Wikipedia ndswiki https://nds.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:H%C3%B6%C3%B6ftsiet MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Media Spezial Diskuschoon Bruker Bruker Diskuschoon Wikipedia Wikipedia Diskuschoon Bild Bild Diskuschoon MediaWiki MediaWiki Diskuschoon Vörlaag Vörlaag Diskuschoon Hülp Hülp Diskuschoon Kategorie Kategorie Diskuschoon Portal Portal Diskuschoon TimedText TimedText talk Modul Modul Diskussion Veranstaltung Veranstaltung Diskussion 0 21475 1066102 1054736 2026-05-21T10:04:28Z ~2026-30534-57 62179 Mett 1066102 wikitext text/x-wiki [[Bild:Hans Zimmer.png|thumb|Hans Zimmer (2006)]] '''Hans Florian Zimmer''' (* [[12. September]] [[1957]] in [[Frankfort an’n Main]]) is en düütschen Komponist, de sik sünners dör sien [[Filmmusik]]en in groten Naam maakt hett. == Levensloop == Zimmer hett as Kind in’t Öllernhuus dat Klaveerspelen lehrt, wobi he aver blots för en korte Tiet en Schoolmeester dorto harr, wieldat he sik in Henblick op de Grundregeln för Klaveerspelers nich mit de Disziplin anfrünnen kunn, de de Schoolmeester infordert hett. In dat engelsche Internat [[Hurtwood House]]<ref>[http://www.hurtwood-house.co.uk/creative/theatrestudentsuccesses.htm theatrestudentsuccesses] {{Webarchiv|url=http://www.hurtwood-house.co.uk/creative/theatrestudentsuccesses.htm |wayback=20100111061513 |text=theatrestudentsuccesses |archiv-bot=2026-03-14 03:00:12 InternetArchiveBot }}</ref> hett he sien Abitur maakt. Blangenbi hett he in Musikgruppen as [[Krisma]] un [[Ultravox]] an’n [[Synthesizer]] seten, man en akademische musikaalsche Utbilln hett he nich dörlopen. Mett === Johren in England === Enn vun de 1970er Johren hett Zimmer Musikjingles för Warf komponeert un hett bi den Videoclip ''[[Video Killed the Radio Star]]'' vun [[The Buggles]] an’n Modular-Synthesizer mitarbeit. Warf- un Radio-[[Jingle]]s hett he in London in dat Studio [[Air Edel]] komponeert. Dor hett he den bekannten engelschen Filmmusik-Komponisten [[Stanley Myers]] drapen un is 1980 sien Assistent worrn. Vun em hett Hans Zimmer veel över dat Komponeeren för [[Orchester]] lehrt. Und dör jemehr Tosamenarbeit hett immer ok eerste lüttere Opdrääg för egen Filmmusiken kregen. In de 1980er Johren hett he gau Acht op sik togen dör de Musiken to Filmen as ''Driving Miss Daisy''. === Spood in Hollywood === De Ehfru vun den Speelbaas [[Barry Levinson]] hett de Filmmusik to den Film ''A World Apart'' köfft. Dorophen hett se ehrn Mann anraat, mit Zimmer tosamentoarbeiten bi sien kamen Film ''Rain Man''. För de Musik to den Film hett Zimmer 1989 sien eerste Oscarnomineeren kregen. Anfang vun de 1990er Johren weer Zimmer vör allen vun wegen sien ne’e Kombinatschoon vun Orchester- un Synthesizermusik bekannt. Mit [[Ridley Scott]] sien ''Black Rain'' un [[Ron Howard]] sien ''Backdraft'' hett he en ganz ne’en, egenen Stil entwickelt, Actionfilmen to vertonen. Sünners ''Backdraft'' gellt as en [[Mielensteen]] in de Filmmusikhistorie: Zimmer harr sik överleggt, den Film mit en so nöömten „Wall-to-Wall Score“ to vertonen, dat bedüüt, den gröttsten Deel vun’n Film mit Musik to ünnerleggen. Dormit hett he den Prototyyp för vele latere Actionfilmmusiken in Hollywood sett. De Stilitik, de groff op en mächtig Hööftthema, rhythmische Actionmotiven un langsome Afsnitten för de beiden Hööftfiguren baseert, is later in tallriek annere Filmen wedder opgrepen worrn.<ref name="FSM-Quelle">Jonathan Z. Kaplan: „101 Great Film Scores on CD: Backdraft (1991)“. In: ''Film Score Monthly'' (Vol. 5, Nr. 9/10; November/Dezember 2000).</ref> Mit ''A World Apart'' un ''The Power of One'' harr Zimmer al Musik schreven, de afrikaanschen Influss harr. Dat weer ok en Grund, worüm Zimmer anstellt weer, de Musik to den [[Walt Disney|Walt-Disney]]-Tekentrickfilm ''The Lion King'' to komponeeren. Dör de Tosamenarbeit mit [[Lebo M]] is dor en veel achte Musik bi rutkamen, de afrikaansche Kläng mit traditschonell Orchestermusik kombineert. De Filmmusik to den Film gellt as een vun de meistverköfften bit hüüt. 1995 hett Zimmer dorför den [[Oscar]] för de [[Oscar/Best Filmmusik|Beste Filmmusik]] kregen. Tohopen mit sien Partner [[Jay Rifkin]] hett Zimmer Mitt vun de 1980er Johren dat Filmmusikstudio [[Media Ventures]] grünnt. He hett 2003 na en Rechtsstriet mit Rifkin das Geschäft mit sien Ünenrnehmen [[Remote Control Productions]] övernahmen. Dat is en Oort Talentsmeed, woneem ok enige annere Filmmusik-Komponisten arbeiten doot, as to’n Bispeel [[Steve Jablonsky]], [[James Dooley]], [[Heitor Pereira]] oder [[Geoff Zanelli]]. To de bekanntesten ehmoligen Komponisten bi Remote Control Productions tellt [[Klaus Badelt]], [[John Powell (Komponist)|John Powell]], [[Nick Glennie-Smith]], [[Mark Mancina]] und [[Harry Gregson-Williams]]. Vundaag leevt un arbeit Zimmer in [[Los Angeles]] un höört to de Filmkopmonisten mit den gröttsten Spood un Influss vun de Hollywood-Historie. Na’n Afluss vun de Arbeit to den Film ''The Dark Knight'' plaant Zimmer en poor Konzerten to geven.<ref name="STnet206">http://www.soundtrack.net/features/article/?id=206</ref> === Tokamen Projekten === Wat bi Zimmer tokamen ansteiht is eerstmol ''The Dark Knight'', womit de Film ''Batman Begins'' wietergeiht. Bito staht de Animatschoonsfilm ''Kung Fu Panda'' un ''Frost/Nixon'', de Verfilmen vun’t Theaterstück mit den glieken Naam an.<ref name="GSA">http://gsamusic.com/Composers/ZIMMER.pdf {{Webarchiv|url=http://gsamusic.com/Composers/ZIMMER.pdf |wayback=20070928180746 |text=— |archiv-bot=2026-03-14 03:00:12 InternetArchiveBot }}</ref><ref name="UFS">https://web.archive.org/web/20080421040734/http://upcomingfilmscores.blogspot.com/2008/03/hans-zimmer-john-powell-kung-fu-panda.html</ref> == Stil == En Kennteken för Hans Zimmer is de Bruuk vun ethnischen Musikinstrumenten as to’n Bispeel dat [[Duduk]] in ''Gladiator'' speelt vun den armenschen Dudukspeler [[Dschiwan Gasparjan]], Flöten in ''Beyond Rangoon'' oder [[Taiko]]s in ''The Last Samurai''. Dorto höört ok Kompositschonen mit afrikaanschen Influss as in ''A World Apart'', ''The Power of One'', ''The Lion King'' oder ''Black Hawk Down'', aver ok Musik to Kummedien as ''As Good as it Gets'' oder ''Tricks''. He arbeit regelmatig mit de Speelbasen [[Ridley Scott]], [[James L. Brooks]], [[Gore Verbinski]] un [[Penny Marshall]] tosamen. As een vun sien besten Warken tellt de Musik to den Film ''The Thin Red Line''. Zimmer sülvst betekent [[Ennio Morricone]] as sien gröttst Vörbild. Zimmer arbeit faken mit de glieken Musikers tosamen. In vele Musiken warrt to’n Bispeel een [[Gitarr]] vun [[Heitor Pereira]] speelt oder een [[Cello]] vun [[Martin Tillmann]]. Zimmer komponeert faken al lang vör’t Anfangen vun Film [[Suite (Musik)|Suiten]], de all wichtigen Bestanddelen vun de latere Filmmusik bargt.<ref>http://hans-zimmer.com/fr/media/gent/book3.jpg</ref> Gegen Enn vun de Produkschon deent disse Suiten as Grundlaag för de Musik, de direkt to dat Bild schreven warrt. Man ok de Suiten sülvst warrt tomeist as Deel vun de Filmmusik bruukt, as to’n Bispeel de Titel 9 bit 13 vun de Musik to ''The Da Vinci Code'', de de vun Zimmer schreven Suite dorstellt.<ref>[http://www.soundtrack.net/features/article/?id=205 SoundtrackNet : Interview – Hans Zimmer – Part 1]</ref> In en Interview verklort Zimmer sülvst sien Vörgahnswies: Mit de modern Reeknertechnik kann en Film ok in letzte Minuut noch bannig ännert warrn, dat he keen groten Sinn mehr dorachter sütt, to töven bitdat de Produkschoon un de [[Snitt (Film)|Snitt]] vun Film fardig sünd nu denn eerst mit dat Komponeeren antofangen. Beter is dat ut sien Sicht, as de Makers op disse Wies en Grundlaag to’n Arbeiten hebbt un de Musik villicht sogor mehr Influss op den Stil vun’n Film hett.<ref name="STnet206"/> Faken helpt sünners to’n Enn vun en Filmprodukschoon hen annere Komponisten Zimmer bi sien Musik, dordör dat se för em Delen op de Grundlaag vun sien Suiten un musikaalsch Ideen för’t Orchester ümsetten doot, arrangeert oder ok komponeert. Disse Tosamenarbeit is bi enige Filmmusik-Anhangers ümstreden, in Hollywood aver nich roor. <ref>[http://www.cinescape.com/0/Editorial.asp?this_cat=Music+%26+Audio&obj_id=49880&aff_id=0 Soothing The Savage Were-Rabbits] {{Webarchiv|url=http://www.cinescape.com/0/Editorial.asp?this_cat=Music+%26+Audio&obj_id=49880&aff_id=0 |wayback=20220813030243 |text=Soothing The Savage Were-Rabbits |archiv-bot=2026-03-14 03:00:12 InternetArchiveBot }}</ref> [[Rupert Gregson-Williams]] hett dorto in en Interview vertellt, dat faken de Ansicht herrscht, dat Zimmer för de Musik ehrt warrt, ofschoonst banig veel Lüüd an de Musik arbeit hebbt. He sülvst harr an verscheden Szenen to ''The Prince of Egypt'' arbeit, un all de Themen weern vun Zimmer schreven worrn. He harr de Opgaav hat, dat Thema to nehmen un inhaltlich in de Szeen intoarbeiten, man de drieven Kraft weer jümmer Zimmer wesen.<ref name="">http://www.moviemusicuk.us/rgwint.htm {{Webarchiv|url=http://www.moviemusicuk.us/rgwint.htm |wayback=20051031110616 |text=— |archiv-bot=2026-03-14 03:00:12 InternetArchiveBot }}</ref> Hans Zimmer komponeert aver nich blots, he övernimmt bi Filmen ok dat Utföhren as verantwoortlich Musikproduzent. == Filmografie (Utwahl) == {| class="Tabell sortable" border="1" cellspacing="0" |- align="left" style="align:center" ! Johr ! Originaltitel ! dt. Titel ! tosamen mit |- | 1988 | [[Rain Man]] | Rain Man | — |- | 1988 | [[A World Apart]] | Zwei Welten | — |- | 1988 | [[Taffin]] | Ein Mann wie Taffin | [[Stanley Myers]] |- | 1989 | [[Black Rain]] | Black Rain | — |- | 1989 | [[Driving Miss Daisy]] | Miss Daisy und ihr Chauffeur | — |- | 1990 | [[Green Card (Film)|Green Card]] | Green Card – Schein-Ehe mit Hindernissen | — |- | 1990 | [[Tage des Donners]] | Days of Thunder | — |- | 1990 | [[Bird on a Wire]] | Ein Vogel auf dem Drahtseil | — |- | 1991 | [[Thelma & Louise]] | Thelma & Louise | — |- | 1991 | [[Regarding Henry]] | In Sachen Henry | — |- | 1991 | [[Backdraft]] | Backdraft – Männer, die durchs Feuer gehen | — |- | 1992 | [[A League of Their Own]] | Eine Klasse für sich | — |- | 1992 | [[The Power of One]] | Im Glanz der Sonne | — |- | 1993 | [[The House of Spirits]] | Das Geisterhaus | — |- | 1993 | [[Point of No Return]] | Codename: Nina | — |- | 1993 | [[Cool Runnings]] | Cool Runnings – Dabei sein ist alles | [[Nick Glennie-Smith]] |- | 1994 | [[The Lion King]] | Der König der Löwen | — |- | 1995 | [[Beyond Rangoon]] | Rangoon – Im Herzen des Sturms | — |- | 1995 | [[Crimson Tide]] | Crimson Tide – In tiefster Gefahr | — |- | 1996 | [[The Rock (Film)|The Rock]] | The Rock – Fels der Entscheidung | [[Nick Glennie-Smith]]<br />[[Harry Gregson-Williams]] |- | 1996 | [[Broken Arrow]] | Operation – Broken Arrow | — |- | 1997 | [[As Good as it Gets]] | Besser geht’s nicht | — |- | 1998 | [[The Thin Red Line]] | Der schmale Grat | — |- | 1998 | [[The Prince of Egypt]] | Der Prinz von Ägypten | — |- | 1999 | [[The Chill Factor]] | Der Chill-Faktor | [[John Powell (Komponist)|John Powell]] |- | 2000 | [[Mission: Impossible II]] | Mission: Impossible II | — |- | 2000 | [[Gladiator (Film)|Gladiator]] | Gladiator | [[Lisa Gerrard]] |- | 2001 | [[Black Hawk Down]] | Black Hawk Down | — |- | 2001 | [[Pearl Harbor (Film)|Pearl Harbor]] | Pearl Harbor | — |- | 2001 | [[Hannibal (2001)|Hannibal]] | Hannibal | — |- | 2002 | [[Spirit: Stallion of the Cimarron]] | Spirit – Der wilde Mustang | — |- | 2003 | [[The Last Samurai]] | Last Samurai | — |- | 2003 | [[Matchstick Men]] | Tricks | — |- | 2003 | [[Tears of the Sun]] | Tränen der Sonne | — |- | 2003 | [[Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl]] | Fluch der Karibik | [[Klaus Badelt]] |- | 2004 | [[Spanglish (Film)|Spanglish]] | Spanglish | — |- | 2004 | [[Shark Tale]] | Große Haie – Kleine Fische | — |- | 2005 | [[Der kleine Eisbär 2 – Die geheimnisvolle Insel]] | Der kleine Eisbär 2 – Die geheimnisvolle Insel | [[Nick Glennie-Smith]] |- | 2005 | [[Batman Begins]] | Batman Begins | [[James Newton Howard]] |- | 2006 | [[The Da Vinci Code]] | The Da Vinci Code – Sakrileg | — |- | 2006 | [[Pirates of the Caribbean: Dead Man’s Chest]] | Pirates of the Caribbean – Fluch der Karibik 2 | — |- | 2007 | [[The Simpsons Movie]] | Die Simpsons – Der Film | — |- | 2007 | [[Pirates of the Caribbean: At World’s End]] | Pirates of the Caribbean – Am Ende der Welt | — |- | 2008 | [[The Dark Knight]] | The Dark Knight | — |- | 2008 | [[Frost/Nixon]] | Frost/Nixon | — |- | 2009 | [[Angels & Demons]] | Illuminati | — |- | 2009 | [[Sherlock Holmes (2009)|Sherlock Holmes]] | Sherlok Holmes | — |- | 2010 | [[Inception]] | Inception | — |- | 2011 | [[Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides]] | Pirates of the Caribbean – Fremde Gezeiten | — |- | 2011 | [[Sherlock Holmes: A Game of Shadows]] | Sherlock Holmes – Spiel im Schatten | — |} == Utteken un Priesen == De Filmmusikwarken vun Hans Zimmer harrn veel Spood, wat sik ok in de velen Filmpriesen un Utteken wiesen deit, de Zimmer wunnen hett. Bit vundaag (<small>April 2012</small>) is Hans Zimmer mit mehr as föfftig Priesen ehrt worrn. Dorto kamt wietere üm un bi söventig Nomineeren, dorünner ok mehrmols för den ''Oscar''.<br />Uttekent worrn is he mit (Utwahl): * 1989: den ''[[BMI Film Music Award]]'' för ''Rain Man''. * 1992: den ''[[BMI Film Music Award]]'' för ''Backdraft''. * 1993: den ''[[Echo (Musikpries)|Echo]]'' in de Kategorie ''Best internatschonal Filmmusik'' för ''The House of Spirits''. * 1995: den ''[[Oscar]]'' in de Kategorie ''[[Oscar/Best Filmmusik|Beste Filmmusik]]'' för ''The Lion King''. * 1995: den ''[[Golden Globe]]'' in de Kategorie ''[[Golden Globe Award/Best Filmmusik|Beste Filmmusik]]'' för ''The Lion King''. * 1996: den ''[[Grammy]]'' in de Kategorie ''Best Kompositschoon för Film oder Feernsehn'' för ''Crimson Tide'' * 1996: den ''Richard Kirk Career Achievement Award'' vun de ''[[BMI Film & TV Awards]]'' * 1999: den ''[[Satellite Awards|Golden Satellite Award]]'' in de Kategorie ''Best Original Filmmusik'' för ''The Thin Red Line''. * 2000: den ''[[Joseph-Plateau-Filmprijs]]'' (Ehrenpries). * 2001: den ''[[Satellite Awards|Golden Satellite Award]]'' in de Kategorie ''Best Original Filmmusik'' (tosamen mit [[Lisa Gerrard]]) för ''Gladiator''. * 2001: den ''[[Golden Globe]]'' in de Kategorie ''[[Golden Globe Award/Best Filmmusik|Beste Filmmusik]]'' (tosamen mit [[Lisa Gerrard]]) för ''Gladiator'' * 2001: den ''[[Hollywood Film Award]]'' in de Kategorie ''Rutragen Leistung in de Filmmusik''. * 2003: den ''Ehrenpries för’t Levenswark'' vun’t ''[[National Board of Review]]'' för utermatig Leistung in Filmmusik. * 2004: den ''[[Satellite Awards|Golden Satellite Award]]'' in de Kategorie ''Best Original Filmmusik'' för ''The Last Samurai''. * 2006: den ''[[Düütsch Filmkritikerpries|Düütschen Filmkritikerpries]]'' in de Kategorie ''Beste Filmmusik'' (tosamen mit [[Nick Glennie-Smith]]) för ''Der Kleine Eisbär 2 – Die geheimnisvolle Insel''. * 2009: den ''[[Grammy]]'' in de Kategorie ''Best Kompositschoon för Film oder Feernsehn'' för ''The Dark Knight'' == Borns == <references/> == Weblenken == {{IMDb|PID=0001877|NAAM=Hans Zimmer}} * [http://www.hanszimmer.com/ Offizielle Websteed] (eng.) * [http://www.soundtrackcollector.com/catalog/composerdiscography.php?composerid=94 Diskografie vun Hans Zimmer bi Soundtrack Collector] (eng.) * [http://hans-zimmer.com/fr/media/hzdf.avi ''Hans Zimmer - Komponist in Hollywood'' (ZDF)] * [http://www.zdf.de/ZDFmediathek/inhalt/14/0,4070,3962702-5,00.html ''Hans Zimmer un sien Karibik-Piraten'' (ZDF)] {{DEFAULTSORT:Zimmer, Hans}} [[Kategorie:Mann]] [[Kategorie:Börger von Düütschland]] [[Kategorie:Komponist]] [[Kategorie:Filmmusik]] [[Kategorie:Dräger vun’t Bundsverdeenstkrüüz]] [[Kategorie:Boren 1957]] 528mq5co7suopan9ygyyfzmcb5p1srp 1066103 1066102 2026-05-21T10:04:35Z Icodense 29071 Ännern vun [[Special:Contributions/~2026-30534-57|~2026-30534-57]] ([[User talk:~2026-30534-57|Diskuschoon]]) rut un de Version vun [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] wedderhaalt 1054736 wikitext text/x-wiki [[Bild:Hans Zimmer.png|thumb|Hans Zimmer (2006)]] '''Hans Florian Zimmer''' (* [[12. September]] [[1957]] in [[Frankfort an’n Main]]) is en düütschen Komponist, de sik sünners dör sien [[Filmmusik]]en in groten Naam maakt hett. == Levensloop == Zimmer hett as Kind in’t Öllernhuus dat Klaveerspelen lehrt, wobi he aver blots för en korte Tiet en Schoolmeester dorto harr, wieldat he sik in Henblick op de Grundregeln för Klaveerspelers nich mit de Disziplin anfrünnen kunn, de de Schoolmeester infordert hett. In dat engelsche Internat [[Hurtwood House]]<ref>[http://www.hurtwood-house.co.uk/creative/theatrestudentsuccesses.htm theatrestudentsuccesses] {{Webarchiv|url=http://www.hurtwood-house.co.uk/creative/theatrestudentsuccesses.htm |wayback=20100111061513 |text=theatrestudentsuccesses |archiv-bot=2026-03-14 03:00:12 InternetArchiveBot }}</ref> hett he sien Abitur maakt. Blangenbi hett he in Musikgruppen as [[Krisma]] un [[Ultravox]] an’n [[Synthesizer]] seten, man en akademische musikaalsche Utbilln hett he nich dörlopen. === Johren in England === Enn vun de 1970er Johren hett Zimmer Musikjingles för Warf komponeert un hett bi den Videoclip ''[[Video Killed the Radio Star]]'' vun [[The Buggles]] an’n Modular-Synthesizer mitarbeit. Warf- un Radio-[[Jingle]]s hett he in London in dat Studio [[Air Edel]] komponeert. Dor hett he den bekannten engelschen Filmmusik-Komponisten [[Stanley Myers]] drapen un is 1980 sien Assistent worrn. Vun em hett Hans Zimmer veel över dat Komponeeren för [[Orchester]] lehrt. Und dör jemehr Tosamenarbeit hett immer ok eerste lüttere Opdrääg för egen Filmmusiken kregen. In de 1980er Johren hett he gau Acht op sik togen dör de Musiken to Filmen as ''Driving Miss Daisy''. === Spood in Hollywood === De Ehfru vun den Speelbaas [[Barry Levinson]] hett de Filmmusik to den Film ''A World Apart'' köfft. Dorophen hett se ehrn Mann anraat, mit Zimmer tosamentoarbeiten bi sien kamen Film ''Rain Man''. För de Musik to den Film hett Zimmer 1989 sien eerste Oscarnomineeren kregen. Anfang vun de 1990er Johren weer Zimmer vör allen vun wegen sien ne’e Kombinatschoon vun Orchester- un Synthesizermusik bekannt. Mit [[Ridley Scott]] sien ''Black Rain'' un [[Ron Howard]] sien ''Backdraft'' hett he en ganz ne’en, egenen Stil entwickelt, Actionfilmen to vertonen. Sünners ''Backdraft'' gellt as en [[Mielensteen]] in de Filmmusikhistorie: Zimmer harr sik överleggt, den Film mit en so nöömten „Wall-to-Wall Score“ to vertonen, dat bedüüt, den gröttsten Deel vun’n Film mit Musik to ünnerleggen. Dormit hett he den Prototyyp för vele latere Actionfilmmusiken in Hollywood sett. De Stilitik, de groff op en mächtig Hööftthema, rhythmische Actionmotiven un langsome Afsnitten för de beiden Hööftfiguren baseert, is later in tallriek annere Filmen wedder opgrepen worrn.<ref name="FSM-Quelle">Jonathan Z. Kaplan: „101 Great Film Scores on CD: Backdraft (1991)“. In: ''Film Score Monthly'' (Vol. 5, Nr. 9/10; November/Dezember 2000).</ref> Mit ''A World Apart'' un ''The Power of One'' harr Zimmer al Musik schreven, de afrikaanschen Influss harr. Dat weer ok en Grund, worüm Zimmer anstellt weer, de Musik to den [[Walt Disney|Walt-Disney]]-Tekentrickfilm ''The Lion King'' to komponeeren. Dör de Tosamenarbeit mit [[Lebo M]] is dor en veel achte Musik bi rutkamen, de afrikaansche Kläng mit traditschonell Orchestermusik kombineert. De Filmmusik to den Film gellt as een vun de meistverköfften bit hüüt. 1995 hett Zimmer dorför den [[Oscar]] för de [[Oscar/Best Filmmusik|Beste Filmmusik]] kregen. Tohopen mit sien Partner [[Jay Rifkin]] hett Zimmer Mitt vun de 1980er Johren dat Filmmusikstudio [[Media Ventures]] grünnt. He hett 2003 na en Rechtsstriet mit Rifkin das Geschäft mit sien Ünenrnehmen [[Remote Control Productions]] övernahmen. Dat is en Oort Talentsmeed, woneem ok enige annere Filmmusik-Komponisten arbeiten doot, as to’n Bispeel [[Steve Jablonsky]], [[James Dooley]], [[Heitor Pereira]] oder [[Geoff Zanelli]]. To de bekanntesten ehmoligen Komponisten bi Remote Control Productions tellt [[Klaus Badelt]], [[John Powell (Komponist)|John Powell]], [[Nick Glennie-Smith]], [[Mark Mancina]] und [[Harry Gregson-Williams]]. Vundaag leevt un arbeit Zimmer in [[Los Angeles]] un höört to de Filmkopmonisten mit den gröttsten Spood un Influss vun de Hollywood-Historie. Na’n Afluss vun de Arbeit to den Film ''The Dark Knight'' plaant Zimmer en poor Konzerten to geven.<ref name="STnet206">http://www.soundtrack.net/features/article/?id=206</ref> === Tokamen Projekten === Wat bi Zimmer tokamen ansteiht is eerstmol ''The Dark Knight'', womit de Film ''Batman Begins'' wietergeiht. Bito staht de Animatschoonsfilm ''Kung Fu Panda'' un ''Frost/Nixon'', de Verfilmen vun’t Theaterstück mit den glieken Naam an.<ref name="GSA">http://gsamusic.com/Composers/ZIMMER.pdf {{Webarchiv|url=http://gsamusic.com/Composers/ZIMMER.pdf |wayback=20070928180746 |text=— |archiv-bot=2026-03-14 03:00:12 InternetArchiveBot }}</ref><ref name="UFS">https://web.archive.org/web/20080421040734/http://upcomingfilmscores.blogspot.com/2008/03/hans-zimmer-john-powell-kung-fu-panda.html</ref> == Stil == En Kennteken för Hans Zimmer is de Bruuk vun ethnischen Musikinstrumenten as to’n Bispeel dat [[Duduk]] in ''Gladiator'' speelt vun den armenschen Dudukspeler [[Dschiwan Gasparjan]], Flöten in ''Beyond Rangoon'' oder [[Taiko]]s in ''The Last Samurai''. Dorto höört ok Kompositschonen mit afrikaanschen Influss as in ''A World Apart'', ''The Power of One'', ''The Lion King'' oder ''Black Hawk Down'', aver ok Musik to Kummedien as ''As Good as it Gets'' oder ''Tricks''. He arbeit regelmatig mit de Speelbasen [[Ridley Scott]], [[James L. Brooks]], [[Gore Verbinski]] un [[Penny Marshall]] tosamen. As een vun sien besten Warken tellt de Musik to den Film ''The Thin Red Line''. Zimmer sülvst betekent [[Ennio Morricone]] as sien gröttst Vörbild. Zimmer arbeit faken mit de glieken Musikers tosamen. In vele Musiken warrt to’n Bispeel een [[Gitarr]] vun [[Heitor Pereira]] speelt oder een [[Cello]] vun [[Martin Tillmann]]. Zimmer komponeert faken al lang vör’t Anfangen vun Film [[Suite (Musik)|Suiten]], de all wichtigen Bestanddelen vun de latere Filmmusik bargt.