Wikipedia nds_nlwiki https://nds-nl.wikipedia.org/wiki/V%C3%B6%C3%A4rblad MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Media Spesiaal Overleg Gebruker Overleg gebruker Wikipedia Overleg Wikipedia Bestaand Overleg bestaand MediaWiki Overleg MediaWiki Mal Overleg mal Hulpe Overleg hulpe Kategorie Overleg kategorie TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 0 9 332813 327218 2026-05-23T11:43:26Z Woolters 62 /* Deelstaoten */ 332813 wikitext text/x-wiki {{Laandtabel-vel | naaminlaanstaal = Bundesrepublik Deutschland | common_name = Duutslaand | vlagge = Flag of Germany.svg | wapen = Coat of Arms of Germany.svg | lokasie = LocationGermany.png | breedtegroad = 51///N | lengtegroad = 10///E | region = DE | talen = [[Duuts]] | heufstad = [[Berlien]] | religie = [[Protestantisme|Protestans]], [[Rooms-Katholieke Karke|Katteliek]] | regeringsvorm = [[Federale rippebliek]] | km2 = 357.050 | pctwaoter = 2,3 <ref>http://www.destatis.de/basis/d/umw/ugrtab7.php</ref> | inwoeners = 82,4 miljoen <ref>http://www.destatis.de/indicators/d/vgr910ad.htm</ref>| dichtheid = 231 | munteenheid = euro | valutacode = EUR | tiedzone = +1 | volkslied = [[Das Lied der Deutschen]] | feesdag = [[3 oktober]] <small>(Eenheidsdag)</small> | tld = de | laandcode = DEU | til = 49 }} '''Duutslaand''', officieel: ''Bondsrippebliek Duutslaand'' (Duuts: Bundesrepublik Deutschland) is een [[West-Europa|West-Europees]] [[Staot|laand]] en wonnen evormd deur een [[federasie]] van 16 [[dailstoat|deelstaoten]], in 't [[Duuts]] ''Bundesländer'' of ''Länder'' eneumd. Duutslaand lig in [[Centraol-Europa|Midden-Europa]], en grens in 't noorden an de [[Oostzee]], de [[Noordzee]] en [[Denmaark|Denemarken]], in 't osen an [[Pooln|Polen]] en [[Tsjechië]], in 't zujen an [[Oostenriek]] en [[Zwitserlaand]] en in 't wessen an [[Frankriek]], 't [[Luxemburg (laand)|Groothertogdom Luxemburg]], [[België]] en [[Nederlaand]]. Duutsland hef mit ongeveer 82,4 miljoen inwoeners nao [[Ruslaand]] de grootste bevolking van alle Europese lanen. 't Is een belangriek lid van de [[Europese Unie]] en de ekenomische, poletieke en militaire organisasies in [[Europa (continent)|Europa]]. == Geschiedenis == 't [[Heilige Roomse Riek]] was 't eerste ''Reich'' (of koninkriek). 't Begun mit [[Karel de Grote]], hij was de eerste Heilige Roomse Keizer rond 't jaor [[800]], 't riek bleef bestaon tot de tied van [[Napoleon Bonaparte]] in [[1806]]. 't Tweede ''Reich'' begun mit een verdrag in [[1871]] in [[Versailles]]. 't [[Duutse Riek]] kwam tot stand, en [[Praissen|Prusen]] vormen de baosis van dit riek. [[Oostenriek]] maken gien deel uut van 't Duutse Riek. Duutslaand bleef een riek mit verschillende volken veur nog zo'n vuuftig jaor. Duutslaand wun de [[Frankisch-Prusische Oorlog]] van [[Frankriek]] in [[1871]], en in de [[Eerste Wereldoorlog]] dung Duutslaand opniej een inval in Frankriek. De oorlog eindigen mit 't gevech in de loopgraven, dit wanen lange gruppen dee egreuven wanen