ipan cemanahhuac ipan itoca Pentecostales<ref name="ostrovskaya"/>. Ipan nozo xihuitl, ihuan occeoc cristianoyotl, oquichihuah ce apitzatiliztli inic onquicahuizqueh tetlahpaloliztli inic quicahuazqueh USSR<ref>{{Cite journal|title=Dissidents fast across USSR|url=https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|language=en|journal=The Ukrainian Weekly|date=9 October 1977|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|archive-date=2023-09-26}}</ref>. Ipan [[20 tlacenti]] [[1978]], itech tepozcaltlahcuilolli ipan Nakhodka, Perchatkin oquiquitlahcuiloh ce Yancuic Xihuitl tlahcuilolli inic [[Tlahtoani itech Tlahtohcayotl Incepanca America|Tlahtoani US]] [[Jimmy Carter]] inic tlixpanti itech in aquin ahmo quipiya tetlahpaloliztli teoyotl<ref name="ostrovskaya"/><ref name="nashaamerica"/><ref>{{Cite book|author=Андрей Дементьев|title=АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы|url=http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|publisher=Русский остров|year=2011|pages=213|isbn=987-5-93577-054-2|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|archive-date=2023-09-25}}</ref>. Ipan 1979, oquichihuah tequitl inic oquichihchihuh ce Centro itech Neltoconimeh Yahualoliztli ipan USSR, ihuan omoteneuh tlayacanqui. Ipan 1980, omopepenuh inic tlahcuilohquetl itech Consejo Pentecostal USSR<ref name="ostrovskaya"/>. Ipan tlamiztli 1979, Perchatkin oquichihuh ce amatlahcuilolliinic "Congress ihuan gobierno US, gobiernos itech Canada, Australia, England, Germany, France ihuan Italy", ipan inin oquito itech neltiliztli USSR, ihuan nahuatilli itech teoyotl<ref name="nashaamerica"/>. === Techan toliniliztli ihuan tzactli === Yehuatl catca in achi tlahpiani itech in committee neltoconimeh oquitemohqueh yahualoliztli. In gobierno USSR oquichihuh toliniliztli itech Perchatkin ihuan itecenyeliz cenca amatl ipan altepetl tlahcuilolli «Omeyollotl hueyi ihuan tepiton namaconi», «Neltoconi pampa cualantli», «Achto queman huehca ahci», ihuan occeoc<ref name="ostrovskaya"/>. Ipan [[21 tlachicoacnatih]] [[1980]], Perchatkin omotzacuh ipan Nakhodka, ihuan ipan tlamiztli martzo [[1981]]<ref name="dtic">{{Cite web|url=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|title=Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002220919/https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|archive-date=2023-10-02}}</ref> omotlahhtlaco ipan Article 190.1 Criminal Code RSFSR pampa "iztlacatiliztli ahmo nelli itech estado USSR", 2 xihuitl tzactli<ref name="dtic"/>. Ipan tlanonotzaliztli [[Voice of America]], ipan tlatzontequiliztli oquicuaqueh pahtli (neurolépticos) itech Perchatkin<ref name="ostrovskaya"/>. Ipan agosto 1982, Perchatkin omocahualtih ihuan oquichihuh occepa tequitl inic quicahuaz USSR. Ipan febrero 1983, omotzacuh occepa ihuan omomacac 1.5 xihuitl ipan tequitl ipan Article 218 part 2 Criminal Code RSFSR<ref name="ostrovskaya"/>. === Tequiyotl tlahcuiloliztli ihuan yahualoliztli canah US === Ipan 1987, Perchatkin oquichihchihuh tlanonotzaliztli inic Congress US "Itech teoyotl ipan USSR". Inin tlahcuilolli omolohuah ipan Congress US ihuan Perchatkin omotlahtlanix itech tetlahpaloliztli inic Secretary of State US [[George Shultz]]<ref name="romanovich"/>, Chief Justice [[William Rehnquist]]<ref name="romanovich"/> ihuan Under Secretary of State. Ipan mayo 1988, queman Tlahtoani US [[Ronald Reagan]] oahcico ipan USSR inic quitlacamatis [[Mikhail Gorbachev]], Perchatkin omopiloh ipan 40 tlacah inic quinlahpaloz in isihuauh Reagan — [[Nancy Reagan]]. Ipan [[30 tlactli]] [[1988]], Perchatkin omononotz 2 cahuitl ihuan Nancy Reagan itech teoyotl ipan USSR, zatepan Nancy Reagan oquimacac tetlahpaloliztli inic quicua in tlahcuilolli ipan Congress US<ref name="gura">{{Cite journal|last=Гура|first=В.О.|title=Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.|journal=Гілея: науковий вісник|location=[[Kyiv]]|year=2018|issue=135|pages=171–175|language=uk|issn=2076-1554|url=http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf}}</ref>. Ipan [[26 tlachicuazti]] [[1988]], Perchatkin ooyahuac ihuan moch itecenyeliz canah [[Tlahtohcayotl Incepanca America|US]]<ref name="gura"/><ref name="ostrovskaya"/>. Ipan [[4 tlachicoacnatih]], oquichihuh ce tlahcuilolli ipan [[Congress US]] itech miquiztli neltoconimeh ipan USSR<ref name="ostrovskaya"/><ref name="gura"/><ref>{{Cite web|url=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|title=Фото|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/}}</ref>, ihuan omononotz ihuan congressmen, senadores ihuan diplomáticos<ref name="gura"/>. Itech inin tlanonotzaliztli<ref>{{Cite news|title=25-летие начала исхода|url=https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|language=ru|newspaper=Диаспора. Славянская общественная газета.