विकिपिडिया newiki https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter मीडिया विशेष वार्तालाप प्रयोगकर्ता प्रयोगकर्ता वार्ता विकिपिडिया विकिपिडिया वार्ता चित्र चित्र वार्ता मीडियाविकि मीडियाविकि वार्ता ढाँचा ढाँचा वार्ता मद्दत मद्दत वार्ता श्रेणी श्रेणी वार्ता पोर्टल पोर्टल वार्ता मस्यौदा मस्यौदा वार्ता TimedText TimedText talk मोड्युल मोड्युल वार्तालाप Event Event talk 0 1908 1356792 1318298 2026-05-26T14:43:20Z Bishaldev100 28807 1356792 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = गणतन्त्र अजरबैजान | common_name = अजरबैजान | native_name = {{native name|az|Azərbaycan Respublikası}} | image_flag = Flag of Azerbaijan.svg | alt_flag = बराबर आकार भएका नीलो, रातो र हरियो तेर्सा तीन पाटोहरू; रातो पाटोको बीचमा एउटा सेतो अर्धचन्द्र र आठ कुना भएको तारा। | image_coat = Emblem of Azerbaijan.svg | symbol_type = राष्ट्रिय छाप | national_motto = <!-- The Republic of Azerbaijan has no official, constitutionally fixed motto --> | national_anthem = {{vunblist |''Azərbaycan marşı'' |{{small|"March of Azerbaijan"}}|[[चित्र:Azərbaycan marşı instrumental.ogg|center]]}} | image_map = Azerbaijan (orthographic projection).svg | map_caption = नागोर्नो-काराबाख सहित अजरबैजानको (हरियो) अवस्थिति (हलुका हरियो)। | image_map2 = | capital = [[बाकु (राजधानी)|बाकु]] | largest_city = राजधानी | coordinates = {{Coord|40|25|N|49|50|E|type:city}} | official_languages = [[अजरबैजानी भाषा|अजरबैजानी]] | ethnic_groups_year = सन् २००९<ref name="auto">[https://web.archive.org/web/20131110034957/http://www.azstat.org/statinfo/demoqraphic/az/AP_/AZ_1.shtml The State Statistical Committee of the Azerbaijan Republic, The ethnic composition of the population according to the 2009 census.] azstat.org</ref> | languages_type = जातीय अल्पसङ्ख्यक भाषाहरू | religion = {{unbulleted list| ९६.९% [[इस्लाम धर्म|इस्लाम]]|३% [[इसाई धर्म]]|०.१% अन्य<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/aj.html|title=Central Intelligence Agency|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|date=13 February 2020|work=The World Factbook|publisher=Central Intelligence Agency|accessdate=23 February 2020}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160709035525/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/aj.html |date=9 July 2016 }}</ref>}} | demonym = अजरबैजानि | government_type = {{nowrap|[[एकात्मक राज्य|एकात्मक]] प्रमुख पार्टी<br />अर्ध-राष्ट्रपतिय गणतन्त्र}} | leader_title1 = [[राष्ट्रपति]] | leader_name1 = इल्हाम हलियेव | leader_title2 = उपराष्ट्रपति | leader_name2 = मेहरिबान अलियेवा | leader_title3 = [[अजरबैजानका प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]] | leader_name3 = [[अलि असदोव]] | legislature = [[अजरबैजानको राष्ट्रिय सभा|राष्ट्रिय सभा]] | sovereignty_type = [[अजरबैजानको इतिहास|गठन]] | established_event1 = [[लोकतान्त्रिक गणतन्त्र अजरबैजान|लोकतान्त्रिक अजरबैजान]] | established_date1 = २८ मे १९१८ | established_event2 = [[अजरबैजान सोभियत समाजवादी गणतन्त्र|सोभियत समाजवादी गणतन्त्र]] | established_date2 = २८ अप्रिल १९२० | established_event3 = [[सोभियत सङ्घ|सोभियत सङ्घ]]बाट स्वतन्त्र | established_date3 = {{plainlist| * २० अगस्ट १९९१ (घोषित) * १८ अक्टोबर १९९१ (स्वतन्त्रता) * २५ डिसेम्बर १९९१ (पूर्ण)}} | established_event4 = [[अल्मा-अटा प्रोटोकल|सीआइएसमा पूर्ण सदस्यता]] | established_date4 = २१ डिसेम्बर १९९१ | established_event5 = [[संयुक्त राष्ट्र सङ्घ|संयुक्त राष्ट्र]]मा [[संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदको प्रस्ताव ७४२|प्रस्तावित]] | established_date5 = २ मार्च १९९२ | established_event6 = {{nowrap|[[अजरबैजानको संविधान|संविधान]] अपनाइएको}} | established_date6 = १२ नोभेम्बर १९९५ | area_km2 = ८६६०० | area_rank = ११२औँ | area_sq_mi = ३३४३६ <!-- Do not remove [[WP:MOSNUM]] --> | percent_water = १.६ | population_estimate = १०,०२७,८७४<ref>{{cite web|accessdate=2020-02-09|title=Azərbaycanda əhali sayı da artıb, boşanmalar da… - Rəsmi STATİSTİKA|url=https://modern.az/az/news/211638|website=modern.az}}</ref> | population_estimate_year = सन् २०१९ | population_estimate_rank = ९१औँ | population_density_km2 = ११५ | population_density_sq_mi = २९३ <!-- Do not remove [[WP:MOSNUM]] --> | population_density_rank = ९९औँ | GDP_PPP = $१८९.०५०&nbsp;बिलियन<ref name="World Economic Outlook">{{cite web|title=Report for Selected Countries and Subjects|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=53&pr.y=6&sy=2019&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=912&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a=|website=www.imf.org|publisher=International Monetary Fund|date= April 2019|accessdate=16 August 2019}}</ref> | GDP_PPP_year = सन् २०१९ | GDP_PPP_rank = | GDP_PPP_per_capita = $१८,७९३<ref name="World Economic Outlook"/> | GDP_PPP_per_capita_rank = | GDP_nominal = $४५.२८४ बिलियन<ref name="World Economic Outlook"/> | GDP_nominal_year = सन् २०१९ | GDP_nominal_rank = | GDP_nominal_per_capita = $४,४९८<ref name="World Economic Outlook"/> | GDP_nominal_per_capita_rank = | Gini = २६.६ <!-- number only --> | Gini_year = सन् २००५ | Gini_change = <!-- increase/decrease/steady --> | Gini_ref = <ref name="wb-gini">{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=AZ |title=GINI index (World Bank estimate)|publisher=[[विश्व बैङ्क]]|website=data.worldbank.org |access-date=5 March 2019}}</ref> | Gini_rank = | HDI = ०.७५४ <!-- number only --> | HDI_year = सन् २०१८<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year --> | HDI_change = increase<!-- increase/decrease/steady --> | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/content/2019-human-development-index-ranking|title=Human Development Report 2019|language=en|publisher=[[संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम]]|date=10 December 2019|accessdate=10 December 2019|format=PDF}}</ref> | HDI_rank = ८७औँ | currency = [[अजरबैजानी मनात|मनात]] ([[अजरबैजानी मनात चिह्न|₼]]) | currency_code = AZN | time_zone = [[अजरबैजान समय|AZT]] ([[युटिसी+०४]]) | utc_offset_DST = | drives_on = दायाँ | calling_code = [[अजरबैजानमा टेलिफोन क्रमाङ्कहरू|+९९४]] | cctld = [[.az]] | today = | leader_title4 = [[अजरबैजानको राष्ट्रिय सभाका सभामुख|राष्ट्रिय सभाका सभामुख]] | leader_name4 = [[साहिबा गाफारोबा]] }} '''अजरबैजान''' ({{lang-az|Azərbaycan}}), आधिकारिक रूपमा '''अजरबैजान गणतन्त्र''' ({{lang-az|Azərbaycan Respublikası}}), पूर्वी [[युरोप|युरोप]] र [[पश्चिम एसिया|पश्चिमी एसिया]]को सीमामा अवस्थित एक अन्तरमहाद्वीपीय देश हो। यो दक्षिण ककेसस क्षेत्रको एक भाग हो र पूर्वमा [[कश्यप सागर|क्यास्पियन सागर]], उत्तरमा [[रुस|रुस]], उत्तरपश्चिममा [[जर्जिया]], पश्चिममा [[आर्मेनिया]] र [[टर्की]] र दक्षिणमा [[इरान]]ले घेरिएको छ।<ref name="Swietochowski Borderland">{{cite book|last=Swietochowski|first=Tadeusz|author-link=Tadeusz Swietochowski|year=1995|title=Russia and Azerbaijan: A Borderland in Transition|pages=69, 133|publisher=[[Columbia University Press]]|url=https://books.google.com/books?id=FfRYRwAACAAJ|isbn=978-0-231-07068-3}}</ref> [[बाकु (राजधानी)|बाकु]] राजधानी र सबैभन्दा ठुलो सहर हो।<ref name="Swietochowski Borderland" /> देशको जनसङ्ख्याको ठुलो बहुमत (९७%) नाममात्र [[मुसलमान|मुस्लिम]] छ, तर संविधानले आधिकारिक धर्म घोषणा गर्दैन र देशका सबै प्रमुख राजनीतिक शक्तिहरू [[धर्म निरपेक्षता|धर्मनिरपेक्ष]] छन्।<ref>{{Cite book|title=Azerbaijan Since Independence|first=Svante E.|last=Cornell|publisher=M.E. Sharpe|year=2010|pages=165, 284|quote=}}</ref> अजरबैजान एक विकासोन्मुख देश हो र [[मानव विकास सूचकाङ्क|मानव विकास सूचकाङ्क]]मा ९१औँ स्थानमा छ। यसमा आर्थिक विकासको उच्च दर, साक्षरता, र बेरोजगारीको न्युन दर छ।<ref>{{cite web|url=http://www.azstat.org/publications/azfigures/2010/en/005.shtml|title=Employment statistics in Azerbaijan|publisher=The State Statistical Committee of the Republic of Azerbaijan|archive-url=https://web.archive.org/web/20130725071537/http://www.azstat.org/publications/azfigures/2010/en/005.shtml|archive-date=25 July 2013|access-date=26 May 2007|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.news.az/articles/society/47727|title=Literacy rate among schoolchildren in Azerbaijan is 100% – UN report|date=28 October 2011|website=News.Az|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208204940/http://news.az/articles/society/47727|archive-date=8 December 2015|access-date=3 November 2011|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208204940/http://news.az/articles/society/47727 |date=8 December 2015 }}</ref> == नामकरण == आधुनिक व्युत्पत्तिका अनुसार, अजरबैजान शब्द ''एट्रोपेट्स''बाट आएको हो, [[अखामनी साम्राज्य|अखामनी साम्राज्य]] अन्तर्गत पर्शियन [[क्षत्रप]], जसलाई पछि [[सिकन्दर महान|अलेक्ज्याण्डर द ग्रेट]]को अधीनमा मिडियाको क्षत्रपको रूपमा पुनर्स्थापित गरियो।<ref>{{cite book|last=Bosworth A.B.|first=Baynham E.J.|year=2002|title=Alexander the Great in Fact and fiction|page=92|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=978-0-19-925275-6}}</ref><ref name="dictionary">{{cite book|last=Swietochowski|first=Tadeusz|author-link=Tadeusz Swietochowski|year=1999|location=Lanham, Maryland|title=Historical Dictionary of Azerbaijan|publisher=The Scarecrow Press|isbn=978-0-8108-3550-4}}</ref> यस नामको मूल व्युत्पत्तिको जरा एक समयको प्रभावशाली [[पारसी धर्म]]मा रहेको मानिन्छ।<ref>{{cite book|last=Darmesteter|first=James|author-link=James Darmesteter|year=2004|title=Avesta Khorda Avesta: Book of Common Prayer|page=93|edition=reprint|chapter=Frawardin Yasht|chapter-url=http://www.avesta.org/ka/yt13sbe.htm|publisher=Kessinger Publishing|isbn=978-1-4191-0852-5}}</ref> == इतिहास == अजरबैजानको इलाकामा मानव बसोबासको प्रारम्भिक प्रमाण [[ढुङ्गे युग|ढुङ्गा युग]]को अन्त्यतिरको हो र आजिख गुफाको गुरुछे संस्कृतिसँग सम्बन्धित छ।<ref>{{cite web|url=http://www.globalsocialscience.org/uploads/c_GlobalSSH%20-%20Azerbaijan%20institutional%20report%20FINAL.pdf|title=National report on institutional landscape and research policy Social Sciences and Humanities in Azerbaijan<!--| agency = Institute of Physics-->|last=Azakov|first=Siyavush|publisher=[[Azerbaijan National Academy of Sciences]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20111116061819/http://www.globalsocialscience.org/uploads/c_GlobalSSH%20-%20Azerbaijan%20institutional%20report%20FINAL.pdf|archive-date=16 November 2011|access-date=27 May 2007|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151231190308/http://www.globalsocialscience.org/uploads/c_GlobalSSH%20-%20Azerbaijan%20institutional%20report%20FINAL.pdf |date=31 December 2015 }}</ref> प्रारम्भिक बस्तीहरूमा ९औँ शताब्दी ईसा पूर्वमा सिथियनहरू समावेश थिए।<ref name=":0">{{Cite book|title=Journey from Tehran to Chicago: My Life in Iran and the United States, and a Brief History of Iran|author=H. Dizadji|publisher=Trafford Publishing|year=2010|isbn=978-1-4269-2918-2|location=USA|pages=105}}</ref> सिथियनहरूलाई पछ्याउँदै, इरानी मेडीजहरू अरस नदीको दक्षिणी भागमा प्रभुत्व जमाउन आए।<ref name=":0" /> मेडीजहरूले ९०० र ७०० ईसा पूर्व को बीचमा एक विशाल साम्राज्य बनायो, जुन ५५० ईसा पूर्व को आसपास अखामनी साम्राज्यमा एकीकृत भएको थियो।<ref name=":0" /> यो क्षेत्र [[पारसी धर्म]]को फैलावटको लागि अखामनी द्वारा कब्जा गरिएको थियो।<ref>{{Cite book|last=Chaumont|first=M. L.|chapter=Albania|title=Encyclopædia Iranica|year=1984|chapter-url=http://www.iranicaonline.org/articles/albania-iranian-aran-arm}}</ref> ७औँ शताब्दीको पहिलो आधामा, कोकेशियन अल्बानिया, ससानियनहरूको एक वासलको रूपमा, फारसमाथि मुस्लिम विजयको कारण नाममात्र मुस्लिम शासनमा आयो।<ref name=":1">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=BPrjCwAAQBAJ&q=Tughril+and+Chaghri+Seljuk+Empire&pg=PA6|title=Court and Cosmos: The Great Age of the Seljuqs|last1=Canby|first1=Sheila R.|last2=Beyazit|first2=Deniz|last3=Rugiadi|first3=Martina|last4=Peacock|first4=A. C. S.|date=2016-04-27|publisher=Metropolitan Museum of Art|isbn=978-1-58839-589-4|language=en}}</ref> उमय्याद खलीफाले दक्षिण काकेशसबाट ससानियन र बाइजान्टिन दुवैलाई भगायो र ६६७ मा राजा जाभानशिरको नेतृत्वमा क्रिश्चियन प्रतिरोधलाई दमन गरेपछि कोकेशियन अल्बानियालाई एक वासल राज्यमा परिणत गर्‍यो।<ref name=":1" /> == भूगोल == [[चित्र:Bazarduzu detail.JPG|thumb|left|अजरबैजानको सर्वोच्च शिखर माउन्ट बाजारदुजु]] तीन भौतिक विशेषताहरू अजरबैजानमा हावी छन्: [[कश्यप सागर|क्यास्पियन सागर]], जसको किनारा पूर्वमा प्राकृतिक सीमा बनाउँछ; उत्तरमा ग्रेटर [[ककेसस|काकेशस पर्वत शृङ्खला]]; र देशको केन्द्रमा व्यापक समतल भूमिहरू।<ref name="GEO">{{cite web|url=http://www.cac-biodiversity.org/aze/aze_biodiversity.htm|title=Azerbaijan: Biodiversity|year=2003|publisher=Central Asia and Transcaucasus Network on Plant Genetic Resources|archive-url=https://web.archive.org/web/20120208012911/http://www.cac-biodiversity.org/aze/aze_biodiversity.htm|archive-date=8 February 2012|access-date=17 February 2017|url-status=dead}}</ref> पानीका मुख्य स्रोतहरू सतही पानी हुन्।<ref name="GEO" /> ८,३५० नदीहरू मध्ये २४ वटा मात्र {{convert|100|km|0|abbr=on}}भन्दा ठुला छन्। सबै नदीहरू देशको पूर्वमा क्यास्पियन सागरमा बग्छन्।<ref name="GEO" /> सन् २००१ देखि सरकारले सातवटा ठुला भण्डारहरू स्थापना गरेको छ र वातावरण संरक्षणका लागि छुट्याएको बजेटको क्षेत्रलाई झण्डै दोब्बर बनाएको छ।<ref>{{cite web|url=http://enrin.grida.no/htmls/azer/soe/ecology/html/ecology.html|title=Ecological problems in Azerbaijan|publisher=Enrin.grida.no|access-date=30 June 2010}}</ref> अजरबैजानमा जलवायुको निर्माण विशेष गरी स्क्यान्डिनेभियन एन्टिसाइकलोनको चिसो आर्कटिक हावा, साइबेरियन एन्टिसाइकलोनको समशीतोष्ण वायु जनसमूह र मध्य एसियाली एन्टिसाइक्लोनबाट प्रभावित छ।<ref name="CLIM2">{{cite web|url=http://www.azerbaijan.az/_Geography/_Climate/_climate_e.html|title=Azerbaijan – Climate|publisher=Heydar Aliyev Foundation|access-date=26 May 2007}}</ref> अजरबैजानको विविध परिदृश्यले देशमा वायु जनसमूह प्रवेश गर्ने तरिकालाई असर गर्छ।<ref name="CLIM2" /> एघार विद्यमान जलवायु क्षेत्रहरू मध्ये नौ अजरबैजानमा अवस्थित छन्।<ref name="KL">{{cite web|url=http://www.azhydromet.com/SRIH/Water%20Resurs.html|title=Climate|website=Water Resources of the Azerbaijan Republic|publisher=Institute of Hydrometeorology, Ministry of Ecology and Natural Resources|archive-url=https://web.archive.org/web/20070524005453/http://www.azhydromet.com/SRIH/Water%20Resurs.html|archive-date=24 May 2007|access-date=26 May 2007|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070524005453/http://www.azhydromet.com/SRIH/Water%20Resurs.html |date=24 May 2007 }}</ref> अजरबैजानमा १०६ प्रजातिका स्तनपायीहरू, ९७ प्रजातिका माछाहरू, ३६३ प्रजातिका चराहरू, १० प्रजातिका उभयचरहरू, र ५२ प्रजातिका सरीसृपहरू छन् जसलाई अजरबैजानमा रेकर्ड र वर्गीकृत गरिएको छ।<ref name="GEO2">{{cite web|url=http://www.cac-biodiversity.org/aze/aze_biodiversity.htm|title=Azerbaijan: Biodiversity|year=2003|publisher=Central Asia and Transcaucasus Network on Plant Genetic Resources|archive-url=https://web.archive.org/web/20120208012911/http://www.cac-biodiversity.org/aze/aze_biodiversity.htm|archive-date=8 February 2012|access-date=17 February 2017|url-status=dead}}</ref> == राज्यनीति == अजरबैजानको राजनीतिक प्रणालीको संरचनात्मक गठन १२ नोभेम्बर १९९५ मा नयाँ संविधान अपनाएर पूरा भएको थियो।<ref name=":2">{{cite web|url=https://www.courts.gov.az/en/main/page/State-power_3056|title=State power|website=courts.gov.az|author=<!--Not stated-->}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220806154236/https://courts.gov.az/en/main/page/State-power_3056 |date=2022-08-06 }}</ref> संविधानको धारा २३ अनुसार, अजरबैजान गणतन्त्रको राज्य प्रतीकहरू [[अजरबैजानको झन्डा|झन्डा]], हतियारको कोट र राष्ट्रिय गान हुन्।<ref name=":2" /> अजरबैजानमा राज्य शक्ति आन्तरिक मामिलाहरूको लागि मात्र कानूनद्वारा सीमित छ, तर अन्तर्राष्ट्रिय मामिलाहरू पनि अन्तर्राष्ट्रिय सम्झौताका प्रावधानहरूद्वारा सीमित छन्।<ref name=":2" /> प्रत्यक्ष निर्वाचनबाट सात वर्षको अवधिका लागि निर्वाचित हुने राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीको कार्यकारी अधिकार हुन्छ। राष्ट्रपतिलाई मन्त्रिपरिषद् गठन गर्न अख्तियारी दिइएको छ, राष्ट्रपति र राष्ट्रिय सभा दुवैप्रति उत्तरदायी सामूहिक कार्यकारी निकाय हो।<ref>{{Cite journal|last=Jean|first=Jean – Paul|year=2015|title=High quality justice for all member states of the Council of Europe|url=https://www.coe.int/t/dghl/cooperation/cepej/textes/CEPEJ_Study22_EN.pdf|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://www.coe.int/t/dghl/cooperation/cepej/textes/CEPEJ_Study22_EN.pdf|archive-date=2022-10-09|url-status=live|journal=Council of Europe|page=119}}</ref><ref>(Constitution of Azerbaijan Republic, Articles 104–107)</ref> == अर्थतन्त्र == सन् १९९१ मा स्वतन्त्रता प्राप्त गरेपछि अजरबैजान अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष, विश्व बैङ्क, पुनर्निर्माण र विकासका लागि युरोपेली बैङ्क, इस्लामिक विकास बैङ्क र [[एसियाली विकास बैङ्क]]को सदस्य बनेको थियो।<ref name="AZE">{{cite web|url=http://www.azerbaijan.az/_Economy/_GeneralInfo/_generalInfo_e.html|title=Azerbaijan – General Information|publisher=Heydar Aliyev Foundation|archive-url=https://web.archive.org/web/20070505020428/http://www.azerbaijan.az/_Economy/_GeneralInfo/_generalInfo_e.html|archive-date=5 May 2007|access-date=22 May 2007|url-status=live}}</ref> खर्च र मागको बृद्धिले बढेको, २००७ Q1 मुद्रास्फीति दर १६.६% पुग्यो।<ref name="INF">{{cite web|url=http://www.un-az.org/undp/bulnews48/e3.php|title=Azerbaijan's Q1 inflation rate 16.6%, National Bank Chief says|publisher=Today.Az|access-date=29 May 2007}}</ref><ref name="INF2">{{cite web|url=http://www.un-az.org/undp/bulnews48/e3.php|title=Azerbaijan's Q1 inflation rate 16.6%, National Bank Chief says|publisher=Today.Az|access-date=29 May 2007}}</ref> नाममात्र आम्दानी र मासिक ज्याला यस आंकडाको तुलनामा क्रमशः २९% र २५% बढेको छ, तर गैर-तेल उद्योगमा मूल्य वृद्धिले मुद्रास्फीतिलाई प्रोत्साहित गरेको छ।<ref name="INF" /> अजरबैजानले तथाकथित "डच रोग" को केही सङ्केतहरू देखाउँछ किनभने यसको द्रुत-बढ्दो ऊर्जा क्षेत्र, जसले मुद्रास्फीति निम्त्याउँछ र गैर-ऊर्जा निर्यातहरू महँगो बनाउँछ।<ref>{{cite journal|title=Dutch disease and the Azerbaijan economy|journal=Communist and Post-Communist Studies|date=1 December 2013|volume=46|issue=4|pages=463–480|doi=10.1016/j.postcomstud.2013.09.001}}</ref> == जनसङ्ख्या == मार्च २०२२ सम्म, अजरबैजानको कुल १०,१६४,४६४ जनसङ्ख्याको ५२.९% सहरी छ, बाँकी ४७.१% ग्रामीण छ।<ref name="reportpop">{{cite web|url=https://report.az/en/sosial-security/population-of-azerbaijan-revealed/|title=Population of Azerbaijan revealed|date=15 April 2022|website=Report|access-date=3 May 2022}}</ref> जनवरी २०१९ मा कुल जनसङ्ख्याको ५०.१% महिला थिए। सोही वर्ष लिङ्ग अनुपात प्रति महिला ०.९९ पुरुष थियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.stat.gov.az/news/index.php?id=4131|title=Azərbaycanda demoqrafik vəziyyət|website=State Statistical Committee of Azerbaijan|language=az|archive-url=https://web.archive.org/web/20190219130340/https://www.stat.gov.az/news/index.php?id=4131|archive-date=19 February 2019|access-date=2019-02-28|url-status=dead}}</ref> २०११को जनसङ्ख्या वृद्धि-दर ०.८५% थियो, जुन विश्वव्यापी १.०९% को तुलनामा थियो।<ref name="cia">{{Cite CIA World Factbook|country=Azerbaijan|access-date=8 May 2022|year=2022}}</ref> === धर्म === {{bar box |title=धर्म |titlebar=#ddd | |right1= |float=left |bars= {{bar percent|[[इस्लाम धर्म|इस्लाम]]|green|96.9}} {{bar percent|[[इसाई धर्म|ईसाई धर्म]]|blue|3}} {{bar percent|अन्य धर्महरू|grey|0.1}} {{bar percent|अधार्मिक|black|0.1}} }} अजरबैजान सबैभन्दा धर्मनिरपेक्ष मुस्लिम बहुल देश मानिन्छ। जनसङ्ख्याको लगभग ९७% मुस्लिम छन्।<ref>{{cite news|url=http://www.prweb.com/releases/2013/6/prweb10839650.htm|title=Islam and Secularism: the Azerbaijani experience and its reflection in France|access-date=2013-08-16|publisher=PR Web}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201123235711/http://www.prweb.com/releases/2013/6/prweb10839650.htm |date=2020-11-23 }}</ref> लगभग ५५-६५% मुस्लिमहरू शिया भएको अनुमान गरिएको छ, जबकि ३५-४५% मुस्लिमहरू सुन्नीहरू छन्।<ref>{{cite web|url=http://pewforum.org/uploadedfiles/Topics/Demographics/Muslimpopulation.pdf|title=Mapping The Global Muslim Population|archive-url=https://web.archive.org/web/20110519092435/http://pewforum.org/uploadedfiles/Topics/Demographics/Muslimpopulation.pdf|archive-date=19 May 2011|access-date=22 May 2011|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130725072248/http://www.pewforum.org/uploadedfiles/Topics/Demographics/Muslimpopulation.pdf |date=25 July 2013 }}</ref> अन्य धर्महरू देशका विभिन्न जातीय समूहहरूले अभ्यास गर्छन्।<ref name=":3">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=YoIbBQAAQBAJ&dq=Azerbaijan+Sunni+35&pg=PT201|title=Whitaker's Shorts 2015: International|publisher=Bloomsbury|year=2014|isbn=9781472914842}}</ref> यसको संविधानको धारा ४८ अन्तर्गत, अजरबैजान एक धर्मनिरपेक्ष राज्य हो र धार्मिक स्वतन्त्रता सुनिश्चित गर्दछ।<ref name=":3" /> === भाषा === आधिकारिक भाषा [[अजरबैजानी भाषा|अजरबैजानी]] हो, जुन टर्किक भाषा हो। अजरबैजानी लगभग ९२% जनसङ्ख्या मातृभाषाको रूपमा बोलिन्छ।<ref name="UNLANGDATA2">[http://data.un.org/Data.aspx?d=POP&f=tableCode%3a27%3bcountryCode%3a31%3brefYear%3a1999%2c2009%3bareaCode%3a0%3bsexCode%3a0&c=2,3,10,15,16&s=_countryEnglishNameOrderBy:asc,refYear:desc,areaCode:asc&v=1 Population by language, sex and urban/rural residence], UN Data. Retrieved 27 August 2016.</ref> [[रुसी भाषा|रूसी]] र [[आर्मेनियाली भाषा|आर्मेनियाली]] (केवल नागोर्नो-काराबाखमा) पनि बोलिन्छ, र प्रत्येक क्रमशः जनसङ्ख्याको लगभग १.५% को मातृभाषा हो।<ref name="UNLANGDATA">[http://data.un.org/Data.aspx?d=POP&f=tableCode%3a27%3bcountryCode%3a31%3brefYear%3a1999%2c2009%3bareaCode%3a0%3bsexCode%3a0&c=2,3,10,15,16&s=_countryEnglishNameOrderBy:asc,refYear:desc,areaCode:asc&v=1 Population by language, sex and urban/rural residence], UN Data. Retrieved 27 August 2016.</ref> == सन्दर्भ सूची == {{सन्दर्भसूची}} {{एसियाका देशहरू}} {{युरोपका देशहरू}} {{Commonscat|Azerbaijan}} [[श्रेणी:एसियाका देशहरू]] [[श्रेणी:अजरबैजान| ]] [[श्रेणी:युरोपका देशहरू]] [[श्रेणी:भूपरिवेष्ठित राष्ट्रहरू]] [[श्रेणी:पश्चिम एसियाली देशहरू]] [[श्रेणी:गणतन्त्रहरू]] [[श्रेणी:पूर्वी युरोपेली देशहरू]] [[श्रेणी:संयुक्त राष्ट्रसङ्घका सदस्य राष्ट्रहरू]] [[श्रेणी:इस्लामी सहयोग सङ्गठनका सदस्य राष्ट्रहरू]] [[श्रेणी:युरोप परिषद्का सदस्य राष्ट्रहरू]] 0m6lv87soxboijfh4gtb5wlil7q2oc4 0 3548 1356775 1237242 2026-05-26T12:55:11Z Bishaldev100 28807 1356775 wikitext text/x-wiki {{Infobox हाइड्रोजन}} [[चित्र:Emissions Spectra.webm|thumb|उदजन स्पेक्ट्रम परीक्षण]] '''उदजन''' जसको मुल नाम उदजन थियो, एउटा [[रसायनिक तत्व]] हो । उदजन [[आवर्त सारणी]]को सबैभन्दा पहिलो तत्व हो जो सबैभन्दा हल्का पनि हुन्छ। ब्रह्माण्डमा (पृथ्वीमा होइन) यो सबैभन्दा प्रचुर मात्रामा पाइन्छ। ताराहरू तथा सूर्यको अधिकांश द्रव्यमान हायड्रोजनले बनाएको छ। यसको एउटा परमाणुमा एउटा [[प्राणु]] (प्रोटॉन), एउटा [[इलेक्ट्रोन|विद्युदणु]] हुन्छ। यस प्रकार यो सबैभन्दा सरल परमाणु पनि हो। प्रकृतिमा यो द्विआणविक ग्यासका रूपमा पाइन्छ जो [[पृथ्वीको वायुमण्डल|वायुमण्डल]]का बाह्य परतको मुख्य संघटक हो। हालमा यसलाई वाहनहरूका ईंधनका रूपमा प्रयोग गर्नका लागि शोध कार्य भइरहेकाछ्न्।<ref>Emissions Spectra.webm</ref> == प्रयोगशालामा हायड्रोजन बनाउने तरिका == प्रयोगशालामा उदजन ग्यास केहि [[धातु]]हरु जस्तै [[जस्ता]]/जिन्क, [[म्याग्नेसियम]], [[फलाम]] आदिसँग फिक्का [[सल्फ्युरिक एसिड]] प्रतिक्रिया गराई तयार पार्न सकिन्छ। == प्रतिक्रियाहरूको सूची == :<chem>H2 + Cl2 -> 2HCl</chem> <br /> :<chem>2H2 + O2 -> 2H2O</chem> == संश्लेषण == मिथेन र पानीको वाष्प तताउंदा कार्बन मोनोऑक्साइडर हायड्रोजनको मिश्रण मिल्दछ <br /> ::<chem>CH4 + H2O -> CO + 3H2</chem> <gallery> File:Electron_shell_001_Hydrogen.svg| हायड्रोजनको इलेक्ट्रॉनिक ढांचा </gallery> == सन्दर्भ सामग्री == <references/> == रसायनिक गुणहरू == ==भौतिक गुणहरू== ●उदजन ग्यास रङहिन, गन्धहिन र स्वादहिन हुन्छ। ●उदजन ग्यास हावा भन्दापनि हलुका हुन्छ। ●उदजन ग्यास पानीमा घुल्दैन। == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[रसायन शास्त्र]] *[[भौतिक शास्त्र]] *[[जीव शास्त्र]] {{सानो पेरियोडिक तालिका}} {{एलेमेन्ट}} {{Commonscat|Hydrogen}} [[श्रेणी:रसायन शास्त्र]] [[श्रेणी:तत्व]] 6vklmjidhpm9hvq7zc87fw2yc723io1 1356776 1356775 2026-05-26T12:56:09Z Bishaldev100 28807 1356776 wikitext text/x-wiki {{Infobox हाइड्रोजन}} [[चित्र:Emissions Spectra.webm|thumb|उदजन स्पेक्ट्रम परीक्षण]] '''उदजन''' जसको मुल नाम उदजन थियो, एउटा [[रसायनिक तत्व]] हो । उदजन [[आवर्त सारणी]]को सबैभन्दा पहिलो तत्व हो जो सबैभन्दा हल्का पनि हुन्छ। ब्रह्माण्डमा (पृथ्वीमा होइन) यो सबैभन्दा प्रचुर मात्रामा पाइन्छ। ताराहरू तथा सूर्यको अधिकांश द्रव्यमान हायड्रोजनले बनाएको छ। यसको एउटा परमाणुमा एउटा [[प्राणु]] (प्रोटॉन), एउटा [[इलेक्ट्रोन|विद्युदणु]] हुन्छ। यस प्रकार यो सबैभन्दा सरल परमाणु पनि हो। प्रकृतिमा यो द्विआणविक ग्यासका रूपमा पाइन्छ जो [[पृथ्वीको वायुमण्डल|वायुमण्डल]]का बाह्य परतको मुख्य संघटक हो। हालमा यसलाई वाहनहरूका ईंधनका रूपमा प्रयोग गर्नका लागि शोध कार्य भइरहेकाछ्न्।<ref>Emissions Spectra.webm</ref> == प्रयोगशालामा हायड्रोजन बनाउने तरिका == प्रयोगशालामा उदजन ग्यास केहि [[धातु]]हरु जस्तै [[जस्ता]]/जिन्क, [[म्याग्नेसियम]], [[फलाम]] आदिसँग फिक्का [[सल्फ्युरिक एसिड]] प्रतिक्रिया गराई तयार पार्न सकिन्छ। == प्रतिक्रियाहरूको सूची == :<chem>H2 + Cl2 -> 2HCl</chem> <br /> :<chem>2H2 + O2 -> 2H2O</chem> == संश्लेषण == मिथेन र पानीको वाष्प तताउंदा कार्बन मोनोऑक्साइडर हायड्रोजनको मिश्रण मिल्दछ <br /> ::<chem>CH4 + H2O -> CO + 3H2</chem> <gallery> File:Electron_shell_001_Hydrogen.svg| हायड्रोजनको इलेक्ट्रॉनिक ढांचा </gallery> == रसायनिक गुणहरू == ==भौतिक गुणहरू== ●उदजन ग्यास रङहिन, गन्धहिन र स्वादहिन हुन्छ। ●उदजन ग्यास हावा भन्दापनि हलुका हुन्छ। ●उदजन ग्यास पानीमा घुल्दैन। == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[रसायन शास्त्र]] *[[भौतिक शास्त्र]] *[[जीव शास्त्र]] == सन्दर्भ सामग्री == <references/> {{सानो पेरियोडिक तालिका}} {{एलेमेन्ट}} {{Commonscat|Hydrogen}} [[श्रेणी:रसायन शास्त्र]] [[श्रेणी:तत्व]] andt3gmmsd18kto7ksdtmm2557jk077 1356777 1356776 2026-05-26T13:01:51Z Bishaldev100 28807 1356777 wikitext text/x-wiki {{Infobox हाइड्रोजन}} [[चित्र:Emissions Spectra.webm|thumb|उदजन स्पेक्ट्रम परीक्षण]] '''उदजन''' जसको मुल नाम उदजन थियो, एउटा [[रसायनिक तत्व]] हो । उदजन [[आवर्त सारणी]]को सबैभन्दा पहिलो तत्व हो जो सबैभन्दा हल्का पनि हुन्छ। ब्रह्माण्डमा (पृथ्वीमा होइन) यो सबैभन्दा प्रचुर मात्रामा पाइन्छ। ताराहरू तथा सूर्यको अधिकांश द्रव्यमान हायड्रोजनले बनाएको छ। यसको एउटा परमाणुमा एउटा [[प्राणु]] (प्रोटॉन), एउटा [[इलेक्ट्रोन|विद्युदणु]] हुन्छ। यस प्रकार यो सबैभन्दा सरल परमाणु पनि हो। प्रकृतिमा यो द्विआणविक ग्यासका रूपमा पाइन्छ जो [[पृथ्वीको वायुमण्डल|वायुमण्डल]]का बाह्य परतको मुख्य संघटक हो। हालमा यसलाई वाहनहरूका ईंधनका रूपमा प्रयोग गर्नका लागि शोध कार्य भइरहेकाछ्न्।<ref>Emissions Spectra.webm</ref> == प्रतिक्रियाहरूको सूची == :<chem>H2 + Cl2 -> 2HCl</chem> <br /> :<chem>2H2 + O2 -> 2H2O</chem> == संश्लेषण == मिथेन र पानीको वाष्प तताउंदा कार्बन मोनोऑक्साइडर हायड्रोजनको मिश्रण मिल्दछ <br /> ::<chem>CH4 + H2O -> CO + 3H2</chem> <gallery> File:Electron_shell_001_Hydrogen.svg| हायड्रोजनको इलेक्ट्रॉनिक ढांचा </gallery> == रसायनिक गुणहरू == ==भौतिक गुणहरू== ●उदजन ग्यास रङहिन, गन्धहिन र स्वादहिन हुन्छ। ●उदजन ग्यास हावा भन्दापनि हलुका हुन्छ। ●उदजन ग्यास पानीमा घुल्दैन। ==उत्पादन तथा भन्डारण== ===औद्योगिक प्रकृया=== ===प्राकृतिक === ===प्रयोगशाला === प्रयोगशालामा उदजन ग्यास केहि [[धातु]]हरु जस्तै [[जस्ता]]/जिन्क, [[म्याग्नेसियम]], [[फलाम]] आदिसँग फिक्का [[सल्फ्युरिक एसिड]] प्रतिक्रिया गराई तयार पार्न सकिन्छ। ===भण्डारण=== ==उपयोग== ===पेट्रोकेमिकल उद्योग=== ===हाइड्रोजिनेसन=== ===इन्धन=== ===निकेल हाइड्रोजन ब्याट्री=== ===सेमिकन्डक्टर उद्योग=== == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[रसायन शास्त्र]] *[[भौतिक शास्त्र]] *[[जीव शास्त्र]] == सन्दर्भ सामग्री == <references/> {{सानो पेरियोडिक तालिका}} {{एलेमेन्ट}} {{Commonscat|Hydrogen}} [[श्रेणी:रसायन शास्त्र]] [[श्रेणी:तत्व]] 2qh18f38nxywkvbzji8kxqoyfal8n3r 1356778 1356777 2026-05-26T13:14:36Z Bishaldev100 28807 /* औद्योगिक प्रकृया */ 1356778 wikitext text/x-wiki {{Infobox हाइड्रोजन}} [[चित्र:Emissions Spectra.webm|thumb|उदजन स्पेक्ट्रम परीक्षण]] '''उदजन''' जसको मुल नाम उदजन थियो, एउटा [[रसायनिक तत्व]] हो । उदजन [[आवर्त सारणी]]को सबैभन्दा पहिलो तत्व हो जो सबैभन्दा हल्का पनि हुन्छ। ब्रह्माण्डमा (पृथ्वीमा होइन) यो सबैभन्दा प्रचुर मात्रामा पाइन्छ। ताराहरू तथा सूर्यको अधिकांश द्रव्यमान हायड्रोजनले बनाएको छ। यसको एउटा परमाणुमा एउटा [[प्राणु]] (प्रोटॉन), एउटा [[इलेक्ट्रोन|विद्युदणु]] हुन्छ। यस प्रकार यो सबैभन्दा सरल परमाणु पनि हो। प्रकृतिमा यो द्विआणविक ग्यासका रूपमा पाइन्छ जो [[पृथ्वीको वायुमण्डल|वायुमण्डल]]का बाह्य परतको मुख्य संघटक हो। हालमा यसलाई वाहनहरूका ईंधनका रूपमा प्रयोग गर्नका लागि शोध कार्य भइरहेकाछ्न्।<ref>Emissions Spectra.webm</ref> == प्रतिक्रियाहरूको सूची == :<chem>H2 + Cl2 -> 2HCl</chem> <br /> :<chem>2H2 + O2 -> 2H2O</chem> == संश्लेषण == मिथेन र पानीको वाष्प तताउंदा कार्बन मोनोऑक्साइडर हायड्रोजनको मिश्रण मिल्दछ <br /> ::<chem>CH4 + H2O -> CO + 3H2</chem> <gallery> File:Electron_shell_001_Hydrogen.svg| हायड्रोजनको इलेक्ट्रॉनिक ढांचा </gallery> == रसायनिक गुणहरू == ==भौतिक गुणहरू== ●उदजन ग्यास रङहिन, गन्धहिन र स्वादहिन हुन्छ। ●उदजन ग्यास हावा भन्दापनि हलुका हुन्छ। ●उदजन ग्यास पानीमा घुल्दैन। ==उत्पादन तथा भन्डारण== ===औद्योगिक प्रकृया=== विश्वको हालको हाइड्रोजन ग्यासको लगभग सबै ९९% भन्दा धेरै आपूर्ति जीवाश्म इन्धनबाट उत्पादन गरिन्छ।<ref>{{cite news |last1=Reed |first1=Stanley |last2=Ewing |first2=Jack |date=13 July 2021 |title=Hydrogen Is One Answer to Climate Change. Getting It Is the Hard Part |url=https://www.nytimes.com/2021/07/13/business/hydrogen-climate-change.html |work=The New York Times}}</ref><ref name="rosenow-2022">{{cite journal |last1=Rosenow |first1=Jan |date=27 September 2022 |title=Is heating homes with hydrogen all but a pipe dream? An evidence review |journal=Joule |volume=6 |issue=10 |pages=2225–2228 |bibcode=2022Joule...6.2225R |doi=10.1016/j.joule.2022.08.015 |s2cid=252584593 |doi-access=free}} Article in press.</ref>{{rp|1}} हाइड्रोजन उत्पादन गर्ने धेरै तरिकाहरू छन्, तर व्यावसायिक रूपमा तीनवटा मुख्य विधिहरू: स्तिम रेफर्मिङ, हाइड्रोकार्बनको आंशिक अक्सीकरण, र पानीको इलेक्ट्रोलिसिस।<ref name=KO/> ===प्राकृतिक === ===प्रयोगशाला === प्रयोगशालामा उदजन ग्यास केहि [[धातु]]हरु जस्तै [[जस्ता]]/जिन्क, [[म्याग्नेसियम]], [[फलाम]] आदिसँग फिक्का [[सल्फ्युरिक एसिड]] प्रतिक्रिया गराई तयार पार्न सकिन्छ। ===भण्डारण=== ==उपयोग== ===पेट्रोकेमिकल उद्योग=== ===हाइड्रोजिनेसन=== ===इन्धन=== ===निकेल हाइड्रोजन ब्याट्री=== ===सेमिकन्डक्टर उद्योग=== == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[रसायन शास्त्र]] *[[भौतिक शास्त्र]] *[[जीव शास्त्र]] == सन्दर्भ सामग्री == <references/> {{सानो पेरियोडिक तालिका}} {{एलेमेन्ट}} {{Commonscat|Hydrogen}} [[श्रेणी:रसायन शास्त्र]] [[श्रेणी:तत्व]] 0zcdo1krmubo3jlevw0juhvh7r0bivo 1356779 1356778 2026-05-26T13:18:23Z Bishaldev100 28807 /* औद्योगिक प्रकृया */ 1356779 wikitext text/x-wiki {{Infobox हाइड्रोजन}} [[चित्र:Emissions Spectra.webm|thumb|उदजन स्पेक्ट्रम परीक्षण]] '''उदजन''' जसको मुल नाम उदजन थियो, एउटा [[रसायनिक तत्व]] हो । उदजन [[आवर्त सारणी]]को सबैभन्दा पहिलो तत्व हो जो सबैभन्दा हल्का पनि हुन्छ। ब्रह्माण्डमा (पृथ्वीमा होइन) यो सबैभन्दा प्रचुर मात्रामा पाइन्छ। ताराहरू तथा सूर्यको अधिकांश द्रव्यमान हायड्रोजनले बनाएको छ। यसको एउटा परमाणुमा एउटा [[प्राणु]] (प्रोटॉन), एउटा [[इलेक्ट्रोन|विद्युदणु]] हुन्छ। यस प्रकार यो सबैभन्दा सरल परमाणु पनि हो। प्रकृतिमा यो द्विआणविक ग्यासका रूपमा पाइन्छ जो [[पृथ्वीको वायुमण्डल|वायुमण्डल]]का बाह्य परतको मुख्य संघटक हो। हालमा यसलाई वाहनहरूका ईंधनका रूपमा प्रयोग गर्नका लागि शोध कार्य भइरहेकाछ्न्।<ref>Emissions Spectra.webm</ref> == प्रतिक्रियाहरूको सूची == :<chem>H2 + Cl2 -> 2HCl</chem> <br /> :<chem>2H2 + O2 -> 2H2O</chem> == संश्लेषण == मिथेन र पानीको वाष्प तताउंदा कार्बन मोनोऑक्साइडर हायड्रोजनको मिश्रण मिल्दछ <br /> ::<chem>CH4 + H2O -> CO + 3H2</chem> <gallery> File:Electron_shell_001_Hydrogen.svg| हायड्रोजनको इलेक्ट्रॉनिक ढांचा </gallery> == रसायनिक गुणहरू == ==भौतिक गुणहरू== ●उदजन ग्यास रङहिन, गन्धहिन र स्वादहिन हुन्छ। ●उदजन ग्यास हावा भन्दापनि हलुका हुन्छ। ●उदजन ग्यास पानीमा घुल्दैन। ==उत्पादन तथा भन्डारण== ===औद्योगिक प्रकृया=== विश्वको हालको हाइड्रोजन ग्यासको लगभग सबै ९९% भन्दा धेरै आपूर्ति जीवाश्म इन्धनबाट उत्पादन गरिन्छ।<ref>{{cite news |last1=Reed |first1=Stanley |last2=Ewing |first2=Jack |date=13 July 2021 |title=Hydrogen Is One Answer to Climate Change. Getting It Is the Hard Part |url=https://www.nytimes.com/2021/07/13/business/hydrogen-climate-change.html |work=The New York Times}}</ref><ref name="rosenow-2022">{{cite journal |last1=Rosenow |first1=Jan |date=27 September 2022 |title=Is heating homes with hydrogen all but a pipe dream? An evidence review |journal=Joule |volume=6 |issue=10 |pages=2225–2228 |bibcode=2022Joule...6.2225R |doi=10.1016/j.joule.2022.08.015 |s2cid=252584593 |doi-access=free}} Article in press.</ref>{{rp|1}} हाइड्रोजन उत्पादन गर्ने धेरै तरिकाहरू छन्, तर व्यावसायिक रूपमा तीनवटा मुख्य विधिहरू: स्तिम रेफर्मिङ, हाइड्रोकार्बनको आंशिक अक्सीकरण, र पानीको इलेक्ट्रोलिसिस।<ref name=KO/> ====पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस ==== [[File:Hydrogen production via Electrolysis.png|thumb|Inputs and outputs of the electrolysis of water production of hydrogen]] [[पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस]] पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस हाइड्रोजन उत्पादन गर्ने अवधारणात्मक रूपमा सबैभन्दा सरल विधि हो। {{chem2|2 H2O(l) → 2 H2(g) + O2(g)}} ===प्राकृतिक === ===प्रयोगशाला === प्रयोगशालामा उदजन ग्यास केहि [[धातु]]हरु जस्तै [[जस्ता]]/जिन्क, [[म्याग्नेसियम]], [[फलाम]] आदिसँग फिक्का [[सल्फ्युरिक एसिड]] प्रतिक्रिया गराई तयार पार्न सकिन्छ। ===भण्डारण=== ==उपयोग== ===पेट्रोकेमिकल उद्योग=== ===हाइड्रोजिनेसन=== ===इन्धन=== ===निकेल हाइड्रोजन ब्याट्री=== ===सेमिकन्डक्टर उद्योग=== == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[रसायन शास्त्र]] *[[भौतिक शास्त्र]] *[[जीव शास्त्र]] == सन्दर्भ सामग्री == <references/> {{सानो पेरियोडिक तालिका}} {{एलेमेन्ट}} {{Commonscat|Hydrogen}} [[श्रेणी:रसायन शास्त्र]] [[श्रेणी:तत्व]] mwwfels4exf6fzr515r6qzapp4srf80 1356780 1356779 2026-05-26T13:21:17Z Bishaldev100 28807 /* पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस */ 1356780 wikitext text/x-wiki {{Infobox हाइड्रोजन}} [[चित्र:Emissions Spectra.webm|thumb|उदजन स्पेक्ट्रम परीक्षण]] '''उदजन''' जसको मुल नाम उदजन थियो, एउटा [[रसायनिक तत्व]] हो । उदजन [[आवर्त सारणी]]को सबैभन्दा पहिलो तत्व हो जो सबैभन्दा हल्का पनि हुन्छ। ब्रह्माण्डमा (पृथ्वीमा होइन) यो सबैभन्दा प्रचुर मात्रामा पाइन्छ। ताराहरू तथा सूर्यको अधिकांश द्रव्यमान हायड्रोजनले बनाएको छ। यसको एउटा परमाणुमा एउटा [[प्राणु]] (प्रोटॉन), एउटा [[इलेक्ट्रोन|विद्युदणु]] हुन्छ। यस प्रकार यो सबैभन्दा सरल परमाणु पनि हो। प्रकृतिमा यो द्विआणविक ग्यासका रूपमा पाइन्छ जो [[पृथ्वीको वायुमण्डल|वायुमण्डल]]का बाह्य परतको मुख्य संघटक हो। हालमा यसलाई वाहनहरूका ईंधनका रूपमा प्रयोग गर्नका लागि शोध कार्य भइरहेकाछ्न्।<ref>Emissions Spectra.webm</ref> == प्रतिक्रियाहरूको सूची == :<chem>H2 + Cl2 -> 2HCl</chem> <br /> :<chem>2H2 + O2 -> 2H2O</chem> == संश्लेषण == मिथेन र पानीको वाष्प तताउंदा कार्बन मोनोऑक्साइडर हायड्रोजनको मिश्रण मिल्दछ <br /> ::<chem>CH4 + H2O -> CO + 3H2</chem> <gallery> File:Electron_shell_001_Hydrogen.svg| हायड्रोजनको इलेक्ट्रॉनिक ढांचा </gallery> == रसायनिक गुणहरू == ==भौतिक गुणहरू== ●उदजन ग्यास रङहिन, गन्धहिन र स्वादहिन हुन्छ। ●उदजन ग्यास हावा भन्दापनि हलुका हुन्छ। ●उदजन ग्यास पानीमा घुल्दैन। ==उत्पादन तथा भन्डारण== ===औद्योगिक प्रकृया=== विश्वको हालको हाइड्रोजन ग्यासको लगभग सबै ९९% भन्दा धेरै आपूर्ति जीवाश्म इन्धनबाट उत्पादन गरिन्छ।<ref>{{cite news |last1=Reed |first1=Stanley |last2=Ewing |first2=Jack |date=13 July 2021 |title=Hydrogen Is One Answer to Climate Change. Getting It Is the Hard Part |url=https://www.nytimes.com/2021/07/13/business/hydrogen-climate-change.html |work=The New York Times}}</ref><ref name="rosenow-2022">{{cite journal |last1=Rosenow |first1=Jan |date=27 September 2022 |title=Is heating homes with hydrogen all but a pipe dream? An evidence review |journal=Joule |volume=6 |issue=10 |pages=2225–2228 |bibcode=2022Joule...6.2225R |doi=10.1016/j.joule.2022.08.015 |s2cid=252584593 |doi-access=free}} Article in press.</ref>{{rp|1}} हाइड्रोजन उत्पादन गर्ने धेरै तरिकाहरू छन्, तर व्यावसायिक रूपमा तीनवटा मुख्य विधिहरू: स्तिम रेफर्मिङ, हाइड्रोकार्बनको आंशिक अक्सीकरण, र पानीको इलेक्ट्रोलिसिस।<ref name=KO/> ====पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस ==== [[File:Hydrogen production via Electrolysis.png|thumb|Inputs and outputs of the electrolysis of water production of hydrogen]] [[पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस]] पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस हाइड्रोजन उत्पादन गर्ने अवधारणात्मक रूपमा सबैभन्दा सरल विधि हो। <chem>2H2O (l) -> 2 H2()g + O2(g)</chem> {{chem2|2 H2O(l) → 2 H2(g) + O2(g)}} ===प्राकृतिक === ===प्रयोगशाला === प्रयोगशालामा उदजन ग्यास केहि [[धातु]]हरु जस्तै [[जस्ता]]/जिन्क, [[म्याग्नेसियम]], [[फलाम]] आदिसँग फिक्का [[सल्फ्युरिक एसिड]] प्रतिक्रिया गराई तयार पार्न सकिन्छ। ===भण्डारण=== ==उपयोग== ===पेट्रोकेमिकल उद्योग=== ===हाइड्रोजिनेसन=== ===इन्धन=== ===निकेल हाइड्रोजन ब्याट्री=== ===सेमिकन्डक्टर उद्योग=== == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[रसायन शास्त्र]] *[[भौतिक शास्त्र]] *[[जीव शास्त्र]] == सन्दर्भ सामग्री == <references/> {{सानो पेरियोडिक तालिका}} {{एलेमेन्ट}} {{Commonscat|Hydrogen}} [[श्रेणी:रसायन शास्त्र]] [[श्रेणी:तत्व]] 7syg1q5uw863e5mb1bkozyo615zzj81 1356781 1356780 2026-05-26T13:21:51Z Bishaldev100 28807 /* पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस */ 1356781 wikitext text/x-wiki {{Infobox हाइड्रोजन}} [[चित्र:Emissions Spectra.webm|thumb|उदजन स्पेक्ट्रम परीक्षण]] '''उदजन''' जसको मुल नाम उदजन थियो, एउटा [[रसायनिक तत्व]] हो । उदजन [[आवर्त सारणी]]को सबैभन्दा पहिलो तत्व हो जो सबैभन्दा हल्का पनि हुन्छ। ब्रह्माण्डमा (पृथ्वीमा होइन) यो सबैभन्दा प्रचुर मात्रामा पाइन्छ। ताराहरू तथा सूर्यको अधिकांश द्रव्यमान हायड्रोजनले बनाएको छ। यसको एउटा परमाणुमा एउटा [[प्राणु]] (प्रोटॉन), एउटा [[इलेक्ट्रोन|विद्युदणु]] हुन्छ। यस प्रकार यो सबैभन्दा सरल परमाणु पनि हो। प्रकृतिमा यो द्विआणविक ग्यासका रूपमा पाइन्छ जो [[पृथ्वीको वायुमण्डल|वायुमण्डल]]का बाह्य परतको मुख्य संघटक हो। हालमा यसलाई वाहनहरूका ईंधनका रूपमा प्रयोग गर्नका लागि शोध कार्य भइरहेकाछ्न्।<ref>Emissions Spectra.webm</ref> == प्रतिक्रियाहरूको सूची == :<chem>H2 + Cl2 -> 2HCl</chem> <br /> :<chem>2H2 + O2 -> 2H2O</chem> == संश्लेषण == मिथेन र पानीको वाष्प तताउंदा कार्बन मोनोऑक्साइडर हायड्रोजनको मिश्रण मिल्दछ <br /> ::<chem>CH4 + H2O -> CO + 3H2</chem> <gallery> File:Electron_shell_001_Hydrogen.svg| हायड्रोजनको इलेक्ट्रॉनिक ढांचा </gallery> == रसायनिक गुणहरू == ==भौतिक गुणहरू== ●उदजन ग्यास रङहिन, गन्धहिन र स्वादहिन हुन्छ। ●उदजन ग्यास हावा भन्दापनि हलुका हुन्छ। ●उदजन ग्यास पानीमा घुल्दैन। ==उत्पादन तथा भन्डारण== ===औद्योगिक प्रकृया=== विश्वको हालको हाइड्रोजन ग्यासको लगभग सबै ९९% भन्दा धेरै आपूर्ति जीवाश्म इन्धनबाट उत्पादन गरिन्छ।<ref>{{cite news |last1=Reed |first1=Stanley |last2=Ewing |first2=Jack |date=13 July 2021 |title=Hydrogen Is One Answer to Climate Change. Getting It Is the Hard Part |url=https://www.nytimes.com/2021/07/13/business/hydrogen-climate-change.html |work=The New York Times}}</ref><ref name="rosenow-2022">{{cite journal |last1=Rosenow |first1=Jan |date=27 September 2022 |title=Is heating homes with hydrogen all but a pipe dream? An evidence review |journal=Joule |volume=6 |issue=10 |pages=2225–2228 |bibcode=2022Joule...6.2225R |doi=10.1016/j.joule.2022.08.015 |s2cid=252584593 |doi-access=free}} Article in press.</ref>{{rp|1}} हाइड्रोजन उत्पादन गर्ने धेरै तरिकाहरू छन्, तर व्यावसायिक रूपमा तीनवटा मुख्य विधिहरू: स्तिम रेफर्मिङ, हाइड्रोकार्बनको आंशिक अक्सीकरण, र पानीको इलेक्ट्रोलिसिस।<ref name=KO/> ====पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस ==== [[File:Hydrogen production via Electrolysis.png|thumb|Inputs and outputs of the electrolysis of water production of hydrogen]] [[पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस]] पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस हाइड्रोजन उत्पादन गर्ने अवधारणात्मक रूपमा सबैभन्दा सरल विधि हो। <chem>2H2O (l) -> 2 H2(g) + O2(g)</chem> ===प्राकृतिक === ===प्रयोगशाला === प्रयोगशालामा उदजन ग्यास केहि [[धातु]]हरु जस्तै [[जस्ता]]/जिन्क, [[म्याग्नेसियम]], [[फलाम]] आदिसँग फिक्का [[सल्फ्युरिक एसिड]] प्रतिक्रिया गराई तयार पार्न सकिन्छ। ===भण्डारण=== ==उपयोग== ===पेट्रोकेमिकल उद्योग=== ===हाइड्रोजिनेसन=== ===इन्धन=== ===निकेल हाइड्रोजन ब्याट्री=== ===सेमिकन्डक्टर उद्योग=== == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[रसायन शास्त्र]] *[[भौतिक शास्त्र]] *[[जीव शास्त्र]] == सन्दर्भ सामग्री == <references/> {{सानो पेरियोडिक तालिका}} {{एलेमेन्ट}} {{Commonscat|Hydrogen}} [[श्रेणी:रसायन शास्त्र]] [[श्रेणी:तत्व]] ryh6ycuq3wrd7ab5qev1yl3p87iwav4 1356782 1356781 2026-05-26T13:34:59Z Bishaldev100 28807 /* हाइड्रोजिनेसन */ 1356782 wikitext text/x-wiki {{Infobox हाइड्रोजन}} [[चित्र:Emissions Spectra.webm|thumb|उदजन स्पेक्ट्रम परीक्षण]] '''उदजन''' जसको मुल नाम उदजन थियो, एउटा [[रसायनिक तत्व]] हो । उदजन [[आवर्त सारणी]]को सबैभन्दा पहिलो तत्व हो जो सबैभन्दा हल्का पनि हुन्छ। ब्रह्माण्डमा (पृथ्वीमा होइन) यो सबैभन्दा प्रचुर मात्रामा पाइन्छ। ताराहरू तथा सूर्यको अधिकांश द्रव्यमान हायड्रोजनले बनाएको छ। यसको एउटा परमाणुमा एउटा [[प्राणु]] (प्रोटॉन), एउटा [[इलेक्ट्रोन|विद्युदणु]] हुन्छ। यस प्रकार यो सबैभन्दा सरल परमाणु पनि हो। प्रकृतिमा यो द्विआणविक ग्यासका रूपमा पाइन्छ जो [[पृथ्वीको वायुमण्डल|वायुमण्डल]]का बाह्य परतको मुख्य संघटक हो। हालमा यसलाई वाहनहरूका ईंधनका रूपमा प्रयोग गर्नका लागि शोध कार्य भइरहेकाछ्न्।<ref>Emissions Spectra.webm</ref> == प्रतिक्रियाहरूको सूची == :<chem>H2 + Cl2 -> 2HCl</chem> <br /> :<chem>2H2 + O2 -> 2H2O</chem> == संश्लेषण == मिथेन र पानीको वाष्प तताउंदा कार्बन मोनोऑक्साइडर हायड्रोजनको मिश्रण मिल्दछ <br /> ::<chem>CH4 + H2O -> CO + 3H2</chem> <gallery> File:Electron_shell_001_Hydrogen.svg| हायड्रोजनको इलेक्ट्रॉनिक ढांचा </gallery> == रसायनिक गुणहरू == ==भौतिक गुणहरू== ●उदजन ग्यास रङहिन, गन्धहिन र स्वादहिन हुन्छ। ●उदजन ग्यास हावा भन्दापनि हलुका हुन्छ। ●उदजन ग्यास पानीमा घुल्दैन। ==उत्पादन तथा भन्डारण== ===औद्योगिक प्रकृया=== विश्वको हालको हाइड्रोजन ग्यासको लगभग सबै ९९% भन्दा धेरै आपूर्ति जीवाश्म इन्धनबाट उत्पादन गरिन्छ।<ref>{{cite news |last1=Reed |first1=Stanley |last2=Ewing |first2=Jack |date=13 July 2021 |title=Hydrogen Is One Answer to Climate Change. Getting It Is the Hard Part |url=https://www.nytimes.com/2021/07/13/business/hydrogen-climate-change.html |work=The New York Times}}</ref><ref name="rosenow-2022">{{cite journal |last1=Rosenow |first1=Jan |date=27 September 2022 |title=Is heating homes with hydrogen all but a pipe dream? An evidence review |journal=Joule |volume=6 |issue=10 |pages=2225–2228 |bibcode=2022Joule...6.2225R |doi=10.1016/j.joule.2022.08.015 |s2cid=252584593 |doi-access=free}} Article in press.</ref>{{rp|1}} हाइड्रोजन उत्पादन गर्ने धेरै तरिकाहरू छन्, तर व्यावसायिक रूपमा तीनवटा मुख्य विधिहरू: स्तिम रेफर्मिङ, हाइड्रोकार्बनको आंशिक अक्सीकरण, र पानीको इलेक्ट्रोलिसिस।<ref name=KO/> ====पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस ==== [[File:Hydrogen production via Electrolysis.png|thumb|Inputs and outputs of the electrolysis of water production of hydrogen]] [[पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस]] पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस हाइड्रोजन उत्पादन गर्ने अवधारणात्मक रूपमा सबैभन्दा सरल विधि हो। <chem>2H2O (l) -> 2 H2(g) + O2(g)</chem> ===प्राकृतिक === ===प्रयोगशाला === प्रयोगशालामा उदजन ग्यास केहि [[धातु]]हरु जस्तै [[जस्ता]]/जिन्क, [[म्याग्नेसियम]], [[फलाम]] आदिसँग फिक्का [[सल्फ्युरिक एसिड]] प्रतिक्रिया गराई तयार पार्न सकिन्छ। ===भण्डारण=== ==उपयोग== ===पेट्रोकेमिकल उद्योग=== ===हाइड्रोजिनेसन=== हाइड्रोजिनेसन भनेको कुनै पनि पदार्थमा हाइड्रोजन थप्नु हो। [[हाबर प्रक्रिया]]मा नाइट्रोजनको हाइड्रोजिनेसनबाट अमोनियाको उत्पादन गरिन्छ।:<ref name="UllmannHuse" /> <chem>N2 + 3 H2 -> 2 NH3</chem> This process consumes a few percent of the energy budget in the entire industry and is the biggest consumer of hydrogen. The resulting ammonia is used extensively in [[fertilizer]] production; these fertilizers have become essential feedstocks in modern agriculture.<ref name="Smil_2004_Enriching">{{cite book |last1=Smil |first1=Vaclav |title=Enriching the Earth: Fritz Haber, Carl Bosch, and the Transformation of World Food Production |date=2004 |publisher=MIT |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-262-69313-4 |edition=1st}}</ref> Hydrogenation is also used to convert [[unsaturated fat]]s and [[vegetable oil|oils]] to saturated fats and oils. The major application is the production of [[margarine]]. [[Methanol]] is produced by hydrogenation of carbon dioxide; the mixture of hydrogen and carbon dioxide used for this process is known as [[syngas]]. It is similarly the source of hydrogen in the manufacture of [[hydrochloric acid]]. {{chem2|H2}} is also used as a [[reducing agent]] for the conversion of some [[ore]]s to the metals.<ref>{{cite web|author=Chemistry Operations|date=15 December 2003|url=http://periodic.lanl.gov/1.shtml|title=Hydrogen|publisher=Los Alamos National Laboratory|access-date=5 February 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20110304203439/http://periodic.lanl.gov/1.shtml|archive-date=4 March 2011}}</ref><ref name="housecroft" /> ===इन्धन=== ===निकेल हाइड्रोजन ब्याट्री=== ===सेमिकन्डक्टर उद्योग=== == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[रसायन शास्त्र]] *[[भौतिक शास्त्र]] *[[जीव शास्त्र]] == सन्दर्भ सामग्री == <references/> {{सानो पेरियोडिक तालिका}} {{एलेमेन्ट}} {{Commonscat|Hydrogen}} [[श्रेणी:रसायन शास्त्र]] [[श्रेणी:तत्व]] cd7prtoahl4bg41a8hfazbti0gaip67 1356786 1356782 2026-05-26T13:52:26Z Bishaldev100 28807 /* हाइड्रोजिनेसन */ 1356786 wikitext text/x-wiki {{Infobox हाइड्रोजन}} [[चित्र:Emissions Spectra.webm|thumb|उदजन स्पेक्ट्रम परीक्षण]] '''उदजन''' जसको मुल नाम उदजन थियो, एउटा [[रसायनिक तत्व]] हो । उदजन [[आवर्त सारणी]]को सबैभन्दा पहिलो तत्व हो जो सबैभन्दा हल्का पनि हुन्छ। ब्रह्माण्डमा (पृथ्वीमा होइन) यो सबैभन्दा प्रचुर मात्रामा पाइन्छ। ताराहरू तथा सूर्यको अधिकांश द्रव्यमान हायड्रोजनले बनाएको छ। यसको एउटा परमाणुमा एउटा [[प्राणु]] (प्रोटॉन), एउटा [[इलेक्ट्रोन|विद्युदणु]] हुन्छ। यस प्रकार यो सबैभन्दा सरल परमाणु पनि हो। प्रकृतिमा यो द्विआणविक ग्यासका रूपमा पाइन्छ जो [[पृथ्वीको वायुमण्डल|वायुमण्डल]]का बाह्य परतको मुख्य संघटक हो। हालमा यसलाई वाहनहरूका ईंधनका रूपमा प्रयोग गर्नका लागि शोध कार्य भइरहेकाछ्न्।<ref>Emissions Spectra.webm</ref> == प्रतिक्रियाहरूको सूची == :<chem>H2 + Cl2 -> 2HCl</chem> <br /> :<chem>2H2 + O2 -> 2H2O</chem> == संश्लेषण == मिथेन र पानीको वाष्प तताउंदा कार्बन मोनोऑक्साइडर हायड्रोजनको मिश्रण मिल्दछ <br /> ::<chem>CH4 + H2O -> CO + 3H2</chem> <gallery> File:Electron_shell_001_Hydrogen.svg| हायड्रोजनको इलेक्ट्रॉनिक ढांचा </gallery> == रसायनिक गुणहरू == ==भौतिक गुणहरू== ●उदजन ग्यास रङहिन, गन्धहिन र स्वादहिन हुन्छ। ●उदजन ग्यास हावा भन्दापनि हलुका हुन्छ। ●उदजन ग्यास पानीमा घुल्दैन। ==उत्पादन तथा भन्डारण== ===औद्योगिक प्रकृया=== विश्वको हालको हाइड्रोजन ग्यासको लगभग सबै ९९% भन्दा धेरै आपूर्ति जीवाश्म इन्धनबाट उत्पादन गरिन्छ।<ref>{{cite news |last1=Reed |first1=Stanley |last2=Ewing |first2=Jack |date=13 July 2021 |title=Hydrogen Is One Answer to Climate Change. Getting It Is the Hard Part |url=https://www.nytimes.com/2021/07/13/business/hydrogen-climate-change.html |work=The New York Times}}</ref><ref name="rosenow-2022">{{cite journal |last1=Rosenow |first1=Jan |date=27 September 2022 |title=Is heating homes with hydrogen all but a pipe dream? An evidence review |journal=Joule |volume=6 |issue=10 |pages=2225–2228 |bibcode=2022Joule...6.2225R |doi=10.1016/j.joule.2022.08.015 |s2cid=252584593 |doi-access=free}} Article in press.</ref>{{rp|1}} हाइड्रोजन उत्पादन गर्ने धेरै तरिकाहरू छन्, तर व्यावसायिक रूपमा तीनवटा मुख्य विधिहरू: स्तिम रेफर्मिङ, हाइड्रोकार्बनको आंशिक अक्सीकरण, र पानीको इलेक्ट्रोलिसिस।<ref name=KO/> ====पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस ==== [[File:Hydrogen production via Electrolysis.png|thumb|Inputs and outputs of the electrolysis of water production of hydrogen]] [[पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस]] पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस हाइड्रोजन उत्पादन गर्ने अवधारणात्मक रूपमा सबैभन्दा सरल विधि हो। <chem>2H2O (l) -> 2 H2(g) + O2(g)</chem> ===प्राकृतिक === ===प्रयोगशाला === प्रयोगशालामा उदजन ग्यास केहि [[धातु]]हरु जस्तै [[जस्ता]]/जिन्क, [[म्याग्नेसियम]], [[फलाम]] आदिसँग फिक्का [[सल्फ्युरिक एसिड]] प्रतिक्रिया गराई तयार पार्न सकिन्छ। ===भण्डारण=== ==उपयोग== ===पेट्रोकेमिकल उद्योग=== ===हाइड्रोजिनेसन=== हाइड्रोजिनेसन भनेको कुनै पनि पदार्थमा हाइड्रोजन थप्नु हो। [[हाबर प्रक्रिया]]मा नाइट्रोजनको हाइड्रोजिनेसनबाट अमोनियाको उत्पादन गरिन्छ।:<ref name="UllmannHuse" /> <chem>N2 + 3 H2 -> 2 NH3</chem> यो प्रक्रियाले सम्पूर्ण उद्योगको ऊर्जा बजेटको केही प्रतिशत खपत गर्छ र हाइड्रोजनको सबैभन्दा ठूलो उपभोक्ता हो। यसबाट निस्कने अमोनियाको प्रयोग मल उत्पादनमा व्यापक रूपमा गरिन्छ; यी मलहरू आधुनिक कृषिमा आवश्यक तत्व बनेका छन्।<ref name="Smil_2004_Enriching">{{cite book |last1=Smil |first1=Vaclav |title=Enriching the Earth: Fritz Haber, Carl Bosch, and the Transformation of World Food Production |date=2004 |publisher=MIT |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-262-69313-4 |edition=1st}}</ref> हाइड्रोजिनेसनको प्रयोग असंतृप्त चिल्लो र [[वनस्पति घ्यू|तेल]]लाई संतृप्त चिल्लो र तेल बनाउन प्रयोग गरिन्छ। यसको मुख्य उपयोग मार्जरीनको उत्पादन हो। [[मिथानोल]]को उत्पादन कार्बन डाइअक्साइडलाई हाइड्रोजिनेसन गरेर हुन्छ; the mixture of hydrogen and carbon dioxide used for this process is known as [[syngas]]. It is similarly the source of hydrogen in the manufacture of [[hydrochloric acid]]. {{chem2|H2}} is also used as a [[reducing agent]] for the conversion of some [[ore]]s to the metals.<ref>{{cite web|author=Chemistry Operations|date=15 December 2003|url=http://periodic.lanl.gov/1.shtml|title=Hydrogen|publisher=Los Alamos National Laboratory|access-date=5 February 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20110304203439/http://periodic.lanl.gov/1.shtml|archive-date=4 March 2011}}</ref><ref name="housecroft" /> ===इन्धन=== ===निकेल हाइड्रोजन ब्याट्री=== ===सेमिकन्डक्टर उद्योग=== == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[रसायन शास्त्र]] *[[भौतिक शास्त्र]] *[[जीव शास्त्र]] == सन्दर्भ सामग्री == <references/> {{सानो पेरियोडिक तालिका}} {{एलेमेन्ट}} {{Commonscat|Hydrogen}} [[श्रेणी:रसायन शास्त्र]] [[श्रेणी:तत्व]] p2ue91aqxddzpt2kz9luqape2yxi9xb 1356789 1356786 2026-05-26T14:05:59Z Bishaldev100 28807 /* हाइड्रोजिनेसन */ 1356789 wikitext text/x-wiki {{Infobox हाइड्रोजन}} [[चित्र:Emissions Spectra.webm|thumb|उदजन स्पेक्ट्रम परीक्षण]] '''उदजन''' जसको मुल नाम उदजन थियो, एउटा [[रसायनिक तत्व]] हो । उदजन [[आवर्त सारणी]]को सबैभन्दा पहिलो तत्व हो जो सबैभन्दा हल्का पनि हुन्छ। ब्रह्माण्डमा (पृथ्वीमा होइन) यो सबैभन्दा प्रचुर मात्रामा पाइन्छ। ताराहरू तथा सूर्यको अधिकांश द्रव्यमान हायड्रोजनले बनाएको छ। यसको एउटा परमाणुमा एउटा [[प्राणु]] (प्रोटॉन), एउटा [[इलेक्ट्रोन|विद्युदणु]] हुन्छ। यस प्रकार यो सबैभन्दा सरल परमाणु पनि हो। प्रकृतिमा यो द्विआणविक ग्यासका रूपमा पाइन्छ जो [[पृथ्वीको वायुमण्डल|वायुमण्डल]]का बाह्य परतको मुख्य संघटक हो। हालमा यसलाई वाहनहरूका ईंधनका रूपमा प्रयोग गर्नका लागि शोध कार्य भइरहेकाछ्न्।<ref>Emissions Spectra.webm</ref> == प्रतिक्रियाहरूको सूची == :<chem>H2 + Cl2 -> 2HCl</chem> <br /> :<chem>2H2 + O2 -> 2H2O</chem> == संश्लेषण == मिथेन र पानीको वाष्प तताउंदा कार्बन मोनोऑक्साइडर हायड्रोजनको मिश्रण मिल्दछ <br /> ::<chem>CH4 + H2O -> CO + 3H2</chem> <gallery> File:Electron_shell_001_Hydrogen.svg| हायड्रोजनको इलेक्ट्रॉनिक ढांचा </gallery> == रसायनिक गुणहरू == ==भौतिक गुणहरू== ●उदजन ग्यास रङहिन, गन्धहिन र स्वादहिन हुन्छ। ●उदजन ग्यास हावा भन्दापनि हलुका हुन्छ। ●उदजन ग्यास पानीमा घुल्दैन। ==उत्पादन तथा भन्डारण== ===औद्योगिक प्रकृया=== विश्वको हालको हाइड्रोजन ग्यासको लगभग सबै ९९% भन्दा धेरै आपूर्ति जीवाश्म इन्धनबाट उत्पादन गरिन्छ।<ref>{{cite news |last1=Reed |first1=Stanley |last2=Ewing |first2=Jack |date=13 July 2021 |title=Hydrogen Is One Answer to Climate Change. Getting It Is the Hard Part |url=https://www.nytimes.com/2021/07/13/business/hydrogen-climate-change.html |work=The New York Times}}</ref><ref name="rosenow-2022">{{cite journal |last1=Rosenow |first1=Jan |date=27 September 2022 |title=Is heating homes with hydrogen all but a pipe dream? An evidence review |journal=Joule |volume=6 |issue=10 |pages=2225–2228 |bibcode=2022Joule...6.2225R |doi=10.1016/j.joule.2022.08.015 |s2cid=252584593 |doi-access=free}} Article in press.</ref>{{rp|1}} हाइड्रोजन उत्पादन गर्ने धेरै तरिकाहरू छन्, तर व्यावसायिक रूपमा तीनवटा मुख्य विधिहरू: स्तिम रेफर्मिङ, हाइड्रोकार्बनको आंशिक अक्सीकरण, र पानीको इलेक्ट्रोलिसिस।<ref name=KO/> ====पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस ==== [[File:Hydrogen production via Electrolysis.png|thumb|Inputs and outputs of the electrolysis of water production of hydrogen]] [[पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस]] पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस हाइड्रोजन उत्पादन गर्ने अवधारणात्मक रूपमा सबैभन्दा सरल विधि हो। <chem>2H2O (l) -> 2 H2(g) + O2(g)</chem> ===प्राकृतिक === ===प्रयोगशाला === प्रयोगशालामा उदजन ग्यास केहि [[धातु]]हरु जस्तै [[जस्ता]]/जिन्क, [[म्याग्नेसियम]], [[फलाम]] आदिसँग फिक्का [[सल्फ्युरिक एसिड]] प्रतिक्रिया गराई तयार पार्न सकिन्छ। ===भण्डारण=== ==उपयोग== ===पेट्रोकेमिकल उद्योग=== ===हाइड्रोजिनेसन=== हाइड्रोजिनेसन भनेको कुनै पनि पदार्थमा हाइड्रोजन थप्नु हो। [[हाबर प्रक्रिया]]मा नाइट्रोजनको हाइड्रोजिनेसनबाट अमोनियाको उत्पादन गरिन्छ।:<ref name="UllmannHuse" /> <chem>N2 + 3 H2 -> 2 NH3</chem> यो प्रक्रियाले सम्पूर्ण उद्योगको ऊर्जा बजेटको केही प्रतिशत खपत गर्छ र हाइड्रोजनको सबैभन्दा ठूलो उपभोक्ता हो। यसबाट निस्कने अमोनियाको प्रयोग मल उत्पादनमा व्यापक रूपमा गरिन्छ; यी मलहरू आधुनिक कृषिमा आवश्यक तत्व बनेका छन्।<ref name="Smil_2004_Enriching">{{cite book |last1=Smil |first1=Vaclav |title=Enriching the Earth: Fritz Haber, Carl Bosch, and the Transformation of World Food Production |date=2004 |publisher=MIT |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-262-69313-4 |edition=1st}}</ref> हाइड्रोजिनेसनको प्रयोग असंतृप्त चिल्लो र [[वनस्पति घ्यू|तेल]]लाई संतृप्त चिल्लो र तेल बनाउन प्रयोग गरिन्छ। यसको मुख्य उपयोग मार्जरीनको उत्पादन हो। [[मिथानोल]]को उत्पादन कार्बन डाइअक्साइडलाई हाइड्रोजिनेसन गरेर हुन्छ; यस प्रक्रियामा प्रयोग हुने हाइड्रोजन र कार्बन डाइअक्साइडको मिश्रणलाई [[सिनग्यास]] भनिन्छ। हाइड्रोक्लोरिक एसिडको उत्पादनमा पनि यसको प्रयोग हुन्छ। कुनै कुनै घाउबाट धातु निकाल्न पनि हाइड्रोजनलाई रिड्युसिङ एज्व्न्टको रुपमा प्रयोग गरिन्छ।<ref>{{cite web|author=Chemistry Operations|date=15 December 2003|url=http://periodic.lanl.gov/1.shtml|title=Hydrogen|publisher=Los Alamos National Laboratory|access-date=5 February 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20110304203439/http://periodic.lanl.gov/1.shtml|archive-date=4 March 2011}}</ref><ref name="housecroft" /> ===इन्धन=== ===निकेल हाइड्रोजन ब्याट्री=== ===सेमिकन्डक्टर उद्योग=== == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[रसायन शास्त्र]] *[[भौतिक शास्त्र]] *[[जीव शास्त्र]] == सन्दर्भ सामग्री == <references/> {{सानो पेरियोडिक तालिका}} {{एलेमेन्ट}} {{Commonscat|Hydrogen}} [[श्रेणी:रसायन शास्त्र]] [[श्रेणी:तत्व]] ndy2t82kute2lvorpq0pq75rfkbh3s4 1356800 1356789 2026-05-26T16:21:58Z Bishaldev100 28807 /* इन्धन */ 1356800 wikitext text/x-wiki {{Infobox हाइड्रोजन}} [[चित्र:Emissions Spectra.webm|thumb|उदजन स्पेक्ट्रम परीक्षण]] '''उदजन''' जसको मुल नाम उदजन थियो, एउटा [[रसायनिक तत्व]] हो । उदजन [[आवर्त सारणी]]को सबैभन्दा पहिलो तत्व हो जो सबैभन्दा हल्का पनि हुन्छ। ब्रह्माण्डमा (पृथ्वीमा होइन) यो सबैभन्दा प्रचुर मात्रामा पाइन्छ। ताराहरू तथा सूर्यको अधिकांश द्रव्यमान हायड्रोजनले बनाएको छ। यसको एउटा परमाणुमा एउटा [[प्राणु]] (प्रोटॉन), एउटा [[इलेक्ट्रोन|विद्युदणु]] हुन्छ। यस प्रकार यो सबैभन्दा सरल परमाणु पनि हो। प्रकृतिमा यो द्विआणविक ग्यासका रूपमा पाइन्छ जो [[पृथ्वीको वायुमण्डल|वायुमण्डल]]का बाह्य परतको मुख्य संघटक हो। हालमा यसलाई वाहनहरूका ईंधनका रूपमा प्रयोग गर्नका लागि शोध कार्य भइरहेकाछ्न्।<ref>Emissions Spectra.webm</ref> == प्रतिक्रियाहरूको सूची == :<chem>H2 + Cl2 -> 2HCl</chem> <br /> :<chem>2H2 + O2 -> 2H2O</chem> == संश्लेषण == मिथेन र पानीको वाष्प तताउंदा कार्बन मोनोऑक्साइडर हायड्रोजनको मिश्रण मिल्दछ <br /> ::<chem>CH4 + H2O -> CO + 3H2</chem> <gallery> File:Electron_shell_001_Hydrogen.svg| हायड्रोजनको इलेक्ट्रॉनिक ढांचा </gallery> == रसायनिक गुणहरू == ==भौतिक गुणहरू== ●उदजन ग्यास रङहिन, गन्धहिन र स्वादहिन हुन्छ। ●उदजन ग्यास हावा भन्दापनि हलुका हुन्छ। ●उदजन ग्यास पानीमा घुल्दैन। ==उत्पादन तथा भन्डारण== ===औद्योगिक प्रकृया=== विश्वको हालको हाइड्रोजन ग्यासको लगभग सबै ९९% भन्दा धेरै आपूर्ति जीवाश्म इन्धनबाट उत्पादन गरिन्छ।