Wikipedia nds_nlwiki https://nds-nl.wikipedia.org/wiki/V%C3%B6%C3%A4rblad MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Media Spesiaal Overleg Gebruker Overleg gebruker Wikipedia Overleg Wikipedia Bestaand Overleg bestaand MediaWiki Overleg MediaWiki Mal Overleg mal Hulpe Overleg hulpe Kategorie Overleg kategorie TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 0 1810 333370 333149 2026-09-05T16:54:13Z Bdijkstra 3584 333370 wikitext text/x-wiki {{Gemeente | naam = Niekark | bestaansnaam vlagge = Flag of Nijkerk.png | bestaansnaam wapen = Coat of arms of Nijkerk.svg | lokasie = LocatieNijkerk | previnsie = [[Gelderlaand|Gelderland]] | heufplaose = '''Niekark''' | kernen = [[Achterhoek (Niekark)|Achterhoek]], [[Appel (Niekark)|Appel]], [[De Veenhuus]], [[Driedarp]], [[Hoevelaken]], [[Holkerveen]], [[Kruushaor]], [[Niekarkerveen]], [[Prinsekamp]], [[Slichtehorst]], [['t Woud|t Woud]], [[Palestina (Niekark)|Palestina]] (deels) | oppervlak = 72,10 | oppervlak laand = 69,48 | oppervlak waoter = 2,62 | inwoeners = 40.618 | daotum inwoeners = [[1 mei]] [[2014]] | dichtheid = 585 | breedtegraod = 52/13/0/N | lengtegraod = 5/29/0/E | verkeersaoder= A1, A28, N301 | netnummer = 033 | postcode = 3860 - 3864, 3871 | webstee = [http://www.nijkerk.eu/ www.nijkerk.eu ] | }} [[Bestaand:Niekark.jpg|thumb|200px|Kark in Niekark]] [[Bestaand:Plaotsnaambord_Niekark.jpg|right|200px]] '''Niekark''' ([nikɑrək], [[Nederlaands|Nederlands]]: ''Nijkerk'') is n stad en [[gemiente (bestuur)|gemeente]] in de [[Nederlaand|Nederlandse]] [[pervincie|provinsie]] [[Gelderlaand|Gelderland]]. Niekark staot bie sommige minsen nog de altied bekend as n darp maor t het al sinds [[1413]] [[stadsrechten]]. De gemeente had op [[1 mei]] [[2014]] roend de 40.618 inwoeners (bron: CBS) en t het n oppervlakte van 72,10&nbsp;km², waorvan 2,62&nbsp;km² [[woater|waoter]]. De gemeente bestaot uut de kernen Niekark, [[Niekarkerveen]] en [[Hoevelaken]], de buurtschappen bin [[Holkerveen]] en [[Driedarp]]. De stad Niekark zelf het oengeveer 27.600 inwoeners. Niekark leit in t westen van de [[Veluwe]] tegen [[Eemland]] an, t is goed te bereiken via de [[A28]] en t spoorlien [[Amersfoort]]-[[Zwolle]]. In Niekark wort oek n [[West-Veluws]] dialekt epraot (t [[Niekarks]]). t Niekarks liekt stark op t [[Putters]], maor t is wat [[Nederfrankies]]er deur de invleud van [[Utrecht (provinsie)|Utrecht]]. Zo bin der aordig wat overeenkomsten tussen t [[Bunsjoots|Bunschoots]], t Niekarks (en t Putters), n veurbeeld hier is t gebruuk van de ''sj''-klank, die in t Niekarks aordig lang beweerd ebleven is (tot zeker [[1950]]), en noen nog vaak veurkomt, bie veural de wat ouwere minsen, in Holkerveen en Niekarkerveen. ==Geschiedenis== De naam Niekark stamt of van de ''Nieje Kark'', die ebouwd wier naodat de ouwe [[Kapelle (gebouw)|kapel]] in [[1221]] deur n [[veenbrand]] vertestewierd was; dit was de veurloper van de ''Grote Kark''. De Nederlandse naam ''Nijkerk'' is ontstaon deurdat der in t begin van de [[19e eeuw]] nog gien standardspelling was, t wier op verschillende manieren eschreven bieveurbeeld ''Nyerkerck, Nykerck, Nieuwkirck, Nieukerken'' (allemaol mit n ''ie''-klank). An t einde van de [[18e eeuw]] schreven de meeste minsen ''Nykerk'' (uutespreuken as: ''Niekerk''). Mit de invoering van n standardspelling veur t Nederlans is de ''y'' um-ezet naor ''ij'' (''Nijkerk''), hierdeur is de uutspraak ''"Nei-kèrk"'' ontstaon. Niekark het in de geschiedenis al n paor keer te kampen ehad mit rampen. In [[1421]] brande de kark of. Ok ha'j vaak vleuiwaoter vanuut de [[Zujerzee]]; oender meer op [[13 jannewaori|13]] en [[14 jannewaori]] [[1916]]. Umdat Niekark sentraol lag tussen t aartsbisdom Utrecht en t [[hertog]]dom [[Gelre]], was de stad regelmaotig striedtoneel, en in [[1412]] wier t darp helemaol verrinneweerd. Op [[27 meert]] [[1413]] kreeg Niekark as vergoeding [[stadsrechten]] en vriestelling van [[tolgeld]] in Gelre. In [[1540]] brande de stad zwat helemaol of. Niekark bleuide in de [[18e eeuw]]. De stad leefde van [[tabaksteelt]], handel, en [[glasblaozen|glasblaozeriejen]], en was in [[1795]] de grootste stad van de [[Veluwe]]. Dit is goed te marken an de [[architectuur]]. In die tied bin der veul mooie herehuzen ebouwd in t sentrum. In Gelderland was alleen [[Arnem]] groter. n Koppel wiek- en straotnamen verwiezen naor belangrieke personen in de geschiedenis. Veurbeelden hiervan bin [[Arent van Corlaer|Corlaer]], de [[Kiliaen van Rensselaer|Van Rensselaerstraot]] en de [[Slichtehorst]]erweg die verneumd bin naor pioeniers die vanuut Niekark naor [[Niej-Nederland]] trökken (wat noen bekend staot as: [[Niej-York]]). Veerder de Ds Kuypersstraot (verneumd naor [[Gerardus Kuypers]] ([[1749]]-[[1750]]), bekend van de Niekarkse bereuringen) en de Burgemeister Stamstraot, verneumd naor [[burgemeister]] Stam die bekend is van t verzetwark tiejens de [[Tweede Wereldoorlog]] en die ok burgemeister van [[Dinsper]] is eweest. Tenslotte de Kardinaal Alfrinklaon, verneumd naor [[Kardinaol Alfrink]]. [[Arent van Corlaer]] uut Niekark stichtte in [[1662]] de Hollandse kolonie [[Schenectady]] in [[Niej-Nederland]], wat noen de staot [[Niej-York]] is in [[Verienigde Staoten van Amerika|Amerika]]. Niekark het nog altied n vriendschappelike band mit de stad Schenectady. ==Funksies== Niekark is n forenzestad veur [[Amersfoort]] en is as greuikern an-ewezen. Mit de anleg van nieje wieken moen t antal inwoeners naor 51.000 greuien en min of meer an Amersfoort vastgreuien. Daordeur is Niekark eigenliks de enige Gelderse gemeente in de [[Randstad]] (a'j t ruum zien). ==Stadsgezicht== Niekark het niet zo'n toeristies anzien as are stejen op de [[Veluwezoom]], zo as [[Harderwiek]] en [[Elburg]]. Toch vie'j ok hier n paor herehuzen. Ok de meuite weerd is de [[Grote Kark (Niekark)|Grote Kark]]. ==Overige kernen== [[Achterhoek (Niekark)|Achterhoek]], [[Appel (Niekark)|Appel]] (deels), [[Doresteeg]], [[Driedarp]], [[Hoevelaken]], [[Holk]], [[Holkerveen]], [[Kruushaor]], [[Nekkeveld]], [[Niekarkerveen]], [[Palestina (Niekark)|Palestina]] (deels), [[Prinsekamp]], [[Slichtehorst]], [[De Veenhuus]], [['t Woud|t Woud]]. == Angrenzende gemeenten == {{Tabel wiendroze | NW= [[Bunsjoten|Bunschoten]] (U) | N= [[Zeewolde]] (Fl) | NO= [[Putten]] | W= | O= | ZW= [[Amersfoort]] (U) | Z= | ZO= [[Barreveld (gemeente)|Barreveld]] }} {{Niekark}} {{Gelderlaand}} {{Dialekt|wvel|[[Niekarks|Niekark]]|Algemene Nedersaksiese Schriefwieze}} [[Kategorie:Gemeente in Gelderlaand]] [[Kategorie:Plaotse in Gelderlaand]] n5mpi06776isa21nmtktxmplgy0c17v 0 2283 333415 333191 2026-09-06T11:47:14Z Bdijkstra 3584 /* Verwiezingen */ 333415 wikitext text/x-wiki {{Gemiente | naeme = Harlingen | bestaansnaeme vlagge = Harlingen flag.svg | bestaansnaeme waopen = Harlingen wapen.svg | lekaosie = LocatieHarlingen | perveensie = [[Frieslaand]] | heufdplak = [[Harlingen (stad)|Harlingen]] | oppervlak = 387,67 | oppervlak laand = 25,03 | oppervlak waeter = 362,64 | inwoners = 15.720 | daotum inwoners = [[1 jannewaori]] [[2020]] | dichthied = 628 | brettegraod = 53/10/30/N | lengtegraod = 5/26//E | verkeersaoder = A31/N31, N393 | netnummer = 0517 | postkode = 8856 - 8872 | webstee = [http://www.harlingen.nl www.harlingen.nl] | }} '''Harlingen''' ([[Nederlaands]]: {{Audio|449_Harlingen.ogg|Harlingen}}, [[Freesk|Fries]]: ''Harns'') is een gemiente in de perveensie [[Frieslaand]]. De gemiente het omdebi'j 15.700 inwoners (per 1 jannewaori 2020<ref>CBS<br /></ref>), waorvan omdeb'j 14.450 in et heufdplak [[Harlingen (stad)|Harlingen]]. ==Belangriekste plakken== De gemiente Harlingen het amper drie officiële plakken, waorvan de stad [[Harlingen (stad)|Harlingen]] vereweg de grootste is. De Nederlaanse naemen bin de officiële. ===Stad en dörpen=== Antal inwoners per woongebied op [[1 jannewaori]] [[2004]]: {| class="toccolours" style="margin: 0em 0em;" |'''Stellingwarfse naeme'''||'''''Friese naeme'''''||'''Antal''' |- |[[Harlingen (stad)|Harlingen]]||''Harns''||ALIGN="right"|14.450 |- |[[Midlum]]||''Mullum''||ALIGN="right"|510 |- |[[Wienaldum]]||''Winaem''||ALIGN="right"|380 |} <small>Bron: CBS</small><br /> ===Buurtschoppen=== Naost disse officiële plakken bin d'r in de gemiente de volgende [[buurtschop]]pen: * [[Oosterpark]] * [[Almenum]] * [[De Bliense]] * [[Keuningsbuurt]] * [[Ungebuurt]] * [[Veurriep]] (''Foarryp'') Et buurtschop Keuningsbuurt wodt deur et [[Centraal Bureau voor de Statistiek|CBS]] beschouwd as onderdiel van de stad Harlingen. ==Galleri'je== <gallery> Ofbeelding:Harlingen_straote.jpg|Straote in Harlingen Ofbeelding:Harlingen_haven.jpg|Haeven </gallery> == Verwiezings == <references /> ==Uutgaonde verwiezings== * [http://www.harlingen.nl Webstee van de gemiente Harlingen] {{Frieslaand}} [[Kategorie:Stellingwarfs artikel]] [[Kategorie:Gemiente in Frieslaand]] n9xpfdzpqwwnxenlrxyl6v1ubpi6zvl 0 3156 333407 333221 2026-09-05T21:17:28Z Bdijkstra 3584 Versy [[Special:Diff/333221|333221]] van [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid 333407 wikitext text/x-wiki {{Ploats in Nederlaand | naam = Leek | soorte = Plaats | bestansnaam vlagge = Flag_of_Leek.svg | bestansnaam wapen = Coat_of_arms_of_Leek.svg | gemeente = [[Westerkertier]] | previnsie = [[Ofbeelding:Flag_of_Groningen.svg|20px|Grunnen_(provìnzie)]] [[Grunnen (provìnzie)]] | inwoners = 11.565 | doatum inwoners = 2023 | dichtheid = | breedtegroad = 53/09/43/N | lengtegroad = 6/22/35/E | verkeersoader = A7 | netnummer = 0594 | postcode = 9350-9351 | webstee = [https://www.leek.nl// www.leek.nl] | region = NL-GR }} [[Bestaand:Bürg Nienoord.jpg|duum|220x220px|Börg Nienoord up de Leek (2024)]] '''Leek''' ([[Grunnegs|grönnegersk]]: (de) ''Laik, [[Westerkertiers|westerkwarteersk]]: (de) Leek, [[Westlaauwers Frais|freesk]]: De Like'') is en plaatse in et [[Westerkertaaier|Westerkwarteer]], provinsy [[Grunnen (provìnzie)|Grönnen]]. Et leit in et olde gewest [[Vredewold|Vreadewold]]. Leek leit teagen et dörp [[Tolbert]] an en ouk teagen et drentske dörp [[Nijtap|Nytap]]. Wyder vindst du um Leek to de dörpen [[Zeuvenhuzen (Leek)|Söävenhüsen]], [[Midwolle|Midwolde]], [[Lettelbert]], [[Oostwold (Westerkertier)|Oustwold]] en [[IJmentil|Eymentil]]. In 2023 had Leek 11.565 inwoaners.<ref>https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/cijfers-op-de-kaart?location=wij-eb3e836d579c403c089921b4a8be68cd&subject=T001036&year=2023&level=Wijk</ref> Leek steyt vöäral bekend um de [[Nienoord|Börg Nynoord]]. Disse olde [[börg]] is oorsprungelik bouwd döär de family [[Van Ewsum]] üüt Middelstüm, dee de "Nije Oert" ("nye oord", Nynoord) stichted hevt um in et gebeed südelik van Leek te begünnen med et graven van [[Törf (braandstof)|törv]]. Up et landgood Nynoord is in de börg et ''Nationaal Rijtuigmuseum'' västigd. Dit is et groutste rytüügmuseum van [[Europa (werelddeel)|Europa]].<ref>https://web.archive.org/web/20250221135933/https://dvhn.nl/weekbladengroningen/het-westerkwartier/Rijtuigmuseum-krijgt-erkenning-van-CAA-28053278.html</ref> Wyder is dår en grout familypark en en swemkasteyl ([[Zwömbad|swembad]] med oaverdekkede baden en en bütenbad). Up et terrein is ouk et oapenluchtteater ''Podium Nynoord'' te vinden. An de rand van et landgood is de kämping ''Westerheerdt'' västigd en dår is ouk noch en ysbane en windhundenrenbane. Leek hevt en oaverdekked winkelcentrum, ''De Liekeblom''. De regionale skolengemeynskop ''De Borgen'' gevt underwys up VMBO-, HAVO-, VWO- en gymnasiumnivo. ==Name== De name van Leek geyt weaderum up et woord ''Leek'' of ''Leke'' dat 'lütje water' beteykent. Disse name kumt dan weader van et watertje ''De Leeke'' of ''De Lek''. ''De Lek'' kumt vermodelik van 'lûkan' (trekken) up desülvde wyse as 'tiohan' (trekken) ouk wel 'tucht' wordt in andere plaatsen. Up de Leek sülv nömen de mensken dit watertje ''t Piepke'' (et straatje van de Dam når Nytap herinnert dår noch al an). De name van et loog kumt dan vermodelik ouk van et watertje.<ref>de Vries, Wobbe. ''Groninger Plaatsnamen.'' Vol. 1. J.B. Wolters, 1946.</ref> De inwoaners van Leek nömen et dörp sülv ouk 'Leek' of 'De Leek'. Büten Leek (of büten et Westerkwarteer) seggen de mensken gauwer 'Laik'. En inwoaner van Leek heyt en 'Leekster' en du bist altyd up de Leek ('op e Leek'), düs neet 'in Leek'. <ref>Brontsema, Eline en Reker, Siemon. ''Op stee: Drentse en Groninger plaatsnamen verzameld.'' Huus van de Taol, 2015.</ref> In et freesk heyt et dörp ouk '''De Like''<nowiki/>', wat noch in de name van winkelcentrum 'De Liekeblom' herkend worden kan. == History == Leek is slim verbunden med et verveanen van de umgeaving wår of et nu leit. Et is untstån nå et stichten van Nynoord in 1525 döär Wigbold van Ewsum en is dårdöär in verholding en junger loog as de meyste dår um to. Middelikerwys hebben mensken höär dår in 1592 västigd.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20250221140213/https://www.geschiedenisbibliotheekgroningen.nl/historie/joden-in-groningen/leek</ref> Dit vermodelik um de slüüs 'De Leke' to, dee dår bouwd is tydens et graven van veankanalen (byname et Leekster Höyvddeep). Dår hevt by Leek ouk en [[Fort|schans]] leagen up et plak wår teagenswordig de Liekeblom steyt.<ref>https://groningerarchiefnet.nl/46-uncategorised/leek/336-Geschiedenis</ref> In 1660 is de Nynoordkapelle (kerke up de Dam) an Leek skunken döär Anna van Ewsum. Med dank an de törvhandel hevt et dörp hüm dan machtig üütbreided. De stoaken törv wördt höävdsakelik oaver et water vervoord up törvskeapen. Döär dit hin-en-her varen kwam dår [[handel]]. Leek lag dårvöär up en gode steade, sülvs do de törvhandel afnam. De wyken en depen dee når et Leekstermear gungen um van dår når [[Grunnen (stad)|Stad]] te gån, wassen en belangryke readen vöär disse groi.<ref>https://www.historischleek.nl/dorpen/leek/</ref> Döär de handel hebben in de 18e eyw ouk [[Jeuden|jöädske]] handelslüde höär västigd up de Leek. Disse gemeynskop is bynaam in de tweyde hälvde van de 18. eyw wyder groit. See hebben vöäral handel dreaven in [[Rund|ründer]], vleysk en manufakturen (sou as byvöärbeald kleader, wår et reklamebred van Denneboom<ref>https://web.archive.org/web/20250221135918/https://www.tracesofwar.nl/sights/92647/Reclamebord-Joodse-Familie-Denneboom.htm</ref> noch an denken döt) wårdöär de handel noch meyr anpitjed wör. Disse jöädske gemeynskop hevt en starke invlood had up et dörp. Sou is dår noch al en jöädske begraavplaatse te vinden an de [[Diepswal (Leek)|Deepswal]] (üüt 1783) en hevt dår ouk eyns en [[synagoge]] west.<ref name=":0" /> De [[Tweede Wereldoorlog|Tweyde Wearldoorlog]] hevt en starke stempel up et loog drükked. Byname de jöädske gemeynskop is eybels slim afnommen döär de [[Holocaust]]. De synagoge wör in 1978 afbroaken en et jöädske skooltje sikkum ouk in 1994. Dit skooltje is in 1995 weader upbouwd up en andere steade. Up de müre van et skooltje bennen de namen vermelded van de jöädske inwoaners dee vermoard bennen. Wyder bennen dår en heyl ende [[Stolpersteine|strükelsteynen]] dee herinneren an de olde woanplaatsen van de Jöäden van dodestyds.<ref>https://www.museumjoodseschooltje.nl/joodse-geschiedenis-in-leek/</ref> Et loog is nå de Tweyde Weareldoorlog nog wyder groit, maar de handel was do al slim afnommen. Disse groi was dan ouk byname möägelik umreaden sünt [[1959]] wör Leek anweasen as industrycentrum um disse krimp teagen te gån. De skans van eyrtyds was wis noch tot in de 19. eyw te seen in de förm van et loog, maar döär üütbreyding når et westen to is dår neet vöäl meyr van te seen. Üütendelik is Leek nå et üütbreyden nå de oorlog teagen et oldere [[Middeleywen|middeleywske]] dörp Tolbert angroid.<ref>https://www.dbnl.org/tekst/sten009monu04_01/sten009monu04_01_0056.php</ref> Sünt de oorlog hevt Leek vöäl van de oldere gebouwen en konstruktys stådigan vernys brüked vöär nye ougmarken. Sou is et olde deepke (med de olde [[Brogge (bouwwark)|brugge]]) under de grund verswunden um rüümde te maken vöär et centrum. Hyrdöär hevt et Leekster centrum teagenswoordig en nymoodsker karakter kreagen. == Geografy == Krekt nourdelik van Leek leit en koppel dörpen up en sandrug (van [[Nuus|Nüüs]] to Oustwold an to), med leegvean an wearskanten. Südelik van Leek hevt vröger hougvean leagen, mär dit is tegenswordig vöär et groutste deyl ofgraven döär de türvwinning. De verbindings når et loog to wassen dan ouk byname waterverbindings, un låter med wyder wegverkear ouk verharde weagen. Disse waterverbindings bennen alemål graven, of vöär transport of vöär ontginnen. As sodånig is Leek en [[Veenkelonie|veankoloniale]] neadersetten, döärgroit to de höäfdplåts van et Südelik Westerkwarteer.<ref>Possel, J. T., M. van der Werf, and J. B. Wolters. ''Leek: gemeentebeschrijving regio Westerkwartier.'' Provincie Groningen. https://020apps.nl/mip/beschrijvingen/Leek.pdf</ref> Et loog sülv word in et westen begrensd döär de Tolbertervart un in et süden döär et Leekster Höyvddeep. Wyder wordt Leek in de volgende büürten indeyld<ref>https://allecijfers.nl/wijk/wijk-04-leek-westerkwartier/#google_vignette</ref>: * Leeksterholt * Nynoordsrand * Roudenbörg * Leek Centrum * Nynoord (bütengebeed oustelik van Leek) * Deepswal * Oostindye (bütengebeed südelik van Leek) == Ekonomy un Diverdåtsy == As groutste plak in et Südelik Westerkwarteer, is dår up de Leek en heyl nüst an möygelikheyden vöär winkelen, kultüreale vernüverye un andere diverdåtsy. De winkels bennen oaver et heyle dörp verspreyd in verskillende winkelgebeden, med et centrum sülv un et Grout Winkelpleyn de belangrykste. Nåst de vyv supermarkten un en koppel standard winkelkettes, bennen byname de bauwmarkten, möäbelsåken un de kleyding- un skonenwinkels nömenswaerdig. An horeca hevt et loog en koppel snackbars, eathuuskes, restaurants un eyn kroog (Café de Oude Bank). Byname de Pankokenbürcht Nynoord un Wearldrestaurant Breed bennen van belang; Breed trekt as all-you-can-eat restaurant mensken van wyd oaver de grüppe an. In de Börg Nynoord sit ouk en café, wat et in kombinåty med et museum un de skyre umgeaving en favorite steade måkt vöär en dagbesöök, mär ouk byvöärbild vöär [[Brulfte|brülovten]].<ref>Welkom in Leek. Ontdek Leek. Rådpleagd up 27. mey 2025. https://www.leek.nl/</ref> Leek is ouk et to huus van en koppel industryterreinen un bedryvenparken. Et oldste bedryventerrein is Bedryvsterrein Leek, dat dicht up et centrum steyt, med byname detailhandel. Vöär de groutere bedryven dee berykbår blyven motten is dår et Leeksterholt, südelik van de Ryksweg A7. Et groutste un nyste terrein is et Leeksterveld styv nordelik van de A7, döär de ligging un moderne infrastruktüür meråkels good vöär junge un nye bedryven.<ref>Gemeente Westerkwartier. Bedrijventerreinen. Rådpleagd up 31. mey 2025. https://www.westerkwartier.nl/bedrijventerreinen</ref> Med disse kommercy is Leek eyn van de groutere ekonomyen in et Westerkwarteer. Nömenswardige ekonomy is logistyk un transport (döär ligging an de Ryksweg A7), Informåty Technology (IT), un produkty, detailhandel un dynsten. Wat dat lätste angeyt bennen dår up de Leek nömenswaerdige underneamings specialiseard in byvöärbild pearden, autos un motoren, vleyskverwarking, metalbewarking un byname waterontharders. <gallery class="center"> Bestaand:Kerk up de Dam up de Leek.jpg|Kerk up de Dam (2024) Bestaand:Jöädske skool up de Leek.jpg|Jöädske Skooltje (2024) Bestaand:Leekster Höäfddeyp.jpg|Leekster Höyvddeep (2024) </gallery> {{Appendix}} [[Kategorie:Grunnegs artikel]] [[Kategorie:Artikel in de Nysassiske Skryvwyse]] [[Kategorie:Westerkertier (gemainte)]] 2w04mtesbscuv7qks4lwuvhniew7yhr 0 3157 333382 333232 2026-09-05T20:53:57Z Bdijkstra 3584 Versy [[Special:Diff/333232|333232]] van [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid 333382 wikitext text/x-wiki {{Ploats in Nederlaand | naam = Moarum | soorte = Ploats | bestansnaam vlagge = Flag of Marum.svg | bestansnaam wapen = Marum wapen.svg | gemeente = [[Westerkertier]] | previnsie = [[Ofbeelding:Flag_of_Groningen.svg|20px|Grunnen_(provìnzie)]] [[Grunnen (provìnzie)]] | inwoners = 6.045 | doatum inwoners = 2025 | dichtheid = | breedtegroad = 53/08/39/N | lengtegroad = 6/16/04/E | verkeersoader = A7 | netnummer = 0594 | postcode = 9363 | region = NL-GR |ofbeelding2=Marum, de Hervormde kerk RM28286 foto2 2015-05-10 15.11.jpg|umskrieving2=Hervörmde Kerk ien Moarum (2015)}}'''Moarum''' ([[Westlaauwers Frais|Fries]]: Mearum, [[Nederlaands]]: ''Marum'') is n [[Darp|loeg]] en vroegere [[Gemiente (bestuur)|gemeente]] ien et [[Westerkertaaier|Westerkertier]], [[Grunnen (provìnzie)|pervìnzie Grunnen]]. Et heurde vroeger bij et gewest [[Vredewold]], soamen met [[Leek (Grönnen)|De Leek]]. Moarum leit op de grins van et [[Grunnegs|Grönneger toalgebied]] en is dus beident Friestoaleg en Grunnegstoaleg ([[Zuud-Westerkwartiers]]).<ref>Beheersing van het Fries. Afûk. Roadpleegd op e 6e prilmoand 2026. https://afuk.frl/nl/over-het-fries/behearsking-fan-it-frysk/</ref> == Geschiedenis == Bij Moarum bennen bij opgroavings resten gevonden van Rendierjoagers (14.000-8000 v. Chr.) wat aangeft dat de [[Mense|mins]] al vroeg ien et gebied west het.<ref>Verleden van Groningen (1/8) [15-10-2008] - RTV Noord, 5:38. RTV Noord. 15 oktober 2008. </ref> Dit kin wat te moaken hemmen met et feit dat Moarum aan et ende van n laange zaandrug leit die deurlopt tot aan et tegenswoordege Leekstermeer.<ref>Een bijzondere bult bij Marum. De Verhalen van Groningen; Albert Buursma. Roadpleegd op 6e prilmoand 2026. https://www.deverhalenvangroningen.nl/alle-verhalen/een-bijzondere-bult-bij-marum</ref> Ien Moarum stijt n Nederlaands Hervörmd kerkje, vermoedelek uut e 13e eeuw. Veur de kerk leit n eeuwenolde bult woarvan [[Ooldheaidkeunde|archeologen]] nog aal niet wieten wat de beduden dr van wezen zol.<ref>Kijk op Groningen. TJ.W.R de Haan. 1976. Tirion B.V. Amsterdam. ISBN: 90 10 04272 3.</ref> De noam van Moarum gijt vermoedelek weerom op Mârhêm.<ref>''Groninger Plaatsnamen.'' Vol. 1. Wobbe de Vries. J.B. Wolters, 1946.</ref> Wat dit woord beduudt is niet wis, mor et het vermoedelek wat te doen met ''mar'' (wat wotter beduden zol) en ''hem'' (stee) wat dus ''stee aan et wotter'' of ''thuus bij et wotter'' beduden zol kinnen.<ref>Marum. Historisch Marum. Roadpleegd op 6e prilomoand 2026. https://www.historischmarum.nl/dorpen/marum/</ref> == Mooi om te wieten == *Uut Moarum komt "[[Showband]] Marum", een korps uut de nationoale topklasse. {{dia|Schreven ien t [[Zuud-Westerkwartiers]]}} [[Kategorie:Grunnegs artikel]] [[Kategorie:Vrougere gemainte in Grunnen]] [[Kategorie:Westerkertier (gemainte)]] {{Appendix}} idp7w7ayuwh8b9ivtin85mv4ove5znv 0 6821 333390 333256 2026-09-05T20:58:15Z Bdijkstra 3584 Versy [[Special:Diff/333256|333256]] van [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid 333390 wikitext text/x-wiki [[Ofbeelding:JaapEden.jpg|250px|thumb|n Scheuvelloper]] [[Ofbeelding:Houten schaatsen.JPG|350px|thumb|Fraise deurlopers; holten scheuvels zunder aanmôkte schoun dij onder de vouten bonden wuiren]] [[Ofbeelding:Tour skate ice1.jpg|350px|thumb|Scheuvel]] De '''scheuvel''' is n iezer dat onder de [[scho]]unen bonden wordt of aan de schounen vaastmôkt is, om zok doarmit over t [[ies]] te verploatsen, [[scheuvellopen]] nuimd. Aine dij de scheuvels broekt wordt n scheuvelloper nuimd.<ref>[http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M062596&lemmodern=scheuvel Scheuvels in dialect]</ref> == Glidsers == Oet aarcheologische vondsten is bleken dat der aal ien de oertied "scheuvellopen" wuir. t Was dou nog veuraal n kwestie van glieden. De alereerste scheuvels worden doarom '''glidskers''' nuimd; ''glids'', is n [[rib (anatomie)|rib]] of n [[middenvoutsbain]] van n [[kou]], [[peerd]] of [[haart (daaier)|haart]]. De glissers wuiren veurzain van goaten en mit pezen of oalvellen aan de vout vastmôkt. Om t ôfzetten op t ies te versimpeln, wuiren voak ain of twij stokken broekt. Loater wuiren ook prikstokken as helpmiddel ienzet. Glissers of botscheuvels binnen deur hail Europa terugvonden. Ien Nederlaand binnen zai middelkerwies veuraal broekt tuzzen 800 en 1200. == Glids-iezers == De glidser wuir ien de loop van de aiwen aal meer vervongen deur n holten scheuvels mit iezeren '''glids-iezer'''. Middelkerwies dee t glids-iezer om en bie 1400 zien ientree. Op middelaiwse printen en schilderijen binnen zie voak terug te vinden. Veurbeeld hiervan is de holtgravuur ''De val op het ijs van de heilige [[Lidwina van Schiedam]]'' van Johannes Brugman oet 1498. t Kunstwaark toont n gebeurtenis van sikkom honderd joar eerder woarop scheuvels mit glids-iezers op de aachtergrond ôfbeeld worden. == Hollaandse en Fraise scheuvels == Ien de 19e aiw kende man drij heufdsoorten scheuvels: de Hollaandse krulscheuvel, de Zuud-Hollaandse boanscheuvel en de Fraise scheuvel. Baaide Hollaandse scheuvelsoorten wuiren veuraal broekt om te zwieren over t ies (t loatere [[kunstscheuveln]]). Dizze scheuvels haren veulaal n sierleke krul aan de veurkaant. Bie de Fraise scheuvel gong t om snìlhaid. Dizze scheuvel haar n hoge haals van holt. De voutstoapel (t paart van de scheuvel woar of de voutzool op rust) was bie de Fraise scheuvel recht van vörm, in tieds dat dizze bie de Hollaandse scheuvel de vörm van n aacht haar. == Fraise deurlopers == De Fraise scheuvel oet de negentiende aiw mit n hoge haals en n schaarpe punt was nait hailmoal zunder gevoar. Op Duutse iesboanen wuir de Fraise scheuvel doarom verboden. As reaksie hierop wuir de haals veurzain van n sierlek en ongevoarlek ekkeltje. Nevven dizze aanpassen, wuir de scheuvel ien de loop van de tied aal laanger. De grootste verbeteren was aans t verlaangen van t scheuveliezer. Zo wuir om en bie 1875 de [[Fraise deurloper]] geboren, n scheuvel mit n grotere stabiliteit woarmit man n laangere slag môken kon. De scheuvel ston beschreven as deugdelk en vlot en was doarom veuraal bie körte-boanscheuvelers hail populèr. Om en bie de [[Tweede Wereldoorlog|Twijde Wereldkraig]] was hai tot wied boeten [[Fraislaand]] deurdrongen. == Noren == Op 10 febrewoari 1954 vijerde iesveraineg Thialf ien t Herenveen heur 75-joareg jubileum. Dit wuir vijerd mit n scheuvelloopwedstried. De Nederlaander Gerard Maarse (gos: Geert Moors) en de Noor Arne Johhansson luipen doarbie veur t eerst op stoalen hoge Noren. Heur tegenstaanders op de maist nijmoodse Fraise deurlopers konden t twijtel nait biebenen. De invoasie van stoalen Noren was doarmee n feit. De holten deurlopers kregen n aal ollerwetser imago en de verkoop doalde dramoatisch. De nekslag veur honderden Nederlaandse scheuvelmôkers. == Soorten scheuvels == === Op t ies === * [[Friese doorloper|Fraise deurlopers]] * [[Glijijzertje|Glidsiezerkes]] (kinderscheuvels) * [[Lege Noor]] en [[Hoge Noor]] * [[Klapscheuvel]] * [[Kunstloopscheuvel]] * [[Noor (scheuvel)|Noren]] * [[Rondloopscheuvel]] (veurloper van kunstloopscheuvel) * [[Ieshockeyscheuvel]] === Op t laand === * [[Rolscheuvels]] * [[Inline-scheuvels]] == Leegsaksisch == * [[Drèents]]: ''scheuvel, skeuvel'' (waarkwoord: ''scheuvels rönnen'') * [[Grunnegs]]: ''scheuvel'' (waarkwoord: ''scheuvellopen'') * [[Oostfreisk]]: ''scheuvel'', ''skeuvel'' (Platduutse skriefwies: ''schöfel'') * [[Sallaans]]: ''scheuvel, schaatse'' * [[Stellingwarfs]]: ''scheuvel, schaetse'' * [[Tweants]]: ''scheuvel, schaatse'' * [[Veluws]]: ''schaots{{small()|e}}'', ''schaose'' == Boetende hìnwieze == * [http://www.schaatsmuseum.nl/ Scheuvelsmuseum ien Hindeloop] {{Bron}} [[Kategorie:Grunnegs artikel]] [[Kategorie:Scho]] dq47tg704nv1qp5p1gs1082eyhb5a6k 0 7242 333394 333368 2026-09-05T21:00:13Z Bdijkstra 3584 Wysigingen döär [[Special:Contributions/~2026-48198-65|~2026-48198-65]] ([[User talk:~2026-48198-65|oaverleg]]) weaderümmedraid tot de lätste versy van [[User:Blerienk|Blerienk]] 328082 wikitext text/x-wiki [[Ofbeelding:LocationAsia.png|right|300px|Azie]] '''Azie''' is t grootste [[kontinent]] ter wereld. Aan de westkaant grenst t aan [[Europa (werelddeel)|Europa]] en [[Afrika]], in t noorden aan de [[Arktische Ozeoan]], in t oosten en zuudoosten aan de [[Grode Ozeoan]] en in t zuden aan de [[Indische Ozeoan]]. In t joar 2006 woonde der op t kontinent sikkom 3,97 miljard [[mense|mìnsken]], dit is 61% van de totoale wereldbevôlken (6,50 miljard). Azie bedekt mit n oppervlakte van 43.810.000 km², 8,6% van de totoale oppervlakte van de [[eerde]] en 29,4% van de totoale laandoppervlakte. == Definitsie van Azie == t Kontinent Azie wordt definieerd deur Europa en Afrika ôf te trekken van de [[Afrika-Eurazie|Afrika-Euraziatische]] laandmassa. De precieze grenzen van t kontinent binnen nait hailmoal dudelk (spesjoal veur [[kartogroaf|nait-kartogroafen]]). Azie en Afrika binnen van mekoar schaaiden deur t [[Suezknoal]] ([[Laandengte van Suez]]). De grens van Europa en Azie lopt grofweg via de [[Dardanellen]], de [[Zee van Marmara]], de [[Bosporus]], de [[Zwarte Zee]], t [[Kaukasusgebaargte]] (nait hailmoal onomstreden summege mìnsken ploatsen de liende via de [[Koema-Manytsjleegte]]), de [[Kaspische Zee]], de [[Oeral (revier)|Oeralrivier]] (nevvens aanderen de [[Emba]]rivier) en de [[Oeral (gebaargte)|Oeral]] noar [[Nova Zembla]]. '''De volgende gebieden valen dus hieronder:''' * t Aziatische vaastelaand; * de [[eilaand|ailaanden]] op t Aziatisch [[kontinentoal plat]]; * ailaanden dij nait op t Aziatisch kontinentoal plat liggen môr gewoonlek zain worden as dail van Azie; == Laanden in Azie == Tot Azie beheuren de volgende gebieden (alfabetisch): {| style="margin:0 auto;" align=center width=100% |align=left colspan=2|'''Onôfhaankelke laanden:''' [[Afghanistan]] – [[Armenie]] – [[Azerbaidzjan]]<ref name="Azerbaidzjan" /> – [[Bahrein]] – [[Bangladesh]] – [[Bhutan]] – [[Brunei]] – [[Kambodja]] – [[Volksrippebliek China|China]] – [[Cyprus]]<ref name="Cyprus" /> – [[Egypte (laand)|Egypte]]<ref name="Egypte" /> – [[Filipienen]]<ref name="ailaanden" /> – [[Georgie]] – [[India]] – [[Indonezie]]<ref name="ailaanden" /><ref name="Indonezie" /> – [[Irak]] – [[Iran]] – [[Israël]] – [[Japan]] – [[Jemen]] – [[Jordanie]] – [[Kazachstan]]<ref name="Kazachstan" /> – [[Kirgizie]] – [[Koeweit]] – [[Laos]] – [[Libanon (laand)|Libanon]] – [[Malediven]]<ref name="ailaanden" /> – [[Malaizie]] – [[Mongolie]] – [[Myanmar]] – [[Nepal]] – [[Noord-Korea]] – [[Oezbekistan]] – [[Oman]] – [[Oost-Timor]]<ref name="ailaanden" /> – [[Pakistan]] – [[Qatar]] – [[Ruslaand]]<ref name="Ruslaand" /> – [[Saoedi-Aroabie]] - [[Singapore]] – [[Sri Lanka]] – [[Syrie]] – [[Tadzjikistan]] – [[Thailaand]] – [[Turkije]]<ref name="Turkije" /> – [[Turkmenistan]] – [[Verainde Arabische Emiroaten]] – [[Vietnam]] – [[Zuudkorea]] |- |align=left colspan=2| '''Gebieden mit betwiste stoatus / bezette gebieden:''' [[Abchazie]] - [[Aksai Chin]] – [[Gazastrook]] – [[Jammu en Kasjmir (gebied)|Jammu en Kasjmir]] – [[Koerdistan]] – [[Nagorno-Karabach]] – [[Paracelailaanden]]<ref name="ailaanden" /> – [[Shaksgam]] – [[Spratly-ailaanden]]<ref name="ailaanden" /> – [[Taiwan]]<ref name="Taiwan" /> – [[Tibet (gebied)|Tibet]] – [[Turkse Republiek Noordcyprus]]<ref name="Cyprus" /><ref name="ailaanden" /> – [[Westelke Jordoanoever]] - [[Zuudossetië]] |} == Noten == <references> <ref name="ailaanden">Aalhouwel dizze ailaanden nait op t Aziatisch kontinentoal plat liggen worden ze normoal sproken toch zain as ailaanden dij bie Azie heuren.</ref> <ref name="Cyprus">Ôfhaankelk van de bron wordt Cyprus soms zain as n Europees, dan weer as n Aziatisch laand.</ref> <ref name="Azerbaidzjan">Gedailte in t zuden van t Kaukasusgebaargte.</ref> <ref name="Egypte">Gedailte in t oosten van de [[Laandengte van Suez]] ([[Suezknoal]]).</ref> <ref name="Indonezie">Gedailte in t westen van de [[Zee van Halmahera]], de [[Keramzee]] en de [[Arafurazee]].</ref> <ref name="Kazachstan">Gedailte in t oosten van t gebaargte [[Oeral (gebaargte)|Oeral]] en de rivier de [[Oeral (revier)|Oeral]].</ref> <ref name="Turkije">Gedailte in t oosten en t zuden van de [[Bosporus]], de [[Zee van Marmara]] en de [[Dardanellen]].</ref> <ref name="Ruslaand">Gedailte in t oosten van t [[Oeral (gebaargte)|Oeralgebaargte]].</ref> <ref name="Taiwan">Nevvens summege mìnsken is Taiwan n onôfhaankelk laand, nevvens n aander weer een provìnzie van de [[Volksrippebliek China|Vôlksrepubliek China]]. Bovendien claimt China Taiwan ook nog as n provìnzie. De stoatus van Taiwan is betwist en doarom stait t bie betwiste gebieden.</ref> </references> {{Dialekt|gos}} [[Kategorie:Azië| ]] 78rob42od004bpd01rjkma0kf0fsryf 0 7458 333404 333235 2026-09-05T21:14:30Z Bdijkstra 3584 /* Verwiezingen */ 333404 wikitext text/x-wiki {{etelazie}} {{Zie dv|'t Artikel [[Nedersaksische meziek]] böd een beschrieving van de Nedersaksische meziek van vrogger töt now.}} '''Nedersaksische volksleidjes''' bint leidjes, al dan niet veur kiender, die ofkomstig bint oet de Nedersaksische gebieden. Disse leidjes huft niet altieds in 'n [[Nedersaksisch]] dialekt schreven te weden. Hieronder steeit de tekst van een köppel volksleidjes. == Achterhookse volksliedjes == === Sunte-Marten-liedje === :Vandaag is 't Sunte Marten en morgen Sunte Kruk. :Wi'j hebt nog goeie harten wi'j sloat ze stuk veur stuk. :Hölleken op een tölleken, Sunte Martens kölleken. :Geef wat, hol wat, geef den armen Thomas wat. :'k kwam eens bij een rijke man, den zovele geven kan, :gevend zal hij leven, Zalig zal hij sterven, :de hemel zal hij erven, God zal hem belonen met honderddoezend kronen. :Met honderddoezend rökskes an. :En doar kump Sunte Marten an. === Liedje veur de foekepot === ''Liedje uut 't artikel oaver de Rommelpot op de [http://nl.wikipedia.org/wiki/Rommelpot Nederlaanstalige Wikipedia]:'' :Foekepotterij, foekepotterij, :geef mien een cent, dan goa ik weer veurbij. :Ik heb geen geld um brood te kopen, :deurum mot ik met de foekepotte lopen. :Foekepotterij, foekepotterij, :geef mien een cent dan goa ik weer veurbij. === Wie gaot met? === ''Uut: [https://web.archive.org/web/20071206035753/http://cf.hum.uva.nl/dsp/ljc/anoniem/vloten/1-15.html Dr. Johannes van Vloten (1894). ''Nederlandsche baker- en kinderrijmen. Vierde veel vermeerderde druk''. Leiden: Sijthoff.]'' :Wie gaot met? Wie gaot met? :Wie gaot met nar Rommelskerken, :Waar de seuvetien boeren satten :Die de achttien skinken fratten? :Wie gaot met? Wie gaot met? :Wie gaot met nar Rommelskerken? == Drèentse volksliedties == [[Ofbeelding:BerendBotje RA.JPG|thumb|250px|Berend Botje in Zuudlaoren]] === Berend Botje === :Berend Botje ging uit varen, :met zijn scheepje naar Zuid-Laren. :De weg was recht, de weg was krom, :nooit kwam Berend Botje weerom. :Eén twee drie vier vijf zes zeven, :waar is Berend Botje gebleven? :Hij is niet hier, hij is niet daar, :hij is naar Amerika. :Berend Botje ging uit varen, :met zijn scheepje naar Zuid-Laren. :De weg was recht, de weg was krom, :nooit kwam Berend Botje weerom. :Eén twee drie vier vijf zes zeven, :waar is Berend Botje gebleven? :Hij is niet hier, hij is niet daar, :hij is naar Amerika. === Sunt-Meerten-liedtien === :Sunt-Meerten, Sunt-Meerten. :De koeien hebben steerten, :de maagies die hebt rokkies an. :Daor komp Sunt-Martines an. === Achter op Scheloo is 't knollengruin bevroren === :Achter op Scheloo is 't knollengruin bevroren :Falderalderiere, falderalderare :Achter op Scheloo is 't knollengruin bevroren :Falla, falderaldera :En daor hef Jan Pieks zien dochter bie verleuren :Falderalderiere, falderalderare :Daor hef Jan Pieks zien dochter bie verleuren :Falla, falderaldera :En oes alderkleinste zwientie det vret al erpelschillen :Falderalderiere, falderalderare :Oes alderkleinste zwientie det vret al erpelschillen :Falla, falderaldera :En van 't zummer zat den Poep al op die hoge Rolder toren :Falderalderiere, falderalderare :Van 't zummer zat den Poep al op die hoge Rolder toren :Falla, falderaldera :En as ie daor nog zat, dan was ie vast bevroren :Falderalderiere, falderalderare :As ie daor nog zat, dan was ie vast bevroren :Falla, falderaldera [https://web.archive.org/web/20241216164615/https://www.liederenbank.nl/image.php?recordid=75244 ''Tekst, wieze en ezungen opnaome van dit liedtien mit uutleg, uut de Nederlaanse Liederenbaanke van 't Meertens Instituut''] [https://web.archive.org/web/20241215171325/https://www.verhalenbank.nl/extra.php?info=tekst&idnummer=WEV011501&volksverhaal_type=&atu_type= ''Körtere, ofwiekende versie mit aandere uutleg, uut de Nederlaanse Volksverhalenbaanke van 't Meertens Instituut''] De dichter [[Hans Heyting]] hef dit liedtien verwarkt in zien gedicht 'En achter op Scheloo...' Een fragment daoruut: ''Daor achter dat glas slap / dat wichtien, dat snaore! / 'k Zie liever een glas / met 'n bel olde klaore! / Ein prosit, ein prosit, / waorum zal ik treuren! / En achter op Scheloo / is 't knollegruun bevreuren!'' (Uut H. Nijkeuter (2005). ''De dichter en de wichter. Verzamelde gedichten van Hans Heyting''. Zuudwolde: Stichting Het Drentse Boek) 't Knollegruun bevreur wal op meer plaatsen: d'r is ok een variaant 'In Hardenbarg is 't knollegruun bevreuren'. (L. Jonker (1939). ''Harm, de boer van 't Hoogelaand''. Möppelt: Boom) === Suja, mien lam === ''Uut: [https://web.archive.org/web/20071206141734/http://cf.hum.uva.nl/dsp/ljc/anoniem/vloten/1-04.html Dr. Johannes van Vloten (1894). ''Nederlandsche baker- en kinderrijmen. Vierde veel vermeerderde druk''. Leiden: Sijthoff.]'' ::Suja, mien lam! ::Vao komt er an; :Mouder zal dai 'n poppechien koopen ::Met klunnen d'r an, ::Met klunnen d'r an. === Suze, suze === ''Uut: Dr. G.H. Kocks (1997). Woordenboek van de Drentse dialecten. M-Z. Assen: Van Gorcum. Ingaank: ''suzen'' '' :Suze, suze kindtien :Pappot stiet in het spindtien :Zute melk met wittebrood :Over een jaor is het kindtien groot ''(In 't Woordenboek an-ehaalde bron: [[J.H. Bergmans-Beins]])'' :Suze, suze, poppien :Hest doe pien in het boekien of zint dien voeties kold :Vuurtien zul wij stoken :Pappien zul wij koken :Het wiegien giet van rik, rak :Veur oes kleine dikzak ''(In 't Woordenboek an-ehaalde bron: [[Maandblad Drenthe]] ([[Börger]]))'' === Zoo ridt de akkerman === ''Uut: [https://web.archive.org/web/20071206122215/http://cf.hum.uva.nl/dsp/ljc/anoniem/vloten/1-07.html Dr. Johannes van Vloten (1894). ''Nederlandsche baker- en kinderrijmen. Vierde veel vermeerderde druk''. Leiden: Sijthoff.]'' :Zoo ridt de akkerman :Met de peerdties zachies an, :Zóó rieden de heeren :Mit de wilde peeren. === Paosliedties uut Dwingel === ''Uut: [https://web.archive.org/web/20071208022332/http://cf.hum.uva.nl/dsp/ljc/anoniem/vloten/feest5.html Dr. Johannes van Vloten (1894). ''Nederlandsche baker- en kinderrijmen. Vierde veel vermeerderde druk''. Leiden: Sijthoff.]'' :Heb i ook 'en olde mande, :Die wie toe Paoschen brande, :Heb i ook 'en bossien riet? :Aors hebben wi veur 't Paoschvuur niet? :Heb je ook olle wanne, :Die we Paoschmaandag kunne branne? :Of 'n bosse riet? :Anders hewe Paoschmaandag niet. === Jan Toerelier === ''Uut: L. Jonker (1939). ''Harm Boerenlèven an de Riest''. Möppelt: Boom'' :Jan Toerelier, de bienties, de bienties, :Jan Toereloer, de bienties van de vloer. === Drie sjeun tamboers === ''Uut: L. Jonker (1939). ''Harm Boerenlèven an de Riest''. Möppelt: Boom'' :Drie sjeun tamboers, die kwamen al uut 't oosten, :Rombom, zo sleug er de trom, :Die kwamen al uut 't oosten, rombom. :De jongste van die drie zag daor een aordig magien, :Rombom hij sleug er de trom, :Zag daor een aordig magien, rombom. :Zeg magienlief, ik wille mit oe gaon trouwen, :Rombom ik slao er de trom, :Ik wille mit oe gaon trouwen, rombom. :Wel sjeun tamboer, dan muj mien vader mar vraogen, :Rombom, wat maal ik er om, :Dan muj mien vader mar vraogen, rombom. :Zeg olde heer, mag ik mit oen dochter trouwen, :Rombom, ik slao er de trom, :Mag ik mit oen dochter trouwen, rombom. :Wel sjeun tamboer, zeg mij wat is oen riekdom, :Rombom, ie slaot er de trom, :Zeg mij wat is oen riekdom, romdom. :Mien riekdom is, daor wil ik niet um jokken, :Rombom, ik slao er de trom, :Een tromme mit twei stokken, rombom. :Nee sjeun tamboer, dan kuj mien dochter niet kriegen, :Rombom, zo slaot er de trom, :Dan kuj mien dochter niet kriegen, rombom. :Mien vader is groothartog van Bretanje, :Rombom, zo slao ik er de trom, :Groothartog van Bretanje, rombom. :O, sjeun tamboer, dan mag ie mien dochter trouwen, :Rombom, slao op mar de trom, :Ie magt mien dochter trouwen, rombom. :Nee olde heer, now wi'k heur niet meer hebben, :Rombom, wat maal ik er om, :Now wi'k heur niet meer hebben, rombom. === Ik had zo geern een hennegien === ''Uut: L. Jonker (1939). ''Harm Boerenlèven an de Riest''. Möppelt: Boom'' :Ik had zo geern een hennegien, :'s Aovends naor zien bennegien, :'s Morgens vrog van 't rik, :Hier bin ik. :En toe ik had een hennegien, :Toe wo'k ook hebben een haan, :Kukeleku zo zeg mien haantien, :Klok zo zeg mien hennegien, :'s Aovends naor zien bennegien, :'s Morgens vrog van 't rik, :Hier bin ik. :En toe ik had een haan, :Toe wo'k ook hebben een zwaan, :Laankhaals zo hiet mien zwaantien, :Kukeleku zo zeg mien haantien, :Klok zo zeg mien hennegien, :'s Aovends naor zien bennegien, :'s Morgens vrog van 't rik, :Hier bin ik. :En toe ik had een zwaan, :Toe wo'k ook hebben een gaans, :Witte veren drag mien gaansien, :Laankhaals zo hiet mien zwaantien, :Kukeleku zo zeg mien haantien, :Klok zo zeg mien hennegien, :'s Aovends naor zien bennegien, :'s Morgens vrog van 't rik, :Hier bin ik. :En toe ik had een gaans, :Toe wo'k ook hebben een skaop, :Trippeltrap zo hiet mien skaopien, :Witte veren drag mien gaansien, :Laankhaals zo hiet mien zwaantien, :Kukeleku zo zeg mien haantien, :Klok zo zeg mien hennegien, :'s Aovends naor zien bennegien, :'s Morgens vrog van 't rik, :Hier bin ik. :En toe ik had een skaop, :Toe wo'k ook hebben een koe, :Slindermaker hiet mien koegien, :Trippeltrap zo hiet mien skaopien, :Witte veren drag mien gaansien, :Laankhaals zo hiet mien zwaantien, :Kukeleku zo zeg mien haantien, :Klok zo zeg mien hennegien, :'s Aovends naor zien bennegien, :'s Morgens vrog van 't rik, :Hier bin ik. :En toe ik had een koe, :Toe wo'k ook hebben een peerd, :Hardedraver hiet mien peerdtien, :Slindermaker hiet mien koegien, :Trippeltrap zo hiet mien skaopien, :Witte veren drag mien gaansien, :Laankhaals zo hiet mien zwaantien, :Kukeleku zo zeg mien haantien, :Klok zo zeg mien hennegien, :'s Aovends naor zien bennegien, :'s Morgens vrog van 't rik, :Hier bin ik. === Varsien veur een [[gespin]] === ''Uut: L. Jonker (1939). ''Harm Boerenlèven an de Riest''. Möppelt: Boom'' :De klok slöt acht, wat wordt 't laat, :Waor of mien Klorus blif? :Ik twiefel an zien trouw. :Miskien hef hij berouw. :Det hij der 'n maagien zonder geld, :Evraogd hef töt zien vrouw, :Det hij der 'n maagien zonder geld, :Evraogd hef töt zien vrouw. === Nog een [[gespin|spinneliedtien]] === ''Uut: L. Jonker (1939). ''Harm Boerenlèven an de Riest''. Möppelt: Boom'' :Toe ik ter op Neerlaands bargien stund, :Keek ik er 't zeegat in, :Daor zag ik een skeepien zeilen, :Der waren drei ruterties in, :Ien van de drei was naor mien zin, :Ien van de drei was naor mien zin. === Hier lig mien Dorus === ''Uut: L. Jonker (1939). ''Harm Boerenlèven an de Riest''. Möppelt: Boom'' :Hier lig mien Dorus in 't graf, :Mien alderbeste vrind. :Wat hef die lieve jongeling, :Mij tederlijk bemind. == Grunnegse vèrskes == [[Ofbeelding:Groningen, Peerd van ome Loeks.jpg|thumb|right|t Peerd van Ome Loeks veur t Heufdstation in Stad]] === Peerd van Ome Loeks === ''Ome Loeks was n Grunneger dij aigelks [[Lukas van Hemmen]] haitte (Lukas (Nl) = Loeks (Gr)). Dizze kirrel was kastelain en aigender van runpeerden (n belaangrieke sport in [[Grunnen (stad)|Stad]] en der om tou). Hai was ain van de populèrste peerdholders en dou zien peerd Appelon oet de tied gong, begonnen n hail ìnde mìnsken dit vèrske zingen op melodie van t sunterkloaslaidje "Daar wordt aan de deur geklopt". Tegenswoordeg is dit t maist bekìnde en populère volkslaidje in Stad en [[Ommelanden|Ommelaand]], woarnoa t stadsbestuur in 1959 besloot om bie Heufdstesjon ien Stad n staandbeeld te ploatsen.'' :Peerd van Ome Loeks is dood, :Loeks is dood, Loeks is dood :Peerd van Ome Loeks is dood, :harstikke dood. :Guster nog goud gezond, :sluig hai mit steert in t rond :Peerd van Ome Loeks is dood, :harstikke dood. :Haar ik hom môr vreten geven, :den was er in leven bleven :Peerd van Ome Loeks is dood, :harstikke dood. === Damster Kaarms === ''Schreven ien t Oldambtsters van de Woldstreek. n Populèr vèrske bie de subverainen "Omlandia" van t [[G.S.C. Vindicat atque Polit]].'' :Dou ik van Damster kaarms kwam :Holderdebolder joep joep :Dou ik van Damster kaarms kwam :ien onderbroek :Toun zag ik doar ain wichie stoan :holderdebolder joep joep :Ik vruig heur of ze midde wol goan :Zie zeede van nee môr ze mainde van joa :Toun binnen soamen noar berre tou goan :En ien dij broek doar zag ik mie ain scheur :Toun stak ik doar mien soabel deur :Noa negen moanden kwam der ain kind :Toun mos ik veur de rechter kommen :Hai vruig mie of ik t doan haar ik :Zeede van nee, môr mainde van joa === Ain boer wol noar zien noaber tou === :Ain boer wol noar zien noaber tou :Hai boer hai :Ain boer wol noar zien noaber tou :Hai boer hai :Zien wief dij wol mit hom goan :Dom dom dom dai :Zien wief dij wol mit hom goan :Dom dom dom dai :Nee wief doe most thoeze blieven :Hai boer hai :Nee wief doe most thoeze blieven :Hai boer hai :Most spinnen en naaien :Van dom dom dom dai :Most spinnen en naaien :Van dom dom dom dai :Dou boer weer ien hoeze kwam :Hai boer hai :Dou boer weer ien hoeze kwam :Hai boer hai :Zee'e wief, wat hestoe wel doan? :Dom dom dom dai :Zee'e wief, wat hestoe wel doan? :Dom dom dom dai :Môr t wief kreeg dou berrestok :Hai boer hai :Môr t wief kreeg dou berrestok :Hai boer hai :En sloug hom dou op zien kop :Dom dom dom dai :En sloug hom dou op zien kop :Dom dom dom dai :En boer gong noar zien noaber kloagen :Hai boer hai :En boer gong noar zien noaber kloagen :Hai boer hai :Mien wief het mie op kop sloagen :Van dom dom dom dai :Mien wief het mie op kop sloagen :Van dom dom dom dai :En noaber zee "Net zie zo" :Hai boer hai :En noaber zee "Net zie zo" :Hai boer hai :Mien wief dij dut krek zie zo! :Dom dom dom dai :Mien wief dij dut krek zie zo! :Dom dom dom dai === Sunt-Meerten-laidke (1) === :Sunt-Martinus bisschop :mit zien roege muts op, (''of'':mit zien hoge houd op) :mit zien laange stevels aan, (''of'':mit zien laange slipjaas aan) :doar komt Sunt-Martinus aan. === Sunt-Meerten-laidke (2) === :k Staai veur joen deur en t is duuster, :mit mien lanteern en ik luuster :komt der nog ain? :ik kin niks zain :aans gaai k weer vot in t duuster :Of :k loop in mien ain in t duuster :met mien lanteern en ik fluuster :komt der nog ain? :ik kin niks zain :aans gaai k weer vot in t duuster === Sunt-Meerten-laidke (3) === :Mien lutje lanteern, :ik zai die zo geern, :doe daanst deur de stroaten :dat kist ja nait loaten :Mien lutje lanteern, :ik zai die zo geern === Laidke veur de foekerommelpot === ''Dit laidke komt van de [http://www.sillius.nl/groningana/foekerommelpot.html Grunneger Bladzieden]:'' :k Heb zo laank mit de foekepot lopen :k Heb gain geld om n brood te kopen :Rommelpotterij, rommelpotterij :Geef mie n oortje din goa ik veurbie :Din goa ik noar de heren :En loat mien potje smeren :Din goa ik noar de Fransen :En loat mien potje dansen :Din goa ik noar de smid, smid, smid :En zeg: wat is mien potje wit. === Sloaplaidkes === ''Uut: [https://web.archive.org/web/20071206141734/http://cf.hum.uva.nl/dsp/ljc/anoniem/vloten/1-04.html Dr. Johannes van Vloten (1894). ''Nederlandsche baker- en kinderrijmen. Vierde veel vermeerderde druk''. Leiden: Sijthoff.]. Schreven ien t Stadjeders; schriefwieze en inhold korrigeerd.'' :1 :Suze, nanje, mien poppien, :Ik waig die mit mien sloffen, :Ik waig die mit mien schou, :Poppien, doe dien oogies tou. :2 :Suze, nanje, ik waige die, :Waarst doe wat grooter, dan sluig ik die, :Moar dou bist mi nog al te klain, :t Mout die moar deur de vingers zain. ===Waiten je wel, waar Jan-man woont?=== ''Uut: [https://web.archive.org/web/20071208142318/http://cf.hum.uva.nl/dsp/ljc/anoniem/vloten/1-16.html Dr. Johannes van Vloten (1894). ''Nederlandsche baker- en kinderrijmen. Vierde veel vermeerderde druk''. Leiden: Sijthoff.]