Huiquipedia
nahwiki
https://nah.wikipedia.org/wiki/Cal%C4%ABxatl
MediaWiki 1.47.0-wmf.23
first-letter
Mēdiatl
Nōncuahquīzqui
Tēixnāmiquiliztli
Tlatequitiltilīlli
Tlatequitiltilīlli tēixnāmiquiliztli
Huiquipedia
Huiquipedia tēixnāmiquiliztli
Īxiptli
Īxiptli tēixnāmiquiliztli
Huiquimedia
Huiquimedia tēixnāmiquiliztli
Nemachiyōtīlli
Nemachiyōtīlli tēixnāmiquiliztli
Tēpalēhuiliztli
Tēpalēhuiliztli tēixnāmiquiliztli
Neneuhcāyōtl
Neneuhcāyōtl tēixnāmiquiliztli
TimedText
TimedText talk
Módulo
Módulo discusión
Evento
Evento discusión
Tlahtoltecpantiliztli
0
1022
533024
527348
2026-10-09T22:06:55Z
Akapochtli
159
Categoría
533024
wikitext
text/x-wiki
{{Tlapehualiztli}}
[[Īxiptli:Ayer Vocabulario.jpg|thumbnail|''Vocabulario trilingüe'', caxtillān-latin-nāhuatlahtōlli tlahtōltecpantiliztli, mācuilpōhualxihuitl XVI]]
'''Tlahtōltecpantiliztli'''.
== Calān tzonhuilīliztli ==
* [https://web.archive.org/web/20040623004220/http://www.ifrance.com/nahuatl/ Tlahtōltecpantiliztli Nāhuatlahtōlli] (Pillahtōlli - Franciatlahtōlli)
* [http://www.cervantesvirtual.com/FichaObra.html?Ref=22559&portal=87 Aquı comiença vn vocabulario en la lengua Castellana y Mexicana, Alonso de Molina] (Tlahtōltecpantiliztli Molina: Caxtillāntlahtōlli - Nāhuatlahtōlli)
* [https://web.archive.org/web/20081120141554/http://www.mexicauprising.net/Nahuatl%2Bdictionary.pdf Nahuatl dictionary](Nāhuatlahtōlli - Inglatlahtōlli / Caxtillāntlahtōlli)
* [https://web.archive.org/web/20091128091310/http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/09250626411371684332268/index.htm Arte de lengva mexicana, Agustín de Vetancurt] (Caxtillāntlahtōlli - Nāhuatlahtōlli)
* [http://anthro.ucsd.edu/~dkjordan/nahuatl/nahugram.html Nahuatl Reference Grammar] (Nāhuatlahtōmelahualizāmoxtli)
* [[Tehtlahtol]] Ce hueyi Tlahtoltecpanaliztli (Caxtillantlahtolli- Nahuatlahtolli)
* {{Cite web
| title = Vocabulario manual de las lenguas castellana, y mexicana. En que se contienen las palabras, preguntas, y respuestas mas communes, y ordinarias que se suelen offrecer en el trato, y communicacion entre Españoles, é Indios
| url = http://www.wdl.org/en/item/2836/
| access-date = 2013-05-23
| archive-date = 2009-04-24
| archive-url = https://web.archive.org/web/20090424093057/http://www.wdl.org/en/item/2836/
| dead-url = yes
}}
[[Neneuhcāyōtl:Tlahtoliztli]]
3qm8kkbj3e0hf8t8g35fet3n3dvr3k7
533025
533024
2026-10-09T22:07:45Z
Akapochtli
159
Enlaces
533025
wikitext
text/x-wiki
[[Īxiptli:Ayer Vocabulario.jpg|thumbnail|''Vocabulario trilingüe'', caxtillān-latin-nāhuatlahtōlli tlahtōltecpantiliztli, mācuilpōhualxihuitl XVI]]
'''Tlahtōltecpantiliztli'''.
== {{Links}} ==
* [https://web.archive.org/web/20040623004220/http://www.ifrance.com/nahuatl/ Tlahtōltecpantiliztli Nāhuatlahtōlli] (Pillahtōlli - Franciatlahtōlli)
* [http://www.cervantesvirtual.com/FichaObra.html?Ref=22559&portal=87 Aquı comiença vn vocabulario en la lengua Castellana y Mexicana, Alonso de Molina] (Tlahtōltecpantiliztli Molina: Caxtillāntlahtōlli - Nāhuatlahtōlli)
* [https://web.archive.org/web/20081120141554/http://www.mexicauprising.net/Nahuatl%2Bdictionary.pdf Nahuatl dictionary](Nāhuatlahtōlli - Inglatlahtōlli / Caxtillāntlahtōlli)
* [https://web.archive.org/web/20091128091310/http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/09250626411371684332268/index.htm Arte de lengva mexicana, Agustín de Vetancurt] (Caxtillāntlahtōlli - Nāhuatlahtōlli)
* [http://anthro.ucsd.edu/~dkjordan/nahuatl/nahugram.html Nahuatl Reference Grammar] (Nāhuatlahtōmelahualizāmoxtli)
* [[Tehtlahtol]] Ce hueyi Tlahtoltecpanaliztli (Caxtillantlahtolli- Nahuatlahtolli)
* {{Cite web
| title = Vocabulario manual de las lenguas castellana, y mexicana. En que se contienen las palabras, preguntas, y respuestas mas communes, y ordinarias que se suelen offrecer en el trato, y communicacion entre Españoles, é Indios
| url = http://www.wdl.org/en/item/2836/
| access-date = 2013-05-23
| archive-date = 2009-04-24
| archive-url = https://web.archive.org/web/20090424093057/http://www.wdl.org/en/item/2836/
| dead-url = yes
}}
[[Neneuhcāyōtl:Tlahtoliztli]]
k2w4penr4b292gsv1kvs1kjye7pbc8a
Nemachiyōtīlli:Tlapalli
10
2358
533020
517078
2026-10-09T21:55:18Z
Akapochtli
159
Arreglo
533020
wikitext
text/x-wiki
{| class="toccolours" style="float:right; clear:right; margin: 0 0 0.5em 0.5em;"
|+ style="margin-left: inherit;" | '''{{{title}}}'''
| colspan="2" style="height: 100px;background-color:#{{{hex}}};" |
|-
! colspan="2" style="text-align: center; background-color: silver;" | Tlapalli
|-
! style="text-align:left;" | [[Tlapalli HTML|HTML]]
| #{{{hex}}}
|-
! style="text-align:left;" | [[RGB]] (r, g, b)<sup>'''B'''</sup>
| ({{{r}}}, {{{g}}}, {{{b}}})
|-
! style="text-align:left;" | [[CMYK]] (c, m, y, k)<sup>'''C'''</sup>
| ({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})
|-
! style="text-align:left;" | [[HSV]] (h, s, v)
| ({{{h}}}°, {{{s}}}%, {{{v}}}%)
|-
| colspan="2" style="text-align:left; font-size: smaller;" | <sup>'''B'''</sup>: Normalizado a [ 0 – 255 ] (byte)<BR/><sup>'''C'''</sup>: Normalizado a [ 0 – 100 ] (cempohualli)
|}
<includeonly>[[Neneuhcāyōtl:Tlapalli]]</includeonly>
itrs29knrdr41f4uh5mpdfd2680ay6i
533021
533020
2026-10-09T21:56:51Z
Akapochtli
159
Categoría
533021
wikitext
text/x-wiki
{| class="toccolours" style="float:right; clear:right; margin: 0 0 0.5em 0.5em;"
|+ style="margin-left: inherit;" | '''{{{title}}}'''
| colspan="2" style="height: 100px;background-color:#{{{hex}}};" |
|-
! colspan="2" style="text-align: center; background-color: silver;" | Tlapalli
|-
! style="text-align:left;" | [[Tlapalli HTML|HTML]]
| #{{{hex}}}
|-
! style="text-align:left;" | [[RGB]] (r, g, b)<sup>'''B'''</sup>
| ({{{r}}}, {{{g}}}, {{{b}}})
|-
! style="text-align:left;" | [[CMYK]] (c, m, y, k)<sup>'''C'''</sup>
| ({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})
|-
! style="text-align:left;" | [[HSV]] (h, s, v)
| ({{{h}}}°, {{{s}}}%, {{{v}}}%)
|-
| colspan="2" style="text-align:left; font-size: smaller;" | <sup>'''B'''</sup>: Normalizado a [ 0 – 255 ] (byte)<BR/><sup>'''C'''</sup>: Normalizado a [ 0 – 100 ] (cempohualli)
|}
<includeonly>[[Neneuhcāyōtl:Tlapalli]]</includeonly>
<noinclude>[[Neneuhcāyōtl:Huiquipedia:Nemachiyotilli]]</noinclude>
pyhkpllor3mv94y2g51vkichfu95zpa
Xoxoctic
0
2380
533013
528206
2026-10-09T21:28:28Z
Akapochtli
159
Arreglo
533013
wikitext
text/x-wiki
{{Ahcopa}}
{{P1|[[{{PAGENAME}}|NHN]]}}
{{P2|[[Xoxowik|NHE]]}}
{{P2|[[Xoxouik|NCH]]}}
{{Tlani}}
'''Xoxoctic''' ce tlapalli otlachiuh ica mezcla itzalan texohtic ihuan coztic.
{{-}}
<gallery>
Image:Color icon green.svg
Image:DirkvdM palm pit viper-crop.jpg
Image:Anthopleura xanthogrammica 2.jpg
Image:Araniella cucurbitina II.jpg
Image:Javamoos.jpg
Image:Parsley.jpg
Imagen:Bolax gummifera form.jpg
Image:Romanesco Broccoli.jpg
</gallery>
==Oc no xiquitta==
* [[Tlapalli]]
==Neltlahtoliztli==
<references/>
==Tlahtolcaquiliztiloni==
{{Notetag/end}}
=={{Links}}==
[[Neneuhcāyōtl:Tlapalli]]
qk6qdnkfd44n0wrs0st1r9a3slp57rk
Tlapalpoyactic
0
5316
533019
525259
2026-10-09T21:53:44Z
Akapochtli
159
Categoría
533019
wikitext
text/x-wiki
{{Tlapālli|title=Tlapalpoyactic|hex=FF64B4
|r=255|g=105|b=180
|c=|m=|y=|k=
|h=|s=|v=
}}
'''Tlapalpoyactic'''.
[[Neneuhcāyōtl:Tlapalli]]
4ykogxg5qtk7ffdmxis1z8gzrxossl5
Luis Donaldo Colosio
0
8305
533014
481061
2026-10-09T21:33:51Z
Akapochtli
159
Arreglo
533014
wikitext
text/x-wiki
{{Cemitqui
|Nombre = Luis Donaldo Colosio
|Image = MONUMENTO A LUIS DONALDO COLOSIO MURRIETA.jpg
|birthname = Luis Donaldo Colosio Murrieta
|born = [[10 febrero]], [[1950]]<br>[[Magdalena de Kino]], [[Sonora]]
|dead = {{MEXf}} [[23 marzo]], [[1994]] <br>[[Tijuana]], [[Tlani California Huitztlampa]]
|occupation =
|yearsactive =
|afiliado = PRI
}}
'''Luis Donaldo Colosio Murrieta''' ([[1950]] - [[1994]]) itoca ce político [[Mexihco|mexihcatl]].
[[Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1950|Colosio Murrieta, Luis Donaldo]]
[[Neneuhcāyōtl:Omicqueh xiuhpan 1994|Colosio Murrieta, Luis Donaldo]]
ezfk6rhwpsiby0wi2huiethx9wk8829
Otommanguetlahtolli
0
16987
533017
526205
2026-10-09T21:46:14Z
Akapochtli
159
Categoría
533017
wikitext
text/x-wiki
{{Tlahtōlli
| tōcāitl = Otommanguetlahtōlli
| īxiptli = Lenguas otomangueanas.svg
| motlahtoā_īpan = [[Mēxihco]], huehcāuh īpan [[Honduras]], [[Nicānāhuac]] īhuān [[Necuiltōnolhuēyātēnco]]
| tlahtohqueh = ~1,500,000
| h1 =
| h2 = desconocido
| tlatēctli =''No en los 100 mayores''
| cenyeliztli = [[Otommanguetlahtōlli]]
| 639-1 =
| 639-2 =
| 639-3 =
}}
In '''otommanguetlahtōlli''', cē huel cemantoc tlahtōlcenyeliztli īca nepapan tlahtōlli tlein ōmotlahtoh īpan [[Mēxihco]] īyōllo īhuān [[Nicānāhuac]] ītzalan, tēl zā nemi in otommanguetlahtōlli tlein motlahtoā īpan mēxihcatlālli. In tlahtohqui huel huēyi tlapōhualli tlatēctli īpan [[Huāxyacac]], in cānin zā in tzapotēcatlahtōlli īhuān in mixtēcatlahtōlli quintlahtoah 1,500,000 tlācah (achi īmēyi cē in Huāxyacac īchānehqueh) īhuān in triquitlahtōlli nō otomaguetlahtōlli ca.