<ref>{{cite news |last1=Reed |first1=Stanley |last2=Ewing |first2=Jack |date=13 July 2021 |title=Hydrogen Is One Answer to Climate Change. Getting It Is the Hard Part |url=https://www.nytimes.com/2021/07/13/business/hydrogen-climate-change.html |work=The New York Times}}</ref><ref name="rosenow-2022">{{cite journal |last1=Rosenow |first1=Jan |date=27 September 2022 |title=Is heating homes with hydrogen all but a pipe dream? An evidence review |journal=Joule |volume=6 |issue=10 |pages=2225–2228 |bibcode=2022Joule...6.2225R |doi=10.1016/j.joule.2022.08.015 |s2cid=252584593 |doi-access=free}} Article in press.</ref>{{rp|1}} हाइड्रोजन उत्पादन गर्ने धेरै तरिकाहरू छन्, तर व्यावसायिक रूपमा तीनवटा मुख्य विधिहरू: स्तिम रेफर्मिङ, हाइड्रोकार्बनको आंशिक अक्सीकरण, र पानीको इलेक्ट्रोलिसिस।<ref name=KO/> ====पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस ==== [[File:Hydrogen production via Electrolysis.png|thumb|Inputs and outputs of the electrolysis of water production of hydrogen]] [[पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस]] पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस हाइड्रोजन उत्पादन गर्ने अवधारणात्मक रूपमा सबैभन्दा सरल विधि हो। <chem>2H2O (l) -> 2 H2(g) + O2(g)</chem> ===प्राकृतिक === ===प्रयोगशाला === प्रयोगशालामा उदजन ग्यास केहि [[धातु]]हरु जस्तै [[जस्ता]]/जिन्क, [[म्याग्नेसियम]], [[फलाम]] आदिसँग फिक्का [[सल्फ्युरिक एसिड]] प्रतिक्रिया गराई तयार पार्न सकिन्छ। ===भण्डारण=== ==उपयोग== ===पेट्रोकेमिकल उद्योग=== ===हाइड्रोजिनेसन=== हाइड्रोजिनेसन भनेको कुनै पनि पदार्थमा हाइड्रोजन थप्नु हो। [[हाबर प्रक्रिया]]मा नाइट्रोजनको हाइड्रोजिनेसनबाट अमोनियाको उत्पादन गरिन्छ।:<ref name="UllmannHuse" /> <chem>N2 + 3 H2 -> 2 NH3</chem> यो प्रक्रियाले सम्पूर्ण उद्योगको ऊर्जा बजेटको केही प्रतिशत खपत गर्छ र हाइड्रोजनको सबैभन्दा ठूलो उपभोक्ता हो। यसबाट निस्कने अमोनियाको प्रयोग मल उत्पादनमा व्यापक रूपमा गरिन्छ; यी मलहरू आधुनिक कृषिमा आवश्यक तत्व बनेका छन्।<ref name="Smil_2004_Enriching">{{cite book |last1=Smil |first1=Vaclav |title=Enriching the Earth: Fritz Haber, Carl Bosch, and the Transformation of World Food Production |date=2004 |publisher=MIT |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-262-69313-4 |edition=1st}}</ref> हाइड्रोजिनेसनको प्रयोग असंतृप्त चिल्लो र [[वनस्पति घ्यू|तेल]]लाई संतृप्त चिल्लो र तेल बनाउन प्रयोग गरिन्छ। यसको मुख्य उपयोग मार्जरीनको उत्पादन हो। [[मिथानोल]]को उत्पादन कार्बन डाइअक्साइडलाई हाइड्रोजिनेसन गरेर हुन्छ; यस प्रक्रियामा प्रयोग हुने हाइड्रोजन र कार्बन डाइअक्साइडको मिश्रणलाई [[सिनग्यास]] भनिन्छ। हाइड्रोक्लोरिक एसिडको उत्पादनमा पनि यसको प्रयोग हुन्छ। कुनै कुनै घाउबाट धातु निकाल्न पनि हाइड्रोजनलाई रिड्युसिङ एज्व्न्टको रुपमा प्रयोग गरिन्छ।<ref>{{cite web|author=Chemistry Operations|date=15 December 2003|url=http://periodic.lanl.gov/1.shtml|title=Hydrogen|publisher=Los Alamos National Laboratory|access-date=5 February 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20110304203439/http://periodic.lanl.gov/1.shtml|archive-date=4 March 2011}}</ref><ref name="housecroft" /> ===इन्धन=== हाइड्रोजनको उपयोग गरी [[फ्युल सेल]]बाट बिजुली,<ref>{{cite journal |doi=10.1155/2024/7271748 |title=A Recent Comprehensive Review of Fuel Cells: History, Types, and Applications |date=2024 |last1=Qasem |first1=Naef A. A. |last2=Abdulrahman |first2=Gubran A. Q. |journal=International Journal of Energy Research |issue=1 |article-number=7271748 |doi-access=free |bibcode=2024IJER.202471748Q }}</ref> वा बालेर ताप उत्पादन गर्न सकिन्छ।<ref name="Lewis-2021">{{Cite journal |last=Lewis |first=Alastair C. |date=10 June 2021 |title=Optimising air quality co-benefits in a hydrogen economy: a case for hydrogen-specific standards for NO x emissions |journal=Environmental Science: Atmospheres |language=en |volume=1 |issue=5 |pages=201–207 |bibcode=2021ESAt....1..201L |doi=10.1039/D1EA00037C |doi-access=free}}{{Creative Commons text attribution notice|cc=by3|from this source=yes|url=|authors=|vrt=}}</ref> फ्युल सेलमा हाइड्रोजनको खपत गर्दा, पानी वाष्प मात्र उत्सर्जन हुन्छ। <ref name="Lewis-2021" /> हाइड्रोजन बाल्दा, थोरै प्रदुषण उत्सर्जन हुन्छ, यसबाट हानीकारक नाइट्रोजन अक्साइडहरू उत्पन्न हुन्छ। <ref name="Lewis-2021" /> ===निकेल हाइड्रोजन ब्याट्री=== ===सेमिकन्डक्टर उद्योग=== == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[रसायन शास्त्र]] *[[भौतिक शास्त्र]] *[[जीव शास्त्र]] == सन्दर्भ सामग्री == <references/> {{सानो पेरियोडिक तालिका}} {{एलेमेन्ट}} {{Commonscat|Hydrogen}} [[श्रेणी:रसायन शास्त्र]] [[श्रेणी:तत्व]] ondjh0xvapi2l6wj7p68u6al134f40y 1356830 1356800 2026-05-27T03:49:27Z Bishaldev100 28807 /* औद्योगिक प्रकृया */ 1356830 wikitext text/x-wiki {{Infobox हाइड्रोजन}} [[चित्र:Emissions Spectra.webm|thumb|उदजन स्पेक्ट्रम परीक्षण]] '''उदजन''' जसको मुल नाम उदजन थियो, एउटा [[रसायनिक तत्व]] हो । उदजन [[आवर्त सारणी]]को सबैभन्दा पहिलो तत्व हो जो सबैभन्दा हल्का पनि हुन्छ। ब्रह्माण्डमा (पृथ्वीमा होइन) यो सबैभन्दा प्रचुर मात्रामा पाइन्छ। ताराहरू तथा सूर्यको अधिकांश द्रव्यमान हायड्रोजनले बनाएको छ। यसको एउटा परमाणुमा एउटा [[प्राणु]] (प्रोटॉन), एउटा [[इलेक्ट्रोन|विद्युदणु]] हुन्छ। यस प्रकार यो सबैभन्दा सरल परमाणु पनि हो। प्रकृतिमा यो द्विआणविक ग्यासका रूपमा पाइन्छ जो [[पृथ्वीको वायुमण्डल|वायुमण्डल]]का बाह्य परतको मुख्य संघटक हो। हालमा यसलाई वाहनहरूका ईंधनका रूपमा प्रयोग गर्नका लागि शोध कार्य भइरहेकाछ्न्।<ref>Emissions Spectra.webm</ref> == प्रतिक्रियाहरूको सूची == :<chem>H2 + Cl2 -> 2HCl</chem> <br /> :<chem>2H2 + O2 -> 2H2O</chem> == संश्लेषण == मिथेन र पानीको वाष्प तताउंदा कार्बन मोनोऑक्साइडर हायड्रोजनको मिश्रण मिल्दछ <br /> ::<chem>CH4 + H2O -> CO + 3H2</chem> <gallery> File:Electron_shell_001_Hydrogen.svg| हायड्रोजनको इलेक्ट्रॉनिक ढांचा </gallery> == रसायनिक गुणहरू == ==भौतिक गुणहरू== ●उदजन ग्यास रङहिन, गन्धहिन र स्वादहिन हुन्छ। ●उदजन ग्यास हावा भन्दापनि हलुका हुन्छ। ●उदजन ग्यास पानीमा घुल्दैन। ==उत्पादन तथा भन्डारण== ===औद्योगिक प्रकृया=== विश्वको हालको हाइड्रोजन ग्यासको लगभग सबै ९९% भन्दा धेरै आपूर्ति [[जीवाश्म इन्धन]]बाट उत्पादन गरिन्छ।<ref>{{cite news |last1=Reed |first1=Stanley |last2=Ewing |first2=Jack |date=13 July 2021 |title=Hydrogen Is One Answer to Climate Change. Getting It Is the Hard Part |url=https://www.nytimes.com/2021/07/13/business/hydrogen-climate-change.html |work=The New York Times}}</ref><ref name="rosenow-2022">{{cite journal |last1=Rosenow |first1=Jan |date=27 September 2022 |title=Is heating homes with hydrogen all but a pipe dream? An evidence review |journal=Joule |volume=6 |issue=10 |pages=2225–2228 |bibcode=2022Joule...6.2225R |doi=10.1016/j.joule.2022.08.015 |s2cid=252584593 |doi-access=free}} Article in press.</ref>{{rp|1}} हाइड्रोजन उत्पादन गर्ने धेरै तरिकाहरू छन्, तर व्यावसायिक रूपमा तीनवटा मुख्य विधिहरू: स्तिम रेफर्मिङ, हाइड्रोकार्बनको आंशिक अक्सीकरण, र पानीको इलेक्ट्रोलिसिस।<ref name=KO/> ====पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस ==== [[File:Hydrogen production via Electrolysis.png|thumb|Inputs and outputs of the electrolysis of water production of hydrogen]] [[पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस]] पानीको इलेक्ट्रोलाइसिस हाइड्रोजन उत्पादन गर्ने अवधारणात्मक रूपमा सबैभन्दा सरल विधि हो। <chem>2H2O (l) -> 2 H2(g) + O2(g)</chem> ===प्राकृतिक === ===प्रयोगशाला === प्रयोगशालामा उदजन ग्यास केहि [[धातु]]हरु जस्तै [[जस्ता]]/जिन्क, [[म्याग्नेसियम]], [[फलाम]] आदिसँग फिक्का [[सल्फ्युरिक एसिड]] प्रतिक्रिया गराई तयार पार्न सकिन्छ। ===भण्डारण=== ==उपयोग== ===पेट्रोकेमिकल उद्योग=== ===हाइड्रोजिनेसन=== हाइड्रोजिनेसन भनेको कुनै पनि पदार्थमा हाइड्रोजन थप्नु हो। [[हाबर प्रक्रिया]]मा नाइट्रोजनको हाइड्रोजिनेसनबाट अमोनियाको उत्पादन गरिन्छ।:<ref name="UllmannHuse" /> <chem>N2 + 3 H2 -> 2 NH3</chem> यो प्रक्रियाले सम्पूर्ण उद्योगको ऊर्जा बजेटको केही प्रतिशत खपत गर्छ र हाइड्रोजनको सबैभन्दा ठूलो उपभोक्ता हो। यसबाट निस्कने अमोनियाको प्रयोग मल उत्पादनमा व्यापक रूपमा गरिन्छ; यी मलहरू आधुनिक कृषिमा आवश्यक तत्व बनेका छन्।<ref name="Smil_2004_Enriching">{{cite book |last1=Smil |first1=Vaclav |title=Enriching the Earth: Fritz Haber, Carl Bosch, and the Transformation of World Food Production |date=2004 |publisher=MIT |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-262-69313-4 |edition=1st}}</ref> हाइड्रोजिनेसनको प्रयोग असंतृप्त चिल्लो र [[वनस्पति घ्यू|तेल]]लाई संतृप्त चिल्लो र तेल बनाउन प्रयोग गरिन्छ। यसको मुख्य उपयोग मार्जरीनको उत्पादन हो। [[मिथानोल]]को उत्पादन कार्बन डाइअक्साइडलाई हाइड्रोजिनेसन गरेर हुन्छ; यस प्रक्रियामा प्रयोग हुने हाइड्रोजन र कार्बन डाइअक्साइडको मिश्रणलाई [[सिनग्यास]] भनिन्छ। हाइड्रोक्लोरिक एसिडको उत्पादनमा पनि यसको प्रयोग हुन्छ। कुनै कुनै घाउबाट धातु निकाल्न पनि हाइड्रोजनलाई रिड्युसिङ एज्व्न्टको रुपमा प्रयोग गरिन्छ।<ref>{{cite web|author=Chemistry Operations|date=15 December 2003|url=http://periodic.lanl.gov/1.shtml|title=Hydrogen|publisher=Los Alamos National Laboratory|access-date=5 February 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20110304203439/http://periodic.lanl.gov/1.shtml|archive-date=4 March 2011}}</ref><ref name="housecroft" /> ===इन्धन=== हाइड्रोजनको उपयोग गरी [[फ्युल सेल]]बाट बिजुली,<ref>{{cite journal |doi=10.1155/2024/7271748 |title=A Recent Comprehensive Review of Fuel Cells: History, Types, and Applications |date=2024 |last1=Qasem |first1=Naef A. A. |last2=Abdulrahman |first2=Gubran A. Q. |journal=International Journal of Energy Research |issue=1 |article-number=7271748 |doi-access=free |bibcode=2024IJER.202471748Q }}</ref> वा बालेर ताप उत्पादन गर्न सकिन्छ।<ref name="Lewis-2021">{{Cite journal |last=Lewis |first=Alastair C. |date=10 June 2021 |title=Optimising air quality co-benefits in a hydrogen economy: a case for hydrogen-specific standards for NO x emissions |journal=Environmental Science: Atmospheres |language=en |volume=1 |issue=5 |pages=201–207 |bibcode=2021ESAt....1..201L |doi=10.1039/D1EA00037C |doi-access=free}}{{Creative Commons text attribution notice|cc=by3|from this source=yes|url=|authors=|vrt=}}</ref> फ्युल सेलमा हाइड्रोजनको खपत गर्दा, पानी वाष्प मात्र उत्सर्जन हुन्छ। <ref name="Lewis-2021" /> हाइड्रोजन बाल्दा, थोरै प्रदुषण उत्सर्जन हुन्छ, यसबाट हानीकारक नाइट्रोजन अक्साइडहरू उत्पन्न हुन्छ। <ref name="Lewis-2021" /> ===निकेल हाइड्रोजन ब्याट्री=== ===सेमिकन्डक्टर उद्योग=== == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[रसायन शास्त्र]] *[[भौतिक शास्त्र]] *[[जीव शास्त्र]] == सन्दर्भ सामग्री == <references/> {{सानो पेरियोडिक तालिका}} {{एलेमेन्ट}} {{Commonscat|Hydrogen}} [[श्रेणी:रसायन शास्त्र]] [[श्रेणी:तत्व]] cj1f9ohe5nh4fle6n42s50c6cdpluul 0 9153 1356771 1307049 2026-05-26T12:32:31Z Bishaldev100 28807 1356771 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Laxmi_prasad_devkota_2.gif|alt=Laxmi prasad devkota 2.gif|thumb|Laxmi prasad devkota 2]] वि.सं. १९८७/८८ ताका जोगवीर सिंह, हरेकृष्ण श्रेष्ठ, बैकुण्ठप्रसाद श्रेष्ठ, [[लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा]], कृष्णप्रसाद खतिवडा, धर्मराज थपलिया, चित्तघर उपासकलगायत ४५/४६ जनाको प्रयासमा लाईब्रेरी खोल्न सहमतिको माग गरे। आखिर रामचन्द्र अधिकारीद्वारा राणा प्रधानमन्त्री [[भीम शमशेर जङ्गबहादुर राणा|भीमशमशेर]]लाई सूचना मिल्यो र रोक लगाई प्रत्येकलाई १० रूपैयाँ दण्ड गरियो र आधा रकम सूचना गर्ने रामचन्द्रलाई पुरस्कार दिइयो। == पृष्ठभूमी == १९८३ मा चन्द्र शमशेरको निधन भएपछि भीम शमशेर श्री ३ महाराज तथा प्राइममिनिस्टर भएका थिए। राणा शासकहरूमध्ये पनि भीमशम्शेर कठोर मानिन्थे तथापि उनैले देशमा नेपाली, हिन्दी, अङ्ग्रेजी र नेवारीमा भाषाको उन्नति गर्न भनेर इस्तिहार जारी गरे । यो खबर पाएर काठमाडौंका केही युवाहरूले पठन संस्कृतिको विकास तथा देशविदेशका कुरा थाहा पाउन एउटा पुस्तकालयको आवश्यकता महसुस गरे । त्यसरी छलफलमा सहभागी युवाहरूबीच सरस्वती गुठी नामक संस्था खोली सामाजिक कार्य गर्ने अनि भारतमा भइरहेको क्रान्तिबारे काठमाडौंका युवाहरूलाई सुसूचित गर्ने उद्देश्यमा पनि छलफल भयोे । उनीहरूले त्रिचन्द्र कलेजका साथै भारतबाट अध्ययन गरेर फर्केका अन्य पढेलेखेका युवाहरूलाई पनि पुस्तकालय स्थापना गर्ने उक्त अभियानमा सामेल गराउन चाहे । त्यस्तो पुस्तकालय महेन्द्रबहालमा राख्ने योजनासहित ४५ जना युवाहरूले श्री ३ भीम शम्शेरसमक्ष निवेदन पेस गर्न हस्ताक्षर अभियान चलाए । हस्ताक्षर गराउने मुख्य जिम्मा बैकुण्ठप्रसाद लाकौलले पाएका थिए । पुस्तकालय खोल्न पाऊँ भनी पत्रमा हस्ताक्षर गर्ने ४५ जना युवाहरूमा महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा, सिद्धिचरण श्रेष्ठ, कृष्णप्रसाद कोइराला, [[चित्तधर हृदय]], योगवीरसिंह कंसाकार, वैकुण्ठप्रसाद लाकौल, [[तुलसीमेहर श्रेष्ठ|तुलसी मेहर]], शंकरप्रसाद नेपाल, [[महेन्द्र विक्रम शाह|महेन्द्रविक्रम शाह]], [[शङ्करदेव पन्त|शंकरदेव पन्त]]जस्ता साहित्य, भाषा, शिक्षा तथा सामाजिक सांस्कृतिक क्षेत्रमा प्रसिद्ध युवाहरू थिए ।<ref>{{Cite news|url=https://ekantipur.com/bibidha/2023/04/29/168267052220824323.html|title='लाइब्रेरी पर्व'को महत्त्व र राष्ट्रिय लेखक दिवसको औचित्य|last=नेपाल|first=रत्नमणि|date=वैशाख १६, २०८०|work=कान्तिपुर}}</ref> केही समयपश्चात हस्ताक्षर संकलन समेत भईवरी दरबारमा पत्र बुझाइयो । तर हस्ताक्षर नगर्ने रामचन्द्र अधिकारी ([[मनमोहन अधिकारी]]का पिता) नामक अर्का युवाले हस्ताक्षरकर्ता युवाहरूको अभियान राजनीतिक उद्देश्यको भएको र उनीहरूले श्री ३ को गाथगादी ताकेका छन् भन्ने उजुरी दरबारमा चढाए । यसरी सरस्वती गुठी नामक संस्था स्थापना गरी त्यसमार्फत् पुस्तकालय खोल्ने कार्यलाई राजनीतिक आवरणको आरोप लागेपछि दरबारले पत्रका हस्ताक्षरकर्ता सबैलाई पक्राउ गर्न उर्दी जारी गर्‍यो । अधिकांश हस्ताक्षरकर्ताहरूलाई पक्राउ गरी बयान लिने क्रममा उक्त घटनालाई 'लाइब्रेरी पर्व' भनी मुद्दा जाहेर भयो । बि‍. सं १९८७ साल वैशाख १६ र १७ गते दुई दिन गरी पुस्तकालय खोल्ने अभियानका युवाहरूलाई पक्राउ गरियो । == सजाय == त्यसरी पक्राउ परेका युवाहरूलाई दरबारबाट बिभिन्न सजाय तोकियो । ती मध्ये उमेश शाहलाई देश निकाला र मैनाबहादुर, खड्गमान, रंगनाथ आदिलाई जन्मकैदको सजाय सुनाइएको थियो । [[लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा]], [[सिद्धिचरण श्रेष्ठ]], [[कृष्णप्रसाद कोइराला]]लगायतलाई रु. १०० जरिवाना र अबका १२ वर्ष जनस्तरका कुनै कार्य गर्ने छैन भन्ने कागज गराई छोडिएको थियो । राज खानदानका भएर पनि दुनियाँका छोराहरूका साथ हिँडेको भनी जितेन्द्र बहादुर शाह र पद्म शाहलाई जनही रु. १००० जरिवाना गरिएको थियो । == स्मृति == २०६३ तिर नेपाल पुस्तकालय सङ्घका पदाधिकारीहरू प्रा. [[दिनेशराज पन्त]]लाई भेटी भीमशमशेरले पुस्तकालय पर्व घटाएको दिन पत्ता लगाइदिन आग्रह गरेका थिए। नेपाल पुस्तकालय सङ्घले पुस्तकालय पर्व भएको दिनलाई राष्ट्रिय पुस्तकालय दिवस मनाउने उद्देश्य राखेको थियो। इतिहासकार पन्तले उक्त दिन पुस्तकालय दिवस मनाउँदा नकारात्मक सन्देश जाने बताउँदै राजा गीर्वाणयुद्ध शाहले पण्डित केदारनाथ झालाई दरबारमा रहेको पुस्तक सम्भार गर्न लालमोहर जारी गरेको दिन भदौ १५लाई राष्ट्रिय पुस्तकालय दिवसका रूपमा मनाउन उचित हुने सुझाव दिएका थिए। तर प्रा. पन्तले पुस्तकालय पर्व भएको दिन पुस्तकालय दिवस मनाउनेजस्तो पवित्र निर्णयका लागि नकारात्मक हुने सुझाव दिनुभयो। २०८० मा नेपाली लेखक संघले ‘लाइब्रेरी पर्व’ का दिन वैशाख १६ लाई राष्ट्रिय लेखक दिवस मनाउने निर्णय गरेको थियो।<ref>{{Cite news|url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/arts/1147321-1681715237.html|title=राष्ट्रिय लेखक दिवसमा वैरागी काइँलालाई सम्मान गरिने|date=४ वैशाख २०८०|work=Nagarik}}</ref> ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[नेपालको इतिहासका प्रमुख काण्ड तथा पर्वहरू|नेपालको इतिहासका प्रमुख काण्ड तथा पर्वहरु]] * [[मकैको खेती]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== <references/> ==बाह्य कडीहरू== [[श्रेणी:नेपालको इतिहास]] j20kbgj9vms2la3q2mujvreqvdiwbmj 1356772 1356771 2026-05-26T12:34:16Z Bishaldev100 28807 /* स्मृति */ 1356772 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Laxmi_prasad_devkota_2.gif|alt=Laxmi prasad devkota 2.gif|thumb|Laxmi prasad devkota 2]] वि.सं. १९८७/८८ ताका जोगवीर सिंह, हरेकृष्ण श्रेष्ठ, बैकुण्ठप्रसाद श्रेष्ठ, [[लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा]], कृष्णप्रसाद खतिवडा, धर्मराज थपलिया, चित्तघर उपासकलगायत ४५/४६ जनाको प्रयासमा लाईब्रेरी खोल्न सहमतिको माग गरे। आखिर रामचन्द्र अधिकारीद्वारा राणा प्रधानमन्त्री [[भीम शमशेर जङ्गबहादुर राणा|भीमशमशेर]]लाई सूचना मिल्यो र रोक लगाई प्रत्येकलाई १० रूपैयाँ दण्ड गरियो र आधा रकम सूचना गर्ने रामचन्द्रलाई पुरस्कार दिइयो। == पृष्ठभूमी == १९८३ मा चन्द्र शमशेरको निधन भएपछि भीम शमशेर श्री ३ महाराज तथा प्राइममिनिस्टर भएका थिए। राणा शासकहरूमध्ये पनि भीमशम्शेर कठोर मानिन्थे तथापि उनैले देशमा नेपाली, हिन्दी, अङ्ग्रेजी र नेवारीमा भाषाको उन्नति गर्न भनेर इस्तिहार जारी गरे । यो खबर पाएर काठमाडौंका केही युवाहरूले पठन संस्कृतिको विकास तथा देशविदेशका कुरा थाहा पाउन एउटा पुस्तकालयको आवश्यकता महसुस गरे । त्यसरी छलफलमा सहभागी युवाहरूबीच सरस्वती गुठी नामक संस्था खोली सामाजिक कार्य गर्ने अनि भारतमा भइरहेको क्रान्तिबारे काठमाडौंका युवाहरूलाई सुसूचित गर्ने उद्देश्यमा पनि छलफल भयोे । उनीहरूले त्रिचन्द्र कलेजका साथै भारतबाट अध्ययन गरेर फर्केका अन्य पढेलेखेका युवाहरूलाई पनि पुस्तकालय स्थापना गर्ने उक्त अभियानमा सामेल गराउन चाहे । त्यस्तो पुस्तकालय महेन्द्रबहालमा राख्ने योजनासहित ४५ जना युवाहरूले श्री ३ भीम शम्शेरसमक्ष निवेदन पेस गर्न हस्ताक्षर अभियान चलाए । हस्ताक्षर गराउने मुख्य जिम्मा बैकुण्ठप्रसाद लाकौलले पाएका थिए । पुस्तकालय खोल्न पाऊँ भनी पत्रमा हस्ताक्षर गर्ने ४५ जना युवाहरूमा महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा, सिद्धिचरण श्रेष्ठ, कृष्णप्रसाद कोइराला, [[चित्तधर हृदय]], योगवीरसिंह कंसाकार, वैकुण्ठप्रसाद लाकौल, [[तुलसीमेहर श्रेष्ठ|तुलसी मेहर]], शंकरप्रसाद नेपाल, [[महेन्द्र विक्रम शाह|महेन्द्रविक्रम शाह]], [[शङ्करदेव पन्त|शंकरदेव पन्त]]जस्ता साहित्य, भाषा, शिक्षा तथा सामाजिक सांस्कृतिक क्षेत्रमा प्रसिद्ध युवाहरू थिए ।<ref>{{Cite news|url=https://ekantipur.com/bibidha/2023/04/29/168267052220824323.html|title='लाइब्रेरी पर्व'को महत्त्व र राष्ट्रिय लेखक दिवसको औचित्य|last=नेपाल|first=रत्नमणि|date=वैशाख १६, २०८०|work=कान्तिपुर}}</ref> केही समयपश्चात हस्ताक्षर संकलन समेत भईवरी दरबारमा पत्र बुझाइयो । तर हस्ताक्षर नगर्ने रामचन्द्र अधिकारी ([[मनमोहन अधिकारी]]का पिता) नामक अर्का युवाले हस्ताक्षरकर्ता युवाहरूको अभियान राजनीतिक उद्देश्यको भएको र उनीहरूले श्री ३ को गाथगादी ताकेका छन् भन्ने उजुरी दरबारमा चढाए । यसरी सरस्वती गुठी नामक संस्था स्थापना गरी त्यसमार्फत् पुस्तकालय खोल्ने कार्यलाई राजनीतिक आवरणको आरोप लागेपछि दरबारले पत्रका हस्ताक्षरकर्ता सबैलाई पक्राउ गर्न उर्दी जारी गर्‍यो । अधिकांश हस्ताक्षरकर्ताहरूलाई पक्राउ गरी बयान लिने क्रममा उक्त घटनालाई 'लाइब्रेरी पर्व' भनी मुद्दा जाहेर भयो । बि‍. सं १९८७ साल वैशाख १६ र १७ गते दुई दिन गरी पुस्तकालय खोल्ने अभियानका युवाहरूलाई पक्राउ गरियो । == सजाय == त्यसरी पक्राउ परेका युवाहरूलाई दरबारबाट बिभिन्न सजाय तोकियो । ती मध्ये उमेश शाहलाई देश निकाला र मैनाबहादुर, खड्गमान, रंगनाथ आदिलाई जन्मकैदको सजाय सुनाइएको थियो । [[लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा]], [[सिद्धिचरण श्रेष्ठ]], [[कृष्णप्रसाद कोइराला]]लगायतलाई रु. १०० जरिवाना र अबका १२ वर्ष जनस्तरका कुनै कार्य गर्ने छैन भन्ने कागज गराई छोडिएको थियो । राज खानदानका भएर पनि दुनियाँका छोराहरूका साथ हिँडेको भनी जितेन्द्र बहादुर शाह र पद्म शाहलाई जनही रु. १००० जरिवाना गरिएको थियो ।<ref name=":0">{{Cite web |title=पुस्तक सम्हाल्न लालमोहर |url=https://gorkhapatraonline.com/news/44198 |access-date=2026-05-26 |website=GorakhaPatra}}</ref> == स्मृति == २०६३ तिर नेपाल पुस्तकालय सङ्घका पदाधिकारीहरू प्रा. [[दिनेशराज पन्त]]लाई भेटी भीमशमशेरले पुस्तकालय पर्व घटाएको दिन पत्ता लगाइदिन आग्रह गरेका थिए। नेपाल पुस्तकालय सङ्घले पुस्तकालय पर्व भएको दिनलाई राष्ट्रिय पुस्तकालय दिवस मनाउने उद्देश्य राखेको थियो। इतिहासकार पन्तले उक्त दिन पुस्तकालय दिवस मनाउँदा नकारात्मक सन्देश जाने बताउँदै राजा [[गीर्वाणयुद्ध विक्रम शाह|गीर्वाणयुद्ध]]ले पण्डित केदारनाथ झालाई दरबारमा रहेको पुस्तक सम्भार गर्न लालमोहर जारी गरेको दिन भदौ १५लाई राष्ट्रिय पुस्तकालय दिवसका रूपमा मनाउन उचित हुने सुझाव दिएका थिए।<ref name=":0" /> तर प्रा. पन्तले पुस्तकालय पर्व भएको दिन पुस्तकालय दिवस मनाउनेजस्तो पवित्र निर्णयका लागि नकारात्मक हुने सुझाव दिनुभयो। २०८० मा नेपाली लेखक संघले ‘लाइब्रेरी पर्व’ का दिन वैशाख १६ लाई राष्ट्रिय लेखक दिवस मनाउने निर्णय गरेको थियो।<ref>{{Cite news|url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/arts/1147321-1681715237.html|title=राष्ट्रिय लेखक दिवसमा वैरागी काइँलालाई सम्मान गरिने|date=४ वैशाख २०८०|work=Nagarik}}</ref> ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[नेपालको इतिहासका प्रमुख काण्ड तथा पर्वहरू|नेपालको इतिहासका प्रमुख काण्ड तथा पर्वहरु]] * [[मकैको खेती]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== <references/> ==बाह्य कडीहरू== [[श्रेणी:नेपालको इतिहास]] dnvxli1k6ibxrhu9thjo28fxqxedjmq 0 9223 1356818 1343561 2026-05-26T21:47:55Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1356818 wikitext text/x-wiki {{infobox country | native_name = संयुक्त अरब इमिरेट्स | conventional_long_name = الامارات العربية المتحدة Dawlat al-Imārāt al-‘Arabīyah al-Muttaḥidah | common_name = संयुक्त अरब इमिरेट्स | demonym = इमिराती | ethnic_groups = 34% [[अरब]]<br /> (19% [[इमिराती people|इमिराती]] र 15% अन्य [[अरब]]को),<br /> 8% [[इरानियन मान्छे|इरानियन]],<br /> 50% [[दक्षिण एसिया]]को, <br /> 8% अन्य (सम्मिलित [[दक्षिणी दुनिय|दक्षिणी]] र [[पूर्वी एसिया]]को) | image_flag = Flag of the United Arab Emirates.svg | image_coat = Coat of arms of the United Arab Emirates.svg | image_map = LocationUnitedArabEmirates.png | national_motto = دولة الإمارات العربية المتحدة <br />''Dawlat Al-Imārāt al-‘Arabīya al-Muttaḥida''{{spaces|2}}<small>([[अरबी भाषा|अरबी]])<br />""अल्लाह, देश, अध्यक्ष""</small> | national_anthem = ''ईशे बिलादे'' | official_languages = [[अरबी भाषा|अरबी]] | capital = [[अबु धाबी|आबू धाबी]] | latd = 22 | latm = 47 | latNS = N | longd = 54 | longm = 37 | longEW = E | largest_city = [[दुबई]] | regional_languages = [[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]], [[उर्दु भाषा|उर्दु]], [[हिन्दी]], र [[पर्शियन भाषा|पर्शियन]] | government_type = [[सङ्घीय राजशाही|सङ्घीय संवैधानिक राजशाही]] | leader_title1 = [[संयुक्त अरब इमिरेट्सको राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]] | leader_title2 = [[संयुक्त अरब अमीरातको प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]] | leader_name1 = [[मोहम्मद बिन जायद अल नाहयान]] | leader_name2 = [[मोहम्मद बिन रसिद अल मकतुम]] | leader_title3 = [[शाही राजकुमार|पहिलो शाही राजकुमार]] | leader_name3 = [[मोहम्मद बिन जाएद अल नाहयान]] | leader_title4 = [[शाही राजकुमार|दोसरो शाही राजकुमार]] | leader_name4 = [[हामदान बिन मोहमे बिन राशिद अल मकतूम]] | legislature = [[सङ्घीय राष्ट्रिय परिषद]] | area_rank = ११६औँ | area_magnitude = 1 E10 | area = ८३,६०० {{smallsup|१}} | areami² = ३२,२७८ <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | percent_water = नगण्य | population_estimate = ४,७९८,४९१ | population_estimate_year = {{CURRENTYEAR}} | population_estimate_rank = १२०औँ | population_census = २,९३८,००० | population_census_year = २००० | population_density = ६४ | population_densitymi² = १३९ <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | population_density_rank = १५० वां | GDP_PPP_year = २००८ | GDP_PPP = $१८४.९८४ बिलियन | GDP_PPP_rank = - | GDP_PPP_per_capita = $३८,८३० | GDP_PPP_per_capita_rank = १४औँ | sovereignty_type = [[संयुक्त अरब इमिरेट्सको इतिहास|स्वतन्त्रता]] | established_event1 = [[संयुक्त अधिराज्य|युनाईडेट किंगडम]] बाट | established_date1 = २ डिसेम्बर, १९७१ | HDI = 0.890 <!--number only--> | HDI_year = 2019 <!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf|title=Human Development Report 2020|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=15 December 2020|access-date=15 December 2020}}</ref> | HDI_rank = ३१औ | HDI_category = <span style="color:#090;">उच्च</span> | currency = [[संयुक्त अरब इमिरेट्स दिराम|यूएई दिरहम]] | currency_code = AED | country_code = UAE | time_zone = GMT +४ | utc_offset = +४ | time_zone_DST = आकलन छैन | utc_offset_DST = +४ | date_format = d/mm/yyyy ([[Common Era|CE]]) | drives_on = देब्रे | cctld = [[डटएइ]] | calling_code = +९७१ | Communication Companies = du<ref>http://www.du.ae</ref> | Local calling_code = आबू धाबी : 02 , दुबई : 04 , शारजा र अजमान : 06 , अल ऐन : 03 , फुजाइराह: 09 ,Umm al-Quwain र Ras al-Khaimah : 07 | iso3166code = एइ }} '''संयुक्त अरब इमिरेट्स''' पश्चिमी [[एसिया]]को अरबी प्रायद्विपको दक्षिणपूर्वमा अवस्थित राष्ट्र हो। यो अरब प्रायद्वीपको पूर्वी छेउमा अवस्थित छ र ओमान र साउदी अरेबियासँग सीमानाहरू साझा गर्दछ, जबकि कतार र इरानसँग [[पर्शियन खाडी|फारसको खाडी]]मा समुद्री सीमाहरू छन्। [[अबु धाबी]] राष्ट्रको राजधानी हो भने [[दुबई]] सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको सहर र एक अन्तर्राष्ट्रिय केन्द्र हो। युनाइटेड अरब इमिरेट्स सात इमिरेट्स, अबु धाबी (राजधानी), अजमान, दुबई, फुजैराह, रस अल खैमाह, शारजाह र उम्म अल क्वाइन मिलेर बनेको एक वैकल्पिक राजतन्त्र हो।<ref>{{cite web|url=http://people.exeter.ac.uk/nsaa201/UAE%20Federal%20Boundaries.pdf|title=The Federal Boundaries of the United Arab Emirates}}</ref> प्रत्येक इमिरेट्स एक अमीर द्वारा शासित हुन्छ र अमिरहरू मिलेर सङ्घीय सर्वोच्च परिषद गठन गर्दछ। सङ्घीय सर्वोच्च परिषद्का सदस्यहरूले आफ्ना सदस्यहरूमध्येबाट अध्यक्ष र उपाध्यक्ष चयन गर्छन्। व्यवहार मा, अबु धाबी को अमिर राष्ट्रपति को रूप मा कार्य गर्दछ जबकि दुबई को शासक उपराष्ट्रपति र प्रधानमन्त्री पनि हो।<ref name=":1">{{cite web |title=United Arab Emirates's Constitution of 1971 with Amendments through 2004 |url=https://www.constituteproject.org/constitution/United_Arab_Emirates_2004.pdf |website=ConstituteProject.org |access-date=29 October 2017}}</ref> २०१३ मा, देशको जनसङ्ख्या ९२ लाख थियो, जसमध्ये १४ लाख अमिराती नागरिक र ७८ लाख प्रवासी थिए।<ref name="natur">Habboush, Mahmoud. (10 October 2013) [http://uk.reuters.com/article/uk-emirates-citizenship-feature-idUKBRE99904J20131010 Call to naturalise some expats stirs anxiety in the UAE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714171325/http://uk.reuters.com/article/2013/10/10/uk-emirates-citizenship-feature-idUKBRE99904J20131010 |date=2014-07-14 }}. Uk.reuters.com. Retrieved 10 October 2015</ref><ref>{{cite web|url=http://www.migrationpolicy.org/article/labor-migration-united-arab-emirates-challenges-and-responses|title=Labor Migration in the United Arab Emirates: Challenges and Responses|publisher=migrationpolicy.org|access-date=12 February 2016|date=18 September 2013}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-14703998|title=United Arab Emirates country profile|date=28 September 2016|work=BBC News|access-date=23 October 2016}}</ref> {{As of|2020}}, संयुक्त अरब इमिरेट्सको लगभग ९९ लाख को अनुमानित जनसङ्ख्या छ।<ref name="worldometers.info">{{cite web|url=http://www.worldometers.info/world-population/united-arab-emirates-population/|title=United Arab Emirates Population (2022) |website=www.worldometers.info}}</ref> अहिले युएई रहेको क्षेत्रमा १ लाख २५हजार वर्ष देखि बसोबास रहेको थियो। यो मेसोपोटामिया, पर्सिया, र भारत सहितका कयौँ सभ्यताहरूको व्यापारिक नाका थियो।<ref name="auto">{{cite web|last=thedigitalphilatelist|date=8 January 2021|title=United Arab Emirates|url=https://thedigitalphilatelist.com/united-arab-emirates/|access-date=8 July 2021|website=The Digital Philatelist|language=en-AU}}</ref> स्लाम आधिकारिक धर्म र [[अरबी भाषा|अरबी]] आधिकारिक भाषा हो। युएईको तेल भण्डार विश्व को छैटौँ तथा [[प्राकृतिक ग्याँस|प्राकृतिक ग्यास]]को भाण्डार सातौँ ठुलो हो।<ref name="EIA">{{cite web |url=https://www.eia.gov/beta/international/data/browser/#/?pa=00000000000000000000000000000000002&c=vvvvuvo&ct=0&tl_id=5-A&vs=INTL.57-1-AFG-TBPD.A&vo=0&v=H&start=2014&end=2016 |title=Production of Crude Oil including Lease Condensate 2016|publisher=U.S. [[Energy Information Administration]]|format=CVS download |access-date=27 May 2017}}</ref><ref>U.S. Energy Information Administration, [http://www.eia.gov/cfapps/ipdbproject/IEDIndex3.cfm?tid=5&pid=57&aid=6 International Energy Statistics], accessed 17 January 2019.</ref> अबु धाबीका शासक तथा देशका प्रथम राष्ट्रपति [[जायद बिन सुल्तान अल नाह्यान|जायद बिन सुल्तान]]ले तेलको आम्दानीलाई स्वास्थ्य, शिक्षा, र पूर्वाधारमा लगानी गरेर अमिरातको विकासको सुरुवात गरे। <ref name="bbc.co.uk">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-14703998|title=United Arab Emirates profile|work=BBC News|date=14 November 2012}}</ref> खाडी सहयोग परिषदको सदस्यहरू मध्ये युएईको अर्थतन्त्र सबैभन्दा विविध छ।<ref>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/datamapper/index.php|title=IMF Data Mapper|publisher=Imf.org|access-date=12 February 2016}}</ref> २१औँ शताब्दीमा, यो देश तेल र ग्यासमा कम निर्भर बनेको छ र आर्थिक रूपमा पर्यटन र व्यापारमा केन्द्रित हुँदै छ। सरकारले कुनै आयकर लिदैन, यद्यपि त्यहाँ व्यापार कर र २०१८ मा ५% [[मूल्य अभिवृद्धि कर|मूल्य अभिबृद्धी कर]] सुरुवात गरिएको छ।<ref>{{Cite news|url=https://gulfnews.com/business/economy/vat/new-era-in-uae-as-vat-takes-effect-1.2149627|title=New era in UAE as VAT takes effect|first=Babu Das |last=Augustine|date=1 January 2018|work=GulfNews|access-date=12 July 2018}}</ref> युएईलाई मध्यम शक्ति मानिन्छ। यो [[संयुक्त राष्ट्र]], [[अरब लिग]], अर्गनाइजेसन अफ ईस्लामिक को-अपरेसन, [[ओपेक]], [[असंलग्न अभियान|असंलग्न आन्दोलन]] , [[खाडी सहयोग परिषद]] (GCC) र [[ब्रिक्स]] सदस्य हो। ===ब्रिटिस काल र तेलको खोज=== १९औँ शताब्दी र २०औँ शताब्दीको सुरुवातमा, मोती उद्योग मौलायो। यसले फारसको खाडी आसपासको मानिसलाई आम्दानी र रोजगार दियो। १९१४-१९१८ सम्म चलेको [[पहिलो विश्वयुद्ध|पहिलो विश्व युद्ध]]बाट यस उद्योग नराम्रोसँग प्रभावित भयो नै १९२० दशको को उत्तरार्ध र १९३० दशकको सुरुवातको [[महामन्दी]]ले यस उद्योगलाई पुरै सफाया गर्यो। यस उद्योगमा जे-जति बाँकी थिए, त्यसलाइ पनि दोस्रो विश्वयुद्ध पछिको परिस्थितिले धारासायी बनायो। भर्खरै स्वतन्त्र भएको [[भारत सरकार]]ले अरबबाट आयात हुने मोतीमा भारी कर लगायो। मोती उद्योग धारासायी हुँदा यहाँका राज्य (Trucial States)हरूमा भयंकर आर्थिक सङ्कट लाग्यो।<ref>{{cite web |url=http://www.uaeinteract.com/history/trad/trd08.asp |title=UAE History & Traditions: Pearls & pearling |work=UAEinteract |access-date=12 February 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160206103534/http://www.uaeinteract.com/history/trad/trd08.asp |archive-date=6 February 2016 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206103534/http://www.uaeinteract.com/history/trad/trd08.asp |date=6 February 2016 }}</ref> १९२२ मा, ब्रिटिस सरकारले अरबका राज्य (Trucial State) का शासकहरूसँग ब्रिटिस सरकारको सहमति बिना विदेशी कम्पनीसँग कुनै सम्झौता नगर्ने सुनिश्चितता गरेको थियो। पर्सिया मा (१९०८) र मेसोपोटामिया मा(१९२७ मा) तेलको खोज भएपछि, तेल जस्ता प्राकृतिक स्रोतको खोज हुने सम्भावनालाई ध्यानमा राख्दै, ब्रिटिस नेतृत्वको इराक पेट्रोलियम कम्पनी (IPC)ले यस क्षेत्रमा आफ्नो रुचि देखायो। एङ्लो-पर्सियन अयल कम्पनी (APOC, जुन पछि ब्रिटिस पेट्रोलियम, BP बन्यो)सँग IPC को २३.७५% सेयर थियो। १९३५ बाट, स्थानीय शासकले तेलको खोज गर्न छुट दिए।<ref>{{Cite book|title = From Pearls to Oil|last = Heard|first = David|work= Motivate|year = 2013|isbn = 978-1860633119|location = UAE|pages = 41–42}}</ref> APOCलाई एकलौटी ढङ्गले अगाडि बढ्न रोक लगाइएको थियो किनकी यो IPC को तर्फबाट सञ्चालित हुनपर्थ्यो। मोती उद्योग धारासायी भएपछि गरिबी प्रभावित यस अरबी राज्य र PCL बीच कयौँ सम्झौता भए। पहिलो बोर ड्रिल अबु धाबीमा १९५० मा रास साद्र मा गरियो। {{convert|13000|ft|m|abbr=off|adj=mid|-deep}} यो १ वर्षमा ड्रिल भयो र त्यस समयको १ मिलियन पाउन्ड खर्च भयो तर तेल भेटिएन। [[चित्र:Mid-20th century Dubai.JPG|thumb|left|Dubai in 1950; the area in this photo shows [[Bur Dubai]] in the foreground (centered on Al-Fahidi Fort); [[Deira, Dubai|Deira]] in middle-right on the other side of the creek; and [[Al Shindagha]] (left) and [[Al Ras, Dubai|Al Ras]] (right) in the background across the creek again from Deira]] ब्रिटिसले इमारातहरूमा साना बिकासको लागि बिकास अफिस स्थापना गरेको थियो। सात इमारातका शेखहरूले आफ्ना बीचको मामिला समन्वय गर्नको लागि एक परिषद् बनाए। १९५२ मा उनीहरूले ट्रुसियल स्टेट्स काउन्सिल बनाए,<ref>{{cite web|url=http://nasibbitar.net/adi_sr/DocumentsArticle4.jpg|archive-url=https://web.archive.org/web/20080803020019/http://nasibbitar.net/adi_sr/DocumentsArticle4.jpg|archive-date=3 August 2008|title=Al Khaleej News Paper}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080803020019/http://nasibbitar.net/adi_sr/DocumentsArticle4.jpg |date=3 August 2008 }}</ref> र दुबईका शेख रासिद बिन सईद्का कानुनी सल्लाहकार परिषदको महासचिव र कानुनी सल्लाहकार नियुक्त भए। संयुक्त अरब इमिरेट्स को निर्माण पछि यो परिषद खारेज भयो।<ref>{{cite web|url=https://www.fotw.info/flags/ae_tsc.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20110429011257/https://www.fotw.info/flags/ae_tsc.html |archive-date=29 April 2011 |title=Trucial States Council until 1971 (United Arab Emirates) |publisher=Flags of the World |url-status=live }}</ref> समाजको फिरन्ते स्वभाव र इमरातहरू बीच स्पष्ट सीमाना नहुँदा विवाद अक्सर भैरहन्थ्यो। यी विवादहरू सल्लाह वा बिरलै रुपमा बलबाट समाधान हुन्थ्यो। "ट्रुसियल ओमान स्काउट"ब्रिटिसके शान्ती सुव्यवस्था कायम गर्न प्रयोग गर्ने सानो सैन्य बल थियो। PDTCले विवादित क्षेत्र भन्दा बाहेकको स्थानमा तटमा खोजी जारी राख्यो र अन्य पाँच बोर होल ड्रिल गर्यो। तर ती पनि तेल भेटिएन। यद्यपि २७ अक्टोबर १९६० मा, कम्पनीले तरिफ नजिकै को तटमा तेल पत्ता लगायो।<ref>{{Cite book|title = From Pearls to Oil|last = Heard|first = David|work= Motivate|year = 2013|isbn = 978-1860633119|location = UAE|pages = 413–416}}</ref> १९६२ मा, PDTC अबु धाबी पेट्रोलियम कम्पनी बन्यो। तेलको आम्दानी बढ्दै गएपछि अबु धाबीका शासक [[जायद बिन सुल्तान अल नाहयान]]ले ठुलो स्कुल, हाउजिङ, अस्पताल र सडक निर्माण कार्यक्रम सुरु गरे। जब दुबईको तेल निर्यात १९६९ मा सुरु भयो, शेख [[रसिद बिन सैइद अल मख्तुम]] सीमित भन्डार विविध क्षेत्रमा लगानी गर्न सक्षम भयो जसले आधुनिक दुबईलाई वैश्विक सहर बनायो।<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-14703998|title=Middle East &#124; Country profile: United Arab Emirates|work=BBC News|date=11 March 2009}}</ref> ===स्वतन्त्रता === [[चित्र:Flag-hoisting at the Union Declaration.jpg|thumb|left|२ डिसेम्बर १९७१ मा अमारातका शासकहरू द्वारा युनियन हाउस, दुबईमा संयुक्त अरब इमिरेट्सको झाण्डोत्तलन]] १९६६सम्म, यो स्पष्ट भयो कि बेलायती सरकारले अहिलेको संयुक्त अरब इमिरेट्सको क्षेत्रमा प्रशासन सञ्चालन र संरक्षण गर्न सक्ने छैन। बेलायती सांसदहरूले शेखशाहीको रक्षा गर्न ब्रिटिस शाही नौसेनाको तयारीबारे बहस गरे। रक्षा राज्य सचिव डेनिस हेलीले बेलायती सशस्त्र बलहरू गम्भीर रूपमा बढाइएको र केही सन्दर्भमा शेखशाहीको रक्षा गर्न खतरनाक रूपमा कम सुसज्जित भएको रिपोर्ट गरे। २४ जनवरी १९६८ मा, [[संयुक्त अधिराज्यको प्रधानमन्त्री|बेलायती प्रधानमन्त्री]] ह्यारोल्ड विल्सनले सरकारको "ब्रिटिस संरक्षणमा बहराइन र कतारसँग मिलेर सात ट्रुसियल शेखडोमहरूसँगको सन्धि सम्बन्ध अन्त्य गर्ने" निर्णयको घोषणा गरे, मार्च १९७१ मा प्रधानमन्त्री एडवर्ड हेथले पुन: पुष्टि गरे। घोषणाको केही दिन पछि, अबु धाबीका शासक शेख जायद बिन सुल्तान अल नाह्यानले जोखिमको डरले बेलायती सशस्त्र सेनाहरूलाई इमिरेट्समा राख्ने सम्पूर्ण खर्च व्यहोर्ने प्रस्ताव गरेर सुरक्षा सन्धिहरूको सम्मान गर्न बेलायतीहरूलाई मनाउने प्रयास गरे। ब्रिटिसलेबर सरकारले प्रस्ताव अस्वीकार गर्यो।<ref>{{cite web|author=Gornall, Jonathan |date=2 December 2011 |url=http://www.thenational.ae/news/uae-news/sun-sets-on-british-empire-as-uae-raises-its-flag#page5 |title=Sun sets on British Empire as UAE raises its flag |work=The National|location=Abu Dhabi}}</ref>लेबर सांसद गोरोन्वी रोबर्ट्सले शेख जायदलाई बेलायती फिर्ताको खबरको बारेमा जानकारी दिएपछि, [[फारसको खाडी]]का नौ शेखशाहीहरूले अरब इमिरेट्सको एक सङ्घ गठन गर्ने प्रयास गरे, तर १९७१ को मध्यमा उनीहरूले बेलायती सन्धिको म्याद त्यो वर्षको डिसेम्बरमा अन्त्य हुने अवस्थाको बाबजुद पनि युनियनका सर्तहरूमा सहमत हुन सकेनन्।<ref>{{cite web |url=http://guide.theemiratesnetwork.com/basics/history_of_the_emirates.php |title=History the United Arab Emirates (UAE)&nbsp;– TEN Guide |work=Guide.theemiratesnetwork.com |date=11 February 1972 |access-date=23 June 2009 |archive-date=8 June 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090608021436/http://guide.theemiratesnetwork.com/basics/history_of_the_emirates.php |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090608021436/http://guide.theemiratesnetwork.com/basics/history_of_the_emirates.php |date=8 June 2009 }}</ref> पहिले प्रस्तावित अरब इमिरेट्स सङ्घको हिस्सा बन्न इच्छा गरेको बहराइन १९७१ अगस्ट र कतार १९७१ सेप्टेम्बरमा स्वतन्त्र भयो। जब ब्रिटिस-शेखशाही सन्धि १ डिसेम्बर १९७१ मा समाप्त भयो, दुबै इमिरेट्स पूर्ण रूपमा स्वतन्त्र भए।<ref>{{cite web|url=http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-1021.html |title=Bahrain&nbsp;– Independence |publisher=Country-data.com }}</ref> २ डिसेम्बर १९७१ मा, दुबई गेस्टहाउस (अहिले युनियन हाउस भनेर चिनिन्छ) मा छ वटा इमिरेट्स (अबु धाबी, अजमान, दुबई, फुजैराह, शारजाह र उम्म अल क्वाइन) संयुक्त अरब इमिरेट्स भनिने युनियन बनाउन सहमत भए। रस अल-खैमाह १० जनवरी १९७२ मा, पछि सम्मिलित भयो।<ref>{{cite book|author=Smith, Simon C. |title=Britain's Revival and Fall in the Gulf: Kuwait, Bahrain, Qatar, and the Trucial States, 1950–71|url=https://books.google.com/books?id=w_qCeBV9IW0C&pg=PA64|year=2004|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-33192-0|page=64}}</ref><ref>{{cite encyclopedia|url=http://www.encyclopedia.com/doc/1O209-TrucialOmanorTrucialStats.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20111119060814/http://www.encyclopedia.com/doc/1O209-TrucialOmanorTrucialStats.html|archive-date=19 November 2011 |title=Trucial Oman or Trucial States&nbsp;– Origin of Trucial Oman or Trucial States &#124; Encyclopedia.com: Oxford Dictionary of World Place Names |encyclopedia=Encyclopedia.com }}</ref> फेब्रुअरी 1972 मा, सङ्घीय राष्ट्रिय परिषद (FNC) सिर्जना गरिएको थियो; यो सात शासकहरूले नियुक्त गरेको ४० सदस्यीय सल्लाहकार निकाय थियो। यूएई ६ डिसेम्बर १९७१ मा [[अरब लिग]] र ९ डिसेम्बर मा संयुक्त राष्ट्र मा प्रवेश गर्यो।<ref>{{Cite book|title=Now the Dust Has Settled|last=De Butts|first=Freddie|publisher=Tabb House|year=1995|isbn=978-1873951132|page=228}}</ref> मे १९८१ मा युएई [[खाडी सहयोग परिषद्]] (GCC)को संस्थापक सदस्य बनेको थियो, अबु धाबीले पहिलो GCC शिखर सम्मेलनको आयोजना गरेको थियो। अबु धाबीका १९ वर्षीय एक अमिराती, अब्दुल्लाह मोहम्मद अल माइनाह,ले १९७१ मा युएईको झन्डा डिजाइन गरे। झन्डाको चार रङ रातो, हरियो, सेतो र कालो छ जसले अरब राष्ट्रको एकताको प्रतिनिधित्व गर्छ। यसलाई २ डिसेम्बर १९७१ मा अङ्गिकार गरियो। अल माइनाहले चिलीको को लागि युएईको राजदुत भएर काम गरे र वर्तमान उनी चेक गणतन्त्रको लागि राजदुत छन्।<ref>{{cite news|url=http://www.cgbc.cz/news/international-relations-abdullah-mohamed-al-maainah|title=International Relations Abdullah Mohamed Al Maainah|publisher=Czech Gulf Business Council|date=12 March 2018|access-date=25 March 2019|archive-date=25 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190325192134/http://www.cgbc.cz/news/international-relations-abdullah-mohamed-al-maainah|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190325192134/http://www.cgbc.cz/news/international-relations-abdullah-mohamed-al-maainah |date=25 March 2019 }}</ref> ==सरकार र राजनीति == ===सरकार=== संयुक्त अरब इमिरेट्स सात वटा वंशीय शेखशाहीबाट बनेको सङ्घीय संबैधानिक राजतन्त्र हो। यसमा [[अबु धाबी इमिरेट्स|अबु धाबी]], अजमान, [[दुबई इमिरेट्स|दुबई]], फुजैराह, सारजहा, रास अल खैमाह, उम अल- कुवान का सत्तासीन शेखहरूबाट बन्ने सङ्घीय सर्वोच्च परिषदले शासन गर्छ। राष्ट्रिय सरकारलाई नदिइएको दायित्व अमिरातसँग हुन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.uaeinteract.com/government/political_system.asp#B|title=UAE Government: Political system|work=UAEinteract|access-date=12 February 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160213062650/http://www.uaeinteract.com/government/political_system.asp#B|archive-date=13 February 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160213062650/http://www.uaeinteract.com/government/political_system.asp#B |date=13 February 2016 }}</ref> प्रत्येक अमिरातको निश्चित आम्दानीको हिस्साबाट युएईको केन्द्रीय बजेट बिनियोजन हुन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.uaeinteract.com/government/political_system.asp|title=UAE Government: Political system|work=UAEinteract|archive-url=https://web.archive.org/web/20160213062650/http://www.uaeinteract.com/government/political_system.asp|archive-date=13 February 2016|access-date=12 February 2016|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160213062650/http://www.uaeinteract.com/government/political_system.asp |date=13 February 2016 }}</ref> संयुक्त अरब इमिरेट्सले प्रत्येक अमिरातको शासकलाई उल्लेख गर्न [[आमिर]] को सट्टा सेख उपाधिको प्रयोग गर्छ। अरबी जातीय समाजको संस्कृतिमा शेखशाही शैलीको नेतृत्वको कारण यो उपाधीको प्रयोग भएको हो। शेख शब्दले नेता, जेठ, वा जातीय मुखियालाई जनाउँछ जसले आफ्ना अनुयायीहरूसँग निर्णय लिने काममा भाग लिन्छ। सङ्घीय सर्वोच्च परिषदले राष्ट्रपति र उप-राष्ट्रपतिको निर्वाचित हुन्छ। सामान्यतया, [[अबु धाबी इमिरेट्स|अबु धाबी]]को शेख [[संयुक्त अरब इमिरेट्सको राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]] र दुबईका शेख [[संयुक्त अरब इमिरेट्सका प्रधानमन्त्रीहरूको सूची|प्रधानमन्त्री]] हुन्छन्। प्रधानमन्त्री उप-राष्ट्रपतिको रूपमा काम गर्छ। [[शेख]] [[जायद बिन सुल्तान अल नाह्यान|जायद बिन सुल्तान अल नाहयान]] युएईका संस्थापक हुन् र उनलाई सात [[अमिरात]]लाई एक देशमा एकीकरण गर्ने श्रेय दिइन्छ। उनी देशको निर्माण भए देखी २००४ नोबेम्बर २ मा उनको मृत्यु सम्म युएईका प्रथम राष्ट्रपति थिए। अर्को दिन सङ्घीय सर्वोच्च परिषदले उनका छोरा [[मोहम्मद बिन जायद अल नाहयान|शेख खलिफा बिन जायद अल नाहयान]]लाई उनको पदमा निर्वाचित गर्यो।<ref>{{cite web|url=http://www.arabruleoflaw.org/countryprofiles/uae.html|title=UAE|publisher=Arabruleoflaw.org|access-date=12 February 2016|archive-date=3 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190503194032/http://www.arabruleoflaw.org/countryprofiles/uae.html|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190503194032/http://www.arabruleoflaw.org/countryprofiles/uae.html |date=3 May 2019 }}</ref> सङ्घिय सरकारको प्रमुख तीन अङ्ग छन्: *[[व्यवस्थापिका|बिधानपालिका]]: एक सदनात्मक सङ्घीय सर्वोच्च परिषद र सल्लाहकार सङ्घीय राष्ट्रिय परिषद (FNC). *[[कार्यपालिका]]: [[संयुक्त अरब इमिरेट्सको राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]] (सेनाका [[कमान्डर-इन-चिफ|कमान्डर इन्चिफ]]), [[संयुक्त अरब इमिरेट्सका प्रधानमन्त्रीहरूको सूची|प्रधानमन्त्री]] र मन्त्रीपरिषद *[[न्यायपालिका]]: सर्वोच्च अदालत र तल्ला अदालत UAE e-Government युएई सङ्घीय सरकारको विद्युतीय स्वरूपको विस्तार हो।<ref>{{cite web|url=http://government.ae/en/web/guest/service-channels|title=Service Channels – The UAE Government Official Portal|author=UAE federal eGovernment|access-date=8 September 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140827092351/http://government.ae/en/web/guest/service-channels |date=27 August 2014 }}</ref> युएईको मन्त्रिपरिषद ({{lang-ar|مجلس الوزراء}}) सरकारको मुख्य कार्यकारी अङ्ग हो जसको अध्यक्षता [[संयुक्त अरब इमिरेट्सका प्रधानमन्त्रीहरूको सूची|प्रधानमन्त्री]]ले गर्छन्। सङ्घीय सर्वोच्च परिषदले प्रधानमन्त्रीको नियुक्ति गर्छ र प्रधानमन्त्रीले मन्त्रीको नियुक्ति गर्छ। मन्त्रीपरिषदमा २२ सदस्य रहन्छ र संविधान र सङ्घीय कानुन अनुसार सङ्घको आन्तरिक तथा विदेश मामिला सञ्चालन गर्छ।<ref>{{cite web|url=https://www.uaecabinet.ae/source/PMO%20Moca%20Manual%202010.pdf|title=دليل أعمال نظام مجلس الوزراء|publisher=United Arab Emirates Cabinet|date=January 2010}}</ref> २०१९ डिसेम्बरमा,<ref>{{cite web |title=Monthly ranking of women in national parliaments |url=https://data.ipu.org/women-ranking?month=12&year=2019 |website=ipu.org |publisher=Inter-Parliamentary Union |access-date=19 February 2022 |location=Switzerland }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220219203648/https://data.ipu.org/women-ranking?month=12&year=2019 |date=19 February 2022 }}</ref> आफ्नो तल्लो सदनमा ५०% महिला सहित युएई राष्ट्रिय व्यवस्थापिकामा लैङ्गिक समानता हासिल गर्ने एक मात्र अरब मुलुक, र विश्वको पाँच मध्ये एक देश बन्यो।<ref>{{cite web |title=Monthly ranking of women in national parliaments |url=https://data.ipu.org/women-ranking?month=1&year=2022 |website=ipu.org |publisher=Inter-Parliamentary Union |access-date=19 February 2022 |location=Switzerland }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220219025029/https://data.ipu.org/women-ranking?month=1&year=2022 |date=19 February 2022 }}</ref><ref>{{cite web |title=Proportion of women parliamentarians worldwide reaches 'all-time high' |url=https://news.un.org/en/story/2021/03/1086582 |website=UN.org |publisher=United Nations |access-date=19 February 2022 |date=5 March 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220219210314/https://news.un.org/en/story/2021/03/1086582 |date=19 February 2022 }}</ref> युएई सहिष्णुता मन्त्रालय (Ministry of Tolerance),<ref>{{cite news|url=http://wam.ae/en/details/1395302752575|title=UAE's tolerance model has 'potential to become a global movement for good': Sheikh Nahyan|publisher=Emirates News Agency|date=4 February 2019}}</ref> खुसियाली मन्त्रालय (Ministry of Happiness), <ref>{{cite magazine|url=http://fortune.com/2016/02/10/uae-minister-happiness/|title=This Country Just Appointed a Minister Of Happiness|magazine=Fortune.com|date=10 February 2016}}</ref> र [[कृत्रिम बौद्धिकता|कृत्रिम बौद्धिकता मन्त्रालय]] ( Ministry of Artificial Intelligence)<ref>{{cite web|url=https://futurism.com/uae-minister-artificial-intelligence|title=An Inside Look at the First Nation With a State Minister for Artificial Intelligence|publisher=Futurism.com|date=11 December 2017}}</ref> भएको विश्वको एक मात्र देश हो। .<ref>{{cite web|url=https://u.ae/en/about-the-uae/the-uae-government/ministry-of-possibilities|title=Ministry of Possibilities|publisher=U.AE|date=24 September 2019}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231208032123/https://u.ae/en/about-the-uae/the-uae-government/ministry-of-possibilities |date=8 December 2023 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://uaecabinet.ae/en/details/news/mohammed-bin-rashid-launches-ministry-of-possibilities-to-develop-radical-solutions-for-governments-key-challenges|title=Mohammed bin Rashid Launches 'Ministry of Possibilities' to Develop Radical Solutions for Government's Key Challenges|publisher=UAE Cabinet|date=2020}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210727143056/https://uaecabinet.ae/en/details/news/mohammed-bin-rashid-launches-ministry-of-possibilities-to-develop-radical-solutions-for-governments-key-challenges |date=2021-07-27 }}</ref> युएईमा राष्ट्रिय युवा परिषद पनि छ, जसबाट क्याबिनेटमा युवा मन्त्रालयको प्रतिनिधित्व गर्छ।<ref>{{cite web|title = Women shining in new UAE Cabinet – Khaleej Times|url = http://www.khaleejtimes.com/nation/government/shaikh-mohammed-to-announce-new-cabinet-today|website = www.khaleejtimes.com|access-date = 11 February 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230920224332/https://www.khaleejtimes.com/nation/government/shaikh-mohammed-to-announce-new-cabinet-today |date=20 September 2023 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://uaecabinet.ae/en/details/news/why-ministers-for-happiness-tolerance-youth-and-the-future|title=Why Ministries for Happiness, Tolerance, Youth and the Future?|publisher=United Arab Emirates Cabinet}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190411010145/https://uaecabinet.ae/en/details/news/why-ministers-for-happiness-tolerance-youth-and-the-future |date=2019-04-11 }}</ref> सङ्घीय राष्ट्रिय परिषद युएईको व्यवस्थापिका हो। प्रत्येक ४ वर्षमा देशव्यापी निर्वाचन हुन्छ।  सङ्घीय राष्ट्रिय परिषदमा सबै अमिरातबाट गरी ४० सदस्य हुन्छन्। प्रत्येक अमिरातलाई निश्चित हिस्सा तोकिएको हुन्छ। यी मध्ये आधा सदस्य सम्बन्धित अमिरातको शासकबाट नियुक्त हुन्छन्, र अर्को आधा निर्वाचित हुन्छन्। कानुन अनुसार, परिषद सदस्य महिला र पुरुष बराबर हुन्छन्। परिषदलाई मुख्यत सल्लाहकारको भूमिकामा सीमित गरिएको छ।<ref>{{cite web|url=https://u.ae/en/about-the-uae/the-uae-government/the-federal-national-council-|title=The Federal National Council|publisher=U.AE|date=3 February 2020}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230922121108/https://u.ae/en/about-the-uae/the-uae-government/the-federal-national-council- |date=22 September 2023 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.government.ae/gov/en/gov/federal/politics.jsp |archive-url=https://web.archive.org/web/20051027123241/http://www.government.ae/gov/en/gov/federal/politics.jsp |url-status=dead |archive-date=27 October 2005 |title=UAE Federal e-Government Portal |publisher=Government.ae }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051027123241/http://www.government.ae/gov/en/gov/federal/politics.jsp |date=27 October 2005 }}</ref><ref>[https://www.thenational.ae/uae/government/sheikh-khalifa-uae-s-federal-national-council-to-be-50-per-cent-women-1.800357 Sheikh Khalifa: UAE's Federal National Council to be 50 per cent women] The National, 8 December 2018</ref> ===विदेश सम्बन्ध === [[चित्र:President Trump and The First Lady Participate in an Abraham Accords Signing Ceremony (50346677397).jpg|thumb|Emirati Minister of Foreign Affairs [[Abdullah bin Zayed Al Nahyan]] (furthest right) at the signing of the [[Abraham Accords]].]] अधिकांश देश तथा संयुक्त राष्ट्र सदस्यहरूसँग युएईको फराकिलो कुटनैतिक तथा व्यापारिक सम्बन्ध रहेको छ। यसले [[ओपेक]]मा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ र [[खाडी सहयोग परिषद्|खाडी सहयोग परिषद]]को एक संस्थापक सदस्य हो। युएई [[संयुक्त राष्ट्र]] र यस्का कयौँ [[संयुक्त राष्ट्रसङ्घका विशिष्टीकृत संस्थाहरू|विशेषज्ञ एजेन्सी]]हरू( (ICAO, ILO, UPU, WHO, WIPO),को एक सदस्य हो। साथै [[विश्व बैङ्क|विश्व बैङ्क]], [[अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष]], [[अरब लिग]], अर्गनाइजेसन अफ ईस्लामिक को-अपरेसन , र असंलग्न आन्दोलनको सदस्य पनि हो। यो Organisation Internationale de la Francophonie मा पर्यवेक्षक पनि हो। धेरै देशहरूको कुटनैतिक नियोग राजधानी [[अबु धाबी]]मा छ र धेरै कन्सुलेट युएईको सबैभन्दा ठुलो सहर दुबईमा छ। युएईको विदेश सम्बन्ध [[अरब जगत्|अरब जगत]]को पहिचान र सम्बन्धबाट अभिप्रेरित छ। <ref>{{cite web|url=https://www.sciencespo.fr/kuwait-program/wp-content/uploads/2021/02/Shahrour-Karam-The-evolution-of-Emirati-foreign-policy-1971-2020.pdf|title=The evolution of Emirati foreign policy (1971–2020): The unexpected rise of a small state with boundless ambitions|publisher=SciencesPo|date=2020}}</ref> संयुक्त अरब इमिरेट्सको [[बहराइन]],<ref>{{cite news|url=https://saudigazette.com.sa/article/609429/World/Mena/King-Hamad-hails-strong-Bahrain-UAE-ties-in-meeting-with-Abu-Dhabi-crown-prince|title=King Hamad hails strong Bahrain-UAE ties in meeting with Abu Dhabi crown prince |publisher=Saudi Gazette|date=3 August 2021}}</ref> [[चीन]]<ref>{{cite news |title=Strong bilateral relations serve the strategic interests of both China and the UAE |url=https://www.thenational.ae/opinion/comment/strong-bilateral-relations-serve-the-strategic-interests-of-both-china-and-the-uae-1.749584 |work=The National }}</ref> [[इजिप्ट|मिश्र]] (Egypt),<ref>{{cite web |url=http://www.sis.gov.eg/En/Politics/Foreign/EArab/U.A.E/040306030000000002.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20090109153827/http://www.sis.gov.eg/En/Politics/Foreign/EArab/U.A.E/040306030000000002.htm |archive-date=9 January 2009 |title=Egypt and U.A.E. Relations |work=Egypt State Information Service Sis.gov.eg }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090109153827/http://www.sis.gov.eg/En/Politics/Foreign/EArab/U.A.E/040306030000000002.htm |date=9 January 2009 }}</ref> [[फ्रान्स]],<ref>{{cite web|url=https://www.thenationalnews.com/uae/france-strengthens-its-bond-with-uae-1.543500|title=France strengthens its bond with UAE|publisher=The National|date=19 December 2008}}</ref> [[भारत]],<ref>{{cite web|url=https://www.mei.edu/publications/india-uae-relations-poised-climb-new-heights|title=India-UAE Relations: Poised to Climb to New Heights |publisher=Middle East Institute|date=23 March 2021}}</ref> [[जोर्डन]],<ref>{{cite web|url=https://www.jordantimes.com/news/local/jordan-uae-ties-%E2%80%98strong-guarantor%E2%80%99-security-peace-%E2%80%94-ambassador|title=Jordan-UAE ties a 'strong guarantor' for security, peace — ambassador|publisher=The Jordan Times|date=12 April 2021}}</ref> [[पाकिस्तान]],<ref>{{cite web|url=https://tribune.com.pk/story/2276704/uae-fm-terms-ties-with-pakistan-unique-case-in-arab-asian-relations|title=UAE FM terms ties with Pakistan "unique case in Arab-Asian relations"|publisher=Tribune|date=20 December 2020}}</ref> [[रुस|रसिया]],<ref>{{cite web|url=https://responsiblestatecraft.org/2020/01/24/why-the-relationship-between-russia-and-the-united-arab-emirates-is-strengthening/|title=Why the Relationship Between Russia and the United Arab Emirates is Strengthening |publisher=Responsible Statecraft|date=24 January 2020}}</ref> [[साउदी अरब]]<ref>{{cite news|url=https://www.newyorker.com/magazine/2018/04/09/a-saudi-princes-quest-to-remake-the-middle-east|title=A Saudi Prince's Quest to Remake the Middle East|author=The New Yorker|date=2 April 2018}}</ref> र [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]<ref>{{cite web|url=https://www.arabianbusiness.com/politics-economics/463351-us-states-playing-critical-role-in-widening-uae-bilateral-ties|title=US states play 'critical' role in widening bilateral ties with the UAE|publisher=Arabian Business|date=16 May 2021}}</ref>सँग बलियो सम्बन्ध छ। १९७१ मा युएईबाट ब्रिटेन निस्किएर र एक राज्यको रूपमा युएईको निर्माण पछि, युएई र इरान बीच पर्सियन खाडीमा रहेको तीन टापु अबु मुसस, ग्रेटर तुन्ब, रलेसर तुन्ब, को विषयमा विवाद भयो। युएईले यो विषयलाई अन्तर्राष्ट्रिय अदालतमा ल्याउने प्रयास गर्यो, तर इरानले यो धारणालाई खारेज गर्यो।<ref>{{cite web |url=http://www.hiik.de/konfliktbarometer/pdf/Konfliktbarometer_2001.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20080229133058/http://www.hiik.de/konfliktbarometer/pdf/Konfliktbarometer_2001.pdf |archive-date=29 February 2008 |title=Konfliktbarometer 2001 |url-status=dead |access-date=1 June 2016 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312203033/https://web.archive.org/web/20080229133058/http://www.hiik.de/konfliktbarometer/pdf/Konfliktbarometer_2001.pdf |date=12 March 2007 }}. Heidelberger Institut für Internationale Konfliktforschung</ref> १९७१ मा निर्माण हुँदा पकिस्तान युएईलाई औपचारिक मान्यता दिने पहिलो देश थियो।<ref>{{cite web |url=http://pakobserver.net/200811/26/Editorial01.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20090626001001/http://pakobserver.net/200811/26/Editorial01.asp |archive-date=26 June 2009 |title=Relations with UAE get wider, deeper |work=Pakistan Observer |date=26 November 2008 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090626001001/http://pakobserver.net/200811/26/Editorial01.asp |date=26 June 2009 }}</ref> युएई सहित कयौँ मध्य पूर्वी र अफ्रिकी देशहरूले २०१७ जुनमा कतारलाई आतंकवाद प्रायोजनको आरोपमा [[कतारको कूटनीतिक सङ्कट|कतारसँग कुटनैतिक सम्बन्ध तोडेका थिए]], परिणामस्वरूप [[कतारको कूटनीतिक सङ्कट|कतार कुटनैतिक सङ्कट]] सुरु भयो। सम्बन्ध २०२१ जनवरीमा पुनर्स्थापित भयो।<ref>{{cite web|title=UAE to restore Qatar trade and travel links 'within a week' after row ends|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-55579014|publisher=BBC|date=7 January 2021}}</ref> युएईले २०२० अगस्टमा इजरायललाई मान्यता दियो। दुई देश बीच ऐतिहासिक इजरायल-संयुक्त अरब इमिरेट्स शान्ति सम्झौता भयो र सम्बन्ध सामान्यीकरण तर्फ बढ्यो।<ref>{{Cite news|date=13 August 2020|title=Israel and UAE strike historic deal|language=en-GB|work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-53770859|access-date=13 August 2020}}</ref><ref>{{Cite news|date=13 August 2020|title=With President Trump's help, Israel and the United Arab Emirates reach historic deal to normalize relations |language=en| work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-israel-emirates-trump-idUSKCN25926W |access-date=13 August 2020}}</ref><ref>{{cite news |last1=Staff |first1=Toi |title=Full text of the Abraham Accords signed by Israel, the UAE and Bahrain |url=https://www.timesofisrael.com/full-text-of-the-abraham-accords-signed-by-israel-the-uae-and-bahrain/ |access-date=10 October 2020 |publisher=The Times of Israel |date=16 September 2020}}</ref> ===सैन्य=== [[चित्र:F-16e block60.jpg|thumb|left|[[United Arab Emirates Air Force]] F-16 Block 60 "[[General Dynamics F-16 Fighting Falcon variants#F-16E/F Block 60|Desert Falcon]]", taking off from the [[Lockheed Martin]] plant in [[Fort Worth, Texas]].]] संयुक्त अरब इमिरेट्सको सैन्य बलको निर्माण १९७१ मा ऐतिहासिक "ट्रुसियल ओमान स्काउट",जुन पूर्वी अरेबियामा शान्ती सुव्यवस्था कायम गर्ने प्रतीक थियो र जसको कमान्ड ब्रिटिस अधिकारीले गर्थे, बाट भएको थियो। सुरुमा सानो सङ्ख्यामा भएपनि, युएई ससस्त्र बल ठुलो हुँदै गएको छ। युएई सेना अत्याधुनिक हतियारले सुसज्जित छ। यसले पश्चिमी सैन्य अग्रणी देशहरू, मुख्यतः फ्रान्स, संयुक्त राज्य र संय्क्त अधिराज्यबाट हतियार खरुद गर्छ। अधिकांश अधिकारीहरू बेलायतको "रोयल मिलिटरी एकेडेमी" र अन्य अमेरिकाको "युनाइटेड स्टेट्स मिलिटरी एकेडेमी" , अस्ट्रेलियाको "रोयल मिलिट्री कलेज, डनट्रुन" र फ्रान्सको "सेन्ट सिर" सैन्य प्रतिष्ठानबाट प्रशिक्षित छन्। फ्रान्स र संयुक्त राज्य अमेरिकाले रक्षा सहयोग सम्झौता र सैन्य सामग्रीको लागि सबैभन्दा रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।