<ref>http://hans-zimmer.com/fr/media/gent/book3.jpg</ref> Gegen Enn vun de Produkschon deent disse Suiten as Grundlaag för de Musik, de direkt to dat Bild schreven warrt. Man ok de Suiten sülvst warrt tomeist as Deel vun de Filmmusik bruukt, as to’n Bispeel de Titel 9 bit 13 vun de Musik to ''The Da Vinci Code'', de de vun Zimmer schreven Suite dorstellt.<ref>[http://www.soundtrack.net/features/article/?id=205 SoundtrackNet : Interview – Hans Zimmer – Part 1]</ref> In en Interview verklort Zimmer sülvst sien Vörgahnswies: Mit de modern Reeknertechnik kann en Film ok in letzte Minuut noch bannig ännert warrn, dat he keen groten Sinn mehr dorachter sütt, to töven bitdat de Produkschoon un de [[Snitt (Film)|Snitt]] vun Film fardig sünd nu denn eerst mit dat Komponeeren antofangen. Beter is dat ut sien Sicht, as de Makers op disse Wies en Grundlaag to’n Arbeiten hebbt un de Musik villicht sogor mehr Influss op den Stil vun’n Film hett.<ref name="STnet206"/> Faken helpt sünners to’n Enn vun en Filmprodukschoon hen annere Komponisten Zimmer bi sien Musik, dordör dat se för em Delen op de Grundlaag vun sien Suiten un musikaalsch Ideen för’t Orchester ümsetten doot, arrangeert oder ok komponeert. Disse Tosamenarbeit is bi enige Filmmusik-Anhangers ümstreden, in Hollywood aver nich roor. <ref>[http://www.cinescape.com/0/Editorial.asp?this_cat=Music+%26+Audio&obj_id=49880&aff_id=0 Soothing The Savage Were-Rabbits] {{Webarchiv|url=http://www.cinescape.com/0/Editorial.asp?this_cat=Music+%26+Audio&obj_id=49880&aff_id=0 |wayback=20220813030243 |text=Soothing The Savage Were-Rabbits |archiv-bot=2026-03-14 03:00:12 InternetArchiveBot }}</ref> [[Rupert Gregson-Williams]] hett dorto in en Interview vertellt, dat faken de Ansicht herrscht, dat Zimmer för de Musik ehrt warrt, ofschoonst banig veel Lüüd an de Musik arbeit hebbt. He sülvst harr an verscheden Szenen to ''The Prince of Egypt'' arbeit, un all de Themen weern vun Zimmer schreven worrn. He harr de Opgaav hat, dat Thema to nehmen un inhaltlich in de Szeen intoarbeiten, man de drieven Kraft weer jümmer Zimmer wesen.<ref name="">http://www.moviemusicuk.us/rgwint.htm {{Webarchiv|url=http://www.moviemusicuk.us/rgwint.htm |wayback=20051031110616 |text=— |archiv-bot=2026-03-14 03:00:12 InternetArchiveBot }}</ref> Hans Zimmer komponeert aver nich blots, he övernimmt bi Filmen ok dat Utföhren as verantwoortlich Musikproduzent. == Filmografie (Utwahl) == {| class="Tabell sortable" border="1" cellspacing="0" |- align="left" style="align:center" ! Johr ! Originaltitel ! dt. Titel ! tosamen mit |- | 1988 | [[Rain Man]] | Rain Man | — |- | 1988 | [[A World Apart]] | Zwei Welten | — |- | 1988 | [[Taffin]] | Ein Mann wie Taffin | [[Stanley Myers]] |- | 1989 | [[Black Rain]] | Black Rain | — |- | 1989 | [[Driving Miss Daisy]] | Miss Daisy und ihr Chauffeur | — |- | 1990 | [[Green Card (Film)|Green Card]] | Green Card – Schein-Ehe mit Hindernissen | — |- | 1990 | [[Tage des Donners]] | Days of Thunder | — |- | 1990 | [[Bird on a Wire]] | Ein Vogel auf dem Drahtseil | — |- | 1991 | [[Thelma & Louise]] | Thelma & Louise | — |- | 1991 | [[Regarding Henry]] | In Sachen Henry | — |- | 1991 | [[Backdraft]] | Backdraft – Männer, die durchs Feuer gehen | — |- | 1992 | [[A League of Their Own]] | Eine Klasse für sich | — |- | 1992 | [[The Power of One]] | Im Glanz der Sonne | — |- | 1993 | [[The House of Spirits]] | Das Geisterhaus | — |- | 1993 | [[Point of No Return]] | Codename: Nina | — |- | 1993 | [[Cool Runnings]] | Cool Runnings – Dabei sein ist alles | [[Nick Glennie-Smith]] |- | 1994 | [[The Lion King]] | Der König der Löwen | — |- | 1995 | [[Beyond Rangoon]] | Rangoon – Im Herzen des Sturms | — |- | 1995 | [[Crimson Tide]] | Crimson Tide – In tiefster Gefahr | — |- | 1996 | [[The Rock (Film)|The Rock]] | The Rock – Fels der Entscheidung | [[Nick Glennie-Smith]]<br />[[Harry Gregson-Williams]] |- | 1996 | [[Broken Arrow]] | Operation – Broken Arrow | — |- | 1997 | [[As Good as it Gets]] | Besser geht’s nicht | — |- | 1998 | [[The Thin Red Line]] | Der schmale Grat | — |- | 1998 | [[The Prince of Egypt]] | Der Prinz von Ägypten | — |- | 1999 | [[The Chill Factor]] | Der Chill-Faktor | [[John Powell (Komponist)|John Powell]] |- | 2000 | [[Mission: Impossible II]] | Mission: Impossible II | — |- | 2000 | [[Gladiator (Film)|Gladiator]] | Gladiator | [[Lisa Gerrard]] |- | 2001 | [[Black Hawk Down]] | Black Hawk Down | — |- | 2001 | [[Pearl Harbor (Film)|Pearl Harbor]] | Pearl Harbor | — |- | 2001 | [[Hannibal (2001)|Hannibal]] | Hannibal | — |- | 2002 | [[Spirit: Stallion of the Cimarron]] | Spirit – Der wilde Mustang | — |- | 2003 | [[The Last Samurai]] | Last Samurai | — |- | 2003 | [[Matchstick Men]] | Tricks | — |- | 2003 | [[Tears of the Sun]] | Tränen der Sonne | — |- | 2003 | [[Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl]] | Fluch der Karibik | [[Klaus Badelt]] |- | 2004 | [[Spanglish (Film)|Spanglish]] | Spanglish | — |- | 2004 | [[Shark Tale]] | Große Haie – Kleine Fische | — |- | 2005 | [[Der kleine Eisbär 2 – Die geheimnisvolle Insel]] | Der kleine Eisbär 2 – Die geheimnisvolle Insel | [[Nick Glennie-Smith]] |- | 2005 | [[Batman Begins]] | Batman Begins | [[James Newton Howard]] |- | 2006 | [[The Da Vinci Code]] | The Da Vinci Code – Sakrileg | — |- | 2006 | [[Pirates of the Caribbean: Dead Man’s Chest]] | Pirates of the Caribbean – Fluch der Karibik 2 | — |- | 2007 | [[The Simpsons Movie]] | Die Simpsons – Der Film | — |- | 2007 | [[Pirates of the Caribbean: At World’s End]] | Pirates of the Caribbean – Am Ende der Welt | — |- | 2008 | [[The Dark Knight]] | The Dark Knight | — |- | 2008 | [[Frost/Nixon]] | Frost/Nixon | — |- | 2009 | [[Angels & Demons]] | Illuminati | — |- | 2009 | [[Sherlock Holmes (2009)|Sherlock Holmes]] | Sherlok Holmes | — |- | 2010 | [[Inception]] | Inception | — |- | 2011 | [[Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides]] | Pirates of the Caribbean – Fremde Gezeiten | — |- | 2011 | [[Sherlock Holmes: A Game of Shadows]] | Sherlock Holmes – Spiel im Schatten | — |} == Utteken un Priesen == De Filmmusikwarken vun Hans Zimmer harrn veel Spood, wat sik ok in de velen Filmpriesen un Utteken wiesen deit, de Zimmer wunnen hett. Bit vundaag (<small>April 2012</small>) is Hans Zimmer mit mehr as föfftig Priesen ehrt worrn. Dorto kamt wietere üm un bi söventig Nomineeren, dorünner ok mehrmols för den ''Oscar''.<br />Uttekent worrn is he mit (Utwahl): * 1989: den ''[[BMI Film Music Award]]'' för ''Rain Man''. * 1992: den ''[[BMI Film Music Award]]'' för ''Backdraft''. * 1993: den ''[[Echo (Musikpries)|Echo]]'' in de Kategorie ''Best internatschonal Filmmusik'' för ''The House of Spirits''. * 1995: den ''[[Oscar]]'' in de Kategorie ''[[Oscar/Best Filmmusik|Beste Filmmusik]]'' för ''The Lion King''. * 1995: den ''[[Golden Globe]]'' in de Kategorie ''[[Golden Globe Award/Best Filmmusik|Beste Filmmusik]]'' för ''The Lion King''. * 1996: den ''[[Grammy]]'' in de Kategorie ''Best Kompositschoon för Film oder Feernsehn'' för ''Crimson Tide'' * 1996: den ''Richard Kirk Career Achievement Award'' vun de ''[[BMI Film & TV Awards]]'' * 1999: den ''[[Satellite Awards|Golden Satellite Award]]'' in de Kategorie ''Best Original Filmmusik'' för ''The Thin Red Line''. * 2000: den ''[[Joseph-Plateau-Filmprijs]]'' (Ehrenpries). * 2001: den ''[[Satellite Awards|Golden Satellite Award]]'' in de Kategorie ''Best Original Filmmusik'' (tosamen mit [[Lisa Gerrard]]) för ''Gladiator''. * 2001: den ''[[Golden Globe]]'' in de Kategorie ''[[Golden Globe Award/Best Filmmusik|Beste Filmmusik]]'' (tosamen mit [[Lisa Gerrard]]) för ''Gladiator'' * 2001: den ''[[Hollywood Film Award]]'' in de Kategorie ''Rutragen Leistung in de Filmmusik''. * 2003: den ''Ehrenpries för’t Levenswark'' vun’t ''[[National Board of Review]]'' för utermatig Leistung in Filmmusik. * 2004: den ''[[Satellite Awards|Golden Satellite Award]]'' in de Kategorie ''Best Original Filmmusik'' för ''The Last Samurai''. * 2006: den ''[[Düütsch Filmkritikerpries|Düütschen Filmkritikerpries]]'' in de Kategorie ''Beste Filmmusik'' (tosamen mit [[Nick Glennie-Smith]]) för ''Der Kleine Eisbär 2 – Die geheimnisvolle Insel''. * 2009: den ''[[Grammy]]'' in de Kategorie ''Best Kompositschoon för Film oder Feernsehn'' för ''The Dark Knight'' == Borns == <references/> == Weblenken == {{IMDb|PID=0001877|NAAM=Hans Zimmer}} * [http://www.hanszimmer.com/ Offizielle Websteed] (eng.) * [http://www.soundtrackcollector.com/catalog/composerdiscography.php?composerid=94 Diskografie vun Hans Zimmer bi Soundtrack Collector] (eng.) * [http://hans-zimmer.com/fr/media/hzdf.avi ''Hans Zimmer - Komponist in Hollywood'' (ZDF)] * [http://www.zdf.de/ZDFmediathek/inhalt/14/0,4070,3962702-5,00.html ''Hans Zimmer un sien Karibik-Piraten'' (ZDF)] {{DEFAULTSORT:Zimmer, Hans}} [[Kategorie:Mann]] [[Kategorie:Börger von Düütschland]] [[Kategorie:Komponist]] [[Kategorie:Filmmusik]] [[Kategorie:Dräger vun’t Bundsverdeenstkrüüz]] [[Kategorie:Boren 1957]] lw0ypq8b8ksys4lxj62i643ttmkjwpw 0 75021 1066093 1026773 2026-05-20T12:39:23Z Vysotsky 17833 + Bild 1066093 wikitext text/x-wiki [[Bild:Johann Ulrich Pauli, PA04845.jpg|thumb|Johann Ulrich Pauli]] '''Johann Ulrich Pauli''' (* [[6. Juni]] [[1682]] in [[Hamborg]]; † [[20. April]] [[1741]]) weer en [[Hamborg|Hambörger]] [[Senater (Hamborg)|Senater]]. Pauli is 1682 as Söhn von’n Avkaat Ulrich Pauli (1637–1699) in Hamborg boren.<ref name="Buek"/> He hett sik in’n April 1705 an de [[Universität Rostock]] för en Studium von de [[Juristeree]] inschreven<ref>[http://purl.uni-rostock.de/matrikel/100005887 Indrag] in dat [[Rostocker Matrikelportal]]</ref> un dor in’n September 1709 den [[Dr. jur.]] maakt.<ref name="Lexikon">[[Hans Schröder]]: ''[https://schroeder.sub.uni-hamburg.de/anz.php?search=P&vname=Pauli,+Johann+Ulrich&nr=2949&band=6&ej=1873 Lexikon der hamburgischen Schriftsteller.]'' Band 6, Hamburg 1873, Nr. 2949</ref> An’n 29. November 1719 is he Hambörger Senater worrn.<ref name="Buek"/> He weer von 1729 bet 1735 [[Amtmann]] von dat [[Amt Ritzbüttel]]. 1735 is Pauli Colonelherr in dat Katharinenregiment worrn. Pauli weer veer Maal verheiraadt.<ref name="Buek"/> He hett an’n 3. August 1710 Theodore Margaretha Schweder († 27. Januar 1715; Dochter von [[Georg Melchior Schweder]]) freet, an’n 31. Januar 1719 Dorothea Schramm († 7. November 1719), an’n 16. September 1720 Helena Ursula Schaffshausen (25. Oktober 1695–5. März 1723; Dochter von [[Julius Hinrich Schaffshausen]]) un an’n 24. Januar 1724 Anna Catharina Matsen († 3. Februar 1763).<ref name="Buek"/><ref name="Lexikon"/> Pauli harr ölven Kinner, von de meist all aver jung doodbleven sünd.<ref name="Buek"/> Blots de Kinner Anna Catharina (1726–1759) un [[Johann Ulrich Pauli (1727–1794)|Johann Ulrich]] (4. Dezember 1727–18. August 1794) sünd grootwussen.<ref name="Buek">[[Friedrich Georg Buek]]: ''[https://books.google.de/books?id=zWcAAAAAcAAJ&pg=PA116 Genealogische und biographische Notizen über die seit der Reformation verstorbenen hamburgischen Bürgermeister.]'' Meißner, Hamborg 1840, Sied 116</ref><ref name="Lexikon"/> == Footnoten == <references/>{{NDS wiki}}{{Normdaten}} {{DEFAULTSORT:Pauli, Johann Ulrich}} [[Kategorie:Mann]] [[Kategorie:Hamborg]] [[Kategorie:Jurist]] [[Kategorie:Boren 1682]] [[Kategorie:Storven 1741]] 5sd5ual8ogytrumn6nxk1yu3295wc8y 0 75548 1066099 1065919 2026-05-21T05:46:39Z CommonsDelinker 542 Replacing President_Ronald_Reagan_shaking_hands_with_Donald_Trump.jpg with [[File:President_Ronald_Reagan_Shaking_Hands_with_Donald_Trump_at_a_Reception_for_Members_of_The_"Friends_of_Art_and_Preservation_in_Embassies"_Foundation_in_The_Blue_Room_-_DPLA_- 1066099 wikitext text/x-wiki [[Datei:Official Presidential Portrait of President Donald J. Trump (2025).jpg|mini|Donald Trump (2025)]] [[Datei:Donald Trump official portrait.jpg|mini|Donald Trump (2017)]] [[Datei:Donald Trump Signature.svg|rechts|rahmenlos|Unnerschrift vun Donald Trump]] '''Donald John Trump''' [Utspraak: dɒnəld d͡ʒɒn trʌmp] (* [[14. Juni]] [[1946]] in [[Queens]], [[New York City]]) is en [[USA|US-]]amerikaanschen [[Unnernehmer]] un Politiker. He weer Kannedat vun de [[Republiekaansche Partei|Republikaners]] bi de Wahlen to'n US-[[Präsident (USA)|Präsidenten]] [[2016]]. Dor hett he, vun de meisten Umfragen unverwacht, gegen [[Hillary Clinton]] vun de [[Demokraatsche Partei|Demokraten]] bi wunnen un wurr an'n [[20. Januar]] [[2017]] in sien neet Amt as de 45. Präsident vun de USA inföhrt. He weer bit 20. Januar [[2021]] Präsident. Siet den 20. Januar [[2025]] is he de 47. Präsident. Vun [[1971]] af an weer he [[Chief Executive Officer|CEO]] vun de [[The Trump Organization|Trump Organization]]. Dor hannelt sik dat um en [[Mischkonzern]] mit en poor Dusend Anstellte bi. As en [[Tycoon]] in de [[Immobilien]]- un Unnerholensbranche is de Milliardär upfullen, wiel he sik fökener afsunnerlich upföhrt hett un jummerlos in'n Middelpunkt stahn wull. Sien Naam is amangs en [[Marke (Marketing)|Mark]] wurrn, as bi de [[Trump Tower]]s, de [[Hooghüüs]], de sien Naam dreegt. Noch bekannter wurrn is he, as he in't [[Feernsehn]] in de Sennen ''[[The Apprentice]]'' mitmaakt hett. Vör de Wahlen weer he een vun de bekanntesten Geschäftslüüd in de USA. In'n Juni [[2015]] harr he künnig maakt, he wull sik bi de Wahl to'n Präsidenten vun de USA an'n [[8. November]] 2016 vun de Republikaansche Partei upstellen laten. Dor möss he sik eerst mol to bi de Vorwahlen dörsetten. In'n Wahlkamp, de denn losgung, hett he sik ütert over illegal Inwannern in de USA, un hett vorslahn, eerst mol keen [[Islam|Muslime]] in de USA inreisen to laten. Dor hett dat bannig Thater um geven, un in de heelen Welt is dor over snackt wurrn. Toeerst harrn de mesten Politik-Facklüde em dat nich totroot, man he hett sik vun Enne Juli 2015 gegen sien parteiinternen Mitbewarvers dörsetten konnt un hett de meisten Vorwahlen twuschen Februar un Juni 2016 wunnen. Vun Enne Mai 2016 af an harr Trump de afsolute Mehrheit vun de Deligeerten achter sik un weer an'n [[19. Juli]] 2016 up den Parteidag vun de Republikaners in [[Cleveland (Ohio)|Cleveland]]/[[Ohio]] to'n offiziellen Kannedaten köört wurrn. == Sien Afkummst, wat he studeert hett un wat over sien Privatleven to seggen is == [[Datei:Donald Trump NYMA.jpg|miniatur|Donald Trump 1964 up de Militärakademie vun New York]] Donald Trump is dat veerte vun fiev Kinner vun den Immobilienunnernehmer [[Frederick Trump Jr.]] (1905–1999) un den sien Fro Mary Anne MacLeod (1912–2000). Sien Mudder weer de Dochter vun en [[Fischeree|Fischer]]<ref> Mary Pilon : [http://www.newyorker.com/news/news-desk/donald-trumps-immigrant-mother ''Donald Trump’s Immigrant Mother''] In: ''[[The New Yorker]].'' 24. Juni 2016 (engelsch).</ref> un stamm ut dat Dorp Tong up de [[Isle of Lewis]], de to [[Schottland]] tohören deit].<ref>Auslan Cramb: [http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/2098500/Donald-Trump-flies-to-Western-Isles-to-visit-mothers-home.html ''Donald Trump Flies to Western Isles to Visit Mother’s Home''] In: ''[[The Daily Telegraph]].'' 9. Juni 2008 (engelsch).</ref> Na sien Vadder hen weern sien Grootöllern [[Frederick Trump|Friedrich Trump]] un [[Elizabeth Christ Trump|Elisabeth Christ]] ut [[Kallstadt]] in de [[Palz (Region)|Palz]] (de höör dormols to dat [[Königriek Bayern]] to). De beiden weern na de [[USA]] hen utwannert.<ref>Gwenda Blair: ''Donald Trump: Master Apprentice.'' Simon & Schuster, New York 2005, ISBN 0-7432-7510-1, [https://books.google.de/books?id=AiFeQZhakXQC&pg=PA5 S. 5 f.]; Roland Paul: ''Der Amerika-Auswanderer Friedrich Trump aus Kallstadt und das Scheitern seiner Rückwanderung.'' In: ''Pfälzer Heimat.'' Band 67, 2016, S. 15–21.</ref><ref>[https://gedbas.genealogy.net/person/ancestors/1178251531 Ahnentafel, ausgestellt auf seinen vollbürtigen Bruder Frederick Christ Trump, auf gedbas.genealogy.net]</ref> Friedrich Trump weer en Cousin in’n tweeden Grad vun den Ketchup-Unnernehmer [[Henry John Heinz]], den sien Grootmudder Charlotta Louisa<ref>[https://gedbas.genealogy.net/person/show/1178251714 gedbas.genealogy.net]</ref> en boren Trump weer.<ref>Joshua Kendall: ''America’s Obsessives: The Compulsive Energy That Built a Nation.'' Grand Central Publishing, New York, Boston 2013, [https://books.google.de/books?id=Cf01AQAAQBAJ&pg=PT64 S. 64.]</ref> In en Interview hett Trump seggt, he weer stolt up „düt düütsche Bloot“.<ref>Hannelore Crolly: [https://www.welt.de/politik/deutschland/article145558110/Donald-Trump-King-of-Kallstadt.html ''Donald Trump, King of Kallstadt.''] In: ''[[Die Welt]].'' 24. August 2015.</ref> 1987 harr he in sien Book ''The Art of the Deal'' noch seggt, sien Grootvadder keem ut [[Sweden]]. Dor hett he mit füdder vertellt, wat sien Vadder sik in de Tieden vun’n [[Tweeden Weltkrieg]] utdacht harr.<ref>Donald J. Trump, Tony Schwartz: ''Trump. The Art of the Deal.'' Ballantine, New York 1987, ISBN 0-345-47917-3, [https://books.google.de/books?id=Ye6e_VxM00kC&pg=PA66 S. 66.]; gründlich dorto Andrew Kaczynski: [http://www.buzzfeed.com/andrewkaczynski/trump-mocks-warrens-native-american-heritage-claim-but-false ''Trump Mocks Warren’s Native American Heritage Claim, But Falsely Claimed His Family Was Swedish.''] In: ''[[BuzzFeed]].'' 17. August 2015 (engelsch).</ref> Vun [[1956]] bit [[1959]] besoch Trump de [[Kew-Forest School]] in New York. 1959 gung he dor af un keem an de [[New York Military Academy]] in [[Cornwall-on-Hudson]]. Dor hannel sik dat um en privat [[Internat]] bi, wo de Jugendlichen as Suldaten uptagen wurrn sünd. De Schoolmesters in Kew Forest harrn sik over em utlaten un sien Vadder meen, he konn sien Söhn nich mehr stüern.<ref >Michael D’Antonio: „Sei ein Killer“, Weltwoche 22/2016.</ref><ref>Internetborn [http://www.zeit.de/2016/22/donald-trump-usa-wahl-unternehmer-politik] Heike Buchter, [[Kerstin Kohlenberg]], [[Thorsten Schröder]], [[Eva Schweitzer]] : Das größte Ego Amerikas, in: [[Die Zeit]], 2016-05-19</ref> Up dat Internat weer Trump unbannig good in’n Sport un hett [[1964]] sien [[Highschool]]-Afsluss maakt. Achternah hett he [[Ökonomie|Weertschopswetenschoppen]] studeert. Vun 1964 bit [[1966]] weer he an de Fordham-University in New York un 1966 is he denn an de renommeerte [[Wharton School]] in [[Philadelphia]] annahmen wurrn.<ref>Valerie Strauss: [https://www.washingtonpost.com/news/answer-sheet/wp/2015/07/17/yes-donald-trump-really-went-to-an-ivy-league-school/ ''Yes, Donald Trump really went to an Ivy League school.''] In: ''[[The Washington Post]]'', 17. Juli 2015 (engelsch).</ref> As Studenten is Trump nich füdder upfullen. He hett ok nich gegen den [[Vietnamkrieg]] demonstreert, as annere Studenten. As he noch studeer, geev sien Vadder em as Startkapital 2 Mio. [[US-Dollar|Dollar]] un he gung bi, un köff ole boofällige Hüser, maak de wedder torecht un verköff de denn mit groten Gewinn<ref>Matt Viser: [http://www.bostonglobe.com/news/nation/2015/08/28/donald-trump-was-bombastic-even-wharton-business-school/3FO0j1uS5X6S8156yH3YhL/story.html ''Even in College, Donald Trump Was Brash.''] In: ''[[The Boston Globe]].'' 28. August 2015 (engelsch).</ref> Dat Studium hett he [[1968]] as [[Bachelor]] afslaten. Achterna hett he en [[Attest]] vun’n [[Dokter (Medizin)|Dokter]] kregen un möss nich to’n Wehrdeenst. Dor harrn se em unner Umstänn na [[Vietnam]] henstüert.<ref>Steve Eder, Dave Philipps: [http://www.nytimes.com/2016/08/02/us/politics/donald-trump-draft-record.html ''Donald Trump’s Draft Deferments: Four for College, One for Bad Feet.''] In: ''[[The New York Times]]'', 1. August 2016 (engelsch).</ref> Trump hett sülms seggt, he harr dor Maleschen harrt mit een oder mit beide Hacken: Dor weer an de Knaken en Buul wussen, de harr sik avers later torüch billt. [[Datei:Donald and Melania Trump.jpg|mini|Trump un sien drüdde Fro [[Melania Trump]] an‘n 8.&nbsp;Februar 2016. Dat weer de Avend vor de eersten Vorwahlen. Se staht hier up en Bühn in [[Manchester (New Hampshire)|Manchester]], [[New Hampshire]]]] [[1977]] hett he dat Model [[Ivana Trump|Ivana Marie Zelníčková]] ut [[Tschechien]] freet. De beiden hefft de Söhns [[Donald Trump Jr.|Donald Jr.]], nömmt Don, (*&nbsp;1977) un [[Eric Trump|Eric]] (* 1984) un de Dochter [[Ivanka Trump|Ivanka]] (* 1981) mit’nanner. [[1990]] hett sik dat Paar scheden laten.<ref>Internetborn: [http://www.nytimes.com/1990/12/12/nyregion/trumps-get-divorce-next-who-gets-what.html]Trumps Get Divorce; Next, Who Gets What? [[The New York Times]], 1990-12-12</ref> Vun [[1993]] bit [[1999]] weer he verhieraat mit de amerikaansche [[Schauspeler]]sche [[Marla Maples]]. Mit ehr hett he de Dochter Tiffany (* 1993) kregen. [[2005]] hett he dat Model [[Melania Trump|Melania Knauss]] ut [[Slowenien]] freet. [[2006]] is ehr Söhn Barron William to’e Welt kamen. sien beiden eersten Söhns Don un Eric un sien Dochter Ivanka hefft hüdigendags all en Positschoon heel boven in dat Familienunnernehmen ''The Trump Organization'' . Ivanka hett bovento noch Karriere maakt as Model. Achtmol is Trump amangs Grootvadder wurrn.<ref>[https://www.donaldjtrump.com/about/ About Donald J. Trump], donaldjtrump.com (engelsch)</ref> Trump höört to de [[Presbyterian Church (U.S.A.)|presbyteriaansche]] Marble Collegiate Church to, de to de [[Reformed Church in America]] tohören deit.<ref>Eugene Scott: [http://edition.cnn.com/2015/08/28/politics/donald-trump-church-member/ ''Church Says Donald Trump Is Not an ‘Active Member’.''] In: ''[[CNN]].'' 28. August 2015 (engelsch).</ref> Wat he gloven deit, hett he openbar vun den doren [[Paster]] [[Norman Vincent Peale]] overnahmen. Peale hett [[Christendom|christliche]] Ansichten tohopenknütt mit de säkulare Lehr vun dat „[[Positiv Dnken|Positive Denken]]“.