Wikipedia nds_nlwiki https://nds-nl.wikipedia.org/wiki/V%C3%B6%C3%A4rblad MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Media Spesiaal Overleg Gebruker Overleg gebruker Wikipedia Overleg Wikipedia Bestaand Overleg bestaand MediaWiki Overleg MediaWiki Mal Overleg mal Hulpe Overleg hulpe Kategorie Overleg kategorie TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 0 32 332784 331507 2026-05-18T11:15:08Z ~2026-29827-63 35841 332784 wikitext text/x-wiki {{etelazie}}{{Proveensietabel | naam = Oaveriessel | vlaggeofbeeldn =[[Bestaand:Flag Overijssel.svg|130px|border|Proveensievlagge]] | woapnofbeeldn=[[Bestaand:Overijssel wapen.svg|130px|Proveensiewoapn]] | kortweg = Oaveriessel | heufdstad = [[Zwolle]] | religiejoar = 2006 | breedtegroad = 52/31// | lengtegroad = 6/5// | region = NL-OV | religie = [[Protestantisme|Protestaantn]] 29%<br />[[Katholicisme|Katteliekn]] 26%<br />[[Islam|Moslims]] 2%<br />Aanders 6% | öpprange = 3.420,73 | öpp = 3.316,48 | wateröpp = 104,23 | inwonners = 1.195.792 | doatum = jan 2025 | bevolkingsdichtheid = 361 | volksleed = [[Overijssels Volkslied|Aan de rand van Hollands gouwen]] | ofbeeldn = Overijssel position.svg | webstea = [https://www.overijssel.nl/ www.overijssel.nl] }} [[Bestaand:Prov-Overijssel-OpenTopo.jpg|275px|thumb|Oaveriessel]] '''Oaveriessel''' ([[Nederlaands]]: ''Overijssel'') is ne proveensie in t noordoostn van [[Nederlaand]]. De proveensie lig in t oostn van t laand. In t westn ligt [[Flevolaand]], t [[Iesselmeer]], n rivier n [[Iessel]] en de bearge van de [[Veluwe]] in de proveensie [[Gelderlaand]]. In t noordwestn greanst t an [[Frieslaand|Freeslaand]], in t noordn ligt de torfgebeedn van [[Drenthe|Dreante]], in t noordoostn greanst t an [[Nedersaksen|Nedersaksn]] in [[Duutslaand]], in t zuudoostn an [[Noordrien-Westfoaln]] in Duutslaand en in t zuudn lig n [[Achterhook]] in de proveensie [[Gelderlaand]]. Oaveriessel kan wördn verdeeld in n [[Kop van Oaveriessel]], t [[Vechte|Vechtdal]], [[Sallaand]] en [[Tweante]]. In de proveensie sprekt de leu verschelnde dialektn van t [[Neersassies]]. De proveensie hef 1,196 miljoen inwonners (2025). Plaatsn met stadsrechtn bint: [[Almelo]], [[Blokziel]], [[Dealdn]], [[Dèventer|Deaventer]], [[Deepn]], [[Eanske]], [[Gällemuun]], [[Goor]], [[Graffest]], [[Grambarge|Gramsbeargn]], [[Hardenbarg (gemiente)|Hardnbearg]], [[Asselt]], [[Kampen (Overiessel)|Kaampn]], [[Oldnzel]], [[Ommen (stad)|Omn]], [[Oatmörsken]], [[Riesn]], [[Stienwiek|Steenwiek]], [[Veno|Volnhove]], [[Wilsum]] en [[Zwolle]]. Eanske is de greutste stad met stadsrechtn, Grafhörst in de gemeante Kaampn hef ok disse rechtn, mer is feitelik ne boerschop. Hengel is t greutste doarp van de proveensie. De heufdstad is Zwolle. == Geografie == Oaveriessel besteet oet zaandgroondn, dee deurkruust wördt duur rivierkes en bekskes, allenig nich in t noordwestn, woar vuural polders en plasn te veendn bint. '''Belangrieke riviern''' bint de [[Iessel]] laangs de greanze met Gelderlaand, t [[Zwarte Water]] doarboavn, de [[Oaveriesselse Vechte|Vechte]] dee van Duutslaand noar Zwolle löp, de [[Regge]] tusken Sallaand en Tweante, de [[Deenkel]] in t oostn van Tweante en de [[Riest (revier)|Reest]] laangs de greanze met Dreante. '''Belangrieke [[Knoal (woaterweg)|kanaaln]]''' bint t [[Tweantekanaal]] ([[Zutfen]]-[[Almelo]]/[[Hengel (Oaveriessel)|Hengel]]-[[Eanske]]) en t [[Oaveriessels kanaal]] ([[Almelo]]-[[De Haandrik]]). == Geschiedenis == {{Heufdartikel|Geschiedenis van Oaveriessel|twe}} n Naam Oaveriessel wördn vuur t eerst neumd in [[1528]]. Doarvuur wördn t gebeed [[Oaversticht]] neumd. Dit gebeed wördn bestuurd vanoet t [[Bisdom Utrecht|bisdom Uutrech]], ok wal t [[Sticht]] neumd. t Oaversticht bestun oet n [[Kop van Oaveriessel|laand van Volnhove]], Sallaand, Tweante en ok Dreante. In 1528 gaf de bisschop van Uutrech t Sticht Uutrech en t Oaversticht an keizer [[Karel V]] van t [[Healige Roomse Riek]]. Disn keizer wördn doarmet heer van Oaveriessel. Doaroet