<ref>{{cite news|title=UAE confirms discussions with France on purchase of Rafale aircraft|url=http://www.wam.org.ae/servlet/Satellite?c=WamLocEnews&cid=1200074664706&p=1135099400124&pagename=WAM%2FWamLocEnews%2FW-T-LEN-FullNews|agency=Emirates News Agency|date=5 June 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130509014605/http://www.wam.org.ae/servlet/Satellite?c=WamLocEnews&cid=1200074664706&p=1135099400124&pagename=WAM%2FWamLocEnews%2FW-T-LEN-FullNews|archive-date=9 May 2013}}</ref> युएईका केही सैन्य परिचालनहरूमा १९९३ को सोमालियामा संयुक्त राष्ट्रसङ्घ उणोसोम ई फोर्समा इन्फन्ट्री बटालियन, कोसोभोमा ३५औँ मेकानाइज्ड इन्फन्ट्री बटालियन, [[खाडी युद्ध|इराक युद्ध]]को समयमा कुवेतको एउटा रेजिमेन्ट, लेबनानमा डिमिनिङ अपरेसन, [[अफगानिस्तान|अफगानिस्तानमा]] अपरेशन एन्ड्युरिङ फ्रीडम, लिबियामा अमेरिकी नेतृत्वको हस्तक्षेप, सिरियामा अमेरिकी नेतृत्वको हस्तक्षेप र यमनमा साउदी नेतृत्वको हस्तक्षेप पर्छ। युएईले लिबियाको गृहयुद्ध (२०१४-हालसम्म) मा जनरल खलिफा हफ्तारको लिबियन नेसनल आर्मीको पक्षमा हस्तक्षेप गर्यो।<ref>{{cite news |title=UAE and Egypt behind bombing raids against Libyan militias, say US officials |url=https://www.theguardian.com/world/2014/aug/26/united-arab-emirates-bombing-raids-libyan-militias |work=The Guardian |date=26 August 2014}}</ref><ref>{{cite news |title=Libya migrant attack: UN investigators suspect foreign jet bombed centre |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-50302602 |work=BBC News |date=6 November 2019}}</ref><ref>{{cite news |title=UAE implicated in lethal drone strike in Libya |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-53917791 |work=BBC News |date=27 August 2020}}</ref> Examples of the military assets deployed include the enforcement of the [[Operation Odyssey Dawn|no-fly-zone over Libya]] by sending six [[UAEAF]] [[F-16]] and six [[Dassault Mirage 2000|Mirage 2000]] [[Multirole combat aircraft|multi-role fighter aircraft]],<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12806112|title=Libya no-fly zone: Coalition firepower|newspaper=BBC News|access-date=25 December 2014|date=21 October 2011}}</ref> ground troop deployment in Afghanistan,<ref>{{cite news|url=https://www.thenational.ae/world/europe/nato-officially-initiates-uae-into-afghan-mission-1.749833|title=Nato officially initiates UAE into Afghan mission|author=The National|date=12 July 2018}}</ref> 30 UAEAF F-16s and ground troops deployment in Southern Yemen,<ref name="repel">{{cite news|url=http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2015/03/26/GCC-states-to-repel-Houthi-aggression-in-Yemen-statement-.html|publisher=Al Arabiya|title=Saudi warplanes bomb Houthi positions in Yemen|date=25 March 2015|access-date=25 March 2015|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402125058/http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2015/03/26/GCC-states-to-repel-Houthi-aggression-in-Yemen-statement-.html |archive-date=2 April 2015}}</ref> and helping the US launch its first airstrikes against [[Islamic State of Iraq and the Levant|ISIL]] targets in Syria.<ref>{{cite news|title=US launches air strikes against Isil in Syria|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/syria/11114991/US-launches-air-strikes-against-Isil-in-Syria-live.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/syria/11114991/US-launches-air-strikes-against-Isil-in-Syria-live.html |archive-date=10 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live|work=The Telegraph|date=24 September 2014|last1=Winch|first1=Jessica}}{{cbignore}}</ref> The UAE has begun production of a greater amount of military equipment, in a bid to reduce foreign dependence and help with national industrialisation. Example of national military development include the Abu Dhabi Shipbuilding company (ADSB), which produces a range of ships and is a prime contractor in the [[Baynunah-class corvette|Baynunah Programme]], a programme to design, develop and produce corvettes customised for operation in the shallow waters of the Persian Gulf. The UAE is also producing weapons and ammunition through [[Caracal International]], military transport vehicles through [[NIMR (vehicle manufacturer)|Nimr LLC]] and unmanned aerial vehicles collectively through [[Emirates Defence Industries Company]]. The UAE operates the [[General Dynamics F-16 Fighting Falcon]] F-16E Block 60 unique variant unofficially called "[[General Dynamics F-16 Fighting Falcon variants#F-16E/F Block 60|Desert Falcon]]", developed by General Dynamics with collaboration of the UAE and specifically for the [[United Arab Emirates Air Force]].<ref name=fg1>{{cite web |url=http://www.flightglobal.com/articles/2007/11/11/219363/dubai-2007-uae-shows-off-its-most-advanced-falcons.html |title=Dubai 2007: UAE shows off its most advanced Falcons |website=[[Flightglobal]] |date=11 November 2007}}</ref> The [[United Arab Emirates Army]] operates a customized [[Leclerc tank]] and is the only other operator of the tank aside from the French Army.<ref>{{cite web|url=https://nationalinterest.org/blog/buzz/one-tough-tank-why-frances-leclerc-one-best-planet-44577|title=One Tough Tank: Why France's Leclerc Is One of the Best on the Planet|publisher=nationalinterest.org|date=19 February 2019}}</ref> The largest defence exhibition and conference in the Middle East, [[International Defence Exhibition]], takes place biennially in Abu Dhabi. The UAE introduced a [[Mandatory National Service in United Arab Emirates|mandatory military service]] for adult males, since 2014, for 16 months to expand its reserve force.<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-emirates-military/uae-extends-compulsory-military-service-to-16-months-idUSKBN1JY093|title=UAE extends compulsory military service to 16 months|work=Reuters|date=8 July 2018}}</ref> The highest loss of life in the history of UAE military occurred on Friday 4 September 2015, in which 52 soldiers were killed in [[Ma'rib|Marib]] area of central Yemen by a [[OTR-21 Tochka|Tochka]] missile which targeted a weapons cache and caused a large explosion.<ref name=":0">{{cite news|title = UAE, Bahrain say 50 soldiers killed in Yemen attack|url = http://uk.reuters.com/article/uk-yemen-security-idUKKCN0R40V120150904|access-date = 17 September 2015|newspaper = Reuters|date = 4 September 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160126010335/http://uk.reuters.com/article/uk-yemen-security-idUKKCN0R40V120150904 |date=26 January 2016 }}</ref> ===प्रशासनिक बिभाजन === {|class="wikitable sortable" style="margin:auto;" |- style="background:#efefef; " ! rowspan=2 class="unsortable"|Flag ! rowspan=2 | एमिरेट ! rowspan=2 | राजधानी ! colspan=2 | जनसङ्ख्या ! colspan=3 | क्षेत्रफल |- ! २०१८ ! % ! (km²) ! (mi²) ! % |- | [[चित्र:Flag of Abu Dhabi.svg|border|40px]] | [[अबु धाबी इमिरेट्स|अबु धाबी]] | [[अबु धाबी]]|| align="right" | 2,784,490 ||align="right"| 29.0% ||align="right"| 67,340 ||align="right"| 26,000 ||align="right"| 86.7% |- | [[चित्र:Flag of Ajman.svg|border|40px]] | [[Emirate of Ajman|Ajman]] | [[Ajman (city)|Ajman]]|| align="right" | 372,922 ||align="right"| 3.9% ||align="right"| 259 ||align="right"| 100 ||align="right"| 0.3% |- | [[चित्र:Flag of Dubai.svg|border|40px]] | [[दुबई इमिरेट्स|दुबई]] | [[दुबई]]|| align="right" | 4,177,059 ||align="right"| 42.8% ||align="right"| 3,885 ||align="right"| 1,500 ||align="right"| 5.0% |- | [[चित्र:Flag of Fujairah (1952–1972).svg|border|40px]] | [[Emirate of Fujairah|Fujairah]] |[[Fujairah (city)|Fujairah]]|| align="right" | 152,000 ||align="right"| 1.6% ||align="right"| 1,165 ||align="right"| 450 ||align="right"| 1.5% |- | [[चित्र:Flag of Ras al-Khaimah.svg|border|40px]] | [[Emirate of Ras al-Khaimah|Ras al-Khaimah]] |[[Ras al-Khaimah]]|| align="right" | 416,600 ||align="right"| 4.3% ||align="right"| 2,486 ||align="right"| 950 ||align="right"| 3.2% |- | [[चित्र:Flag of Sharjah.svg|border|40px]] | [[Emirate of Sharjah|Sharjah]] | [[Sharjah (city)|Sharjah]]|| align="right" | 2,374,132 ||align="right"| 24.7% ||align="right"| 2,590 ||align="right"| 1,000 ||align="right"| 3.3% |- | [[चित्र:Flag of Umm al-Qaiwain.svg|border|40px]] | [[Emirate of Umm Al Quwain|Umm al-Quwain]] |[[Umm al-Quwain]]|| align="right" | 72,000 ||align="right"| 0.8% ||align="right"| 777 ||align="right"| 300 ||align="right"| 1% |- class="sortbottom" style="background:#ccc;" | [[चित्र:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|40px]] |'''UAE''' |Abu Dhabi ||align="right"| 9,599,353 ||align="right"| 100% ||align="right"| 77,700 ||align="right"| 30,000 ||align="right"| 100% |} ===विविध=== युएईमा सार्वजनिक स्थानमा नाच्नु गैरकानुनी हो।<ref>{{cite web|date=23 October 2012|title=Criminal Law of Dubai|url=http://www.lawyersuae.com/court-cases/criminal-law-of-dubai|publisher=lawyersuae.com}}</ref><ref>{{cite web|title=المشارق|url=http://al-shorfa.com/en_GB/articles/meii/features/2009/03/20/feature-03|work=al-shorfa.com|access-date=15 February 2015|archive-date=19 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141219073733/http://al-shorfa.com/en_GB/articles/meii/features/2009/03/20/feature-03|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141219073733/http://al-shorfa.com/en_GB/articles/meii/features/2009/03/20/feature-03 |date=19 December 2014 }}</ref><ref>[http://www.arabnews.com/node/322024 No dancing in public: Dubai]. Arab News (15 March 2009). Retrieved 26 November 2015.</ref> ==अर्थतन्त्र == [[चित्र:Burj Khalifa.jpg|thumb|upright|[[Burj Khalifa]] is the [[List of tallest buildings and structures in the world|tallest human-made structure in the world]].]] [[चित्र:Burj Khalifa.jpg|thumb|Burj Khalifa|alt=Burj Khalifa.jpg]] युएई मात्र ५० वर्षमा आदिवासी जातीय अवस्था बाट मात्र ५० वर्षमा विश्वको एक सर्वाधिक सम्पन्न राष्ट्रको रूपमा स्थापित भएको छ। केही छोटो अवधीको मन्दी, (२००८-०९ को वैश्विक वित्तीय तथा आर्थिक सङ्कट) बाहेक यो देशको इतिहासको सुरुवात देखि नै  आर्थिक वृद्धि प्रभावशाली र स्थीर रहेको छ। २००० देखि २०१८ को बीचमा, औसत कुल गृहस्थ उत्पादन (जिडिपी) बृद्धिदर ४% को नजिक थियो।<ref name=":2">{{cite web|url=https://www.empyrean-advisors.com/united-arab-emirates-country-analysis/|title=United Arab Emirates – Economic, Social, and Institutional Analysis – Empyrean Advisors|website=www.empyrean-advisors.com|access-date=27 September 2019}}</ref> २०१८ अनुसार ४१४.२ अर्ब अमेरिकी डलर नोमिनल जिडिपी र ३९२.८ अर्ब डलर वास्तविक जिडिपी<ref name=":2" /> सहित यो जिसिसीमा दोस्रो ठुलो अर्थतन्त्र ([[साउदी अरब]] पछि) हो।<ref name="Economy2013">{{cite web |url=http://www.khaleejtimes.com/kt-article-display-1.asp?section=editorschoice&xfile=/data/editorschoice/2013/December/editorschoice_December12.xml |title=UAE's economy growth momentum set to pick up |work=[[Khaleej Times]] |date=27 December 2013 |access-date=5 January 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140104225058/http://khaleejtimes.com/kt-article-display-1.asp?xfile=%2Fdata%2Feditorschoice%2F2013%2FDecember%2Feditorschoice_December12.xml&section=editorschoice |archive-date=4 January 2014 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140104225058/http://khaleejtimes.com/kt-article-display-1.asp?xfile=%2Fdata%2Feditorschoice%2F2013%2FDecember%2Feditorschoice_December12.xml&section=editorschoice |date=4 January 2014 }}</ref> १९७१ मा स्वतन्त्रता यता, युएईको अर्थतन्त्र झन्डै २३१ गुणाले वृद्धि भै २०१३ मा १.४५ ट्रिलियन दिराम पुगेको छ। गैर-तेल व्यापार १.२ ट्रिलियन दिराम, १९८१ बाट २०१२ को बीचमा २८ गुणाले, वृद्धि भएको छ।<ref name="Economy2013"/> अहिले, प्रति व्यक्ति जिडिपी औसात ८०% भन्दा माथि रहेको युएई संसारको धनी राष्ट्रमध्येउ एक हो।<ref name=":2" /> युएईमा लोभलाग्दो आर्थिक उन्नति भएसँगै, १९७५ मा ५५०,०००रहेको जनसङ्ख्या बढेर २०१८ मा १ करोड पुग्यो। यो वृद्धि खासगरी विदेशी कामदारको आगमनले भएको थियो जसले राष्ट्रिय जनसङ्ख्यालाई अल्पमतमा पारेको छ। युएईको विशेष श्रम बजार प्रणाली छ, जसमा युएईमा बसोबासको गर्ने श्रमिकको कडा भिसा प्रणाली छ। यसबाट यहाँको सुक्ष्म अर्थतन्त्रको स्थायित्व मिल्छ र आर्थिक चक्रको समय भित्रै श्रमिकको माग र आपूर्ति छिटोभन्दा छिटो मिलाउन सकिन्छ। यसबाट सरकारले देशमा बेरोजगारी दर ३% भन्दा मुनि राख्न सकेको छ। <ref name=":2" /> ===व्यापार === ===मूल्य अभिबृद्धि कर=== २०१८ जनवरी १ बाट युएई सरकारले ५% [[मूल्य अभिवृद्धि कर|मूल्य अभिबृद्धि कर]] (value added tax -भ्याट ) लागु गरेको छ।<ref>{{Cite web |title=Value Added Tax (VAT) - The Official Portal of the UAE Government |url=https://u.ae/en/information-and-services/finance-and-investment/taxation/valueaddedtaxvat#:~:text=The%20rate%20of%20VAT%20is,provide%20high-quality%20public%20services. |access-date=2022-11-28 |website=u.ae |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200323183006/https://u.ae/en/information-and-services/finance-and-investment/taxation/valueaddedtaxvat#:~:text=The%20rate%20of%20VAT%20is,provide%20high-quality%20public%20services. |date=2020-03-23 }}</ref> ===पर्यटन === [[चित्र:Dubai Marina Beach Panorama.jpg|thumb|left|[[Dubai Marina]] Beach]] [[पर्यटन]] पुरै युएई अर्थतन्त्रको बढ्दो क्षेत्र हो। दुबई मध्य पूर्वको मुख्य पर्यटकीय गन्तव्य हो।<ref name="tdb" /> मास्टरकार्ड वैश्विक गन्तव्य सहरको वार्षिक सूची अनुसार, दुबई विश्वको पाँचौ लोकप्रिय पर्यटकीय गन्तव्य हो।<ref>{{cite web|url=http://gulfbusiness.com/2014/07/dubai-ranks-fifth-among-top-global-destinations-travellers/|title=Dubai Ranks Fifth Among Top Global Destinations For Travellers|work=Gulf Business|date=10 July 2014|access-date=4 February 2016|archive-date=17 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151017061651/http://gulfbusiness.com/2014/07/dubai-ranks-fifth-among-top-global-destinations-travellers/|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151017061651/http://gulfbusiness.com/2014/07/dubai-ranks-fifth-among-top-global-destinations-travellers/ |date=17 October 2015 }}</ref> युएईको पर्यटन अर्थतन्त्रको ६६% हिस्सा दुबई, १६% अबु धाबी र १०% शारजहाले ओगटेको छ। दुबईले २०१३ मा १ करोड पर्यटक भित्राएको थियो। त्यस क्षेत्रमा युएईसँग सबैभन्दा उन्नत तथा विकसित पूर्वाधार छ।<ref>{{cite web|url=http://www.theprospectgroup.com/infrastructure-in-the-united-arab-emirates-uae-81876/|title=Infrastructure in the United Arab Emirates (UAE)|work=The Prospect Group}}</ref> १९८० को दशक यता, युएईले पूर्वाधारमा अर्बौं डलर खर्च गरेको छ। यी बिकासहरू खासगरी अबु धाबी र दुबई जस्ता ठुला इमरातहरू मा छन्। उत्तरी इमरातहरू पनि बिकासकर्तालाई आवासीय र व्यवसायिक सम्पत्तिमा छुट दिएर तीव्र लय समाइरहेका छन्।<ref>{{cite web|url=http://www.slideshare.net/arunkodiyeri/uae-yearbook-2009 |title=UAE yearbook 2009 |publisher=Slideshare.net |date=13 April 2009 }}</ref><ref name="Topic: Tourism industry of the UAE">{{cite web|title=Topic: Tourism industry of the UAE|url=https://www.statista.com/topics/4643/tourism-industry-of-the-uae/|access-date=31 July 2021|website=Statista|language=en}}</ref> २०१९ मा भित्रिने पर्यटनको खर्च बाहिरिनेको ११८.६ प्रतिशत हिस्सा थियो।<ref name="Topic: Tourism industry of the UAE"/> २०२० जनवरी ६ देखि, संयुक्त अरब इमिरेट्सको पर्यटक भिसा मान्य हुन्छ।<ref>{{cite web|url=https://www.businessliveme.com/uae/uae-offers-5-year-tourist-visa-as-neighbors-vie-for-visitors/|title=UAE Offers 5-Year Tourist Visa as Neighbors Vie for Visitors|access-date=7 January 2020|website=Business Live Middle East|date=7 January 2020}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200809123314/https://www.businessliveme.com/uae/uae-offers-5-year-tourist-visa-as-neighbors-vie-for-visitors/ |date=9 August 2020 }}</ref> २०२८ सम्ममा पर्यटन उद्योगको युएईको जिडिपीमा २८०.६ अर्ब दिराम योगदान रहने अनुमान गरिएको छ। <ref name="Topic: Tourism industry of the UAE"/> ====हवाई ==== {{Multiple image | align = right | direction = horizontal | width = | image1 = Emirates Airbus A380 (A6-EDS) departs London Heathrow 11April2015.jpg | width1 = 190 | alt1 = | caption1 = इमिरेट्स, दुबईमा रहेको विश्वको एक सबैभन्दा ठुलो वायुसेवा कम्पनी हो। | image2 = Etihad Airways - Airbus A380-861.jpg | width2 = 210 | alt2 = | caption2 = [[इतिहाद वायुसेवा]], संयुक्त अरब इमिरेट्सको दोश्रो ठुलो एयरलायन्स हो। यसको मुख्य कार्यालय अबु धाबीको खलिफा शहरमा आबु धाबी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको नजिक रहेको छ। }} [[दुबई अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल]] २०१४ मा [[लन्डन|लण्डन]]को [[हिथ्रो विमानस्थल]]लाई उछिनेर विश्वको सबैभन्दा व्यस्त बिमानस्थल बन्यो।<ref>{{Cite news|url = https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/transport/11372616/Dubai-overtakes-Heathrow-to-become-worlds-busiest-airport.html|title = Dubai Overtakes Heathrow To Become World's Busiest|last = Anderson|first = Elizabeth|date = 27 January 2015|work = The Telegraph|access-date = 12 February 2015}}</ref> ====सवारी अनुमति ==== व्यक्तिगत ग्राहकहरू, नागरिकहरू र निवासीहरू, जो कानूनी उमेर भन्दा माथि छन् र चिकित्सा रूपमा फिट छन्, ड्राइभिङ सिकाउने अनुमति प्राप्त गर्न र नयाँ ड्राइभिङ इजाजतपत्रको लागि आवेदन दिन योग्य छन्। ड्राइभिङ इजाजतपत्र प्राप्त गर्नको लागि न्युनतम उमेर आवश्यकता सवारी साधनमा निर्भर गर्दछ। निम्नानुसार न्युनतम उमेर आवश्यकता छ:<ref>{{cite web|title=Getting a driving licence – The Official Portal of the UAE Government|url=https://u.ae/en/information-and-services/transportation/get-a-driving-licence|access-date=3 August 2021|website=u.ae|language=en}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200929180023/https://u.ae/en/information-and-services/transportation/get-a-driving-licence |date=29 September 2020 }}</ref> * मोटरसाइकल र सवारी साधनहरूको लागि १७ वर्ष *कार र हल्का गाडीहरूको लागि १८ वर्ष *भारी सवारी र ट्रयाक्टरहरूको लागि २० वर्ष *बसहरूको लागि २१ वर्ष। ===दुरसञ्चार=== युएईमा दुई दुरसञ्चार सेवा प्रदायक, [[इतिसालात|एतिसलात]] र इमिरेट्स इन्टिग्रेटेड टेलिकम्युनिकेसन कम्पनी ( "डु"), सञ्चालनमा छन्। २००७ फेब्रुअरीमा डु आउनु भन्दा अगाडिसम्म एतिसलातको [[एकाधिकार]] चलेको थियो।<ref name=etisalatmon>{{cite web|url=http://opennet.net/sites/opennet.net/files/united_arab_emirates.pdf |title=United Arab Emirates |work=OpenNet Interactive }}</ref> २००७ मा ९.०४ लाख रहेको ईन्टरनेट प्रयोगकर्ता संङ्ख्या २०१२ मा २६.६ लाख पुगेको अनुमान गरिएको थियो।<ref>{{cite web |url=http://emiratesseo.com/uae-telecom-market-grows-competition/ |title=UAE telecom market grows with competition &#124; Mobile telecomms report |publisher=Ameinfo.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141214221608/http://emiratesseo.com/uae-telecom-market-grows-competition/ |archive-date=14 December 2014 }}</ref> नियामक निकाय, टेलिकम्युनिकेसन रेगुलेटरी अथोरिटी,ले धार्मिक, राजनैतिक तथा यौन सामग्री फिल्टर गर्ने आदेश दिएको छ। <ref>{{cite web|url=http://www.thenational.ae/news/uae-news/uae-reports-high-website-censorship |title=UAE reports high website censorship|work=The National Newspaper |date=12 June 2009 }}</ref> [[हुवावे]]को साझेदारीमा २०१९ मा देश भर 5G wireless सेवा स्थापित गरिएको थियो।<ref>{{cite news|url=https://www.khaleejtimes.com/technology/uae-ready-for-fast-lane-with-5g---|title=UAE ready for fast lane with 5G in 2019|author=Khaleej Times|date=17 February 2019}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190330041759/https://www.khaleejtimes.com/technology/uae-ready-for-fast-lane-with-5g--- |date=30 March 2019 }}</ref> ===ठुला सहर=== {{Largest cities | country = संयुक्त अरब इमिरेट्स | stat_ref = 2021 Calculation | list_by_pop = List of cities in the United Arab Emirates | div_name = इमिरेट | city_1 = दुबई | div_1 = दुबई अमिरात{{!}}दुबई | pop_1 = 3,386,941 | img_1 = Dubai skyline 2015 (crop).jpg | city_2 = अबु धाबी | div_2 = अबु धाबी अमिरात{{!}}अबु धाबी | pop_2 = 1,807,000 | img_2 = | city_3 = Sharjah | div_3 = Sharjah (emirate){{!}}Sharjah | pop_3 = 1,274,749 | img_3 = Sharjah city skyline.jpg | city_4 = अल ऐन | div_4 = अबु धाबी अमिरात{{!}}अबु धाबी | pop_4 = 846,747 | img_4 = Green Mubazzarah.JPG | city_5 = Ajman | div_5 = अजमान इमिरेट्स{{!}} अजमान| pop_5 = 490,035 | img_5 = Ajman Nov. 2010 -24.jpg | city_6 = Ras Al Khaimah | div_6 = Ras al Khaimah | pop_6 = 115,949 | city_7 = Fujairah | div_7 = Emirate of Fujairah{{!}}Fujairah| pop_7 = 97,226 | city_8 = Umm Al Quwain | div_8 = Emirate of Umm Al Quwain{{!}}Umm Al Quwain | pop_8 = 61,700 | city_9 = Dibba Al-Fujairah | div_9 = Emirate of Fujairah{{!}}Fujairah | pop_9 = 41,017 | city_10 = Khor Fakkan | div_10 = Sharjah (emirate){{!}}Sharjah | pop_10 = 39,151 }} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{Commonscat-inline|United Arab Emirates|संयुक्त अरब इमिरेट्स}} {{एसिया}} [[श्रेणी:देशहरू]] [[श्रेणी:अरबी भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू]] gomrx5hilymmzyh5tmipgd3s679bspc 0 15263 1356831 1334911 2026-05-27T04:07:11Z ~2026-31628-92 78925 /* फाइदा */ 1356831 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image=Nardostachys grandiflora.jpg |status=CR |status_system=IUCN3.1 |status_ref={{r|iucn}} |status2=CITES_A2 |status2_system=CITES |status2_ref=<ref>{{cite web|url=https://cites.org/eng/app/appendices.php|title=CITES Appendices I, II and III|date=7 February 2025|access-date=7 December 2025|website=CITES: Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora}}</ref> |genus=Nardostachys |parent_authority = [[Augustin Pyramus de Candolle|DC.]] (1830) |species=jatamansi |authority=([[David Don|D.Don]]) [[Augustin Pyramus de Candolle|DC.]] (1830) |display_parents = 3 |synonyms= * ''Fedia grandiflora'' <small>Wall. (1829), nom. nud.</small> * ''Fedia jatamansi'' <small>Wall. ex DC. (1830), not validly publ.</small> * ''Nardostachys chinensis'' <small>Batalin (1894)</small> * ''Nardostachys gracilis'' {{small|Kitam. (1954)}} * ''Nardostachys grandiflora'' <small>DC. (1830)</small> * ''Nardostachys jatamansi'' {{small|C.B.Clarke (1881), nom. illeg.}} * ''Patrinia jatamansi'' <small>D.Don (1825)</small> * ''Valeriana jatamansi'' <small>D.Don (1821), nom. illeg.</small> * ''Valeriana jatamansi'' <small>(D.Don) Wall. (1829), nom. illeg.</small> |synonyms_ref=<ref name=powo>{{Citation |title=''Nardostachys jatamansi'' (D.Don) DC.|website=[[Plants of the World Online]]|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:859418-1|accessdate=29 April 2024}}</ref> }} '''जटामसी''' ([[द्विपदीय नामकरण पद्धति|वैज्ञानिक नाम]]: '''Nardostachys jatamansi''')<ref name=iucn>{{Cite iucn|author=Chauhan, H.K.|year=2021|title=''Nardostachys jatamansi''|article-number=e.T50126627A88304158|doi=10.2305/IUCN.UK.2021-3.RLTS.T50126627A88304158.en|access-date=7 December 2025}}</ref> [[क्याप्रिफोलियासे]] परिवार अन्तर्गत [[फूल फुल्ने वनस्पति]] हो। [[हिमाली प्रदेश (नेपाल)|हिमाली क्षेत्र]]मा पाइने यो विरुवाको पातहरू लाम्चा तथा बीचमा सेता धर्सा हुन्छ भने यसको फूलको रङ [[निलो]] र बोटको फेदमा खैरो झुसे भुत्ला हुन्छ। यो बाह्रै महिना पाइने र धेरै वर्षसम्म बाँच्ने वनस्पति हो।<ref>{{Cite web |title=औषधीय गुणले युक्त जटामसी |url=https://www.onlinekhabar.com/2020/02/836175/%e0%a4%94%e0%a4%b7%e0%a4%a7%e0%a5%80%e0%a4%af-%e0%a4%97%e0%a5%81%e0%a4%a3%e0%a4%b2%e0%a5%87-%e0%a4%af%e0%a5%81%e0%a4%95%e0%a5%8d%e0%a4%a4-%e0%a4%9c%e0%a4%9f%e0%a4%be%e0%a4%ae%e0%a4%b8%e0%a5%80 |access-date=2026-01-01 |website=Online Khabar |language=en-US}}</ref> जटामसी ६० से.मि.सम्म अग्लो पाइन्छ। यसको गानु वा फेद जमिन बाहिरबाट जमिन भित्रसम्म धसिएको हुन्छ। जमिन भित्रको मूल काण्ड वा जरालाई राता वा खैरा जटाजस्ता झुस (मसिना जरा) ले ढाकेको हुन्छ, यसैले यसलाई जटामसी नाम दिइएको हो। जमिन माथिको काण्डबाट पात पलाउने र फूल फुल्ने गर्दछ। यसको अन्डाकार, लाम्चा पात ६ से.मि. सम्म लामा हुन्छन्। फूलहरू गुलावी, प्याजी वा सेतो रङ्गका फुल्ने गर्दछन्। माथितिर फुकेको र तलतिर साँघुरिएको जमिन मुनिको काण्ड (राइजोम) राता र खैरा रौँँ जस्ता बाक्ला भुत्लाहरूले ढाकिएका हुन्छन्। यसै कारणले यसलाई स्थानीय भाषामा भुत्ले पनि भन्ने गरिन्छ। काण्डहरूको भित्री रङ्ग सेतो सेतो खालको हुन्छ। यसको मूल जरो पहेँलो, २० देखि ३० से.मि. सम्म लामो र २ देखि ७ र कहिलेकाहीँ त १२ वटासम्मका काण्डहरूसँग जेलिएको हुन्छ। जमिनको सतह नजिकको काण्ड वरिपरिवाट पलाएका पातहरू लामा भालाकार वा चम्चाकारका तथा फूल फुल्ने काण्डवाट पलाई आएका पातहरू अन्डाकार र लामा हुन्छन्। ==खेती== जरा सहितको काण्डका टुक्राहरूबाट जटामसीका विरुवाहरू उमारिन्छ। बीउबाट पनि यसको बोटहरू उमार्न सकिन्छ। यसरी उमारिएका विरुवाहरूलाई मल जल गरी तयार गरिएको बारीमा वा खेतमा सारिन्छ। एक ड्याङ्गमा सारिएका विरुवा आपसमा ३० से. मी. दुरीमा राखिन्छन् र एक ड्याङ्गबाट अर्को ड्याङ्ग ६० से. मी.को फरकमा हुनु पर्दछ। हरेक दुई महिनाको अन्तरमा गोड्नु पर्दछ। जटामसी नेपालको पूर्व, मध्य तथा [[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूर पश्चिम]] क्षेत्रको ३,०००–४,५०० मिटर उचाइमा र खासगरी उच्च हिमाली भेगमा पर्ने [[ताप्लेजुङ जिल्ला|ताप्लेजुङ]], [[सङ्खुवासभा जिल्ला|सङ्खुवासभा]], [[सोलुखुम्बु जिल्ला|सोलुखुम्बु]], ([[खुम्जुङ]], [[दुधकुण्ड]], स्याङबोचे), [[गोरखा जिल्ला|गोरखा]] (खरीबिरे, प्रोक, गम्दा, सिर्दिवास), [[लमजुङ जिल्ला|लमजुङ]] (बाहुन डाँडा, चौधखोला, डुलिबेसि), [[कास्की जिल्ला|कास्की]] (गोरुजुरे, माछापुच्छ्रे, हिमालफेंदी) [[पर्वत जिल्ला|पर्वत]] (धानढुङ्गा, जलजल, नागी), [[बागलुङ जिल्ला|बागलुङ]] (तारा खोला मैकोट), [[गुल्मी जिल्ला|गुल्मी]] (झुले, खुँजो), [[मुस्ताङ जिल्ला|मुस्ताङ]], [[म्याग्दी जिल्ला|म्याग्दी]], [[रोल्पा जिल्ला|रोल्पा]], [[दैलेख जिल्ला|दैलेख]], [[जुम्ला जिल्ला|जुम्ला]], [[जाजरकोट जिल्ला|जाजरकोट]] जिल्लाहरूमा यसको व्यावसायिक खेती गरिन्छ। नेपालबाट निकासी हुने ६० प्रतिशतभन्दा बढी जटामसी कर्णाली क्षेत्रबाट निकासी हुन्छ। जटामसी [[भारत]]को [[पन्जाब (भारत)|पन्जाब]]देखि [[सिक्किम]]सम्म, [[भुटान]] र [[चीन]]को दक्षिण पश्चिम भागमा पनि भेटिन्छ। हिमाली [[धुपी]], [[गुराँस]], पाटन क्षेत्र तथा ढुङ्गाका खोँचहरू भएको उत्तरी मोहडामा यो प्रशस्त फैलने गर्दछ। जटामसीको बिरुवा भएका तल्लो भेगमा [[भोजपत्र]], [[सुनपाती]], हिमाली धुपी हुन्छन् भने माथिल्लो क्षेत्रमा [[पदमचाल]], [[पाँचऔँले]] आदि उम्रिएको भेटिन्छ। == सङ्कलन र संरक्षण== हिँउ हटेपछि [[साउन]]देखि [[कात्तिक]]सम्ममा जमिन विस्तारै खनी विरुवा पल्हाउने केही भाग त्यही छोडी काण्ड मात्र सङ्कलन गरिन्छ। यसले विरुवा मासिने डर रहदैन र प्रत्येक दुई वर्षमा यसको काण्ड प्राप्त गर्न सकिन्छ। सङ्कलन गरिएका जरा र काण्डहरूबाट माटो राम्ररी झारेर वा बगेको पानीमा पखाली सकेपछि यसमा रहेका गुण, तत्त्व संरक्षण गरी राख्न हावामा राम्ररी सुकाउनु पर्दछ। त्यसपछि यसलाई बोराहरूमा बाँधेर सुख्खा ठाउँमा राखिन्छ। == उपयोग == अवैध व्यापारमा प्रयोग हुने यसको जरा (राइजोम) र काण्ड सुगन्धित तेल निकाल्न र औषधीका लागि उपयोग गरिन्छ। बास्नादार, सुगन्धित लगभग ६ देखि ९ से.मि. लामा आलो वा सुकेको काण्ड तथा जराहरू बजारमा बेच्न योग्य मानिन्छन्। यो तेल धूप र [[अत्तर]] निर्माणमा व्यापक मात्रामा प्रयोग गरिन्छ। यसको काण्डको सारतत्व कलेजोको रोग, छारे रोग आदिको उपचारमा प्रयोग हुन्छ। == प्रकार == * नक्कली जटामसी : लगभग एक मिटर अग्लो, एउटै भेट्नुमा ससाना तीनवटा पात हुने, डल्लो मालाकार सेतो फूल फुल्ने र ओखतीमूलोमा प्रयोग हुने एक जातको वनस्पति। * पिशाचिका : जटामसीको एक भेद। * सानु जटामसी : गुलाबका जस्ता पात र हरिया रङका हाँगा हुने, फेदमा भुत्ला भएका, लामालामा दुईटा मूलाजस्ता जरा हुने, हिमालयमा पाइने सुगन्धी बुटी, एक जातको जटामसी। आयुर्वेदका ग्रन्थमा जटामसी, जटामसी विशेष र सानो जटामसी गरी तीन थरी जटामसीको चर्चा गरिएको पाइन्छ। == पर्यायवाची नामहरू == # जटामसी : अनलद, केशनी, क्रव्याद, क्रव्यादी, चक्रवर्तिनी, जटा, जटामांसी, जटाला, जटावती, जटिला, जननी, तपस्विनी, तामसी, नलदा, पिशिता, पेशी, भूतकेशी, भूतजटा, माता, मांसिनी, मांसी, मिशी, मिसी, मृगभक्षा, मेषी, लोमशा, शिखा र हिंस्रा। # सानो जटामसी : अभ्रमांसी, आकाशमांसी, कृष्णा, खसम्भवा, गन्धमांसी, गौरी, निरालम्बा, पर्वत। == फाइदा == * जटामसीले दिमागको ग्रहण गर्ने क्षमता (मेधा) र शरीरको कान्ति बढाउँदछ। यसका प्रकार * यसले बल र आनन्द दिन्छ। * जटामसीले शीतल गर्दछ। * यसले रक्तविकार, विषविकार, वातविकार, कफविकार र पित्तविकार नाश गर्दछ। * जटामसीले भूतबाधा, ज्वर, डाह, घाँटीका रोग, रक्तपित्त, वीसर्प र कुष्ठरोग नाश गर्दछ। * यो सुगन्धी र शीतवीर्यको हुन्छ। * यसले सुजन, घाउखटिरा, नसाजन्य रोग र माकुरो आदिको विषले जरो आई शरीर सुन्निने रोग नाश गर्दछ। * यो अन्य धेरै थरी ओखतीमा मिसाएर प्रयोग हुन्छ। == जटामसी–गण == जटामसी, नखी नामक सुगन्धित द्रव्य, तेजपात, ल्वाङ, तगर, शिलाजित र गन्धकलाई जटामसी–गणका द्रव्य भनिन्छ। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{जडीबुटीहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/559931/spikenard] *[http://www.himalayahealthcare.com/aboutayurveda/cahn.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101126011624/http://himalayahealthcare.com/aboutayurveda/cahn.htm |date=2010-11-26 }} *[http://www.ayurnepal.com/ne/nardostachys-jatamansi.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707202243/http://www.ayurnepal.com/ne/nardostachys-jatamansi.html |date=2011-07-07 }} जटामसी {{Commonscat|Nardostachys jatamansi}} [[श्रेणी:जडीबुटी]] [[श्रेणी:औषधि]] [[श्रेणी:नेपालमा पाइने वनस्पतिहरू]] [[श्रेणी:पोथ्रा]] r5xqvitgsokxe47kqe8e1zq8mzyqjsm 0 33974 1356783 1354424 2026-05-26T13:40:37Z Bishaldev100 28807 /* हेबर प्रक्रिया */ 1356783 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Ammonia-3D-vdW.png|thumb|तिक्ताति (NH_३)का अणुमा परमाणुहरूको स्थितिलाई दर्शाता त्रि-आयोमी मडल, निला रंगबाट [[नाइट्रोजन|भूयाति]] तथा सेतोबाट [[हाइड्रोजन|उदजन]]का [[परमाणु]]लाई देखाइएको छ।]] '''तिक्ताति''' (अमोनिया) एक तीक्ष्ण गंधवाला रंगहीन ग्याँस हो। यो हावाभन्दा हल्का हुन्छ तथा यसको वाष्प घनत्व ८.५ हुन्छ। यो [[पानी]]मा अति घुलनशील हुन्छ। तिक्तातिको तरल घोललाई लिएर तिक्ताति बन्दछ यो [[क्षार|क्षारीय]] प्रकृतिको हुन्छ। [[जोसेफ प्रिस्टले]]ले सर्वप्रथम अमोनियम क्लोराइडलाई चूनाकासाथ तताएर गरेर तिक्ताति ग्याँसलाई तयार गरे। बर्थेलाटले यसको रासायनिक संरचनाको अध्ययन गरे तथा यसलाई बनाउनका लागि आवश्यक तत्त्वहरूको पत्ता लगाए। [[प्रयोगशाला]]मा अमोनियम क्तलोराइड तथा सुख्खा चूनाको मिश्रणलाई तताएर तिक्ताति ग्याँस तयार गरिन्छ। ==विधि== प्रयोगशालामा अमोनियम क्लोराइड र क्याल्सियम हाइड्रोअक्साइडको मिश्रणलाई हाड ग्लास टेस्टट्यूबमा राखेर तताई अमोनिया ग्यास बनाइन्छ। रासायनिक समीकरण <math> {2NH_4Cl + Ca(OH)_2 ------- CaCl_2 + 2H_2O + 2NH_3}</math> == उत्पादन == अमोनिया सर्वाधिक उत्पादन गरिने रसायन मध्ए एक हो । === हेबर प्रक्रिया === {{मुख्य|हाबर प्रक्रिया}} '''हेबर प्रक्रिया''',<ref>{{Cite book|title=Habers process chemistry|publisher=Arihant publications|year=2018|isbn=978-93-131-6303-9|location=India|page=264}}</ref> (हेबर -बोस्क प्रक्रिया), अमोनिया उत्पादनको लागि मुख्य औद्योगिक प्रक्रिया हो।.<ref>{{Cite book|last=Appl|first=M.|title=A Century of Chemical Engineering|publisher=Plenum Press|year=1982|isbn=978-0-306-40895-3|location=New York|pages=29–54|chapter=The Haber–Bosch Process and the Development of Chemical Engineering}}</ref><ref name="Appl">{{Ullmann|first=Max|last=Appl|title=Ammonia|doi=10.1002/14356007.a02_143.pub2|year=2006}}</ref> यसले [[उत्प्रेरण|उत्प्रेरक]]को रूपमा सूक्ष्म फलाम धातु प्रयोग गरेर हाइड्रोजन (H₂)लाई वायुमण्डलीय नाइट्रोजन(N₂)सँग प्रतिक्रिया गरेर लाई अमोनिया (NH₃) मा रूपान्तरण गर्दछ: <math chem="">\ce{N2 + 3H2 <=> 2NH3} \qquad {\Delta H^\circ_\mathrm{298~K} = -92.28~\text{kJ per mole of }\ce{N2}}</math> == उपयोग == यूरिया, तिक्तातु गन्धीय (अमोनियम सल्फेट), तिक्तातु भास्वीय (अमोनियम फास्फेट), तिक्तातु भूयीय (अमोनियम नाइट्रेट) आदि रासायनिक खादहरूको बनाउनमा तिक्तातिको उपयोग गरिन्छ। ठूलो मात्रामा भूयिकाम्ल (नाइट्रिक एसिड) तथा क्षारातु प्रांगारीय(सोडियम कार्बोनेट)का निर्माणमा यसको उपयोग गरिन्छ। [[हिम|बरफ]] बनानका कारखानमा शीतलीकारकका रूपमा तिक्तातिको उपयोग गरिन्छ। प्रयोगशालामा प्रतिकारकका रूपमा यसको उपयोग गरिन्छ। लिएर तिक्तातिको उपयोग कपडहरूबाट तेल ग्रीज आदिका दागलाई छुडाने को लागि गरिन्छ। क्षारातु प्रांगारीय (अमोनियम कार्बोनेट) बनाउनमा यसको उपयोग गरिन्छ। आफ्नो अत्यधिक उपयोगका कारण सारा दुनियामा यसको व्यापक मात्रामा उत्पादन हुन्छ। [[सन् २००४|२००४]]मा सारा विश्वमा यसको आनुमानिक उत्पादन १० करोड ९० लाख टन भएको थियो।<ref name="usgs">[http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/nitrogen/nitromcs05.pdf United States Geological Survey publication] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216224524/http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/nitrogen/nitromcs05.pdf |date=2008-12-16 }}</ref> [[सन् २००६|२००६]]मा यसको उत्पादन लगभग १४ करोड ६५ लाख टन भयो छ। <ref name=Ullmann>Max Appl "Ammonia" in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, 2006, Wiley-VCH, Weinheim. {{DOI|10.1002/14356007.a02_143.pub2}} Article Online Posting Date: December 15, 2006</ref> तिक्ताति उत्पादनमा [[भारत]]को स्थान [[जनवादी गणराज्य चीन|चीन]] पछि द्वितीय छ। यो दुइटै देश विश्व उत्पादनको क्रमशः २८.४% तथा ८.६% उत्पादित गर्दछन्। [[रुस|रूस]] ८.४% तथा [[संयुक्त राज्य अमेरिका]] ८.२%का उत्पादन सहित तेश्रो र चौथो स्थानमा छन्।<ref name="usgs"/> कुल उत्पादनका ८०%को उपयोग उर्वरक बनानको लागि हुन्छ।<ref name="usgs"/> [[नाइट्रीकरण|भूयीकरण]] (नाइट्रीकरण)को प्रक्रिया द्वारा केही सजीवहरूमा वायुमंडलीय भूयातिबाट ([[नाइट्रोजन]]बाट) तिक्तातिको निर्माण हुन्छ। कुनै उद्योग या तिक्ताति टैंकबाट तिक्तातिको रिसाव भएर यदि अचानक तिक्ताति वातावरणमा फैलिन्छ त आँखा तथा अनुहार एकदम अधिक पानीले धुनु पर्दछ। तिक्ताति जलमा अति घुलनशील छ यसैले अनुहारलाई पानीले धुनाले यो घोलेर अलग हुन जान्छ। == सन्दर्भ == {{reflist}} {{pp-semi-template|small=yes}} {{Commonscat|Ammonia}} [[श्रेणी:रसायन शास्त्र]] [[श्रेणी:नाइट्रोजन]] j5l2y74zobcdpdfks0pwpvbeopos3yx 1356784 1356783 2026-05-26T13:42:29Z Bishaldev100 28807 /* हेबर प्रक्रिया */ 1356784 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Ammonia-3D-vdW.png|thumb|तिक्ताति (NH_३)का अणुमा परमाणुहरूको स्थितिलाई दर्शाता त्रि-आयोमी मडल, निला रंगबाट [[नाइट्रोजन|भूयाति]] तथा सेतोबाट [[हाइड्रोजन|उदजन]]का [[परमाणु]]लाई देखाइएको छ।]] '''तिक्ताति''' (अमोनिया) एक तीक्ष्ण गंधवाला रंगहीन ग्याँस हो। यो हावाभन्दा हल्का हुन्छ तथा यसको वाष्प घनत्व ८.५ हुन्छ। यो [[पानी]]मा अति घुलनशील हुन्छ। तिक्तातिको तरल घोललाई लिएर तिक्ताति बन्दछ यो [[क्षार|क्षारीय]] प्रकृतिको हुन्छ। [[जोसेफ प्रिस्टले]]ले सर्वप्रथम अमोनियम क्लोराइडलाई चूनाकासाथ तताएर गरेर तिक्ताति ग्याँसलाई तयार गरे। बर्थेलाटले यसको रासायनिक संरचनाको अध्ययन गरे तथा यसलाई बनाउनका लागि आवश्यक तत्त्वहरूको पत्ता लगाए। [[प्रयोगशाला]]मा अमोनियम क्तलोराइड तथा सुख्खा चूनाको मिश्रणलाई तताएर तिक्ताति ग्याँस तयार गरिन्छ। ==विधि== प्रयोगशालामा अमोनियम क्लोराइड र क्याल्सियम हाइड्रोअक्साइडको मिश्रणलाई हाड ग्लास टेस्टट्यूबमा राखेर तताई अमोनिया ग्यास बनाइन्छ। रासायनिक समीकरण <math> {2NH_4Cl + Ca(OH)_2 ------- CaCl_2 + 2H_2O + 2NH_3}</math> == उत्पादन == अमोनिया सर्वाधिक उत्पादन गरिने रसायन मध्ए एक हो । === हेबर प्रक्रिया === {{मुख्य|हाबर प्रक्रिया}} '''हेबर प्रक्रिया''',<ref>{{Cite book|title=Habers process chemistry|publisher=Arihant publications|year=2018|isbn=978-93-131-6303-9|location=India|page=264}}</ref> (हेबर -बोस्क प्रक्रिया), अमोनिया उत्पादनको लागि मुख्य औद्योगिक प्रक्रिया हो।<ref>{{Cite book|last=Appl|first=M.|title=A Century of Chemical Engineering|publisher=Plenum Press|year=1982|isbn=978-0-306-40895-3|location=New York|pages=29–54|chapter=The Haber–Bosch Process and the Development of Chemical Engineering}}</ref><ref name="Appl">{{Ullmann|first=Max|last=Appl|title=Ammonia|doi=10.1002/14356007.a02_143.pub2|year=2006}}</ref> यसले [[उत्प्रेरण|उत्प्रेरक]]को रूपमा सूक्ष्म फलाम धातु प्रयोग गरेर हाइड्रोजन (H₂)लाई वायुमण्डलीय नाइट्रोजन(N₂)सँग प्रतिक्रिया गरेर लाई अमोनिया (NH₃) मा रूपान्तरण गर्दछ: <math chem="">\ce{N2 + 3H2 <=> 2NH3} \qquad {\Delta H^\circ_\mathrm{298~K} = -92.28~\text{kJ per mole of }\ce{N2}}</math> == उपयोग == यूरिया, तिक्तातु गन्धीय (अमोनियम सल्फेट), तिक्तातु भास्वीय (अमोनियम फास्फेट), तिक्तातु भूयीय (अमोनियम नाइट्रेट) आदि रासायनिक खादहरूको बनाउनमा तिक्तातिको उपयोग गरिन्छ। ठूलो मात्रामा भूयिकाम्ल (नाइट्रिक एसिड) तथा क्षारातु प्रांगारीय(सोडियम कार्बोनेट)का निर्माणमा यसको उपयोग गरिन्छ। [[हिम|बरफ]] बनानका कारखानमा शीतलीकारकका रूपमा तिक्तातिको उपयोग गरिन्छ। प्रयोगशालामा प्रतिकारकका रूपमा यसको उपयोग गरिन्छ। लिएर तिक्तातिको उपयोग कपडहरूबाट तेल ग्रीज आदिका दागलाई छुडाने को लागि गरिन्छ। क्षारातु प्रांगारीय (अमोनियम कार्बोनेट) बनाउनमा यसको उपयोग गरिन्छ। आफ्नो अत्यधिक उपयोगका कारण सारा दुनियामा यसको व्यापक मात्रामा उत्पादन हुन्छ। [[सन् २००४|२००४]]मा सारा विश्वमा यसको आनुमानिक उत्पादन १० करोड ९० लाख टन भएको थियो।<ref name="usgs">[http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/nitrogen/nitromcs05.pdf United States Geological Survey publication] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216224524/http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/nitrogen/nitromcs05.pdf |date=2008-12-16 }}</ref> [[सन् २००६|२००६]]मा यसको उत्पादन लगभग १४ करोड ६५ लाख टन भयो छ। <ref name=Ullmann>Max Appl "Ammonia" in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, 2006, Wiley-VCH, Weinheim. {{DOI|10.1002/14356007.a02_143.pub2}} Article Online Posting Date: December 15, 2006</ref> तिक्ताति उत्पादनमा [[भारत]]को स्थान [[जनवादी गणराज्य चीन|चीन]] पछि द्वितीय छ। यो दुइटै देश विश्व उत्पादनको क्रमशः २८.४% तथा ८.६% उत्पादित गर्दछन्। [[रुस|रूस]] ८.४% तथा [[संयुक्त राज्य अमेरिका]] ८.२%का उत्पादन सहित तेश्रो र चौथो स्थानमा छन्।<ref name="usgs"/> कुल उत्पादनका ८०%को उपयोग उर्वरक बनानको लागि हुन्छ।<ref name="usgs"/> [[नाइट्रीकरण|भूयीकरण]] (नाइट्रीकरण)को प्रक्रिया द्वारा केही सजीवहरूमा वायुमंडलीय भूयातिबाट ([[नाइट्रोजन]]बाट) तिक्तातिको निर्माण हुन्छ। कुनै उद्योग या तिक्ताति टैंकबाट तिक्तातिको रिसाव भएर यदि अचानक तिक्ताति वातावरणमा फैलिन्छ त आँखा तथा अनुहार एकदम अधिक पानीले धुनु पर्दछ। तिक्ताति जलमा अति घुलनशील छ यसैले अनुहारलाई पानीले धुनाले यो घोलेर अलग हुन जान्छ। == सन्दर्भ == {{reflist}} {{pp-semi-template|small=yes}} {{Commonscat|Ammonia}} [[श्रेणी:रसायन शास्त्र]] [[श्रेणी:नाइट्रोजन]] exkii2xj9i2mh75ldo8ncybx38bz6a7 1356785 1356784 2026-05-26T13:42:47Z Bishaldev100 28807 /* उत्पादन */ 1356785 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Ammonia-3D-vdW.png|thumb|तिक्ताति (NH_३)का अणुमा परमाणुहरूको स्थितिलाई दर्शाता त्रि-आयोमी मडल, निला रंगबाट [[नाइट्रोजन|भूयाति]] तथा सेतोबाट [[हाइड्रोजन|उदजन]]का [[परमाणु]]लाई देखाइएको छ।]] '''तिक्ताति''' (अमोनिया) एक तीक्ष्ण गंधवाला रंगहीन ग्याँस हो। यो हावाभन्दा हल्का हुन्छ तथा यसको वाष्प घनत्व ८.५ हुन्छ। यो [[पानी]]मा अति घुलनशील हुन्छ। तिक्तातिको तरल घोललाई लिएर तिक्ताति बन्दछ यो [[क्षार|क्षारीय]] प्रकृतिको हुन्छ। [[जोसेफ प्रिस्टले]]ले सर्वप्रथम अमोनियम क्लोराइडलाई चूनाकासाथ तताएर गरेर तिक्ताति ग्याँसलाई तयार गरे। बर्थेलाटले यसको रासायनिक संरचनाको अध्ययन गरे तथा यसलाई बनाउनका लागि आवश्यक तत्त्वहरूको पत्ता लगाए। [[प्रयोगशाला]]मा अमोनियम क्तलोराइड तथा सुख्खा चूनाको मिश्रणलाई तताएर तिक्ताति ग्याँस तयार गरिन्छ। ==विधि== प्रयोगशालामा अमोनियम क्लोराइड र क्याल्सियम हाइड्रोअक्साइडको मिश्रणलाई हाड ग्लास टेस्टट्यूबमा राखेर तताई अमोनिया ग्यास बनाइन्छ। रासायनिक समीकरण <math> {2NH_4Cl + Ca(OH)_2 ------- CaCl_2 + 2H_2O + 2NH_3}</math> == उत्पादन == अमोनिया सर्वाधिक उत्पादन गरिने रसायन मध्ये एक हो । === हेबर प्रक्रिया === {{मुख्य|हाबर प्रक्रिया}} '''हेबर प्रक्रिया''',<ref>{{Cite book|title=Habers process chemistry|publisher=Arihant publications|year=2018|isbn=978-93-131-6303-9|location=India|page=264}}</ref> (हेबर -बोस्क प्रक्रिया), अमोनिया उत्पादनको लागि मुख्य औद्योगिक प्रक्रिया हो।<ref>{{Cite book|last=Appl|first=M.|title=A Century of Chemical Engineering|publisher=Plenum Press|year=1982|isbn=978-0-306-40895-3|location=New York|pages=29–54|chapter=The Haber–Bosch Process and the Development of Chemical Engineering}}</ref><ref name="Appl">{{Ullmann|first=Max|last=Appl|title=Ammonia|doi=10.1002/14356007.a02_143.pub2|year=2006}}</ref> यसले [[उत्प्रेरण|उत्प्रेरक]]को रूपमा सूक्ष्म फलाम धातु प्रयोग गरेर हाइड्रोजन (H₂)लाई वायुमण्डलीय नाइट्रोजन(N₂)सँग प्रतिक्रिया गरेर लाई अमोनिया (NH₃) मा रूपान्तरण गर्दछ: <math chem="">\ce{N2 + 3H2 <=> 2NH3} \qquad {\Delta H^\circ_\mathrm{298~K} = -92.28~\text{kJ per mole of }\ce{N2}}</math> == उपयोग == यूरिया, तिक्तातु गन्धीय (अमोनियम सल्फेट), तिक्तातु भास्वीय (अमोनियम फास्फेट), तिक्तातु भूयीय (अमोनियम नाइट्रेट) आदि रासायनिक खादहरूको बनाउनमा तिक्तातिको उपयोग गरिन्छ। ठूलो मात्रामा भूयिकाम्ल (नाइट्रिक एसिड) तथा क्षारातु प्रांगारीय(सोडियम कार्बोनेट)का निर्माणमा यसको उपयोग गरिन्छ। [[हिम|बरफ]] बनानका कारखानमा शीतलीकारकका रूपमा तिक्तातिको उपयोग गरिन्छ। प्रयोगशालामा प्रतिकारकका रूपमा यसको उपयोग गरिन्छ। लिएर तिक्तातिको उपयोग कपडहरूबाट तेल ग्रीज आदिका दागलाई छुडाने को लागि गरिन्छ। क्षारातु प्रांगारीय (अमोनियम कार्बोनेट) बनाउनमा यसको उपयोग गरिन्छ। आफ्नो अत्यधिक उपयोगका कारण सारा दुनियामा यसको व्यापक मात्रामा उत्पादन हुन्छ। [[सन् २००४|२००४]]मा सारा विश्वमा यसको आनुमानिक उत्पादन १० करोड ९० लाख टन भएको थियो।<ref name="usgs">[http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/nitrogen/nitromcs05.pdf United States Geological Survey publication] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216224524/http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/nitrogen/nitromcs05.pdf |date=2008-12-16 }}</ref> [[सन् २००६|२००६]]मा यसको उत्पादन लगभग १४ करोड ६५ लाख टन भयो छ। <ref name=Ullmann>Max Appl "Ammonia" in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, 2006, Wiley-VCH, Weinheim. {{DOI|10.1002/14356007.a02_143.pub2}} Article Online Posting Date: December 15, 2006</ref> तिक्ताति उत्पादनमा [[भारत]]को स्थान [[जनवादी गणराज्य चीन|चीन]] पछि द्वितीय छ। यो दुइटै देश विश्व उत्पादनको क्रमशः २८.४% तथा ८.६% उत्पादित गर्दछन्। [[रुस|रूस]] ८.४% तथा [[संयुक्त राज्य अमेरिका]] ८.२%का उत्पादन सहित तेश्रो र चौथो स्थानमा छन्।<ref name="usgs"/> कुल उत्पादनका ८०%को उपयोग उर्वरक बनानको लागि हुन्छ।<ref name="usgs"/> [[नाइट्रीकरण|भूयीकरण]] (नाइट्रीकरण)को प्रक्रिया द्वारा केही सजीवहरूमा वायुमंडलीय भूयातिबाट ([[नाइट्रोजन]]बाट) तिक्तातिको निर्माण हुन्छ। कुनै उद्योग या तिक्ताति टैंकबाट तिक्तातिको रिसाव भएर यदि अचानक तिक्ताति वातावरणमा फैलिन्छ त आँखा तथा अनुहार एकदम अधिक पानीले धुनु पर्दछ। तिक्ताति जलमा अति घुलनशील छ यसैले अनुहारलाई पानीले धुनाले यो घोलेर अलग हुन जान्छ। == सन्दर्भ == {{reflist}} {{pp-semi-template|small=yes}} {{Commonscat|Ammonia}} [[श्रेणी:रसायन शास्त्र]] [[श्रेणी:नाइट्रोजन]] bb5a34cwg7xx869yws7i6i6e0q3n8ki 0 42940 1356840 1275586 2026-05-27T08:29:43Z Bishaldev100 28807 1356840 wikitext text/x-wiki [[File:13-09-01-kochtreffen-wien-RalfR-02.jpg|thumb]] '''जैविक खेती''' (अङ्ग्रेजी: Organic farming) [[कृषि]]को त्यो विधि हो जो संश्लेषित [[उर्वरक|उर्वरकहरु]] एवं संश्लेषित [[कीटनाशक|कीटनाशकहरु]]का बिना प्रयोग वा न्यूनतम प्रयोगमा आधारित छ तथा जो [[भूमि]]को उर्वरा शक्तिलाई बचाई राख्नका लागि [[फसल चक्र]], [[हरियो मल]], [[कम्पोस्ट]] आदिको प्रयोग गर्दछ। सन् १९९०का पछिदेखि विश्वमा जैविक उत्पादहरूको [[बाजार]] पर्याप्त बढेको छ। == परिचय == सम्पूर्ण विश्वका लागि बढ्दो जनसङ्ख्या एउटा गम्भीर समस्या बनेको छ । बढ्दो जनसङ्ख्याका लागि अधिकभन्दा अधिक भोजनको आपूर्ति गर्न मानवले विभिन्न प्रकारका रासायनिक मलहरु तथा विषालु कीटनाशकहरूको उपयोग गरिरहेको छ । यी मल तथा किटनाशाकले प्रकृतिका जैविक र अजैविक पदार्थहरु बीच हुने आदान-प्रदानको चक्र (इकोलोजी सिस्टम)लाई प्रभावित गर्दछ, जसले भूमिको उर्वरा शक्ति खराब हुन्छ । वातावरण प्रदूषित हुन्छ र मनुष्यको स्वास्थ्यमा समेत नराम्रो असर पुग्न जान्छ । प्राचीन कालमा मानव स्वास्थ्य अनुकूल हुने तथा प्राकृतिक वातावरणका अनुरूप खेती गरिन्थ्यो । यसबाट जैविक र अजैविक पदार्थहरुका बीच आदान-प्रदानको चक्र निरन्तर चल्थ्यो । जसको फलस्वरूप जल, भूमि, वायु तथा वातावरण प्रदूषित हुँदैन थियो। नेपालमा पनि प्राचीनकालदेखि नै कृषिका साथ-साथ गाईभैसी पालन गरिन्थ्यो । जसका प्रमाण हाम्रो इतिहासमा उल्लेखित गोपाल र महिषपालहरू हुन् । कृषि एवं पशुपालन प्राणी अनि वातावरणका लागि अत्यन्त उपयोगी हुन्छ । परन्तु बद्लिंदो परिवेश गोपालन बिस्तारै कम भयो तथा कृषिमा प्रकार-प्रकारका रसायनिक मलहरु अनि कीटनाशकहरूको प्रयोग हुँदैछ जसको फलस्वरूप जैविक र अजैविक पदार्थहरुका चक्रको संतुलन बिग्रदैं गइरहेछ, र वातावरण प्रदूषित भएर, मानव जातिका स्वास्थ्यलाई प्रभावित गर्दैछ। अब हामी रसायनिक मलहरु, विषालु कीटनाशकहरुका उपयोगका स्थानमा, जैविक मलहरु एवं दवाईहरूको उपयोग गरेर, अधिकभन्दा अधिक उत्पादन प्राप्त गर्न सक्छन् जसदेखि भूमि, जल एवं वातावरण शुद्ध रह्नेछ र मनुष्य एवं प्रत्येक जीवधारी स्वस्थ रह्नेछ्न्। भारत वर्षमा ग्रामीण अर्थव्यवस्थाको मुख्य आधार कृषि छ र कृषकहरूको मुख्य आयको साधन खेती हो। हरित क्रान्तिका समयदेखि बढ्दो जनसङ्ख्यालाई हेर्दा एवं आयको दृष्टिले उत्पादन बढाउनु आवश्यक छ अधिक उत्पादनका लागि खेतीमा अधिक मात्रामा रासायनिक उर्वरको एवं कीटनाशकको उपयोग गर्नु पर्छ जसदेखि सामान्य अनि साना कृषकका नजिक कम जोतमा अत्यधिक लागत लाग्दैछ र जल, भूमि, वायु र वातावरण पनि प्रदूषित हुँदैछ साथै मल्य पदार्थ पनि विषालु भइरहेकाछ्न्। यस लागि यस प्रकारको उपर्युक्त सबै समस्याहरुदेखि पार पाउनका लागि गत वर्षहरूदेखि निरन्तर टिकाऊ खेतीका सिद्धान्तमा खेती गर्ने सिफारिश गरिएको, जसलाई प्रदेशका कृषि विभागले यस विशेष प्रकारको खेतीलाई अपनाउनको लागि, बढावा दिए जसलाई हामी ""जैविक खेती""का नामले जान्दछन्। भारत सरकार पनि यस खेतीलाई अपनाउनको लागि प्रचार-प्रसार गरी रहेछ। म.प्र.मा सर्वप्रथम २००१-०२मा जैविक खेतीको अन्दोलन चलाएर प्रत्येक जिल्लाहरूका प्रत्येक विकास खण्डका एउटा गाउँमा जैविक खेती प्रारम्भ गरिएको र यी गाउँहरूलाई ""जैविक गाउँ""को नाम दिइएको । यस प्रकार प्रथम वर्षमा कुल ३१३ ग्रामहरूमा जैविक खेतीको शुरूआत भएको हो। यसका पछि २००२-०३मा दि्वतीय वर्षमा प्रत्येक जिल्लाहरूका प्रत्येक विकासखण्डका दुइवटा गाउँ, वर्ष २००३-०४मा २-२ गाउँ अर्थात १५६५ ग्रामहरूमा जैविक खेती गरिएको हो। वर्ष २००६-०७मा पुन: प्रत्येक विकासखण्डमा ५-५ गाउँ चयन गरिए। यस प्रकार प्रदेशका ३१३० ग्रामहरु जैविक खेतीको कार्यक्रम लिइएकोछ। मे २००२मा राष्ट्रीय स्तरको कृषि विभागका तत्वाधानमा भोपालमा जैविक खेतीमा सेमीनार आयोजित गरिएको जसमा राष्ट्रीय विशेषज्ञहरुएवं जैविक खेती गर्ने वाला अनुभवी कृषकहरु द्वारा भाग लिइएको जसमा जैविक खेती अपनाउन प्रोत्साहित गरिएको हो। प्रदेशका प्रत्येक जिल्लाहरूमा जैविक खेतीका प्रचार-प्रसार हेतु चलित झांकी, पोस्टर्स, बेनर्स, साहित्य, एकल नाटक, कठपुतली प्रदशÇन जैविक हाट एवं विशेषज्ञहरु द्वारा जैविक खेतीमा उद्बोधन आदिका माध्यमदेखि प्रचार-प्रसार गरेर कृषकहरूमा जन जाग्रति फैलाईँदैछ। '''''''' # क्षमतामा वृदि्ध हुन '''जान्'''छ''। * सिंचाई अंतरालमा वृदि्ध हुन्छ । * रासायनिक मलमा निर्भरता कम हुनाले कास्त लागतमा कमी आउँछ। * फसलहरूको hhhत्पादकतामा वृद्धि। === माटोको दृष्टिले === * जैविक मलका उपयोग गर्नको लागि भूमिको गुणवत्तामा सुधार आउँछ। * भूमिको जल धारण क्षमता बढ्दछन्। * भूमिदेखि पानीको वाष्पीकरण कम हुनेछ। === पर्यावरणको दृष्टिले === * भूमिको जल स्तरमा वृद्धि हुन्छ। * माटो मल पदार्थ र जमीनमा पानीका माध्यमदेखि हुने प्रदूषणमा कमी आउँछ। * कचरेको उपयोग, मल बनाउने मा, हुनाले बीमारिहरूमा कमी आउँछ । * फसल उत्पादनको लागतमा कमी एवं आयमा वृदि्ध * अंतरराष्ट्रीय बाजारको स्पर्धामा जैविक उत्पादको गुणवत्ताको खरा उतरना। जैविक खेती,को विधि रासायनिक खेतीको विधिको तुलनामा बराबर वा अधिक उत्पादन दिन्छ अर्थात जैविक खेती मृदाको उर्वरता एवं कृषकहरूको उत्पादकता बढाउनेमा पूर्णत: सहायक हो। वर्षा आधारित क्षेत्रहरूमा जैविक खेतीको विधि र पनि अधिक लाभदायक छ । जैविक विधि द्वारा खेती गर्नको लागि उत्पादनको लागत त कम हुन्छ नैं यसका साथै कृषकहरूलाई आय अधिक प्राप्त हुन्छ तथा अंतराष्ट्रीय बाजारको स्पर्धामा जैविक उत्पाद अधिक सही साबित हुन्छन्। जसको फलस्वरूप सामान्य उत्पादनको अपेक्षामा कृषकहरु अधिक लाभ प्राप्त गर्न सक्छन्। आधुनिक समयमा निरन्तर बढ्दो जनसङ्ख्या, पर्यावरण प्रदूषण, भूमिको उर्वरा शक्तिको संरक्षण एवं मानव स्वास्थ्यका लागि जैविक खेतीको बाटो अत्यन्त लाभदायक छ । मानव जीवनका सर्वांगीण विकासका लागि नितान्त आवश्यक छ कि प्राकृतिक संसाधन प्रदूषित न होउन्, शुद्ध वातावरण रहोस् एवं पौषि्टक आहार मिलता रहोस्, यसका लागि हामीलाई जैविक खेतीको कृषि पद्धतिहरूलाई अपनाउनु हुनेछ जोकि हाम्रो नैसर्गिक संसाधनहरु एवं मानवीय पर्यावरणलाई प्रदूषित नगरी समस्त जनमानसलाई मल्य सामग्री उपलब्ध गराउन सक्नेछ तथा हामीलाई खुशीसित बाँच्न बाटो देखाउनेछ। == जैविक खेती हेतु प्रमुख जैविक मल एवं दबाईहरु == === जैविक मलहरु === # नाडेप # [[बायोग्याँस|बायोग्यास]] स्लरी # वर्मी कम्पोस्ट # हरियो मल # जैव उर्वरक (कल्चर) # गोबरको मल # नाडेप फास्फो कम्पोस्ट # पिट कम्पोस्ट (इंदौर विधि) # कुखुराको मल === जैविक मल तैयार गर्नका कृषकहरुका अन्य अनुभव === * भभूत अमतपानी * अमृत संजीवनी * मटका मल === जैविक पद्धति द्वारा व्याधि नियन्त्रणका कृषकहरुका अनुभव === * गौ-मूत्र * नीम- पत्तीको घोल/निबोली/खली * मोही * मरिच/ लहसुन * दाउराको खरानी * नीम अनि गरंज खली == बाह्य कडीहरू == * [http://www.biokheti.com/ बायोखेती_डट_काम] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100128100210/http://biokheti.com/ |date=2010-01-28 }} * [http://jaivikgram.weebly.com/2346238123522360238123402366235723442366.html जैविकग्राम] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100531074715/http://jaivikgram.weebly.com/2346238123522360238123402366235723442366.html |date=2010-05-31 }} (परिचय) * [http://www.chauthiduniya.com/2010/03/jaivik-kheti-desh-bhar-me-failta-aandolan.html जैविक खेती देश भरमा फैलंदो आन्दोलन] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111107170120/http://www.chauthiduniya.com/2010/03/jaivik-kheti-desh-bhar-me-failta-aandolan.html |date=2011-11-07 }} * [http://uttrakrishiprabha.com/wps/portal/!ut/p/kcxml/04_Sj9SPykssy0xPLMnMz0vM0Y_QjzKLN4j3dQLJgFjGpvqRINrNBybiCBFAKPFFiPh65Oem6gcBZSLNgSKGBs76UTmp6YnJlfrB-t76AfoFuaGhEeXejgBpzmUQ/delta/base64xml/L0lJSk03dWlDU1EhIS9JRGpBQU15QUJFUkVSRUlnLzRGR2dkWW5LSjBGUm9YZmcvN18wXzEwQw!!?WCM_PORTLET=PC_7_0_10C_WCM&WCM_GLOBAL_CONTEXT=/wps/wcm/connect/UAAP_HI/Home/Produce/Organic+Farming/06 जैविक खेती]{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (उत्तरा कृषि प्रभा) * [http://chambal.spaces.live.com/Blog/cns!4807A954F164E8D0!8534.entry जैविक खेती – जैविक मल निर्माण विधीहरु]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.gsgk.org.in/crop4.php ग्रामीण सूचना एवं ज्ञान केन्द्र] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130611103452/http://www.gsgk.org.in/crop4.php |date=2013-06-11 }} (INDO-US Agriculture Knowledge Initiativesका अन्तर्गत) * [http://opaals.iitk.ac.in:9000/wordpress/index.php/कृषि-के-लिए-उपयोगी-जैविक-ख-2 कृषिका लागि उपयोगी : जैविक मल]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (नयाँ दिशाहरु) * [http://www.bhartiyapaksha.com/?p=3008 फसलहरूको रक्षक कालो सेना] * [http://bharat.gov.in/citizen/agriculture/organic_farming.php जैविक कृषि] * [http://krishisewa.com/articles/biofert.html भूमिको उत्‍पादन क्षमता बढाने माजैव उर्वरकहरूको महत्‍व] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090423203920/http://www.krishisewa.com/articles/biofert.html |date=2009-04-23 }} (कृषि सेवा) * [http://hindi.business-standard.com/storypage.php?autono=48764 जैविक खेतीमा पनि गुजरात अघि निस्क्यो] * [http://www.orgprints.org/ Organic Eprints] Database of organic agriculture research papers * [http://ec.europa.eu/agriculture/organic/home_en Organic Farming - European Commission] * [http://attra.ncat.org/ National Sustainable Agriculture Information Service] * [http://www.fao.org/organicag/ Food and Agriculture Organization of the United Nations' Organic Agriculture Program] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081118205036/http://www.fao.org/organicag/ |date=2008-11-18 }} * [http://www.nal.usda.gov/afsic/pubs/ofp/ofp.shtml Organic Production and Organic Food: Information Access Tools.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070807082049/http://www.nal.usda.gov/afsic/pubs/ofp/ofp.shtml |date=2007-08-07 }} Identifies sources to research on organic agriculture topics from the Alternative Farming Systems Information Center, [[National Agricultural Library]]. * [http://www.organic-systems.org/journal/index.html Journal of Organic Systems] Journal of Organic Systems * [http://www.organic-world.net Organic World homepage] Information on organic agriculture worldwide. * [http://www.organic-europe.net Organic Europe homepage] Information on organic agriculture in Europe, including country reports, addresses and background information. * [http://www.fourthway.co.uk/posters/ Teaching Materials for Organic Farming in Africa] Posters about organic farming from Uganda {{Commonscat|Organic farming}} [[श्रेणी:कृषि]] [[श्रेणी:अक्षय खेती]] r5r1tnntvfrre3tzynf3yottpxkc2g8 0 46735 1356797 1332230 2026-05-26T14:57:50Z Bishaldev100 28807 /* चित्र दिर्घा */ 1356797 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Ashok Pillar,Lumbini.jpg|thumb|[[लुम्बिनीको अशोक स्तम्भ]]]] '''अशोक [[स्तम्भ]]''' [[मौर्य साम्राज्य|मौर्य]] [[अशोक|सम्राट अशोक]]द्वारा संसारको विभिन्न भागमा राखिएका प्रसिद्ध स्मारकहरू हुन्। सबै भन्दा प्रसिद्ध अशोक स्तम्भ नेपालको लुम्बिनीमा रहेको अशोक स्तम्भ हो। यो [[लुम्बिनी]]को [[रुपन्देही जिल्ला|रुपन्देही]] जिल्लामा पर्दछ <ref>{{Cite web|url=http://bihanionline.com/2017/07/11499/|title=बुद्धको राज्य कपिलबस्तु र प्रर्यटकिय सम्भावना|last=|first=|date=सेप्टेम्बर ११ २०१७|website=|publisher=|accessdate=सेप्टेम्बर ११ २०१७}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170721082913/http://bihanionline.com/2017/07/11499/ |date=2017-07-21 }}</ref>। यो पुरानो स्तम्भ हो।यस स्थलमा धेरै धर्मावलम्बीहरू आउने गर्दछन्।<ref>{{Cite web|url=https://www.thelongestwayhome.com/travel-guides/nepal/ashokan-pillar-lumbini-nepal.html#fold|title=https://www.thelongestwayhome.com/travel-guides/nepal/ashokan-pillar-lumbini-nepal.html#fold|last=|first=|date=Sept11,2017|website=|publisher=|accessdate=Sept 11.2017}}</ref> यो स्तम्भ ६ मिटर अग्लो छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.thelongestwayhome.com/travel-guides/nepal/ashokan-pillar-lumbini-nepal.html#fold|title=https://www.thelongestwayhome.com/travel-guides/nepal/ashokan-pillar-lumbini-nepal.html#fold|last=|first=|date=9th Sept,2017|website=|publisher=|accessdate=9th Sept,2017}}</ref> अशोक स्तम्भमा रहेको शिलालेखले लुम्बिनीमा नै भगवान् गौतम बुद्धको जन्म भएको किटान गरेको छ। लुम्बिनीको मायादेवी मन्दिरसँग रहेको यस स्तम्भले नै लुम्बिनीलाई सिद्धार्थ गौतम बुद्धको जन्म स्थलको रूपमा प्रमाणिकरण गरेको छ। == इतिहास == प्रधानमन्त्री [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीरशमशेर]]ले भगवान् बुद्ध सम्बन्धी ऐतिहासिक, संस्कृतिस्थलको अन्वेषण उत्खननका लागि अनुमति दिएपछि जर्मन नागरिक [[एलोवस एनटन फुइरर]]को नेतृत्वको टोली लुम्बिनी अशोक स्तम्भ भएको [[चारकोशे झाडी]]मा निरीक्षण गर्न आइपुगे । वीरशमशेरको आदेश अनुसार [[खड्ग शमशेर जङ्गबहादुर राणा|जनरल खड्ग]] केही सैनिक जवान सहित लुम्बिनीमा आइपुगे । त्यस समयमा नाप नक्सा, मानचित्र, केही उपलब्ध नभएकोले कठिन अवस्था थियो । [[खड्ग शमशेर जङ्गबहादुर राणा|खड्ग शमशेर]] त्यहाँ पुगेर अशोक स्तम्भको केही भाग देखे । उत्खननका क्रममा अशोक स्तम्भमा पाँच लाइन लेखिएका ब्राह्मी लिपी पनि देखापर्यो । यसरी लुम्बिनी स्तम्भ पुनः पत्ता लगाउने श्रेय [[खड्ग शमशेर जङ्गबहादुर राणा|जनरल खड्गलाई]] जान्छ । डिसेम्बर १, १८९६ मा भएको यो एक शनसनीपूर्ण महत्त्वपूर्ण घटना थियो । एनटन फ्युररले चाहि ब्राह्मी लिपी पढी बुद्धको जन्मस्थल यही हो भनेर किटान गरे । अशोक स्तम्भ पुनः पत्ता लगाउने श्रेय जनरल खड्ग शमशेर राणालाई जान्छ । खड्गशमशेरको निष्काशन नभएको भए लुम्बिनी पत्ता लाग्ने सम्भावना थिएन भनिन्छ । जनरल खड्ग अङ्ग्रेजी भाषाको दख्खल भएको व्यक्ति थिए भन्ने कुरा इलाहाबादबाट निस्किने अङ्ग्रेजी दैनिक दि पाएनियर पत्रिकाको तीन अङ्कमा लगातार सन् १९०४ मा प्रकाशित भएको उनको लेखबाट प्रमाणित हुन्छ । बुद्धको जन्मस्थल पुनः पत्ता लागेपछि संसारभ रिका बौद्धमार्गीले हर्षित भई महाराज वीरशमशेरको आफ्नो नेपालभित्र अन्वेषण एवम् उत्खनन् गर्न दिएकोमा प्रशंसा गरे । त्यसपछि डा. एनटन फ्यूरर को लुम्बिनी उद्यान र अन्य कपिलवस्तु स्थलगत भ्रमण गरे अन्वेषण कार्यको प्रतिवेदन प्रकाशनमा आयो । उनीपछि बाबु पूर्णचन्द्र मुखर्जीले सन् १८९९ मा भ्रमण गरी लुम्बिनीको अन्वेषण र उत्खनन् गरी सन् १९०१ मा भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षणको प्रतिवेदन प्रकाशनमा ल्याए । नेपालमा २००७ प्रजातन्त्र आएपछि विश्वबौद्ध भातृत्व सङ्घको चतुर्थ विश्व बौद्ध सम्मेलन वि.सं. २०१३ कात्तिक ३० गते देखि मार्ग ६ गतेसम्म काठमाडौँ र लुम्बिनीमा भएको थियो । तत्कालीन राजा श्री ५ महेन्द्रबाट त्यस सम्मेलनको उद्घाटन भएको हो । भारतका डा. भीमराव अम्बेडकर, चीनको भिक्षु चाउपुचु, श्रीलङ्का बौद्ध विधान एवम् कुटनीतिज्ञ डा. गुणलाल पियसेना र मलाला शेखर पनि उपस्थित थिए । जब बुद्धजन्मस्थल लुम्बिनी उद्यान पुनः पत्ता लाग्यो सन् १९८६ डिसेम्बर १ मा संसारभरि एउटा उत्साह र हर्षको तरङ्ग आयो । विभिन्न देशका बौद्ध धर्मावलम्बी र अरू मानिस तीर्थाटन गर्न लुम्बिनी आउन थाले । लुम्बिनी विकासको योजनाबद्ध विकास गरी अहिले अवस्थामा पुर्याउन संयुक्त राष्ट्र सङ्घका महासचिव, [[युनेस्को]] [[नेपाल सरकार]], सम्बन्धित सरकारी निकाय, मित्र राष्ट्रका सरकार तथा गैरसरकारी संस्थाको ठूलो सहयोग र संरक्षण रहेको छ । ==चित्र दिर्घा== <gallery> File:Ashoka pillar at Vaishali, Bihar, India 2007-01-29.jpg|बिहारको वैशालीमा रहेको अशोक स्तम्भ File:6thPillarOfAshoka.JPG|अशोक स्तम्भ File:Ashok stambha.jpg|लुम्बिनीको मायादेवी मन्दिरसँगै रहेको अशोक स्तम्भ File:Iron Pillar, Delhi, May 2008.jpg|[[नयाँ दिल्ली|दिल्ली]] File:Ashoka pillar FULL.jpg|लुम्बिनीको मायादेवी मन्दिरसँगै रहेको अशोक स्तम्भ </gallery> ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[अशोक स्तम्भ, दिल्ली]] ==सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== {{Commonscat|Ashoka pillars}} [[श्रेणी:बौद्ध धर्म]] [[श्रेणी:भगवान बुद्ध]] [[श्रेणी:धार्मिक पर्यटकीय स्थलहरू]] 6bt8c9emplcgaqon75089y8f1174ydx 0 47398 1356770 1356767 2026-05-26T12:13:16Z Bishaldev100 28807 /* लाइब्रेरी पर्व */ 1356770 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = | name = महेन्द्र विक्रम शाह | native_name = | honorific_suffix = | image = | image_size = | image_upright = | small_image = | alt = | caption = | order = | office4 = [[भारतको लागि नेपाली राजदुत]] | status4 = | term_start4 = १९५४ | term_end4 = १९५४ | monarch4 = राजा त्रिभुवन | prime_minister4 = | predecessor4 = [[विजय शमशेर]] | successor4 = [[दमन शमशेर जङ्गबहादुर राणा|दमन शमशेर जबरा]] | president4 = | pronunciation = | birth_name = | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | death_cause = |occupation = राजनीति | resting_place = | citizenship = नेपाली | nationality = | spouse = माया देवी शाह<ref name=":0" /> | relations = | children = | parents = <!