. Schreven ien t Westerwôlds; schriefwieze en inhold korrigeerd.'' :Waiten je wel, woar Jan-man woont? :Jan-man woont om t houkien, :Jan-man het zin wief verkocht :Veur ein dreisìnts koukien. :Jan minen man, :Komst doe môr an; :Wi willen mekander helpen; :Ik zal di de boksen lappen, :En doe zellst voor mi melken. === Jaap, Jaap, Jeude === ''Uut: [https://web.archive.org/web/20071206035753/http://cf.hum.uva.nl/dsp/ljc/anoniem/vloten/1-15.html Dr. Johannes van Vloten (1894). ''Nederlandsche baker- en kinderrijmen. Vierde veel vermeerderde druk''. Leiden: Sijthoff.]. Schreven ien t Stadjers; schriefwieze en inhold korrigeerd.'' :Jaap, Jaap, Jeude! :Wat hest dou in dien zak? ::n Maattien jenever ::En n proempien tabak. === Heila, boer! De brij is zoer === ''Uut: [https://web.archive.org/web/20071206174718/http://cf.hum.uva.nl/dsp/ljc/anoniem/vloten/1-17.html Dr. Johannes van Vloten (1894). ''Nederlandsche baker- en kinderrijmen. Vierde veel vermeerderde druk''. Leiden: Sijthoff.]. Schreven ien t Westerkertaaiers; schriefwieze en inhold korrigeerd.'' :Heila, boer! De brij is zoer, :De slaif ligt in de aaske; :As de boer nait beter oppaast, :Dan komt hie in de kaaste. === Woar is hier de moane? === ''Uut: [https://web.archive.org/web/20071206174718/http://cf.hum.uva.nl/dsp/ljc/anoniem/vloten/1-17.html Dr. Johannes van Vloten (1894). ''Nederlandsche baker- en kinderrijmen. Vierde veel vermeerderde druk''. Leiden: Sijthoff.] Schreven ien t Westerkertaaiers; schriefwieze en inhold korrigeerd.'' :Woar is hier de moane? :De moane is hier niet, :De moane is doar niet, :De moane is achterwege. === Wie wil nou de bokse lappen === ''Uut: [https://web.archive.org/web/20071206174718/http://cf.hum.uva.nl/dsp/ljc/anoniem/vloten/1-17.html Dr. Johannes van Vloten (1894). ''Nederlandsche baker- en kinderrijmen. Vierde veel vermeerderde druk''. Leiden: Sijthoff.]. Schreven ien t Westerkertaaiers; schriefwieze en inhold korrigeerd.'' :Wie wil nou de bokse lappen, ::Zonder noad, zonder droad, ::Zonder knecht of kameroad? ::Is doe gorte goar? === Fidel, di, dom === ''Uut: [https://web.archive.org/web/20071208114531/http://cf.hum.uva.nl/dsp/ljc/anoniem/vloten/1-18.html Dr. Johannes van Vloten (1894). ''Nederlandsche baker- en kinderrijmen. Vierde veel vermeerderde druk''. Leiden: Sijthoff.]. Schreven ien t Stadjers; schriefwieze en inhold korrigeerd.'' :Fidel, di, dom, :Dien bainen binnen krom, :Dien bochel is dien ransel. :Scheer die weg dou mosterdjong, :Ik wil niet mit die daansen. ===Spoukien, spoukien, Hillebrandt === ''Uut: [https://web.archive.org/web/20071206081957/http://cf.hum.uva.nl/dsp/ljc/anoniem/vloten/speel5.html Dr. Johannes van Vloten (1894). ''Nederlandsche baker- en kinderrijmen. Vierde veel vermeerderde druk''. Leiden: Sijthoff.]. Schreven ien t Westerwôlds; schriefwieze en inhold korrigeerd.'' :Spoukien, spoukien, Hillebrandt, :Kom van boven en lang mi de hand. ===Jan Pankouk=== :Jan Pankouk :Jan Pankouk :Jan eerdappeldaif :Zat onder de toavel :en scheet in de slaif. :moeke zee wat dust doe doar :ik moak pa zien eten kloar ===Hop hop peerdje=== ''Dit vèrsie wordt zongen deur n wazzende terwiel der n leutje op de knij zit. As t vèrsie begunt, gaait de wazzende op en neer mit zien bain woardeur t leutje begunt te wuppen. Op stee van <nowiki>{{noam}}</nowiki> wordt de noam invuld van t kind dij op de knij zit. Dit open stee bestaait oet twij lettergrepen. Schreven ien t Veenkelonioals.'' :Hop hop peerdje rie noar de stad. :Hoal os ...<nowiki>{{noam}}</nowiki>... koekies zat. :Koekies as ain woagen rad; :Het er/ze de haile weke wat. === Grönneger lijdtien === ''Schreven in 1831 in t Stadsgrönnegs. t Is schreven veur de luu oet Stad dij noar Bèlgie gongen om de opstaand neer te sloan.'' :Nouw nog een lijd veur t algemijn, :k Kan t Hollans nijt begriepen :Het Grönnegs kan hier iederijn; :Zo t olde zingt, zal in t gemijn, :Ook t jonge goudje piepen. :Der is en volk, dat volk is dom, :Dat vlökt op laand en Köning; :Dat volk ligt veur de hogen krom, :Dij speulen mit dat volk wt om, :En smeren t volk mit höning. :Dat volk smoorde in zien aigen smeer; :k Wol t was, woar ik het gunde; :Och, geef dat volk ons nooit nijt weer, :Dou met dat volk, o lijve Heer! :Wat t weerd is! - Fui, t is zunde! :Dou trokken de studenten op, :De krieglu en de schutters; :Dij gaffen heur wat op de kop, :De Buren luien in galop! :Moar onze eur wuir lutters! :Nouw bin studenten weer in hoes, :t Is oet met heu ellende! :Ze sluigen t volk met man en moes; :Nouw drinkt zuk old en jonk n roes :De bliedschop het gijn ende! :De bisschop dij van Munster kwam, :t Is haile lank al leden, :Dij sluigen ze ook al krom en lam. :Nouw zigt men: t Is dezölfde stam, :Vn nouw en van t verleden! ===n Vrijer aan de deur=== ''Vanôf t twijde koeplet wordt allend de eerste zin nuimd. De twijde en vaaierde lienen van t eerste koeplet binnen bie aal koepletten t zulfde. De daarde komt aaltieds overain mit de eerste.'' :Moeke, der staait n vrijer aan de deur, :Fiekedom, fiekedom, fieke-dieredom :Moeke, der staait n vrijer aan de deur, :Ha-le-lu-jah! :Vroag ais, wat hai drinken wil. :Tee mit widde puntjes. :Vroag ais, wat hai eten wil. :Gört mit proemedanten :Vroag ais, woar hai sloapen wil. :Op het mooiste bèr in hoes. :Vroag ais, houveul geld hai het. :Honderdoezend gulden. :Loat hom din moar binnenkommen! ===Italienne=== :En dat gaait weer noar Osker tou, :Noar Oskert tou, :Noar Oskert tou, :En dat gaait weer noar Oskert tou, :''(stamp op de vloer)'' :En Osker is zo'n mooie stad, :Zo'n mooie stad, :Zo'n mooie stad, :En Oskert is zo'n mooie stad, :Zo'n mooie stad, hoezee! :En van Hambörg gaait t noar Ritsebuul, :Noar Ritsebuul, :Noar Ritsebuul, :En van Hambörg gaait t noar Ritsebuul, :Van Ritsebuul noar t maark. ==="Hup!" zee de gans=== :Doar kwam n gans oet Saksen, :Oet Saksen kwam n gans; :Dij was zo schoon geboren; :Van achteren en van voren; :"Hup!" zee de gans. :Weg was de gans! :Doar kwam n gans oet Saksen, :Oet Saksen kwam n gans; :Veur in de riegeboom, :Achter in de ziegeboom; :"Hup!" zee de gans. :Weg was de gans! ===Vraauwen Roukema, Narriman en Rozeboom=== :Vraauw Roukema, vraauw Roukema; :Wat hebben joe dikke titten; :Hou waiten joe dat, hou waiten joe dat; :Zie hangen ja sikkom tot op joen gat. :Vraauw Narriman, vraauw narriman; :Wat het joen man ain dikke; :Hou waiten joe dat, hou waiten joe dat; :Ik heb hom zulf ien handen had. :Vraauw Rozeboom, vraauw Rozeboom; :Wat binnen joe daip hìn zonken :As smörnsvroug, t hoantje kraait :Den is vraauw Rozeboom weer naaid. ''Voakentieds wordt de lèste kurze op zien (overdreven netjes) Hollaands zongen om de Hollanders ien de zoal aan tou spreken en op tou jutten.'' :Vrouw Rozeboom, vrouw Rozeboom; :Wat zijt gij diep gezonken; :Als 's ochtendsvroeg, het haantje kraait, :Is mevrouw Rozeboom genaaid. === Laid van de Zwaluw === ''Bekiek ook de Westfeelske versie. Zongen in [[Fraansum]].''<ref>Driemaandelijkse Bladen 1902 2e jaargang blz 101</ref> :Verleden joar dou ik hier weggong :Was dit vak vol, was dit vak vol :En nou is 't allemoal vertierelierd == Oostfraislaand == === Antje === ''Uut: [https://web.archive.org/web/20071208114531/http://cf.hum.uva.nl/dsp/ljc/anoniem/vloten/1-18.html Dr. Johannes van Vloten (1894). ''Nederlandsche baker- en kinderrijmen. Vierde veel vermeerderde druk''. Leiden: Sijthoff.]'' ::Antje! :Broad poerren in 't pantje, :Let de bonken stoan, :O-en seg: de kat het 't doan. ===Heite Sunte-Marten=== ''Uut: [https://web.archive.org/web/20071108214833/http://cf.hum.uva.nl/dsp/ljc/anoniem/vloten/feest10.html Dr. Johannes van Vloten (1894). ''Nederlandsche baker- en kinderrijmen. Vierde veel vermeerderde druk''. Leiden: Sijthoff.]'' :Heite Sunte-Marten, :De kalver sunt so darten, :De koojen hebben horens, :Klokken hebben torens. :De tuteretuut, :Dat leed is oet. :Oen dee dat leed wat wider kan, :Dee sing verdan; :Spiker, boor oen knüptang, :Is dat nieh 'n luutjen mooien sang? :ja - e, nee - e, :Schipper van Ariken, :Let sün seiel striken, :Let sün seiel up de top, :Geef mi wat in mün rommelpot, :'n Oortje of 'n appel, :Laat mi nieh to lange staan, :Ik moet nog 'n huuske wider gaan. :Kip, kap, keugel, :Sunder-Martens veugel, :Sunder-Martens dikkeboek, :Stekt sun eers to 't fenster oet. === Kip, kap keugel (Emden) === ''Uut: [https://web.archive.org/web/20071108214833/http://cf.hum.uva.nl/dsp/ljc/anoniem/vloten/feest10.html Dr. Johannes van Vloten (1894). ''Nederlandsche baker- en kinderrijmen. Vierde veel vermeerderde druk''. Leiden: Sijthoff.]'' :Kip, kap keugel, :Sunder-Martens veugel :Woel so wiët flegen :Al euver den Rün. :Hei je Sunder-Martens veugel niet sien? :Sunder-Martens gense :Sunt ook gaar te bense, :Biten de olle wive :De titten van den live, :Braden ze op 'n reuster, :Smekken ze as 'n keuster. :D'r vlogen twee robiintjes na 't papenhoes to, :Dat papenhoes weer d'r versloten, :De himmel stoen speerwijd open. :Als Josef oet de schale kwam, :He har d'r geen botter, :He har d'r geen brood, :He lee siin kop in Marye heur schoot. :Marye dee har d'r goerrel an, :Daar hongen wol doesent klokjes an. :De klokjes foengen an to pingelen, :Leeve engeltjes foengen an to singen, :Van hier an, van daar an. :Boven woont de rike man, :Dee oens waal wat geven kan. :Rike man te pere, :Oense lieve Heere :Dee let wassen :Good koorn oet good flassen, :Good koorn oen good liinsaad. :Trooke, is dat geen hoesgeraad? === Kip, kap keugel === ''Uut: [https://web.archive.org/web/20071108214833/http://cf.hum.uva.nl/dsp/ljc/anoniem/vloten/feest10.html Dr. Johannes van Vloten (1894). ''Nederlandsche baker- en kinderrijmen. Vierde veel vermeerderde druk''. Leiden: Sijthoff.]'' :Kip, kap keugel, :Sunder-Martens veugel :Sunder-Martens dikkeboek, :Steckt siin eers to 't fenster oet. :Hier woont 'n rike man, :Die veul geven kan. :Veul kan he geven, :Lank zal he leven; :Wen he koemt to starven, :De hemel sal he arven, :God sal 'm lonen :Mit hondert-doesend kronen, :Mit hondert-doesend klokjes d'r an, :Daar koemt Sunder-Marten an. == Oaveriesselse volksliedties == === Kop van Oaveriessel === ==== Hen den den ==== ''Ezungen riempien, eheurd in de [[Kop van Overiessel|Kop van Oaveriessel]]:'' :Hen den den, :wat veurig jaor een kiepien was :is now een olde hen! ''Vergeliek: 'Din, din, din, / Dat verleden jaar / Een piekje waar, / Is nu een ouwe hin.' ''<br /> ''Uut: [https://web.archive.org/web/20071208142318/http://cf.hum.uva.nl/dsp/ljc/anoniem/vloten/1-16.html Dr. Johannes van Vloten (1894). ''Nederlandsche baker- en kinderrijmen. Vierde veel vermeerderde druk''. Leiden: Sijthoff.]'' ==== Spik spak spaander ==== ''Ezungen riempien, eheurd in de [[Kop van Overiessel|Kop van Oaveriessel]]:'' :Spik spak spaander, :van 't iene bien op 't aander. ''Vergeliek: 'Klits, klats, klander, / Van d'eene bil op d'ander.' ''<br /> ''Uut: [https://web.archive.org/web/20071208142318/http://cf.hum.uva.nl/dsp/ljc/anoniem/vloten/1-16.html Dr. Johannes van Vloten (1894). ''Nederlandsche baker- en kinderrijmen. Vierde veel vermeerderde druk''. Leiden: Sijthoff.]'' ==== Waorom mag i'j neet mit eur naor Sevene gaon ==== Een centraole plek in et dörp [[Sevene]] in de [[Kop van Overiessel]] is 'de brogge'. Hier was töt zo 1950 een brogge over d'[[Olde Aa (Sevene)|Olde Aa]], mar de plek numen ze nog altied zo. Dit was een ontmoetingplek daoraj de leste ni'jgies konden vernemen. Ok wördden d'r wal ies vri'jers van buten hardhaandig an-epakt; de brogge stond daoromme bekend as een 'minne stee'. Steenwiekers zongen naor anleiding daorvan et volgende liedtien, toe-eschreven an Mr. 'Toone' Kamp. (Veur "i'j" moej' "hi'j" lezen en veur "eur" "heur": in et Steenwieks vaalt de ''h'' vaeke weg.) :Janna's moder hef wat :teugen Janna's skat, :waorom dat? :doof veur Janna's hartewense :geef mi'j Rense :blef et olde mense :en gien reden gef ze op :ze hef et aanders in de kop :et olde mense is wat vinnig :en braof zinnig :en zo hold' ze van mekaander :die bestemd bin d'een veur d'aander :en dat dot mi'j zo'n verdreet, :oe soms neet? :Waorom mag i'j neet mit eur :an de deure staon, :waorom mag i'j neet mit eur :naor Sevene gaon, :waorom mag i'j neet mit eur :mit eur aantien in zien haand :naor de enties kieken an de waeterkaant :waorom mag i'j neet mit eur :naor de steerns zien :en een smokkien geven of een zoegertien? :waorom mag i'j neet mit eur, :waorom mag i'j neet mit eur :jao, dat weet ik niet :eur moder is d'r neet veur. :Uut Weijdema, Dick (1986), ''Uit de geschiedenis van een turfgraversdorp: grepen uit de geschiedenis van Zuidveen, een voormalig turfgraversdorp in de Kop van Overijssel'', Kampen: IJsselakademie (spelling an-epast an de Stellingwarver en West-Overiesselse spelling) === Sallaand === ==== Bezweringsvarsien ==== ''Een soort bezweringsvarsien, det kiender mit menare op sjaanterige wieze zungen bi'j 't maken van fluities uut siepsapsiepiesholt (holt van de [[fluithout|liesterkral]]). Uut de'' [https://web.archive.org/web/20241217201228/https://www.verhalenbank.nl/extra.php?info=tekst&idnummer=AMPT00105&volksverhaal_type=&atu_type= ''Nederlaanse Volksverhalenbaanke van 't Meertens Instituut''] :Sap sap sieppien :Wanneer bin ie riepe :Ankome meitied :As de veugelkes eigies legt :Legt ze dan geen eier :Dan mar doppen :Gooi er de olde wieven :Mee tegen de koppen :Kop an bloeden :Bloed-bloed varken :Gaot er mee naor Marken :Gaot er mee naor Engelaand :Engelaand stiet in de braand :Wie ef dat edaone :Kleine Marietje :Wat ef sie op h'r schootje :Mooi mooi boekje :Wat staot er in te lèzen :Van vader en van moeder :Van zuster en van broeder :Wil d'r duppien nog niet of :Smiet 'm dan der kop mar of :D'r of, d'r of, d'r of ''D'r bint van dit varsien veule Nedersaksische variaanten in Nederlaand en in Duutslaand ([https://web.archive.org/web/20071206190746/http://cf.hum.uva.nl/dsp/ljc/anoniem/vloten/mei.html Nederlaanse veurbielden]). Halbertsma tiekenden een variaant op in de'' Overyssel Almanack ''(1836), mit de uutleg: "de twijg riip en gesneden zijnde, slaan de kinderen met het hecht van een mesje op een der groene rijsjes, tot dat de bast loslaat, dien zij er dan heel aftrekken en als een pijp gebruiken om op te fluiten of er erwten door te blazen. Zoo lang het kind met zijn mesje op den bast tikte, plag het oudtijds de volgende regelen te zingen" ([https://web.archive.org/web/20081014004045/http://www.northvegr.org/lore/grimmst/03804.php bron]):'' :Lange lange pipe, :wenneer bistou ripe? :Te Meye, te Meye, :as de veugeltjes eyer lekt. :'T ketjen op den dyk zat, :sute melk met brokken at. :Doe kwam de voele hesse :al met de scharpe messe, :wold et ketjen et oor afsnien; :it ketjen ging ant lopen :to hope, to hope! :de voele hesse ging lopen. :Heel of, half of, :houwe dijn den kop af, :so dood as een piere, :kump sün levendage net weer hiere. ''Naor 't bezweringsvarsien verwiest de titel van de uutgaove ''Wanneer bin ie riepe... : cursiefjes, ingezonden voor de streektaalwedstrijd 1984 georganiseerd door de IJsselakademie en de Dialektkringe Salland en Oost-Veluwe'' (Kampen: IJsselakademie).'' ==== [[Stöppelhaene]] ==== '''t Artikel [[Stöppelhaene]] beschrif dit Sallaanse oogstfeest. De spelling van 't liedtien is an-epast naor de [[Iesselakkedemie]]spelling, waordeur de titel eigenlijks '''Stöppelhäne''' zol mutten wèèn, mä deurdät 't zo bekend is, is de titel zo elaoten.'' :De roggebouw is of-edaone :En 't lääste voer is op-elään :Noe lao-wie 't wärk en steugie staone :En viert tesämen 't Stöppelhaene :Noe is dit zommerfees op tille :De tied van 't riepen van 't gewas :Wie määkt dan met mekäre wille, wille, wille :De Stöppelhaene zit in de gas :Wie määkt dan met mekäre wille, wille, wille :De Stöppelhaene zit in de gas :Dit is een fees veur boerenmeensen :Naor 'n aolen stiel in Sallaans laand :Wie könt oons niet wat bèters weensen :Noe 't drukke wärk is an de kaant :Een glassie zuut dät mag 't wè kossen :Met een ende wos zo uut de pan :Bi-w gangs dan zingen wie aole lieties en gaot hossen :De Stöppelhaene die kreit dervan :Bi-w gangs dan zingen wie aole lieties en gaot hossen :De Stöppelhaene die kreit dervan ==== Daor zatten zeuven kikkerties ==== ''Ezungen in [[Westenholte]] ([[Zwolle]]). Spelling ummezet.''<ref name=":0">Driemaandelijkse Bladen 1904 B.J. van Apeldoorn</ref> :Daor zatten zeuven kikkerties :Al in een boerensloot; :Zi'j zollen samen karmis 'olden :En speulden poot an poot: :Poot an poot :Lou is dood :Legt em in een kissien :Zet em een boerenklapmussien op :Dan liekt e net een menissien :Een menist, :Twee menist :De darde lig in de doodskist ==== Op een langslaper en een luilak ==== ''Ezungen in [[Westenholte]] ([[Zwolle]]). Spelling ummezet.''<ref name=":0" /> :Meimötte is opestaon :Hij kan wel weer nao bedde gaon :Luilak, spinneverdriet :Ken ie Jan de luilak niet? ==== Buten in de buuzen ==== ''Ezungen in [[Westenholte]] ([[Zwolle]]). Spelling ummezet.''<ref name=":0" /> :Buten in de buuzen :Daor lag een huntien dood :Zien startien was bevreuren :Zien billegies laggen bloot: :Toe kwam Liesien lonken :Die zeg: 'dat untien is dronken' :Toe kwam Jan de timmerman :Die spiekert dat untien zien startien weer an === Tweante === ==== Driekusman ==== ''Wör vuural in [[Tweante]] en n [[Achterhook]] ezungn en edaanst. t Is nit alleene n vèrske, mear dr heurt ook nen daans biej. As t "klap klap klap" ezungn wörd, klapt de daansers in de heande en as t "stap stap stap" ezungn wörd, treat ze met de veute. [http://www.youtube.com/watch?v=8h4KIodMRfE Opnoame]'' :Non wol ik wal s weetn wat Hendrieksken zeg :Hendrieksken zeg, Hendrieksken zeg :Non wol ik wal s weetn wat Hendrieksken zeg :Hendrieksken zeg: bô Joa! :Vader, Moder, weelt mie sloan :Ik mag neet mear met Driekus goan :Driekusman, driekusman, :keert oew s umme en kiekt miej s an. :Met de heandkes: klap klap klap, :Met de veutjes: stap stap stap. :Had ik diej, wat zol ik diej! :keert oew s umme en daanst met miej. ==== Stille mear mien Tuutje ==== ''Eheurd in [[Tweante]]. t Wördt ezungn duur mooders as n keend gölnd in thoes keump. n [[Riessen]]sen komiek [[Harm oet Riessen]] hef dr ne opname van maakt: [http://www.youtube.com/watch?v=68FY3bnW40g Harm oet Riessen - Stille mear min tuutje].'' :Stille mear, mien Tuutje, :Wat is dr toch ebuurd? :Tröantjes oawer t snuutje, :kleedje kèts eskuurd, :Komt mear eawn biej moor op n skoot, :Tröantjes vort, joa zo wor-j groot. ==== Peerd van Ome Loeks (Tweantse versie) ==== ''t Peerd van Ome Loeks wördt ok wal boetn [[Grunnen (provìnzie)|Grunningn]] ezungn, biejvuurbeeld in [[Tweante]] en [[Sallaand]].'' :Peerd van Ome Loeks is dood :Loeks is dood, hartstikke dood. :gistern nog good gezoond :sleug-e met n steert in t roond :ha-k um mear vretn egeewn/edoan :dan was-e in leawn ebleewn/nit dood egoan ==== Tweants draankleedke ==== ''t Kan ezungn wordn in plaatse van t gebrukelike Duutse ''[[Ein Prosit]]''. Iej mut t op ne [[Gregoriaans|Gregoriaanse]] maneere zingn, as o-j in de Roomse koarke zitt. Met wa-j zingt, mu-j met t glas metdoon. t Leste wöardken mut gewoon, dreuge ezeg wordn.'' :An de lippe, van de lippe :An de kinne, van de kinne :An n haals, van n haals :An de börste, van de börste :An n naffel, van n naffel :An t grei, van t grei :Leu, doot hoog :Leu, doot leag :Leu, liek veur n snoetn :-Zoepn ==== Palmpoasken ==== ''Wör duur de keender ezungn tiedns ne Palmpoaskenoptocht'' :Palm Palm Poasken :Palm Palm Poasken :Loat de koekoek roasken :Loat de kiefte zingn :Dan kriege viej mooie dingn :Hei koerei! Hei koerei! :t Is nog énen zöandag, :Dan kriege viej n ei. == Veluwse volksliedties == === Sonde-Marten-liedtien uut Elburg === :Sonde, sonde Marten :De kalvers dragen starten :De konen hebben horens :Rieke, rieke torens :Hier woont zo'n rieke man :Die zoveule geven kan :Veule zal e geven :Zalig zal e leven :Stook vuur, stook vuur :Sonde Marten is zo duur :Geef me een holtjen of een turfjen :Waor 'k me bie kan warmen :Mit mien blanke darmen :Stook vuur, stook vuur :Sonde Marten is zo duur === Fluitjes van [[fluithout|liesterkrallenhout]] === :Siep sap houtjen :'k Slao joe mit een boutjen :'k Slao joe mit een mes twee, dree :Dat jie vliegen al over de zee :Kom jie dan weer boven :Dan stop ik joe in de novend :Kom jie dan weer op 't laand :Dan gooi ik joe mit een haand vol zaand === Wiegelietien uut Wezep === :Oetse de boetse de bente. :De kugies die loop in Drenthe, :de kugies die loop in 't grune gres. :Ik wol dat mien kientien maar groot was, :dan kon e mooi naor schoele gaon, :leren op een bänkien :en as e dan ondeugend was :dan kreeg e met een plänkien. === Wiegeliedjes uut Apeldoorne === ==== Suja, suja kindjen ==== :Suja, suja kindjen, :oew päppien steet in 't spindjen, :melksien van de bonte koe, :kindjen dut de ögies toe. ==== Huia, kabuia ==== :Huia, kabuia, :Jantjen die sleup in de huia, :hadde wie ons klein Jantjen niet, :dan zongen wie van huia niet. == Schokker volksliedjes == === Suja mien kleintien === :Suja mien kleintien, :Ie bin dan toch zo stout, :En heb je dan pijn in je buikie, :Of bin d'r je voeties koud. :Dan zal ik 'n vuurtien stoken, :'n Pappien voor 't jonchien koken, :'t Wiegien dut van wip-wap-wap-wap, :Veur mien klaane dikzak. === 't Schokker vastelaovondlied === :'t Was op een vastelaovond :En 't dat was een dure tijd, :En toen raokte ik an mijn ongeluk :En toen raokte ik an de meid. :En de meid die was lui en lekker, :Geen mindere wou zij doen, :En toen ging zij neur 't stalletjen toe :En toe melkten zij de koe. :Weet je wel wat al de mooie moidjes doen, :'s Ochtends geane zij vroeg opstaon, :En dan geane ze voor dat spiegeltjien staon, :Dan kijken ze hier en dan kijken ze deur, :En dan kijken rond van trots, hier. :Moedertjien zet je nachtkappetjen ies op, :Want je liefien zal vanaovond komen. :Komt er me liefien vanaovond nijt, :Sleap zij in d'r mijn armpies nijt, :Dan komt Flores Jansen, :Die deur loopt de rommelpot voel :En dan geat ze leren dansen. == Westfaalse volksliedties == === 't lied van de zwaluw === ''Doe as vrogger in [[Westfalen]] de zwalves weerumme kwammen, leup et hele gezin töt an et hekke van et arf um de zwalves weer welkom terogge te hieten. Hiernao wördden de skuurdeure lös edaon zodet de zwalve kon kieken in et huus. Deuden de luu dit niet of vund de zwalve et huus niks an, dan zung e dit liedtien.<ref>Driemaandelijkse Bladen 1904 4e jaargang blz 26</ref> In [[Fransum|Fraansum]] en ook wal in [[Drenthe]] bint liedties bekend die as de zwalves tsjilpt as zie weerumme nao de boerenarven komt. Ook in [[Crombach]] en [[Frieslaand]] bint de värsies bekend. Wieder bestiet in Grönning de zegswieze: Ij zingt as en zwaalvie op en bonestok.'' :As ik weg taug, as ik weg taug :Woeren kisten un kasten vull :As ik wedderquam, as ik wedderquam :Wos der nist mehr! :Dat mein ik, dat mein ik! In [[Hagen]] giet et liedtie zo: :To jaor ar ik fut genk :Wören alle skoppen en skiuren vull :Nu ar ik weer kam :Is alles verquikelt, verquackelt, verheert en verteert :kisten un kasten vull In Crombach == Bronnen == <references /> [[Kategorie:Nedersaksies lied]] bnkg1iy1u4024h6q6d58ty3imzlsy19 0 7933 333414 333194 2026-09-06T11:46:45Z Bdijkstra 3584 333414 wikitext text/x-wiki [[Ofbeelding:H Krosenbrink 124.JPG|thumb|Henk Krosenbrink (in 2010)]] '''Henk Krosenbrink''' ([[Miste]], 31 meert [[1928]] - [[Wenters]], 18 juni 2015<ref>http://www.destentor.nl/regio/achterhoek/boegbeeld-achterhoekse-cultuur-henk-krosenbrink-overleden-1.5015599</ref>) is nen [[Achterhooks]]en schriever. Hee worden geboren in de buurtschap Miste bi'j [[Wenters]] en wont now in [[Kolle]], ok in [[Gelderlaand|Gelderland]]. Aorspronkelek warken hee in het onderwies, maor in 1967 worden hee redacteur bij de [[Regionale Omroep Noord en Oost]]. Vanaf 1980 bes an ziene pensionaering in 1990 was hee directeur van het [[Staring Instituut]] in [[Deutekum]]. Krosenbrink schref een antal streekromans, verscheiden beuke ovver 'n Achterhook en heurspelen, onder andere veur Radio Bremen. Veur ''De Graafschapbode'' schref hee ne serie dialectverhalen. In 1975 verscheen den gedichtenbundel ''Hölten Letters''. Ziene dialectverhalen bunt ebundeld in ''Tronselers'' (1972), ''Slag umme Arem'' (1983) en ''De sneekaels'' (1993). Veur den gedichtencyclus ''Leefde en dood'' kreg hee in 2001 den jaorleksen [[Platduuts]]en literatuurpries de [[Freudenthal-Pries]]. Krosenbrink hef ovver de [[Nedersaksische schrieveri'je|Nedersaksische literatuur]] in Oost-Gelderlaand en op de Oost-Veluwe eschreven in 't ''[[Handboek Nedersaksische Taal- en Letterkunde]]''. ==Uutgaonde verwiezing== *[http://www.dialectkring.nl/?pageId=166&Henk_Krosenbrink Dialectkring Achterhook en Liemers ovver Henk Krosenbrink] {{Bron| *Dialektkring.nl *Henk Bloemhoff, Jurjen van der Kooi, Hermann Niebaum en Siemon Reker (red.) (2008), ''Handboek Nedersaksische Taal- en Letterkunde'', Assen: Van Gorcum <references /> }} {{DEFAULTSORT:Krosenbrink, Henk}} [[Kategorie:Achterhooks_artikel]] [[Kategorie:Schriever in 't Achterhooks]] pipe76urk944zixru2sdhmniipwu4b5 0 8444 333408 333215 2026-09-05T21:18:15Z Bdijkstra 3584 Wysigingen döär [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid tot de lätste versy van [[User:Woolters|Woolters]] 330296 wikitext text/x-wiki [[ofbeelding:KruudmoesNederland.png|miniatuur|500x500px|Gebeed in Nederland woer as kruudmoos egetten wör of bekend is. Binnen et greune gebeed neumt ze et ok wal gruunmoes, in et rode gebeed melkmoes. De gelle pluskes zint families wat et kent, vake as ze van oorspronk (deels) oet et kruudmoosgebeed stamt.]] '''Kroedmoos''', '''kruudmoos''' of '''kruudmoes''' ({{Audio|Nl-kruudmoes.ogg|<small>oetspraoke</small>}}, [[Nysassiske Skryvwyse|NSS]]: ''kruudmoos'') is een traditioneel gerecht wat in et [[Gelders-Oaveriessels]] gedeelte van [[Nederlaand]] egetten wördt. Et is nen dikken inekokten pap van [[gort]], [[karnemelk]], [[spek]], [[rookworst]], [[Roziene|rozienen]] en nen hoop verske kruden. Kruden wat der vake ingoat zint [[Kaarvel|karvel]], [[peterselie]], [[selderie]], [[Veankel|venkelloof]] of [[dille]], [[kruzemunt]] en zoerblad. Mangs doot ze der ook [[Braandnetel|brandnetteltöppe]] of blad van zwarte beazen duur.<ref>[https://www.zelfmaakrecepten.nl/kruudmoes-zelf-maken/ Zelfmaakrecepten.nl. "Kruudmoes zelf maken." Bekekken op 15 november 2024] </ref> Et is een traditioneel boerengerecht, bedoold um good wat te verbranden hebben biej et wark op et land. Et terechtemaken doert mear as 12 uur, vandoar at et gerecht de leste joaren wat minder vake getten wördt. == Kruudmoos maken == Hieronder ne beskriewige van wo as kruudmoos emaakt wördt. === Wat der in geet === :''100 gram gort'' :''1 liter water'' :''10 gram zolt'' :''300 gram rookworst'' :''100 gram rozienen'' :''1,5 etleppel kervel'' :''1,5 etleppel peterselie'' :''1,5 etleppel kruzemunt'' :''250 mililiter karnemelk'' === Maken === :'n Gort 12 uur loaten wellen in et water. Doarnoa een uur in etzelfde water kokken. :Rozienen, pläkkes van 'n rookworst en kruzemunt der biej duur. :Loat dat 15 minuten heanig kokken. Dan de rest der biej. :'n Kruudmoos good woarm opdenen. == Trivia == Onder 'n naam ''Gait-Jan Kruutmoes'' presenteerden [[Kees Schilperoort]] in de [[1950-1959|joarn 1950]] en [[1960-1969|1960]] et radioprogramma ''De Boertjes van Buuten''. == [[Nedersaksisch|Neersassies]] == * [[Tweants]]: ''kruudmoos'' of ''kruudmoes'' * [[Sallaans]]: ''kruudmoes'' of ''groenmoes'' (rondumme [[Kampen (Overiessel)|Kampen]]) * [[Veluws]]: ** ''kruudmoes'' ** ''melkmoes'' ** ''moes'' ([[Doospiek]], [[Wezep]], [[Nunspeet]]) == Verwiezingen == {{Dia|Disse pagina is eskreewn in t [[Riesns]]}} [[Kategorie:Tweants artikel]] [[Kategorie:Nedersaksiese gerechten]] e8g38otle78tr57mhu4dam1mkeyg72w 333409 333408 2026-09-05T21:18:43Z Bdijkstra 3584 /* Verwiezingen */ 333409 wikitext text/x-wiki [[ofbeelding:KruudmoesNederland.png|miniatuur|500x500px|Gebeed in Nederland woer as kruudmoos egetten wör of bekend is. Binnen et greune gebeed neumt ze et ok wal gruunmoes, in et rode gebeed melkmoes. De gelle pluskes zint families wat et kent, vake as ze van oorspronk (deels) oet et kruudmoosgebeed stamt.]] '''Kroedmoos''', '''kruudmoos''' of '''kruudmoes''' ({{Audio|Nl-kruudmoes.ogg|<small>oetspraoke</small>}}, [[Nysassiske Skryvwyse|NSS]]: ''kruudmoos'') is een traditioneel gerecht wat in et [[Gelders-Oaveriessels]] gedeelte van [[Nederlaand]] egetten wördt. Et is nen dikken inekokten pap van [[gort]], [[karnemelk]], [[spek]], [[rookworst]], [[Roziene|rozienen]] en nen hoop verske kruden. Kruden wat der vake ingoat zint [[Kaarvel|karvel]], [[peterselie]], [[selderie]], [[Veankel|venkelloof]] of [[dille]], [[kruzemunt]] en zoerblad. Mangs doot ze der ook [[Braandnetel|brandnetteltöppe]] of blad van zwarte beazen duur.<ref>[https://www.zelfmaakrecepten.nl/kruudmoes-zelf-maken/ Zelfmaakrecepten.nl. "Kruudmoes zelf maken." Bekekken op 15 november 2024] </ref> Et is een traditioneel boerengerecht, bedoold um good wat te verbranden hebben biej et wark op et land. Et terechtemaken doert mear as 12 uur, vandoar at et gerecht de leste joaren wat minder vake getten wördt. == Kruudmoos maken == Hieronder ne beskriewige van wo as kruudmoos emaakt wördt. === Wat der in geet === :''100 gram gort'' :''1 liter water'' :''10 gram zolt'' :''300 gram rookworst'' :''100 gram rozienen'' :''1,5 etleppel kervel'' :''1,5 etleppel peterselie'' :''1,5 etleppel kruzemunt'' :''250 mililiter karnemelk'' === Maken === :'n Gort 12 uur loaten wellen in et water. Doarnoa een uur in etzelfde water kokken. :Rozienen, pläkkes van 'n rookworst en kruzemunt der biej duur. :Loat dat 15 minuten heanig kokken. Dan de rest der biej. :'n Kruudmoos good woarm opdenen. == Trivia == Onder 'n naam ''Gait-Jan Kruutmoes'' presenteerden [[Kees Schilperoort]] in de [[1950-1959|joarn 1950]] en [[1960-1969|1960]] et radioprogramma ''De Boertjes van Buuten''. == [[Nedersaksisch|Neersassies]] == * [[Tweants]]: ''kruudmoos'' of ''kruudmoes'' * [[Sallaans]]: ''kruudmoes'' of ''groenmoes'' (rondumme [[Kampen (Overiessel)|Kampen]]) * [[Veluws]]: ** ''kruudmoes'' ** ''melkmoes'' ** ''moes'' ([[Doospiek]], [[Wezep]], [[Nunspeet]]) == Verwiezingen == <references /> {{Dia|Disse pagina is eskreewn in t [[Riesns]]}} [[Kategorie:Tweants artikel]] [[Kategorie:Nedersaksiese gerechten]] mce5s0j8bfiole7u3oxgxf9q3yikvnv 0 8676 333410 333212 2026-09-05T21:19:29Z Bdijkstra 3584 333410 wikitext text/x-wiki [[File:Krentewegge voor een geboorte .jpg|thumb|Et kind op de krentewegge bie 't kroamschudden]] Een '''krentenstoete''' (oek wel: ''krentenbrood'' of ''krentenkrogge'') is een [[stoete|brood]] waorbie een bulte [[krente]]n mee-ebakken wonnen. Een "goed krentenstoete" ziet [[zwart]] van de krenten, of hef (zoas ze wel zegen) meer krenten as deeg. In [[Drenthe]] en [[Tweante|Twente]] wonnen aorig wat krentenstoete egeten, veural bie de [[koffie]]. 't Twentse krentenstoete (daor heet 't ''kreantewegge'') wonnen soms wel as een [[brood]] mit een lengte van aanderhalf tot twee meter ebakken en een breedte van ongeveer dartig centimeter. Vandaor dat ze deur meerdere personen edreugen wonnen. Dat gebeuren soms in een grote [[dook]], mar meestentieds op een [[planke]] of een [[ledder]]. Ze wonnen vake kedo egeven bie geboortes (veural de eerste in een huwelijk) deur femilielejen of klega's. Et geven van krentewegge bie een geboorte kump ook in et westen van Overiessel veur.<ref>Reeks Nederlandse Dialectatlassen. Zuid-Drenthe en Noord-Overijssel.</ref> Krentenstoete wonnen vake [[zundag|'s zundaas]] egeten, mit [[feesdagen]] ([[Kìrsttied|Kars]] en [[Poaske|Paosen]]), bie een [[brulfte]] of bie gezinsuutbreiding. Een [[brukjen|krentenbrukjen]] wonnen vake mit [[echte botter]] besmeerd en soms wonnen der een plakjen [[keze]] op-edaon. ==Trivia== *Van een bakker uut [[Zutfent|Zutfen]] hemmen meensen eheurd dat der in de jaoren dartig elke weke wel zo'n grote krentenstoete ebakken wönnen, waorbie de lengte oek ofhung van de welstaand van dee persoon. *Rundumme [[Breevoort]] is et tradisie dat bi-j et [[kroamschudden]] de stoete under "nen krommen arme" wödden breg ni-j de olders woarbi-j de lengte van de pillenwegge wödt bepoald deur den tied dat et kind is geboarn vanof et trouwen, nen meter veur ieder joar. ==Zie oek== *[[Krentenplassien]] ==[[Nedersaksisch]]== *[[Achterhooks]]: **''krentenwegge'' **''pillenwegge'' *[[Drèents]]: **''krentestoet{{small()|e}}'' **''krint{{small()|en}}stoet'' **''krente{{small()|n}}wegge'', ''krinte{{small()|n}}wegge''{{Info|Veur een grote stoete}} **''plas''{{Info|Veur een grote stoete}} *[[Sallaands]]: **''krintewege, krentewigge, krenteweage, krentewegge'' *[[Tweants]]: **''kreantewegge'' **''kreentnstoet{{small()|e}}'' *[[Veluws]]: **''krentenbrood'', ''krintenbrood'' **''krentenstoete'', ''krintenstoete'' (veural [[Oost-Veluws]]{{Info|Mar oek in Nunspeet as "krentenstoete"}}) **''krentenkrogge'', ''krintenkrogge'' (umgeving [[Nunspeet]], [[Oldebroek]], [[Wezep]]) **''krentenwegge'', ''wegge'' (veural [[Oost-Veluws]]) **''krentenmik'', ''mik{{small()|ke}}'' (veural [[West-Veluws]]{{Info|Mar oek in Oldebroek en Wezep as "mikke"}}) **''rezienenbrood'' ([[Harskamp]]) {{Dia|Disse pagina is eschreven in 't [[Nunspeets]]}} == Bronnen == <references /> [[Kategorie:West-Veluws artikel]] [[Kategorie:Stoete]] 1mxd1eykanc01jwnyjce0wb2z4lxkqi 0 10043 333403 333264 2026-09-05T21:11:38Z Bdijkstra 3584 /* Verwiezingen */ 333403 wikitext text/x-wiki {{Gemiente | naeme = Stappest | bestaansnaeme vlagge = Staphorst vlag.svg | bestaansnaeme waopen = Staphorst wapen.svg | lekaosie = LocatieStaphorst | perveensie = [[Oaveriessel|Overiessel]] | heufdplak = Stappest | oppervlak = 135,69 | oppervlak laand = 133,99 | oppervlak waeter = 1,7 | inwoners = 17.144 | daotum inwoners = 1 jannewaori 2020 | dichthied = 128 | brettegraod = 52/38/0/N | lengtegraod = 6/12/0/E | verkeersaoder = [[Rieksweg 28|A28]], [[Pervèensiale weg 377|N377]] | netnummer = 0522 | postkode = 7715, 7950-7955 | webstee = [http://www.staphorst.nl www.staphorst.nl] | }} '''Stappest''' ([[Nederlaands|Nederlaans]]: ''Staphorst'') is een gemiente in de [[Nederlaand|Nederlaanse]] [[pervincie|previncie]] [[Oaveriessel]]. De gemiente hef umdebi'j 17.000 inwoners en hef een oppervlakte van 135,69 [[vierkaante kilemeter|km²]] (mit een te verwaarlozen gedielte an water). In de gemiente ligt de dörpen [[Stappest]], [[Roevène]], [[De Rieverst]] en [[De Punt (Stappest)|De Punt]], en de [[buurtschop]]pen [[Haalfweg (Stappest)|Halfweg]], [[Hamingen]] en [[Lankhorst]]. In 't oosten van de gemiente ku-j de [[Boswachteri'je Stappest]] vienen. De gemiente wördt bediend deur 't naobi'j elegen stadtien [[Möppelt]] in [[Drenthe]]. In [[2017]] beheurden Stappest töt de drie gemientes waor de mieste kinder geboren worden.<ref>https://web.archive.org/web/20210116090435/https://destaphorster.nl/artikel/1003902/staphorst-in-top-3-meeste-geboortes-van-nederland.html</ref> == Verwiezings == <references /> ==Uutgaonde verwiezings== {{commonscat|Staphorst|Stappest}} * [http://www.staphorst.nl/ Webstee van de gemiente Stappest] * [https://web.archive.org/web/20070929134747/http://www.staphorst.org/ Infermaotie oaver Stappest en Roevène] {{Oaveriessel}} {{Dialekt|drt|[[Zuudwest-Zuud-Drèents|Zuudwest-Zuud-Drente]]}} [[Kategorie:Stappest| ]] cidizck70t6vmfbh36l2v3966a8o2h6 0 10386 333374 333173 2026-09-05T16:57:41Z Bdijkstra 3584 der steet al {{Bron}} - Versy [[Special:Diff/333173|333173]] van [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid 333374 wikitext text/x-wiki '''Derk Sibolt Hovinga''' (1909-1990) was n [[Grunnegs]]toaleg dichter. Hovinga, dij twij joar [[Olde Toalen]] studaaierd haar, was boer ien t [[Oldambt (streek)|Oldambt]]. In zien jonge joaren was hai lid van de NSB, moar loater har hai doar spiet van.<ref>Otto S. Knottnerus, '[https://ottoknot.wordpress.com/2020/03/14/de-zwarte-vlag-een-gedicht-van-derk-sibolt-hovinga/ De zwarte vlag - een gedicht van D.S. Hovinga]' (14 meert 2020).</ref> Hai schreef benoam over de natuur en de [[Grunnen (provìnzie)|Grunneger]] kultuur van dizze streek. Ook goan summege gedichten over historische onderwaarpen, mythologie, volksverhoal en [[mystiek]]e ervoarens. Hai het negen dichtbundels oetgeven. Hovinga was ien joaren vieftig redacteur van t tiedschrift veur [[Nedersaksisch]]e literetuur ''[['t Swieniegeltje]]'' en druig doar gedichten en boukbesprekens aan bie. Ien 1983 het Hovinga de [[Literaire Pries]] van [[Stichting 't Grunneger Bouk]] oetlangd kregen veur zien dichterij. Omreden zien waark as hail muzikoal zain wordt, het t projekt Oost-Groninger Wereldmuziek summege van zien 'laiden' op muziek zet en ien 2008 ien [[Oostwòld (Scheemde)|Oostwòld]], nait wied van zien vrougere woonhoes, speuld en zongen. Marten Grupstra het n borstbeeld van Hovinga môkt, en H.B. Reininga het n biogroafie van hom schreven, ''Derk Sibolt Hovinga: Dichter en boer. De waarheid achter de mythe (2007)''. t D.S. Hovinga-fonds geft zien gedichten opnij oet en subsidieert wiedere Grunnegstoalege kultuuroetingen. ==Zitoat== <poem style="margin-left:1.5em; font-style:italic"> O nacht Het aailand rust. Ik stoa mit die allain Hier aan de leste kust En om ons roest de zee. O wenst, Het aiweg laid, Dat in en om ons waait, En het gain enne nait, En roest ook in de zee. </poem> Oet t gedicht ''t Aailand van geluk'' ==Waark== * ''Störm en stilte'' (1952) * ''Miemern in tweiduustern'' (1960) * ''Oogst van mien aner laand'' (1968) * ''Noar 't Adrillenmaart in Winschoot'' * ''De raaize noar Peries van twei Oldamster boeren, deur ain van heur vertelt anno 1939'' * ''Balloaden, mythen, overleverns, gedichten en laiden van 't kustvolk'' (1980) * ''Bloaren aan de levensboom'' (1982) * ''Drei dichterlieke vertelsters'' (1983) ===Versoamelbundels/tot den tou onoetbrocht waark=== * ''Onder de regenboog'' (1987) - òfronden van zien waark * ''Störm en Stilte/Miemern in twijduuster/Oost van mien aner laand'' (1992, herdrok 2000) * ''Laiden van t Oldambt en t olle Loug veur 's oavends loat en 's mörnsvroug'' (1998) - noa zien dood oetgeven deur stichten D.S. Hovingafonds * ''Luisteren naar het land. Het mystieke verlangen van de Groninger dichter D.S. Hovinga'' (2020) - Oldambt Historische Reeks, dail 5 ==Trivia== * D.S. Hovinga het bie de [[vrijmezzelderij|vrijmezzelderslòzie]] ''M.K.V.'' ien Winschoot en t Grunneger studìnten bittergenootschop ''Omlandia'', subverain van ''Vindicat atque Polit'' zeten. * Hovinga haar n veurlaifde veur de Ommelanden en doarom n zekere òfkeer tegen [[Grunnen (stad)|Stad]]. Doarom het hai t Grunnegs vòlkslaid, van [[Geert Teis]], herschreven zodat Stad nait zo'n prominìnt stee meer haar, mòr dat de noadrok noar t Ommelaand kwam. Zo schreef hai nait van "''Ain pronkjewail in golden raand, is Grönnen Stad en Ommelaand''", mòr "''Mien laand 's mien laand in roem verbaand, Doar bovenoet waast zien verstaand. Mien laand 's mien in roem verbaand, van Stad en loug en Laand.''". Doarnoast het er n hail aander laid schreven mit de titel "Grunneger Volkslaid". ==Wellen== *[https://web.archive.org/web/20160808110928/http://www.oostgroningerwereldmuziek.nl/Hovinga.html Projekt Oost-Groninger Wereldmuziek: ''Derk Sibolt Hovinga - Mien Aner Laand'', mit demo's] *[https://web.archive.org/web/20080107214850/http://www.degroningerkroon.nl/derksybolt/index.html De Groninger Kroon: ''Expositie: "Derk Sibolt's poëzie verbeeld"''] *[http://hdl.handle.net/11370/74f7fdfd-6e24-4333-a24e-805cd0b9eff5 F.G.W. Löwik (2003). ''De Twentse Beweging : strijd voor modersproake en eigenheid''. Grunnen: Rieksuniversiteit Grunnen. Heufdst. zes] *Fokko Veldman en Hanny Diemer (2008). De literatuur van Groningen. Ien Henk Bloemhoff, Jurjen van der Kooi, Hermann Niebaum en Siemon Reker (red.), ''Handboek Nedersaksische Taal- en Letterkunde''. Azzen: Van Gorcum {{Bron}} {{DEFAULTSORT:Hovinga, Derk Sibolt}} [[Kategorie:Grunnegs artikel]] [[Kategorie:Schriever ien t Grunnegs]] lz4k9f26fawhrurkkvdgi62mjmypr63 0 13503 333411 333203 2026-09-05T21:20:43Z Bdijkstra 3584 333411 wikitext text/x-wiki De '''Johanna van Buren Cultuurprijs''' is een drei-jaorlijkse pries veur lu die heur verdienstelijk hebt emeuken op 't gebied van de oost-Nederlaandse streekcultuur. De pries is in 1981 in-esteld deur de [[Stichting Johanna van Buren]] en is vernuumd naor de [[Heldern]]se streektaaldichteres [[Johanna van Buren]]. Initiatiefnimmer van de pries en sikketaoris van de stichting is W.C.B. Landman uut [[Nijverdal]]. An de pries is een geldsom van wisselnde heugte verbunden. ==Winnaors== *'''1981: [[Marga Kool]]''' (veur heur volledige wark) :''Jury:'' [[Hendrik Entjes|H. Entjes]], [[Henk Krosenbrink|H. Krosenbrink]], [[Simon van Wattum|S. van Wattum]], [[Gerard Nijenhuis|G. Nijenhuis]] *'''1987: [[Willem Wilmink]]''' (veur zien inzet veur 't [[Nedersaksisch]] middels zien publicaoties) :''Jury:'' [[Henk Bloemhoff|H. Bloemhoff]], [[Hendrik Entjes|H. Entjes]], [[Marga Kool|M. Kool]], M.J. Potman *'''1993: [[Anne van der Meiden]]''' (veur zien inzet veur 't Nedersaksisch, in 't besunder 't [[Twèents]]) *'''1996: [[Hendrik Entjes]]''' (veur zien hiele wark) :''Jury:'' J. Bouwhuis (veurzitter), J. Dijkstra, [[Anne van der Meijden|A. van der Meiden]], [[Hermann Niebaum|H. Niebaum]] *'''2002: [[Herman Finkers]]''' *'''2006: [[Bennie Jolink]]''' *'''2013: [[Daniël Lohues]]''' *'''2016: [[Jan Schoenaker]]''' *'''2022: [[Johanna ter Steege]]'''<ref>{{cite web |url=https://naober.nl/platteland/streektaal/johanna-van-buren-cultuurprijs-uitgereikt-johanna-ter-steege/ |title=Uitreiking Cultuurprijs aan actrice Johanna ter Steege |website=Naober |date=2022-05-23 |access-date=2026-01-21 |language=nl}}</ref> *'''2025: [[Laurens ten Den]]'''<ref>{{cite web |url=https://www.deweekvanhellendoorn.nl/uitgaan-en-cultuur/uitgaan-en-cultuur/27225/johanna-van-buren-cultuurprijs-voor-laurens-ten-den |title=Johanna van Buren cultuurprijs voor Laurens ten Den |date=2025-12-23 |access-date=2026-01-21 |language=nl}}</ref> ==Bronnen== *[http://www.literaireprijzen.nl/index.php?fuseaction=home.showPrijs&prijsnr=164 Letterkundig Museum: literaire prijzen.nl] *[http://www.trouw.nl/krantenarchief/1993/11/17/2691261/Johanna_van_Buren_Cultuurprijs_1993.html Trouw: 'Johanna van Buren Cultuurprijs 1993'] {{Dia|Dit stok is eschreven in 't [[Zuudwest-Zuud-Drèents]] van de Drèents-Oaveriesselse grèensstreek.}} == Referensen == <references /> {{DEFAULTSORT:Buren, Johanna Van, Cultuurprijs}} [[Kategorie:Drèents artikel]] [[Kategorie:Leegsaksiese pries]] 6rz67xn8ap76tdlv02ao00nqqsm4b0q 0 14336 333395 333267 2026-09-05T21:01:32Z Bdijkstra 3584 333395 wikitext text/x-wiki '''The Spitfires''' was ene van de langstbestoande bands oet den [[Achterhook]]. Ze bunt begonnen in 1939 as n soort van [[bigband]], en hadden too nog den name 'Dans Orkest Brugman'. Noa den oorlog hef Gradus Brugman den name veranderd in The Spitfires. As eerbetoon an et vleegtuug, ziene ontwarpers, bouwers en vlegers. De Militaire bevri-jdingsfeesten, 'Trommelvuren' eneumd, wodden in heel Nederland evierd en deur The Spitfires oet evoerd. Ze spöllen dus heel völle veur Nederlandse en Geallieerden militairen en zelfs op oetneugen van de RAO in de Scala in Londen. Et orkest bestond in dee tied (zowat twee joor) oet zo'n 16 muzikanten en twee zangeressen. Den meest bekenden muzikant van The Spitfires was [[Hein Migchelbrink]], den in 1979 bi-j de band begun, en noa meer as darteg joar et langst spöllende lid was. Hee was altied te kennen an zienen groten board, zienen hood, en ziene zwatte kleare. In de joaren 90 van de veurege eeuw bunt de bloazers deroet egoane, en vervongen deur nen gitarist. In 2020 bunt de Spitfires der met opeholdene. Migchelbrink gung as soloartiest wieder onder den name 'Hein van de Spitfires'.<ref>[https://www.destentor.nl/zutphen/hein-migchelbrink-74-uit-ruurlo-blijft-ze-met-de-piele-tegen-de-boks-aansloan-alleen-nu-door-heel-het-land~ae3f079b/ De Stentor. Hein Migchelbrink (74) uit Ruurlo blijft ze ‘met de piele tegen de boks aansloan’, alleen nu door heel het land. Simons, Merten. Skreaven up den 31. augustus 2021. Bekeaken up den 2. february 2025.]</ref> ==Platenriege== ===CDs=== *''Wie goan deur'', (Buma/Stemra 119303, 1993) *''Dubbel en Dwars'' (2-cd BUCD 9404, 1994) *''<nowiki/>'t Spitvirus'', (8713545 300956, 1995) *''Of neethan'', (Bunny Music BUCD 9385, 1996) *''Dubbel en Dwars'', (2-cd BUCD 9404, 1998) *''Landjeplat, hoepeltroet & dat soort zaken'', (TTC21892, 1999) *''De serieuze tour'' (2002) *''Aj alles gehad hebt'' (Foei-foei & Co. ,2006) *''Het Beste Van - 2CD'' (2008) *''75 Jaar - Top 75 - 4CD'' (2014) *''Nog Eene Dan'' (2017) [Hein Solo als Hein van the Spitfires] ===Singles=== *''Wie Was Nog Nooit In Apeldoorn?'' (1981) *''Ik zal oe vanaovend wel kriegen'' (1996) *''Ik bun soldoat'' (Stichting Doe Een Wens TTS 11413, 1999) *''Kerstmis vier ik pas als jij er bent'' (promo cd) *''Pipi Vangkous'' (1997) *''Gertje gaat tie goed'' (1998) *''Ik ben Soldoat'' (1998) *''De haan is dood'' (Sony Music TTS 11943, 2000) *''Veur de winnaars'' (2001) *''Maksie singel'' (2002) *''Ik red mien wel'' (2009) *''Ik goa toch mooi Deur'' (2017) [Hein Solo als Hein van the Spitfires] *''Lachen is gezond'' (eigen productie, ?) *''De Euro song'' (eigen productie, ?) *''Henkie, ikke en René'' (eigen productie, ?) *''De hu'nebed polka'' (eigen productie, ?) *''Was 't mor weer zomer'' (?) == Externe links == * [https://www.spitfires.nl/ Officiële website] ==Bronnen== {{Bron| *[http://www.streektaalzang.nl/strk/geld/geldspin.htm Streektaalzang] *[http://www.spitfires.nl Webstea van the Spitfires] *Extra informatie, ne kleindochter van Gradus Brugman <references /> }} {{DEFAULTSORT:Spitfires, The}} [[Kategorie:Achterhooks artikel]] [[Kategorie:Achterhook]] [[Kategorie:Nederlaandse muziekgroep]] [[Kategorie:Streektaolmuziek]] 7yq0q9soiu2etagfmtdhz5ga6770xza 0 19546 333405 333225 2026-09-05T21:15:24Z Bdijkstra 3584 Wysigingen döär [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid tot de lätste versy van [[User:Boehm|Boehm]] 281855 wikitext text/x-wiki [[Bestaand:EHAM Terminal E.jpg|thumb|Terminal E]] '''Skiphol''' (nl:Schiphol), of ''Lochhaven Skiphol'' (in t [[Engels]] ''Schiphol Airport'', ''Amsterdam Airport'', ''Schiphol Airport Amsterdam'' of ''Amsterdam Airport Schiphol'' eeneumd), is t grootste [[vleegveld]] en ene van de belangriekste lochhavens van [[Europa]]. Skiphol was in 2010 t viefteende vleegveld ter weerld wat antallen passagiers angeet.<ref>[http://www.schiphol.nl/InDeSamenleving/ToekomstSchiphol/Vracht.htm Vracht], Schiphol.</ref> t Vleegveld bevund zich in de gemeente [[Haorlemmermeer]], zo'n 15 kilometer ten zuudwesten van [[Amsterdam]]. Skiphol is den thoeshaven van de Nederlandse [[lochvaortmaotkoppi'je]]n [[KLM]], [[Corendon Dutch Airlines|Corendon]], [[Martinair]], [[ArkeFly]] en [[transavia.com|Transavia]]. Dernaost is t den Europeses [[hub (lochthaven)|hub]] van [[Delta Air Lines]] en den daarden hub van priesvechter [[Vueling Airlines|Vueling]]. [[Easyjet]] broekt den lochhaven ok as hub. Den lochthaven lig een paar meter onder [[zeenivo]] en hef zes [[startbane|start- en landingsbanen]]. Op de plaatse waor Skiphol no lig, hef vrogger n darp elaegen: [[Riek (Haorlemmermeer)|Riek]]. Den name "Skiphol" wörd ok ebroekt as plaatsname, net as [[Skiphol-Oost]] en [[Skiphol-Riek]]. Den lochhaven beheurt to an de [[N.V. Luchthaven Schiphol]], met as andeelholders de [[Staot der Nederlanden]], en de gemeenten [[Amsterdam (gemeente)|Amsterdam]] en [[Rotterdam (gemeente)|Rotterdam]]. ==Verwiezingen== {{Bron}} {{Dialekt|act||Algemene Nedersaksiese Schriefwieze{{!}}ANS}} [[Kategorie:Lochvaort]] 4b4ab0as7celwys2dxwjheazqbtarvj 0 20756 333416 333188 2026-09-06T11:47:40Z Bdijkstra 3584 Wysigingen döär [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid tot de lätste versy van [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] 323416 wikitext text/x-wiki Groningers in Opstand was de maist suksesvolle Grunneger actie ooit op droad<ref>[https://web.archive.org/web/20141208082614/http://www.pekelderstreekblad.nl/nieuws/25953/groningers-in-opstand-meest-succesvolle-groninger-online-actie-ooit/ ‘Groningers in Opstand’ meest succesvolle Groninger online actie ooit]. Pekelder Streekblad, 13 jannewoarie 2014</ref>, opstart op 30 dezember 2013 deur Bram Reinders oet [[Farmsum]] tegen t sloeten van [[Aldel]] en t stoppen van t gaswinnen. == Trivia == * In augustus 2014 wuir de noam veraanderd noar ''Groninge'''n''' in Opstand''. == Boetende hìnwiezen == * https://web.archive.org/web/20141208032459/http://groningeropstand.nl/ {{Bron}} {{Dialekt|gos}} [[Kategorie:Grunnen]] [[Kategorie:Politiek]] rcm0lj99q4kip5mo7tnhsd8y532ojf8 0 20785 333386 333229 2026-09-05T20:56:14Z Bdijkstra 3584 /* Verwiezingen */ 333386 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''Łobez'''</big></big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:POL Łobez COA.svg|100px]] | align="center" width="140px" | [[File:Łobez-Polska.png|right|100px]] |} |- | align=center colspan=2 | [[File:Lobez main street.jpg|250px]] |} '''Łobez''' ([[Duuts]]: ''Labes'') is n [[Stad (woonstee)|stad]] in t [[Pooln|Poolse]] woiwodskop [[West-Pommeren]], an de mond van de [[Rega]]. De stad had in [[2015]] 10.409<ref>Główny Urząd Statystyczny, dane za rok 2015, stan na 01.01.2015.