kwam n naam ''heerlikheid Oaveriessel''<br /> De staatn van Oaveriessel wördn vörmd duur de [[Hanzestad|Haanzesteedn]] Deavnter, Kaampn en Zwolle en de ridderschopn van [[Sallaand]], [[Tweante]] en [[Volnhove]]. t Gewest, dat vanof de opstaand teagn [[Philips II]] deel oetmaakn van de [[Republiek van de Zeuvn Verenigde Nederlaandn]], wördn bestuurd duur de börgermeisters van de grote steedn en de leedn van de ridderschopn. Noa de korte bezetting (1672-1674) duur de bisschop van [[Meunster]] hebt de stadhoalders meer macht kreagn. In [[1795]], doo as de [[Batoafse Republiek|Bataafse Republiek]] wördn opricht, wördn Oaveriessel tehope met deeln van Gelderlaand, Dreante en Freeslaand t [[Departemeant van de Olde Iessel]]. De oalde proveensiegreanzn bint in [[1801]] wier hersteld. == Bestuur == === Proveensiale Staatn === De [[Proveensiale Staatn]], t algemene bestuur van de proveensie, besteet oet 47 leedn dee alle veer joar in meert koazn wördt. {| class="wikitable sortable" style="margin-right:2em; text-align:right" ! colspan="13" | Oetslag Staatnverkiezingen 2003-2023 <ref>[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen?s=Provinciale+Staten&v=2003&t=2023 Verkiezingen Provinciale Staten 2003-2023], Kiesraad</ref> |- ! valign=top rowspan=2 | Partie || colspan=2 | 2003 || colspan=2 | 2007|| colspan=2 | 2011|| colspan=2 | 2015 || colspan=2 | 2019 || colspan=2 | 2023 |- ! stemmen in %|| zetels || stemmen in %|| zetels|| stemmen in %|| zetels|| stemmen in %|| zetels || stemmen in %|| zetels !stemmen in % !zetels |- | style="text-align:left" | [[BBB]] | || | || | || | || | || | 31,5 || 17 |- | style="text-align:left" | [[CDA]] | 37,4 || 24 | 34,1 || 17 | 21,4 || 11 | 22,4 || 11 | 17,1 || 9 | 8,2 || 4 |- | style="text-align:left" | [[VVD]] | 13,7 || 9 | 13,6 || 6 | 15,8 || 8 | 12,4 || 6 | 12,9 || 6 | 8,0 || 4 |- | style="text-align:left" | [[GL]] | 5,3 || 3 | 4,3 || 2 | 5,1 || 2 | 4,3 || 2 | 9,5 || 5 | 7,4 || 4 |- | style="text-align:left" | [[PvdA]] | 23,0 || 15 | 17,9 || 9 | 18,1 || 9 | 10,6 || 5 | 8,5 || 4 | 6,7 || 3 |- | style="text-align:left" | [[CU]] | 7,5 || 4 | 10,4 || 5 | 7,2 || 3 | 8,4 || 4 | 8,3 || 4 | 5,9 || 3 |- | style="text-align:left" | [[PVV]] | || | || | 8,9 || 4 | 9,4 || 5 | 7,2 || 3 | 4,9 || 2 |- | style="text-align:left" | [[SGP]] | 3,5 || 2 | 3,5 || 2 | 3,4 || 2 | 4,3 || 2 | 3,9 || 2 | 3,7 || 2 |- | style="text-align:left" | [[D66]] | 3,3 || 2 | 1,6 || 0 | 7,4 || 3 | 10,5 || 5 | 5,8 || 3 | 3,6 || 2 |- | style="text-align:left" | [[JA21]] | || | || | || | || | || | 3,6 || 2 |- | style="text-align:left" | [[PvdD]] | || | 1,7 || 0 | 1,3 || 0 | 2,2 || 1 | 3,0 || 1 | 3,6 || 1 |- | style="text-align:left" | [[SP]] | 4,3 || 3 | 11,8 || 6 | 8,7 || 4 | 10,7 || 5 | 5,9 || 3 | 3,0 || 1 |- | style="text-align:left" | [[Volt]] | || | || | || | || | || | 3,0 || 1 |- | style="text-align:left" | [[FVD]] | || | || | || | || | 13,3 || 6 | 2,7 || 1 |- | style="text-align:left" | [[50+]] | || | || | 2,6 || 1 | 2,9 || 1 | 3,4 || 1 | 1,2 || 0 |- | style="text-align:left" | [[DENK]] | || | || | || | || | 1,2 || 0 | || |- | style="text-align:left" | [[LPF]] | 2,0 || 1 | 0,4 || 0 | || | || | || | || |- | style="text-align:left" | overig | || | 0,9 || 0 | 0,2 || 0 | 1,8 || 0 | 1,2|| 0 | 3,2 || 0 |- ! Opkomst ! style="text-align:right" | 51,7 || ! style="text-align:right" | 49,9 || ! style="text-align:right" | 57,7 || ! style="text-align:right" | 49,8 || ! style="text-align:right" | 59,3 || ! style="text-align:right" | 65,1 || |- ! Totaol ! || style="text-align:right" | 63 ! || style="text-align:right" | 47 ! || style="text-align:right" | 47 ! || style="text-align:right" | 47 ! || style="text-align:right" | 47 ! || style="text-align:right" | 47 |- |} === Gedeputeerde Staatn === t Dagelikse bestuur is t kollege van Gedeputeerde Staatn.