[[Īxiptli:Otomanguean Languages.png|250px|left|thumb|Āxcan otommanguetlahtōlli]]
Īpan in [[Huehcapantlamaniztli]] in otompametlahtōlli tlapōhua miyac tlantōquih īpan tlahtohcāyōtl iuhqui [[Hidalgo]], [[Querétaro]], [[Tlahtohcāyōtl|Mēxihco]], [[San Luis Potosí]], [[Tlaxcallān]], [[Puebla]] īhuān [[Guanajuato]], cānin onca tlahtohquih cemācayōtl in otontlahtōlli īhuān mazāhuahtlahtōlli, iuh tepitōn tlaolololli īpan inīn tlahtōlcuaummāitl iuhqui in [[chīchīmēcatlahtōlli]], in [[tlālhuīcatlahtōlli]], in [[matlatzincatlahtōlli]] īhuān in [[pametlahtōlli]].
== In cenyeliztli ītlahtōl ==
In otommanguetlahtōlli quichīhua chīcome tlahtōlcuaummāitl: in āmoxcatl, in chināntēcatl, in mixtēcatl, in otompame, in popolocatl, in tlāppanēcatl īhuān in tzapotēcatl.
{| class="toc" cellpadding=0 cellspacing=2 width=100% style="float:center; margin: 0.5em 0.5em 0.5em 1em; padding: 0.5e text-align:left;clear:all; margin-left:3px; font-size:90%"
|colspan=6 style="background:#black; color:white; font-size:120%" align=center bgcolor="black"|'''Clasificación de las lenguas otomangueanas'''
|-
| style="background:#CFCFCF;" align=center | '''Cenyeliztli'''
| colspan=3 style="background:#CFCFCF;" align=center | '''Tlaolōlōlli'''
| style="background:#CFCFCF;" align=center | '''Tlahtōlli'''
| style="background:#CFCFCF;" align=center | '''Tlālli'''
|-
| rowspan=24 style="background:#e9e9e9;" | '''Otommanguetlahtōlli'''
| rowspan=12 style="background:#EFEFEF;" | '''Otommanguetlahtōlli cihuātlāmpa'''
| rowspan=7 style="background:#EFEFEF;" | '''Otompamechināntēcatl'''
| rowspan=6 style="background:#EFEFEF;" | '''[[Otompametlahtōlli]]'''
| style="background:white;" | [[Otontlahtōlli]]
| style="background:white;" | Mēxihco īyōllo
|-
| style="background:white;" | [[Mazāhuahtlahtōlli]]
| rowspan=4 style="background:white;" | [[Tlahtohcāyōtl Mēxihco]]
|-
| style="background:white;" | [[Matlatzincatlahtōlli]]
|-
| style="background:white;" | [[Tlālhuīcatlahtōlli]]
|-
| style="background:white;" | [[Pametlahtōlli]]
|-
| style="background:white;" | [[Chīchīmēcatlahtōlli]]
| style="background:white;" | [[Guanajuato]], [[San Luis Potosí]]
|-
| style="background:#EFEFEF;" | '''Chināntēcatl'''
| style="background:white;" | [[Chināntēcatlahtōlli]]
| style="background:white;" | [[Huāxyacac]] īhuān [[Veracruz]]
|-
| rowspan=5 style="background:#EFEFEF;" | '''Tlāppan - Mange'''
| rowspan=2 style="background:#EFEFEF;" | '''Tlāppanēcatl'''
| style="background:white;" | [[Tlāppanēcatlahtōlli]]
| style="background:white;" | [[Guerrero]]
|-
| style="background:white;" | [[Sutiabatlahtōlli]] '''(†)'''
| style="background:white;" | [[Honduras]]
|-
| rowspan=3 style="background:#EFEFEF;" | '''Mangueano'''
| style="background:white;" | [[Chiyapanēcatlahtōlli]] '''(†)'''
| style="background:white;" | [[Chiyapan]]
|-
| style="background:white;" | [[Manguetlahtōlli]] '''(†)'''
| style="background:white;" | [[Nicānnāhuac]]
|-
| style="background:white;" | [[Cholōltēcatlahtōlli]] '''(†)'''
| style="background:white;" | [[Necuiltōnolhuēyātēnco]]
|-
| rowspan=12 style="background:#EFEFEF;" | '''Otommanguetlahtōlli tlāpcopa'''
| rowspan=8 style="background:#EFEFEF;" | '''Popolocatzapotēcatl'''
| rowspan=4 style="background:#EFEFEF;" | '''[[Popolocatlahtōlli]]'''
| style="background:white;" | [[Mazātēcatlahtōlli]]
| style="background:white;" | Huāxyacac īhuan Veracruz
|-
| style="background:white;" | [[Ichcatēcatlahtōlli]]
| style="background:white;" | Huāxyacac
|-
| style="background:white;" | [[Chohchontlahtōlli]]
| style="background:white;" | Huāxyacac
|-
| style="background:white;" | [[Popolocatlahtōlli]]
| style="background:white;" | [[Puebla]]
|-
| rowspan=4 style="background:#EFEFEF;" | '''[[lenguas zapotecanas|Tzapotēcatl]]'''
| style="background:white;" | [[Tzapotēcatlahtōlli]]
| style="background:white;" | Huāxyacac
|-
| style="background:white;" | [[Chatinotlahtōlli]]
| style="background:white;" | Huāxyacac
|-
| style="background:white;" | [[Papabucotlahtōlli]]
| style="background:white;" | Huāxyacac
|-
| style="background:white;" | [[Zōltēcatlahtōlli]]
| style="background:white;" | Huāxyacac
|-
| rowspan=4 style="background:#EFEFEF;" | '''Āmoxcamixtēcatl'''
| style="background:#EFEFEF;" | '''Āmoxcatl'''
| style="background:white;" | [[Āmoxcatlahtōlli]]
| style="background:white;" | Huāxyacac īhuān Guerrero
|-
| rowspan=3 style="background:#EFEFEF;" | '''[[lenguas mixtecanas|Mixtēcatl]]'''
| style="background:white;" | [[Mixtēcatlahtōlli]]
| style="background:white;" | Huāxyacac īhuān Guerrero, [[Mixtēcapan]]
|-
| style="background:white;" | [[Cuīcatēcatlahtōlli]]
| style="background:white;" | Cañada de Cuīcatlān
|-
| style="background:white;" | [[Triquitlahtōlli]]
| style="background:white;" | Huāxyacac
|}
== Oc no xiquitta ==<!--Véase también-->
* [[Tlahtoliztli]]
== Tlahtolcaquiztiloni ==
<references/>
[[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]]
[[Neneuhcāyōtl:Otommanguetlahtōlli]]
653aejvwip1qm4xjk87gbosqowzz37r
Ahteomatiliztli
0
23886
533008
532547
2026-10-09T21:12:48Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Ahteōmatiliztli]] a [[Ahteomatiliztli]]: Título mal escrito
532547
wikitext
text/x-wiki
In '''āhteōmatiliztli''' cā in [[teōmatiliztli]] tlahuēlcuepililiztli. In [[teōtl]] ahtlaneltoquiliztli.
[[Īxiptli:Ramirez nigromante.jpg|marco|derecha|''Ahmo tlein teōtl; in yōlli monemiliā''.</br> —[[Ignacio Ramírez]]<ref>''Diccionario enciclopédico de México'', p. 1671.</ref>]]
==Tlahtōlcaquiliztilōni==
<REFERENCES/>
[[Neneuhcāyōtl:Teomatiliztli]]
6f9cwd5cexrplb726arobsdlen7i54j
533010
533008
2026-10-09T21:19:38Z
Akapochtli
159
Quitar macrones
533010
wikitext
text/x-wiki
In '''ahteomatiliztli''' ihcuac ahmo moneltoca ipan teotl, nozo mihtoa tlahuelcuepililiztli. In [[teotl]] ahtlaneltoquiliztli.
[[Īxiptli:Ramirez nigromante.jpg|marco|derecha|''Ahmo tlein teotl; in yolli monemilia''.</br> —[[Ignacio Ramírez]]<ref>''Diccionario enciclopédico de México'', p. 1671.</ref>]]
== Tlahtolcaquiztiloni ==
<REFERENCES/>
[[Neneuhcāyōtl:Teomatiliztli]]
5n2ufgfzsox6zi6nw1nwr57pujgtlxt
Maratitlahtolli
0
24412
533015
388007
2026-10-09T21:36:35Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Maratitlahtōlli]] a [[Maratitlahtolli]] sin dejar una redirección: Título mal escrito
388007
wikitext
text/x-wiki
{{Tlahtōlli
| tōcāitl = मराठी <br/> Marāṭhī
| īxiptli = Idioma marathi.png
| tamaño = 300px
| motlahtoā_īpan = [[India]]
| āchcāuh = [[Mahārāxtra]]
| tlahtohqueh = 68,000,000
| cenyeliztli = [[Indoeuropantlatōlli]]
[[Indoirantlahtōlli]]<br/>
[[Indoariotlahtōlli]]<br/>
[[Indoariotlahtōlli huitztlāmpa]]<br/>
'''Maratitlahtōlli'''
| tlahcuilōlli = [[Devangaritlahcuilōliztli]]
| 639-1 = mr
| 639-2 = ''mar''
| 639-3 = mar
}}
In '''Maratitlahtōlli''' (maratitlahtōlli: मराठी ''marāṭhī'') ahcauhtlahtōlli īpan [[India]].
[[Neneuhcāyōtl:Indoirantlahtōlli]]
7h8mtawcq9l0g81nlrca330pcolenlj
Emilio Salgari
0
25754
533022
529309
2026-10-09T22:02:42Z
Akapochtli
159
Arreglo
533022
wikitext
text/x-wiki
{{Amoxtlahcuilohqui
| tocaitl = Emilio Salgari
| ixiptli = Emilio Salgari ritratto.jpg
| ixiptli_tamachihualiztli =
| tlacatiliztocaitl = Emilio Salgari
| tlacatiliztli = [[21 de agosto]] de [[1862]]<br />[[Verona]], [[Italia]]
| miquiztli = [[25 de abril]] de [[1911]]<br />[[Turin]], [[Italia]]
| iamoch_itech_pohui =
| hueyi_amoxtlahcuilolli = ''[[In itlanamoxcahuan in Malasia]]<ref>In tlahtolli ''Namoya, nitla-'' quihtoznequi ica españollahtolli ''robar''. Ihuan in tlahtolli ''tlanamoyani'' quihtoznequi ''pirata'', ''bandido''.</ref>''
| tequitiliztli_ixiuh =
}}
'''Emilio Salgari''' (otlacat ipan [[Verona]], inic 21 metztli agosto xihuitl 1862 - omic ipan [[Turin]], inic 25 metztli abril inic 1911), yehuatl catca ce<ref>In tlahtolli ''ce'' ipan inglaterratlahtolli yehuatl ''a'' ihuan in tlalhtolli ''centetl'' yehhuatl ''one''.</ref> tlahcuiloh huan tlahtolnextiani [[italia]]tecatl. Oquihcuiloh ilhuiceh itlahtolpoaliz in ohtlatocaliztli, neixcuitilli itech in onohuayan in quicempanahuia inic chictlapanqui, in iuh [[Malasia]], in ihueyauh in [[Antillas]], in icuauhtlah in [[India]], in ixaltlah ihuan icuauhtlah in [[Africa]], in icihuatlampa in [[USA]], in icuauhtlah in [[Australia]] ihuan no in [[ihueyauh in cetlan]]. Quinyocox motenyohtianimeh in quinemitiah itemic in ce iahtlamiliz tlaixpohuanimeh. In ahzo in quicempanhuia inic itlaixihmach in imotenyohtihcauhyehhuatl yeni in teichtacamictih ihuan tlanamoyani ''Sandokan''<ref>In tlahtolli ''tlanamoyani'' tlahtolcueptli ica españatlahtolli itech nahuatlahtolli quihtoznequi ''saqueador'' nozo ''pirata''.</ref>. Ipan in onohuayan ica tlahtoliztli ixpaniancayotl itlachiuh yehhuatl catca macheh tlatlazohtlalli, macel ixquichca in mahtlacxihuitl <ref>Inin tlahtolli quihtoznequi ''decenio'' ahnozo ''década''. Intla ticnequi tiquihtoz ''10 años'', ma xiquilhui ''mahtlactetl xihuitl''. Ma xiquitta in tehtlahtoltecpanaliztli nican: [[Tehtlahtol]].</ref> inic 1970 ihuan inic 1980.