-- overrides mother and father parameters --> | mother = | father = }} '''महेन्द्र विक्रम शाह''' नेपालका विद्वान व्यक्ति तथा पूर्वमन्त्री हुन्। यिनी [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]को २००८ मङ्सिर १ गतेको मन्त्रीमण्डलमा पहिलोपटक मन्त्री भएका थिए।<ref>{{Cite web |title=श्री मातृका प्रसाद कोइराला प्रधानमन्त्रीको अध्यक्षतामा मन्त्रीमण्डल गठन |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=2168 |access-date=2026-05-08 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref><ref>{{Cite web |title=मन्त्रिमण्डल बैठकको निर्णय तथा कार्यविभाज गरिएको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=2171 |access-date=2026-05-08 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> ==लाइब्रेरी पर्व== {{मुख्य|लाइब्रेरी पर्व}} [[भीम शमशेर जङ्गबहादुर राणा|भीमशमशेर]]ले श्री ३ बनेपछि देशमा नेपाली, हिन्दी, अङ्ग्रेजी र नेवारीमा भाषाको उन्नति गर्न भनेर इस्तिहार जारी गरे। यो खबर पाएर महेन्द्र विक्रम सहितका काठमाडौंका केही युवाहरूले पठन संस्कृतिको विकास गर्न पुस्तकालय महेन्द्रबहालमा राख्ने योजनासहित ४५ जना युवाहरूले श्री ३ भीम शम्शेरसमक्ष निवेदन पेस गर्न हस्ताक्षर अभियान चलाए। हस्ताक्षर गराउने मुख्य जिम्मा बैकुण्ठप्रसाद लाकौलले पाएका थिए । केही समयपश्चात हस्ताक्षर संकलन समेत भईवरी दरबारमा पत्र बुझाइयो। तर हस्ताक्षर नगर्ने रामचन्द्र अधिकारी नामक अर्का युवाले हस्ताक्षरकर्ता युवाहरूको अभियान राजनीतिक उद्देश्यको भएको र उनीहरूले श्री ३ को गाथगादी ताकेका छन् भन्ने उजुरी दरबारमा चढाए। यसरी राजनीतिक आवरणको आरोप लागेपछि दरबारले पत्रका हस्ताक्षरकर्ता सबैलाई पक्राउ गर्न उर्दी जारी गर्‍यो। बि‍. सं १९८७ साल वैशाख १६ र १७ गते दुई दिन गरी पुस्तकालय खोल्ने अभियानका युवाहरूलाई पक्राउ गरियो । त्यसरी पक्राउ परेका युवाहरूलाई दरबारबाट बिभिन्न सजाय तोकियो । ती मध्ये उमेश शाहलाई देश निकाला र मैनाबहादुर, खड्गमान, रंगनाथ आदिलाई जन्मकैदको सजाय सुनाइएको थियो । [[लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा]], [[सिद्धिचरण श्रेष्ठ]], [[शङ्करदेव पन्त]]लगायतलाई रु. १०० जरिवाना र अबका १२ वर्ष जनस्तरका कुनै कार्य गर्ने छैन भन्ने कागज गराई छोडिएको थियो। राज खानदानका भएर पनि दुनियाँका छोराहरूका साथ हिँडेको भनी जितेन्द्र बहादुर शाह र पद्म शाहलाई जनही रु. १००० जरिवाना गरिएको थियो।<ref>{{Cite news|url=https://ekantipur.com/bibidha/2023/04/29/168267052220824323.html|title='लाइब्रेरी पर्व'को महत्त्व र राष्ट्रिय लेखक दिवसको औचित्य|last=नेपाल|first=रत्नमणि|date=वैशाख १६, २०८०|work=कान्तिपुर}}</ref> संयोगवश महेन्द्रविक्रम शाह जनरल हिरण्यशमशेरकी छोरीको नातेदार परेकाले उनीमाथि कडा कारबाही भएन तर जनही एक सय रुपियाँ दण्ड जरिबाना गरी भविष्यमा यस्तो कामकाज नगर्नू भनी चेतावनी दिएर सबैलाई मुक्त गरियो।<ref>{{Cite web |title=पुस्तक सम्हाल्न लालमोहर |url=https://gorkhapatraonline.com/news/44198 |access-date=2026-05-26 |website=GorakhaPatra}}</ref> == राजनीति प्रवेश == वि.स. २००३ साल कार्तिक १५ गते अखिल भारतीय नेपाली राष्ट्रिय कांग्रेसको अधिवेशन भयो । त्यसको संयोजक हुनुहुन्थ्यो वि.पी. कोईराला । वि.स. २००९ साल श्रावण १ मा नेपाल प्रजातन्त्र कांग्रेसको महाधिवेशबाट महेन्द्र विक्रम शाह सभापति हुनु भयो । दुबै पार्टी एकिरण पश्चात [[नेपाली कांग्रेस]] गठन भयो ।  वि.स. २००६ चैत्र २७ गते कलकत्तामा (पहिलो महाधिवेशन) भयो । महाधिवेशनबाट [[मातृकाप्रसाद कोइराला|मातृका प्रसाद कोईराला]] सभापति र महेन्द्र विक्रम शाह महामन्त्री हुनुभयो । वि.स. २००९ जेष्ठमा जनकपुरमा दोस्रो महाधिवेशन भयो । महाधिवेशनबाट [[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला|वि.पी. कोईराला]] सभापति र धनमान सिंह परियार र राजेश्वरी प्रसाद उपाध्याय हुनु भयो । त्यस्तै बीरगंजमा वि.स. २०१२ माघमा तेस्रो महाधिवेशन भयो । महाधिवेशनबाट [[सुवर्ण शमशेर राणा|सुवर्ण शम्सेर]] सभापति हुनु भयो भने [[विश्वबन्धु थापा]] र [[तुलसी गिरी]] महामन्त्री बन्नु भयो । ==भारतको लागि नेपाली राजदुत== {{main|भारतको लागि नेपाली राजदुत}} शाहको भारतीय प्रधानमन्त्री नेहरुलगायत राजनीतिक नेतासँग निकट सम्बन्ध थियो। भारतमा राणाहरू मात्र राजदूत हुने परम्परा तोड्न उनलाई राजदूत बनाइएको थियो। २०१२ सालमा भारतबाट महेन्द्रविक्रम शाहलाई फिर्ता बोलाउनुको पछाडि भारतले दिँदै आएको बाणिज्यको कोटासम्बन्धी विवादले काम गरेको थियो । तर, तत्कालीन प्रधानमन्त्री [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]सँग निकट मानिने शाहलाई उनी पदबाट हटेपछि त्यही कारणले फिर्ता बोलाएको भनिन्छ ।<ref>[http://pahilonews.com/news-post/%E0%A5%AE%E0%A5%A8-%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%AE%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%95%E0%A4%BE-%E0%A5%A7-%E0%A4%B8%E0%A4%AF-%E0%A5%AC%E0%A5%AD-%E0%A4%B0/ ८२ वर्षमा नेपालका १ सय ८७ राजदूत, यस्तो छ नालीबेली]{{Dead link|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == वैवाहिक जीवन == जीवनसाथी: माया देवी शाह<ref name=":0">{{Cite web |title=Engaging Saga of A Pioneering Woman |url=https://risingnepaldaily.com/news/24082 |access-date=2026-05-08 |website=GorakhaPatra}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== <references/> [[श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:भारतको लागि नेपाली राजदुत]] {{stub}} djgkaryzdgtmakr6ag3t6yhsajhmgto 0 50017 1356795 1318278 2026-05-26T14:51:54Z Bishaldev100 28807 1356795 wikitext text/x-wiki {{Infobox weapon | name = अग्नि पञ्चम वा अग्नि-५ | image = File:Agni V Ballistic missile successfully launched on December 10, 2018.jpg | image_size = 250 | caption = १० डिसेम्बर २०१८ मा परिक्षण गरिएको अग्नि पञ्चम | type = [[अन्तरमहाद्वीपीय ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र]]<ref name=toi30409335>{{cite news|title=Eyeing China, India to enter ICBM club in 3 months|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Eyeing-China-India-to-enter-ICBM-club-in-3-months/articleshow/10761860.cms|newspaper=The Times of India|author=Rajat Pandit|access-date=26 October 2021|date=17 November 2011}}</ref><ref name=DP11724>{{cite news|title=With Russian help, India to enter ICBM club soon|url=http://www.dailypioneer.com/columnists/item/47621-with-russian-help-india-to-join-icbm-big-league-soon.html|newspaper=Dailypioneer|author=Rahul Datta|date=8 October 2011|access-date=20 April 2012}}</ref> | service = सक्रिय <ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/defence/confident-of-doubling-range-of-the-astra-will-be-the-most-lethal-air-to-air-missile-drdo-chief/articleshow/72120351.cms|title=Confident of doubling range of the Astra, will be the most lethal air to air missile: DRDO Chief|last=Pubby|first=Manu|date=2019-11-19|work=The Economic Times|access-date=2019-11-19}}</ref> | designer = [[रक्षा अनुसन्धान तथा विकास सङ्गठन]] | length = 17.5 m<ref name=toi28376198>{{cite news|title=DRDO plans to test 10 missiles this year|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-27/bhubaneswar/28376198_1_agni-ii-km-range-agni-iii|archive-url=https://web.archive.org/web/20130501085437/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-27/bhubaneswar/28376198_1_agni-ii-km-range-agni-iii|url-status=dead|archive-date=1 May 2013|access-date=19 October 2011|newspaper=[[The Times of India]]|date=27 January 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130501085437/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-27/bhubaneswar/28376198_1_agni-ii-km-range-agni-iii |date=1 May 2013 }}</ref> | diameter = {{convert|2|m}} | is_missile = Yes | origin = [[भारत]] | used_by = [[Strategic Forces Command]] | manufacturer = [[भारत डायनेमिक्स लिमिटेड]] | engine = [[multistage rocket|Three-stage]] [[Solid-propellant rocket|solid rocket]] | propellant = [[टोस इन्धन]] | unit_cost = {{INRConvert|50|c|0}}<ref name=IN2day>{{cite news|title=India has all the building blocks for an anti-satellite capability|url=http://indiatoday.intoday.in/story/agni-v-drdo-chief-dr-vijay-kumar-saraswat-interview/1/186248.html|access-date=12 August 2012|newspaper=India today}}</ref> | weight = 50000-55000 kg<ref name="thehindu1">{{cite news |url=http://www.thehindu.com/news/national/article2288105.ece |title=Preparations apace for Agni V launch |author=T.S. Subramanian |date=23 July 2011 |newspaper=The Hindu |access-date=19 April 2012}}</ref> | speed = '''Terminal phase: '''{{convert|24|Mach|km/h mph km/s}}<ref>{{cite web |url=http://www.tribuneindia.com/2012/20120416/main2.htm |title=India's most potent missile Agni V all set for launch |author=Raj Chengappa |date=16 April 2012 |work=The Tribune |access-date=19 April 2012}}</ref> | vehicle_range = * {{convert|5500|km}} (आधिकारिक) * {{convert|8000|km}}<ref name="csis">{{cite web |title=Agni-5 |url=https://missilethreat.csis.org/missile/agni-5/#easy-footnote-bottom-3-497 |website=Missile Threat |publisher=[[Center for Strategic and International Studies]] |access-date=30 October 2020}}</ref><ref name="NYT 2018">{{Cite news|last=Schultz|first=Kai|last2=Kumar|first2=Hari|date=2018-01-18|title=India Tests Ballistic Missile, Posing New Threat to China (Published 2018)|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2018/01/18/world/asia/india-ballistic-missile-icbm.html|access-date=2020-10-30|issn=0362-4331}}</ref> (आरोपित) | filling = [[रणनीतिक आणविक हतियार]] | filling_weight = {{convert|1500|kg}}<ref>{{cite web |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Canister-storage-gives-N-capable-Agni-V-missile-flexibility/articleshow/12739130.cms |title=Canister storage gives N-capable Agni-V missile flexibility |author=Rajat Pandit |date=20 April 2012 |work=The Times of India |access-date=20 April 2012}}</ref> | guidance = [[Ring laser gyroscope]] [[inertial navigation system]]. Optionally augmented by [[GPS]]/[[NavIC]] [[satellite guidance]]. | steering = | launch_platform = 8&nbsp;×&nbsp;8 Tatra [[transporter erector launcher |TEL]] and rail mobile launcher (canisterised missile package)&nbsp;<ref name="Hindu 8nov">Y. Mallikarjun, [https://web.archive.org/web/20090220104204/http://www.hindu.com/2008/11/27/stories/2008112759741200.htm Agni-V design completed; to be test-fired in 2010], ''The Hindu'', 27 November 2008</ref> | accuracy = >10 m to <40&nbsp;m [[Circular error probable|CEP]]<ref name=thin2oct13>{{cite news|title=Agni-V vital: Tessy Thomas|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/agniv-vital-tessy-thomas/article5191824.ece|access-date=23 October 2013|newspaper=The Hindu|date=2 October 2013}}</ref> | transport = सडक }} '''अग्नि पञ्चम''' वा '''अग्नि-५''' [[भारत]]को [[रक्षा अनुसन्धान तथा विकास सङ्गठन]]ले [[ओडिसा|उडिसा]]को हृविलर टापुमा परीक्षण सम्पन्न गरेको [[अन्तरमहाद्वीपीय ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र]] हो। यसले ५००० देखि ८००० किलोमिटर टाढासम्म मार हान्नसक्ने अनुमान छ। ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[अग्नि (क्षेप्यास्त्र)]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} {{कमन्सश्रेणी|Agni-V}} [[श्रेणी:हतियार]] 6ldcrbtg3u1gm574ei8e6izh2rw8wxz 0 53835 1356837 1356680 2026-05-27T08:27:01Z Bishaldev100 28807 1356837 wikitext text/x-wiki [[File:Logo Renewable Energy by Melanie Maecker-Tursun V1 4c.svg|right|frameless]] [[File:SolarPowerPlantSerpa.jpg|thumb|[[पोर्तगाल|पोर्चुगल]] मा सौर शक्ति कारखाना]] [[File:Pretty flamingos - geograph.org.uk - 578705.jpg|thumb|upright=1|उत्तर-पश्चिम इङ्ल्यान्ड मा हावा खेत।]] [[File:Total World Energy Consumption by Source 2010.png|thumb|2010 मा नवीकरणीय ऊर्जा कुल ऊर्जा खपत को 16.7% को लागि हिसाब। बायोमास गर्मी 11.4% ओगटेका छन्, र 3.3% जलविद्युतको।]] '''नविकरणीय उर्जा''' नविकरण हुने अथवा नासिएर नसकिने किसिमको शक्तिको स्रोत हो। [[बायोग्याँस]], दाउरा, [[सौर्य विद्युत्|सौर्य उर्जा]], [[इथानोल इन्धन]], [[जैविक उर्जा]], [[ब्रिकेट]] आदि नविकरणीय उर्जा हुन्। त्यस्तै पेट्रोलियम पदार्थ, [[कोइला]] आदि नविकरणीय उर्जा होइनन्। ==सन्दर्भ सामग्री== {{reflist}} ==ग्रन्थसूची== {{refbegin|60em}} *Aitken, Donald W. (२०१०). ''Transitioning to a Renewable Energy Future'', International Solar Energy Society, January, ५४ pages. *[[HM Treasury]] (२००६). ''[[Stern Review]] on the Economics of Climate Change'', ५७५ pages. *International Council for Science (c२००६). ''Discussion Paper by the Scientific and Technological Community for the १४th session of the United Nations Commission on Sustainable Development'', १७ pages. *[[International Energy Agency]] (२००६). ''World Energy Outlook २००६: Summary and Conclusions'', OECD, ११ pages. *International Energy Agency (२००७). ''Renewables in global energy supply: An IEA facts sheet'', OECD, ३४ pages. *International Energy Agency (२००८). ''Deploying Renewables: Principles for Effective Policies'', OECD, ८ pages. *International Energy Agency (२०११). ''[[Deploying Renewables 2011]]: Best and Future Policy Practice'', OECD. *International Energy Agency (२०११). ''[[Solar Energy Perspectives]]'', OECD. *[[Amory Lovins|Lovins, Amory B.]] (२०११). ''[[Reinventing Fire]]: Bold Business Solutions for the New Energy Era'', Chelsea Green Publishing, ३३४ pages. *[[Joel Makower|Makower, Joel]], and [[Ron Pernick]] and [[Clint Wilder]] (२००९). ''[[Clean Energy Trends]] २००९'', [[Clean Edge]]. *[[National Renewable Energy Laboratory]] (२००६). ''Non-technical Barriers to Solar Energy Use: Review of Recent Literature'', Technical Report, NREL/TP-५२०-४०११६, September, ३० pages. *[[REN21]] (२००८). ''Renewables २००७ Global Status Report'', Paris: REN२१ Secretariat, ५१ pages. *REN२१ (२००९). ''Renewables Global Status Report: २००९ Update'', Paris: REN२१ Secretariat. *REN२१ (२०१०). ''Renewables २०१० Global Status Report'', Paris: REN२१ Secretariat, ७८ pages. *[[United Nations Environment Programme]] and New Energy Finance Ltd. (२००७). ''Global Trends in Sustainable Energy Investment २००७: Analysis of Trends and Issues in the Financing of Renewable Energy and Energy Efficiency in OECD and Developing Countries'', ५२ pages. *[[Worldwatch Institute]] and [[Center for American Progress]] (२००६). ''American energy: The renewable path to energy security'', ४० pages. {{refend}} ==बाह्य सूत्र== {{Wikinews category|Renewable energy}} *{{Wiktionary-inline|renewable energy}} *{{Commons category-inline|Renewable energy}} {{Commonscat|Renewable energy}} [[श्रेणी:उर्जा]] {{stub}} qjeczhic1d7k9fg3dhbi8x3ylls1rb1 0 55909 1356821 1175613 2026-05-26T22:43:55Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1356821 wikitext text/x-wiki '''{{पृष्ठको नाम}}''' भनेको सार्वजनिक सडकमा [[मोटरसाइकल]], [[मोटरगाडी|कार]], [[ट्रक]] वा [[गाडी]]हरू जस्ता एक वा बढी प्रकारका सवारी साधनहरू सञ्चालन गर्नको लागि विशेष व्यक्तिको लागि कानुनी प्रमाणीकरण, वा त्यस्तो प्रमाणिकरण पुष्टि गर्ने आधिकारिक कागजात हो। यस्ता इजाजतपत्रहरू प्रायः प्लास्टिक र [[क्रेडिट कार्ड]]को आकारका हुन्छन्। [[File:Projekt nowego prawa jazdy.png|thumb|मानकीकृत [[युरोपेली सवारी चालक अनुमतिपत्र]] शैलीको ढाँचामा पोल्यान्डेली अनुमतिपत्र]] चालक अनुमतिपत्र सम्बन्धी कानूनहरू क्षेत्राधिकारहरू बीच भिन्न हुन्छन्। केही क्षेत्राधिकारहरूमा, प्राप्तकर्ताले प्रयोगात्मक परिक्षा उतिर्ण गरेपछि अनुमतिपत्र जारी गरिन्छ, जबकि अन्यमा एक व्यक्तिले सवारी चलाउनु अगाडि उनीहरूको स्वीकृति वा शिक्षार्थीको अनुमति प्राप्त गर्दछन्। विभिन्न प्रकारका मोटर वाहनहरू, विशेष गरी ठूला ट्रकहरू र यात्री वाहनहरूको लागि अनुमतिपत्रको विभिन्न श्रेणीहरू प्रायः अवस्थित हुन्छन्। प्रयोगात्मक परीक्षणको कठिनाई क्षेत्राधिकारहरू बीच धेरै भिन्न हुन्छ, जस्तै उमेर, क्षमता र अभ्यासको आवश्यक स्तर जस्ता कारकहरू यसमा पर्दछन्। [[नेपाल]]मा हाल [[यातायात व्यवस्था विभाग]]द्वारा सवारी चालक अनुमतिपत्र दिइने व्यवस्था रहेको छ। यस अघि यो जिम्मेवारी [[नेपाल प्रहरी]]सँग थियो।<ref>{{Cite web|author=दीपेन्द्र थापा |title=सवारी चालक अनुमति पत्रमा नयाँ व्यवस्था|url=https://www.karobardaily.com/news/126406|website=कारोबार दैनिक|language=नेपाली|date=|accessdate=०९ असोज २०८०}}</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{Commons category|Driver's licenses|सवारी चालक अनुमतिपत्र}} * [https://web.archive.org/web/20160115135808/http://ec.europa.eu/transport/home/drivinglicence/index_en.htm समुदायभरि चालक अनुमतिपत्रमा युरोपेली सङ्घबाट जानकारी] * [http://www.unten-menkyo.com/2008/11/post_19.html सवारी चालक अनुमतिपत्र सम्बन्धित जानकारी (जापानी)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230408235302/https://www.unten-menkyo.com/2008/11/post_19.html |date=2023-04-08 }} [[श्रेणी:पहिचान सम्बन्धि कागजातहरू]] 4lj351xo3ya45f8wcs561ctp2390acj 0 67778 1356801 1309725 2026-05-26T16:34:39Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1356801 wikitext text/x-wiki {{Infobox swimmer | name = माइकल फेल्प्स | image = Michael Phelps Rio Olympics 2016.jpg | image_size = | alt = | caption = सन् २०१६ मा माइकल फेल्प्स | fullname = माइकल फ्रेड फ्लेप्स II<ref name="TV Guide">{{cite web|title=Michael Phelps|url=http://www.tvguide.com/celebrities/michael-phelps/258249|publisher=TVGuide.com|accessdate=July 28, 2012}}</ref> | nicknames = एमपी; द बाल्टिमोर बुलेट;<ref>{{cite news|title = 'Baltimore Bullet' has history in his sights|last=Harris| first=Nick|url =http://www.independent.co.uk/sport/olympics/baltimore-bullet-has-history-in-his-sights-889968.html|newspaper=The Independent|date = August 11, 2008|archiveurl = http://www.webcitation.org/5sFuQpI5B|archivedate =August 25, 2010|accessdate =August 25, 2010 | location=London}}</ref> उड्ने माछा<ref>{{cite web|publisher=MSNBC|url=http://www.msnbc.msn.com/id/26249018/ns/beijing_olympics-beijing_olympics_news/t/flying-fish-phelps-largely-unknown-china/|title='Flying Fish' Phelps largely unknown in China|date=August 17, 2008|accessdate=April 21, 2012}}</ref> | nationality = {{USA}} | strokes = [[:en:Backstroke|ब्याकस्ट्रोक]], [[:en:Butterfly stroke|बटरफ्लाई]], [[:en:Freestyle swimming|फ्रीस्टाइल]], [[:en:Medley swimming|व्यक्तिगत मिड्ले]] | club = [[उत्तर बाल्टिमोर एक्वाटिक क्लब]] | coach = [[:en:Bob Bowman (coach)|बब वावम्यान]] | birth_date = सन् १९८५ जुन ३० | birth_place = [[टवसन,मेरिल्याण्ड]] | height = {{convert|6|ft|4|in|cm|abbr=on}} | weight = {{convert|194|lb|kg|abbr=on}}<ref name="MichaelPhelps Overview">{{cite web |url=http://www.london2012.com/athlete/phelps-michael-1131796/ |title=Overview Michael Phelps |publisher=London2012.com |accessdate=August 1, 2012 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130123095104/http://www.london2012.com/athlete/phelps-michael-1131796/ |date=January 23, 2013 }}</ref> | medaltemplates = {{MedalSport|पुरुष पौडी}} {{MedalCountry | {{USA}}}} {{MedalCount |[[:en:Summer Olympics|ओलम्पिक खेल]]|१८|२|२ |[[:en:FINA World Aquatics Championships|विश्व च्याम्पियनसिप (एलसी)]]|२६|६|१ |[[:en:FINA World Swimming Championships (25 m)|विश्व च्याम्पियनसिप (एससी)]]|१|०|० |[[:en:Pan Pacific Swimming Championships|प्यान प्यासिफिक च्याम्पियनसिप]]|१३|३|० |'''जम्मा'''|'''५८'''|'''११'''|'''३''' }} {{MedalCount |[[:en:100 m butterfly|१०० मी बटरफ्लाई]]|७|२|० |[[:en:200 m butterfly|२०० मी बटरफ्लाई]]|९|२|० |[[:en:200 m medley|२०० मी मिड्ले]]|८|१|० |[[:en:400 m medley|४०० मी मिड्ले]]|६|०|० |[[:en:200 m freestyle|२०० मी फ्रीस्टाइल]]|४|२|१ |[[:en:200 m backstroke|२०० मी ब्याकस्ट्रोक]]|०|१|० |[[:en:4x100 m freestyle|४x१०० मी फ्रीस्टाइल]]|६|१|२ |[[:en:4x200 m freestyle|४x२०० मी फ्रीस्टाइल]]|९|२|० |[[:en:4x100 m medley|४x१०० मी मिड्ले]]|९|०|० }} {{MedalCompetition|[[ओलम्पिक खेल]]}} {{MedalGold|[[:en:2004 Summer Olympics|२००४ एथेन्स]]|[[:en:Swimming at the 2004 Summer Olympics – Men's 100 metre butterfly|१०० मी बटरफ्लाई]]}} {{MedalGold|२००४ एथेन्स|[[:en:Swimming at the 2004 Summer Olympics – Men's 200 metre butterfly|२०० मी बटरफ्लाई]]}} {{MedalGold|२००४ एथेन्स|[[:en:Swimming at the 2004 Summer Olympics – Men's 200 metre individual medley|२०० मी मिड्ले]]}} {{MedalGold|२००४ एथेन्स|[[:en:Swimming at the 2004 Summer Olympics – Men's 400 metre individual medley|४०० मी मिड्ले]]}} {{MedalGold|२००४ एथेन्स|[[:en:Swimming at the 2004 Summer Olympics – Men's 4 × 200 metre freestyle relay|४x२०० मी फ्रीस्टाइल]]}} {{MedalGold|२००४ एथेन्स|[[:en:Swimming at the 2004 Summer Olympics – Men's 4 × 100 metre medley relay|४x१०० मी मिड्ले]]}} {{MedalGold|[[:en:2008 Summer Olympics|२००८ बेइजिङग]]|[[:en:Swimming at the 2008 Summer Olympics – Men's 200 metre freestyle|२०० मी फ्रीस्टाइल]]}} {{MedalGold|२००८ बेइजिङग|[[:en:Swimming at the 2008 Summer Olympics – Men's 100 metre butterfly|१०० मी बटरफ्लाई]]}} {{MedalGold|२००८ बेइजिङग|[[:en:Swimming at the 2008 Summer Olympics – Men's 200 metre butterfly|२०० मी बटरफ्लाई]]}} {{MedalGold|२००८ बेइजिङग|[[:en:Swimming at the 2008 Summer Olympics – Men's 200 metre individual medley|२०० मी मिड्ले]]}} {{MedalGold|२००८ बेइजिङग|[[:en:Swimming at the 2008 Summer Olympics – Men's 400 metre individual medley|४०० मी मिड्ले]]}} {{MedalGold|२००८ बेइजिङग|[[:en:Swimming at the 2008 Summer Olympics – Men's 4 × 100 metre freestyle relay|४x१०० मी फ्रीस्टाइल]]}} {{MedalGold|२००८ बेइजिङग|[[:en:Swimming at the 2008 Summer Olympics – Men's 4 × 200 metre freestyle relay|४x२०० मी फ्रीस्टाइल]]}} {{MedalGold|२००८ बेइजिङग|[[:en:Swimming at the 2008 Summer Olympics – Men's 4 × 100 metre medley relay|४x१०० मी मिड्ले]]}} {{MedalGold|[[:en:2012 Summer Olympics|२०१२ लण्डन]]|[[:en:Swimming at the 2012 Summer Olympics – Men's 100 metre butterfly|१०० मी बटरफ्लाई]]}} {{MedalGold|२०१२ लण्डन|[[:en:Swimming at the 2012 Summer Olympics – Men's 200 metre individual medley|२०० मी मिड्ले]]}} {{MedalGold|२०१२ लण्डन|[[:en:Swimming at the 2012 Summer Olympics – Men's 4 × 200 metre freestyle relay|४x२०० मी फ्रीस्टाइल]]}} {{MedalGold|२०१२ लण्डन|[[:en:Swimming at the 2012 Summer Olympics – Men's 4 × 100 metre medley relay|४x१०० मी मिड्ले]]}} {{MedalSilver|२०१२ लण्डन|[[:en:Swimming at the 2012 Summer Olympics – Men's 200 metre butterfly|२०० मी बटरफ्लाई]]}} {{MedalSilver|२०१२ लण्डन|[[:en:Swimming at the 2012 Summer Olympics – Men's 4 × 100 metre freestyle relay|४x१०० मी फ्रीस्टाइल]]}} {{MedalBronze|२००४ एथेन्स|[[:en:Swimming at the 2004 Summer Olympics – Men's 200 metre freestyle|२०० मी फ्रीस्टाइल]]}} {{MedalBronze|२००४ एथेन्स|[[:en:Swimming at the 2004 Summer Olympics – Men's 4 × 100 metre freestyle relay|४x१०० मी फ्रीस्टाइल]]}} {{MedalCompetition|[[:en:FINA World Aquatics Championships|विश्व च्याम्पियनसिप – लामो अवधि]]}} {{MedalGold|[[:en:2001 World Aquatics Championships|२००१ फुकुओका]]|[[:en:Swimming at the 2001 World Aquatics Championships – Men's 200 metre butterfly|२०० मी बटरफ्लाई]]}} {{MedalGold|[[:en:2003 World Aquatics Championships|२००३ बार्सिलोना]]|[[:en:Swimming at the 2003 World Aquatics Championships – Men's 200 metre butterfly|२०० मी बटरफ्लाई]]}} {{MedalGold|२००३ बार्सिलोना|[[:en:Swimming at the 2003 World Aquatics Championships – Men's 200 metre individual medley|२०० मी मिड्ले]]}} {{MedalGold|२००३ बार्सिलोना|[[:en:Swimming at the 2003 World Aquatics Championships – Men's 400 metre individual medley|४०० मी मिड्ले]]}} {{MedalGold|२००३ बार्सिलोना|[[:en:Swimming at the 2003 World Aquatics Championships – Men's 4 x 100 metre medley relay|४x१०० मी मिड्ले]]}} {{MedalGold|[[:en:2005 World Aquatics Championships|२००५ मोन्टरियल]]|[[:en:Swimming at the 2005 World Aquatics Championships – Men's 200 metre freestyle|२०० मी फ्रीस्टाइल]]}} {{MedalGold|२००५ मोन्टरियल|[[:en:Swimming at the 2005 World Aquatics Championships – Men's 200 metre individual medley|२०० मी मिड्ले]]}} {{MedalGold|२००५ मोन्टरियल|[[:en:Swimming at the 2005 World Aquatics Championships – Men's 4 x 100 metre freestyle relay|४x१०० मी फ्रीस्टाइल]]}} {{MedalGold|२००५ मोन्टरियल|[[:en:Swimming at the 2005 World Aquatics Championships – Men's 4 x 200 metre freestyle relay|४x२०० मी फ्रीस्टाइल]]}} {{MedalGold|२००५ मोन्टरियल|[[:en:Swimming at the 2005 World Aquatics Championships – Men's 4 x 100 metre medley relay|४x१०० मी मिड्ले]]}} {{MedalGold|[[:en:Swimming at the 2007 World Aquatics Championships|२००७ मेलबर्न]]|[[:en:Swimming at the 2007 World Aquatics Championships – Men's 200 metre freestyle|२०० मी फ्रीस्टाइल]]}} {{MedalGold|२००७ मेलबर्न|[[:en:Swimming at the 2007 World Aquatics Championships – Men's 100m butterfly|१०० मी बटरफ्लाई]]}} {{MedalGold|२००७ मेलबर्न|[[:en:Swimming at the 2007 World Aquatics Championships – Men's 200m butterfly|२०० मी बटरफ्लाई]]}} {{MedalGold|२००७ मेलबर्न|[[:en:Swimming at the 2007 World Aquatics Championships – Men's 200m individual medley|२०० मी मिड्ले]]}} {{MedalGold|२००७ मेलबर्न|[[:en:Swimming at the 2007 World Aquatics Championships – Men's 400m individual medley|४०० मी मिड्ले]]}} {{MedalGold|२००७ मेलबर्न|[[:en:Swimming at the 2007 World Aquatics Championships – Men's 4 x 100 metre freestyle relay|४x१०० मी फ्रीस्टाइल]]}} {{MedalGold|२००७ मेलबर्न|[[:en:Swimming at the 2007 World Aquatics Championships – Men's 4 x 200 metre freestyle relay|४x२०० मी फ्रीस्टाइल]]}} {{MedalGold|[[:en:2009 World Aquatics Championships|२००९ रोम]]|[[:en:Swimming at the 2009 World Aquatics Championships – Men's 100m butterfly|१०० मी बटरफ्लाई]]}} {{MedalGold|२००९ रोम|[[:en:Swimming at the 2009 World Aquatics Championships – Men's 200m butterfly|२०० मी बटरफ्लाई]]}} {{MedalGold|२००९ रोम|[[:en:Swimming at the 2009 World Aquatics Championships – Men's 4 x 100 metre freestyle relay|४x१०० मी फ्रीस्टाइल]]}} {{MedalGold|२००९ रोम|[[:en:Swimming at the 2009 World Aquatics Championships – Men's 4 x 200 metre freestyle relay|४x२०० मी फ्रीस्टाइल]]}} {{MedalGold|२००९ रोम|[[:en:Swimming at the 2009 World Aquatics Championships – Men's 4 x 100 metre medley relay|४x१०० मी मिड्ले]]}} {{MedalGold|[[:en:Swimming at the 2011 World Aquatics Championships|२०११ साङघाई]]| [[:en:Swimming at the 2011 World Aquatics Championships – Men's 100 metre butterfly|१०० मी बटरफ्लाई]]}} {{MedalGold|२०११ साङघाई|[[:en:Swimming at the 2011 World Aquatics Championships – Men's 200 metre butterfly|२०० मी बटरफ्लाई]]}} {{MedalGold|२०११ साङघाई|[[:en:Swimming at the 2011 World Aquatics Championships – Men's 4 × 200 metre freestyle relay|४x२०० मी फ्रीस्टाइल]]}} {{MedalGold|२०११ साङघाई|[[:en:Swimming at the 2011 World Aquatics Championships – Men's 4 × 100 metre medley relay|४x१०० मी मिड्ले]]}} {{MedalSilver|२००३ बार्सिलोना|[[:en:Swimming at the 2003 World Aquatics Championships – Men's 100 metre butterfly|१०० मी बटरफ्लाई]]}} {{MedalSilver|२००३ बार्सिलोना|[[:en:Swimming at the 2003 World Aquatics Championships – Men's 4 x 200 metre freestyle relay|४x२०० मी फ्रीस्टाइल]]}} {{MedalSilver|२००५ मोन्टरियल|[[:en:Swimming at the 2005 World Aquatics Championships – Men's 100 metre butterfly|१०० मी बटरफ्लाई]]}} {{MedalSilver|२००९ रोम|[[:en:Swimming at the 2009 World Aquatics Championships – Men's 200m freestyle|२०० मी फ्रीस्टाइल]]}} {{MedalSilver|२०११ साङघाई|[[:en:Swimming at the 2011 World Aquatics Championships – Men's 200 metre freestyle|२०० मी फ्रीस्टाइल]]}} {{MedalSilver|२०११ साङघाई|[[:en:Swimming at the 2011 World Aquatics Championships – Men's 200 metre individual medley|२०० मी मिड्ले]]}} {{MedalBronze|२०११ साङघाई|[[:en:Swimming at the 2011 World Aquatics Championships – Men's 4 × 100 metre freestyle relay|४x१०० मी फ्रीस्टाइल]]}} {{MedalCompetition|[[:en:FINA World Swimming Championships (25 m)|विश्व च्याम्पियनसिप – छोटो अवधि]]}} {{MedalGold|[[:en:2004 FINA World Swimming Championships (25 m)|२००४ इन्डियनपोलिस]]|२०० मी फ्रीस्टाइल}} {{MedalCompetition|[[:en:Pan Pacific Swimming Championships|प्यान प्यासिफिक च्याम्पियनसिप]]}} {{MedalGold| [[:en:2002 Pan Pacific Swimming Championships|२००२ योकोहोमा]] | २०० मी मिड्ले}} {{MedalGold| २००२ योकोहोमा| ४०० मी मिड्ले}} {{MedalGold| २००२ योकोहोमा| ४x१०० मी मिड्ले}} {{MedalGold| [[:en:2006 Pan Pacific Swimming Championships|२००६ भिक्टोरिया]] | २०० मी बटरफ्लाई}} {{MedalGold| २००६ भिक्टोरिया | २०० मी मिड्ले}} {{MedalGold| २००६ भिक्टोरिया | ४०० मी मिड्ले}} {{MedalGold| २००६ भिक्टोरिया | ४x१०० मी फ्रीस्टाइल}} {{MedalGold| २००६ भिक्टोरिया | ४x२०० मी फ्रीस्टाइल}} {{MedalGold|[[:en:2010 Pan Pacific Swimming Championships|२०१० इर्भाइन]]|१०० मी बटरफ्लाई}} {{MedalGold|२०१० इर्भाइन|२०० मी बटरफ्लाई}} {{MedalGold|२०१० इर्भाइन|४x१०० मी फ्रीस्टाइल}} {{MedalGold|२०१० इर्भाइन|४x२०० मी फ्रीस्टाइल}} {{MedalGold|२०१० इर्भाइन|४x१०० मी मिड्ले}} {{MedalSilver|२००२ योकोहामा|२०० मी बटरफ्लाई}} {{MedalSilver|२००२ योकोहामा|४x२०० मी फ्रीस्टाइल}} {{MedalSilver|२००६ भिक्टोरिया|२०० मी ब्याकस्ट्रोक}} }} '''माइकल फ्रेड फेल्प्स'''<ref name="TV Guidee">{{cite web |title=Michael Phelps |url=https://www.tvguide.com/celebrities/michael-phelps/258249 |work=TV Guide |accessdate=July 28, 2012}}</ref> (जन्म १९८५ जुन ३०)<ref name=biography.com>{{cite web |url=http://www.biography.com/people/michael-phelps-345192 |title=Michael Phelps Biography: Swimming, Athlete (1985–) |publisher=[[Biography.com]] ([[FYI (TV network)|FYI]] / [[A&E Networks]]) |accessdate=November 18, 2015}}</ref> [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]को एक पूर्व प्रतिस्पर्धात्मक पौडी खेलाडी र जम्मा २८ ओलम्पिक पदक जितेर [[ओलम्पिक खेल|ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक]] इतिहासकै सबैभन्दा सफल र सुसज्जित ओलम्पिक खेलाडी हुन्।<ref>{{cite web |url=https://sports.yahoo.com/news/phelps-30-medals-in-tokyo-i-dont-think-so-225651329.html |title=Michael Phelps: 30 medals in Tokyo? 'I don't think so' |first1=Tanner |last1=Walters |date=August 13, 2016 |publisher=[[Yahoo]] |access-date=August 14, 2016 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> फेल्प्सले आफ्नो करियर अवधिमा जम्मा २३ ओलम्पिक स्वर्ण पदक<ref name="sportscafe">{{Cite web |url=https://sportscafe.in/articles/sports/2016/aug/12/rio-2016-simone-biles-dazzles-while-phelps-wins-his-22-nd-gold-on-day-6 |title=Rio 2016 {{!}} Simone Biles dazzles while Phelps wins his 22nd gold on day 6|date=August 12, 2016|access-date=August 12, 2016}}</ref> जसमध्ये व्यक्तिगत प्रतिस्पर्धामा १३ ओलम्पिक स्वर्ण पदक र व्यक्तिगत प्रतिस्पर्धामा १६ ओलम्पिक पदक जितेर कीर्तिमान बनाएका हुन्।<ref>{{cite web |url=https://swimswam.com/phelps-breaks-ties-overall-gold-individual-medals/ |title=Phelps breaks ties for most overall & gold individual medals |first1=Robert |last1=Gibbs |date=August 11, 2016 |publisher=Swimswam |access-date=August 12, 2016}}</ref> सन् [[२००८ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक|२००८]]को बेइजिङ ओलम्पिक खेलमा उनले पौडी विधामा आठ स्वर्ण पदक जितेर आफनै देशको पौडी खेलाडी मार्क स्पित्जद्वारा [[१९७२ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक]]मा बनाएको ७ स्वर्ण पदकको कीर्तिमानलाई तोडेका थिए। एउटै ओलम्पिक खेलमा सबैभन्दा बढी पदक जित्ने कीर्तिमान फेल्प्सकै नाउँमा रहेको छ। [[२००४ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक|एथेन्स]]मा सम्पन्न भएको सन् २००४ को ओलम्पिक खेलमा फेल्प्सले ६ स्वर्ण पदक र २ कास्य पदक जितेर कुनै पनि पनि रङ्गको आठ पदक जित्ने कीर्तिमान बनाएका थिए। ==प्रारम्भिक जीवनी== ==सन्दर्भ सामग्री== {{reflist}} ==बाह्य सामग्री== {{Commonscat|Michael Phelps|माइकल फेल्प्स}} [[श्रेणी:अमेरिकी पौडी खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:सन् १९८५ मा जन्म]] kdtthhnum398rbplhfenfoh48ca1ovn 0 69274 1356828 1268279 2026-05-27T03:48:30Z Bishaldev100 28807 Bishaldev100द्वारा [[जीवावशेष ऊर्जा]] पृष्ठलाई [[जीवाश्म इन्धन]]मा सारियो 1268279 wikitext text/x-wiki जीवावशेष ऊर्जा भनेको जैविक स्रोतहरूबाट उत्पादित ऊर्जा हो, जुन प्राचीन जीवहरूको अवशेषबाट उत्पन्न हुन्छ। यो ऊर्जा मुख्य रूपमा कोइला, तेल, र प्राकृतिक ग्यासका रूपमा पाइन्छ। जीवावशेष ऊर्जा मानव सभ्यताको विकासमा एक महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ, विशेष गरी औद्योगिक क्रान्तिको समयमा। == जीवावशेषको उत्पत्ति == जीवावशेष ऊर्जा पृथ्वीको प्राथमिक जीवनको विकाससँग सम्बन्धित छ। जब प्राचीन जीवाणु र वनस्पति माटोमा दबिन्छन्, तब तिनीहरूको अवशेष समयसँगै दबाइन्छ र तापमान र दबावका कारण ऊर्जा स्रोतमा परिणत हुन्छ। यस प्रक्रियालाई '''जैविक परिवर्तन''' भनिन्छ, जसले जीवावशेष स्रोतहरूको उत्पादनमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउँछ। == कोइला == कोइला जीवावशेष ऊर्जा को एक प्रमुख स्रोत हो। यो वनस्पति अवशेषहरूको बायोमासको विघटनबाट उत्पन्न हुन्छ। कोइला मुख्य रूपमा उर्जा उत्पादनका लागि प्रयोग गरिन्छ र यसलाई [[ऊर्जा उत्पादन]]मा मुख्य स्रोतका रूपमा मानिन्छ। == तेल == तेल पनि जीवावशेष ऊर्जाको महत्वपूर्ण स्रोत हो। यो प्राचीन समुद्री जीवाणुहरूको अवशेषबाट उत्पादन हुन्छ। तेलको प्रयोग विशेष गरी यातायात र औद्योगिक प्रक्रियामा गरिन्छ, जसले विश्वव्यापी अर्थतन्त्रमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउँछ। == प्राकृतिक ग्यास == प्राकृतिक ग्यास जीवावशेष ऊर्जा को अर्को रूप हो। यो कोइला र तेलको सँगै उत्पन्न हुन्छ र मुख्यतः मिथेन (CH₄) को रूपमा पाइन्छ। प्राकृतिक ग्यासको प्रयोग ऊर्जा उत्पादन, ताप, र रासायनिक उद्योगमा गरिन्छ। == जीवावशेष ऊर्जा र वातावरण == जीवावशेष ऊर्जा दुरुपयोग गर्दा वातावरणमा धेरै नकारात्मक प्रभाव पर्न सक्छ। यो ग्यास र धुँवाको उत्सर्जन गर्दछ, जसले वायुमण्डलीय प्रदूषण र जलवायु परिवर्तनलाई बढावा दिन सक्छ। यसकारण, जीवावशेष ऊर्जा स्रोतहरूको दिगो उपयोगको महत्त्व बढ्दै गएको छ। == नवीकरणीय ऊर्जा र जीवावशेष ऊर्जा == नवीकरणीय ऊर्जा स्रोतहरूको विकाससँगै जीवावशेष ऊर्जा को प्रयोगमा परिवर्तन भइरहेको छ। सौर्य, पवन, र जल ऊर्जा जस्ता नवीकरणीय स्रोतहरूले जीवावशेष ऊर्जाको स्थान लिने प्रयास गरिरहेका छन्। यसले दीगो विकासको दिशामा ठूलो योगदान पुर्याउँछ। == भविष्यको चुनौतीहरू == जीवावशेष ऊर्जा स्रोतहरूको क्षीणता र वातावरणीय प्रभावले भविष्यमा चुनौतीहरू निम्त्याउन सक्छ। विश्वव्यापी तापमान वृद्धिलाई नियन्त्रण गर्न र ऊर्जा सन्तुलनको लागि दिगो उपायहरूको आवश्यकता छ। यसैकारण, वैज्ञानिक र अनुसन्धानकर्ताहरू नवीकरणीय ऊर्जा स्रोतहरूको विकासमा जोड दिएका छन्। == ऊर्जा सहेजना == जीवावशेष ऊर्जा स्रोतहरूको सहेजना र उचित प्रयोग पनि महत्वपूर्ण छ। उर्जा बचत उपायहरू लागू गरेर, हामी जीवावशेष ऊर्जाको दिगो र प्रभावकारी उपयोग गर्न सक्छौं। यसले न केवल आर्थिक फाइदा दिन्छ, तर वातावरणको संरक्षणमा पनि मद्दत गर्दछ। == निष्कर्ष == जीवावशेष ऊर्जा मानव सभ्यताको एक अभिन्न हिस्सा हो, तर यसको दिगो र सुरक्षित उपयोग गर्न आवश्यक छ। यो समयको माग हो कि हामी ऊर्जा स्रोतहरूको विविधता र दिगोपनातर्फ ध्यान केन्द्रित गर्नुपर्छ। यसै क्रममा, नवीकरणीय ऊर्जा स्रोतहरूको विकास र प्रवर्द्धनले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छ। [[श्रेणी:खनिज पदार्थ]] [[श्रेणी:जीवावशेषहरू]] [[श्रेणी:इन्धन]] rt8xi9lmams9f9v22fmabjznxukntsb 0 80426 1356853 1136868 2026-05-27T11:14:48Z Janak Bhatta 10885 ठुटो लेख 1356853 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament | name = आइसिसी क्रिकेट विश्वकप २००३ | image = Cricket_World_Cup_Logo_2003.svg | imagesize = | caption = २००३ क्रिकेट विश्वकपको आधिकारिक लोगो | fromdate = ९ फेब्रुअरी | todate = २३ मार्च | administrator = [[अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद्|आइसिसी]] | cricket format = [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय|अन्तर्राष्ट्रिय एकदिवसीय क्रिकेट]] | tournament format = [[राउन्ड रोबिन टुर्नामेन्ट|राउन्ड रोबिन]] र [[नक् आउट]] | host = {{cr|South Africa}}<br/>{{cr|Zimbabwe}}<br/>{{cr|Kenya}} | champions = {{cr|AUS}} | runners-up = {{cr|IND}} | count = ३ | participants = १४ | matches = 54 | venues = | attendance = 626845 | player of the series = {{flagicon|India}} [[सचिन तेन्दुलकर|सचिन तेन्दुल्कर]] | most runs = {{flagicon|IND}} [[सचिन तेन्दुलकर|सचिन तेन्दुल्कर]] (६७३) | most wickets = {{flagicon|Sri Lanka}} [[चामिन्दा भास]] (२३) | website = [http://www.cricketworldcup.com आधिकारिक वेबसाइट] | previous_year = १९९९ | previous_tournament = १९९९ क्रिकेट विश्वकप | next_year = २००७ | next_tournament = २००७ क्रिकेट विश्वकप }} '''२००३ क्रिकेट विश्वकप''' ८ औ [[विश्वकप क्रिकेट]] प्रतियोगिता हो। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== {{ठुटो}} 3ahbao1w4gosd0eefu4vdvu8e77k7ud 0 87686 1356833 1293727 2026-05-27T07:38:04Z Symphonicallyu 77742 1356833 wikitext text/x-wiki {{Infobox Writing system | name = सम्भोट लिपि | type = [[अक्षरात्मक लिपि]] | languages = {{hlist|list_style=line-height:1.3em;|[[तिब्बती भाषा|तिब्बती]]|[[जोङ्खा भाषा|जोङ्खा]]|[[लद्दाखी भाषा|लद्दाखी]]|[[सिक्किमी भाषा|सिक्किमी]]|[[बाल्टी भाषा|बाल्टी]]|[[शेर्पा भाषा|शेर्पा]]|[[जिरेल भाषा|जिरेल]]|[[योल्मो भाषा|योल्मो]]|[[छाङ्गला भाषा|छाङ्गला]]|[[संस्कृत]]}} | time = c. ६५०&ndash;वर्तमान | region = [[चीन|तिब्बत]], [[भुटान]], [[नेपाल]] , [[भारत]] र [[मङ्गोलिया]], | fam1 = [[:en:Proto-Sinaitic alphabet|आद्य सिनैटिक वर्णमाला]] | fam2 = [[:en:Phoenician alphabet|ध्वन्यामक वर्णमाला]] | fam3 = [[:en:Aramaic alphabet|अरामैक वर्णमाला]] | footnotes = | fam4 = [[ब्राह्मी लिपि]] | fam5 = [[गुप्त लिपि]] | fam6 = [[नेपाल लिपि|𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮 𑐮𑐶𑐥𑐶]] | fam7 = [[भुजिमोल लिपि|𑐨𑐸𑐖𑐶𑐩𑑀𑐮 𑐮𑐶𑐥𑐶]] | sisters = | children = [[लिम्बू जाति|लिम्बू]], [[लेप्चा]], [[फग्पा]] | sample = Tibetan Varnamala.png | image_size = | fam8 = [रन्जना लिपि][𑐬𑐣𑑂𑐖𑐣𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐶] }} '''सम्भोट लिपि''' मुख्यतः भोट भाषामा लेख्न प्रयोग गरिने लिपि हो, जुन सातौँ शताब्दीमा तिब्बतका धर्मराजा [[स्रोङ्चन गम्पो]]का मन्त्री [[थोन्मि सम्भोट]]ले विकास गरेका थिए। सम्भोटले राजाको आज्ञाअनुसार भारत गई त्यहाँका विद्वान लिपिकारहरूबाट शब्दविद्याको ज्ञान प्राप्त गरेपछि तिब्बत फर्केर यो लिपिको आविष्कार गरेका थिए। सम्भोट लिपिमा चारवटा स्वरवर्णको चिह्न र तीसवटा व्यञ्जनवर्ण रहेका छन्। यो लिपिबाट [[मनाङ जिल्ला|मनाङ]], [[मुस्ताङ जिल्ला|मुस्ताङ]]जस्ता ठाउँहरूमा [[नेपाली भाषा|नेपाली]] पनि लेख्ने गरिन्थ्यो।<ref>{{Cite web |title=Mustang documents in the Nepali language (1667-1975 A.D.) (Results of the Nepal German Project on High Mountain Archaeology) - Karmacharya, Madhav L: 9783882800531 - AbeBooks |url=https://www.abebooks.com/9783882800531/Mustang-documents-Nepali-language-1667-1975-3882800534/plp |access-date=2024-08-08 |website=www.abebooks.com |language=en}}</ref> ==इतिहास== [[चित्र:Thomni-sambhota-thangka-72-for-web-1.jpg|thumb|थोन्मि सम्भोट]] [[चित्र:Mani Wall near Nyphu Gompa.jpg|thumb|नेफु गोन्पाको नजिकमा अवस्थित सम्भोट लिपिमा खोपेको शिला-मणि]] [[चित्र:सम्भोट लिपिमा लिखित बौद्ध ग्रन्थ.png|thumb|सम्भोट लिपिमा लिखित बौद्ध ग्रन्थ]] सम्भोट लिपिको आविष्कार सातौँ शताब्दीको मध्यतिर तिब्बतका धर्मराजा [[स्रोङ्चन गम्पो]]को शासनकालमा मन्त्री [[थोन्मि सम्भोट]]द्वारा गरिएको थियो। राजा [[स्रोङ्चन गम्पो]]ले आफ्नो देशमा पनि छिमेकी मुलुकहरू—चीन, नेपाल र भारत—झैँ लिपिको प्रयोगद्वारा देशको इतिहास, संविधान तथा विशेष रूपमा भारतबाट ल्याइएका बौद्ध ग्रन्थहरूलाई तिब्बती भाषामा अनुवाद गर्न सकियोस् भनेर थोन्मि सम्भोटलाई भारत पठाएका थिए। भारतमा उनले त्यहाँका विद्वानहरूसँग शब्दविद्याको शिक्षा प्राप्त गरे। त्यसपछि तिब्बत फर्केर उनले [[रञ्जना लिपि]]लाई आधार मानी उचन, र वार्तु लिपिलाई आधार मानी उमेद लिपिको रचना गरे। साथै उनले तिब्बती भाषाका लागि व्याकरण ग्रन्थहरू—जस्तै [[व्याकरण मूल त्रिंशत्]] र [[लिङ्गावतर]] सहित आठवटा व्याकरण—पनि लेखेका थिए भन्ने कुरा इतिहासहरूमा उल्लिखित भएपनि आज तीमध्ये मूल त्रिंशत् र लिङ्गावतर मात्र उपलब्ध छन्। लिपि तथा व्याकरणको सृजनसहित, भारतबाट ल्याइएका [[अवलोकितेश्वरको एक्काइस सुत्र-तन्त्र]]हरूको अनुवाद पनि सम्भोट स्वयंले तिब्बती भाषामा गरेका थिए। त्यसकारण उहाँलाई तिब्बतको पहिलो अनुवादक ([[लोचावा]]) पनि मानिन्छ। ==अनुवाद र लिप्यन्तरण== सम्भोट लिपिको आविष्कारपछि, धर्मराजा [[स्रोङ्चन गम्पो]]देखि [[ठ्रीस्रोङ देउचन]] र [[ठ्री रल्पचन]]को शासनकालसम्म भारत, नेपाल र चीन जस्ता छिमेकी देशहरूबाट आएका विद्वान पण्डित र अनुवादकहरूले संस्कृत, प्राकृत, पैशाची र अपभ्रंश भाषामा रहेका त्रिपिटक र अन्य बौद्ध ग्रन्थहरूको सम्भोट लिपिमा अनुवाद र लिप्यन्तरण गरे। बौद्ध आचार्य नागार्जुन, आर्यदेव आदिका टीका ग्रन्थहरूको अनुवाद पनि यही समयमा भयो। राजा [[वुदुम चन्पो]]को मृत्युपछि राजनीतिक अस्थिरता आएको भएतापनि [[सक्यपा]]को शासनकालसम्म अनुवाद कार्यमा छिमेकी देशका विद्वानहरूले उल्लेखनीय योगदान दिएका थिए। तिब्बतको राजनीतिक तथा धार्मिक इतिहासमा यसको उल्लेख विस्तृतरूपमा गरिएको पाइन्छ।<ref>Gur-bkra-chos-'byung, पूर्वानुदित बौद्ध सम्प्रदायको धार्मिक इतिहास (१८०७-१८७३) | लेखक: गुरु ट्राशी | भाषा: तिब्बती | सन् १९८७ मा तिब्बत शैक्षिक अनुसन्धान केन्द्रबाट प्रकाशित</ref> यसै अनुवाद कार्यलाई थप व्यवस्थित बनाउन [[महाव्युत्पत्ति]] नामक विश्वकै पहिलो दोभाषे पारिभाषिक शब्दकोश पनि आठौँ शताब्दीको अन्त्यतिर र नवौँ शताब्दीको सुरुवाततिर तयार गरिएको थियो। यो शब्दकोश संस्कृत–तिब्बती बौद्ध पारिभाषिक कोश हो, जसलाई तिब्बती विद्वान र अनुवादकहरूले निर्माण गरेका थिए। ==लिपि संशोधन== * पहिलो संशोधन – राजा [[स्रोङ्चन गम्पो]]देखि [[ठ्रीस्रोङ देउचन]]को शासनकालसम्म * दोस्रो संशोधन – राजा [[ठ्री रल्पचन]]को शासनकालमा * तेस्रो संशोधन – गुगे राज्यका राजा [[ल्हालामा ज्याङ्छुब्वोद]]को शासनकालमा ==मूल वर्णमाला== {| class="wikitable" ! colspan="5" style="text-align: center;" | '''सम्भोट लिपिको चार स्वरवर्णहरू''' |- | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ཨི་}} | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ཨུ་}} | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ཨེ་}} | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ཨོ་}} | style="text-align: center;" | |- | colspan="5" style="text-align: center;" | '''सम्भोट लिपिको तीस व्यञ्जन वर्णहरू''' |- | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ཀ་}} | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ཁ་}} | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ག་}} | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ང་}} | style="text-align: center;" | क वर्ग |- | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ཅ་}} | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ཆ་}} | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ཇ་}} | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ཉ་}} | style="text-align: center;" | च वर्ग |- | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ཏ་}} | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ཐ་}} | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ད་}} | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ན་}} | style="text-align: center;" | त वर्ग |- | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|པ་}} | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ཕ་}} | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|བ་}} | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|མ་}} | style="text-align: center;" | प वर्ग |- | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ཙ་}} | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ཚ་}} | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ཛ་}} | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ཝ་}} | style="text-align: center;" | च़ वर्ग |- | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ཞ་}} | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ཟ་}} | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|འ་}} | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ཡ་}} | style="text-align: center;" | श़ वर्ग |- | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ར་}} | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ལ་}} | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ཤ་}} | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ས་}} | style="text-align: center;" | र वर्ग |- | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ཧ་}} | style="text-align: center;" | {{bo-textonly|ཨ་}} | style="text-align: center;" | | style="text-align: center;" | | style="text-align: center;" | ह वर्ग |} ==सङ्ख्या== {| class="wikitable" ! style="text-align: center; font-weight: bold;" | सम्भोट ! style="text-align: center;" |{{bo-textonly| ༠}} ! style="text-align: center;" |{{bo-textonly| ༡}} ! style="text-align: center;" |{{bo-textonly| ༢}} ! style="text-align: center;" |{{bo-textonly| ༣}} ! style="text-align: center;" |{{bo-textonly| ༤}} ! style="text-align: center;" |{{bo-textonly| ༥}} ! style="text-align: center;" |{{bo-textonly| ༦}} ! style="text-align: center;" |{{bo-textonly| ༧}} ! style="text-align: center;" |{{bo-textonly| ༨}} ! style="text-align: center;" |{{bo-textonly| ༩}} |- | style="text-align: center; font-weight: bold;" | नेपाली | style="text-align: center;" | ० | style="text-align: center;" | १ | style="text-align: center;" | २ | style="text-align: center;" | ३ | style="text-align: center;" | ४ | style="text-align: center;" | ५ | style="text-align: center;" | ६ | style="text-align: center;" | ७ | style="text-align: center;" | ८ | style="text-align: center;" | ९ |} ==चिह्न र विराम== {| class="wikitable" |- |+ |- ! चिह्न र विराम !! नाम !! कार्य |- style="text-align:center;" | {{bo-textonly|༄}} || {{bo-textonly|ཡིག་མགོ་}}<br/>''yig-mgo'' || पाठको शुरुवात निशान |- style="text-align:center;" | {{bo-textonly|༈}} || {{bo-textonly|སྦྲུལ་ཤད།}}<br/>''sbrul-shad'' || विषय र उप विषयहरूको वर्ग छुट्याउछ |- style="text-align:center;" | {{bo-textonly|་}} || {{bo-textonly|ཚེག}}<br/>''tseg'' || सीमाङ्कक |- style="text-align:center;" | {{bo-textonly|།}} || {{bo-textonly|ཆིག་ཤད།}}<br/>''chig-shad'' || पूर्णविराम (पाठको एक खण्डको अन्त जनाउछ) |- style="text-align:center;" | {{bo-textonly|༎}} || {{bo-textonly|ཉིས་ཤད།}}<br/>''nyis-shad'' || पूर्णविराम (पूर्ण विषयको अन्त जनाउछ) |- style="text-align:center;" | {{bo-textonly|༴}} || {{bo-textonly|བསྡུས་རྟགས།}}<br/>''bsdus-rtags'' || पुनरावृत्ति |- style="text-align:center;" | {{bo-textonly|༼}} || {{bo-textonly|ཨང་ཁང་གཡོན་པ།}}<br/>''ang-khang gyon '' || बायाँ कोष्ठ |- style="text-align:center;" | {{bo-textonly|༽}} || {{bo-textonly|ཨང་ཁང་གཡས་པ།}}<br/>''ang-khang gyas'' || दायाँ कोष्ठ |} == आधुनिक समयमा सम्भोट लिपिको आवश्यकता र उपयोग == === १. भाषिक संरक्षण र पहिचान === सम्भोट लिपि तिब्बती भाषाको मूल लेखन प्रणाली भएकाले, भाषा संरक्षणको दृष्टिकोणले यसको संरक्षण र प्रवर्द्धन अपरिहार्य छ। समकालीन विश्वमा भाषिक विविधता संकटमा परेको सन्दर्भमा सम्भोट लिपिको प्रयोगले तिब्बती सांस्कृतिक पहिचानको रक्षा गर्ने महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दछ। === २. शैक्षिक प्रयोग र अनुसन्धान === धर्म, इतिहास, दर्शन, र मानविकी विषयमा अनुसन्धान गर्ने विश्वविद्यालयहरू तथा संस्थाहरूमा तिब्बती ग्रन्थहरूको मूलपाठ पढ्नका लागि सम्भोट लिपिको ज्ञान आवश्यक छ। अमेरिकास्थित हार्वर्ड, कोलम्बिया तथा दिल्ली विश्वविद्यालय जस्ता प्रतिष्ठित संस्थाहरूले सम्भोट लिपिमा लेखिएका ग्रन्थहरूमाथि अध्ययन गरिरहेका छन्। === ३. धार्मिक प्रयोजनमा प्रयोग === आज पनि सम्भोट लिपिमा लेखिएका ग्रन्थहरू तिब्बती बौद्ध मठहरूमा दैनिक पाठ, पूजा, अनुष्ठान र शिक्षा कार्यमा प्रयोग गरिन्छ। नेपाल, भारत, भूटान र चीनको तिब्बत स्वायत्त क्षेत्रमा यो लिपिले धार्मिक निरन्तरता सुनिश्चित गरिरहेको छ। === ४. डिजिटल युगमा सम्भोट लिपि === युनिकोड प्रणालीले सम्भोट लिपिको मान्यता प्रदान गरेपछि डिजिटल दुनियाँमा पनि यसको प्रयोगको सम्भावना बढेको छ। सम्भोट लिपिको टाइपिङ टूल, Unicode फन्टहरू (जस्तै Jomolhari, Tibetan Machine Uni), डिजिटल प्रकाशन उपकरणहरू, तथा वेबसाइटहरूमा यसको प्रयोग सुरु भएको छ। [https://www.bdrc.io BDRC (Buddhist Digital Resource Center)] जस्ता संस्थाहरूले सम्भोट लिपिमा स्क्यान तथा OCR गरिएका ग्रन्थहरूलाई विश्वभर उपलब्ध गराइरहेका छन्। === ५. समुदाय स्तरमा उपयोग === विशेषगरी तिब्बत, भारत, भुटान र नेपाल आदिमा रहेको हिमाली समुदायमा सम्भोट लिपिको प्रयोग जारी छ। विद्यालय, मठ, भाषा कक्षा तथा सांस्कृतिक कार्यक्रमहरूमा यसको पढाइ र लेखाइ कार्यक्रियाशील रूपमा भइरहेको छ। === ६. नेपालमा सम्भोटा लिपिको पाठ्यक्रम === {{ठुटो}} ==सन्दर्भ सामग्री== {{सन्दर्भसूची}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== # [[प्राचीन तिब्बती भाषा]] # [[वयली लिप्यन्तरण]] # Snellgrove, David & Richardson, Hugh (1986). ''A Cultural History of Tibet''. Boston: Shambhala Publications. # University of Virginia – Tibetan and Himalayan Library. [https://www.thlib.org](https://www.thlib.org) # BDRC – Buddhist Digital Resource Center. [https://www.bdrc.io](https://www.bdrc.io) # Unicode Consortium – Tibetan Script Block. [https://www.unicode.org/charts/PDF/U0F00.pdf](https://www.unicode.org/charts/PDF/U0F00.pdf) # van Driem, George (2001). ''Languages of the Himalayas''. Brill Academic Publishers. {{नेपालमा बोलिने भाषाहरू}} [[श्रेणी:लिपि]] [[श्रेणी:भाषाविज्ञान]] [[श्रेणी:ब्राह्मी लिपिहरू]] 473dehnoyuuhr50vo2cabe7tp0fwzec 0 91658 1356815 788910 2026-05-26T21:17:12Z ~2026-31539-56 78921 1356815 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname= बार्सिलोना महिला टिम | image = | fullname =फुटबल क्लब बार्सिलोना महिला </br> Futbol Club Barcelona Femení | nickname = 'बार्सा' | ground = जोन ग्याम्पर | capacity = १,४०० | founded = सन् १९८८ | chairman = मारिया बर्टोमेयु | manager = | league = [[प्रिमियर डिभिजन (महिला)]] | season = २०१५-१६ | position = दोस्रो स्थान | website = http://www.fcbarcelona.com/football/feminine | pattern_la1 = _fcbarcelona1920h | pattern_b1 = _fcbarcelona1920h | pattern_ra1 = _fcbarcelona1920h | pattern_sh1 = | pattern_so1 = _barcelona1920h | leftarm1 = 000080 | body1 = 000080 | rightarm1 = 000080 | shorts1 = 000080 | socks1 = 000080 | pattern_la2= _fcbarcelona1920a | pattern_b2= _fcbarcelona1920a | pattern_ra2= _fcbarcelona1920a | pattern_sh2= | pattern_so2= _fcbarcelona1920a | leftarm2= FFDD00 | body2= FFDD00 | rightarm2= FFDD00 | shorts2= FFDD00 | socks2= FFDD00 |pattern_la3=_fcbarcelona1920t |pattern_b3=_fcbarcelona1920t |pattern_ra3=_fcbarcelona1920t |pattern_sh3=_fcbarcelona1920t |pattern_so3=_fcbarcelona1920t |leftarm3=00E8C5 |body3=00E8C5 |rightarm3=00E8C5 |shorts3=00E8C5 |socks3=00E8C5 }} {{एफसी बार्सिलोनाका खेल विभागहरू}} '''फुटबल क्लब बार्सिलोना महिला टिम (Futbol Club Barcelona Femení)''' एउटा महिला व्यवसायीब फुटबल क्लब हो । यो स्पेनको महिला फुटबल लिग खेल्ने गर्दछ। यस क्लबलाई पुरूष फुटबल क्लब बार्सिलोनाले प्रायोजन गर्ने गर्दछ । ==इतिहास== एफसी बार्सिलोना महिला फुटबल टिमको स्थापना [[एफसी बार्सिलोना]]को स्वामित्वमा रहेर सन् १९८८ मा भएको थियो। ==खेलाडीहरू== ;२०६-१७ का खेलाडीहरू *{{flagicon|ESP}} [[मार्ता अन्जुई|मार्ता अन्जुई(''४'')]] ''(MF) [C]'' ==उपाधिहरू== ;प्रिमियर डिभिजन ==स्रोत== [[श्रेणी :महिला फुटबल क्लबहरू]] [[श्रेणी :विकी विमिन एडिटाथन २०१७ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] [[श्रेणी :फुटबल ]] acn4ptjffnaxin80r6yqk9vlzpm8qqe 1356816 1356815 2026-05-26T21:31:05Z ~2026-31539-56 78921 1356816 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname= बार्सिलोना महिला टिम | image = | fullname =फुटबल क्लब बार्सिलोना महिला </br> Futbol Club Barcelona Femení | nickname = 'बार्सा' | ground = जोन ग्याम्पर | capacity = १,४०० | founded = सन् १९८८ | chairman = | manager = | league = [[प्रिमियर डिभिजन (महिला)]] | season = २०१५-१६ | position = दोस्रो स्थान | website = http://www.fcbarcelona.com/football/feminine | pattern_la1 = _fcbarcelona1920h | pattern_b1 = _fcbarcelona1920h | pattern_ra1 = _fcbarcelona1920h | pattern_sh1 = | pattern_so1 = _barcelona1920h | leftarm1 = 000080 | body1 = 000080 | rightarm1 = 000080 | shorts1 = 000080 | socks1 = 000080 | pattern_la2= _fcbarcelona1920a | pattern_b2= _fcbarcelona1920a | pattern_ra2= _fcbarcelona1920a | pattern_sh2= | pattern_so2= _fcbarcelona1920a | leftarm2= FFDD00 | body2= FFDD00 | rightarm2= FFDD00 | shorts2= FFDD00 | socks2= FFDD00 |pattern_la3=_fcbarcelona1920t |pattern_b3=_fcbarcelona1920t |pattern_ra3=_fcbarcelona1920t |pattern_sh3=_fcbarcelona1920t |pattern_so3=_fcbarcelona1920t |leftarm3=00E8C5 |body3=00E8C5 |rightarm3=00E8C5 |shorts3=00E8C5 |socks3=00E8C5 }} {{एफसी बार्सिलोनाका खेल विभागहरू}} '''फुटबल क्लब बार्सिलोना महिला टिम (Futbol Club Barcelona Femení)''' एउटा महिला व्यवसायीब फुटबल क्लब हो । यो स्पेनको महिला फुटबल लिग खेल्ने गर्दछ। यस क्लबलाई पुरूष फुटबल क्लब बार्सिलोनाले प्रायोजन गर्ने गर्दछ । ==इतिहास== एफसी बार्सिलोना महिला फुटबल टिमको स्थापना [[एफसी बार्सिलोना]]को स्वामित्वमा रहेर सन् १९८८ मा भएको थियो। ==खेलाडीहरू== ;२०६-१७ का खेलाडीहरू *{{flagicon|ESP}} [[मार्ता अन्जुई|मार्ता अन्जुई(''४'')]] ''(MF) [C]'' ==उपाधिहरू== ;प्रिमियर डिभिजन ==स्रोत== [[श्रेणी :महिला फुटबल क्लबहरू]] [[श्रेणी :विकी विमिन एडिटाथन २०१७ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] [[श्रेणी :फुटबल ]] k0njcwndc81s3urw4i65wiokjgp8vjr 3 95472 1356803 1353316 2026-05-26T17:00:03Z Srsh101 60743 /* ज्याबल नामको पृष्ठ मेटाउनुको कारण */ नयाँ खण्ड 1356803 wikitext text/x-wiki {|style="border:2px solid blue; width:100%;" cellpadding="5" cellspacing="5" |- |[[File:Namaste.gif|100px|left|नमस्ते]] [[File:How to write in Nepali wiki.ogv ‎|400px|right|thumb|सम्पादन सहायताका लागि यो भिडियो हेर्नुहोस्।]] '''नमस्ते!<br/> {{PAGENAME}} ज्यू''' समस्त [[विकिपिडिया]] समुदायको तर्फबाट तपाईँलाई [[मुख्य पृष्ठ|नेपाली विकिपिडिया]]मा हार्दिक [[विकिपीडिया:स्वागत/नव आगन्तुक|स्वागत]] छ। विकिपिडिया एउटा खुला [[विश्वकोष|विश्वकोश]] हो जसमा विभिन्न विषयका जानकारीहरू सङ्ग्रहित हुन्छन्। *हालसम्म नेपाली विकिपिडियामा '''{{NUMBEROFARTICLES}}''' लेखहरू छन्। यसलाई बढाउन तपाईँ हामी सबैको योगदानको आवश्यकता रहेको छ। आउनुहोस् हामी सबै मिलेर नेपाली विकिपिडियालाई विश्वका अन्य प्रमुख भाषाका विकिपिडिया जत्ति कै धनी बनाऔँ। *विकिपिडियाले कुनै पनि व्यक्तिलाई [[विकिपीडिया:स्वशिक्षा/सम्पादन|सम्पादन]] गर्ने अधिकार दिन्छ। तपाईँ पनि यहाँ नयाँ लेख लेख्न अथवा पहिले देखि नै भएका लेखमा सामग्री थप्न सक्नुहुन्छ, तर विकिपिडियामा तपाईँद्वारा सृजना गरिएका कुनै पनि [[विज्ञापन]] वा [[आत्मकथा]] स्वीकृत हुँदैन। *सबैभन्दा पहिले दुईवटा लेख [[विकिपीडिया:प्राय सोधिने प्रश्नहरू|प्राय सोधिने प्रश्नहरू]] र [[विकिपीडिया:स्वशिक्षा|स्वशिक्षा]] पढ्नुहोस् अथवा [http://www.youtube.com/watch?v=Ucm583Rd3Cs यो भिडियो हेर्नुहोस्]। *आफ्नो परिचय दिनको लागि तपाईँको [[:user:{{PAGENAME}}|प्रयोगकर्ता पृष्ठ]] बनाउनुहोला। '''(परिचय दिइरहनु आवश्यक नै भने छैन)''' *विकिपिडियामा नयाँ लेख लेख्न तथा भएका लेखहरू सम्पादन गर्न यहाँलाई केही अप्ठ्यारो परे अथवा विकीको विषयमा केही प्रश्न, सुझाव, गुनासो आदि भएमा [[विकिपीडिया:चौतारी|चौतारी]] अथवा [[विकिपीडिया:प्रश्नहरू|प्रश्नहरू]] पृष्ठ सम्पादन गरेर आफ्नो प्रश्न, सुझाव आदि राख्नु होला। *विकिपिडिया सम्बन्धी सामान्य जानकारीहरूका लागि [[विकिपीडिया:स्वशिक्षा|परिचय]] पृष्ठ हेर्नुहोस्। *कुनै सहयोग चाहिएमा [[विकिपीडिया:सहायता|सहायता]] पृष्ठ हेर्नुहोस्। *परीक्षणको लागि [{{fullurl:Special:Mypage/प्रयोगस्थल|action=edit&preload=Template:User_Sandbox/preload}} आफ्नो प्रयोगस्थल] पृष्ठमा अभ्यास गर्नुहोस। {|class="wikitable" style="background:#CBCFF4; border:0pix solid; text-align:left; width:50%;" |- |rowspan=5| [[चित्र:Wiki Nepal.png|100px|center]] |bgcolor="CBCFF7"|[[विकिपीडिया:स्वागत|<font size="+1"> स्वागत</font>]] |- style="background:CBCFF5;" |[[विकिपीडिया:नेपाली दुतावास|<font size="+1">विकिपीडिया:नेपाली दूतावास</font>]] |- style="background:#CBCFF3;" |<font size="+1"> [[विकिपीडिया:प्रयोगस्थल|प्रयोगस्थल]]</font> |- style="background:CBCFF6;" |<font size="+1"> [[विकिपीडिया:चौतारी|चौतारी]] |- style="background:CBCFF7;" |<font size="+1"> [[Help:सहायता विषयसूचि|सहायता]] |- |} *हामीलाई विश्वास छ तपाईँले एउटा विकिपिडियन बनेर यहाँका लेखहरू सम्पादन गर्न रमाईलो मान्नु हुनेछ। *कृपया वार्तालाप पृष्ठमा चारवटा वक्र (<nowiki>~~~~</nowiki>) प्रयोग गरि हस्ताक्षर गर्नुहोला। यसो गर्नाले वार्तालाप पृष्ठमा स्वत: तपाईँको नाम, वार्ता पृष्ठको लिङ्क र मिति थपिने छ। *यदि तपाईँलाई विकिपिडियामा केही समस्या परेको छ भने आफ्नो वार्तालाप पृष्ठमा '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' राख्नु होला। कसैले तपाईँको समस्याको समाधान बताउने छ। *अन्य समस्याको लागि [[Special:ListAdmins|प्रबन्धक]]हरूसँग सम्पर्क राख्न सक्नुहुन्छ। <b>धन्यवाद!</b> </font> |} - --[[Image:Smiley.svg|15px]][[User:Ram Prasad Joshee|'''<font color="#FF4500">आर॰पी॰</font> <font color="#008000">जोशी</font>''']] [[User_talk:Ram Prasad Joshee|<font color="#2C39BB">वार्ता</font>]] १६:३५, २७ नोभेम्बर २०१७ (युटिसी(UTC)) == तपाईंको लागि एक बार्नस्टार! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[चित्र:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''अथक मेहनती बार्नस्टार''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | नेपाली विकिपिडियामा अथक मिहनतका साथ निरन्तर सम्पादन गर्दै आउनु भएकोले तपाईंको मिहनतको कदर स्वरुप यो बार्नस्टार तपाईंको पृष्ठमा राखिएको छ । [[File:Rp signature.jpg|40px|link=User:Ram Prasad Joshee]] <big><span style="border:1px solid #0000ff;padding:1px;">[[User_talk:Ram Prasad Joshee|<font style="color:red;background:silver;"> &nbsp;वार्ता&nbsp;</font>]] </span></big> २१:४४, ७ जुन २०१८ (युटिसी(UTC)) |} == लेखहरू सम्बन्धमा == नमस्ते {{User|Prbtsubedi12345}} ज्यू, नेपाली विकिपिडियामा सक्रिय योगदानको लागि धन्यवाद । तपाईद्वारा निर्माण गरिएका लेखहरू साना, असपष्ट, स्रोतहीन, विकीडेटासँग नजोडिएको, अङ्ग्रेजी भाषाको प्रयोग तथा मेसिनले अनुवादित रहेको कारणले ध्यानाकर्षण भएको अवगत गराउन चाहन्छु । कृपया तपाईले निर्माण गर्नुभएका पृष्ठहरूमा अर्थपूर्ण सामग्रीका साथै अन्य मापदण्डहरू थपेर त्यसलाई यथाशीघ्र सुधार गर्न अनुरोध गर्दछु । धन्यवाद --[[Image:Star_प्रमुख.png|30px]][[User:बिप्लब आनन्द|'''<font color="#008000"><b>बिप्लब आनन्द</b></font>''']] [[User_talk:बिप्लब आनन्द|(<small>'''म सँग कुरा गर्नुहोस'''</small>)]] १७:४६, १३ जुन २०१८ (युटिसी(UTC)) == पून: लेखहरू सम्बन्धमा == {{ping|Prbtsubedi12345}} तपाइलाई यस अघि पनि विकिपिडिया प्रवन्धकले '''तपाईद्वारा निर्माण गरिएका लेखहरू साना, असपष्ट, स्रोतहीन, विकीडेटासँग नजोडिएको, अङ्ग्रेजी भाषाको प्रयोग तथा मेसिनले अनुवादित रहेको र उक्त पृष्ठहरूमा अर्थपूर्ण सामग्रीका साथै अन्य मापदण्डहरू थपेर त्यसलाई सुधार गर्न''' अनुरोध गरिएकोमा, तपाइले सो कुराको वास्ता नगरी पुन पटक पटक मेसिनद्वारा अनुवादित लेखहरू निर्माण गर्दै जानु भएकोले यथाशिघ्र यस्तो कार्य रोकी त्यस्ता पृष्ठहरू सुधार गर्न तिर लाग्न अनुरोध गर्दछु, अन्यथा विकिपिडिया प्रवन्धकले तपाईलाई सम्पादन गर्नबाट रोक लगाउन सक्ने कुरा पनि जानकारी गराइन्छ । विकिपिडियामा तपाइले गर्नु भएको राम्रा सम्पादनहरूको लागि धन्यवाद ! - [[User:Nirmal Dulal|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;"><font color="#000">'''''निर्मल दुलाल'''''</font></span>]]&nbsp;[[User Talk:Nirmal Dulal|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;">^{(<font color="#0272FD">कुरा गर्नुहोस</font>)}</span>]] ०६:०९, १५ जुन २०१८ (युटिसी(UTC)) == विकी लभ्स मोन्युमेन्ट्स २०१८ == [[File:Wiki Loves Monuments Nepal Logo.png|विकी लभ्स मोन्युमेन्ट्स|right|75px]] विकी लभ्स मोन्युमेन्ट्स २०१८ सम्बन्धमा भई रहेको छलफलमा [[विकिपिडिया:चौतारी (प्रस्ताव)#विकी लभ्स मोन्युमेन्ट्स २०१८|यहाँ]] गई आफ्नो विचार राख्नु हुन अनुरोध गर्दछु । <!