veur de veiligheid van de soldaoten. An alletweje de kaanten bin der to een kwak soldaoten estörven. De oorlog eindigen in [[1918]], en de Duutse keizer vluchen naor [[Nederlaand]]. Nao de revolusie einigen oek de Tweede Reich en dit was 't begin van de democratische [[Weimarrippebliek]]. Nao de oorlog wanen der grote ekenomische preblemen in Duutslaand deur 't [[Verdrag van Versailles]] en de [[Grote Depressie]] dee over de hele wereld veulbaor was. 't "[[Darde Riek]]" was [[Nazi-Duutslaand]]; van [[1933]] tot en mit [[1945]]. [[Adolf Hitler]] was de leier van de regering, en mit de goedkeuring van 't parlement kreeg e op [[23 meert]] [[1933]] de volle mach over 't laand, de striedkrachen en de regering. Hitler annexeren [[Oostenriek]] en [[Tsjechië]], mar nao de annexering van [[Pooln|Polen]] breuk op [[1 september]] [[1939]] de [[Tweede Wereldoorlog]] uut. An 't begin was de oorlog een groot succes veur Duutslaand, Nazi-Duutslaand veroveren een groot deel van Europa en de [[Sovjet-Unie]]. Nao de Slag bie [[Stalingrad]] was 't min esteld mit 't Duutse oostfront, en staorigan trökken de Duutsers zich striejend weerumme uut 't osen. Nao de inval bie [[Normandië]] is der op dreje fronten oorlog evoerd mit Duutslaand (west, zuud en oost). Op [[30 april]] [[1945]] maken Hitler humzelf van kaant en de Duutse kappetulasie is [[8 meie|8 mei]] 1945 etekend. 't Einde van de oorlog betekenen een verlies van grondgebied veur Duutslaand, en in de 45 jaoren dee daornao kwammen was Duutslaand op-edeeld in twee parten, [[West-Duutslaand]] en [[Oost-Duutslaand]]. Nao 't einde van 't [[communisme]] in Europa in [[1990]], is Duutslaand herenig; 't nieje Duutslaand en Frankriek vormen noen een groot part van de [[Europese Unie]], dee deur middel van betere samenwarking op 't gebied van poletiek, milieu en ekenomie naor een beter ekenomisch Europa toe willen warken. == Deelstaoten == Duutslaand besteet uut 16 deelstaoten: {| class="wikitable" !colspan=3|In 't [[Nedersaksisch]] !colspan=2|In 't [[Duuts]] |- !colspan=2|[[Dailstoat|Deelstaoten]] !! [[Heufdstad|Heufstad]] !! Land !! Hauptstadt |- |'''1'''|| [[Baden-Württemberg]]||[[Stuttgart]]||Baden-Württemberg||Stuttgart |- |'''2'''|| [[Bayern|Beieren]]||[[München]]||Bayern||München |- |'''3'''|| [[Berlien]]|| [[Berlien]] | |Berlin||Berlin |- |'''4'''|| [[Brandenburg]]||[[Potsdam]]||Brandenburg||Potsdam |- |'''5'''|| [[Vrieje Hanzestad Breemn|Bremen]]||[[Bremen]]||Bremen||Bremen |- |'''6'''|| [[Hambörg]]||[[Hambörg]]||Hamburg||Hamburg |- |'''7'''|| [[Hessen]]||[[Wiesbaden]]||Hessen||Wiesbaden |- |'''8'''|| [[Mecklenburg-Veur-Pommeren]]||[[Schwerin]]||Mecklenburg-Vorpommern||Schwerin |- |'''9'''|| [[Nedersaksen]]||[[Hanover]]||Niedersachsen||Hannover |- |'''10'''|| [[Noordrhain-Westfele|Noordrien-Westfalen]]||[[Dusseldarp]]||Nordrhein-Westfalen||Düsseldorf |- |'''11'''|| [[Rienlaand-Palts]]||[[Mainz]]||Rheinland-Pfalz||Mainz |- |'''12'''|| [[Saarlaand]]||[[Saarbrücken]]||Saarland||Saarbrücken |- |'''13'''|| [[Saksen (dailstaot)|Saksen]]||[[Dresden]]||Sachsen||Dresden |- |'''14'''|| [[Saksen-Anhalt]]||[[Magdeburg]]||Sachsen-Anhalt||Magdeburg |- |'''15'''|| [[Sleeswiek-Holstein]]||[[Kiel (Duutslaand)|Kiel]]||Schleswig-Holstein||Kiel |- |'''16'''|| [[Tureng|Thüringen]]||[[Erfurt]]||Thüringen||Erfurt |} == Taal == In Duutslaand praoten de meeste luui [[Duuts|Hoogduuts]]. 