<ref>[https://web.archive.org/web/20220308093935/http://www.overijssel.nl/bestuur/gedeputeerde-staten/ Gedeputeerde Staten van Overijssel], provincie Overijssel</ref> De proveensie Oaveriessel hef ses gedeputeerdn van: BBB, VVD, GL, PvdA en SGP. De regering van t laand hef [[Andries Heidema]] ([[CU]]) as [[Commisaris van de Koningin|Kommissoaris van de Könning]] ansteld. Gedeputeerdn: * Liesbeth Grijsen - BBB * Maurits von Martels - BBB * Erwin Hoogland - VVD * Martijn Dadema - GL * Tijs de Bree - PvdA * Gert Harm ten Bolscher - SGP == Gemeantes == [[Ofbeelding:Kaart Overijssel genummerd.jpg|400px|thumb|{{center|Gemeantes van Oaveriessel}}]] Noa de gemeantelike herindeling van 1 januari 2001 is t getal an gemeantes ofnömn töt 26. Op 1 januari 2005 wördn [[Dèventer|Deavnter]] en [[Battum|Batem]] biej mekaar trökn töt Deavnter. Seend dee tied bint er 25 gemeantes. {| | # [[Almelo]] # [[Boorn]] (''Borne'') # [[Dalsen (gemiente)|Dalsn]] (''Dalfsen'') # [[Deenkellaand]] (''Dinkelland'') # [[Dèventer|Deavnter]] (''Deventer'') # [[Eanske]] (''Enschede'') # [[Hoksebarge]] (''Haaksbergen'') # [[Hardenbarg (gemiente)|Hardnbearg]] (''Hardenberg'') # [[Heldern]] (''Hellendoorn'') # [[Hengel (Oaveriessel)|Hengel]] (''Hengelo'') # [[Hof van Tweante]] (''Hof van Twente'') # [[Kampen (Overiessel)|Kaampn]] (''Kampen'') # [[Loster]] (''Losser'') |<ol start=14> <li> [[Oldnzel]] (''Oldenzaal'') <li> [[Olst-Wieje]] (''Olst-Wijhe'') <li> [[Ommen (gemiente)|Omn]] (''Ommen'') <li> [[Raolte|Roalte]] (''Raalte'') <li> [[Riesn-Hooltn]] (''Rijssen-Holten'') <li> [[Stappest]] (''Staphorst'') <li> [[Stienwiekerlaand|Steenwiekerlaand]] (''Steenwijkerland'') <li> [[Tubbargn]] (''Tubbergen'') <li> [[Tweanteraand]] (''Twenterand'') <li> [[Wierdn]] (''Wierden'') <li> [[Zwärtewäterlaand|Zwartewaterlaand]] (''Zwartewaterland'') <li> [[Zwolle]]</ol> |} == Radio, tilvisie en drukweark == De radio- en tilvisie-omroep [[RTV Oost]] döt seend 1992 (van 1988 töt 1992 was dit Radio Oost) 24-uurs niejs, kultuur en vermaak oetzeandn vuur de proveensie Oaveriessel. t Was de eerste strekomroep in Nederlaand dee met tilvisie-oetzeandingn begun. Belangrieke kraantn vuur de proveensie bint de [[Stentor]] en de [[Twentsche Courant Tubantia]], ok wa n Baants en n Tub neumd. == Wus ie det... == In de [[Verienigde Staoten van Amerika|Amerikaanse]] staot [[Michigan]] lig de gemiente Overisel Township, enuumd naor Oaveriessel deur emigraanten van de Nederlaanse pervincie. == Verwiezingen == <references/> == Oetgoande verwiezingen == * [http://www.overijssel.nl Webstie van de proveensie ''Oaveriessel''] * [https://web.archive.org/web/20180809080533/http://prv-overijssel.nl/ Bestuurlike webstie van de proveensie ''Oaveriessel''] * [https://web.archive.org/web/20230926201440/https://www.plaatsengids.nl/overijssel Overijssel], Plaatsengids * [https://allecijfers.nl/provincie/overijssel/ Statistieken provincie Overijssel], AlleCijfers {{Oaveriessel}} {{NederlaandsePrevinsies}} [[Kategorie:Tweants artikel]] [[Kategorie:Oaveriessel| ]] eapgxs4cdk4mhlf3b19ubxz5138rc26 0 1734 332785 331753 2026-05-18T11:16:00Z ~2026-29827-63 35841 332785 wikitext text/x-wiki {{Provinzietabel | noam = Limburg | vlageofbeelden = [[Ofbeelding:Flag of Limburg.svg|150px|border|Vlagge van Limburg]] | woapenofbeelden = [[Ofbeelding:Limburg-nl-wapen.svg|110px|Waopen van Limburg]] | körtnoam = Limburg | heufdstad = [[Maastricht]] | religiejoar = 1999 | breedtegroad = 51/15// | lengtegroad = 5/55// | region = NL-LI | religie = [[Protestantisme|Protestants]] 3%<br />[[Katholicisme|Katholiek]] 80% | opprange = 2.209,86 | opp = 2.144,65 | woateropp = 65,21 | inwoners = 1.135.506 | doatum = jan 2025 | bevolkensdichtte = 529 | volkslaid = [[Limburg mijn Vaderland]] | ofbeelden = Limburg position.svg | webstee = [https://www.limburg.nl/ www.limburg.nl] }} [[Bestaand:Prov-Limburg-OpenTopo.jpg|275px|thumb|Limburg]] '''Limburg''' ([[Limbörgs|Limburgs]]: ''Lèmburg'' of ''Limburg'') is ien van de twaolf pervincies van [[Nederlaand]] en leit in 't zuudoosten van 't laand. 