[http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/powierzchnia-i-ludnosc-w-przekroju-terytorialnym-w-2015-r-,7,12.html]</ref> inwoners. == Inwoners == <timeline> ImageSize = width:500 height:220 PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = late Colors = id:linegrey2 value:gray(0.98) id:linegrey value:gray(0.7) id:cobar value:rgb(0.8,0.8,0.9) id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6) DateFormat = yyyy Period = from:0 till:11000 ScaleMajor = unit:year increment:11000 start:0 gridcolor:linegrey ScaleMinor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey2 PlotData = color:cobar width:20 align:center bar:1680 from:0 till:800 bar:1740 from:0 till:1191 bar:1749 from:0 till:1339 bar:1831 from:0 till:2443 bar:1861 from:0 till:4756 bar:1895 from:0 till:5187 bar:1925 from:0 till:5994 bar:1933 from:0 till:6947 bar:1939 from:0 till:7310 bar:1945 from:0 till:1710 bar:1946 from:0 till:4144 bar:1957 from:0 till:6026 bar:1970 from:0 till:7355 bar:1990 from:0 till:10953 bar:2014 from:0 till:10440 PlotData= textcolor:black fontsize:S bar:1680 at: 800 text: 0,8 shift:(0) bar:1740 at: 1191 text: 1,2 shift:(0) bar:1749 at: 1339 text: 1,3 shift:(0) bar:1831 at: 2443 text: 2,4 shift:(0) bar:1861 at: 4756 text: 4,8 shift:(0) bar:1895 at: 5187 text: 5,2 shift:(0) bar:1925 at: 5994 text: 6 shift:(0) bar:1933 at: 6947 text: 7 shift:(0) bar:1939 at: 7310 text: 7,3 shift:(0) bar:1945 at: 1710 text: 1,7 shift:(0) bar:1946 at: 4144 text: 4,1 shift:(0) bar:1957 at: 6026 text: 6 shift:(0) bar:1970 at: 7355 text: 7,4 shift:(0) bar:1990 at: 10953 text:11 shift:(0) bar:2014 at: 10440 text:10,4 shift:(0) </timeline> == Beziensweerdigheden == <gallery> Lobez kosciol kz.jpg Kamienica w Łobzie (obok dworca PKP).jpg Zabytkowa Poczta w Łobzie.JPG </gallery> == Zustersteden == Łobez is n zusterstad van de volgende steden: * [[Affing]] ([[Duutslaand]], sinds 1997) * [[Svalöv]] ([[Zweden]], sinds 2000) * [[Kėdainiai]] ([[Polen]], sinds 2002) * [[Paikuse]] ([[Estlaand]], sinds 2003) * [[Wiek]] (Duutslaand, sinds 2008) * [[Guča]] ([[Servië]], sinds 2010) * [[Istra]] ([[Ruslaand]], sinds 2011) == Verwiezings == <references /> == Uutgaonde verwiezings == * [http://www.lobez.pl Webstee] * [http://www.bip.lobez.pl/ BIP Łobez] * [http://www.youtube.com/watch?v=mPWlmToO5FY/ Łobez - You Tube] * [http://pl.wikivoyage.org/wiki/%C5%81obez Tourist Information] {{Commons|Łobez}} {{Dialekt|act}} [[Kategorie:Stad in Pooln]] nhc3d12yuuu9g64sj9iagdhxl5fnlxd 0 20999 333380 333214 2026-09-05T20:52:33Z Bdijkstra 3584 Versy [[Special:Diff/333214|333214]] van [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid 333380 wikitext text/x-wiki [[Bestaand:Den Kroezeboom bie Fleringen Tweante.jpg|thumb|Den kroezeboom bie Fleringen in Tweante.|359x359px]] Den '''Kroezeboom''' is nen oalden [[Eek (boom)|eken]] met nen stamumtrek van 7,25 meter biej [[Fleringen]] in [[Tweante]]. Et is een van de öaldste beum op et [[Nederlaand]]se groondgebeed. Nöast den eken steet een [[Rooms-Katholieke Karke|Rooms]] kapelleken veur [[Maria]]. Den boom trekt völ bezeukers, umdat he tuske de 400 en 600 joar oald is, umdat et der heel heanig is en den boom op ne stea steet wat leu deurgoans as mooi ervaart. Koppels doot der gearn [[trouwen]]. Ook majt der jongeleu gearn op de beankskes roondhangen. ==Gebroek== Et wörd zejd dat den kroezeboom nen kruusboom was. Um laand te verdelen breuken [[boer]]en vrogger herkenningspeunten in et laand. Den boom zol op een kruuspeunt van verskillende stukken laand stoan hebben. Ook kan et wean at hier vrogger [[rechtspraak|rechtdag]] höalden wör. Zo wör den boom et tekken van rechtsproak. Et gavven de umgewing nen gewichtigen anblik. Tusken et [[16e eeuw|16de]] en [[17e eeuw|17de joarhonnerd]] stund der een ''Hilligenhuesken''. An wel of dit kapelleken wiedet was, is nich bekeand. In de tied van de [[Reformasie]] wörden alle Rooms-Katholieke tradities verböaden. Et kapelleken wör ook daal höwwen. Nen roondtrekkenden preester, Hendrik Smithoes, blef toch hemelik met ne waag onner 'n boom eucharistiedeenste opvoren. Et wör ne bedevoartsstea veur Roomsken. Roond [[1730]] was et oflopen met de vereringen roond den kroezeboom. In et [[20e eeuw|20ste joarhonnerd]] begunnen de leu wier gelöwwige weerde an den kroezeboom te hechten. In [[1909]] höalden ze ne mis bie den boom um te vieren dat de H. Pancratiuskeark in [[Tubbig]] 100 joar doarveur weer teruw gevven was. In dat joar wör der ok weer ne kapel bouwd, in [[neogotiek|niejgotischen]] stiel. De kapel was wiedt an et Healige Hart van Kristus. Pastoor Von Bönninghausen leut een beeld van 1,50 meter hoog oet steen houwen. Dit steet sind 1971 in de St. Pankratiuskeark in Tubbig. Et kapelleken wör in [[1944]] weer ofbrökken en vervöngen deur ne neie, hoaltene kapel met vakwerkmuren. ==Leaftied== Van den boom geet et pröatke at he tusken de 700 en 1000 joar oald is, mer dat lik meer fantasie as woarheid. Fleringen wördt al in et joar [[933]] neumd, mer dat wil nog nich zeggen at den boom ok zo oald is. Boomkenners schatt em tusken de 400 en 500 joar oald. Op foto's van net noa 'n [[Tweede wereldoorlog|oorlog]] is te zeen at den boom nog nich deurmiddeln spletten is. Doaran is te zeen at he nog nich zo oald is as wat wal es dacht wördt. ==Onnerhoald== Et geet nich aait evven good met 'n Kroezeboom. Umdat den boom begun te splitten en doardeur in et middeln begun te rotten, hebt boomchirurgen et slechte hoalt vortschraapt en de twee delen met iezeren pennen an mekaar veraankerd. 'n Kroes wördt met stoalkabels biej mekaar höalden. Umdat 'n Kroezeboom völ toeristen trekt en der nog regelmoatig gadderingen höalden wordt, blif 'n boom ne veurname stie veur de umgewing. Um der nen boomchirurg biej te halen is geald neudig. Doarum hebt ze in Fleringen zölfs ne stichting in de been hölpen veur et behoald van den boom.<ref>[http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/article/detail/2718739/1996/04/16/Twente-in-actie-voor-behoud-kroezeboom.dhtml Trouw.nl. ''Twente in actie voor behoud Kroezeboom.'' 16 april 1996.] Bekekken op 11 meart 2015.</ref> {{Commonscat|Kroezeboom, Fleringen}} {{Bron}} [[Kategorie: Tweants artikel]] [[Kategorie: Natuur]] [[Kategorie: Toerisme]] 118cm9qnsf60xibpg1crg84kbc978g7 0 21448 333369 320193 2026-09-05T16:53:33Z Bdijkstra 3584 ook Amersfoort 333369 wikitext text/x-wiki '''Palestina''' is n [[buurtschap]] in de gemeenten [[Niekark]] en [[Amersfoort]], in de Nederlandse provinsies [[Gelderland]] en [[Utrecht (provinsie) |Utrecht]]. t Leit krek ten westen van de stad [[Niekark]]. {{Niekark}} [[Kategorie:West-Veluws artikel]] [[Kategorie:Plaotse in Gelderlaand]] efgabo5zvmif5zhwt2l7l9x5tdaw8iy 0 21937 333392 333260 2026-09-05T20:59:06Z Bdijkstra 3584 /* Verwiezingen */ 333392 wikitext text/x-wiki {{Landtabel |nameinlandstaal=Republic of the Sudan<br>جمهورية السودان (Arabisch)<br>(''Jumhūriyyat as-Sūdān'') |vlagge=Flag of Sudan.svg|wåpen=Emblem of Sudan.svg |lokaty=Sudan (orthographic projection) highlighted.svg |talen=Arabisch en Engels (officieel)|höyvdstad=Khartoem|regeringsform=Republiek |religy=97% Islam<br>3% Kristendom |km2=1.886.068|dichtheid=21,3|inwoaners=50.467.278 |breyddegråd=15/38//N|längdegråd=32/32//E |volksleed=نحن جند اللّٰه، جند الوطن<br>(''Naḥnu jund Allah, jund al-waṭan'')<br>"Wiej zint soldoaten van God, Soldoaten van et thoesland" |münteynheid=Soedanesen Pond|valutakode=SDG|tydzone=UTC+2 (CAT) |tld=.sd<br>.السودان|landkode=SD|tel=+249 }} '''Soedan''' ([[Arabies|Arabisch]]: السودان, ''as-Sūdān''), officieel de '''Soedanese Republiek''' (Arabisch: جمهورية السودان, ''Jumhūrīyat as-Sūdān''), is een land in et dal van de [[Niel]] in [[Noord-Afrika]]. In et noorden is et noabers met [[Egypte (laand)|Egypte]], op et oosten met de [[Rode Zee]], [[Eritrea]] en [[Ethiopië]], op et zuden met [[Zuud-Soedan]], op et zuudwesten met de [[Sentraal-Afrikaanse Reppubliek|Centraal-Afrikaanse Republiek]], op et westen met [[Tsjaad]] en in et noordwesten lig [[Libië]]. Met nen lappe van 1.886.068 kilometer in et veerkant is et op twee noa et grötste land van [[Afrika]]. [[Niel|De Niel]] split et land in ne oostelike en westelike helfte.<ref>Collins, Robert O. (2008). ''A History of Modern Sudan''. [[Cambridge University Press]]. ISBN 978-0-521-85820-5.</ref> de meeste van de 50 miljoen inwonners volgt der 'n [[Islam]].<ref>Foreign Affairs. Where is the Middle East? Davison, Roderic H. 1960:38. 665–675.</ref> Soedan was et grötste land van Afrika en de [[Arabiese wearld|Arabische wearld]] töt an [[2011]], toen as [[Zuud-Soedan]] zik ofsplitten noa de Zuud-Soedanese ofskeadingsverkiezingen. Doarduur mut Soedan noe ansloeten achter [[Algerye|Algerieje]] en de [[Demokratiese Reppubliek van de Kongo|Demokratische Republiek van de Kongo]] as grötste landen. Soedan is aneslötten bie de [[Vereynigde Natys|Verenigde Naties]], de [[Afrikaanse Unie]], de [[Arabiese Liga|Arabische Liga]], de Islamitische Samenwoarkingsorganisatie en de [[Neet-lieerde Beweaging]]. Doarnöast kiekt ze met in et [[Wearld-Haandelsverboond|Wearld-Handelsverbond]].<ref>[https://web.archive.org/web/20190205154022/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/su.html Cia.gov - The World Factbook: Sudan. U.S. Central Intelligence Agency.] Bekekken op 10 juli 2011</ref><ref>[http://www.wto.org/english/thewto_e/whatis_e/tif_e/org6_e.htm WTO – Understanding the WTO – members.] Bekekken op 15 februwoari 2015.</ref> De heuwdstad is [[Kartoem]], wat ook et politieke, kulturele en zakelike middelpunt van et land is. Soedan is ne [[Federale republiek|federale]] [[presideant|presidentieel]] [[representatieve demokrasie|representatief demokratische]] [[republiek]]. De politiek wörd eregeld duur de Nationale Vergoaring.<ref>[https://web.archive.org/web/20141231235706/http://www.parliament.gov.sd/en/ الموقع مغلق للصيانة.] Bekekken op 15 februwoari 2015.</ref> Rechtbanken in Soedan doot rechtsprekken volgens de Islamitische [[sjaria]]. == Geskiedenisse == In de Ooldheid ontstunden in Soedan meardere beskawingen, zo as et [[Könninkriek Koesj]], [[Kerma]], [[Nobatia]], [[Alodia]], [[Makoerieje]], [[Meroë]]. De meesten konden der good geworden, an de Niel. Rond 3300 vuur [[Jezus Kristus|Kristus]], vuur de dynastische tied van [[Nubië]] en [[Nagadan]], onstunden der geliektiedig [[farao|faraotische]] hearserstelsels.<ref>History in Africa. Studies and Comments on Ancient Egyptian Biological Relationships. Keita, S.O.Y. 1993:20.129–154.</ref> Umdat et zo kort bie Egypte ligt, wör Soedan ook rond et [[6e eeuw|6de joarhonderd]] [[kristendom|kerstend]] en rond et [[15e eeuw|15de joarhonderd]] [[islam|islamiseerd]]. Duur de kerstening is de [[Oold-Nubies|Oold-Nubisch]]e sproake de euldst vastelegde [[Niel-Sahariese sproaken|Niel-Saharische sproake]]. De euldste skriften komt oet et [[9e eeuw|9de joarhoonderd]]. In de 19e eeuwe wör Soedan volledig inenömmen duur Egypte, onder et geslacht-[[Muhammad Ali (Egypte)|Muhammad Ali]]. Duur religieus nationalisme breuk de [[Mahdist-opstand]] oet, dee duur een Egyptisch-[[Verienigd Keuninkriek|Brits]] samenwaarkingsleager dalehöwwen wör. In [[1899]] drungen de Britten der op an, Egypte zol Soedan samen met de Britten regearen. Woar dat op dale köm was dat de Britten et der vuur et zeggen kregen. In [[1952]] gavven de Egyptenaren de [[Monaarchie|monarchie]] nen trad in et gat. Alle Britten mosten der oet. [[Muhammad Naguib]], ene van de beide opstandsleiders en Egyptes eersten President, was half Soedanees. Soedanese onofhankelikheid stund hoge op ziene lieste. Op 'n eersten januari van 1956 gung dat duur en wör Soedan zelfstandig. Kort doarop begun et regime van [[Gaafar Nimeiry]] ne islamistenregearing. Dit maakten et gat tusken et islamitische Noorden en de [[Christendom|Christenen]] en [[Animisme|animisten]] in et Zuden nog grötter. Ze spreuken andere sproaken, geleufden andere dinge en zo ha'j et skoap an et drieten met nen [[börgeroorlog]] tusken regearingsstriedkrachten onder invlood van et ''Nationale Islamitische Front'' (NIF) en de opstandigen in et zuden onder invlood van et ''Soedanese Volksbevriedingsleager'' (SPLA). In [[2011]] köm doar oetendelik 'n niejen stoat [[Zuud-Soedan]] oet voort. Tusken [[1989]] en [[2019]] regearden [[diktator]] [[Omar al-Bashir]] et land met ziene ''Nationale Congrespartieje'' (NCP). Hee begung verskeidene [[Menskenrechten|misdoaden tegen de menskheid]], zo as foltering, vervolging van minderheden, noar verluud geldsketen vuur internationaal [[terrorisme]] en [[Volkermoard|volksoetröaiing]] in [[Darfoer]] tusken [[2003]] en [[2020]]. Et regime hef de dood van zo'n 300 töt 400 doezend leu op 'n koarfstok. De leu kömmen in [[2018]] in et gewear en wollen Bashir vort hebben. Op 'n [[11 april]] [[2019]] volgden doarop nen stoatsgreep en Bashir köm in et hok te zitten. Soedan zit momentan vaste in nen börgeroorlog tusken twee partiejen, de Soedanese Striedkrachten (SAF) en de paramilitäre Rappe Hulptroppen (RSF). ==Naam== De naam ''Sudan'' is egewen an de strekke zudelik van de [[Sahara]], dee löp van West- töt Midden-Afrika. De naam kump van et Arabiese ''bilād as-sūdān'' (بلاد السودان), wat "de landen van de [[zwarte leu]]" beduudt. Dit slöt op West- en Noord-Midden-Afrika.<ref>EJ Brill. International Association for the History of Religions. Numen. Leiden, 1959. p 131.</ref> == Verwiezings == <references /> [[Kategorie:Tweants artikel]] [[Kategorie:Soedan| ]] 5nyetlghoel0wkfdk0tzco23ql5jbj3 0 26529 333417 333187 2026-09-06T11:57:14Z Bdijkstra 3584 /* Verwiezingen */ 333417 wikitext text/x-wiki [[ofbeelding:Fíbula aquiliforme (M.A.N. Madrid) 01.jpg|thumb|Gotisk syråd]] De '''Goten''' waren en [[Oost-Germaanse talen|Oust-Germaansk]] volk det en groute rolle hev espöld in de undergang van et [[West-Romeinse Rijk|West-Romeinse Ryk.]] == Oorsprong == Er wördt edacht det de Goten üüt et süden van [[Scandinavië|Skandinavye]] kwamen. Dårnåst bint er ouk lüü dee denkt det de Goten van et eiland [[Gotlaand|Gotland]] wegkwamen, ümdet Gotland nå de Goten vernüümd isse. Geskydkundigen bint et hyr nog neet oaver eyns. == Ukraïne en Transsylvanye == In de darde eyw en veerde eyw bint de Goten nå et süden etrökken richting de [[Zwatte Zee|Zwarte See]]. De Goten güngen tun wounen tüsken de rivyren de [[Donau]] en de [[Don]]. Vlak nå de ankomst in Ukraïne splitsten de Goten sik in de [[Ostrogoten]] (de 'oustelike Goten') en de [[Visigoten]] (de 'westelike Goten'). De Ostrogoten en Visigoten hadden twey köninkryken; vanof ungeveyr et jår 270 is dår melding van emaakt. Ouk nå de [[Grote volksverhuuzing|Groute volksverhüsing]] waren er nog Goten in Ukraïne, dit umdet et [[Krim-Gotisch]] töt in de 18e eyw nog up de [[Krim]] vöärkwam.<ref>Goten as in see hebt Gotisk espröäken</ref> == Et Romeinse Ryk == === Invallen op Romeins gebeed === In [[237]] vünden de eyrste invallen op verskillende plaatsen in Romeins gebied plaats. [[Dacië|Dasyë]] weer det jår eplünderd döär de Goten. Eyrst wünnen de Romeinen makkelik, maar üütendelik weren de Goten sou gevårlik det de Romeinen beslöäten de Goten te betalen ümdet see de stad Histria hadden eplünderd. Tyn jår later waren de plünderings nog groter ewörden. In [[249]] wördden sölfs [[Marcianopolis]] döär de Goten inenömmen en eplünderd. == Verwysings == <references /> {{Dialekt|sdz}} {{Germoanen}} [[Kategorie:Germoans vôlk]] ro1gsgpgwsffh70ui8fsid2uyf1ria9 0 29783 333406 333223 2026-09-05T21:15:54Z Bdijkstra 3584 /* Verwiezingen */ 333406 wikitext text/x-wiki '''Lewis Carl Davidson Hamilton''' <small>MBE</small> (geboaren 7 january 1985) is nen britsken autokoureur den rydet in de [[Formule Eyn]] vöär [[Mercedes AMG Petronas]]. Synde nen siesmalig Formule Eyn werldkampioon, wördet hy wyd esen as eynen van de gröytste koureurs in de geskydenis van den sport en döär sümmigen as den besten allertyden. Hy wön syne eyrste werldkampioonskapstitel med [[McLaren]] in 2008, dårnå verhüseden hy når Mercedes, wår hy noch vyv titels hevt ewönnen. As eynen van de meyst süksesvülle koureurs in de geskydenis van den sport, is Hamilton med ses werldtitels den tweyden allertyden, net as med syn 106 raceoaverwinningen en syn 205 podiümfinishes. Hy hevt momenteel de rekords vöär de meyste karrierepünten allertyden (3778), de meyste pole positions allertyden (98), de meyste grand salms in eyn seisoon (3) en et höygsten antal pünten in eyn seisoon (413). Terwyl hy geboaren wyr en upegröieden in [[Stevenage]], [[Hertfordshire]], begön Hamiltons interesse in et racen doo synen våder hem nen radiografisk bestüürbåren auto köcheden as hy sesse waren. Hy teakenden by McLarens Young Driver Support Programme in 1998, nådat hy McLarenteambås Ron Dennis benadereden by nen uutreikingsceremony dree jår dårvöär en sei "up nen dag wül ik in ow wågens ryden". Nå et winnen van de [[britske Formule Renault]], [[Formule 3 Euro Series]] en [[GP2]] kampioonskappen, underweg ümhoog up de racekarrierelere, maken hy twålv jår nå syn eyrste üntmoting med Dennis syn Formule Eyn-debuut vöär McLaren in 2007. Ümdat hy van nen emengeden achtergrund kümmet, med nen swarten våder en ne witte moder, is Hamilton den eyrsten en eynigen swarten koureur den in de Formule Eyn rydet. In syn eyrsten seisoon in de Formule Eyn, haleden Hamilton verskydene rekords as hy tweyds endigeden in et seisoon 2007 achter Kimi Räikkönen med precys eyn punt verskil, inklusiv dy vöär de meyste podiumfinishes up ne ry van nen debuut (9), de edeyled meyste oaverwinningen in nen debuutseisoon (4) en de meyste punten in nen debuutseisoon (109). Et völgenden seisoon, wön hy syne eyrste titel up dramatiske wyse; in den låtsten hook van de låtste runde in de låtste race van et seisoon, wårdöär hy den toonmålig jüngsten Formule Eyn werldkampioon in de geskydenis wyr. Nå noch veer jår by McLaren sünder noch höyger as veerdes in de individuele standen too endigen, teakeneden Hamilton by Mercedes in 2013, sich hereynigend med synen kartteammåt uut synen jöögd, [[Nico Rosberg]]. In syn eyrsten seisoon, endigeden hy wederüm veerdes, de darde mål in vyv jår. Twey süksesvülle seisonen völgeden as Hamilton syne tweyde en darde titel wön. Hamilton wön 11 races in 2014, in nen swår bevöchten kampioonskapsgevecht med Nico Rosberg, beslissed in de låtste race van et seisoon, wår Hamilton den oaverwinning behåleden üm sich van syne tweyde werldkampioonskapstitel too verseakeren. Et seisoon dårnå stelleden Hamilton syne darde werldtitel veilig med dree races too gån, in nen seisoon wårin hy nen rekordantal van 17 mål up et podium endigeden en kwam hy med dree wereldkampioonskappen up gelyke höygte med synen held [[Ayrton Senna]]. Nådat hy tweyds endigen achter Nico Rosberg in 2016 en Rosberg was estopped, wyr [[Sebastian Vettel]] van [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] den dichtsten rivål van Hamilton wårby de twey twey intense kampioonskapgevechten hadden, mår Hamilton was uutendelik den besten en behåleden vöär de tweyde mål twey achtereynvölgende titels, in 2017 en 2018. Nen darden en veerden werldtitel völgeden in 2019 en 2020, wårmed hy nen veertal van upeynvölgende titels vervolmåkeden, wat syn totål up seaven werldtitels bracht, in antal titels now gelyk met den seavenmåligen werldkampioon [[Michael Schumacher]]. == Vroggen leaven == Hamilton wyr geboaren up 7 january 1985 in Stevenage, Hertfordshire, [[Engelaand (regio)|Engeland]]. Skonwal wyd verspreid is dat hy enömd sol wean når den amerikånsken sprinter Carl Lewis, segt Hamilton dat dit neet et geval is. Hamiltons moder, Carmen (Larbalestier), is blank britsk, terwyl syn våder, Anthony Hamilton, swart britsk, wat hem van emenged ras mikt; hy süt sichsülv as swarten. Lewis' olders skeidden doo hy twey was; dårdöär, woanen hy by syne moder en halvsüsters töt hy twålv wyr, doo hy gin woanen by syne våder, styvmoder Linda en halvbroder Nicolas, ok nen professioneel koureur, den cerebrale verlamming hevt. Begin 2011 teakenen Nicolas by Total Control Racing üm syne racekarierre too starten in de Renault Clio Cup van 2011. Hamilton wyr upevood as roomsk katolyk. [[Bestaand:Hamilton and Father Brazil 2008.jpg|duum|links|Anthony Hamilton, Lewis synen våder en toonmåligen manager, vyrt feest med synen sön nå den [[Grouten Prys van Brasilie van 2008.|brasiliaansken Grand Prix van 2008.]]]] Hamiltons våder köcht hem nen radiografisk bestüürbåren auto in 1991, den hem et eyrsten gevuul van racekompetitsy gaven. Hamilton wyr tweyds in et nationalen BRCA kampioonskap et völgenden jår. Hy sei oaver den tyd: "Ik bestüren disse avstandsbestüürbåre autos en wön klubkampioonskappen van vulwaskenen". Dårdöär köcht synen våder hem synen eyrsten kartauto as nen karstkado up nen leaftyd van ses jåren old. Syn våder sei hem dat hy syne racekarierre understütten sol so lang as hy hard warken vöär skole. Üm synen sön stüt too geaven, deed Anthony avstand van syne båne as nen informatsytechnologymanager en wyr nen kontrakteur; sums warken hy in dree bånen tegelyk, terwyl hy ok noch by alle races van syn söne anweasig was. Anthony setten låter syn eigenen komputerbedryv up, terwyl hy Lewis noch steads managen. Lewis be-endigen syn warkbetrekking med synen våder begin 2010 en teakenen in määrt 2011 nen managementdeal med Simon Fuller syn firma XIX Entertainment. In november 2014 kondigen Hamilton an dat hy syn managementkonkrakt med Fuller neet hernyen sol. Lewis Hamilton sat up skole up The John Henry Newman School, ne döär vrywilligers eleide katolyke middelbåre skole in Stevenage, Hertfordshire. Nevven et racen, spelen hy played vootbal vöär syn skoleteam med den engelsken internationalen middenvelder Ashley Young. Hamilton, nen Arsenal fan, sei dat hy vootballer ewest wart as hy de Formule Eyn neet had ehåld ov nen kriketer, ümdat hy beyde espöld hevt vöär syne skoleteams. In february 2001 begön hy ne study an de Cambridge Arts and Sciences (CATS), nen privaat ''sesde vörm'' kollege in Cambridge. Doo hy vyv jår was, nam Hamilton karatelessen üm sichsülv too verdeadigen vanweagen et pesten up skole; later, learen hy nen eynwyler te beryden, as deyl van syne kartrivaliteyt med tookümstigen F1 Mercedes-teammåt Nico Rosberg, den der al eynen beryden kön. == Vrogge karriere == === 1993–2000: Karten === Hamilton begön med karten in 1993, doo hy acht was, up et Rye House Kart Circuit en begön al snel races en Cadetklasse-kampioonskappen too winnen. Twey jåren låter, benåderen hy McLaren F1 teambås Ron Dennis vöär ne handteakening en sei hem, "Hallo. Ik bün Lewis Hamilton. Ik wön et britsken kampioonskap en up nen dag wül ik in ow wågens ryden." Dennis skrev in syn handteakeningenbook, "Bel myn oaver neagen jår, dan reagelt wy wat." Hamilton reyd vöär Zip Young Guns Karting Team van Marvin Hines. Up de leavtyd van 12 jår was syne ryvårdigheyd sodånig houg dat Ladbrokes ne weddenskap annam, 40 üm 1, dat Hamilton vöär syne 23e nen Formule Eyn Grand Prix ewönnen had; nen anderen vöärspellen, 150 üm 1, dat hy et World Drivers' Championship ewönnen had vöärdat hy 25 was. Vanav de Cadetrangen bevörderen hy når Junior Yamaha (1997) en Dennis roopen ''Hamilton'' uutendelik in 1998 by sich nådat hy noch ne Super One serie en syn tweyden britsken kampioonskap. Dennis kwam syne belovte nå en teakenen Hamilton vöär et McLaren driver development program. In dit kontrakt is ne optsy vöär nen tookümstig stuulken in de Formule Eyn, wat Hamilton uutendelik den jüngsten ryder oit maken den nen kontrakt teakenen dat låter leiden töt ne Formule Eynkarriere. Hamilton rükkeden wyder up in de Intercontinental A (1999), Formule A (2000) en Formule Super A (2001) rangen en wyr europeesk kampioon in 2000 med maximåle pünten. In de Formule A en Formule Super A, rydend vöär TeamMBM.com, was Nico Rosberg syn teammåt, den låter ryden sol vöär de Williams en Mercedesteams in de Formule Eyn; sy sollen låter wederüm in eyn team sitten by Mercedes in 2013. Volgend up syne kartsuksessen maken den britsken Racing Drivers' Club hem töt "Rysende ster" lid in 2000. In 2001 maken Michael Schumacher ne eynmålige terügkeer når et karten en ryden teagen Hamilton as ok teagen andere tookümstige F1 koureurs Vitantonio Liuzzi en Nico Rosberg. Hamilton endigeden uutendelik seavendes, veer plaatsen achter Schumacher. Skonwal de twey mekare wenig sagen up de båne, prees Schumacher den jungen Brit. === 2001–2005: Formule Renault en Formule Dree === Hamilton begön syne autosportkarriere in de britske Formule Renault Winter Series van 2001. Undanks dat hy crashen in syne darde ründe in de wågen tydens et testen, endigen hy vyvdes in den endstand in de winterserys. Dit leidden töt ne vulledige Formule Renault UK kampagne med Manor Motorsport in 2002. Hamilton beendigen et klassement as darden med dree oaverwinningen en dree pole positions. Hy blev nöch nen jår by Manor en wön et kampioonskap med tyn oaverwinningen en 419 punten teagenoaver de twey oaverwinningen en 377 punten van syn nöästen rivaal, Alex Lloyd. Ümdat hy et kampioonskap al te pakken had, missen Hamilton de låtste twey races van et seisoon üm syn debuut te måken in de seisoonsfinale van et britsken Formule 3 kampioonskap. Hyr was hy minder suksesvul: de eyrste race mus hy verlåten med nen platten band en in de tweyde vilen hy uut döär nen crash en wyr hy når et sykenhuus ebröcht nå ne botsing med syn teammåt Tor Graves. Hy kön syne snelheyd wal tonen tydens sowal den Macau Grand Prix as den Korea Super Prix, in de låtstenuumde startten hy up pole position by syne eyrste uptreaden up de båne en in pas syne veerde F3 race. Doo hy in 2002 bevrågd wyr oaver et vöäruutsicht üm eyn van de jüngste Formule Eyn koureurs oit te wörden, antwoordden Hamilton dat syn dool was "neet den jüngsten in de F1 te wean ...[mår] üm ervåringe up te doon en dan te låten sen wat ik kan in de F1". Låter in 2004, wül Williams ankundigen dat sy dichte by ne handteakening van Hamilton waren, mår sy deden et neet ümdat BMW, öär motorleverancyr up dat moment, hem neet wul financieren. Hy teakeneden uutendelik upny by McLaren en måkeden syne debuut vöär Manor in de Formule 3 Euro Series van 2004. Sy wönnen eyn race en Hamilton endigen et jår as vyvden in et kampioonskap. Hy wön den F3 Superprix van Bahrein en ryen eyn van de F3 Groute Prys van Makau. Hamilton testten end 2004 vöär et eyrste vöär McLaren up Silverstone. Hamilton ging oaver når de regerende Euro Series kampionen ASM vöär et seisoon 2005 en dominereden et kampioonskap, wårby hy 15 van de 20 runden wön. Dit hadden der 16 können wean mår hy wyr ediskwalificered vöär de oaverwinning up Spa-Francorchamps vanweagen nen technisk mankement dat ok verskydene andere koureurs uutschakeleden. Hy wön ok de Marlboro Masters of Formula 3 in Zandvoort. Nå et seisoon leet et britsken tydskrivt ''Autosport'' hem vöärkommen in öär "Top 50 koureurs van 2005" uutgåve en plaatsden Hamilton as 24en. === Seisoon van 2006: GP2 === Vanweagen syn sukses in de Formule Dree ging hy vöär 2006 oaver når ASMs süsterteam ART Grand Prix in den GP2 . Net as öär süsterteam in de F3 waren ART de leiders van et veld en regerende kampionen ümdat sy in 2005 den GP2-kroun behåld hadden med Nico Rosberg. Hamilton wön et GP2-kampioonskap by syne eyrste poging, wårby hy Nelson Piquet Jr. en Timo Glock versloog. Under Hamiltons prestatsys was ouk ne dominante oaverwinning op de Nürburgringe, ündanks nen strav vöär versnellen in de pitstråte. Tydens syne thuusrace up Silverstone, as understötting vöär den britsken Grand Prix, haleden Hamilton twey rivalen in by Becketts, ne serie buchten up houge snelheyd (töt 150 myl per üre (240 km per üre in nen GP2-wågen) wår inhålen seldsåm is. In Istanbul herstellen hy van nen drai den hem når de achttynde plaatse terügwörpen döär de tweyde positsy te pakken in de låtste buchten. Hamilton wön de titel under üngewöäne umstandigheyden, wårby hy et låtsten punt dat hy nöydig had kreg nådat Giorgio Pantano syne snelste runde in den Monza demonstratsywedstryd avenömmen wyr. In de sprintrace, skonwal hy tweyds endigen en Piquet sesdes, stünd hy 12 punten lös van synen rivål. Syn GP2-kampioonskap kwam tegelyk med ne leyge plaatse by McLaren nå et vertrek van Juan Pablo Montoya når NASCAR en van Kimi Räikkönen når Ferrari. Nå månden van spekulåtsy oaver ov Hamilton, Pedro de la Rosa ov Gary Paffett vöär 2007 nevven den verdeydigenden kampioon Fernando Alonso plaatse möcht nemmen, wyr Hamilton bevestigd as tweyden koureur van et team. Hem wyr an et ende van september vertelled van McLarens besluut, mår et niuws wyr noch bynå twey månden neet bekend emåked uut angst dat et oaverskadüwd wyr döär de ankondiging van Michael Schumachers pensioon. == Formule Eynkarriere == === McLaren === ==== Et seisoon van 2007: En rekordbreakend beginnersjår ==== [[Bestaand:Lewis_Hamilton_2007_Canada.jpg|rechts|duum|Hamiltons eyrste Formule Eynoaverwinning kwam by den kanadeesken Grouten Prys van 2007]] In syn eyrsten seisoon in de Formule Eyn ryeden Hamilton nevven verdeydigend dübbelen werldkampioon Fernando Alonso, den by McLaren was ekommen nådat hy Renault verlåten had. By syn debut by den australisken Grand Prix, endigden hy dardes in de race, wårmed hy den 13en koureur wear den up et podium endigden by syn debut (utgesünderd dee in de eyrste werldkampioonskapsrunde oit). In Bahrein en Barcelona, endigden Hamilton as tweyden achter Felipe Massa en nam sou de leiding in et individuelen kampioonskap, wat beteykenden dat Hamilton den jüngsten koureur oit wear den nen werldkampioonskap leidden. Hamilton endigden tweyds achter Alonso in Monaco en achterav suggereden hy dat hy was teageneholden üm teagen synen teammåt too racen. De FIA sprak McLaren vry nå nen undersuuk. Hamilton had sowal syne eyrste pole position as syne eyrste oaverwinning van syne F1-karriere in den kanadeesken Grand Prix in Montreal. Ne wekke låter wön Hamilton den Grouten Prys van de Vereynigde Ståten, wårmed hy den eyrsten Brit sinds John Watson in 1983 wyr, den ne F1 race wön in de VS. Döär dardes too endigen up Magny-Cours achter Ferrarikoureurs Kimi Räikkönen en Felipe Massa, breidden Hamilton syne vöärsprong in et kampioonskap uut når 14 pünten. In Hamilton synen eyrsten thuuswedstryd up Silverstone endigden hy dardes en evenareden et rekord van Jim Clark uut 1963 van 9 podium finishes up ne ry vöär nen britsken koureur. [[Bestaand:Hamilton_US_'07_(cropped).jpg|links|duum|Hamilton nådat hy de leiding had enommen in den Grouten Prys van de Vereynigde Ståten in 2007]] Tydens de kwalifikatsy vöär den europaesken Grand Prix, botseden Hamilton up de Schumacherversmalling nå nen probleem med de raddop veroorsaked by et radpistool dat vöär dissen wågen gebruukt was. Hy wyr når et medisk centrum van et cirkwit ebracht up nen brankard med nen süürstovmasker en infuus, mår was undertüsken by bewüstsyn. Hy was neet in ståt üm de kwalifikatsy too voltoien en starteden dårüm up de tynde positsy. Nå nen låtsten medisken check up sundagmörgen, kreg Hamilton toostemming üm too racen. Tydens ne heavige reagenbuie dee uutendelik de race underbrak, gleden Hamilton van de båne in nen grindbak, mår ümdat synen motor et blev doon, wyr hy terügesettet up et cirkwit en mocht hy de race vervolgen nå de hervatting. Syne neagende plaatse in disse race was syne eyrste finish buuten et podium en sunder pünten. Twyvelachtigerwys wyr Hamilton den eyrsten en eynigen koureur van wy synen wågen esleped en terügesettet up de båne wyr döär nen krånwågen tydens ne Formule Eyn race. De FIA verbad as gevolg dårvan vortan et gebruuk van mechaniske assistentsy üm nen wågen terüg up de båne too sleppen. Hamilton wön den hongaarsken Grand Prix vanvav eyrste positsy nå ne twyvelachtige kwalifikatsysessy. Alonso had den snelsten tyd neaderesettet, mår was vyv plaatsen in den uutslag terügesettet ümdat hy Hamilton ehinderd had üm up tyd uut de pitstråte too vertrekken vöär et voltoien van syne låtste runde. Nå de race verklåreden Hamilton dat hy de betrekkingen med Alonso hersteld had. By den türksken Grand Prix had Hamilton nen lekken band den leidden töt ne vyvde plaatse. Alonso versloog Hamilton in de Groute Prys van Italie en Belgie, wårdöär Hamilton nen vöärsprong van twey pünten oaverhyld. Hy breidden syn vöärsprong uut når 12 pünten nå et winnen van den japansken Grand Prix in heavige reagen nådat Alonso was uutevallen. Nå de race, wyr Hamilton undersocht döär de racejury vöär syne betrokkenheyd by nen incident achter den safety car; sowal Sebastian Vettel as Mark Webber velen uut de race terwyl sy hem volgeden mår et dreetal wyr vryesprökken up den vrydag van et chineesken Grand Prixweekende. By den chineesken Grand Prix begön Hamilton vanav eyrste positsy,mår slageden der neet in uut too ryden ümdat McLaren hem too lang up versletten banden had rund låten ryden (ündanks et advys van Bridgestone) en hy gleden in nen grindbak as hy up de pitstråte ankwameden. Hamilton ging de låtste race van et seisoon düs med veer en seaven pünten vöärsprong up Alonso respektivelik Räikkönen in. In den brasiliaansken Grand Prix endigen Hamilton seavendes en wön Räikkönen, wat beteakenden dat Hamilton tweyds wyr in et kampioonskap med eyn pünt verskil. In de eyrste runde wyr Hamilton vöärbyereden döär meyrdere wågens en vyl terüg når de achtste plaatse; acht runden låter kön hy neet skakelen når ne versnelling en blev 40 sekonden stån. Hy herstelleden sich når de seavende plaatse mår Ferrari had öär twey koureurs ümewisseld sodat Räikkönen vöär et kampioonskap kön gån. Hamilton pakkeden et rekord van des werlds jüngeste individuele tweyde plaatse in et kampioonskap, med 22 jåren en 287 dågen, dårvöär sinds 1960 in handen van Bruce McLaren med 23 jåren en 5 dågen; et rekord van Hamilton is undertüsken verbrökken döär Sebastian Vettel in 2009. In oktober begön de FIA nen undersuuk når BMW Sauber en Williams vöär brandstovsjuumel; de BMWkoureurs waren vyvdes en sesdes geendigd en as sy uut den uutslag ehåled wyren, wårdöär Hamilton når de vyvde plaatse epromoveerd wördet, wön hy et werldkampioonskap med eyn pünt vöär Räikkönen. Uutendelik wyren beide teams neet estravd; McLaren ging in höyger beroop. Hamilton vertelleden de BBC vervölgens dat hy de F1-titel neet winnen wül döär de diskwalifikatsys van andere koureurs. [[Bestaand:Podium_2007_USGP.jpg|duum|Hamilton up de höygste podiumplaatse nådat hy den Grouten Prys van de Vereynigde Ståten van 2007 had ewönnen. Nevven hem ståt teammåt Fernando Alonso (links) en Felipe Massa (rechts).]] ===== Spanningen in et team ===== Hamiltons lange betrekkinge med Dennis begön too verslechteren by de eyrste publike anwysing dat Hamilton üngelükkig was med et uptreden van et team nådat hy tweyds was geendigd in Monaco in 2007. Nå upmarkingen nå de race emåkt döär Hamilton dee suggerereden dat hy was verplicht üm in ne understüttende rolle too ryden, undersücht de FIA ov McLaren de reagels had ebrökken döär teamorders up too leggen. McLaren untkenden dübbelen werldkampioon Fernando Alonso too bevöärdelen en dårup sprak de FIA et team vry döär too stellen dat: "McLaren in ståt was ne optimåle teamstrategy nå too streaven ümdat sy nen substantieel vöärdeyl hadden boaven alle andere wågens. Sy hebbet niks edåne dat beskreven kan wörden as ingrypend in et resultåt van de race". Spanningen kwammen opny an de oppervlakte by de hongaarske Grand Prix van 2007. Tydens de låtste kwalifikatsysessy vöär de race wyr Hamilton in de pitstråte vertråged döär Alonso en düs neet in ståt den låtsten rundetyd vöär et ende van de sessy neader too setten. McLaren marketen up dat Hamilton neet had ehöyrsåmd an ne eyrdere instruksy üm Alonso too låten passeren uut angst üm syne eigene positsy too verleesen. Alonso wyr terügesettet når de sesde plaatse van et startvak, wårdöär Hamilton stegen når de eyrste plaatse (hy was öärsprünkelik tweyds ewörden in de kwalifikatsy), terwyl McLaren pünten in et kampioonskap vöär konstrukteurs wyr avenömmen. Hamilton seiden dat hy den strav vöär Alonso <nowiki>''</nowiki>vry lichte" vunden en allenig möyte had med et verlees van pünten van den konstrukteur. Et wyr emelded dat Hamilton teagen Dennis eskolden had oaver den teamradio nå et incident. Et britske autosporttydskrivt ''Autosport'' beweren dat dit "dertoo leidden dat Dennis synen koptelefoon warpeden teagen de pitmüür in avgünst (nen gebår dat döär velen wyr miseinterpreteerd as ne reaksy up et verlees van de eyrste startplaatse van Alonso)".Skonwal brachteden McLaren låter nen bericht uut in nåme van Hamilton dat eynig üngewenst tålgebruuk untkenneden. Döär disse geböärtenissen storteden de betrekkinge tüsken Hamilton en Alonso tydelik in, wårby de twey neet med mekare spraaken vöär nen körten tyd. In de nåsleppe wyr emelded dat Hamilton benådered was döär Luca di Montezemolo vöär et ryden by Ferrari in 2008. De rivaliteyt tüsken Hamilton en teammåt Alonso leidden töt de spekulåtsy dat eynen an et ende van et seisoon McLaren verlåten wyr. Alonso en McLaren beendigen dårup öär kontrakt med wedersydse oavereynstemming in november. ==== Et seisoon van 2008: Jüngsten werldkampioon oit ==== Nen månd nå et vertrek van Alonso, wyr et bevestigd dat Heikki Kovalainen den tweyden wågen ryden sül vöär McLaren-Mercedes in 2008 nevven Hamilton, den nen ny vyfjårig konkrakt van meyrdere miljoonen punden teakenden üm töt et ende van et seisoon van 2012 by McLaren-Mercedes too blyven. [[Bestaand:Lewis_hamilton_-_2008_Melb_GP.jpg|links|duum|Hamilton wön de eyrste race van 2008 in Melbourne, Australie.]] Hamilton wön de eyrste race van et seisoon van 2008, den Grouten Prys van Australie, nådat hy up de eyrste positsy was begönnen. In Maleysie endigeden hy vyvdes nådat hy van de neagende plekke was estarted, wårby hy nen strav mos uutsitten vöär et hinderen van de kwalifikatsyrunde van Nick Heidfeld. Hy was terügge up et podium in Spanje döär dår dardes too endigen. Hamilton endigeden tweyds in Türkeye en wön den Grouten Prys van Monaco, wat hem an de leiding bracht van et werldkampioonskap. In Montreal botseden Hamilton tydens de race up de achterkante van Räikkönen, nådat hy neet had können seen dat den Fin mos wachten vöär et roden licht an et ende van de pitstråte terwyl et heylen veld vöärby kwam under begeleiding van nen safety car. Beyde wågen mosten upgeven en Hamilton kreg nen strav van 10 positsys vöär den start van de völgende race, den fransken Grand Prix. Undanks nen fout by de kwalifikatsy wårdöär hy as veerdes starteden, wön den britsken Grand Prix under möylike, natte ümstandigheyden met ne prestatsy dee töt düsverre as eyne van de beste van syne karriere wördt esen. In de völgende race up Hockenheim wön Hamilton undanks nen taktisken blünder van de teamstrategy. Hamilton wön den belgisken Grand Prix, mår låter wyr döär eoordeeld dat hy nen üneyrlik vöärdeyl had ehad döär nen versmalling in et parkours af too snyden üm nen botsing med Räikkönen too vöärkommen. McLaren sei dat öäre telemetry leet seen dat Hamilton achterblev üm Räikkönen vöärby too låten, mår Hamilton kreg nen tydsstrav van 25 sekunden, wat hem terügbracht når de darde plaatse en titelrivål Massa de oaverwinning gav. Hamiltons vöärsprong in et werldkampioonskap vöär koureurs wyr terügebracht töt twey pünten en nen beroop by et FIA World Motor Sport Council döär McLaren wyr avewesen. In den italiaansken Grand Prix endigeden Hamilton seavendes en den vöärsprong van Hamilton in et kampioonskap was now noch eyn pünt. Hamilton endigeden dardes in de völgende race in Singapore, terwyl Massa geyn pünten pakkeden, wårdöär den vöärsprong van Hamilton in et kampioonskap upleep töt seaven pünten. In Fuji kreg Hamilton nen strav wårby hy mos döärryden (by de völgende pitrunde) vöär et van de båne düwen van andere wågen doo hy nen fout beging in de eyrste runde. Vöärdat Hamilton den strav kön uutsitten, probereden hy Massa too passeren, den hem rakeden nådat hy nen fout måkeden. Massa kreg vöär disse aktsy låter nen strav wårby hy mos döärryden (by de völgende pitrunde) en Hamilton endigeden twålvdes. Med noch twey races too gån had Hamilton nen vöärsprong in et werldkampioonskap van vyv pünten up Massa. Den chineesken Grand Prix wön Hamilton wårdöär hy med nen vöärsprong van seaven pünten in et werldkampioonskap de låtste race van et seisoon inging. Achterav sei Hamilton: "Et heyle weekende hebbet wy god an unse syde ehad so as altyd en et heylen team hevt fantatisk wark edane by et vöärbereiden van den wågen, den nen dröym was üm in too ryden.<nowiki>''</nowiki> [[Bestaand:Hamilton_Brazil_2008_celebrations.jpg|links|duum|Hamilton en syn team vyren synen eyrsten Formule Eyn werldkampioonskapstitel.]] By den brasiliaansken Grand Prix mos Hamilton minstens as vyvden endigen as Massa de race wön üm et werldkampioonskap veilig too stellen. Net vöär de race begön der ne reagenbuie en Hamilton was as veerden eplaatsd vöärdat hy terügvelen når de sesde plaatse nådat hy nen pitsop had emåked vöär dröyge banden. Wisselvallige neaderslag beteakeneden dat alle koureurs meyrdere målen wisseleden tüsken reagenbanden en banden vöär droug weader en med dree runden too gån lag Hamilton vyvdes en mos hy enkel syne positsy vasteholden üm den titel too verseakeren. In de vöärlåtste runde passereden Vettel Hamilton en den begön de låtste runde as sesden en lek de vyvde plaatse neet meyr too können terügnemmen. Skonwal måkeden hy en Vettel in de låtste runde nen gat van 18 sekunden good döär Timo Glock, den et möylik had up banden vöär ne dröyge wegge, by de låtste bochte in too hålen sodat hy de vyvde plaatse terügnam en blev den racewinnaar Massa vöär den titel med eyn pünt vöär. Dit beteakeneden dat Hamilton et werldkampioonskap van de Formule Eyn van 2008 had epakt en wyr den jüngsten koureur den den titel wön, den eyrsten swarten koureur en den eyrsten britsken koureur den et werldkampioonskap wön sinds Damon Hill in 1996. ===== Racistisk misbruuk ===== In february wyr Hamilton verbål anevallen en up andere wysen misbrüked tydens de testraces vöär et seisoon up et Circuit de Catalunya in Katalonie döär verskillende spaanske tooskowers dy swarte gesichtsvarv en swarte prüüken hadden en ouk shirts med de wöärde "De family van Hamilton". Hamilton wyr wyd en syd unpopulair in Spanje vanweagen syne rivaliteyt med synen spaansken vöärmåligen teammåt Fernando Alonso. De FIA wårsküweden spaanske autoriteyten vöär herhåling van sülk gedrag en lancereden ne "Race teagen racisme" kampagne. Kört vöar den brasiliaansken Grand Prix van 2008 wyr ne websteade van den spaansken tak van advertentsybedryv TBWA uut New York enåmed "pinchalaruedadeHamilton" ("steaket de banden van Hamilton lek") enömed in de britske media. De websteade bevatteden ne eanimerede avbeeldinge van Interlagos dat gebruukers de möägelikheyd gav üm spykers en stekkels up de båne too leggen wår de wågen van Hamilton oaverhen sül ryden. Under de düüsenden upmarkingen achterelåten sinds 2007 waren nen antal racistiske beledigingen. Synen rivål Fernando Alonso veroardeleden de racistiske supporters. ==== Et seisoon van 2009: Nen frustrerend jår ==== [[Bestaand:Hamilton_2009_Malaysian_GP_1.jpg|rechts|duum|Hamilton rydend vöär McLaren up den maleysisken Grand Prix van 2009.]] Hamilton begön de opener van et seisoon van 2009, den australisken Grand Prix, vanav de 18de startplaatse nådat McLaren nen strav had ekregen vöär et verwisselen van synen versnellingsbak tydens de kwalifikatsy. Hamilton profitereden van nen låten botsing tüsken Sebastian Vettel van Ferrari en Robert Kubica van BMW Sauber wårdöär hy upskoov når de veerde plaatse an et ende van de race. Hy wyr vervölgens epromoveerd töt darden nådat Jarno Trulli was estravt vöär et inhålen van hem under ümstandigheden med nen safety car. Tydens nen gesprek med de jüry nå de race vertelleden Hamilton en officials van McLaren de jüry dat sy Trulli neet upsettelik hadden låten passeren, wat låter teagenesprökken wyr döär de bekenntemåkede raceradiokommunikatsy van McLaren. Hamilton wyr vervölgens ediskwalificeerd van de race vöär et gevven van "misleidend bewys" tydens et gesprek med de jüry. Hy hevt sich låter persoonlik veruntskuldigd by de racedirekteur van de FIA Charlie Whiting vöär et elogen hebben by de racejüry. Hy ging verder döär et incident too beskryven as den swårsten weak van syn leaven en oaverwoog de Formule Eyn too verlåten. Hamilton scoreden weinig pünten by de Groute Prys van Maleysie, China en Bahrein. Hamiltons geluk verbetereden up de Hungaroring, de tynde runde van et seisoon, wår hy de race wön, 11.529 sekunden vöär Räikkönen wårmed hy de tynde oaverwinning van syne karriere pakkeden en de eyrste med nen wågen med KERS. De terügkeer van McLaren in vörm ging wyder in Valencia, wår Hamilton tweyds endigeden. By den singaporeesken Grand Prix pakkeden Hamilton syne tweyde oaverwinning van et seisoon. He endigeden dardes by de japanske en brasiliaanske Groute Prys. In den eyrsten Grand Prix van Abu Dhabi ging Hamilton an de leiding in de race, mår trök sich terügge in runde 20 due vanweagen nen probleem med den achterrem, syne eyrste terügtrekking in de Formule Eyn vanweagen nen technisk probleem. ==== Et seisoon van 2010: Ne nye titelpoging ==== [[Bestaand:Lewis_Hamilton_2010_Malaysia_1st_Free_Practice.jpg|rechts|duum|Hamilton rydend vöär McLaren by den Maleisisken Grouten Prys van 2010, wår hy sesdes endigeden nådat hy as 20sten was begonnen.]] In et nye seisoon sol Hamilton nevven Jenson Button ryden, nådat Heikki Kovalainen når Lotus Racing was vertrökken. Hamilton endigeden dardes in Bahrein, in Australie, beendigeden Hamilton de race up de sesde plaatse, nå nen botsing med Mark Webber låt in den wedstryd. In Maleisie sörgeden ne misreakening up et weder döär syn team dervöär dat hy tydens de kwalifikatsy up banden mos ryden dee neet günstig waren vöär de natte ümstandigheyden. Dit bracht hem töt de 20ste plaatse by de start van de race, mår hy slagen derin sich når vöären too warken en sesdes too endigen. Hamilton kreg nen waarskuwing tydens de race, nådat hy veer mål slingereden up nen recht stük terwyl hy probereden de aerodynamiske lyne too verbrekken dy Vitaly Petrov ontving en probereden hem neet too blokkeren. [[Bestaand:McLaren_duo_1-2_finish_2010_Canada_(cropped).jpg|links|duum|Hamilton behaleden syne tweyde oaverwinning up ne ry in Kanada, vöär synen teammåt Jenson Button.]] Hamilton wyr tweyds in China achter Jenson Button. Dit betekenden de eyrste 1–2 finish van McLaren sinds den italiaansken Grand Prix van 2007. Hamilton was betrökken in nen incident in de pitstråte med Red Bull koureur Sebastian Vettel; beyde wyren bestravt. In Monaco kwalificereden Hamilton sich en endigeden hy as vyvden. In den türksken Grand Prix, behaleden Hamilton syne eyrste oaverwinning van et seisoon 2010 terwyl hy en Button eyrstes en tweyds wyren. Hamilton kwalificereden sich in den kanadeesken Grand Prix vöär ''pole position'', wårdöär hy nen 100% skore wat betrevt pole positions behyld up et Circuit Gilles Villeneuve. Nådat hy an syne eýrste runde was begunnen, kreg Hamilton van syn team de instruktsys üm too stoppen up de båne vanweagen nen tekört an brandstov, wårvan et peil neet houg genog was üm der döär de FIA nen steakproov van too können låten nemmen. Hamilton wyr bestravt nådat hy disse runde neet snel genog had avewarkt; et team kreg ne buute van $10,000. Mår Hamilton ging wydter en wön de race en nam de leiding in et individuelen kampioonskap nå den darden 1–2 uutslag van McLaren van et seisoon. In Valencia klageden Alonso oaver syne radio deroaver dat Hamilton had behåled döär den safety car neet too volgen; Hamilton ontving strav wårby hy döär mocht ryden. Mår Alonso en Ferrari waren wuudend ümdat den tyd den et kosteden um ne beslissinge te måken dervöär sörgeden dat den strav niks an de tweyde plaatse van Hamilton an de finish verandereden. Hamilton besküldigden Alonso van "sure drüven", skonwal sy et byleggeden vöär de völgende race. Hy endigeden tweyds in synen thuuswedstryd up Silverstone en dårna veerdes