|author=Виталий Футорный|date=11 August 2013|archive-date=8 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9}}</ref> ipan 1989 omosehhuih in "Tlahcuilolli Lautenberg", itoca itech Senator [[Frank Lautenberg]]. Ipan achto 10 xihuitl, achi 350,000 neltoconimeh ocalacqueh US<ref name="gura"/><ref name="semenova"/>, ihuan ipan 2010 – achi 1 millon<ref name="romanovich"/>. In hueyi oliniliztli Pentecostales itech Nakhodka opehualiz ipan 1988, queman 152 hueyi tlacah oquicahualtihqueh. Ipan 1989, occe 45 tlacah Pentecostales oyahualoqueh itech Nakhodka<ref name="ostrovskaya"/>. === Tequitl tlahpiani ipan US === Ipan US, Perchatkin oquichihuh izazanil, ipan inin oquiyacatih itech tzactli ihuan tequitl pampa yahualoliztli<ref name="ostrovskaya"/><ref>{{Cite web|url=https://bperchatkin.wordpress.com/|title=Персональный сайт Бориса Перчаткина|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926084710/https://bperchatkin.wordpress.com/}}</ref> ihuan oquichihuh in olololli ARRC (American-Russian Relief Committee)<ref name="romanovich"/><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&pg=PA21|title=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe|publisher=U.S. Government Printing Office|year=2007|language=en|isbn=987-0-16-077910-7}}</ref>. Nozo oquiquitlahcuiloh amoxcalli "Tletl Otli" (Paths of Fire)<ref name="ostrovskaya"/>. Ipan tonalcayotl 2025, Boris Perchatkin ihuan tlacah ipan US State Department ihuan Commission on International Religious Freedom, oquitoqueh pampa cristianoyotl ipan Ucrania ihuan Rusia toliniloqueh, ahmo quipiya tetlahpaloliztli civil service, ihuan tzacuallotl. Ipan inin, Boris Perchatkin oquitemoh ce quota yahualoliztli inic cristianoyotl Ucrania ipan programa [[Uniting for Ukraine|U4U]]<ref>{{Cite web|url=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|title=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|website=Slavic Sacramento|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/}}</ref>. == Tlamachiyotiliztli == Boris Perchatkin omoteneuh itech Nobel laureate [[Andrei Sakharov]] ipan amatl 1981 "Tequiyotl itech tlamatinimeh"<ref>{{Cite web|url=https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|title=Сахаров. Ответственность учёных|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002222415/https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|archive-date=2023-10-02}}</ref>. == Notoquiliztli == <references/> == Calani tlahcuilolli == * {{Cite journal|author=Michael Rowe|title=The Soviet pentecostal emigration movement|url=https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/09637498308431098|journal=Religion in Communist Lands|date=2008-01-02|volume=11|issue=3|pages=337–339|language=en|doi=10.1080/09637498308431098}} * {{Cite journal|author=Catherine Wanner|title=Religion and Refugee Resettlement: Evolving Connections to Ukraine since World War II|url=https://brill.com/view/journals/css/44/1-2/article-p44_4.xml|journal=Canadian-American Slavic Studies|publisher=Brill Schöningh|date=2010-01-01|volume=44|issue=1–2|pages=44–66|language=en|issn=2210-2396|doi=10.1163/221023910X512796}} * {{Cite news|author=Special To the New York Times|title=Soviet Pentecostals Meet Illegally and Form Council|url=https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html|newspaper=The New York Times|date=1979-09-05|access-date=2025-12-18|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310060316/https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html|archive-date=2018-03-10}} [[Neneuhcāyōtl:Tlacah]] j8kzwulq58y5oqdhpfba9dzw4ojqm6k Citlalcolotl 0 40583 532482 532422 2026-09-27T16:52:17Z Akapochtli 159 Arreglo 532482 wikitext text/x-wiki {{Miaccitlalli | tocaitl = Citlalcolotl | imagen =Citlalcolotl.JPG | latintocaitl = Scorpius | abreviatura = Sco | gentitivo = Scorpii | simbología = in [[Colotl]] | RA = 17 | dec= −40 | area = 497 | rango = 33ª | estrellas = 9 | estrella = [[Antares]] (α Sco) | magnitud = 0.96 | meteoros = * [[Alpha Scorpiids]] * [[Omega Scorpiids]] | colindancia = * [[Sagitario|Sagittarius]] * [[Ofiuco|Ophiuchus]] * [[Libra (constelación)|Libra]] * [[Lupus (constelación)|Lupus]] * [[Norma (constelación)|Norma]] * [[Ara]] * [[Corona Australis]] | | latmax = 40 | latmin = 90 | mes = Julio | notas= }} '''Citlalcolotl''' [[miaccitlalli]]. [[Īxiptli:Colotl3.JPG|350px|thumb|left|Colotl imachiyo]] [[Īxiptli:Citlalcolotl.JPG|350px|thumb|left|Citlalcolotl icicitlaltin]] [[Neneuhcāyōtl:Miaccitlalli]] 6jp3wcoxgav0zl6e7mukex5875aa0ik Nemachiyōtīlli:Infobox nehnencācītlalli 10 40592 532486 2026-09-27T19:18:49Z Akapochtli 159 Akapochtli trasladó la página [[Nemachiyōtīlli:Infobox nehnencācītlalli]] a [[Nemachiyōtīlli:Nehnencacitlalli]]: Título mal escrito 532486 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Nemachiyōtīlli:Nehnencacitlalli]] ro67biytt4au8fcrx0ch7g187zgdmmt Chichilcitlalpol 0 40593 532502 2026-09-27T20:26:40Z Akapochtli 159 Akapochtli trasladó la página [[Chichilcitlalpol]] a [[Chichilcitlalli]]: Título mal escrito 532502 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Chichilcitlalli]] ga2dvu3xip1lojgkcpptgt7w2jjxxbu