-- Message sent by User:Nabin K. Sapkota@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nabin_K._Sapkota/Mass_Message_Users_List&oldid=658128 --> ==धन्यवाद== धन्यवाद सर।तर [[ब्लडी म्यारी]] को बारेमा तपाईंलाई थाहा भएका तथ्यहरू थप गरिदिनु होला है सर।(भूपेन ११:०५, २१ अक्टोबर २०१८ (युटिसी(UTC))) ==आशा छ== हिमाल जी NTC मा कत्तिको सस्तो पर्छ इन्टरनेट सम्पुर्ण जानकारी दिनुहोला है।Ncell बाट wiki सम्पादन गर्न गर्दा र नेट चलाउदा जोगि नै हुन लागीयो।मैले पनि अब NTC चलाउने सोचमा छु।अनि पढाइ कहाँ सम्म पुर्याउनु भयो।Twitter ma hajur lai flowe gare ko chu.malai pani garnu hola .tesai bata mgs garau la. धन्यवाद। ==आशा छ== हिमाल जी NTC मा कत्तिको सस्तो पर्छ इन्टरनेट सम्पुर्ण जानकारी दिनुहोला है।Ncell बाट wiki सम्पादन गर्न गर्दा र नेट चलाउदा जोगि नै हुन लागीयो।मैले पनि अब NTC चलाउने सोचमा छु।अनि पढाइ कहाँ सम्म पुर्याउनु भयो।Twitter ma hajur lai flowe gare ko chu.malai pani garnu hola .tesai bata mgs garau la. अनि wiki camp 2018 lahan मा जानू हुन्छ कि हुदैन। सम्पूर्णको एक मुस्त जानकारी दिनुहोला है। धन्यवाद। ==उत्तर== मैले NTC number लिएपछि मेरो नम्बर दिउला।तर अहिले यहि wiki को मेरो मेसेज पेजमा मेरा प्रश्नहरूको सम्पुर्ण उत्तरहरू दिनु होस् न।हुदैन। ==एक मुस्कान== {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[चित्र:Smiley.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''तपाइको मेहनत को लागि एक मुस्कान''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | नमस्कार {{PAGENAME}} ज्यू! नेपाली विकिमा तपाइले धेरै योगदानहरु दिनुभएको छ यस्को लागि धेरै-धेरै '''धन्यबाद''' । नेपाली विकिमा यस्ता राम्रा कामहरु जारी राख्नु होला,तपाइका हरेक कामहरु विकिका लागि निक्कै जरुरी छन ।धन्यबाद ! (भूपेन्द्र श्रेष्ठ `भूपेन´ ०३:४९, २२ अक्टोबर २०१८ (युटिसी(UTC))) |} ==खेल== अह! हेरेन ==कुरा== अनि हजुरले अहिले विकि के बाट चलाउनु भएको छ।वाइफाई कि डाटाबाट (भूपेन्द्र श्रेष्ठ `भूपेन´ ०३:५८, २२ अक्टोबर २०१८ (युटिसी(UTC))) == डाटा == सधै डाटा नेपाल टेलिकमको अहिले दसौं अफर छ ६ रुपैया मा ३६ एमबी ६ बजे देखि ६ बजे सम्म [[User:पर्वत सुबेदी|पर्वत सुबेदी]] ([[User talk:पर्वत सुबेदी|कुरा गर्ने]]) ०४:०२, २२ अक्टोबर २०१८ (युटिसी(UTC)) == तपाईंको लागि एक बार्नस्टार! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[चित्र:Minor Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''सामान्य बार्नस्टार''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | तपाईंको योगदानको मूल्यांकन गर्दै सम्मानार्थ यो बार्नस्टार प्रदान गरेको छु । [[User:Devraj poudel|Devraj poudel]] ([[User talk:Devraj poudel|कुरा गर्ने]]) १२:४९, २८ अक्टोबर २०१८ (युटिसी(UTC)) |} == [[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना|विकिपिडिया एसियाली महिना २०१८]]मा सहभागिताको लागी आ == <br clear="all"> <div style="width: 99%; padding:15px; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}"> [[चित्र:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px|]] '''[[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०१८|विकिपिडिया एसियाली महिना]]'''मा तपाईलाई स्वागत छ र आज देखि यो कार्यक्रमको शुभारम्भ भई सकेको छ । यस कार्यक्रम सम्बन्धी केही जानकारी देहाय बमोजिम रहेको छ । * तपाईको लेखलाई '''[[toollabs:fountain/editathons/asian-month-2018-ne/add|यस औजार]]''' मार्फत पेश गर्नुहोला । कृपया माथि दाँयाको ''''लगइन''''मा थिच्नुहोला र OAuth ले बाँकी कार्य गर्नेछ । तपाईले इन्टरफेसको भाषालाई समेत माथि दाँयाबाट परिवर्तन गर्न सक्नुहुनेछ । * तपाईले आफ्नो लेख पेश गरे पश्चात उक्त औजारले लेखमा एउटा ढाँचा थप गरि दिनेछ तथा आयोजकहरूले पूनरावलोकनको लागी आवश्यक चिन्ह समेत थप गरि दिनेछ । तपाईले '''[[toollabs:fountain/editathons/asian-month-2018-ne|आफ्नो प्रगती लाई यस औजारको प्रयोगबाट]]''' हेर्न सक्नु हुनेछ, जसले तपाईको कतिवटा स्विकारयोग्य लेखहरू छन् भने देखाउने छ । * सहभागीहरू मध्ये जसको स्विकारयोग्य ४ लेखहरू भएको खण्डमा निजले विकिपिडिया एसियाली महिना पोस्टकार्ड प्राप्त गर्नेछन् । यदि तपाईले १५ वटा स्विकारयोग्य लेख बनाउनु भएको खण्डमा विशेष पोस्टकार्ड प्राप्त गर्नु हुनेछ । नेपाली विकिपिडियामा सर्वाधिक स्विकारयोग्य लेख तयार गर्ने विकिपिडियनलाई "विकिपिडिया एसियाली राजदुत"को रूपमा सम्मान गरिनेछ र निजलाई पोस्टकार्डको अलावा हस्तारक्ष भएको प्रमाणपत्र समेत प्रदान गरिनेछ । * यदि तपाईले औजारको पहुँचमा समस्या भएमा तपाईले '''[[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना/सहभागीहरू|यस पृष्ठमा]]''' रहेको तपाईको प्रयोगकर्ता नामसँग पेश गर्न सक्नु हुनेछ । * यदि तपाईका कुनै प्रश्न भए, तपाईले [[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना/प्रश्नउत्तर|प्रश्न तथा जबाफ]] पृष्ठ हेर्न सक्नुहुनेछ वा विकिपिडिया एसियाली महिनाको वार्ता पृष्ठमा राख्न सक्नु हुनेछ । '''कृपया नोट गर्नु होला १ नोभेम्बर २०१८ देखि ३० नोभेम्बर २०१८ (UTC) सम्म गरिएको सम्पादन मात्र गणना हुने छ ।''' </br> <span style="position: absolute; right: 0px;">आयोजकहरूको तर्फबाट -- [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) १६:००, १ नोभेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC))</span> </br> </div> <!-- Message sent by User:Nirjal stha@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nirjal_stha/list&oldid=681744 --> == विकिपिडिया एसियाली महिना २०१८ == [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|150px|right]]विकिपिडिया एसियाली महिना २०१८ मा उत्साहजन सहभागिताको लागी धन्यवाद ! यस कार्यक्रमको पहिलो ११ दिनमा '''५३''' बटा लेखहरू तयार भई सकेको छ । यसमा कार्यक्रममा अझ थप लेखहरू तयार गर्नको लागी सहभागी मित्रहरूलाई अाग्रह गर्दछौं । * विकिपिडिया एसियाली महिना २०१८ सम्बन्धी '''[[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०१८/तथ्यांक|तथ्यांक]]''' हेर्नुहोस् । * लेख तयार गर्न सहजताको लागी '''[[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०१८/सम्भावित लेख शिर्षक|सम्भावित लेख शिर्षक]]''' हेर्नुहोस् । आयोजन समूहको तर्फबाट [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०३:५४, १२ नोभेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Nirjal stha@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nirjal_stha/list&oldid=683028 --> == धन्यवाद ! == [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|100px|right]] '''विकिपिडिया एसियाली महिना २०१८ '''को अन्तिम हप्तामा आइपुग्दा करिब '''१०९''' राम्रा लेखहरू तयार भएको सहर्ष जानकारी दिन चाहन्छौ । नोभेम्बर महिना भरी सञ्चालन हुने यस कार्यक्रममा बाँँकी रहेको ७ दिनमा अझ बढी भन्दा बढी लेखहरू तयार गर्नुहुन अनुरोध गर्दछौं । आयोजक समितिको तर्फबाट [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०४:५८, २४ नोभेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Nirjal stha@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nirjal_stha/list&oldid=684509 --> == सम्पादक बार्नस्टार == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Editors Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''सम्पादक बार्नस्टार''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | नेपाली विकिपिडियामा गर्नु भएको अनेक सम्पादन, राम्रो छाटकाँट, अनेक नयाँ लेख लेखन र अनवरत योगदानको सम्मान स्वरूप -[[User:Nirjal stha|Nirjal stha]] ([[User talk:Nirjal stha|कुरा गर्ने]]) ०४:४१, १ डिसेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC)) |} == फोटो सम्बन्धि == मदन पुरस्कार पुस्तकालय को फोटोहरू "public domain" मा upload गर्न मिल्छ कि मिल्दैन? [[User:ReddevilsBivek|ReddevilsBivek]] ([[User talk:ReddevilsBivek|कुरा गर्ने]]) ०५:२७, १३ डिसेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC)) [[User:Nirjal stha|Nirjal stha]] ([[User talk:Nirjal stha|कुरा गर्ने]]) ०८:५७, १७ डिसेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC)) == विकिपिडिया एसियाली महिना २०१८ == <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|150px|center|link=]]</div> विकिपिडिया एसियाली महिना २०१८ का सहभागि विकिपिडियन मित्रहरू, २०१८ को संस्करणमा विकिपिडिया एसियाली महिनामा '''१७० वटा''' पृष्ठहरू तयार भई यो कार्यक्रम सफलता पूर्वक सम्पन्न भएको छ । यस कार्यक्रममा ४ वटा भन्दा बढी लेख तयार गर्ने सहभागि मित्रहरूलाई विकिपिडिया एसियाली महिना २०१८ पोस्टकार्ड पठाउने तथा यस कार्यक्रममा सबैभन्दा बढी लेख तयार गर्ने सहभागीलाई विकिपिडिया एसियाली महिना राजदूतको रूपमा चयन गरि प्रमाण पत्र समेत प्रदान गर्ने गरिन्छ । तसर्थ कृपया पोस्टकार्ड तथा प्रमाणपत्रहरूको लागी '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScoZU2jEj-ndH3fLwhwG0YBc99fPiWZIfBB1UlvqTawqTEsMA/viewform यहाँ]''' आफ्नो जानकारी मिति १० जनवरी २०१९ सम्ममा राखि दिनु हुन अनुरोध गर्दछौं । आयोजक समुहको तर्फवाट [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०३:४३, २१ डिसेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Nirjal stha@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nirjal_stha/list&oldid=694091 --> [[User:Janak Bhatta|Janak Bhatta]] ([[User talk:Janak Bhatta|कुरा गर्ने]]) ०३:१२, २४ डिसेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC)) == प्रमुख लेख आवेदन समीक्षा == <h3>आदरणिय सम्पादक साथीहरू,</h3> {{प्रमुख चिन्ह|100px}} '''फेब्रुअरी, २०१९''' को प्रमुख लेखको लागी आवेदक '''[[User:हिमाल सुबेदी|हिमाल सुबेदी]]''' बाट '''[[गुजराणवाला]]''' लेख प्रमुख लेखको आवेदन प्राप्त भई '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/प्रमुख लेख समन्वय समिति|प्रमुख लेख समन्वय समिति]]''' बाट सो लेख '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/मापदण्ड|प्रमुख लेखका मापदण्ड]]''' अनुसार भए नभएको पूनरावलोकन गरि मतदातको लागी सिफारिस भएकोले, '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/गुजराणवाला]]''' मा आफ्नो मत प्रदान गरि निर्णयमा सहयोग गरि दिनु हुन अनुरोध गर्दछौं । '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/प्रमुख लेख समन्वय समिति|प्रमुख लेख समन्वय समिति]]''' को तर्फबाट - [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) १४:५८, २७ डिसेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Nirjal stha@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nirjal_stha/list&oldid=695537 --> ==राम्रो== मेरो हिजोको योजना थियो २०१५ राष्ट्रिय लिगमा तथ्य थप गर्ने तर २०१७ धनगढी लिग थप गरे । अब २/३ मा नेपाल राष्ट्रिय लिग र सबै संस्करणहरू सकेसम्मको तथ्यपुर्ण हुनेछ । ([[File:Wikipedia-logo-v2.svg|25px]] {{country data NEP|flagicon/core|variant=|size=}} [[प्रयोगकर्ता:श्रेष्ठ भूपेन्द्र|''''भूपेन्द्र श्रेष्ठ `भूपेन´ I 💘 NEPAL'']] [[चित्र:User Bhupendra Shrestha.jpg|25px]] १६:५३, १३ जनवरी २०१९ (युटिसी(UTC))) == प्रमुख लेख आवेदन समीक्षा == <h3>आदरणिय सम्पादक साथीहरू,</h3> {{प्रमुख चिन्ह|100px}} '''मार्च, २०१९''' को प्रमुख लेखको लागि आवेदक '''[[User:हिमाल सुबेदी|हिमाल सुबेदी]]''' बाट '''[[डकडकगो]]''' लेख प्रमुख लेखको आवेदन प्राप्त भई '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/प्रमुख लेख समन्वय समिति|प्रमुख लेख समन्वय समिति]]''' बाट सो लेख '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/मापदण्ड|प्रमुख लेखका मापदण्ड]]''' अनुसार भए नभएको पूनरावलोकन गरि मतदातको लागि सिफारिस भएकोले, '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/डकडकगो]]''' मा आफ्नो मत प्रदान गरि निर्णयमा सहयोग गरि दिनु हुन अनुरोध गर्दछौं। '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/प्रमुख लेख समन्वय समिति|प्रमुख लेख समन्वय समिति]]''' को तर्फबाट - [[User:Biplab Anand|Biplab Anand]] ([[User talk:Biplab Anand|वार्ता]]) १०:४२, १४ जनवरी २०१९ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=700382 --> == प्रमुख लेख आवेदन समीक्षा == <h3>आदरणिय सम्पादक साथीहरू,</h3> {{प्रमुख चिन्ह|30px}} आवेदक '''[[User:हिमाल सुबेदी|हिमाल सुबेदी]]'''ले निम्नलिखित लेखहरूलाई प्रमुख लेख बन्नको लागि [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू|आवेदन]] गरेको हुनाले '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/प्रमुख लेख समन्वय समिति|प्रमुख लेख समन्वय समिति]]''' बाट सो लेखहरू '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/मापदण्ड|प्रमुख लेखका मापदण्ड]]''' अनुसार भए नभएको पूनरावलोकन गरि मतदातको लागि सिफारिस भएकोले, निम्नलिखित लेखहरूमा आफ्नो मत प्रदान गरि निर्णयमा सहयोग गरि दिनु हुन अनुरोध गर्दछौं।<br /> * [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/पानासोनिक]] * [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/सेथ राेलिन्स]] * [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/डिन एम्ब्राेज]] * [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/लियाम पेन]] '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/प्रमुख लेख समन्वय समिति|प्रमुख लेख समन्वय समिति]]''' को तर्फबाट -[[User:Biplab Anand|Biplab Anand]] ([[User talk:Biplab Anand|वार्ता]]) १०:२९, १६ जनवरी २०१९ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=700382 --> == विकी कार्यशाला-नेपाल २०१८ प्रतिवेदन == नमस्ते ! प्रतिवेदनको लिङ्कहरू यस प्रकार छन् : * [[:meta:Wikicamp Nepal 2018/Participation/पर्वत सुबेदी|Wikicamp Nepal 2018/Participation/पर्वत सुबेदी]] * [[:meta:Wikicamp Nepal 2018/Participation/हिमाल सुबेदी|Wikicamp Nepal 2018/Participation/हिमाल सुबेदी]] धन्यवाद ! &mdash;&nbsp;[[User:Tulsi Bhagat|<font color="black">'''तुल्सी भगत'''</font>]] <small>([[Special:Contributions/Tulsi Bhagat|<font color="black">योगदान</font>]] &#124; [[User talk:Tulsi Bhagat|<font color="black">वार्ता</font>]])</small> १३:०५, १८ जनवरी २०१९ (युटिसी(UTC)) == नेपालीकरण == यहाँ नेपाली नै छ तर https://meta.m.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikicamp_Nepal_2018/Participation&mobileaction=toggle_view_mobile यो लिङ्कमा गई नेपालीमा राख्दिनुपो भनेको त। [[User:पर्वत सुबेदी|पर्वत सुबेदी]] ([[User talk:पर्वत सुबेदी|कुरा गर्ने]]) १३:१२, १८ जनवरी २०१९ (युटिसी(UTC)) * {{Done}} &mdash;&nbsp;[[User:Tulsi Bhagat|<font color="black">'''तुल्सी भगत'''</font>]] <small>([[Special:Contributions/Tulsi Bhagat|<font color="black">योगदान</font>]] &#124; [[User talk:Tulsi Bhagat|<font color="black">वार्ता</font>]])</small> १३:१६, १८ जनवरी २०१९ (युटिसी(UTC)) ==सल्लाह== पर्वत [[बिग्रेड ब्वाइज क्लब]] र [[ब्वाइज युनियन क्लब]] के दुई छुट्टाछुट्टै क्लब हो कि एउटै नेपाली फुटबल क्लब हो । ( [[प्रयोगकर्ता:श्रेष्ठ भूपेन्द्र|''''भूपेन्द्र श्रेष्ठ `भूपेन´'''']] १४:१०, २० जनवरी २०१९ (युटिसी(UTC))) == फरक क्लब == ब्वाइज युनियन क्लब बि डिभिजनको क्लब हो भने ब्रिगेड ब्वाइज ए डिभिजन क्लब हो।[[User:पर्वत सुबेदी|पर्वत सुबेदी]] ([[User talk:पर्वत सुबेदी|कुरा गर्ने]]) १४:१४, २० जनवरी २०१९ (युटिसी(UTC)) ==गल्ती== उसो भए २०७५ सालको लिगमा धगल्ती भएछ क्यारे, बिग्रेड को ठाउँमा ब्वाइज क्लब लेखिएछ। ( [[प्रयोगकर्ता:श्रेष्ठ भूपेन्द्र|''''भूपेन्द्र श्रेष्ठ `भूपेन´'''']] १४:२३, २० जनवरी २०१९ (युटिसी(UTC))) == सच्याउने सम्बन्धमा == तत्काल सच्चाउनु पर्ने भयोन्त ह्याँ अब[[User:पर्वत सुबेदी|पर्वत सुबेदी]] ([[User talk:पर्वत सुबेदी|कुरा गर्ने]]) १४:२६, २० जनवरी २०१९ (युटिसी(UTC)) ==हुन्छ== सकेसम्म हुन्छ। ( [[प्रयोगकर्ता:श्रेष्ठ भूपेन्द्र|''''भूपेन्द्र श्रेष्ठ `भूपेन´'''']] १४:२८, २० जनवरी २०१९ (युटिसी(UTC))) == अन्तरमोहडा सम्पादक अधिकार प्रदान गर्ने प्रक्रिया == [[विकिपिडिया:टिप्पणीको लागि अनुरोध/अन्तरमोहडा सम्पादक अधिकार प्रदान गर्ने प्रक्रिया|अन्तरमोहडा सम्पादक अधिकार प्रदान गर्ने प्रक्रिया]]बारे भइरहेको टिप्पणीमा सहभागी हुन् हार्दीक अनुरोध छ । धन्यवाद ! &mdash;&nbsp;[[User:Tulsi Bhagat|<font color="black">'''तुल्सी भगत'''</font>]] <small>([[Special:Contributions/Tulsi Bhagat|<font color="black">योगदान</font>]] &#124; [[User talk:Tulsi Bhagat|<font color="black">वार्ता</font>]])</small> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०५:५०, २५ जनवरी २०१९ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Tulsi Bhagat@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Tulsi_Bhagat/Mass_Message_Users_List&oldid=704022 --> == यहाँको इमेल ठेगाना सम्बन्धमा == पर्वत सुबेदी जी यहाँको भाषा प्रेम र नेपाली विकिपिडियामा योगदान प्रशंसनीय छ। तपाईँले थुप्रै उत्कृष्ट लेखहरू लेख्नुभएको छ। तर तपाईँको लेखनशैली तथा सम्पादनको तरिकालाई हेर्दा अङ्ग्रेजी भाषा प्रतिको घृणा प्रष्ट झल्किन्छ। हो म पनि मान्छु कि कुनै पनि भाषा बोल्दा वा लेख्दा शुद्ध बोल्नु वा लेख्नु पर्छ तर कतिपय यस्ता कुराहरू छन् जहाँ अङ्ग्रेजीको प्रयोगलाई नकार्न सकिन्न। जस्तै: तपाईँले आफ्नो परिचय सँगै दिनुभएको इमेल ठेगाना '''पर्वत सुबेदी @ यानडेक्स डटकम''' देवनागरीमा लेख्न उपयुक्त हुँदैन। किनकि यस ठेगानामा इमेल पठाउँदा तपाईँले कुनै पनि हालतमा इमेल पाउनुहुने छैन्; यो एक अनाधिकृत इमेल ठेगाना हो। तसर्थ यस इमेल ठेगानालाई अङ्ग्रेजी अक्षरहरूमैं लेख्न सही हुन्छ र यही अनुरूप सच्याउन आग्रह गर्छु। यही उदाहरण मार्फत आवश्यक र अपरिहार्य रहेको ठाउँमा अङ्ग्रेजी शब्व वा अक्षरको प्रयोग गर्न मेरो सुझाव छ। धन्यवाद!--[[User:Nirajan pant|Nirajan pant]] ([[User talk:Nirajan pant|कुरा गर्ने]]) १७:००, ११ फेब्रुअरी २०१९ (युटिसी(UTC)) == [[:चित्र:Sandeep-1024x745.png]] == यस चित्रको प्रतिलिपि अधिकारको बारेमा कुनै जानकारी उपलब्ध छैन। यदि प्रतिलिपि अधिकारको बारेमा चित्रमा कुनै सूचना नदिए यस चित्रलाई तुरुन्त मेटाइनेछ। '''धन्यवाद!''' &mdash;&nbsp;[[User:Tulsi Bhagat|<font color="black">'''तुल्सी भगत'''</font>]] <small>([[Special:Contributions/Tulsi Bhagat|<font color="black">योगदान</font>]] &#124; [[User talk:Tulsi Bhagat|<font color="black">वार्ता</font>]])</small> १३:३६, १२ फेब्रुअरी २०१९ (युटिसी(UTC)) ==इमो== पर्वत सर तत्काल अहिले इमोमा आउन सक्नु हुन्छ । धन्यवाद ! ( [[प्रयोगकर्ता:श्रेष्ठ भूपेन्द्र|''''भूपेन्द्र श्रेष्ठ `भूपेन´'''']] १६:४४, १५ फेब्रुअरी २०१९ (युटिसी(UTC))) == छिटो निर्णय लिनु पर्ने भएकोले == अप्रेल महिनामा प्रमुख लेख बनाउनको लागि परेका सबै लेखहरू अयोग्य ठहरिएका कारण हामीले आज तिन तारिख सम्म पनि प्रमुख लेख परिवर्तन गर्न सकेनौं । प्रमुख लेख समन्वय समितिका सदस्यका तर्फबाट प्रमुख लेखको लागि परेका आवेदनहरूबाट छानेर [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/ठूलो घाउँके हावासील|एक अर्को लेख]] मत दानको लागि सिफारिस गरिएको छ । अतः छिटो छलफल गरेर आजै प्रमुख लेख परिवर्तन गर्नु पर्ने भएकाले [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू|यहाँ]] आफ्नो मत राखेर निर्णय लिनु होला भन्ने पूर्ण अनुरोध छ । [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०२:४३, ३ अप्रिल २०१९ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Ram Prasad Joshee@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nirjal_stha/list&oldid=695537 --> == छिटो निर्णय लिनु पर्ने भएकोले == अप्रेल महिनामा प्रमुख लेख बनाउनको लागि परेका सबै लेखहरू अयोग्य ठहरिएका कारण हामीले आज तिन तारिख सम्म पनि प्रमुख लेख परिवर्तन गर्न सकेनौं । प्रमुख लेख समन्वय समितिका सदस्यका तर्फबाट प्रमुख लेखको लागि परेका आवेदनहरूबाट छानेर [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/ठूलो घाउँके हावासील|एक अर्को लेख]] मत दानको लागि सिफारिस गरिएको छ । अतः छिटो छलफल गरेर आजै प्रमुख लेख परिवर्तन गर्नु पर्ने भएकाले [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू|यहाँ]] आफ्नो मत राखेर निर्णय लिनु होला भन्ने पूर्ण अनुरोध छ । [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०२:४९, ३ अप्रिल २०१९ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Ram Prasad Joshee@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=700382 --> == छिटो निर्णय लिनु पर्ने भएकोले == अप्रेल महिनामा प्रमुख लेख बनाउनको लागि परेका सबै लेखहरू अयोग्य ठहरिएका कारण हामीले आज तिन तारिख सम्म पनि प्रमुख लेख परिवर्तन गर्न सकेनौं । प्रमुख लेख समन्वय समितिका सदस्यका तर्फबाट प्रमुख लेखको लागि परेका आवेदनहरूबाट छानेर [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/ठूलो घाउँके हावासील|एक अर्को लेख]] मत दानको लागि सिफारिस गरिएको छ । अतः छिटो छलफल गरेर आजै प्रमुख लेख परिवर्तन गर्नु पर्ने भएकाले [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू|यहाँ]] आफ्नो मत राखेर निर्णय लिनु होला भन्ने पूर्ण अनुरोध छ । [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०२:५१, ३ अप्रिल २०१९ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Ram Prasad Joshee@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Tulsi_Bhagat/Mass_Message_Users_List&oldid=704022 --> == तपाईंको लागि एक बार्नस्टार! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[चित्र:Rosetta Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''रोजेटा बार्नस्टार''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | विगत लामो समय देखि अनवरत रुपमा नेपाली विकिपिडियाका धेरै लेखहरू अनुवाद गर्दै आउनु भएकोमा तपाईंको कठोर परिश्रमको कदर स्वरुप तपाईंको पृष्ठमा यो अनुवादक बार्नस्टर प्रदान गरिएको छ, स्विकार्नुहोला । [[File:Rp signature.jpg|40px|link=User:Ram Prasad Joshee]] <big><span style="border:1px solid #0000ff;padding:1px;">[[User_talk:Ram Prasad Joshee|<font style="color:red;background:silver;"> &nbsp;वार्ता&nbsp;</font>]] </span></big> २०:३२, ४ मे २०१९ (युटिसी(UTC)) |} == Wikicamp Nepal 2018/19 == '''Hello {{BASEPAGENAME}},'''<br /> <small>'''Sorry for writing in English.'''</small><br /> We are glad, you are the part of [[:m:WCN2018|WCN2018]]. So, you are WCNian. Congratulations! \o/ The Wikicamp Nepal team is currently discussing on the value and planning process of Wikicamp Nepal 2018/19, and is open until 31 May 2019. The goals are to (1) build a shared understanding of the value of Wikicamp Nepal to help guide camp planning and evaluation, and (2) gather broad community input on what new form(s) Wikicamp Nepal 2019 could take. We'd like to hear from you on [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdymN5vLn4CNYu_sz_2pvdV380eigXqRwy-u5NK2xt6_X8BPw/viewform this multilingual survey form]. Select your language and please send us your response! If you have any question(s), feel free to contact: wikicampnepal[at]gmail.com or leave a message at: [[:m:Talk:Wikicamp Nepal 2018|Talk:Wikicamp Nepal 2018]]. Kindly help us spread and translate this message! Many thanks,<br /> &mdash;&nbsp;[[User:Tulsi Bhagat|<font color="black">'''Tulsi Bhagat'''</font>]] <small>([[Special:Contributions/Tulsi Bhagat|<font color="black">contribs</font>]] &#124; [[User talk:Tulsi Bhagat|<font color="black">talk</font>]])</small>,<br /> [[:m:Wikicamp Nepal 2018/Team|WCN2018 Organizing Team]]; Message sent using [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०४:४३, १७ मे २०१९ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Tulsi Bhagat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tulsi_Bhagat/Mass_Message_Users_List&oldid=19103078 --> == जानकारी == तपाईलाई नेपाली विकिपिडियामा अंग्रेजी भाषाको कुनै पनि प्रयोग हुन नहुने लाग्छ भने समुदायमा छलफल गरौ र समुदायको निर्णय अनुसार गरौला । [[User:Nirjal stha|Nirjal stha]] ([[User talk:Nirjal stha|कुरा गर्ने]]) १७:०१, २६ जुन २०१९ (युटिसी(UTC)) == पृष्ठ सम्पादन गरेको विषयमा == नमस्ते पर्वत ज्यू,<br> नेपाली विकिपिडियामा [[विकिपिडिया:चौतारी_(विविध)#नेपाली_स्थान,_व्यक्ति,_संस्था_अादीको_पृष्ठमा_अङ्ग्रेजी_भाषाको_प्रयोग_सम्बन्धमा|नेपाली स्थान, व्यक्ति, संस्था आदीको पृष्ठमा अङ्ग्रेजी भाषाको प्रयोग सम्बन्धमा]] चौतारीमा छलफल हुँदै गर्दा मैले भर्खरै सृजना गरेको [[भेडे खुर्सानी]] नामक पृष्ठबाट अङ्ग्रेजी शीर्षकमा रहेको '''Bell pepper''' साथै अन्य केही अङ्ग्रेजी शब्दहरू किन हटाउनुभएको हो मैले पटक्कै बुझ्न सकिन? कृप्या यथार्थ र भरपर्दो कारण दिनहुन अनुरोध गर्दछु। धन्यवाद--[[User:बिप्लब आनन्द|'''<font color="#008000"><b>बिप्लब आनन्द</b></font>''']] [[User_talk:बिप्लब आनन्द|(<small>'''म सँग कुरा गर्नुहोस'''</small>)]] १०:३९, २७ जुन २०१९ (युटिसी(UTC)) :पर्वत जी! यस विषयमा चलिरहेको छलफल चौतारीमा नसकिएको कारणले हालको लागि तपाइको सम्पादनलाई फर्काइएको छ । छलफल सकिएपछि यसलाई परिणाम अनुसार परिवर्तन गरिने छ । त्यसैले कृपया यस लेखमा भएको अङ्ग्रेजी शब्दलाई अहिलेको लागि नमेट्न अनुरोध गर्दछु । धन्यवाद ।- [[User:Saroj Uprety|Saroj Uprety]] ([[User talk:Saroj Uprety|कुरा गर्ने]]) १५:२१, २८ जुन २०१९ (युटिसी(UTC)) == अङ्ग्रेजी शब्द मेटाएको विषय == विप्लव ज्यु, नेपाली विकिपिडिया सम्पादक वा पाठक सबैले अङ्ग्रेजी बुझ्छन् र जान्दछन् भन्ने हुँदैन जस्तै मैले सामान्य अङ्ग्रेजी मात्र पढ्न र बुभ्न सक्छु। नेपाली विकिपिडियामा अङ्ग्रेजी शब्द राख्ने वा प्रतिलिपी गर्ने हो भने नेपाली विकिपिडियाको अस्तित्व रहदैन। अङ्ग्रेजीले अघिको खुर्सानीको पृष्ठमा नेपाली कहिँकतै प्रयोग भएको छैन तर हामीले भने अन्य कुनै भाषाको प्रयोग गरि नेपाली भाषालाई निकै कमजोर र अन्य भाषालाई महान बनाउँदै आइरहेका छौँ र मेरो एउटा प्रश्न के छ भने किन हामीले अङ्ग्रेजी भाषा नेपाली पृष्ठमा राखेका छौँ? यसको उदेश्य के छ? के अरु भाषाले पनि नेपाली भाषालाई ठाउँ दिएका छन् त? नेपालीमा बन्ने सबै पृष्ठ अङ्ग्रेजीबाट अनुवादीत हुन्छ भन्ने भ्रम पनि हामीमा छ। हामीले अहिले सम्म अङ्ग्रेजी विकिपिडियाले जे गर्यो त्यो गर्दै आएका छौँ। अघिको खुर्सानीको पृष्ठ अङ्ग्रेजीमा बेल पेपर कि के चाहिँ पो हुदो रहेछ तपाईले भनेर थाह पाएँ तपाईले मलाई जसरी अङ्ग्रेजी भाषा अप्रत्यक्ष रूपमा मलाई सिकाउँदै हुनुहुन्छ म त्यही हो रोक्न चाहने। हामी भाषाप्रति अलिकति संबेदनसिल हुने भए यो समस्य कहिल्यै पनि आउदैन। [[User:पर्वत सुबेदी|पर्वत सुबेदी]] ([[User talk:पर्वत सुबेदी|कुरा गर्ने]]) ११:२७, २७ जुन २०१९ (युटिसी(UTC)) == जानकारी सम्बन्धमा == नमस्ते {{PAGENAME}} ज्यू, नेपाली विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:प्रबन्धक सूचनापाटी#शीघ्रातिशीघ्र निर्णयको लागि अनुरोध|प्रबन्धक सूचनापाटी]]मा नयाँ छलफल सुरू गरिएको हुनाले सो छलफलको निर्णय नआउञ्जेलसम्मका लागि तपाईद्वारा यस विकिपिडियामा रहेको [[विकिपिडिया:पञ्च स्तम्भ|पञ्च स्तम्भ]]को पालना गर्नुपर्नेछ साथै विकिपिडिया समुदायमा रहेको नीति विपरित कुनै पनि अनावश्यक काममा तपाईको संलग्नता रहेको पाइएमा तपाईलाई तत्काल विकिपिडिया सम्पादन गर्नबाट रोक लगाइने व्यहोरा जानकारी गराउन चाहन्छु। धन्यवाद--[[User:बिप्लब आनन्द|'''<font color="#008000"><b>बिप्लब आनन्द</b></font>''']] [[User_talk:बिप्लब आनन्द|(<small>'''म सँग कुरा गर्नुहोस'''</small>)]] ०८:०६, २८ जुन २०१९ (युटिसी(UTC)) == शीघ्रातिशीघ्र माफी माग्न आह्वान == '''नमस्ते पर्वतज्यु,''' ''प्रयोगकर्तालाई निषेध गर्ने छलफल''को [[Special:Diff/736286|निष्कर्ष आइसकेको]] छ। कृपया! हजुरलाई अनुरोध गर्दछु [[विकिपिडिया:प्रबन्धक सूचनापाटी#शीघ्रातिशीघ्र निर्णयको लागि अनुरोध|यहाँ गएर]] अनुच्छेदको तल्लो भागमा आफ्नो माफीनामा राख्नुहोला। माफीनामा नआएको खण्डमा हजुरलाई छलफलमा भने बमोजिम कम्तीमा १ महिनासम्मको लागि विकिपिडियाबाट निषेध गरिनेछ र निषेध फुकुवा गर्न निवेदन पनि राख्न पाउनु हुनेछैन। '''धन्यवाद!''' &mdash;&nbsp;[[User:Tulsi Bhagat|<font color="black">'''तुल्सी भगत'''</font>]] <small>([[Special:Contributions/Tulsi Bhagat|<font color="black">योगदान</font>]] &#124; [[User talk:Tulsi Bhagat|<font color="black">वार्ता</font>]])</small> ०४:४३, ४ जुलाई २०१९ (युटिसी(UTC)) == विकी क्याम्प नेपाल आयोजक सम्बन्धमा == विकी क्याम्प नेपाल आयोजनमा एक गैह्रसरकारी संस्थाको संलग्नता भएको भन्ने सम्बन्धमा भई रहेको छलफलमा [[विकिपिडिया:चौतारी_(विविध)#विकी_क्याम्प_नेपाल_आयोजक_सम्बन्धमा|यहाँ]] गई आफ्नो विचार राख्नु हुन अनुरोध गर्दछु ।-[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) १८:४२, १० अगस्त २०१९ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Nabin K. Sapkota@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nabin_K._Sapkota/Mass_Message_Users_List&oldid=740008 --> == छलफल: मेटाउनको लागि नामाङ्कन == नमस्ते, [[विकिपिडिया:चौतारी (विविध)#मेटाउनको लागि नामाङ्कन|मेटाउनको लागि नामाङ्कन]]बारे भइरहेको छलफलमा सहभागी भई टिप्पणी राखिदिनु हुन् हार्दीक अनुरोध गर्द छु। धन्यवाद! --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०६:२६, २४ अगस्त २०१९ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Tulsi Bhagat@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Tulsi_Bhagat/Mass_Message_Users_List&oldid=741365 --> == '''विकिथन-८''' == {{fmbox | image = [[चित्र:Wikithon 2018.png|90px|link=]] | imageright= [[File:Wikipedia-logo-ne.png|60px|link=]] | style = | textstyle = | text = <center> २०७६ सालको दशैं-तिहार-छठको अवसर पारेर नेपाली विकिपिडियाले २०७६ असोज १५ गतेदेखि कार्तिक १६ (छठ) सम्म आठौँ <big>'''नेपाली [[विकिपिडिया:विकिथन|विकिथन]] कार्यक्रम'''</big> आयोजना गरेको छ। , सहभागी हुन चाहने विकिपिडियनहरूले '''[[विकिपिडिया:विकिथन-८/सहभागीहरू|सहभागीताको लागि आफ्नो नाम दर्ता]] गराउनको लागी अनुरोध गरिन्छ । थप जानकारीको लागी [[विकिपिडिया:विकिथन-८|विकिथन-८]] मा हेर्नुहोस् ।</center> }} <!-- Message sent by User:Nabin K. Sapkota@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nabin_K._Sapkota/Mass_Message_Users_List&oldid=740008 --> == विकिपिडिया एसियाली महिना आमन्त्रण == <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #fff; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 36px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 1.2em;">[[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०१९‎|विकिपिडिया एसियाली महिना]]<div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px|link=]]</div></div> <div style="font-size: 24px; padding-top: 0px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; color: #666; "> गत वर्ष विकिपिडिया एसियाली महिनामा भाग लिनु भएकोमा धन्यवाद, र आशा गर्दछु कि तपाईंले यसको आनन्द लिनुभयो । पछिल्ला चार बर्षमा २,००० भन्दा बढी विकिपिडिया सम्पादकहरू द्वारा ६० भन्दा बढी भाषा-विशिष्ट विकिपिडियामा २८,००० भन्दा बढी उच्च-गुणका लेखहरू थपिएका छन् । निस्सन्देह, विकिपिडिया एसियाली महिना सबैभन्दा ठूलो वार्षिक विकिपिडिया अनलाइन सम्पादन कार्यक्रम हो, र तपाईंले यसलाई बनाउनु भएको हो । हामी यो नोभेम्बरमा यस कार्यक्रमलाई फेरि आयोजना गर्दैछौं, र तपाईंलाई हामीसँग फेरि सामेल हुन आमन्त्रित गर्न चाहन्छौं । यो वर्ष, हाम्रो मापदण्ड उही हो । यदि तपाईंले ४ लेख बनाउनु भयो भने पोस्टकार्ड प्राप्त गर्नुहुनेछ । लेखहरू ३,००० बाइट्स र ३०० शब्दहरू भन्दा बढी हुनु आवश्यक छ । हामी हाम्रो पोष्टकार्ड पठाउने प्रक्रियामा पनि सुधार गर्दैछौं, उदाहरणका लागि अहिले पोष्टकार्ड बनाउँदैछौं, र अन्य भाषाको प्रतीक्षा नगरीकन कार्यक्रम समाप्त भएपछि ठेगाना संकलन गर्दैछौं । प्रत्येक विकिपिडियामा सबैभन्दा धेरै लेखहरू बनाउने विकिपिडियनहरूलाई "विकिपिडिया एसियाली राजदूतहरू" भनेर सम्मान गरिनेछ । हामी राजदूत प्रमाणपत्रको दुबै डिजिटल प्रतिलिपि र कागज प्रतिलिपि पठाउनेछौं । <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|साइन अप गर्नुहोस्|url={{fullurl:{{{link|विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०१९/सहभागीहरू}}}|action=edit}} |class=mw-ui-progressive}} </div> विचारका लागि धन्यवाद! --[[User:Saroj Uprety|सरोज उप्रेती]] ([[User talk:Saroj Uprety|कुरा गर्ने]])<br /> </div> </div> </div> — [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०९:३७, ३१ अक्टोबर २०१९ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Saroj Uprety@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Saroj_Uprety/SampleInvitation&oldid=19508878 --> == Wikipedia Asian Month 2019 == <div style="border:8px orange ridge;padding:6px;> [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Greetings! Thank you for organizing '''Wikipedia Asian Month 2019''' for your local Wikipedia language. For rules and guidelines, refer to [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/Organiser Guidelines|this page]] on Meta. To reach out for support for the contest or ask any query, reach out to us on our [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2019|Contact Us]] page. Our [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|International Team]] will be assisting you through out the contest duration. Thank you for your efforts in making this project successful. Best wishes, [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|WAM 2019 International Team]] ::::Stay Updated [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/wikiasianmonth/|50x50px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikiasianmonth|50x50px]] </div></div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ११:४६, २ नोभेम्बर २०१९ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/WAM&oldid=19515825 --> == Extension of Wikipedia Asian Month contest == In consideration of a week-long internet block in Iran, [[:m:Wikipedia Asian Month 2019|Wikipedia Asian Month 2019]] contest has been extended for a week past November. The articles submitted till 7th December 2019, 23:59 UTC will be accepted by the fountain tools of the participating wikis. Please help us translate and spread this message in your local language. [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|Wikipedia Asian Month international team]]. --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) १४:१२, २७ नोभेम्बर २०१९ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/WAM&oldid=19592097 --> == What's Next (WAM)! == Congratulations! The Wikipedia Asian Month has ended successfully and you've done amazing work of organizing. What we've got and what's next? *We have a total of 10,186 articles made during this edition and it's the highest of all time. *Make sure you judge all articles before December 20th, Once you finish the judging, please update [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/Status|this page]]. *There will be two round of address collection scheduled: December 22th and December 27th 2019. *Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) on [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/Ambassadors|this page]], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors. *In case you wondering how can you use the WAM tool (Fountain) in your own contest, contact the developer [[user:Ле Лой|Le Loy]] for more information. Best wishes, [[:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) १७:३०, १४ डिसेम्बर २०१९ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/WAM&oldid=19638067 --> == WAM 2019 Postcard == Dear Participants and Organizers, Congratulations! It's WAM's honor to have you all participated in [[:m:Wikipedia Asian Month 2019|Wikipedia Asian Month 2019]], the fifth edition of WAM. Your achievements were fabulous, and all the articles you created make the world can know more about Asia in different languages! Here we, the WAM International team, would like to say thank you for your contribution also cheer for you that you are eligible for the postcard of Wikipedia Asian Month 2019. Please kindly fill [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdX75AmuQcIpt2BmiTSNKt5kLfMMJUePLzGcbg5ouUKQFNF5A/viewform the form], let the postcard can send to you asap! Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०८:१६, ३ जनवरी २०२० (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2019_Postcard&oldid=19671656 --> == WAM 2019 Postcard == [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px|Wikipedia Asian Month 2019|link=:m:Wikipedia Asian Month 2019]] Dear Participants and Organizers, Kindly remind you that we only collect the information for [[:m:Wikipedia Asian Month 2019|WAM]] postcard 31/01/2019 UTC 23:59. If you haven't filled [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdX75AmuQcIpt2BmiTSNKt5kLfMMJUePLzGcbg5ouUKQFNF5A/viewform the google form], please fill it asap. If you already completed the form, please stay tun, wait for the postcard and tracking emails. Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2020.01 [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) २०:५८, २० जनवरी २०२० (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:-revi@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2019_Postcard&oldid=19732202 --> == प्रमुख लेख आवेदन सम्बन्धमा == नमस्ते {{USERPAGE}}ज्यू,<br> नेपाली विकिपिडियामा प्रमुख लेखको लागि प्राप्त [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू|आवेदनहरू]]लाई समीक्षा गरि आफ्नो मात राख्नुहुन अनुरोध गर्दछु। प्रमुख लेख समन्वय समितिको तर्फबाट--[[User:Biplab Anand|Biplab Anand]] ०९:०६, ११ फेब्रुअरी २०२० (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=770358 --> == प्रस्तावित विकि क्याम्प नेपाल २०२० == विकिमिडियन मित्रहरू बीच छलफल, अन्तर विकि समन्वय तथा विकि समुदायको प्राथमिकता तथा चुनौतीहरूको बारेमा सहकार्यको लागी नेपालमा बोलिने भाषाहरूको समुदायहरूको सम्मेलन '''विकि क्याम्प नेपालको दोश्रो संस्करण'''-'''विकि क्याम्प नेपाल २०२०''' यही नोभेम्बर २०२० मा आयोजनाको लागी [https://meta.wikimedia.org/wiki/Grants:Conference/WikiCamp_Nepal_2020#Discussion मेटा]मा प्रस्ताव राखिएकोले कृपया सो प्रस्वातमा तपाईको सहमति राखि दिनु हुन अनुरोध गर्दछौं । - आयोजक समुह <!-- Message sent by User:Nirjal stha@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nirjal_stha/list&oldid=771238 --> == <big>'''विकिकार्यशाला नेपाल २०२० समुदाय संलग्नता सर्वेक्षण'''मा सहभागिताको लागि निमन्त्रणा</big> == यो समुदाय संलग्नता सर्वेक्षणमा सहभागिताको लागि निमन्त्रणा हो, जुन विकिकार्यशाला नेपाल २०२० को आयोजनाको लागि विकिमिडिया फाउण्डेसनमा पेश गरिने आवेदनको मुख्य अङ्ग हो। यी प्रश्नहरूले विकिमिडियामा तपाईँको अनुभव, आवश्यकता, चुनौती, तथा विकिकार्यशाला नेपाल २०२० बाट अपेक्षाहरू सम्बन्धी जानकारीहरू हासिल गर्न सहयोग गर्नेछन्। यी प्रतिक्रियाहरूले विकिकार्यशालाको उद्देश्य तथा कार्यक्रमको प्रारूप थप स्पष्ट पार्न मद्दत गर्नेछ। <div class="notice metadata" id="stub" style="margin:auto; padding:5px; text-align: center; background-color: #ffffff; border: solid 1px #99CCFF; border-left: 8px solid #99CCFF;"> [[File:Form OneDrive icon.svg|25px]] '''सर्वेक्षण फाराम [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeJE3o-lTsCalCrKU3TDRr1jGYZZ1qp6GNagC3Y2GAXy1muVQ/viewform यहाँ] उपलब्ध छ'''। <span style="padding-left:250px;">सर्वेक्षण फाराम '''२५ फेब्रुअरी २०२०''' सम्म खुला रहनेछ।</span></div> आयोजक समूह <!-- Message sent by User:Nirjal stha@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nirjal_stha/list&oldid=771359 --> == तपाईंको लागि एक बार्नस्टार! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[चित्र:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''अथक मेहनती बार्नस्टार''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | प्रमुख लेखहरूमा राम्रो कार्यको लागि धन्यवाद। [[User:BRPever|<span style="color:#FF00FF;">B</span><span style="color:#FF7E00;">R</span><span style="color:#00A300;">P</span>]]'''^{<small>[[User talk:BRPever|'' ever'']]</small>}''' १३:१२, २५ फेब्रुअरी २०२० (+0545) |} == WAM 2019 Postcard: All postcards are postponed due to the postal system shut down == [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px|Wikipedia Asian Month 2019|link=:m:Wikipedia Asian Month 2019]] Dear all participants and organizers, Since the outbreak of COVID-19, all the postcards are postponed due to the shut down of the postal system all over the world. Hope all the postcards can arrive as soon as the postal system return and please take good care. Best regards, [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2020.03 <!-- Message sent by User:Aldnonymous@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2019_Postcard&oldid=19882731 --> == विकिपिडिया नीति सम्बन्धमा == नमस्ते विकी मित्र,<br> विकिपिडियाको नीति र दिशानिर्देशभित्र पर्ने एक महत्वपूर्ण नीति— [[विकिपिडिया:लेख शीर्षकहरू]] तैयारी अवस्थामा रहेकोले सो पृष्ठमा प्रस्ताव गरिएका बुँदाहरूलाई अध्ययन गरि कृप्या आफ्नो धारणा [[विकिपिडिया:चौतारी (नीति)#विकिपिडिया:लेखशीर्षकहरू|यहाँ]] व्यक्त गर्न अनुरोध गर्दछु। धन्यवाद--[[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]] ०८:५७, १८ अप्रिल २०२० (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=791027 --> == [[ढाँचा:Soccerbase season|ढाँचा आयात संबन्धित]] == कृपया! ढाँचा आयात गर्न [[विकिपिडिया:पृष्ठ आयातको लागि अनुरोध|यहाँ]] अनुरोध गर्नु होला। कुनै विकिपिडियाबाट सिधा पेस्ट नगरिदिनुहोला। धन्यवाद! — [[User:Tulsi Bhagat|<span style="color:black">'''तुलसी भगत'''</span>]] ^{[&nbsp;[[Special:Contribs/Tulsi Bhagat|<span style="color:black">योगदान</span>]] &#124; [[User talk:Tulsi Bhagat|<span style="color:black">वार्ता</span>]]&nbsp;]} १२:०८, १८ अप्रिल २०२० (नेपाली समय) == सारांश बारेमा == नमस्ते पर्वतज्यू, कृपया! पृष्ठको सबै सामाग्रीहरू हटाउदै वा पृष्ठ खाली गरीँदै गर्दा—सारांशमा उपयुक्त कारण राखिदिनु हुन् अनुरोध गर्द छु। धन्यवाद! — [[User:Tulsi Bhagat|<span style="color:black">'''तुलसी भगत'''</span>]] ^{[&nbsp;[[Special:Contribs/Tulsi Bhagat|<span style="color:black">योगदान</span>]] &#124; [[User talk:Tulsi Bhagat|<span style="color:black">वार्ता</span>]]&nbsp;]} १३:०८, २६ अप्रिल २०२० (नेपाली समय) == विकिपिडिया नीति सम्बन्धमा == नमस्ते विकी मित्र,<br> विकिपिडिया चौतारीमा प्रस्ताव गरिएको निम्न नीति सुधार प्रस्तावहरू— [[विकिपिडिया:चौतारी_(नीति)#अन्य_प्रयोगकर्ता_अधिकारको_लागि_निवेदनको_लागि_समयसीमा|अन्य प्रयोगकर्ता अधिकारको लागि निवेदनको लागि समयसीमा]] र [[विकिपिडिया:चौतारी_(नीति)#पृष्ठ_स्थानान्तरण_सम्बन्धी_सहायता_पृष्ठको_आवश्यकता|पृष्ठ स्थानान्तरण सम्बन्धी सहायता पृष्ठको आवश्यकता]] माथि कृप्या आफ्नो धारणा व्यक्त गर्न अनुरोध गर्दछु। धन्यवाद--[[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]] ०८:१५, ७ मे २०२० (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=791027 --> == जोसेफ स्टालिन: खण्ड एक सामान्य परिवारका थिए स्टालिन सम्बन्धमा == [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|पर्वत सुबेदी]]ले यस लेखको [https://ne.wikipedia.org/wiki/जोसेफ_स्टालिन#एक_सामान्य_परिवारका_थिए_स्टालिन|एक सामान्य परिवारका थिए स्टालिन] खण्डलाई <b>प्रतिलिपि साभार</b>को आरोप लगाउनु भएको छ। यसको थप प्रमाण सहित पुष्टी गर्नु भए थप स्पष्ट हुने थियो। यस पृष्ठको [https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%9C%E0%A5%8B%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%AB_%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%A8&action=history|इतिहास] हेर्दा सो खण्ड २२:४१, १२ फेब्रुअरी २०१८‎ मा [[प्रयोगकर्ता:Bishaldev100|Bishaldev]] बाट थप गरिएको थाहा हुन्छ। भने लोकपाटि डट कममा [https://lokpati.com/2018/24/4198|को हुन् स्टालिन ? यस्तो छ स्टालिनको अर्थ (रोचक जीवनी)]मा Oct 24, 2018 साभार भएको छ। त्यस्तै शिलापत्र डट कम मा [https://shilapatra.com/detail/17096|जोसेफ स्टालिन : हिरो पनि भिलेन पनि !]मा सोमबार, पुस ७, २०७६, ११:३३:०० प्रकाशित भएको थियो। त्यसकारण यसलाई थप स्पष्ट बनाउन आग्रह गर्न चाहन्छु। धन्यवाद । [[प्रयोगकर्ता:Bishaldev100|Bishaldev]] Bishaldev १०:१९, २५ मे २०२० (नेपाली समय) == सम्पादन रद्द गरिएको == [[डिजिटल हिमालय]] र [[हिमालय टेलिभिजन]] छुट्टाछुट्टै विषयवस्तु भएकोले तपाईद्वारा [[डिजिटल हिमालय]]लाई [[हिमालय टेलिभिजन]]मा निर्देशित गरिएको [https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=डिजिटल_हिमालय&curid=99915&diff=811712&oldid=677858 सम्पादन] रद्द गरिएको छ। पुनर्निर्देशित गर्दा ध्यान पुर्याउन हुन अनुरोध छ।--[[User:Nirajan pant|Nirajan pant]] ([[User talk:Nirajan pant|कुरा गर्ने]]) २१:५४, २५ मे २०२० (नेपाली समय) ==पृष्ठ सार्ने बारे== पर्वत सुबेदी ज्यू। अरूले बनाएको पृष्ठ, उक्त पृष्ठको वार्तालापमा छलफल नगरी नसार्नु होला। -<b>[[File:Krish Signature.png|50px|link=User:Krish Dulal]][[User:Krish Dulal|<font color="#0000FF">'''DU'''</font>]][[User:Krish Dulal|<font color="#FF0000">'''LAL'''</font>]] ([[User talk:Krish Dulal|मसँग कुरा गर्नुहोस्]])</b> २०:०७, ३ जुन २०२० (नेपाली समय) == पृष्ठ सार्ने सम्बन्धमा सल्लाह सुझाव == नमस्ते {{U|पर्वत सुबेदी}} ज्यू,<br> नेपाली विकिपिडियामा विगत २ वर्षदेखि निरन्तर सम्पादन गर्दै आउनुभएकोमा धन्यवाद दिन चाहन्छु। यहाँले नेपाली विकिपिडियाको [[वि:प्रमुख लेख|प्रमुख लेख]] व्यवस्थापन तथा निर्माणमा देखाउनुभएको उर्जा र गतिशीलता सराहनीय रहेको कारणले नै यहाँलाई समुदायिक छलफलद्वारा ढाँचा सम्पादकको अधिकार दिइएको थियो। नेपाली विकिपिडियामा लेखहरूको शीर्षक कस्तो हुनुपर्छ वा राख्ने सम्बन्धमा नीति नभएकोले समुदायले [[वि:लेख शीर्षक|लेख शीर्षक]] नीतिलाई [[:Special:Diff/808429|बहुमतले पास]] गरि लागू गर्नुका साथै [[वि:स्थानान्तरण|स्थानान्तरण]] सम्बन्धी सहायता पृष्ठ निर्माण नभएसम्मको लागि छलफलको आधारमा मात्र पृष्ठको [[:Special:Diff/814282|शीर्षक परिवर्तन]] गर्नुपर्ने नीति बनाएको यहाँलाई अवगत नै हुनुपर्ने हो। विकिपिडिया जो सुकैले सम्पादन गर्न सक्ने स्वतन्त्र थलो भएतापनि समुदायले लागू गरिसकेको नीति र नियमलाई पालना गर्ने दायित्वपनि हामि सबैको हो। तपाईँ सक्रिय तथा विश्वनीय प्रयोगकर्ता हुनुका साथै यस विकिपिडियामा विशेष अधिकार राख्नुभएको छ जसको प्रयोग सन्तुलित र न्यायोचित हुनुपर्छ। सबै प्रयोगकर्ताहरूको आ-आफ्नो विशेष काम गर्ने शैली र व्यवहार भएतापनि सबैजना समुदायको नीति र नियमको अधीनमा रहेका छन्। अस्ति तपाईँले [[:Special:Diff/810217|यो पृष्ठ]] सारेकोले {{U|Krish Dulal}} ज्यूद्वारा सुझाव सन्देश पाउनुभएको थियो। पृष्ठको शीर्षकलाई परिवर्तन गर्नको लागि वार्तालाप मात्रै विकल्प भएकोले (नीति लागू) तपाईँले अब उपरान्त कुनैपनि पृष्ठलाई बिना छलफल सार्नुभएको लग देखिएमा [[विकिपिडिया:प्रबन्धक|प्रबन्धक]]ले यहाँसँग रहेको ढाँचा सम्पादकको अधिकार हटाउने व्यहोरा जानकारी गराउन चाहन्छु। ढाँचा तथा मोड्युललाई देवनागरी शीर्षकमा राख्ने वा नराख्ने विषयमा सामुदायिक छलफल हुनुपर्छ गरिनुपर्छ तर समुदायको कुनै ठोस निर्णय नआएसम्म पहिलदेखि चलिआएको विकी परम्परालाई नै प्राथमिकता दिनुपर्ने सर्वमान्य तर्क छ। तपाईँसँग विश्वका विभिन्न भाषाको ज्ञान भएतापनि तपाईँले सोझै बिना कुनै वार्तालाप गरि पृष्ठको शीर्षक सुधार गर्नुभएमा (मुख्यतया पछाडि [[:Special:Log/move/पर्वत_सुबेदी|अनुप्रेषण नराखि]] सार्ने क्रिया गरेको देखिएको छ) त्यो एकल निर्णय सरह देखिन्छ तसर्थ यस विषयमा अबदेखि सजग भएर नीति नियम पुगाएर मात्रै क्रिया गर्न सल्लाह दिन चाहन्छु। विकिपिडिया सम्पादनकर्ताको लागि विकिपिडियाको पृष्ठ जति महत्वपूर्ण हुन्छ त्यस पृष्ठको इतिहास त्योभन्दा बढि महत्वपूर्ण हुन्छ तसर्थ पृष्ठ सार्नुपूर्व विभिन्न पक्ष औल्याउनुपर्ने हुन्छ। पृष्ठ बनाउनुहोस्, सल्लाह सुझाव लिनुहोस्/दिनुहोस्, सामुदायिक वार्तालापमा सहभागी हुनुहोस् र नेपाली विकिपिडियाको गहिराईलाई बढाउने जुन परिवर्तनकारी सोच/प्रण लिनुभएको छ त्यसलाई पूरा गर्ने दिशामा अगाडि बढ्नुहोस्। यहाँ हुने कुनै पनि सामुदायिक वार्तालापको निर्णय तपाईँले सोचेको समयमा नआउला यसको अर्थ तपाईँले आफ्नो धैर्यता गुमाइदिने कि निर्णयको लागि पर्खिने- अवश्यपनि निर्णयको लागि पर्खिनुपर्छ। हामि सबैले अन्ततः यो विकिपिडियालाई सबै पक्षबाट स्तरीय बनाउने कोसिस गर्दैछौँ यसमा सबैको सहयोगको आवश्यकता छ। अन्त्यमा, हामि सबै यहाँ एउटै सोच लिएर अगाडि बढ्दै यात्रा गरिरहेका छौँ तसर्थ मेरो सल्लाहलाई आत्मसात गर्दै विकिपिडियामा आफ्नो योगदानलाई निरन्तरता दिदैँ अगाडि बढ्नुहुनेछ भनि आशासहित धन्यवाद--[[User:Biplab Anand|'''<font color="#008000"><b>बिप्लब आनन्द</b></font>''']] [[User_talk:Biplab Anand|(<small>'''म सँग कुरा गर्नुहोस'''</small>)]] २०:५५, १३ जुन २०२० (नेपाली समय) ==[[:चित्र:हाम्रो पात्रोको प्रतिक.png]] [[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार|शीघ्र मेट्नुपर्ने]]मा मनोनित== [[File:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] यस [[:चित्र:हाम्रो पात्रोको प्रतिक.png]] पृष्ठलाई शीघ्र मेटाउन अनुरोध गर्दै एक चिनो राखिएको छ। यो निम्न कारणका लागि गरिएको छ: <blockquote>{{{2}}}</blockquote> [[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार|शीघ्र मेटाउने मापदण्ड]] अन्तर्गत, केहि मापदण्ड पूरा गर्ने पृष्ठ कुनै पनि समय मेटिनेछ। यदि तपाईँलाई लाग्छ पृष्ठलाई यस कारणले मेटाउनु हुँदैन, तपाईँ '''नामाङ्कन विरोध गर्न''' [[:चित्र:हाम्रो पात्रोको प्रतिक.png|पृष्ठमा गएर]] आफ्नो विचार राख्नुहोला। यसले तपाईँलाई पृष्ठ किन मेटाउनु हुँदैन वर्णन गर्ने अवसर दिनेछ। यद्यपि, याद रहोस्, एक पटक पृष्ठ शीघ्र मेटाउन अङ्कित भएमा, यो तत्काल मेटाइनेछ। कृपया पृष्ठबाट शीघ्र मेटाउने चिनो आफैंले नहटाउनुहोला, तर विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:नीति तथा दिशानिर्देशहरूको सूची|नीति तथा दिशानिर्देशहरू]] अनुरूप जानकारी थप्न नहिचकिचाउनुहोला। यदि पृष्ठ मेटिसकिएको, र भविष्यका सन्दर्भ वा सुधारको लागि तपाईँ मेटाइएको सामग्री पुनःप्राप्त गर्न चाहनुहुन्छ भने, कृपया {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%3A%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%8B+%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%8B%E0%A4%95%E0%A5%8B+%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%95.png|मेटाउने प्रशासकलाई सम्पर्क गर्न सक्नुहुन्छ}}, वा यदि तपाईँले पहिल्यै त्यसो गरिसक्नुभएमा, एउटा अनुरोध तपाईँ [[विकिपिडिया:मेटाइएको संशोधन|यहाँ राख्न सक्नुहुन्छ]]। <!-- Template:Db-reason-notice --><!-- Template:Db-csd-notice-custom --> [[User:Biplab Anand|'''<font color="#008000"><b>बिप्लब आनन्द</b></font>''']] [[User_talk:Biplab Anand|(<small>'''म सँग कुरा गर्नुहोस'''</small>)]] १७:४९, १५ जुन २०२० (नेपाली समय) == Digital Postcards and Certifications == [[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=M:Wikipedia_Asian_Month_2019|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2019]] Dear Participants and Organizers, Because of the COVID19 pandemic, there are a lot of countries’ international postal systems not reopened yet. We would like to send all the participants digital postcards and digital certifications for organizers to your email account in the upcoming weeks. For the paper ones, we will track the latest status of the international postal systems of all the countries and hope the postcards and certifications can be delivered to your mailboxes as soon as possible. Take good care and wish you all the best. <small>This message was sent by [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] via [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ००:४३, २१ जुन २०२० (नेपाली समय)</small> <!-- Message sent by User:Martin Urbanec@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2019_Postcard&oldid=20024482 --> == चेतावनी == नमस्कार, केही दिन अघि मैले तपाईंलाई चेतावनी दिएको थिए कि विकिपिडियामा पहिले नै अवस्थित नयाँ लेख सिर्जना नगर्नुहोस्। तर तपाईंले हिजो उही गल्ती गर्नुभयो जुन विकिपिडियामा अनुमति छैन। तपाईंले लेखको गलत नाम बारेमा पनि छलफल गर्नुभएन र लेखको नयाँ नाम पनि गलत छ र अवस्थित लेख सहि थियो। पृष्ठ सिर्जनाकर्ताको क्रेडिट प्राप्त गर्न कृपया त्यस्ता गतिविधिहरू नगर्नुहोस्। धन्यवाद- [[User:Saroj Uprety|Saroj Uprety]] ([[User talk:Saroj Uprety|कुरा गर्ने]]) १३:३२, १ जुलाई २०२० (नेपाली समय) == मुख्य पृष्ठ सम्पादन == कृपया [[विकिपिडिया:प्रमुख समाचार/उम्मेदवार|नामांकन]] नगरी [[ढाँचा:प्रमुख समाचार‎]]मा नयाँ समाचार थप नगर्नुहोस्। तपाइँले टेम्प्लेट सम्पादक अधिकार पाउनु भएको सोच्दै, कृपया मुख्य पृष्ठहरू छलफल नगरी सम्पादन नगर्नुहोस्।- [[User:Saroj Uprety|Saroj Uprety]] ([[User talk:Saroj Uprety|कुरा गर्ने]]) १६:५७, १ जुलाई २०२० (नेपाली समय) ==[[:विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/लेखको शीर्षक]] [[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार|शीघ्र मेट्नुपर्ने]]मा मनोनित== [[File:Information icon4.svg|48px|left|alt=|link=]] {{Quote box|quote=<p>यदि यो तपाईँले सृजना गर्नुभएको पहिलो लेख हो भने, तपाईँ [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा|लेखन सहयोग स्वशिक्षा]] पढ्न सक्नुहुन्छ।</p><p>लेख सृजना गर्न मद्दत गर्ने [[विकिपिडिया:लेख विजार्ड|लेख सहायिका]] पनि तपाईँ प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ।</p>|width=20%|align=right}} नमस्कार, तथा तपाईँलाई विकिपिडियामा स्वागत छ। तपाईँद्वारा सृजित पृष्ठ, [[:विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/लेखको शीर्षक]], परिक्षण पृष्ठ सरह, [[वि:शीमे#सा२|सा२]] अन्तर्गत चिह्नित गरिएकोले मेटाइयो वा शीघ्र मेटाइनेछ भनि यो सूचित गरिन्छ। तपाईँले गर्न चाहनुहुने कुनै पनि अन्य परीक्षणहरूको लागि कृपया [[विकिपिडिया:प्रयोगस्थल|प्रयोगस्थल]]को प्रयोग गर्नुहोला। यदि तपाईँ हाम्रो ज्ञानकोशमा योगदान पुर्‍याउने बारेमा बढी जान्न चाहानुहुन्छ भने [[विकिपिडिया:स्वागत/नव आगन्तुक|स्वागत]] पृष्ठमा हेर्नुहोस्। यदि तपाईँलाई लाग्छ पृष्ठलाई यस कारणले मेटाउनु हुँदैन, तपाईँ '''नामाङ्कन विरोध गर्न''' [[:विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/लेखको शीर्षक|पृष्ठमा गएर]] आफ्नो विचार राख्नुहोला। यसले तपाईँलाई पृष्ठ किन मेटाउनु हुँदैन वर्णन गर्ने अवसर दिनेछ। यद्यपि, याद रहोस्, एक पटक पृष्ठ शीघ्र मेटाउन अङ्कित भएमा, यो तत्काल मेटाइनेछ। कृपया पृष्ठबाट शीघ्र मेटाउने चिनो आफैंले नहटाउनुहोला, तर विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:नीति तथा दिशानिर्देशहरूको सूची|नीति तथा दिशानिर्देशहरू]] अनुरूप जानकारी थप्न नहिचकिचाउनुहोला। यदि पृष्ठ मेटिसकिएको, र भविष्यका सन्दर्भ वा सुधारको लागि तपाईँ मेटाइएको सामग्री पुनःप्राप्त गर्न चाहनुहुन्छ भने, कृपया {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A4%BF%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE%3A%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96+%E0%A4%B2%E0%A5%87%E0%A4%96%2F%E0%A4%86%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%82%2F%E0%A4%B2%E0%A5%87%E0%A4%96%E0%A4%95%E0%A5%8B+%E0%A4%B6%E0%A5%80%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%95|मेटाउने प्रशासकलाई सम्पर्क गर्न सक्नुहुन्छ}}, वा यदि तपाईँले पहिल्यै त्यसो गरिसक्नुभएमा, एउटा अनुरोध तपाईँ [[विकिपिडिया:मेटाइएको संशोधन|यहाँ राख्न सक्नुहुन्छ]]। <!-- Template:Db-test-notice --><!-- Template:Db-csd-notice-custom --> [[User:Saroj Uprety|Saroj Uprety]] ([[User talk:Saroj Uprety|कुरा गर्ने]]) १८:३३, २० जुलाई २०२० (नेपाली समय) == तपाईँको लेख [[चिली]]== [[Image:Information.svg|25px|alt=Information icon]] तपाईलाई स्वागत छ र विकिपिडियामा [[Special:Contributions/पर्वत सुबेदी|हजुरको योगदान]]का the page [[:चिली]] लागि धन्यवाद ! तपाईले विकिपिडियामा थप गर्नुभएको पृष्ठ ''नेपाली'' संस्करणमा छ । यो नेपाली भाषाको लेख होइन । यस लेखलाई नेपालीमा अनुवाद गर्न हामी तपाईंलाई अनुरोध गर्दछौं । विदेशी भाषाका पृष्ठहरू यहाँ राखिनेछैनन् र यदि तिनीहरू नेपालीमा अनुवाद नगरिए [[वि:शिमे|मेटिनेछन्]] । धन्यवाद ! <!-- Template:uw-notenglish --> [[User:Biplab Anand|'''<font color="#008000"><b>बिप्लब आनन्द</b></font>''']] [[User_talk:Biplab Anand|(<small>'''म सँग कुरा गर्नुहोस'''</small>)]] १७:१९, १२ अगस्त २०२० (नेपाली समय) == लेख सुधार सम्पादनथन प्रतियोगितामा सहभागिताको लागि आमन्त्रण == {{fmbox | image = [[File:Article Improvement Edit-a-thon logo.svg|110px|link=]] | imageright= [[File:Wikipedia-logo-v2-ne.svg|110px|link=]] | style = | textstyle = | text = <center> नेपाली विकिपिडियामा वि.सं. २०७७ असोज १ गतेदेखि वि.सं. २०७७ असोज ३० गतेसम्म यस विकिपिडियाको लेखहरू सुधार गर्न <big>'''[[विकिपिडिया:लेख सुधार सम्पादनथन|लेख सुधार सम्पादनथन]]'''</big> प्रतियोगिता सञ्चालन हुन गइरहेकोले प्रतियगितामा सहभागी हुनका लागि आफ्नो नाम '''[[विकिपिडिया:लेख सुधार सम्पादनथन/सहभागीहरू|सहभागी सूचीमा]]''' राख्न हार्दिक अनुरोध गर्दछौँ।</center>--आयोजन समितिको तर्फबाट [[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]] ([[प्रयोगकर्ता_वार्ता:Biplab Anand|वार्ता]]) }} <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=910906 --> == लेख सुधार सम्पादनथन प्रतियोगितामा सहभागिताको लागि आमन्त्रण == {{fmbox | image = [[File:Article Improvement Edit-a-thon logo.svg|110px|link=]] | imageright= [[File:Wikipedia-logo-v2-ne.svg|110px|link=]] | style = | textstyle = | text = <center> नेपाली विकिपिडियामा वि.सं. २०७७ असोज १ गतेदेखि वि.सं. २०७७ असोज ३० गतेसम्म यस विकिपिडियाको लेखहरू सुधार गर्न <big>'''[[विकिपिडिया:लेख सुधार सम्पादनथन|लेख सुधार सम्पादनथन]]'''</big> प्रतियोगिता सञ्चालन हुन गइरहेकोले प्रतियगितामा सहभागी हुनका लागि आफ्नो नाम '''[[विकिपिडिया:लेख सुधार सम्पादनथन/सहभागीहरू|सहभागी सूचीमा]]''' राख्न हार्दिक अनुरोध गर्दछौँ।</center>--आयोजन समितिको तर्फबाट [[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]] ([[प्रयोगकर्ता_वार्ता:Biplab Anand|वार्ता]]) }} <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=910906 --> == Wikipedia Asian Month 2020 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2020]] Hi WAM organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2020|Wikipedia Asian Month 2020]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Organiser Guidelines|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[:m:Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team. # Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2020'''. # Inform your community members WAM 2020 is coming soon!!! # If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki or PM us via facebook. If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia Asian Month/QA|Q&A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from WAM team:''' # Due to the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones. # The international postal systems are not stable enough at the moment, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!) # Our team has created a [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/WAM2020 postcards and certification deliver progress (for tracking)|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''jamie@asianmonth.wiki'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2020 Sincerely yours, [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2020.10</div> <!-- Message sent by User:KOKUYO@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020&oldid=20508138 --> == लेख सुधार सम्पादनथन प्रतियोगिताको तथ्याङ्क अद्यावधिक == {{fmbox | image = [[File:Article Improvement Edit-a-thon logo.svg|110px|link=]] | imageright= [[File:Wikipedia-logo-v2-ne.svg|110px|link=]] | style = | textstyle = | text = <center> नेपाली विकिपिडियामा सञ्चालन भइरहेको <big>'''[[विकिपिडिया:लेख सुधार सम्पादनथन|लेख सुधार सम्पादनथन]]'''</big> प्रतियोगितामा सहभागी भइ योगदान दिनुभएकोले यहाँलाई हार्दिक धन्यवाद दिन चाहन्छौँ। प्रतियोगितामा हालसम्म भएको योगदानको आधारमा [[विकिपिडिया:लेख सुधार सम्पादनथन/नतिजा|तथ्याङ्क तालिका]] अद्यावधिक गरिएकोले यहाँले योगदान गर्नुभएको लेखमा कुनै किसिमको समस्या भएमा त्यसलाई समीक्षा गरी यथाशीघ्र सुधार गर्नुहोला। धन्यवाद</center>--आयोजन समितिको तर्फबाट [[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]] ([[प्रयोगकर्ता_वार्ता:Biplab Anand|वार्ता]]) }} <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=937052 --> == विकिमिडिया रणनीति कार्यशाला- नेपालमा उपस्थिति सम्बन्धमा == नमस्ते {{PAGENAME}} ज्यू,<br> विकिमिडिया रणनीति अभियानको [[:m:Strategy/Wikimedia movement/2018-20/Transition/Global Conversations|विश्वव्यापी वार्तालाप]] यहि नोभेम्बर २१ र २२ (पहिलो चरण) तथा डिसेम्बर ५ र ६ (दोस्रो चरण)मा हुन गइरहेको यहाँलाई जानकारी नै होला। यसै सन्दर्भमा सो विश्वव्यापी वार्तालापमा नेपाली विकिपिडिया समुदायको तर्फबाट सहभागी हुने प्रयोगकर्ताहरूले विश्वव्यापी विकिमिडिया अभियानमा नेपाली विकिपिडिया समुदायको उपस्थिति स्तरीय तरिकाले प्रस्तुत गर्नुपर्ने हुन्छ। यसकारण नेपाली विकिपिडिया समुदाय तथा दक्षिण एसियाली विकिमिडिया रणनीति अभियानका सदस्य [[:m:User:Marajozkee|राजीव दत्त]]सँगको सहकार्यमा नेपाली विकिपिडियाका सदस्यहरू सम्मिलित अनलाइन विकिमिडिया रणनीति कार्यशाला आयोजना गरेर यो समुदायको विभिन्न पक्ष तथा विकिमिडिया रणनीति अभियानसँग सम्बन्धित बुँदाहरूमाथि छलफल गर्नको लागि यहाँको उपस्थितिको लागि यो सूचना पठाइएको जानकारी गराउन चाहन्छु।