't Hef ongeveer een bevolking van 1,136 miljoen inwoners (2025). Hiervan is ongeveer 19,6 percent allochtoon, 80 percent van de autochtone bevolking is [[Rooms-Katholieke Karke|katholiek]]. De [[heufdstad]] van Limburg is [[Maastricht]]. In de pervincie Limburg wördt der ok [[dialekt|dialect]] praot, of eerder een [[streektaol]], naomelijk 't [[Limbörgs|Limburgs]], zoas dat erkend stiet in 't [[Europees Haandves veur regionale talen of talen van minderheden|Europese Haandvest veur regionaole taolen of taolen van minderheden]]) dit is ondertekend deur [[Nederlaand]] en de [[Europese Unie|EU]]. Limburg bestiet an de oppervlakte veurnaomelijk oet zaandgronden, in 't Tertiair anvoerd deur de [[Rien]] die doe veul groter en krachtiger was as now. Tegenwoordig de belangriekste rivier de [[Maas]] was doe een vrij onbedudende ziedrivier van de Rien. De Maas stroomt over de hiele lengte van zuud tot noord deur de pervincie en hef de eertieds ofzette Rienzaanden deursneden. Wieder bint de belangriekste revieren de [[Geul]] (bij Valkenburg an de Geul), de [[Roer]] (bij Roermond) en de [[Geleenbeek]] (bij Sittard-Geleen). 't Zuden van Limburg wördt kenmarkt deur 't veurkommen van de leemsoort [[löss]] die tiedens de [[iestied]] deur de [[wiend|wind]] hier ofzet wör. In 't zuden is de pervincie heuvelachtig. In 't vleden wör der in Limburg [[turf]], [[broenkool]] en [[steenkool]] wonnen die in Midden- en Zuud-limburg dicht an de oppervlakte ligt. Tegenswoordig neemt de winning van zaand en grind nog een belangrieke plaots in. == Plaotsen in Limburg mit [[stadsrechten]] == Limburg bestiet uut 14 plaotsen mit stadsrechten. * [[Wessem]] (nao 1150 veur 1329) * [[Maastricht]] (1204) * [[Roermond (stad)|Roermond]] (1231) * [[Sittard]] (1243) * [[Neistadt]] (1271) * [[Susteren]] (1276) * [[Montfort (Limburg)|Montfort]] (1294) * [[Kessel (Limburg)|Kessel]] (1312) * [[Venlo (stad)|Venlo]] (1343) * [[Echt (Limburg)|Echt]] (1343) * [[Thorn]] (1354) * [[Gennep]] (1371) * [[Weert (stad)|Weert]] (1414) * [[Valkenburg (Limburg)|Valkenburg]] (1452) == Gemienten == {| | # [[Baek (gemeente)|Baek]] (''Beek'') # [[Baekdaelen]] (''Beekdaelen'') # [[Bargen (Limburg)|Bargen]] (''Bergen'') # [[Beesel]] # [[Brunssem]] # [[Echt-Susteren]] # [[Eijsden-Margraoten]] (''Eijsden-Margraten'') # [[Gennep]] # [[Gulpen-Wittem]] # [[Heerlen]] # [[Horst an de Maas]] (''Horst aan de Maas'') # [[Karkraode]] (''Kerkrade'') # [[Laandgraaf (gemeente)|Laandgraaf]] (''Landgraaf'') # [[Leudal (gemeente)|Leudal]] # [[Maasgouw]] # [[Maastricht]] | <ol start="17"> <li> [[Meerssen (Limburg)|Meerssen]] <li> [[Mook en Middelaor]] (''Mook en Middelaar'') <li> [[Nederweert]] <li> [[Peel en Maas]] <li> [[Roerdalen]] <li> [[Roermond]] <li> [[Simpelveld]] <li> [[Sittard-Geleen]] <li> [[Stein]] <li> [[Valkenburg an de Geul]] (''Valkenburg aan de Geul'') <li> [[Vaols]] (''Vaals'') <li> [[Venlo]] <li> [[Venray]] <li> [[Voerendaal]] <li> [[Weert (gemeente)|Weert]]</ol> |} == Oetgaonde verwiezings == * [https://web.archive.org/web/20231113140142/https://www.plaatsengids.nl/limburg Limburg], Plaatsengids * [https://allecijfers.nl/provincie/limburg/ Statistieken provincie Limburg], AlleCijfers * [https://li.wikipedia.org/wiki/Veurblaad Limburgse Wikipedia] {{Limburg}} {{NederlaandsePrevinsies}} [[Kategorie:Drèents artikel]] [[Kategorie:Limburg (Nederlaand)| ]] 42v5fj1doi1har0wtkl25ygmvv4bh1z 0 11862 332783 327017 2026-05-18T11:12:10Z ~2026-29827-63 35841 332783 wikitext text/x-wiki [[Bestaand:Bethlehem-street2.JPG|right|150px|thumb|Stroat ien Betlum]] '''Betlum''' ([[Arabies|Aroabisch]]: بيت لحم (''Biet Lachem'', "vlaiskhoes"), [[Hibbrais]] בית לחם, (''Beit Lechem'', "stoethoes", [[Nederlaands]]: ''Betlehem'') is n [[Palestina|Pallestainse]] stad op [[Westelke Jordoanbaank]]. Onder [[Oslo Akkoorden]] het [[Israël|Isrel]] Betlum ien [[1996]] aan [[Pallestainse Autoriteit]] overdroagen doan. Betlum ligt sikkom 10 kilometer aan zuudkaant van [[Jeruzalum]] en 765 meter boven zeenivo (30 meter hoger as Jeruzalum). Betlum wordt voak zain as t boortestee van [[Jezus Kristus]]. Op stee woar't man van