in den Grouten Prys van Düütsland. Undanks dat hy up Spa-Francorchamps in den grindbak belanden, wön Hamilton syne darde race van et seisoon en nam hy wederum de leiding in et kampioonskap. Skonwal sakkeden hy döär upeynvölgende upgåven in de italiaanske en singaporeeske Groute Prys når de darde plaatse in et kampioonskap. In den Grouten Prys van Japan endigeden Hamilton vyvdes. In Süüdkorea, endigeden Hamilton tweyds en veerdes in den brasiliaansken Grand Prix. In de låtste race van et seisoon in Abu Dhabi endigeden Hamilton tweyds achter Vettel, den Hamiltons rekord van jüngsten Formule Eynwerldkampioon oit verbrak. ==== 2011–2012: Låtste jåren by McLaren ==== [[Bestaand:Lewis_Hamilton_2011_Malaysia_Qualify.jpg|links|duum|Hamilton tydens de kwalifikatsy vöär den maleysisken Grand Prix]] By den start van et seisoon 2011 setten Hamilton Red Bull Racing weg as "enkel nen drankbedryv". Hamilton begön et seisoon med ne tweyde plaatse in sowal de kwalifikatsy as den endstand van den australisken Grouten Prys, ündanks dat hy üm mos gån med ne beskadigde vluure in synen McLaren. In den maleysisken Grand Prix, kwalificereden hy as tweyden en endigeden hy seavendes in de race, hy had muuite deals döär bandensleet en deals ümdat hy achtervolged wyr döär Fernando Alonso van Ferrari in de låtste runden. Hamilton ontving nen tydsstrav van 20 sekunden nå de race vöär slingeren tydens et verdeadigen en üngepast ryden, wat Hamilton terügsetteden når de achtste plaatse. Hamilton pakkeden syne eyrste oaverwinning van et seisoon in China. Hy endigeden vervölgens veerdes in Türkye en tweyds in Spanje. [[Bestaand:2011_Canadian_GP_-_Hamilton.jpg|duum|Hamilton trök sich terügge uut den kanadeesken Grand Prix van 2011 nå nen botsing med teammåt Button.]] In Monako, kwalificereden hy as tynden nådat de darde kwalifikatsyrunde was avelast vöärdat hy nen tyd had neder können setten vanweagen nen swåren crash van Sergio Pérez. Tydens de race kreg Hamilton nen strav wårby hy döär mocht ryden nådat hy up Massa was ebotset by Hotel Harpin. Låter botseden Alguersuari up Hamilton, den synen achtervlöggel brak; de race kreg ne roude vlagge woneyr Petrov up etsölvden moment crasheden wårdöär syn team de möägelikheyd kreg synen wågen too repareren. By den herstart had hy nen botsing med Maldonado by Sainte Devote, wår hy låter nen tydsstrav van 20 sekunden vöär kreg, mår dat verandereden syne endpositsy neet. In nen vråggesprek med BBC sei Hamilton dat hy dat seisoon töt dan too vyv van de ses races by de jüry was ewest en sich slachtovver vuuleden. Doo hy wyr evrågd wårüm hy sovölle by öär ewest was, antwoordden Hamilton "Misskyn is et ümdat ik swart bün. Dat is wat Ali G segget." Hy leggeden låter uut dat et nen grap was en ontleep so wyderen strav. [[Bestaand:Lewis_Hamilton2011.JPG|links|duum|Hamilton pakkeden syne darde oaverwinning van et seisoon by den Grouten Prys van Abu Dhabi.]] By den kanadeesken Grand Prix botseden Hamilton up Webber by de eyrste bochte vöärdat hy weder achter synen teammåt an ging ryden. Nen pår runden låter probereden Hamilton too profiteren van nen misser döar Button too passeren den Hamilton in de pitmüre düweden. Hy mos upgeaven med ne ebrökken koppeling; beyde koureurs waren et ens dat et "eyn van disse dingen (dee geböären könnet)" was. In Valencia en Silverstone endigeden Hamilton veerdes achter Massa terwyl hy derin slågeden grouten bandensleet too döärstån in de eyrste en brandstov up too spåren in de tweyde race. In Düütsland behaleden Hamilton syne tweyde oaverwinning van 2011 as hy Webber en Alonso avheeld. In Hungarye had Hamilton vyv pitstops en nen strav wårby döär mocht ryden vöär et düwen van Paul di Resta in et gras terwyl hy veerdes endigeden. Hy endigeden veerdes up Monza nå nen stryd med Michael Schumacher, den hy weigereden de sküld too geaven vöär syne aggressive taktik, den de heyle race düreden. In den Grouten Prys van Singapore veröärsakeden Hamilton nen üngeval med Felipe Massa dat dervöär sorgeden dat Hamilton nen nyen vöärvlöggel nöydig had en dat hy nen strav wårby hy döär mocht ryden kreg. Massa besküldigeden Hamilton van "ünkündig üm syne harsenen too gebrüüken" too syn tydens nen vråggesprek nå de race. Terwyl sy sammen nen vråggesprek hadden, pakkeden Massa Hamiltons skolder vaste en sei "Good wark, man, good edane"; Hamilton antwoordden döär den Brasiliaan too seggen dat hy hem allenig mos låten. Vöär den japansken Grand Prix stönd Hamilton derop dat hy niks mis had edane tydens et seisoon. Tydens de race kreg Hamilton nen lekken band vöärdat hy weder med Massa in botsing kwam; ündanks dat Ferrari Hamilton estravt probereden too krygen, untsnappeden Hamilton an nen gevolg terwyl hy vyvdes endigeden. Hamilton sei Massa låter "wörd vulwassen", nådat hy tooegeaven had dat syne Formule Eynkarriere too wyd was egane. In Korea, kwalificerden Hamilton sich vöär de eyrste plaatse wårmed ne ry van 16 upeynvolgende pole positions vöär Red Bull wyr beendigd. Hy reed mår töt de veerde bochte an de leiding, wår werldkampioon Sebastian Vettel de leiding oavernam en de race wön terwyl Hamilton tweyds endigeden. By de eyrste race in India, behaleden Hamilton den tweyden tyd in de kwalifikatsy, mår wyr dree plaatsen terügeset up et startveld, nå et negeren van ne gele vlagge in de training van vrydag. Hamilton endigeden seavendes nå noch nen incident med Massa wårdöär den Brasiliaan den strav kreg terwyl Hamilton den vöärvlöggel mos vervangen. In Abu Dhabi kwalificereden Hamilton sich as tweyden en wön de race. In Brasilie beendigeden Hamilton en Massa öär konflikt as hy sich terügtrök uut de race en vyvdes endigeden in den algemeynen endstand van et kampioonskap. [[Bestaand:Lewis_Hamilton_2012_Malaysia_Qualify.jpg|links|duum|Hamilton pakkeden de eyrste startplaatse vöär den maleysisken Grand Prix van 2012, mår veel tydens de race terüg når de darde plaatse.]] Hamilton blev by McLaren nevven Button vöär et seisoon 2012. Hamilton kwalificereden sich vöär de eyrste startplaatse vöär den australisken Grand Prix, mår endigeden dardes nådat hy by den start was epassered döär Button en döär Vettel nå nen pitstop vöär nen safety car. Hamilton kwalificereden sich weder as eyrsten vöär den maleysisken Grand Prix, mår wyr in de race vrog epassered döär Fernando Alonso en Sergio Pérez, wårdöär hy dardes endigeden. Hamilton behaleden syne darde darde plaatse op ne ry in China, med vöär hem Nico Rosberg en Button. Hamilton kwalificereden sich vöär de tweyde startplaatse in Bahrein, mår tydens de race bracht ne serie van slechte pitstops hem buuten den stryd üm de oaverwinning en hy endigeden achtstes. Hamilton was ok betrökken by nen kontroversieel raceincident med Rosberg, wårby Rosberg Hamilton van de båne lek too duwen terwyl hy hem probereden in too halen. Hamilton kwalificereden sich vöär de eyrste startplaatse vöär den spaansken Grand Prix, mår mos synen wågen midden up de båne stopsetten üm nen hervülbår brandstovproov too können geaven nå de kwalifikatsy. De jüry besloot dat hy de kwalifikatsyregel had ebrökken dy eintrodusered waren nå nen vergelykbår incident by den kanadeesken Grouten Prys van 2010 wår Hamilton by betrökken was. De jüry slöt hem uut van de kwalifikatsyresultåten en setteden hem terüg når de achterkante van et startveld; mår Hamilton endigeden undanks dit as achtsten vöär Button, den as tynden wyr estarted. [[Bestaand:Lewis_Hamilton,_United_States_Grand_Prix,_Austin_2012.jpg|rechts|duum|Hamilton tydens de parade van de koureurs by den Grouten Prys van de Vereynigde Ståten van 2012.]] Hamilton behaleden syne eyrste oaverwinning van et seisoon by den kanadeesken Grand Prix&nbsp;– wårdöär hy disse race vöär de darde mål wön&nbsp;– nådat hy Fernando Alonso in de slotfase had inehaled. Hamilton wön den hongaarsken Grand Prix up 29 jüly 2012 wårmed hy syne tweyde oaverwinning van et seisoon behaleden. Hamilton, sammen med den leider in et kampioonskap Fernando Alonso, gav up in den belgisken Grand Prix nådat hy betrökken was in nen ungeval med meyrdere wågen in de eyrste bochte van de race. Romain Grosjean wyr anewesen as verantwöärdeliken van et ungeval en kreg nen uutsluuting van eyn race. Hamilton kwam terüg med nen eyrste startplaatse vöär dem italiaansken Grand Prix en leidden et groutsten deyl van de race wårmed hy syne darde oaverwinning van et seisoon behaleden en den hoop up et winnen van et (individuelen) kampioonskap leavend too holden. Hamilton kwalificereden sich by den singaporeesken Grouten Prys weder vöär de eyrste startplaatse, mår had too måken med nen versnellingsbak den tydens de race faleden. Hy gav ok up doo hy an de leiding reden van den Grouten Prys van Abu Dhabi, vöärdat hy den Grouten Prys van de Vereynigde Ståten in Austin wön. Hamiltons seisoon endigeden med noch ne eyrste startplaatse en upgave in den brasiliaansken Grand Prix, wår hy betrökken was in nen botsing med Nico Hülkenberg terwyl hy an de leiding reed an et ende. === Mercedes === ==== Et seisoon van 2013: Eyrste oaverwinning med Mercedes ==== [[Bestaand:Lewis_Hamilton_2013_Malaysia_FP2_2.jpg|duum|Hamilton tydens ne vrye training van den maleysisken Grouten Prys van 2013.]] Up 28 september 2012 wyr anekondiged nå vöäl spekülatsy dat Hamilton McLaren sül verlåten nå et seisoon van 2012 season üm by et Mercedes-Benz bedryvsteam an too slüten vanav et seisoon van 2013, nevven Nico Rosberg nådat hy nen dreejårig konkrakt by et team had eteakened. In syn eyrsten raceweekend vöär Mercedes, den australisken Grand Prix, kwalificereden Hamilton sich as darden en beendigeden de race as vyvden. Hamilton endigeden dardes in Maleysie, wårmed hy syn eyrsten podium behåleden vöär et team, skonwal Nico Rosberg hem neet had möägen inhålen vanweagen teamorders. In de völgende race in China stelleden Hamilton syne eyrste pole position vöär Mercedes veilig. In Monako, nådat hy vöär de darde mål up ry in de kwalifikatsy van ne race verslågen wyr döär synen teammåt Rosberg, gav Hamilton too dat hy moite had med et bestür van den wågen tydens et remmen. Vöär de race hadden sowal Red Bull as Ferrari formeel beklag egeaven teagen Mercedes vöär wat was vastestelled as deelnemmen an nen illegalen 1.000 kilometer bandentest - nen test van de banden nå 1000 kilometer gebruuk -. Gin van de Mercedes koureurs kreg nen strav vöär et brekken van reagels en Mercedes kreg nen wårsküwing. Den hongaarsken Grand Prix was de eyrste oaverwinning van Hamilton as Mercedes koureur, den eyrsten britsken koureur den ne Formule Eynrace in nen Mercedes bedryvswågen wint sinds Stirling Moss in den britsken Grand Prix van 1955 up Silverstone. Hamilton wön de race van ne unverwachte eyrste startpositsy, wårby hy uutendelik 11 sekunden vöär nümmer twey Kimi Räikkönen oaver de lyne kwam. Döär et winnen van den hongaarsken Grand Prix beheeld Hamilton syne persoonlike reeks van minstens eyn race vöär den stop in et midden van et seisoon too winnen en stünd tydens den sommerstop veerdes in et individuelen kampioonskap. By den belgisken Grand Prix behåleden hy syne vyvde en låtste pole position van et seisoon en beendigeden de race as darden. Skonwal hy de reste van et seisoon gin podiums meyr behåleden, heelp ne reeks finishes med pünten hem veerdes too endigen an et ende van et seisoon. ==== Et seisoon van 2014: Tweyde werldtitel ==== [[Bestaand:Lewis_Hamilton_2014_China_Race.jpg|duum|Hamilton by den Grouten Prys van China van 2014. Döär de race too winnen behålden Hamilton vöär et eyrst in syne Formule Eynkarriere dree oaverwinningen up ne ry.]] Nen nyen reagel in et seisoon van 2014 stünd koureurs too üm nen ünyk wågennümmer too kysen vöär de reste van öäre karriere. Hamilton koos 44, et sülvden nümmer dat hy in synen karttyd gebrükeden. Nå test vöärav an et seisoon in Jerez wyr Mercedes wyds as favoryt esen vöär 2014 ümdat sy nen seaker snelheydsvöärdeyl lekken too hebben oaver andere teams. Dit wyr wåremåked by den australisken Grand Prix wår Hamilton de eyrste startpositsy behåleden. Hy mos upgeaven, mår Rosberg dominereden en wön med meyr as 20 sekunden. In Maleysie wyr Hamiltons potentieel wåremåked terwyl hy van de eyrste startpositsy wön in nen 1-2 van Mercedes, den eyrsten sinds 1955. In Bahrein was Mercedes neet too stoppen terwyl Rosberg de eyrste startpositsy had wårby Mercedes den eyrsten ry -de eyrste twey positsys- besetteden. Hamilton had ne bettere start mår had noch nen swår gevecht med Rosberg in et eyrsten deal van de race. Mercedes koos verskillende startegyen vöär öäre koureurs en Hamilton måkeden nen gat med de snellere banden. Mår den safety car wyr inesettet nådat den Sauber van Esteban Gutiérrez was eråked döär den Lotus van Pastor Maldonado. Hamilton mos den stryd angån med Rosberg in ne medsleppende race når de finish med ne spannende wyl-teagen-wylrace. Uutendelik wön Hamilton, wårmed hy vöär et eyrst sinds et seisoon van 2010 twey oaverwinningen up ne ry behåleden, doo hy in Türkeye en Kanada wön. [[Bestaand:Hamilton_and_Putin.jpg|links|duum|Hamilton wördet efelisiteard döär [[Vladimir Poetin|Vladimir Putin]], de president van Rüsland, nå et winnen van den eysten rüssisken Grand Prix in 2014.]] De dominantsy van Mercedes wyr wyder bevestiged in China wår Hamilton de eyrste startpositsy behåleden en dan elke runde an de leiding reed terwyl synen teammåt tweyds endigeden. Dit måkeden nen dreetal van oaverwinningen up ry kompleet, et eyrsten in de karriere van Hamilton. Mercedes ging wyder med domineren in Spanje wår Hamilton upny de eyrste startpositsy behåleden en wön&nbsp;– syne veerde oaverwinning achtereyn – undanks starke kompetitsy van teammåt Nico Rosberg den tweyds endigeden. In Monako kwalificereden Hamilton sich as tweyden achter Rosberg. Rosberg wyr döär de jüry undersucht nådat hy de untsnappingsroute had enömmen by den Mirabeau-hook. De upvölgende geyle vlaggen verplichteden Hamilton in too holden an et ende van de sessy, wat Hamilton nen kans up de eyrste startpositsy had können kosten. Rosberg wyr vryesprökken van eynige fout in dat incident. Rosberg wön de race terwyl Hamilton tweyds endigeden. Tydens de kwalifikatsy van den düütsken Grand Prix deden de remmen van Hamilton et neet en mos hy as twintigsten starten mår hy kon dardes endigen. Nen motorbrand by de kwalifikatsy vöär den hongaarsken Grand Prix beteakeneden dat hy achteran in de pitstråte mos starten van wår hy weerüm dardes kon wörden, vöär Rosberg, skonwal hy van synen raceingenieur synen teammåt vöärby mos låten gån. By de eyrste race nå den sommerstop in Belgie, nam Hamilton de leiding van Rosberg oaver by de start mår ne botsing tüsken öär in de tweyde runde gav hem nen lekken band en hy trök sich låter terüg uut de race. Dårnå wön hy de italiaanske en singaporeeske Groute Prys, beide van de eyrste startpositsy, wårmed hy de leiding nam in et kampioonskap. Dit wyr evolged döär oaverwinningen in den japansken Grand Prix&nbsp;– den wyr underbrökken döär heavigen reagenval&nbsp;– en de Groute Prys van Rüsland en de Vereynigde Ståten wårmed hy vöär et eyrst in syne karriere vyv oaverwinningen up ne ry behålden. Syne tynde oaverwinning van et seisoon was ok de 32e van syne karriere, de meyste oaverwinningen van alle britske koureurs. Hamilton wyr werldkampioon nådat hy den Grouten Prys van Abu Dhabi wön, hy versloog teammåt Rosberg med 67 pünten, nådat den wågen van Rosberg mechaniske probleymen kreg tydens de race. Hamilton sei in et vråggesprek by et podium "Dit is den besten dag van myn leaven". An et ende van et jår, untving Hamilton den prys vöär de sportpersoonlikheyd van et jår van de BBC. ==== Et seisoon van 2015: Darde werldtitel ==== [[Bestaand:Lewis_Hamilton_2015_Malaysia_FP3_1.jpg|duum|Hamilton in den Grouten Prys van Maleysie van 2015]] Hamilton kon profiteren van nen vervölg van de dominantsy van Mercedes an et begin van et seisoon van 2015, as den nyen W06 Hybrid meyr ründjens voltoieden as elken anderen wågen en deed dat med mår eynen krachtbrun. By de oapeningsrace in Australie kwalificereden Hamilton sich vöär de eyrste startpositsy, 0,594 sekunden rapper as teammåt Rosberg en 1,391 sekunden vöär den Williams van Felipe Massa's Williams den as darden starteden. Hamilton wön vervölgens de race vöär Rosberg up de tweyde plaatse, med den Ferrari van Sebastian Vettel as darden up 34 sekunden achterstand. In Monako verlöär hy syne eyrste positsy an synen teammåt Rosberg nå 65 runden lang an de leiding van de race too hebben ereden döär nen fout den by den pitstop döär syn team was emåked, wårnå hy uutendelik dardes endigeden. [[Bestaand:Hamilton_Canada_2015.jpg|links|duum|Hamilton vyrt syne oaverwinning in den Grouten Prys van Kanada van 2015]] Vöärafgånd an den Grouten Prys van Monako, kondigeden Mercedes an dat sy et konkrakt van Hamilton med drey jår hadden verlänged, wårmed hy töt et ende van et seisoon van 2018 by et team wyr ehölden. Hyrup volgeden månden van kontraktbesprekkingen den wyd epublisered wyren tüsken den koureur, den koos vöär sichself too underhandelen en et team. Den deal skynt meyr as £100 miljoon weerd too wean oaver de vülle drey jåren, wat Hamilton eynen van de bestbetålde koureurs in de Formule Eyn måket. Et wyr ok vermelded dat et verlängden kontrakt Hamilton et recht gav um syn eigen beyldrechten by too holden, wat as ungewöän wördet beskowed in den sport en um syne wågen wårmed hy kampioonskappen had ewönnen net as de troffeen dy hy versåmelet. Nå nen winlosen start an den europeesken tuur, wön Hamilton den britsken Grand Prix vöär de tweyde mål up ne ry en de darde mål in totål, wårmed hy ok et 45 jår olde rekord van Jackie Stewart van et antal rundes an de leiding ereden ehad hebben in achttyn upeynvölgende Groute Prys verbrak. Hy endigeden sesdes in nen hongaarsken Grand Prix wårin vöäl was eskeden, wat ok syne upeynvölging van 16 finishes up et podium up ne ry beendigeden, de up eyn nå langste in de geskydenis van de F1. Hamilton wön de völgende twey races in Spa en Monza en breidden syne leidende positsy oaver Nico Rosberg, den in de låtste race mos upgeaven vanweagen falen van den motor, uut når 53 pünten. By den singaporeesken Grand Prix, kön Hamilton sich as vyvden kwalificeren vöär teammåt Nico Rosberg en hy was uperükked når de veerde plaatse in de race vöärdat hy mos upgeaven vanweagen nen probleym med den krachtbrun. Med et winnen van den Grouten Prys van de Vereynigde Ståten versekereden Hamilton sich drey races vöär et ende van syn darden individuelen kampioonskap. ==== Et seisoon van 2016: Tweyds achter Rosberg ==== By de oapening van et seisoon, den australisken Grand Prix, kwalificereden Hamilton sich vöär de eyrste startpositsy. Skonwal had hy nen slechten start van de race mår hy herstelleden sich en endigeden tweyds achter synen Mercedesteammåt Nico Rosberg. In de tweyde race van et seisoon, den Grand Prix van Bahrein, kwalificereden Hamilton sich weaderum vöär de eyrste startpositsy. In de eyrste runde was der skonwal nen botsing tüsken hem en Bottas, wårvöär Bottas kreg nen strav wårby hy döär mocht ryden. Hamilton herstelleden sich en beendigeden de race as darden achter Rosberg en Räikkönen. In de völgende race, den chineesken Grand Prix, had Hamilton gin tyd neaderesetted in de kwalifikatsy en starteden hy achter in et startveld. Hy kwam tydens de race töt an de vyvde positsy mår wyr inehåled döär Räikkönen en Ricciardo teagen et ende van de race um as seavenden too endigen. In de veerde race van et seisoon, den rüssisken Grand Prix, had Hamilton gin tyd neaderesetted in et darden deal van de kwalifikatsy, wårdöär hy in tynde positsy starteden. Hy endigeden tweyds achter Rosberg, undanks dat hy nul wåterdrük had in de låtste 16 runden. In de völgende race in Spanje leggeden Hamilton beslag up de eyrste startpositsy, vöär Rosberg. Beyde koureurs hadden nen gooden start, mår Rosberg håleden Hamilton in by de buutenkante van buchte 1. In de völgende pår buchten kwam den wågen van Rosberg terecht in nen inkorrekten stand van den motor vanweagen nen fout den den Düütsker had emåked in de startrunde. Dat beteakeneden dat hy langsåmer as Hamilton uut buchte 3 kwam en Hamilton van hem de leiding oavernam. Rosberg blokkereden den döärgang en dwung Hamilton når et gras wår hy de kontrole verloor, hy dråieden når Rosberg too en dårdöär lagen beyde koureurs uut de race. De jüry sag et as nen raceincident en beslöät dat Hamilton gelyk had med synen oavernåmepoging terwyl hy uutendelik 17 kilomeater per ure rapper uut buchte 3 kwam as Rosberg. De botsing tüsken Hamilton en Rosberg in de oapeningsrunde beteakeneden dat beyde Mercedeswågen sich direkt terügtrökken. De jüry beslöät achterav dat de botsing nen raceincident was. [[Bestaand:Hamilton_-_2016_Monaco_GP_02.jpg|links|duum|Hamilton underweg når de oaverwinning in den Grouten Prys van Monako van 2016]] Hamilton, den now 43 pünten achter Rosberg stond, begön et gat too oaverbrüggen döär in Monako en Kanada too winnen vöär respektivelik Daniel Ricciardo en Sebastian Vettel, mår nen ungeval in de kwalifikatsy van de race in Baku en nen probleym med de avstelling van den motor beteakeneden dat hy vyvdes endigeden. Hamilton wön vervölgens den oustenryksken Grand Prix undanks nen botsing med Rosberg in de låtste runde. Nen weak låter, måkeden Hamilton syn dreetal thuusoaverwinningen by den britsken Grand Prix kompleet, wårdöär synen teammåt by Mercedes noch med eyn pünt an de leiding van et kampioonskap stond. Hy kwam an de leiding in et kampioonskap in de völgende race in Hungarye en vergröäteden synen vöärsprong når 19 pünten nå in Düütskland, wår Rosberg veerdes endigeden, too winnen. Mår nå den sommerstop verslechtereden et seisoon van Hamilton. Ümdat Mercedes koos ne party startstravven too aksepteren üm nye underdealen up te bowen, wyr Hamilton verplicht van de 21e positsy too starten in Belgie. Hy håleden vöärdeyl uut kontakt tüsken Vettel, Räikkönen en Verstappen in de eyrste runde döär sich når vöären too ryden in et veld tötdat nen swår ungeval by Eau Rouge wårby Kevin Magnussen betrökken was vöär nen rouden vlag sörgeden. Doo de race sich vöärsetteden, was Nico Rosberg an de leiding van de race töt an et ende by den eblökten vlag, terwyl Hamilton uutendelik as darden endigeden nådat hy Daniel Ricciardo neet had können inhålen. Rosberg verkleineden in de völgende race in Italie de leiding van Hamilton in et kampioonskap töt twey pünten, wårby hy vöärdeyl håleden uut den trågen start vanav de eyrste positsy van Hamilton en vrog de leiding nam dee neet meyr bedreiged wyr tydens de reste van de race. Hamilton veel by den start terüg töt de vyvde positsy, mår herstelleden sich in de oapeningsrunden når de veerde plekke en gebrukeden strategy um uutendelik vöär de Ferraris van Vettel en Räikkönen too endigen. [[Bestaand:Lewis_Hamilton_engine_failure_2016_Malaysian_GP_2.jpg|rechts|duum|Et fålen van den motor van Hamilton in Maleysie was en belangryk moment in et gevecht üm et kampioonskap.]] Rosberg nam de leiding weader oaver in Singapore, den sich kwalificereden vöär de eyrste startpositsy terwyl Hamilton mos ryden vöär de darde positsy nådat hy mechanisken probleymen had ehad en ryfouten had emåked. Hamilton lek de leiding weader oaver too nemmen nå ruum an de leiding too hebben ereden in den maleysisken Grand Prix, mår hy gav up 16 runden vöär et ende van de race med fålen van den motor, wårdöär Daniel Ricciardo an de leiding kwam van de race, terwyl Rosberg dardes endigeden, wårmed hy syne leiding in et kampioonskap uutbreideden når 23 pünten. Rosberg breideden synen vöärsprong in et kampioonskap wyder uut når 33 points in Japan, wårby hy in de race in eyrste startpositsy vertrök en wön. Undertüsken had Hamilton weader nen slechten start, wårby hy terügveel van de tweyde positsy by den start når de achtste an et ende van de eyrste runde. Hy herstelleden sich med ne andere pitstrategy wårdöär hy weader dardes was in et låtste deal van de race mår hy kön Max Verstappen neet inhålen en endigeden as darden, wårdöär hy now nen achterstand van 33 pünten up Rosberg had en hy neet meyr eigenhändig et kampioonskap kön winnen. Dit resultåt verseakereden Mercedes van de darde werldkampioonskapstitel vöär konstrukteurs up ne ry. Hamilton begön de leiding van Rosberg too verminderen döär as eyrsten man in nen 1–2 finish in de Vereynigde Ståten too endigen. Hamilton leidden ok nen 1–2 uutslag van Mercedes in Meksiko en in Brasilie, wår hy de swår verreagende race dominereden en nen ny dreetal oaverwinningen kompleet måkeden. Mår ümdat Rosberg tweyds endigeden in de race, mos Hamilton um et kampioonskap too winnen, den Grouten Prys van Abu Dhabi winnen terwyl Rosberg veerdes ov låger mos endigen. In Abu Dhabi behåleden Hamilton de eyrste startpositsy vöär Rosberg en had up hem nen vöärsprung vöär et gröytsten deal van de race. In de låtste runden van de race ging Hamilton teagen teamorders in, eyrst van synen raceingenieur en dan van den technisk direkteur van et team en hy vertrågeden ekspres üm Nico Rosberg terüg too dringen in de achtervölgende groop an et ende van de ende üm rivålen Vettel en Verstappen uut too nöydigen üm synen teammåt in too hålen, wat dertoo had eleided dat hy et individuelen kampioonskap sül winnen. Mår Rosberg kön syne positsy vasteholden üm up de tweyde plaatse too endigen, genog üm de titel too winnen med 385 pünten teagenoaver de 380 van Hamilton. Under drük evrågd ov Hamilton ne sanktsy ov sölvs ne uutslüting kön krygen, antwoordeden Toto Wolff: "Alles is möägelik", skonwal der ging strav oapenbår wyr emåked. Anderen hebbet hem estööned med et principe dat "koureurs vry bünt üm too racen". Nå de race ontkenneden Hamilton dat hy sküldig was ewest van slecht gedrag, wårby hy sei "Ik denke neet dat ik wat gevöärliks heb edåne", "Ik was an de leiding, düs ik bepåleden et tempo. So bünt de reagels." ==== Et seisoon van 2017: Veerde werldtitel ==== [[Bestaand:Lewis_Hamilton_2017_Catalonia_test_(27_Feb-2_Mar)_Day_1.jpg|rechts|duum|Hamilton tydens et testen in et vöärseisoon van 2017.]] In december 2016, vyv dågen nådat hy et werldkampioonskap had ewönnen, kondigeden Rosberg syne terügtrekking uut de sport an. Williamskoureur Valtteri Bottas wyr in january anekondiged as synen vervanger by Mercedes. By de seisoonsoapening in Australie behåleden Hamilton de eyrste startpositsy vöär Sebastian Vettel en synen nyen teammåt Bottas. Tydens de race, måkeden hy nen vroggen pitstop en kwam der achter den Red Bullwågen van Max Verstappen uut. Skonwal hy seyr dichte by den Red Bull was, lükkeden et hem veer runden lange neet üm dee in too hålen, wat der uutendelik too leideden dat Vettel de oaverwinning kön behålen, terwyl Hamilton slechts as tweyden kön endigen. Disse race köndigeden nen ende an de dominantsy van Mercedes van de vöärbye twey seisoonen an. In de tweyde race van et seisoon in China, starteden Hamilton weader vanav de eyrste positsy. Hamilton verdeadigeden syne eyrste positsy metean med nen rappen en foutlosen start en wyr neet meyr bedreiged in de reste van de race. Nevven dat hy de 54ste oaverwinning van syne karriere behåleden, leideden Hamilton alle runden en setteden hy de snelste runde neader, wårdöär den Mercedeskoureur den darden 'Grand Slam' van syne karriere behåleden. Hamilton evenåreden ok et karriererekord van Jim Clark van 11 "dreetallen" – races ewönnen vanav de eyrste startpositsy terwyl hy de rapste runde neaderesettet hevt – wat hem edealed tweyds plaatsden up de ewige lyste. In Bahrein, de darde race van 2017, wyr Hamilton in den stryd üm de eyrste startpositsy verslågen döär Bottas. Hy wyr inehåled döär Vettel by den start en kreg dan nen strav van vyv sekunden vöär et too langsåm ryden in de pitstråte, mår herstelleden sich üm tweyds too endigeden achter rivål vöär et kampioonskap Vettel. Nå de race veruntsküldigeden hy sich oapenbår by et team vöät den strav den hy untvangen had, mår hy nuumeden ok syne sörgen oaver de snelheyd van synen wågen. In de völgende race in Sotsji, Rüsland, had Hamilton et heyle weakende moite med de snelheyd en kwalificereden hy sich as veerden. In de race endigeden hy as veerden, terwyl synen teammåt Bottas syne eyrste oaverwinning in nen Grand Prix oit behåleden. Mercedes bracht nen reeks verbetteringen an de motoren an vöär den spaansken Grand Prix en in de kwalifikatsy pakkeden Hamilton de eyrste startpositsy vöär Sebastian Vette van Ferraril. Vettel håleden Hamilton in by de eyrste buchte, den neet in ståt was in te hålen tötdat Vettel 14 ründen låter nen pitstop måkeden. Hamilton blef buuten tötdat hy nen pitstop deed under den ''Virtual Safety Car'', wårmed hy tyd wön up Vettel den synen pitstop ne runde låter deed. Vettel kwam nevven Hamilton uut de pitstråte en de twey råkeden mekanders wylen as Hamiltonvan de båne wyr edwungen en achterstand up Vettel upleep. Hamilton håleden Vettel by vöär de leiding in runde 44 en heeld et vaste üm de race too winnen, wat de leiding van Vettel in et kampioonskap terügdrung töt ses pünten en de vöärsprung van Mercedes in et kampioonskap vöär konstrukteurs töt acht pünten up Ferrari uutbreideden. Twey weaken låter in Monako, terwyl Ferrari de eyrste twey startpositsys besetteden, kwalificereden Hamilton sich as 14den terwyl hy moite had üm syne banden up too warmen mår ok syne låtste -vrye- runde verhinderd wyr döär nen incident wår Stoffel Vandoorne by betrökken was. Hamilton herstelleden sich en endigeden seavendes, terwyl Vettel Räikkönen inhåleden tydens de fase van de pitstops üm de race too winnen en syne leiding in et kampioonskap når 25 pünten up Hamilton uut too breiden.[[Bestaand:First_corner,_GP_of_Canada_2017_(35203105871).jpg|links|duum|Hamilton wön den Grouten Prys van Kanada van 2017 vanav de eyrste startpositsy üm de eyrste 1–2 finish van Mercedes van et seisoon too bewerkstelligen.]] Nå dat resultåt, behåleden Hamilton de eyrste startpositsy in Kanada, wårmed hy gelyk kwam med synen held Ayrton Senna med de 65e mål (up de eysrte startpositsy) in syne karriere. Hy kreg eynen van de olde helmen van Senna aneboden, nen givt van de family van den douden Brasiliaan vöär et gelykkommen med syn rekord. Nå et untvangen van den givt, was Hamilton språkelous vöär nen moment, vöärdat hy sei: "Ik trille. Ik wet dat Ayrton vöär velen van owlüden owen favoriten koureur was en dat was hy ok vöär myn. Hy inspirereden myn üm too kommen wår dat ik vandage bün, dus üm dit too untvangen is den gröysten eer". Hamilton wön,terwyl hy alle ründen van de race an de leiding reed en de snelste runde neaderesettet had vöär synen tweyden Grand Slam van et seisoon. Hamilton verseakereden sich vöär de vyvde mål van et seisoon van de eyrste startpositsy by den Grouten Prys van Azerbeidjan, terwyl hy den achterstand up den leider in et kampioonskap Vettel probereden too verkleinen. Hamilton had nen goden start, terwyl Vettel uprükkeden når de tweyde plaatse nådat Bottas en Räikkönen in den eyrsten sektor wyren ebotsed. De race sat vul med incidenten, med dree safety cars en nen rouden vlag. Jüüst vöärdat de tweyde safety carperiode endigeden, botseden Vettel teagen den achterkant van den wågen van Hamilton en besküldigeden synen rivål van et hem uutdågen döär syne remmen uut too testen, mår de telemetriske data van de FIA toneden an dat Hamilton syne remmen neet had ebruked. Eynige momenten låter, kwam Vettel langssyde en den Mercedes van Hamilton avsnydeden terwyl sy sich vöärbereideden up nen herstart, wårvöär hy den strav kreg dat hy tyn sekunden stille mos stån. Skonwal had Hamilton nen pår runden eyrder nen pitstop motten måken vöär nen lössen vöärkant, kwam Vettel når vöären en blev hy Hamilton vöär wårmed hy 14 pünten vöär kwam in den tüskenstand. Hy kreg ginne wydere bestravving, mår nam de volledige verantwöärdelikheyd, bracht ne püblike veruntsküldiging an Hamilton uut en bekenneden de kommende 12 månden in synen personliken tyd vry too süllen måken vöär underrichtsaktiviteyten tydens nen antal FIA kampioonskappen en evenementen. In Oustenryk, kwalificereden Hamilton sich dardes achter Vettel, terwyl Bottas de eyrste startpositsy behåleden. Hy untvangeden nen strav van vyv startplaatsen nådat synen wågen ne unanekondigede verwisseling van den versnellingsbak nöydig had, wårdöär hy de race as achtsten begön. Hamilton beendigeden de race as veerden, terwyl Bottas syne tweyde oaverwinning in nen Grouten Prys oit behåleden. Vettel endigeden tweyds wårmed hy synen vöärsprung in et kampioonskap når 20 pünten up Hamilton uutbreideden. [[Bestaand:2017_British_Grand_Prix_(35895436386).jpg|rechts|duum|Hamilton behålden synen vyvden Grand Slam van syne karriere en synen darden van et seisoon in den britsken Grand Prix.]] By den britsken Grand Prix, kwalificereden Hamilton sich vöär de eyrste startpositsy, med nen tyd den meyr as ne halve sekunde rapper was as den tweydseplaatseden Räikkönen. De race wyr ewönnen döär Hamilton, den gelykkwam med et rekord med synen darden grand slam van et seisoon, startend van de eyrste startpositsy, terwyl hy alle ründen van de race had eleided, de rapste runde had neaderesetted en med 14 sekunden vöärsprung up synen Mercedes-teammåt Bottas wön. Med syne vyvde oaverwinning in den britsken Grand Prix kwam hy gelyk med de rekords van Alain Prost en Jim Clark, dy allebeide ok vyv mål disse race hadden ewönnen. Dårenteagen had synen rivål in et kampioonskap Sebastian Vettel laste van et fålen van syne banden med twey ründen too gån en endigeden dårnå seavendes. Dårdöär nam synen vöärsprung up Hamilton in de individuelen tüskenstand av töt eyn pünt. De völgende weak endigeden Hamilton veerdes in Hungarye, achter Bottas. Dit leideden töt wat kontroversy ümdat Bottas eyrstens vöär Hamilton lag, mår, ümdat Vettel skade an syn stüre had en Räikkönen synen teammåt neet kön inhålen, vörmden sich ne ry wågen achter de Ferraris. Terwyl Bottas Räikkönen neet kön inhålen, vrågeden Hamilton üm syne plaatse too wisselen med Bottas üm beyde Ferraris in proberen too hålen. Ümdat hem dat neet lükkeden, gav Hamilton de positsy terügge an Bottas by de låtste buchte van de låtste runde. Vettel wön de race en breideden synen vöärsprung in et individuelen kampioonskap up Hamilton uut töt 14 pünten en den vöärsprung van Mercedes in et kampioonskap vöär konstrukteur wyr terügebracht töt 39 pünten up Ferrari. Hamilton hernam de leiding in et kampioonskap nå nen dreetal oaverwinningen nå den sommerstop. Tydens de kwalifikatsy vöär den belgisken Grand Prix behåleden Hamilton vöär de 68e mål in syne karriere de eyrste startpositsy en setteden den rapsten rundetyd oit neader up et Cirkuit van Spa-Francorchamps (1:42.553) terwyl synen rivål vöär et kampioonskap Vettel sich nevven hem up den eyrsten startry kwalificereden. By syne 200e race in de Formule Eyn behåleden Hamilton syne vyvde oaverwinning van et seisoon in nen spannend gevecht med Vettel den de heyle race vlakby Hamilton kön blyven, mår hem neet vöärby kön gån. Ne weak låter by den italiaansken Grand Prix behåleden Hamilton syne 69e eyrste startpositsy, wårmed hy Michael Schumacher vöärbyging vöär de meyste eyrste startpositsys allertyden. Tydens de natte kwalifikatsyrunde pakkeden Hamilton de eyrste startpositsy med 1,148 sekunden up Verstappen in Q3, wat by verre et gröytsten verskil was van et seisoon. Hamilton setteden syne eyrste startpositsy üm in syne sesde oaverwinning van et seisoon, wat ok beteakeneden dat hy de leiding in et kampioonskap oavernam van Vettel med dree pünten. Bottas endigeden tweyds terwyl Mercedes syne meyst dominante race van et seisoon töt dan too vyrden med öären darden 1-2 finish van et seisoon. Med de europäske ründen van et seisoon edåne en seaven runden too gån, had Mercedes ok nen vöärsprung van 62 pünten in et kampioonskap vöär konstrukteurs up Ferrari. Mercedes had et moilik tydens de kwalifikatsy van den singaporeesken Grand Prix. Vettel behåleden de eyrste startpositsy terwyl Hamilton slechts vyvdes wyr, achter beyde Red Bulls en den tweyden Ferrari van Räikkönen. Tydens den eyrsten, döär reagen ekenmarkeden, nachteliken Grand Prix oit, nam Hamilton de leiding in de eyrste runde nå nen botsing in buchte eyn wårby Räikkönen, Verstappen en Vettel betrökken waren en wårdöär sy öäre wågen terüg mosten trekken. Hy behåleden vervölgens de oaverwinning dy unwårskynlik had eleken döär Ricciardo van sich av too holden tydens dree herstarts achter den safety car restarts in et låtsten deyl van de race. [[Bestaand:Max_Verstappen_overtaking_Lewis_Hamilton_2017_Malaysia_2.jpg|links|duum|Max Verstappen hålden Hamilton in, den en probleym med synen motor had, vöär den leiding in den maleysisken Grand Prix van 2017.]] Döärdat sy gröyte möilikheyden hadden med den upbow nå et introduceren van en ny pakket verbetteringen by den maleysisken Grand Prix, was Mercedes meyr as ne sekunde langsåmer as Ferrari up vrydag. Mercedesbås Toto Wolff sei dat den wågen nen belangryk probleym had dat sy neet hadden können vinden. Up såterdag besloot et team üm verskillende programmas nevven eynander too too passen, wårby Bottas et nyen aeropakket ebrükeden en Hamilton de olde versie ebrükeden. Vettel had probleymen med syn motorblok en sül as låtsten starten terwyl Hamilton syne 70e eyrste startpositsy van syne karriere behåleden en underwyl setteden hy nen ny rekord van de rapste runde van disse båne neader. Skonwal sy in de kwalifikatsy nen rappen wågen hadden, was et racetempo van Mercedes langsåmer as dat van Red Bull en nådat hy de leiding vasteheeld nå den start, mos Hamilton de leiding in de veerde runde an Verstappen avgeaven terwyl hy nen probleym med et MGU-K (''kinetisk motorgeneratoronderdeyl'') van synen wågen up mos lossen. Hy behåleden de tweyde plaatse en breidden synen vöärsprung in et kampioonskap up nen herstellenden Vettel, den veerdes endigeden, uut. Tydens de kwalifikatsy vöär den japansken Grouten Prys, behåleden Hamilton vöär et eyrst de eyrste startpositsy up Suzuka en verbrak hy et bånerekord dat eyrder van Michael Schumacher uut 2006 was med meyr as 1,6 sekunde. Terwyl rivål vöär den titel Vettel nå veer ründen upgav, heeld Hamilton Max Verstappen edürende de race av, ündanks klachten oaver trillingen van de motor in de låtste ründen, üm syne achtste oaverwinning van et seisoon too behålen en synen vöärsprung in et kampioonskap uut too breiden når 59 pünten. Hamilton brak nen ander rekord tydens de kwalifikatsy vöär den Grouten Prys van de Vereynigde Ståten. In winderige ümstandigheyden behåleden Hamilton syne 72e eyrste startpositsy en synen 117en start up den eyrsten ry, wårmed hy nen ny rekord van meyste starts up den eyrsten ry neadersetteden en et rekord van Michael Schumacher van 116 vöärbyging. Hamilton verloor syne leiding eyrstens an Vettel mår volgeden dichte en håleden Vettel uutendelik in runde 6 in üm de leiding too nemmen en dårnå too winnen, wårmed hy Mercedes an syne veerde upeynvolgende kampioonskapstitel vöär konstrukteurs too behålen. Döär de oaverwinning breidden den vöärsprung van Hamilton in et individuelen kampioonskap sich töt 66 pünten uut, wat beteakeneden dat ne vyvde plaatse in de völgende race in Meksiko enog sül weasen üm de titel too pakken med noch twey race too gån. In Meksiko vechteden Hamilton, nådat hy as darden was ekwalificered, vöär syne positsy med Vettel en Verstappen tydens de eyrste pår büchten tötdat der kontakt tüsken Vettel en Hamilton kwam wårdöär de vöärkant van de wågen van den eyrsten beskadigeden en Hamilton lekreed. Dårdöär mosten beyde koureurs an et ende van de eyrste runde nen pitstop måken, wårna sy achteran in et veld weader ansloten. Vettel kwam weader når vöären üm veerdes too endigen, terwyl Hamilton, den skade had an et luchtrooster en de underkante van synen wågen van de botsing in de eyrste runde, neagendes wyr. Skonwal behåleden Hamilton de titel med noch twey races too gån. Tydens de kwalifikatsy vöär den brasiliaansken Grouten Prys, måkeden Hamilton nen seldsåmen fout by syne eyrste vrye runde in de eyrste kwalifikatsy en rakeden de hekken nådat hy de kontrole oaver synen wågen verloren had en begön de race dårdöär vanuut de pitstråte terwyl Bottas de eyrste startpositsy behåleden. Hamilton kwam stark terügge döär de meysten in too hålen en veerdes too endigen, minder as ne sekunde achter Räikkönen up de darde plaatse, terwyl Vettel de race wön. Mercedes dominereden de kwalifikatsy vöär den Grouten Prys van Abu Dhabi wårby Hamilton vöär de tweyde race up ne ry sich achter Bottas kwalificereden nådat Hamilton weader nen foutjen tydens de låtste buchte van syne låtste poging had emåked. Et was de eyrste mål sinds den Grouten Prys van Azerbeidjan dat et team de eyrste startry besetteden. Mercedes sloot et seisoon av med den veerden 1=2 terwyl Bottas vanav de eyrste startpositsy wön en Hamilton neet kön passeren ündanks meyrdere pogingen in de låtste ründen. ====Et seisoon van 2018: Vyvde werldtitel==== [[File:FIA F1 Austria 2018 Handshake after Qualifying.jpg|thumb|right|Et seisoon van 2018 was de eyrste mål in den sport dat twey veermålige werldkampionen -Hamilton en Vettel- vöär ne vyvde werldtitel stryden süllen.]] Dit Formule Eynseisoon (2018) was de eyrste mål dat twey veervowdige werldkampionen, Hamilton en Vettel, vöär ne vyvde titel stryden süllet en wyr döär journalisten en fans den ''Fight for Five'' enömed. Hamilton begön et seisoon med ne rekordbreakende seavende mål up de eyrste startpositsy in den australisken Grand Prix mår endigeden uutendelik tweyds axhter Sebastian Vettel, den nen vrog moment achter den virtuelen safety car —veröärsåked döär den verneelden Haas van Romain Grosjean— ebrükeden üm Hamilton too passeren en de positsy vaste too holden töt an den finish. Nådat hy up et podium was eendiged in Bahrein en veerdes was eendiged in Sjanghai, wön Hamilton syne eyrste race van et seisoon in Azerbeidjan, nådat nen fout van Vettel Hamilton in ståt stelleden üm de tweyde plaatse in too nemmen en vervölgens nam hy de leiding in de race oaver van synen teammåt Bottas den med nen ungelükkigen låten lekken band too måken kreg. Döär de oaverwinning kwam Hamilton an de leiding van et kampioonskap vöär de eyrste mål in 2018. Nå de race was Hamilton too låt by de podiumceremony üm Bottas too trousten. By de völgende race, pakkeden Hamilton syne eyrste upeynvölgende oaverwinningen van et seisoon doo hy vanav de eyrste startpositsy in Spanje in den eyrsten 1–2 finish van et seisoon van Mercedes. Skonwal stünd Hamilton de leiding in et kampioonskap in de völgende twey ründen in Monako en Kanada av. In den fransken Grand Prix wön Hamilton van de eyrste startpositsy terwyl den leider in et kampioonskap Vettel ne botsing in buchte eyn veröärsåkeden, wat hem terügsloog når de achterkante van et veld van wåruut hy uutendelik vyvdes endigeden, wårdöär Hamilton de leiding in et kampioonskap med 14 pünten terügge kön pakken. In Oustenryk mos Hamilton vöär et eyrst sinds den maleysisken Grouten Prys van 2016 vanweagen nen technisk probleym upgeaven, wårdöär nen (rekord)reeks van 33 races, wårin hy altyd in de pünten was eendiged, sünder upgåve töt ne ende kwam. Döärdat Vettel dardes was eendiged, kwam hy weader an de leiding van et kampioonskap. Ündanks dat hy up de eyrste startpositsy an Silverstone was begönnen, behåleden Hamilton gin thuusoaverwinning nådat hy nå ne botsing med Räikkönen in de eyrste runde virtueel låtstes reed. Ündanks dat herstelleden Hamilton sich üm tweyds too endigen terwyl Vettel de oaverwinning behåleden. In de weak vöär den düütsken Grand Prix teakeneden Hamilton nen tweyjöärig kontrakt med Mercedes, dat töt £40 miljoon (per jår) weerd skynt too weasen, wat Hamilton den bestbetåleden koureur in de geskydenis van de Formule Eyn måked. Nen hydraulisk probleym in de kwalifikatsy beteakeneden dat Hamilton de race slechts as veertynden sül starten. In de race pakkeden Hamilton eyne van de beste oaverwinningen van syne karriere terwyl hy döär et middendeyl van et veld reed en döär de veranderende weersümstandigheyden hen kwam, eholpen döär weader nen fout van Vettel den in de hekken botseden vanav de leidende positsy in syne thuusrace. De leiding in et kampioonskap wyr weader van Hamilton ewörden. Hamilton pakkeden weader upeynvölgende oaverwinningen en syne vyvde oaverwinning van et seisoon terwyl hy van de eyrste startpositsy in Hungarye wön, wårmed hy synen vöärsprung in et kampioonskap når 24 pünten uutbreideden an et begin van den sommerstop. [[File:FIA_F1_Austria_2018_Nr._44_Hamilton.jpg|thumb|right|Hamilton mos eyne mål in et seisoon upgeaven in den oustenryksken Grouten Prys.]] Nå den sommerstop had Hamilton weader fantastisken vörm; hy wön veer van de völgende vyv races med ok veer upeynvölgende Grand Prixoaverwinningen. Et seisoon begön weader in Belgie wår Hamilton vöär de sesde mål van et seisoon de eyrste startpositsy behåleden. Skonwal behåleden den Ferrari van Vettel de oaverwinning up et völ kracht eisenden cirkuit van Spa nådat hy Hamilton inhåleden in de eyrste runde. Hamilton profitereden vulledig van weader nen fout van titelrivål Vettel, den runddråieden in de eyrste runde terwyl Hamilton hem an de buutenkant inhåleden en behåleden de oaverwinning up Monza vöär de ougen van de Tifosi nådat hy Räikkönen, den eyrstes lag, med acht ründen too gån inhåleden. In den singaporeesken Grouten Prys, ne båne wår Mercedes moite med presteren had ehad in et hybridetydperk, behåleden Hamilton ne unverwachte eyrste startpositsy med eyne van syne beste ründen van syne karriere. Hamilton sei sölv dat de runde "magisk vuleden", terwyl teambås Toto Wolff et beskrev as "fonkelend", deran toovoogend dat "alleynig hy sül weaten wat hy deed in dee runde... et is unwarkelik". Hamilton setteden syne eyrste startpositsy in de race in ne oaverwinning üm en breideden dårmed synen vöärsprung in et kampioonskap up Vettel, den dardes endigeden achter den Red Bull van Verstappen, uut. Hamilton behåleden ne kontroversiele oaverwinning in Rüsland wår Mercedes, nådat hy in de pitstops up achterstand van Vettel was ekommen vöärdat hy hem passereden up de båne, teammåt Bottas updroog Hamilton de leiding in de race too geaven üm synen vöärsprung in et kampioonskap up Vettel wyder uut too breiden. Nå de race beskrev Hamilton synen teammåt as "nen echten heer". Ne indrükwekkende oaverwinning vanav de eyrste startpositsy in Japan, terwyl Vettel sesdes endigeden nå runddråien in de race, evölged döär nen podiumfinish in de Vereynigde Ståten betekeaneden dat Hamilton de titel vöär et tweyden jår up ne ry kön pakken in den meksikaansken Grouten Prys. Hamilton endigeden veerdes in Meksiko en behåleden so de werldtitel med noch twey races too gån. Den upny werldkampioon ewördenen koureur endigeden syn seisoon in geweldigen vörm med upeynvölgende oaverwinningen in de Groute Prys van Brasilie en Abu Dhabi wårmed hy nen ny rekord van meyste kampioonskapspünten in eyn seisoon behåled neadersetteden (408). Hy wyr ok den eyrsten koureur den et totålen antal van 3000 pünten in ne karriere oaverskreed. Hamilton beendigeden et seisoon med 11 eyrste startpositsys, 11 raceoaverwinningen en ne evenåring van et rekord van 17 podiumfinishes. ====Et seisoon van 2019: Sesde werldtitel==== Nådat hy nen kontrakt had eteakened med Mercedes dat töt 2020 sül düren, wyr et bevestiged dat Hamilton syne titel in 2019 sül verdeadigen. Hamilton behåleden syne sesde werldtitel by den Grouten Prys van de Vereynigde Ståten van 2019 en behåleden in et seisoon 11 oaverwinningen, 17 podiüms en 5 eyrste startpositys. ==== Et seisoon van 2020: Seavende wereldtitel ==== Hamilton wön syne seavende werldtitel in 2020, gelyk an et rekord neaderesetted döär Schumacher, in nen seisoon dat heavig beinvlood wyr döär de COVID-19 pandemie. In et verkörteden raceseisoon med seaventeen races, pakkeden Hamilton 11 oaverwinningen (gelyk an syne vöärige persöänlike beste prestatsy, mår in minder races) inklusiv eyne in Portugal, wårmed hy et rekord van Schumacher van 91 oaverwinningen verbrak. Hy behåleden ouk 14 podiums en 10 pole positions. Hamilton misseden den Grouten Prys van Sakhir van 2020 nådat hy COVID-19 had upelopen, wårmed hy vöär et eyrsten sinds syn debut in 2007 ne race misseden. Hamilton pakkeden de titel by den türksken Grouten Prys van 2020 med noch dree ründen too gån en endigeden et seisoon med nen vöärsprong van 124 pünten up synen teammåt Bottas, den tweyds endigeden in den stand. Midden in de kampagne ''We Race as One'' van de Formule Eyn en nen groienden steun vöär de ''Black Lives Matter-''beweaging, kneeleden Hamilton vöär elke race wårin hy starteden en droog hy tshirts med de tekste <nowiki>''Black Lives Matter''</nowiki>. Hamilton stund enöyteerd up de vöärlöypige startlyste vöär et seisoon van 2021 as eynen van de twey ryders van Mercedes, skounwal hy noch gin ny konkrakt had eteykend by et team. ====Et seisoon van 2021: Titelstryd med Verstappen==== [[Bestaand:2021 United States Grand Prix 23.jpg|thumb|Hamilton en Verstappen waren betrökken in verskeydene gevechten up de båne gedurende et seisoon van 2021]] In de oapeningsrundes, kwamen Hamilton en [[Max Verstappen]] van Red Bull rap når vöären as favoriten vöär den titel van 2021.