== Tenemilizpoalli ==
Emilio Salgari itech otlacat in incencal in tepitoton pochtecah ipan Verona. Inic 1878 peuh iteizcaltiliz ipan in tlahtohcayoh nemachtilcalli teyehyecoani acallotl ''Paolo Sarpi'' ipan Venezia, zan ahmo oquimaceuhtahcic in iteyomahxiltiliz in teachcauh itech nequiztic panoliztli. Itlaixmatiliz iuhqui atlacatl neci tlatepantlalilli ahmo miac iacalpanoliz in nemachtiliztli ipan ce tlamachtilacalli ihuan ce ohtoquiliztli tetoquilih, ahzo iuhqui panoni, ipan in acalli pochtecayotl ''Italia Ce'' in yetiuh etetl metztica ipan ''Adriatico'', inic acaltepozhuia ipan iacaltecoyan in Brindixico. Ahmo oncah cequi itlamahmachtiliz in oquichihuani ocequi acalpahpanoliztli, manel in inohmah tlatlalihqui iuh quinelihtoa ipan inohmatenemilizpoal, inic quiteixpantilia ca miac imotenyotihcahuan monelhuayotia itech tlacah neltin in quimixmah itech inemiliz iuhquin atlacatl. Salgari inohma quimomaca in imahuizo in teachcauh.
Inic ce itlapantlazaliz in Salgari yehuatl catca in nalquizani tlanohnotzaliztli ''I selvaggi della Papuasia'' ca onez itech tetlamacaliztli ipan nepiquiliztli millancayotl ''La Valigia'' niman inic chicontetl metztli inic 1883. Noihuan inic 1883 peuh ipan nepiquiliztli veronancayotl ''La Nuova Arena'' in itetlapanotlaliz inic ce tlahtolpoaliztli, ''Tay-See'', ca quittazquia zatepan in tlahuilli iuhqui tlacoyahualiztli tlaixnextiani ica in iamoxtoca ''La rosa del Dong-Giang''. Ipan mahtlactetl metztli inin xihuitl peuh inic pantlazaloz ''In Malasia huehuehocelotl'', inic ce iteixhualiz in itlahtolpoaliz tzintihqui in ixehxeliuhcayo in ''Sandokan'', ca amoxchihualozquia zatepan ica in itoca ''In Mompracenco huehuehoocelomeh'', ica cequih tlacuepaliztli. Inic ce itlahtolpoaliz ipan pantlazaloz tlatzintiliztli tlaixnextiani yehhuatl catca ''Itlazoh in Madhi'', inic 1887.
In ipampa imahcehualtiliz in itlachiuh, quimahceuh ce necahcahualoyan iuhqui tlamachioanoni mopiloh ipan ''La nuova Arena'', ca quipix ixquichca inic 1893. Quinihcuac omochiuhc ce tlahtoloni tlachihualiztli: tlayolihtlacolli ipampa oquinotzaloc ''ahachtli'' ipan ce tlahtolihcuilolli itechpa in tlahtolnextiani Giuseppe Biasolli, quimahmauhtih ica ce tecualancanamiquiliztli. Ic Biasolli itech monec hualceliloz ihuan Salgari panoc chicuacentetl metztli ipan temotzoloyan.
Inic 1889 monohmahmictih in itahtzin in Salgari, inic yehuatl inic ce itech ce tepouhtitlaz itlatoquililiz in nenohmahmictiliztli cenyelizotl ca quiaquitia yehhuatl in itech pohui in inohmah tlahcuiloh (inic 1911), in ipiltzin Romero (inic 1931), in occe ipiltzin Omar (inic 1963). Itech centetl metztli inic 1892 mocepanoh ipan nemanamictiliztli itloc in iteixeuhcauh in neixcuitilli Ida Peruzzi (in aquin quiteneuh mochipa nezaloliztica ''Aida'', in iuhqui in iahpehualocauh in Verdi). Inin tlamanalhuiani xihuitl tlacat inic ce icihuaconeuh in nenepanoliztli, Fatima, in yehuatl quitocaqueh eyintin oquichtin, Nadir (inic 1894), Romero (inic 1898) ihuan Omar (inic 1900). Noihuan inic 1892 in tlahtoani quihcuani inemoaliz ompa [[Turin]], in oncan tequipanoh ipal in amoxchihualoyan Speirani, neixcahuilli itech tlahtolpoaliztli telpochyotl.
Inic 1898, in amoxchihuani Donath quiyollapan in Salgari ipal ca mihcuaniayani ompa [[Genova]], in ompa quitlani necniuhtiliztli itloc in yehuatl yezquia zatepan in quicempanahuia inic mahuiztic itlatenhuimolohcauh itlachiuh, Giuseppe ''"Pipein"'' Gamba. Inic 1900 mohualcuep Turinco. In itlayahualiuhcayo in inetlamachtil in cencalli omochiuhtiyelohuac cehceppa quipanahuia inic moyolmalacachoani, tel in itequiuh motzomocani in Salgari inic quipiaz ce tequiuhtiloni nenahuatilmaliztli motlamachtiani. Inic 1907 tzonquiz inenahuatiliz ica Donath ihuan panoc titequitiz ipal in amoxchihualoyan Bemporad, ipal in yehhuatl tlahcuilozquia, ixquichca imiquiliz inic 1911,
ce tlacempoaliztli inic caxtolli onnahui tlahtolpoaliztli. Imahcehualtiliz itzalan in tlaixpohuanimeh telpochyotl motehtepetlalihtito, inic onahci cequi itlahtolpoaliz tlatlazaliztli inic 100.000 teixcuitianimeh. Yeceh itlachixeloliztli neyolixihmachilizotl ihuan iyollohpolihuiliz in inamic, ca itech monec callaliloz ipan in icuacocoxcacal in [[Collegno]], inahuac [[Turin]], quihuica itech in nenohmahmictiliztli. Zatepan ce neyehyecoliztli monencauhqui inic 1909, moquixtilih in yoliliztli inic quimotlapolia in xilantli ica ce tlateconi ipan itenemilizhuapanaliz niponyotl in [[seppuku]], oc achi tlaixihmachtli iuhqui [[harakiri]], inic 25 itech nauhtetl metztli, inic 1911. Quicauh tlahcuilolli eyi iamatlahcuilol, quinahnahuatih nenepanoliztica, in ipiltzihtzinhuan, in iamoxchiuhcahuan ihuan in iteyacancahuan inepiquiliz in Turin.
<small>In amehhhuantin, ca oanmotlanehnectih ica nehuayo, inic antechhuehcahua in nehuatl ihuan in nocencal ipan ce tlacencuini tlahcoteopouhcayotl nozo oc quicempanahuia inic ahcualli, zan namechtlatlauhtia ca ipan netecuitlapiltiliztli ipampa in tzonehualiztli in onamechnextilih, itech anmoixcahuih in itlapatiotiliz in nomicatlatlahtlauhtiliz. Namechtlahpaloa inic nicpoztequi nihuiuh. Emilio Salgari.</small>
== Tlachiuhtli ==
Inic ihueyac in itlachiuhcauh machiztli iuhqui tlahcuilohqui, Salgari quihcuiloh, ipan itenemilizpouhcauh [[Felice Pozzo]], nauhpoaltetl onnauhtetl tlahtolpoaliztli ihuan ce itlapohualiz in tlanohnotzaliztli tepiton ahchihualoni inic tlacentlaliz. In centiachcauh xeliuhcayotl yehhuatl itlahtolpoaliz in ohtlatocaliztli neixcuitilli ipan necahcahualiztli ixquihquizani, mahcihui ca quinemachilih no in netlailhuiliztlamatiliztli,<ref>''Netlailhuiliztli'' quihtoznequi ''ensoñación'', ''ficción'', ''ensueño'', ''utopía'', ''especulación'', ''suposición'', ''conjetura'', ''figuraciones'', nozo ''imaginación''.</ref> ica in cecniquizqui tlahtolpoaliztli ''In tlamahuizolli inic 2000'' (inic 1907). Ipan España micyac in tlahtolpoaliztli pantlazaloc itechpa [[Saturnino Calleja]] ihuan zatepan itechpa [[Gahe]] tlaxehxelolli ipan ontetl amoxchiuhtli<ref>Amoxchiuhtli yehhuatl ce yancuictlahtolli ca quinezcayotia ''ejemplar'', ''tomo'', ''volumen'' nozo ''libro''. In tlahtolli ''tlachiuhtli'' quihtoznequi ''obra''.</ref>, ica cuapantocaitl ahmo inamic in huehcahuitiani. Ic neixcuiltilli ''Le due tigri'' xeliuh ipan ome xeliuhcayotl, ca moteneuh ''In tequechmateloanimeh'' ihuan ''In omextin tenamiquinimeh''.
Niman ic imiquiliz in Salgari moyoni<ref> ''Moyoni, -'' quihtoznequi ''proliferar'', ''abundar'', ''extenderse'', ''hormiguear''.</ref> in tlahtolpoaliztli iztlacatiliztica itech tlatlamilli, miyac ic ihcuiloloc itechpa inohmah ipiltzihtzinhuan, Omar ihuan Nadir.
Cequi in tlahtolpoaliz in Salgari netech monepanohticah, inic quitzintia tlacoyahuah tlatoquiliztli tlaquetzalizotl tlaixehualli ipampa in nenehuixqueh teixehuanimeh.
=== Itlatoquiliz ''in tlanamoyanimeh Malasia'' ===
In teyacatih iteixeuhcauh in inin itlatoquiliz in mahtlactetl oncentetl tlahtolpoaliztli, in oc cencah tlahcoyahuac itech Salgari, yehhuatl in tlanamoyani [[Sandokan]], tlatenehualli iuhqui ''in ihuehuehocelouh in Malasia'' (Malasia yehhuatl in ihueitlal<ref>Inin tlahtolli ''hueitlalli'' tlahtolcueptli quihtoznequi ''territorio'', ''zona'', ''región'' nozo ''área''.</ref> in tlauhcopahuitztlan asiayotl itech pohuini in mizcaliani ionohuayan in [[Malasia]], [[Indonesia]] ihuan [[Filipinas]]). Sandokan yehhuatl ce itlahtocapil in [[Borneo]] tlatlacuililli in itlahtocayo itechpa in tepacholiztli britaniayotl... In britaniatlacah —ihuan macheh in tlatenehualli [[raja]] iztac itech [[Sarawak]], ipan Borneo, [[James Booke]], teixehuani ca mani neltiliztica— yehhuantin in teyacatihqueh iyaohuan in ahpehualoni, in aquin quipia ica in itepalihuiliz in occe teixehuanimeh, in iuh iicniuh teiccauhyotl, in portugaltlacatl Yañez, nozo Sambiglion.
In tlatoquiliztli quicennepanoa ome tlahuahuanaliztli tlaquetzalizotl: in tlaixehualli intechpa Sandokan ihuan Yañez (''in ihuehuehocelohuan in Mompracemm), auh occe, in pehua ipan in [[India]], tlaixehualli intechpa in indiatlacatl Tremal-Naik ihuan in mahrato Kammamuri (''In iichtacayo in cuauhtlah tliltic'') ipan itecualancanamiquiliz inhuic in tenahualpoloanimeh [[thugs]], motlateotianimeh in icihuateouh [[Kali]]. Inehuah tlahtolpoaliztli nepanihui ipan in itlahtolpoaliz ''In namoyanimeh Malasia'', inic mocuepa Tremal-Naik ihuan Kammamuri inpan huehhueyintin icniuhtin ihuan intenematilizcuicahuan cemanqueh in Sandokan ihuan Yañez.
In teyacatih iteixeuhcauh cihuayotl in tlatoquiliztli yehhuatl itlazoh in sandokan, in inglaterratlacatl [[Lady Mariana Guillonk]], tlatenehualli iuhqui ''In iepyolloh in Labuan'', in itzonquizaliz tlacohcototzani quimachotia in inemiliz tetoquilih in ahpehualoni. Quipanahuia inic tlaciuhcayotl ipan teyolnotzaliztli quimocuilia<ref>''Cuilia, ninotla-'' quinezcayotia ''<u>tener</u>'', ''detentar'', ''poseer''. Intla ticnequi quihtoz ''apropiarse (de Algo)'', ''tomar'', ''acoger'', nozo ''albergar'', yehhuatl quicempanahuia inic cualli in tlahtolli ''cui, ni-''. ''Cuilia, ninotla-'' ahmo yehhuatl nehuihuililoni itech ''Cuilia, nitetla-''.</ref> iicneuh Yañez in mocuepa ipan itlahtocapil namictli in [[Assam]] ipampa inemanamictiliz ica in mahrajani [[Surama]].
In itlatecpanaliz in itlapantlazaliz in cuapantocaitl ahmo nepanihui tlamanalhuiliztica ica in itlatecpanaliz in tlahtolnelhuayotl yehica in iteixehualiz tzonquizani ''In huehuehohoceloh in Mompracem'' (inic 1900) pantlazaloc niman inic ''In tlanamoyanimeh Malasia'' (inic 1896).
In ome tzacuahuiani itlahtolpoaliz in tlatoquiliz mopantlaza zatepan in imiquiliz in tlachihuani.
'''Cuapantocaitl'''
Mani cequih tlanehneloliztli ihuan teixpololiztli itech quexquich icuapatoca in itlachiuh in Salgari ica españatlahtolli. Cequih amoxchihualoyan quitehtenehua in tlachiuhtli. Nozo quipanotla ipan ontetl amoxchiuhtli ce tlahtolpoaliztli, inic quitehtenehua no cehcentetl amoxchiuhtli. Ipan tetoquilih tlamachiyotiliztli titotlamacah in itlatlahtolcuepaliz tlamanalhuiani in cuapantocaitl ica italiatlahtolli, ihuan cequih tetlaixtlatililiztli itechcopa cuapantocaitl cuepaloni ica españatlahtolli.