maint dat t de boortestee is het man de [[boortekìrk]] baauwd. Aarcheoloog [[Aviram Oshri]] maint anders dat Jezus n poar kilometer wieder boren is, noamelk in n lutje loug van 800 ienwoner dat ook Betlum hait. Dit ligt nog gain 7 kilometer van [[Nazaret]] ôf dus t is logischer dat dit t stee was woar of [[Jezus]] boren is. Der is anders nog gain goud bewies, den t onderzuik van de aarcheoloog ligt stil om gèldrezens. Ook de biebel sprekt dizze oetsproak tegen. == Boetende hìnwieze == * [http://www.bethlehem-city.org Gemainte Betlum <small>(Engels)</small>] [[Kategorie:Grunnegs artikel]] [[Kategorie:Stad ien de Pallestiense Auteriteit]] [[Kategorie:Hillege stad]] iidte6pp6bi0uxx7bkav3lx7ufqd3sg 14 12098 332782 290696 2026-05-18T11:12:00Z ~2026-29827-63 35841 332782 wikitext text/x-wiki [[Kategorie:Stad naor laand|Pallestiense Auteriteit]] [[Kategorie:Israël]] [[Kategorie:Palestina]] t9qruhl1wz7pcw7jnarlit3l3vsmxkj 0 16499 332779 329427 2026-05-18T11:09:16Z ~2026-29827-63 35841 332779 wikitext text/x-wiki [[Bestaand:Stockholm old town 2002.jpg|thumb|Riddarholm met daorachter de olde stad]] '''Stockholm''' ([[Nedersaksies]]e oetspraok: {{IPA|[ˈstɔkˌhɔlm]}}, [[Zweeds]]e oetspraok: {{IPA|[ˈstɔkːˈhɔlm]}}) is de [[heufdstad]] en grootste stad van [[Sveden|Zweden]] en t dichtstbevolkte gebeed van [[Skandinavië]]. In de stad bevindt zich de Zweedse regering, de Riksdag (parlement), de residensie van den Zweedsen [[könning (titel)|könning]] en den [[minister-president]]. In 2010 wonden zon 22% van de Zweedse bevolking in t staedelik gebeed rond de stad. Stockholm is de dichtsbevolkte stad van Zweden, met 988.786 inwonners in de stad zelf (2024), 1.617.407 miljoen in t verstaedelikte gebeed rond de stad (2020) en meer as 2,4 miljoen in de 6,519 km² van de regio (2024). {{Coordinate|NS=59/19/30/N|EW=18/03/0/E|type=city|pop=847073|region=SE}} {{Begin|act}} [[Kategorie:Achterhooks artikel]] [[Kategorie:Stockholm| ]] [[Kategorie:Stad]] 1dc5n6u29wr5j829lv8bohjbe2podcx 14 33024 332780 318138 2026-05-18T11:09:24Z ~2026-29827-63 35841 332780 wikitext text/x-wiki [[Kategorie:Sveden]] gpo03ou5f4ng9pmeepp8k4mohytmvz5 0 33046 332781 331579 2026-05-18T11:10:56Z ~2026-29827-63 35841 332781 wikitext text/x-wiki [[Ofbeelding:Jerusalem Dome of the rock BW 14.JPG|thumb|300px|Jeruzalem mit in de veurgrond de [[Rotskoepel]]]] '''Jeruzalem''' ([[Hibbrais|Hebreeuws]]: יְרוּשָׁלַיִם, Yerushaláyim; [[Arabies|Arabisch]]: القُدس, al-Quds) is een stad in 't [[Midden-Oosten]], de heufdstad van [[Israël]], al wördt der ok deur de staot [[Palestina (staot)|Palestina]] anspraok op emeuken. Israël hef der de belangriekste aoverheidsgebouwen staon. Jeruzalem lig op een heugte in 't [[Judeagebargte]] tussen de [[Middellaandse zee]] en de [[Dooie zee]]. 't Is ien van de oldste deurlopend bewoonde steden ter wereld, die teroggegiet op 't darde millennium veur Christus. In de drei dikke [[Abrahamitische godsdiensten]] - [[jöädendom|jeudendom]], [[christendom]] en [[islam]] - wördt Jeruzalem as een heilige stad eziene. In de [[Olde Stad (Jeruzalem)|Olde Stad]], 't ummuurde harte van Jeruzalem, vien ie veule plekken die in dizze godsdiensten en heur geschiedenis een belangrieke rolle speult, zoas de [[Tempelbarg]] mit de [[klaagmure]], de [[Rotskoepel]], de [[Al-Aqsamoskee]] en de [[Heilig Grafkarke]]. Buten de Olde Stad is 't [[Goorngraf]], waorvan sommige christenen mient det [[Jezus]] der is begraven en uut de dood opestaone. {{Dia|Dit artikel is eschreven in 't [[Zuudwest-Drèents]].}} [[Kategorie:Drèents artikel]] [[Kategorie:Hillege stad]] [[Kategorie:Israël]] [[Kategorie:Palestina]] ngypuiu4w5gpqyjk20fh5rh6ii6ebhn 0 35624 332776 332757 2026-05-18T07:30:48Z ClearHam 34073 332776 wikitext text/x-wiki {{TEUNTITEL:Škoda Auto}} {{Infobox|kop=Škoda Auto a.s.