<ref>{{cite news |last1=Brundle |first1=Martin |title=Martin Brundle: Assessing the state of F1's title battle after Max Verstappen's supreme Styria win |url=https://www.skysports.com/f1/news/24096/12344411/martin-brundle-assessing-the-state-of-f1s-title-battle-after-max-verstappens-supreme-styria-win |access-date=13 December 2021 |agency=Sky |publisher=Sky Sports |date=29 June 2021}}</ref> Döär et seisoon hen wisselden de twey de leiding in et kampioonskap af en strydeden reagelmåtig up de båne, wat vake leideden töt kontroverse en sy gingen med gelyke pünten de [[Grouten Prys van Abu Dhabi van 2021|låtste race van et seisoon]] in (mår Verstappen stund vöär in de standen vanweagen en gröyter antal oaverwinningen). By de beslissende race in Abu Dhabi, haalden Verstappen Hamilton in de låtste van de race in, wårdöär Hamilton synen achtsten titel neet kreeg.<ref name="benson2021">{{cite news |last1=Benson |first1=Andrew |title=Abu Dhabi Grand Prix: 'Max Verstappen's win decided by a questionable call' |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/59631665 |access-date=13 December 2021 |agency=BBC |publisher=BBC Sport |date=12 December 2021}}</ref> De ümstandigheyden vöärafgånd an de låtste runde —nåmelik, ne "unesene" upeynvölging van beslissingen emåked tydens nen låten safety car döär den racedirektöör [[Michael Masi]]—waren seyr kontroversieel ümdat sy et "normale protokol" neet volgden. De beslissing van Masi üm allenig de wågen dee al up ne runde achterstand reden de instruktsy too geaven tydens den safety car weder by too kommen - mår allenig dee tüsken Verstappen en Hamilton reden - måkeden et gat tüsken et tweytal unedåne en stelden Verstappen, up nye sachte banden, in ståt de låtste runde direkt achter Hamilton up syne versleten harde banden too ryden.<ref name="benson2021"/> [[Lando Norris]] van McLaren dacht dat de beslissing van Masi wear edåne üm ne spannende finish "vöär TV" uut too lokken,<ref>{{Citeer web|datum=12 december 2021|titel=Wo de drang van de Formule1 når drama leideden töt et buugen van de reagels in ne poging üm ne spannende televisyfinish uut too lokken|url=https://www.foxsports.com.au/motorsport/formula-one/f1-2021-abu-dhabi-grand-prix-result-max-verstappen-wins-world-championship-appeal-rules-regulations-michael-masi-latest-news-lewis-hamilton/news-story/369a5504eec1a41d66f77ec3a516c4e9|access-date=13 december 2021|website=Fox Sports|language=en}}</ref> terwyl [[George Russell (racekoureur)|George Russell]] van Williams de beslissing as"absoluut unakseptåbel" beskreev.<ref>{{Cite tweet |author= George Russell |user= GeorgeRussell63 |number= 1470040401323175950|date= 12 December 2021 |title= Max is an absolutely fantastic driver who has had an incredible season and I have nothing but huge respect for him, but what just happened is absolutely unacceptable. I cannot believe what we’ve just seen. |access-date= 12 December 2021 |link= https://twitter.com/georgerussell63/status/1470040401323175950}}</ref> Teagen et ende van de låtste runde sei Hamilton teagen syn team oaver den radio, "Dit is emanipuleerd, man".{{r|manipulated2021}} Daniel Ricciardo van McLaren, den eynen van de achterblyvers was dee neet terügge mochteden kommen, sei: "[Ik bun] bly dat ik der gin deyl van uut måk. Wat der net ouk mag ebeurd weasen, et lek vry [rår]".<ref name="galloway2021">{{Citeer web |titel=GP Abu Dhabi: FIA segt dat kontroverse oaver låtste runden 'et imago van et kampioonskap verbleket' en beloavt en oaversicht vöär 2022 |url=https://www.skysports.com/f1/news/15740/12496705/abu-dhabi-gp-fia-says-controversy-around-final-laps-tarnishing-the-image-of-the-championship-and-promises-review-for-2022 |work=Sky Sports |date=15 december 2021 |archive-url=https://archive.today/oy2lx |archive-date=16 december 2021 |last=Galloway |first=James}}</ref> Nå de race feliciteerden Hamilton Verstappen med syne oaverwinning.<ref name="manipulated2021">{{citeer web |titel= GP Abu Dhabi: Lewis Hamilton beweerden in nen radioboudskap dat de beslissende race van de F1 'emanipuleerd' wear|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12494989/abu-dhabi-gp-lewis-hamilton-claimed-f1-title-deciding-race-was-manipulated-in-radio-message |datum=13 december 2021 |archive-url=https://archive.today/a3W4S |archive-date=13 december 2021 |work=Sky Sports |last= |first=}}</ref> Et dårupvölgende protest van Mercedes by de [[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] oaver de beslissing en et resultåt van de race wear afeweasen, wårna et team de intentsy angav teagen de beslissing in beroop too gån.<ref>{{cite news |last1=Richards |first1=Giles |title=Max Verstappen beats Lewis Hamilton to F1 world title on last lap in Abu Dhabi |url=https://www.theguardian.com/sport/2021/dec/12/f1-max-verstappen-wins-abu-dhabi-gp-lewis-hamilton |access-date=13 December 2021 |work=The Guardian |date=12 December 2021}}</ref><ref name="benson2021"/><ref>{{cite news |last1=Benson |first1=Andrew |title=Mercedes protests rejected by Formula 1 stewards as title goes to Max Verstappen |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/59631659 |access-date=13 December 2021 |agency=BBC |publisher=BBC Sport |date=12 December 2021}}</ref> Skounwal Mercedes besloot gin beroop an to teykenen nå de anköndiging van de FIA dat sy ne "edetailleerde analyse en verdüdeliking" van et incident sal uutvoren en höäre stelling dat de kontroverse et imago van de sport "verbleket".<ref>{{cite news |last1=Benson |first1=Andrew |title=Mercedes will not pursue appeal against F1 title-deciding Abu Dhabi result |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/59681314 |access-date=17 December 2021 |agency=BBC |publisher=BBC Sport |date=16 December 2021}}</ref> Undanks de kontroverse rund de låtste race van et seisoon, beskreev Andrew Benson van BBC Sports et seisoon as "eynen van de meyst intense, hardstbevochten stryden in de sportgeskydenis oaver 22 grands prix verdeyld", wårby Hamilton en Verstappen "med kop en skolders —en noch meyr— boaven yderen anderen ryder van et veld uutstaken."<ref name="benson2021"/> Gedurende et seisoon, wördet Hamilton den eyrsten koureur den 100 pole positions en 100 raceoaverwinningen behaalden, respektivelik tydens de [[Grouten Prys van Spanje van 2021|spaanske]] en [[Grouten Prys van Rüsland van 2021|rüssiske]] groute prys.<ref name="theguardian100pole">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/sport/2021/may/08/lewis-hamilton-claims-100th-f1-pole-at-spanish-gp-verstappen-starts-second|title=Lewis Hamilton makes history by claiming 100th F1 pole at Spanish GP|first=Giles|last=Richards|work=[[The Guardian]]|date=9 May 2021|access-date=9 May 2021}}</ref><ref>{{Cite web|last=Pickman|first=Ben|date=26 September 2021|title=Lewis Hamilton wördet den eyrsten F1-koureur in de geskydenis den 100 oaverwinningen nouteert|url=https://www.si.com/racing/2021/09/26/lewis-hamilton-russian-grand-prix-win-history|url-status=live|access-date=26 September 2021|website=[[Sports Illustrated]]}}</ref> In juli 2021 teykenden Hamilton ne kontraktverlenging üm by Mercedes too blyven töt et ende van 2023.<ref>{{Cite news|title=Hamilton signs new Mercedes contract|language=en-GB|work=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/57680700|access-date=4 July 2021}}</ref> ==== Et seisoon van 2022 ==== Hamilton sal by Mercedes med Russell ryden in et seisoon van 2022.<ref>{{cite web |last1=Benson |first1=Andrew |title=George Russell: Mercedes teykent med britsken F1-koureur nevven Hamilton vanaf 2022 |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/58474646 |website=www.bbc.co.uk |publisher=BBC Sport |access-date=7 September 2021}}</ref> == Et profil van den koureur == === Rystyl === [[File:Lewis_Hamilton_2008_Britain_6.jpg|rechts|duum|Hamilton wön med meyr as nen minuut vöärsprung up de tweyde plekke Nick Heidfeld by den britsken Grouten Prys van 2008.]] Hamilton wördet esen as eynen van de meyst komplete koureurs van et veld. As rekordholder allertyden van de meyste eyrste startplaatsen, wördet Hamilton beskowd as eynen van de rapste kwalificeerders uut den sport. Ok is hy nen tåien racer, hy blinket uut up verskeydene typen bånen. Hy is beskreven as dat hy nen agressiven rystyl hevt, wat van tyd töt tyd dertoo leidet dat hy syne vöärwylen vastsettet. Hamilton is epresen vöär syn vermogen üm sich an te passen an variatsys in de upbow van de wågen en an wisselende ümstandigheyden van bånen; döärhen syne karriere, hevt hy gewöänlik minder brandstov as syne teammöäte vanweagen syn vermogen üm vårt too beholden in de buchten undanks instabiliteyt in de wågen. Hy is ok epresen vöär sy vermogen üm up belangryke momenten snelle ründen too ryden, vöäral by de kwalifikatsy. [[File:F1_2014_JAP_Lewis_Hamilton_4968.jpg|links|duum|Hamilton wön den japansken Grouten Prys van 2014 in heavigen reagen.]] Ayrton Senna was van grouten invlood up den rystyl van Hamilton. "Ik denke dat et deals kömmet ümdat ik når hem kek doo ik jüng waren en dacht 'dit is hoo ik wil ryden as ik den kans kryg' en ik ging dan når buuten en proberen et up de kartbåne. Mynen heylen anpak van racen is dåruut untwikkeled". Hy is vergeleaken med Senna in snelheyd. In 2010 reed Hamilton in den originelen McLaren MP4/4 wårmed Senna syne werldtitel had ewönnen as underdeyl van ne dokumentaire in dynen eer van den BBC-autoshow ''Top Gear''. In de dokumentaire nuumeden Hamilton en andere medekoureurs Senna as den nümmer eyn koureur allertyden. Hamilton wördet esen as eynen van de beste reagenryders in den sport en summige van syne beste prestatsys waren in dy ümstandigheyden. Wellicht den upvallendsten van disse prestatsys was den britsken Grouten Prys van 2008 wår hy med meyr as nen minuut up Nick Heidfeld wön, et gröytsten verskil wårmed nen koureur ewönnen had sinds den autralisken Grouten Prys van 1995. Eyrder in syne karriere wyr Hamilton bekritisered vöär sums wuudend too wean, so as doo hy ediskwalificered wyr in Imola in den GP2 vöär et inhålen van den safety car, wat hy veer jår låter sül herhålen in de Formule Eyn in den europäesken Grouten Prys van 2010 in Valencia. Skonwal hevt Hamilton låter in syne karriere meyr vulwassenheyd etöyned, terwyl hy syne genadelousheyd en agressy beholdeden. Hy verdealeden de meningen van et püblik en vöärmålige koureurs in de låtste race van et seisoon van 2016, wår hy an de leiding teagen de teamorders inging döär Nico Rosberg too vertrågen en too dwingen in de achtervölgende gruup üm by öäre rivålen uut too lokken dat sy synen teammåten in gingen hålen, wat hem in ståt had estelled üm et werldkampioonskap too winnen. === Untvangst === Hamilton wördet våke esen as den besten koureurs van syne generatsy en algemeyn beskowed as eynen van den gröytsten Formule Eynkoureurs in de geskydenis van den sport. Våke wördet hy beskowed by den gröytsten britsken koureurs in de Formule Eyn, Hamilton is den meyst süksesvullen, want hy hevt meyr raceoaverwinningen dan eynig anderen britsken koureur in de geskydenis van de Formule Eyn en vyv oaverwinningen in den britsken Grouten Prys net as Jim Clark en Alain Prost. Syne lükse leavensstyl en interessen buuten de Formule Eyn bünt bekritisered, skonwal hebbet lüde uut den sport so as Emerson Fittipaldi en Christian Horner öäre steun egeaven vöär Hamiltons vermogen üm kontakt too måken med de fans. Bernie Ecclestone hevt reagelmåtig ereagered med syne bewundering van et vermogen van Hamilton üm den sport too promoten med synen leavensstyl, upmarkend hoo hy blyde is üm med fans üm too gån anders as sümmige van syne kollegas. Sinds Hamiltons eyrste seisoon in 2007, hevt den jårliksken werldwyden upbrengst van de Formule Eyn tooenömmen med 53% når $1,83&nbsp;miljard up 31 jüly 2016. Al nen grout talent as nen tyner, hevt Hamilton sichselv neaderesettet as eynen van de beste koureurs van de werld nå syn rekordbrekkenden debutjår wår hy gelykkwam med synen teammåt, den tweymåligen werldkampioon Fernando Alonso en wyr tweyden in et kampioonskap med mår eyn pünt achterstand. Nå syne eyrste werldtitel in 2008 beskoweden vele lüde Hamilton as den besten koureur van syne generatsy. Nå nen veer jår lange dominantsy van Red Bull en Sebastian Vettel in den sport in de vulgende veer jåren, wyr hy sowal professioneel en persoonlik etested ümdat hy neet höyger as de veerde plaatse in et individüellen kampioonskap, wat dertoo leideden dat summigen synen status as den besten koureur in den sport gingen betwyvelen. Dree jår låter nådat hy syne tweyde en darde werldtitel had behåled med Mercedes up ne dominante wyse vöär jöygdvrind en teammft Nico Rosberg verklareden David Coulthard Hamilton den besten koureur van syne generatsy en nuumeden hem <nowiki>''den Ayrton Senna van synen tyd''</nowiki>. Disse mening wyr uutendelik breyder eakseptered by et püblik, de eksperts, medekoureurs en vöärmålige koureurs. Syne minder süksesvulle jåren by McLaren bünt ok ecitered as nen vöärbeyld van syne ryvermogen ümdat Hamilton ten minsten eyne race hevt ewönnen per seisoon in twålv seisoonen up ne ry en kreg groute lov van ervåren koureurs vöär et behålen van winnende prestatsys uut wågen dy neet dominant waren. Terwyl et sükses van Hamilton wyderging, wårby hy de meyste eyrste startpositsys allertyden en et up eyn nå gröytsten antal raceoaverwinningen, as ok syne veerde werldtitel, ging et debat van et püblik en de eksperts oaver van synen status in de moderne Formule Eyn in nen debat over synen status tüsken de gröytste koureurs in de geskydenis. === Rivaliteyt med Nico Rosberg === [[File:Nico_Rosberg_and_Lewis_Hamilton_2016_Malaysia.jpg|rechts|duum|Lewis Hamilton (links) en Nico Rosberg (rechts) by den Grouten Prys van Maleysie van 2016.]] Doo Hamilton tootrad töt Mercedes in 2013, wyr hy nevven synen olden kartteammåt en vrind Nico Rosberg esetted. In öäre veer seisonen as teammåten, ne periode van dominantsy van Mercedes in de Formule Eyn, wyren de betrekkingen van de twey espannen en leideden sums töt heavige konfrontatsys up en buuten de båne. Hamilton en Rosberg wyren vöär et eyrst teammåten in 2000, doo sy karteden. Sy raceden vöär Mercedes Benz McLaren in de Formule A, wår Hamilton europäesk kampioon wyr med Rosberg neet wyd derachter. Robert Kubica, den med öär raceden vöär de Formule Eyn, erinnereden sich hoo sy sowal up as buuten de båne kompetitiv waren en sei "sy hadden sölvs races van pizzas eaten, sy eateden der altyd twey in eyn mål". Sportjournalist Paul Weaver geavet et kontrast van öäre upvoodingen: Rosberg, nen eynig kind, wyr geboaren in Düütskland mår wyr groutebracht in Monako en was den sön van nen ryken vöärmåligen Formule Eynwerldkampioon, Keke Rosberg, terwyl Hamilton wyr geboaren in nen hüürflatwoning in Stevenage en synen våder mos meyrdere bånen hebben üm et jöygdracen van synen sön too bekostigen. Ekspert en kommentator Will Buxton vergeleek et karakter en de rystylen van de twey en markereden Hamilton as den rapperen koureur med meyr natüürlik vermogen, terwyl hy Rosberg, hoowal hy neet even rap is, markereden as den intelligenteren koureur. Öären olden kartbås Dino Chiesa gav too dat Hamilton den rapperen koureur was, terwyl Rosberg, den ens teagen Chiesa sei dat <nowiki> ''alles med natüürkünde en wiskünde too måken hevt'' </nowiki>, altyd seriöser en analytisker was. Dat leideden dertoo dat velen gelöveden dat Rosberg meyr sükses sül behålen in de Formule Eyn, et höygsten nivo van oapenwylracen, vanweagen et intellektüelen vermogen dat benöydiged is üm remmen in too stellen, energy uut eksterne brunnen üm too setten, de wylinstellingen by too stellen en synen brandstovverbruuk by too stellen. Skonwal hebbet de wylinstellingen van Hamilton hem våke in ståt estelled üm langer döär too gån, hy kreereden våke optimåle racestrategyen en syn brandstovverbruuk is meystal better ewest dan dat van de meyste van syne konkurrenten. Mark Hughes van Sky Sport sei: "Rosberg hevt ne weatenskaplikere metodology, proberet specifiker dingen verfyned by te stellen as Hamilton, den typisk neiget üm nen balans too suuken wår hy med kan warken en syn ryden der dan up an too passen". In öären tyd toosammen as teammåten wön Hamilton twey werldtitels en Rosberg eyn en behåleden Hamilton meyr pünten in dree van öäre veer seisonen toosammen. Gedürende dissen tyd wönnen de twey toosammen 54 van de 78 races in veer seisonen. In kwalifikatsys was Hamilton better as Rosberg, wårby hy 42 mål vöär synen teammåt endigeden. Hamilton had ok bettere raceresultåten in disse periode med 32 oaverwinningen teagenover de 22 van Rosberg en behåleden ok 55 finishes up et podium, vyv meyr as Rosberg. [[File:Mercedes_duo_2013_Malaysia.jpg|links|duum|Rosberg wyr verplichted üm achter Hamilton too blyven in den Grouten Prys van Maleysie van 2013, et eyrsten van vele kontroversiele incidenten up de båne.]] ==== Tydlyn van incidenten ==== Et eyrsten teaken van spanningen tüsken de twey wyr by den Grouten Prys van Maleysie van 2013, wår Mercedes nen teamupdracht gav, wårby den rapperen Rosberg achter Hamilton up de veerde plaatse (stille) mos blyven (stån), wat Rosberg med teagensinne deed. Hamilton betwyveleden en bekritisereden den radiouproop en gav nå de race too dat Rosberg de darde plaatse verdeend had. Et incident wyr in de völgende dågen upelosten med den "Multi-21" by Red Bull en ging vöärby sünder wydere kontroversy terwyl de twey måten wyder gingen. By den Grouten Prys van Bahrein van 2014 wyren beyde Mercedeskoureurs betrökken by nen wyl-an-wylduel vöär de oaverwinning. Nen låten safety car had blykbar et vöärdeyl egeaven an Rosberg up de tweyde plaatse, den et vóärdeyl van nen betteren band had, mår nå de hervatting setteden Hamilton drük in ne byna wyl-an-wylanraking dee sonder warkelik konkakt tüsken de Mercedeswågen vöärby ging. In de aveslöäten ruumte nå de race deden de twey med an nen (spottend) nåmåkgevecht. Hamilton kwam an by den Grouten Prys van Spanje van 2014 med dree upeynvölgende oaverwinningen achter sich en de möägelikheyd um in et kampioonskap vöär Rosberg too kommen med syne veerde oaverwinning. Hamilton heeld nen achtervulgende Rosberg av an et ende van de race en kwam 0.6 sekunden eyrder oaver de streyp as den düütsker. Up nen båne med meyr móägelikheyden tót inhvlen was Rosberg misskyn in ståt ewest üm in too hålen en den sei nå race dat ne ekstra runde enog ewest was. Nå de race wyr bekend emåked dat Hamilton desölvde motorinstelling had ebruked üm syne positsy too verdeadigen as Rosberg had edåne in Bahrein. Twey weaken låter by den Grouten Prys van Monako van 2014, was Hamilton rapper as synen teammåt in alle dree uvensessys en ok in de tweyde kwalifikatsy vöär binnen de låtste tyn. In et låtste deyl van de darde kwalifikatsy begönnen beyde Mercedeskoureurs an ne runde; eyrst Rosberg, dårnå Hamilton. Rosberg, den up de eyrste positsy lag, ging wyd by Mirabeau en reed in ne sydebåne, wat töt geale vlaggen leideden en wårdöär Hamilton syne låtste runde van syne kwalifikatsy av mos brekken. Meyrdere eksperts deden suggestys van vüül spel en måkeden vergelykingen med de upsettelike botsing van Michael schumacher by La Rascasse in 2006, mår de jüry vrywåreden Rosberg van eynigen fout. Hamilton måkeden düdelik dat hy vuuleden dat Rosberg syne runde ekspres had verpested en nådat hy de race as tweyden was begönnen en as tweyden had beendiged, kondigeden hy an dat hy en Rosberg neet langer måten warens. [[File:First_lap_2014_Bahrain_Grand_Prix_(3).jpg|rechts|duum|Den start van den Grouten Prys van Bahrein van 2014 wår Hamilton synen teammåt Rosberg inhåleden vöär de leiding.]] In den Grouten Prys van Hungarye van 2014 wyr Hamilton edwungen üm vanav de achterkante van et startveld too starten ümdat nen brandstovlek in de eyrste kwalifikatsysessy synen wågen untbrandeden. Hamilton begön döär et veld når vöären too kommen tötdat nen safety car midden in de race de volgorde verandereden, wårdóär Rosberg achter Hamilton kwam mår med ne andere strategy. Doo Rosberg, up nyere banden, et gat når Hamilton dichteden, vrog Mercedes den britsken koureur üm hem oaver too låten nemmen, weatende dat den düütsker vöär et ende van de race noch nen pitstop måken sül mooten. Hamilton weigereden, wårby hy redenereden dat hy vanav de låtste positsy når vöären was ekommen en dat hy der neet klår vöär was üm too vertrågen üm Rosberg, synen titelrivål den up de eyrste positsy was begönnen, derdöär too låten. De beslissing van Hamilton beteakeneden dat hy up de darde plaatse blev en dat hy Rosberg up achterstand heeld an et ende van de race nå den låtsten pitstop. Mercedesvöärsitter Niki Lauda sprak synen steun uut vöär Hamilton nå de race en sei "Völgens myn had Lewis gelyk". De twey måkeden kontakt by den Grouten Prys van Belgie van 2014, wår Rosberg wyd bekritisered wyr vöär et raken van Hamilton by Les Combes, wårby hy synen vöärvlöggel brak en synen teammåt nen lekken band gav en hem feitelik uut de race düweden. Rosberg herstelleden sich üm tweyds too endigen achter Daniel Ricciardo mår et blek låter dat den düütsker de nöse van synen wågen had elåten üm "nen pünt too måken" når synen britsken teammåt döär neet up too geaven. Nådat hy döär et publyk untmudiged wyr up et podium, wyr Rosberg edwungen üm eksküses an too byden en "epaste diskiplinäre måtreagelen" wyren enömmen teagen hem. Et völgende seisoon kwam Hamilton når den Grouten Prys van de Vereynigde Ståten van 2015, terwyl hy wist dat hy de titel kön winnen med dree races too gån as hy dår sül winnen. Nådat Hamilton Rosberg heyl agressiv dwüng üm wyd too gån döär de eyrste buchte, so dat hy de leiding kön nemmen, wårnå ne spannende race untstünd wårby et vöärdeyl steyds hen en weader ging tüsken beide Mercedeskoureurs en de achtervölgende Red Bulls. Nen entousiasten Rosberg ging an de leiding in et låtste deyl van de race mår måkeden nen fout by buchte 12, wår hy deep ging en leet synen teammåt nen pår ründen vöär et ende vöärby gån. Hamilton gav de leiding neet meer av en behåleden syne darde werldtitel. Rosberg was wuudend nå de race en sei dat de akty in de eyrste buchte van synen teammåt <nowiki>''eyn stap too wyd''</nowiki> was ewest. Hy wörp syne podiümpette up skandalige wyse når Hamilton terwyl sy wachteden üm når et podiüm too gån. Nå Austin wön Rosberg seaven races up ne ry, med dårby de eyrste veer races van 2016. Doo sy når Spanje gingen had hy nen vöärsprung van 43 pünten up Hamilton nå nen antal probleymen vöär Hamilton, den dan de eyrste startpositsy behåleden vöär Rosberg. Nå nen gooden start vöär beide mannen, håleden Rosberg Hamilton buutenüm in by de eyrste buchte. Doo sy döär de völgende pår buchten gingen, kwam den wågen van Rosberg in ne inkorrekte motorinstelling vanweagen nen fout den den düütsker had emåked in de upstellingsrunde. Dat beteakeneden dat hy langsåmer as Hamilton uut de darde buchte kwam en Hamilton ging vöär de leiding. Rosberg blokkereden en dwüng Hamilton in et gras too gån wår hy de kontrole verloor en dråieden in et ründe en botseden teagen Rosberg wårdöär beide koureurs uut de race veelen. De jüry nuumeden et nen raceincident en dat Hamilton gelyk had med syne poging ümdat hy 17 kilometer per üür rapper was as Rosberg doo hy uut de darde buchte kwam. Achterav was Hamilton beslissed dat et incident syne relaty med Rosberg neet slecht deed, wåroaver hy låter toogav dat dy sinds 2014 minder was ewörden. [[File:Rosberg_Hamilton_-_2016_Monaco_GP_2.jpg|links|duum|Hamilton ''(achtergrund)'' bedankeden Rosberg vöär et gehöärsåmen an de teamorders en vöär et hem derdöär låten in den Grouten Prys van Monako van 2016.]] In Oustenryk lek Rosberg, den nen probleym had med de remmen, up weg når syne beste oaverwinning in syne karriere. Mår in de låtste ründen kwam Hamilton dichterby en nen fout van Rosberg in de eyrste buchte van de låtste runde gav hem nen bettere döärgang in et langen stük richting de tweyde buchte. Hamilton koos de buutenkante en reed nevven Rosberg terwyl sy by de buchte kwamen. Terwyl Hamilton stüreden üm de buchte in too gån, ging Rosberg rechtdöär, wat ne botsing veröärsåkeden en den vöärvlöggel van den düütsker beskadigeden. Hamilton håleden in wårdöär hy kön winnen, terwyl Rosberg terügge når de veerde positsy veel in de låtste buchten. Beide koureurs gaven den anderen den sküld, terwyl den wuudenden teambås Toto Wolff med teambevelen in tookümstige races dreigeden. De jüry gaven Rosberg den sküld vöär et incident en gaven hem twey stravpünten vöär et fålen üm ''raceruumte'' too too stån en vöär et veröärsåken van nen botsing. An de låtste race van et seisoon in Abu Dhabi begön Rosberg med nen vöärsprung van twålv pünten up teammåt Hamilton in et individüelen werldkampioonskap. In de låtste ründen van de race, gehöärsåmeden Hamilton de bevelen uut et team neet, eyrst (neet) van synen raceingenieur en dan van den technisk direkteur van et team en hy vertrågeden an et ende van de race ekspres üm Rosberg terügge too dringen når de achtervölgende gruup in ne poging üm rivålen Vettel en Verstappen an too moodigen üm synen teammåt in too hålen, wat hem in ståt had estelled üm et werldkampioonskap too winnen. Doo hy evråged wyr ov Hamilton ne sankty ov sölvs ne diskwalifikaty krygen kön, antwoordeden Toto Wolff: "Alles is möägelik", skonwal der gin strav oapenbår wyr emåked. Anderen hebben hem understöned völgens et principe dat "koureurs vry bünt üm too racen". Nå de race untkenneden Hamilton dat hy sküldig was ewest an eynig slecht gedrag en sei "Ik denke neet dat ik yts gevöärliks heb edåne", "ik reed an de leiding, düs ik bepåleden et tempo. So bünt de reagels." Slechts vyv dågen låter, nådat hy syn eyrsten individüelen werldkampioonskap had ewönnen, kondigeden Rosberg syne plotselinge terügtrekking uut den sport an. Hamilton sei dat hy neet verrassed wyr döär de ankondiging en was ündanks öäre espannene verholding wal verdreetig dat synen langdürenden rivål ging stoppen. "Den sport sal hem missen, mår ik wense hem al et besten," sei Hamilton. "Dit is de eyrste mål dat hy ewönnen had in 18 jår, wårdöär et ginne verrassing is dat hy beslöäten hevt too stoppen. Mår hy hevt ouk ne family üm sich up too richten en hy wil warskynlik meyr kinder. De Formule Eyn nemmet so völlen tyd van ow in beslag." Hy betrüren ouk et ende van de rivaliteyt tüsken öär tweyen en sei "As et geet üm et missen van de rivaliteyt, natüürlik want wy begönnen med karten doo wy 13 waren en wy spraken altyd oaver kampioon wörden. Doo ik by dit team kwam, was Nico der al, wat yts was wår wy as kinder oaver hadden esprökken. Düs et geet seyr, seyr vrömd wörden en et sal seakers jammer wean üm hem völgend jår neet in et team too hebben." ==Publik imago en invlood== ===Rykdom en inkommen=== In 2015 wyr Hamilton erankschikked as den ryksten britsken sporter med nen eschat persoonlik fortuun van £88 miljoon. In 2018 wyr vermelded dat Hamilton nen nettoinkommen van £159 miljoon sül hebben. Hamilton is momenteel den bestbetåleden koureur in de Formule Eyn en is sinds dat hy in 2013 by Mercedes eynen van de meystbetålede koureurs van allemåle ewest. Vöär den Grouten Prys van Monako van 2015 hevt nen konktrakt eteakened üm töt et ende van et seisoon van 2018 by Mercedes too blyven dat blykbår meyr as £100 miljoon weerd was oaver de dree jåren, wat hem eynen van de bestbetåleden koureurs in de Formule Eyn (oit) måkeden. In de weak vöär den Grouten Prys van Düütskland van 2018 teakeneden Hamilton nen tweyjöärig konkrakt med Mercedes, dat meyr as £40 miljoon per jår skynt too wean, wat Hamilton den bestbetåleden koureur in de geskydenis van de Formule Eyn måket. ===Mediauntvangst=== In december 2017 veröärsåkeden Hamilton kontroverse nå et dealen van nen video up [[Instagram]] van syn neafjen den ne prinsessenjürk droog wårin hy upmarkeden: "Wårüm vroog y üm ne prinsessenjürk vöär karstmis, jüngen dråget ginne prinsessenjürken". Hy wyr veröärdealed up de sociale media en döär [[LHBT]]-weldooners vöär syne upmarkingen. Dårup verwydereden hy den video wårna hy alle inhold van syne socialemediakanålen verwydereden, skonwal hy up 17 january 2018 terügkereden üm syne socialemediaakkounts weader aktiv too gebrüken. Hamilton veruntsküldigeden sich vöär syne upmarkingen en verskeen låter in [[Disneyland Parys]] med syn neafjen, den vöär dee reis ne prinsessenjürk droog en hysülv kwam ouk vöär up de vöärkante van [[GQ]], wårup hy nen reagenboogkilt droog den hy had untwörpen med [[Tommy Hilfiger]] en sei: "Ik hebbe wat edåne en beseffeden dan et effekt dat ik had ... Ik wül toogeavingen doon. Ik akseptere et, realiseer me et en ik bün blyde dat ik der verantwöärdelik estelled vöär kan wörden". In december 2018 veröärsåkeden den in [[Stevenage]] geboaren Hamilton kontroverse by de BBC Sportpersoonlikheyd van et Jåruutreikingen wår hy in de rechtstreakse televisyuutsending sei: "Et was echt ne dröym vöär uns allen as ne family üm wat anders too doon. Dat wy uut de krotten könden kommen" vöärdat hy sichsülv direkt verbeatereden döär too seggen: "Nu, neet de krotten, mår üm argens uut too kümmen en wat edåne too krygen. Wy setteden al unse doolen seyr, seyr houg mår wy deden et as nen team." Terwyl Hamilton direkt syne upmarkingen probereden too verbeateren, beskreev den leider van et [[distriktbestüür van Stevenage]] de wöärde as 'de verkearde wöärde' oaver Stevenage en sei dat de lüde "seyr beleadiged" waren. Hamilton setteden nen video up [[Instagram]] wårin hy sich veruntsküldigeden vöär syne upmarkingen en sei: "Ik bün süpertröts up wår ik vandan kümme en ik houpe dat y weatet dat ik et altyd up de best möägelike wyse dee ik kan. [...] Vöäral wonneyr y vöär ne püblik ståt en de jüüste wöärde söket üm de lange reis dee y hebbet ehad in ow leaven, ik koos de verkearde wöärde." De bürgemeyster van den stad nam dårup syne "dankbåre veruntsküldiging". ===Racistiske behandeling=== "Lüde van verskeydene etniske achtergründen kümmet når myn too en segget ‘Myn kind wül ow weasen up nen dag’ en ik kan owlüde verseakeren dat doo ik starteden met racen, der gin lüde van disse etniske achtergründen waren. Ik bün dår arg trots up" (Uut ne toospråke van Hamilton in 2017 oaver syne rolle in de representaty van minderheyden in de Formule Eyn, wårin hy ouk et gebrek an diversiteyt in de Formule Eyn bekritisereden: ‘Der is niks verandered in de elf jåren dat ik der bün’.) Ümdat hy den eyrsten en eynigen swarten koureur den in de Formule Eyn rydet is, is Hamilton racistisk behandeled tydens syne karriere. In 2008 wyr Hamilton verbål anevallen en up andere wysen misbrüked tydens de testraces vöär et seisoon up et Circuit de Catalunya in Katalonie döär verskillende spaanske tooskowers dy swarte gesichtsvarv en swarte prüüken hadden en ouk shirts med de wöärde "De family van Hamilton". De FIA wårsküweden spaanske autoriteyten vöär herhåling van sülk gedrag en lancereden ne "Race teagen racisme" kampagne. Kört vöar den brasiliaansken Grand Prix van 2008 wyr ne websteade van den spaansken tak van advertentsybedryv TBWA uut New York enåmed "pinchalaruedadeHamilton" ("steaket de banden van Hamilton lek") enömed in de britske media. De websteade bevatteden ne eanimerede avbeeldinge van Interlagos dat gebruukers de möägelikheyd gav üm spykers en stekkels up de båne too leggen wår de wågen van Hamilton oaverhen sül ryden. Under de düüsenden upmarkingen achterelåten sinds 2007 waren nen antal racistiske beledigingen. De behandeling van Hamilton döär de media en kommentatoren is wal ens bekritisered as racistisk. In 2014 leggeden den journalist Joseph Harker van ''[[The Guardian]]'' de nådrük up dübbele standården in de behandeling van Hamilton döär britske kranten vergeleaken med andere britske koureurs en süggerereden dat synen hüüdskleur ne rolle spealeden in et wårenömmen gebrek an akseptaty by et britske püblik. In 2019 beskrev den vootballer [[Rio Ferdinand]] dat de analyse van Hamilton in de media "racistiske undertonen" hevt en kontrastereden de behandeling van Hamilton med dee van synen britsken kollegakoureur [[Jenson Button]]. An et begin van syne Formule Eynkarriere sei Hamilton dat hy "probereden et feit dat (hy) den eyrsten swarten kearel oit was den meddoot in den sport" mår sei låter dat hy sinds dan "de gevolgen was gån wårderen" en verandereden synen anpak döär syne posity too aksepteren en gelykheyd in den sport too promoten. Hamilton hevt sinds dan nen antal mål de holding teagenover rassen in de Fomule Eyn in twyfel etrökken. In 2011, nådat hy döär de jüry wyr eropen in vyv van de eyrste ses races van et seisoon, antwoordeden Hamilton evatted: "Misskyn is et ümdat ik swart bün, dat is wat Ali G segget". In 2018 bekritisereden Hamilton et gebrek an diversiteit in de Formule Eyn en beskrev hy dat niks verandered was in syne elv jåren in den sport vöärdat hy sei "Kinder, lüde, der bünt so völle bånen in dissen sport wår yderene, måket neet uut wat ow etniciteit ov avkumst is, et kan redden en de by kan hören". In 2019 beskrev [[Toto Wolff]], den teambås van Hamilton by Mercedes, hoo Hamilton "elitteakened vöär et leaven" was döär ne racistiske behandeling in synen jöygd. ===Woonplaatse en belastinguntwyking=== Hamilton kondigeden synen plan üm in Switserland too gån wonen in 2007 an en hy stelleden dat dat was ümdat vort wül weasen van den mediaandacht den hy ervåreden in et VK. Hy sei in de televisyshow ''Parkinson'' dat belasting ouk nen readen was. Hy vestigeden sich in Luins in et kanton Vaud by et meer van Geneve. In 2010 verhüseden Hamilton net as völle Formule Eynkoureurs in verleaden en heden når Monako, wår hy nen huus dat £10 miljoon weerd skynt too weasen anskavveden, wår hy in 2018 noch altyd woneden. Hamilton besittet ouk nen flat in New York en nen landhuus in Colorado, wåroaver hy sei dat hy dår sül willen leaven nå et ende van syne karriere. Hamilton was eynen van nen antal lüde van wie de belastingreagelingen kritisk apart wyren eanalysered in nen rapport van weldådigheydsorganisaty vöär sociale gerechtigheyd Christian Aid in 2008. Datsölvde jår untving Hamilton püblike krityk van leden van et parlement van et Vereyniged Köninkryk vöär et untwyken van belastingen in et VK. Nå et lekken van de vertrowlike Paradise Papers in november 2017 wyr emelded dat Hamilton et betålen van £3.3 miljoon an britske belasting tooevoogede weerde (VAT) up syn Challenger 605 privevleegtuug, dat  £16.5 miljoon weerd is, had untweken. Völgens BBC Panorama lek den hüüroavereynkumst den upestelled wyr döär syne adviseurs künstmåtig too weasen en neet oaveren too kommen med nen verbod van de EU en et VK up terüggåve van VAT vöär privåt gebruuk. De BBC sei ouk dat de socialemediaakkounts van Hamilton anwysingen geaven dat hy syn vleegtuug ebrüked hevt vöär vakantys en andere persöynlike reisen. Et vleegtuug wyr in september 2019 verkocht. ==Andere interessen== Hamilton hevt ouk interesse in müsyk en sei  "müsyk is ne groute passie van my newest sinds ik seyr jüng was. Ik begön gitår too spelen doo ik 13 was. Dår kan ik mynsölv weasen, kan ik kwetsbår weasen. Ik kan ne kante van myn tonen dee lüde neet too syn krygen ". Hy skynet  vöär too kommen in et leed  "Pipe" van Christina Aguilera under et pseudonym 'XNDA' skonwal Hamilton neet bevestiged hevt dat et wår is. Hamilton is nen leevhebber van kunst en hy hev esegged dat eynen van syne favorite artisten Andy Warhol is. Vöärav an den Grouten Prys van de Vereynigede Ståten van 2014 droog Hamilton nen versy med nen golden rand van et skildery ''Cars, Mercedes-Benz 300 SL Coupe'' van Warhol as ne ketting üm syne nek. Hamilton måkeden ouk nen gastuptreaden in den film Cars 2 wårin hy ne stemme geavet an ne menskachtige versy van sichsölv. In 2018 lancereden Hamilton ne kledinglyn, TOMMYXLEWIS, tydens de New York Fashion Week med den amerikånsken modeuntwarper Tommy Hilfiger nevven modellen Winnie Harlow en Hailey Baldwin. Hamilton merkeden uo dat "as ik upgröieden, herinnere ik myn noch dat ik den ikoniske Tommy Hilfigervlagge sag" en Hilfiger reagereden up Hamilton döär too seggen "Lewis is edürved in alles wat hy döt... Hy is neet bange üm risikos too nemmen. En hy hevt nen koolen en versörgeden styl dat de nye generaty Tommyfans richtig ansprekket". ==Persöynlik leaven en relatys== In 2017 sei Hamilton teagen de BBC dat hy veganistisk was ewörden ümdat "as menskheyd, wat wy de werld andoot... de vervüüling [in de sinne van uutstoten van bruuikasgassen] dee kümmet van et (höyge) antal köien dee produceret wördet is ungelöyvelik. Sy segget dat et meyr is as wat wy produceret med unse vlüchten en unse wågen, wat nen betken vremd is vind ik. De wreedheyd is verskrikkelik en ik wille et leever neet stönen en ik wille nen better leaven leaven." In 2012 kwam Hamilton vöär in den döär McLaren emåkeden kartoon Tooned nevven Jenson Button en den komyk Alexander Armstrong. In 2018 sei in nen vråggesprek dat hy "nen tyd eleaden" was estopped med drinken. In november 2007 begön Hamilton med Nicole Scherzinger too daten, de höyvdsangeres van de amerikaanske meidenmüsykgroop Pussycat Dolls. Skonwal et in january 2010 wyr anekondiged dat sy uut mekare waren egån üm sich up öäre eigene karrieres too richten, wyren sy sammen esen by de Groute Prys van Türkeye en Kanada van dat jår. Et koppel ging meyrmåls uut mekare en kwammen weader sammen tüsken 2011 en 2015, vöärdat sy uutendelik uut mekare gingen in february 2015. === Persöynlik leaven === [[File:LaRosa_Hamilton_diResta_Spengeler_2007_amk.jpg|duum|Hamilton med Pedro de la Rosa (links), Paul di Resta en Bruno Spengler by Stars and Cars in 2007]] In 2017 sei Hamilton teagen de BBC dat hy veganistisk was ewörden ümdat "as menskheyd, wat wy de werld andoot... de vervüüling (in de sinne van uutstoten van bruuikasgassen) dee kümmet van et (höyge) antal köien dee produceret wördet is ungelöyvelik. Sy segget dat et meyr is as wat wy produceret med unse vlüchten en unse wågen, wat nen betken vremd is vind ik. De wreedheyd is verskrikkelik en ik wille et leever neet stönen en ik wille nen better leaven leaven." In 2012 kwam Hamilton vöär in den döär McLaren emåkeden kartoon Tooned nevven Jenson Button en den komyk Alexander Armstrong. In 2018 sei in nen vråggesprek dat hy "nen tyd eleaden" was estopped med drinken. === Ryincidenten === Up 18 desember 2007 wyr Hamilton vöär nen månd eschorsed van et ryden in Frankryk nådat hy was eflitsed up nen snelheydsoavertreding van 196 kilometer in et üre up nen fransken snelweg. Synen Mercedes-Benz CLK was ouk in beslag enömmen. Twey dagen vöär den australisken Grouten Prys van 2010 verklåreden de polity van Victoria dat Hamilton "ekspres grip verlöör" in synen silveren Mercedes-AMG C63 en sy namen de wågen vöär 48 üren in. Hamilton bracht direct nen veruntsküldiging når buuten vöär "et ryden up ne oaverenthousiaste wyse". Nådat hy ten laste wyr elegged med et upsettelik kontrole verleesen oaver ne voortuug, wyr Hamilton uutendelik bebuted med 500 australiske dollars (£288) en wyr hy döär den magistråt beskreaven as nen "hoon" (australisk engelsk vöär nen rukelosen ryder). === Rykdom === [[File:Bombardier_CL-600-2B16_Challenger_605_at_Nice_Airport.jpeg|rechts|duum|Et privevleegtuug Bombardier Challenger 605 van Hamilton]] In 2015 wyr Hamilton erangschikked as den ryksten britsken sportmens med nen eskatted persöynlik vermoagen van £88 miljoon. In 2013 untving hy nen roud-swart Bombardier Challenger 605 privevleegtuug. Hamilton is nen leefhebber van künst; eynen van syne favorite artysten is Andy Warhol. Vöär den Grouten Prys van de Vereynigede Ståten van 2014 droog Hamilton ne goldrandige versy van et skildery Cars, Mercedes-Benz 300 SL Coupe van Warhol dee as ne ketting üm syne nekke. Eynen van de favorite wågen van Hamilton is den AC Cobra. Hamilton besittet twey unerestorerede AC Cobras uut 1967, eyn swarten en eyn rouden en in february 2015 wyr emelded dat Hamilton nen Ferrari LaFerrari had aneschaffed by "syne rivålen in Maranello." == Helm == === Untwarpveranderingen === [[File:Hamilton_helmet_2007.jpg|rechts|duum|Et helmuntwarp van Hamilton van 2007, dat hy gebrukeden töt 2010.]] Vanav nen jungen leavtyd wyr den helm van Hamilton geal emåked sodat synen våder kön seggen in welken kart synen söyn rydet. Hamilton koos de kleuren blauw, gruun en roud en sy waren öyrsprunkelik in nen strikuntwarp; skonwal vuuleden Hamilton vöär et tootreaden töt de Formule Eyn dat synen untwarp "nen betken olderwets" was, düs wyr et ewysiged. In låtere jåren wyr nen witten ring tooevoged en de strikken når vöären hålen üm ruumte too måken vöär advertentys en logos. Vanav 2011 wyr den helm van Hamilton ewysiged sodat et neet meer so völle up den helm van Senna leek. De gruune en blauwe strikken wyren ewysiged döär de diagonåle styl van den rouden sticker med eynen rouden streep achterup den helm med de letters "Hamilton" derup eprinted. In 2014 verandereden Hamilton vöär et eyrsten sinds synen karttyd synen höyvdhelmkleur, wårby hy den witten helm med roude strepen in de vörm van synen untwarp uut 2011. In 2017 kondigeden Hamilton an dat hy nen wedstryd vöär syne fans ging holden üm synen helm vöär 2017 too untwarpen. De winnår döärvan was den brasiliaansken untwarper Rai Caldato en den helm had witte en gele basiskleuren med roude en oranje details. Up beide kanten van et untwarp stunden dree sterren dee stunden vöär de döär Hamilton ewönnene Formule Eynkampioonskappen. Tydens et seisoon van 2017 sül et untwarp våk wysigen tüsken nen gealen ov witten basiskleur med desölvde roude en oranje aksenten. De dree sterren wyren ouk anepassed sodat der underliggend gruune, geale en blauwe aksentkleuren waren. Nådat hy syne veerde werldkampioonskapstitel wön in 2017 wysigeden Hamilton et untwarp sodat der twey sterren up beide kanten van den helm stunden dee stunden vöär syne veer titels. [[File:Lewis_Hamilton_(35871615850).jpg|rechts|duum|Et untwarp van den helm van Hamilton verandereden in 2017 når nen vöärnåmelik witten en gealen kleur med roude en oranje details.]] === Speciåle helmen === Tydens den Grouten Prys van Monako van 2010 had Hamilton nen anepassed helmuntwarp med de toovooging van nen avbeelding van nen roulettewyl boavenup. Hamilton had esegged, "Ik sal ouk nen speciålen evarveden helm vöär de geleagenheyd. As y et syt, sal y weaten wårüm ik sal hopen dat de kansen in myn vöärdeyl uutvallet." Vöär den Grouten Prys van Brasilie van 2011 droog Hamilton nen speciålen helm den nen samenvooging was van synen helm van nå 2011 en den van Ayrton Senna. Den helm wyr nå de race eveiled ten günste van de Ayrton Senna Foundation. Hamilton gebrukeden nen goldekleureden helm by den Grouten Prys van Abu Dhabi van 2017 nådat hy in Meksiko syne veered werldkampioonskap had ewönnen, dee prestaty wyr uutedrükked med veer sterren boaven up den helm med de wöärde "World Champion" (werldkampioon). ==Raceoverzicht== ===Carriere-samenvatting=== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;" |- ! Seisoon ! Raceserie ! Team ! Races ! Oaverwinningen ! Eyrste startpositys ! Snelste ründen ! Podiums ! Pünten ! Posity |- ! 2001 |align=left| [[Britsk Formule Renaultkampioonskap |Formule Renault UK Winter Series]] |align=left| [[Manor Motorsport]] | 4 | 0 | 0 | 0 | 0 | 48 | 7des |- !rowspan=2| 2002 |align=left| [[Formule Renault 2.0 UK-kampioonskap van 2002|Formule Renault UK]] | style="text-align:left;" rowspan="2"| [[Manor Motorsport]] | 13 | 3 | 3 | 5 | 7 | 274 |style="background:#FFDF9F;"| '''3des''' |- |align=left| [[Formule Renault 2000 Eurocup seisoon van 2002|Formule Renault 2000 Eurocup]] | 4 | 1 | 1 | 2 | 3 | 92 | 5des |- !rowspan=6| 2003 |align=left| [[Formule Renault 2.0 UK-kampioonskap van 2003|Formule Renault UK]] | style="text-align:left;" rowspan="6"| [[Manor Motorsport]] | 15 | 10 | 11 | 9 | 13 | 419 |style="background:#FFFFBF;"| '''1stes''' |- |align=left| [[Britsk Formule 3 seisoon van 2003|Britsk Formule 3-kampioonskap]] | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | neet eklassificered |- |align=left| [[Formule Renault 2000 Masters seisoon van 2003|Formule Renault 2000 Masters]] | 2 | 0 | 0 | 0 | 1 | 24 | 12des |- |align=left| [[Formule Renault 2.0 Noordeuropäsken Cup|Formule Renault 2000 Düütskland]] | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 25 | 27stes |- |align=left| [[Korea Super Prix van 2003|Korea Super Prix]] | 1 | 0 | 1 | 0 | 0 | Neet beskikbår | Neet eklassificered |- |align=left| [[Grouten Prys van Makau van 2003|Grand Prix van Makau]] | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | Neet beskikbår | Neet eklassificered |- !rowspan=4| 2004 |align=left| [[Formule 3 Euro Series van 2004|Formule 3 Euro Series]] | style="text-align:left;" rowspan="4"| [[Manor Motorsport]] | 20 | 1 | 1 | 2 | 5 | 69 | 5des |- |align=left| [[Superprix van Bahrein van 2004|Superprix van Bahrein]] | 1 | 1 | 0 | 0 | 1 | Neet beskikbår |style="background:#FFFFBF;"| '''1stes''' |- |align=left| [[Grouten Prys van Makau van 2004|Grand Prix van Makau]] | 1 | 0 | 1 | 0 | 0 | Neet beskikbår | 14des |- |align=left| [[Masters van de Formule 3 van 2004|Masters van de Formule 3]] | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | Neet beskikbår | 7des |- !rowspan=2|2005 |align=left| [[Formule 3 Euro Series van 2005|Formule 3 Euro Series]] | style="text-align:left;" rowspan="2"| [[ART Grand Prix|ASM Formule 3]] | 20 | 15 | 13 | 10 | 17 | 172 |style="background:#FFFFBF;"| '''1stes''' |- |align=left| [[Masters van de Formule 3 van 2005|Masters van de Formule 3]] | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | Neet beskikbår |style="background:#FFFFBF;"| '''1stes''' |- ! 2006 |align=left| [[GP2 Series van 2006|GP2 Series]] |align=left| [[ART Grand Prix]] | 21 | 5 | 1 | 7 | 14 | 114 |style="background:#FFFFBF;"| '''1stes''' |- ! 2007 |align=left| [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2007|Formule Eyn]] | rowspan="6" style="text-align:left;"| [[McLaren|Vodafone McLaren Mercedes]] | 17 | 4 | 6 | 2 | 12 | 109 |style="background:#DFDFDF;"| '''2des''' |- ! 2008 |align=left| [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2008|Formule Eyn]] | 18 | 5 | 7 | 1 | 10 | 98 |style="background:#FFFFBF;"|'''1stes''' |- ! 2009 |align=left| [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2009|Formule Eyn]] | 17 | 2 | 4 | 0 | 5 | 49 | 5des |- ! 2010 |align=left| [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2010|Formule Eyn]] | 19 | 3 | 1 | 5 | 9 | 240 | 4des |- ! 2011 |align=left| [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2011|Formule Eyn]] | 19 | 3 | 1 | 3 | 6 | 227 | 5des |- ! 2012 |align=left| [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2012|Formule Eyn]] | 20 | 4 | 7 | 1 | 7 | 190 | 4des |- ! 2013 |align=left| [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2013|Formule Eyn]] | rowspan="4" style="text-align:left;"| [[Mercedes-Benz in de Formule Eyn|Mercedes AMG Petronas F1 Team]] | 19 | 1 | 5 | 1 | 5 | 189 | 4des |- ! 2014 |align=left| [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2014|Formule Eyn]] | 19 | 11 | 7 | 7 | 16 | 384 |style="background:#FFFFBF;"| '''1stes''' |- ! 2015 |align=left| [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2015|Formule Eyn]] | 19 | 10 | 11 | 8 | 17 | 381 |style="background:#FFFFBF;"| '''1stes''' |- ! 2016 |align=left| [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2016|Formule Eyn]] | 21 | 10 | 12 | 3 | 17 | 380 |style="background:#DFDFDF;"| '''2des''' |- ! 2017 |align=left| [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2017|Formule Eyn]] | rowspan="3" style="text-align:left;"| [[Mercedes-Benz in de Formule Eyn|Mercedes AMG Petronas Motorsport]] | 20 | 9 | 11 | 7 | 13 | 363 |style="background:#FFFFBF;"| '''1stes''' |- ! 2018 |align=left| [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2018|Formule Eyn]] | 21 | 11 | 11 | 3 | 17 | 408 |style="background:#FFFFBF;"| '''1stes''' |- ! 