1) [[In ''ihuehuehocelohuan in Mompracem'']] ('''Le tigri de Mompracem'', inic 1900)
* Yehhuatl catca achtopa tlapantlazalli<ref> Nozo ''Achtopa pantlazoc''.</ref> ica tetlamacaliztli inic 1883-1884, ica in cuapantocaitl ''La tigre della Malesia''.
* In amoxchihualoyan españayotl Anaya, ipan itlacehcentlaliliz huehcahuitiani "Mamox", quiteneuh ''In ihuehuehocelohuan in Mompracem''. Yehhuatl in icel icuapantoca in tlatoquiliztli tlapantlazalli ipan inin tlacehcentlaliztli.
* In iamoxchihualoyan Acme, in Buenos Aires, ipan itlacehcentlaliliztli huehcahuitiani "Robin Hood", quiteneuh ''In ihuehuehocelohuan in Malasia''.
* In iamoxchihualoyan Orbis, in Barcelona, ipan itlacehcentlaliliztli "Emilio Salgari", quipanotlac ipan ontetl amoxchiuhtli: ''In ihuehuehocelohuan in Mompracem'' ihuan ''In tlatzacuahuiani neyaochihualiztli''.
* In iamoxchihualoyan Gahe, in Madrid, ipan itlacehcentlaliliztli "Salgari", quipanotlac ipan ontetl amoxchiuhtli: ''Sandokan'' ihuan ''icihuauh in tlanamoyani''.
* Terramar ediciones, itech La Plata, Argentina, quipanotlac ipan itlacehcentlaliliztli ''Ihuehcahuitihcahuan in ohtlatocaliztli'' inic 2011, tlaxelolli ipan ontetl amoxchiuhtli: ''Sandokan: in ihuehuehocelohuan in Mompracem'' ihuan ''Sandokan: in tlatzacuahuiani neyaochihualiztli''. In amoxchihualiztli motlacuilia in itlahtolcuepaliz huehcahuitiani in Luciano Boschetti, in itlatenhuimololiz in tlaixpanyotl in Antonio Bernal Romero ihuan in tlahuahuanaliz in tlacehcentlaliliztli quitenyotia in iamoxchihualiz mahcehualotl in calli amoxchihuani madridyotl "Saturnino Calleja".
2) ''In iichtacayo in cuauhtlah tliltic'' (''I misteri della jungla nera'', inic 1895)
* Yehhuatl catca achtopa quipanotlac ica tetlamacaliztli inic 1887, ica in cuapantocaitl ''Gli strangolatori del Gange''. Auh tlapantlazalli yancuican inic 1893 ihuan inic 1894 ica in cuapantocaitl ''L'amore di un selvaggio''.
* In iamoxchihualoyan Acme, in Buenos Aires, quiteneuh: ''In iichtacayo in cuauhtlah tlictic''.
* In iamoxchihualoyan Orbis, in Barcelona, ipan itlacehcentlaliliz "Emilio Salgari", quiteneuh ipan ontetl amoxchiuhtli: ''In iichtacayo in India'' ihuan ''In cuauhtlah tliltic''.
3) ''In tlanamoyanimeh Malasia'' (''I pirati della Malesia, inic 1896'')
* In iamoxchihualoyan Acme, in Buenos Aires, ipan itlacehcentlaliliz "Robin Hood", quiteneuh ''Sandokan''.
4) ''In omextin huehuehoocelomeh'' (''Le due tigri, inic 1904'')
* In iamoxchihualoyan Gahe, in Madrid, ipan itlacehcentlaliz "Salgari", quipantlaz ipan ontetl amoxchiuhtli: ''In tequechmateloanimeh'' ihuan ''In ontetl tennamiqueh''.
* In iamoxchihualoyan Acme, in Buenos Aires, quipanotlac ipan centetl icel amoxchiuhtli: ''In omextin huehuehocelomeh''.
5) ''In itlahtocauh in hueyatl'' (''Il re del mare'', inic 1906)
Tlapantlazalli achtopa ica tetlamacaliztli, itzalan inic 1904 ihuan inic 1905.
Inin tlahtolpoaliztli quimocuilia ontetl xeliuhcayotl: Inic ce tlaxeliuhcayotl: ''In Malasia ipan tlemiahuatl'' (''La Malesia in fiame''); Inic ome tlaxeliuhcayotl: ''Ipiltzin in Suyodhana'' (''Il figlio di Suyodhana'').
* In iamoxchihualoyan Orbis, in Barcelona, quipanotlac inehuan tlaxeliuhcayotl in iuh amoxchiuhtli tlayopehualli, tlatenehualli: ''In itlahtocauh in hueyatl'', ihuan ''Itzalan ihueyauh in Sonda''.
* In iamoxchihualoyan Acme, in Buenos Aires, quipanotlac ipan centetl icel amoxchiuhtli: ''In itlahtocauh in hueyatl''.
6) ''Inic in itetlacencuiliz in ce tlacateuccan'' (''Alla conquista di un impero'', inic 1907)
* In amoxchihualoyan Acme, in Buenos Aires, quiteneuh: ''Inic itetlacencuiliz in ce tlacateuccan''. Inin yehhuatl catca in tlatzacuini itlahtolpoaliz in inic tlatoquiliztli tlapantlazalli itechpa in amoxchihualoyan Acme, inic quicahua, tel, in tlatoquiliztli ahyehyecauhqui.
* In iamoxchihualoyan Orbis, in Barcelona, ipan itlacehcentlali "Emilio Salgari", quiteneuh ipan ontetl amoxchiuhtli: ''Itech in itetlacencuiliz in ce tlacateuccan'' ihuan '''Itech iatenco in Brahmaputra''.
7) ''In inetecuitlapiltiliz in Sandokan'' (''Sandokan alla riscossa'', inic 1907)
* In amoxchihualoyan Orbis, in Barcelona, ipan itlacehcentlaliliz "Emilio Salgari", quipanotlac ipan ontetl amoxchiuhtli: ''Sandokán'' ihuan ''In netecuitlapiltiliz in Sandokan''.
8) ''In oppa itetlacencuiliz in Mompracem'' (''La riconquista del Mompracem'', inic 1908)
In amoxchihualoyan Orbis, in Barcelona, ipan itlacehcentlaliliz "Emilio Salgari", quipanotlac ipan ontetl amoxchiuhtli: ''In oppa itetlacencuiliz in Mompracem'' ihuan ''Inic itetlahuelcuitiliz de Baraumi''.
9) ''In iztlacatqui brahmán'' (''Il bramino dell'Assam'', inic 1911)
10) ''In ihuetziliz in ce tlacayeuccan'' (''La caduta di un impero'', inic 1911)
11) ''In inetecuitlapiltiliz in Yáñez'' (La rivincita di Yanez, 1913)
=== Itlatoquiliz ''in tlanamoyanimeh Antillas'' ===
Inin tlatoquiliztli itechcah tlatzintilli itechpa macuiltetl tlahtolpoaliztli. In tlachihualiztli mochihua ipan ihueyauh in Antillas ica in mahcuilpohualxihuitl inic XVII, iimman in ipehpetlaquiliz in tlanamoyacayotl. In teyacatih teixehuani yehhuatla in tlanamoyani Tliltic, Emilio di Roccanegra, iteco in Ventimiglia, ce tecpilli italiatlacatl ca oquicuic in tlanamoyacayotl in iuh iohhuih in netecuiltapiltiliztli ihuic in Valonatlacatl Wan Guld, tecuexanoani Maracaibo, ca oquimictiaya ce in iteiccahuan. Achtopa in tlanamoyani Tliltic teyaochihua intloc oc ontetl in iteiccahuan, in tlanamoyani Quiltic ihuan in tlanamoyani Chihchiltic, ca quechmecaniloqueh in innehuah itechpa imoteixnamictiani.
In tlanamoyani Tliltic, iuhqui mochihua huel miecpa ipan in itlahtolpohualiz in Salgari, itech moyolahcouc in icihuaconeuh in iyaouh , Honorata itech Wan Guld, in itloc nen ce nalquizani neyolahcocuiliztli. Itlachihual in inemanepanoliz yehhuatl catca Yolanda, teyacatih iteixeuhcauh in inic etetl tlahtolpohualiztli, itloc in huehcauh itetechtlacahual <ref>''Tetechtlacahualli'' quinezcayotia '''lugarteniente'', ''delegado'', nozo ''comisionado''.</ref> in tlanamoyani, Morgan. Ipan in ontetl tlatzacuahuianimeh amoxchiuhtli quicui in tepatilloliztli ipan in teyacatih iteixehualiz in itlatoquiliz ''Enrico di Ventimiglia'' (''Enrique itech Ventimiglia''), in ipiltzin in tlanamoyani Chihchiltic.
* Cuapantocaitl
1) ''In Tlanamoyani Tlictic'' (''Il Corsaro Nero'', inic 1898)
2) ''In icihuatlahtohcauh in caribetlacah'' (''La regina dei Caraibi'', inic 1901)
3) ''In icihuapiltzin in Tlanamoyani Tliltic'' (''La figlia del Corsaro Nero'', inic 1905)
4) ''In ipiltzin in tlanamoyani Chihchiltic'' (''Il figlio del Corsaro Rosso'', inic 1908)
5) ''In tlatzacuihuianimen acalco teichtacamictianimeh '' (''Gli ultimi filibustieri'', inic 1908. Noihuan tlahtolcueptli in iuh ''In tlatzacuihuianimen tlanamoyanimeh'')
=== Itlatoquiliz ''in tlanamoyanimeh Bermudas'' ===
1) ''In tlanamoyanimeh Bermudas'' (''I corsari delle Bermude'', inic 1909)
2) ''Ontetl acalco teihcaliliztli'' (La crociera della Tuonante, 1910)
3) ''In tetzauhmahuiztic iohtlatocaliz in Tecua in Titl''<ref>''Tetl'', nozo ''Titl''.</ref> (''Straordinarie avventure di Testa di Pietra'', inic 1911)
=== Itlatoquiliz ''in ohtlatocaliztli ipan Far-West'' ===
1) ''Ipan in tlaltzon in Far-West'' (''Sulle frontiere del Far-West'', inic 1908)
2) ''La scotennatrice'' (inic 1909)
3) Le selve ardenti (inic 1910)
=== Tlatoquiliztli tepiton ===
'''1. In Tiachcauhtli Amahmaniliztli'''
* ''In tiachcauhtli Amahmaniliztli'' (Capitan Tempesta, inic 1905)
* ''El icuamiz in Damasco'' (''Il leone di Damasco'', inic 1910)
'''2. In Ixochiuh in Epyollohtli'''
* ''In teyolmauhtiliz in Filipinas'' (Le stragi delle Filippine, inic 1897)
* ''In Ixochiuh in Epyollohtli'' (''Il Fiore delle Perle'', inic 1901)
'''3. In Ipilhuan in Ecatl'''
* ''In ipilhuan in ecatl'' (I figli dell'aria, inic 1904)
* ''In itlahtocauh in ecatl'' (Il re dell'aria, inic 1907)
'''4. In Ontetl Acalmocuitlahuianimeh'''
* ''In itlaaxcatil in machtopatlaliani Paraguay'' (''Il tesoro del presidente del Paraguay'', inic 1894)
* '''In tlatlahtecceliani ichtacayoh'' (''Il continente misterioso'', inic 1894)
=== Tlahtolpoaliztli Tlaixnextiani ===
* ''In tlanamoyanimeh Malasia'' (los piratas de Malasia)
* ''Itlazoh in Madhi'' (''La favorita del Mahdi'', 1887)
* ''Ontetl mil<ref>''Ontetl mil'' quihtoznequi '' dos mil''.</ref> legua itzintlan América'' (''Duemila leghe sotto l'America'', inic 1888. Tlamahuizotilli noihuan yuhqui ''In itlaaxcaltil in incatlacah'')
* ''In itepozteixiliuhcauh in Buda'' (''La scimitarra di Budda'', inic 1892]
* ''In intlaacacuexhuihcahuanin teucchichinimeh'' (''I pescatori di balene'', inic 1894)
* ''In itlaquetzal acalmocuitlahuiani in Mastro Catrame'' (''Le novelle marinaresche di Mastro Catrame'', inic 1894. Tlamahuizotilli noihuan yuhqui ''[[In acalli tlatzilhuiloni]]'')
* ''Ce tetlehcotequiliztli ipan in ilhuicaatl Ihuianyoh'' (''Un dramma nell'Oceano Pacífico'', inic 1895)
* ''In itlahtohcauh in tepetl'' (''Il re della montagna'', inic 1895)
* ''In iacallapaniliz in Poplador'' (''I naufraghi in Poplador'' (inic 1895)
* ''Iohtoquiliz in Cetl Huitztlancayotl ipan omemalacatl'' (''Al Polo Australe in velocipede'', inic 1895. Noihuan tlatlahtolcuetli iuhqui ''Cecopa Huitztlampa ipan omemalacatl'')
* ''Nel paese dei ghiacci'' (1896)
* ''In itetlehcotequiliz in tlacanecuiloliztli'' (''I drammi della schiavitù'', inic 1896)
* ''In itlahtohcauh in xacaixtlahuatl'' (''Il re della Prateria'', 1896)