<ref>Pascal-Emmanuel Gobry: [http://theweek.com/articles/634443/what-donald-trumps-religion ''What is Donald Trump’s religion?''] In: ''The Week'', 11. Juli 2016 (englisch); [[David Stebenne]]: [http://www.huffingtonpost.com/david-stebenne/donald-trumps-religious-b_b_11072346.html ''Donald Trump’s Religious Background and the 2016 Presidential Election.''] In: ''[[The Huffington Post]]'', 19. Juli 2016 (engelsch).</ref> Trump seggt sülms, he begeev sik heel un deel dat Smöken vun [[Zigarett]]en un drinkt ok keen [[Alkohol]]. Datt sien ollern Broder Fred [[1981]] vunwegen de [[Alkoholkrankheit]] sturven weer, harr em dor noch mehr vun overtüügt.<ref>Jason Horowitz: [http://www.nytimes.com/2016/01/03/us/politics/for-donald-trump-lessons-from-a-brothers-suffering.html ''For Donald Trump, Lessons From a Brother’s Suffering.''] In: ''[[The New York Times]].'' 2. Januar 2016 (engelsch).</ref> Trump sien Suster Maryanne Trump-Barry is [[Bundsrichter (USA)|Bundesrichtersche]] an den [[United States Court of Appeals]] (Appellatschonsgericht).<ref>Jason Horowitz: [http://www.nytimes.com/2015/08/19/us/politics/familiar-talk-women-from-donald-trump-sister.html ''Familiar Talk on Women, From an Unfamiliar Trump.''] In: ''New York Times.'' 18. August 2015 (engelsch).</ref> == Sien Weg in de Politik== [[Datei:President Ronald Reagan Shaking Hands with Donald Trump at a Reception for Members of The "Friends of Art and Preservation in Embassies" Foundation in The Blue Room - DPLA - 3c82cdc73bac5205a60dcc8834e9c8de.jpg|mini|Donald Trump (rechts) schuddelt den dormoligen Präsidenten [[Ronald Reagan]] de Hand (1987)]] [[Datei:Donald Trump by Gage Skidmore 3.jpg|mini|Trump snackt bi de [[Conservative Political Action Conference]] (2015)]] Vun de 1980er Johre af an hett sik Trump jummer wedder mol ütert to de Politik. [[1987]] hett he sik as Liddmaat vun de Republikaners inschrieven laten. [[1999]] gung he rover na de [[Independence Party of New York|Independence Party]]. Dat weer en [[Paat (Plant)|Paten]] vun [[Ross Perot]] sien [[Reform Party of the United States of America|Reform Party]]. [[2001]] gung he na de Demokraten, un [[2009]] is he wedder Liddmaat wurrn bi de Republikaners. Bit [[2012]] hen hett he sien Parteispennen meist to lieke Deele an de beiden groten Parteien verdeelt. Bovento hett he 100.000 [[US-Dollar]] an de [[Clinton Foundation]] geven, un hett sik lang Tied goot verstahn mit [[Hillary Clinton]].<ref>Nick Gass: [http://www.politico.com/story/2015/06/donald-trump-donations-democrats-hillary-clinton-119071.html ''Donald Trump Has Spent Years Courting Hillary and Other Dems.''] In: ''[[Politico]].'' 16. Juni 2015 (engelsch).</ref> Al [[1988]], [[2000]] (for de Reform Party) un [[2004]] (for de Demokraten) hett he simmelert, of he sik for de Wahlen to’n US-Präsidenten upstellen laten schall. [[2006]] (for de Demokraten) un [[2014]] (for de Republikaners) speel he mit den Gedanken, bi de Wahlen to’n [[Gouverneur vun New York]] an to treden.<ref>Cooper Allen: [http://onpolitics.usatoday.com/2015/06/15/donald-trump-president-campaign/ ''Donald Trump and White House Bids. A Long History of Not Running.''] In: ''[[USA Today]].'' 15. Juni 2015 (engelsch)</ref> Ok bi de Präsidentenwahlen vun [[2012]] hett he seggt, he konn sik dat woll vörstellen, an to treden, man in’n Mai [[2011]] hett he denn doch afseggt.<ref>{{Webarchiv|url=http://politicalticker.blogs.cnn.com/2011/05/16/breaking-trump-not-running-for-president/ |wayback=20150714164018 |text=''Trump Not Running for President.'' |archiv-bot=2026-03-14 01:27:05 InternetArchiveBot }} In: ''[[CNN]].'' 16. Mai 2011 (engelsch).</ref> En paar Weken vordem harr he vun Präsident [[Barack Obama]] verlangt, he schall sien Bortsorkunn opentlich utstellen. Dor hett he mit betwiefelt, ob Obama overhoop Präsident ween dröff<ref>Glenn Kessler: [http://www.washingtonpost.com/blogs/fact-checker/post/a-look-at-trumps-birther-statements/2011/04/27/AFeOYb1E_blog.html ''A Look at Trump’s ‘Birther’ Statements.''] In: ''[[The Washington Post]].'' 28. April 2011 (engelsch).</ref> In’n September 2016 hett he de Theorie, Obama weer nich in de USA up‘ Welt kamen, torüchnahmen.<ref>nytimes.com 16. September 2016: [http://www.nytimes.com/2016/09/17/us/politics/donald-trump-obama-birther.html Donald Trump Clung to ‘Birther’ Lie for Years, and Still Isn’t Apologetic]</ref> === He warrt Präsidenten-Kannedat 2016 === ==== He maakt künnig, dat he mitmaken will==== An’n [[16. Juni]] 2015 hett Trump künnig makt, dat he sik vun de Republikaners upstellen laten woll to de Wahlen um dat Amt vun den US-Präsidenten.<ref>Reid J. Epstein, Heather Haddon: [http://www.wsj.com/articles/donald-trump-to-unveil-plans-for-2016-presidential-race-1434448982 ''Donald Trump Enters 2016 Presidential Race. Reality-TV Personality and Real-estate Developer is 12th Candidate to Join Republican Race.''] In: ''[[The Wall Street Journal]].'' 16. Juni 2015 (engelsch).</ref> Trump hett verspraken, he woll dat upnehmen mit de groten Weertschopsmächte in de heelen Welt – gans anners, as de US – Politik. Bovento woll he gegen dat illegale Towannern wat doon. As groten Geschäftsmann buten de Machtzirkels in Washington verstunn he sik dor up. He hett noch toföögt, he würr „de basigste Arbäidssteed-Präsident“ ween, „den Gott jemols maakt hett“<ref>Annie Karni, Adam B. Lerner: [http://www.politico.com/story/2015/06/donald-trump-2016-presidential-run-119059.html ''Trump says he's running for president, really.''] In: ''[[Politico]].'' 16. Juni 2015 (engelsch).</ref> To sien [[Wahlspröök]] hett he dat Woort maakt: „Make America great again“ ( „Maak Amerika wedder groot“). Düssen Slogan harr al [[Ronald Reagan]] bi de Wahlen vun [[1980]] bruukt, man Trump harr dor de Rechten an kregen. ==== „Trump sien Sommer” ==== [[Datei:Mr Donald Trump New Hampshire Town Hall on August 19th, 2015 at Pinkerton Academy in Derry, NH by Michael Vadon 03.jpg|mini|hochkant|Trump bi’n Wahlkamp an’n 19. August 2015 in New Hampshire]] Mit sien butte [[Rhetorik]] hett Trump in dat Establishment vun sien egen Partei allerhand Lüüd gegen sik upbrocht. So weer de Senater [[John McCain]] bang, wat Trump segg, datt konn den rechten Flunken stark maken (de so nömmten „Mallbüdels“, up Engelsch de „crazies“),<ref>Ryan Lizza: [http://www.newyorker.com/news/news-desk/john-mccain-has-a-few-things-to-say-about-donald-trump ''John McCain Has a Few Things to Say About Donald Trump.''] In: ''[[The New Yorker]].'' 16. Juli 2015 (engelsch).</ref> wieldes annere Politikers, de gode Arbeit maakt harrn, an’e Siet schaven weert.<ref>Niall Stanage: [http://thehill.com/homenews/campaign/248113-trump-crowds-out-gops-second-tier ''Trump Crowds Out GOP’s Second Tier.''] In: ''The Hill.'' 16. Juli 2015 (engelsch).</ref> Bit Enn Juli hett Trump sik in Umfragen an de Top sett. An’n 30. Juli 2015 stunn he bi knapp 20 Perzent un harr dor Jeb Bush mit 13 un Scott Walker mit 12 Perzent al achter sik laten.<ref>Chuck Todd, Mark Murray, Carrie Dann: [http://www.nbcnews.com/meet-the-press/showdown-kentucky-could-be-last-obama-wars-n400976 ''A Showdown in Kentucky Could Be the Last of the Obama Wars.''] First Read. In: ''[[NBC]] News'', 30. Juli 2015 (engelsch).</ref> Lüüd, de up sien Siet stunnen, geev dat in meist all Deelen vun de Partei.<ref>Harry Enten: {{Webarchiv|url=http://fivethirtyeight.com/datalab/two-good-reasons-not-to-take-the-donald-trump-surge-seriously/ |wayback=20161129053428 |text=''Two Good Reasons Not To Take The Donald Trump ‘Surge’ Seriously.'' |archiv-bot=2026-05-20 00:35:54 InternetArchiveBot }} In: ''FiveThirtyEight.'' 16. Juli 2015 (engelsch).</ref><ref>Ben Schreckinger, Cate Martel: [http://www.politico.com/story/2015/07/the-mystery-of-the-trump-coalition-120269.html ''The Mystery of the Trump Coalition.''] In: ''[[Politico]].'' 17. Juli 2015 (engelsch).</ref> In de [[Soziale Medien|Sozialen Medien]] hefft mehr Lüüd na em keken, as na all annere Kannedaten in beide Parteien.<ref>Natalie Andrews: [http://blogs.wsj.com/washwire/2015/07/30/donald-trump-winning-facebook-by-a-landslide/ ''Donald Trump Winning Facebook by a Landslide.''] In: ''The Wall Street Journal,'' 30. Juli 2015 (engelsch).</ref> Vunwegen, datt he over den heelen Sommer hen jummerweg to sehn un to hören weer, hefft allerhand amerikaansche Medien vun „Trump sien Sommer“ (engelsch: „Summer of Trump“) snackt.<ref>Amy Walter: {{Webarchiv|url=http://cookpolitical.com/story/8676 |wayback=20150719100244 |text=''The Long, Trump Summer.'' |archiv-bot=2026-03-14 01:27:05 InternetArchiveBot }} In: ''[[Cook Political Report]].'' 15. Juli 2015 (englisch); [http://www.bloomberg.com/politics/articles/2015-09-22/no-the-summer-of-donald-trump-isn-t-over-yet ''No, the Summer of Donald Trump Isn’t Over Yet.''] In: ''[[Bloomberg L.P.|Bloomberg.com]].'' 22. September 2015 (engelsch).</ref> ==== Wo dat fudder gung==== Fudderhen stunn Trump in Umfragen an’e Top. In den [[Prognosenmarkt]] ''Pivit'' kladdern sien Chancen, datt he republikaanschen Kannedaten weern schall, vun 1 up 19 Perzent.<ref>Deena Zaru: [http://edition.cnn.com/2015/08/24/politics/donald-trump-gop-nomination-pivit/index.html ''Pivit Prediction: Odds of Trump Winning GOP Nomination Surge.''] In: ''[[CNN]].'' 24. August 2015 (engelsch).</ref> De ''[[New York Times]]'' meen, datt he so good in de Umfragen stunn, dat bedüüd noch heel un dall nix, vunwegen sunnerlich veel vun sien Anhängers noch gor nich wüssen, of se overhoop na de Wahl hengahn wollen.<ref>Nate Cohn: [http://www.nytimes.com/2015/08/27/upshot/theres-evidence-that-trumps-polling-support-is-overstated.html ''There’s Evidence That Trump’s Polling Support Is Overstated.''] In: ''The New York Times.'' 26. August 2015 (engelsch).</ref> In de drüdde Weeken vun’n Oktober is fökener bekannt maakt wurrn, datt midderwielen Deele vun dat Partei-Establishment dormit reken döen, Trump konn de Vörwahlen winnen.<ref>Byron York: [http://www.washingtonexaminer.com/panicked-establishment-readies-for-war-against-trump/article/2574454 ''Panicked Establishment Gets Ready for War Against Trump.''] In: ''[[The Washington Examiner]].'' 19. Oktober 2015 (engelsch).</ref> Dor höör u. a. [[Alex Castellanos]] to.<ref>Taegan Goddard: [http://politicalwire.com/2015/10/18/trump-can-win-the-gop-nomination/ ''Trump Can Win the GOP Nomination.''] In: ''The Political Wire.'' 18. Oktober 2015 (engelsch).</ref> Bi en Umfraag menen mehr as 40 Perzent un dor de düütliche Mehrheit vun de republikaanschen Wählers mit, Trump schall de Nomineern woll winnen. En halv Johr vordem harr dat noch nüms seggt.<ref>Philip Bump: [https://www.washingtonpost.com/news/the-fix/wp/2015/10/21/is-it-finally-time-to-concede-that-donald-trump-is-likely-to-win-the-gop-nomination/ ''Is it Time to Concede that Donald Trump Is Likely to Win the GOP Nomination?''] In: ''[[The Washington Post]].'' 21. Oktober 2015 (engelsch).</ref> [[Datei:Donald Trump 2016.jpg|mini|Donald Trump in’n Februar 2016 in [[Las Vegas]]]] An’n 26. Mai 2016 harr Trump bi de Vorwahlen 1.239 Delegeerte hoolt un dor de nödige Tall mit, datt he up den Parteikongress in [[Cleveland (Ohio)|Cleveland]] in’n Juli 2016 dör de Republikaansche Partei to’n Kannedaten for de Präsidentenwahlen upstellt weern schall.<ref>Internetborn: {{Webarchiv|url=http://bigstory.ap.org/article/6fb6b090e8734d8593c0dc65658a4afa/trump-reaches-magic-number-delegates-clinch-nomination |wayback=20161119065204 |text=— |archiv-bot=2026-03-14 01:27:05 InternetArchiveBot }} Delegates in hand, Trump says he’s got GOP nomination, vunStephen Ohlemacher, Jill Colvin, in: Associated Press, 2016-05-26</ref> ==== Republikaanschen Parteidag ==== [[Datei:Mike Pence (16066418144).jpg|mini|Upstellt to’n Viez: <br /> [[Michael Richard Pence|Mike Pence]]]] De Parteidag weer vun’n [[18. Juli|18.]] bit to’n [[21. Juli]] un hett stattfunnen in de ''Quicken Loans Arena'' in [[Cleveland (Ohio)|Cleveland]] in den [[US-Bundsstaat]] [[Ohio]]. De tokamen Kannedat möss vun de 2.472 Afordenten mit eenfacke Mehrheit wählt weern un bruuk also opminnst 1.237 Stimmen. Trump is dor denn an’n [[19. Juli]] mit 1.725 Stimmen to’n Präsidenten-Kannedaten nomineert wurrn. 721 Lüüd stimmen dor gegen em, dat weer de hööchste Tall vun Gegenstimmen bi en Convention siet [[1976]]. Trump hett dor den Gouverneur vun den Bundsstaat [[Indiana]], [[Michael Richard Pence|Mike Pence]] as [[Running Mate]], also as Viez-Präsidenten-Kannedaten, vörslahn. As Trump nomineert wurrn is, weer he siet [[Dwight David Eisenhower]] in’t Johr [[1952]] de eerste Mann, de Präsident weern woll, un vordem nie nich en Amt in de Politik harrt hett. Bovento is he siet den Afkaaten un Geschäftsmann [[Wendell Willkie]] in’t Johr [[1940]] de eerste Mann ween, de Präsident weern woll un vordem keen Mandat in de Politik un ok keen hogen Rang bi dat [[Militär]] harrt hett. ====Wahlkamp ==== Na denn republikaanschen Parteidag hett Trump bannig Achterwind kregen un konn sik hen un wenn in de Umfragen vör sien Gegenspelersche [[Hillary Clinton]] schuven. ==== Wahlsieg ==== [[Datei:Trump transition logo.png|mini|Trump sien Segel as ''President-elect'']] An’n Wahldag, dat weer de [[8. November]] [[2016]], konn Trump sik, anners, as de meisten Umfragen un Wahlprognosen vörutseggt harrn, gegen Clinton dörsetten. Den Grundsteen for sien Sieg hett he in den so nömmten [[Rust Belt]] in den [[Middelwesten]] leggt. Dor konn he in de Bundsstaten [[Michigan]], [[Wisconsin]] un [[Pennsylvania]], de mehrsttieds de [[Demokraatsche Partei (USA)|Demokraten]] kört, en Mehrheit winnen. Bovento hett he in de so nömmten [[Swing States]] as [[Florida]], [[Ohio]] un [[Iowa]], wo dat bi de Wahlen jummers hen un her geiht un mol de Republikaners, mol de Demokraten winnt, ok en Mehrheit up sik vereenen. In Ohio un Iowa hett he, gegen fröhere Wahlen over, en bannig düütlichen Vörsprung harrt. An’n lieken Avend hett Trump in New York en Rede to sien Sieg holen un sunnerlich rutstellt, he woll „de Präsident vun all Amerikaners“ ween.<ref>[http://www.tagesschau.de/ausland/trump-rede-105.html ''Staatsmännisch und versöhnlich – Trumps Rede''], Tagesschau, 9. November 2016 (engelsch)</ref> So, as dat de [[US-Verfaten]] vörsehn deit, hett he den [[Eed]] as US-Präsident an’n [[20. Januar]] [[2017]] afleggt. == Literatur == * Gwenda Blair: ''Donald Trump: Master Apprentice.'' Simon & Schuster, New York 2005, ISBN 0-7432-7510-1 [https://books.google.de/books?id=AiFeQZhakXQC&printsec=frontcover (Vorschau)]. * Wayne Barrett: ''Trump: The Deals and the Downfall''. HarperCollins, New York 1992. ISBN 0-06-016704-1. * Michael d'Antonio: ''Die Wahrheit über Donald Trump'', Econ, Berlin 2016, ISBN 978-3-430-20221-3 == Weblenken == * [http://www.trump.com/biography/ ''Donald J. Trump. Biography.''] In: ''Trump.com'' (Websteed vun sien Unnernehmensgrupp, engelsch). * [http://www.donaldjtrump.com/ Websteed for den Wahlkamp to'n US-Präsidenten 2016] * [http://www.askmen.com/men/business_politics/38_donald_trump.html Profil] bi ''Askmen.com'' (engelsch). * [http://www.who2.com/donaldtrump.html Profil] bi ''Who2.com'' (engelsch). ==Belege== <references/> {{US-Präsidenten}} {{DEFAULTSORT:Trump, Donald}} [[Kategorie:Mann]] [[Kategorie:Ünnernehmer]] [[Kategorie:New York]] [[Kategorie:Republikaansch Partei (USA)]] [[Kategorie:Boren 1946]] pym7520vgqdtd28fmygsaxol317cpxy 0 80358 1066098 1054389 2026-05-21T05:08:59Z CommonsDelinker 542 Replacing Four_Presidents_toasting_in_the_White_House_Blue_Room.jpg with [[File:Four_Presidents_(Reagan_Carter_Ford_Nixon)_Toasting_in_The_White_House_Blue_Room_Prior_to_Leaving_for_Egypt_and_President_Anwar_Sadat'S_Funeral_-_DPLA_-_928e0d0b0c40b2c0b698e5 1066098 wikitext text/x-wiki [[Datei:Gerald Ford.jpg|mini|Gerald Ford (1974)]] [[Datei:Gerald Ford Signature.svg|rahmenlos|rechts]] '''Gerald Rudolph Ford, Jr.''' (* [[14. Juli]] [[1913]] in [[Omaha]], [[Nebraska]]; † [[26. Dezember]] [[2006]] in [[Rancho Mirage]], [[Kalifornien]]; boren as ''Leslie Lynch King, Jr.'', nah [[Adoptschoon]] umnömmt) weer van 1974 bit 1977 de 38. Präsident vun de USA. He weer Liddmaat vun de Republikaansch Partei un wurr 1965 Fraktschonsvörsitter (Minority Leader) vun sien Partei in dat Repräsentantenhuus, dat he van 1949 bit 1973 anhörrn dee. Nah den Rückträe vun Viezpräsident [[Spiro Theodore Agnew]] an‘ 10. Oktober 1973 hett Präsident [[Richard Milhous Nixon|Richard Nixon]] Ford to’n neen Viezpräsidenten vun de USA nomineert. De US-Senat hett an‘ 27. November un dat Repräsentantenhuus an‘ 6. Dezember tostimmt. In‘ August 1974 is Präsident Nixon sülvst in‘ Toog vun den [[Watergate-Schandaal]] torüchtreeden. Ford wurr dordör Präsident. He weer dormit de eenzige, de weder as Präsidentschapskandidat noch as Viezpräsidentschapskandidat dör dat [[Electoral College|Wahlmännerkollegium]] wählt wurr. De Präsidentschapswahl in den USA in‘ November 1976 hett he in en knapp Entscheeden gegen den Demokraten [[James Earl Carter|Jimmy Carter]] verloren. De Präsidentschap vun Ford gung mit de Amtsinführen vun Jimmy Carter an‘ 20. Januar 1977 to Enn‘. Mit 93 Johren un fiev Maanden reck Ford dat bitlang hööchst Öller vun all US-Präsidenten. Sien 895 Daag<ref>Ünner Inbetrecken vun de Daten vun sien Amtsanträe un dat Utscheeden as komplett Daag weer Ford 896 Daag in‘ Amt.</ref> düern Präsidentschaft is de körtste vun all US-Präsidenten, de nich in‘t Amt storven sünd. == Fröhe Johren == === Kindheit un Utbillen === [[Datei:Gerald Ford 1914.jpg|mini|Gerald Ford as Lüttkind 1914]] [[Datei:Gerald Ford on field at Univ of Mich, 1933.jpg|mini|Ford as Football-Speler an de Universität vun Michigan 1933]] Gerald Rudoph Ford wurr an‘ 14. Juli 1913 as Leslie Lynch King in [[Omaha]] in‘ US-Bundsstaat [[Nebraska]] boren. Nömmt wurr is he nah sein lievlich Vader Leslie Lynch King senior. Sien Moder Dorothy Ayer Gardner hett sück aber wenig Week nah de Geburt vun den Vader trennt, de an [[Alkoholismus]] lieden dee un sien Fru ok hauen dee. Nah de Trennung truck Dorothy mit hör Söhn tietwies nah [[Illinois]] to hör Süster un deren Ehemann. Later is se nah [[Grand Rapids (Michigan)]] trucken, wo se mit hör Söhn tonächst bi hör Öllern ünnerkeem. De Ehe mit Leslie Lynch King wurr in‘ Dezember 1913 offiziell schett. Bit to sien Dood in dat Johr 1930 hett de Grootvader Ünnerholt an Dorothy betallt. In Grand Rapids hett Dorothy Gardner Gerald Rudolff Ford kennen lehrt, den se in dat Johr 1917 heiraadt hett. Ford weer as Verköper vun [[Lack]]en in den Familienbedriev vun sien Öllern in Grand Rapids tätig. He broch kien eegen Kinner mit, aber mit Dorothy hett he noch dree Söhns kreegen: Thomas Gardner Ford (1918–1995), Richard Addison Ford (1924–2015) un James Francis Ford (1927–2001). Nah de Heirat hett Ford den jungen Leslie Lynch King adopteert, de doruphen den Naam vun den Steefvader annehm. De Schrievwies vun sien Tüschennaam hett Ford later sülvst vun Rudolff in Rudolph ännert. Mit sien Steefvader keem Ford good torecht. Över hüm hett hett he later seggt: „Mien Steefvader weer en grooaardig Person un mien Moder genauso wunnerbar“ („My stepfather was a magnificent person and my mother equally wonderful“).<ref>Philip Kunhardt Jr.: ''Gerald R. Ford "Healing the Nation".'' Riverhead Books, New York, S. 79f.</ref> To sien lievlich Vader, de 1941 storven is, harr he mit Utnahm vun en Begegnung in de Jöögd kien wiederen Kuntakt mehr.<ref name="before">John Robert Greene: [http://millercenter.org/president/biography/ford-life-before-the-presidency ''Gerald Ford: Life before the presidency.''] Miller Center of Public Affairs, University of Virginia (engelsch)</ref> In Grand Rapids hett de jung Ford en [[Highschool]] besöcht, de he 1931 as en vun de besten vun sien Johrgang afsluuten dee. Besünner Interesse wies „Jerry“, as he nömmt wurr, an Geschichte un Politik. Nah den Afsluss vun de Highschool studeer he tonächst an de [[University of Michigan]] [[Wertschapswetenschapen]]. Nah den Afsluss hett Ford en Jobangebot bi en Ünnernehmen in Grand Rapids aflehnt, um – ebenfalls an de ''University of Michigan'' – [[Rechtswetenschapen]] to studeeren. 1938 wessel he an de [[Yale University]], wo he sück 1935 all mal ahn Spood um en Studienplatz bewurben harr. Dor hett Ford 1941 sien Bachelor maakt un gull weer as en vun de besten vun sien Jahrgang. Sien Studium hett Ford gröttstendeels dör diverse Nebenjobs betallt, ünner annern as Kellner in en Restaurant. Wiels sien Tiet an College un Universität weer he en begeistert [[American Football|Football-Speler]], wo he tüschen 1932 un 1935 an mehreren Meesterschapen deelnommen hett. Ford, de meest in de Positschoon [[Offensive Line#Center|Center]] speel, weer ünner sien Mannschapskollegen as toverlässig schätzt un gull as en vun de best Speler vun dat Team. 1935 nehm he tietwies ok en Job as Football-Trainer an. Ford bleev tietlevens interesseert an American Football un hett ok wiels sien politisch Karriere regelmatig Spelen besöcht.<ref>Douglas Brinkley: ''Gerald R. Ford: 1974–1977 (= American Presidents Series).'' Times Books/Henry Holt, New York City NY 2007, S. 5.