|ofbeelding=Škoda_nieuw.png|caption=Logo vanof 2022|item1_1=1896|head1_1='''Op-erich'''|item1_2=[[Mladá Boleslav]], [[Tsjechie]]|head1_2='''Heufkantoor'''|item1_3=[[Volkswagen Group]]|head1_3='''Moedebedrief'''|head1_4='''Industrie'''|item1_4=[[Auto|Auto's]]}}'''Škoda Auto a.s''' vaak kortweg as '''Škoda''' is een [[Tsjechie|Tsjechies]] [[Auto|automärk]] op-erich in 't joar 1896. Škoda werd in 't joar 2000 onderdeel van [[Volkswagen Group]]. == Geskiedenis == [[Bestaand:12-01-11-autostadt-wolfsburg-by-RalfR-301.jpg|duum|Laurin & Klement Type A üüt 1905]] === 't Begin tot de Düütse bezetting === In 1859 wör Škoda Works op-erich deur Emil von Škoda in [[Pilzen]] in 't donmoals [[Keizerriek Oostnriek]], 't begon as 'n [[defensie-industrie]]. In 1896 wör Laurin & Klement op-erich as [[Fietse|fietsefabrikant]], in 1905 maokte 't bedrief d'r eersten auto neumt ''Type A'' d'r bint d'r 44 van e baauwd. Noa de [[Eerste Wealdkrieg]] begon 't bedrief mit 't maken van vrachtwagens en in 1925 fuseerde Laurin & Klement mit Škoda Works. In 1935 begon 't bedrief mit 't maken van de [[Škoda Popular]] die in 1936 de [[Rally van Monte Carlo]] won. Tiedens de [[Tweede Wereldoorlog|Düütse bezetting]] wör de fabriek in [[Pilzen]] bebruukt om [[Jagdpanzer 38(t)|Jagdpanzers]] te maoken. === Noa de Düütse bezetting === [[Bestaand:Škoda 1101 Tudor (5691066028).jpg|duum|Škoda 1101 Tudor]] [[Bestaand:Skoda Octavia I front 20080213.jpg|duum|1991 Škoda Octavia]] Noa de bezetting ging Škoda weer verder mit 't maken van auto's. In 1946 begon Škoda mit 't maoken van de [[Škoda 1101/1102|Škoda 1101 en Škoda 1102 modellen]] waorvan 71.591 van bint e baauwd. Nao 't succes van die modellen moakte Škoda in 1959 de [[Škoda Octavia]] veurdat in 1971 productie e stopt wör. Maor in 1991 wör een nieje generatie van de Škoda Octavia gemaokt, waorvan alle generaties bie elkaor mear as 5 miljoen modellen van verkocht wör. De Škoda Octavia is de meest verkochte auto van Škoda ooit. === Overname van Volkswagen Group === Op 16 April 1991 wör Škoda gedeelteliek onderdeel van [[Volkswagen Group]], Volkswagen Group had 31% van de aandelen en van 1991 tot en met 2000 werdt een steeds groter aandeel van Volkswagen Group. Op 30 mei 2000 wör Škoda officieel onderdeel van Volkswagen Group. [[Kategorie:Tsjechies automärk]] 6zef8jmdrzx6wpfn8lchm6vyjmj8klg 332777 332776 2026-05-18T07:31:25Z ClearHam 34073 332777 wikitext text/x-wiki {{Infobox|kop=Škoda Auto a.s.|ofbeelding=Škoda_nieuw.png|caption=Logo vanof 2022|item1_1=1896|head1_1='''Op-erich'''|item1_2=[[Mladá Boleslav]], [[Tsjechie]]|head1_2='''Heufkantoor'''|item1_3=[[Volkswagen Group]]|head1_3='''Moedebedrief'''|head1_4='''Industrie'''|item1_4=[[Auto|Auto's]]}}'''Škoda Auto a.s''' vaak kortweg as '''Škoda''' is een [[Tsjechie|Tsjechies]] [[Auto|automärk]] op-erich in 't joar 1896. Škoda werd in 't joar 2000 onderdeel van [[Volkswagen Group]]. == Geskiedenis == [[Bestaand:12-01-11-autostadt-wolfsburg-by-RalfR-301.jpg|duum|Laurin & Klement Type A üüt 1905]] === 't Begin tot de Düütse bezetting === In 1859 wör Škoda Works op-erich deur Emil von Škoda in [[Pilzen]] in 't donmoals [[Keizerriek Oostnriek]], 't begon as 'n [[defensie-industrie]]. In 1896 wör Laurin & Klement op-erich as [[Fietse|fietsefabrikant]], in 1905 maokte 't bedrief d'r eersten auto neumt ''Type A'' d'r bint d'r 44 van e baauwd. Noa de [[Eerste Wealdkrieg]] begon 't bedrief mit 't maken van vrachtwagens en in 1925 fuseerde Laurin & Klement mit Škoda Works. In 1935 begon 't bedrief mit 't maken van de [[Škoda Popular]] die in 1936 de [[Rally van Monte Carlo]] won. Tiedens de [[Tweede Wereldoorlog|Düütse bezetting]] wör de fabriek in [[Pilzen]] bebruukt om [[Jagdpanzer 38(t)|Jagdpanzers]] te maoken. === Noa de Düütse bezetting === [[Bestaand:Škoda 1101 Tudor (5691066028).jpg|duum|Škoda 1101 Tudor]] [[Bestaand:Skoda Octavia I front 20080213.jpg|duum|1991 Škoda Octavia]] Noa de bezetting ging Škoda weer verder mit 't maken van auto's. In 1946 begon Škoda mit 't maoken van de [[Škoda 1101/1102|Škoda 1101 en Škoda 1102 modellen]] waorvan 71.591 van bint e baauwd. Nao 't succes van die modellen moakte Škoda in 1959 de [[Škoda Octavia]] veurdat in 