2019 |align=left| [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2019|Formule Eyn]] | 21 | 11 | 5 | 6 | 17 | 413 |style="background:#FFFFBF;"| '''1stes''' |- ! 2020 |align=left| [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2020|Formule Eyn]] |style="text-align:left;"| [[Mercedes-Benz in de Formule Eyn|Mercedes-AMG Petronas F1 Team]] | 16 | 11 | 10 | 6 | 14 | 347 |style="background:#FFFFBF;"|'''1stes''' |- ! 2021 |align=left| [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2021|Formule Eyn]] |style="text-align:left;"| [[Mercedes-Benz in de Formule Eyn|Mercedes-AMG Petronas F1 Team]] | 22 | 8 | 5 | 6 | 17 | 387.5 |style="background:#DFDFDF;"| '''2des''' |- ! 2024 |align=left| [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2024|Formule Eyn]] |style="text-align:left;"| [[Mercedes-Benz in de Formule Eyn|Mercedes-AMG Petronas F1 Team]] | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 6^* | 7des^* |- |} <nowiki>*</nowiki> Seisoon nog beasig ===Komplete resultåten van de Formule 3 Euro Series=== (Races in '''vet''' wyset up behålen van eyrste startposity; races in ''schuun'' wyset up behålen van snelste runde) {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%;" |- ! Jår ! Team ! Chassis ! Motor ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! Endposity ! Pünten |- | [[Formule 3 Euro Series van 2004|2004]] ! [[Manor Motorsport]] ! [[Dallara]] F302/049 ! [[Mercedes-Benz in den motorsport|HWA-Mercedes]] |style="background:#CFCFFF;"| [[Hockenheimring|HOC<br />1]]<br />11 |style="background:#DFFFDF;"| [[Hockenheimring|HOC<br />2]]<br />6 |style="background:#EFCFFF;"| [[Autódromo do Estoril|EST<br />1]]<br />terügetrökken |style="background:#CFCFFF;"| [[Autódromo do Estoril|EST<br />2]]<br />9 |style="background:#EFCFFF;"| [[Adria International Raceway|ADR<br />1]]<br />terügetrökken |style="background:#DFFFDF;"| [[Adria International Raceway|ADR<br />2]]<br />5 |style="background:#DFFFDF;"| [[Pau Grand Prix|PAU<br />1]]<br />4 |style="background:#DFFFDF;"| [[Pau Grand Prix|PAU<br />2]]<br />7 |style="background:#FFFFBF;"| '''[[Norisring|NOR<br />1]]'''<br />1 |style="background:#FFDF9F;"| ''[[Norisring|NOR<br />2]]''<br />3 |style="background:#EFCFFF;"| [[Circuit de Nevers Magny-Cours|MAG<br />1]]<br />terügetrökken |style="background:#CFCFFF;"| ''[[Circuit de Nevers Magny-Cours|MAG<br />2]]''<br />21 |style="background:#FFDF9F;"| [[Nürburgring|NÜR<br />1]]<br />3 |style="background:#DFFFDF;"| [[Nürburgring|NÜR<br />2]]<br />4 |style="background:#FFDF9F;"| [[Circuit Park Zandvoort|ZAN<br />1]]<br />3 |style="background:#DFFFDF;"| [[Circuit Park Zandvoort|ZAN<br />2]]<br />6 |style="background:#DFFFDF;"| [[Masaryk Circuit|BRN<br />1]]<br />7 |style="background:#DFFFDF;"| [[Masaryk Circuit|BRN<br />2]]<br />4 |style="background:#DFDFDF;"| [[Hockenheimring|HOC<br />1]]<br />2 |style="background:#DFFFDF;"| [[Hockenheimring|HOC<br />2]]<br />6 ! 5des ! 68 |- | [[Formule 3 Euro Series van 2005|2005]] ! [[ART Grand Prix|ASM Formule 3]] ! [[Dallara]] F305/021 ! [[Mercedes-Benz in den motorsport|Mercedes]] |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Hockenheimring|HOC<br />1]]'''''<br />1 |style="background:#FFDF9F;"| [[Hockenheimring|HOC<br />2]]<br />3 |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Pau Grand Prix|PAU<br />1]]'''''<br />1 |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Pau Grand Prix|PAU<br />2]]'''''<br />1 | style="background:#000; color:white;"| '''[[Circuit de Spa-Francorchamps|<span style="color:white">SPA<br />1</span>]]'''<br />ediskwalificered |style="background:#FFFFBF;"| ''[[Circuit de Spa-Francorchamps|SPA<br />2]]''<br />1 |style="background:#FFFFBF;"| '''[[Circuit de Monaco|MON<br />1]]'''<br />1 |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Circuit de Monaco|MON<br />2]]''''' <br />1 |style="background:#FFDF9F;"| [[Motorsport Arena Oschersleben|OSC<br />1]]<br />3 |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Motorsport Arena Oschersleben|OSC<br />2]]'''''<br />1 |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Norisring|NOR<br />1]]'''''<br />1 |style="background:#FFFFBF;"| '''[[Norisring|NOR<br />2]]'''<br />1 |style="background:#CFCFFF;"| [[Nürburgring|NÜR<br />1]]<br />12 |style="background:#FFFFBF;"| ''[[Nürburgring|NÜR<br />2]]''<br />1 |style="background:#EFCFFF;"| '''[[Circuit Park Zandvoort|ZAN<br />1]]'''<br />terügetrökken |style="background:#FFFFBF;"| '''[[Circuit Park Zandvoort|ZAN<br />2]]'''<br />1 |style="background:#FFFFBF;"| [[EuroSpeedway Lausitz|LAU<br />1]]<br />1 |style="background:#FFFFBF;"| ''[[EuroSpeedway Lausitz|LAU<br />2]]''<br />1 |style="background:#FFFFBF;"| '''[[Hockenheimring|HOC<br />1]]'''<br />1 |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Hockenheimring|HOC<br />2]]'''''<br />1 !style="background:#FFFFBF;"| 1stes !style="background:#FFFFBF;"| 172 |- |} ===Komplete resultåten van de GP2 Series=== (Races in '''vet''' wyset up behålen van eyste startposity; races in ''schuun'' wyset up behålen van snelste runde) {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;" |- ! Jår ! Team ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! Endposity ! Pünten |- | [[GP2 Series van 2006|2006]] ! [[ART Grand Prix]] |style="background:#DFDFDF;"| [[2006 Valencian GP2 round|VAL<br />FEA]]<br />2 |style="background:#DFFFDF;"| [[2006 Valencian GP2 round|VAL<br />SPR]]<br />6 | style="background:#000; color:white;"| [[2006 San Marino GP2 round|<span style="color:white">IMO<br />FEA</span>]]<br />Ediskwalificered |style="background:#CFCFFF;"| [[2006 San Marino GP2 round|IMO<br />SPR]]<br />10 |style="background:#ffffbf;"| ''[[2006 European GP2 round|NÜR<br />FEA]]''<br />1 |style="background:#ffffbf;"| [[2006 European GP2 round|NÜR<br />SPR]]<br />1 |style="background:#DFDFDF;"| [[Circuit de Catalunya|CAT<br />FEA]]<br />2 |style="background:#DFFFDF;"| [[Circuit de Catalunya|CAT<br />SPR]]<br />4 |style="background:#ffffbf;"| '''[[Circuit de Monaco|MON<br />FEA]]'''<br />1 |style="background:#ffffbf;"| ''[[Silverstone Circuit|SIL<br />FEA]]''<br />1 |style="background:#ffffbf;"| ''[[Silverstone Circuit|SIL<br />SPR]]''<br />1 |style="background:#CFCFFF;"| ''[[Circuit de Nevers Magny-Cours|MAG<br />FEA]]''<br />19 |style="background:#DFFFDF;"| [[Circuit de Nevers Magny-Cours|MAG<br />SPR]]<br />5 |style="background:#DFDFDF;"| [[Hockenheimring|HOC<br />FEA]]<br />2 |style="background:#FFDF9F;"| [[Hockenheimring|HOC<br />SPR]]<br />3 |style="background:#CFCFFF;"| [[Hungaroring|HUN<br />FEA]]<br />10 |style="background:#DFDFDF;"| [[Hungaroring|HUN<br />SPR]]<br />2 |style="background:#DFDFDF;"| [[Istanbul Park|IST<br />FEA]]<br />2 |style="background:#DFDFDF;"| ''[[Istanbul Park|IST<br />SPR]]''<br />2 |style="background:#FFDF9F;"| ''[[Autodromo Nazionale Monza|MNZ<br />FEA]]''<br />3 |style="background:#DFDFDF;"| ''[[Autodromo Nazionale Monza|MNZ<br />SPR]]''<br />2 !style="background:#FFFFBF;"| 1stes !style="background:#FFFFBF;"| 114 |- |} ===Komplete resultåten van de Formule Eyn=== (Races in '''vet''' wyset up behålen van eyrste posity; races in ''schuun'' wyset up snelste runde) {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;" |- ! Jår ! Team ! Chassis ! Motor ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! Endposity in et werldkampioonskap ! [[Lyst van Formule Eyn Werldkampioonskappüntentellingssystemen|Pünten]] |- | [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2007|2007]] ! [[McLaren|Vodafone McLaren Mercedes]] ! [[McLaren]] [[McLaren MP4-22|MP4-22]] ! [[Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes]] FO 108T 2.4 [[V8-motor|V8]] | style="background:#ffdf9f;"| [[2007 Australian Grand Prix|AUS]]<br />3 | style="background:#dfdfdf;"| ''[[2007 Malaysian Grand Prix|MAL]]''<br />2 | style="background:#dfdfdf;"| [[2007 Bahrain Grand Prix|BHR]]<br />2 | style="background:#dfdfdf;"| [[2007 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />2 | style="background:#dfdfdf;"| [[2007 Monaco Grand Prix|MON]]<br />2 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2007 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br />1 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2007 United States Grand Prix|USA]]'''<br />1 | style="background:#ffdf9f;"| [[2007 French Grand Prix|FRA]]<br />3 | style="background:#ffdf9f;"| '''[[2007 British Grand Prix|GBR]]'''<br />3 | style="background:#cfcfff;"| [[2007 European Grand Prix|EUR]]<br />9 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2007 Hungarian Grand Prix|HUN]]'''<br />1 | style="background:#dfffdf;"| [[2007 Turkish Grand Prix|TUR]]<br />5 | style="background:#dfdfdf;"| [[2007 Italian Grand Prix|ITA]]<br />2 | style="background:#dfffdf;"| [[2007 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />4 | style="background:#ffffbf;"| '''''[[2007 Japanese Grand Prix|JPN]]'''''<br />1 | style="background:#efcfff;"| '''[[2007 Chinese Grand Prix|CHN]]'''<br />Terügetrökken | style="background:#dfffdf;"| [[2007 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />7 | | | | ! style="background:#dfdfdf;"| 2des ! style="background:#dfdfdf;"| 109 |- | [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2008|2008]] ! [[McLaren|Vodafone McLaren Mercedes]] ! [[McLaren]] [[McLaren MP4-23|MP4-23]] ! [[Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes]] FO 108V 2.4 [[V8-motor|V8]] | style="background:#ffffbf;"| '''[[2008 Australian Grand Prix|AUS]]'''<br />1 | style="background:#dfffdf;"| [[2008 Malaysian Grand Prix|MAL]]<br />5 | style="background:#cfcfff;"| [[2008 Bahrain Grand Prix|BHR]]<br />13 | style="background:#ffdf9f;"| [[2008 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />3 | style="background:#dfdfdf;"| [[2008 Turkish Grand Prix|TUR]]<br />2 | style="background:#ffffbf;"| [[2008 Monaco Grand Prix|MON]]<br />1 | style="background:#efcfff;"| '''[[2008 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br />terügetrökken | style="background:#cfcfff;"| [[2008 French Grand Prix|FRA]]<br />10 | style="background:#ffffbf;"| [[2008 British Grand Prix|GBR]]<br />1 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2008 German Grand Prix|GER]]'''<br />1 | style="background:#dfffdf;"| '''[[2008 Hungarian Grand Prix|HUN]]'''<br />5 | style="background:#dfdfdf;"| [[2008 European Grand Prix|EUR]]<br />2 | style="background:#ffdf9f;"| '''[[2008 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br />3 | style="background:#dfffdf;"| [[2008 Italian Grand Prix|ITA]]<br />7 | style="background:#ffdf9f;"| [[2008 Singapore Grand Prix|SIN]]<br />3 | style="background:#cfcfff;"| '''[[2008 Japanese Grand Prix|JPN]]'''<br />12 | style="background:#ffffbf;"| '''''[[2008 Chinese Grand Prix|CHN]]'''''<br />1 | style="background:#dfffdf;"|[[2008 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />5 | | | ! style="background:#ffffbf;"| 1stes ! style="background:#ffffbf;"| 98 |- | [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2009|2009]] ! [[McLaren|Vodafone McLaren Mercedes]] ! [[McLaren]] [[McLaren MP4-24|MP4-24]] ! [[Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes]] FO 108W 2.4 [[V8-motor|V8]] | style="background:#000; color:#fff;"| [[2009 Australian Grand Prix|<span style="color:white;">AUS</span>]]<br />Ediskwalificered | style="background:#dfffdf;"| [[2009 Malaysian Grand Prix|MAL]]<br />7‡ | style="background:#dfffdf;"| [[2009 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />6 | style="background:#dfffdf;"| [[2009 Bahrain Grand Prix|BHR]]<br />4 | style="background:#cfcfff;"| [[2009 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />9 | style="background:#cfcfff;"| [[2009 Monaco Grand Prix|MON]]<br />12 | style="background:#cfcfff;"| [[2009 Turkish Grand Prix|TUR]]<br />13 | style="background:#cfcfff;"| [[2009 British Grand Prix|GBR]]<br />16 | style="background:#cfcfff;"| [[2009 German Grand Prix|GER]]<br />18 | style="background:#ffffbf;"| [[2009 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />1 | style="background:#dfdfdf;"| '''[[2009 European Grand Prix|EUR]]'''<br />2 | style="background:#efcfff;"| [[2009 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />terügetrökken | style="background:#cfcfff;"| '''[[2009 Italian Grand Prix|ITA]]'''<br />12† | style="background:#ffffbf;"| '''[[2009 Singapore Grand Prix|SIN]]'''<br />1 | style="background:#ffdf9f;"| [[2009 Japanese Grand Prix|JPN]]<br />3 | style="background:#ffdf9f;"| [[2009 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />3 | style="background:#efcfff;"| '''[[2009 Abu Dhabi Grand Prix|ABU]]'''<br />terügetrökken | | | | ! 5des ! 49 |- | [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2010|2010]] ! [[McLaren|Vodafone McLaren Mercedes]] ! [[McLaren]] [[McLaren MP4-25|MP4-25]] ! [[Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes]] FO 108X 2.4 [[V8-motor|V8]] | style="background:#ffdf9f;"| [[2010 Bahrain Grand Prix|BHR]]<br />3 | style="background:#dfffdf;"| [[2010 Australian Grand Prix|AUS]]<br />6 | style="background:#dfffdf;"| [[2010 Malaysian Grand Prix|MAL]]<br />6 | style="background:#dfdfdf;"| ''[[2010 Chinese Grand Prix|CHN]]''<br />2 | style="background:#cfcfff;"| ''[[2010 Spanish Grand Prix|ESP]]''<br />14† | style="background:#dfffdf;"| [[2010 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 | style="background:#ffffbf;"| [[2010 Turkish Grand Prix|TUR]]<br />1 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2010 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br />1 | style="background:#dfdfdf;"| [[2010 European Grand Prix|EUR]]<br />2 | style="background:#dfdfdf;"| [[2010 British Grand Prix|GBR]]<br />2 | style="background:#dfffdf;"| [[2010 German Grand Prix|GER]]<br />4 | style="background:#efcfff;"| [[2010 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />terügetrökken | style="background:#ffffbf;"| ''[[2010 Belgian Grand Prix|BEL]]''<br />1 | style="background:#efcfff;"| [[2010 Italian Grand Prix|ITA]]<br />terügetrökken | style="background:#efcfff;"| [[2010 Singapore Grand Prix|SIN]]<br />terügetrökken | style="background:#dfffdf;"| [[2010 Japanese Grand Prix|JPN]]<br />5 | style="background:#dfdfdf;"| [[2010 Korean Grand Prix|KOR]]<br />2 | style="background:#dfffdf;"| ''[[2010 Brazilian Grand Prix|BRA]]''<br />4 | style="background:#dfdfdf;"| ''[[2010 Abu Dhabi Grand Prix|ABU]]''<br />2 | | ! 4des ! 240 |- | [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2011|2011]] ! [[McLaren|Vodafone McLaren Mercedes]] ! [[McLaren]] [[McLaren MP4-26|MP4-26]] ! [[Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes]] FO 108Y 2.4 [[V8-motor|V8]] | style="background:#dfdfdf;"|[[2011 Australian Grand Prix|AUS]]<br />2 | style="background:#dfffdf;"| [[2011 Malaysian Grand Prix|MAL]]<br />8 | style="background:#ffffbf;"| [[2011 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />1 | style="background:#dfffdf;"| [[2011 Turkish Grand Prix|TUR]]<br />4 | style="background:#dfdfdf;"| ''[[2011 Spanish Grand Prix|ESP]]''<br />2 | style="background:#dfffdf;"| [[2011 Monaco Grand Prix|MON]]<br />6 | style="background:#efcfff;"| [[2011 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />terügetrökken | style="background:#dfffdf;"| [[2011 European Grand Prix|EUR]]<br />4 | style="background:#dfffdf;"| [[2011 British Grand Prix|GBR]]<br />4 | style="background:#ffffbf;"| ''[[2011 German Grand Prix|GER]]''<br />1 | style="background:#dfffdf;"| [[2011 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />4 | style="background:#efcfff;"| [[2011 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />terügetrökken | style="background:#dfffdf;"| ''[[2011 Italian Grand Prix|ITA]]''<br />4 | style="background:#dfffdf;"| [[2011 Singapore Grand Prix|SIN]]<br />5 | style="background:#dfffdf;"| [[2011 Japanese Grand Prix|JPN]]<br />5 | style="background:#dfdfdf;"| '''[[2011 Korean Grand Prix|KOR]]'''<br />2 | style="background:#dfffdf;"| [[2011 Indian Grand Prix|IND]]<br />7 | style="background:#ffffbf;"| [[2011 Abu Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />1 | style="background:#efcfff;"| [[2011 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />terügetrökken | | ! 5des ! 227 |- | [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2012|2012]] ! [[McLaren|Vodafone McLaren Mercedes]] ! [[McLaren]] [[McLaren MP4-27|MP4-27]] ! [[Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes]] FO 108Z 2.4 [[V8-motor|V8]] | style="background:#ffdf9f;"| '''[[2012 Australian Grand Prix|AUS]]'''<br />3 | style="background:#ffdf9f;"| '''[[2012 Malaysian Grand Prix|MAL]]'''<br />3 | style="background:#ffdf9f;"| [[2012 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />3 | style="background:#dfffdf;"| [[2012 Bahrain Grand Prix|BHR]]<br />8 | style="background:#dfffdf;"| [[2012 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />8 | style="background:#dfffdf;"| [[2012 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 | style="background:#ffffbf;"| [[2012 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />1 | style="background:#cfcfff;"| [[2012 European Grand Prix|EUR]]<br />19† | style="background:#dfffdf;"| [[2012 British Grand Prix|GBR]]<br />8 | style="background:#efcfff;"| [[2012 German Grand Prix|GER]]<br />terügetrökken | style="background:#ffffbf;"| '''[[2012 Hungarian Grand Prix|HUN]]'''<br />1 | style="background:#efcfff;"| [[2012 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />terügetrökken | style="background:#ffffbf;"| '''[[2012 Italian Grand Prix|ITA]]'''<br />1 | style="background:#efcfff;"| '''[[2012 Singapore Grand Prix|SIN]]'''<br />terügetrökken | style="background:#dfffdf;"| [[2012 Japanese Grand Prix|JPN]]<br />5 | style="background:#dfffdf;"| [[2012 Korean Grand Prix|KOR]]<br />10 | style="background:#dfffdf;"| [[2012 Indian Grand Prix|IND]]<br />4 | style="background:#efcfff;"| '''[[2012 Abu Dhabi Grand Prix|ABU]]'''<br />terügetrökken | style="background:#ffffbf;"| [[2012 United States Grand Prix|USA]]<br />1 | style="background:#efcfff;"| '''''[[2012 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''''<br />terügetrökken | ! 4des ! 190 |- | [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2013|2013]] ! [[Mercedes-Benz in de Formule Eyn|Mercedes AMG Petronas F1 Team]] ! [[Mercedes-Benz in de Formule Eyn|Mercedes]] [[Mercedes F1 W04|F1 W04]] ! [[Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes]] FO 108F 2.4 [[V8-motor|V8]] | style="background:#dfffdf;"| [[2013 Australian Grand Prix|AUS]]<br />5 | style="background:#ffdf9f;"| [[2013 Malaysian Grand Prix|MAL]]<br />3 | style="background:#ffdf9f;"| '''[[2013 Chinese Grand Prix|CHN]]'''<br />3 | style="background:#dfffdf;"| [[2013 Bahrain Grand Prix|BHR]]<br />5 | style="background:#cfcfff;"| [[2013 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />12 | style="background:#dfffdf;"| [[2013 Monaco Grand Prix|MON]]<br />4 | style="background:#ffdf9f;"| [[2013 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />3 | style="background:#dfffdf;"| '''[[2013 British Grand Prix|GBR]]'''<br />4 | style="background:#dfffdf;"| '''[[2013 German Grand Prix|GER]]'''<br />5 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2013 Hungarian Grand Prix|HUN]]'''<br />1 | style="background:#ffdf9f;"| '''[[2013 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br />3 | style="background:#dfffdf;"| ''[[2013 Italian Grand Prix|ITA]]''<br />9 | style="background:#dfffdf;"| [[2013 Singapore Grand Prix|SIN]]<br />5 | style="background:#dfffdf;"| [[2013 Korean Grand Prix|KOR]]<br />5 | style="background:#efcfff;"| [[2013 Japanese Grand Prix|JPN]]<br />terügetrökken | style="background:#dfffdf;"| [[2013 Indian Grand Prix|IND]]<br />6 | style="background:#dfffdf;"| [[2013 Abu Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />7 | style="background:#dfffdf;"| [[2013 United States Grand Prix|USA]]<br />4 | style="background:#dfffdf;"| [[2013 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />9 | | ! 4des ! 189 |- | [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2014|2014]] ! [[Mercedes-Benz in de Formule Eyn|Mercedes AMG Petronas F1 Team]] ! [[Mercedes-Benz in de Formule Eyn|Mercedes]] [[Mercedes F1 W05 Hybrid|F1 W05 Hybrid]] ! [[Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes]] PU106A Hybrid 1.6 [[V6-motor|V6]] [[Turbocharger|t]] | style="background:#efcfff;"| '''[[2014 Australian Grand Prix|AUS]]'''<br />terügetrökken | style="background:#ffffbf;"| '''''[[2014 Malaysian Grand Prix|MAL]]'''''<br />1 | style="background:#ffffbf;"| [[2014 Bahrain Grand Prix|BHR]]<br />1 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2014 Chinese Grand Prix|CHN]]'''<br />1 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2014 Spanish Grand Prix|ESP]]'''<br />1 | style="background:#dfdfdf;"| [[2014 Monaco Grand Prix|MON]]<br />2 | style="background:#efcfff;"| [[2014 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />terügetrökken | style="background:#dfdfdf;"| [[2014 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />2 | style="background:#ffffbf;"| ''[[2014 British Grand Prix|GBR]]''<br />1 | style="background:#ffdf9f;"| ''[[2014 German Grand Prix|GER]]''<br />3 | style="background:#ffdf9f;"| [[2014 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />3 | style="background:#efcfff;"| [[2014 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />terügetrökken | style="background:#ffffbf;"| '''''[[2014 Italian Grand Prix|ITA]]'''''<br />1 | style="background:#ffffbf;"| '''''[[2014 Singapore Grand Prix|SIN]]'''''<br />1 | style="background:#ffffbf;"| ''[[2014 Japanese Grand Prix|JPN]]''<br />1 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2014 Russian Grand Prix|RUS]]'''<br />1 | style="background:#ffffbf;"| [[2014 United States Grand Prix|USA]]<br />1 | style="background:#dfdfdf;"| ''[[2014 Brazilian Grand Prix|BRA]]''<br />2 | style="background:#ffffbf;"| [[2014 Abu Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />1 | | ! style="background:#ffffbf;"| 1stes ! style="background:#ffffbf;"| 384 |- | [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2015|2015]] ! [[Mercedes-Benz in de Formule Eyn|Mercedes AMG Petronas F1 Team]] ! [[Mercedes-Benz in de Formule Eyn|Mercedes]] [[Mercedes F1 W06 Hybrid|F1 W06 Hybrid]] ! [[Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes]] PU106B Hybrid 1.6 [[V6-motor|V6]] [[Turbocharger|t]] | style="background:#ffffbf;"| '''''[[2015 Australian Grand Prix|AUS]]'''''<br />1 | style="background:#dfdfdf;"| '''[[2015 Malaysian Grand Prix|MAL]]'''<br />2 | style="background:#ffffbf;"| '''''[[2015 Chinese Grand Prix|CHN]]'''''<br />1 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2015 Bahrain Grand Prix|BHR]]'''<br />1 | style="background:#dfdfdf;"| ''[[2015 Spanish Grand Prix|ESP]]''<br />2 | style="background:#ffdf9f;"| '''[[2015 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br />3 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2015 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br />1 | style="background:#dfdfdf;"| '''[[2015 Austrian Grand Prix|AUT]]'''<br />2 | style="background:#ffffbf;"| '''''[[2015 British Grand Prix|GBR]]'''''<br />1 | style="background:#dfffdf;"| '''[[2015 Hungarian Grand Prix|HUN]]'''<br />6 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2015 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br />1 | style="background:#ffffbf;"| '''''[[2015 Italian Grand Prix|ITA]]'''''<br />1 | style="background:#efcfff;"| [[2015 Singapore Grand Prix|SIN]]<br />terügetrökken | style="background:#ffffbf;"| ''[[2015 Japanese Grand Prix|JPN]]''<br />1 | style="background:#ffffbf;"| [[2015 Russian Grand Prix|RUS]]<br />1 | style="background:#ffffbf;"| [[2015 United States Grand Prix|USA]]<br />1 | style="background:#dfdfdf;"| [[2015 Mexican Grand Prix|MEX]]<br />2 | style="background:#dfdfdf;"| ''[[2015 Brazilian Grand Prix|BRA]]''<br />2 | style="background:#dfdfdf;"| ''[[2015 Abu Dhabi Grand Prix|ABU]]''<br />2 | | ! style="background:#ffffbf;"| 1stes ! style="background:#ffffbf;"| 381 |- | [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2016|2016]] ! [[Mercedes-Benz in de Formule Eyn|Mercedes AMG Petronas F1 Team]] ! [[Mercedes-Benz in de Formule Eyn|Mercedes]] [[Mercedes F1 W07 Hybrid|F1 W07 Hybrid]] ! [[Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes]] PU106C Hybrid 1.6 [[V6-motor|V6]] [[Turbocharger|t]] | style="background:#dfdfdf;"| '''[[2016 Australian Grand Prix|AUS]]'''<br />2 | style="background:#ffdf9f;"| '''[[2016 Bahrain Grand Prix|BHR]]'''<br />3 | style="background:#dfffdf;"| [[2016 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />7 | style="background:#dfdfdf;"| [[2016 Russian Grand Prix|RUS]]<br />2 | style="background:#efcfff;"| '''[[2016 Spanish Grand Prix|ESP]]'''<br />terügetrökken | style="background:#ffffbf;"| ''[[2016 Monaco Grand Prix|MON]]''<br />1 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2016 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br />1 | style="background:#dfffdf;"| [[2016 European Grand Prix|EUR]]<br />5 | style="background:#ffffbf;"| '''''[[2016 Austrian Grand Prix|AUT]]'''''<br />1 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2016 British Grand Prix|GBR]]'''<br />1 | style="background:#ffffbf;"| [[2016 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />1 | style="background:#ffffbf;"| [[2016 German Grand Prix|GER]]<br />1 | style="background:#ffdf9f;"| ''[[2016 Belgian Grand Prix|BEL]]''<br />3 | style="background:#dfdfdf;"| '''[[2016 Italian Grand Prix|ITA]]'''<br />2 | style="background:#ffdf9f;"| [[2016 Singapore Grand Prix|SIN]]<br />3 | style="background:#efcfff;"| '''[[2016 Malaysian Grand Prix|MAL]]'''<br />terügetrökken | style="background:#ffdf9f;"| [[2016 Japanese Grand Prix|JPN]]<br />3 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2016 United States Grand Prix|USA]]'''<br />1 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2016 Mexican Grand Prix|MEX]]'''<br />1 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2016 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''<br />1 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2016 Abu Dhabi Grand Prix|ABU]]'''<br />1 ! style="background:#dfdfdf;"| 2des ! style="background:#dfdfdf;"| 380 |- | [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2017|2017]] ! [[Mercedes-Benz in de Formule Eyn|Mercedes AMG Petronas Motorsport]] ! [[Mercedes-Benz in de Formule Eyn|Mercedes AMG]] [[Mercedes AMG F1 W08 EQ Power+|F1 W08 EQ Power+]] ! [[Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes]] M08 EQ Power+ 1.6 [[V6-motor|V6]] [[Turbocharger|t]] | style="background:#dfdfdf;"| '''[[2017 Australian Grand Prix|AUS]]'''<br />2 | style="background:#ffffbf;"| '''''[[2017 Chinese Grand Prix|CHN]]'''''<br>1 | style="background:#dfdfdf;"| ''[[2017 Bahrain Grand Prix|BHR]]''<br>2 | style="background:#dfffdf;"| [[2017 Russian Grand Prix|RUS]]<br>4 | style="background:#ffffbf;"| '''''[[2017 Spanish Grand Prix|ESP]]'''''<br>1 | style="background:#dfffdf;"| [[2017 Monaco Grand Prix|MON]]<br />7 | style="background:#ffffbf;"| '''''[[2017 Canadian Grand Prix|CAN]]'''''<br>1 | style="background:#dfffdf;"| '''[[2017 Azerbaijan Grand Prix|AZE]]'''<br>5 | style="background:#dfffdf;"| ''[[2017 Austrian Grand Prix|AUT]]''<br>4 | style="background:#ffffbf;"| '''''[[2017 British Grand Prix|GBR]]'''''<br>1 | style="background:#dfffdf;"| [[2017 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br>4 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2017 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br>1 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2017 Italian Grand Prix|ITA]]'''<br>1 | style="background:#ffffbf;"|'' [[2017 Singapore Grand Prix|SIN]]''<br>1 | style="background:#dfdfdf;"| '''[[2017 Malaysian Grand Prix|MAL]]'''<br>2 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2017 Japanese Grand Prix|JPN]]'''<br>1 | style="background:#ffffbf;"|'''[[2017 United States Grand Prix|USA]]'''<br>1 | style="background:#dfffdf;"| [[2017 Mexican Grand Prix|MEX]]<br>9 | style="background:#dfffdf;"| [[2017 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br>4 | style="background:#dfdfdf;"| [[2017 Abu Dhabi Grand Prix|ABU]]<br>2 | ! style="background:#ffffbf;"| 1stes ! style="background:#ffffbf;"| 363 |- | [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2018|2018]] ! [[Mercedes-Benz in de Formule Eyn|Mercedes AMG Petronas Motorsport]] ! [[Mercedes-Benz in de Formule Eyn|Mercedes AMG]] [[Mercedes AMG F1 W09 EQ Power+|F1 W09 EQ Power+]] ! [[Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes]] M09 EQ Power+ 1.6 [[V6-motor|V6]] [[Turbocharger|t]] | style="background:#dfdfdf;"| '''[[2018 Australian Grand Prix|AUS]]'''<br />2 | style="background:#ffdf9f;"| [[2018 Bahrain Grand Prix|BHR]]<br />3 | style="background:#dfffdf;"| [[2018 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />4 | style="background:#ffffbf;"| [[2018 Azerbaijan Grand Prix|AZE]]<br />1 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2018 Spanish Grand Prix|ESP]]'''<br />1 | style="background:#ffdf9f;"| [[2018 Monaco Grand Prix|MON]]<br />3 | style="background:#dfffdf;"| [[2018 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />5 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2018 French Grand Prix|FRA]]'''<br />1 | style="background:#efcfff;"| [[2018 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />terügetrökken | style="background:#dfdfdf;"| '''[[2018 British Grand Prix|GBR]]'''<br />2 | style="background:#ffffbf;"| ''[[2018 German Grand Prix|GER]]''<br />1 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2018 Hungarian Grand Prix|HUN]]'''<br />1 | style="background:#dfdfdf;"| '''[[2018 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br />2 | style="background:#ffffbf;"| ''[[2018 Italian Grand Prix|ITA]]''<br />1 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2018 Singapore Grand Prix|SIN]]'''<br />1 | style="background:#ffffbf;"| [[2018 Russian Grand Prix|RUS]]<br />1 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2018 Japanese Grand Prix|JPN]]'''<br />1 | style="background:#ffdf9f;"| '''''[[2018 United States Grand Prix|USA]]'''''<br />3 | style="background:#dfffdf;"| [[2018 Mexican Grand Prix|MEX]]<br />4 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2018 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''<br />1 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2018 Abu Dhabi Grand Prix|ABU]]'''<br />1 ! style="background:#ffffbf;"| 1stes ! style="background:#ffffbf;"| 408 |- | [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2019|2019]] ! [[Mercedes-Benz in de Formule Eyn|Mercedes AMG Petronas Motorsport]] ! [[Mercedes-Benz in de Formule Eyn|Mercedes AMG]] [[Mercedes AMG F1 W10 EQ Power+|F1 W10 EQ Power+]] ! [[Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes]] M10 EQ Power+ 1.6 [[V6-motor|V6]] [[Turbocharger|t]] | style="background:#dfdfdf;"| '''[[2019 Australian Grand Prix|AUS]]'''<br />2 | style="background:#ffffbf;"| [[2019 Bahrain Grand Prix|BHR]]<br />1 | style="background:#ffffbf;"| [[2019 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />1 | style="background:#dfdfdf;"| [[2019 Azerbaijan Grand Prix|AZE]]<br />2 | style="background:#ffffbf;"| ''[[2019 Spanish Grand Prix|ESP]]''<br />1 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2019 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br />1 | style="background:#ffffbf;"| [[2019 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />1 | style="background:#ffffbf;"| '''[[2019 French Grand Prix|FRA]]'''<br />1 | style="background:#dfffdf;"| [[2019 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />5 | style="background:#ffffbf;"| ''[[2019 British Grand Prix|GBR]]''<br />1 | style="background:#dfffdf;"| '''[[2019 German Grand Prix|GER]]'''<br>9 | style="background:#ffffbf;"| [[2019 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />1 | style="background:#dfdfdf;"| [[2019 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />2 | style="background:#ffdf9f;"| ''[[2019 Italian Grand Prix|ITA]]''<br />3 | style="background:#dfffdf;"| [[2019 Singapore Grand Prix|SIN]]<br />4 | style="background:#ffffbf;"| ''[[2019 Russian Grand Prix|RUS]]''<br />1 | style="background:#ffdf9f;"| ''[[2019 Japanese Grand Prix|JPN]]''<br />3 | style="background:#ffffbf;"|[[2019 Mexican Grand Prix|MEX]]<br />1 | style="background:#dfdfdf;"| [[2019 United States Grand Prix|USA]]<br />2 | style="background:#dfffdf;"| [[2019 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br>7 | style="background:#ffffbf;"| '''''[[2019 Abu Dhabi Grand Prix|ABU]]'''''<br />1 | style="background:#ffffbf;"| '''1stes''' | style="background:#ffffbf;"| '''413''' |- | [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2020|2020]] ! [[Mercedes-Benz in de Formule Eyn|Mercedes-AMG Petronas F1 Team]] ! [[Mercedes-Benz in de Formule Eyn|Mercedes AMG]] [[Mercedes-AMG F1 W11 EQ Performance|F1 W11 EQ Performance]] ! [[Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes]] M11 EQ Performance 1.6 [[V6-motor|V6]] [[Turbocharger|t]] | [[Grouten Prys van Oustenryk van 2020|AUT]]<br />4 | '''[[Grouten Prys van Styrmarken van 2020|STY]]'''<br />1 | '''''[[Grouten Prys van Hungarye van 2020|HUN]]'''''<br />1 | '''[[Grouten Prys van Groutbrittanie van 2020|GBR]]'''<br />1 | ''[[Grouten Prys van den seaventigsten verjårdag van Silverstone|70A]]''<br />2 | '''[[Grouten Prys van Spanje van 2020|ESP]]'''<br />1 | '''[[Grouten Prys van Belgie van 2020|BEL]]'''<br />1 | '''''[[Grouten Prys van Italie van 2020|ITA]]'''''<br />7 | '''''[[Grouten Prys van Tuskane van 2020|TUS]]'''''<br />1 | '''[[Grouten Prys van Rusland van 2020|RUS]]'''<br />3 | [[Grouten Prys van de Eifel van 2020|EIF]]<br />1 | '''''[[Grouten Prys van Portugal van 2020|POR]]'''''<br />1 | ''[[Grouten Prys van Emilie-Romagne van 2020|EMI]]''<br />1 | [[Grouten Prys van Turkeye van 2020|TUR]]<br />1 | '''[[Grouten Prys van Bahrein van 2020|BHR]]'''<br />1 | [[Grouten Prys van Sakhir van 2020|SKH]] | [[Grouten Prys van Abu Dhabi van 2020|ABU]]<br />3 | | | | | style="background:#ffffbf;"| '''1stes''' | style="background:#ffffbf;"| '''347''' |- | [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2021|2021]] ! [[Mercedes-Benz in de Formule Eyn|Mercedes-AMG Petronas F1 Team]] ! [[Mercedes-Benz in de Formule Eyn|Mercedes AMG]] [[Mercedes-AMG F1 W12 EQ Performance|F1 W12 EQ Performance]] ! [[Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes]] M12 EQ Performance 1.6 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] | [[Grouten Prys van Bahrein van 2021|BHR]]<br />1 | [[Grouten Prys van Emilie van 2021|EMI]]<br />2 | [[Grouten Prys van Portugal van 2021|POR]]<br />1 | [[Grouten Prys van Spanje van 2021|ESP]] | [[Grouten Prys van Monako van 2021|MON]] | [[Grouten Prys van Azerbeidjan van 2021|AZE]] | [[Grouten Prys van Turkeye van 2021|TUR]] | [[Grouten Prys van Frankryk van 2021|FRA]] | [[Grouten Prys van Oustenryk van 2021|AUT]] | [[Grouten Prys van Groutbrittanie van 2021|GBR]] | [[Grouten Prys van Hungarye van 2021|HUN]] | [[Grouten Prys van Belgie van 2021|BEL]] | [[Grouten Prys van Neaderland van 2021|NED]] | [[Grouten Prys van Italie van 2021|ITA]] | [[Grouten Prys van Rusland van 2021|RUS]] | [[Grouten Prys van Singapore van 2021|SIN]] | [[Grouten Prys van Japan van 2021|JPN]] | [[Grouten Prys van Vereynigede Ståten van 2021|USA]] | [[Grouten Prys van Meksiko van 2021|MXC]] | [[Grouten Prys van Sao Paulo van 2021|SAP]] | [[Grouten Prys van Australie van 2021|AUS]] | [[Grouten Prys van Saudiarabie van 2021|SAU]] | [[Grouten Prys van Abu Dhabi van 2021|ABU]] ! '''1stes'''* ! 69* |} <nowiki>*</nowiki> Seisoon nog beasig.<br /> † Finishede neet, mår wyr eklassificered ümdat hy meyr as 90% van de raceavstand vulbracht.<br /> ‡ Halve pünten tooekenned ümdat minder as 75% van de raceavstand was vulbrachted. ==Eyrbetönen en prestatys== ===Team=== ; Mercedes * [[Lyst van Formule Eyn Konstrukteurswerldkampionen|Formule Eyn Konstrukteurswerldkampioonskap]]: 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 ===Individüel=== * [[Lyst van Formule Eyn Werldkampionen|Formule Eyn Werldkampioonskap]]: 2008, 2014, 2015, 2017, 2018, 2019 * [[DHL Fastest Lap Award]]: 2014, 2015, 2017 * [[Poleposity#FIA Pole Trophy|FIA Pole Trophy/Pirelli Pole Position Award]]: 2015, 2016, 2017, 2018 * [[Hawthorn Memorial Trophy]]: 2007, 2008, 2012, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 * [[GP2 Series|GP2 Series Kampioonskap]]: [[GP2 Series van 2006|2006]] * [[Formule 3 Euro Series|Formule 3 Euro Series Kampioonskap]]: [[Formule 3 Euro Series van 2005|2005]] * [[Britsk Formule Renault Kampioonskap|Formule Renault 2.0 UK Kampioonskap]]: [[Formule Renault 2.0 UK Kampioonskap van 2003|2003]] * [[Autosport Awards#Britsken Klubkoureur van et Jår|Autosport Britsken Klubkoureur van et Jår]]: 2003 * [[Autosport Awards#Nykommer van et Jår|Autosport Nykommer van et Jår]]: 2006, 2007 * [[Autosport Awards#International Racing Driver Award|Autosport International Racing Driver Award]]: 2007, 2008, 2014, 2015, 2017, 2018 * [[Autosport Awards#Britsken Kompetitive Koureur van et Jår|Autosport Britsken Kompetitive Koureur van et Jår]]: 2007, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 * [[Bambi Award|Bambi Award (Speciåle Jüryprys)]]: 2008 * [[Laureus World Sports Award vöär Döyrbråk van et Jår]]: 2008 * [[Lorenzo Bandini Trophy]]: 2009 * [[BBC Sportpersöynlikheyd van et Jår]]: [[BBC Sportpersöynlikheyd van et Jårprys van 2014|2014]] * [[Polish Press Agency|PAP]] [[:de:Europas Sportler des Jahres (PAP)|Europäsken Sporter van et Jår]]: 2014 * [[GQ#Man van et Jår|GQ Sportman van et Jår]]: 2014, 2015 * [[Best Driver ESPY Award]]: 2017 * [[Eyrelidmåtskap]] van de [[Royal Academy of Engineering]]: 2019 ;Ordes en uutrykingen * [[File:Order of the British Empire (Civil) Ribbon.png|60px]] [[Lid van de Orde van et Britsken Ryk]] ===Rekords=== {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- ! Rekord !Datum van beryken !Hüüdig rekord |- | '''Meyste werldtitels''' | et [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2020|seisoon van 2020]] | 7, såmen med Michael Schumacher |- | '''Meyste oaverwinningen in ne karriere''' | Den [[Grouten Prys van Portugal van 2020|portugeesken Grouten Prys van 2020]] | 95 |- | '''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords#Oaverige koureurrekords|Jüngste leider van et Werldkampioonskap]]''' | [[Grouten Prys van Spanje van 2007]] | 22 jår, 126 dagen |- | '''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords#Oaverige koureurrekords|Meyste pünten in nen debutseisoon]]''' | [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2007|2007]] | 109 |- |'''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords#Meyste kampioonskapspünten in nen seisoon|Meyste pünten in nen seisoon]]''' | [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2019|2019]] | 413 |- | '''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords#Oaverige koureurrekords|Meyste pünten in nen seisoon sünder et Werldkampioonskap too winnen]]''' | [[Formule Eyn Werldkampioonskap|2016]] | 380 |- |'''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords#Karrierepünten|Meyste karrierepünten]]''' | [[Grouten Prys van Oustenryk van 2016]] | {{F1stat|HAM|careerpoints}} |- |'''[[Lyst van eyrste startpositys in de Formule Eyn|Meyste pole positions]]''' |[[Grouten Prys van Italie van 2017]] | {{F1stat|HAM|poles}} |- | '''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords#Meyste pole positions tydens desölvden Grand Prix|Meyste pole positions tydens desölvden Grand Prix]]''' | [[Grouten Prys van Australie|Australie]] [[Grouten Prys van Australie van 2008|2008]], [[Grouten Prys van Australie van 2012|2012]], [[Grouten Prys van Australie van 2014|2014]]–[[Grouten Prys van Australie|2019]] Rekord edeyled med [[Ayrton Senna]] en [[Michael Schumacher]]. | 8 |- | '''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords#Oaverige koureurrekords|Meyste pole positions in nen debutseisoon]]''' | [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2007|2007]] | 6 |- | '''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords#Oaverige koureurrekords|Pole positions in et meyste antal verskillende Groute Prys]]''' | [[Grouten Prys van Azerbeidzjan van 2017]] | 24 |- | '''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords#Oaverige koureurrekords|Pole positions up et meyste antal verskillende cirkuits]]''' | [[Grouten Prys van Frankryk van 2018]] | 27 |- | '''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords#Oaverige koureurrekords|Oaverwinningen up et meyste antal verskillende Groute Prys]]''' | [[Grouten Prys van Frankryk van 2018]] | 23 |- | '''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords#Oaverwinningen|Meyste oaverwinningen in nen debutseisoon]]''' | [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2007|2007]] Rekord edeyled med [[Jacques Villeneuve]]. | 4 |- | '''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords|Meyste oaverwinningen in eynen kalendermånd]]''' | [[Grouten Prys van Oustenryk van 2016]]&nbsp;– [[Grouten Prys van Düütskland van 2016]] | 4 (jüli 2016) |- | '''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords#Oaverige koureurrekords|Oaverwinningen up de meyste verskillende cirkuits]]''' | [[Grouten Prys van Brasilie van 2016]] |26 |- | '''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords#Oaverige koureurrekords|Meyste oaverwinningen in nen seisoon sünder et Werldkampioonskap too winnen]]''' | [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2016|2016]] | 10 |- | '''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords#Den dübbel (pole & oaverwinning in desölvde race)|Meyste oaverwinningen vanav pole position]]''' | [[Grouten Prys van de Vereynigede Ståten van 2017]] | 50 |- | '''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords#Oaverige koureurrekords|Meyste podiumfinishes up ne ry vanav nen debut]]''' | [[Grouten Prys van Australie van 2007]]&nbsp;– [[Grouten Prys van Groutbrittanie van 2007]] | 9 |- | '''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords#Oaverige koureurrekords|Meyste seisonen med ne oaverwinning vanav et debutseisoon up ne ry]]''' | 2007–2019 | 13 |- | '''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords#Oaverige koureurrekords|Meyste seisonen med ne pole position vanav et debutseisoon up ne ry]]''' | 2007–2019 | 13 |- | '''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords#Vöär minstens eyne runde, in totål|Meyste races an de leiding]]''' | [[Grouten Prys van Rüskland van 2019]] | 146 |- | '''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords#Oaverige koureurrekords|Meyste races med minstens eyne runde an de leiding up ne ry]]''' | [[Grouten Prys van Hungarye van 2014]]&nbsp;– [[Grouten Prys van Groutbrittanie van 2015]] | 18 |- | '''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords#Meyste racestarts up ne ry|Meyste racestarts up ne ry]]''' | [[2017 Brazilian Grand Prix]] | {{F1stat|HAM|starts}} |- | '''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords#Oaverige koureurrekords|Meyste racefinishes up ne ry]]''' | [[Grouten Prys van Japan van 2016]]&nbsp;– [[Grouten Prys van Frankryk van 2018]] Rekord edeyled med [[Nick Heidfeld]]. | 33 |- | '''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords#Meyste püntenfinishes up ne ry|Meyste püntenfinishes up ne ry]]''' | [[Grouten Prys van Japan van 2016]]&nbsp;– [[Grouten Prys van Frankryk van 2018]] | 33 |- | '''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords#Meyste podiumfinishes in nen seisoon|Meyste podiumfinishes in nen seisoon]]''' | 2015, 2016, 2018, 2019 Rekord edeyled med [[Sebastian Vettel]] en [[Michael Schumacher]] skonwal Schumacher et deed minder races in et seisoon van [[Formule Eyn Werldkampioonskap van 2002|2002]]. | 17 |- | '''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords#Meyste races med desölvden motorfabrikant|Meyste races med desölvden motorfabrikant]]''' | [[Grouten Prys van Monako van 2017]] | {{F1stat|HAM|starts}} |- | '''[[Lyst van Formule Eynkoureurrekords#Pole, oaverwinning, snelste runde en alle ründen an de leiding|Meyste grand slams in nen seisoon]]''' | [[Grouten Prys van Groutbrittanie van 2017]] Rekord edeyled med [[Alberto Ascari]] in 1952, [[Jim Clark]] in 1963 en 1965, [[Nigel Mansell]] in 1992. | 3 |- | '''Meyste starts vanav den eyrsten ry''' | [[Grouten Prys van de Vereynigede Ståten van 2017]] | 144 |} === Bibliografy === ; Eskreaven döär Hamilton * Lewis Hamilton: My Story ; Eskreaven döär anderen * Lewis Hamilton: The Full Story * Lewis Hamilton: The Biography * Lewis Hamilton: New Kid on the Grid * Lewis Hamilton: A Dream Comes True * Lewis Hamilton: The Story So Far * Lewis Hamilton: A portrait of Britain's new F1 hero * Lewis Hamilton: The People's Champion (ITV SPORT) * Lewis Hamilton (Dream to Win) * Lewis Hamilton * Lewis Hamilton: The Rise of F1's New Superstar * Lewis Hamilton: Triple World Champion: The Biography == Verwysings == <references /> ==Uutgånde verwysings== * Officiële websteade: https://web.archive.org/web/20060411190633/http://www.lewishamilton.com/ * [https://web.archive.org/web/20100309082927/http://www.mclaren.com/theteam/lewis-hamilton.php Lewis Hamilton biography]&nbsp;– McLaren.com {{Dialekt|act|Nysassiske Skryvwyse}} {{DEFAULTSORT:Hamilton, Lewis}} [[Kategorie:Verienigd Keuninkriek]] [[Kategorie:Sporter]] cuq803ocg3gq78824v8mr9sqsur9chi 0 29801 333378 333189 2026-09-05T17:01:45Z Bdijkstra 3584 der steet al {{Appendix}} -Versy [[Special:Diff/333189|333189]] van [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid 333378 wikitext text/x-wiki De '''Grunny''' is n meziekpries van [[RTV Noord]], dij joarlieks oetlangd wordt aan n artiest of band dij zok verdainstelk moakt het veur de [[Grunneger meziek]]. Dizze pries is in 2010 in t leven roupen deur [[Eric Bats]], prezentoator van t pergram Café Martini. == Winnoars == *2010 [[Erwin de Vries]] *2011 Lianne Abeln *2012 Jur Eckhardt, tekstschriever, komponist, muzikant, zanger, arrangeur en producer *2013 [[Bert Hadders]] *2014 Jan Henk de Groot *2015 Reinout Douma, pianist, komponist, arrangeur, dirigent en orkestlaaider Noordpool Orkest *2016 De Troebadoers (Jan Henk de Groot, Edwin Jongedijk en Alex Vissering) *2017 Harry Niehof *2018 [[Marlene Bakker]] *2019 [[Wat Aans!]] *2020 Inge van Calkar *2021 Jeroen Russchen *2022 Alex Vissering<ref>[https://www.rtvnoord.nl/nieuws/986372/alex-vissering-wint-grunny-2022-dankzij-indrukwekkend-oeuvre Alex Vissering wint Grunny 2022 dankzij indrukwekkend oeuvre], rtvnoord.nl, 31 december 2022</ref> * 2023 Johannes Peetsma (TikTok Tammo)<ref>[https://www.rtvnoord.nl/nieuws/1108028/johannes-peetsma-wint-grunny-2023-meer-dan-uitmuntende-vertolking-van-ede-staal Johannes Peetsma wint Grunny 2023...], rtvnoord.nl, 31 december 2023</ref> * 2024 [[Wia Buze]]<ref>[https://www.rtvnoord.nl/cultuur/1251566/wia-buze-wint-grunny-2024-een-carriere-als-een-hoogvlakte-met-pieken Wia Buze wint Grunny 2024...], www.rtvnoord.nl, 31 december 2024</ref> * 2025 Pé Daalemmer & Rooie Rinus {{Appendix|2= {{References}} }} [[Kategorie:Grunnegs artikel]] [[Kategorie:Kulturele priezen]] [[Kategorie:Muziek]] 6gu13fa1098oll43ficvwp8ktfgw46c 0 31469 333375 333175 2026-09-05T16:58:56Z Bdijkstra 3584 verkeyrde spelling [[user:Jcb]] 333375 wikitext text/x-wiki '''Dirk (Dik) Wessels''' ([[Riessen|Ryssen]], den [[2 april|2. april]] [[1946]] – den [[21 november|21. november]] [[2017]]) was nen twentsken underneamer.<ref>[https://web.archive.org/web/20170411054639/http://www.anjeprodukties.nl/wp-content/uploads/DiKWessels2.pdf Dik Wessels] in Bouwgigant</ref> == Leavensbeskryving == === Underneamerskap === Dik Wessels güng in de sestiger jåren van de 19. eyw hen timmeren by Bouwbedryv Wessels, et bedryv wat syn vader Årend Wessels in [[1933]] stichted had en wat in [[1960]] med üm der by 4 man in deenst had. In [[1968]] nöm hee et van syn vader oaver. Med syn bröder [[Herman Wessels]], den as der in [[1974]] by küm, wüst hee et bedryv uut te breiden töt 1250 man in [[1990]].<ref>[https://web.archive.org/web/20171201040124/http://www.anjeprodukties.nl/redactioneel/twentevisie/herman-wessels-is-niet-langer-het-onbekende-broertje-van-dik/ Herman en Dik Wessels] in twentevisie (2001)</ref> In 1990 güng Bouwbedryv Wessels samen med [[IBB-Kondor]] wyder as [[Konder Wessels]]. In [[1997]] güng dat weader samen med de [[Köäninglike Volker Stevin]] wyder as [[Köäninglike Volker Wessels Stevin]], wat vanaf 2002 name kreag as ''VolkerWessels'', en bedryv med 120 warkmåtskappen en by mekander 16.000 man verspreid oaver meyrdere landen.