* ''Itzalan in Panahuiloni ipan tehuilacachtli<ref> Tehuilachtli, nozo itconi, quihtoznequi ''globo'' nozo ''dirigible''.</ref>'' (''Attraverso l'Atlantico in pallone'', inic 1896)
* ''In itlacohcolhuan in Oregón'' (''I naufragatori dell'Oregon'', inic 1896)
* ''Los itlacohcolhuan in Liguria'' (''I Robinson italiani'', inic 1896)
* ''In itlaacacuexhuihcahuan in Trepang'' (''I pescatori di Trepang'', inic 1896)
* ''In iteachcauh in Djumna'' (''Il capitano della Djumna'', inic 1897)
* ''In caxtillan itlapalpopozon in Dong-Giang'' (''La rosa del Dong-Giang'', inic 1897. Noihuan tlamahuizotilli iuhqui ''Tay-See'')
* ''In ialtepeuh in teocuitlatetl'' (''La città dell'Oro'', inic 1898)
* ''In hueyi iaten in Tlanomitl'' (''La Costa d'Avorio'', inic 1898)
* ''Cehceyaliztli ipan in Cetl Cetlan'' (''Al Polo Nord'', inic 1898)
* ''In icihuateachcauh in Yucatán'' (''La capitana del Yucatan'', inic 1899)
* ''In ioztouh in tlacuahuac tecpatl'' (''Le caverne dei diamanti'') (Inic 1899)
* ''In iohtlatocaliz in ce acalmocuitlahuiani ipan Africa'' (''Le avventure di un marinaio in Africa'') (inic 1899)
* ''In ipiltzin in iancauh<ref>''Anqui'' quihtoznequi ''cazador''.</ref> in tecuanotl (''Il figlio del cacciatore d'orsi')' (inic 1899)
* ''In iteyolmauhtiliz in Siberia'' (''Gli orrori della Siberia'', inic 1900)
* ''In itequixtihcahuan in Alaska'' (''I minatori dell'Alaska'', inic 1900)
* ''Gli scorridori del mare'' (inic 1900)
* ''Ohtlatocalizti intzalan in ehuatl chihchiltic tlacah'' (''Avventure fra le pellirosse'', inic 1900)
* ''In «Citlalin ceyotl» ipan in hueyatl cetlan'' (''La Stella Polare e il suo viaggio avventuroso'', inic 1901. Occe cuapantocatl: ''Verso l'Artide con la Stella Polare'')
* ''In itecuehcuechcahualiz in China'' (''Le stragi della China'', Innic 1901. Occe cuapantocaitl: ''Il sotterraneo della morte'')
* ''In itepeuh in teocuitlatetl'' (''La montagna d'oro'', inic 1901. Occe cuapantocaitl: ''In [[tepozcoatl]] patlanini'')
* ''In iachtotlaihual in Meloria'' (''I naviganti della Meloria'', inic 1902)
* ''In itepeuh in tlahuilli'' (''La montagna di luce'', inic 1902)
* ''In zoyamazatl iztac'' (''La giraffa bianca'', inic 1902)
* ''In iyollohmaxaltihcauh in Sahara'' (''I predoni del Sahara'', inic 1903)
* ''In iyohualohocelomeh in Argel'' (''Le pantere di Algeri'', inic 1903)
* ''Ipan in ihueyauh in epyollohtli'' (''Sul mare delle perle'', inic 1903)
* ''Ioquichhuih in tletl'' (''L'uomo di fuoco'', inic 1904)
* ''Los itetlalcahuihcahuan in ilhuicaatl'' (''I solitari dell'Oceano'', inic 1904)
* ''In ialtepeuh in tlahtoani xihxiotqui'' (''La città del re lebbroso'', inic 1904)
* ''In iepyolloh in atoyatl chihchiltic'' (''La gemma del fiume rosso'', inic 1904)
* ''In icihuaahpehualoni in Acaltecoyan Arturo'' (''L'eroina di Port Arthur'', inic 1904. Occe cuapantocaitl : ''La naufragatrice'')
* ''Le grandi pesche nei mari australi'' (inic 1904)
* ''In icihuatlahtocatcauh in imil in teocuitlatetl'' (''La sovrana del campo d'oro'', inic 1905)
* ''In epyollohtli chihchiltic'' (''La perla sanguinosa'', inic 1905)
* ''In icihuaconehuan in itlahtohcauh in Egipto'' (''Le figlie dei Faraoni'', inic 1905)
* ''In icitlal in Araucania'' (''La stella dell'Araucania'', inic 1906)
* ''In tlamahuizolli inic 2000'' (''Le meraviglie del Duemila'', inic 1907)
* ''In itlaaxcatil in tepetl texohtic'' (''Il tesoro della montagna azzurra'', inic 1907)
* ''In icoauhhuan in ixtlahuatl'' (''Le aquile della steppa'', inic 1907)
* ''Sull'Atlante'' (inic 1907)
* ''Cartago itzalan tlemiahuatl'' (''Cartagine in fiamme'', 1908. Occe cuapantocaitl: ''La destrucción de Cartago'')
* ''Una sfida al Polo'' (inic 1909)
* ''La Bohème italiana'' (inic 1909)
* ''Storie rosse'' (inic 1910)
* ''In iyollohmaxaltihcahuan in Rif'' (''I briganti del Riff'', inic 1911)
* ''I predoni del gran deserto'' (inic 1911)
== Oc no xiquitta ==<!--Véase también-->
==Tlahtolcaquiliztiloni==
<references/>
== Amoxtiliztli ==<!--Bibliografía-->
== {{Links }} ==<!--Otros enlaces-->
{{Commons|Emilio Salgari}}
[[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]]
[[Neneuhcāyōtl:Amoxtlahcuilohqueh]]
lhq5t222mrrtom9h37ypyf8pfj9iv03
533023
533022
2026-10-09T22:03:00Z
Akapochtli
159
Arreglo
533023
wikitext
text/x-wiki
{{Amoxtlahcuilohqui
| tocaitl = Emilio Salgari
| ixiptli = Emilio Salgari ritratto.jpg
| ixiptli_tamachihualiztli =
| tlacatiliztocaitl = Emilio Salgari
| tlacatiliztli = [[21 de agosto]] de [[1862]]<br />[[Verona]], [[Italia]]
| miquiztli = [[25 de abril]] de [[1911]]<br />[[Turin]], [[Italia]]
| iamoch_itech_pohui =
| hueyi_amoxtlahcuilolli = ''[[In itlanamoxcahuan in Malasia]]<ref>In tlahtolli ''Namoya, nitla-'' quihtoznequi ica españollahtolli ''robar''. Ihuan in tlahtolli ''tlanamoyani'' quihtoznequi ''pirata'', ''bandido''.</ref>''
| tequitiliztli_ixiuh =
}}
'''Emilio Salgari''' (otlacat ipan [[Verona]], inic 21 metztli agosto xihuitl 1862 - omic ipan [[Turin]], inic 25 metztli abril inic 1911), yehuatl catca ce<ref>In tlahtolli ''ce'' ipan inglaterratlahtolli yehuatl ''a'' ihuan in tlalhtolli ''centetl'' yehhuatl ''one''.</ref> tlahcuiloh huan tlahtolnextiani [[italia]]tecatl. Oquihcuiloh ilhuiceh itlahtolpoaliz in ohtlatocaliztli, neixcuitilli itech in onohuayan in quicempanahuia inic chictlapanqui, in iuh [[Malasia]], in ihueyauh in [[Antillas]], in icuauhtlah in [[India]], in ixaltlah ihuan icuauhtlah in [[Africa]], in icihuatlampa in [[USA]], in icuauhtlah in [[Australia]] ihuan no in [[ihueyauh in cetlan]]. Quinyocox motenyohtianimeh in quinemitiah itemic in ce iahtlamiliz tlaixpohuanimeh. In ahzo in quicempanhuia inic itlaixihmach in imotenyohtihcauhyehhuatl yeni in teichtacamictih ihuan tlanamoyani ''Sandokan''<ref>In tlahtolli ''tlanamoyani'' tlahtolcueptli ica españatlahtolli itech nahuatlahtolli quihtoznequi ''saqueador'' nozo ''pirata''.</ref>. Ipan in onohuayan ica tlahtoliztli ixpaniancayotl itlachiuh yehhuatl catca macheh tlatlazohtlalli, macel ixquichca in mahtlacxihuitl <ref>Inin tlahtolli quihtoznequi ''decenio'' ahnozo ''década''. Intla ticnequi tiquihtoz ''10 años'', ma xiquilhui ''mahtlactetl xihuitl''. Ma xiquitta in tehtlahtoltecpanaliztli nican: [[Tehtlahtol]].</ref> inic 1970 ihuan inic 1980.
== Tenemilizpoalli ==
Emilio Salgari itech otlacat in incencal in tepitoton pochtecah ipan Verona. Inic 1878 peuh iteizcaltiliz ipan in tlahtohcayoh nemachtilcalli teyehyecoani acallotl ''Paolo Sarpi'' ipan Venezia, zan ahmo oquimaceuhtahcic in iteyomahxiltiliz in teachcauh itech nequiztic panoliztli. Itlaixmatiliz iuhqui atlacatl neci tlatepantlalilli ahmo miac iacalpanoliz in nemachtiliztli ipan ce tlamachtilacalli ihuan ce ohtoquiliztli tetoquilih, ahzo iuhqui panoni, ipan in acalli pochtecayotl ''Italia Ce'' in yetiuh etetl metztica ipan ''Adriatico'', inic acaltepozhuia ipan iacaltecoyan in Brindixico. Ahmo oncah cequi itlamahmachtiliz in oquichihuani ocequi acalpahpanoliztli, manel in inohmah tlatlalihqui iuh quinelihtoa ipan inohmatenemilizpoal, inic quiteixpantilia ca miac imotenyotihcahuan monelhuayotia itech tlacah neltin in quimixmah itech inemiliz iuhquin atlacatl. Salgari inohma quimomaca in imahuizo in teachcauh.
Inic ce itlapantlazaliz in Salgari yehuatl catca in nalquizani tlanohnotzaliztli ''I selvaggi della Papuasia'' ca onez itech tetlamacaliztli ipan nepiquiliztli millancayotl ''La Valigia'' niman inic chicontetl metztli inic 1883. Noihuan inic 1883 peuh ipan nepiquiliztli veronancayotl ''La Nuova Arena'' in itetlapanotlaliz inic ce tlahtolpoaliztli, ''Tay-See'', ca quittazquia zatepan in tlahuilli iuhqui tlacoyahualiztli tlaixnextiani ica in iamoxtoca ''La rosa del Dong-Giang''. Ipan mahtlactetl metztli inin xihuitl peuh inic pantlazaloz ''In Malasia huehuehocelotl'', inic ce iteixhualiz in itlahtolpoaliz tzintihqui in ixehxeliuhcayo in ''Sandokan'', ca amoxchihualozquia zatepan ica in itoca ''In Mompracenco huehuehoocelomeh'', ica cequih tlacuepaliztli. Inic ce itlahtolpoaliz ipan pantlazaloz tlatzintiliztli tlaixnextiani yehhuatl catca ''Itlazoh in Madhi'', inic 1887.
In ipampa imahcehualtiliz in itlachiuh, quimahceuh ce necahcahualoyan iuhqui tlamachioanoni mopiloh ipan ''La nuova Arena'', ca quipix ixquichca inic 1893. Quinihcuac omochiuhc ce tlahtoloni tlachihualiztli: tlayolihtlacolli ipampa oquinotzaloc ''ahachtli'' ipan ce tlahtolihcuilolli itechpa in tlahtolnextiani Giuseppe Biasolli, quimahmauhtih ica ce tecualancanamiquiliztli. Ic Biasolli itech monec hualceliloz ihuan Salgari panoc chicuacentetl metztli ipan temotzoloyan.
Inic 1889 monohmahmictih in itahtzin in Salgari, inic yehuatl inic ce itech ce tepouhtitlaz itlatoquililiz in nenohmahmictiliztli cenyelizotl ca quiaquitia yehhuatl in itech pohui in inohmah tlahcuiloh (inic 1911), in ipiltzin Romero (inic 1931), in occe ipiltzin Omar (inic 1963). Itech centetl metztli inic 1892 mocepanoh ipan nemanamictiliztli itloc in iteixeuhcauh in neixcuitilli Ida Peruzzi (in aquin quiteneuh mochipa nezaloliztica ''Aida'', in iuhqui in iahpehualocauh in Verdi). Inin tlamanalhuiani xihuitl tlacat inic ce icihuaconeuh in nenepanoliztli, Fatima, in yehuatl quitocaqueh eyintin oquichtin, Nadir (inic 1894), Romero (inic 1898) ihuan Omar (inic 1900). Noihuan inic 1892 in tlahtoani quihcuani inemoaliz ompa [[Turin]], in oncan tequipanoh ipal in amoxchihualoyan Speirani, neixcahuilli itech tlahtolpoaliztli telpochyotl.