1971 productie e stopt wör. Maor in 1991 wör een nieje generatie van de Škoda Octavia gemaokt, waorvan alle generaties bie elkaor mear as 5 miljoen modellen van verkocht wör. De Škoda Octavia is de meest verkochte auto van Škoda ooit. === Overname van Volkswagen Group === Op 16 April 1991 wör Škoda gedeelteliek onderdeel van [[Volkswagen Group]], Volkswagen Group had 31% van de aandelen en van 1991 tot en met 2000 werdt een steeds groter aandeel van Volkswagen Group. Op 30 mei 2000 wör Škoda officieel onderdeel van Volkswagen Group. [[Kategorie:Tsjechies automärk]] hki4yco924qegboeiax30b8xp2yx759 0 35632 332774 332771 2026-05-17T17:09:23Z ClearHam 34073 Links toe-evoegd 332774 wikitext text/x-wiki {{Infobox|kop=Lamborghini|ofbeelding=Lamborghini - logo wordmark (italy, 1963-).svg|head1_1='''Op-erich'''|item1_1=1963|item1_2=[[Bologna]], [[Italiën]]|head1_2='''Heufkantoor'''|item1_3=[[Volkswagen Group]]|head1_3='''Moedebedrief'''|item1_4=[[Auto|Auto's]]|head1_4='''Industrie'''}} '''Lamborghini''' is een [[Italiën|Italiaons]] [[Auto|automärk]] en [[Trekker|trekkermärk]] op-erich in 't jaor 1963, 't bedrief is onderdeel van [[Volkswagen Group]] sinds 1998. == Geskiedenis == [[Bestaand:Ferruccio lamborghini.jpg|duum|Ferruccio Lamborghini mit ien [[Lamborghini Jamara]] en ien trekker]] Trekkerbouwer [[Ferruccio Lamborghini]] had enkele [[Ferrari]] auto's maor was ontevreden mit de kwalitiet van de koppeling. Noa inspectie gaf Ferruccio veurrstel van ien betere koppeling aan [[Enzo Ferrari]] moar wör niet geaccepteerd. Als gevolg richtte in 1963 Ferruccio het märk Lamborghini op. In 1963 moakte hij sien eersten prototype, de [[Lamborghini 350 GTV]]. En in 1964 sien eersten productie-auto, de [[Lamborghini 350 GT]]. ==== Meest verkochte auto's ==== # [[Lamborghini Urus]] (2018-nu) 22.000+ verkocht # [[Lamborghini Huracán]] (2014-2024) 20.000+ verkocht # [[Lamborghini Gallardo]] (2003-2013) 14.000+ verkocht lsyk8bybkw7eufmahvfjd272i2ctjj8 0 35633 332775 2026-05-17T18:51:03Z ClearHam 34073 Pagina anemaakt 332775 wikitext text/x-wiki {{Infobox|kop=Lamborghini Urus|ofbeelding=2022 Lamborghini Urus S Auto.jpg|head1_1='''Automärk'''|item1_1=[[Lamborghini]]|head1_2='''Eerste concept'''|item1_2=2012|item1_3=2017-nu|head1_3='''Productie'''|ofbeelding2=Lamborghini Urus - logo (Italy, 2018).svg|caption2=Logo van de Urus}} De '''Lamborghini Urus''' is een luxe [[SUV]] en [[sportwagen]] van 't [[Italiën|Italiaons]] [[Auto|automärk]] [[Lamborghini]]. 't Was de eerste vief deurs auto en SUV van Lamborghini noa de [[Lamborghini LM002]].<ref>https://www.motorauthority.com/news/1084159_2023-lamborghini-urus-spy-shots</ref><ref>https://www.topgear.com.ph/news/car-news/report-lamborghini-boss-confirms-urus-suv-will-go-into-production</ref> ''Urus'' is [[Latien]] veur wilde vos, de Lamborghini Urus is de meest verkochte Lamborghini ooit.<ref name=":0">[https://hypebeast.com/2022/6/lamborghini-urus-best-selling-model-announcement The Urus Makes History as the Lamborghini's Best Selling Model | Hypebeast]</ref> == Modellen == === Urus 2012 Concept === [[Bestaand:Urusfront.jpg|duum|Urus 2012 Concept]] Het eerste concept wör onthult op 23 April 2012 bie een autoshow in [[Peking]]. Veur de buutenkant van de Lamborghini Urus had Lamborghini veel inspiratie genomen van de [[Lamborghini Adventador]]. Het concept had dezelfde 5.2 liter [[V10 motor]] als die van de [[Lamborghini Gallardo]]. <ref>[https://web.archive.org/web/20171011082119/http://www.drive.com.au/motor-news/revealed-lamborghini-urus-suv-20120421-1xddp.html Revealed: Lamborghini Urus SUV]</ref> === Urus 2017-2022 model === [[Bestaand:2019 Lamborghini Urus V8 Automatic 4.0 Rear.jpg|duum|Achterkant van een 2019 Urus]] Op 4 December 2017 wör een nei, productie model van de Urus onthult. 't Neie model had viel veranderingen aan de buutenkant en een neie aondrieflien. De motor wör een 4.0 liter [[twin-turbo]] [[V8 motor]], maor deze motor bracht brandgevaarlijkheid mit zich mee en in 2020 wören zo'n 2.831 modellen terug geroepen. Sinds Juli 2020 heeft Lamborghini 10.000 Urus modellen verkocht, en sinds mei 2022 heeft Lamborghini 20.000 Urus modellen verkocht.