<ref>(en) [http://www.bloomberg.com/research/stocks/private/person.asp?personId=8809448&privcapId=874504 bloomberg.com] oaver Dik Wessels by VolkerWessels</ref> Vöär de centen dee as Wessels der med upstreak, stichteden hee in [[1991]] de investeringsmåtskappye ''Reggeborgh''.<ref>[http://www.reggeborgh.nl/ websteade van de Reggeborgh Groep]</ref> Reggeborgh investeerden under meyr in [[World Onnline]]. Do as dat bedryv in [[2000]] når de böärse güng, deade Wessels syne andeylen van de hande. Dat leyverden em hunderden miljonen euro's up. Vanuut datselvde Reggeborgh wör glasveselbedryv [[Reggefiber]] uperichted. Wessels kochten in [[2003]] selv VolkerWessels weader terügge van eygene centen en haalden et van de böärse. In 2017 güng et bedryv weader når de böärse, wat weader eyns souvöäle geld upleyverden as wat et ekost had in 2003. Wessels syn vermöygen wör up sou'n 4 miljard euro eskatted, wårmed hee volgens de [[Quote 500]] de darde-rykste man van Neaderland was.<ref>[https://www.businessinsider.nl/dit-zijn-de-5-rijkste-families-van-nederland-volgens-de-quote-500/ Dit zijn de 5 rijkste families van Nederland, volgens de Quote 500], BusinessInsider, 2 november 2017.</ref><ref>[https://www.businessinsider.nl/dik-wessels-overleden-vermogen-miljardair/ De op twee na rijkste man van Nederland is overleden – Hoe Dik Wessels miljardair werd in de bouw], BusinessInsider, 21 november 2017.</ref> === [[FC Twente]] === Wessels stöäk vöäle geld in de [[enskede]]eske vootbalklub [[FC Twente]]. Syn bröder [[Herman]], meddirektöör by Volker Wessels, was noch van [[1999]] töt [[2004]] vöärsitter van de klub. In disse tyd sköälden de Wessels-bröders geldskulden kwyt wat se de klub tosköäven hadden üm spöllers te koupen. Do as FC Twente in 2016 in geldnoud sat, trummeden Wessels nen koppel twentske underneamers up üm de klub geld te leynen, sou dat FC Twente neet failliet güng. Dårnå bleav hee sik töt synen doud nauw bemoien med et bestüür en de dagelikse afhandeling van saken. === Luchthaven Twente === In de olde luchtmachtbasis van Twente tüsken Hengelo en Enskede saggen Wessels nen investeringskans. Hee wolde der internationale lynvluchten up låten vlegen, wat in de streake vöäle geld en wark solde upleyveren. Dat plan wör teagenewarked döär de vluchthavens van [[Vluchthaven Münster/Ossenbrügge|Münster/Ossenbrügge]] en [[Vluchthaven Dortmund|Dortmund]]. Dat stöäk em. <ref>[https://www.rtvoost.nl/nieuws/280342/Wie-was-Dik-Wessels-Een-overzicht-van-het-leven-van-deze-markante-ondernemer RTV Oost - Wie was Dik Wessels. 21. november 2017.]</ref> === Persoonlik === Wessels had töt synen doud nen nauwen emotionelen band med syn persoonlik assistente Sinie Wijnen. Hee hevt twey dochters uut en hüwelik wårvan hee vervrömd was. Hee stünd bekend as spykerhard sakenman, mär ouk as stillen geldsketer vöär sociale initiativen. Syne dochters hebbet syn vermöygen oaverenöämen en ståt nu edeyld dardes in de Quote 500. === Doud === Dik Wessels küm in november 2017 uut de tyd do as he 71 jår was. Hee was en pår dage dårvöär upenöämen in et sekenhuus, med hartklachten.<ref>[https://www.tubantia.nl/rijssen-holten/dik-wessels-71-overleden~aea64022/ Dik Wessels (71) overleden], Tubantia, 21 november 2017.</ref> Hee had et al es eyrder an et harte had en by ne operaty 5 ümleidingen kreagen. Toch bleav hee töt synen doud rouken. Hee wör under groute belangstelling begraeven up den gemeyndeliken karkhov et Lentfert in Ryssen. == Underskeidingen == In 1999 wör Dik Wessels ansteld as Officier in de Orde van Oranje-Nassau. van de gemeynde [[Ryssen-Holten]] was hee eyrebörger. == Uutgånde verwysingen == * (en) [http://www.forbes.com/profile/dik-wessels/ Forbes profiel] * (en) [https://web.archive.org/web/20171201034123/http://www.worldsrichpeople.com/dik-wessels.html worldsrichpeople.com] * (en) [https://web.archive.org/web/20160304131800/http://www.leaderreport.com/dik-wessels-dutch-construction-tycoon/ leaderreport.com] == Verwysingen == <references /> {{DEFAULTSORT:Wessels, Dik}} [[Kategorie:Tweants artikel]] [[Kategorie:Nederlaands oondernemmer]] eiyxbcquuhu2dn7pji3tk2oxsrru2xp 0 33181 333384 333243 2026-09-05T20:55:04Z Bdijkstra 3584 Versy [[Special:Diff/333243|333243]] van [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid 333384 wikitext text/x-wiki [[Afbeelding:Hoepla voor VPRO-TV. Olga Lowina met jodellied, Bestanddeelnr 920-7285.jpg|thumb|300px|Olga Lowina vöär televisy in 1967.]] '''Olga Lowina''', artystenname van '''Olga Helena Lewina Musters''' ([[Bokel (Eanske)|Bokel]], [[15 november]] [[1924]] – [[Rotterdam]], [[4 april]] [[1994]]), was ne [[neaderland]]ske sangeresse. See bröäk internationaal döär med öären [[jodelen|jodelsang]]. Under meyr döär Olga Lowina rakeden Neaderland in dee jåren in de ban van et jodelen. Olga Lowina makeden twey en twentig 78-turenplaten. Dårnå kümmen der meyrere singels van 45-turen en verskeidene langspöälplaten.<ref>[https://muzikum.eu/nl/olga-lowina/biografie Muzikum.eu. Olga Lowina.] bekeaken up 29 november 2021.</ref> In [[1988]], do as see 64 jår was, tröäd Olga Lowina noch up vöär en uutverkocht [[Paradiso]] in [[Amsterdam]]. Musters had nen bröder en süster, de tweyling Jan en Inge, dee as nå en suksesvul uptreaden in de skoolrevue en bandjen begünnen. Rund [[Enskede]] tröäden see up feasten up as en duo wat cowboy-verskes süng. Do as Jan den bård in den hals kreag, was et geböärd med de sangkünsten. Olga nöäm syne steade in, mär wör al rap untdekked as jodeltalent. Olga Lowina had internationaal verskeidene hits. In de [[oustenryk]]ske stad [[Steinach am Brenner]] wör see tot eyrebörger uuteröpen. ==Y müt et mär weaten== *Musters wör döär öären vader vernöömd når den syn favoryte kachelmark, de OLGA. * In de [[stripteykenen|stripryge]] [[Agent 327]] sit en karakter ''Olga Lawina'', wat når Lowina vernöömd is. ==Platenryge== ===78 turen=== * Meisje uit Tirol/In de bergen/Echo Alpenlied/Ik hou van de bergen (Philips 132.714) * Ergens staat een huisje/Tiroler meisje (Decca M32.861 / Philips PH8074) * Jan Bras/Mooi Alpenland (Decca M32.928 / Philips 34.033) * Lach als de zon schijnt/Hoog op de Alpen (Decca 33.019 / Philips 34.003) * Alpenbal/Droomland in Tirol (Decca M33.047 / Philips 34.012) * Met een veer op zijn hoed/Mijn bonte koe (Decca 33.048 / Philips 34.013) * Jodelen is mijn leven/'s Morgens in Tirol (Philips 34.105) * Bij ons op de bergen/Schemering in het dal (Phlips 34.190) * Ik hou van de Alpen/Mijn huisje staat tussen de bergen (Philips 34.199) * Edelweisz/Wij gaan naar Tirol (Philips 17.025) * Tiroler klokjes/Leve Tirol (Philips 17.058) * Vaders jodelliedje/Onder in het dal (Philips 17.110) * Een wals uit de bergen/Jodelfestijn (Philips 17.132) * Herinnering in Tirool/Im Steinbock (Philips 17.191) * Voorjaar in het Alpenland/Tiroler feest (Philips 17.249) * Schoon Zwitserland/Herderssprookje (Philips 17.297) * Mijn echo heet Sepp/Als de avond daalt in Zwitserland (Philips 17.357) * Alpenjagersbal/Blonde Sepp'l (Philips 17.449) * Vreugde in Tirol/Mijn liefste land (Philips 17.582) * In 't dal/Wij gaan naar Zwitserland (Philips 17.657) ===45 turen=== * In Tirool/Als ik 's morgens naar het dal toe ga * Zo'n Beierse wals/Ik kom uit het Alpenland * Feest in het dal/Het echo-lied * Tirolerfeest/Edelweiss * Heidiedeldom/Ken je de bergen * Tussen sneeuw en edelweiss/Echo Anita ===extended play=== * Philips 422.035: Herderssprookje/Als de avond daalt in Zwitserland/Mijn echo heet Sepp/Schoon Zwitserland * Fontana 463.220: Met Olga in Tirool: Zo'n Beierse Wals/Ik kom uit het Alpenland/In Tirool/Als ik 's morgens naar het dal toe ga ===Langspöälplaten=== ====LIEDJES UIT DE ALPEN (Fontana)==== * In Tirool * Als ik 's morgens naar het dal toe ga * Zo'n Beierse wals * Ik kom uit het Alpenland * Feest in het dal * Het echo-lied ====ZESTIEN SUCCESSEN VAN OLGA LOWINA (Polydor 2454.013)==== * Tiroler feest * Onder in het dal * Tiroler meisje * Droomland * De edelweis-wals * Bij ons op de bergen * Jodelen is mijn leven * Bergen van Tirol * Vinkenwals * Edelweisz * Jodelfestijn * Wij gaan naar Zwitserland * Droomland in Tirol * Schemering in het dal * Voorjaar in het Alpenland * Ik bouw een paleis ====VREUGDE IN TIROL (Polydor 2419.020)==== * Vreugde in Tirol * Alpenbal * Vader's jodelliedje * Mijn liefste land * Herderssprookje * Lach als de zon schijnt * Met een veer op zijn hoed * Schoon Zwitserland * Meisje uit Tirol * In de bergen klinkt mijn lied * Ik hou van de bergen * Als de avond daalt in Zwitserland ====HOOG OP DE ALPEN (Karussell 2495.047)==== * Hoog op de Alpen * Leve Tirol * Mijn kleine schaapjes * Echo Alpenlied * Jan Bras * Zo'n Beierse wals * Feest in het dal * Tiroler klokjes * Wij gaan naar Tirol * De Alpengroet * Ergens staat een huisje klein * Een wals uit de bergen ====LANGS BERG EN DAL (Polydor 2482.182)==== * Langs berg en dal klinkt hoorngeschal * Ga je mee * Als des zondagsavonds de dorpsmuziek speelt * Herinnering in Tirool * Mijn bonte koe * Jij bent de mooiste van Wörthersee * Juffrouw van Dalen heeft een hoedje gekocht * Im Steinbock * Mooi Alpenland * Op de bergen * Heimwee * Ga je mee naar Zwitserland ====DE VEERTIEN ALLERBESTE VAN OLGA LOWINA (Polydor 2426.018)==== * Leve Tirol * Jodelen is mijn leven * Mijn kleine schaapjes * Langs berg en dal klinkt hoorngeschal * Met een veer op zijn hoed * Mooi Alpenland * Ga je mee * Jij bent de mooiste van Wörthersee * Hoog op de Alpen * Herderssprookje * Jodelfestijn * Feest in het dal * Voorjaar in het Alpenland * Juffrouw van Dalen heeft een hoedje gekocht ====TUSSEN SNEEUW EN EDELWEIS (Telstar TF 8164)==== * Ken je de bergen * Tussen sneeuw en edelweis * Samen naar de Alpen * Als ik 's morgens naar het dal toe ga * Ik heb 'n berg in m'n tuintje * Alpenjagersbal * Heidideldom * Mijn huisje staat tussen de bergen * Onkel Heinrich in Tirol * Echo Anita * Weet jij die avond nog? * Heel hoog op de berg ====IK HOU VAN DE ALPEN (Telstar TSP 17051)==== * Ik hou van de Alpen * Tevreden zijn, gelukkig zijn * Het mooiste hier op aard * Feest in het dal * In Tirool, daar moet je zijn * Kameraden der bergen * Tirool is mijn geboorteland * Als ik 's morgens naar het dal toe ga * Nu komt mijn jagertje * Als Amsterdam eens bergen had * Oh Alpenland, hoe mooi ben jij * Edelweis ===Cd's=== * DE 20 GROOTSTE SUCCESSEN VAN OLGA LOWINA (Polydor 531 247-2) * JODELFEEST (Telstar TCD 7741) * HET BESTE VAN OLGA LOWINA (Telstar 100.801) * OZEJODELTZO (Tyrolis SCD 333 163) {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Lowina, Olga}} [[Kategorie: Tweants artikel]] [[Kategorie:Nederlaandse zanger]] mi4vdkx1vauxifk9peg4y50tqmnpr5b 0 33252 333396 333274 2026-09-05T21:01:53Z Bdijkstra 3584 Versy [[Special:Diff/333274|333274]] van [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid 333396 wikitext text/x-wiki {{Infobox gemeynde Neaderland | nåme = Vaals | bestandsnåme vlag = Vaals vlag.svg | bestandsnåme wåpen = Vaals wapen.svg | bestandsnåme logo = Logo Vaals.jpg | vlagartikel = Vlag van Vaals | wåpenartikel = Wåpen van Vaals | lokatsy = LocatieVaals | provinsy = {{NL-vlag|Limbörg}} | börgemeyster = [[Harry Leunessen]] | höyvdplaatse = '''[[Vaals (plaatse)|Vaals]]''' | lat_deg = 50 | lat_min = 46 | lon_deg = 6 | lon_min = 1 | verkeersåder = {{Piktogram weg Neaderland N-weg|278}}, {{Piktogram weg Düütskland B-weg|1}} | netnummer = 043 | CBS=0981 | postkode = 6290-6295 | amsterdamske kode = 10007 | religyjår = 2010-2015<ref name="religiös">{{Citeer web |url=https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2016/51/helft-nederlanders-is-kerkelijk-of-religieus |titel=Helfde Neaderlanders is karkelik ov religiös |auteur= |uitgever=CBS |datum=22 december 2016 |bezochtdatum=24 mei 2020|archiefurl=https://web.archive.org/web/20200815054833/https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2016/51/helft-nederlanders-is-kerkelijk-of-religieus|archiefdatum=2020-08-15|dodeurl=nee}}</ref> | religy = 74,6% [[Roomskkatolyke Kark|roomskkatolyk]]<br>20,2% ginne [[religy]]<br>2,7% oaverige [[religy]]<br />1,6% [[Protestantisme|protestant]] <br />1,0% [[moslim]] | websteade = [http://www.vaals.nl/ www.vaals.nl] }} [[Bestaand:Gem-Vaals-OpenTopo.jpg|thumb|Topografiske gemeyndekårte van gem. Vaals, februari 2018]] [[Bestaand:OpenAHN-gem-Vaals.jpg|thumb|Reliefbeald van de gemeynde Vaals]] '''Vaals''' ([[ripuarisk]] [[limbörgsk]]: ''Vols'') is ne gemeynde in et süüdousten van de [[Neaderland|neaderlandske]] provinsy [[Limburg (Nederlaand)|Limbörg]]. [[Vaals (plaatse)|Vaals]] is ouk de höyvdplaats van de gemeynde. Vaals hevt nen uppervlakde van 23,90 km² en en inwöänertal van 10.025 (1 juli 2021, brun: CBS). Vaals is de gemeynde in Neaderland med et höygsten percentage inwöäners med nen westersken migratsyachtergrund, up 1 januari 2020 had 46,8% van de inwöäners nen westersken migratsyachtergrund. Ümdat Vaals ne nåbergemeynde is van et [[Duutsland|düütsken]] [[Aken]] hevt in totål 35,7% (1 januari 2020) van de inwöäners nen düütsken migratsyachtergrund. Binnen de gemeynde bevindet sich den [[Vaalskerbarg]]. ==Geografy== ===Geology, landskap=== Sou en twey miljoon jår eleden was et gebeed rundum Vaals vry vlak. Et ströymgebeed van den [[Mås]] verleep doodestyds langs de lyn [[Eijsden]], [[Epen]] en [[Vijlen]] richting et noordousten. Hyrin kwam verandering döärdat et Ardennengebeed umhoug kwam. Ouk Vaals en umstreken stegen ten upsichte van de Måsvallei. Hyrdöär verskoof den Mås richting [[Maastricht]]. De vele syderivyren en bekkens slepen öär eigen dalen in et gebeed, wåran et Hövelland synen huudigen vorm too danken hevt. Vaals is feitelyk eleagen up den rand van nen lang eleden uuteblüsde vulkaan. Aken ligt in den kråter, dårum bünt dår termale brunnen anweasig. Under Vaals en umgeving bevindet sich et souenåmde Vaalsker Gröönsand. Dit is ne afsetting van nen vroggeren see, den besteyt uut glaukonyt- en kleiholdend sand dee sou kompakt bünt, dat et grundwåter neet kan wegsinken ov boavenkomen. Up plaatsen, wår dissen låg wordt underbroken, untståt brunnen. Disse brunnen voodet de [[Zieversbekke]] en de [[Selzerbekke]]. Andere bekken in de gemeynde bunt de [[Hermansbekke]], [[Harleserbekke]], [[Lombergbekke]], [[Hermensbekke]], [[Berversbergbekke]] en de [[Cottesserbekke]]. Et dorp Vaals ligt in et dal tüsken den Sneebarg in et noorden en de Vaalskerbarg in et süúden. Den Sneebarg (düütsk: Schneeberg) danket syne nåme an den kalkgrund den in den sommer nen upvallend lichte kleur hevt in vergelyking med de umringende grunden. Ouk de meyste andere kernen in de gemeynde ligget in et dal. Ne uutsundering vörmt Vijlen, dat sich et höygstelegenen dorp van Neaderland nömen mag. In de gemeynde Vaals ligt et höygsten pünt (van et vasteland) van Neaderland, den Vaalskerbarg (vrogger Hubertusbarg). Den top van den Vaalskerbarg, wår sich ouk et Dreelandenpünt bevindet, ligt up 322,4 meter NAP. ===Geografiske ligging=== Vaals ligt direkt an de ryksgrens van Neaderland, ten westen van Aken. Vaals is bynå vastegröid an de düütske stad en kan eseen wörden as ne vöärstad van Aken. Ten süüden van Vaals, in [[Belgie]], ligt et dorp [[Gemmenich]] dat töt de waalske gemeynde [[Blieberg]] (fransk: Plombières) behöört. De gemeynde Vaals behöört med [[Sittard-Geleen]], [[Echt-Susteren]] en [[Gulpen-Wittem]] töt de veer neaderlandske gemeynden dee souwal aan Düütskland as an Belgie grenset. De vöäruuteskoven, perifere ligging van Vaals – en Süüdlimbörg in et algemeyn – wördet esymboliseerd med den term "balkon van Europa". === Demografy=== De gemeynde Vaals hevt yts minder as 10.000 inwöäners, en getal dat al eynige jåren dålt döär en låg [[geboartecyfer]], ekombineerd med en houg [[starvtecyfer]] en en negativ migratsysaldo. Hyrdöär hevt de gemeynde en toonemend antal problemen, samenhangend med [[vergrysing]] en [[bevolkingsdåling|bevölkingskrimp]]. Tüsken 1999 en 2009 was Vaals selvs de gemeynde med de gröytste procentuele krimp in Neaderland (ruum 10%).<ref>See [http://www.cbs.nl/nl-NL/menu/themas/dossiers/nederland-regionaal/publicaties/artikelen/archief/2012/2012-krimpgemeenten-art.htm 'Krimpgemeenten: meer ouderen en westerse allochtonen' (Krimpgemeynden: meyr oldere lüde en westerske allochtonen)] up websteade CBS.</ref> In de gemeynde Vaals ligget veer kark[[dörp]]en, wårvan et antal inwoners up 1 januari 2005 ({{Statistyk wöänplaatse Neaderland inwöäners|TXT=Date}} vöär Vaals, Vijlen en Lemiers) bedroog: {| class="toccolours" !neadersassiske nåme||''limbörgske nåme''||Antal |- |'''[[Vaals (plaatse)|Vaals]]'''||''Vols''||align="right"|{{Statistyk wöänplaatse Neaderland inwöäners|1429}} |- |[[Vijlen]]||''Viele''||align="right"|{{Statistyk wöänplaatse Neaderland inwöäners|1431}} |- |[[Lemiers]]||''Lemieësj''||align="right"|{{Statistyk wöänplaatse Neaderland inwöäners|1430}} |- |[[Holset]]||''Hozelt''||align="right"|160 |- |colspan="3"|<small>(Brun: CBS)</small> |} Neaven disse veer kernen bevindet sich in de gemeynde negen [[gehücht]]en en [[nåberskap (lokatsy)|nåberskap]]pen, dee alle minder as 200 inwöäners hebbet: [[Camerig (plaatse)|Camerig]], [[Cottessen]], [[Harles]], [[Mamelis]], [[Melleschet]], [[Raren]], [[Rott (Neaderland)|Rott]] en [[Wolfhaag]]. As gevolg van et feit dat Vaals ne nåbergemeynde is van et düütsken [[Aken (stad)|Aken]], hevt 26% van de inwöäners van Vaals de düütske natsionaliteit. == Geskydenis == [[Bestaand:Vaals-Grafheuvelgroep Malensbosch heuvel 2 (1).JPG|thumb|Eynen van de gravhöövels in et Vijlenerbos]] Et grundgebeed van de gemeynde Vaals is al heyl lange bewoond. In de [[Vijlenerbos|Vijlenerbös]]sen bünt umstreaks 7000 jår olde [[gravhöövel]]s evunden uut den tyd van de [[Bandkeramiske kultuur]] (see [[Gravhöövels Vijlenerbos]]). By [[Lemiers]] bünt de resten van ne [[romeinske villa]] upegråven (see [[romeinske villa Lemiers]]). Vaals wördt vöär et eyrst in de skrivtelike brunnen enöömd in 1041. De plaatse heteden destyds ''Vals'' of ''Vallis'', wat [[Dal (årdrykskünde)|dal]] beteykent. De nåme kömt vöär in nen akte wårin [[keiser Hendrik III]] goder in [[Holset]], [[Lemiers]], [[Vijlen]] en [[Mamelis]] skunk an et Sint-Adelbertstift in [[Aken (stad)|Aken]]. Um disse landeryen too underskeiden van andere besittingen in Aken, wear espröäken van de landeryen "up den barg" ([[Laurensberg]]?) en "in et dal" (''in Vallis''). In den tyd lag et centrum van de huudige gemeynde Vaals neet in de plaatse Vaals, mår in et dörpken Holset, wår ouk den [[Houge jurisdiktsy|hougen rechtbank]] evästigd was. Van de lågere rechtbanken in [[Kasteel Vaalsbroek|Vaalsbroek]], [[Vijlen]] en Einrade könden lüde in Holset in [[höyger beroop]] gån. Vaals was elegen an de van oarsprung romeinske [[Heerweg (Romeinske Ryk)|heerbåne]] van [[Aken (stad)|Aken]] når [[Maastricht]] en de eaveneyns seyr olde weg van [[Rolduc]] når [[Moresnet]]. In de [[Middeleeuwen|middeleywen]] lag Vaals in et [[Land van 's-Hertogenråde|land van 's Hertogenråde]], dat bestüürd wear vanuut den [[bürcht Rode]] in [[Herzogenrath]]. Låter ging et, såmen med et [[hertogdom Limbörg]], et [[gråvskap Dalhem]] en et [[land van Valkenburg]] deyl uutmåken van de [[landen van Oavermås]] van et [[hertogdom Brabant]], dat noch weder låter underdeyl wear van de [[Buurgondiske Neaderlanden]]. In et ousten grensden Vaals an de [[ryksstad Aken]], wår de landsgrensen wearen emarkeerd döär middel van grenssteynen en nen [[Landweer (vestingswark)|landweer]] (ov landgråv). Van de 94 grenssteynen, vöärseen van den ryksdüütsken adelår, bünt der now noch en 20-tal oaver, wårvan den oldesten uut 1386 dateert. Den landweer, nen 70&nbsp;km langen greppel, wear in 1419 egråven um et Ryk van Aken too beskermen teagen den buurgondisken ekspansydrivt. In den stryd teagen de Spanjaarden trökkeden de truupen van [[Willem van Oranje]] in 1568 döär Vaals en plünderden de dorpskark. Ouk nå de [[Vrede van Münster]] blev de ståtkundige positsy van Vaals noch eynige tyd unduudelik. By et [[Partagetraktåt]] van 1661 wear Vaals an de [[Republyk der Seaven Vereynigde Neaderlanden]] tooeweasen. Et wear bestüürd as deyl van de [[Generaliteitslanden]]. Döär et untwikkelen van nen staatsken machtsbasis in de regio wear en begin emåked med de låtere indeling van Süüdlimbörg by Neaderland. [[Bestaand:Interior.Mausoleum.Vaalsbroek.jpg|thumb|left|190px|Et mausoleum van de family Von Clermont up et [[Kasteel Vaalsbroek|landgood Vaalsbroek]]]] In de 18e eywe vestigden sich gegoode bürgers uut Aken in Vaals, våk vanweagen de relative godsdeenstvryheyd dee sy as [[Lutheranisme|Lutheranen]] genöteden in et staatsken Vaals. De inwykelingen sörgden dervöär dat in Vaals de tekstylindustry tot blöi kwam en et ne welvårende industryplaatse wear. Eynen van disse fabrikanten was [[Johann Arnold von Clermont]], den sich in 1761 vanuut Aken hyr vestigden en der nen låkenfabryk uprichteden med avnemers in Prüüssen, Oustenryk, Frankryk, Polen en Rüsland. En grout antal monumentale gebowen in Vaals dateret uut dissen tyd. In 1803 besocht [[Napoleon Bonaparte]] med syne gemalin [[Joséphine de Beauharnais]] Vaals en umstreken en bracht de nacht döär in het buutenverblyf [[Huus Bloemendal|Kasteel Bloemendal]] van de family Von Clermont. Tydens et [[Kongres van Wenen]] in 1813 wear Aken (en et düütsken Rynland) by [[Prüüssen]] inedeyld, en Vaals (med en deyl van Limbörg) by et [[Vereynigd Koaningryk der Neaderlanden]]. Officieus wear Vaals pas in 1815 döär doomåligen guuverneur Sack in besit enömen. Vaals most sich vanav dat moment up 'Holland' gån orienteren en vöärdan alle ambtelike korrespondentsy in et neaderlandsk vooren. [[Bestaand:Vierlandenpunt1.jpg|thumb|Et [[Veerlandenpünt]] up ne olde ansichtkårte]] Nå de [[Belgiske Revolutsy|unavhankelykheydsverklåring van Belgie]] in 1830, behöörden Vaals van 1830 töt 1839 officieel by et [[Belgie|koaningryk Belgie]]. Van 1839 töt 1919 was er in et vaalsker [[Preusbos]] sprke van en veergrensenpünt med de grensen van Prüüssen, Neaderland, Belgie en [[Neutraal Moresnet]]. Skounwal sou enöömd, was der gin echt [[veerlandenpünt]], umdat [[Neutraal Moresnet]] ginnen ståt was. In Vaals herinnert de stråtnåme Viergrenzenweg an disse markwårdige situatsy. Nådat Duitsland den [[Eyrsten Werldoorlog]] verloor, kwam in 1919 Neutraal Moresnet by et koaningryk Belgie, soudat et 'veerlandenpünt' en [[dreelandenpünt]] wear. By et officielen ståtkündigen dreelandenpünt wearen umstreeks dissen tyd vöär et tuurisme de grensen tüsken Belgie, Düütskland en Neaderland visueel herkenbår emåked (see [[Dreelandenpünt (Vaals)|Dreelandenpünt Vaals]]). Döär toonemende konkurrentsy en döär politike avsluuting van et düütsken en belgisken achterland leep de industry vanav 1840 stark terügge in Vaals. Van ne welvårende industryplaatse wear Vaals in dee jaren meyr en untspanningsoord vöär Akenåren, dat eynigsins berücht wear döär de vele [[kasino (gokken)|speelbanken]]. Der wear espröäken van et "Vaalser Paradies". Na ne felle diskussy in den gemeynderåd wear et kansspel in 1907 verböden en mosden de kasinos sluuten. Um de industry en et tuurisme weder up gang too brengen, wear in 1922 et eyrsten trajekt van de [[tramlyn Maastricht-Vaals]] eoapend tüsken [[Wijlre]] en Vaals. In 1924 wear disse döäretrökken når [[Maastricht]]. Vöär en tydens den [[Tweyden Werldoorlog]] waren de grensen dichte en rakeden Vaals döär syn ligging eisoleerd. Nå den oorlog blöiden den handel weder up. Düütskers kwamen in disse periode vlvüldig når Vaals um too winkelen, de souenaamde "''Butterfahrten''". Ouk den [[smokkelen|smokkelhandel]] oaver de grensen van en når Belgie en Düütskland was teentallen jåren lange lukrativ. Vaalsenåren wearen ouk wal ''Grensülle'' ("grensuulen") enöömd. Dit umdat de lüde net as uulen des nachts up pad gingen um wat too verdenen an smokkelen. Vöäle Vaalsenaren vunden in de nåoorlogske periode wark in Aken en umgeving. Vandåg den dag is Vaals ne typiske [[Forensisme|forensengemeynde]], dee souwal ekonomisk as kultureel stark verbunden is med de nåbürige Domstad. {{Appendix}} {{Dialekt|act}} {{Coor title dms|50|46|22|N|6|1|5|E|type:city(10052)_region:NL}} {{Limburg}} [[Kategorie:Gemainte in Nederlaands Limbörg]] 2qmhl3sxs83ii94omvdpbd8u0j8tocd 0 33280 333399 333286 2026-09-05T21:03:13Z Bdijkstra 3584 Versy [[Special:Diff/333286|333286]] van [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid 333399 wikitext text/x-wiki [[Bestaand:Wout_Weghorst_2016.jpg|thumb|200px|Wout Weghorst in 2016]] '''Wout François Maria Weghorst''' ([[Borne]], den [[7 augustus|7. augustus]] [[1992]]) is nen professioneel [[vootbal]]ler uut [[Twente]]. ==Loupbane== Weghorst begünde by RKSV NEO in Borne. Up jungen leavtyd wüst hee ne vaste steade in et eyrste elvtal te krygen en wör al rap den topskorer van de klub. Hee vertröäk når [[DETO Twenterand]], wat in ne höygere klasse spöälden. Dår völ hee up by en paar profklubs. Weghorst köäs uuteandelik vöär [[Willem II]]. Dår bleav hee spöälen in et belovtenteam en kreag hee ginne vaste steade in et eyrste. Dårümme vertröäk hee når [[FC Emmen]], wårmed hee up [[10 augustus]] [[2012]] syn eyrste wedstryd in et betaalde vootbal spöälden teagen [[FC Dordrecht]] (wat in 1-1 eandigden). Syne eyrste goale makeden hee up 21 september 2012, in de [[derby]]-wedstryd tüsken FC Emmen en [[BV Veendam]]. Weghorst makeden de 2-1. In syn intreadseisoon spöälden hee 28 wedstryden med in et eyrste en makeden 8 doolpunten. Summer 2014 löäp syn kontrakt af en kunde hee kostenlous når [[Heracles Almelo]]. Up 9 augustus van dat jår spöälden hee vöär Heracles syn eyrsten wedstryd in de [[Earedivisie (voetbal)|Eyredivisy]], as invaller teagen [[AZ Alkmaar]]. De wedstryd was med 3-0 vöär AZ. Weghorst bleav noch twey seisonen en in totaal sestig wedstryden vöär Heracles vootballen. Dårmed stünd hee in et seisoon 2014/2015 töt twey spöälrunden vöär et eande up degraderen. Et jår dårup wörden hee en syne ploge sese en möägen se döär de afvalrundes van 2016 vöär et eyrst in de geskedenisse van de klub med in et Europeesk vootbal. In 2016 teykenden Weghorst en kontrakt by AZ töt midden 2020, de klub wat et jår der vöär veerdes wörden was. In syn kontrakt stünd ne opty vöär en jår der by. Vöär AZ makeden hee up 24 november 2016 syn eyrste doolpunt in de [[Europaliga]], wårmed as AZ med 1-0 wün van [[Dundalk FC]]. Weghorst wör en belangryk man vöär AZ. In syn tweyde spöälseisoon makeden hee 18 doolpunten in wedstrydverband en haalden de darde steade in de Eyredivisy en de KNVB Beakerfinale. Dit leyverden em oaverplaatsing når [[VfL Wolfsburg]] up. By de düütske klub VfL Wolfsburg draiden hee in syn eyrste seisoon (2018/19) souwat alle wedstryden med en makeden hee söäventeen goals in de [[Bundesliga]]. Hee wör klubtopskorer en besörgden VfL ne sesde steade, wat öär de [[Europaliga]] in hülp. De volgende seisonen deade Weghorst et ouk good by ''die Wölfe''. Seisoon 2020/21 spöälden de klub sik veerdes in de Bundesliga, wårmed as se med möägen in de [[UEFA Champions League]]. ==Klubcyfers== {| class="wikitable" style="font-size:90%; width: 70%; text-align: center;" |- !rowspan=2 width=5%|Seisoon !rowspan=2 width=15%|Klub !rowspan=2 width=15%|Land !rowspan=2 width=15%|Wedstrydverband !colspan=2 width=12%|Wedstrydverband !colspan=2 width=12%|Beaker !colspan=2 width=12%|Europa !colspan=2 width=12%|Oaverig !colspan=2 width=12%|Totaal |- !width=6%|Wed. !width=6%|Dlp. !width=6%|Wed. !width=6%|Dlp. !width=6%|Wed. !width=6%|Dlp. !width=6%|Wed. !width=6%|Dlp. !width=6%|Wed. !width=6%|Dlp. |- | FC Emmen 2012/13 | rowspan=2| [[FC Emmen|Emmen]] | rowspan=2| [[Neaderland]] | rowspan=2| [[Eyrste divisy (Neaderlandsk vootbal)|Eyrste divisy]] | 28 | 8 | 2 | 0 | colspan=2| — | 0 | 0 | '''30''' | '''8''' |- | FC Emmen 2013/14 | 34 | 11 | 2 | 1 | colspan=2| — | 0 | 0 | '''36''' | '''12''' |- |- bgcolor=E6E6FA | colspan=4| '''Klub totaal''' || '''62''' || '''19''' || '''4''' || '''1''' || '''0''' || '''0''' || '''0''' || '''0''' || '''66''' || '''20''' |- | Heracles Almelo 2014/15 | rowspan=2| [[Heracles Almelo]] | rowspan=2| [[Neaderland]] | rowspan=2| [[Earedivisie (voetbal)|Eyredivisy]] | 31 | 8 | 3 | 1 | colspan=2| — | 0 | 0 | '''34''' | '''9''' |- | Heracles Almelo 2015/16 | 33 | 12 | 2 | 1 | colspan=2| — | 4 | 2 | '''39''' | '''15''' |- |- bgcolor=E6E6FA | colspan=4| '''Klub totaal''' || '''64''' || '''20''' || '''5''' || '''2''' || '''0''' || '''0''' || '''4''' || '''2''' || '''73''' || '''24''' |- | AZ Alkmaar 2016/17 | rowspan=2| AZ | rowspan=2| Neaderland | rowspan=2| [[Earedivisie (voetbal)|Eyredivisy]] | 29 | 13 | 4 | 0 | 12 | 1 | 4 | 4 | '''49''' | '''18''' |- | AZ Alkmaar 2017/18 | 31 | 18 | 6 | 9 | colspan=2| — | 0 | 0 | '''37''' | '''27''' |- |- bgcolor=E6E6FA | colspan=4| '''Klub totaal''' || '''60''' || '''31''' || '''10''' || '''9''' || '''12''' || '''1''' || '''4''' || '''4''' || '''86''' || '''45''' |- | [[Bundesliga 2018/19|2018/19]] | rowspan=3| [[VfL Wolfsburg|Wolfsburg]] | rowspan=3| [[Düütskland]] | rowspan=3| [[Bundesliga]] | 34 | 17 | 2 | 1 | colspan=2| — | 0 | 0 | '''36''' | '''18''' |- | Bundesliga 2019/20 | 32 | 16 | 2 | 2 | 9 | 2 | 0 | 0 | '''43''' | '''20''' |- | Bundesliga 2020/21 | 34 | 20 | 4 | 3 | 3 | 2 | 0 | 0 | '''41''' | '''25''' |- |- bgcolor=E6E6FA | colspan=4| '''Klub totaal''' || '''100''' || '''53''' || '''8''' || '''6''' || '''12''' || '''4''' || '''0''' || '''0''' || '''120''' || '''63''' |- |- bgcolor=E6E6FA ! colspan=4 width=40%| Loupbane totaal ! '''286''' ! '''123''' ! '''27''' ! '''18''' ! '''24''' ! '''5''' ! '''8''' ! '''6''' ! '''345''' ! '''152''' |- |} ==Interlands== Weghorst wör köäsen vöär [[Neaderlandsk vootbalelvtal under 21|Jong Oranje]].<ref>[https://web.archive.org/web/20180308041534/http://www.rtvoost.nl/sport/betaaldvoetbal.aspx?nid=199960&cat=313 Wout Weghorst van Heracles Almelo geselecteerd voor jong Oranje]</ref> Hee makeden up den 14. oktober 2014 syn eyrste goale vöär Jong Oranje, in nen afvalwedstryd teagen Jong Portugal. {| class="wikitable collapsible collapsed" style=" text-align:center; width:70%; font-size:90%;" ! style="text-align:left;" colspan = 6 | Interlands van Weghorst vöär Jong Oranje |- ! No. ! Dåtum ! Wedstryd ! Uutslag ! Ård wedstryd ! Doolpunten |-bgcolor=orange | colspan=6| |- ! colspan="5"| As spöäler vöär Heracles Almelo || 1 | | 1 || 14 oktober 2014 || PORf-21 – NED-21 || '''5 – 4''' || Afvalwedstryd EK –21 jår 2015 || goale |} Up den 23. määrt 2018 küm Weghorst vöär et eyrst uut vöär et [[Neaderlandsk vootbalelvtal]]. In de 89. minute wör [[Stefan de Vrij]] ewesseld en möäg Weghorst et veld up. Den ovenwedstryd teagen [[Engelsk vootbalelvtal|Engeland]] verlöären se med 0-1. Vöär ne vaste steade in Neaderlandsk elvtal must hee noch eaven twey jår geduld hebben, want [[Luuk de Jong]] stünd up syne steade as goalafmaker. Nå en good seisoon by syne klub Wolfsburg nöäm domålig bondscoach [[Frank de Boer]] em vöär vaste up in de selekty vöär et [[Europees Kampioonskap vootbal 2020|EK 2020]], wat weagens de [[COVID-19|coronapandemy]] en jår upesköäven wör. Up den 6. juni van 2021 makeden hee syn eyrste goale vöär et Neaderlandsk Elvtal in de vreandskappelike wedstryd teagen [[Georgie]]. By et EK gavven De Boer em in de eyrste twey wedstryden ne vaste steade. By de eyrste wedsty teagen [[Oekraïne|Ukraine]] makeden hee eyne goale. By de darde en veerde wedstryd must hee syne vaste steade afstån an [[Donyell Malen]]. {| class="wikitable collapsible collapsed" style=" text-align:center; width:70%; font-size:90%;" ! style="text-align:left;" colspan=6| Internationale wedstryden van Weghorst vöär et Neaderlandsk Elvtal |- ! № ! Dåtum ! Wedstryd ! Uutslag ! Wedstrydård ! Goals |-bgcolor=orange | colspan=6| |- ! colspan="5"| As spöäler vöär AZ || |- | '''1.''' || 23 määrt 2018 || NED – ENG || '''0 – 1''' || rowspan=3|vreandskappelik|| |- | '''2.''' || 31 mei 2018 || SVK – NED || '''1 – 1''' || |- | '''3.''' || 4 juni 2018 || ITA – NED || '''1 – 1''' || |- ! colspan="5"| As spöäler vöär VfL Wolfsburg || 2 |- | '''4.''' || 19 november 2019 || NED – EST || '''5 – 0''' || Plaatsingswedstryd EK 2020 || |- | '''5.''' || 2 juni 2021 || NED – SCO || '''2 – 2''' || rowspan=2|vreandskappelik|| |- | '''6.''' || 6 juni 2021 || NED – GEO || '''3 – 0''' || goale '55 |- | '''7.''' || 13 juni 2021 || NED – UKR || '''3 – 2''' || rowspan=3|Gruupsfase EK 2020|| goale '58 |- | '''8.''' || 17 juni 2021 || NEDf – AUT || '''2 – 0''' || |- | '''9.''' || 21 juni 2021 || MKDf – NED || '''0 – 3''' || |- | '''10.''' || 27 juni 2021 || NED – CZE || '''0 – 2''' || Achtste Finale EK 2020 || |- | '''11.''' || 8 oktober 2021 || LAT – NED} || '''0 – 1''' || rowspan=2|Plaatsingswedstyd WK 2022 || |- | '''12.''' || 11 oktober 2021 || NED – GIB || '''6 – 0''' || |} == Y mut et mär weaten == *Seyd 2020 is Weghorst ambassadöör vöär Join for Joy. *Tydens de coronapandemy küm Weghorst in upspråke ümdat hee sik uutspröäk teagen enten. Neet vöäle later böäd hee syne veruntskuldigen an en kreag de seekde selv.<ref>[https://www.metronieuws.nl/in-het-nieuws/sport/2021/10/wout-weghorst-corona-ophef-besmet-coronavirus/ Metronieuws.nl. "Wout Weghorst, die eerder voor corona-ophef zorgde, nu zelf besmet". Skreaven up 18 oktober 2021. Bekeaken up 21 december 2021.]</ref> {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Weghorst, Wout}} [[Kategorie:Tweants artikel]] [[Kategorie:Sporter oet Oaveriessel]] [[Kategorie:Voetbal]] kco804c6h9jlyc28pjai2qec5s8sc1e 0 33298 333373 333171 2026-09-05T16:57:02Z Bdijkstra 3584 der steet al n appendix - Versy [[Special:Diff/333171|333171]] van [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid 333373 wikitext text/x-wiki '''De Boetners''' is nen [[dialekt]][[Rock|rockband]] uut [[Deutekem|Dörkum]], uperichted in 2011. De jungs kömmet vöärnåmelik uut de gemeynde [[Montferland]]. Den band is neet aneslötten by ne [[Platenlabel|plåtenmåtskappy]] en hevt ginnen manager. In 2021 brachteden sy in eigen beheer höär veerden album uut. == Geskydenis == Einspireerd döär [[Jovink en de Voederbietels]], [[Normaal]], [[Boh Foi Toch]] en [[AC/DC]] kwamen Kevin Raayman en Koen Büttner in 2011 up den [[Zwarte Cross|Swarten Kross]] up et idee um nen band too beginnen.<ref>{{Citeer web|url=https://deboetners.nl/biografie/|titel=Biografy|besochtdatum=2021-10-27|datum=2013-07-24|wark=de Boetners|taal=}}</ref> In 2013 wear et duo anevüld med Bram Kruijt en Alex Simons. Et eyrsten album, ''A-j Moar Schik Hebt'', verskeen in 2014. De Boetners hebbet under andere upetreaden up den [[Zwarte Cross|Swarten Kross]] (2017) en [[Huntenpop]] (2018), en in 2019 spöälden den band in et vöärprogramma van [[Normaal]].<ref name=":0" /> In datsölvde jår volgden en uptreaden in [[Schouwburg Amphion]] in [[Deutekem|Dörkum]].<ref>{{Citeer web|url=https://indebuurt.nl/doetinchem/doetinchemmers/doetinchemmer-van-de-week/kevin-mag-weer-de-buhne-op-het-afgelopen-jaar-in-een-woord-driet~122238/|titel=Kevin wil de bühne weer op: 'Het afgelopen jaar in één woord? Driet'|besochtdatum=2021-10-27|datum=2021-06-11|wark=indebuurt Doetinchem|taal=}}</ref> Souwal in 2018 as 2019 wear et nümmer ''Zommer'' uutesönden up [[NPO Radio 2|Radio 2]] döär [[Rob Stenders]]. Ouk versörgden den band en liveuptreaden tydens de uutsending.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.gelderlander.nl/doetinchem/hoe-het-de-achterhoekse-boetners-is-gelukt-om-bijna-dagelijks-op-radio-2-te-komen-we-zweven~a3d38c88/|title=Hoe het de Achterhoekse Boetners is gelukt om (bijna) dagelijks op Radio 2 te komen: ‘We zweven’|accessdate=2021-10-27|last=Reith|first=Jesse|date=2019-06-28|work=de Gelderlander}}</ref> In 2021 brachteden sy höär veerden album uut, ''de Boetners''.<ref>[https://www.gelderlander.nl/achterhoek/zijn-we-er-nog-ja-we-zijn-harstikke-springlevend-eindelijk-weer-achterhoekse-rock-van-de-boetners~aec6f528/ ‘Zijn we er nog? Ja, we zijn harstikke springlevend!’: Eindelijk weer Achterhoekse rock van de Boetners], de Gelderlander, 14 juli 2021</ref> == Diskografy == === Albums === {| class="wikitable" !Titel !Datum van verskynen<ref>{{Citeer web|url=https://deboetners.nl/?s=release|titel=Söökresultåten vöär “release”|besochtdatum=2021-10-27|wark=de Boetners|taal=nl}}</ref> !Upmarkingen |- |Aj Moar Schik Hebt |23-05-2014 |Eyrsten album |- |Heavig! |22-05-2016 | |- |Geblök en Gereer |21-05-2018 |[[Versåmelalbum]] |- |de Boetners |14-07-2021 |Veeren van höär 10-jårigen bestån |} === Singles === {| class="wikitable" !Titel !Datum van verskynen !Upmarkingen |- |Goa Je Met (Noar Mien) |18-07-2013 | |- |Oefenhok |01-07-2016 | |- |Later (as I-J Groter Bunt) |20-10-2017 | |- |Zommer |14-05-2018 | |- |Ik Bun Nog Lang Niet Dood |13-02-2018 | |- |Marie |22-11-2019 | |- |Goeien Zin |27-03-2020 | |- |Ik kom ooit wel weer |26-06-2020 |Uutegeven döär Petrol |- |Dreuge Strotte |23-10-2020 | |} == Bandleden == * [[Kevin Raayman]] (sang en gitaar) * [[Koen Büttner]] (gitaar en achtergrundsang) * [[Bram Kruijt]] (drüms en achtergrundsang) * [[Alex Simons]] (basgitaar) == Eksterne link == *[https://deboetners.nl/ Officiele websteade] {{Appendix|brun}} {{Dialekt|act}} [[Kategorie:Nederlaandse muziekgroep]] [[Kategorie:Nedersaksiese muziek]] [[Kategorie:Rock]] 8thvjw4t8a6msxb6wps1wlm1ifxqbd0 0 33360 333383 333240 2026-09-05T20:54:46Z Bdijkstra 3584 Versy [[Special:Diff/333240|333240]] van [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid 333383 wikitext text/x-wiki De '''oaverströymingen in Europa in july 2021''' vönden vöäral plaatse in et noordwesteliken binnenland van [[Centraol-Europa|Middeneuropa]], med as gevolg enorme skade en enkele hunderden slachtoffers in [[Belgie]], [[Düütskland]], [[Frankryk]], [[Italie]], [[Luxembörg (land)|Luxembörg]], [[Neaderland]], [[Oustenryk]], et [[Verenigd Koninkriek|Vereynigd Koaningryk]] en [[Switserland]]. De oaverströymingen waren et gevolg van anholdende [[regen|reagenbüien]] dee op höär böärte veroorsåked wearen döär en [[lågedrükgebeed]] ([[koldepütte]]), dat dågenlange up syne plaatse blev. Meyrdere [[rivyr]]en en [[bekke]]n ströymden oaver. Med nåme de belgiske provincy [[Luuk (provincie)|Lüük]] en de düütske deylståten [[Noordrien-Westfaolen|Noordryn-Westfålen]] en [[Rienland-Palts|Rynland-Palts]] wearen swår etröffen. Meyr as 200 lüde kwamen um by de natuurramp, under wee seyker 180 düütskers en 41 belgen. In Düütskland was dit de natuurramp med et gröytsten antal slachtoffers sinds den [[störmvlood van 1962]]. == Weadersümstandigheiden en oaversicht van de oaverströymingen == [[Bestaand:Weather during 2021-07-08 to 2021-07-15 western europe.gif|thumb|Satellyt- en rådarbealden van 8 töt 15 july]] Sinds begin july 2021 kwamen warme, störmachtige winden uut Frankryk en [[Piemont]] en döär de låge ligging bereikeden nen kulen windströym uut et noorden [[Centraol-Europa|Centraaleuropa]]. Dit resulteerden in en grout, relativ vast lågedrükgebeed döär den destyds swakken [[strålströym]] en ne [[trog (meteorologie)|trogweadersituaty]];<ref name="kmi"> Bron: KMI [https://www.meteo.be/nl/info/nieuwsoverzicht/eerste-cijfers-en-duiding-bij-de-hevige-neerslag-van-14-en-15-juli Cyfers en düüding van et belgisken KMI]</ref> gedurende meyrdere dågen waren der swåre [[regen (neerslag)|reagen-]] en [[onweer|unweadersbüi]]en, med sums [[hagel (neerslag)|hagel]], in [[Oostkantons|Oustbelgië]], [[Noordrien-Westfaolen|Noordryn-Westfålen]], [[Rienland-Palts|Rynland-Palts]], [[Baden-Württemberg]], [[Beieren]], [[Saksen (deylståt)|Saksen]] en in et noordwesten van [[Oustenryk]] en [[Switserland]]. Up vöäle plaatsen veroorsåkeden wåtermassas [[oaverströyming]]en in rivyren en beaken, groute materiele skade, gewunden en douden. Vöäle skade untstund döär wegespöölde brüggen en autos en döär inestörtede wöäningen en andere bowwarken. De wåterstanden van summige wåteren bereikeden vergelykbare höygden as tydens de oaverströyming van de [[Alpen]] in 2005 en de oaverströyming in Switserland in 2007 of oaverskreyden dee sölvs. Nå ümsgeväär ne weake lag et lågedrükgebeed boaven de oustelike [[Alpen]], wår et langsåm vöälleep en in [[Oustenryk]] töt swåre oaverströymingen leideden. In de verskillende etröffen regios verlepen de oaverströymingen anders. De neaderslag in summige barggebeden leideden töt ne enorme swelling van de rivyren en ne snel tonemmende, mår körte oaverströyming in den beneadenloup. Dårenteagen versåmelden et wåter sich langsåm up andere plåtsen souas de [[meer (watervlakte)|mearen]] an de rand van de [[Alpen]] in Switserland en in den beneadenloup van rivyren souas den [[Mås]] en den [[Ryn]] en bereikeden pas na enkele dågen de höygste wåterstanden. In summige dallandskappen sakkeden de vloodgölven nå enkele uren, terwyl de oaverströymingen in vlakke gebeden dågenlang anheelden. De oaverströyming was vöäral verwoostend in de [[Eifel]], wår gebowen inklusiv infrastruktuur an de [[Ahr (rivier)|Ahr]], et boavenste deyl van de [[Erft]], de [[Roer (rivier)|Rur]] en höäre syderivyren [[Inde]], Merzbach en [[Worm (rivier)|Wurm]], wearen verwuusted. {{Appendix}} {{Dialekt|act}} [[Kategorie:Geschiedenis van Europa]] bhih7ojub8y94l2ln646vkc3tib7uc2 0 33372 333371 333272 2026-09-05T16:55:13Z Bdijkstra 3584 der steet al n appendix - Versy [[Special:Diff/333272|333272]] van [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid 333371 wikitext text/x-wiki '''Unbound Gravel''', eyrder bekend as '''Dirty Kanza''', is ne evenement bestånde uut ne [[Wielersport#Gravel|gravelrace]] med verskeydene afstanden jårliks ehölden tydens den låten lente in de [[Flint Hills]] rund [[Emporia, Kansas]], Verenigde Ståten.<ref name="DK-FAQ">{{cite web |title=Frequently Asked Questions (FAQ) |url=https://dirtykanza.com/faq/ |website=Dirty Kanza |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200622234004/https://dirtykanza.com/faq/ |archivedate= 22 juni 2020 |url-status=dead}}</ref><ref name="Legan2017">{{cite book|first=Nick |last=Legan|title=Gravel Cycling: The Complete Guide to Gravel Racing and Adventure Bikepacking|url=https://books.google.com/books?id=fZhIDwAAQBAJ|date=20 december 2017 |publisher=VeloPress |isbn=978-1-937716-98-1}}</ref> De organisatoren van de race seet de race van 200 myl as den "wearlds gröytsten graveltocht",<ref>{{cite web |url=https://www.cxmagazine.com/photo-gallery-2018-dirty-kanza-200-gravel-race-ian-matteson |date=13 juni 2018 |access-date=5 september 2018 |publisher=Cyclocross Magazine |title=Fotogallery: Grit and Gravel at the 2018 Dirty Kanza 200}}</ref> en wördet erangskikked as eyne van de top gravelraces.<ref>{{cite web |title=Top 10 gravelraces in de VS |url=https://www.cyclingnews.com/features/top-10-gravel-races-in-the-usa/ |publisher=[[Cycling News]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610201109/https://www.cyclingnews.com/features/top-10-gravel-races-in-the-usa/ |archive-date=10 juni 2021 |date=16 juni 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{Youtube|JET64bxgv3E|Global Cycling Network Top Five Gravel Events}}</ref> Winnårs krygt ne [[rymgespe]].<ref name="nytimes extreme races">{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/2015/05/24/sports/extreme-races-allure-is-simple-200-miles-of-gravel.html |title=Extreme Race's Allure Is Simple: 200 Miles of Gravel |date=23 mei 2015 |agency=Associated Press |newspaper=[[The New York Times]]}}</ref> {{Appendix}} [[Kategorie:Wielrennen]] qyfnxvc3rczfk63fagewamrb0he31k3 0 33374 333372 333162 2026-09-05T16:56:02Z Bdijkstra 3584 der steet al {{references}} - Versy [[Special:Diff/333162|333162]] van [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid 333372 wikitext text/x-wiki De '''Basisregistratie Adressen en Gebouwen''' (BAG) is de nåme vöär ne neaderlandske [[Basisregistratie|basisregistratsy]]. Disse bestund anvankelyk uut twey basisregistratsys, nåmelik de ''Basisregistratie adressen'' (BRA) en de ''Basisgebouwenregistratie'' (BGR), mår döär nen wysigingswet van 24 februari 2017<ref>{{Citeer web|url=https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2017-60.html|titel=Wet van 10 februari 2017 töt wysiging van de Wet basisregistraties adressen en gebouwen en eynige andere wetten in verband med modernisering en vereynvoldiging van de registratsy en et tosicht|werk=Staatsblad}}</ref> bünt sy samenevoogd töt eyne. == Wet basisregistraties adressen en gebouwen == Den [[Eerste Kamer|Eyrsten Kammer]] hevt up 22 januari 2008 de [[Wet basisregistraties adressen en gebouwen]] (Wet BAG) anenömmen.<ref>De Wet is epubliceerd in ''Staatsblad'', nr. 39, 14 februari 2008.</ref> De wet wear up 1 juli 2009 van kracht. De gebruuksplicht van oaverheyden ging up 1 juli 2011 in. De Wet BAG reagelt dat den [[gemeenteraad|gemeynderåd]] et grundgebeed van de gemeynde indeelt in eyne of meyrdere [[Woonplaats in Nederland|wöänplaats]]en en dat gemeynden en antal basisgegeavens oaver gebowen en adressen byholden in eyn eautomatiseerd systeem. Alle oaverheydsorgånen mottet disse gegeavens verplichted gebruken by de uutufening van höäre publikrechtelike tåken. == Inhold van de basisregistratsys == [[Bestaand:BAG woonplaatsen - Gemeente Kapelle.png|thumb|BAG-wöänplaatsen - Gemeynde Kapelle]] De gemeynden mottet gegeavens byholden oaver en antal ''objektklassen'': * [[woonplaats|wöänplaatse]] * [[oapenbåre ruumte]]: meystal de stråte of et plein, sums de wyk * nümmeranduding: meystal gewöän en getal, en in yder geval dan oavereynkommend med et begrip [[huusnümmer]] * pand: bowkündige eynheid * ligplaatse: plek vöär et permanent afmearen van en vaartuug * standplaatse * 'verblyfsobjekt': eynheid van gebruuk binnen pand(en). Disse begrippen wordet enöömd in artikel 1 van den wet. En [[adres (woonplaats)|adres]] is ne kombinatsy van wöänplaatse, 'oapenbåre ruumte' en nümmeranduding. As de 'oapenbåre ruumte' de wyk is, dan bünt der of heylemål ginne stråtnåmen, of der bünt stråtnümmers (neet apart in de BAG) en ne nümmeranduding bestånde uut dat nümmer evolgd döär et volgnümmer binnen de stråte. Under huusnümmer süllen lüde de heyle nümmeranduding of et tweyde deyl dervan verstån können. Dårby süllen lüde ansluten können by wat by de döören steyt anegeaven. See ouk [[Huusnümmer#Afwykende adresseringen|afwykende adresseringen]]. Elk verblyfsobjekt, ligplaatse en standplaatse hevt (of krygt) en adres. Wat der oaver de afsunderlyke 'objekten' as wöänplaatsen en panden mot wörden vastelegd, steyt in den Catalogus BAG. == Uutvoring == Et [[Kadaster]] beheyrt de ''Landelijke Voorziening'' vöär de BAG (LV BAG).<ref>http://www.kadaster.nl/BAG</ref> De gemeynden leaveret hyr höäre gegeavens an, soudat de gegeavens van dåruut verstrekked können wörden an gebrukers. Gegeavens wordet in [[XML]]-vorm aneleaverd en verstrekked in souwal XML-vorm as [[Geography Markup Language|GML]]-vorm. Dårnåst is et vöär ydereyne möägelik um via de ''BAG Viewer'' de BAG too rådplegen. ==Eksterne links== *[https://bagviewer.kadaster.nl/ BAG viewer] *[http://wetten.overheid.nl/BWBR0023466 Wet BAG up Wetten.nl] *[https://web.archive.org/web/20220101165437/https://www.geobasisregistraties.nl/basisregistraties/documenten/publicatie/2018/03/12/catalogus-2018 Catalogus BAG] {{appendix|alles| *[https://web.archive.org/web/20090726073421/http://bag.vrom.nl/ bag.vrom.nl/ VROM] ---- {{references}} }} [[Kategorie:Infermatika]] [[Kategorie:Nederlaanse overheid]] oi2gtypqtn97lkvj044jg0j5uyr5ahk 0 33377 333391 333259 2026-09-05T20:58:37Z Bdijkstra 3584 Versy [[Special:Diff/333259|333259]] van [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid 333391 wikitext text/x-wiki Nen '''snelweg''', ouk '''autosnelweg''' of '''autobane''' is nen meyrbaansweg wår as vake med houge snelheyden ereden mag wörden. Et is untwörpen vöär rap emotoriseerd verkeer - sou as auto's, büssen, motoren en vrachtwagen - en hevt ungelykvloorske krüsingen med andere wegen en nen middenberm tüsken de twey ryrichtingen. [[Bestaand:Nederlands verkeersbord G1.svg|thumb|Neaderlandsk verkeersbord G1, dat nen autosnelweg angevt. Med kleine verskillen wördt dit bord in et gröytsten deyl van Europa ebruked.]] In [[Neaderland]] is der en verskil tüsken nen [[autoweg]] en nen autosnelweg sinds et [[Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1966|RVV]] van 1966. Nen autoweg hevt neet vöälledig eskeidene rybanen en allenig ungelykvloorske krüsingen, nen snelweg wal. Nen autosnelweg is in Neaderland allenig togangelyk vöär [[motorvoertuig|motorvoortug]]en wårmed med ne snelheid van ten minsten 60 kilometer per uur kan en mag ereyden wörden. Den eyrsten autosnelweg van de wearld wear in [[1921]] by [[Berlien|Berlyn]] eoapend under de name ''Automobil-Verkehrs- und Übungs-Straße'' ([[AVUS]]). Anvangelyk wear dissen weg ebruked as racecirkuit. In [[Neaderland]] is den eyrsten autosnelweg, [[Ryksweg 12|ryksweg nr. 12]] tüsken [[Voorburg (Zuud-Holland)|Voorburg]] en [[Zoetermeer]], in [[1937]] in gebruuk enömmen. Autosnelwegen wordet in de meyste landen (med as belangryke uutsundering de [[interstate highway]]s in de Vereynigde Ståten) aneduded med en [[verkeyrsbord]] dat en piktogram van nen autosnelweg med viadukt afbealdet. Den achtergrund is dan blauw of gröön. Belgie hevt med 57,8&nbsp;km per 1000&nbsp;km² et gröytsten antal kilomeaters snelweg per landuppervlakde van de [[Europese Unie|Europääske Uny]]. Neaderland kümt up de tweyde plaatse med 56,8&nbsp;km per 1000&nbsp;km². In totaal hevt Neaderland 2360&nbsp;km snelweg up 41.543&nbsp;km² en Belgie 1763&nbsp;km up 30.528&nbsp;km² (cyfer 2011).