<br> * मिति: सन् २०२० नोभेम्बर २० बेलुका ७ बजे * दर्ता गर्नुहोस्: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqF5iHzdcth-bxAqNT-sXmaS4jHn4rdKVQ3yU86bT5CbF0wQ/viewform?vc=0&c=0&w=1&flr=0&urp=gmail_link&gxids=7628 गुगल फर्म] नेपाली विकिपिडिया समुदायको तर्फबाट- [[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]] <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=937052 --> == विश्वव्यापी आचार संहिता (छोटकरी रूप: युसिओसी)को दोस्रो चरण सम्बन्धमा == {{fmbox | image =[[File:Wikipedia-logo-v2-ne.svg|60px|link=]] | imageright= | style = | textstyle = | text = <center>'''सबै विकिमिडिया परियोजना र अभियान भित्र स्वीकार्य व्यवहारको एउटा सार्वभौमिक मापदण्ड प्रदान गर्न र विकिपिडियालाई एउटा सुरक्षित स्थान बनाउनको लागि [[:m:Universal Code of Conduct/ne|विश्वव्यापी आचार संहिता]]लाई समुदायमा कसरी लागु गर्ने सम्बन्धमा यस विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:चौतारी_(नीति)#विश्वव्यापी_आचार_संहिता_(छोटकरी_रूप:_युसिओसी)को_दोस्रो_चरण_सम्बन्धमा|चौतारी]]मा छलफल भइरहेकोले आफ्नो सुझाव राख्नुहुन अनुरोध गर्दछौँ।'''</center> }} --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ११:१३, २० जनवरी २०२१ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Saroj Uprety@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Saroj_Uprety/MassMessage&oldid=985625 --> == A barnstar for you! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[चित्र:Special Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''The Special Barnstar''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | नेपालसँग सम्बन्धित विषयहरूको बारेमा यहाँको योगदान स्वरूप-- [[User:Biplab Anand|'''<font color="#008000"><b>बिप्लब आनन्द</b></font>''']] [[User_talk:Biplab Anand|(<small>'''म सँग कुरा गर्नुहोस'''</small>)]] १२:११, २३ जनवरी २०२१ (नेपाली समय) |} == विश्वव्यापी आचार संहिता (छोटकरी रूप: युसिओसी)को दोस्रो चरण सम्बन्धमा == {{fmbox | image =[[File:Wikipedia-logo-v2-ne.svg|60px|link=]] | imageright= | style = | textstyle = | text = <div class="center">'''सबै विकिमिडिया परियोजना र अभियान भित्र स्वीकार्य व्यवहारको एउटा सार्वभौमिक मापदण्ड प्रदान गर्न र विकिपिडियालाई एउटा सुरक्षित स्थान बनाउनको लागि [[:m:Universal Code of Conduct/ne|विश्वव्यापी आचार संहिता]]लाई समुदायमा कसरी लागु गर्ने सम्बन्धमा यस विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:चौतारी_(नीति)#विश्वव्यापी_आचार_संहिता_(छोटकरी_रूप:_युसिओसी)को_दोस्रो_चरण_सम्बन्धमा|चौतारी]]मा छलफल भइरहेकोले आफ्नो सुझाव राख्नुहुन अनुरोध गर्दछौँ।'''</div> }} --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) १९:२५, २६ जनवरी २०२१ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Saroj Uprety@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/MassMessage&oldid=988353 --> == युसिओसी सम्बन्धी अनलाइन सामुदायिक बैठक सम्बन्धमा == नमस्ते<br> सबै विकिमिडिया परियोजना र अभियान भित्र स्वीकार्य व्यवहारको एउटा सार्वभौमिक मापदण्ड प्रदान गर्न र विकिपिडियालाई एउटा सुरक्षित स्थान बनाउनको लागि [[:m:Universal Code of Conduct/ne|विश्वव्यापी आचार संहिता]]लाई समुदायमा कसरी लागु गर्ने सम्बन्धमा सन् २०२१ फेब्रुअरी ११ मा अनलाइन सामुदायिक बैठक हुने भएकोले सहभागी हुनको लागि कृपया यो [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScOrPrBMFBqVozzWc2zsE53xrCJdQpVKQMK6QZI3zLhB8gWmQ/viewform गुगल फारम] भर्नहुन अनुरोध गर्दछु।--[[User:BAnand (WMF)|BAnand (WMF)]] ([[User_talk:BAnand (WMF)|talk]]) 02:47, 10 February 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:BAnand (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=MassMessage/Lists/Nepali_Community&oldid=21091650 --> == विश्वव्यापी आचार संहिता सर्वेक्षण फारम == नमस्ते,<br> सबै विकिमिडिया परियोजना र अभियान भित्र स्वीकार्य व्यवहारको एउटा सार्वभौमिक मापदण्ड प्रदान गर्न र विकिपिडियालाई एउटा सुरक्षित स्थान बनाउनको लागि [[:m:Universal Code of Conduct/ne|विश्वव्यापी आचार संहिता]]लाई समुदायमा कसरी लागु गर्ने सम्बन्धमा सर्वेक्षण भइरहेकोले आजै [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfi47HhE6cieY_BGETK9lMSy32uJ9ArtJ3y3BbNaAWjOFiliQ/viewform यो फारम] भर्नहुन अनुरोध गर्दछु।--[[User:BAnand (WMF)|BAnand (WMF)]] ([[User talk:BAnand (WMF)|talk]]) <!-- Message sent by User:BAnand (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=MassMessage/Lists/Nepali_Community&oldid=21129898 --> == विकिमिडिया फाउन्डेसन सामुदायिक समिति सिट: प्रतिक्रियाको लागि बैठक == विकिमिडिया फाउन्डेसन न्यासी समितिले सन् २०२१ फेब्रुअरी १ देखि मार्च १ सम्म सामुदायिक चयन प्रक्रियाहरूको बारेमा प्रतिक्रियाको लागि बैठकको आयोजना गरिरहेको छ। विकिमिडिया फाउन्डेसन र विकिमिडिया अभियान विगत १० बर्षमा लगभग पाँच गुणाले वृद्धि भएको छ भने यसको समितिको संरचना र प्रक्रियाहरू मूल रूपमा उस्तै रहिरहेको छ। वर्तमान समितिको संरचनामा हाम्रो क्षमता, प्रदर्शन, र अभियानको विविधता अनुसार प्रतिनिधित्वको अभाव एउटा समस्याको रूपमा रहेको छ। प्रत्यक्ष निर्वाचनले गर्दा अग्रणी भाषा समुदायका उम्मेदवारहरूको पक्ष लिने गरेको छ र उनीहरूको सीप र अनुभवद्वारा समिति सदस्यको रूपमा सेवा दिन कतिको सान्दर्भिक हुन सक्छ वा समितिको विशिष्ट उत्तरदायित्वहरू निर्वाह गर्ने क्षमतामा योगदान पुर्‍याइरहेको छ। तथ्यहरूलाई नियाल्दा वर्तमान प्रक्रियाहरूले उत्तर अमेरिका र पश्चिम युरोपका स्वयंसेवकहरूको पक्ष लिएको छ। वास्तवमा भन्ने हो भने, दक्षिण एसियाबाट अहिलेसम्मको इतिहासमा हेर्दा जम्मा एक जना सदस्यले मात्र समितिमा स्थान बनाउन सकेको छ। आउँदो महिनाहरूमा हामीलाई तीन सामुदायिक सिटहरू नवीकरण गर्नुपर्नेछ र नयाँ सिटमा तीन थप समुदायिक सदस्यहरू नियुक्त गर्नुपर्नेछ। यो प्रतिक्रियात्मक बैठकमा हामीहरू सबै मिलेर हाम्रो अभियानलाई कसरी प्रतिनिधित्व गर्ने र अनुभव, सीप, र विश्वासका साथ अन्तरदृष्टिसहित तैयार भएका उम्मेदवारहरू छनौट गर्न प्रारूप रेखा तयार गर्न सक्छौं? यस सम्बन्धमा, प्रस्तावित विचारहरूमाथि छलफल गर्न र हामी हाम्रो विचारहरू साझा गर्न, प्रतिक्रिया दिन र प्रक्रियामा योगदान दिनको लागि सामुदायिक छलफल गर्नु राम्रो हुनेछ। यसै विषयमा छलफल गर्न, हामीले यही मार्च १३ को साँझ ७ बजे देखि ८ बजेसम्म बैठक आयोजित भइरहेको छ। बैठकको कडी निम्नलिखित रहेको छ: https://meet.google.com/ugf-xyyk-ifi नेपालसँग सम्बन्धित भाषाहरूमा योगदान पुर्‍याइरहेका सम्पूर्ण भाषाका विकिपिडियन र विकिमिडियनलाई यो बैठकमा आफ्नो विचार राख्न स्वागत गरिन्छ। धन्यवाद, [[User:KCVelaga (WMF)]], ११:४२, ७ मार्च २०२१ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21193233 --> == महत्वपूर्ण सामुदायिक छलफलमा सहभागिताको लागि आह्वान == नमस्ते, आदरणीय नेपाली विकिपिडिया सम्पादनकर्ता मित्र<br> नेपाली विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:चौतारी_(नीति)#फाउन्डेसन_अनुदान_सम्बन्धमा_सामुदायिक_परामर्श|चौतारी]]मा महत्वपूर्ण सामुदायिक छलफल भइरहेकोले कृपया सहभागी भई आफ्नो महत्वपूर्ण मत राख्नुहोला। धन्यवाद <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/MassMessage&oldid=988353 --> == अनुदान विषयमा केन्द्रीय नीति नियम == नमस्ते आदरणीय सम्पादक मित्र,<br> '''[[विकिपिडिया:चौतारी_(नीति)#अनुदान_विषयमा_केन्द्रीय_नीति_नियम|अनुदान]]'''को विषयमा एउटा केन्द्रीय नीति नियम बनाउनको लागि नेपाली विकिपिडियाको चौतारीमा छलफल भइरहेकोले कृपया आफ्नो अमूल्य सुझाव राख्नहुन अनुरोध गर्दछु। धन्यवाद <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/MassMessage&oldid=1005419 --> == राजा - [[रणबहादुर शाह]] को मुख्तियारी सम्बन्धमा == पर्वत जी नमस्ते! [https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%AE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%82%E0%A4%95%E0%A5%8B_%E0%A4%B8%E0%A5%82%E0%A4%9A%E0%A5%80&curid=1567&diff=1007220&oldid=1007203 "नेपालका प्रधानमन्त्रीहरूको सूची"] मा तपाईंले राजा रणबहादुर शाहको मुख्तियारी सुरु भएको मिति "१८६२ फागुन सुदि ८" लाई "१८६२ फागुन ८" मा परिवर्तन गर्नुभएको रहेछ। के तपाईंले यो पात्रो पञ्चाङ्गको हिसाब अनुसार परिवर्तन गर्नु भएको हो? किनभने फागुन सुदि ८ सधैं फागुन ८ नहुन पनि सक्छ। उदाहरणको लागि आजको मिति बि.सं. २०७८ जेष्ठ २ गते यो अनुसार २०७८ वैशाख सुदि ४ हुन आउँछ। यो मिति भनेको चन्द्रमाको पक्ष अनुसारको मिति हो। यस अनुसार शुक्ल पक्षलाई सुदि भनिन्छ भने कृष्ण पक्षलाई वदि भनिन्छ। अर्को कुरा त्यस मितिमा त्यहाँ [[राजाराम सुवेदी]] "नेपालको तथ्य इतिहास" को सन्दर्भ सामग्री उल्लेख गरिएको छ। के तपाईंले त्यस पुस्तक अनुसार मिति नमिलेको भएको परिवर्तन गर्नु भएको हो। उक्त पुस्तकको पृष्ठ २०१ मा वि.सं. १८६२ फागुन सुदि ८ मा रणबहादुर शाह आफ्नै छोरा गीर्वाणयुद्धवीरविक्रम शाहदेवका मुख्तियार भए। भन्ने कुरा उल्लेख गरिएको छ। यदि यो घटना १८६२ फागुन ८ मा भएको भए त्यसलाई प्रमाणित गर्ने सन्दर्भ सामग्री उल्लेख पनि गर्नुहोला। [[user:bishaldev100|Bishal Shrestha]] Bishaldev १९:४५, १६ मे २०२१ (नेपाली समय) == अनुदान विषयमा केन्द्रीय नीति नियम == नमस्ते आदरणीय सम्पादक मित्र,<br> '''[[विकिपिडिया:चौतारी_(नीति)#अनुदान_विषयमा_केन्द्रीय_नीति_नियम|अनुदान]]'''को विषयमा एउटा केन्द्रीय नीति नियम बनाउनको लागि नेपाली विकिपिडियाको चौतारीमा छलफल भइरहेकोले कृपया आफ्नो अमूल्य सुझाव राख्नहुन अनुरोध गर्दछु। धन्यवाद --समुदायको तर्फबाट [[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]] ११:१०, ९ जुन २०२१ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/MassMessage&oldid=1005419 --> == [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities == Hello, As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. An <u>event for community members to know and interact with the candidates</u> is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows: *Date: 31 July 2021 (Saturday) *Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time] :*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm :*India & Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm :*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm :*Pakistan & Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm * Live interpretation is being provided in Hindi. *'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form] For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]]. Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], १२:१७, २३ जुलाई २०२१ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21774692 --> == Wikipedia Asian Month 2021 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hi [[m:Wikipedia Asian Month|Wikipedia Asian Month]] organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[Wikipedia Asian Month 2021]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[m:Wikipedia Asian Month/Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants' will not be able to receive the prize from Wikipedia Asian Month team. # Add your language projects and organizer list to the [[m:Template:Wikipedia Asian Month 2021 Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2021'''. # Inform your community members Wikipedia Asian Month 2021 is coming soon!!! # If you want Wikipedia Asian Month team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth Twitter], or you want to share your Wikipedia Asian Month experience / achievements on [https://asianmonth.wiki/ our blog], feel free to send an email to [mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki] or PM us via Facebook. If you want to hold a thematic event that is related to Wikipedia Asian Month, a.k.a. [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Events|Wikipedia Asian Month sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules#How to Participate in Contest?|event regulations]] and [[m:Wikipedia Asian Month 2021/FAQ|Q&A information]]. Just join us! Let's edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from Wikipedia Asian Month team:''' # Due to the [[m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones. # The international postal systems are not stable enough at the moment, Wikipedia Asian Month team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!) # Our team has created a [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Postcards and Certification|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the Wikipedia Asian Month team via emailing '''[Mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki]''' or discuss on the meta talk page. If it's urgent, please contact the leader directly ('''[Mailto:&#x20;Jamie@asianmonth.wiki jamie@asianmonth.wiki]'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2021 Sincerely yours, [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Team#International Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.10 </div> <!-- Message sent by User:Reke@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=20538644 --> == Request == Hello. An IP user has uploaded the article [[अजरबैजानी भाषा]], but some sections remain untranslated. Can you translate them from English into Nepali? Yours sincerely, [[User:Multituberculata|Multituberculata]] ([[User talk:Multituberculata|कुरा गर्ने]]) १६:२१, २ नोभेम्बर २०२१ (नेपाली समय) {{ping|Multituberculata}} [[अजरबैजानी भाषा]]मा केही सामग्री थप गरेको राखेको छु एकपटक हेरेर प्रतिक्रिया दिनुहोला। [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] २१:२०, ३ नोभेम्बर २०२१ (नेपाली समय) :Thank you very much! [[User:Multituberculata|Multituberculata]] ([[User talk:Multituberculata|कुरा गर्ने]]) २०:५६, ४ नोभेम्बर २०२१ (नेपाली समय) == पृष्ठ सारिएको सम्बन्धित == नमस्ते पर्वतज्यू, पृष्ठ सार्दै गर्दा ध्यान दिनुहोला, पृष्ठमा अरू पृष्ठहरू जोडिएको हुन्छन् अनि लिङ्क रातो हुन् जान्छ, जस्तैः [[विशेष:WhatLinksHere/गूगल प्ले]], [[विशेष:WhatLinksHere/खलंगा]], [[:श्रेणी:गूगल]], [[विशेष:WhatLinksHere/गूगल अनुवाद]]...। अधिकारको उपयोग सही तरिकाले गर्नु हुन् यहाँलाई आग्रह गर्द छु। धन्यवाद! &mdash;&nbsp;[[User:Tulsi|<span style="color:#000000; font-weight:bold;">तुलसी</span>]]&nbsp;[[User talk:Tulsi|<span style="color:#FF0000; font-weight:bold;">२४*७</span>]] २०:४९, ५ सेप्टेम्बर २०२२ (नेपाली समय) :[[प्रयोगकर्ता:Tulsi|@Tulsi]] एकैपटकमा त्यो रातो कसरी हटाउने हो? [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] २०:५६, ५ सेप्टेम्बर २०२२ (नेपाली समय) ::[[विकिपिडिया:बोटहरू|बोट]] खाताको सहयोगले गर्न सकिन्छ तर नेपाली विकिमा बोटको कमी हुनाले त्यो आफैले गर्नुपर्ने वाध्यता भएको छ। त्यसैले ख्याल गरी पृष्ठ सार्नु होला। धन्यवाद! &mdash;&nbsp;[[User:Tulsi|<span style="color:#000000; font-weight:bold;">तुलसी</span>]]&nbsp;[[User talk:Tulsi|<span style="color:#FF0000; font-weight:bold;">२४*७</span>]] ०९:२४, ६ सेप्टेम्बर २०२२ (नेपाली समय) == पृष्ठ हेरिएको तथ्याङ्क == यो हेर्नुहोस् [https://pageviews.wmcloud.org/topviews/?project=ne.wikipedia.org&platform=all-access&date=last-year&excludes=] धन्यवाद--[[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|<span style="color:#008080">'''बडा काजी'''</span>]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:बडा काजी|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} २२:२१, १२ अक्टोबर २०२२ (नेपाली समय) == You are invited to join/orginize Wikipedia Asain Month 2022 ! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2022|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2022]] Hi WAM organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2022|Wikipedia Asian Month 2022]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Rules|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://outreachdashboard.wmflabs.org/campaigns/wikipedia_asian_month_2022/overview/ Wikipedia Asian Month 2022 Programs & Events Dashboard.]''' , or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team. # Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Communities and Organizers|meta page]] 1 week before '''your campaign start date'''. # Inform your community members WAM 2022 is coming!!! # If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki. If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/FAQ|Q&A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from WAM team:''' # Based on the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic situation in different region, this year we still suggest all the Edit-a-thons are online, but you are more then welcome to organize local offline events. # The international postal systems are not stable, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers a [[:m:Wikipedia Asian Month 2022/Barnstars|digital Barnstars]]. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''reke@wikimedia.tw'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2022 Sincerely yours, [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2022.10</div> </div> <!-- Message sent by User:Joycewikiwiki@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=23975688 --> ==[[:वार्तालाप:नेपाल भाषा]]को बारेमा यो बहस हेर्नु होला== [[File:Symbol watching blue lashes high contrast.svg|25px|link=|alt=]]&nbsp;[[:वार्तालाप:नेपाल भाषा]]मा भएको छलफलमा सहभागी हुन निमन्त्रणा छ। [[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|<span style="color:#008080">'''बडा काजी'''</span>]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:बडा काजी|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} १८:४०, २५ अक्टोबर २०२२ (नेपाली समय)<!-- [[Template:Please see]] --> == तपाईंको लागि एक कप चिया! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[चित्र:Meissen-teacup pinkrose01.jpg|120px]] |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | प्रबन्धक भएकोमा बधाई छ। [[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|<span style="color:#008080">'''बडा काजी'''</span>]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:बडा काजी|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} २०:०५, २ नोभेम्बर २०२२ (नेपाली समय) |} == अनुरोध == कृपया मलाई [[विकिपिडिया:समीक्षक|समीक्षक]] र [[विकिपिडिया:ढाँचा सम्पादकहरू|ढाँचा सम्पादक]] अधिकार दिनुहुन्छ। म पुराना ढाँचाहरू अद्यावधिक गर्ने र सम्पादन सूचनाहरू सिर्जना गर्ने काम गरिरहेको छु। धन्यवाद [[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|<span style="color:#008080">'''बडा काजी'''</span>]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:बडा काजी|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} १८:२८, ३ नोभेम्बर २०२२ (नेपाली समय) {{ping|बडा काजी}}, अधिकारको लागि [[विकिपिडिया:विशेषाधिकार निवेदन]]मा गई र अनुरोध गर्नुहोला। [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] १८:३२, ३ नोभेम्बर २०२२ (नेपाली समय) == सारिएका पृष्ठहरू सम्बन्धित == नमस्ते पर्वतज्यू, पृष्ठ सार्दै गर्दा ध्यान दिनुहोला, पृष्ठमा अरू पृष्ठहरू जोडिएको हुन्छन् अनि लिङ्क रातो हुन् जान्छ, जस्तैः [[विशेष:WhatLinksHere/३ फाल्गुण]], [[विशेष:WhatLinksHere/७ फाल्गुण]], [[विशेष:WhatLinksHere/६ श्रावण]]...। अधिकारको उपयोग गर्दा सबै कुरालाई ध्यानमा राखेर मात्र प्रयोग गर्नु हुन् यहाँलाई आग्रह गर्द छु। धन्यवाद! &mdash;&nbsp;[[User:Tulsi|<span style="color:#000000; font-weight:bold;">तुलसी</span>]]&nbsp;[[User talk:Tulsi|<span style="color:#FF0000; font-weight:bold;">२४*७</span>]] १३:५३, ४ नोभेम्बर २०२२ (नेपाली समय) :{{ping|Tulsi}} यसलाई पछि बोटको प्रयोग गरेर मिलाउँदै लैजाने हो र अनि अर्को कुरा यहाँ मलाई वार्ता लेख्नुको सट्टामा तपाईले पनि मिलाउन सक्नुहुनेछ। [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] १६:३४, ४ नोभेम्बर २०२२ (नेपाली समय) ::पछि गर्ने विचारले गर्दा नै अहिले हजारौं लेखहरू सामग्री नभएको हुनाले मेटाउने अवस्था आएको छ। मलाई फुर्सद छैन अरुको गल्ती सुधार गर्दै बस्नु। सुधार गर्नसक्नु हुन्न भने कृपया पृष्ठ नसार्नु अनुरोध गर्द छु। धन्यवाद! &mdash;&nbsp;[[User:Tulsi|<span style="color:#000000; font-weight:bold;">तुलसी</span>]]&nbsp;[[User talk:Tulsi|<span style="color:#FF0000; font-weight:bold;">२४*७</span>]] २०:२५, ४ नोभेम्बर २०२२ (नेपाली समय) #{{ping|Tulsi}} त्यो जोडिएको पृष्ठ महिना भन्ने ढाँचालेे गर्दा जोडिएको देखिएको मात्र हो। महिना सम्बन्धित पृष्ठमा कुनै सामग्री नभएका लेखहरू हुन् यी भनेका यस्ता सबै पृष्ठहरू मेट्ने हो। सम्बन्धित पृष्ठ मेटिए पछि सबै खाली हुनेछ अनि म यो तत्काल सम्पादन गर्दै छु कम्तिमा सुधार हुन केही दिन त दिनुस् ताकी म सुधार गर्न सकूँ सम्बन्धित पृष्ठहरू।[[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] २२:०४, ४ नोभेम्बर २०२२ (नेपाली समय) == [[User:रमा देवी ढकाल|रमा देवी ढकाल]]बाट प्रश्न (२१:५८, १३ नोभेम्बर २०२२) == नमस्ते ..संयुक्त राष्ट्र संघमा बढि भिटो प्रयोग गर्ने देश कुन हो? --[[User:रमा देवी ढकाल|रमा देवी ढकाल]] ([[User talk:रमा देवी ढकाल|कुरा गर्नुहोस्]]) २१:५८, १३ नोभेम्बर २०२२ (नेपाली समय) {{Ping|रमा देवी ढकाल}}, सबैभन्दा बढी भिटो अधिकार प्रयोग गर्ने राष्ट्र रुस (१२१ पटक) हो।[[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] २२:०१, १३ नोभेम्बर २०२२ (नेपाली समय) == शीमे चिन्हित पृष्ठहरू == नमस्ते पर्वतजी, पृष्ठहरू मेटाउँदा उपयुक्त [[वि:शीमे]] आधार उल्लेख गरेर पृष्ठहरू मेटाउन् अनुरोध गर्द छु किनभने अरू प्रयोगकर्तालाई बुझ्न सहजहोस् कि यस कारण पृष्ठ मेटाईको छ। धन्यवाद! &mdash;&nbsp;[[User:Tulsi|<span style="color:#000000; font-weight:bold;">तुलसी</span>]]&nbsp;[[User talk:Tulsi|<span style="color:#FF0000; font-weight:bold;">२४*७</span>]] १६:०८, १६ नोभेम्बर २०२२ (नेपाली समय) :{{Ping|Tulsi}}, शीमे चिन्ह लगाउँदा अनुरोधकर्ताले कारण सहित चिन्ह लगाएको हुन्छ र पृष्ठ पनि सोही कारण अनुसार नै मेटिन्छ। जस्तै सामग्री रहित भनेर शीमे चिन्ह लगाइएको छ भने रित्ता श्रेणी भनेर त पृष्ठ मेटिन्न नि। [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] ०८:११, १७ नोभेम्बर २०२२ (नेपाली समय) ::...सोही कारण अनुसार नै मेटिन्छ भने सोही कारण उल्लेख गर्नु नि, "शीमे चिन्हित पृष्ठहरू" किन उल्लेख गर्नु पर्यो। उपयुक्त [[वि:शीमे|शीमे आधार]] उल्लेख गर्दा राम्रो। मेटिएको पृष्ठको इतिहास प्रबन्धकले मात्र देख्न मिल्छ अनि "शीमे चिन्हित पृष्ठहरू" उल्लेख गरेर मेटाउनु भयो भने अरू प्रयोगकर्तालाई के आधारमा मेटिएको हो कसरी थाहा हुन्छ? जे उचित् लाग्छ त्यही गर्नु। तपाईको बुझाईको लागि धन्यवाद। &mdash;&nbsp;[[User:Tulsi|<span style="color:#000000; font-weight:bold;">तुलसी</span>]]&nbsp;[[User talk:Tulsi|<span style="color:#FF0000; font-weight:bold;">२४*७</span>]] ०८:५९, १७ नोभेम्बर २०२२ (नेपाली समय) == WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open == Dear Wikimedian, We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. We also have exciting updates about the Program and Scholarships. The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. ‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. Regards [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) १७:१०, १६ नोभेम्बर २०२२ (नेपाली समय) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24082246 --> == WikiConference India 2023: Help us organize! == Dear Wikimedian, You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:m:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) २१:०६, १८ नोभेम्बर २०२२ (नेपाली समय) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24094749 --> == WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline == Dear Wikimedian, Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]]. COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call * '''WCI 2023 Open Community Call''' * '''Date''': 3rd December 2022 * '''Time''': 1800-1900 (IST) * '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) २२:०६, २ डिसेम्बर २०२२ (नेपाली समय) On Behalf of, WCI 2023 Core organizing team. <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24083503 --> == टोगग == @[[User:पर्वत सुबेदी|पर्वत सुबेदी]] नमस्ते, तपाईंले यो लेख मेटाउनुभयो किनभने यसमा पर्याप्त जानकारी थिएन। अब यसलाई मस्यौदाको रूपमा सारिएको छ के तपाईं थप जानकारी थपेर यसलाई फेरि लेख बनाउन सक्नुहुन्छ? [[User:ARDITGILA|ARDITGILA]] ([[User talk:ARDITGILA|कुरा गर्नुहोस्]]) ०१:०४, ३ डिसेम्बर २०२२ (नेपाली समय) == हिन्दु धर्म == नमस्ते! कृपया [[हिन्दु धर्म]] पृष्ठबाट सम्पादन सुरक्षा हटाउनुहोस्। धन्यवाद [[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|<span style="color:#008080">'''बडा काजी'''</span>]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:बडा काजी|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} १९:१८, ६ डिसेम्बर २०२२ (नेपाली समय) == [[User:रमा देवी ढकाल|रमा देवी ढकाल]]बाट प्रश्न (२०:१५, १० डिसेम्बर २०२२) == नमस्ते 🙏 प्रश्न:हाल बृहस्पतिका कति ग्रहहरु छन.? --[[User:रमा देवी ढकाल|रमा देवी ढकाल]] ([[User talk:रमा देवी ढकाल|कुरा गर्नुहोस्]]) २०:१५, १० डिसेम्बर २०२२ (नेपाली समय) == WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 == Dear Wikimedian, As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call. * [WCI 2023] Open Community Call * Date: 18 December 2022 * Time: 1900-2000 [7 pm to 8 pm] (IST) * Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) १३:५६, १८ डिसेम्बर २०२२ (नेपाली समय) <small> On Behalf of, WCI 2023 Organizing team </small> <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24099166 --> == Hello == I have been translated a page to Nepalese but you have deleted it some minutes ago, Please tell me how is it possible that the topic be here? I need your guide thanks! [[User:Jjff1|Jjff1]] ([[User talk:Jjff1|कुरा गर्नुहोस्]]) १८:४२, २९ डिसेम्बर २०२२ (नेपाली समय) == समीक्षक == कृपया, मेरो समीक्षक अधिकारलाई हटाएर [[विकिपिडिया:गस्तीगर्ने प्रयोगकर्ता|गस्तीगर्ने प्रयोगकर्ता]]सँग बदल्दिनु न। धन्यवाद [[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|<span style="color:#008080">'''बडा काजी'''</span>]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:बडा काजी|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} १९:४८, ८ फेब्रुअरी २०२३ (नेपाली समय) ==चित्र:Mohammad Ali of Bogra.jpg मा फाइल स्रोतको समस्या== [[File:Copyright-problem.svg|64px|left|alt=|link=]] '''[[:चित्र:Mohammad Ali of Bogra.jpg]]''' अपलोड गर्नु भएकोमा धन्यवाद । यध्यपि, अहिले यसमा '''प्रतिलिपि अधिकार''' र '''इजाजतपत्र''' जानकारी हराइरहेको छ । विकिपिडियाले [[विकिपिडिया:प्रतिलिपि अधिकार|प्रतिलिपि अधिकार]]लाई धेरै गम्भीर रूपमा लिन्छ । स्वीकार्य इजाजतपत्र र एक प्रमाणित स्रोतको उल्लेख नभएमा यो चाँडै मेटाइनेछ । कृपया, [[:चित्र:Mohammad Ali of Bogra.jpg|फाइल विवरण पृष्ठ]] सम्पादन गरेर यो जानकारी थप गर्नुहोस् । विकिपिडियामा तपाईले कस्ता तस्वीर अपलोड गर्न सक्नुहुन्छ वा सक्नुहुन्न, कृपया [[विकिपिडिया:चित्र प्रयोग नीति#तस्बिर अपलोड|चित्र प्रयोग नीति]]को अध्यान गर्नुहोला । यदि फाइल पहिले नै मेटिएको रहेछ भने, [[विकिपिडिया:नमेटाउनका लागि अनुरोधहरू|नमेटाउनको लागी अनुरोध]] गरि, समस्या समाधानका लागी एक मौका सोध्न सक्नुहुन्छ ।<!-- Template:You can request undeletion --> तपाईंले अपलोड गर्नुभएका अन्य फाईलहरू उचित नीति अनुरूप ट्याग गरिए-नगरिएको [{{fullurl:Special:Log|type=upload&user=%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%A4_%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A5%80}} यहाँ] निश्चित गर्नुहोस् । तपाईंको सहयोगको लागि पुनः धन्यवाद । <!-- Template:Di-no license-notice --> [[User:Fade258|Fade258]] ([[User talk:Fade258|कुरा गर्नुहोस्]]) २२:१८, २३ फेब्रुअरी २०२३ (नेपाली समय) == [[User:Vrm Maithili|Vrm Maithili]]बाट प्रश्न (२०:५१, २२ मार्च २०२३) == नमस्कार --[[User:Vrm Maithili|Vrm Maithili]] ([[User talk:Vrm Maithili|कुरा गर्नुहोस्]]) २०:५१, २२ मार्च २०२३ (नेपाली समय) == [[User:शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल|शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल]]बाट प्रश्न (१४:१६, १८ सेप्टेम्बर २०२३) == मैले नेपाल मा नाया राजनीतिक दल खोल्न गइरहेको छु त्यास कारण मैले तपाईं लाई सल्लाहकार राखेको छु । म बाट कुनै गल्ती भयो भने तपाई मलाई जानकारी गराउन सक्नुपर्छ । --[[User:शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल|शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल]] ([[User talk:शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल|कुरा गर्नुहोस्]]) १४:१६, १८ सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय) == [[User:शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल|शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल]]बाट प्रश्न (०९:१७, १९ सेप्टेम्बर २०२३) == यो देशमा भ्राष्ट्राचार वेथिति अन्त कहिले हुनेछन् ?? --[[User:शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल|शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल]] ([[User talk:शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल|कुरा गर्नुहोस्]]) ०९:१७, १९ सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय) == [[प्रयोगकर्ता:शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल]]मा [[User:शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल|शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल]]को प्रश्न (१८:११, १९ सेप्टेम्बर २०२३) == नमस्कार सर । तपाईं मलाइ सम्पर्क गर्न सक्नुहुनेछ भने 9845233497 मा फोन गर्न सक्नु हुनेछ । --[[User:शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल|शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल]] ([[User talk:शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल|कुरा गर्नुहोस्]]) १८:११, १९ सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय) == ५०,००० लेख प्रतियोगिता == <div style="color:#c9c6bd; box-shadow: 0 20px 20px rgba(0, 0, 0, 0.900); border-radius: 20px;"> <div style="position: relative; background: #DC143C; width: 100%; padding:5px;"> <div style="text-align:center; font-size: 36px; margin-top: 15px;margin-left: 26px; font-family: 'Verdana'; line-height: 1.5em;">नमस्ते, <span style="color: #ebe6d8">'''{{safesubst:<noinclude />BASEPAGENAME}}'''ज्यू!</span> तपाईंलाई नयाँ '''{{Uline|c=#ebe6d8|{{Coloredlink|#ebe6d8|विकिपिडिया:५० हजार लेखहरू|५०,००० लेख प्रतियोगिता}}}}'''मा सामेल हुन हार्दिक निमन्त्रणा गरिन्छ</div> <div style="font-size:20px; color: #c9c6bd; padding: 20px;margin-left: 26px; text-align: center;">सबैभन्दा पहिले, नेपाली विकिपिडियामा योगदान गर्नुभएकोमा धन्यवाद। तपाईंलाई नयाँ ५०,००० लेख प्रतियोगितामा सामेल हुन आमन्त्रित गरिएको छ, एउटा चुनौतीपूर्ण प्रतिस्पर्धा जसले लगभग १७,८०० लेख सिर्जनाहरू गर्ने लक्ष्य राखेको छ। सबै विषयहरूका लेखहरू स्वागत छन्। यदि इच्छुक हुनुहुन्छ भने '''{{Coloredlink|#ebe6d8|विकिपिडिया:५० हजार लेखहरू|यो पृष्ठमा}}''' सामेल हुनुहोस् र योगदान गर्न सुरु गर्नुहोस्!</div> </div></div> धन्यवाद - [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) १९:१९, ३ अक्टोबर २०२३ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:बडा काजी@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:%E0%A4%AC%E0%A4%A1%E0%A4%BE_%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A5%80/%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A4%B2%E0%A5%AD&oldid=1171544 --> == [[गण्डकी प्रदेश]]मा [[User:विमल पाण्डेय|विमल पाण्डेय]]को प्रश्न (०९:२९, १ फेब्रुअरी २०२४) == जनसंख्या 2466427 --[[User:विमल पाण्डेय|विमल पाण्डेय]] ([[User talk:विमल पाण्डेय|कुरा गर्नुहोस्]]) ०९:२९, १ फेब्रुअरी २०२४ (नेपाली समय) == तपाईको लागी एउटा सम्मान == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[चित्र:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''निरन्तर गतिशील बार्नस्टार''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | निरन्तर लगातार नेपाली विकिपीडियामा मिहिनेतका साथ सम्पादन गरिरहुनुभएकोले तपाईलाई यो स्टार... <span style="color:green;">^:)</span>'''[[user:Learnerktm|लर्नर]]'''<span style="color:red;">^ktm</span> १९:४१, २१ फेब्रुअरी २०२४ (नेपाली समय) |} == [[User:Hemant Ratna|Hemant Ratna]]बाट प्रश्न (१३:१८, १५ अप्रिल २०२४) == पर्वत सर नमस्ते । हजुरले 'डायमण्ड जोशी' पृष्ठमा सन्दर्भ अनुसार कसरी सार्वजनिक रूपमा विश्वमै देखाउने भन्ने विषयमा सल्लाह दिएर कृतार्थ गरिदिनुहुन विनम्र अनुरोध गर्दछु । डायमण्डका लागि प्रशस्त सन्दर्भ सामाग्रीहरू छन् । तपाईँले सुझाव र ज्ञान दिएर मार्गप्रशस्त गरिदिनुहुनेछ भन्ने आशा राखेको छु । --[[User:Hemant Ratna|Hemant Ratna]] ([[User talk:Hemant Ratna|कुरा गर्नुहोस्]]) १३:१९, १५ अप्रिल २०२४ (नेपाली समय) == प्रमुख_समाचार/उम्मेदवार:२०२४ को अमेरिकी राष्ट्रपतीय निर्वाचन == नमस्कार, [https://ne.wikipedia.org/wiki/विकिपिडिया:प्रमुख_समाचार/उम्मेदवार#सन्_२०२४_को_अमेरिकी_राष्ट्रपतीय_निर्वाचन यस समाचारमा] हजुरको टिप्पणी राख्नुहोला।[[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|बिशाल श्रेष्ठ]] <sup> Bishaldev १९:५०, ७ नोभेम्बर २०२४ (नेपाली समय) == [[User:Ekata123|Ekata123]]बाट प्रश्न (१०:४६, १८ नोभेम्बर २०२४) == hello, how can I possibly create my page? --[[User:Ekata123|Ekata123]] ([[User talk:Ekata123|कुरा गर्नुहोस्]]) १०:४६, १८ नोभेम्बर २०२४ (नेपाली समय) == Translation request == Hello, पर्वत सुबेदी. Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]] in Nepali Wikipedia? Kindest regards, [[User:Moroike|Moroike]] ([[User talk:Moroike|कुरा गर्नुहोस्]]) १३:१७, २० डिसेम्बर २०२४ (नेपाली समय) == [[User:Ekata123|Ekata123]]बाट प्रश्न (११:१२, २६ डिसेम्बर २०२४) == Hello how to create page? --[[User:Ekata123|Ekata123]] ([[User talk:Ekata123|कुरा गर्नुहोस्]]) ११:१२, २६ डिसेम्बर २०२४ (नेपाली समय) == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 --> == भेडिचौर शिवालय मन्दिर == " भेडिचौर शिवालय मन्दिर " यो पेज किन हटाईयो ? [[User:Bbmr|Bbmr]] ([[User talk:Bbmr|कुरा गर्नुहोस्]]) १०:५४, २२ जनवरी २०२५ (नेपाली समय) :? [[User:Bbmr|Bbmr]] ([[User talk:Bbmr|कुरा गर्नुहोस्]]) १७:२९, २९ जनवरी २०२५ (नेपाली समय) == भेडिचौर, भेडिचौर क्रिकेट ग्राउन्ड == " भेडिचौर शिवालय मन्दिर " हटाएको हुनाले मैले " भेडिचौर " को बारेमा लेख्ने प्रकृया पनि हरायो । अझ भेडिचौर मा रहेको " भेडिचौर क्रिकेट ग्राउन्ड " को बारेमा पनि लेख तयार गरेको थिए । तपाईंले किन हटाउनु भयो । [[User:Bbmr|Bbmr]] ([[User talk:Bbmr|कुरा गर्नुहोस्]]) १०:५७, २२ जनवरी २०२५ (नेपाली समय) == पहिलेको खप्तड गाविसको बारेमा == सर विकिपीडियामा अङ्ग्रेजीमा रहेको खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्जको‌ लेख खासमा पहिलेको खप्तड गाविसको लेख हुनु पर्ने थियो तर त्यो‌ लेख राष्ट्रिय निकुञ्ज को बारेमा भएछ।मैले त्यो सच्याए तर डिस्प्ले नाम अझै खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज रहेकाले यसलाइ खप्तड मात्र‌ बनाइदिन आग्रह का साथै अनुरोध गर्दछु। [[User:दिलिप कडायत|दिलिप कडायत]] ([[User talk:दिलिप कडायत|कुरा गर्नुहोस्]]) १४:३२, २२ मार्च २०२५ (नेपाली समय) == नेपाल == [[hi:नेपाल के राष्ट्रपतियों की सूची]] [[hi:नेपाल के उपराष्ट्रपतियों की सूची]] तपाईंले पहिले प्रवेश गर्नुपर्छ। तपाईंको आईपी ठेगानाको सट्टा तपाईंको नाम नेपाल. [[Special:Contributions/2409:40D4:3104:6441:8000:0:0:0|2409:40D4:3104:6441:8000:0:0:0]] ([[User talk:2409:40D4:3104:6441:8000:0:0:0|कुरा गर्नुहोस्]]) १६:१६, २१ अप्रिल २०२५ (नेपाली समय) : == Nepal == :[[:en:List of presidents of Nepal]] :[[:en:List of Vice Presidents of Nepal]]<nowiki> ~~~</nowiki> [[Special:Contributions/2409:40D4:11FE:13D8:8000:0:0:0|2409:40D4:11FE:13D8:8000:0:0:0]] ([[User talk:2409:40D4:11FE:13D8:8000:0:0:0|कुरा गर्नुहोस्]]) १४:३७, २२ अप्रिल २०२५ (नेपाली समय) == विकी विमिन एडिटाथन २०२५ मा सहभागी हुने सम्बन्धमा == {{fmbox | image = [[File:Wiki Women-Nepal 2015.png|90px|link=https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A4%BF%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%80_%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%A8_%E0%A4%8F%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%9F%E0%A4%BE%E0%A4%A5%E0%A4%A8_%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AB]] | imageright= [[File:Wikipedia-logo-v2-ne.svg|80px|link=]] | style = | textstyle = | text = <center> [[नेपाली विकिपिडिया]]मा ०५ अगस्ट २०२५ देखि ३१ अगस्ट २०२५ सम्म नारी सम्मानमा समर्पित '''"महिला स्वास्थ तथा स्वच्छता सम्बन्धी जागरूकता"''' नाराको साथ [[विकिपिडिया:विकी विमिन एडिटाथन २०२५|विकी विमिन एडिटाथन २०२५]] सञ्चालन भइरहेको छ, सहभागी हुनका लागि सहभागीहरूले '''[[विकिपिडिया:विकी विमिन एडिटाथन २०२५/सहभागीहरू|यहाँ]]''' आफ्नो नाम दर्ता गर्नको लागि अनुरोध गरिन्छ।<br> <span class="mw-ui-button mw-ui-progressive">[[विकिपिडिया:विकी विमिन एडिटाथन २०२५|<span style="color:white">अझ थप जानकारी...</span>]]</span></br></center> }} <!-- Message sent by User:पर्वत सुबेदी@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nabin_K._Sapkota/Mass_Message_Users_List&oldid=1300023 --> == विकिपिडिया एसियाली महिना २०२५ मा सहभागिता == [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px]] नमस्ते {{BASEPAGENAME}} ज्यू!<br /> तपाईंलाई '''[[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०२५|विकिपिडिया एसियाली महिना २०२५]]''' मा सहभागी हुन हार्दिक निमन्त्रणा गर्दछौं। नोभेम्बर महिनाभर सञ्चालन हुने अनलाइन सम्पादन–थन प्रतियोगिताको उद्देश्य नेपाली विकिपिडियामा नेपालबाहेकका एसियाली देशहरूको लेख संख्या र गुणस्तर बढाउनु हो। चार वा सोभन्दा बढी योग्य लेख सिर्जना गर्ने सहभागीहरूले विशेष '''डिजिटल बार्नस्टार''' पाउनुहुनेछ। सहभागी हुन [[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०२५/सहभागीहरू|यहाँ क्लिक गर्नुहोस्]]। आउनुहोस्, योगदान गरेर एसियाली विकिपिडिया समुदायबीच मित्रता र सहकार्य बढाऔं! --[[प्रयोगकर्ता:Saroj|Saroj]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) २०:४८, २५ अक्टोबर २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Saroj@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Saroj/SampleInvitation&oldid=29506389 --> == बिना छलफल र कारण धेरै पृष्ठ मेटाइएको सम्बन्धमा == नमस्कार पर्वत सुवेदी, हाल तपाईंले धेरै पृष्ठहरू बिना कुनै स्पष्ट कारण वा छलफल मेटाउनु भएको देखिएको छ। साथै, तपाईंले "[[जीवन शाही]]" र "[[युवराज सफल]]" जस्ता पृष्ठहरू पनि छलफल अवधि पूरा नहुँदै मेटाउनुभएको छ। अझ गम्भीर कुरा, तपाईंले ती पृष्ठहरूसँग सम्बन्धित छलफल पृष्ठहरू — "[[विकिपिडिया:मेटाउनु पर्ने लेखहरू/जीवन शाही]]" र "[[विकिपिडिया:मेटाउनु पर्ने लेखहरू/युवराज सफल]]" — समेत मेटाउनुभएको छ। कहिलेकाहीँ तपाईंले "शीमे चिन्हित पृष्ठहरू" भनेर कारण उल्लेख गर्नुभएको पाइन्छ, तर यस्तो कारण अस्पष्ट हुन्छ र समुदायका लागि बुझ्न कठिन हुन्छ। यस्ता कार्यहरूले योगदानकर्ताहरूले गरेका सम्पादन र छलफलहरू नष्ट गर्छन्, जसले उनीहरूको मेहनतलाई वर्जित बनाउँछ र प्रबन्धकको जिम्मेवारी तथा पारदर्शितामा प्रश्न उठाउँछ। विकिपिडियामा प्रबन्धकीय अधिकार समुदायको सहमति र स्पष्ट कारणका आधारमा प्रयोग गर्नुपर्छ। कृपया यस्तो कार्यको कारण स्पष्ट गर्नुहोस् र भविष्यमा पृष्ठ मेटाउँदा अघि छलफल वा कारण उल्लेख गर्नुहोस्। यदि यस्तो व्यवहार निरन्तर दोहोरिन्छ भने, म यो विषय [[विकिपिडिया:प्रबन्धक सूचनापाटी]]मा औपचारिक रूपमा उठाउनेछु। धन्यवाद। [[User:Saroj|Saroj]] ([[User talk:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) ०१:५८, ७ नोभेम्बर २०२५ (नेपाली समय) :मेटाइएका पृष्ठ सामग्री अनुवाद गरेर जस्ताको त्यस्तै राखिएको थियो भने तिनिहरूको नाम पनि अनुवाद नै गरेर राखिएको थियो। जस्तै (थुप्रिएको लाहाँचे) यस्ता शीर्षकहरू थिए। अनि तपाईले भनेका युवराज सफल मैले मेटाएको होइन तपाई झुक्किनु भयो अनि जीवन शाही शीमे चिन्हित थियोे। शीमेको अर्थ तत्कालै मेट्नु हो। [[User:पर्वत सुवेदी|पर्वत सुवेदी]] ([[User talk:पर्वत सुवेदी|कुरा गर्नुहोस्]]) ०६:५७, ७ नोभेम्बर २०२५ (नेपाली समय) ::धन्यवाद जवाफका लागि। मेटाउने विषयमा होइन, तर बिना छलफल वा स्पष्ट कारण पृष्ठहरू मेटाइएकोबारे कुरा गरिएको हो। “शीमे चिन्हित” भनेर उल्लेख गरिएका केही पृष्ठहरू वास्तवमा छलफलको क्रममा थिए। साथै, कृपया मेटाउँदा खाली कारण नछोड्नुहोस् वा “शीमे चिन्हित पृष्ठहरू” मात्रै भनेर उल्लेख नगर्नुहोस्, किनभने यस्तो कारण धेरै अस्पष्ट हुन्छ र समुदायका सदस्यहरूले बुझ्न गाह्रो पर्छ। भविष्यमा मेटाउने कारण स्पष्ट रूपमा लेखिदिनुहोस् ताकि पारदर्शिता रहोस् र सबैले बुझ्न सजिलो होस्। [[User:Saroj|Saroj]] ([[User talk:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:१७, ७ नोभेम्बर २०२५ (नेपाली समय) :::हस् हुन्छ। [[User:पर्वत सुवेदी|पर्वत सुवेदी]] ([[User talk:पर्वत सुवेदी|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:३५, ७ नोभेम्बर २०२५ (नेपाली समय) == पृष्ठ किन मेटियो? == पर्वत सुवेदीजी! मैले निर्माण गरेको पत्रकार तथा फोटोपत्रकार टुबल सापकोटासम्बन्धी पेज किन हटाउनु भयो? त्यसमा यथेष्ठ प्रमाण र स्रोतहरू उल्लेख छन्। [[User:Sangam2031|Sangam2031]] ([[User talk:Sangam2031|कुरा गर्नुहोस्]]) १८:३२, १३ नोभेम्बर २०२५ (नेपाली समय) == गम्भीर चेतावनी: प्रबन्धक अधिकारको दुरुपयोग सम्बन्धमा == नमस्कार पर्वत सुवेदी, तपाईंलाई पहिल्यै पृष्ठहरू बिना छलफल वा स्पष्ट कारण मेटाउने सम्बन्धमा चेतावनी दिइएको थियो, तर हालसालै केही चलिरहेको मेपले छलफल पृष्ठहरू — जस्तै [[विकिपिडिया:मेटाउनु पर्ने लेखहरू/सुर्यप्रसाद दुवे]], विमला अर्याल, काशिटार, र एचबि ताम्राकार — र तिनसँग सम्बन्धित मुख्य लेखहरू पनि छलफलको परिणाम नआउँदै मेटिएको देखियो, साथै पुरानो मेपले पृष्ठ [[विकिपिडिया:मेटाउनु पर्ने लेखहरू/प्रकाश न्यौपाने]] पनि मेटिएको छ। यी पृष्ठहरू केवल सामान्य लेख वा उपपृष्ठ होइनन्; यी चलिरहेको वा ऐतिहासिक समुदाय छलफलका पृष्ठहरू हुन्, जसको उद्देश्य पृष्ठ मेट्ने वा राख्ने निर्णयमा पारदर्शिता कायम राख्नु हो। तपाईंले यी पृष्ठहरू र लेखहरू मेट्नु प्रबन्धक अधिकारको स्पष्ट दुरुपयोग हो, जसले विकिपिडियाको नियम, पारदर्शिता र समुदायको विश्वासलाई गम्भीर रूपमा असर गर्छ। यदि यस्तो कार्य निरन्तर दोहोरिए, समुदायले तपाईंको प्रबन्धक अधिकारको समीक्षा गर्न सक्नेछ र तपाईं आफ्नो प्रबन्धक अधिकार गुमाउन सक्नुहुन्छ। [[User:Saroj|Saroj]] ([[User talk:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) २२:१८, ४ डिसेम्बर २०२५ (नेपाली समय) :छलफल समाप्त भएकाहरूलाई मेटाउन मिल्दैन र? [[User:पर्वत सुवेदी|पर्वत सुवेदी]] ([[User talk:पर्वत सुवेदी|कुरा गर्नुहोस्]]) २२:५९, ४ डिसेम्बर २०२५ (नेपाली समय) ::शीमे नीति अन्तर्गत छलफल समाप्त भएपछि मेट्न नमिल्ने व्यवस्था छ कि छैन। मैले भेटिन त्यहाँ। [[User:पर्वत सुवेदी|पर्वत सुवेदी]] ([[User talk:पर्वत सुवेदी|कुरा गर्नुहोस्]]) २३:०३, ४ डिसेम्बर २०२५ (नेपाली समय) :::तपाईंले शीमे नीतिसँग सम्बन्धित कुरा गर्नुभएको देखियो, तर यो यहाँ लागू हुँदैन। शीमे नीति केवल स्प्याम, टेस्ट पृष्ठ वा स्पष्ट रूपमा मेट्न मिल्ने पृष्ठहरूका लागि हो। यी पृष्ठहरू भने पुराना वा हालसालैको AfD/समुदाय छलफल पृष्ठहरू हुन्, जसको उद्देश्य निर्णय र छलफलको पारदर्शिता कायम राख्नु हो। त्यसैले, यी पृष्ठहरू मेट्न हुँदैन। :::धन्यवाद। [[User:Saroj|Saroj]] ([[User talk:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) २३:२१, ४ डिसेम्बर २०२५ (नेपाली समय) ::::हामी लेखहरू मेट्छौं, छलफल पृष्ठहरू होइन। AfD वा अन्य समुदाय छलफल पृष्ठहरू सधैं राखिन्छन्, पारदर्शिता र अभिलेखको लागि। [[User:Saroj|Saroj]] ([[User talk:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) २३:२३, ४ डिसेम्बर २०२५ (नेपाली समय) ::::फेरि त्यही शीर्षक राखेको पृष्ठ बन्ने जोखिमलाई मध्यजनर गर्दै छलफल भई मेटिएका पृष्ठहरूलाई छुट्टै अभिलेख बनाएर राखौँ। [[User:पर्वत सुवेदी|पर्वत सुवेदी]] ([[User talk:पर्वत सुवेदी|कुरा गर्नुहोस्]]) २३:२७, ४ डिसेम्बर २०२५ (नेपाली समय) == विकिपिडिया एसियाली महिना २०२५: पुरस्कार सूचना == [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|thumb|100px|right]] नमस्ते {{BASEPAGENAME}} ज्यू! [[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०२५|विकिपिडिया एसियाली महिना २०२५]] मा तपाईंको सक्रिय सहभागिताको लागि धन्यवाद! तपाईंले ४ वा सोभन्दा बढी अङ्क प्राप्त गर्नुभएको छ। यसका कारण तपाईं स्वर्ण पुरस्कारको लागि योग्य हुनुभएको छ र भौतिक पोस्टकार्ड प्राप्त गर्नुहुनेछ। पोस्टकार्ड प्राप्त गर्न कृपया तलको गुगल फारम भरी आफ्नो विवरण पठाउनुहोस्:<br> https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfVgwFY9iyox7OHvmBJPiyy-DlPENuYQfcdzsaghgiNdVfGhQ/viewform धन्यवाद [[User:Saroj|Saroj]] ([[User talk:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) २२:४३, १० डिसेम्बर २०२५ (नेपाली समय) == अत्यावश्यक ज्ञान अभियान २०२६ == नमस्ते {{BASEPAGENAME}} ज्यू! तपाईंलाई [[Event:अत्यावश्यक ज्ञान अभियान २०२६|अत्यावश्यक ज्ञान अभियान २०२६]] मा सहभागी हुन हार्दिक निमन्त्रणा गर्दछौं। यो ३-हप्ते अभियान (२३ मार्च – १३ अप्रिल २०२६) मार्फत नेपाली विकिपिडियामा अत्यावश्यक लेखहरू सुधार र विस्तार गर्ने लक्ष्य राखिएको छ। यस अभियानमा सहभागी भई तपाईंले: * विकिपिडियामा सम्पादन गर्ने सीप विकास गर्न सक्नुहुन्छ * लेखहरू सुधार, अनुवाद तथा नयाँ लेख सिर्जना गर्न सक्नुहुन्छ * नेपाली विकिपिडियामा महत्त्वपूर्ण योगदान दिन सक्नुहुन्छ उत्कृष्ट योगदानकर्ताहरूलाई [https://diff.wikimedia.org/ Diff] (विकिमिडिया समुदाय ब्लग) मार्फत विशेष पहिचान दिइनेछ। प्रति हप्ता २–५ घण्टा समय दिएर पनि तपाईं सहभागी हुन सक्नुहुन्छ। सहभागी हुन र थप जानकारीका लागि कृपया [[Event:अत्यावश्यक ज्ञान अभियान २०२६|अभियान पृष्ठ हेर्नुहोस्]]। धन्यवाद! --[[प्रयोगकर्ता:Saroj|Saroj]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) १५:३६, २३ मार्च २०२६ (नेपाली समय) (This message was sent to [[:प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Saroj@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Saroj/MassMessage&oldid=1347853 --> == [[User:HumanShiva|HumanShiva]]बाट प्रश्न (०४:४१, ७ अप्रिल २०२६) == कसो कसो गर्नुपर्छ ? --[[User:HumanShiva|HumanShiva]] ([[User talk:HumanShiva|कुरा गर्नुहोस्]]) ०४:४१, ७ अप्रिल २०२६ (नेपाली समय) == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) on ००:१५, १२ अप्रिल २०२६ (नेपाली समय)'' </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 --> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ०१:५१, २९ अप्रिल २०२६ (नेपाली समय) </div> (This message was sent to [[:प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == ज्याबल नामको पृष्ठ मेटाउनुको कारण == नमस्कार पर्वत सुवेदी ज्यु, मैले “ज्याबल” सम्बन्धी पृष्ठ बनाएको थिएँ। पछि हेर्दा अर्को पृष्ठ “सरल यन्त्र” मा सारिएको रहेछ। मेरो विचारमा “ज्याबल” आफैमा एउटा छुट्टै शैक्षिक शब्द भएकाले यसको आफ्नै पृष्ठ हुन सक्ने देखिन्छ। सम्भव भएमा कृपया यसलाई सार्नुको कारण स्पष्ट गरिदिनु मेरो अनुरोध छ। यिनीहरूको अङ्ग्रेजी शब्दहरू पनि भिन्न छन्, “ज्याबल” भनेको "Tool" र “सरल यन्त्र” भनेको "Simple machine"। धन्यवाद। [[User:Srsh101|Srsh101]] ([[User talk:Srsh101|कुरा गर्नुहोस्]]) २२:४५, २६ मे २०२६ (नेपाली समय) 38rfb1lnomersbzci3yb8m2tibobvvs 0 97584 1356806 1268201 2026-05-26T17:36:09Z Bishaldev100 28807 /* पानी टर्बाइनहरू */ 1356806 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Dampfturbine_Montage01.jpg|right|thumb|359x359px|बाफ टर्बाइन]] '''टर्बाइन''' (ल्याटिन: टर्बोबाट, ग्रीक: τύρβη, अन्ग्रेजी: Turbine)  एक रोटरी यान्त्रिक उपकरण जसले तरल पदार्थको (जस्तै ग्याँस, वाष्प, र पानी) प्रवाहबाट उर्जालाई काम र कामलाई [[ऊर्जा रूपान्तरण|उर्जामा बदल्न]] सकिन्छ। <ref>{{cite web|title=turbine|url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=turbine&searchmode=none}}{{cite dictionary|title=turbid|url=http://www.etymonline.com/index.php?term=turbid&allowed_in_frame=0|dictionary=[[Online Etymology Dictionary]]}}</ref>टर्बाइनलाई [[विद्युत जेनरेटर|जेनेरेटर]]मा जोडेर बिजुली उत्पन्न गर्न सकिन्छ, यस्ता उपकरणलाई टर्बोमेसीन पनि भनिन्छ। प्रारम्भिक टर्बाइनका उदाहरणहरू वायुचक्का (windmills) र [[पानी घट्ट|पानीघट्ट]] हुन्।  [[वाष्प टर्बाइन]]को आविष्कारको लागि श्रेय ब्रिटिश ईन्जिनियरिङ् सर [[चार्ल्स पर्र्सन]]लाई (१८५४-१९३१) जान्छ र रिएक्सन टर्बाइनको आविष्कारको लागि स्विडिश इन्जिनियर ग्यासफ डे लावल (१८४५-१९१३) लाई जान्छ। "टर्बाइन" शब्दको पहिलो प्रयोग चाहि फ्रान्सेली खानी इञ्जिनियर [[क्लाउड बुर्डिन]]ले गरेका थिए। <ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article200979544 |title=COW THAT ASSISTED SCIENCE. |newspaper=[[The South Eastern Times]] |volume= |issue=1661 |location=South Australia |date=24 November 1922 |accessdate=10 March 2017 |page=6 |via=National Library of Australia}}</ref> ==मुख्य प्रकार‌‌== [[File:Francis Turbine complete.jpg|thumb|[[फ्रान्सिस टर्बाइन]] ]] [[File:Walchenseewerk Pelton 120.jpg|thumb|[[पेल्टन टर्बाइन]]]] === पानी टर्बाइनहरू === {{मुख्य|जल टर्बाइन}} **[[पेल्टन टर्बाइन|पेल्टन टर्बाइनः]] यो पानीको बहावले चल्ने टर्बाइनको एक प्रकार हो। १८७०को दशकमा अमेरिकी आविष्कार [[लेस्टर एलन पेल्टन]]ले यसको आविष्कार गरेका थिए। **[[फ्रान्सिस टर्बाइन|फ्रान्सिस टर्बाइनः]] यो पानीको चापले (pressure) चल्ने टर्बाइनको एक प्रकार हो। जेम्स बी फ्रान्सिसले यसको विकास गरेका थिए। **टर्गो टर्बाइन: पेल्टन र फ्रान्सिस टर्बाइनको संशोधित रूपमा टर्गो टर्बाइनको निर्माण गरिन्छ। **क्रस-फ्लो टर्बाइनः यो पनि पानीको चापले (pressure) चल्ने टर्बाइनको एक प्रकार हो। तर यसको आकार सानो हुन्छ। **कपलान टर्बाइनः यो एक प्रकारको प्रोपेलर टर्बाइन हो। यसमा ब्लेडहरुको प्रयोग हुन्छ। सन् १९१३ मा अस्ट्रियाका प्रोफेसर [[विक्टर कप्लान]]ले यसको आविष्कार गरिएको थियो। <ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article230792075 |title=New Austrian Stamps |newspaper=[[The Sun (Sydney)|The Sun]] |issue=1765 |location=Sydney |date=24 January 1937 |accessdate=10 March 2017 |page=13 |via=National Library of Australia}}, ''...Victor Kaplan, inventor of the Kaplan turbine....''</ref> === [[वाष्प टर्बाइन|वाफ टर्बाइन]] === *थर्मल पावर प्लान्टमा [[विद्युतीय जेनरेटर]]हरू चलाउन यसको प्रयोग गरिन्छ। कोइला, ईन्धनको तेल वा आणविक ईन्धनले यस्ता टर्बाइनहरू चल्छन्। पुराना रेल र पानी जहाजमा पनि यसको प्रयोग गरिन्थ्यो। === हावा टर्बाइनः === * हावा बाट उर्जा उत्पादन गर्न यसको प्रयोग हुन्छ। === [[ग्याँस टर्बाइन]] === === ब्लेड रहित टर्बाइनः === * ब्लेड रहित टर्बाइनमा [[बाउन्ड्री लेयर]]को सिद्धान्तको प्रयोग हुन्छ। यसमा पारम्परिक टर्बाइन जस्तो ब्लेडहरु हुदैनन्। यसलाई [[टेस्ला टर्बाइन]] पनि भनिन्छ।<ref>{{Cite journal | doi = 10.1111/j.1525-1594.1993.tb00599.x | last1 = Miller | first1 = G. E. | last2 = Sidhu | first2 = A | last3 = Fink | first3 = R. | last4 = Etter | first4 = B. D. | year = 1993 | title = July). Evaluation of a multiple disk centrifugal pump as an artificial ventricle | url = | journal = Artificial Organs | volume = 17 | issue = 7| pages = 590–592 | pmid = 8338431 }}</ref> ==प्रयोग== विश्वको विद्युतीय उर्जाको एक ठूलो अनुपात टर्बो जेनेरेटरहरूले उत्पादन गर्दछ। <ref name = "Munson">Munson, Bruce Roy, T. H. Okiishi, and Wade W. Huebsch. "Turbomachines." Fundamentals of Fluid Mechanics. 6th ed. Hoboken, NJ: J. Wiley & Sons, 2009. Print.</ref> टर्बाइनहरू जल, थल र वायुमा [[ग्याँस टर्बाइन|ग्यास टर्बाइन]] इन्जिनहरूमा प्रयोग गरिन्छ।. [[टर्बोचार्जर]] पिस्टन इन्जिनहरूमा प्रयोग गरिन्छ। ==संचालन सिद्धान्त== टर्बाइनलाई मुख्यरुपमा २ भागमा बाड्न सकिन्छ- आवेग (वा इम्पल्स टर्बाइन) र रियाक्सन टर्बाइन (Reaction Turbine)। [[आवेग टर्बाइन]]हरूले उच्च वेगमा बहिरहेको तरल पदार्थ वा ग्यास जेटको प्रवाहको दिशा परिवर्तनगरि टर्बाइन घुमाउँछ र ऊर्जा उत्पादन गर्दछ। टर्बाइनको ठिक अगाडी सानो नोजलबाट तरल पदार्थ बाहिर फोहोराको रुपमा निस्कान्छ। यस्ता टर्बाइनहरू प्रवाह कम भएको तर चाप अधिक भएको अवस्थामा प्रयोग हुन्छ।<ref name = "Munson"/> [[रियाक्सन टर्बाइन]]हरू ग्यास वा तरल पदार्थको चापको भरमा चल्दछ। ग्यास वा तरल पदार्थको दबाब परिवर्तन हुदा यो टर्बाइन घुम्दछ। यस्ता टर्बाइनहरू चाप कम भएको तर पानीको मात्रा अधिक भएको अवस्थामा प्रयोग गरिन्छ।<ref name = "Munson"/> आधुनिक अभ्यासमा टर्बाइन डिजाइनलमा दुबै रियाक्सन र आवेग अवधारणाहरूको प्रयोग हुन्छन्। सम्भव भएसम्म बढी उर्जा बचत गर्ना २-३ चरण युक्त टर्बाइनहरुको पनि आविस्कार गरिएका छन्। ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[ग्याँस टर्बाइन‎]] * [[वाष्प टर्बाइन]] == टिप्पणी == {{reflist}} [[श्रेणी:यन्त्रहरू]] [[श्रेणी:ऊर्जा रूपान्तरण]] [[श्रेणी:टर्बाइन| ]] 7ikz2rxugvi3cjcge1rjue57j3iu0r5 0 97788 1356807 1325245 2026-05-26T17:46:52Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1356807 wikitext text/x-wiki {{infobox website | logo = Yandex logo ru.svg | screenshot = | collapsible = छ | caption = | url = {{URL|https://www.yandex.ru/|Yandex.com}} | commercial = हो | type = [[वेब खोज संयन्त्र|वेब सर्च इन्जिन]] | language = बहुभाषिक | ipv6 = | registration = एच्छिक | owner = [[यान्देक्स]] | author = Arkady Volozh<br>Arkady Borkovsky<br>[[Ilya Segalovich]] | launch date = | current status = चालु | revenue = | slogan = | alexa = {{decrease}} २३ (अप्रिल १८ २०१८)<ref name="alexa">{{cite web |url= http://www.alexa.com/siteinfo/yandex.ru |title= यानडेक्स डटरू साइटको जानकारी |publisher= [[अलेक्सा इन्टरनेट]] |accessdate= अगस्ट २४, २०१२ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180302091222/https://www.alexa.com/siteinfo/yandex.ru |date=2018-03-02 }}</ref> }} '''यान्देक्स खोजी''' {{भाषा-रूसी|Я̀ндекс}} एक रुसी वेब [[वेब खोज संयन्त्र|सर्च इन्जिन]] हो‌। यस सर्च संयन्त्रको मालिक [[यान्देक्स]] निगम हो। लाइभ इन्टरनेटका अनुसार जनवरी २०१५ मा यसले रूसमा ५१.२% खोज ट्राफिक पैदा गरेको थियो।<ref name=Liveinternet>{{cite web|url=http://www.liveinternet.ru/stat/ru/searches.html?date=2015-01-31;period=महिना|title=वेबसाइट तथ्याङ्क "Сайты Рунета"|website=लाइभ इन्टरनेट डटरू|accessdate=मार्च २, २०१५}}</ref> ==बारेमा== यसमा रहेको खोजी प्रविधिले १४०० भन्दा बढी सहरहरूमा स्थानीय खोजी परिणाम प्रदान गर्दछ। यान्डेक्स खोजीले समानान्तर खोज पनि समावेश गर्दछ जसले मुख्य वेब सूचकाङ्क र विशेष जानकारीका स्रोत, समाचार, किनमेल, ब्लग, तस्बिर र एकल पृष्ठमा भिडियो सहितका परिणामहरू प्रस्तुत गर्ने गर्दछ। यानडेक्स सर्च (खोज) वास्तविक-समय प्रश्नहरूको उत्तरदायी छ। यसमा केहि अतिरिक्त सुविधाहरू पनि समावेश गरिएका छन्: तुरुन्त जवाफ, जुन थप जानकारी प्रदान गर्दछ (उदाहरणका लागि, खेल परिणामहरू), हिज्जे परीक्षक र यसमा रहेको एन्टिभाइरसले भाइरसहरू पत्ता लगाँउदछ।<ref name=SEC>{{cite web|url=https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1513845/000104746911004187/a2203514zf-1.htm|title=एसइसी: यानडेक्सको दर्तन प्रणाली |publisher=}}</ref> मे २०१० मा, यानडेक्सले, यानडेक्स डटकम नामक बिटा (परीक्षण) संस्करण मञ्चको शुरुवात गरेको थियोे जसमा यसले गैर रूसी भाषामा पनि खोज्न मिल्ने सुविधा प्रदान गरेको छ। <ref name=GoesGlobal>म्याट म्याकगी, सर्च इन्जिन ल्यान्ड [http://searchengineland.com/russias-yandex-search-engine-goes-global-42381 रुसी सर्च इन्जिन यानडेक्स विश्वव्यापी रूपमा स्थापित भएको छ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170729081426/http://searchengineland.com/russias-yandex-search-engine-goes-global-42381 |date=2017-07-29 }} अभिगमन मिति २०११-०४-३०</ref> खोज परिणामहरू व्यक्तिगत कम्प्युटर, मोबाइल फोन, ट्याब्लेट र अन्य डिजिटल उपकरणहरूबाट पहुँचयोग्य गरिएका छन्। वेब खोजी बाहेक, यानडेक्स विशेष खोज सेवाहरूको विस्तृत दायरा प्रदान गर्दछ। सन् २००९ मा यानडेक्सले, म्याट्रिक्सनेटको शुभारम्भ गरेको थियोे जसले खोज परिणामहरूको सापेक्षतामा सुधार गरेको थियोे।<ref name=Matrixnet>[http://company.yandex.com/technologies/matrixnet.xml म्याट्रिक्सनेट: खोज गुणस्तरको एक नयाँ लेभल] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721102630/http://company.yandex.com/technologies/matrixnet.xml |date=2011-07-21 }} अभिगमन मिति २०११-०४-३०</ref> जुलाई २१, २०१७ मा पहिलो निस्कासनका साथ, ब्रेभ वेब ब्राउजरले यानडेक्सलाई यसको एक पुनर्निर्धारित सर्च इन्जिनको रूपमा प्रस्तुत गरेको थियोे।<ref>{{cite web|title=गिटहबको पृष्ठमा ब्रेभ ब्राउजर|url=https://github.com/brave/browser-laptop|website=गिटहब|accessdate=१० अगस्ट २०१७}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== * [http://company.yandex.ru/about/celebration/ यान्देक्सको वेबसाइटमा उत्सव] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150328235818/https://company.yandex.ru/about/celebration/ |date=2015-03-28 }} * [http://company.yandex.ru/about/logotype/ आधिकारिक वेबसाइट यान्देक्सको लोगो] * [http://www.artlebedev.ru/everything/yandex/identity4/ यान्देक्सक लोगो] स्टुडियोको वेबसाइटमा * [http://www.stef33.ru/prazdniki/logotipy-jandeks-k-prazdniku यान्देक्सका विभिन्न लोगोहरू] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304082939/http://www.stef33.ru/prazdniki/logotipy-jandeks-k-prazdniku |date=2016-03-04 }} * [http://designfire.ru/prazdnichnyj-logotip-yandeksa/ यान्देक्सको लोगो] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150411015633/http://designfire.ru/prazdnichnyj-logotip-yandeksa/ |date=2015-04-11 }} {{वेब खोज संयन्त्रहरू}} [[श्रेणी:इन्टरनेट खोज संयन्त्रहरू]] [[श्रेणी:रूसी वेबसाइटहरू]] h01nc0qy32t113h8b1ey75izgfyuoh1 0 98869 1356822 1352104 2026-05-27T00:16:53Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1356822 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | name = सौरभ चौधरी<br> | image = Saurav Chaudhary (cropped).JPG | alt = सौरभ चौधरी | caption = | birth_name = सौरभ चौधरी | birth_date = {{Birth date and age|1993|12|31}} | birth_place = [[राजविराज नगरपालिका|राजविराज]], [[मधेश प्रदेश]], नेपाल | residence = [[चन्द्रागिरी नगरपालिका|चन्द्रागिरी]], [[काठमाडौँ]], नेपाल | nationality = [[नेपाल|नेपाली]] | occupation = {{hlist|[[अभिनेता]]|[[चलचित्र निर्देशक|निर्देशक]]}}<ref>{{Cite web |url=http://hariyopati.com/2016/09/03/1282 |title=Actor-Saurav-Chaudhary |last=Pati |first=Hariyo |website=hariyopati.com |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2018-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180707030326/http://hariyopati.com/2016/09/03/1282 |date=2018-07-07 }}</ref> | years_active = २०१४-वर्तमान | parents = प्रवेश चौधरी (बुवा)<br>नीला देव (आमा) | height = {{height|ft=6}} | weight = {{convert|90|kg|lb}} | relatives = | signature = }} '''सौरभ चौधरी''' (जन्म: १९९३ डिसेम्बर ३१) नेपाली [[अभिनेता]] र [[चलचित्र निर्देशक|निर्देशक]] हुन् । उनले अभिनय करियरको सुरुवात नेपाली कथानक चलचित्र [[बेस्ट फ्रेन्ज फरेभर|बेस्ट फ्रेञ्ज फरेभर]] (२०१६)बाट गरेका थिए ।<ref>{{Cite web |url=http://cinelahar.com/best-friends-forever-trailer/ |title=BEST FRIENDS FOREVER |date=2016-04-26 |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2018-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721135716/http://cinelahar.com/best-friends-forever-trailer/ |date=2018-07-21 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://hernajam.com/movie/best-frenz-forever/ |title=Best Frenz Forever - हेर्नजाम |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2018-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181004021136/http://hernajam.com/movie/best-frenz-forever/ |date=2018-10-04 }}</ref><ref>{{Cite news |url=http://www.namastefilmy.com/2014/04/2228.html |title=बन्ने भयो ‘बेस्ट फ्रेन्ड फरेभर’ |language=नेपाली |accessdate=2018-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181003221142/http://namastefilmy.com/2014/04/2228.html |date=2018-10-03 }}</ref> यस चलचित्रको सफलतापछि थप उर्जा पाएका सौरभले निर्देशनमा हात हालेका छन् ।<ref>{{Cite web |url=http://newsabhiyan.com.np/news-details.php?nid=31426 |title=मल्टिप्लेक्समा हाउसफुल “बेष्ट फ्रेन्ज फरेभर”, यूवापुस्ताका दर्शकहरूको हलमा भिड |language=नेपाली |accessdate=2018-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181004021254/http://newsabhiyan.com.np/news-details.php?nid=31426 |date=2018-10-04 }}</ref> उनी हाल नेपाली कथानक चलचित्र [[लभ डायरिज]]को निर्देशनमा व्यस्त छन् ।