</ref> === Beroplich Tätigkeit un Tiet in de Navy === [[Datei:Lieutenant Commander Gerald R. Ford, Jr. (1945) (H0016-02).jpg|mini|Gerald Ford as Marineoffizier vun de US Navy 1945]] Nah den Afsluss vun sien Studium kehr Ford Anfang 1941 nah Grand Rapids in Michigan torüch un hett gemeensam mit en Früend Philip Buchen en Afkaatskanzlie apen maakt. Dor weer he aber blots för wenig Maanden tätig. Nah den japaanschen [[Angreep up Pearl Harbor]] in‘ Dezember 1941 hett he sück freewillig to’n Deenst bi de [[United States Navy]] meld. In‘ April 1942 wurr he to’n aktiven Deenst herantrucken un nah een Maand Training tonächst in [[North Carolina]] statschoneert. Dor weer he as Utbilder för nee inschreeven Wehrplichtige as ok as Trainer för diverse Sportaarten, de an de Militärbasis speelt wurrn, tätig. In dat Fröhjohr 1943 is he denn in den aktiven Deenst an Bord vun de [[USS Monterey (CVL-26)]], de in den [[Pazifikkrieg|Pazifik]] verleggt wurr, intreeden. Dor nehm Ford, de wenige Maanden tovör to’n [[Leutnant|Lieutenant]] befördert wurr, ok an aktiv Kamphandlungen gegen dat [[Kaiserriek Japan]] up hooch See deel. Insgesamt wunn sien Eenheit dor teihn Gefechte. To en levensbedrohlichen Situatschoon keem dat wiels disse Tiet aber blots eenmal in‘ Dezember 1944, as Ford wegen slecht weer in den [[Taifun Cobra]] binah vun Deck vun dat Schipp spöölt wurrn weer. Wiels den Storm hemm mehr as 800 Marines hör Leven verloren un dree US-Krüüzer keemen in Seenot. De USS Monterey wurr nah den Storm as för den wiederen Deenst nich mehr to gebruuken instuuft un Ford kehr dormit in de Vereenigten Staaten torüch. Statschoneert in [[Kalifornien]] wurr he weer Utbilder un American Football Trainer. Nah dat Enn‘ vun den [[Tweete Weltkrieg|Tweeten Weltkrieg]] wurr Ford in‘ Oktober 1945 to’n [[Lieutenant Commander]] befördert. In dat Fröhjohr 1946 is he up eegen Wunsch ut de Navy utscheeden un kreeg mehrere militärische Utteknungen as de [[Bronze Star Medal]]. Dornah weer he bit to sien Instieg in de Politik weer as Afkaat tätig.<ref>Douglas Brinkley: ''Gerald R. Ford: 1974–1977 (= American Presidents Series).'' Times Books/Henry Holt, New York City NY 2007, S. 12 ff.</ref> === Heiraadt un Freemüereree === [[Datei:Photograph of Gerald R. Ford, Jr. and Wife Betty Ford Walking Through an Unidentified Doorway - NARA - 186990.tif|mini|Gerald un Betty Ford (1948)]] Gerald un [[Betty Ford|Elizabeth Ann Bloomer]] hemm an‘ 15. Oktober 1948 in de Grace [[Episcopal Church in the USA|Episcopal Church]] in Grand Rapids heiraadt. Se harrn veer Kinner: * Michael Gerald Ford (* 1950), Seelsörger * John Gardner „Jack“ Ford (* 1952), Journalist un PR-Berader * [[Steven Ford|Steven Meigs Ford]] (* 1956), Schauspeler un Rodeorieder * Susan Elizabeth Ford Vance Bales (* 1957), Fotografin In dat Johr 2005 harrn de Fords söben Enkelkinner. Gerald Ford wurr an‘ 3. September 1949 in de [[Freemüerer]]loge ''Malta Lodge No. 465'' in Grand Rapids upnommen, tosommen mit sien dree Halfbröers. Den [[Grad (Freemüereree)|Gesellengrad]] un Meestergrad wurr hüm in de ''Columbia Lodge No. 3'' in Washington D.C. an‘ 20. April un 18. Mai 1951 verleeht. An‘ 26. September 1962 wurr hüm in de Musikakademie in [[Philadelphia]] de 33. un hööchste Grad vun den ''Souvereign Grand Inspector General'' vun den ''Ollen un Annommen Schottschen Ritus'' (A.A.S.R.) verleeht, den an wietsten verbreedt Hoochgradsystem vun de Freemüereree. Togliek wurr he to’n Ehrenliddmaat vun dat ''Supreme Council'' in‘ ''A.A.S.R. Nördliche Jurisdiktschoon'' nömmt. Up dat Johresdrapen vun den ''DeMolay-Ordens'', en Jöögdorganisatschoon vun de Freemüereree, van‘ 6. bit 9. April 1975 wurr Ford eenstimmig to’n aktiv Liddmaat un to’n ''Grootmeester in’t Ehrenamt'' vun dat ''International Supreme Council'' wählt. Dissen Posten harr he bit Januar 1977 inne, as man hüm to’n ''Ehren-Old-Grootmeester'' nömmen dee.<ref>{{Webarchiv|url=http://freemasoninformation.com/masonic-education/famous/united-states-masonic-presidents/ |wayback=20170712072343 |text=''United States Masonic Presidents.'' |archiv-bot=2026-03-14 02:27:10 InternetArchiveBot }} Freemason Information (engelsch)</ref> == Politisch Upstieg == === Wahl un eerst Johren in‘ US-Kongress === [[Datei:Michigan Senator Arthur Vandenberg welcomes Congressman Gerald R. Ford Jr. - NARA - 7064468.jpg|mini|De nee wählt Afordneter Gerald Ford (links) wurrd 1949 in dat Kapitol vun Senator [[Arthur Hendrick Vandenberg]] begrööt]] Vör sien Deenst bi de Strietkräfte neeg Ford ehrder den [[Isolatschonismus|isolatschonistischen]] Flögel vun de Republikaner to, de insbesünnere in de Johren vör den Tweeten Weltkrieg beträchtlichen Infloot harr. Dat militärische Engagement änner aber Ford sien Sicht up de Weltpolitik un he is folgend för en den [[Internatschonalismus]] utricht Butenpolitik intreeden. Nah sien Rückkehr in de Heimat fung he an, sück tonehmend up lokal Ebene bi de Republikanern intobringen. 1947 hett Ford en [[Republikaansch Partei (USA)|republikaansch]] Organisatschoon mit Naam ''Home Front''leit, de sück för Verwaltensreformen in sien Heimatstadt Grand Rapids insetten dee. Bi de Kongresswahlen in dat folgen Johr hett he för dat US-Repräsentantenhuus kandideert. Wiel de fievte Bezirk in Michigan, för den Ford antreeden dee, en Hoochborg vun de Republikaner weer, wurr de [[Primary|parteiinterne Vörwahl]] to de eegentlich Stolpersteen för den Intoog in den Kongress. Sien Kontrahent weer de amteeren Afordnete [[Bartel John Jonkman]], de vun Ford för sien isolatschonistische Butenpolitik kritiseert wurr. Sien Kandidatur wurr vun den inflootrieken US-Senator [[Arthur Hendrick Vandenberg]] ünnerstütt, de ebenfalls ut Grand Rapids stamm. Letztlich wunn Ford in en ganz klor Entscheeden, wat sülvst politische Beobachter vun de dormalige Tiet överraschen dee: „Ik keem torüch as konverteert Internatschonalist“, schreev Ford later, „un uns dormalig Kongressafordneter weer en övertüügten Isolatschonist. Un ik weer dorvan övertüügt, dat he ersett wurrn muss. Nümms hett docht dat ik winnen kunn. Denn wunn ik in dat Verhältnis twee to een“ (in‘t Original: "I came back a converted internationalist. And of course our congressman at that time was an avowed, dedicated isolationist. And I thought he ought to be replaced. Nobody thought I could win. I ended up winning two to one").<ref>Philipp Kunhardt Jr.: ''Gerald R. Ford: Healing the Nation.'' Riverhead Books, New York, S. 79f.</ref> De eegentliche Wahl in‘ November 1948 wunn Ford denn ahn Probleme womit he in‘ Januar vun dat folgen Johr in den Kongress intrecken dee. In‘ Turnus vun twee Johren wurr he bit insluutend 1972 regelmaatig weer wählt. In‘ Kongress wurr Ford, de sück as Vertreeder vun den gemäßigten Parteiflögel vun de Republikaner verstunn, in de 1950er- un fröh 1960er-Johren to en överparteilich schätzten Parlamentarier. Sien politische Philosophie beschreev he sülvst as gemäßigt in de „Binnenpolitik, internatschonalistisch in de Butenpolitik un konservativ in de Fiskalpolitik“. In dat Gesettgevensverfohren hett he gern de Rull vun en Vermittler binnerhalv vun de republikaansch Fraktschoon as ok tüschen sien Parteikollegen un den Demokraten övernommen. Eegen bedüüdsam Gesettentwürfe hett he kien verfaat. Dör sien gooden Roop hemm Parteifrüenden immer weer en Kandidatur för den Senat oder as [[Gouverneur (Vereenigte Staaten)|Gouverneur]] vun Michigan in’t Gespräch brocht, wat Ford aber aflehnt hett. Stattdessen wies he Ambitschonen irgend wenner mal as Spreeker vun dat Repräsentantenhuus to deenen. In de Wahlkämpen vun 1952 un 1956 weer Ford en trüe Anhänger vun [[Dwight David Eisenhower]], mit den he inbesünnere in butenpolitisch Fragen de glieker Meenen harr. Ok de Nomineeren vun den umstreeden [[Richard Milhous Nixon|Richard Nixon]] to’n Viezpräsidenten funn sien Tostimmung. 1960 hett he den Wahlkamp vun Nixon gegen den Demokraten [[John Fitzgerald Kennedy|John F. Kennedy]] ünnerstütt.<ref>Douglas Brinkley: ''Gerald R. Ford: 1974–1977 (= American Presidents Series).'' Times Books/Henry Holt, New York City NY 2007, S. 14 ff.</ref> === Warren-Kommission === [[Datei:Lbj-wc.jpg|mini|De Warren-Kommission övergifft in‘ September 1964 den Afslussbericht an [[Lyndon Baines Johnson|Präsident Johnson]], Gerald Ford as veert vun links]] In‘ November 1963 hett hüm Präsident [[Lyndon Baines Johnson]] to’n Liddmaat vun de [[Warren-Kommission]] nömmt. De vun den [[Chief Justice of the United States|Böversten Bundsrichter]] [[Earl Warren]] leit Arbeitsgrupp weer dormit beupdragt wurrn, den [[Anslag up John Fitzgerald Kennedy]] uptoklären. Wiels de teihn Maand düern Arbeit weern Ford un sien Team dormit beupdragt wurrn, de Biografie vun [[Lee Harvey Oswald]], den vermootlichen Mörder, to ünnersöken. De Kommission legg in‘ September 1964 ehrn Afslussbericht vör, de to dat Ergevnis keem, dat Oswald alleen för de Ermordung vun [[John Fitzgerald Kennedy|Präsident Kennedy]] verantwoortlich weer. Ford hett för den Rest vun sien Leben de Arbeit vun de Kommission verteidigt un hett den diversen Verswörungstheorien um de Ermordung vun Kennedy wedderspraaken. Dör sien Tätigkeit in de Warren-Kommission kreeg Ford landswiet Bekanntheit.<ref>Douglas Brinkley: ''Gerald R. Ford: 1974–1977 (= American Presidents Series).'' Times Books/Henry Holt, New York City NY 2007, S. 19.</ref> === Fraktschonsführer vun de Republikaner === [[Datei:Photograph of President Richard M. Nixon with Senate Minority Leader Hugh Scott, House Minority Leader Gerald R.... - NARA - 186980.tif|mini|1971 in dat Witt Huus: Ford (rechts) wiels en Termin mit Kongressvertreedern; mittig Präsident Nixon]] Nah de Wahlen vun dat Johr 1964, bi de de Republikaner in‘ Toog vun de Wedderwahl vun Präsident Johnsons en düchtig Nedderlaag erleeden harrn, wurr Ford to’n nee Vörsitter vun de republikaansch Fraktschoon in dat Repräsentantenhaus wählt. He kunn dorbi in en parteiintern Afstimmen gegen den bitherigen Fraktschonsbaas [[Charles Abraham Halleck]] winnen. Dat weer mit 73 to 67 Stimmen togunsten vun Ford binnerhalv de Fraktschoon ok n bannig knapp Ergevnis.<ref>John Robert Greene: ''The presidency of Gerald R. Ford.'' University of Lawrence: Press of Kansas, 1995, ISBN 0-7006-0639-4, ISBN 0-7006-0638-6, S. 5.</ref> Nah de Verlusten in de vörhergahnd Wahl hemm sück völ Republikaner för en personelle Neeupstellen vun hör Führungsfiguren utspraaken. De Funktschoon as ''Minority Leader'' („Minnerheitsführer“) is he in‘ Januar 1965 nah dat erstmalige Tosommentreeden vun de neen Kongress antreeden. He bleev bit to sien Amtsanträe as Viezpräsident Enn‘ 1973 up dissen Posten. In de 1960er-Johren hett Ford de vun de Johnson-Regeeren anschaven Maatnahmen to dat Gliekstellen vun [[Afroamerikaner]]n ünnerstütt. He hett ebenso för den [[Civil Rights Act von 1964]] to dat Upheven vun de [[Rassentrennung]] as ok för den [[Voting Rights Act]] van 1965 stimmt, de as Mielensteen to de Stärkung vun dat Wahlrecht vun Swaarten gull. Den vun Präsident Johnson ünner de Naam ''[[Great Society]]'' vörandreeven Reformen to dat Utwieten vun de [[Sozialstaat]] stunn Ford skeptisch tegenöver. Den Sozialstaat as sückser hett he aber in‘ Gegensatz to konservativeren Parteikollegen nich aflehnt. Allerdings weern sien Mögelkeiten up den Gesettgeevensperzess intowirken nah de vörhergahnd Wahlen stark inschränkt, wiel de Demokraten in beid Kamern vun den Kongress meest en Tweedrüddelmehrheit harrn. Butenpolitisch hett de republikaansch Fraktschonschef de vun Johnson bedreeven Politik in‘ [[Vietnamkrieg]] as to nahlässig kritiseert. Ford is, as ok völ vun sien Parteikollegen, för en hartere Gangaart tegenöver dat [[Kommunismus|kommunistischen]] Regime in [[Nordvietnam]] intreeden. 1967 stell Ford wiels en Reed in dat Plenum vun dat Huus apen in Fraag, of de Johnson-Regeeren en tatsächlichen Plaan harr, dat militärische Engagement in Vietnam to en tofräestellen Enn‘ to bringen. De Präsident hett Ford doruphen düchtig angreepen un hüm nahseggt, dat he woll to „völ Football ahn Helm“ speelt to hemm.<ref>Douglas Brinkley: ''Gerald R. Ford: 1974–1977 (= American Presidents Series).'' Times Books/Henry Holt, New York City NY 2007, S. 25.</ref> Wassen Kritik an den Präsidenten sowohl vun Lüüd, de för den Krieg weern as ok Kriegsgegner hemm den Republikanern bi de Kongresswahlen in‘ Harvst 1966 Stimmengewinne inbrocht, för en Mehrheit reck dat aber nich. Ford bleev dorum de anstreevt Posten vun den Speaker verwehrt. In de tweet Hälft vun de 1960er-Johren droop sück Ford regelmatig mit sien Pendant vun de Demokraten in‘ Senat [[Everett McKinley Dirksen|Everett Dirksen]] in politischen Feernsehtalkshows, um för de Politik vun de Republikaner to warfen. In de Medien wurrn disse Upträen as „The Ev and Jerry Show“ bekannt. Ok in‘ Toog vun de Studentenproteste in de 1960er-Johren forder Ford en strikte [[Law and Order (Politik)|Law-and-Order-Politik]].<ref>Douglas Brinkley: ''Gerald R. Ford: 1974–1977 (= American Presidents Series).'' Times Books/Henry Holt, New York City NY 2007, S. 27.</ref> Ford sien politisch Bedüüden wuss nah de Wahlen 1968, as mit [[Richard Milhous Nixon|Richard Nixon]] 1969 weer en Republikaner in dat Witt Huus intrecken dee. Doch trotz Nixon sien Wahlerfolg hemm sück de Mehrheitsverhältnisse in‘ Kongress meest nich ännert. All to de Wahl 1968 weer Ford as mögelk Viezpräsidentschapskandidat för Nixon in‘ Gespräch. Allerdings hett he en sückser Kandidatur vun Anfang an aflehnt, wiel he noch immer up en republikaansch Mehrheit in dat Repräsentantenhuus haapen dee, de hüm woll den inflootrieken Posten vun den Speaker inbrocht harr.<ref>John Robert Greene: ''The presidency of Gerald R. Ford.'' University of Lawrence: Press of Kansas, 1995, ISBN 0-7006-0639-4, ISBN 0-7006-0638-6, S. 6.</ref> Sowohl de Binnen- as ok de Butenpolitik vun de Nixon-Regeeren funn de Tostimmen vun Ford un he kreeg bald den Roop, een vun de loyalsten Gefolgslüüd in dat [[Kapitol (Washington)|Kapitol]] to ween. In‘ Gegensatz to de konservativ [[Hardliner]] vun sien Partei weer de republikaansch Fraktschonsführer för de [[Entspannungspolitik]] mit de [[Sowjetunion]] un de [[Volksrepubliek China]]. Ok mit den vun den Präsidenten so nah un nah vulltrucken Rücktoog vun de Amerikaner ut Vietnam weer Ford inverstahn. De ut de Konsequenz vun den Vietnamkrieg in‘ Kongress verafscheedt [[War Powers Resolution]] van 1973 hett Ford dorgegen aflehnt. Aber ok sien Oppositschoon doran kunn nich de Överstimmen vun en [[Veto]] vun den Präsidenten verhinnern, nahdem sück ok noog Republikaner för de Novelle utspraaken harr. Dat Gesett sütt en starkere Mitwirken vun de Legislative bi de Entscheeden vun tokünftig Kriegsinsätze vör. Binnenpolitisch droog Ford de Agenda vun dat Witt Huus mit; as bispeelswies de Initiativen vun Nixon to en beter [[Umweltschuul]]. Dorto tell besünners 1970 de Inrichten vun en [[Environmental Protection Agency|natschonale Umweltbehörde]]. Trotz de politisch Överinstimmen hett Nixon aber kien engere persönlich Betrecken to de Vertreder vun sien Partei in‘ Kongress ünnerhollen.<ref>Douglas Brinkley: ''Gerald R. Ford: 1974–1977 (= American Presidents Series).'' Times Books/Henry Holt, New York City NY 2007, S. 31 f.</ref> === Viezpräsident vun de USA === [[Datei:Mr. and Mrs. Ford and Nixon 13 Oct 1973.jpg|mini|Gerald Ford (rechts) mit sien Fru Betty un Präsident Nixon un de sien Gattin [[Pat Nixon|Pat]] nah de offiziell Vörstellen as Viezpräsident 1973 in dat Witt Huus]] In‘ Oktober 1973, rund negen Maand nah den Beginn vun Nixon sien tweet Amtstiet, is de sien Viezpräsident [[Spiro Theodore Agnew|Spiro Agnew]] in‘ Toog vun Besteekensanschuldigungen vun sien Amt torüchtreeden. Eerstmals in de amerikaansch Geschichte keem dormit de in dat Johr 1967 up den Weg brocht [[25. Tosatzartikel to de Verfaaten vun de Vereenigten Staaten]] to’n Dragen. De Verfaatenstosatz hett dat den Präsidenten, mit Tostimmen vun den Kongress, erloovt, en neen Viezpräsidenten to benöömen, wat bi fröheren Vakanzen up dissen Posten nich mögelk weer. Ofschons Nixon Finanzminister [[John Bowden Connally|John Connally]] as Viezpräsident hemm wull, hemm hüm sien Berader as ok Kongressvertreeder vun beid Parteien en Nomineeren vun Ford toraaden. Nixon, all in‘ Toog vun den [[Watergate-Schandaal]] politisch anslahn, wull dorum dat politisch Risiko för sück sülvst leeg hollen un hett sück folgend Ford för en Kandidaten entscheedt, de nah Mögelkeit ahn Probleme bestätigt wurrn kunn. An‘ 13. Oktober geev de Präsident offiziell wiels en Pressekonferenz in dat Witt Huus de Nomineeren bekannt.<ref>John Robert Greene: ''The presidency of Gerald R. Ford.'' University of Lawrence: Press of Kansas, 1995, ISBN 0-7006-0639-4, ISBN 0-7006-0638-6, S. 11 f.</ref> De [[Senat vun de Vereenigten Staaten|Senat]] hett an‘ 27. November 1973 de Nomineeren vun Ford mit 92 gegen 3 Stimmen tostimmt. An‘ 6. Dezember hett ok dat Repräsentantenhuus mit en Votum vun 387 gegen 35 sien Tostimmung geven. All Gegenstimmen keemen un de Reegen vun de Demokraatsche Partei, de in beid Kongresskamern en Mehrheit vun de Mandate stellen dee. Noch an den sülvigen Dag hett Ford in‘ Plenarsaal vun dat Huus den Eed as nee US-Viezpräsident afleggt. In de acht Maand vun sien Viezpräsidentschap wies sück Ford tegenöver den Präsidenten loyal un hett versöcht dör apenlich Upträen dat Vertruen in de US-regeeren weer hertostellen, nahdem dat Ansehn vun Nixon dör den Watergate-Schandaal immer mehr in Verroop geraden weer.<ref>John Robert Greene: ''The presidency of Gerald R. Ford.'' University of Lawrence: Press of Kansas, 1995, ISBN 0-7006-0639-4, ISBN 0-7006-0638-6, S. 13.</ref> == Präsidentschap (1974–1977) == === Amtsövernahm === [[Datei:Ford sworn-in.jpg|mini|9. August 1974: Gerald R. Ford wurrd vun den Böversten Richter [[Warren Earl Burger]] as Nahfolger vun den torüchtreeden Richard Nixon in dat Amt vun den Präsidenten ünner Eed nommen]] [[Datei:Ford meets with Rumsfeld and Cheney, April 28, 1975.jpg|mini|Vun links nah rechts: [[Donald Henry Rumsfeld|Donald Rumsfeld]], Gerald Ford un [[Richard Bruce Cheney|Dick Cheney]] 1975 in dat [[Oval Office]]]] Enn‘ Juli 1974 wurr dat düütlich, dat Präsident Nixon den Watergate-Schandaal nich överstahn würr. Dat Repräsentantenhuus hett en Amtsenthebungsverfohren gegen hüm inleit. Anfang August hett Ford en plaant Reis in de westlich Bundsstaaten afseggt, wat in de Medien as en Henwies up en bevörstahn Amtsövergaav sehn wurr. Noch bevör de Senat över dat Blieven vun Nixon in sein Amt to entscheeden harr, hett de an‘ 8. August 1974 sien Rückträe för den folgen Dag ankünnigt. Nahdem Nixon sluutend an‘ 9. August sien Amt as bither eenzig US-Präsident daalleggt harr, övernehm Ford de Präsidentschap. As dat in de Verfaaten vörsehn weer, muss he de verblieven tweeeenhalf Johren vun de lopen Amtsperiood to Enn‘ führen. Ford wurr in‘ [[East Room]] vun dat Witt Huus vun Chief Justice [[Warren Earl Burger]] as nee Präsident vereedigt, nahdem Nixon nah Huus in [[Kalifornien]] reist weer. De nee Präsident hull en kört, informale Anspraak, de vör allen mit de Wöör "our long national nightmare is over ("uns lang natschonaler [[Albdrööm]] is vörbi) in Erinnerung bleeven is.<ref name="Mauch 384">Christof Mauch: ''Die amerikanischen Präsidenten.'' C.H. Beck, München, ISBN 978-3-406-58742-9, S. 384ff.</ref> An dat bitherig Kabinett hett Ford tonächst kien Ännern vörnommen. Eenig Ministers ut dat Kabinett vun Nixon as Butenminister [[Henry Kissinger]] bleeven bit dat Enn‘ vun Ford sien Ford sien Amtstiet 1977 up hör Posten. Binnerhalv vun dat Witt Huus hett he aber sien Staff nee organiseert, so wurr [[Alexander Haig]] vun [[Donald Henry Rumsfeld|Donald Rumsfeld]] as [[Staffchef vun dat Witt Huus|Staffchef]] aflöst. As de 1975 vun den Präsidenten to’n Minister för Verdefferenden nömmt wurr (en Amt, dat he later ünner [[George Walker Bush]] van 2001 bit 2006 noch Mal bekleeden dee), hett Ford [[Richard Bruce Cheney|Dick Cheney]] to’n Staffchef (de later ünner George W. Bush Viezpräsident weer). Up Grundlaag vun den [[25. Tosatzartikel to de Verfaaten vun de Vereenigten Staaten]] hett Ford mit Tostimmen vun den Kongress den ehmaligen [[New York (Bundsstaat)|New Yorker]] Gouverneur [[Nelson Aldrich Rockefeller]] to’n nee Viezpräsidenten nömmt. Dat weer dat tweete Mal binnerhalv vun een Johr as ok bit hüüd (2017) dat letzte Mal, dat en Viezpräsident nahderhen bestimmt wurr. Nah sien Amtsanträe stunn Ford glieks wertschaplich Problemen tegenöver. Ok de Nahwirken vun den Watergate-Schandaal un den [[Vietnamkrieg]] as ok diverse Kongressünnersöken to illegalen Aktivitäten vun de US-Geheimdienste in de vergangen Johren hemm to en deep Vertruenskrise vun de amerikaansch Bevölkerung tegenöver den Politikern in [[Washington, D.C.]] führt. === „Nixon-Pardon“ === [[Datei:President Ford announces his decision to pardon former President Richard Nixon - NARA - 7140608.jpg|mini|Präsident Ford künnigt in‘ September 1974 de Begnadigung vun Nixon an]] [[Datei:Gerald Ford hearing2.jpg|mini|An‘ 17. Oktober 1974 nimmt Gerald Ford vör den [[United States House Committee on the Judiciary|Justizutschuss vun dat Repräsentantenhuus]] persönlich Stellung to dat Nixon-Pardon]] All glieks nah den Rückträe vun Nixon geev dat in de US-Öffentlichkeit tallriek Spekulatschonen, of Ford sien Vorgänger en Begnadigung gewähren würr, oder of sück Nixon as eerst Präsident en Straafverfohren stellen müss. An‘ 8. September 1974 hett Ford Nixon denn för all Straaftaten, de dissen wiels sien Präsidentschap vörschmeeten wurrn weern amnesteert (so nömmt ''Nixon-Pardon''). Disse Entscheeden weer to de Tiet düchtig umstreeden. Nah Ford sien Dood hemm völ (as bispeelswiels de inflootriek Senator [[Edward Moore Kennedy]]), de fröher gegen disse Amnestie ween weern, de Entscheeden vun den Präsidenten as richtig för dat Wohl vun dat Land betekent. En Straafperzess gegen Nixon harr dat sellschopplich Klima tüschen de republikaansch un demokraatsch gesinnten Bevölkerungsdeelen dörnanner brocht un dat Land för en Utnannerrietensproov stellt, so Beobachter vun de dormalig Tiet. Ok Ford harr sien Entscheeden in disse Richt begrünnd. Buterdem hett he anführt, dat he en Slussstreek ünner den Watergate-Schandaal trecken wull, um sück so den Herutforderungen in Wertschaps-, Sozial- un Butenpolitik stellen to können. Nahdem Ford de Begnadigung vun sien Vörgänger in‘ Rahmen vun en Feernsehanspraak an de Natschoon ankünnigt harr, fullen sien Tostimmenswerte in Meenensumfragen binnen een Week vun 71 up 50 Prozent. Republikaansch Afordnete hemm wegen de bevörstahn Kongresswahlen in‘ November vun dat sülvig Johr den Tietpunkt vun de Entscheeden kritiseert. De Pressespreker vun den Präsidenten [[Jerald terHorst]], en langjohrig Weggefährte vun Ford, is noch an den sülvigen Dag vun sien Posten ut Protest torüchtreeden. Eenige Beobachter vun de dormalig Tiet vertreeden sogor de Upfaaten, dat de Begnadigung vun Nixon de Grund ween is, dat Ford 1976 recht knapp de Wahlen verloren hett.