't [[Nederduuts]] en 't [[Oostfreisk Nederduutsk|Oostfries]] wonnen in 't noorden van Duutslaand oek wel epraot. In de aandere delen van Duutslaand bin veerder iezig veul Duutse dialekken, van [[Ripuarisch]] en [[Beiers]] tot an de oostkaante van Duutslaand mit de [[Polen|Poolse]] grens an toe. == Benaoming == Veur Duutslaand hef men in verschillende taolen 'n hele boel verschillende benaomings: * '''Germanië''' (gair = Oud-Keltisch voor buurman): ** Germany ([[Engels]]) ** Germania ([[Latien]], [[Italiaons]]) ** Germánija (Германия) ([[Russisch]]) ** Germanía (Γερμανία) ([[Grieks]]) ** Jarmanī (जर्मनी) (Hindi) ** Ujerumani (Swahili) ** An Ghearmáin ([[Iers]]) * '''Duutslaand''' (diutisc = volk): ** Deutschland ([[Duuts]]) ** Duitsland ([[Nederlaands]]) ** Dútslân, Düütsklound, Dütsklönj (Fries) ** Duutslaand ([[Nedersaksisch]]) ** Tyskland ([[Deens]], [[Zweeds]]) ** Doitsu (ドイツ) ([[Japans]]) ** Dé Guó (德国) (Chinees) * '''Allemannië''' (de ouwe stam de Allemannen): ** Allemagne ([[Frans]]) ** Allemania ([[Spaons]]) ** Alemanha ([[Portugees]]) ** 'Almāniyā (ألمانيا) (Arabisch) ** 'Ālmān (آلمان ) (Persisch) * '''Saksen''' (de ouwe stam de Saksen): ** Saksa ([[Fins]]) ** Saksamaa (Estisch) * '''Prusen''' (t ouwe gebied Prusen): ** Pruissen (ouwerwets Nederlaands) ** Proezen (ouwerwets [[Grunnegs|Grunnings]]) ** Pruse(s) ([[Limbörgs]]) ** De Pruus (ouwerwets [[Tweants]]) * '''Nemo''' ('t stomme volk): ** Njemačka (Krowatisch) ** Německo ([[Tsjechies|Tsjechisch]]) ** Niemcy ([[Pools]]) * '''Beieren''' (t gebied Beieren): ** Bawory (Neder-Sorbisch) * '''Volk''' ** Vācija (Lets) ** Vokietija (Litouws) * '''Zuudwegen''' (tegenhanger van Noordwegen ([[Noorwegen]])) : ** Suðrvegr (Oud Noors/Oud Deens) == Bronnen / wellen == <references /> {{commonscat|Germany}} [[Kategorie:West-Veluws artikel]] [[Kategorie:Duutslaand| ]] [[Kategorie:Lid van de Europese Unie]] gy5p7dn9ml3haoj2l0x8dz6k6c3m9xg 0 6861 332811 332790 2026-05-23T07:08:34Z Tom9358 14952 /* Noam */ fouten verbeterd 332811 wikitext text/x-wiki {{Titel kleine letter}}{{Gemeynde | name = n Hoag | bestandsname vlagge =Flag_of_The_Hague_(variant).svg | bestandsname wåpen = ArmsThe Hague.png | lokaty = LocatieDenHaag | provincy = [[Zuud-Hollaand]] | höyvdplaatse = n Hoag | uppervlakde = 98,20 | uppervlakde land = 82,66 | uppervlakde water = 15,54 | inwoaner = 474.680 | dåtum inwoaner = [[1 jannewaori|1 jannewoari]] [[2007]] | dichtde = 5762 | breyddegråd = 52/05/0/N | längdegråd = 4/18/0/E | weagen = A4, A12, N14, NS Olde Liende, Hofpleinliende | netnummer = 070 | postkode = 2491-2599| websteade = [http://www.denhaag.nl www.denhaag.nl] | }} '''n Hoag''' ([[Nederlaands]]: ''Den Haag'' {{Audio|308 Den Haag.ogg|<small>oetsproak</small>}} of '' 's-Gravenhage'' {{Audio|309 s Gravenhage.ogg|<small>oetsproak</small>}}) is de [[heufdstad]] van de Nederlaandse provìnzie [[Zuud-Hollaand|Zuudhollaand]]. Op [[1 jannewaori|1 jannewoari]] [[2007]] haar de gemainte 474.680 inwoner (bron: CBS) dit betaikent dat de gemainte n Hoag de daarde gemainte van t laand is, wat de t aantal inwoners aangaait. n Hoag is ook de [[regeernszetel]] van [[Nederlaand]], dus de zetel (of: ''residìnsie'') van de [[regeern]] en t [[parlement]]. Ook is t t toekomstige woonstee van [[Willem-Alexander van de Nedderlanden|keuning Willem Alexander]]. Omdat t om dizze rezens aiglieks ook aan de definitsie van heufdstad voldut, wordt t in sommege boetenlaandse gidsen en bouken ook wel as heufdstad van Nederlaand nuimd. De gemainte n Hoag moakt ook dail oet van t [[koaderwetgebied]] Hoaglanden en de agglomeroatsie [[Raandstad (gebeed)|Raandstad]]. == Noam == Vrouger was de noam van dizze ploats ''Die Haghe'' of ''Den Hag(h)e''. Vanòf [[1602]]/[[1603]] broekte t stadsbestuur offisjeel de noam '''s-Gravenhage'', dij as deftigere variaant zain wuir en komt van 'des Graven ha(a)ge' (groaf zien heeg). Vanòf [[1990]] bruukt de gemainte aaltied de (verkörte) noam ''Den Haag'' (in stee van 's-Gravenhage), ook al deur t internationoaliseren van de hofstad, heur hudege stoatus van juridische heufdstad van de wereld, dij ze nog mor net kregen haar (IGH; VN-ISH), en ook om aan te sloeten bie boetenlandse noamen as ''The Hague'' in t [[Ingels|Engels]], ''La Haye'' in t [[Frans|Fraans]], ''(Den) Haag'' in t [[Duuts]], ''Haag'' in t [[Deens]], ''La Haya'' in t [[Spaans|Spoans]] en ''Hago'' in de internationoale kunsttoal [[Esperanto]]. In 1990 is n veurstel om de noam van de gemainte offisjeel in ''Den Haag'' te veraandern òfwezen. De twij noamen binnen vanoldsheer officieel toustoan. Dit in tegenstellen tot de gemainte [['s-Hertogenbosch (gemeente)|'s-Hertogenbosch]], dij alleneg zó hait. De noam ''Den Bosch'' kin alleneg noar de stad verwiezen, nait noar de gemainte. Op paspoorten/identiteitskoarten en in officiële stokken dij oetgeven worden deur de gemainte staait altied: 's-Gravenhage. De spoorwegen en de ANWB-wegwiezers broeken de körtere noam ''Den Haag'' (n Heeg). == Galleri-je == <gallery> Ofbeelding:Den_haag-binnenhof.jpg|Binnenhof Ofbeelding:Den_haag-riddelzoale.jpg|Ridderzoale Ofbeelding:Den_haag-vredespalei.jpg|Vredenpaleis Ofbeelding:Den_Haag-binnenhöf.jpg|Binnenhof plein Ofbeelding:Den_Haag-mauritshuis.jpg|Mauritshuus Ofbeelding:Den_Haag-tolhuusken.jpg|Tolhuusken Ofbeelding:Scheveningen_pier.jpg|Pier Ofbeelding:DenHaag_madurodam.jpg|Madurodam </gallery> {{commons|Den Haag}} {{Zuud-Hollaand}} [[Kategorie:Grunnegs artikel]] [[Kategorie:Gemeente in Zuud-Hollaand]] [[Kategorie:Plaotse in Zuud Hollaand]] [[Kategorie:Stad in Nederlaand]] k4ybvevstm8ttvqqy3asovraoiz47i1 