<ref>[http://mobilit.belgium.be/sites/default/files/downloads/evolutie.pdf Längde van et belgisken wegennet], belgiske federale oaverheid</ref> {{Appendix}} [[Kategorie:Weg]] ijkmb2z3pksrxvy1r0incy1zvt910h5 0 33396 333397 333275 2026-09-05T21:02:18Z Bdijkstra 3584 Wysigingen döär [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid tot de lätste versy van [[User:Bdijkstra|Bdijkstra]] 319533 wikitext text/x-wiki {{Infobox gemeynde Neaderland | nåme = Valkenburg an de Geul | altnåme = | bestandsnåme vlag = Valkenburg ad Geul vlag.svg | vlagartikel = Vlag van Valkenburg an de Geul | bestandsnåme wåpen = Valkenburg aan de Geul wapen.svg | wåpenartikel = Wåpen van Valkenburg an de Geul | lokatsy = LocatieValkenburgAanDeGeul | provinsy = {{NL-vlag|Limbörg}} | börgemeyster = [[Daan Prevoo|D.M.M.T. Prevoo]] | höyvdplaatse = [[Valkenburg (Limbörg)|Valkenburg]] | lat_deg = 50 | lat_min = 51 | lat_sec = 52 | lon_deg = 5 | lon_min = 49 | lon_sec = 54 | verkeersåder = {{Pictogram weg Nederland A-weg|79}} {{Pictogram weg Nederland N-weg|298}} | netnümmer = 043 | CBS=0994 | postkode = 6300-6305, 6325, 6341, 6342 | Amsterdamske kode = 11077 | religyjår = 2010-2015<ref name="religiös">{{Citeer web |url=https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2016/51/helft-nederlanders-is-kerkelijk-of-religieus |titel=Hälfde Neaderlanders is karkelik of religiös |auteur= |uutgever=CBS |datum=22 december 2016 |besochtdatum=24 mei 2020|archiefurl=https://web.archive.org/web/20200815054833/https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2016/51/helft-nederlanders-is-kerkelijk-of-religieus|archiefdatum=2020-08-15|dodeurl=nee}}</ref> | religy = 72,6% [[Rooms-katholieke Kerk|roomskkatolyk]]<br>22,7% ginne [[Religie|religy]]<br>2,3% oaverige [[Religie|religy]] <br />1,6% [[moslim]]<br />0,8% [[Protestantisme|protestant]] | websteade = [http://www.valkenburg.nl/ www.valkenburg.nl] }} '''Valkenburg''' ([[limbörgsk]]: plaatse: ''Valkeberg'' of ''Vallekeberg'', gemeynde: ''Valkeberg aan de Geul'') is ne [[Neaderland|neaderlandske]] [[Stad (woonstee)|stad]] en [[Gemeente (bestuur)|gemeynde]] eleagen in et [[Zuud-Limburg|Süüdlimbörgske]] [[Höövelland]]. Valkenburg is den gröytsten kern en naamgeaver van disse gemeynde. Valkenburg hevt en stark toristisk karakter. Den historisken stadskern med syne vöäle horekageleagenheyden, et umliggende höövelland en en grout antal toristiske attraktsys vörmet de belangrykste publikstrekkers. De gemeynde ligt an den rivyr de [[Gööl (rivyr)|Gööl]], dee min of meer van oust når west döär de gemeynde ströymt. De gemeynde telt {{Statistyk gemeyndes Neaderland inwöäners|0994}} inwoners ({{Statistyk gemeyndes Neaderland inwöäners|TXT=Year}}, brun: [[Centraal Bureau voor de Statistiek|CBS]]) en hevt ne [[uppervlakde]] van 3690 [[hektare]]. {{Limburg}} [[Kategorie:Gemainte in Nederlaands Limbörg]] 3t7kqqm3f5jkntyme8fs4j25anon691 0 33398 333398 333280 2026-09-05T21:02:42Z Bdijkstra 3584 Wysigingen döär [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid tot de lätste versy van [[User:Bdijkstra|Bdijkstra]] 319534 wikitext text/x-wiki {{Infobox gemeynde Neaderland | nåme = Voerendaal | bestandsnåme vlag = Voerendaal vlag.svg | vlagartikel = Vlag van Voerendaal | bestandsnåme wåpen = Voerendaal wapen.svg | wåpenartikel = Wapen van Voerendaal | lokatsy = LocatieVoerendaal | provinsy = {{NL-vlag|Limbörg}} | börgemeyster = [[Wil Houben]] ([[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]]) | höyvdplaatse = [[Voerendaal (plaats)|Voerendaal]] | lat_deg = 50 | lat_min = 53 | lon_deg = 5 | lon_min = 55 | verkeersåder = {{Pictogram weg Nederland A-weg|76}} {{Pictogram weg Nederland A-weg|79}} | netnümmer = 045 | CBS=0986 | postkode = 6310-6312, 6343, 6367 | Amsterdamske kode = 11341 | religiejår = 2010-2015<ref name="religiös">{{Citeer web |url=https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2016/51/helft-nederlanders-is-kerkelijk-of-religieus |titel=Hälfde Neaderlanders is karkelik of religiös |auteur= |uutgever=CBS |datum=22 december 2016 |besochtdatum=24 mei 2020}}</ref> | religy = 79,4% [[Rooms-katholieke Kerk|roomskkatolyk]]<br>17,1% ginne [[Religie|religy]]<br />1,6% [[moslim]]<br />1,2% [[Protestantisme|protestant]]<br>0,7% oaverige [[Religie|religy]] | websteade = [http://www.voerendaal.nl/ www.voerendaal.nl] }} [[Bestaand:Gem-Voerendaal-OpenTopo.jpg|thumb|Topografiske gemeyndekårte van Voerendaal, december 2017]] [[Bestaand:OpenAHN-gem-Voerendaal.jpg|thumb|Reliefbeald van de gemeynde Voerendaal]] '''Voerendaal''' is ne [[gemeente (bestuur)|gemeynde]] in et süüden van de [[neaderland]]ske provinsy [[Limburg (Nederlaand)|Limbörg]]. Voerendaal maakt deyl uut van et bestüürlyke såmenwarkingsverband [[Parkstad Limburg]]. De gemeynde telt {{Statistyk gemeyndes Neaderland inwöäners|0986}} inwoners ({{Statistyk gemeyndes Neaderland inwöäners|TXT=Year}}, bron: CBS) en hevt ne uppervlakde van 31,42&nbsp;[[vierkante kilometer|km²]] (wårvan 0,10&nbsp;km² water). {{Limburg}} [[Kategorie:Gemainte in Nederlaands Limbörg]] 6k0j7t2bvcv5olhn5xwxl3ucfc8mbng 0 33417 333393 333262 2026-09-05T20:59:26Z Bdijkstra 3584 Versy [[Special:Diff/333262|333262]] van [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid 333393 wikitext text/x-wiki Et '''soninke''' (soninke: ''Sooninkanxanne''<ref>[https://web.archive.org/web/20081230214819/http://www.asawan.org/Documents/Soninke_Lexicon/lexicon/main.htm wöärdenbook soninke-fransk-engelsk] {{webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20081230214819/http://www.asawan.org/Documents/Soninke_Lexicon/lexicon/main.htm |date=2008-12-30 }}</ref>), ouk bekend as '''serakhulle''' of '''azer'''<ref>{{cite book |last1=Olsen |first1=James Stuart |last2=Meur |first2=Charles |title=The Peoples of Africa: an Ethnohistorical Dictionary |date=1996 |publisher=Greenwood Publishing Group |page=532-533 |url=https://books.google.com/books?id=MdaAdBC-_S4C |access-date=2 December 2020}}</ref> is ne [[Mandétalen|Mandespråke]] espröaken döär de [[Soninke (volk) |Soninke bevölking]] in [[Afrika]]. De språke hevt ümsgevear 2,1 miljoon spreakers, vöärnåmelik in [[Mali]] en ouk (in volgorde van meyste når minste spreakers) in [[Senegal]], [[Ivoorkust|Ivoorküst]], [[Gambia]], [[Mauritanie]], [[Guinee-Bissau]], [[Guinee]] and [[Ghana]]. Et is ne [[nationale taal|nationåle språke]] in Mali, Senegal, Gambia en Mauritanie. De språke is relativ homogeneen, med mår kleine fonologiske, leksikale grammatikale variatsys. Språkkündig is et [[Bozo (taal)|bozo]] et meyst verwant {{citaat|date=April 2020}}, dat et meyst espröäken wördt in de [[Binnen-Nigerdelta]]. Et is möägelik dat de språke van de [[Imraguen (volk)|Imraguen]] en/of et [[Nemadidialekt]] dialekten bünt van, of nauw verwant bünt an, et soninke.<ref>pagina oaver et nemadi in the Languages of Mali earchiveerd up 29-09-2007 by de Wayback Machine, 13de editsy (1996)</ref> {{Appendix}} [[Kategorie:Taol]] dmcx51jz7pionl9pbu8k9pgfio8oc3j 0 33459 333381 333216 2026-09-05T20:52:56Z Bdijkstra 3584 Versy [[Special:Diff/333216|333216]] van [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid 333381 wikitext text/x-wiki '''''Kumis''''' (ouk eskreaven as '''''koumiss''''' of '''''kymys''''' – [[kasachsk]]: қымыз, ''qymyz'', [[mongoolsk]]: айраг, ''ääryg'') is ne [[Efermenteerde melkprodukten|efermenteerd suuvelprodukt]] traditionääl emåked van [[päärdenmelk]] od [[eselmelk]]. Den drank blyvt belangryk vöär de völker van de Centraalasiatiske [[steppe]]s, van [[Türkske völker|türksken]] en mongoolsken avkumst: [[Kasachen]], [[Basjkiren]], [[Kalmukken]], [[Kirgysen]], [[Mongolen]] en [[Jakuten]].<ref name=" Zeder">{{citeer book | auteur=Zeder, Melinda A. ed. | titel= Documenting Domestication: New Genetic and Archaeological Paradigms | publisher=University of California Press | jår=2006 | isbn=0-520-24638-1 | pages=264}}</ref> Kumis wear vrogger ouk ekonsumeerd döär de [[Kitan]], [[Jurchen]], [[Hungaren]] en [[Han Chinesen]] van Noordchina.{{sfnb|Anderson|1988| p= [https://books.google.com/books?id=BAcknxN_S8QC&pg=PA80&dq=yogurt+fish+wei&hl=en&sa=X&ei=ylUrVMKRBMSnyATJjIHQBQ&ved=0CCsQ6wEwATgU#v=onepage&q=yogurt%20fish%20wei&f=false 80]}} ''Kumis'' is en [[suuvelprodukt]] vergelykbår med ''[[kefir]]'', mår wördt eproduceerd van nen vlöibåren [[startkultuur]] in teagenstelling töt de vaste ''kefir'' "granen". Ümdat päärdenmelk meyr suuker bevattet dan köien- of geitenmelk, as et efermenteerd is, ''kumis'', hevt en höyger, skounwal noch steads mild, [[alcohol|alkohol]]gehalde vergeleaken med ''kefir''. Dat den drank ne lange geskydenis kent blykt uut en klaagleed dat ne Hanprinses in de tweyde eywe v.Chr. skreev doo sy uutehuweliked wear an nen heerser van de [[Wusun]]. De klaagsang is upenömmen in de [[Shiji]]. Sy most in vilten tenten woanen, rauw vlees eaten en egistede melk van merrys drinken. Ouk [[Willem van Rubroeck]] nöömt den drank ("kosmos") in syn reisverslag. [[Tataren]] in de [[13e eywe]] makeden kumis döär de melk van höär ponys to vermengen med [[gist]]. As kumis emaked wördt van koomelk mot [[tafelsuuker|suuker]] toevöögd wörden üm to sörgen dat et gistingsproces neet stoppet. Oaver et algemeyn bevat kumis ümsgevear 2% alkohol, mår et kan starker emaked wörden döär et to [[distilleren]]. Sölvs in de deylen van de wearld wår as ''kumis'' vandage den dag populair is, blyvt päärdenmelk en seyr beparked verkrygbår good. Industriele produktsy gebruket dårüm meystal koomelk, dee ryker an vet en [[eiwitten]] is, mår minder [[laktose]] hevt dan de melk van en päärd. Vöär de [[fermentatsy (voodsel)|fermentatsy]], wördt de koomelk versteavigd up eyne van de völgende maneren: [[sukrose]] kan toevöögd wörden üm ne vergelykbåre fermentatsy to verkrygen; ne andere technik voogt ewysigd [[wei (eiwit)|wei]] to üm de såmenstelling van päärdenmelk beater to benaderen.<ref>Law p. 121.</ref> {{Appendix}} [[Kategorie:Zuvel]] oplgwnb9xtvn65p4aoery2xziawaii8 0 33753 333379 333190 2026-09-05T20:51:16Z Bdijkstra 3584 Versy [[Special:Diff/333190|333190]] van [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid 333379 wikitext text/x-wiki '''Guadalajara''' is ne stad in [[Mexico (laand)|Meksiko]], [[heufdstad|höyvdstad]] van den ståt [[Jalisco|Jalisko]]. Et is eleagen in et westen van et land, in et geografiske gebeed dat bekend steyt as [[Valle de Atemajac]]. De stad wördt beskowd as eyne van de belangrykste politike, ekonomiske, sociale, kulturele en turistiske centra van [[Mexico (laand)|Meksiko]].<ref>{{Cite web|url=https://www.visitmexico.com/jalisco/guadalajara | title=Besöök Mexico {{!}} is {{!}} Jalisco {{!}} Guadalajara|accessdate=2022-01-21|surname=www.visitmexico.com|website=Bezoek Mexico/|language=es}} </ref> Guadalajara is ouk bekend as "La Perla Tapatia", "La Perla de Occidente" en "La Ciudad de las Rosas". De name kömt van et [[arabisk]], wår et "rivyr van steynen", "rivyr dee tüsken steynen loupet" of "vallei van forten" beteykent.<ref>{{Cite web|url=https://guadalajara.gob.mx/gdlWeb/#/historia|titel=Regering van Guadalajara|accessdate=2022-01-21|websteade=guadalajara.gob.mx}}</ref> De stad kreg öäre name van [[Nuño de Guzmán | Nuño Beltrán de Guzmán]], ter ere van de spaanske stad waar hy wear geboaren. Guadalajara wear by veer verskillende geleagenheyden esticht en wear definitif upericht döär Beatriz Hernández up 14 februari 1542, an de overs van de rivyr [[Río San Juan de Dios|San Juan de Dios]]. Ten tyde van et [[Onderkoninkrijk Nieuw-Spanje|Underköäningryk Ny-Spanje]] wear Guadalajara officiel de höyvdstad van [[Ny-Galicie]]. By de [[Mexicaanse onafhankelijkheid|Meksikaanske unafhangelikheyd]] spölden Guadalajara ne kruciale rol, ümdat [[Miguel Hidalgo y Costilla|Miguel Hidalgo]] up 6 december 1810 de slaverny in de stad afschafden. Later, in de [[Hervormingsoorlog]], verhuseden [[Benito Juárez]] syne regering in 1858 når Guadalajara vanweagen geschillen tüsken liberalen en konservativen. Tydens de [[Mexicaanse Revolutie|Meksikaanske Revolutsy]] waren de gevolgen in de regio meyr sociaal as militair, wat den kumst van et [[konstitutionalistiske leager]] up 8 juli 1914 benadrukkeden. Tydens de tweyde hälfde van de [[20e eywe]] kenden de stad ne periode van sociale stabiliteit en kommerciele en industriele gröi. Guadalajara grenst in et noorden an [[Ixtlahuacán del Río]], in et ousten an [[Tonalá (Jalisco)|Tonalá]] en [[Zapotlanejo]], in et süden an [[Tlaquepaque]] en in et westen an [[Zapopan]]. Et hevt ne bevölking van 1.385.629 inwöäners, terwyl et groutstedelik gebeed hevt ne bevölking van 5.179.874 inwöäners hevt. Et is de achtste stad når bevölking in [[Latijns-Amerika|Latynsk-Amerika]], nå [[Mexico-Stad|Meksiko-Stad]], [[São Paulo]], [[Buenos Aires]], [[Rio de Janeiro]], [[Lima]], [[Bogotá]] en [[Santiago de Chile|Santiago]], en ouk de vyvde in [[Noord-Amerika]] nå [[Meksiko-Stad]], [[Ny-York]], [[Los Angeles]], [[Chicago]] en [[Toronto]].<ref>{{Cite web|url=https://www.jalisco.gob.mx/es/jalisco/guadalajara|title=grootstedelik gebeed van Guadalajara {{! }} Regering van de ståt Jalisko|fechaacceso=2022-01-21|sitioweb=www.jalisco.gob.mx}}</ref> Vanweagen öäre invlood en internationale bereik wear et in 2016 ekatalogiseerd as [[global city]] en as eyne van de 90 meyst produktive steden ter wearld, med ne score van 56,3.<ref>{{Cite web|url =https://www.lboro.ac.uk/gawc/world2016t.html|title=De wearld völgens GaWC 2016|accessdate=25 januari 2021|website=Loughborough University|language=EN}}</ref><ref>{{webquote|url=http://www.managementthinking.eiu.com/sites/default/files/downloads/Hot%20Spots.pdf|title=HotspotsBenchmarking van et konkurrentsyvermogen van steden in de wearld|accessdate=1 november 2013| language= EN|archiveur=https://web.archive.org/web/20131101082038/http://www.managementthinking.eiu.com/sites/default/files/downloads/Hot%20Spots.pdf|archivedate=1 november , 2013}}</ref> Up nationaal nivo is et den [[Bijlage:Steden naar BBP|darden ekonomisken kern]] van et land, med en [[Bruto Binnenlands Product|BBP]] van 124.047 miljoon dollar in 2019. De ekonomy van de stad is ebaseerd up handel, deensten en industry. Industry, vöäral de technologiske industry vanweagen et grouten antal internationale bedryven dee öär höyvdkantoor in de stad hebbet en dårum steyt et bekend as de [[Silicon Valley]] van [[Mexico (laand)|Meksiko]].<ref>{{Nieuwscitaat| title =De meksikaanske Silicon Valley ligt in Jalisko|url=https://elpais.com/tecnologia/2017/03/12/actualidad/1489275848_767120.html|periodico=El País|fecha=2017-03-13|fechaacceso=2022 - 01-21|issn=1134-6582|language=es|name=Sonia|achternaam=Corona}}</ref> Et wördt beskowd as en belangryk kultureel centrum en referentsypünt vöär [[Mexico (laand)|Meksiko]] in et butenland, ümdat [[Jalisko]] den båkermat is van [[mariachi]], [[charrería]] en [[tequila]]. Guadalajara hevt jårlikske evenementen med en grout prestige, sou as et [[Guadalajara International Film Festival]] en de [[Guadalajara International Book Fair]], de belangrykste in de [[Spaans|spaanskspreakende]] wearld en de up eyne nå gröytste in de wearld nå [[Frankfurt Book Fair|Frankfurt]], [[Düütskland]]. {{References}} [[Kategorie:Mexiko]] [[Kategorie:Stad]] 2dsx2n7cypn3npvljxhxrqj99xzcl76 0 34764 333376 333179 2026-09-05T16:59:37Z Bdijkstra 3584 der steet al {{References}} - Versy [[Special:Diff/333179|333179]] van [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid 333376 wikitext text/x-wiki {{Infobox skryver |name=Edgar Allan Poe |afbealding=Edgar Allan Poe, circa 1849, restored, squared off.jpg |geboaren=[[19 jannewaori]] [[1809]] |störven=[[7 oktober]] [[1849]] |land=[[Verenigde Stoatn van Amerika]] |språke=[[Engels]] |styl=Grouwelbök, [[Gotiek|gotischen]] novellen, [[Misdaodroman|misdoadromans]] }} '''Edgar Allen Poe''' ([[Boston (Verenigde Staoten van Amerika)|Boston]] ([[Massachusetts]]), [[19 jannewaori]] [[1809]] — [[Baltimore]] ([[Maryland]], [[7 oktober]] [[1849]])) was nen schriever en dichter oet [[Verienigde Staoten van Amerika|Amerika]]. Hee schreef ok kritieken oawer literaire wearken en deud redaktiewerk. Hee perbeerden te leaven van zien schriefweark. Doarum had he et nich makkelk. == Invlood == Poe hef met ziene grouwelbök onmeunig völ invlood had op annere schrievers. Veurbeelden van schrievers dee inspireerd waren bint [[H.P. Lovecraft]], [[Ambrose Bierce]] en [[Fyodor Dostojevski]]. Oet 'n richtervoorden tied bint d'r ok völ voorbeelden zoas [[Stephen King]]. == Kunnigst weark == * ''The Raven'' * ''The Tell-Tale Heart'' * ''The Black Cat'' * ''The Cask of Amontallido'' * ''The Facts in the Case of M. Valdemar'' * ''The Murders in the Rue Morgue'' * ''Metzengerstein'' * ''The Oval Portrait'' * ''The Pit and the Pendulum'' * ''A Descent into the Maelström'' * ''The Fall of the House of Usher'' == Trivia == * [[Chris Canter]] hef ne [[Nedersaksisch|Nedersaksische]] oawerzetting maakt van Poe's gedicht ''The Raven.''<ref>Drents letterkundig tiedschrift Roet, winter 2020/2021. Veurdracht: https://www.youtube.com/watch?v=U2rq6ly_iDc</ref> {{References}} {{DEFAULTSORT:Poe}} [[Kategorie:Amerikaanse schriever]] im060aoxzmhlybsrjir8svqtle4o8vj 0 35174 333413 333198 2026-09-06T11:45:19Z Bdijkstra 3584 /* Verwiezingen */ 333413 wikitext text/x-wiki [[Bestaand:Jan Cremer (2017).jpg|duum|Cremer in 2017]] '''Jan Cremer''' ([[Eanske]], [[20 april|20. april]] [[1940]] – [[19 juni|19. juni]] [[2024]]) was nen neaderlandsken [[Literatuur|skryver]] un [[Keunst|bealdend künstenaar]]. Et meyst bekend wör he med syn book ''Ik Jan Cremer'' uut [[1964]] un ''Ik Jan Cremer Tweede Boek'' uut [[1966]]. Cremer wör bekend ümdat hee in syne böker in klörige beskryvingen löät weaten wat he in bedde wal neet torechte wüst to knoien un ümdat he sikselv oaverdreyven upheamelden (vandår ouk de titel van syne böker). Dat was in Neaderland un seaker in [[Twente]] neet gebrukelik. Up de vråge wat syne skryvinvloden warren antwoordden hee ''Ik lease neet, lüde leaset my''. == Wark == Al Cremer syn wark (in skryven un in skilderyen) was en lösmaken van wat döär de eywen hen as kultuur un vöärnaam wör achted. Ne andere uutspråke van em was "[[Rembrandt van Rijn|Rembrandt]]? Wee mag dat weasen? Ik hebbe gin verstand van [[Wielrennen|weelrennen]]." Do as he 18 was vröög he 1 miljoon gülden vöär en skilderye. By et ''Boekenbal'', ne årdig deftige angeleagenheid vöär skryvers, küm he wööst tuterend med synen auto vöärby krossen. Med syn oapenlike seksuäle skryverye in ''Ik Jan Cremer'' makeden hee sik lös van de moraal uut de jåren '50 un was he nen vöärlöyper van de vrye jåren '60. Et book leidden töt vrågen in den [[Tweyden Kamer]], lüde nöömden et fascistisk un vootbalvandalen wörden beskuldigd van 'Jan Cremerisme'. Dat küm Cremer alleyne mär good uut. Et skandalige der van sorgden at lüde syn wark by höype kochten. == Leaven == Jan Cremer was nen söäne van Jan Cremer (1877 - 1942) un de hongaarske Rózsa Csordás Szomorkay Wendl (1917–2001). In 1967 trouwden Cremer med Hester le Clercq, wårmed as he twey söäns un ne dochter kreag. Vanaf 1977 was he samen med Babette Sijmons, wårmed as he söäne Ivan Cremer (1984) kreag, ouk nen bealdend künsteraar. In 1998 sea he by de Volkskrant at he messkeen wal söäven of achter kinder hevt. Hee lea et under meyr an med model Loesje Hamel un danseresse Panchita de Peri. Den [[30 november|30. november]] [[2000]] benöömden se em töt [[Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw]]. In 2024 köm Cremer uut de tyd. Hee was 84 jår old. == Skryvlyste == * Ik Jan Cremer (1964) * Ik Jan Cremer Tweede Boek (1966) * Made in USA (1969) * Sneeuw (1976) * Logboek (1978) * De Hunnen/Oorlog (1983) * De Hunnen/Bevrijding (1983) * De Hunnen/Vrede (1983) * De liefdes van Jan Cremer (1988) * Wolf (1993) * De Venus van Montparnasse (1999) * I paint I write I paint (2000) * De wilde horizon (2003) * Verloren gedichten (2004) * Brieven 1956-1996 (2005) * De Cremer Tapes (2006) * Ik Jan Cremer Derde Boek (2008) * Fernweh (2016) * Sirenen (2017) * Jayne (2018) * Canaille (2019) * Barbaar op Ibiza (2020) * Storm (2020) * Icoon (2023, med Onno Blom) == Steades wåras syn wark hangt == * Frans Hals Museum, Haarlem * Kunstmuseum Den Haag * Museum Arnhem * Rijksmuseum Amsterdam<ref>[https://www.rijksmuseum.nl/nl/zoeken?p=1&ps=12&maker=Jan+Cremer Objecten in het Rijksmuseum]</ref> * Rijksmuseum Twenthe, Eanske * Stedelijk Museum Amsterdam * Museum de Fundatie, Zwolle * Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam == Verwysingen == <references /> {{DEFAULTSORT:Cremer, Jan}} [[Kategorie:Tweants artikel]] [[Kategorie:Nederlaandse schriever]] [[Kategorie:Bieldend keunstenaor]] jj0iw95wia6668s8jd3bsvisq7f2jp8 0 35216 333385 333245 2026-09-05T20:55:34Z Bdijkstra 3584 333385 wikitext text/x-wiki '''OVpay''' is en betalingssysteem binnen et [[oapenbår vervoor]] in [[Neaderland]], van de invoring tot 18 september 2023<ref>{{Citeer web|url=https://over.gvb.nl/nieuws/reizen-met-korting-op-de-betaalpas-mogelijk-bij-gvb/|titel=Reizen met korting op de betaalpas mogelijk bij GVB|auteur=GVB|datum=2023-09-18}}</ref> alleyn vöär reisen teagen et vulle tariv. De operator is [[Trans Link Systems]] (TLS). {{Dialekt|urs|Nysassiske Skryvwyse}} == Verwysings == <references /> [[Kategorie:Betaalmiddel]] [[Kategorie:Openboar vervouer]] k9eh2h0jklji3y84pjda7blm8rd7sme 0 35275 333388 333250 2026-09-05T20:57:31Z Bdijkstra 3584 /* Verwiezingen */ 333388 wikitext text/x-wiki [[Bestaand:De schreeuw Riemko Holtrop Delden.jpg|duum|Monument 'De Schreeuw' van Holtrop]] '''Riemko Meindert Holtrop''' ([[Hengel (Oaveriessel)|Hengel]], den [[14 november|14. november]] [[1914]] - [[Dealdn|Delden]], den [[11 febrewaori|11. februari]] [[1996]]) was nen modern [[Keunst|kunstenaar]] uut [[Hengel (Oaveriessel)|Hengel]] in [[Twente]], den as beide med [[Skeelderskeunst|skilderen]] un [[bealdhauwen]] uut de vöte kunde. Hee was eyne van de eyrsten wat sik med moderne kunst gangs hölde in [[Nederlaand|Oustneaderland]] un hee skreav der ouk nen houp oaver. == Leaven un loupbane == Van [[1932]] töt [[1936]] studeert Holtrop an de [[Rotterdamse Kunstacademie]] un an de [[Academie de la Grande Chaumiere]] in [[Parys]] ([[1939]]). In [[1941]] geyt he in de leyre by den [[Arnem|arnhemsken]] bealdhauwer [[Gijs Jacobs van den Hoff]]. Mär den [[Tweyden Wearldoorlog]] is an de gang, un maket nen depen indruk up em. Net as heyl wat andere kunstenaars kan hee sik nå den oorlog neet meyr vinden in et starre, formgebündene van dårvöär, wåras de [[Twentse Kunstkring]] en vöärbeald van was. Dee willet niks weaten van moderne kunst. Vandår at Holtrop in [[1945]] med noch nen koppel andere kunstenaars uut Twente [[De Nieuwe Groep]] uprichtet. In 1946 vangt Holtrop an med [[Holtskoale (teykentechnik)|holtskoalteykeningen]]. In syne warken, dee as he 'Bezetting' nöömt, begint he vry van sik af to teykenen. Hee löt sik dårby stüren döär et materiaal, sunder der en idee by to hebben. Hee geyt voordan med uutproberen in de vrye makerye. Med "benzinevellen" (dik verlymd teykenpapyr, med dårup med [[bensine]] verdünde [[öälyvarve]]), un monotypen (ne tovallige untdekking van em, wårby as noch natte varve döärdrükket up en ander vlak) uut de jåren '50 un '60. Vöäral in syne 'scrapeboards' (höltene planken med meyrere lågen varve, wåras hee dan weader struktuur in krast) vindet Holtrop ne wyse üm syne vrye ideen to uten. Et leyvert em vöäle lov up, un heyl wat tentounstellingen. vanaf de jåren '60 begint hee voordan konstruktiver un monumentaler wark to maken. Syne warken lyket good döärdacht un hebbet altyd heldere lynen, klören un vlakken. Verduselen of med upset undüdelik maken, düt he neet. In al syne warken lyket verstand un gevööl in eavenwicht. Synen helderen styl sorget dat heyl wat updrachtgeavers em wal weatet to vinden. Syne maaksels sint to vinden in Het Stedelijk Museum in [[Amsterdam]], et Gemeentemuseum [[Den Haag]], Het Rijk, [[PTT Nederland]], [[Oaveriessel|Provincy Oaveryssel]], [[IJsselcentrale Zwolle]] un by heyl wat leevhebbers in huus.<ref>[https://www.riemkoholtrop.nl/leven-en-werk Riemkoholtrop.nl.] </ref> In [[1996]] kümt Holtrop uut de tyd. Syn wark is noch langen tyd to bekyken in ne galery in Tilburg, mär in [[2019]] geyt syn wark in de uutverkoup. Der sint volgens synen dochter to weinig interesseerden in syn wark.<ref>[https://www.tubantia.nl/hengelo/werk-twentse-kunstenaar-in-de-uitverkoop-riemko-sterft-voor-de-tweede-keer~a2973781/ Tubantia.nl. "Werk Twentse kunstenaar in de uitverkoop: ‘Riemko sterft voor de tweede keer’". Haverkate, Herman. Skreaven up 24 oktober 2019. Bekeaken up 16 november 2024.]</ref> == Styl == Et valt to seggen at der vöäle spanning in syn wark sit. Mangs is et en slim balanceerd geheyl van krüsende lynen dee as verskillende vlakken maket, mangs vry uutdrükkend un verbealdend. Kenmarkend sint ouk syne figuurachtige skepsels, dee as lang un dünne andoot un klauwet un knaget. Volgens syn dochter kunde Holtrop neaderslachtig weasen, wat in syn wark to seen is.<ref>[https://www.tubantia.nl/hengelo/werk-twentse-kunstenaar-in-de-uitverkoop-riemko-sterft-voor-de-tweede-keer~a2973781/ Tubantia.nl. "Werk Twentse kunstenaar in de uitverkoop: ‘Riemko sterft voor de tweede keer’." Haverkate, Herman. Skreaven up 24 oktokber 2019. Bekeaken up 16 november 2024.] </ref> == Verwysing == <references /> == Uutgånde verwysing == * https://www.riemkoholtrop.nl Websteade oaver Holtrop, underhölden döär syne family. {{DEFAULTSORT:Holtrop, Riemko}} [[Kategorie:Tweants artikel]] [[Kategorie:Bieldend keunstenaor]] te9llknq8pkvlbskwxfynmc6dnxcylr 0 35334 333412 333199 2026-09-06T11:44:36Z Bdijkstra 3584 Wysigingen döär [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid tot de lätste versy van [[User:Woolters|Woolters]] 330638 wikitext text/x-wiki {{Infobox skryver|name=Jan-Harm Pol|afbealding=Dr. Jan Pol on the Valder Beebe Show.jpg|geboaren=4 september 1942|skuulname=Dr. Pol|land=Vereynigde Ståten|websteade=https://thedrpol.com/|ümskryving=Dr. Pol in 2017}} '''Jan-Harm Pol''' ([[Wateren]], 4 september 1942) is en [[Nederlaand|neaderlandsk]]-[[Verienigde Staoten van Amerika|amerikånske]] derenarts dee vernöämd is üm syn rolle in de realitysery ''[[The Incredible Dr. Pol]]'', uutsönden döär [[National Geographic Wild]], dee et dagelikse wark up syn derenartspraktyk volgt. == Leavent un wark == Jan-Harm Pol wör as jungste van ses kinder geboaren in Wateren in et [[Drenthe|Drent]], wår he opgroide up en melkveyholderye. Hee was vanof syn twålvde al med verskedene deren an gang un hevt dårnå derengeneaskünde studeerd an de [[Universiteat Utrecht|Universiteet Utrecht]]. Vöär disse study is he syn vrouwe, Diane Dalrymple, al teagenkommen up en uutwisselen in Mayville, [[Michigan]] in de Vereynigde Ståten. In 1970 rondde he syn study af un in 1971 beslout he to vervaren når de Vereynigde Ståten umreaden et was in Neaderland to stuur en praktyk to begünnen. Dr. Pol hevt sou eyrst teen jår up en praktyk warked in et ousten van Michigan, wårnå he in 1981 in Weidman, Michigan syn eygen praktyk begünde: ''Pol Veterinary Services''. Dodestyds was he byname med ründer an gang, mår sünt dee tyd hevt syn lütje praktyk hüm ouk uutbreyded når paerden un huusderen.<ref>Thedrpol.com. ''About''. https://thedrpol.com/about/</ref> Vanof 2011 wör Dr. Pol nog vernöämder döär et begün van de realitysery ''The Incredible Dr. Pol.'' Syn söäne Charles kwam med et idea nå syn ervaringen in Hollywood; hee dacht dat et wark van syn vader perfekt was vöär en realityshow. Nå wat strübbelen bennen see såmen med en pilot verskedene sender by langs gån. Up et lätste hevt Nat Geo Wild de formüle oavernommen; de eyrste veer ofleaverings wassen en meråkels sukses. Sünt dee tyd is de sery döärsetted un uutsonden in 180 landen.<ref>''Hitserie The Incredible Dr. Pol stopt na 13 jaar.'' Tijdschrift.nl. 2024 https://www.tijdschrift.nl/artikelen/ik-ben-altijd-op-de-eerste-plaats-dierenarts-gebleven</ref> Nå 23 seisonen oaver 13 jår wör up 6. july 2024 de lätste ofleavering uutsonden<ref>''The Incredible Dr. Pol ends forever Saturday.'' Reality Blurred. 3 jüly 2024. https://www.realityblurred.com/realitytv/2024/07/incredible-dr-pol-cancelled-finale/</ref>. Intüsken blyvt Dr. Pol wal syn wark doon; syn praktyk blivt aktyv, un ouk blivt he hüm richten up et anpitjen van et vak van derenarts under de jonglüde.<ref>''Dr. Pol blijft, ondanks stoppen realityserie, werkzaam als dierenarts.'' RTL. 17 november 2024. https://www.rtl.nl/boulevard/entertainment/artikel/5480848/dr-pol-82-baalt-van-einde-serie-maar-blijft-dieren-genezen</ref> == Privåtleavent == Jan Pol is trouwd med Diane Pol (boaren Dalrymple) in 1967 un see hebben såmen dree kinder; Kathy, Charles un Diane junior. Alle kinder bennen adopteerd.<ref>Dr Pol: Hollandse dierenarts in Amerika. Hey USA!. https://www.heyusa.com/nl/the-incredible-dr-pol/</ref> Dr. Pol spreaket wyder vloiend [[Engels|engelsk]] un [[Nederlaands|neaderlandsk]]. Omreaden hee is upgroid in Drenthe, is [[Nedersaksisch|neadersassisk]] ouk syn modertaal. Når eygen seggen, spreaket er nog al et [[Stellingwarfs|stellingwarvsk]].<ref>''"Dr. Pol is in Assen! en hij kan nog best een beetje Drents"'', Youtube. 19 february 2016. https://www.youtube.com/watch?v=LOZMVxa6c7A</ref> Er lykt nog altyd groutsk up syn drentske afkomst. Sou nömt he hümsölv sumtyds noch en "drentske styvkop" in interviews.<ref>''De Drentse dierenarts die Amerika én de wereld veroverde: ‘Wat je ziet is echt'''. RTL. 14 november 2024. https://www.rtl.nl/tv/fragmenten/video/94436a4e-3fc4-42df-af88-9fc495d50552/de-drentse-dierenarts-die-amerika-en-de</ref> == Media == * Book: ''Never Turn Your Back On Angus Cow: My Life As a Country Vet.'' 4 augüstüs 2015. Gotham Books * Podcast: ''The Incredible Dr. Polcast.'' 4 january 2024. Apple Podcasts {{Appendix}} [[Kategorie:Grunnegs_artikel]] [[Kategorie:Artikel in de Nysassiske Skryvwyse]] [[Kategorie:Dokter]] rabtqzwnb5ojlyfhp0pwpqs7m9qmjz3 0 35413 333402 333285 2026-09-05T21:09:09Z Bdijkstra 3584 Wysigingen döär [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid tot de lätste versy van [[User:Ciell|Ciell]] 331414 wikitext text/x-wiki {{Dialekt|act}} [[File:Muurschildering Hulzer Willem 20250627 (cropped).jpg|thumb|Hulzer Willem op nen muurschildering in Wenters]] [[File:Willem Wilterdink borstbeeld 06 (cropped).jpg|thumb|Buste van Willem Wilterdink in Wenters]] '''Willem Wilterdink''' ([[Kotten]], 19 meert 1926 - [[Wenters]], 28 oktober 2011<ref>[https://www.oudwinterswijk.nl/historici/ oudwinterswijk.nl]</ref>), better bekand as '''Hulzer Willem''', was nen [[Achterhook]]sen schriever, dichter en pröatjesmaker. Hee worden gebaoren in Kotten, en leerden doar van zien vader et vak van [[boer|varkensboer]]. In zien vri'jen tied maakten hee geerne [[meziek]], en schreef hee [[gedichten]] en verhaalkes. De meeste van ziene verhalen gungen euver et wonnen an de grenze en euver vrogger. Wilterdink hef meerdere toneelstukken eschrevvene, onder anderen veur de Kottense toneelvereniging Toep (T.O.E.P.). Zelf hef he ok völle op 't toneel estoane. Hee had ook een wekkelijks radioprogramma bi'j [[RTV Slingeland|Omroep Slingeland]]. In 1985 en in 1998 opnieuw, brachten hee twee beukskes uut, met verskes ovver de streek.<ref>[https://www.dialectkring.nl/schrievers/p-z/derk-willem-wilterdink/ dialectkring Achterhook en Liemers]</ref> Zien lied 'Bi'j uns an de Grenze' word deur de Kottense muziekverennige in Kotten en Wenters noch altied espöld bi'j et Wenterswiecks en Kottense feest. == Referenties == {{references}} {{DEFAULTSORT:Wilterdink, Willem}} [[Kategorie:Schriever in 't Achterhooks]] er00migb8llb5uwtcsm73f67i9inweu 0 35561 333400 333319 2026-09-05T21:05:22Z Bdijkstra 3584 Versy [[Special:Diff/333211|333211]] van [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid 333400 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=250 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big>'''Krasnodar'''</big><br />''Краснодар'' |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Krasnodar.svg|right|100px]] | align="center" width="140px" | [[File:Coat of Arms of Krasnodar (Krasnodar krai).png|80px]] |} |- | align=center colspan=2 | [[File:Триумфальная арка и памятник Святой Екатерине (1).jpg|250px]] |} '''Krasnodar''' ([[Russies]]: ''Краснодар'') is de grötste [[Stad (woonstee)|stad]] van t Zuden van [[Rusland]]. t Ligt an de riviere de Koeban, nich wiet van de [[Zwarte Zee]] en de [[Zee van Azov]].<ref>{{citeer web|url=https://krd.ru/o-krasnodare/istoriya-goroda/|titel=История города|wark=krd.ru|besochtdatum=2025-12-14|archivurl=https://web.archive.org/web/20241214171752/https://krd.ru/o-krasnodare/istoriya-goroda/|archivdatum=2024-12-14}}</ref> D'r wonen zowat 1,2 miljoen bewoners in de stad.<ref>{{citeer web|url=https://kubanpress.ru/news/2025-08-01/krasnodar-na-perelome-kak-yuzhnaya-stolitsa-spravlyaetsya-s-demograficheskim-bumom-5443854|titel=Краснодар на переломе: как южная столица справляется с демографическим бумом|datum=2025-08-01|auteur=Якушев А.|wark=kubanpress.ru|besochtdatum=2025-12-14|archivurl=https://web.archive.org/web/20251029093205/https://kubanpress.ru/news/2025-08-01/krasnodar-na-perelome-kak-yuzhnaya-stolitsa-spravlyaetsya-s-demograficheskim-bumom-5443854|archivdatum=2025-10-29}}</ref> De stad wörden esticht in 1793 en heten toen '''Jekaterinodar''' (Russies: ''Екатеринодар''). t Is ne belangrieke industrie-, handel- en kultuurstad.<ref>{{citeer web|url=https://krasnodar.ru/content/40/show/34743/|titel=Krasnodar|wark=krasnodar.ru|besochtdatum=2025-12-14|archivurl=https://web.archive.org/web/20180804204606/https://krasnodar.ru/content/40/show/34743/|archivdatum=2018-08-04}}</ref> Ze neumt et ok wal de [[heufdstad]] van t Russische Zuden.<ref>{{citeer web|url=https://news-kuban.ru/society/2025/05/25/25444.html|titel=Краснодар — столица Юга!. Кричалка, которая звучала прошедшим вечером во всех частях города|datum=2025-05-25|wark=news-kuban.ru|besochtdatum=2025-12-14|archivurl=https://web.archive.org/web/20251029085151/https://news-kuban.ru/society/2025/05/25/25444.html|archivdatum=2025-10-29}}</ref> == Oetstalling == <gallery> Krasnodar, Russia, near natural colors, Sentinel-2 satellite image 2018-SEP-18.jpg 2023-10-22. Краснодар DSC 7534.jpg Медакадемия Краснодар Russia.JPG View of Krasnodar taken from Kozhevennaya street, 24 2020-04-18-5.jpg Здание гостиницы централь 03.JPG Karasunskiy okrug, Krasnodar, Krasnodarskiy kray, Russia - panoramio (27).jpg 2022. Краснодар DSC 9475.jpg Екатерина Великая. Монумент.JPG </gallery> == Rifferensies == {{references}} == Oetgaonde verwiezingen == {{commonscat|Krasnodar}} * {{citeer web|url=https://hedclub.com/en/publication/krasnodarskij_kraj_zhemchuzhina_yuga_rossii_784|titel=Krasnodar Territory. Pearl of the South of Russia|datum=2024-12-27|wark=hedclub.com|besochtdatum=2025-12-14|archivurl=https://web.archive.org/web/20250621043553/https://hedclub.com/en/publication/krasnodarskij_kraj_zhemchuzhina_yuga_rossii_784|archivdatum=2025-06-21}} [[Kategorie:Stad in Ruslaand]] mbr96ahydxbj5i6c28ut9b6heatsni3 0 35601 333377 333181 2026-09-05T17:01:05Z Bdijkstra 3584 der steet al {{Appendix}} -Versy [[Special:Diff/333181|333181]] van [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid 333377 wikitext text/x-wiki {{Infobox skryver |name=Egge Wieringa |geboaren=[[5 april]] [[1933]] |störven=[[21 oktober]] [[2020]] |land=[[Nederlaand]] |språke=[[Grunnegs|Grönnegers]] ([[Zuud-Westerkwartiers]]) en [[Nederlaands]] |styl=[[Dichtkünst|Dichtkunst]], Streekverhoalen }} '''Egge Wieringa''' ([[Moarum]], [[5 april]] [[1933]] - Boerakker, [[21 oktober]] [[2020]]) was n [[Westerkertier|Westerkwartierse]] [[Literatuur|schriever]] en [[Dichtkünst|dichter]]. Noast et schrieven restaureerde er holtstniewaark en was er [[Schilderie|schilder]].<ref>Schrijver en dichter Egge Wieringa (87) overleden. RTV Noord. 23 oktober 2020. https://www.rtvnoord.nl/nieuws/754692/schrijver-en-dichter-egge-wieringa-87-overleden</ref> Hoewel er et meest bekind was om zien schrieverij, kwam et schildern ok noar veuren deur de schilderkes ien zien boeken, die er voak zulf moakt har, en deur dat er konservator was bij et Iwema Stienhuus ien Nijbert.<ref>Egge Wieringa, schilder met woorden – Tonko Ufkes. Stichting Mien Westerkwartier. 23 november 2020. https://www.mienwesterkwartier.nl/egge-wieringa-schilder-met-woorden-tonko-ufkes/</ref> Wierengoa schreef ien et [[Zuud-Westerkwartiers]] en was de tweede schriever die in het [[Westerkertiers|Westerkwartiers]] publiceerd wer, noa [[Jelte Dijkstra|Nikloas Griep]].<ref>Egge Wieringa. Centrum Groninger Taal en Cultuur. 30 juli 2018. https://cgtc.nl/egge-wieringa/</ref> == Veurbeeld van dichtkunst == Uut ''Kiekdeus'' (zo as veurlezen deur Egge Wierengoa)<ref>Egge Wieringa Leest 'Kiekdeus'. Web Loug. 9 meert 2015. https://www.youtube.com/watch?v=H5G5FEh1EWM&t</ref> ''"Krekt of was t uutknipt uut kerton'' ''en bestreken met zwarde vaarf;'' ''de kerktoren en de meulen,'' ''met veuraan de bomen op t aarf,'' ''doe de nije dag begon."'' == Bibliogroafie == * ''Nadde Spoanen'' (1978), [[Butenpost]]: Lykele Jansman * ''Tussen Groen en Groen'' (1982), [[De Penne (Grönnen)|De Penne]]: Marwo * ''Pijlen ien t zaachte zaand'' (1984), [[Grunnen (stad)|Stad]]: Stabo/All-Round * ''Zandhoazen'' (1990), De Penne: Marwo * ''Vaarfspadders'' (1992), De Penne: Marwo {{dia|Schreven ien t [[Zuud-Westerkwartiers]]}} {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Wieringa, Egge}} [[Kategorie:Grunnegs artikel]] [[Kategorie:Schriever ien t Grunnegs]] kol8imdga4cardhifu0itg97w84lvw7 0 35608 333389 333255 2026-09-05T20:58:01Z Bdijkstra 3584 Versy [[Special:Diff/333255|333255]] van [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid 333389 wikitext text/x-wiki {{Infobox skryver|name=Sape Zwama|geboaren=[[25 febrewaori|25 feberwoarie]] [[1911]]|störven=[[31 meert]] [[1998]]|land=[[Nederlaand]]|språke=[[Grunnegs|Grönnegers]] ([[Westerkertiers|Westerkwartiers]])|styl=Streekverhoalen}} '''Sape Zwama''' (Kommerziel, [[25 febrewaori|25 feberwoarie]] [[1911]] - [[Grunnen (stad)|Stad]], [[31 meert]] [[1998]]) was n soldoat en [[Literatuur|schriever]] die ien Grunnen bijnoam bekind was om zien [[Westerkertiers|Westerkwartierse]] schrieverij. Hij begon eerst op loatere leeftied te schrieven, noa dat zien vrauw uut tied kommen was. Hij het uutendelek nog n koppel vertelsel en streekromans uutbrocht. Zien verhoalen werren waardeerd en hij het dr ok priezen veur wonnen. Tegelieks wer et ok slim bekritiseerd, wat et veur veur hum n zetje stoer moakt het verder te schrieven. Zwama het tiedens Tweede Wereldoorlog onderdoken zeten en het doarnoa ok nog n zetje ien Nederlands Indië woond.<ref>Berthe A. Zwama. Nederlandse Poëzie Encyclopedie. 21 december 2016. https://nederlandsepoezie.org/dichters/z/zwama.html</ref> == Schrieverij == Zwama begon met te schrieven op loatere leeftied, noamelk noa zien zeuventegste. Dit noa et winnen van n verhoalenwedstried van de Literaire Kring van [[Leek (Grönnen)|de Leek]]. Hoewel er ien die tied al laank ien Stad woonde, schreef er ien e toal van zien thuus; et Westerkwartiers van Kommerziel, niet ver van Gruupskerk. Zien wark wer bijnoam ien [[Toal en Taiken]] en [[Krödde (tiedschrift)|Krödde]] publiceerd as lözze vertelsels. n Deel van dizze verhoalen zollen loater nog ien n boek '<nowiki/>''Op Slag van Twaalf''<nowiki/>' verschienen. Ok werden goenent van zien verstelsels bij et programma 'Sloaperstil' van [[Radio Noord]] verteld. Ien 1988 wer zien streekroman ''<nowiki/>'Toen t Polderdiepke dicht lag''' uutbrocht, met n verhoal over et leven op n boerenploats ien e twintegerjoaren.<ref>De schriever Sape Zwama. Ik proat plat, doe ok?. De Streekkrant. 22 feberwoarie 2018. https://www.destreekkrant.nu/nieuws/ik-proat-plat-doe-ok-/48629/de-schriever-sape-zwama</ref> Veur zien schrieverij wer Zwama ien 1992 ok nog de [[Literaire Pries]] van [[Stichting t Grunneger Bouk]] uutlangd. Begrootelek het de jury ien die tied kritiek kregen omreden Zwama's wark zol de pries niet weerd wezen. Toch is zien stiel over et algemeen goed ontvangen. Ien Toal en Taiken wodt et bijveurbeeld omschreven met n eenvoudegheid die "waarmte en bekoren" bringt.<ref>Sape Zwama. Centrum Groninger Taal & Cultuur. 30 juli 2018. https://cgtc.nl/sape-zwama/</ref> == Bibliografie == * ''Toen t Polderdiepke dicht lag'' (1988), [[Amsterdam]]: CHEV * ''Op Slag van Twaalf'' (1996), [[Scheemde]]: Stichting t Grunneger Bouk<br />{{dia|Schreven ien t [[Zuud-Westerkwartiers]]}} {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Zwama, Sape}} [[Kategorie:Grunnegs artikel]] [[Kategorie:Schriever ien t Grunnegs]] ofa8xscizn6gg06mbs7s24v2q87pw8b 0 35611 333401 333335 2026-09-05T21:06:39Z Bdijkstra 3584 Versy [[Special:Diff/333228|333228]] van [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid 333401 wikitext text/x-wiki {{Infobox skryver|name=Luitjen Kuipers|geboaren=[[10 meie|10 mei]] [[1921]]|störven=[[5 jannewaori|5 jannewoarie]] [[2007]]|skuulname=Luut van 't Sielje|land=[[Nederlaand]]|språke=[[Nederlaands]], [[Grunnegs|Grönnegers]]}} '''Luitjen Kuipers''' (Lauwersziel, [[10 meie|10 mei]] [[1921]] - Gruupskerk, [[5 jannewaori|5 jannewoarie]] [[2007]]) beter bekind onner zien pseudoniem '''Luut van 't Sielje''', was n [[Grunnen (provìnzie)|Grönneger]] [[Literatuur|schriever]] die veul publiceerd het over et zwoare leven van aarbeiders ien, en over olde verhoalen uut de Grönneger [[Polder|polders]]. Doarnoast is er ok bekind om n koppel publikoaties van verhoalen ien et [[Westerkertiers|Westerkwartiers]]. == Schrieverij == Van 't Sielje het altied as waarkmeester ien febrieken warkt en het eerst rond zien pensioen begund met schrieven. Er is bijnoam bekind worden met zien waarken over historiese verhoalen over et aarbeidersleven ien Grönnen, woaronder ok zien geboortegrond Lauwersziel en ploatsen doarom toe.<ref>Toal: West-Groningen; Luut van 't Sielje. Siemon Reker. Augustus 2005. In Boekvorm Uitgevers bv, Assen. ISBN: 90-77548-30-0. 61</ref> Noast et schrieven van dizze verhoalen, moek hij sums ok zulf de schilderkes dr bij. Van 't Sielje het noa dizze waarken nog n koppel publikoaties ien et Westerkwartiers uutbrocht ien eigen beheer. === Toalgebruuk === Wat bij zien Westerkwartierse schrieverij opvaalt, is dat zien toalgebruuk dudelek uut et [[Perveencie Frieslaand|Fries]]-Grönneger grinsgebied komt. Et dialekt van Lauwersziel het eigenschappen die ien e rest van et [[Westerkertier|Westerkwartier]] niet gangboar bennen. Veurbelden hiervan bennen ''wêr'' en ''dêr'' woar ien et algemeen Westerkwartiers voaker ''woar'' en ''doar'' bruukt worden. Dit zol er ien loatere publikoaties veraandern.<ref>Luut van t Sielje (1921-2007). Stichting Mien Westerkwartier. 20 feberwoarie 2010. https://www.mienwesterkwartier.nl/luut-van-t-sielje/</ref> == Bibliografie == === [[Nederlaands]] === * ''Aan de zee ontrukt - Historische Verhalen van Lauwerzijl en omgeving'' (1987), [['t Ogeveine|Hoogeveen]]: Van Genne * ''Licht en schaduw in de polder. Autobiografie uit de Nieuwe Ruigezandster Polder'' (1987), [[Zuudhörn]]: Danhoff * ''Het begon in een uitgeroeid nest - Gebeurtenissen uit de jaren 1940-1945 in de Groninger contreien - Autobiografie'' (1989), Gruupskerk: Luitjen Kuipers === Westerkwartiers === * ''Hoe gijt t met dij? - Komische verhoalen schreven ien e streektoal van t Westerketier'' (1990), Gruupskerk: Luitjen Kuipers * ''t Wad zunder dieken. Olle verhoalen uut de Noord-Westhoek geromantiseerd en schreven ien e toal van t Westerketier'' (1992), Gruupskerk: Luitjen Kuipers * ''Dit is de leste'' (1997), Gruupskerk: Luitjen Kuipers {{dia|Schreven ien t [[Zuud-Westerkwartiers]]}} {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Sielje, Luut van t}} [[Kategorie:Grunnegs artikel]] [[Kategorie:Schriever ien t Grunnegs]] c3qxhu398ai4mnxnl3d0cjp97rr4fg8 0 35623 333387 333231 2026-09-05T20:56:29Z Bdijkstra 3584 Versy [[Special:Diff/333231|333231]] van [[Special:Contributions/Jcb|Jcb]] ([[User talk:Jcb|oaverleg]]) weaderümmedraid 333387 wikitext text/x-wiki {{Infobox |kop=Mien Toentje |subkop1=Album van [[Ede Staal]] |head1_1='''Oetbracht''' |item1_1=[[1 december]] [[1984]] |head1_2='''Opnomen''' |item1_2=1984, Flowertree Studio, [[Skoonebeek|Schoonebeek]] |head1_3='''Genre''' |item1_3=Levenslaid, Volksmeziek |head1_4='''Duur''' |item1_4=39:20 |head1_5='''Label''' |item1_5=Mollebone Music |head1_6='''Produsìnt''' |item1_6=Ede Staal, Engbert Gruben, Koos Hindriks |head1_7='''Hoesontwaarp'''|item1_7=Klaas Staal }} '''''Mien Toentje''''' is n [[Album (musik)|LP]] oet [[1984]] van de [[Grunnen (provìnzie)|Grunneger]] [[Zangkeunst|zaanger]] [[Ede Staal|Ede Stoal]]. t Is zien eerste ploat ien noavolging van t lieknoamege verske ''Mien Toentje'', dat de herkenningsmelodie was van de toenrebriek op [[RTV Noord|Roadio Noord]]. t Album is nog wieder vernuimd deur t verske ''het het nog nooit zo donker west''.<ref>Ede Staal - Mien Toentje. Discogs. Roadpleegd op 16 april 2026. https://www.discogs.com/release/546739-Ede-Staal-Mien-Toentje?srsltid=AfmBOoqu1p37t2nnhzDTmbDg68ou5qPRj5XLtSOOz1jU5Yb0WhxgC4ts</ref> == Achtergrond == Stoal wer omtrint [[1981]] ontdekt deur Engbert Gruben tou dij n koppel opnoames van Stoal heurd haar. Gruben haar t dr stoer met Stoal ien de studio te kriegen, mor het hom oetendelk zo wied kregen met n koppel herkenningsmelodieën veur Roadio Noord te begunnen. Veur de toenrebriek van Melle Wachtmeester het stoal dou ''Mien Toentje'' moakt. De meziek sluig aan bie minsen en dou Gruben Stoal endelk oet de klaai trokken haar, begunnen opnoames ien Flowertree Studio ien [[Skoonebeek|Schoonebeek]].<ref>Ede Staal, Credo - Zien bestoan [22-7-2011] - RTV Noord. 23:40-26-45. Youtube. 32 juli 2011. https://www.youtube.com/watch?v=i1wJ-hZM7fw</ref> t Album is oetbrocht op t label Mollebone Music, gerund deur Ede Stoal en zien kameroad Kloas Stoal (gain femilie). Veural ien pervìnzie, mor ook doar boeten, dee LP et machteg best en wui de oploage veur Grönneger begrippen aibels groot.<ref>Ede Staal. Poparchief Groningen. Roadpleegd op 17 april 2026. https://poparchiefgroningen.nl/zoeken?mizig=398&miadt=5&miaet=14&micode=POPACTS&minr=12994709&miview=ldt</ref> Kloas het ook de foto moakt van de hoes van t album; n Grönneger boerderij ien Nij Beerte woar Ede woont het (en woar zien jonkje Jelger geboren is).<ref>Ede Staal, Credo - Zien bestoan [22-7-2011] - RTV Noord. 1:15:00-1:16:50. Youtube. 32 juli 2011. https://www.youtube.com/watch?v=i1wJ-hZM7fw</ref> == Ienhold van t album == Alle verskes schreven deur Ede Stoal. {| class="wikitable" |+Eerste ziede !No. !Titel !Duur |- |1. |Mien Toentje |2:50 |- |2. |Het Het Nog Nooit Zo Donker West |4:34 |- |3. |Grunnegers Veur Gevordenen |3:28 |- |4. |Doar Bluit Mien Eerappellaand |3:22 |- |5. |Wat Moakt Het Oet |3:03 |- |6. |Genoat |3:11 |} {| class="wikitable" |+Twaide ziede !No. !Titel !Duur |- |7. |Credo-Mien Bestoan |3:09 |- |8. |Vrouger |2:45 |- |9. |Het Hoogelaand |2:27 |- |10. |Het Twijde Perron |3:21 |- |11. |Geef Mie Dien Blues |3:37 |- |12. |Zo Mouvve T Holn |3:28 |} == Personeel == '''Meziek''' * Ede Stoal - Zaang * Henk Bemboom - [[Piano|Pioano]], harmonikoa '''Produktie''' * Ede Stoal - Produsìnt * Engbert Gruben - Produsìnt * Koos Hindriks - Produsìnt * Jan Bloemsma - Technikus '''Ontwaarp''' * Klaas Staal - [[Fotografie|Fotogroaf]] {{Appendix}} [[Kategorie:Grunnegs_artikel]] [[Kategorie:Grunnen]] [[Kategorie:Streektaolmuziek]] mkaletkt0ef353fcrqffv93k94rj2qr