<ref>John Robert Greene: ''The presidency of Gerald R. Ford.'' University of Lawrence: Press of Kansas, 1995, ISBN 0-7006-0639-4, ISBN 0-7006-0638-6, S. 53.</ref> As eerst US-Präsident is Ford in‘ Oktober 1974 persönlich vör den [[United States House Committee on the Judiciary|Justizutschuss vun dat Repräsentantenhuus]] uptreeden, wo he to de Begnadigung vun Nixon utführlich Stellung nehm. De präsident hett dorbi sien Entscheeden vör de Afordneten verteidigt. He hett dorbi ok Gerüchte torüch wiest, dat dat en informale Afspraak tüschen hüm un Nixon geeven hett, wonah de Gnadenerlass Bedingung för Nixon sien Rückträe ween weer. Ok de Ford-Biograf [[John Robert Greene]] schrifft, dat dat kien Belege för en sückser Afspraak tüschen de beid Präsidenten geev.<ref>John Robert Greene: ''The presidency of Gerald R. Ford.'' University of Lawrence: Press of Kansas, 1995, ISBN 0-7006-0639-4, ISBN 0-7006-0638-6, S. 54ff.</ref> === Kongresswahlen 1974 === Wenig Maand nah Ford sien Amtsövernahm stunnen weer Kongresswahlen an (so nömmt ''Midterm elections''). Dör den Watergate-Schandaal un de Amnestie för Nixon harrn de Republikaner stark an Popularität verloren, wat dorto führen dee, dat de Demokraten hör Mehrheiten in beid Kongresskamern good utbauen kunnen. In‘ Senat vergrötter sück hör Sittandeel vun 56 up 60 vun de 100 Liddmaaten. In dat Repräsentantenhuus kunnen se 49 Mandate dorto winnen, wat hör [[Majorität]] vun 242 up 291 der 435 Sitten vergrötter. Sogor Ford sien old Wahlkreis in Michigan, de immer as seker republikaansch Gelände gullen harr, wurr vun en Demokraten wunnen. Ok Wahlen in de Bundsstaaten un up kommunaler Ebene wurrn völfack vun de Demokraten wunnen. Dat de Partei vun de Präsidenten bi de Kongresswahlen in de Midden vun en präsidialen Amtstiet Sitten verlüst, is in de amerikaansch Historie ok woll begäng, aber dör de baben nömmt Faktoren fullen de Verluste vun de Republikaner överdörsnittlich hooch ut. Demokraten, de eerstmals bi de Wahlen vun 1974 wählt wurrn, kreegen in de amerikaansch Apenlichkeit gau den Binaam ''[[Watergate Babies]]''. === Wertschaps- un Sozialpolitik === [[Datei:Ford OvalOffice.jpg|mini|Präsident Gerald Ford in dat [[Oval Office]] (1976)]] Midden vun de 1970er-Johrern keem de US-Wertschap tonehmen in de [[Rezession]]. Utdruck weer en tonehmen [[Inflatschoon]] as ok en Stillstand bi dat Wertschapswassdom. In der amerikaansch Apenlichkeit entstunn to de Tiet de Utdruck ''Stagflatschoon'' (en [[Kufferwoort]] ut ''Stag''natschoon un In''flatschoon''). De wassen Inflatschoon führ to [[Kapitalflucht]] in’t Utland. As dat Land 1975 in de [[Rezession]] to versinken drohen dee, hett de US-Regeeren de Inkommensstüer senkt, um de Wertschap weer antoschuuven. To glieker Tiet wurrn de Stüern för importeert [[Eerdööl]] höhger sett. In de Gesettgeven is besünners nah den Kongresswahlen Enn‘ 1974 en Kamp tüschen dat Witt Huus un den Kongress utbraken. Vun 48 regulären [[Veto]]s vun den Präsidenten, hett de Kongress en Veertel dorvan (12 nipp und nau) mit de notwennig [[Tweedrüddelmehrheit]] in beid Hüüs vun de [[Legislative]] torüch. Wiederhen hett de Ford-Regeeren versöcht, den wertschaplich Schwierigkeiten mit Utgavenverkörten gegen to stüern. Dat gelung insofern, dat de Inflatschoon bit to dat Johr 1976 van 11 up 5,8 Perzent full. Dennoch reck de Tall vun Minschen ahn Beschäftigung in dat Johr 1975 en Rekordstand. De Arbeitslosenquote bedroog in‘ Sömmer 1975 9,2 Perzent, de hööchste Stand siet 1941.<ref name="Mauch 384" /><ref>American President: [http://millercenter.org/president/ford/essays/biography/4 Gerald Ford: Domestic policy]</ref> To de bedüüdend Gesetten de Ford noch in dat Johr 1974 ünnerschreeven hett, hörrt de Schaffung vun en Programm, dat rund 25 Milliarden [[US-Dollar]] för de Förderung vun Uptreckensprogrammen bereitstellen dee. He hett ok en Gesett aftekent, dat en deelwies Beschränkung vun de Wahlkampfinanzeeren vörsehn dee. Disse nee Regelung hett aber blots de Bundseben bedrapen, wiel dat [[Wahlrecht]] in de Tostännigkeit vun de Bundsstaaten fallt. Mit sien Vetorecht stell sück de Präsident aber gegen verscheeden sozialpolitische Initiativen vun de Demokraten, de mehr finanzielle Middel för den sozialen Wahnungsbau, Gesundheitsförsorge un Levensmiddelhülp för arm Lüüd vörsehn harrn. Fiskalpolitisch konservativ hett Ford ok Förderprogramme för amerikaansch Farmer aflehnt, um so dat [[Huushaltsdefizit]] begrenzen to können.<ref name="Mauch 384"/> === Butenpolitik === [[Datei:GeraldFordDraft.jpg|mini|links|Ford bi dat Ünnerschrieven vun de Deelamnestie för Kriegsdeenstverwiegerer in‘ Vietnamkrieg in‘ September 1974]] In de Butenpolitik hett Ford de vun Richard Nixon inleit [[Entspannungspolitik]] mit den [[Ostblock]] un de [[Volksrepubliek China]] fortsett, ofschons de konservative Parteiflögel vun de Republikaner dat to’n Deel skeptisch seech. En bannig wichtig butenpolitisch Akt in sien Amtstiet weer de Ünnerschrift ünner de [[Slussakte vun Helsinki]] 1975, de sien Präsidentschap en hooch Bedüüden gifft. Mit disse Slussakte hemm de [[Sowjetunion]] un de anner sozialistisch Staaten [[Nolens volens#Nolens (aut) volens|''nolens volens'']] dat Gellen vun de [[Minschenrechte]] anerkennt. All in‘ September 1974 hemm de USA diplomatische Betrecken mit de DDR upnommen.<ref name="Mauch 384"/> [[Datei:Photograph of President Gerald Ford with Soviet General Secretary Leonid Brezhnev upon Ford's Arrival at Vozdvizhenka Air Base, near Vladivostok, U.S.S.R. - NARA - 7157128.jpg|mini|Gerald Ford (links) in dat Gespräch mit den sowjeetschen Parteichef [[Leonid Iljitsch Breschnew|Leonid Breschnew]] in‘ November 1974]] Ünner Ford wurr de all vun Nixon anfungen Rücktoog ut Vietnam vullstännig afslooten, nahdem de letzten US-Kamptruppen all 1973 dat Land verlaaten harr. Wiel aftosehn weer, dat sück dat südvietnameesch Regime nich hollen kunn (de 1973 slooten Freeden bestunn ahnhen blots noch up dat Papeer) hett Präsident Ford tegenöver den Kongress up finanzielle Hülp för den US-Verbündeten [[Südvietnam]] drängt. Doch nah den johrelangen, ut amerikaansch Sicht enttäuschend verloopen, militärisch Insatz vun de USA weer de Kongress nich Willens, Südvietnam länger finanziell oder sogor weer in militärisch Form to helpen. De Senatoren un Afordneten hemm dorum gegen den Willen vun den Präsidenten sämtliche Gelder för Südvietnam streeken. As Enn‘ April 1975 de kommunistisch Truppen ut den Norden immer wieder in Richt vun de südvietnameesch [[Hauptstadt]] Saigon (hüüd [[Ho-Chi-Minh-Stadt]]) vorrückten, hett Ford de Evakueeren vun dat verbleeven US-Personals anordnet. Tosätzlich hemm de USA in disse letzt Daag in‘ Toog vun de [[Operation Frequent Wind]] noch mehrere Duusend Südvietnamesen utflaagen. Dorbi hannel sück dat insbesünnere um de Vietnamesen, de mit amerikaansch Strietkräften tosommenarbeit harr un nu bang weern vör Repressalien dör dat nee Regime. An‘ 30. April 1975 hemm de USA dat letzt Personal utflaagen. Südvietnam wurr vullstännig vun kommunistisch Truppen innommen un in dat Johr dorup mit den Norden vereent. Ford geev later för den gauen Tosommenbröök vun den Süden den Kongress de Schuld, de Hülp för den US-Verbündeten verwiegert harr. All in‘ September 1974 hett Ford en Deelamnestie för Kriegsdeenstverwiegerer in‘ Vietnamkrieg erlaaten, wat to de Tiet ünnerscheedlich bewert wurr. Sien Nahfolger Jimmy Carter hett sluutend en allgemeen Amnestie erlaaten.<ref name="Mauch 384"/><ref name="foreign">American President: [http://millercenter.org/president/ford/essays/biography/5 Gerald Ford: Foreign policy]</ref> [[Datei:Ford Kissinger Rockefeller.jpg|mini|Präsident Ford snack in dat [[Oval Office]] de Evakueeren vun Saigon mit Viezpräsident Rockefeller (mittig) un Butenminister Kissinger (links) in‘ April 1975]] In Ford sien Präsidentschap full en wiedere butenpolitisch Krise in‘ südostasiatischen Ruum: Bi den ''[[Mayaguez-Tüschenfall]]'' in‘ Mai 1975 hett [[Kambodscha]], kört nahdem de [[Roode Khmer|Rooden Khmer]] dor de Macht övernommen harrn, dat amerikaansch [[Hannelsschipp]] ''Mayaguez'' in internatschonalen Gewässern angreepen. Ford hett [[United States Marine Corps|US-Marines]] in de Region schickt, um de Besatten to retten. De Insatztrupp is aber up de falsch Insel lannd uni s up Wedderstand draapen. De Seelüüd vun de ''Mayaguez'' weern – ahn dat de US-regeeren dorvan wuss – all free laaten wurrn. Mehrere amerikaansch Suldaten keemen bi de Kämpe to Dood.<ref name="foreign" /><ref>Christof Mauch: ''Die amerikanischen Präsidenten.'' C.H. Beck, München, ISBN 978-3-406-58742-9, S. 385.</ref> 1974 hett de mit den USA verbünnd [[Törkie]] völkerrechtswidrig [[Nordzypern]] besett un 1975 hett dat ebenfalls mit den USA verbünnd [[Indonesien]] völkerrechtswidrig [[Osttimor]] annekteert, wat etliche Minschenrechtsverletzungen un Doode nah sück truck. Luut den Dokumentarfilm [[Angeklagt: Henry Kissinger]] hemm Präsident Ford un sien Butenminister Henry Kissinger den jewieligen Regeeren dorför ''gröön Lucht'' geven. === Anslääg up Ford 1975 === In [[Sacramento]] hett an’ 5. September 1975 en Anhängerin vun den inhafteerten Massenmörder [[Charles Manson]] mit Naam [[Lynette Fromme|Lynette „Squeaky“ Fromme]] versöcht, Ford umtobringen. De [[United States Secret Service|Secret Service]] kunn den Anschlag aber verhinnern. Blots 17 Daag later, an‘ 22. September 1975, hett [[Sara Jane Moore]] versöcht, Ford in [[San Francisco]] dood to scheeten. Dat kunn aber de Passant [[Oliver Sipple]] verhinnern. Beid Fruen wurrn nahderhen to levenslang Haft veroordeelt, Fromme keem 2009 up Bewährung free.<ref>[http://abcnews.go.com/Politics/MansonMurders/story?id=8327414&page=1 ''Would-Be Assassin 'Squeaky' Fromme Released from Prison.''] ABC News 14. August 2009. Afropen an‘ 10. Juli 2011.</ref> === Präsidentschapswahl 1976 === [[Datei:President Ford campaigns at the Nassau County Veterans Coliseum - NARA - 7027912.jpg|mini|Gerald Ford bi en Wahlkampupträe in de letzt Daag vun de Kampagne; hier an’ 31. Oktober 1976 in [[New York City|New York]]]] [[Datei:1976 campaign hat b.JPG|mini|Ford-Hoot in‘ Wahlkamp 1976]] Bi de nächst Präsidentschaftswahl]], de in‘ November 1976 anstunn, kandideer Ford für eine vullständige Amtsperiood as Präsident. Bi de [[Vörwahl (Politik)|parteiinternen Vörwahlen]] vun de Republikaner kreeg he för en amteeren Präsidenten wenig begäng stark Konkurrenz in Person vun den fröheren [[Gouverneur vun Kalifornien|kalifornischen Gouverneur]] un lateren Präsidenten [[Ronald Wilson Reagan|Ronald Reagan]]. Reagan hett vör allen de Entspannungspolitik vun Ford in Kollen Krieg kritiseert un hett den Präsidenten in de Endphase vun den Vietnamkrieg butenpolitische Swaakheit vörschmeeten. Ok in wertschaps- un sozialpolitischen Fragen hett Reagan düütlich konservativere Positschonen vertreeden as de gemäßigte Ford. Ford sien Vörsprung in de Vörwahlen weer to Anfang vun den [[Republican National Convention|Republikaanschen Parteidag]] in [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] Enn‘ August 1976 so minn, dat man nicht vörherseggen kunn, of Ford oder Reagan nomineert würr. Ford hett sluutend in‘ eersten Wahldörgang knapp mit 1187 Delegeertenstimmen stimmen, wiels Reagan 1070 Delegeerte up sien Naam schrieven kunn. Dennoch hett Reagan mit sien Parteidagsreed nah de Mennen vun völ Beobachter en souveränen Indruck achterlaaten.<ref name="Mauch 386">Christof Mauch: ''Die amerikanischen Präsidenten.'' C.H. Beck, München, ISBN 978-3-406-58742-9, S. 386.</ref><ref name="election">American President: {{Webarchiv|url=http://millercenter.org/president/ford/essays/biography/3 |wayback=20140903183900 |text=Gerald Ford: Campaigns and elections |archiv-bot=2026-03-14 02:27:10 InternetArchiveBot }}</ref> Ungünstig för Ford weer dat ok ween, dat de USA bi de [[Olympisch Sömmerspelen 1976|Olympisch Spelen 1976 in Montreal]] to de best amerikaansch Sennenstiet achter de [[UdSSR]] un de ''lütt'' [[DDR]] mit en darten Platz in den Medaillenspegel up en historsch deepen Stand ankommen weern – und dat, ofschons sück de ehmalge American Footballspeler Ford immer weer för den Spitzensport insett harr.<ref>[[Arnd Krüger]]: ''The Unfinished Symphony. A History of the Olympic Games from Coubertin to Samaranch.'' In: [[James Riordan]], Arnd Krüger (Hrsg.): ''The International Politics of Sport in the 20th Century.'' London: Routledge 1999, 3–27.</ref> Sien Kampagne profiteer in dat Wahljohr dorvan, dat he wiels de tallriek Fierlichkeiten to’n 200. Johresdag vun de [[Unafhängigkeitsverkloren vun de Vereenigte Staaten]] en amteeren Präsident weer. As Viezpräsidentschapskandidaten hett Ford up den republikaanschen Parteidag [[Robert Joseph Dole|Bob Dole]], Senator ut [[Kansas]], utwählt. Ford sien bitherig Stellvertreder, Nelson Rockefeller, harr Enn‘ 1975 en Deelnahm an de Wahl utslooten. De liberale Rockefeller wurr ahnhen as to groot Belastung för Ford sehn, de sück ja parteiintern tonächst gegen den konservativen Reagan dörtosetten harr. Ford hett dat later aber as Fehler betekent, dat he nich weer mit Rockefeller antreeden weer. De Demokraten hemm den [[Gouverneur (USA)|Ex-Gouverneur]] vun Georgia, [[James Earl Carter|Jimmy Carter]], to’n Herutforderer vun Ford as ok Senator [[Walter Mondale]] as Viezpräsidentschapskandidaten. Carter kreeg sien unverwacht Spood in de demokraatschen Vörwahlen vör allen wegen sien Stellung as Butensieder, nahdem dat Misstruen vun de Bevölkerung wegen den Watergate-Schandaal gegen de Politiker in Washington, D.C. groot weer. Hööftthemen in den Wahlkamp weern de wertschaplich Laag, de Butenpolitik un de Watergate-Schandaal. In‘ September un Oktober 1976 wurrn eerstmals siet 1960 weer [[Feernsehduell]]e mit de beid Kandidaten afhollen. Bi de Debatte um de Butenpolitik bi dat Feernsehduell hett sück Ford en Patzer erloov, as he seggt hett, dat dat in [[Osteuropa]] kien sowjeetsch Dominanz geeven dee. Eenige Beobachter hemm dat sogor as utslaggeevend för sien Nedderlaag sehn, wiel sück dat um en Themenberiek hanneln dee, in de he gegn den butenpolitisch unerfohren Carter harr punkten mööten. Wiels den Wahlkamp hett sück Ford as erfohren un pragmatischen Politiker dorstellt, wobi hüm dat gelung, in de Umfragen immer wieder uptohaalen. De Vörsprung vun Carter in de Meenungsumfragen minneseer sück vun rund 30 Perzent in‘ Juli up weniger as 5 Perzent in‘ Oktober. Dormit leegen de letzt Umfrageergevnisse in‘ Fehlertoleranzberiek un de Wahlutgang wurr as völlig apen ansehn.<ref name="Mauch 386"/><ref name="election" /> Ok an den Wahldag, den 2. November 1976, teken sück en bannig knapp Rennen af. De groot Feernsehanstalten weern eerst an‘ fröhen Mörgen vun de Folgedag in de Laag, Carter to’n Gewinner to verkloren. De demokraatsch Herutforderer kreeg aber blots in 23 Bundsstaaten un de Hööftstadt [[Washington, D.C.]] (kien Bundsstaat) en Mehrheit, wiels Ford dat in 27 Bundsstaaten (besünners in‘ vun de USA) schaffen dee. Wiel de vun Carter wunnen Staaten aber meestens mehr Inwahner harrn un dormit mehr Wahlmänner stellen deen, kunn he in dat [[Electoral College]] 297 Stimmen erringen, wiels Ford blots 240 up sück vereenigen kunn. Bi den ''[[Popular Vote]]'', den Andeel vun de Stimmen in dat Volk, weer de Vörsprung vun Carter noch knapper: He kreeg 50 Perzent vun de Stimmen un Ford 48 Perzent. An‘ 20. Januar 1977 gung Ford sien Präsidentschap mit de Amtsinführen vun Carter to Enn‘. De hett wiels sien Antrittsreed de Verdeensten vun sien Vörgänger för de Eenheit vun dat Land nah den Watergate-Schandaal loovt. Ok wiels den Wahlkamp harrn beid Kontrahenten up gegensiedig persönliche Angreepen verzicht. Carter un Ford hemm över dat Enn‘ vun de politisch Karriere herut en private Früendschap bibehollen. == Nah de Präsidentschap == [[Datei:Four Presidents (Reagan Carter Ford Nixon) Toasting in The White House Blue Room Prior to Leaving for Egypt and President Anwar Sadat'S Funeral - DPLA - 928e0d0b0c40b2c0b698e55078739411.jpg|mini|Gruppenbild vun de US-Präsidenten van 1981: [[Richard Milhous Nixon]], [[Ronald Wilson Reagan]], Gerald Rudolph Ford un [[James Earl Carter|Jimmy Carter]] (vun links nah rechts)]] [[Datei:Ford funeral at National Cathedral, wide view.jpg|mini|Truerfier för Gerald Ford in de [[Washington National Cathedral]]]] Nah dat Enn‘ vun sien Amtstiet hett sück Ford wietgahnst in’t Privatleven torüchtrucken, bleev aber en apenlich Persönlichkeit un wurr wiethen as ''[[Elder statesmen|elder statesman]]'' schätzt. För de Präsidentschaftswahl 1980 gull Ford as mögelk Kandidat vun de Republikaner för dat Amt vun den Viezpräsidenten vun Präsidentschapskandidat [[Ronald Wilson Reagan]]. Wiel Ford aber up relativ wietreckend Kompetenzen bestunn un insbesünnere [[Henry Kissinger]] as fasten Bestanddeel vun de nee Regeeren fordern dee, hett Reagan den fröheren CIA-Direkter un lateren Präsidenten [[George Herbert Walker Bush|George Bush senior]] nomineert. En nochmalige Präsidentschapskandidatur harr Ford all in’t Vörfeld aflehnt. Ofschons Ford mit sien Nahfolger Jimmy Carter en persönliche Früendschap verbunn, hett he 1980 Reagan sien Kandidatur för dat Witt Huus ünnerstütt.<ref>[http://www.fordlibrarymuseum.gov/grf/timeline.asp ''Levensloop vun Gerald Ford.''] (engelsch)</ref> Ok in de Johre nah 1980 bleev Ford noch en längere Tiet aktiv, so weer he ünner annern bei de [[Denkfabrik]] [[American Enterprise Institute]] tätig. Ofschons he kien politisch Amt mehr utööven dee, hett sück Ford fakener to politisch Themen ütert. Hier nehm he ok nich immer de Mehrheitsmeenen binnerhalv vun sien Partei an. In‘ Mai 1994 hett he gemeensam mit sien Nahfolgern Carter un Reagan en Breef an den Kongress ünnerschreeven, in de sück de dree Expräsidenten för en Verbot vun [[Halfautomatisch Wappen|halfautomatisch Wappen]] insetten deen.<ref>[http://articles.latimes.com/1994-05-05/news/mn-54185_1_assault-weapons-ban/2 ''Ford, Carter, Reagan Push for Gun Ban''], [[Los Angeles Times]], 5. Mai 1994</ref> 2001 keem Ford bi en elementar sellschoppspolitisch Thema mit sien republikaansch Parteifrüenden över Krüüz, indem he sück für de rechtlich Anerkennenn vun gliekgeslechtlich Ehen utspreeken dee.<ref>[http://pageoneq.com/news/2006/ford122806.html ''Gerald Ford: Treat gay couples equally.''] Page on Q, 21. Oktober 2001</ref> Gerald Ford is an‘ 26. Dezember 2006 in sien Huus in Kalifornien an [[Öllersswaakheit]] storven. Ford weer een vun söss Expräsidenten, de över 90 Johr olt wurrn sünd. De anner fiev weern [[John Adams]] (1735–1826), [[Herbert Clark Hoover]] (1874–1964), [[Ronald Wilson Reagan]] (1911–2004), [[George Herbert Walker Bush|George Bush]] un [[James Earl Carter|Jimmy Carter]] (beid boren 1924). In sien letzten Levensjohren führ he mit sien Fru Betty en düchtig torüchtrucken Leven. Blots to’n Goddesdeenstbesöök in de [[Anglikaansch Gemeenschap|anglikaansch]] Margareten-Kark dicht bi sien Huus in Rancho Mirage hett sück dat Ehepaar sehn laaten.<ref>[[Kath.net]]: [http://www.kath.net/detail.php?id=15584 Expräsident Ford: 'Bestätigen Sie mich durch Ihre Gebete'] vom 28. Dezember 2006</ref> Nah sien Dood trucken rund 60.000 Menschen an den Sarg vorbi, um hüm de letzte Ehre to erwiesen. Bi en Staatsakt in Washington hett US-Präsident [[George Walker Bush]] den Storven an‘ 2. Januar 2007 as Mann "mit Charakter, Moot un Bescheedenheit" würdigt. De Graffstäe vun Ford befinnd sück in Grand Rapids in‘ Bundsstaat Michigan up dat Gelände vun dat ''Gerald Ford Presidential Museum''.<ref>[[20 Minüüten]]: {{Webarchiv|url=http://www.20min.ch/news/ausland/story/16508419 |wayback=20120119200149 |text=''Zehntausende nahmen Abschied von Ex-Präsident Ford.'' |archiv-bot=2026-03-14 02:27:10 InternetArchiveBot }} van‘ 4. Januar 2007</ref> Wenig Daag nah Ford sien Dood wurr bekannt, dat de sück in en 2004 führt Interview mit den Journalisten [[Robert Upshur Woodward|Bob Woodward]], de en zentraal Rull bi dat Opdecken vun den Watergate-Schandaal speelt harr, düchtig kritisch to’n [[Irakkrieg]] ütern dee. In dat Gespräch hett Ford seggt, George Walker Bush un sien Regeeren harrn bi de Rechtfertigung vun den Krieg swoor Fehler maakt. Up Ford sien Bidden sull dat Interview eerst nah sien Tod herutbrocht wurr.<ref>[https://www.welt.de/politik/article705039/Schwieriges-Erbe-Gerald-Ford-hinterlaesst-Kritik-am-Irakkrieg.html ''Schwieriges Erbe: Gerald Ford hinterlässt Kritik am Irakkrieg.''] Die Welt, 28. Dezember 2006</ref> == Nahwirken un Rezeptschoon == [[Datei:Gerald Ford, second official portrait of the President of the United States, February 1976.jpg|mini|Porträt vun Gerald Ford in dat Oval Office 1976]] Ofschons Ford blots för tweeeenhalf Johr Präsident weer un sowohl binnen- as ok butenpolitisch blots bedingt maatgeven Akzente setten kunn, wurrd he hüüd in den USA överweegend för sien Amtsführung nah den Watergate-schandaal loovt. Nah de Meenen vun völ Historiker hett Ford dat schafft, dat Vertruen un de Integrität vun dat Präsidentenamt nah de Watergate-Schandaal weer hertostellen. Ford wurr faken as wat paddelig un töffelig ansehn. So is he 1975 bi sien Ankunft in [[Soltborg]] up de regennatt Gangway vun de [[Air Force One]] utgleeden un daalschlittert. De dormalige öösterrieksch Bundskanzler hett hüm ansluutend uphulpen. Bi anner Gelegenheiten hett de grootwussen Ford sück fakener mit sien Kopp gegen den Rahmen vun den Utstieg vun de [[Air Force One]] stött un hett Lüüd ahn Afsicht anrempelt. Dat wurr in tallriek Shows immer weer lustig to’n Thema maakt. En Bispeel dorför is sien Upträe in de Feernsehreeg [[Die Simpsons]]. He stolpert in de Szene to glieker Tiet mit [[Homer Simpson]] över en Bordsteenkant un beid ropen to glieker Tiet Homer sien berühmten Spröök „Nein!