Inic 1898, in amoxchihuani Donath quiyollapan in Salgari ipal ca mihcuaniayani ompa [[Genova]], in ompa quitlani necniuhtiliztli itloc in yehuatl yezquia zatepan in quicempanahuia inic mahuiztic itlatenhuimolohcauh itlachiuh, Giuseppe ''"Pipein"'' Gamba. Inic 1900 mohualcuep Turinco. In itlayahualiuhcayo in inetlamachtil in cencalli omochiuhtiyelohuac cehceppa quipanahuia inic moyolmalacachoani, tel in itequiuh motzomocani in Salgari inic quipiaz ce tequiuhtiloni nenahuatilmaliztli motlamachtiani. Inic 1907 tzonquiz inenahuatiliz ica Donath ihuan panoc titequitiz ipal in amoxchihualoyan Bemporad, ipal in yehhuatl tlahcuilozquia, ixquichca imiquiliz inic 1911,
ce tlacempoaliztli inic caxtolli onnahui tlahtolpoaliztli. Imahcehualtiliz itzalan in tlaixpohuanimeh telpochyotl motehtepetlalihtito, inic onahci cequi itlahtolpoaliz tlatlazaliztli inic 100.000 teixcuitianimeh. Yeceh itlachixeloliztli neyolixihmachilizotl ihuan iyollohpolihuiliz in inamic, ca itech monec callaliloz ipan in icuacocoxcacal in [[Collegno]], inahuac [[Turin]], quihuica itech in nenohmahmictiliztli. Zatepan ce neyehyecoliztli monencauhqui inic 1909, moquixtilih in yoliliztli inic quimotlapolia in xilantli ica ce tlateconi ipan itenemilizhuapanaliz niponyotl in [[seppuku]], oc achi tlaixihmachtli iuhqui [[harakiri]], inic 25 itech nauhtetl metztli, inic 1911. Quicauh tlahcuilolli eyi iamatlahcuilol, quinahnahuatih nenepanoliztica, in ipiltzihtzinhuan, in iamoxchiuhcahuan ihuan in iteyacancahuan inepiquiliz in Turin.
<small>In amehhhuantin, ca oanmotlanehnectih ica nehuayo, inic antechhuehcahua in nehuatl ihuan in nocencal ipan ce tlacencuini tlahcoteopouhcayotl nozo oc quicempanahuia inic ahcualli, zan namechtlatlauhtia ca ipan netecuitlapiltiliztli ipampa in tzonehualiztli in onamechnextilih, itech anmoixcahuih in itlapatiotiliz in nomicatlatlahtlauhtiliz. Namechtlahpaloa inic nicpoztequi nihuiuh. Emilio Salgari.</small>
== Tlachiuhtli ==
Inic ihueyac in itlachiuhcauh machiztli iuhqui tlahcuilohqui, Salgari quihcuiloh, ipan itenemilizpouhcauh [[Felice Pozzo]], nauhpoaltetl onnauhtetl tlahtolpoaliztli ihuan ce itlapohualiz in tlanohnotzaliztli tepiton ahchihualoni inic tlacentlaliz. In centiachcauh xeliuhcayotl yehhuatl itlahtolpoaliz in ohtlatocaliztli neixcuitilli ipan necahcahualiztli ixquihquizani, mahcihui ca quinemachilih no in netlailhuiliztlamatiliztli,<ref>''Netlailhuiliztli'' quihtoznequi ''ensoñación'', ''ficción'', ''ensueño'', ''utopía'', ''especulación'', ''suposición'', ''conjetura'', ''figuraciones'', nozo ''imaginación''.</ref> ica in cecniquizqui tlahtolpoaliztli ''In tlamahuizolli inic 2000'' (inic 1907). Ipan España micyac in tlahtolpoaliztli pantlazaloc itechpa [[Saturnino Calleja]] ihuan zatepan itechpa [[Gahe]] tlaxehxelolli ipan ontetl amoxchiuhtli<ref>Amoxchiuhtli yehhuatl ce yancuictlahtolli ca quinezcayotia ''ejemplar'', ''tomo'', ''volumen'' nozo ''libro''. In tlahtolli ''tlachiuhtli'' quihtoznequi ''obra''.</ref>, ica cuapantocaitl ahmo inamic in huehcahuitiani. Ic neixcuiltilli ''Le due tigri'' xeliuh ipan ome xeliuhcayotl, ca moteneuh ''In tequechmateloanimeh'' ihuan ''In omextin tenamiquinimeh''.
Niman ic imiquiliz in Salgari moyoni<ref> ''Moyoni, -'' quihtoznequi ''proliferar'', ''abundar'', ''extenderse'', ''hormiguear''.</ref> in tlahtolpoaliztli iztlacatiliztica itech tlatlamilli, miyac ic ihcuiloloc itechpa inohmah ipiltzihtzinhuan, Omar ihuan Nadir.
Cequi in tlahtolpoaliz in Salgari netech monepanohticah, inic quitzintia tlacoyahuah tlatoquiliztli tlaquetzalizotl tlaixehualli ipampa in nenehuixqueh teixehuanimeh.
=== Itlatoquiliz ''in tlanamoyanimeh Malasia'' ===
In teyacatih iteixeuhcauh in inin itlatoquiliz in mahtlactetl oncentetl tlahtolpoaliztli, in oc cencah tlahcoyahuac itech Salgari, yehhuatl in tlanamoyani [[Sandokan]], tlatenehualli iuhqui ''in ihuehuehocelouh in Malasia'' (Malasia yehhuatl in ihueitlal<ref>Inin tlahtolli ''hueitlalli'' tlahtolcueptli quihtoznequi ''territorio'', ''zona'', ''región'' nozo ''área''.</ref> in tlauhcopahuitztlan asiayotl itech pohuini in mizcaliani ionohuayan in [[Malasia]], [[Indonesia]] ihuan [[Filipinas]]). Sandokan yehhuatl ce itlahtocapil in [[Borneo]] tlatlacuililli in itlahtocayo itechpa in tepacholiztli britaniayotl... In britaniatlacah —ihuan macheh in tlatenehualli [[raja]] iztac itech [[Sarawak]], ipan Borneo, [[James Booke]], teixehuani ca mani neltiliztica— yehhuantin in teyacatihqueh iyaohuan in ahpehualoni, in aquin quipia ica in itepalihuiliz in occe teixehuanimeh, in iuh iicniuh teiccauhyotl, in portugaltlacatl Yañez, nozo Sambiglion.
In tlatoquiliztli quicennepanoa ome tlahuahuanaliztli tlaquetzalizotl: in tlaixehualli intechpa Sandokan ihuan Yañez (''in ihuehuehocelohuan in Mompracemm), auh occe, in pehua ipan in [[India]], tlaixehualli intechpa in indiatlacatl Tremal-Naik ihuan in mahrato Kammamuri (''In iichtacayo in cuauhtlah tliltic'') ipan itecualancanamiquiliz inhuic in tenahualpoloanimeh [[thugs]], motlateotianimeh in icihuateouh [[Kali]]. Inehuah tlahtolpoaliztli nepanihui ipan in itlahtolpoaliz ''In namoyanimeh Malasia'', inic mocuepa Tremal-Naik ihuan Kammamuri inpan huehhueyintin icniuhtin ihuan intenematilizcuicahuan cemanqueh in Sandokan ihuan Yañez.
In teyacatih iteixeuhcauh cihuayotl in tlatoquiliztli yehhuatl itlazoh in sandokan, in inglaterratlacatl [[Lady Mariana Guillonk]], tlatenehualli iuhqui ''In iepyolloh in Labuan'', in itzonquizaliz tlacohcototzani quimachotia in inemiliz tetoquilih in ahpehualoni. Quipanahuia inic tlaciuhcayotl ipan teyolnotzaliztli quimocuilia<ref>''Cuilia, ninotla-'' quinezcayotia ''<u>tener</u>'', ''detentar'', ''poseer''. Intla ticnequi quihtoz ''apropiarse (de Algo)'', ''tomar'', ''acoger'', nozo ''albergar'', yehhuatl quicempanahuia inic cualli in tlahtolli ''cui, ni-''. ''Cuilia, ninotla-'' ahmo yehhuatl nehuihuililoni itech ''Cuilia, nitetla-''.</ref> iicneuh Yañez in mocuepa ipan itlahtocapil namictli in [[Assam]] ipampa inemanamictiliz ica in mahrajani [[Surama]].
In itlatecpanaliz in itlapantlazaliz in cuapantocaitl ahmo nepanihui tlamanalhuiliztica ica in itlatecpanaliz in tlahtolnelhuayotl yehica in iteixehualiz tzonquizani ''In huehuehohoceloh in Mompracem'' (inic 1900) pantlazaloc niman inic ''In tlanamoyanimeh Malasia'' (inic 1896).
In ome tzacuahuiani itlahtolpoaliz in tlatoquiliz mopantlaza zatepan in imiquiliz in tlachihuani.
'''Cuapantocaitl'''
Mani cequih tlanehneloliztli ihuan teixpololiztli itech quexquich icuapatoca in itlachiuh in Salgari ica españatlahtolli. Cequih amoxchihualoyan quitehtenehua in tlachiuhtli. Nozo quipanotla ipan ontetl amoxchiuhtli ce tlahtolpoaliztli, inic quitehtenehua no cehcentetl amoxchiuhtli. Ipan tetoquilih tlamachiyotiliztli titotlamacah in itlatlahtolcuepaliz tlamanalhuiani in cuapantocaitl ica italiatlahtolli, ihuan cequih tetlaixtlatililiztli itechcopa cuapantocaitl cuepaloni ica españatlahtolli.
1) [[In ''ihuehuehocelohuan in Mompracem'']] ('''Le tigri de Mompracem'', inic 1900)
* Yehhuatl catca achtopa tlapantlazalli<ref> Nozo ''Achtopa pantlazoc''.</ref> ica tetlamacaliztli inic 1883-1884, ica in cuapantocaitl ''La tigre della Malesia''.
* In amoxchihualoyan españayotl Anaya, ipan itlacehcentlaliliz huehcahuitiani "Mamox", quiteneuh ''In ihuehuehocelohuan in Mompracem''. Yehhuatl in icel icuapantoca in tlatoquiliztli tlapantlazalli ipan inin tlacehcentlaliztli.
* In iamoxchihualoyan Acme, in Buenos Aires, ipan itlacehcentlaliliztli huehcahuitiani "Robin Hood", quiteneuh ''In ihuehuehocelohuan in Malasia''.
* In iamoxchihualoyan Orbis, in Barcelona, ipan itlacehcentlaliliztli "Emilio Salgari", quipanotlac ipan ontetl amoxchiuhtli: ''In ihuehuehocelohuan in Mompracem'' ihuan ''In tlatzacuahuiani neyaochihualiztli''.
* In iamoxchihualoyan Gahe, in Madrid, ipan itlacehcentlaliliztli "Salgari", quipanotlac ipan ontetl amoxchiuhtli: ''Sandokan'' ihuan ''icihuauh in tlanamoyani''.
* Terramar ediciones, itech La Plata, Argentina, quipanotlac ipan itlacehcentlaliliztli ''Ihuehcahuitihcahuan in ohtlatocaliztli'' inic 2011, tlaxelolli ipan ontetl amoxchiuhtli: ''Sandokan: in ihuehuehocelohuan in Mompracem'' ihuan ''Sandokan: in tlatzacuahuiani neyaochihualiztli''. In amoxchihualiztli motlacuilia in itlahtolcuepaliz huehcahuitiani in Luciano Boschetti, in itlatenhuimololiz in tlaixpanyotl in Antonio Bernal Romero ihuan in tlahuahuanaliz in tlacehcentlaliliztli quitenyotia in iamoxchihualiz mahcehualotl in calli amoxchihuani madridyotl "Saturnino Calleja".
2) ''In iichtacayo in cuauhtlah tliltic'' (''I misteri della jungla nera'', inic 1895)
* Yehhuatl catca achtopa quipanotlac ica tetlamacaliztli inic 1887, ica in cuapantocaitl ''Gli strangolatori del Gange''. Auh tlapantlazalli yancuican inic 1893 ihuan inic 1894 ica in cuapantocaitl ''L'amore di un selvaggio''.
* In iamoxchihualoyan Acme, in Buenos Aires, quiteneuh: ''In iichtacayo in cuauhtlah tlictic''.
* In iamoxchihualoyan Orbis, in Barcelona, ipan itlacehcentlaliliz "Emilio Salgari", quiteneuh ipan ontetl amoxchiuhtli: ''In iichtacayo in India'' ihuan ''In cuauhtlah tliltic''.
3) ''In tlanamoyanimeh Malasia'' (''I pirati della Malesia, inic 1896'')
* In iamoxchihualoyan Acme, in Buenos Aires, ipan itlacehcentlaliliz "Robin Hood", quiteneuh ''Sandokan''.