332812 332811 2026-05-23T07:09:56Z Tom9358 14952 /* */ nog aine 332812 wikitext text/x-wiki {{Titel kleine letter}}{{Gemeynde | name = n Hoag | bestandsname vlagge =Flag_of_The_Hague_(variant).svg | bestandsname wåpen = ArmsThe Hague.png | lokaty = LocatieDenHaag | provincy = [[Zuud-Hollaand]] | höyvdplaatse = n Hoag | uppervlakde = 98,20 | uppervlakde land = 82,66 | uppervlakde water = 15,54 | inwoaner = 474.680 | dåtum inwoaner = [[1 jannewaori|1 jannewoari]] [[2007]] | dichtde = 5762 | breyddegråd = 52/05/0/N | längdegråd = 4/18/0/E | weagen = A4, A12, N14, NS Olde Liende, Hofpleinliende | netnummer = 070 | postkode = 2491-2599| websteade = [http://www.denhaag.nl www.denhaag.nl] | }} '''n Hoag''' ([[Nederlaands]]: ''Den Haag'' {{Audio|308 Den Haag.ogg|<small>oetsproak</small>}} of '' 's-Gravenhage'' {{Audio|309 s Gravenhage.ogg|<small>oetsproak</small>}}) is de [[heufdstad]] van de Nederlaandse pervinzie [[Zuud-Hollaand|Zuudhollaand]]. Op [[1 jannewaori|1 jannewoari]] [[2007]] haar de gemainte 474.680 inwoner (bron: CBS) dit betaikent dat de gemainte n Hoag de daarde gemainte van t laand is, wat de t aantal inwoners aangaait. n Hoag is ook de [[regeernszetel]] van [[Nederlaand]], dus de zetel (of: ''residìnsie'') van de [[regeern]] en t [[parlement]]. Ook is t t toekomstige woonstee van [[Willem-Alexander van de Nedderlanden|keuning Willem Alexander]]. Omdat t om dizze rezens aiglieks ook aan de definitsie van heufdstad voldut, wordt t in sommege boetenlaandse gidsen en bouken ook wel as heufdstad van Nederlaand nuimd. De gemainte n Hoag moakt ook dail oet van t [[koaderwetgebied]] Hoaglanden en de agglomeroatsie [[Raandstad (gebeed)|Raandstad]]. == Noam == Vrouger was de noam van dizze ploats ''Die Haghe'' of ''Den Hag(h)e''. Vanòf [[1602]]/[[1603]] broekte t stadsbestuur offisjeel de noam '''s-Gravenhage'', dij as deftigere variaant zain wuir en komt van 'des Graven ha(a)ge' (groaf zien heeg). Vanòf [[1990]] bruukt de gemainte aaltied de (verkörte) noam ''Den Haag'' (in stee van 's-Gravenhage), ook al deur t internationoaliseren van de hofstad, heur hudege stoatus van juridische heufdstad van de wereld, dij ze nog mor net kregen haar (IGH; VN-ISH), en ook om aan te sloeten bie boetenlandse noamen as ''The Hague'' in t [[Ingels|Engels]], ''La Haye'' in t [[Frans|Fraans]], ''(Den) Haag'' in t [[Duuts]], ''Haag'' in t [[Deens]], ''La Haya'' in t [[Spaans|Spoans]] en ''Hago'' in de internationoale kunsttoal [[Esperanto]]. In 1990 is n veurstel om de noam van de gemainte offisjeel in ''Den Haag'' te veraandern òfwezen. De twij noamen binnen vanoldsheer officieel toustoan. Dit in tegenstellen tot de gemainte [['s-Hertogenbosch (gemeente)|'s-Hertogenbosch]], dij alleneg zó hait. De noam ''Den Bosch'' kin alleneg noar de stad verwiezen, nait noar de gemainte. Op paspoorten/identiteitskoarten en in officiële stokken dij oetgeven worden deur de gemainte staait altied: 's-Gravenhage. De spoorwegen en de ANWB-wegwiezers