<ref>[https://www.topgear.com/car-news/suvs/already-10000th-lamborghini-urus This is already the 10,000th Lamborghini Urus | Top Gear]</ref><ref name=":0" /> === Urus S === De Urus S is in 2022 vervangen deur de Urus S die 657 pk heeft vergeleken met de 641 pk van de oudere Urus. === Urus Performante === De Urus Performate is 't prestatievariant van de Urus, met een veranderde buutenkant en 47 kg lichter dan de Urus S. In 2023 doneerde Lamborghini een Urus Performante aan de Politie in [[Rome]].<ref>[https://www.lamborghini.com/it-en/news/automobili-lamborghini-e-polizia-di-stato-da-20-anni-insieme Automobili Lamborghini e Polizia di Stato: da 20 anni insieme]</ref> === Urus SE === De Lamborghini SE is het plug-in hybride variant van de Urus, in productie sinds 2024. 2s53a3v8bbktg34pzy0o99ljclsrznc 332778 332775 2026-05-18T07:46:36Z ClearHam 34073 fix 332778 wikitext text/x-wiki {{Infobox|kop=Lamborghini Urus|ofbeelding=2022 Lamborghini Urus S Auto.jpg|head1_1='''Automärk'''|item1_1=[[Lamborghini]]|head1_2='''Eerste concept'''|item1_2=2012|item1_3=2017-heden|head1_3='''Productie'''|ofbeelding2=Lamborghini Urus - logo (Italy, 2018).svg|caption2=Logo van de Urus}} De '''Lamborghini Urus''' is een luxe [[SUV]] en [[sportwagen]] van 't [[Italiën|Italiaons]] [[Auto|automärk]] [[Lamborghini]]. 't Was de eerste vief deurs auto en SUV van Lamborghini noa de [[Lamborghini LM002]].<ref>https://www.motorauthority.com/news/1084159_2023-lamborghini-urus-spy-shots</ref><ref>https://www.topgear.com.ph/news/car-news/report-lamborghini-boss-confirms-urus-suv-will-go-into-production</ref> ''Urus'' is [[Latien]] veur wilde vos, de Lamborghini Urus is de miest verkochte Lamborghini ooit.<ref name=":0">[https://hypebeast.com/2022/6/lamborghini-urus-best-selling-model-announcement The Urus Makes History as the Lamborghini's Best Selling Model | Hypebeast]</ref> == Modellen == === Urus 2012 Concept === [[Bestaand:Urusfront.jpg|duum|Urus 2012 Concept]] 't Eerste concept wör onthult op 23 April 2012 bie een autoshow in [[Peking]]. Veur de buutenkant van de Lamborghini Urus had Lamborghini viel inspiratie genomen van de [[Lamborghini Adventador]]. Het concept had dezelfde 5.2 liter [[V10 motor]] as die van de [[Lamborghini Gallardo]]. <ref>[https://web.archive.org/web/20171011082119/http://www.drive.com.au/motor-news/revealed-lamborghini-urus-suv-20120421-1xddp.html Revealed: Lamborghini Urus SUV]</ref> === Urus 2017-2022 model === [[Bestaand:2019 Lamborghini Urus V8 Automatic 4.0 Rear.jpg|duum|Achterkant van een 2019 Urus]] Op 4 December 2017 wör een nei, productie model van de Urus onthult. 't Neie model had viel veranderingen aan de buutenkant en een neie aondrieflien. De motor wör een 4.0 liter [[twin-turbo]] [[V8 motor]], maor deze motor bracht brandgevaarlijkheid mit zich mee en in 2020 wören zo'n 2.831 modellen terug geroepen. Sinds Juli 2020 heeft Lamborghini 10.000 Urus modellen verkocht, en sinds mei 2022 heeft Lamborghini 20.000 Urus modellen verkocht.<ref>[https://www.topgear.com/car-news/suvs/already-10000th-lamborghini-urus This is already the 10,000th Lamborghini Urus | Top Gear]</ref><ref name=":0" /> === Urus S === De Urus S is in 2022 vervangen deur de Urus S die 657 pk heeft vergeleken met de 641 pk van de oudere Urus. === Urus Performante === De Urus Performate is 't prestatievariant van de Urus, met een veranderde buutenkant en 47 kg lichter dan de Urus S. In 2023 doneerde Lamborghini een Urus Performante aan de Politie in [[Rome]].<ref>[https://www.lamborghini.com/it-en/news/automobili-lamborghini-e-polizia-di-stato-da-20-anni-insieme Automobili Lamborghini e Polizia di Stato: da 20 anni insieme]</ref> === Urus SE === De Lamborghini SE is het plug-in hybride variant van de Urus, in productie sinds 2024. f82p4kmg9h1j4f1cmnxqpumemt826l7