4) ''In omextin huehuehoocelomeh'' (''Le due tigri, inic 1904'')
* In iamoxchihualoyan Gahe, in Madrid, ipan itlacehcentlaliz "Salgari", quipantlaz ipan ontetl amoxchiuhtli: ''In tequechmateloanimeh'' ihuan ''In ontetl tennamiqueh''.
* In iamoxchihualoyan Acme, in Buenos Aires, quipanotlac ipan centetl icel amoxchiuhtli: ''In omextin huehuehocelomeh''.
5) ''In itlahtocauh in hueyatl'' (''Il re del mare'', inic 1906)
Tlapantlazalli achtopa ica tetlamacaliztli, itzalan inic 1904 ihuan inic 1905.
Inin tlahtolpoaliztli quimocuilia ontetl xeliuhcayotl: Inic ce tlaxeliuhcayotl: ''In Malasia ipan tlemiahuatl'' (''La Malesia in fiame''); Inic ome tlaxeliuhcayotl: ''Ipiltzin in Suyodhana'' (''Il figlio di Suyodhana'').
* In iamoxchihualoyan Orbis, in Barcelona, quipanotlac inehuan tlaxeliuhcayotl in iuh amoxchiuhtli tlayopehualli, tlatenehualli: ''In itlahtocauh in hueyatl'', ihuan ''Itzalan ihueyauh in Sonda''.
* In iamoxchihualoyan Acme, in Buenos Aires, quipanotlac ipan centetl icel amoxchiuhtli: ''In itlahtocauh in hueyatl''.
6) ''Inic in itetlacencuiliz in ce tlacateuccan'' (''Alla conquista di un impero'', inic 1907)
* In amoxchihualoyan Acme, in Buenos Aires, quiteneuh: ''Inic itetlacencuiliz in ce tlacateuccan''. Inin yehhuatl catca in tlatzacuini itlahtolpoaliz in inic tlatoquiliztli tlapantlazalli itechpa in amoxchihualoyan Acme, inic quicahua, tel, in tlatoquiliztli ahyehyecauhqui.
* In iamoxchihualoyan Orbis, in Barcelona, ipan itlacehcentlali "Emilio Salgari", quiteneuh ipan ontetl amoxchiuhtli: ''Itech in itetlacencuiliz in ce tlacateuccan'' ihuan '''Itech iatenco in Brahmaputra''.
7) ''In inetecuitlapiltiliz in Sandokan'' (''Sandokan alla riscossa'', inic 1907)
* In amoxchihualoyan Orbis, in Barcelona, ipan itlacehcentlaliliz "Emilio Salgari", quipanotlac ipan ontetl amoxchiuhtli: ''Sandokán'' ihuan ''In netecuitlapiltiliz in Sandokan''.
8) ''In oppa itetlacencuiliz in Mompracem'' (''La riconquista del Mompracem'', inic 1908)
In amoxchihualoyan Orbis, in Barcelona, ipan itlacehcentlaliliz "Emilio Salgari", quipanotlac ipan ontetl amoxchiuhtli: ''In oppa itetlacencuiliz in Mompracem'' ihuan ''Inic itetlahuelcuitiliz de Baraumi''.
9) ''In iztlacatqui brahmán'' (''Il bramino dell'Assam'', inic 1911)
10) ''In ihuetziliz in ce tlacayeuccan'' (''La caduta di un impero'', inic 1911)
11) ''In inetecuitlapiltiliz in Yáñez'' (La rivincita di Yanez, 1913)
=== Itlatoquiliz ''in tlanamoyanimeh Antillas'' ===
Inin tlatoquiliztli itechcah tlatzintilli itechpa macuiltetl tlahtolpoaliztli. In tlachihualiztli mochihua ipan ihueyauh in Antillas ica in mahcuilpohualxihuitl inic XVII, iimman in ipehpetlaquiliz in tlanamoyacayotl. In teyacatih teixehuani yehhuatla in tlanamoyani Tliltic, Emilio di Roccanegra, iteco in Ventimiglia, ce tecpilli italiatlacatl ca oquicuic in tlanamoyacayotl in iuh iohhuih in netecuiltapiltiliztli ihuic in Valonatlacatl Wan Guld, tecuexanoani Maracaibo, ca oquimictiaya ce in iteiccahuan. Achtopa in tlanamoyani Tliltic teyaochihua intloc oc ontetl in iteiccahuan, in tlanamoyani Quiltic ihuan in tlanamoyani Chihchiltic, ca quechmecaniloqueh in innehuah itechpa imoteixnamictiani.
In tlanamoyani Tliltic, iuhqui mochihua huel miecpa ipan in itlahtolpohualiz in Salgari, itech moyolahcouc in icihuaconeuh in iyaouh , Honorata itech Wan Guld, in itloc nen ce nalquizani neyolahcocuiliztli. Itlachihual in inemanepanoliz yehhuatl catca Yolanda, teyacatih iteixeuhcauh in inic etetl tlahtolpohualiztli, itloc in huehcauh itetechtlacahual <ref>''Tetechtlacahualli'' quinezcayotia '''lugarteniente'', ''delegado'', nozo ''comisionado''.</ref> in tlanamoyani, Morgan. Ipan in ontetl tlatzacuahuianimeh amoxchiuhtli quicui in tepatilloliztli ipan in teyacatih iteixehualiz in itlatoquiliz ''Enrico di Ventimiglia'' (''Enrique itech Ventimiglia''), in ipiltzin in tlanamoyani Chihchiltic.
* Cuapantocaitl
1) ''In Tlanamoyani Tlictic'' (''Il Corsaro Nero'', inic 1898)
2) ''In icihuatlahtohcauh in caribetlacah'' (''La regina dei Caraibi'', inic 1901)
3) ''In icihuapiltzin in Tlanamoyani Tliltic'' (''La figlia del Corsaro Nero'', inic 1905)
4) ''In ipiltzin in tlanamoyani Chihchiltic'' (''Il figlio del Corsaro Rosso'', inic 1908)
5) ''In tlatzacuihuianimen acalco teichtacamictianimeh '' (''Gli ultimi filibustieri'', inic 1908. Noihuan tlahtolcueptli in iuh ''In tlatzacuihuianimen tlanamoyanimeh'')
=== Itlatoquiliz ''in tlanamoyanimeh Bermudas'' ===
1) ''In tlanamoyanimeh Bermudas'' (''I corsari delle Bermude'', inic 1909)
2) ''Ontetl acalco teihcaliliztli'' (La crociera della Tuonante, 1910)
3) ''In tetzauhmahuiztic iohtlatocaliz in Tecua in Titl''<ref>''Tetl'', nozo ''Titl''.</ref> (''Straordinarie avventure di Testa di Pietra'', inic 1911)
=== Itlatoquiliz ''in ohtlatocaliztli ipan Far-West'' ===
1) ''Ipan in tlaltzon in Far-West'' (''Sulle frontiere del Far-West'', inic 1908)
2) ''La scotennatrice'' (inic 1909)
3) Le selve ardenti (inic 1910)
=== Tlatoquiliztli tepiton ===
'''1. In Tiachcauhtli Amahmaniliztli'''
* ''In tiachcauhtli Amahmaniliztli'' (Capitan Tempesta, inic 1905)
* ''El icuamiz in Damasco'' (''Il leone di Damasco'', inic 1910)
'''2. In Ixochiuh in Epyollohtli'''
* ''In teyolmauhtiliz in Filipinas'' (Le stragi delle Filippine, inic 1897)
* ''In Ixochiuh in Epyollohtli'' (''Il Fiore delle Perle'', inic 1901)
'''3. In Ipilhuan in Ecatl'''
* ''In ipilhuan in ecatl'' (I figli dell'aria, inic 1904)
* ''In itlahtocauh in ecatl'' (Il re dell'aria, inic 1907)
'''4. In Ontetl Acalmocuitlahuianimeh'''
* ''In itlaaxcatil in machtopatlaliani Paraguay'' (''Il tesoro del presidente del Paraguay'', inic 1894)
* '''In tlatlahtecceliani ichtacayoh'' (''Il continente misterioso'', inic 1894)
=== Tlahtolpoaliztli Tlaixnextiani ===
* ''In tlanamoyanimeh Malasia'' (los piratas de Malasia)
* ''Itlazoh in Madhi'' (''La favorita del Mahdi'', 1887)
* ''Ontetl mil<ref>''Ontetl mil'' quihtoznequi '' dos mil''.</ref> legua itzintlan América'' (''Duemila leghe sotto l'America'', inic 1888. Tlamahuizotilli noihuan yuhqui ''In itlaaxcaltil in incatlacah'')
* ''In itepozteixiliuhcauh in Buda'' (''La scimitarra di Budda'', inic 1892]
* ''In intlaacacuexhuihcahuanin teucchichinimeh'' (''I pescatori di balene'', inic 1894)
* ''In itlaquetzal acalmocuitlahuiani in Mastro Catrame'' (''Le novelle marinaresche di Mastro Catrame'', inic 1894. Tlamahuizotilli noihuan yuhqui ''[[In acalli tlatzilhuiloni]]'')
* ''Ce tetlehcotequiliztli ipan in ilhuicaatl Ihuianyoh'' (''Un dramma nell'Oceano Pacífico'', inic 1895)
* ''In itlahtohcauh in tepetl'' (''Il re della montagna'', inic 1895)
* ''In iacallapaniliz in Poplador'' (''I naufraghi in Poplador'' (inic 1895)
* ''Iohtoquiliz in Cetl Huitztlancayotl ipan omemalacatl'' (''Al Polo Australe in velocipede'', inic 1895. Noihuan tlatlahtolcuetli iuhqui ''Cecopa Huitztlampa ipan omemalacatl'')
* ''Nel paese dei ghiacci'' (1896)
* ''In itetlehcotequiliz in tlacanecuiloliztli'' (''I drammi della schiavitù'', inic 1896)
* ''In itlahtohcauh in xacaixtlahuatl'' (''Il re della Prateria'', 1896)
* ''Itzalan in Panahuiloni ipan tehuilacachtli<ref> Tehuilachtli, nozo itconi, quihtoznequi ''globo'' nozo ''dirigible''.</ref>'' (''Attraverso l'Atlantico in pallone'', inic 1896)
* ''In itlacohcolhuan in Oregón'' (''I naufragatori dell'Oregon'', inic 1896)
* ''Los itlacohcolhuan in Liguria'' (''I Robinson italiani'', inic 1896)
* ''In itlaacacuexhuihcahuan in Trepang'' (''I pescatori di Trepang'', inic 1896)
* ''In iteachcauh in Djumna'' (''Il capitano della Djumna'', inic 1897)
* ''In caxtillan itlapalpopozon in Dong-Giang'' (''La rosa del Dong-Giang'', inic 1897. Noihuan tlamahuizotilli iuhqui ''Tay-See'')
* ''In ialtepeuh in teocuitlatetl'' (''La città dell'Oro'', inic 1898)
* ''In hueyi iaten in Tlanomitl'' (''La Costa d'Avorio'', inic 1898)
* ''Cehceyaliztli ipan in Cetl Cetlan'' (''Al Polo Nord'', inic 1898)
* ''In icihuateachcauh in Yucatán'' (''La capitana del Yucatan'', inic 1899)
* ''In ioztouh in tlacuahuac tecpatl'' (''Le caverne dei diamanti'') (Inic 1899)
* ''In iohtlatocaliz in ce acalmocuitlahuiani ipan Africa'' (''Le avventure di un marinaio in Africa'') (inic 1899)
* ''In ipiltzin in iancauh<ref>''Anqui'' quihtoznequi ''cazador''.</ref> in tecuanotl (''Il figlio del cacciatore d'orsi')' (inic 1899)
* ''In iteyolmauhtiliz in Siberia'' (''Gli orrori della Siberia'', inic 1900)
* ''In itequixtihcahuan in Alaska'' (''I minatori dell'Alaska'', inic 1900)
* ''Gli scorridori del mare'' (inic 1900)
* ''Ohtlatocalizti intzalan in ehuatl chihchiltic tlacah'' (''Avventure fra le pellirosse'', inic 1900)
* ''In «Citlalin ceyotl» ipan in hueyatl cetlan'' (''La Stella Polare e il suo viaggio avventuroso'', inic 1901. Occe cuapantocatl: ''Verso l'Artide con la Stella Polare'')
* ''In itecuehcuechcahualiz in China'' (''Le stragi della China'', Innic 1901. Occe cuapantocaitl: ''Il sotterraneo della morte'')
* ''In itepeuh in teocuitlatetl'' (''La montagna d'oro'', inic 1901. Occe cuapantocaitl: ''In [[tepozcoatl]] patlanini'')
* ''In iachtotlaihual in Meloria'' (''I naviganti della Meloria'', inic 1902)
* ''In itepeuh in tlahuilli'' (''La montagna di luce'', inic 1902)
* ''In zoyamazatl iztac'' (''La giraffa bianca'', inic 1902)
* ''In iyollohmaxaltihcauh in Sahara'' (''I predoni del Sahara'', inic 1903)
* ''In iyohualohocelomeh in Argel'' (''Le pantere di Algeri'', inic 1903)
* ''Ipan in ihueyauh in epyollohtli'' (''Sul mare delle perle'', inic 1903)
* ''Ioquichhuih in tletl'' (''L'uomo di fuoco'', inic 1904)
* ''Los itetlalcahuihcahuan in ilhuicaatl'' (''I solitari dell'Oceano'', inic 1904)
* ''In ialtepeuh in tlahtoani xihxiotqui'' (''La città del re lebbroso'', inic 1904)
* ''In iepyolloh in atoyatl chihchiltic'' (''La gemma del fiume rosso'', inic 1904)
* ''In icihuaahpehualoni in Acaltecoyan Arturo'' (''L'eroina di Port Arthur'', inic 1904. Occe cuapantocaitl : ''La naufragatrice'')
* ''Le grandi pesche nei mari australi'' (inic 1904)
* ''In icihuatlahtocatcauh in imil in teocuitlatetl'' (''La sovrana del campo d'oro'', inic 1905)
* ''In epyollohtli chihchiltic'' (''La perla sanguinosa'', inic 1905)
* ''In icihuaconehuan in itlahtohcauh in Egipto'' (''Le figlie dei Faraoni'', inic 1905)
* ''In icitlal in Araucania'' (''La stella dell'Araucania'', inic 1906)
* ''In tlamahuizolli inic 2000'' (''Le meraviglie del Duemila'', inic 1907)
* ''In itlaaxcatil in tepetl texohtic'' (''Il tesoro della montagna azzurra'', inic 1907)
* ''In icoauhhuan in ixtlahuatl'' (''Le aquile della steppa'', inic 1907)
* ''Sull'Atlante'' (inic 1907)
* ''Cartago itzalan tlemiahuatl'' (''Cartagine in fiamme'', 1908. Occe cuapantocaitl: ''La destrucción de Cartago'')
* ''Una sfida al Polo'' (inic 1909)
* ''La Bohème italiana'' (inic 1909)
* ''Storie rosse'' (inic 1910)
* ''In iyollohmaxaltihcahuan in Rif'' (''I briganti del Riff'', inic 1911)
* ''I predoni del gran deserto'' (inic 1911)
== Oc no xiquitta ==<!--Véase también-->
==Tlahtolcaquiliztiloni==
<references/>
== Amoxtiliztli ==<!--Bibliografía-->
== {{Links}} ==<!--Otros enlaces-->
{{Commons|Emilio Salgari}}
[[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]]
[[Neneuhcāyōtl:Amoxtlahcuilohqueh]]
n7bt6h7rt2qk6d3z6hbnjws1p62zpg8
Gérard Depardieu
0
31796
533018
515826
2026-10-09T21:50:50Z
Akapochtli
159
Categoría
533018
wikitext
text/x-wiki
[[Īxiptli:Gérard Depardieu Cannes 2015 3.jpg|thumbnail|Depardieu, [[2015]]]]
'''Gérard Xavier Marcel Depardieu''' itoca ce estadounidense ixiptlayotlacatl.