broeken de körtere noam ''Den Haag'' (n Heeg). == Galleri-je == <gallery> Ofbeelding:Den_haag-binnenhof.jpg|Binnenhof Ofbeelding:Den_haag-riddelzoale.jpg|Ridderzoale Ofbeelding:Den_haag-vredespalei.jpg|Vredenpaleis Ofbeelding:Den_Haag-binnenhöf.jpg|Binnenhof plein Ofbeelding:Den_Haag-mauritshuis.jpg|Mauritshuus Ofbeelding:Den_Haag-tolhuusken.jpg|Tolhuusken Ofbeelding:Scheveningen_pier.jpg|Pier Ofbeelding:DenHaag_madurodam.jpg|Madurodam </gallery> {{commons|Den Haag}} {{Zuud-Hollaand}} [[Kategorie:Grunnegs artikel]] [[Kategorie:Gemeente in Zuud-Hollaand]] [[Kategorie:Plaotse in Zuud Hollaand]] [[Kategorie:Stad in Nederlaand]] ph3fljyqlhrtkbhj5rbgjwxjo4yail2 0 35637 332809 332808 2026-05-22T18:40:21Z ClearHam 34073 fix 332809 wikitext text/x-wiki [[Bestaand:2017 Land Rover Range Rover Velar First Edition D3 3.0 Front.jpg|duum|[[Range Rover Velar]] Midsize SUV]] Een '''Sport Utility Vehicle (SUV)''' is een soort [[auto]]. Kenmarken van SUV's bint daj der vaok wat hoger in zit, daj hoger op de weg staot en vaok [[vierwielaandrieving]] hebt. De traditionele SUV's weren vaok bouwd op 't onderstel van een [[pick-up]], maor een hoop moderne SUV’s maakt gebruuk van een personenauto-platform. SUV’s die niet op een pick-uponderstel bouwd bint, worden vaok ''crossovers'' neumd. De term "jeep" wör ook vaok gebruukt as term veur SUV. == Varianten == === Terreinwagens === Terreinwagens bint SUV's mit [[vierwielaandrieving]] specifiek veur [[off-road]]. === Mini SUV === Mini Suv's bint [[stadsauto]]'s die alleen uiterlijk SUV uut-ziet, veur relatief veel ruimte veur een kleine auto. Ze bint niet moakt veur off-road. Ze bint ook niet op 't onderstel van een [[pick-up]] bouwd. === Compact SUV === Compact SUV's bint relatief kleine SUV's die iets minder goed presteren off-road, ze bint veural geschikt om veel bagage te vervoeren. === Midsize SUV === Midsize SUV's presteren vaok iets beter off-road dan Compact SUV's, maar bint iets kleiner dan Fullsize SUV's === Fullsize SUV === Fullsize SUV's bint vaok zeer grote luxe SUV's die presteren vaok goed off-road presteren as op de weg. Ze hebben vaok krachtige motor's een zeer groot laadvermogen. === Crossover === Crossovers bint vaok Midsize SUV's die niet op 't onderstel van een [[pick-up]] bint bouwd, ze bint ook niet op off-road bouwd. 't bint vaok verhoogde auto's bouwd op 't onderstel as 't [[Volkswagen Group MLB Evo]] platform. s78kac3mo9z6kkrwvnzad799i1tnqel 0 35638 332810 2026-05-22T18:52:17Z ClearHam 34073 Pagina anemaakt 332810 wikitext text/x-wiki [[Bestaand:DAF P500 002.jpg|duum|DAF P500 Sedan]] Een '''sedan''' is een soart [[auto]], mit 2 rijen stoelen waarbie de passagiers en de kofferbak gescheiden zijn. Een sedan met twee deuren wordt vaok [[coupe]] neumd. 't Woard sedan komt waarschijnlijk uit 't Latiense woard ''sedere'' wat ''zitten'' betekent.<ref>[https://www.etymonline.com/word/*sed- *sed- - Etymology and Meaning of the Root]</ref> gb0w4f1w8k1tcu4x5w7hy43sizs0fpm