<ref>{{Cite web |url=http://www.film.gov.np/view_films/165 |title=लभ डायरिज |publisher=Film Development Board |last=Yadav |first=Sobiztrend -Pramod K. |website=www.film.gov.np |language=नेपाली |accessdate=2018-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180901113700/http://film.gov.np/view_films/165 |date=2018-09-01 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://lokpath.com/story/12635 |title=फरक शैलीमा चलचित्र ‘लभ डायरिज’ निर्माण गर्ने घोषणा |language=नेपाली |accessdate=2018-07-28}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.nepalirajatpat.com/inner-details.php?nid=2663 |title=चितवनको सौराहामा चलचित्र ‘लभ डायरिज’को छायाकन । |language=नेपाली |accessdate=2018-07-28 }}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.saurahaonline.com/2018/07/71171 |title=चलचित्र “लभ डायरिज” लिएर आउँदै निर्देशक सौरभ |language=नेपाली |accessdate=2018-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181004021233/https://www.saurahaonline.com/2018/07/71171 |date=2018-10-04 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.cinechautari.com/index.php/Love-%2520Diaries-cine-chautari |title=‘लभ डायरिज’ को घोषणा, |language=नेपाली |accessdate=2018-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181003221409/http://www.cinechautari.com/index.php/Love-%2520Diaries-cine-chautari |date=2018-10-03 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.filmykhabar.com/news/14604/ |title=‘लभ डायरिज’ घोषणा, सुशीलको ग्याङस्टार लुक्स |website=www.filmykhabar.com |accessdate=2018-07-28}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.news24nepal.tv/2017/12/06/214560 |title=‘लभ डायरिज’ निर्माणको घोषणा, सुशील र रुविना मुख्य भुमिकामा |language=नेपाली |accessdate=2018-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181003221050/http://www.news24nepal.tv/2017/12/06/214560 |date=2018-10-03 }}</ref> अभिनय क्षेत्रमा आफ्नो पहिचान बनाउनु पूर्व उनले '''मिस्टर नेपाल २०१४''' प्रतियोगितामा सहभागी भई मिस्टर स्पोर्ट्स विधातर्फ विजयी भएका थिए ।<ref>{{Cite web |url=https://www.glamournepal.net/suraj-chiluwal-wins-mr-nepal-2014-title |title=Suraj Chiluwal wins Mr. Nepal 2014 Title |date=2014-06-30 |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2018-07-28}}</ref> ==जीवनी== सौरभ चौधरीको जन्म सन् १९९३ डिसेम्बर ३१ मा [[मधेश प्रदेश]]को [[राजविराज नगरपालिका|राजविराज]]मा भएको हो । उनको बुवा प्रवेश चौधरी एक शिक्षक तथा आमा नीला देव एक कुशल गृहिणी हुन् । उनले प्रवेशिका तह तथा प्रमाण पत्र तहसम्मको शिक्षा [[काठमाडौँ]]को चोभारमा रहेको मोडर्न इन्डियन विद्यालयबाट गरेका थिए । उनले कान्तिपुर सिटी कलेजबाट सिभिल इन्जिनियरिङमा स्नातक तहको शिक्षा प्राप्त गरेका छन् ।<ref>{{Cite magazine |date=2018-07-29 |title=राजविराजका सौरभ चौधरी नेपाली चलचित्र उद्योगमा निर्देशकको भूमिकामा-एक परिचय |magazine=न्युज टुडे}}</ref> ==प्रमुख चलचित्रहरू== ===अभिनेताको भूमिकामा=== {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! चलचित्र !! भूमिका !! टिप्पणीहरू |- | २०१६ || [[बेस्ट फ्रेन्ज फरेभर|बेस्ट फ्रेञ्ज फरेभर]] || आर्यन || मुख्य अभिनेताको रूपमा |} ===निर्देशकको भूमिकामा=== {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! चलचित्र !! भूमिका !! टिप्पणीहरू |- | २०१६ || च्याम्पियन || सह-निर्देशक<ref>{{Cite web |url=http://movies.lumbinimedia.com/2017/01/nepali-movie-champion.html |title=Nepali Movie - Champion |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2018-07-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181003221122/http://movies.lumbinimedia.com/2017/01/nepali-movie-champion.html |date=2018-10-03 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://movie.likenepal.com/champion-nepali-movie/ |title=Champion - Nepali Movie Ft. Dikpal Karki, Manjita KC, Shrada Acharya |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2018-07-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180729171309/http://movie.likenepal.com/champion-nepali-movie/ |date=2018-07-29 }}</ref> || |- | २०१८ || [[लभ डायरिज]] || निर्देशक<ref>{{Cite web |url=http://www.moviemandu.com/love-diaries-unveiled-darling-looks-of-lead-cast-and-details/ |title=LOVE DIARIES Unveiled Darling Looks Of Lead Cast and Details |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2018-07-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181003220931/http://www.moviemandu.com/love-diaries-unveiled-darling-looks-of-lead-cast-and-details/ |date=2018-10-03 }}</ref> || पहिलो चलचित्र निर्देशकको रूपमा |} ==नामाङ्कन र पुरस्कार== ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist|2}} ==बाह्य कडीहरू== * {{Twitter|id=BeingSaaurav|name= सौरभ चौधरी}} [[श्रेणी:नेपाली चलचित्र निर्देशकहरू]] [[श्रेणी:नेपाली अभिनेताहरू]] [[श्रेणी:सन् १९९३ मा जन्म]] ow95uzfqmzk6y8fnv7kbrhgrq943j0n 0 100538 1356825 1356475 2026-05-27T01:31:43Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1356825 wikitext text/x-wiki {{Infobox football match | title = २००२ युइएफए च्याम्पियन्स लिग | image = | image_size = 200 | caption = Match programme cover | event = [[२००१–०२ युइएफए च्याम्पियन्स लिग]] | team1 = [[बायर ०४ लिभरकुसेन]] | team1association = {{flagicon|GER|size=30px}} | team1score = १ | team2 = [[रियल म्याड्रिड]] | team2association = {{flagicon|ESP|size=30px}} | team2score = २ | date = १५ मे २००२ | stadium = हाम्प्डेन पार्क | city = ग्लाज्गो<ref name="hampdenpark">{{cite news |first=सिन |last=स्मिथ|title=ग्लास्गो |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/champions_league/1984838.stm |work=बिबिसी स्पोर्ट्स |publisher=बिबिसी |date=13 May 2002 |accessdate=31 December 2010 }}</ref> | man_of_the_match1a = [[जिनेदीन जिदेन]] (रियल म्याड्रिड)<ref name="attendance"/> | referee = युर्स मियर ([[स्विट्जरल्यान्ड]])<ref name="ursmeier">{{cite journal |first=म्याथ्युज |last=लिन्ड्से |title=Meier the man for job |journal=इभिनिङ टाइम्स |date=13 May 2002 |volume= |issue= |pages=52 |publisher=ProQuest Archiver |url=https://pqasb.pqarchiver.com/smgpubs/access/119493609.html?dids=119493609:119493609&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=May+13,+2002&author=Matthew;+Lindsay&pub=Evening+Times&desc=Meier+the+man+for+job&pqatl=google |accessdate=31 December 2010 }}{{subscription required}}</ref> | attendance = ५०,४९९<ref name="attendance">{{cite book |year=2017 |chapter=2. Finals |chapter-url=https://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/EuroExperience/competitions/Publications/02/28/56/89/2285689_DOWNLOAD.pdf |chapter-format=पिडिएफ |title=युइएफए च्याम्पियन्स लिगको तथ्याङ्क |location= नियोन , स्विजरल्यान्ड|publisher=युरोपेली फुटबल महासङ्घ |page=1 |access-date=22 April 2017}}</ref> | weather = हल्का बादल, <br />{{convert|15|°C|°F}}<ref>{{cite web|url=http://www.wunderground.com/history/airport/EGPF/2002/5/15/DailyHistory.html?req_city=NA&req_state=NA&req_statename=NA|title=मैसमको इतिहास|website=www.wunderground.com}}</ref> | previous = [[२००१ युइएफए च्याम्पियन्स लिग फाइनल|२००१]] | next = [[२००३ युइएफए च्याम्पियन्स लिग फाइनल|२००३]] }} '''२००२ युइएफए च्याम्पियन्स लिग फाइनल''' २००१-२००२ च्याम्पियन्स लिग सिजनको अन्तिम खेल थियो । यो खेला स्विट्जरल्यान्डको ग्लाज्गो सहरमा अवस्थित हम्प्डेन पार्कमा भएको थियो । यो फाइनल खेलमा जर्मनीको बायर ०४ लिभरकुसेन र स्पेनी क्लब रियल म्याड्रिड बिच भएको थियो । यो खेल १५ जुन २००२ मा भएको थियो जसमा रियल म्याड्रिड लिभरकुसेनलाई २ को बिरुद्ध १ गोल अन्तरले हराएको थियो । ==खेलको तथ्याङ्क== {{col-begin}} {{col-3}} {| class="wikitable" style="text-align: center" |+पहिलो हाप<ref name="half time report">{{cite web |url=http://www.uefa.com/newsfiles/ucl/2001/1025482_hr.pdf |title= पहिलो आधा समयको तथ्याङ्क |website=युइएफए डट कम |publisher=युरोपेली फुटबल महासङ्घ |format=पिडिएफ |date=15 May 2002 |access-date=31 December 2010}}</ref> |-पहिलो !width=100 |तथ्याङ्क !width=70 | बायर लिभरकुसेन !width=70 | रियल म्याड्रिड |- |गरेका गोलहरू || १ || २ |- |जम्मा सट || ५ || ६ |- |लक्षमा लागेको सटहरू || ३ || ३ |- |बलमा नियन्त्रण || ४२% || ५८% |- |कर्नक किक || ३ || १ |- |फल || ८ ||१९ |- |अफसाइड || ३ || २ |- |पहेंलो कार्ड || ० || १ |- |रातो कार्ड || ० || ० |} {{col-3}} {| class="wikitable" style="text-align: center" |+दोश्रो हाप<ref name="full time report">{{cite web |url=http://www.uefa.com/newsfiles/ucl/2001/1025482_fr.pdf |title=फुट टाइम रिपोर्ट |website=युइएफए डट कम |publisher=युरोपेली फुटबल महासङ्घ |format=पिडिएफ |date=15 May 2002 |access-date=1 September 2010}}</ref> |- दोस्रो हाप !width=100 |तथ्याङ्क !width=70 | बायर लिभरकुसेन !width=70 | रियल म्याड्रिड |- |गरेका गोल || ० || ० |- |जम्मा सट || ८ || ६ |- |लक्षमा लागेका सटहरू || ३ || ४ |- |बलमा नियन्त्रण || ५४% || ४६% |- |कर्नर किक || ३ || ४ |- |फल || ९ || २५ |- |अफसाइड || ० || ० |- |पहेंलो कार्ड || ० || १ |- |रातो कार्ड || ० || ० |} {{col-3}} {| class="wikitable" style="text-align: center" |- |+सबै !width=100 |तथ्याङ्क !width=70 | बायर ०४ लिभरमुसेन !width=70 | रियल म्याड्रिड |- |गरेको गोल ||१ || २ |- |जम्मा सट || १३ || १२ |- |लक्षमा लागेका सटहरू || ६ || ९ |- |Ball possession || ४८% || ५२% |- |कर्नर किक || ६ || ५ |- |फल || १७ || ४४ |- |अफसाइड || ३ || ३ |- |पहेंलो कार्ड || ० || २ |- |रातो कार्ड || ० || ० |} {{col-end}} ==सन्दर्भ सामग्री== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== *[https://web.archive.org/web/20020606170756/http://www.uefa.com/competitions/UCL/INDEX.html २००१–०२ युइएफए च्याम्पियन्स लिग ] युइएफएमा [[श्रेणी:विकिथन-७ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] 2akpg4rw8tyjtdlua786udkbwpicx18 0 101500 1356814 1190332 2026-05-26T21:05:58Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1356814 wikitext text/x-wiki '''[[वेब खोज संयन्त्र|खोज संयन्त्र]]''' तुलनाका उद्देश्यले यहाँ तल तालिकाहरूमा सूचीबद्ध रहेका छन् । यहाँ रहेको पहिलो तालिकामा, कम्पनी र खोज संयन्त्र एकैसाथ सुचीबद्ध रहेको छ जसमा संयन्त्रले आयतन र विज्ञापन समर्थन गर्छ कि गर्दैन भन्ने बारे रहेको छ र यसमा प्रयोग गरिएका सफ्टवेयर नि: शुल्क वा स्वामित्वको रूपमा प्रयोग गरिएको प्रकृतिको पहिचान गरेको छ। दोस्रो तालिकाले अन्य प्राविधिक मापदण्डहरू सँगसँगै गोपनीयता दृष्टिले सूचीबद्ध गरेको छ, यसलनई वैकल्पिक रूपमा फिल्टर बबलको रूपमा हेरिएको छ। निश्क्रिय वा स्वामित्वमा रहेका खोज संयन्त्रहरू यहाँ सूचीबद्ध गरिएको छैन। ==खोज नतिजाका आधारमा== {| class="wikitable sortable" style="text-align: center" |- ! खोज संयन्त्र || कम्पनी || सुरुवात || सफ्टवेयर वितरण अनुमति पत्र || पृष्ठ सुचकाङ्क || दैनिक प्रत्यक्ष प्रश्नहरू|| नतिजा गणना || विज्ञापन |- ! [[आक्स डटकम]] | [[आइएसी (कम्पनी)|आइएसी]] | १९९६ | {{Proprietary|बन्द-स्रोत}} | data-sort-value="0" {{Unknown|अज्ञात}} | data-sort-value="0" {{Unknown|अज्ञात}} | {{Yes|गर्छ}} | {{No|गर्छ}} |- ! [[बायदु]] | [[बायदु]] | २००० | {{Proprietary|बन्द-स्रोत}} | data-sort-value="0" {{Unknown|अज्ञात}} | data-sort-value="0" {{Unknown|अज्ञात}} | {{Yes|गर्छ}} | {{No|गर्छ}} |- ! [[बिङ (खोज संयन्त्र)|बिङ]] | [[माइक्रोसफ्ट]] | १९९८/२००९ | {{Proprietary|बन्द-स्रोत}} | data-sort-value="13,500,000,000" | १३.५ बिलियन<ref name=worldwidewebsize/> | data-sort-value="0" {{Unknown|अज्ञात}} | {{Yes|गर्छ}} | {{No|गर्छ}} |- ! [[डकडकगो]] | [[डकडकगो]] | २००९ | {{Partial|मिश्रित}}<ref>{{cite web|url=http://duck.co/help/open-source/opensource-overview |title=स्वतन्त्र स्रोतको अवलोकन |accessdate={{date|२०१४-०६-०६}} |publisher=[[डकडकगो]] सामुदायिक मञ्च}}</ref> | data-sort-value="0" {{Unknown|अज्ञात}} | data-sort-value="10,000,000" | ३० मिलियन<ref>{{cite web|url=//duckduckgo.com/traffic.html|title=डकडकगोको प्रत्यक्ष खोजीहरू|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate={{date|२०१८-११-२१}}}}</ref> | {{No}} | बैकल्पिक |- ! [[गिगाब्लास्ट]] | स्वतन्त्र | २००० | {{Free|स्वतन्त्र}} | data-sort-value="1,000,000,000" | १ बिलियन<ref>{{cite web|url=http://www.gigablast.com/about.html|title=बारेमा|last=|first=|date=|website=गिगाब्लास्ट डटकम|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=२०१८-०२-१२}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181001081235/http://gigablast.com/about.html |date=2018-10-01 }}</ref> | data-sort-value="0" {{Unknown|अज्ञात}} | {{Yes|गर्छ}} | {{Yes|गर्दैन}} |- ! [[गुगल खोज]] | [[अल्फाबेट निगम]] | १९९८ | {{Proprietary|बन्द-स्रोत}} | data-sort-value="40,000,000,000" | ४० बिलियन<ref name=worldwidewebsize>{{cite web | url=http://www.worldwidewebsize.com/ | title=गूगल, बिङ, याहू सर्च) | accessdate=२३ मार्च २०१३}}</ref> | data-sort-value="9,022,000,000" | ९.०२२ अर्ब<ref>{{cite web|title=गूगल वार्षिक खोज प्रतिवेदन|url=http://www.statisticbrain.com/Google-searches/|accessdate=३ मे २०१७}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120216202148/http://www.statisticbrain.com/google-searches |date=2012-02-16 }}</ref> | {{Yes|गर्छ}} | {{No|गर्छ}} |- ! [[मोजिक]] | [[मोजिक]] | २००४ | {{Proprietary|बन्द-स्रोत}} | data-sort-value="2,000,000,000" | २ बिलियन<ref name=androidheadlines>{{cite web | url=https://www.androidheadlines.com/2018/08/mojeek-is-a-privacy-focused-unbiased-google-search-alternative.html | title=मोजिक गूगलको बैकल्पिक खोज संयन्त्र) | accessdate=३ नोभेम्बर २०१८}}</ref> | {{Unknown|अज्ञात}} | {{Yes|गर्छ}} | {{Yes|गर्दैन}} <!-- |- ! [[Qrobe]] (and Privatelee)<ref>[http://qrobe.it/privacy_policy.htm "गोपनियता निति"] क्युरोब अभिगमन मिति ३ अक्टोबर २०१३</ref> | Striquent | {{Unknown|अज्ञात}} | {{Yes|गर्दैन}} | {{Unknown|अज्ञात}} | {{Yes|गर्छ}} | {{No|गर्छ}} --> |- ! [[यासी]] | स्वतन्त्र,<br /> वितरित,<br /> [सहकर्मी-देखि-सहकर्मी | २००५ | {{Free|स्वतन्त्र}} | data-sort-value="1,400,000,000" | १.४ अर्ब<ref name="yacy.net">{{cite web|url=http://www.yacy.net/en/|title=यासी - :गृहषृष्ठ|publisher=|accessdate=1 April 2017}}</ref> | data-sort-value="130,000" | ०.१३ मिलियन <ref name="yacy.net"/> | {{Yes|गर्छ}} | {{Yes|गर्दैन}} |- ! [[याहु! सर्च|याहु! खोज]] | [[याहु!]] | १९९५ | {{Proprietary|बन्द-स्रोत}} | data-sort-value="10,000,000,000" | १० बिलियन<ref name=worldwidewebsize/> | data-sort-value="0" {{Unknown|अज्ञात}} | {{Yes|गर्छ}} | {{No|गर्छ}} |- ! [[यान्देक्स खोज|यान्दिक्स खोज]] | [[यान्देक्स|यान्दिक्स]] | १९९७ | {{Proprietary|बन्द-स्रोत}} | data-sort-value="2,000,000,000" | >२ बिलियन | data-sort-value="0" {{Unknown|अज्ञात}} | {{Yes|गर्छ}} | {{No|गर्छ}} |} {{notelist}} ==अङ्कीय अधिकारका आधारमा== {| class="wikitable sortable" |- ! खोज संयन्त्र ! सेवक स्थानहरू ! समर्पित सेवकहरू ! डाटा केन्द्र ! क्लाउड कम्प्युटिङ ! एचटिटिपी उपलब्धता ! [[Tor (anonymity network)|टोर]] गेटवे उपलब्धता ! [[Proxy server|प्रोक्सी गेटवे]] खोज कडिहरू उपलब्धता ! [[इन्टरनेट परतन्त्रता]] (देशहरू) |- ! [[बायदु|बैदु]] |चीन | | | | {{No|गर्दैन}} | {{No|गर्दैन}} | {{unknown|अज्ञात}} | {{No|चिन}} |- ! [[बिङ (खोज संयन्त्र)|बिङ]] |अमेरिका/चिन | {{Yes|गर्छ}} | | | {{Yes|गर्छ(चिनमा प्रतिबन्ध)}} | {{No|गर्दैन}} | {{unknown|अज्ञात}} | {{No|चिन}} |- ! [[डकडकगो]] | अमेरिका | {{No|गर्दैन}} | भेरिजोन इन्टरनेट सेवा | [[Amazon Elastic Compute Cloud|अमेजन इसी२]] | {{Yes|गर्छ}} | {{Yes|गर्छ}} <ref>{{cite web |url=http://www.gabrielweinberg.com/blog/2010/08/duckduckgo-now-operates-a-tor-exit-enclave.html |title=डकडकगोले सञ्चालन गरेको नयाँ सुबिधा |website=ग्याब्रियल विनबर्ग डटकम |first=ग्याब्रियल |last=विनबर्ग |date=२०११०-०८-१० |accessdate=२०१४-०७-०१ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140726182754/http://www.gabrielweinberg.com/blog/2010/08/duckduckgo-now-operates-a-tor-exit-enclave.html |date=2014-07-26 }}</ref> | {{No|गर्दैन}} | {{Yes|गर्दैन}}<ref name=dontbubble>{{cite web | url=http://dontbubble.us/ | title= डन्ट बबल अस| accessdate=अप्रिल ३, २०१२}}</ref> |- ! [[गिगाब्लास्ट]] |अमेरिका | | | | {{Yes|गर्छ}}<ref name=gigablast /> | {{Yes|गर्छ}}<ref name=gigablast /> | {{No|गर्दैन}} | {{unknown|अज्ञात}} |- ! [[गुगल खोज]] |अमेरिका | {{Yes|गर्छ}} | | | {{Yes|पुनरनिर्धारित}}<ref>{{cite news |url=http://www.eweek.com/c/a/Security/Google-Makes-HTTPS-Encryption-Default-for-Search-371629/ |title=गुगल |publisher=इ विक |date= |accessdate=२०१४-०३-३१ }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | {{No|गर्दैन}} | {{unknown|अज्ञात}} | {{No|अर्जेन्टिना}},<ref name="censore1">{{cite news|url=http://www.seroundtable.com/archives/018698.html |title=याहु! र गुगल|publisher=सेराउन्ड टेबल |date= |accessdate=२०१४-०३-३१}}</ref><br /> चिन |- ! [[मोजिक]] |बेलायत | {{Yes|गर्छ}} | कस्टोडियज डाटा केन्द्र | | {{Yes|गर्छ}} | {{No|गर्दैन}} | {{unknown|अज्ञात}} | {{unknown|अज्ञात}} |- ! [[याहु! सर्च|याहु! खोज]] |अमेरिका | {{Partial|आधा}} | | | {{Yes|गर्छ}}<ref>{{cite news | url=http://searchengineland.com/yahoo-search-goes-secure-182343 | title=याहू सर्च सुरक्षित बनेको छ | work=खोज संयन्त्र ल्यान्ड | date=२२ जनवरी २०१४ | accessdate=३१ मार्च २०१४ | author=ड्यानी सुल्भियन }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170729091041/http://searchengineland.com/yahoo-search-goes-secure-182343 |date=2017-07-29 }}</ref> | {{No|गर्दैन}} | {{unknown|अज्ञात}} | {{No|अर्जेन्टिना<ref name="censore1" />}} |- ! [[यान्देक्स खोज|यान्दिक्स खोज]] |रुस | {{Yes|गर्छ}} | | | {{Yes|गर्छ}}<ref>{{cite web | url=https://help.yandex.com/direct-news/n-2012-07-17.xml | title=यानडेक्स डाइरेक्ट एचटिटिटपीमा परिवर्तन गरेको छ | publisher=यानडेक्स | accessdate=३१ मार्च २०१४}}</ref> | {{No|गर्दैन}} | {{unknown|अज्ञात}} | {{unknown|अज्ञात}} |} {{टिप्पणीसूची}} ===पछ्याउने र निगरानी=== {| class="wikitable sortable" |- ! खोज संयन्त्र ! [[एचटिटिपी स्मृतिशेष|एचटिटिपी स्मृतिशेष पछ्याउने]] ! निजिकृत नतिजा ! इन्टरनेट सौजन्यविधि ठेगाना पछ्याउने ! [[जानकारी साझेदार]] ! Warrantless wiretapping of unencrypted backend traffic |- ! [[बायदु]] | {{no|गर्छ}} | {{unknown|अज्ञात}} | {{unknown|अज्ञात}} | {{unknown|अज्ञात}} | {{unknown|अज्ञात}} |- ! [[बिङ (खोज संयन्त्र)|बिङ]] | {{unknown|अज्ञात}} | {{unknown|अज्ञात}} | {{no|गर्छ}}<ref name="usa1">{{cite news|author1=जनसन, केभिन |author2=मार्टिन, स्कट |author4=विन्टर, माइकल | title=प्रतिवेदन: एनएसए|url = https://www.usatoday.com/story/news/2013/06/06/nsa-surveillance-internet-companies/2398345/|accessdate=६ जून २०१३|work=युएसए टुडे|date=जन १५,२०१३}}</ref> | {{no|गर्छ}}<ref name="usa1" /> | {{Partial|२०१४ र पहिला}}<ref name="usa1" /><ref>{{cite news|author=ड्यानी याड्रोन |url=https://blogs.wsj.com/digits/2013/12/05/microsoft-compares-nsa-to-advanced-persistent-threat/ |title=माइक्रोसफ्ट तुलना |publisher=ब्लग्स डट डब्लूएसजे डटकम |date=२०१३-१२-०५ |accessdate=२०१४-०१-१५}}</ref><ref>{{cite web|author= टम वारेन |url=https://www.theverge.com/2013/12/5/5177554/microsoft-plans-server-encryption-against-nsa-snooping |title=माइक्रोसफ्ट |publisher=द भर्ज |date=२०१३-१२-०५ |accessdate=२०१७-०४-२९}}</ref> |- ! [[डकडकगो]]<ref>{{cite web |url=https://duckduckgo.com/privacy |title=डकडकगो गोपनियता |date=२०१२-०४-११ |access-date=२०१७-०४-२९}}</ref> | {{yes|गर्दैन}} | {{yes|गर्दैन}} | {{yes|गर्दैन}} | {{yes|गर्दैन}} | {{yes|गर्दैन}} |- ! [[गिगाब्लास्ट]] | {{unknown|अज्ञात}} | {{yes|गर्दैन}} | {{yes|गर्दैन}}<ref name=gigablast>{{cite web | url=http://www.gigablast.com/privacy.html | title=गिगाब्लास्ट - गोपनियता खोज संयन्त्र | date=२०१३ | accessdate=२०१७-०४-२९ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181015032013/http://www.gigablast.com/privacy.html |date=2018-10-15 }}</ref> | {{yes|गर्दैन}}<ref name=gigablast /> | {{yes|गर्दैन}}<ref name=gigablast /> |- ! [[गुगल खोज]] | {{unknown|अज्ञात}} | बैकल्पिक<ref name=GoogleAnswers>{{cite web | url=https://support.google.com/accounts/answer/54048?hl=en | title=निजिकृत खोज इतिहास बन्द | accessdate=जुलाई ११, २०१३}}</ref> | {{no|गर्छ}}<ref name="usa1" /> | {{no|गर्छ}}<ref name="usa1" /> | {{Partial|२०१३ र पहिला}}<ref name="usa1" /><ref>{{cite web|last=ग्यालघर |first=सिन |url=https://arstechnica.com/information-technology/2013/11/googlers-say-f-you-to-nsa-company-encrypts-internal-network/ |title=गुगलको भनाई |publisher=आर्स टेक्निका |date=२०१३-११-०६ |accessdate=२०१७-०४-२९}}</ref> |- ! [[मोजिक]] | {{yes|गर्दैन}} | {{yes|गर्दैन}} | {{yes|गर्दैन}} | {{yes|गर्दैन}} | {{unknown|अज्ञात}} |- ! [[याहु! सर्च|याहु! खोज]] | {{unknown|अज्ञात}} | {{unknown|अज्ञात}} | {{no|गर्छ}}<ref name="usa1" /> | {{no|गर्छ}}<ref name="usa1" /> | {{Partial|२०१४ र पहिला}}<ref name="usa1" /><ref>{{cite web|url=https://www.theverge.com/2013/11/18/5118150/yahoo-ceo-marissa-mayer-plans-to-encrypt-data-against-nsa-by-2014 |title=याहु!को योजना|first=रसेल|last=ब्रन्डम |publisher=द भर्ज |date=२०१३-११-१८ |accessdate=२०१७-०४-२९}}</ref> |- ! [[यान्देक्स खोज|यान्दिक्स खोज]] | {{unknown|अज्ञात}} | {{no|गर्छ}}<ref name=yandearch>{{cite web | url=http://company.yandex.ru/technologies/personalised_search/index.xml | title=Компания Яндекс — Персональный поиск | accessdate=२२ मे २०१३}}</ref> | {{unknown|अज्ञात}} | {{Partial|सिमित}} | {{unknown|अज्ञात}} |} {{notelist}} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची|२|ref= <ref>{{citation |url=http://www.osnews.com/story/24867/DuckDuckGo_The_Privacy-centric_Alternative_to_Google |title=DuckDuckGo: The Privacy-centric Alternative to Google |first=थोम |last=होलवेर्दा |work=ओएसन्युन |date=June 21, 2011 |accessdate=March 30, 2012 }}</ref> <ref>{{cite web|url=http://company.yandex.com/i/filings/YandexNV_12312011_20F.pdf|title=SEC Filing 2011|date=31 December 2011|work=Form 20-F|publisher=यान्दिक्स निगम|page=45|accessdate=21 April 2012|location="Our search index includes billions of webpages.."}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120616174516/http://company.yandex.com/i/filings/YandexNV_12312011_20F.pdf |date=16 June 2012 }}</ref> <ref>{{cite web|url=http://legal.yandex.com/confidential/|title=गोपनियता निति र nbsp;– कानुनी कागजातहरू|date=15 November 2011|work=यान्दिक्स|publisher=यान्दिक्स निगम|accessdate=21 April 2012|location=3.3.1.}}</ref> }} [[श्रेणी:इन्टरनेट खोज संयन्त्रहरू]] tbj4aeefnolhejo7njzncjigqx9veas 0 104289 1356796 1356149 2026-05-26T14:56:37Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1356796 wikitext text/x-wiki {{Infobox professional wrestler | name = बेकी लिन्च | image = Becky Lynch WrestleMania 32 Axxess.jpg | caption = सन् २०१८ मार्चमा बेकी लिन्च | birthname = रेबेका कुइन | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1987|1|30}}<ref>{{cite web|url=http://www.espn.com/wwe/story/_/id/17173527/wwe-profile-page-becky-lynch|title=डब्ल्युडब्ल्युई प्रोफाइल – बेकी लिन्च|date=18 December 2018|accessdate=23 December 2018|website=इएसपिएन|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224024149/http://www.espn.com/wwe/story/_/id/17173527/wwe-profile-page-becky-lynch|archive-date=24 December 2018|dead-url=}}</ref> | birth_place = लेम्रिक, [[गणतन्त्र आयरल्यान्ड|आयरल्यान्ड]] | alma_mater = <br />कोलम्बिया कलेज सिकागो | residence = | names = '''बेकी लिञ्च'''<br>रेबेका नक्स | height = 5 ft 6 in | weight = 135 lb<ref name="Shimmer roster">{{cite web|url=http://visuex.com/shimmer/modules.php?name=Roster|title=सिमर रोष्टर|publisher=सिमर विमेन एथलेटिक्स|accessdate=11 November 2009|deadurl=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090814040951/http://visuex.com/shimmer/modules.php?name=Roster|archivedate=14 August 2009}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090814040951/http://visuex.com/shimmer/modules.php?name=Roster |date=14 August 2009 }}</ref> | billed = [[डब्लिन]], [[गणतन्त्र आयरल्यान्ड|आयरल्यान्ड]] | trainer = [[फिन ब्यालर]]<br>पल ट्रेसी | debut = सन् २००२ }} '''रेबेका कुइन'''<ref name="espn mcGregor">{{cite web|last=क्याम्पबेल|first=ब्रायन|url=http://www.espn.com/mma/story/_/id/17619566/wwe-superstar-becky-lynch-talks-conor-mcgregor-cm-punk-cheap-heat-podcast|title=डब्ल्युडब्ल्युई बेकी लिन्च|date=23 September 2016|accessdate=23 December 2018|website=इएसपिएन|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224073751/http://www.espn.com/mma/story/_/id/17619566/wwe-superstar-becky-lynch-talks-conor-mcgregor-cm-punk-cheap-heat-podcast|archive-date=24 December 2018}}</ref> (जन्म:३० जनवरी १९८७) [[गणतन्त्र आयरल्यान्ड|आयरल्यान्ड]]की एक महिला कुस्ती खेलाडी हुन्। उनी हाल डब्ल्युडब्ल्युईको ''र'' कार्यरत छिन् जहाँ उनी '''बेकी लिन्च''' नामले कुस्ती खेल्ने गर्छिन्। कुइने सन् २००२ जुन देखि एक व्यावसायिक कुस्ती खेलाडीको रूपमा आफ्नो कार्यकाल सुरुवात गरेकी थिइन्। उनी सुरुवाती चरणमा आयरल्यान्डका विभिन्न क्षेत्रहरूमा आफ्नो दाइसँगको साझेदारीमा '''रेबेका नक्स''' नामले कुस्ती खेल्ने गर्थिन्। त्यसपछि उनले आफ्नो कार्यकाललाई थप बढावा गर्नका लागि युरोप तथा अमेरिकामा स्थित स्वतन्त्र सर्किटमा काम गर्न सुरु गरेकी थिइन्। नक्सले सन् २००५ जुनमा क्यानडा स्थित एलिट क्यानडेली च्याम्पियनसिप रेस्लिङमा सुपरगर्लस् च्याम्पियनसिप जित्ने पहिलो महिला कुस्ती खेलाडी बनेकी थिइन्। सन् २००६ को सेप्टेम्बर महिनामा जर्मनीमा आयोजित एक कार्यक्रममा उनको टाउकोमा चोट लागेका कारण उनले केही वर्षका लागि कुस्ती क्षेत्रबाट अवकाश लिनु परेको थियो। उनी सन् २०१२ को अन्त्य तिर फर्किन् र उनले सन् २०१३ मा [[डब्ल्युडब्ल्युई]]सँग आवद्ध पत्रमा हस्ताक्षर गरेकी थिइन् र त्यसपछि उनले डब्ल्युडब्ल्युईको विकासशील क्षेत्र एनएक्सटीमा आफ्नो कुस्ती कार्यकाललाई अगाडि बढाउने काम गरिन्। उनी जुलाई २०१५ मा डब्ल्युडब्ल्युईको मुख्य कार्यक्षेत्रमा आएकी थिइन् र उनले सन् २०१६ को ब्याकलासमा स्म्याकडाउनको पहिलो महिला विजेता पनि बन्न सफल भएकी थिइन् र डिसेम्बर २०१८ मा उनले उक्त च्याम्पियनसिप पुन हात पार्न सफल भएकी थिइन्। सन् २०१९ जनवरी महिनामा उनले २०१९ महिला रोयल रम्बल पनि जित्न सफल भएकी थिइन्। == बाल्यकाल == कुइनको जन्म ३० जनवरी १९८७ का दिन आयरल्यान्डको लिम्रिकमा भएको थियो भने उनी डब्लिनमा हुर्किएकी थिइन्।<ref>{{cite tweet|user=बिकि लिन्च डब्ल्युडब्ल्युई|last=लिन्च|first=बेकी|number=598303787674112001|title=बेकी लिन्चको जानकारी|date=13 May 2015|accessdate=15 November 2017}}</ref><ref>{{cite podcast|host=लिलियन गार्सिया|title=बेकी लिन्चसँगको अन्तरबार्ता {{!}} अफ्टरबज टेलिभिजनकी उद्धोषक लिलियन गार्सिया|publisher=अफ्टरबज टेलिभिजन|website=[[युट्युब]]|date=20 March 2017|time=13:00 |url=https://www.youtube.com/watch?v=vO_0dnhw1Nc|accessdate=15 November 2017}}</ref> उनी १ वर्षको छँदा उनको आमा बुवाको सम्बन्ध विक्षेदन भएको थियो।<ref>{{cite tweet|user=बेकीलिन्च डब्ल्युडब्ल्युई|last=लिन्च|first=बेकी|number=598303787674112001|title=डब्लिनकी बेकी लिन्च|date=13 May 2015|accessdate=15 November 2017}}</ref><ref>{{cite podcast|host=लिलियन गार्सिया|title=बेकी लिन्चसँगको अन्तरबार्ता {{!}} अफ्टरबज टेलिभिजनकि सञ्चालिका लिलियन गार्सिया: रिङ प्रवेश हुन आउँदै|publisher=अफ्टरबज टेलिभिजन|website=[[युट्युब]]|date=20 March 2017|time=१३:०० |url=https://www.youtube.com/watch?v=vO_0dnhw1Nc|accessdate=15 November 2017}}</ref> कुइन सानै उमेर देखि आफ्नो दाजुसँग व्यवसायीक कुस्ती खेल हेर्ने गर्थिन् जसले पछि गोञ्जो डे मोन्डो नामले कुस्ती खेल्न सुरु गरेका थिए।<ref>{{cite podcast|host=लिलियन गार्सिया||title=बेकी लिन्चसँगको अन्तरबार्ता {{!}} अफ्टरबज टेलिभिजन|publisher=अफ्टरबज टेलिभिजन|website=[[युट्युब]]|date=20 March 2017|time=०५:२३ |url=https://www.youtube.com/watch?v=vO_0dnhw1Nc|accessdate=15 November 2017}}</ref> कुस्ती क्षेत्रमा आउन भन्दा पूर्व उनी बास्केटबल खेल्ने, पौडि खेल्ने र घोडा सवारी गर्ने गरेकी थिइन्। <ref>{{Cite web|url=http://www.totallydublin.ie/more/features-more/queen-of-the-ring-becky-lynch-interview/|title=क्विन अफ द रिङ: बेकि लिन्चसँगको अन्तरबार्ता|last=हाइल्याण्ड|first=जोन|date=31 March 2016|website=टोटल्ली डब्लिन|language=अमेरिकी अङ्ग्रेजी|archive-url=https://web.archive.org/web/20180418233535/http://www.totallydublin.ie/more/features-more/queen-of-the-ring-becky-lynch-interview/|archive-date=18 April 2018|dead-url=|access-date=24 December 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.wrestlinginc.com/news/2015/10/becky-lynch-on-who-the-best-wrestler-in-the-world-is-602720/|title=बेकि लिन्च सारा डेल रेबाट प्रभावित|last=विण्डसोर|first=विलियम|date=15 October 2015|website=रेस्लिङ इङ्क|language=अङ्ग्रेजी|archive-url=https://web.archive.org/web/20181229031238/https://www.wrestlinginc.com/news/2015/10/becky-lynch-on-who-the-best-wrestler-in-the-world-is-602720/|archive-date=29 December 2018|dead-url=|access-date=28 December 2018}}</ref> कुइनले दर्शनशास्त्र, इतिहास र राजनिती अध्यक्ष गर्नका लागि एक विश्वविद्यालयमा अध्यन गरेकी थिइन् तर उनका अनसार उनलाई सो विषयहरू मन पर्दैन थियो। त्यसपछि उनी एक क्याम्पसमा पुन अध्यन गर्न फर्किन् र स्वास्थ्य र शारीरिक अध्यन गर्न थालेकी थिइन्। कुस्ती क्षेत्रमा आउन पूर्व उनी लागु पदार्थको कुलतमा फसेकी थिइन् तर कुस्तीले उनलाई त्यस कुलत त्यागन सहयोग गरेको थियो।<ref name="Glory">{{cite web|url=http://www.glorywrestling.com/gg/RebeccaKnox/RK.asp|title=रेबेका नक्स|last=|first=|date=|website=|publisher=ग्लोरी रेस्लिङ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050708234531/http://www.glorywrestling.com/gg/RebeccaKnox/RK.asp|archivedate=8 July 2005|deadurl=|accessdate=6 September 2010}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050708234531/http://www.glorywrestling.com/gg/RebeccaKnox/RK.asp |date=8 July 2005 }}</ref> == व्यावसायिक कुस्ती कार्यकाल == === प्रशिक्षण र सुरुवाती कार्यकाल (सन् २००२-२००५) === युवा अवस्थामा कुइने फिर्गल डिभेटी र पल ट्रेसीले [[गणतन्त्र आयरल्यान्ड|आयरल्यान्ड]]मा एक कुस्ती विद्यालयको सुरुवात गर्न लागेको कुरा उनले थाहा पाइन्।<ref name="slammin">{{cite web|url=http://www.slamminladies.com/rebecca.html|title=रेबेका नक्स|accessdate=6 September 2010|publisher=स्ल्यामीन लेडिज|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100810025558/http://slamminladies.com/rebecca.html|archivedate=10 August 2010|deadurl=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100810025558/http://slamminladies.com/rebecca.html |date=10 August 2010 }}</ref> त्यस कुरा थाहा पाएपछि उनले र उनको दाजुले सन् २००२ मा उक्त विद्यालयमा कुस्तीको प्रशिक्षण लिन सुरु गरेका थिए। उनले उक्त विद्यालयमा प्रशिक्षण लिन सुर गरेको ५ महिना पछि उनले कुस्तीमा आफ्नो नाम रेबेका नक्स राख्दै कुस्तीमा पर्दापर्ण गरेकी थिइन्।<ref name="ls">{{cite web|url=http://ladysports.com/stories/rebeccaknox.htm|title=रेबेका नक्स|year=2005|last=माटा|first=सिलेई|accessdate=6 September 2010|publisher=लेडि स्पोर्ट्स|archive-url=https://web.archive.org/web/20110720082532/http://ladysports.com/stories/rebeccaknox.htm|archive-date=20 July 2011|dead-url=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110720082532/http://ladysports.com/stories/rebeccaknox.htm |date=20 July 2011 }}</ref> उनले आफ्नो सुरुवाती कार्यकालमा आफ्नो दाजुसँगै विभिन्न खेलहरूमा सम्लग्न हुने मौका पाएकी थिइन्। उनले पछि [[इङ्ल्यान्ड|बेलायती]] कुस्ती सङ्गठन एनडब्ल्यूएमा पनि प्रशिक्षण लिएकी थिइन्।<ref name="fightful">{{Cite web|url=https://www.fightful.com/wrestling/wwe-not-land-opportunity-becky-lynch|title=डब्ल्युडब्ल्युई बेकी लिन्च {{!}} फाइटफुल रेस्लिङ|last=|first=|date=5 March 2018|website=फाइटफुल डटकम|language=अङ्ग्रेजी|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224220354/https://www.fightful.com/wrestling/wwe-not-land-opportunity-becky-lynch|archive-date=24 December 2018|dead-url=|access-date=24 December 2018}}</ref> === स्वतन्त्र सर्किट (सन् २००५-२००६) === नक्सले [[क्यानडा]] स्थित सुपल गर्लस् रेस्लिङ र सन् २००५ मा अल-फिमेल अफसट अफ एक्सट्रिम क्यानडेली च्याम्पियनसिप रेस्लिङमा पनि आफ्नो पदोन्नति गर्ने मौका पाएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.supergirlswrestling.com/results.php?start_from=5&ucat=&archive=&subaction=&id=&|title=पूर्व कार्यक्रमहरू: सर्वेक्षण, बिसी – २७ मे २००५|date=27 May 2005|publisher=सुपर गर्ल्स रेस्लिङ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110928181310/http://www.supergirlswrestling.com/results.php?start_from=5&ucat=&archive=&subaction=&id=&|archivedate=28 September 2011|deadurl=|accessdate=6 September 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.supergirlswrestling.com/results.php|title=पूरव कार्यक्रमहरू|publisher=सुपर गर्ल्स रेस्लिङ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110928181244/http://www.supergirlswrestling.com/results.php|archivedate=28 September 2011|deadurl=|accessdate=6 September 2010}}</ref> इसिसिडब्ल्यूमा आएपछि उनको मिस चिभिएससँग द्वन्द्व चलेको थियो र उनीहरूको बीचको खेलमा नक्सले उनलाई हराउन सफल भएकी थिइन्। उक्त खेलको केही महिना पछि भानकोभारमा आयोजना गरिएको एक मिश्रति कुस्ती खेलमा उनी केलम म्याकबेथसँग साझेदारी गर्द‌ै चिभिएस र टोनि टिसोईको जोडीलाई हराउन सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.supergirlswrestling.com/bio.php?wrestler=rebeccaknox|title=रेबेका नक्स|publisher=सुपरगर्ल्स रेस्लिङ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080207231325/http://www.supergirlswrestling.com/bio.php?wrestler=rebeccaknox|archivedate=7 February 2008|deadurl=|accessdate=6 September 2010}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080207231325/http://www.supergirlswrestling.com/bio.php?wrestler=rebeccaknox |date=7 February 2008 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.supergirlswrestling.com/index.php?subaction=showfull&id=1120079617&archive=&start_from=&ucat=1&|title=नतिजाहरू: रेबेका नक्स पहिलो सुपरगर्ल्स महिला विजेता बिनिन्|date=29 June 2005|publisher=सुपरगर्ल्स रेस्लिङ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110716164525/http://www.supergirlswrestling.com/index.php?subaction=showfull&id=1120079617&archive=&start_from=&ucat=1&|archivedate=26 July 2011|deadurl=|accessdate=6 September 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.f4wonline.com/content/view/1374/124/|title=सुपर गर्ल्स शृङ्खला एकको डिभिडी|last=एलेन|first=स्टुवर्ट|publisher=रेस्लिङ अबजर्भर/फुगर फोर अनलाइन|accessdate=6 September 2010|archive-url=https://www.webcitation.org/68ZNDz4k1?url=http://www.f4wonline.com/component/content/article/1374/|archive-date=20 June 2012|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2005/09/26/1236068.html|title=सुपरगर्ल्स रेस्लिङ|last=जोन्स|first=जर्ज|date=26 September 2005|work=स्ल्याम! स्पोर्ट्स|publisher=क्यानडेली अनलाइन एक्सप्लोवर|accessdate=6 September 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20150709075433/http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2005/09/26/1236068.html|archive-date=9 July 2015|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2006/04/25/1549780.html|title=डब्ल्युडब्ल्युई महिला विजेता|last=जन्स|first=फ्रिड|date=28 April 2006|work=स्ल्याम! स्पोर्ट्स|publisher=क्यानडेली अनलाइन एक्सप्लोवर|accessdate=6 September 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20110524163449/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2006/04/25/1549780.html|archive-date=24 May 2011|dead-url=}}</ref> २४ जुनका दिन उनले चिभिएसलाई एक प्रतियोगिताको फाइनल खेलमा हराउँद पहिलो सुपरगर्लस् च्याम्पियनसिप विजेता बन्न सफल भएकी थिइन्। उनी महिला विजेता भएपछि उनले उक्त च्याम्पियनसिपलाई विभिन्न स्थानमा आयोजित कार्यक्रममा दाउमा लगाएकी थिइन् तर अप्रिल २००६ मा उनले उक्त च्याम्पियनसिप लिजा मोराटिसँग हार्नु पुगेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.supergirlswrestling.com/results.php?start_from=5&ucat=&archive=&subaction=&id=&|title=Past Events: Surrey, BC – May 27th, 2005|date=27 May 2005|publisher=SuperGirls Wrestling|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110928181310/http://www.supergirlswrestling.com/results.php?start_from=5&ucat=&archive=&subaction=&id=&|archivedate=28 September 2011|deadurl=|accessdate=6 September 2010}}</ref><ref name="SGresults">{{cite web|url=http://www.supergirlswrestling.com/results.php|title=Past Events|publisher=[[SuperGirls Wrestling]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110928181244/http://www.supergirlswrestling.com/results.php|archivedate=28 September 2011|deadurl=|accessdate=6 September 2010}}</ref> सन् २००५ को अन्त्यमा उनी अल प्रो रेस्लिङमा सहभागी भइन् र एक प्रतिस्पर्धामा उनले मोर्गेनलाई हराएकी थिइन् तर पछिको खेलमा उनी उक्त प्रतिस्पर्धाकि विजेता मारिको युसुडालेसँग हार बेहोर्दै उक्त प्रतिस्पर्धाबाट बाहिरिएकी थिइन्।<ref name="SGresults" /><ref name="SG">{{cite web|url=http://www.supergirlswrestling.com/bio.php?wrestler=rebeccaknox|title=Rebecca Knox|publisher=SuperGirls Wrestling|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080207231325/http://www.supergirlswrestling.com/bio.php?wrestler=rebeccaknox|archivedate=7 February 2008|deadurl=|accessdate=6 September 2010}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080207231325/http://www.supergirlswrestling.com/bio.php?wrestler=rebeccaknox |date=7 February 2008 }}</ref><ref name="SG" /><ref>{{cite web|url=http://www.supergirlswrestling.com/index.php?subaction=showfull&id=1120079617&archive=&start_from=&ucat=1&|title=Results: Rebecca Knox becomes the first SuperGirls champion!|date=29 June 2005|publisher=[[SuperGirls Wrestling]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110716164525/http://www.supergirlswrestling.com/index.php?subaction=showfull&id=1120079617&archive=&start_from=&ucat=1&|archivedate=26 July 2011|deadurl=|accessdate=6 September 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.f4wonline.com/content/view/1374/124/|title=Supergirls Volume 1 DVD review with Stewart Allen|last=Allen|first=Stewart|publisher=Wrestling Observer/Figure Four Online|accessdate=6 September 2010|archive-url=https://www.webcitation.org/68ZNDz4k1?url=http://www.f4wonline.com/component/content/article/1374/|archive-date=20 June 2012|dead-url=}}</ref><ref name="SGslam">{{cite web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2005/09/26/1236068.html|title=Supergirls strong in B.C. debut|last=Johns|first=Greg|date=26 September 2005|work=Slam! Sports|publisher=[[Canadian Online Explorer]]|accessdate=6 September 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20150709075433/http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2005/09/26/1236068.html|archive-date=9 July 2015|dead-url=}}</ref><ref name="SGslam" /><ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2006/04/25/1549780.html|title=Ivory proud to be independent; Former WWE Women's champ takes NWA Supergirls Championship|last=Johns|first=Fred|date=28 April 2006|work=Slam! Sports|publisher=[[Canadian Online Explorer]]|accessdate=6 September 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20110524163449/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2006/04/25/1549780.html|archive-date=24 May 2011|dead-url=}}</ref> नक्सले जापानको टोकियो सहरमा आयोजना गरिएको १८ महिला ब्याटल रोयलको विजेता बन्न सफल भएकी थिइन्। <ref name="Results">{{cite web|url=http://www.chickfight.tv/results/|title=ChickFight Results|last=|first=|date=|website=|publisher=[[ChickFight]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080717140555/http://www.chickfight.tv/results/|archivedate=17 July 2007|deadurl=|accessdate=8 June 2008|df=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080717140555/http://www.chickfight.tv/results/ |date=17 July 2008 }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cagematch.net/?id=1&nr=5918|title=IW*GP « Events Database « CAGEMATCH - The Internet Wrestling Database|last=|first=|date=|website=cagematch.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304024806/http://www.cagematch.net/?id=1&nr=5918|archive-date=4 March 2016|dead-url=|access-date=30 December 2018}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304024806/http://www.cagematch.net/?id=1&nr=5918 |date=4 March 2016 }}</ref> नक्सले सन् २००६ को सुरुवाती महिलाबाट अल-फिमेल पदोन्नति अन्तरगत सिमर विमिन एथलेटिक्समा काम गर्न सुरु गरिन्। उक्त क्षेत्रको पहिलो खेलमा उनीको खेल एलिसन डेञ्जरसँग जारी गरिएको थियो भने खेलको बीचमा उनले चोट लागेको जस्तो नाटक गर्दै डोञ्जरलाई पछाडिबाट आक्रमण गरेर उनलाई हराएकी थिइन् जसको फल स्वरुप उनी उक्त कार्यक्षेत्रमा एक खलनायकको रूपमा प्रस्तुत भएको थिइन्।<ref name="4/5">{{cite web|url=http://visuex.com/shimmer/modules.php?name=Calendar&op=view&eid=3|title=Volume 3 and 4 – February 12, 2006: Berwyn, IL|date=12 February 2006|publisher=[[Shimmer Women Athletes]]|accessdate=6 September 2010}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> त्यस खेलपछि उनको र डेनि हेजको द्वन्द्व चलेको थियो र उनीहरूको पहिलो खेलमा नक्स हेजसँग हार्न पुगेकी थिइन्। उनीहरूको दोस्रो खेलमा भने नक्सले हेजलाई हराउन सफल भएकी थिइन्। <ref name="5/6">{{cite web|url=http://visuex.com/shimmer/modules.php?name=Calendar&op=view&eid=4|title=Volume 5 and 6 – May 21, 2006: Berwyn, IL|date=21 May 2006|publisher=[[Shimmer Women Athletes]]|accessdate=6 September 2010}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/DVDs_-_VGames_-_Books_25/article_18800.shtml|title=DVD Review: Shimmer, Volume 5 (5–21–06) with Knox-Haze, Martinez-Del Ray, Roxx-Kong|last=Vetter|first=Chris|date=29 December 2006|publisher=Pro Wrestling Torch|accessdate=6 September 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121003130752/http://pwtorch.com/artman2/publish/DVDs_-_VGames_-_Books_25/article_18800.shtml|archive-date=3 October 2012|dead-url=}}</ref> सन् २००६ जुन फ्रान्समा आयोजित एक कार्यक्रममा नक्सले सुविट सिरियालाई हराउँद खाली रहेको विश्व चावस च्याम्पियनसिप जित्न सफल भएकी थिइन्।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.cagematch.net/?id=1&nr=6464|title=FSF Evening Of Champions « Events Database « CAGEMATCH - The Internet Wrestling Database|last=|first=|date=|website=cagematch.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304000538/http://www.cagematch.net/?id=1&nr=6464|archive-date=4 March 2016|dead-url=|access-date=24 December 2018}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304000538/http://www.cagematch.net/?id=1&nr=6464 |date=4 March 2016 }}</ref> उनले उक्त च्याम्पियनसिप केही महिनाका लागि आफुसँगै राखेतापनि उनले उक्त च्याम्पियनसिप सिरियासँग हार्न पुगेकी थिइन्।<ref>{{Cite web|url=https://www.cagematch.net/?id=1&nr=8263|title=WAW « Events Database « CAGEMATCH - The Internet Wrestling Database|last=|first=|date=|website=cagematch.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303225712/http://www.cagematch.net/?id=1&nr=8263|archive-date=3 March 2016|dead-url=|access-date=3 January 2019}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303225712/http://www.cagematch.net/?id=1&nr=8263 |date=3 March 2016 }}</ref> === घाइते र अस्थायी अवकाश (सन् २००६-२०१३) === सेप्टेम्बर २००६ मा जर्मनीमा कुस्ती खेल्ने क्रममा उनको टाउकोमा गम्भीर चोट लाग्न पुगेको थियो र उनलाई तत्काल अस्पताल पुर्‍याइएको थियो। उनका अनुसार उनको टाउको एकदमै नराम्रोसँग दुख्ने, बाँया कानमा विभिन्न चर्का आवाजहरू सुनिने र आँखाले राम्रोसँग देख्न नसक्ने समस्या देखा परेको थियो।<ref name="SGinjury">{{cite web|url=http://www.supergirlswrestling.com/index.php|title=Rebecca Knox Injury|publisher=SuperGirls|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110410223219/http://www.supergirlswrestling.com/index.php|archivedate=10 April 2011|deadurl=|accessdate=6 September 2010}}</ref> उनलाई चोट लागेका कारण उनको र हेज विरुद्धको ६०- मिनेट आइरन विमेन खेल रद्द गर्नु परेको थियो। <ref name="Injury">{{cite web|url=http://visuex.com/shimmer/modules.php?name=Calendar&op=view&eid=5|title=Volume 7 and 8 – October 22, 2006 : Berwyn, IL.|date=22 October 2006|publisher=[[Shimmer Women Athletes]]|accessdate=6 September 2010}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी घाइते भएपछि कुइनले ६ वर्षका लागि कुस्ती क्षेत्रबाट अवकाश लिएकी थिइन् तर उनले आयरल्यान्डमा आयोजित फाइट फ्याक्टर प्रो रेस्लिङमा सन् २००८, २०१२ र २०१३ का केही खेलहरू खेलेकी थिइन्।<ref>{{Cite web|url=https://www.cagematch.net//?id=1&nr=18740|title=FFPW « Events Database « CAGEMATCH - The Internet Wrestling Database|last=|first=|date=|website=cagematch.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304002715/http://www.cagematch.net/?id=1&nr=18740|archive-date=4 March 2016|dead-url=|access-date=3 January 2019}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304002715/http://www.cagematch.net/?id=1&nr=18740 |date=4 March 2016 }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cagematch.net//?id=1&nr=87322|title=FFPW Fight Factory Fallout « Events Database « CAGEMATCH - The Internet Wrestling Database|last=|first=|date=|website=cagematch.net|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=3 January 2019}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210209122053/https://www.cagematch.net//?id=1&nr=87322 |date=9 February 2021 }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cagematch.net//?id=1&nr=89521|title=FFPW « Events Database « CAGEMATCH - The Internet Wrestling Database|last=|first=|date=|website=cagematch.net|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=3 January 2019}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210206145544/https://www.cagematch.net//?id=1&nr=89521 |date=6 February 2021 }}</ref> === डब्ल्युडब्ल्युई === ==== एनएक्सटी (सन् २०१३–२०१५) ==== [[File:Becky Lynch Live event.jpg|thumb|right|upright|सन् २०१५ मा लिन्च]] सन् २०१३ अप्रिल महिना देखि कुइनले डब्ल्युडब्ल्युईको विकासशील क्षेत्रका लागि दुई वर्षिए आवद्ध पत्रमा हस्ताक्षर गरिन् र त्यसपछि उनी डब्ल्युडब्ल्युईको विकासशील क्षेत्र एनएकस्टीमा कुस्ती खेल्न सुरु गरेकी थिइन्।<ref name="Wrestler Rebecca ready to take on the world">{{cite web|url=http://www.herald.ie/entertainment/wrestler-rebecca-ready-to-take-on-the-world-29181218.html|title=Wrestler Rebecca ready to take on the world|date=8 April 2013|last=Sheehy|first=Clodagh|work=[[Herald.ie]]|accessdate=9 April 2013|archive-url=https://www.webcitation.org/6H4TWDg97?url=http://www.herald.ie/entertainment/wrestler-rebecca-ready-to-take-on-the-world-29181218.html|archive-date=2 June 2013|dead-url=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130525175137/http://www.herald.ie/entertainment/wrestler-rebecca-ready-to-take-on-the-world-29181218.html |date=25 May 2013 }}</ref> उनी एनएक्स्टीमा आएपछि उनले आफ्नो नाम रेबेका नक्सबाट बेकि लिन्चमा परिणत गरेकी थिइन्। <ref name="Becky Lynch WV">{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/wwe-news/43490-new-wwe-signees-get-their-nxt-ring-names|title=New WWE signees get their NXT ring names|date=29 August 2013|last=Namako|first=Jason|publisher=WrestleView|accessdate=29 August 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130901024228/http://www.wrestleview.com/wwe-news/43490-new-wwe-signees-get-their-nxt-ring-names|archive-date=1 September 2013|dead-url=}}</ref> लिन्चले २६ जुन २०१४ एनएक्सटीको एक शृङ्खलामा पर्दापर्ण गरेकी थिइन् जहाँ उनले उनको पहिलो खेलमा समर रेलाई हराएकी थिइन्।<ref name="test">{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/article/86542/wwe-nxt-report-neville-versus-van-dam-vaudevillains-in-action-becky-lynch-and-bull-dempsey-debut-a-return-with-attitude.html?p=1|title=WWE NXT report: Neville versus Van Dam; Vaudevillains in action; Becky Lynch and Bull Dempsey debut; a return...with attitude|date=26 June 2014|last=Trionfo|first=Richard|work=Pro Wrestling Insider|accessdate=27 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714170447/http://www.pwinsider.com/article/86542/wwe-nxt-report-neville-versus-van-dam-vaudevillains-in-action-becky-lynch-and-bull-dempsey-debut-a-return-with-attitude.html?p=1|archive-date=14 July 2014|dead-url=}}</ref> उक्त खेलको अर्को हप्ता लिन्चले बेइलीसँग साझेदारी गर्दै तात्कालिक एनएक्सटी महिला विजेता सार्लेट फ्लेयर र सासा बेङ्क्ससँग एक ट्याग टिम खेलमा सामना भएको थियो।<ref>{{cite web|last1=Trionfo|first1=Richard|title=WWE NXT report: Zayn versus Gabriel; Tyson Kidd tells his side of the story; Sash and Charlotte... for the last time?|url=http://www.pwinsider.com/article/86708/wwe-nxt-report-zayn-versus-gabriel-tyson-kidd-tells-his-side-of-the-story-sasha-and-charlotte-for-the-last-time.html?p=1|work=Pro Wrestling Insider|accessdate=4 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714205932/http://www.pwinsider.com/article/86708/wwe-nxt-report-zayn-versus-gabriel-tyson-kidd-tells-his-side-of-the-story-sasha-and-charlotte-for-the-last-time.html?p=1|archive-date=14 July 2014|dead-url=}}</ref> लिन्चले त्यस खेल पश्चात् विभिन्न महिला कुस्ती खेलाडीसँग च्याम्पियनसिप रहित खेल खेलेकी थिइन् जहाँ उनको सामना सार्लेट फ्लेयरसँग भएको थियो उक्त खेलमा लिन्च फ्लेयरसँग तीन पटक हार्न पुगेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2014/07/31/21846246.html|title=NXT: Kidd is a lemon against Rose|date=31 July 2014|last=Nolan|first=Howell|accessdate=24 October 2014|work=Slam! Sports|publisher=[[Canadian Online Explorer]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150703055917/http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2014/07/31/21846246.html|archive-date=3 July 2015|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2014/08/21/21890296.html|title=NXT: Tag team finals and Takeover II set|date=21 August 2014|last=Howell|first=Nolan|accessdate=24 October 2014|work=Slam! Sports|publisher=[[Canadian Online Explorer]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150703082506/http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2014/08/21/21890296.html|archive-date=3 July 2015|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2014/10/16/22011956.html|title=NXT: Badda-Bing! Realist chick in the ring Carmella makes her debut|date=16 October 2014|last=Asher|first=Matthew|accessdate=24 October 2014|work=Slam! Sports|publisher=[[Canadian Online Explorer]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150621215806/http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2014/10/16/22011956.html|archive-date=21 June 2015|dead-url=}}</ref> अक्टोबर २३ एनएक्सटीको एक शृङ्खलामा लिन्च बेङ्क्ससँग साझेदारी गर्दै उनको साथी बेइलीलाई आक्रमण गरेका थिए जसको फल स्वरुप लिन्च र बेइली छुट्टिएका थिए। <ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwenxtreport/article_81430.shtml|title=James's WWE NXT Report 10/23: Neville defends NXT Title against Titus O'Neil, Tyler Breeze, Ascension, more; Overall Reax|date=24 October 2014|last=James|first=Justin|accessdate=24 October 2014|publisher=Pro Wrestling Torch|archive-url=https://web.archive.org/web/20141024100908/http://pwtorch.com/artman2/publish/wwenxtreport/article_81430.shtml|archive-date=24 October 2014|dead-url=}}</ref><ref name="WWE">{{cite web|url=http://www.wwe.com/superstars/becky-lynch|title=Becky Lynch|publisher=[[WWE]]|accessdate=23 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170216155505/http://www.wwe.com/superstars/becky-lynch|archive-date=16 February 2017|dead-url=no}}</ref><ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2015/02/04/22220351.html|title=NXT: NXT Rival card now officially set|date=4 February 2015|last=Asher|first=Matthew|accessdate=1 March 2015|work=Slam! Sports|publisher=[[Canadian Online Explorer]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150703041158/http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2015/02/04/22220351.html|archive-date=3 July 2015|dead-url=}}</ref> एनएक्सटी टेक ओभर राइभलमा लिन्च फेटल फोर वे खेलमा भाग लिएकी थिइन् जुन खेल एनएक्सटी महिला च्याम्पियनसिपका लागि जारी गरिएको थियो तर उक्त खेल सासा बेङ्क्सले जित्दै पहिलो पटक महिला महिला विजेता बनेकी थिइन्।<ref name="NXT Rival">{{cite web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2015/02/12/22233261.html|title=NXT TakeOver: Rival: Two new champs crowned|date=13 February 2015|last=Asher|first=Matthew|accessdate=14 February 2015|work=Slam! Sports|publisher=[[Canadian Online Explorer]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150703075244/http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2015/02/12/22233261.html|archive-date=3 July 2015|dead-url=}}</ref> अप्रिलमा लिन्चले एक ट्रिपल थ्रेट म्याचमा सार्लेट फ्लेयर र बेइलीलाई हराउँदै महिला च्याम्पियनसिपका लागि पहिलो दावेदार बनेकी थिइन्<ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwenxtreport/article_84629.shtml|title=James's WWE NXT Report 4/22 – Week 149: Kevin Owens vs. Sami Zayn main event, #1 contender Women's Title match, Balor & Itami & Rhyno in singles; Overall Reax|author=James, Justin|date=22 April 2015|accessdate=23 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150425220348/http://pwtorch.com/artman2/publish/wwenxtreport/article_84629.shtml|archive-date=25 April 2015|dead-url=}}</ref> तर एनएक्सटी टेक ओभरमा उनी च्याम्पियनसिप जित्न असफल रहिन्।<ref>{{cite web|url=http://www.wrestlezone.com/news/581305-check-out-becky-lynchs-brand-new-look-possible-influence-game-of-thrones-actor-attends-nxt-takeover-w-stephanie-mcmahon|first=Mike|last=Killam|date=20 May 2015|website=[[CraveOnline|WrestleZone]]|title=Check Out Becky Lynch's Brand New Look & Possible Influence|quote=her new look bears a striking resemblance to a character from the Magic the Gathering card game called Chandra Nalaar.|access-date=21 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151031130405/http://www.wrestlezone.com/news/581305-check-out-becky-lynchs-brand-new-look-possible-influence-game-of-thrones-actor-attends-nxt-takeover-w-stephanie-mcmahon|archive-date=31 October 2015|dead-url=}}</ref><ref name="NXT Takeover: Unstoppable">{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/article/93868/live-ongoing-wwe-nxt-takeover-unstoppable-report-finn-balor-versus-tyler-breeze.html?p=1|title=Live Ongoing WWE NXT Takeover Unstoppable Report: Women's Title Match: Sasha Banks Versus Becky Lynch|author=Trionfo, Richard|website=PWInsider|date=20 May 2015|accessdate=20 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150521132133/http://www.pwinsider.com/article/93868/live-ongoing-wwe-nxt-takeover-unstoppable-report-finn-balor-versus-tyler-breeze.html?p=1|archive-date=21 May 2015|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|title=Sasha Banks vs Becky Lynch Was Another Massive Step for the Future of Women in WWE|url=http://thebiglead.com/2015/05/22/sasha-banks-vs-becky-lynch-was-another-massive-step-for-the-future-of-women-in-wwe/|website=The Big Lead|accessdate=21 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160127154359/http://thebiglead.com/2015/05/22/sasha-banks-vs-becky-lynch-was-another-massive-step-for-the-future-of-women-in-wwe/|archive-date=27 January 2016|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|title=WWE NXT TakeOver: Unstoppable|url=http://www.avclub.com/tvclub/wwe-nxt-takeover-unstoppable-219757|website=www.avclub.com|accessdate=21 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160203192708/http://www.avclub.com/tvclub/wwe-nxt-takeover-unstoppable-219757|archive-date=3 February 2016|dead-url=}}</ref> ==== महिला कुस्तीमा क्रान्ति (सन् २०१५–२०१६) ==== लिन्चले आधिकारिक रूपमा १३ जुलाई २०१५ डब्ल्युडब्ल्युईको मुख्य कार्यसूची ''र'' मा सार्लेट फ्लेयर र सासा बेङ्क्सको साथमा पर्दापर्ण गरेकी थिइन्।<ref name="Main roster">{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_86178.shtml|title=Caldwell's WWE Raw Results 7/13: Ongoing "virtual-time" coverage of live Raw – Brock Smash, final Battleground PPV hype, more|author=Caldwell, James|website=Pro Wrestling Torch|date=13 July 2015|accessdate=13 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150714074555/http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_86178.shtml|archive-date=14 July 2015|dead-url=}}</ref> लिन्च र सार्लेटले पेजसँग साझेदारी गर्दै एक टोली गठन गर्दै टिम बेला (निकी बेला, ब्रि बेला र अलिसा फक्स)सँग द्वन्द्वको सुरुवात गरेका थिए भने सासा बेङ्क्सले नेयोमी र टमिनासँग साझेदारी गर्दै अर्को टोली गठन गरेका थिए जसलाई उनहरूले टिम ब्याड नाम राखेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/artman2/publish/WWE_News_3/article_86787.shtml|title=WWE news: WWE introduces replacement name for Paige Trio|author=Caldwell, James|website=Pro Wrestling Torch|date=7 August 2015|accessdate=7 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150808112439/http://pwtorch.com/artman2/publish/WWE_News_3/article_86787.shtml|archive-date=8 August 2015|dead-url=}}</ref> उक्त तीन टोलीको द्वन्द्व त्यहीँबाट सुरुवात भएको थियो। पेज, लिन्च र सार्लेटको जेडिले अन्ततः उनीहरूको टोलीको नाम ''पिसिबी'' राख्दै नयाँ रूपमा देखा पर्न सुरु गरेका थिए। लिन्चले २० जुलाई ''र''को एक शृङ्खलामा रिङमा पर्दापण गरेकी थिइन्।