[[Neneuhcāyōtl:Tlacah]]
1zl650a1f5rsrngj03e4q6g6ww4objh
Paul L. Smith
0
31869
533011
515841
2026-10-09T21:25:15Z
Akapochtli
159
Arreglo
533011
wikitext
text/x-wiki
[[Īxiptli:Paul L. Smith (1936-2012).jpg|thumbnail|Smith, [[1973]]]]
'''Paul Lawrence Smith''' itoca ce estadounidense ixiptlayotlacatl.
[[Neneuhcāyōtl:Tlacatl]]
9brefmbq6xrbfbsz4mzwd5z1okla29m
533012
533011
2026-10-09T21:25:54Z
Akapochtli
159
Arreglo
533012
wikitext
text/x-wiki
[[Īxiptli:Paul L. Smith (1936-2012).jpg|thumbnail|Smith, [[1973]]]]
'''Paul Lawrence Smith''' itoca ce estadounidense ixiptlayotlacatl.
[[Neneuhcāyōtl:Tlacah]]
k5uvn65ymvx1kijv8nq78wdom1atdfk
Tlatequitiltilīlli tēixnāmiquiliztli:Akapochtli
3
32110
533007
533005
2026-10-09T17:02:42Z
Johannnes89
18523
/* Undeletion request of the article Boris Georgiyevich Perchatkin */ Respuesta
533007
wikitext
text/x-wiki
[[Tlatequitiltilīlli tēixnāmiquiliztli:Tlatequitiltilīlli tēixnāmiquiliztli:Akapochtli/Archivo 1|Archivo 1]]
[[Tlatequitiltilīlli tēixnāmiquiliztli:Tlatequitiltilīlli tēixnāmiquiliztli:Akapochtli/Archivo 2|Archivo 2]]
== Traducción ==
Hola, ¿qué tal? Perdona que te moleste con esto pero te quería pedir si por favor podrías traducir este texto al nahuatl:
* La Lingua Franca Nova (elefen) es un idioma que ha sido diseñado para ser verdaderamente simple, coherente, y fácil de aprender para las comunicaciones internacionales. Tiene varias cualidades:
* 1. Tiene un número limitado de fonemas. Suena similar al italiano o al español.
* 2. Se escribe como se pronuncia. Ningún niño tiene que pasar años aprendiendo irregularidades.
* 3. Tiene una gramática totalmente regular, igual que los idiomas criollos del mundo.
* 4. Tiene un sistema limitado y totalmente regular de afijos productivos para crear nuevas palabras.
* 5. Tiene reglas bien definidas para el orden de las palabras, en armonía con muchos idiomas importantes.
* 6. Tiene una lista de palabras totalmente basadas en lenguas románicas modernas. Estos idiomas están muy extendidos, son muy influyentes y han contribuido a la mayor parte del vocabulario del inglés.
* 7. Está diseñado para aceptar con naturalidad los neologismos técnicos latinos y griegos, el “estándar mundial” de facto.
* 8. Está diseñado para ser relativamente “natural” para los que estén familiarizados con las lenguas románicas, sin ser mucho más difícil para los demás.
* Esperamos que os guste elefen.
Gracias por tu ayuda. --[[Tlatequitiltilīlli:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[Tlatequitiltilīlli tēixnāmiquiliztli:Caro de Segeda|discusión]]) 10:47 30 May 2023 (UTC)
== Cleaning up files ==
Hi! All files need a valid license and if they do not have a license they should be deleted. Perhaps you could check and delete the files in [[Nōncuahquīzqui:ImágenesSinUso]]? --[[Tlatequitiltilīlli:MGA73|MGA73]] ([[Tlatequitiltilīlli tēixnāmiquiliztli:MGA73|discusión]]) 18:51 16 Chicōn 2024 (UTC)
== You may be an eligible candidate for the U4C election ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Greetings,
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.
This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.
The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.
In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06 28 Nāuh 2026 (UTC) </div>
<!-- Mensaje enviado por Usuario:Keegan (WMF)@metawiki mediante la lista en https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 -->
{{Ping|Ricardo gs}}
== Undeletion request of the article [[Boris Georgiyevich Perchatkin]] ==
Hello. Steward Johannnes89 deleted this articleas a poor machine translation; however, you had actually edited the article. I ask you to review the deleted version of the article, assess whether the text has been sufficiently revised, and if the text is deemed to have been adequately edited — restore the article. [[Tlatequitiltilīlli:Asorev|Asorev]] ([[Tlatequitiltilīlli tēixnāmiquiliztli:Asorev|discusión]]) 05:31 9 Oct 2026 (UTC)
:You keep interpreting users making small edits to the article as "someone reviewed my article" – that's simply not what you can expect on most wikis. That's what many users pointed out in the discussion at [[:m:Steward requests/Miscellaneous#Using AI to Translate Wikipedia Articles]] about your table and precisely the reason why I proceeded to delete the article across small wikis as a result of that discussion. As proven by other users already [https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Miscellaneous#c-JavaHurricane-20261003134000-JavaHurricane-20261001094400] your AI is clearly not suitable to create unreviewed translations for 100+ languages – especially given that you don't even make it transparent to local wikis that it's an unreviewed AI translation which is an unacceptable risk to smaller wikis [https://www.technologyreview.com/2025/09/25/1124005/ai-wikipedia-vulnerable-languages-doom-spiral/]. More than 20+ admins on large wikis like Arabic, Chinese or Italian also decided to delete the article (some before I did the deletions on small wikis, others after my deletions [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q122828312&action=history&date-range-to=&tagfilter=client-automatic-update&offset=&limit=250]). [[Tlatequitiltilīlli:Johannnes89|Johannnes89]] ([[Tlatequitiltilīlli tēixnāmiquiliztli:Johannnes89|discusión]]) 17:02 9 Oct 2026 (UTC)
8f4rxpp9agvk5qwvu73zkna71bmyru7
Tepanecah
0
32816
533016
496832
2026-10-09T21:39:45Z
Akapochtli
159
Categoría
533016
wikitext
text/x-wiki
[[Īxiptli:Glifo_gentilicio_tepaneca_codice_azcatitlan.JPG|derecha|miniaturadeimagen|286x286px|In machiotl tlen quihtoznequi in tepanecah. Tlachihualli ica calli ihuan tetl.]]
Tepanecah nepa huallauh Tepanohuayan tlen cehcantocaitl, tlachihualli ica tepan huan -huayan.
Yehuantin cequin macehualtlacameh, tlen anca chichimecah ocatcah. Onemiya ompa mexihcotepetzalan nozo teotlalli in Mexihco canin atezcatl itoca Tetzcuco ocatcah.
Itencopa cequin huehuetlahtolli, in tepanecah ohuallah nepa Chicomostoc, in ahmo aquin quimati can ocatcah. Icuac in tepanecah ohuallah tetzcuco teotlalli oquiquetzqueh ce altepetl itoca Azcapotzalco ica ce tlahtoloyan itoca Tepanecapan nozo Tepanohuayan.
Icuac in caxtillantlacameh nepa oahciqueh, in tepanecah itech pohui excan tlahtoloyan in Mexihco Tenochtitlan oquichiuh, icuaquinon ye ahmo ocatca itlahtol huan iez.
== Amoxtlamatiliztli ==
* [[Chimalpahin Cuauhtlehuanitzin|Chimalpain Cuauhtlehuanitzin, Domingo]]. ''Las ocho relaciones y el memorial de Colhuacan.'' CNCA. 1998.
* ''Códice Techialoyan García Granados''. Estudio de Xavier Noguez y Rosaura Hernández. El Colegio Mexiquense. 1992.
* [[Fernando Alvarado Tezozomoc|Alvarado Tezozómoc, Hernando de]]. ''Crónica mexicana.'' Col. Crónicas de América. Ed. Dastin. 2002.
* [[Fernando Alvarado Tezozomoc|Alvarado Tezozómoc, Hernando de]]. ''Crónica mexicáyotl.'' UNAM. 1993.
* [[Ángel María Garibay|Garibay, Ángel]]. ''Teogonía e Historia de los mexicanos.'' Ed. Porrúa. 1965.
* Gillespie, Susan. ''Los reyes aztecas''. Ed. Siglo XXI. 1994.
* [[Juan itech Torquemada|Torquemada, Fray Juan]]. ''Monarquía Indiana''. Biblioteca del Estudiante Universitario # 84 UNAM 1995.
* [[Fernando de Alva Ixtlilxochitl|de Alva Ixtlilxóchitl, Fernando]]. ''Historia de la Nación Mexicana.'' Ed. Dastin. España 2002.
* Fray Gerónimo de Mendieta. ''Historia Eclesiástica Indiana.'' Conaculta 1997.
* ''Códice Ramírez''. Sept. 1975.
* ''Anales de Tlatelolco''. Introducción de Robert Barlow y notas de Henrich Berlin. Antigua Librería de Robredo 1948 (Conaculta tiene una edición más reciente).
* López Austin, Alfredo. ''Tamoanchan y Tlalocan''. FCE. 1994.
* López Austin, Alfredo, y López Luján, Leonardo. ''Mito y Realidad de Zuyuá''. FCE. 1998.
* López Austin, Alfredo, y López Luján, Leonardo. ''El Pasado Indígena''. FCE. 1996.
* Herrs, Marie Areti. ''Los toltecas en tierras chichimecas''. UNAM. 1989.
* Santamarina Novillo, Carlos (2006). El sistema de dominación azteca. El Imperio Tepaneca (Fundación Universitaria Española, Madrid).
* Solar Valverde, Laura (Ed.) ''El fenómeno Coyotlatelco en el centro de México''.
Conaculta/INAH 2006.
[[Neneuhcāyōtl:Altepetl]]
bxc2z4mnrkrig2e6ouf8bxeycvlsg2v
Ahteōmatiliztli
0
40665
533009
2026-10-09T21:12:48Z
Akapochtli
159
Akapochtli trasladó la página [[Ahteōmatiliztli]] a [[Ahteomatiliztli]]: Título mal escrito
533009
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[Ahteomatiliztli]]
e5tn4mg2h7w6m0j4vp1fwzabw4msxiq