“ (in‘ Original [[D’oh]]). == Ehrungen == An‘ 11. August 1999 kreeg he vun US-Präsident [[Bill Clinton]] Ford de [[Presidential Medal of Freedom|Freeheitsmedaille]] („Presidential Medal of Freedom“), de hööchste zivile Utteknung in den USA. An‘ 3. Januar 2007, wenig Daag nah Ford sien Dood, wurr bekannt, dat de neeste Floogtüüchdräger vun de [[United States Navy]] den Naam ''[[USS Gerald R. Ford (CVN-78)]]'' kriegen deiht. De ''Ford'' is dormit ok [[Typschipp]] vun de nah hör nömmt ''[[Gerald-R.-Ford-Klass]]''.<ref>[http://www.iht.com/articles/ap/2007/01/03/america/NA_GEN_US_Gerald_Ford_Carrier.php ''International Herald Tribune: Next Navy aircraft carrier to be named for late President Gerald Ford, buried Wednesday.''] (engelsch)</ref> == Warken == * ''Public Papers of the Presidents of the United States, Gerald Ford, 1974: Containing the Public Messages, Speeches, and Statements of the President.'' U.S. Gov. Print. Off., Washington D.C., 1975. * ''Public Papers of the Presidents of the United States, Gerald Ford, 1975: Containing the Public Messages, Speeches, and Statements of the President.'' (in 2 Bänden), U.S. Gov. Print. Off., Washington D.C., 1977. * ''Public Papers of the Presidents of the United States, Gerald Ford, 1976–77: Containing the public messages, speeches, and statements of the President.'' (in 3 Bänden), U.S. Gov. Print. Off., Washington D.C., 1979. * ''A Time To Heal. The Autobiography Of Gerald R. Ford.'' Harper & Row, New York (NY), 1979. == Literatur == * Edward L. Schapsmeier, Frederick H. Schapsmeier: ''Gerald R. Ford's date with destiny: A political biography.'' Lang, New York 1989, ISBN 0-8204-0961-8. * John Robert Greene: ''Gerald R. Ford: A bibliography.'' Greenwood Press, [[Westport (Connecticut)|Westport]] 1994, ISBN 0-313-28195-5. * John Robert Greene: ''The presidency of Gerald R. Ford.'' University of Lawrence: Press of Kansas, 1995, ISBN 0-7006-0639-4, ISBN 0-7006-0638-6. * Bernard J. Firestone (Hrsg.): ''Gerald R. Ford and the politics of post-Watergate America.'' Greenwood Press, Westport 1993, ISBN 0-313-27974-8. * J. Edward Lee, H.C. Toby Haynsworth: ''Nixon, Ford, and the abandonment of South Vietnam.'' McFarland, Jefferson, NC 2002, ISBN 0-7864-1302-6. == Weblenken == {{Commons}} * [https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&query=118534297 DNB-Katalog] * [http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=F000260 Gerald Ford] in dat im Biographical Directory of the United States Congress (engelsch) * [https://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=4243 Gerald Ford] in de Datenbank vun Find a Grave (engelsch) ; Offiziell Sieden * [https://web.archive.org/web/20090117204839/http://www.whitehouse.gov/history/presidents/gf38.html Biografie] auf www.whitehouse.gov (engelsch) (archiveert) * [https://web.archive.org/web/20110125104335/http://www.ford.utexas.edu/ Gerald R. Ford Presidential Library and Museum] (engelsch) * [http://www.poynter.org/content/content_view.asp?id=115778 Gerald Ford Resources] (engelsch) ; Nahropen * [[Bob Woodward]]: ''[https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/12/27/AR2006122701558_pf.html ''Ford Disagreed with Bush About Invading Iraq.''] [[Washington Post]],'' 28. Dezember 2006 – dat 2004 führt Interview „sull up Wunsch vun Ford eerst nah sien Dood bekannt maakt wurr“; (engelsch) vgl. ''[https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/12/27/AR2006122701639.html ''Ford and Bush. Similar Personnel, Different Approaches.''] [[Washington Post]],'' 27. Dezember 2006; (engelsch). * ''[http://www.latimes.com/news/nationworld/nation/la-na-team28dec28,0,4255541.story?coll=la-home-headlines ''He Led by Listening.''] [[Los Angeles Times]],'' 28. Dezember 2006; (engelsch). * ''[https://www.welt.de/politik/article705039/Schwieriges-Erbe-Gerald-Ford-hinterlaesst-Kritik-am-Irakkrieg.html ''Schwieriges Erbe: Gerald Ford hinterlässt Kritik am Irakkrieg.''] [[Die Welt]],'' 28. Dezember 2006. * John Nichols: ''[https://web.archive.org/web/20071014181129/http://www.thenation.com/blogs/notion?pid=151497 ''The Accidental President.''] [[The Nation (USA)|The Nation]],'' 27. Dezember 2006 (engelsch). * ''[http://www.nytimes.com/2006/12/27/washington/27webford.html?ei=5090&en=7535e82922b9d31a&ex=1324875600&partner=rssuserland&emc=rss&pagewanted=all ''Gerald Ford, 38th President, Dies at 93.''] [[New York Times]],'' 27. Dezember 2006 (engelsch). * [https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/politics/special/9/index.html ''Special Report: Gerald R. Ford, 1913–2006.''] (''Washington Post,'' 31. Dezember 2006) (engelsch). == Enkeld Nahwiesen == <references /> == Kiek ok bi == * [[List vun de Präsidenten vun de USA]] {{US-Präsidenten}} {{Normdaten|TYP=p|GND=118534297|LCCN=n/79/22087|NDL=00439822|VIAF=110300539}} {{SORTIERUNG:Ford, Gerald Rudolph}} [[Kategorie:Mann]] [[Kategorie:Nebraska]] [[Kategorie:Republikaansch Partei (USA)]] [[Kategorie:Jurist]] [[Kategorie:Freemüerer]] [[Kategorie:Boren 1913]] [[Kategorie:Storven 2006]] pjrrx52cg8v98wd5fwlucd0havfhmhg 0 81612 1066100 1058258 2026-05-21T08:17:51Z Eastfrisian2 58044 1066100 wikitext text/x-wiki [[Datei:Foto Siemtje PLH 1.jpg|alternativtext=|mini|Siemtje Möller (2019)]] '''Siemtje Victoria Regine Ilse Santjer Möller'''<ref>{{Literatur |Titel=Bundestagswahl: Alle Ergebnisse im Wahlkreis Friesland – Wilhelmshaven – Wittmund |Sammelwerk=Der Spiegel |Datum=2021-09-17 |ISSN=2195-1349 |Online=https://www.spiegel.de/politik/deutschland/friesland-wilhelmshaven-wittmund-alle-ergebnisse-im-wahlkreis-26-bei-der-bundestagswahl-2021-a-f3073f82-16c6-458e-b7c9-89ce757b7aed |Abruf=2021-09-25}}</ref>(* [[20. Juli]] [[1983]] in [[Emden]]) is en düütsch Politikerin ([[SPD]]) un wurr 2017 eerstmals in den Düütschen Bundsdag wählt. In de Johren 2021 un 2025 ist se nochmals in den Bundsdag wählt wurrn. Se wunn dorbi dat [[Direktmandat]] vun den [[Bundsdagswahlkreis Friesland – Willemshaven – Wittmund|Wahlkreis 26 Friesland/Willemshaven/Wittmund]]. Möller hett in [[Georg-August-Universität Chöttingen|Chöttingen]] Franzöösch, Spaansch un Politik studeert un hett toletzt an dat Nee Gymnasium in [[Willemshaven]] arbeit.<ref name="hp">{{Webarchiv|url=https://siemtje-moeller.de/content/485139.php |wayback=20170925230332 |text=''Persönliches'' |archiv-bot=2026-03-14 08:20:57 InternetArchiveBot }}. www.siemtje-moeller.de. Afropen an‘ 25. September 2017.</ref> Van 2021 bit 2025 weer se Parlamentarsch Staatssekretärin bi de [[Bundsministerium för’t Verdeffenderen|Bundesministerin för Verdeffenderen]]. Siet 2025 is se stellvertredend Fraktschoonsvörösittersche vun de SPD-Bundsdagsfraktschoon. == Privates == Se is verheiraadt un hett se twee Söhns. == Weblenken == * [https://siemtje-moeller.de Offiziell Website] == Enkeld Nahwiesen == <references /> {{Normdaten|TYP=p|GNDfehlt=ja|GNDCheck=2017-09-25}} {{SORTIERUNG:Moller, Siemtje}} [[Kategorie:Fru]] [[Kategorie:Politiker (Düütschland)]] [[Kategorie:Börger von Düütschland]] [[Kategorie:SPD]] [[Kategorie:Liddmaat Düütsch Bundsdag]] [[Kategorie:Boren 1983]] 96tb219ikh9nxalgj6vpyxe1mtowmil 1066101 1066100 2026-05-21T08:18:10Z Eastfrisian2 58044 1066101 wikitext text/x-wiki [[Datei:Foto Siemtje PLH 1.jpg|alternativtext=|mini|Siemtje Möller (2019)]] '''Siemtje Victoria Regine Ilse Santjer Möller'''<ref>{{Literatur |Titel=Bundestagswahl: Alle Ergebnisse im Wahlkreis Friesland – Wilhelmshaven – Wittmund |Sammelwerk=Der Spiegel |Datum=2021-09-17 |ISSN=2195-1349 |Online=https://www.spiegel.de/politik/deutschland/friesland-wilhelmshaven-wittmund-alle-ergebnisse-im-wahlkreis-26-bei-der-bundestagswahl-2021-a-f3073f82-16c6-458e-b7c9-89ce757b7aed |Abruf=2021-09-25}}</ref>(* [[20. Juli]] [[1983]] in [[Emden]]) is en düütsch Politikerin ([[SPD]]) un wurr 2017 eerstmals in den Düütschen Bundsdag wählt. In de Johren 2021 un 2025 ist se nochmals in den Bundsdag wählt wurrn. Se wunn dorbi dat [[Direktmandat]] vun den [[Bundsdagswahlkreis Friesland – Willemshaven – Wittmund|Wahlkreis 26 Friesland/Willemshaven/Wittmund]]. Möller hett in [[Georg-August-Universität Chöttingen|Chöttingen]] Franzöösch, Spaansch un Politik studeert un hett toletzt an dat Nee Gymnasium in [[Willemshaven]] arbeit.<ref name="hp">{{Webarchiv|url=https://siemtje-moeller.de/content/485139.php |wayback=20170925230332 |text=''Persönliches'' |archiv-bot=2026-03-14 08:20:57 InternetArchiveBot }}. www.siemtje-moeller.de. Afropen an‘ 25. September 2017.</ref> Van 2021 bit 2025 weer se Parlamentarsch Staatssekretärin bi de [[Bundsministerium för’t Verdeffenderen|Bundesministerin för Verdeffenderen]]. Siet 2025 is se stellvertredend Fraktschoonsvörsittersche vun de SPD-Bundsdagsfraktschoon. == Privates == Se is verheiraadt un hett se twee Söhns. == Weblenken == * [https://siemtje-moeller.de Offiziell Website] == Enkeld Nahwiesen == <references /> {{Normdaten|TYP=p|GNDfehlt=ja|GNDCheck=2017-09-25}} {{SORTIERUNG:Moller, Siemtje}} [[Kategorie:Fru]] [[Kategorie:Politiker (Düütschland)]] [[Kategorie:Börger von Düütschland]] [[Kategorie:SPD]] [[Kategorie:Liddmaat Düütsch Bundsdag]] [[Kategorie:Boren 1983]] g8zkdbdzaytizzw9e8mhcstwonknhye 2 95610 1066094 861692 2026-05-20T15:14:00Z WikiBayer 34323 1066094 javascript text/javascript // <nowiki> function process() { var sel = textArea.val(); data.flertydig = false; if (mw.config.get( 'wgPageName' ).indexOf('(') !== -1) data.flertydig = true; data.sogn = sel.match(/sogn\s*=\s*([^\]\|]+)\s*\|/i); data.sogn = data.sogn[1].trim().replace(/\./, ''); data.sogn_kort = data.sogn.replace(/ sogn/i, ''); data.sogn_url = data.sogn.toLowerCase().replace(/å/g, 'aa').replace(/ø/g, 'oe').replace(/æ/g, 'ae').replace(/ sogn/, '').replace(/ /g, ''); data.kommune = sel.match(/kommune 2007\s*=\s*\[\[([^\]\|]+) +(Regions)?kommune\]\]/i); if (data.kommune) data.kommune = data.kommune[1]; else data.kommune = ''; data.kommune_nds = data.kommune; if (data.kommune_nds == 'Nordfyns') data.kommune_nds = 'Noordfünen'; else if (data.kommune_nds == 'Bornholms') data.kommune_nds = 'Bornholm'; else if (data.kommune_nds == 'Københavns') data.kommune_nds = 'Kopenhagen'; else if (data.kommune_nds == 'Vesthimmerlands') data.kommune_nds = 'Westhimmerland'; else if (data.kommune_nds == 'Jammerbugt') data.kommune_nds = 'Jammerbucht'; else if (data.kommune_nds == 'Faaborg-Midtfyn') data.kommune_nds = 'Faaborg-Middfünen'; data.kommune_old = sel.match(/kommune\s*=\s*\[\[([^\]\|]+) +kommune( \([^\]\|\)]+\)\|[^\]]+)?\]\]/i); data.kommune_old = data.kommune_old[1]; data.region = '{{subst:'+'#property:P131|from=Q{{subst:'+'#invoke:Wikidata3|claim|P131|id='+summary.val()+'|parameter=numeric-id}}}}'; data.stift = sel.match(/stift\s*=\s*\[\[([^\]]+)\]\]/i); data.stift = data.stift[1]; if (data.stift.search('|')) { data.stift = data.stift.split('|'); data.stift = data.stift[0]; } data.stift = data.stift.replace(/Fyens Stift/g, 'Bisdom Fünen|Fünen'); data.stift = data.stift.replace(/Haderslev Stift/g, 'Bisdom Haderslev|Haderslev'); data.stift = data.stift.replace(/Helsingør Stift/g, 'Bisdom Helsingør|Helsingør'); data.stift = data.stift.replace(/Københavns Stift/g, 'Bisdom Kopenhagen|Kopenhagen'); data.stift = data.stift.replace(/Lolland-Falsters Stift/g, 'Bisdom Lolland-Falster|Lolland-Falster'); data.stift = data.stift.replace(/Ribe Stift/g, 'Bisdom Ribe|Ribe'); data.stift = data.stift.replace(/Roskilde Stift/g, 'Bisdom Roskilde|Roskilde'); data.stift = data.stift.replace(/Viborg Stift/g, 'Bisdom Viborg|Viborg'); data.stift = data.stift.replace(/Aalborg Stift/g, 'Bisdom Aalborg|Aalborg'); data.stift = data.stift.replace(/Århus Stift/g, 'Bisdom Aarhus|Aarhus'); data.stiftlang = data.stift.split('|'); data.stiftlang = data.stiftlang[0]; data.provsti = sel.match(/provsti\s*=\s*(\[\[[^\]]+\]\])\s*\|/i); data.provsti = data.provsti[1]; data.provsti = data.provsti.replace(/\[\[(.+) Provsti(([^\]\|]+)\|[^\]]+)?\]\]/g, 'Proovstie $1$3|$1'); if (data.provsti == 'Proovstie Bornholms|Bornholms') data.provsti = 'Proovstie Bornholm|Bornholm'; else if (data.provsti == 'Proovstie Midtfyn|Midtfyn') data.provsti = 'Proovstie Middfünen|Middfünen'; data.provstilang = data.provsti.split('|'); data.provstilang = data.provstilang[0]; data.herred = sel.match(/\[\[Kategori:Sogne i ([^\]\|]+) Herred( \([^\)\]]+\))?\]\]/); if (typeof data.herred[2] !== 'undefined') data.herred_disambig = data.herred[2]; else data.herred_disambig = ''; data.herred = data.herred[1]; data.by = sel.match(new RegExp("(\\||\\[)"+data.sogn_kort+"\\]\\] *\\((bebyggelse|areal)", "i")); if (data.by) { data.by = data.by[2]; if (data.by == 'bebyggelse') data.by = 'in’n Oort'; else if ((data.by == 'areal') && (data.sogn_kort.endsWith('ø'))) data.by = 'op dat Eiland'; else data.by = ''; } else data.by = ''; data.bild = sel.match(/\|\s*Billede2\s*=\s*([^\|\n\}]+)[\|\n\}]/i); if (data.bild) data.bild = data.bild[1]; else data.bild = ''; data.amt_old = sel.match(/Herred\]\] +\(\[\[([^\]\|]+) Amt( \([^\)\|\]]+\)\|[^\]]+)?\]\]/); if (data.amt_old) data.amt_old = data.amt_old[1]; else data.amt_old = ''; if (data.amt_old == 'Århus') data.amt_old = 'Aarhus'; else if (data.amt_old == 'Åbenrå') data.amt_old = 'Aabenraa'; else if (data.amt_old == 'Københavns') data.amt_old = 'Kopenhagen'; else if (data.amt_old == 'Bornholms') data.amt_old = 'Bornholm'; data.kirker = sel.match(/kirke\s*=\s*([^\n]+)\n/i); data.amt = sel.match(/\[\[([^\]]+) +Kommune\]\] +\(\[\[([^\]\|]+) Amt\]\]/); if (data.amt) { data.amt = data.amt[2]; data.amt = replaceAmt(data.amt); continueSogn(); } else { data.amt = ''; $.ajax({ url: "//da.wikipedia.org/w/api.php", dataType: 'json', data: { action: 'query', meta: 'tokens', type: 'login', format: 'json', origin: location.origin }, success: function (returndata) { // if we get the token var params; params = { format: 'json', action: 'query', titles: data.kommune_old + '_Kommune', origin: location.origin, assert: 'user', prop: 'revisions', rvprop: 'content', rvslots: 'main' }; $.ajax({ url: "//da.wikipedia.org/w/api.php", type: 'GET', dataType: 'json', data: params, xhrFields: { // CORS XHR magic withCredentials: true } }) .done(function (returndata) { var content = returndata.query.pages[Object.keys(returndata.query.pages)[0]].revisions[0].slots.main['*']; data.amt = content.match(/i \[\[([^\]]+) +Amt\]\]/i); if (data.amt) data.amt = data.amt[1].trim(); data.amt = replaceAmt(data.amt); continueSogn(); }) .fail(function () { // other failure console.log('failed'); }); }, xhrFields: { // CORS XHR magic withCredentials: true } }); } } function continueSogn() { data.kirker = data.kirker[1].trim(); data.numkirker = 0; data.kirker_new = data.kirker.replace(/<br *\/?>/g, ', ').replace(/\(([^\)\]\|]+) Kommune\)/, '(Kommun $1)'); n = data.kirker_new.lastIndexOf(', '); if (n !== -1) { data.kirker_new = data.kirker_new.substring(0, n) + " un " + data.kirker_new.substring(n + 2); data.numkirker = 2; } else data.numkirker = 1; if (data.numkirker === 0) alert('Keen Kark funnen!'); if ((data.numkirker === 1) && (!data.bild)) { var kirke = data.kirker.replace(/\[\[([^\]]+)\]\]/, '$1').replace(/ +/g, '_'); kirke = kirke.split('|'); kirke = kirke[0]; $.ajax({ url: "//da.wikipedia.org/w/api.php", dataType: 'json', data: { action: 'query', meta: 'tokens', type: 'login', format: 'json', origin: location.origin }, success: function (returndata) { // if we get the token var params; params = { format: 'json', action: 'query', titles: kirke, origin: location.origin, assert: 'user', prop: 'revisions', rvprop: 'content', rvslots: 'main' }; $.ajax({ url: "//da.wikipedia.org/w/api.php", type: 'GET', dataType: 'json', data: params, xhrFields: { // CORS XHR magic withCredentials: true } }) .done(function (returndata) { if (typeof returndata.query.pages[Object.keys(returndata.query.pages)[0]].revisions !== 'undefined') { var content = returndata.query.pages[Object.keys(returndata.query.pages)[0]].revisions[0].slots.main['*']; data.bild = content.match(/\|\s*billede\s*=\s*([^\|\}]+)\s*\|/i); if (data.bild) data.bild = data.bild[1].trim(); else data.bild = ''; } else { data.bild = ''; } readySogn(); }) .fail(function () { // other failure console.log('failed'); }); }, xhrFields: { // CORS XHR magic withCredentials: true } }); } else { readySogn(); } } function readySogn() { var ret = "{{Infobox Kaspel in Däänmark\n|Bisdom=[["+data.stift+"]]\n|Proovstie=[["+data.provsti+"]]\n|Bild="+data.bild+"\n}}\n'''"+data.sogn+"''' is en [[Däänmark|däänsch]] [[Kaspel (Däänmark)|Kaspel]] (däänsch ''sogn'') von de [[Däänsche Volkskark]]. Dat liggt in de [["+data.provstilang+"]] von dat [["+data.stiftlang+"]]."+((data.numkirker>1)?" Karken von dat Kaspel sünd "+data.kirker_new+".":" De Kark von dat Kaspel is de "+data.kirker_new+" "+data.by+" [["+data.sogn_kort+"]].")+" De Kaspels sünd in Däänmark gliektiedig för de [[amtliche Statistik]] ok Ünnerdelen von de [[Kommun (Däänmark)|Kommunen]] ([[Local administrative unit|LAU-2]]), bi "+data.sogn+" also von de [["+((data.kommune_nds == 'Bornholm')?"Regionskommun":"Kommun")+" "+data.kommune_nds+"]].\n\n== Historie ==\n\nDat Kaspel leeg bet to de [[Kommunaalreform in Däänmark 1970|Kommunaalreform 1970]] in de [[Harr (Verwaltenseenheit)|Harr]] [["+data.herred+" Herred"+((data.herred_disambig)?(data.herred_disambig+'|'):'')+"]] von dat [[Amt "+data.amt_old+"]] un denn von 1970 bet 200"+((data.kommune_nds == 'Bornholm')?"2":"6")+" in de "+((data.kommune_nds==data.kommune_old)?"ole ":"")+"[[Kommun "+data.kommune_old+((data.kommune_nds==data.kommune_old)?" (oolt)|Kommun "+data.kommune_old:"")+"]] in dat [[Amt "+data.amt+"]]."+((data.kommune_nds == 'Bornholm')?" An’n 1. Januar 2003 is dat Kaspel Deel von de [[Regionskommun Bornholm]] worrn, de mit de [[Kommunaalreform in Däänmark 2007|Kommunaalreform an’n 1. Januar 2007]] an de [[Hööftstadt-Region]] kamen is.":" Mit de [[Kommunaalreform in Däänmark 2007|Kommunaalreform an’n 1. Januar 2007]] is dat Kaspel Deel von de "+((data.kommune_nds==data.kommune_old)?"ne’e ":"")+"[["+((data.kommune_nds == 'Bornholm')?"Regionskommun":"Kommun")+" "+data.kommune_nds+"]] in de [["+data.region+"]] worrn.")+"\n\n== Weblenken ==\n\n* [http://www.sogn.dk/"+data.sogn_url+((data.flertydig === true)?('-'+data.kommune.toLowerCase().replace(/å/g, 'aa').replace(/ø/g, 'oe').replace(/æ/g, 'ae')):'')+"/ Sogneportalen] (däänsch)\n\n{{Navigatschoonsliest Kaspels in de Kommun "+data.kommune_nds+"}}\n\n[[Kategorie:Kaspel]]\n[["+"Kategorie:"+data.region+"]]"; textArea.val(ret); summary.val('nee'); $('#myButtonSogn').remove(); document.getElementById("editform").scrollIntoView(); if (!data.stift) alert('Bisdom fehlt!'); if (!data.provsti) alert('Proovstie fehlt!'); if (!data.sogn) alert('Naam fehlt!'); if (!data.amt) alert('Amt nee fehlt!'); if (!data.amt_old) alert('Amt oold fehlt!'); if (!data.kirker_new) alert('Karken fehlt!'); if (!data.kommune) alert('Kommun nee fehlt!'); if (!data.kommune_old) alert('Kommun oold fehlt!'); if (!data.herred) alert('Harr fehlt!'); if (!data.region) alert('Region fehlt!'); if (data.numkirker > 1) alert('Kaspel hett mehr as een Kark. Oort angeven!'); else if (!data.by) alert('Oort von de Kark fehlt!'); } function replaceAmt(amt) { if (amt == 'Fyns') amt = 'Fünen'; else if (amt == 'Sønderjyllands') amt = 'Süüdjüütland'; else if (amt == 'Bornholms') amt = 'Bornholm'; else if (amt == 'Københavns') amt = 'Kopenhagen'; else if (amt == 'Nordjyllands') amt = 'Noordjüütland'; else if (amt == 'Storstrøms') amt = 'Storstrøm'; else if (amt == 'Vestsjællands') amt = 'Westseeland'; else if (amt == 'Århus') amt = 'Aarhus'; return amt; } // </nowiki> 5g79klff35hlys3lc856n03d1fd4gts 2 98303 1066095 912084 2026-05-20T15:14:37Z WikiBayer 34323 1066095 javascript text/javascript // <nowiki> function process() { var sel = textArea.val(); data.wd = summary.val(); var type = ''; var typeDE = ''; var typeMatch = sel.match(/\{\{\s*Infobox Berg/g); if (typeMatch) { type = 'Barg'; typeDE = 'Berg'; } typeMatch = sel.match(/\{\{\s*Infobox Gletscher/g); if (typeMatch) { typeDE = 'Gletscher'; } var articleName = mw.config.get('wgTitle'); var nameMatch = sel.match(/'''([^']+)'''/); if (nameMatch) { articleName = nameMatch[1]; } var match = sel.match(/(\|\s*BREITENGRAD\s*=\s*)(\d+)\/(\d+)\/(?:(\d*)\/)?([SN])/); if (match) { var dec_lat = match[3]/60 + match[4]/3600; var sign_lat = ''; if (match[5] === 'S') sign_lat = '-'; sel = sel.replace(match[0], match[1] + sign_lat + parseFloat((parseInt(match[2]) + dec_lat).toFixed(4))); } match = sel.match(/(\|\s*LÄNGENGRAD\s*=\s*)(\d+)\/(\d+)\/(?:(\d*)\/)?([EOW])/); if (match) { var dec_long = match[3]/60 + match[4]/3600; var sign_long = ''; if (match[5] === 'W') sign_long = '-'; sel = sel.replace(match[0], match[1] + sign_long + parseFloat((parseInt(match[2]) + dec_long).toFixed(4))); } var sortMatch = sel.match(/\{\{(SORTIERUNG|DEFAULTSORT):\s*([^\}]+)\}\}/); var sortName = articleName; if (!sortMatch) { var parts = sel.split("[[Kategorie:"); sortName = sortName.replace(/^(Mount|Kap|Cape) (.+)$/, '$2, $1'); sel = parts[0] + "{{DEFAULTSORT:" + sortName + "}}" + ((parts.length > 1)?"\n[[Kategorie:" + parts.slice(1).join("[[Kategorie:"):''); } if (type) { var transMatch = sel.match(/\|\s*GEBIRGE\s*=\s*[^\n\|\{\}]+Transantarktisch[^\n\|\{\}]+[\n\|\{\}]/); if (transMatch) { var transCatMatch = sel.match(new RegExp('\\[\\[Kategorie:' + typeDE + ' im Transantarktischen Gebirge(\\|[^\\[\\]]+)?\\]\\]', '')); if (!transCatMatch) { sel = sel.trim() + '\n[' + '[Kategorie:' + typeDE + ' in de Transantarktischen Bargen]]'; } } } var depenMatch = sel.match(/\|\s*LAGE\s*=\s*\[\[Ross Dependency\]\][^\n\|\{\}]*[\n\|\{\}]/); if (depenMatch) { var depenCatMatch = sel.match(/\[\[Kategorie:Ross Dependency(\|[^\[\]]+)?\]\]/); if (!depenCatMatch) { sel = sel.trim() + '\n[' + '[Kategorie:Ross Dependency]]'; } } if (type) sel = sel.replace(new RegExp('\\{\\{\\s*Infobox ' + typeDE, 'g'), '{{Infobox ' + type); sel = sel.replace(/\{\{(Es|es|En|en|De|de|Ru|ru|Fr|fr|No|no|Bg|bg)S\|/g, '{' + '{S|$1|'); sel = sel.replace(/\{\{\s*Höhe\s*\|/g, '{{Hööchd|'); sel = sel.replace(/\}\}\n+Der '''/g, '}}\nDe \'\'\''); if (sel.match(/\|\s*NAME\s*=/g)) { sel = sel.replace(/\|\s*NAME\s*=[ \t]*\n/g, '|NAAM = ' + articleName + '\n'); } else { sel = sel.replace(new RegExp('\{\{Infobox ' + type, 'g'), "{{Infobox " + type + "\n|NAAM = " + articleName); } sel = sel.replace(/\|\s*NAME\s*=[ \t]*/g, '|NAAM = '); sel = sel.replace(/(\|\s*BILD\s*=)(\s*\|\s*BILDBESCHREIBUNG\s*=)(\s*\|.+)\n\s*\|\s*BILD1\s*=\s*([^\|\{\}\n]+)\s*\|\s*BILD1-BESCHREIBUNG\s*=\s*([^\|\{\}\n]*)(\s*[\|\}])/gs, '$1$4$2$5$3$6'); sel = sel.replace(/\|\s*BILDBESCHREIBUNG\s*=[ \t]*/g, '|BILDB = '); sel = sel.replace(/\|\s*BILD\s*=[ \t]*/g, '|BILD = '); sel = sel.replace(/\|\s*REGION\-ISO\s*=[ \t]*/g, '|REGION-ISO = '); sel = sel.replace(/\|\s*HÖHE\s*=[ \t]*/g, '|HÖÖCHD = '); sel = sel.replace(/\|\s*HÖHE\-BEZUG\s*=[ \t]*/g, '|HÖÖCHD_REF = '); sel = sel.replace(/\|\s*BREITENGRAD\s*=[ \t]*/g, '|KOOR_NS = '); sel = sel.replace(/\|\s*LÄNGENGRAD\s*=[ \t]*/g, '|KOOR_OW = '); sel = sel.replace(/\|\s*LAGE\s*=[ \t]*(.+), \[\[(Antarktika|Westantarktika|Ostantarktika|Ostantarktis|Westantarktis|Antarktis|Antarktische Halbinsel|Südliche Shetlandinseln)\]\]/g, "|LAAG = $1, [[$2]]\n|EERDREGION = Antarktika"); sel = sel.replace(/\|\s*LAGE\s*=[ \t]*(.*)\[\[(Südgeorgien|Südliche Sandwichinseln)\]\]/g, "|LAAG = $1[[$2]]\n|STAAT = UK\n|EERDREGION = Atlantik"); sel = sel.replace(/\|\s*LAGE\s*=[ \t]*/g, '|LAAG = '); sel = sel.replace(/\|\s*GEBIRGE\s*=[ \t]*/g, '|BARGGRUPP = '); sel = sel.replace(/\n\|\s*(BESONDERHEITEN|BILD1|BILD1-BESCHREIBUNG|BILD2|BILD2-BESCHREIBUNG)\s*=\s*([\|\}])/g, "\n$2"); sel = sel.replace(/\n\|\s*(BESONDERHEITEN|BILD1|BILD1-BESCHREIBUNG|BILD2|BILD2-BESCHREIBUNG)\s*=\s*([\|\}])/g, "\n$2"); sel = sel.replace(/\|\s*POSKARTE\s*=[ \t]*Antarktis(\s)/g, '|KOORT = $1'); sel = sel.replace(/\|\s*POSKARTE\s*=[ \t]*/g, '|KOORT = '); if (type === 'Barg') { sel = sel.replace(/\|\s*ERSTBESTEIGUNG\s*=[ \t]*/g, '|TOEERST_BESTEGEN = '); sel = sel.replace(/\|\s*NORMALWEG\s*=[ \t]*/g, '|NORMALWEG = '); sel = sel.replace(/\|\s*SCHARTENHÖHE\s*=[ \t]*/g, '|PROMINENZ = '); sel = sel.replace(/\|\s*SCHARTE\s*=[ \t]*/g, '|PROMINENZ_PASS = '); sel = sel.replace(/\|\s*DOMINANZ\-BEZUG\s*=[ \t]*/g, '|DOMINANZ_BARG = '); sel = sel.replace(/\n\|\s*(LETZTE ERUPTION|ALTER|TYP)\s*=\s*([\|\}])/g, "\n$2"); sel = sel.replace(/\n\|\s*(LETZTE ERUPTION|ALTER|TYP)\s*=\s*([\|\}])/g, "\n$2"); sel = sel.replace(/\n\|\s*DOMINANZ\s*=\s*\|\s*DOMINANZ_BARG\s*=\s*\|\s*PROMINENZ\s*=\s*\|\s*PROMINENZ_PASS\s*=\s*([\|\}])/g, "\n$1"); } else if (type === 'Gletscher') { sel = sel.replace(/\|\s*LÄNGE\s*=[ \t]*/g, '|LANG = '); sel = sel.replace(/\|\s*DICKE\s*=[ \t]*/g, '|DICK = '); sel = sel.replace(/\|\s*DICKE-MAX\s*=[ \t]*/g, '|DICK-MAX = '); sel = sel.replace(/\|\s*BREITE\s*=[ \t]*/g, '|BREED = '); sel = sel.replace(/\|\s*BREITE-MAX\s*=[ \t]*/g, '|BREED-MAX = '); sel = sel.replace(/\|\s*VOLUMEN\s*=[ \t]*/g, '|VOLUMEN = '); sel = sel.replace(/\|\s*VOLUMEN-TOLERANZ\s*=[ \t]*/g, '|VOLUMEN-TOLERANZ = '); sel = sel.replace(/\|\s*ENTWÄSSERUNG\s*=[ \t]*/g, '|MÜNN = '); sel = sel.replace(/\|\s*NEIGUNG\s*=[ \t]*/g, '|NÜREN = '); sel = sel.replace(/\|\s*FLÄCHE\s*=[ \t]*/g, '|REBEED = '); sel = sel.replace(/\|\s*TYP\s*=[ \t]*/g, '|TYP = '); sel = sel.replace(/\|\s*EXPOSITION\s*=[ \t]*/g, '|EXPOSITSCHOON = '); sel = sel.replace(/\|\s*HÖHE-MAX\s*=[ \t]*/g, '|HÖÖCHD-MAX = '); sel = sel.replace(/\|\s*HÖHE-MIN\s*=[ \t]*/g, '|HÖÖCHD-MIN = '); sel = sel.replace(/\n\|\s*(HÖHE-ANMERKUNG|FLÄCHE-ANMERKUNG|LÄNGE-ANMERKUNG|BREITE-ANMERKUNG|VOLUMEN-ANMERKUNG|DICKE-ANMERKUNG|NEIGUNG-ANMERKUNG)\s*=\s*([\|\}])/g, "\n$2"); } sel = sel.replace(/\}\}\s*\n\n+\s*(De |Dat |)'''/g, "}}\n$1'''"); sel = sel.replace(/\{\{(?:[Gg]nis|[Cc]ite gnis)\|([^\}]+)\}\}( *\(englisch\))?/g, '{{GNIS|$1' + '}}'); sel = sel.replace(/im ostantarktischen \[\[([^\]]+)and\]\]/g, 'in [[$1and]], [[Oostantarktika]]'); sel = sel.replace(/im westantarktischen \[\[([^\]]+)and\]\]/g, 'in [[$1and]], [[Westantarktika]]'); sel = sel.replace(/im antarktischen \[\[([^\]]+)and\]\]/g, 'in [[$1and]], [[Antarktika]]'); sel = sel.replace(/des ostantarktischen \[\[([^\]]+)and\]\]s/g, 'von [[$1and]], [[Oostantarktika]]'); sel = sel.replace(/des westantarktischen \[\[([^\]]+)and\]\]s/g, 'von [[$1and]], [[Westantarktika]]'); sel = sel.replace(/des antarktischen \[\[([^\]]+)and\]\]s/g, 'von [[$1and]], [[Antarktika]]'); sel = sel.replace(/des \[\[([^\]]+)and\]\]s/g, 'von [[$1and]]'); sel = sel.replace(/die \[\[([^\]]+)\-Insel\]\]/g, 'dat [[$1-Eiland]]'); sel = sel.replace(/der \[\[([^\]]+)\-Insel\]\]/g, 'dat [[$1-Eiland]]'); sel = sel.replaceWord('Bouvetinsel', 'Bouveteiland'); sel = sel.replaceWord('Mittlere Petermannkette', 'Middlere Petermannkeed'); sel = sel.replaceWord('Nördliche Petermannkette', 'Nöördliche Petermannkeed'); sel = sel.replaceWord('Südliche Petermannkette', 'Süüdliche Petermannkeed'); sel = sel.replaceWord('Petermannkette', 'Petermannkeed'); sel = sel.replaceWord('Petermannketten', 'Petermannkeden'); sel = sel.replace(new RegExp('seite(\\P{Letter})', 'ug'), 'sied$1'); sel = sel.replace(new RegExp('flanke(\\P{Letter})', 'ug'), 'sied$1'); sel = sel.replaceWord('Flanke', 'Sied'); sel = sel.replaceWord('Südküste', 'Süüdküst'); sel = sel.replaceWord('Nordküste', 'Noordküst'); sel = sel.replaceWord('Ostküste', 'Oostküst'); sel = sel.replace(new RegExp('küste(\\P{Letter})', 'ug'), 'küst$1'); sel = sel.replace(new RegExp('-Gebirge', 'ug'), '-Bargen'); sel = sel.replace(new RegExp('-Berge(\\P{Letter})', 'ug'), '-Bargen$1'); sel = sel.replace(new RegExp('-Kette', 'ug'), '-Keed'); sel = sel.replace(/eisbedeckter/g, 'iesbedeckten'); sel = sel.replace(/eisbedeckt/g, 'iesbedeckt'); sel = sel.replace(/Umgebungskarte/g, 'Koort von dat Rebeed ümto'); sel = sel.replaceWord('massiger', 'massigen'); sel = sel.replaceWord('scharfgratiger', 'scharpgradigen'); sel = sel.replaceWord('felsiger', 'felsigen'); sel = sel.replaceWord('Felsvorsprung', 'Felsvörsprung'); sel = sel.replaceWord('abgerundeter', 'afrunnten'); sel = sel.replaceWord('spitzer', 'spitzen'); sel = sel.replaceWord('länglicher', 'länglichen'); sel = sel.replace(/förmigen /g, 'förmigen '); sel = sel.replaceWord('Karte', 'Koort'); sel = sel.replace(/in der antarktischen \[\[Ross Dependency\]\]/g, 'in de [[Ross Dependency]], [[Antarktika]]'); sel = sel.replace(/abgeflacht/g, 'afplatt’t'); sel = sel.replace(/größtenteils/g, 'to’n gröttsten Deel'); sel = sel.replaceWord('teilweise', 'deelwies'); sel = sel.replaceWord('Ausläufer', 'Utlöper'); sel = sel.replaceWord('Ausläufern', 'Utlöpers'); sel = sel.replaceWord('1936/37', '1936/1937'); sel = sel.replaceWord('1938/39', '1938/1939'); sel = sel.replace(/\[\[Berggipfel\|Gipfel\]\]/g, '[[Topp]]'); sel = sel.replace(/\[\[Berggipfel\]\]/g, '[[Topp]]'); sel = sel.replace(/\[\[Kategorie:Berg\]\]\n/g, ''); sel = sel.replace(/\[\[Kategorie:Berg im Transantarktischen Gebirge\]\]/g, '[' + '[Kategorie:Barg in de Transantarktischen Bargen' + ']]'); sel = sel.replace(/\[\[Kategorie:Gletscher im Transantarktischen Gebirge\]\]/g, '[' + '[Kategorie:Gletscher in de Transantarktischen Bargen' + ']]'); sel = sel.replace(/im +\[\[Transantarktisches Gebirge\|Transantarktischen Gebirge\]\]/g, 'in de [[Transantarktische Bargen|Transantarktischen Bargen]]'); sel = sel.replace(/des +\[\[Transantarktisches Gebirge\|Transantarktischen Gebirges\]\]/g, 'von de [[Transantarktische Bargen|Transantarktischen Bargen]]'); sel = sel.replace(/In (?:der|den) \[\[((?:[^\[\]]|\]\], \[\[|\]\] (?:der|des) \[\[)+)\]\] ragt er ((?:[^,\.]|\d+,\d+)+) auf([,\.])/g, 'He liggt in de [[$1]] $2$3'); sel = sel.replace(/Im \[\[((?:[^\[\]]|\]\], \[\[|\]\] (?:der|des) \[\[)+)\]\] ragt er ((?:[^,\.]|\d+,\d+)+) auf([,\.])/g, 'He liggt in dat [[$1]] $2$3'); sel = sel.replace(/ragt ((?:[^,\.]|\d+,\d+)+) auf([,\.])/g, 'liggt $1$2'); sel = sel.replace(/des \[\[Mount /g, 'von’n [[Mount '); sel = sel.replace(/von der sogenannten ''Marie Byrd Land Traverse Party'', einer Mannschaft vorwiegend zur Erkundung des \[\[Marie-Byrd-Land\]\]s zwischen 1957 und 1958/g, "von de ''Marie Byrd Land Traverse Party'', en Mannschop, de twüschen 1957 un 1958 [[Marie-Byrd-Land]] utkunnt hett"); sel = sel.replace(/([IiAa]|[Vv]o)n den \[\[([^\[\]]+) (Mountains|Hills|Heights|Ranges|Peaks)\]\]/g, '$1n de [[$2 $3]]'); sel = sel.replace(/([IiAa])n der \[\[([^\[\]]+) (Range|Bay|Bight)\]\]/g, '$1n de [[$2 $3]]'); sel = sel.replace(/auf der \[\[Antarktische Halbinsel\|Antarktischen Halbinsel\]\]/g, 'op de [[Antarktische Halvinsel]]'); sel = sel.replace(/(bei|auf|während|von|in) der \[\[([^\[\]]+) (Range|Bight|Bay|Mountains|Hills|Heights|Ranges|Peaks|Expedition|University|Halbinsel)\]\]/g, '$1 de [[$2 $3]]'); sel = sel.replace(/der \[\[([^\[\]]+) (Range|Bight|Bay|Mountains|Hills|Heights|Ranges|Peaks|Expedition|University|Halbinsel)\]\]/g, 'von de [[$1 $2]]'); sel = sel.replace(/auf der \[\[([^\[\]]+)-(Halbinsel|Station)\]\]/g, 'op de [[$1-$2]]'); sel = sel.replace(/der \[\[([^\[\]]+)-(Nunatakker|Halbinsel|Bucht|Station|See|Berge)\]\]/g, 'von de [[$1-$2]]'); sel = sel.replace(/des \[\[([^\[\]]+) (Mount|Mountain|Peak)\]\]/g, 'von’n [[$1 $2]]'); sel = sel.replace(/(vom|des) \[\[([^\[\]]+) (Program|Committee|Bluff)\]\]/g, 'von dat [[$2 $3]]'); sel = sel.replace(/des \[\[([^\[\]]+)-(Gletscher|Nunatak|Eisfall)\]\]s/g, 'von’n [[$1-$2]]'); sel = sel.replace(/des \[\[([^\[\]]+)-(Plateau|Firnfeld|Massiv|Land)\]\]s/g, 'von dat [[$1-$2]]'); sel = sel.replace(/dem \[\[([^\[\]]+)-(Gletscher|Nunatak|Eisfall)\]\]s/g, 'den [[$1-$2]]'); sel = sel.replace(/dem \[\[([^\[\]]+)-(Plateau|Firnfeld|Massiv|Land)\]\]s/g, 'dat [[$1-$2]]'); sel = sel.replace(/(Weddell)-Meer/g, '$1-See'); sel = sel.replaceWord('Transantarktisches Gebirge', 'Transantarktische Bargen'); sel = sel.replace(/des \[\[([^\[\]]+)-Gebirge\]\]s/g, 'von de [[$1-Bargen]]'); sel = sel.replace(/des \[\[Ellsworthgebirge\]\]s/g, 'von de [[Ellsworthbargen]]'); sel = sel.replaceWord('Berg im Ellsworthgebirge', 'Barg in de Ellsworthbargen'); sel = sel.replaceWord('Ellsworthgebirge', 'Ellsworthbargen'); sel = sel.replaceWord('Admiralitätsberge', 'Admiralitätsbargen'); sel = sel.replaceWord('Amerikanisches Hochland', 'Amerikaansch Hoogland'); sel = sel.replaceWord('Amerikanischen Hochland', 'Amerikaansche Hoogland'); sel = sel.replaceWord('Amerikanische Hochland', 'Amerikaansche Hoogland'); sel = sel.replace(/\[\[Südgeorgien\]\]s/g, 'von [[Süüdgeorgien]]'); sel = sel.replaceWord('Südgeorgien', 'Süüdgeorgien'); sel = sel.replaceWord('Südliche Shetlandinseln', 'Süüdliche Shetlandeilannen'); sel = sel.replaceWord('Südlichen Shetlandinseln', 'Süüdlichen Shetlandeilannen'); sel = sel.replaceWord('Südliche Sandwichinseln', 'Süüdliche Sandwicheilannen'); sel = sel.replaceWord('Südlichen Sandwichinseln', 'Süüdlichen Sandwicheilannen'); sel = sel.replaceWord('Südatlantik', 'Süüdatlantik'); sel = sel.replaceWord('Südamerika', 'Süüdamerika'); sel = sel.replace(/des \[\[Wohlthatmassiv\]\]s/g, 'von dat [[Wohlthatmassiv]]'); sel = sel.replace(/im \[\[Wohlthatmassiv\]\]/g, 'in dat [[Wohlthatmassiv]]'); sel = sel.replace(/\[\[Kategorie:Berg im Wohlthatmassiv\]\]/g, '[' + '[Kategorie:Barg in’t Wohlthatmassiv]]'); sel = sel.replace(/wurde von \[\[United States Geological Survey/g, 'is von’n [[United States Geological Survey'); sel = sel.replace(/im Rahmen der Erfassung /g, 'in’n Rahmen von dat Vermeten '); sel = sel.replaceWord('Kartografisch erfasst wurde', 'Kartograafsch optekent worrn is'); sel = sel.replaceWord('Kartografisch erfasst', 'Kartograafsch optekent'); sel = sel.replaceWord('Wissenschaftler benannten ihn', 'Wetenschoppers hebbt em nöömt'); sel = sel.replace(/\nWissenschaftler von de /g, "\nWetenschoppers von de "); sel = sel.replaceWord('Wissenschaftler des', 'Wetenschoppers von dat'); sel = sel.replaceWord('Wissenschaftler', 'Wetenschopper'); sel = sel.replaceWord('Wissenschaftlern', 'Wetenschoppers'); sel = sel.replaceWord('wissenschaftlicher', 'wetenschoplichen'); sel = sel.replaceWord('entdeckten und kartierten ihn\.', 'hebbt em opdeckt un karteert.'); sel = sel.replaceWord('Kartographen', 'Kartografen'); sel = sel.replaceWord('Auftrag', 'Opdrag'); sel = sel.replaceWord('in Richtung der', 'na de'); sel = sel.replaceWord('in Richtung des', 'na dat'); sel = sel.replaceWord('geographischen', 'geograafschen'); sel = sel.replace(/im \[\[Internationales /g, 'in dat [[Internationales '); sel = sel.replaceWord('Internationales Geophysikalisches Jahr', 'Internatschonaal Geophysikaalsch Johr'); sel = sel.replaceWord('Internationale Geophysikalische Jahr', 'Internatschonale Geophysikaalsche Johr'); sel = sel.replaceWord('Internationalen Geophysikalischen Jahr', 'Internatschonale Geophysikaalsche Johr'); sel = sel.replaceWord('Internationalen Geophysikalischen Jahres', 'Internatschonale Geophysikaalsche Johr'); sel = sel.replaceWord('Erstes Internationales Polarjahr', 'Eerst Internatschonaal Polarjohr'); sel = sel.replaceWord('Ersten Internationalen Polarjahres', 'Eerste Internatschonale Polarjohr'); sel = sel.replaceWord('Ersten Internationalen Polarjahr', 'Eerste Internatschonale Polarjohr'); sel = sel.replaceWord('Erste Internationale Polarjahr', 'Eerste Internatschonale Polarjohr'); sel = sel.replaceWord('im Verzeichnis des Norwegischen Polarinstituts', 'in dat Verteeknis von dat Noorweegsche Polarinstitut'); sel = sel.replaceWord('Norwegisches Polarinstitut', 'Noorweegsch Polarinstitut'); sel = sel.replaceWord('Norwegischen Polarinstituts', 'Noorweegsche Polarinstitut'); sel = sel.replaceWord('Vereinigtes Königreich', 'Vereenigt Königriek'); sel = sel.replace(/([Nn])orwegische/g, '$1oorweegsche'); sel = sel.replace(/([Bb])ritische/g, '$1rietsche'); sel = sel.replace(/([Ff])ranzösische/g, '$1ranzöösche'); sel = sel.replace(/([Aa])ustralische/g, '$1ustraalsche'); sel = sel.replace(/([Cc])hilenische/g, '$1hileensche'); sel = sel.replace(/([Kk])anadische/g, '$1anaadsche'); sel = sel.replace(/([Dd])eutsche/g, '$1üütsche'); sel = sel.replace(/([Öö])sterreichische/g, '$1österrieksche'); sel = sel.replace(/([Nn])euseeländische/g, '$1eeseelandsche'); sel = sel.replace(/([Ss])owjetische/g, '$1owjetsche'); sel = sel.replace(/([Rr])ussische/g, '$1uss’sche'); sel = sel.replace(/([Bb])ulgarische/g, '$1ulgaarsche'); sel = sel.replace(/ustralasiatisch/g, 'ustraalasiaatsch'); sel = sel.replace(/übertrug die russische Benennung ([^\.,]+) ins Englische/g, 'hett den russ’schen Naam $1 in dat Engelsche överdragen'); sel = sel.replace(/übertrug diese Benennung (\d+) ins Englische/g, 'hett düssen Naam $1 in dat Engelsche överdragen'); sel = sel.replaceWord('ins Englische', 'in dat Engelsche'); sel = sel.replaceWord('überliefert', 'överlevert'); sel = sel.replaceWord('weitere Benennungshintergrund', 'Achtergrund von’n Naam'); sel = sel.replace(/des ((?:[A-Za-zäöüß\-]+ )?[A-ZÄÖÜ][a-zäöüß]+)logen /g, 'von’n $1loog '); sel = sel.replace(/einem ((?:[A-Za-zäöüß\-]+ )?[A-ZÄÖÜ][a-zäöüß]+)logen /g, 'en $1loog '); sel = sel.replace(/(?:nach|na) dem ((?:[A-Za-zäöüß\-]+ )?[A-ZÄÖÜ][a-zäöüß]+)logen /g, 'na’n $1loog '); sel = sel.replace(/([A-ZÄÖÜ][a-zäöüß]+)loge /g, '$1loog '); sel = sel.replace(/des ((?:[A-Za-zäöüß\-]+ )?[A-ZÄÖÜ][a-zäöüß]+)gra(f|ph)en /g, 'von’n $1graaf '); sel = sel.replace(/einem ((?:[A-Za-zäöüß\-]+ )?[A-ZÄÖÜ][a-zäöüß]+)gra(f|ph)en /g, 'en $1graaf '); sel = sel.replace(/(?:nach|na) dem ((?:[A-Za-zäöüß\-]+ )?[A-ZÄÖÜ][a-zäöüß]+)gra(f|ph)en /g, 'na’n $1graaf '); sel = sel.replace(/([A-ZÄÖÜ][a-zäöüß]+)gra(f|ph) /g, '$1graaf '); sel = sel.replace(/unter der Leitung des ([A-Za-z-]+)schen Polarforschers/g, 'ünner Leid von’n $1schen Polarforscher'); sel = sel.replace(/unter der Leitung des Polarforschers/g, 'ünner Leid von’n Polarforscher'); sel = sel.replace(/des ([A-Za-z-]+)schen Polarforschers/g, 'von’n $1schen Polarforscher'); sel = sel.replace(/des Polarforschers/g, 'von’n Polarforscher'); sel = sel.replaceWord('Südpolarmeer', 'Süüdpolarsee'); sel = sel.replaceWord('der Abteilung für', 'von dat Afdeel för'); sel = sel.replaceWord('der Abteilung', 'von dat Afdeel'); sel = sel.replaceWord('hoher', 'hogen'); sel = sel.replaceWord('verschneiter', 'versneeten'); sel = sel.replaceWord('verschneiten', 'versneete'); sel = sel.replaceWord('Besetzung', 'Kru'); sel = sel.replaceWord('Besatzung', 'Kru'); sel = sel.replaceWord('Crew', 'Kru'); sel = sel.replaceWord('Erhebung', 'Punkt'); sel = sel.replaceWord('Weblinks', 'Weblenken'); sel = sel.replaceWord('Einzelnachweise', 'Footnoten'); sel = sel.replace(/== *Quellen *==/g, '== Footnoten =='); sel = sel.replaceWord('englisch', 'engelsch'); sel = sel.replaceWord('der Insel', 'von dat Eiland'); sel = sel.replaceWord('Insel', 'Eiland'); sel = sel.replaceWord('Gipfeln', 'Toppen'); sel = sel.replaceWord('Gipfel', 'Topp'); sel = sel.replaceWord('Doppelgipfel', 'Dubbeltopp'); sel = sel.replaceWord('Mündung', 'Münn'); sel = sel.replaceWord('Küste', 'Küst'); sel = sel.replaceWord('des Gletschers', 'von’n Gletscher'); sel = sel.replaceWord('Gletschern', 'Gletschers'); sel = sel.replaceWord('des Nunataks', 'von’n Nunatak'); sel = sel.replaceWord('des Berges', 'von’n Barg'); sel = sel.replaceWord('des Bergs', 'von’n Barg'); sel = sel.replaceWord('Berg', 'Barg'); sel = sel.replaceWord('Gebirge', 'Bargen'); sel = sel.replaceWord('Fluss', 'Stroom'); sel = sel.replaceWord('Flusssystem', 'Stroomsystem'); sel = sel.replaceWord('Schelfeis', 'Schelfies'); sel = sel.replaceWord('Eisschild', 'Iesschild'); sel = sel.replaceWord('Eishang', 'Ieshang'); sel = sel.replaceWord('Eisfall', 'Iesfall'); sel = sel.replaceWord('Eisfeld', 'Iesfeld'); sel = sel.replaceWord('Eiskappe', 'Ieskapp'); sel = sel.replaceWord('Größe', 'Grött'); sel = sel.replaceWord('Mitte', 'Midd'); sel = sel.replaceWord('Abschnitt', 'Afsnidd'); sel = sel.replaceWord('mittels', 'mit'); sel = sel.replace(/ einzeln/g, ' enkelt'); sel = sel.replaceWord('Gletscherzunge', 'Gletschertung'); sel = sel.replaceWord('Auslassgletscher', 'Utlaatgletscher'); sel = sel.replaceWord('Talgletscher', 'Daalgletscher'); sel = sel.replaceWord('Gebirgsgletscher', 'Barggletscher'); sel = sel.replaceWord('Gebirgspass', 'Bargpass'); sel = sel.replace(/(I|i|Vo|vo)n diesem Gebiet/g, '$1n düt Rebeed'); sel = sel.replaceWord('Fläche', 'Rebeed'); sel = sel.replaceWord('Gebiet', 'Rebeed'); sel = sel.replaceWord('in der Antarktis', 'in de Antarktis'); sel = sel.replaceWord('der Antarktis', 'von de Antarktis'); sel = sel.replaceWord('des Kontinents', 'von’n Kuntinent'); sel = sel.replaceWord('Kontinent', 'Kuntinent'); sel = sel.replaceWord('im Zentrum', 'in dat Zentrum'); sel = sel.replaceWord('operiert', 'opereert'); sel = sel.replaceWord('tätig war', 'arbeidt hett'); sel = sel.replaceWord('Landspitze', 'Landspitz'); sel = sel.replaceWord('Bergrücken', 'Bargrügg'); sel = sel.replaceWord('Flugstaffel', 'Flegerstaffel'); sel = sel.replaceWord('Überflug', 'Floog'); sel = sel.replaceWord('Erscheinungsbild', 'Utsehn'); sel = sel.replaceWord('Abschnitt', 'Afsnidd'); sel = sel.replaceWord('Einzugsgebiet', 'Afströömrebeed'); sel = sel.replaceWord('Teilnehmern der', 'Deelnehmers von de'); sel = sel.replaceWord('Teilnehmern', 'Deelnehmers'); sel = sel.replace(/(E|e)(in|inem) Teilnehmer der/g, '$1n Deelnehmer von de'); sel = sel.replace(/\nTeilnehmer von de/, "\nDeelnehmers von de"); sel = sel.replaceWord('Teilnehmer der', 'Deelnehmers von de'); sel = sel.replaceWord('Teilnehmer', 'Deelnehmer'); sel = sel.replaceWord('Vermutlicher Namensgeber ist', 'Naamgever is wohrschienlich'); sel = sel.replaceWord('Namensgeber', 'Naamgever'); sel = sel.replaceWord('Benennung', 'Naam'); sel = sel.replaceWord('in Anlehnung an die Benennung', 'anlehnt an’n Naam'); sel = sel.replaceWord('in Anlehnung an', 'anlehnt an'); sel = sel.replaceWord('Mitglied', 'Maat'); sel = sel.replaceWord('Mitgliedern', 'Maten'); sel = sel.replaceWord('Mitglieder', 'Maten'); sel = sel.replaceWord('Bergsteigers', 'Bargstieger'); sel = sel.replaceWord('Bergsteiger', 'Bargstieger'); sel = sel.replaceWord('Offizier', 'Offzeer'); sel = sel.replaceWord('Unternehmer', 'Ünnernehmer'); sel = sel.replaceWord('Pilot', 'Piloot'); sel = sel.replaceWord('Copilot', 'Copiloot'); sel = sel.replaceWord('Grenze', 'Grenz'); sel = sel.replaceWord('dieser Expedition', 'von düsse Expeditschoon'); sel = sel.replaceWord('Expeditionsleiter', 'Expeditschoonsbaas'); sel = sel.replace(/\-(Antarktise|E)xpedition([ ,;\.])/g, '-$1xpeditschoon$2'); sel = sel.replace(/\-(Antarktise|E)xpedition\]\]/g, '-$1xpeditschoon]]'); sel = sel.replace(/ Antarktisexpedition(\||\]\]|#)/g, ' Antarktisexpeditschoon$1'); sel = sel.replace(/ (Antarktise|E)xpedition([ ,;\.])/g, ' $1xpeditschoon$2'); sel = sel.replaceWord('dieser Forschungsreise', 'von düsse Forschungsreis'); sel = sel.replaceWord('Forschungsreise', 'Forschungsreis'); sel = sel.replaceWord('Forschungsfahrt der', 'Forschungsfohrt von de'); sel = sel.replaceWord('Forschungsfahrt', 'Forschungsfohrt'); sel = sel.replaceWord('Mannschaft', 'Mannschop'); sel = sel.replaceWord('Schlittenmannschaft', 'Sledenmannschop'); sel = sel.replaceWord('unter der Leitung des', 'ünner Leid von’n'); sel = sel.replaceWord('unter der Leitung von', 'ünner Leid von'); sel = sel.replaceWord('unter der Leitung', 'ünner Leid von'); sel = sel.replaceWord('Halbinsel', 'Halvinsel'); sel = sel.replace(/des Gebirgskamme?s/, 'von’n Bargkamm'); sel = sel.replaceWord('Gebirgskamm', 'Bargkamm'); sel = sel.replaceWord('Bergkamm', 'Bargkamm'); sel = sel.replaceWord('Hauptkamm', 'Hööftkamm'); sel = sel.replaceWord('Nordgruppe der', 'Noordgrupp von de'); sel = sel.replaceWord('Südgruppe der', 'Süüdgrupp von de'); sel = sel.replaceWord('Nordgruppe', 'Noordgrupp'); sel = sel.replaceWord('Südgruppe', 'Süüdgrupp'); sel = sel.replaceWord('Ostgruppe', 'Oostgrupp'); sel = sel.replaceWord('Westgruppe', 'Westgrupp'); sel = sel.replaceWord('Gruppe', 'Grupp'); sel = sel.replace(/der (Noordg|Süüdg|Oostg|Westg|G)rupp/g, 'von de $1rupp'); sel = sel.replaceWord('Höhe', 'Höögd'); sel = sel.replaceWord('Nähe', 'Neegd'); sel = sel.replaceWord('Hochtour', 'Hoochtour'); sel = sel.replaceWord('südwärts', 'na Süden'); sel = sel.replaceWord('nordwärts', 'na Noorden'); sel = sel.replaceWord('ostwärts', 'na Oosten'); sel = sel.replaceWord('westwärts', 'na Westen'); sel = sel.replaceWord('in südlicher Richtung', 'na Süden'); sel = sel.replaceWord('in nördlicher Richtung', 'na Noorden'); sel = sel.replaceWord('in östlicher Richtung', 'na Oosten'); sel = sel.replaceWord('in westlicher Richtung', 'na Westen'); sel = sel.replaceWord('in nordöstlicher Richtung', 'na Noordoosten'); sel = sel.replaceWord('in nordwestlicher Richtung', 'na Noordwesten'); sel = sel.replaceWord('in südöstlicher Richtung', 'na Süüdoosten'); sel = sel.replaceWord('in südwestlicher Richtung', 'na Süüdwesten'); sel = sel.replaceWord('am östlichen Ende', 'an’t oosten Enn'); sel = sel.replaceWord('am westlichen Ende', 'an’t westen Enn'); sel = sel.replaceWord('am nördlichen Ende', 'an’t noorden Enn'); sel = sel.replaceWord('am südlichen Ende', 'an’t süden Enn'); sel = sel.replaceWord('am Nordende', 'an dat Noordenn'); sel = sel.replaceWord('am Südende', 'an dat Süüdenn'); sel = sel.replaceWord('am Ostende', 'an dat Oostenn'); sel = sel.replaceWord('am Westende', 'an dat Westenn'); sel = sel.replaceWord('dem Nordende', 'dat Noordenn'); sel = sel.replaceWord('dem Südende', 'dat Süüdenn'); sel = sel.replaceWord('dem Ostende', 'dat Oostenn'); sel = sel.replaceWord('dem Westende', 'dat Westenn'); sel = sel.replaceWord('Nordende', 'Noordenn'); sel = sel.replaceWord('Südende', 'Süüdenn'); sel = sel.replaceWord('Ostende', 'Oostenn'); sel = sel.replaceWord('Westende', 'Westenn'); sel = sel.replaceWord('Nordhang', 'Noordhang'); sel = sel.replaceWord('Südhang', 'Süüdhang'); sel = sel.replaceWord('Osthang', 'Oosthang'); sel = sel.replaceWord('den Kopfenden', 'de Koppennen'); sel = sel.replaceWord('des Kopfendes', 'von’t Koppenn'); sel = sel.replaceWord('zum Kopfende', 'na dat Koppenn'); sel = sel.replaceWord('am Kopfende', 'an’t Koppenn'); sel = sel.replaceWord('Kopfende', 'Koppenn'); sel = sel.replaceWord('Kopfenden', 'Koppennen'); sel = sel.replaceWord('Eis', 'Ies'); sel = sel.replaceWord('Landmarke', 'Landmark'); sel = sel.replaceWord('Wasserscheide', 'Waterscheed'); sel = sel.replaceWord('Eisstrom', 'Iesstroom'); sel = sel.replaceWord('des Kartenblatts', 'von dat Koortenbladd'); sel = sel.replaceWord('Kartenblatt', 'Koortenbladd'); sel = sel.replaceWord('Landkarte', 'Landkoort'); sel = sel.replaceWord('Ausschusses', 'Utschuss'); sel = sel.replaceWord('Ausschuss', 'Utschuss'); sel = sel.replaceWord('Berater', 'Berader'); sel = sel.replaceWord('des Komitees', 'von dat Komitee'); sel = sel.replaceWord('Kommission für Antarktische Geographische Namen', 'Kommission för Antarktische Geograafsche Naams'); sel = sel.replaceWord('im nationalen Komitee der Vereinigten Staaten zum', 'in dat natschonale Komitee von de USA to dat'); sel = sel.replace(/Luftaufnahmen und Vermessungen der \[\[Australian National Antarctic Research Expeditions\]\] zwischen (\d+ un \d+) dienten seiner Kartierung\./g, 'He is na Luftopnahmen un Meetarbeiden von de [[Australian National Antarctic Research Expeditions]] twüschen $1 karteert worrn.'); sel = sel.replace(/Luftaufnahmen der \[\[Australian National Antarctic Research Expeditions\]\] aus dem Jahr (\d+) dienten seiner Kartierung\./g, 'He is na Luftopnahmen von de [[Australian National Antarctic Research Expeditions]] ut dat Johr $1 karteert worrn.'); sel = sel.replace(/ benannte ((?:ihn|sie|es|den Berg|den Gletscher|den Nunatak)(?: \d+|im Jahr \d+)?) nach ((?:[^,\.]|Jr\.|Sr\.| [A-Z]\.)+), ([^,\.]+) ((?:auf der|op de|de|der) \[\[(?:[^\[\]]+)(?:Station|Statschoon)\]\]) (im Jahr (?:\d+)|zwischen (?:\d+) und (?:\d+)|von (?:\d+) bis (?:\d+))\./g, ' benannte $1 nach $2, de $5 $3 $4 weer.'); sel = sel.replace(/benannte ((?:[^,\.]|\d\d?\.)+) nach ((?:[^,\.\[\]]|Jr\.|Sr\.| [A-Z]\.|\[\[[^\[\]]+\]\])+)((?<! [A-Z]r?)[,\.])/g, 'hett $1 na $2 nöömt$3'); sel = sel.replace(/benannten ((?:[^,\.]|\d\d?\.)+) nach ((?:[^,\.\[\]]|Jr\.|Sr\.| [A-Z]\.|\[\[[^\[\]]+\]\])+)((?<! [A-Z]r?)[,\.])/g, 'hebbt $1 na $2 nöömt$3'); sel = sel.replace(/kartierte ((?:[^,\.\[\]]|Jr\.|Sr\.| [A-Z]\.|\[\[[^\[\]]+\]\])+)((?<! [A-Z]r?)[,\.])/g, 'hett $1 karteert$2'); sel = sel.replace(/kartierten ((?:[^,\.\[\]]|Jr\.|Sr\.| [A-Z]\.|\[\[[^\[\]]+\]\])+)((?<! [A-Z]r?)[,\.])/g, 'hebbt $1 karteert$2'); sel = sel.replaceWord('die ihn auch benannten', 'de em ok nöömt hebbt'); sel = sel.replaceWord('benannten', 'hebbt nöömt'); sel = sel.replaceWord('benannte', 'hett nöömt'); sel = sel.replaceWord('kartierten', 'hebbt karteert'); sel = sel.replaceWord('kartierte', 'hett karteert'); sel = sel.replaceWord('kartiert wurde', 'karteert worrn is'); sel = sel.replaceWord('kartiert', 'karteert'); sel = sel.replaceWord('Kartiert wurde', 'Karteert worrn is'); sel = sel.replaceWord('gehörte', 'höört hett'); sel = sel.replaceWord('gehörten', 'höört hebbt'); sel = sel.replaceWord('erkundete', 'utkunnt hett'); sel = sel.replaceWord('beteiligt', 'bedeligt'); sel = sel.replaceWord('fotografiert', 'fotografeert'); sel = sel.replaceWord('Fotografiert', 'Fotografeert'); sel = sel.replaceWord('unterstützte', 'ünnerstütt hett'); sel = sel.replaceWord('gesichtet', 'op Sicht kamen'); sel = sel.replaceWord('übertrug', 'hett överdragen'); sel = sel.replace(/entstanden ((?:\d+|\d+ und \d+|zwischen \d+ und \d+|von \d+ bis \d+) (?:im Zuge|während) (?:der|des)) \[\[([^\[\]]+)\]\]\./g, 'sünd $1 [[$2]] maakt worrn.'); sel = sel.replace(/ entstanden\./g, ' maakt worrn sünd.'); sel = sel.replace(/wurde ((?:[^,\.]|\d\d?\.)+) vermessen([,\.])/g, 'is $1 vermeten worrn$2'); sel = sel.replaceWord('vermessen', 'vermeten'); sel = sel.replaceWord('an der Errichtung der', 'bi dat Anleggen von de'); sel = sel.replace(/(d|D)(ie|er) Entstehungszone/g, '$1at Utgangsrebeed'); sel = sel.replaceWord('des Entstehungsgebiets', 'von dat Utgangsrebeed'); sel = sel.replaceWord('im Entstehungsgebiet', 'in dat Utgangsrebeed'); sel = sel.replace(/(Entstehungszone|Entstehungsgebiet)/g, 'Utgangsrebeed'); sel = sel.replaceWord('des Mündungsgebiets', 'von de Münn'); sel = sel.replaceWord('das Mündungsgebiet', 'de Münn'); sel = sel.replaceWord('im Mündungsgebiet', 'an de Münn'); sel = sel.replaceWord('Mündungsgebiet', 'Münn'); sel = sel.replaceWord('Übergang', 'Övergang'); sel = sel.replace(/(hebbt|hett) nöömt (em|ehr|dat) (\d\d\d\d)\./g, '$1 $2 $3 nöömt.'); sel = sel.replaceWord('befindet sich', 'liggt'); sel = sel.replaceWord('liegt', 'liggt'); sel = sel.replaceWord('benannt', 'nöömt'); sel = sel.replaceWord('fließt', 'flütt'); sel = sel.replaceWord('mündet', 'münnt'); sel = sel.replaceWord('umfasst', 'ümfaat'); sel = sel.replaceWord('untersucht', 'ünnersöcht'); sel = sel.replaceWord('besucht', 'besöcht'); sel = sel.replaceWord('markiert', 'markeert'); sel = sel.replaceWord('strömt', 'ströömt'); sel = sel.replaceWord('flankiert', 'flankeert'); sel = sel.replaceWord('bildet', 'billt'); sel = sel.replaceWord('führt', 'föhrt'); sel = sel.replaceWord('zählt', 'tellt'); sel = sel.replaceWord('identifiziert', 'identifizeert'); sel = sel.replaceWord('verschwunden', 'verswunnen'); sel = sel.replaceWord('angesehen', 'ansehn'); sel = sel.replaceWord('gesehen', 'sehn'); sel = sel.replaceWord('Kartografiert wurde', 'Kartografeert worrn is'); sel = sel.replaceWord('Benannt wurde', 'Nöömt worrn is'); sel = sel.replaceWord('Benannt', 'Nöömt'); sel = sel.replaceWord('entdeckten ihn', 'hebbt em opdeckt'); sel = sel.replaceWord('Entdeckt wurde', 'Opdeckt worrn is'); sel = sel.replaceWord('entdeckte ihn', 'hett em opdeckt'); sel = sel.replaceWord('entdeckte sie', 'hett ehr opdeckt'); sel = sel.replaceWord('entdeckte es', 'hett dat opdeckt'); sel = sel.replaceWord('entdeckten ihn', 'hebbt em opdeckt'); sel = sel.replaceWord('entdeckten sie', 'hebbt ehr opdeckt'); sel = sel.replaceWord('entdeckten es', 'hebbt dat opdeckt'); sel = sel.replaceWord('entdeckte', 'hett opdeckt'); sel = sel.replaceWord('entdeckten', 'hebbt opdeckt'); sel = sel.replaceWord('entdeckt', 'opdeckt'); sel = sel.replaceWord('Entdeckt und benannt wurde', 'Opdeckt un nöömt worrn is'); sel = sel.replaceWord('Entdeckt', 'Opdeckt'); sel = sel.replaceWord('Erstmals', 'Toeerst'); sel = sel.replaceWord('erstmals', 'toeerst'); sel = sel.replace(/([Kk])artogra(f|ph)isch/g, '$1artograafsch'); sel = sel.replace(/([Tt])opogra(ph|f)isch/g, '$1opograafsch'); sel = sel.replaceWord('na dem', 'na’n'); sel = sel.replaceWord('nach dem', 'na’n'); sel = sel.replaceWord('Stationen', 'Statschonen'); sel = sel.replaceWord('Ostantarktika', 'Oostantarktika'); sel = sel.replaceWord('Südpolstation', 'Süüdpoolstatschoon'); sel = sel.replaceWord('Südpol', 'Süüdpool'); sel = sel.replaceWord('Station', 'Statschoon'); sel = sel.replaceWord('Vermessungsarbeiten', 'Meetarbeiden'); sel = sel.replaceWord('Vermessungen', 'Meetarbeiden'); sel = sel.replaceWord('Vermessung', 'Meetarbeiden'); sel = sel.replaceWord('Vermessungskampagne', 'Meetkampagne'); sel = sel.replace(new RegExp('(\\P{Letter})neuseeländisch', 'ug'), '$1neeseelandsch'); sel = sel.replace(new RegExp('(\\P{Letter})australisch', 'ug'), '$1austraalsch'); sel = sel.replace(new RegExp('(\\P{Letter})norwegisch', 'ug'), '$1noorweegsch'); sel = sel.replace(new RegExp('(\\P{Letter})amerikanisch', 'ug'), '$1amerikaansch'); sel = sel.replace(new RegExp('(\\P{Letter})dänisch', 'ug'), '$1däänsch'); sel = sel.replaceWord('anhand von Luftaufnahmen', 'mit Luftopnahmen'); sel = sel.replaceWord('anhand von', 'mit'); sel = sel.replaceWord('anhand', 'mit'); sel = sel.replaceWord('mithilfe', 'mit Hülp'); sel = sel.replace(/\[\[Luftaufnahme\]\]n/g, '[[Luftopnahm]]en'); sel = sel.replaceWord('Luftaufnahmen', 'Luftopnahmen'); sel = sel.replaceWord('an der Erstellung von', 'bi dat Herstellen von'); sel = sel.replaceWord('durchgeführten', 'dörföhrte'); sel = sel.replace(/Teilnehmer einer von (\d+) bis (\d+)/g, 'Deelnehmers von en von $1 bet $2'); sel = sel.replace(/Teilnehmer einer/g, 'Deelnehmers von en'); sel = sel.replace(/von der \[\[(United States Navy|United States Army)\]\]/g, 'von de [[$1]]'); sel = sel.replace(/der \[\[(United States Navy|United States Army)\]\]/g, 'von de [[$1]]'); sel = sel.replace(/der umliegenden ([A-ZÄÖÜ][a-zäöüß]+(?:\-[A-ZÄÖÜ][a-zäöüß]+)?)([ ,\.])/g, 'von de $1 ümto$2'); sel = sel.replaceWord('umliegenden', 'ümto'); sel = sel.replaceWord('aufragt', 'liggt'); sel = sel.replaceWord('größte', 'gröttste'); sel = sel.replaceWord('größten', 'gröttsten'); sel = sel.replaceWord('genannt', 'nöömt'); sel = sel.replaceWord('gelegener', 'legen'); sel = sel.replaceWord('ragt', 'stiggt'); sel = sel.replaceWord('steigt', 'stiggt'); sel = sel.replaceWord('unmittelbar', 'stracks'); sel = sel.replaceWord('vorbei', 'vörbi'); sel = sel.replaceWord('an Bord der', 'an Boord von de'); sel = sel.replaceWord('im Rahmen des', 'in’n Rahmen von’n'); sel = sel.replaceWord('im Rahmen der', 'in’n Rahmen von de'); sel = sel.replace(/des Jahres (\d+)/g, 'in dat Johr $1'); sel = sel.replaceWord('pro Jahr', 'in’t Johr'); sel = sel.replaceWord('Im Jahr', 'In dat Johr'); sel = sel.replaceWord('im Jahr', 'in dat Johr'); sel = sel.replaceWord('Jahr', 'Johr'); sel = sel.replaceWord('den Jahren', 'de Johren'); sel = sel.replaceWord('Jahren', 'Johren'); sel = sel.replaceWord('Jahre', 'Johren'); sel = sel.replaceWord('aus dem Zeitraum', 'ut de Tied'); sel = sel.replaceWord('im Zuge', 'bi'); sel = sel.replaceWord('im', 'in’n'); sel = sel.replaceWord('hoch', 'hoog'); sel = sel.replaceWord('hohe', 'hoge'); sel = sel.replaceWord('hoher', 'hogen'); sel = sel.replaceWord('hohen', 'hogen'); sel = sel.replaceWord('breit', 'breed'); sel = sel.replaceWord('breite', 'brede'); sel = sel.replaceWord('breiter', 'breden'); sel = sel.replaceWord('breiten', 'breden'); sel = sel.replaceWord('höchste', 'höögste'); sel = sel.replaceWord('langer', 'langen'); sel = sel.replaceWord('kurzer', 'korten'); sel = sel.replaceWord('kurzen', 'korten'); sel = sel.replaceWord('kurze', 'korte'); sel = sel.replaceWord('kurz', 'kort'); sel = sel.replaceWord('von folgenden', 'von düsse'); sel = sel.replaceWord('zweithöchste', 'tweethöögste'); sel = sel.replaceWord('zweite', 'twete'); sel = sel.replaceWord('Zweite', 'Twete'); sel = sel.replaceWord('zweiten', 'tweten'); sel = sel.replaceWord('Zweiten', 'Tweten'); sel = sel.replaceWord('dritte', 'drüdde'); sel = sel.replaceWord('dritten', 'drüdden'); sel = sel.replaceWord('Dritte', 'Drüdde'); sel = sel.replaceWord('Dritten', 'Drüdden'); sel = sel.replaceWord('dritter', 'drüdden'); sel = sel.replaceWord('Vierten', 'Veerte'); sel = sel.replaceWord('Fünften', 'Föffte'); sel = sel.replaceWord('zwei', 'twee'); sel = sel.replaceWord('drei', 'dree'); sel = sel.replaceWord('vier', 'veer'); sel = sel.replaceWord('fünf', 'fiev'); sel = sel.replaceWord('sechs', 'söss'); sel = sel.replaceWord('sieben', 'söven'); sel = sel.replaceWord('neun', 'negen'); sel = sel.replaceWord('zehn', 'teihn'); sel = sel.replaceWord('elf', 'ölven'); sel = sel.replaceWord('zwölf', 'twölv'); sel = sel.replaceWord('ist', 'is'); sel = sel.replaceWord('sind', 'sünd'); sel = sel.replaceWord('eines', 'en'); sel = sel.replaceWord('eigener', 'egen'); sel = sel.replaceWord('einem', 'en'); sel = sel.replaceWord('einer', 'en'); sel = sel.replaceWord('Einen', 'En'); sel = sel.replaceWord('einen', 'en'); sel = sel.replaceWord('Eine', 'En'); sel = sel.replaceWord('eine', 'en'); sel = sel.replaceWord('ein', 'en'); sel = sel.replaceWord('dass', 'dat'); sel = sel.replaceWord('das', 'dat'); sel = sel.replaceWord('Das', 'Dat'); sel = sel.replaceWord('Der', 'De'); sel = sel.replaceWord('Er', 'He'); sel = sel.replaceWord('Seine', 'Siene'); sel = sel.replaceWord('Seinen', 'Sienen'); sel = sel.replaceWord('Sein', 'Sien'); sel = sel.replaceWord('seiner', 'siene'); sel = sel.replaceWord('seinen', 'sienen'); sel = sel.replaceWord('sein', 'sien'); sel = sel.replace(new RegExp(' er(\\P{Letter})', 'ug'), ' he$1'); sel = sel.replace(new RegExp(' es(\\P{Letter})', 'ug'), ' dat$1'); sel = sel.replaceWord('sie', 'se'); sel = sel.replaceWord('ihr', 'ehr'); sel = sel.replaceWord('ihn', 'em'); sel = sel.replaceWord('Die', 'De'); sel = sel.replaceWord('vor Ort', 'vör Oort'); sel = sel.replaceWord('vor', 'vör'); sel = sel.replaceWord('um', 'üm'); sel = sel.replaceWord('Als', 'As'); sel = sel.replaceWord('als', 'as'); sel = sel.replaceWord('Bei', 'Bi'); sel = sel.replaceWord('bei', 'bi'); sel = sel.replaceWord('zu', 'to'); sel = sel.replaceWord('nach Angaben', 'na Angaven'); sel = sel.replaceWord('nach', 'na'); sel = sel.replaceWord('war', 'weer'); sel = sel.replaceWord('hat', 'hett'); sel = sel.replaceWord('bis', 'bet'); sel = sel.replaceWord('etwas', 'wat'); sel = sel.replaceWord('was', 'wat'); sel = sel.replaceWord('Name', 'Naam'); sel = sel.replaceWord('für', 'för'); sel = sel.replaceWord('durch', 'dör'); sel = sel.replaceWord('zusammen', 'tohoop'); sel = sel.replaceWord('zurück', 'trügg'); sel = sel.replaceWord('aus dem', 'ut’n'); sel = sel.replaceWord('aus', 'ut'); sel = sel.replaceWord('auf halbem Weg', 'op halven Weg'); sel = sel.replaceWord('auf den', 'op’n'); sel = sel.replaceWord('auf', 'op'); sel = sel.replaceWord('Auf', 'Op'); sel = sel.replaceWord('und', 'un'); sel = sel.replaceWord('auch', 'ok'); sel = sel.replaceWord('nur', 'blots'); sel = sel.replaceWord('grob', 'groff'); sel = sel.replaceWord('nicht', 'nich'); sel = sel.replaceWord('sich', 'sik'); sel = sel.replaceWord('nahe', 'dicht bi'); sel = sel.replaceWord('bisher', 'betherto'); sel = sel.replaceWord('rund', 'üm un bi'); sel = sel.replaceWord('ungefähr', 'üm un bi'); sel = sel.replaceWord('etwa', 'üm un bi'); sel = sel.replaceWord('bereits', 'al'); sel = sel.replaceWord('unter anderem', 'ünner annern'); sel = sel.replaceWord('unter', 'ünner'); sel = sel.replaceWord('unteren', 'ünneren'); sel = sel.replaceWord('unten', 'ünnen'); sel = sel.replaceWord('oben', 'baven'); sel = sel.replaceWord('oberen', 'böveren'); sel = sel.replaceWord('oberhalb', 'böverhalv'); sel = sel.replaceWord('unterhalb', 'ünnerhalv'); sel = sel.replaceWord('über', 'över'); sel = sel.replaceWord('während', 'bi'); sel = sel.replaceWord('dabei', 'dorbi'); sel = sel.replaceWord('entlang', 'langs'); sel = sel.replaceWord('In der', 'In de'); sel = sel.replaceWord('in der', 'in de'); sel = sel.replaceWord('der', 'de'); sel = sel.replaceWord('die', 'de'); sel = sel.replaceWord('dem', 'den'); sel = sel.replaceWord('vom', 'von’n'); sel = sel.replaceWord('in welchen', 'in den'); sel = sel.replaceWord('hatten', 'harrn'); sel = sel.replaceWord('hatte', 'harr'); sel = sel.replaceWord('wird', 'warrt'); sel = sel.replaceWord('waren', 'weren'); sel = sel.replaceWord('werden', 'warrt'); sel = sel.replaceWord('ging', 'güng'); sel = sel.replaceWord('diese', 'düsse'); sel = sel.replace(/des ([A-ZÄÖÜ][a-zäöüß]+)\-Gletschers/g, 'von’n $1-Gletscher'); sel = sel.replace(/des \[\[([^\]\|\n]+)\-Gletschers\]\]/g, 'von’n [[$1-Gletscher]]'); sel = sel.replace(/des \[\[([^\]\|\n]+)\-Gletscher\]\]s/g, 'von’n [[$1-Gletscher]]'); sel = sel.replace(/des ([A-ZÄÖÜ][a-zäöüß]+)gletschers/g, 'von’n $1gletscher'); sel = sel.replace(/des \[\[([A-ZÄÖÜ][a-zäöüß]+)gletscher\]\]s/g, 'von’n [[$1gletscher]]'); sel = sel.replaceWord('des', 'von’n'); sel = sel.replaceWord('Seit', 'Siet'); sel = sel.replaceWord('seit', 'siet'); sel = sel.replaceWord('größere', 'gröttere'); sel = sel.replaceWord('größer', 'grötter'); sel = sel.replaceWord('großer', 'groten'); sel = sel.replaceWord('großen', 'groten'); sel = sel.replaceWord('große', 'grote'); sel = sel.replaceWord('groß', 'groot'); sel = sel.replaceWord('kleinere', 'lüttjere'); sel = sel.replaceWord('kleinen', 'lütten'); sel = sel.replaceWord('kleiner', 'lütten'); sel = sel.replaceWord('kleine', 'lütte'); sel = sel.replaceWord('klein', 'lütt'); sel = sel.replaceWord('eisfreier', 'iesfre’en'); sel = sel.replaceWord('eisfreie', 'iesfre’e'); sel = sel.replaceWord('eisfrei', 'iesfree'); sel = sel.replaceWord('vereister', 'veriesten'); sel = sel.replaceWord('vermutlich', 'wohrschienlich'); sel = sel.replaceWord('markanter', 'markanten'); sel = sel.replaceWord('isolierter', 'isoleerten'); sel = sel.replaceWord('zum Teil', 'deelwies'); sel = sel.replaceWord('Teil', 'Deel'); sel = sel.replaceWord('Teile', 'Delen'); sel = sel.replaceWord('Leiter', 'Baas'); sel = sel.replaceWord('nördlich', 'noorden'); sel = sel.replaceWord('südlich', 'süden'); sel = sel.replaceWord('östlich', 'oosten'); sel = sel.replaceWord('westlich', 'westen'); sel = sel.replaceWord('südöstlich', 'süüdoosten'); sel = sel.replaceWord('südwestlich', 'süüdwesten'); sel = sel.replaceWord('nordöstlich', 'noordoosten'); sel = sel.replaceWord('nordwestlich', 'noordwesten'); sel = sel.replaceWord('südsüdwestlich', 'süüdsüüdwesten'); sel = sel.replaceWord('südsüdöstlich', 'süüdsüüdoosten'); sel = sel.replaceWord('nordnordwestlich', 'noordnoordwesten'); sel = sel.replaceWord('nordnordöstlich', 'noordnoordoosten'); sel = sel.replaceWord('westnordwestlich', 'westnoordwesten'); sel = sel.replaceWord('westsüdwestlich', 'westsüüdwesten'); sel = sel.replaceWord('ostsüdöstlich', 'oostsüüdoosten'); sel = sel.replaceWord('ostnordöstlich', 'oostnoordoosten'); sel = sel.replaceWord('nördlichen', 'noorden'); sel = sel.replaceWord('südlichen', 'süden'); sel = sel.replaceWord('östlichen', 'oosten'); sel = sel.replaceWord('westlichen', 'westen'); sel = sel.replaceWord('südöstlichen', 'süüdoosten'); sel = sel.replaceWord('südwestlichen', 'süüdwesten'); sel = sel.replaceWord('nordöstlichen', 'noordoosten'); sel = sel.replaceWord('nordwestlichen', 'noordwesten'); sel = sel.replaceWord('Norden', 'Noorden'); sel = sel.replaceWord('Osten', 'Oosten'); sel = sel.replaceWord('Südwesten', 'Süüdwesten'); sel = sel.replaceWord('Nordwesten', 'Noordwesten'); sel = sel.replaceWord('Südosten', 'Süüdoosten'); sel = sel.replaceWord('Nordosten', 'Noordoosten'); sel = sel.replaceWord('frei übersetzt', 'free översett'); sel = sel.replaceWord('übersetzt', 'översett'); sel = sel.replaceWord('später', 'later'); sel = sel.replaceWord('Zwischen', 'Twüschen'); sel = sel.replaceWord('zwischen', 'twüschen'); sel = sel.replaceWord('am', 'an’n'); sel = sel.replaceWord('zum', 'na’n'); sel = sel.replaceWord('zur', 'na de'); sel = sel.replaceWord('beim', 'bi’n'); sel = sel.replaceWord('Nordostsied', 'Noordoostsied'); sel = sel.replaceWord('Nordwestsied', 'Noordwestsied'); sel = sel.replaceWord('Südostsied', 'Süüdoostsied'); sel = sel.replaceWord('Südwestsied', 'Süüdwestsied'); sel = sel.replaceWord('Nordsied', 'Noordsied'); sel = sel.replaceWord('Südsied', 'Süüdsied'); sel = sel.replaceWord('Ostsied', 'Oostsied'); sel = sel.replaceWord('abgerufen', 'afropen'); sel = sel.replace(new RegExp('(von|von de|von’n|von dat) \\[\\[([^\\[\\]]+)\\]\\]s(\\P{Letter})', 'ug'), '$1 [[$2]]$3'); sel = sel.replace(new RegExp('\\[\\[([^\\[\\]]+)\\]\\]s(\\P{Letter})', 'ug'), 'von [[$1]]$2'); sel = sel.replace(/<references ?><\/references>/, '<references/>'); sel = sel.replace(/><\/ref>/g, '/>'); sel = sel.replace(/\(engelsch\)\.</g, '(engelsch)<'); sel = sel.replace(/\[\[Kategorie:Barg in den ([^\]]+)\]\]/g, '[['+'Kategorie:Barg in de $1]]'); sel = sel.replace(/ S\. (\d+)/g, ' Sied $1'); sel = sel.replace(/\n +\n/g, "\n\n"); sel = sel.trim(); textArea.val(sel); summary.val('nee'); $('#myButtonNuna').remove(); document.getElementById("editform").scrollIntoView(); } // </nowiki> nblman3bj0yqui4ubqqfs2v3rzbs20b 3 189764 1066096 1034922 2026-05-20T20:58:16Z Mfield 60616 Mfield hett de Siet [[Bruker Diskuschoon:Ledaaaaa]] na [[Bruker Diskuschoon:Kanarifuggel]] verschaven: Seite während der Umbenennung des Benutzers „[[Special:CentralAuth/Ledaaaaa|Ledaaaaa]]“ in „[[Special:CentralAuth/Kanarifuggel|Kanarifuggel]]“ automatisch verschoben 1034922 wikitext text/x-wiki {{Vörlaag:Moin!|realName=|name=Ledaaaaa}} -- [[Bruker:Moin!|Moin!]] [[Bruker Diskuschoon:Moin!|✍]] 23:41, 27. Feb. 2025 (CET) boxe53b2zlrrjo0qpc7li0w76xzpq3p 3 197367 1066097 2026-05-20T20:58:16Z Mfield 60616 Mfield hett de Siet [[Bruker Diskuschoon:Ledaaaaa]] na [[Bruker Diskuschoon:Kanarifuggel]] verschaven: Seite während der Umbenennung des Benutzers „[[Special:CentralAuth/Ledaaaaa|Ledaaaaa]]“ in „[[Special:CentralAuth/Kanarifuggel|Kanarifuggel]]“ automatisch verschoben 1066097 wikitext text/x-wiki #wiederleiden [[Bruker Diskuschoon:Kanarifuggel]] 9yzv5ulh1zpufjph7knlpd2rv4dd89u