<ref name="RawJuly20">{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_86344.shtml|title=Caldwell's WWE Raw Results 7/20: Ongoing "virtual-time" coverage of live Raw – Battleground fall-out, Undertaker opening Raw, Brock Lesnar, Road to Summerslam, more|author=Caldwell, James|website=Pro Wrestling Torch|date=20 July 2015|accessdate=20 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150724033522/http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_86344.shtml|archive-date=24 July 2015|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_86507.shtml|title=Caldwell's WWE Raw Results 7/27: Complete "virtual-time" coverage of live Raw – Cena vs. Rollins for U.S. Title, SSlam hype, Owens vs. RKO, two Divas matches, more|author=Caldwell, James|website=Pro Wrestling Torch|date=27 July 2015|accessdate=27 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150729025412/http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_86507.shtml|archive-date=29 July 2015|dead-url=}}</ref> २८ जुलाई २०१५ मेन इभेन्टको एक शृङ्खलामा उनले खेलेका खेलहरू मध्य उनको पहिलो जित ब्रि बेलाको विरुद्धमा भएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/article/95514/wwe-main-event-report-becky-versus-brie-neville-versus-barrett-bo-versus-ryder.html?p=1|title=WWE Main Event Report: Becky Versus Brie, Neville Versus Barrett, Bo Versus Ryder|author=Trionfo, Richard|website=PWInsider|date=29 July 2015|accessdate=3 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923031718/http://www.pwinsider.com/article/95514/wwe-main-event-report-becky-versus-brie-neville-versus-barrett-bo-versus-ryder.html?p=1|archive-date=23 September 2015|dead-url=}}</ref> उक्त तीन टोलीको सामना अन्ततः समरस्ल्याममा आयोजना गरिएको थियो र उक्त खेलमा पिसिबीले दुई टोलीलाई हराउँन सफल भएका थिए। <ref name=SummerSlam2015>{{cite web|url=http://www.f4wonline.com/more/more-top-stories/96-wwe-news/44198-wwe-summerslam-2015-live-results-brock-lesnar-vs-undertaker-john-cena-vs-seth-rollins|title=WWE SummerSlam 2015 live results: Brock Lesnar vs. Undertaker, John Cena vs. Seth Rollins|author=Meltzer, Dave|authorlink=Dave Meltzer|website=[[Wrestling Observer Newsletter]]|date=23 August 2015|accessdate=24 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150824135309/http://www.f4wonline.com/more/more-top-stories/96-wwe-news/44198-wwe-summerslam-2015-live-results-brock-lesnar-vs-undertaker-john-cena-vs-seth-rollins|archive-date=24 August 2015|dead-url=}}</ref> ३१ अगस्ट २०१५ ''र''को एक शृङ्खलामा पिसिबी टोलीको तीनै सदस्यले डिभास च्याम्पियनसिपका लागि पहिलो दावेदार बन्नका निमित्त पहिलो "डिभास बिट द क्लक च्यालेञ्ज" नामक एक प्रतिस्पर्धामा भाग लिएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_87253.shtml|title=Caldwell's WWE Raw Results 8/31: Ongoing "virtual-time" coverage of live Raw – Sting opening Raw, Night of Champions hype, Beat the Clock, SSlam re-match, more|website=Pro Wrestling Torch|author=Caldwell, James|date=31 August 2015|accessdate=31 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150904175908/http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_87253.shtml|archive-date=4 September 2015|dead-url=}}</ref> उक्त खेलमा सार्लेट विजेता बन्दै डिभास विजेता निकी बेलासँग नाइट अफ च्याम्पियन्स पे-पर-भ्युमा उपाधिका लागि खेल खेल्न पाएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_87595.shtml|title=Caldwell's WWE NOC PPV Report 9/20: Live Night of Champions Coverage from Houston – Seth Rollins's double duty, more|author=Caldwell, James|website=Pro Wrestling Torch|date=20 September 2015|accessdate=20 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923085608/http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_87595.shtml|archive-date=23 September 2015|dead-url=}}</ref> उक्त खेलको अर्को दिन पेजले उनका साथी सार्लेट र बेकीलाई आक्रमण गर्दै गरेकी थिइन् र उनले भनिन् कि सार्लेटले उनको बुवा नभएको भए उनी त्यहाँ हुने थिइनन्।<ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=96727&p=2|title=Live Ongoing WWE Raw Report: There Is a Fourth House in the DIvas Revolution and It Is Full of Jealousy|author=Trionfo, Richard|website=PWInsider|date=21 September 2015|accessdate=21 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923031745/http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=96727&p=2|archive-date=23 September 2015|dead-url=}}</ref> पेजले सार्लेट र बेकीलाई आक्रमण गरेपछि उनीहरूको टोली छुट्टिएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/index.php/2015/10/16/1015-wwe-smackdown-report-by-greg-parks/|title=10/15 WWE Smackdown Report by Greg Parks|author=Parks, Greg|website=Pro Wrestling Torch|date=15 October 2015|accessdate=16 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151021141353/http://www.pwtorch.com/index.php/2015/10/16/1015-wwe-smackdown-report-by-greg-parks/|archive-date=21 October 2015|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/index.php/2015/10/22/1022-wwe-smackdown-report-by-greg-parks/|title=10/22 WWE Smackdown Report by Greg Parks|author=Parks, Greg|website=Pro Wrestling Torch|date=22 October 2015|accessdate=22 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151024160850/http://www.pwtorch.com/index.php/2015/10/22/1022-wwe-smackdown-report-by-greg-parks/|archive-date=24 October 2015|dead-url=}}</ref> अक्टोबर महिनामा पेजले पुन सार्लेट र बेकीसँग टोली गठन गर्ने झुटो जालसाजी गरिन् पेज उनीहरूसँग मिलेको जस्तै गर्दै उनीहरूलाई पछाडिबाट आक्रमण गरेपछि उनहरूको टोली पूर्णतया विघटन भएको थियो।<ref>{{cite web|title=10/26 WWE Raw Results – Caldwell's Live Report on HIAC fall-out|url=http://www.pwtorch.com/index.php/2015/10/26/1026-wwe-raw-results-caldwells-live-report-on-hiac-fall-out/|publisher=Pro Wrestling Torch|accessdate=26 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151028130248/http://www.pwtorch.com/index.php/2015/10/26/1026-wwe-raw-results-caldwells-live-report-on-hiac-fall-out/|archive-date=28 October 2015|dead-url=}}</ref> २ नोभेम्बर ''र''को एक शृङ्खलामा पेजले बेकीलाई र अन्य दुई प्रतिद्वन्द्वीलाई हराउँदै सार्लेटको डिभास च्याम्पियनसिपका लागि पहिलो दावेदार बनेकी थिइन्।<ref>{{cite web|last1=Trionfo|first1=Richard|title=WWE Raw Report: If It Is November... It Is Time for Reminders of Traditional Five on Five Matches, Who Is the Number One Contender, The Power of Positivity and Unicorns Was Strong Tonight, Someone Has Borrowed Undertaker and Kane's Powers, and More|url=http://www.pwinsider.com/article/97591/wwe-raw-report-if-it-is-november-it-is-time-for-reminders-of-traditional-five-on-five-matches-who-is-the-number-one-contender-the-power-of-positivity-and-unicorns-was-strong-tonight-someone-has-borrowed-undertaker-and-kanes-powers-and-more.html?p=1|publisher=Pro Wrestling Insider|accessdate=3 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151105073245/http://www.pwinsider.com/article/97591/wwe-raw-report-if-it-is-november-it-is-time-for-reminders-of-traditional-five-on-five-matches-who-is-the-number-one-contender-the-power-of-positivity-and-unicorns-was-strong-tonight-someone-has-borrowed-undertaker-and-kanes-powers-and-more.html?p=1|archive-date=5 November 2015|dead-url=}}</ref> त्यस खेलको अर्को आयोजना गरिएको लिन्च र पेजको खेलमा लिन्चले पेजलाई हराउन सफल भएकी थिइन्। <ref>{{cite web|last1=Trionfo|first1=Richard|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=97742&p=2|title=WWE Raw Report: Friends Don't Let Friends Eulogize Undertaker and Kane, The WWE Title Tournament Begins, Three Men Are Not Happy With the Tournament Participants, and More|publisher=Pro Wrestling Torch|accessdate=9 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151113235226/http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=97742&p=2|archive-date=13 November 2015|dead-url=}}</ref> ३० नोभेम्बर डब्ल्युडब्ल्युई ''र''को एक शृङ्खलामा सार्लेटको सामना बेकी लिन्चसँग भएको थियो र उक्त खेलमा सार्लेटको बुवा रिक फ्लेयरले बेकीलाई झुक्याका कारण सार्लेटले उनलाई पछाडिबाट आक्रमण गर्दै लिन्चलाई हराएकी थिइन्।<ref>{{cite journal|last=Meltzer|first=Dave|authorlink=Dave Meltzer|date=24 February 2016|title=Feb 29, 2016 Wrestling Observer Newsletter: Shane McMahon to face Undertaker at WrestleMania|journal=[[Wrestling Observer Newsletter]]|location=[[Campbell, California]]|issn=1083-9593}}</ref> डिसेम्बर महिना भरि सार्लेट र बेकीको तनाव झनझन उच्च हुँदै गएक थियो र ४ जनवरी २०१६ मा आयोजना गरिएको एक खेलमा लिन्चले सार्लेटलाई हराएपछि सार्लेटले लिन्चलाई पछाडिबाट आक्रमण गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|last1=Trionfo|first1=Richard|title=WWE Raw Report: A New Group is Formed, Is The Queen of the Jungle Showing Her True Stripes?, Are The New Day Turning into J&J Security for Sheamus?, A Few Returns, and More|url=http://pwinsider.com/article/98148/wwe-raw-report-a-new-group-is-formed-is-the-queen-of-the-jungle-showing-her-true-stripes-are-the-new-day-turning-into-jj-security-for-sheamus-a-few-returns-and-more.html?p=1|website=PWInsider|accessdate=30 November 2015|date=30 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208223203/http://pwinsider.com/article/98148/wwe-raw-report-a-new-group-is-formed-is-the-queen-of-the-jungle-showing-her-true-stripes-are-the-new-day-turning-into-jj-security-for-sheamus-a-few-returns-and-more.html?p=1|archive-date=8 December 2015|dead-url=}}</ref> उक्त खेलको तीन दिन पछि बेकीले सार्लेटको डिभास च्याम्पियनसिपका लागि खेल रोयल रम्बल पे-पर-भ्युमा खेल्न पाएकी थिइन् तर उक्त खेलमा पनि सार्लेटको बुवा रिक फ्लेयरले <ref>{{cite web|last1=Trionfo|first1=Richard|title=WWE Smackdown Report: Maybe League of Nations Was an Accurate Name, Is Becky Being Played?, The Wyatts Get Extreme, and Miz Looks for a New Person to Mentor|url=http://pwinsider.com/article/98211/wwe-smackdown-report-maybe-league-of-nations-was-an-accurate-name-is-becky-being-played-the-wyatts-get-extreme-and-miz-looks-for-a-new-person-to-mentor.html?p=1|website=PWInsider|accessdate=4 December 2015|date=4 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208235521/http://pwinsider.com/article/98211/wwe-smackdown-report-maybe-league-of-nations-was-an-accurate-name-is-becky-being-played-the-wyatts-get-extreme-and-miz-looks-for-a-new-person-to-mentor.html?p=1|archive-date=8 December 2015|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|last1=Trionfo|first1=Richard|title=WWE Smackdown Report: Are You Ready for Tables... Ladders... and Chairs?, A Contract Signing, Return of the 'Lawyers', and More|url=http://www.pwinsider.com/article/98358/wwe-smackdown-report-are-you-ready-for-tables-ladders-and-chairs-a-contract-signing-return-of-the-lawyers-and-more.html?p=1|website=PWInsider|accessdate=10 December 2015|date=10 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222172548/http://www.pwinsider.com/article/98358/wwe-smackdown-report-are-you-ready-for-tables-ladders-and-chairs-a-contract-signing-return-of-the-lawyers-and-more.html?p=1|archive-date=22 December 2015|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|last1=Trionfo|first1=Richard|title=WWE Raw Report: The Last Stand For Extreme?, The Last Stand of the Roman Empire?, The New Days How Honor, an More|url=http://www.pwinsider.com/article/98452/wwe-raw-report-the-last-stand-for-extreme-the-last-stand-of-the-roman-empire-the-new-day-show-honor-and-more.html?p=1|website=PWInsider|accessdate=14 December 2015|date=14 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160208030533/http://www.pwinsider.com/article/98452/wwe-raw-report-the-last-stand-for-extreme-the-last-stand-of-the-roman-empire-the-new-day-show-honor-and-more.html?p=1|archive-date=8 February 2016|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|last1=Trionfo|first1=Richard|title=WWE Smackdown Report: Is There a Fracture in the Friendship Between BFFS?, Who Is In Control When It Comes to the IC Title?, What is Next for the Wyatts?, What Is Next for Tyler?, and More|url=http://www.pwinsider.com/article/98516/wwe-smackdown-report-is-there-a-fracture-in-the-friendship-between-bffs-who-is-in-control-when-it-comes-to-the-ic-title-what-is-next-for-the-wyatts-what-is-next-for-tyler-and-more.html?p=1|website=PWInsider|accessdate=17 December 2015|date=17 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160208025734/http://www.pwinsider.com/article/98516/wwe-smackdown-report-is-there-a-fracture-in-the-friendship-between-bffs-who-is-in-control-when-it-comes-to-the-ic-title-what-is-next-for-the-wyatts-what-is-next-for-tyler-and-more.html?p=1|archive-date=8 February 2016|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|last1=Trionfo|first1=Richard|title=WWE Smackdown Report: Intercontinental Title Triple Threat Match, Tag Title Match, How Not to Drink Egg Nog, and An Eight Man Tag Match in a Pear Tree|url=http://www.pwinsider.com/article/98602/wwe-smackdown-report-intercontinental-title-triple-threat-match-tag-title-match-how-not-to-drink-egg-nog-and-an-eight-man-tag-match-in-a-pear-tree.html?p=1|website=PWInsider|accessdate=22 December 2015|date=22 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160208030551/http://www.pwinsider.com/article/98602/wwe-smackdown-report-intercontinental-title-triple-threat-match-tag-title-match-how-not-to-drink-egg-nog-and-an-eight-man-tag-match-in-a-pear-tree.html?p=1|archive-date=8 February 2016|dead-url=}}</ref> बेकीलाई झुक्याका कारण सार्लेटले उनलाई पछाडिबाट आक्रमण गर्दै लिन्चलाई पुन हराएकी थिइन्।<ref>{{cite web|last1=Trionfo|first1=Richard|title=WWE Raw Report: It's a New Year... With Old Friends and New Challenges, New Groups Form While Old Friendships End, and A New Wrinkle to the Royal Rumble Match|url=http://www.pwinsider.com/article/98806/wwe-raw-report-its-a-new-year-with-old-friends-and-new-challenges-new-groups-form-while-old-friendships-end-and-a-new-wrinkle-to-the-royal-rumble-match.html?p=1|website=PWInsider|accessdate=4 January 2016|date=4 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160208031607/http://www.pwinsider.com/article/98806/wwe-raw-report-its-a-new-year-with-old-friends-and-new-challenges-new-groups-form-while-old-friendships-end-and-a-new-wrinkle-to-the-royal-rumble-match.html?p=1|archive-date=8 February 2016|dead-url=no}}</ref><ref name="Royal Rumble 2016">{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/01/24/caldwell2016rumblereport/|title=1/24 Royal Rumble PPV Results – Caldwell's Complete Live Report|author=Caldwell, James|website=Pro Wrestling Torch|date=24 January 2016|accessdate=25 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160128011920/http://www.pwtorch.com/site/2016/01/24/caldwell2016rumblereport/|archive-date=28 January 2016|dead-url=}}</ref> सन् २०१६ फेब्रुअरी महिना भरी लिन्चले बेङ्क्ससँग साथी बन्दै टमिना र नेयोमीको विरुद्ध उत्रिए जसका कारण दुई टोली बीच द्वन्द्व चलेको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/02/01/february1rawresults/|title=2/1 WWE Raw TV Results – Caldwell's Complete, Live Report|author=Caldwell, James|website=Pro Wrestling Torch|date=1 February 2016|accessdate=2 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160204212349/http://www.pwtorch.com/site/2016/02/01/february1rawresults/|archive-date=4 February 2016|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/article/99545/wwe-smackdown-report-double-duty-big-match-next-week-when-friends-are-not-friends-more-with-goldust-and-r-truth-and-more.html?p=1|title=WWE Smackdown Report: Double Duty, Big Match Next Week, When Friends Are Not Friends, More With Goldust and R Truth, and More|author=Trionfo, Richard|website=Pro Wrestling Insider|date=4 February 2016|accessdate=4 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160312112036/http://www.pwinsider.com/article/99545/wwe-smackdown-report-double-duty-big-match-next-week-when-friends-are-not-friends-more-with-goldust-and-r-truth-and-more.html?p=1|archive-date=12 March 2016|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=99663&p=3|title=WWE Raw Report: Daniel Bryan Gives His Retirement Speech|author=Trionfo, Richard|website=Pro Wrestling Insider|date=8 February 2016|accessdate=8 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160312111849/http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=99663&p=3|archive-date=12 March 2016|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://pwinsider.com/article/99752/wwe-smackdown-report-the-jericho-and-styles-show-wyatt-foreshadows-a-feud-and-more.html?p=1|title=WWE Smackdown Report: The Jericho and Styles Show, Wyatt Foreshadows a Feud?, and More|author=Trionfo, Richard|website=Pro Wrestling Insider|date=11 February 2016|accessdate=11 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160214211207/http://www.pwinsider.com/article/99752/wwe-smackdown-report-the-jericho-and-styles-show-wyatt-foreshadows-a-feud-and-more.html?p=1|archive-date=14 February 2016|dead-url=}}</ref> द्वन्द्वका झन बढ्दै गएपछि उक्त दुई टोली बीच खेल फाष्टलेन पे-पर-भ्युमा निर्धारित गरिएको थियो र त्यस खेलमा लिन्च र बेङ्क्सले नेयोमी र टमिनालाई हराउन सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/article/100003/heyman-hypes-main-event-live-ongoing-wwe-fast-lane-ppv-coverage.html?p=1|title=Team Bad VS. Sasha & Becky: Live, Ongoing WWE Fast Lane PPV Coverage|author=Johnson, Mike|website=Pro Wrestling Insider|date=21 February 2016|accessdate=21 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160312112115/http://www.pwinsider.com/article/100003/heyman-hypes-main-event-live-ongoing-wwe-fast-lane-ppv-coverage.html?p=1|archive-date=12 March 2016|dead-url=}}</ref> त्यस खेलको अर्को दिनको ''र''मा लिन्च र बेङ्क्सको खेल निर्धारित गरियो र उक्त खेलका विजेताले डिभास च्याम्पियनसिपका लागि खेल्ने मौका पाउने नियम राखिएको थियो तर उक्त खेलमा कोहीपछि विजेता बन्न असमर्थ बने।<ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=100033&p=3|title=WWE Raw Report: A Name You Probably Didn't Expect, Matches Announced for Wrestlemania, Detroit Medical Facilities Are Going to be Busy, and More|author=Trionfo, Richard|website=Pro Wrestling Insider|date=22 February 2016|accessdate=22 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160225171846/http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=100033&p=3|archive-date=25 February 2016|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/article/100207/wwe-raw-report-tag-title-match-next-week-who-is-the-number-one-contender-for-the-divas-title-who-gets-a-title-match-what-about-the-shanetaker-match-and-more.html?p=1|title=WWE Raw Report: Tag Title Math Next Week, Who Is the Number One Contender for the Divas Title?, Who Gets a Title Match?, What About the Shane/Taker Match?, and More|author=Trionfo, Richard|website=Pro Wrestling Insider|date=29 February 2016|accessdate=29 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160313093317/http://www.pwinsider.com/article/100207/wwe-raw-report-tag-title-match-next-week-who-is-the-number-one-contender-for-the-divas-title-who-gets-a-title-match-what-about-the-shanetaker-match-and-more.html?p=1|archive-date=13 March 2016|dead-url=}}</ref> त्यस ''र'' पछि आउने स्म्याकडाउनमा उनीहरूको पुन खेल जारी गरिएको थियो तर तात्कालिक डिभास विजेता सार्लेटले दुवैको जनालाई आक्रमण गरेपछि खेलमा कोहीपछि विजेता बन्न सकेनन्।<ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/03/03/33-wwe-smackdown-parkss-complete-real-time-report/|title=3/3 WWE Smackdown – Parks's Complete, Real-Time Report|author=Parks, Greg|website=Pro Wrestling Torch|date=3 March 2016|accessdate=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306151854/http://www.pwtorch.com/site/2016/03/03/33-wwe-smackdown-parkss-complete-real-time-report/|archive-date=6 March 2016|dead-url=}}</ref> खेलमा कोहीपनि विजेता नबने पछि आउँदै रेसलमेनिया डिभास विजेता सार्लेटले उनको च्याम्पियनसिप दुवै लिन्च र बेङ्क्ससँग दाउमा लगाउन पर्ने भएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/32/charlotte-becky-lynch-sasha-banks|title=Divas Champion Charlotte vs. Becky Lynch vs. Sasha Banks (Triple Threat Match)|author=Clapp, John|website=[[WWE]]|date=3 March 2016|accessdate=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305025146/http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/32/charlotte-becky-lynch-sasha-banks|archive-date=5 March 2016|dead-url=}}</ref> रेसलमेनिया ३२ मा पनि सार्लेटले दुवै बेङ्क्स र लिन्चलाई हराउँदै नयाँ डब्ल्युडब्ल्युई महिला (डिभास च्याम्पियनसिपलाई महिला च्याम्पियनसिपमा परिणात गरिएको थियो) विजेता बनेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/32/article/wwe-womens-championship-revealed|title=All-new WWE Women's Championship introduced at WrestleMania|date=3 April 2016|accessdate=4 April 2016|publisher=[[WWE]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160406013717/http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/32/article/wwe-womens-championship-revealed|archive-date=6 April 2016|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/32/charlotte-becky-lynch-sasha-banks-results|title=Charlotte def. Becky Lynch and Sasha Banks to become first new WWE Women's Champion|date=3 April 2016|last=Matthew|first=Artus|accessdate=4 April 2016|publisher=[[WWE]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160406062056/http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/32/charlotte-becky-lynch-sasha-banks-results|archive-date=6 April 2016|dead-url=}}</ref><ref name="WrestleMania 32">{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=101075&p=5|title=Complete WWE Wrestlemania 32 report: The Women's Title Debuts, Who Is in Charge of Raw?, Andre the Giant Battle Royal, IC Title Ladder Match, and More in the 6 Hours and 50 Minutes of Coverage|last=Richard|first=Trionfo|date=3 April 2016|accessdate=3 April 2016|work=PWInsider|archive-url=https://web.archive.org/web/20160410050141/http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=101075&p=5|archive-date=10 April 2016|dead-url=}}</ref> मनी इन द बेङ्क पे-पर-भ्युमा बेकी नेटालियासँग साथी बन्दै सार्लेट र डेना ब्रुकसँग खेल खेलेका थिए तर उक्त खेलमा पनि लिन्च र नेटालिया सार्लेट र ब्रुकको जोडिसँग हार्न पुगेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=102818&p=2|title=Las Vegas Gets a Hell of a Show: Complete WWE Money in the Bank Coverage|last=Mike|first=Johnson|date=3 June 2016|accessdate=3 June 2016|work=PWInsider|archive-url=https://web.archive.org/web/20160625045731/http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=102818&p=2|archive-date=25 June 2016|dead-url=}}</ref> उक्त खेलपछि [[नेटालिया]]ले आफ्नै साथीे लिन्चलाई आक्रमण गरेकी थिइन् जसका कारण उनीहरूको खेल ब्याटलग्राउण्ड पे-पर-भ्युमा आयोजना गरिएको थियो तर त्यस खेलमा पनि लिन्चले हार बेहोरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=102852&p=2#!|title=WWE Raw Report: We Have a Number One Contender, People Power, The Famil yis Bak, and More|last=Richard|first=Trionfo|date=20 June 2016|accessdate=8 July 2016|work=PWInsider|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624110016/http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=102852&p=2#!|archive-date=24 June 2016|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/article/103042/wwe-nxt-report-tag-title-match-announced-for-next-week-finn-and-nakamura-talk-about-their-history-bliss-shows-how-evil-she-can-be-and-more.html?p=1|title=WWE NXT Report: Tag Title Match Announced for Next Week, Finn and Nakamura Talk About Their History, Bliss Shows How Evil She Can Be, and More|last=Richard|first=Trionfo|date=29 June 2016|accessdate=8 July 2016|work=PWInsider|archive-url=https://web.archive.org/web/20160701114846/http://www.pwinsider.com/article/103042/wwe-nxt-report-tag-title-match-announced-for-next-week-finn-and-nakamura-talk-about-their-history-bliss-shows-how-evil-she-can-be-and-more.html?p=1|archive-date=1 July 2016|dead-url=no}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/article/103203/wwe-smackdown-report-a-new-way-to-start-off-the-show-ryder-makes-a-challenge-zayn-versus-jericho-and-more.html?p=1|title=WWE Smackdown Report: A New Way to Start Off the Show, Ryder Makes a Challenge, Zayn Versus Jericho, and MoreE|last=Richard|first=Trionfo|date=29 June 2016|accessdate=8 July 2016|work=PWInsider|archive-url=https://web.archive.org/web/20160806141059/http://www.pwinsider.com/article/103203/wwe-smackdown-report-a-new-way-to-start-off-the-show-ryder-makes-a-challenge-zayn-versus-jericho-and-more.html?p=1|archive-date=6 August 2016|dead-url=}}</ref><ref name="Battleground 2016">{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=103589&p=2|title=Complete WWE Battleground 2016 Coverage|last=Mike|first=Johnson|date=24 July 2016|accessdate=25 July 2016|work=PWInsider|archive-url=https://web.archive.org/web/20160730161218/http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=103589&p=2|archive-date=30 July 2016|dead-url=}}</ref> ==== स्म्याकडाउन महिला विजेता (सन् २०१६–२०१८) ==== सन् २०१६ मा लिन्च स्म्याकडाउनमा सर्ने पहिलो महिला कुस्ती खेलाडी बनेकी थिइन्।<ref name="SmackDown 19/07/16">{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=103481&p=2#!|title=Complete Smackdown Draft Report: Who Went Where?, Which NXT Wrestlers Got Promoted?, Who Is the Next WWE Champion Going into Battleground, and More|last=Richard|first=Trionfo|date=19 July 2016|work=PWInsider|access-date=27 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160725133740/http://pwinsider.com/ViewArticle.php?id=103481&p=2#!|archive-date=25 July 2016|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/article/2016-wwe-draft-results|title=2016 WWE Draft results: WWE officially ushers in New Era|website=[[WWE]]|date=19 July 2016|access-date=21 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160721162725/http://www.wwe.com/article/2016-wwe-draft-results|archive-date=21 July 2016|dead-url=}}</ref> लिन्चले स्म्याकडाउनमा सरेपछि उनको पहिलो खेलमा [[नेटालिया]]लाई हराएकी थिइन्।<ref name="Smackdown 26/07/16">{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/article/103632/live-ongoing-wwe-smackdown-report-will-smackdown-be-able-to-return-serve-tonight.html?p=1#!|title=WWE Smackdown Report: Ambrose's Opponent is Determined, A New Face on Smackdown, Say Hello to the Women's Division, A Battle Royal, and More|last=Richard|first=Trionfo|date=26 July 2016|work=PWInsider|access-date=27 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160806141116/http://www.pwinsider.com/article/103632/live-ongoing-wwe-smackdown-report-will-smackdown-be-able-to-return-serve-tonight.html?p=1#!|archive-date=6 August 2016|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=104101&p=2|title=WWE Smackdown Report: Did Eva Marie Finally Wrestle??, Ziggler Sends a Message to Dean Ambrosse, Tag Teams Collide, What About the Wyatts?, Did Heath Slater Do Anything?|last=Richard|first=Trionfo|date=16 August 2016|work=PWInsider|access-date=20 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160822035839/http://pwinsider.com/ViewArticle.php?id=104101&p=2|archive-date=22 August 2016|dead-url=}}</ref> समरस्ल्याममा लिन्च नेयोमी र कार्मेलासँग साथी बन्दै अलेक्सा ब्लिस, नेटालिया र नेकी बेलासँग मैदान उत्रिएका थिए तर उक्त खेलमा ब्लिस, बेला र [[नेटालिया]]को जित भएको थियो। <ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=104217&p=5|title=Complete WWE Summerslam Report: We Have a Universal Champion, Styles vs. Cena, Banks vs. Charlotte, Ambrose vs. Ziggler & Much More|last=Richard|first=Trionfo|date=21 August 2016|work=PWInsider|access-date=23 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160827135020/http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=104217&p=5|archive-date=27 August 2016|dead-url=}}</ref> ११ सेप्टेम्बर २०१६ मा आयोजना गरिएको ब्याकलास पे-पर-भ्युमा पहिलो स्म्याकडाउन महिला च्याम्पियनसिपका लागि ६ महिला मैदान उत्रिएका थिए तर उक्त खेलमा लिन्चले कारमेलालाई आत्मसमर्पथ गराउँदै पहिलो स्म्याकडमउन महिला विजेता बन्न सफल भएकि थिइन् जुन उनको डब्ल्युडब्ल्युईमा आएपछि उनको पहिलो उपलब्धि थियो।<ref name="Backlash2016">{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/09/11/backlashppvresults/|title=9/11 WWE Backlash Results – Caldwell's Ongoing PPV Report|author=Caldwell, James|website=Pro Wrestling Torch|date=11 September 2016|access-date=12 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160917134241/http://www.pwtorch.com/site/2016/09/11/backlashppvresults/|archive-date=17 September 2016|dead-url=}}</ref> उनी महिला विजेता बनेपछि उनले उनको च्याम्पियनसिप पहिलोपटक ८ नोभेम्बरमा [[अलेक्सा ब्लिस]]को विरुद्धमा दाउमा लागाएकी थिइन् तर उक्त खेलमा पनि लिन्चले ब्लिसलाई हराउँन सफल बनेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.f4wonline.com/wwe-news/becky-lynch-wwe-no-mercy-due-injury-222351|title=Source: Becky Lynch Off WWE No Mercy Due to Injury|last=Nason|first=Josh|date=8 October 2016|publisher=[[Wrestling Observer Newsletter]]|access-date=13 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161012055546/http://www.f4wonline.com/wwe-news/becky-lynch-wwe-no-mercy-due-injury-222351|archive-date=12 October 2016|dead-url=}}</ref> सन् २०१६ को परम्परागत इलिमिनेसन चेम्बरमा ''र''का ५ महिला र स्म्याकडानका ५ महिला विरुद्ध खेल भएको थियो भने उक्त खेलमा स्म्याकडाउनबाट अन्तिममा लिन्च मात्र रहेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/11/08/118-wwe-smackdown-live-parkss-ongoing-real-time-report/|title=11/8 WWE Smackdown LIVE – Parks's Ongoing, Real-Time Report|date=8 November 2016|last=Parks|first=Greg|work=Pro Wrestling Torch|access-date=10 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161109084634/http://www.pwtorch.com/site/2016/11/08/118-wwe-smackdown-live-parkss-ongoing-real-time-report/|archive-date=9 November 2016|dead-url=}}</ref> टि.एल.सी पे-पर-भ्युमा लिन्चको समना ब्लिससँग एक टेबुल म्याचमा भएको थियो तर उक्त खेलमा ब्लिसले लिन्चलाई हराएका कारण लिन्चले ८४ दिन सम्म विजता बनेर च्याम्पियनसिप हारेकी थिइन्।<ref>{{cite web|last=Martin|first=Adam|title=WWE Smackdown Results – 11/1/16 (Live from Newark, Daniel Bryan to announce teams for Survivor Series)|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-smackdown-results/69000-wwe-smackdown-results-11116-live-newark-daniel-bryan-announce-teams-survivor-series-ppv/|work=WrestleView|date=1 November 2016|access-date=10 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161105222607/http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-smackdown-results/69000-wwe-smackdown-results-11116-live-newark-daniel-bryan-announce-teams-survivor-series-ppv/|archive-date=5 November 2016|dead-url=}}</ref> त्यस खेलको दुई हप्ता पछि लिन्च एक ला लुच्चाडोरा (सबै अनुहार र ज्यान ढाकिने खालको लुग लगाएर कुस्ती खेल्न आउने महिला)को रूपमा आएर ब्लिसलाई हराइन जसका कारण उनले पुन उपाधिका लागि दावेदार बनेकी थिइन्।<ref name="TLC2016">{{cite web|last=Wortman|first=James|title=Alexa Bliss def. SmackDown Women's Champion Becky Lynch (Tables Match)|url=http://www.wwe.com/shows/wwetlc/2016/becky-lynch-vs-alexa-bliss-tables-match-results|date=4 December 2016|publisher=WWE|access-date=24 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170214102503/https://www.wwe.com/shows/wwetlc/2016/becky-lynch-vs-alexa-bliss-tables-match-results|archive-date=14 February 2017|dead-url=}}</ref> लिन्चले १७ जनवरी २०१७ मा च्याम्पियनसिपका लागि स्टिल केज भित्र पुन खेल खेल्न पाइन् तर उक्त खेलमा पनि एक ला लुच्चाडोराले लिन्चलाई आक्रमण गरिन् जो डब्ल्युडब्ल्युईमा पुन फर्किएकी मिकी जेम्स थिइन् र जेम्सले लिन्चलाई आक्रमण गरेका कारण लिन्चले च्याम्पियनसिप जित्न असफल बनिन्।<ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/12/20/1220-wwe-smackdown-live-parkss-ongoing-real-time-report/|title=12/20 WWE Smackdown Live – Parks's Complete, Real-Time Report|date=20 December 2016|last=Parks|first=Greg|work=Pro Wrestling Torch|access-date=24 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20161221162630/http://www.pwtorch.com/site/2016/12/20/1220-wwe-smackdown-live-parkss-ongoing-real-time-report/|archive-date=21 December 2016|dead-url=}}</ref> २१ फेब्रुअरी स्म्याकडाउनको एक शृङ्खलामा लिन्चलल एक पटक पुन उपाधिका लागि खेल खेल्न पाएकी थिइन् तर उक्त खेलमा पनि उनले च्याम्पियनसिप जित्न असमर्थ बनिन्।<ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/site/2017/01/17/117-wwe-smackdown-live-parkss-complete-real-time-report-including-alexa-bliss-vs-becky-lynch-smackdown-womens-title-steel-cage/|title=1/17 WWE Smackdown Live – Parks's Complete, Real-Time Report, including Alexa Bliss vs. Becky Lynch for the Smackdown Women's Title in a Steel Cage|date=17 January 2017|last=Parks|first=Greg|work=Pro Wrestling Torch|access-date=24 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170121074748/http://www.pwtorch.com/site/2017/01/17/117-wwe-smackdown-live-parkss-complete-real-time-report-including-alexa-bliss-vs-becky-lynch-smackdown-womens-title-steel-cage/|archive-date=21 January 2017|dead-url=}}</ref> लिन्च रेसलमेनिया ३३ मा आयोजना गरिएको ६ महिला च्याम्पियनसिप खेलमा भाग लिएकी थिइन् तर उक्त खेलमा नेयोमी विजेता बन्दै च्याम्पियनसिप जितेकी थिइन्। <ref>{{cite web|last=Keller|first=Wade|title=Keller's WWE Smackdown Report 2/21: Results of Battle Royal to determine a new no. 1 contender for WWE Championship at WrestleMania|url=http://www.pwtorch.com/site/2017/02/21/kellers-wwe-smackdown-report-221-results-battle-royal-determine-new-no-1-contender-wwe-championship-wrestlemania/|work=Pro Wrestling Torch|date=21 February 2017|access-date=24 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170224210635/http://www.pwtorch.com/site/2017/02/21/kellers-wwe-smackdown-report-221-results-battle-royal-determine-new-no-1-contender-wwe-championship-wrestlemania/|archive-date=24 February 2017|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|last1=Powell|first1=Jason|title=Powell's WrestleMania 33 live review: Undertaker vs. Roman Reigns, Goldberg vs. Brock Lesnar for the WWE Universal Championship, AJ Styles vs. Shane McMahon, Seth Rollins vs. Triple H in an unsanctioned match|url=http://prowrestling.net/site/2017/04/02/powells-wrestlemania-33-live-review-undertaker-vs-roman-reigns-goldberg-vs-brock-lesnar-wwe-universal-championship-aj-styles-vs-shane-mcmahon-seth-rollins-vs-triple-h/|work=Pro Wreslting Dot Net|date=2 April 2017|access-date=16 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170403113529/http://prowrestling.net/site/2017/04/02/powells-wrestlemania-33-live-review-undertaker-vs-roman-reigns-goldberg-vs-brock-lesnar-wwe-universal-championship-aj-styles-vs-shane-mcmahon-seth-rollins-vs-triple-h/|archive-date=3 April 2017|dead-url=}}</ref> [[File:Becky Lynch WM34 crop (cropped).jpg|thumb|रेसलमेनिया ३४ मा लिन्च]] सन् २०१७ मेमा लिन्च नेयोमी र सार्लेटसँग साझेदारी गर्दै द वेलकमीङ कमिटी (नेटालिया, कारमेला र टमिना) विरुद्धमा उत्रिए।<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=109253&p=2|title=WWWE Smackdown Report: Charlotte Versus Naomi for the Title, Who Beat The Clock?, What is the House Of Horrors Match, And What Did Nakamura Say?|last=Richard|first=Trionfo|date=25 April 2017|work=PWInsider|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804202219/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=109253&p=2|archive-date=4 August 2018|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=109391&p=2|title=WWE Smackdown Report: The Era Of Jericho Begins, The Sides Are Set With The Women, Is The Fashion Police The New Fuji Vice?, And More|last=Richard|first=Trionfo|date=2 May 2017|work=PWInsider|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804202215/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=109391&p=2|archive-date=4 August 2018|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/article/109519/wwe-smackdown-report-new-matches-for-backlash-a-six-man-main-event-fashion-police-go-uk-and-more.html?p=1|title=WWE Smackdown Report: New Matches For Backlash, A Six Man Main Event, Fashion Police Go Uk, And More|last=Richard|first=Trionfo|date=9 May 2017|work=PWInsider|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804202301/https://www.pwinsider.com/article/109519/wwe-smackdown-report-new-matches-for-backlash-a-six-man-main-event-fashion-police-go-uk-and-more.html?p=1|archive-date=4 August 2018|dead-url=no}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/article/109819/live-ongoing-wwe-smackdown-report-main-event-time.html|title=WWE Smackdown Report: Participants In Money In The Bank Announced, The Fashion Files Fate Is Determined, Big Women'S Match Announced For Next Week, And More|last=Richard|first=Trionfo|date=23 May 2017|work=PWInsider|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804202135/https://www.pwinsider.com/article/109819/live-ongoing-wwe-smackdown-report-main-event-time.html|archive-date=4 August 2018|dead-url=}}</ref> उक्त दुई टोलीको खेल ब्याकलास पे-पर-भ्युमा आयोजित गरिएको थियो भने उक्त खेलमा द वेलकमीङ कमिटीले लिन्च, नेयोमी र सर्लेटलाई हराएका थिए जब लिन्चले निटालियाको सार्पसुटरमा आत्मसमर्पण गरिन्।<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=109763&p=2|title=Major Title Change And More: Complete WWE Backlash Coverage|last=Johnson|first=Mike|date=21 May 2017|work=PWInsider|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804202218/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=109763&p=2|archive-date=4 August 2018|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=109954&p=2|title=WWE Smackdown Report: Chaos In The Women'S Division, The Mitb Match Rotation Continues, Fashion Files Go Noir, And More|last=Richard|first=Trionfo|date=30 May 2017|work=PWInsider|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804202225/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=109954&p=2|archive-date=4 August 2018|dead-url=}}</ref> त्यस खेलपछि केही महिना पछि आयोजना गरिएको पहिलो महिला मनि इन द बेङ्कमा लिन्चले भाग लिएकी थिइन् तर उक्त खेलमा कारमेलाको जित भएसँगै उनी पहिलो महिला मनि इन द बेङ्क विजेता बनेकी थिइन्।<ref name="MITB2017">{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=110360&p=2|title=Complete WWE Money In The Bank Ppv Coverage: History Is Made By The Women, Two Debuts, Randy Orton Wrestles In Front Of His Father, And The Champions Have To Look Over Their Shoulders|last1=Trionfo|first1=Richard|date=18 June 2017|work=Pro Wrestling Insider|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180711205129/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=110360&p=2|archive-date=11 July 2018|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=110574&p=2|title=Complete WWE Smackdown Report: Money In The Bank Rematches, The Ascension Interrogated, Did Mojo And Zack Earn A Tag Title Match, And More|last=Richard|first=Trionfo|date=27 June 2017|work=PWInsider|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612163624/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=110574&p=2|archive-date=12 June 2018|dead-url=}}</ref> अक्टोबर महिनामा लिन्च ५ महिलाको फेटल फाइभ वे म्याचमा भाग लिइन र उनले सार्लेट, टमिना, नेयोमी र कारमेला हराउँदै परम्परागत सरभाइभर सिरिजको कप्तान बन्ने मौका पाएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://pwinsider.com/ViewArticle.php?id=113136&p=2|title=WWE Smackdown Report: Did Raw Respond?, We Have A Captain, We Have The First On Team Smackdown, We Have Two Qualifying Matches Next Week, Fashion Dogs, And More|last=Richard|first=Trionfo|date=24 October 2017|work=PWInsider|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804202248/https://pwinsider.com/ViewArticle.php?id=113136&p=2|archive-date=4 August 2018|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://pwinsider.com/ViewArticle.php?id=113427&p=2|title=WWE Smackdown Report: WWE Title Match, Is The Power Couple Done?, Kevin And Sami Confront Shane, And More|last=Richard|first=Trionfo|date=7 November 2017|work=PWInsider|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180711204835/https://pwinsider.com/ViewArticle.php?id=113427&p=2|archive-date=11 July 2018|dead-url=}}</ref> सरभाइभर सिरिजमा लिन्च स्म्याकडाउनकी कप्तान बनेतापनि उनी सबैभन्दा पहिले खेलबाट निस्कासन भएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=113716&p=3|title=WWE Survivor Series Report: Which Brand Reigns Supreme?, Were The Brands United?, Statements Are Made, And More|last=Richard|first=Trionfo|date=19 November 2017|work=PWInsider|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612143932/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=113716&p=3|archive-date=12 June 2018|dead-url=}}</ref> त्यसपछिका केही महिना लिन्च पेन नेय‍मी र फ्लेयरसँग साझेदारी गर्दै भर्खरै डब्ल्युडब्ल्युईमा पर्दापण गरेका द राएट स्क्वाडको (रुबी रायट, सारा लोगन र लिभ मोर्गेन) विरुद्धमा उत्रिएका थिए।<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/article/113759/wwe-smackdown-report-if-raw-can-bring-in-three-women-so-can-smackdown-lumberjack-match-womens-title-match-the-bludgeon-brothers-live-up-to-their-name-and-more.html?p=1|title=WWE Smackdown Report: If Raw Can Bring In Three Women, So Can Smackdown, Lumberjack Match, Women'S Title Match, The Bludgeon Brothers Live Up To Their Name, And More|last=Richard|first=Trionfo|date=21 November 2017|work=PWInsider|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804202220/https://www.pwinsider.com/article/113759/wwe-smackdown-report-if-raw-can-bring-in-three-women-so-can-smackdown-lumberjack-match-womens-title-match-the-bludgeon-brothers-live-up-to-their-name-and-more.html?p=1|archive-date=4 August 2018|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://pwinsider.com/ViewArticle.php?id=113860&p=2|title=WWE Smackdown Report: Kevin And Sami Outsmart Shane, The New Faction Has A Name, Roode Wants Corbin, And More|last=Richard|first=Trionfo|date=28 November 2017|work=PWInsider|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804202216/https://pwinsider.com/ViewArticle.php?id=113860&p=2|archive-date=4 August 2018|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://pwinsider.com/ViewArticle.php?id=114543&p=2|title=WWE Smackdown Report: Did You Like The Finish Of Last Week'S Main Event?, Tag Title Controversy, The Wwe Title Match Is Set For Royal Rumble, And More|last=Richard|first=Trionfo|date=2 January 2018|work=PWInsider|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804201408/https://pwinsider.com/ViewArticle.php?id=114543&p=2|archive-date=4 August 2018|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://pwinsider.com/article/114675/wwe-smackdown-report-if-at-first-you-dont-succeed-get-the-boss-on-your-side-challenging-the-tag-title-situation-the-us-title-tournament-continues-and-more.html?p=1|title=WWE Smackdown Report: If At First You Don'T Succeed ... Get The Boss On Your Side, Challenging The Tag Title Situation, The Us Title Tournament Continues, And More|last=Richard|first=Trionfo|date=9 January 2018|work=PWInsider|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804202212/https://pwinsider.com/article/114675/wwe-smackdown-report-if-at-first-you-dont-succeed-get-the-boss-on-your-side-challenging-the-tag-title-situation-the-us-title-tournament-continues-and-more.html?p=1|archive-date=4 August 2018|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=114852&p=2|title=WWE Smackdown Report: We Have A New Us Champion, Six Woman Tag Match, People Want To Win The Royal Rumble, And More|last=Richard|first=Trionfo|date=16 January 2018|work=PWInsider|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804202259/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=114852&p=2|archive-date=4 August 2018|dead-url=}}</ref> जनवरी २०१८ मा लिन्चले पहिलो पटक हुन लागेको ३० महिलाको ब्याटल रोयलमा भाग लिएकी थिइन् जहाँ उनी दोस्रो प्रतिस्पर्धाको रूपमा रिङमा आएकी थिइन् र ३० मिनेटसम्म खेलमा अढिक रहेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=115167&p=4|title=Full Royal Rumble Coverage|last=Strode|first=Cory|date=28 January 2018|work=PWInsider|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612140804/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=115167&p=4|archive-date=12 June 2018|dead-url=}}</ref> त्यस खेलको केही महिना पछि लिन्चले रेसलमेनियामा हुन लागेकी महिला ब्याटल रोयलमा पनि भाग लिएकी थिइन् तर उनलाई मिकी जेम्सले निस्कासन गरिदिएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=116716&p=2|title=Wrestlemania 34 Kickoff Show Coverage|last=Carapola|first=Stuart|date=8 April 2018|work=PWInsider|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180613235215/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=116716&p=2|archive-date=13 June 2018|dead-url=}}</ref> मे महिनामा उनी महिलाको मनी इन द बेङ्कमा छनोट भएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/article/117500/complete-wwe-smackdown-coverage-daniel-bryan-sends-big-cass-a-message-he-wont-forget-andrade-cien-almas-makes-his-inring-debut-carmella-finds-out-who-her-challenger-at-mitb-will-be-and-she-doesnt-like-it-aj-and-nakamura-do-battle-to-determine-who-picks-the-stipulation-for-their-title-match-at-mitb-and-more.html?p=1|title=Complete WWE Smackdown Coverage: Daniel Bryan Sends Big Cass A Message He Won'T Forget, Andrade "Cien" Almas Makes His In-Ring Debut, Carmella Finds Out Who Her Challenger At Mitb Will Be And She Doesn'T Like It, Aj And Nakamura Do Battle To Determine Who Picks The Stipulation For Their Title Match At MITB, And More|last=Carapola|first=Stuart|date=15 May 2018|work=PWInsider|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180614195153/https://www.pwinsider.com/article/117500/complete-wwe-smackdown-coverage-daniel-bryan-sends-big-cass-a-message-he-wont-forget-andrade-cien-almas-makes-his-inring-debut-carmella-finds-out-who-her-challenger-at-mitb-will-be-and-she-doesnt-like-it-aj-and-nakamura-do-battle-to-determine-who-picks-the-stipulation-for-their-title-match-at-mitb-and-more.html?p=1|archive-date=14 June 2018|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|last=Johnson|first=Mike|title=A Great Show, A Surprise Title Change, A Return & More: Complete WWE Money In The Bank Coverage|url=https://pwinsider.com/ViewArticle.php?id=118196&p=2|work=PWInsider|date=17 June 2018|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180703190838/https://pwinsider.com/ViewArticle.php?id=118196&p=2|archive-date=3 July 2018|dead-url=}}</ref> ==== द म्यान (सन् २०१८–हाल) ==== मनी इन द बेङ्क पे-पर-भ्यु पश्चात् लिन्चले विभिन्न महिला कुस्ती खेलाडीहरू जस्तै- [[बिली के]], [[सोनिया डभिल]],<ref>{{cite web|url=https://pwinsider.com/article/118260/wwe-smackdown-report-who-won-the-gauntlet-to-face-aj-styles-nakamura-and-hardy-are-not-done-tag-title-match-and-more.html?p=1|title=WWE Smackdown Report: Who Won The Gauntlet To Face Aj Styles?, Nakamura And Hardy Are Not Done, Tag Title Match, And More|last=Trionfo|first=Richard|date=19 June 2018|work=PWInsider|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804202239/https://pwinsider.com/article/118260/wwe-smackdown-report-who-won-the-gauntlet-to-face-aj-styles-nakamura-and-hardy-are-not-done-tag-title-match-and-more.html?p=1|archive-date=4 August 2018|dead-url=}}</ref> पिटन रोइस,<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=118429&p=2|title=WWE Smackdown Report: Hardy Open Challenge, Ellsworth Has A Match Next Week, A Tag Team Reunites, And More|last=Trionfo|first=Richard|date=26 June 2018|work=PWInsider|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804202230/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=118429&p=2|archive-date=4 August 2018|dead-url=}}</ref> म्यान्डि रोज<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=118590&p=2|title=WWE Smackdown Report: Us Title Match, Asuka Versus Ellsworth, Styles Versus English, And More|last=Trionfo|first=Richard|date=3 July 2018|work=PWInsider|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804202032/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=118590&p=2|archive-date=4 August 2018|dead-url=}}</ref> आदिलाई जित्दै एक नयाँ अपराजित कीर्तिमान राखेकी थिइन् र त्यस बेला उनले तात्कालिक स्म्याकडाउनकी महिला विजेता करमेलालाई पनि उपाधि रहित खेलमा हराउन सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/article/118932/wwe-smackdown-report-almas-versus-styles-hardy-versus-nakamura-and-more.html?p=1|title=WWE Smackdown Report: Summerslam Changes, The Tag Tournament Continues, Joe Has A Story For Aj, Miz And Bryan Escalates, And More|last=Trionfo|first=Richard|date=17 July 2018|work=PWInsider|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804202252/https://www.pwinsider.com/article/118932/wwe-smackdown-report-almas-versus-styles-hardy-versus-nakamura-and-more.html?p=1|archive-date=4 August 2018|dead-url=}}</ref> विभिन्न महिला कुस्ती खेलाडीलाई जितेका कारण उनले समरस्ल्याममा कारमेलाको च्याम्पियनसिपका लागि खेल्ने मौका पाएकी थिइन् भने पछि त्यस खेलमा सार्लेट फ्लेयर पनि समावेश भएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=119118&p=2|title=WWE Smackdown Report: Matches For Summerslam Determined, Tag Tournament Starts, Miz And Mrs Party, And More|last=Trionfo|first=Richard|date=24 July 2018|work=PWInsider|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804202224/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=119118&p=2|archive-date=4 August 2018|dead-url=}}</ref> समरस्ल्याममा भएको ट्रिपल थ्रेट खेलमा (तीन जना कुस्ती खेलाडी बीचको एकएक्लो खेल) सार्लेटले च्याम्पियनसिप हात पारेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=119295&p=2|title=WWE Smackdown Report: Summerslam Changes, The Tag Tournament Continues, Joe Has A Story For Aj, Miz And Bryan Escalates, And More|last=Trionfo|first=Richard|date=31 July 2018|work=PWInsider|access-date=4 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804202240/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=119295&p=2|archive-date=4 August 2018|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/article/119448/wwe-smackdown-report-the-bludgeon-brothers-have-opponents-daniel-bryan-visits-miz-aj-styles-addresses-samoa-joe-and-more.html?p=1|title=WWE Smackdown Report: The Bludgeon Brothers Have Opponents, Daniel Bryan Visits Miz, Aj Styles Addresses Samoa Joe, And More|last=Trionfo|first=Richard|date=8 August 2018|work=PWInsider|access-date=8 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180808171944/https://www.pwinsider.com/article/119448/wwe-smackdown-report-the-bludgeon-brothers-have-opponents-daniel-bryan-visits-miz-aj-styles-addresses-samoa-joe-and-more.html?p=1|archive-date=8 August 2018|dead-url=}}</ref> खेल सकिएक‍ो केही छिन् पछि लिन्चले नयाँ स्म्याकडाउन महिला विजेता सार्लेटलाई आक्रमण गरेकी थिइन् जुन उनको पहिलोपटक थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=119765&p=2|title=Complete Summerslam 2018 Coverage|last=Carapola|first=Stuart|date=19 August 2018|work=PWInsider|access-date=20 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180820074524/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=119765&p=2|archive-date=20 August 2018|dead-url=}}</ref> त्यस कार्यक्रम रको दुई दिन पछिको स्म्याकडाउनको एक शृङ्खलामा लिन्चले एक मन्तव्य दिएकी थिइन् जहाँ उनले भनिन् कि उनलाई कसैलेपछि समर्थन गर्दैन र कसैले पनि देख्न रुचाउँदैन भनेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=119808&p=2|title=WWE Smackdown Report: Aj And Becky Explain Their Actions, Tag Title Match, A Match For Hell In A Cell, And More|last=Carapola|first=Stuart|date=21 August 2018|work=PWInsider|access-date=22 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180823005910/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=119808&p=2|archive-date=23 August 2018|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=119960&p=2|title=WWE Smackdown Report: Almas Versus Bryan, Joe Talks To Wendy, Charlotte Versus Carmella, And More|last=Trionfo|first=Richard|date=28 August 2018|work=PWInsider|access-date=29 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180829175646/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=119960&p=2|archive-date=29 August 2018|dead-url=}}</ref> त्यस पछिका शृङ्खलाका लिन्च र तात्कालिक महिला विजेता सार्लेट बीच तनाव उच्च बन्दै गएको थियो भने उनीहरूको एक अर्काको खेलमा आई खेलमा बाधा पुर्‍याउँदै एक आर्कालाई आक्रमण गर्न थालेका थिए।<ref>{{cite news | url=https://www.newsweek.com/wwe-becky-lynch-charlotte-flair-feud-heel-turn-change-1096361 | title=WWE Reportedly Changing Course on Becky Lynch and Charlotte Feud | date=29 August 2018 | first=Phillip | last=Martinez | work=Newsweek | accessdate=23 December 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181219081237/https://www.newsweek.com/wwe-becky-lynch-charlotte-flair-feud-heel-turn-change-1096361 | archive-date=19 December 2018 | dead-url= | df=dmy-all }}</ref> तनाव उच्च भएका कारण फ्लेयर र लिन्चको खेल हेल इन अ सेल पे-पर-भ्युमा आयोजन गरिएको थियो जहाँ लिन्चले फ्लेयरलाई हराउँदै दोस्रोपटक स्म्याकडाउन महिला विजेता बन्न सफल भएकी थिइन्।<ref name="Johnson">{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=120339&p=2|title=Complete WWE Hell In A Cell PPV Coverage Including Title Changes, A Surprise Return, Two Hell In A Cell Bouts And More|last=Johnson|first=Mike|date=16 September 2018|work=PWInsider|access-date=17 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918054250/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=120339&p=2|archive-date=18 September 2018|dead-url=}}</ref><ref name="Trionfo">{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=120401&p=2|title=WWE Smackdown Report: Becky Celebrates, Almas Versus Styles, A Sad Rusev Day, And More|last=Trionfo|first=Richard|date=18 September 2018|work=PWInsider|access-date=19 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180919172007/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=120401&p=2|archive-date=19 September 2018|dead-url=}}</ref><ref name="pwinsider.com">{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=120537&p=2|title=WWE Smackdown Report: Daddy'S Home, R Truth Hijacks Miztv, Aiden Lays Out A Bombshell, And More|last=Trionfo|first=Richard|date=25 September 2018|work=PWInsider|access-date=26 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180926205545/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=120537&p=2|archive-date=26 September 2018|dead-url=}}</ref> उनी स्म्याकडाउनकी महिला विजेता बनेपछि अक्टोबर महिनामा लिन्चले अष्ट्रेलियामा आयोजना गरिएको सुपर सो डाउन कार्यक्रममा उक्त च्याम्पियनसिप फ्लेयरको विरुद्धमा राखेकी थिइन् तर उक्त खेल विवादास्पद रूपमा समाप्ति भएको थियो।<ref name="Johnson"/><ref name="Trionfo"/><ref name="pwinsider.com"/> उक्त खेलमा कोहीपनि विजेता नबनेपछि इभोलुसन पे-पर-भ्युमा दुई महिला बीच लास्ट विमेन स्ट्यान्डिङ म्याच भएको थियो जहँ लिन्चले फ्लेयरलाई माथिल्लो डोरीबाट तल रहेको<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/article/120846/wwe-smackdown-report-flair-versus-lynch-two-world-cup-qualifying-matches-big-name-returns-next-week-and-more.html?p=1|title=WWE Smackdown Report: Flair Versus Lynch, Two World Cup Qualifying Matches, Big Name Returns Next Week, And More|last=Trionfo|first=Richard|date=9 October 2018|work=PWInsider|access-date=10 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181010213452/https://www.pwinsider.com/article/120846/wwe-smackdown-report-flair-versus-lynch-two-world-cup-qualifying-matches-big-name-returns-next-week-and-more.html?p=1|archive-date=10 October 2018|dead-url=}}</ref> एक टेबुलमा पावरबम हानेपछि लिन्चले खेल जितेकी थिइन्। त्यस खेल पश्चात् लिन्चले आफुलाई "द म्यान" उपनाम राख्न सुरु गरेकी थिइन् जसले डब्ल्यूडब्ल्यई कम्पनीमा कार्यरत सबै कुस्ती खेलाडी भन्दा सर्वश्रेष्ठ कुस्ती खेलाडी भन्ने बुझिन्छ।<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/article/120847/last-woman-standing-match-added-to-wwe-evolution-updated-lineup.html?p=1|title=Last Woman Standing Match Added To WWE Evolution, Updated Lineup|last=Johnson|first=Mike|date=9 October 2018|work=PWInsider|access-date=10 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181010174707/https://www.pwinsider.com/article/120847/last-woman-standing-match-added-to-wwe-evolution-updated-lineup.html?p=1|archive-date=10 October 2018|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=121345&p=3|title=Nikki Bella Vs. Ronda Rousey, Last Woman Standing, NXT Women'S Title & More WWE Evolution Ppv Coverage|last=Johnson|first=Mike|date=28 October 2018|work=PWInsider|access-date=29 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181029191915/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=121345&p=3|archive-date=29 October 2018|dead-url=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.pinknews.co.uk/2018/11/14/wwe-becky-lynch-lgbt-gay-wrestlers/|title=WWE's Becky Lynch: Sexuality shouldn't be barrier in wrestling · PinkNews|last=Tufayel|first=Ahmed|date=14 November 2018|website=|publisher=[[PinkNews]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225175517/https://www.pinknews.co.uk/2018/11/14/wwe-becky-lynch-lgbt-gay-wrestlers/|archive-date=25 December 2018|dead-url=|access-date=25 December 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://melmagazine.com/en-us/story/becky-lynch-the-man-of-the-wwes-womens-revolution|title=Becky Lynch: The ‘Man’ of the WWE’s Women’s Revolution|last=Schilling|first=Dave|date=17 November 2018|website=MEL Magazine|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225175547/https://melmagazine.com/en-us/story/becky-lynch-the-man-of-the-wwes-womens-revolution|archive-date=25 December 2018|dead-url=|access-date=25 December 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sports.yahoo.com/becoming-man-becky-lynch-ignited-wrestlings-hottest-angle-years-143255428.html|title=Becoming 'The Man': How Becky Lynch ignited wrestling's hottest angle in years|last=Sulla-Heffinger|first=Anthony|date=14 December 2018|website=[[Yahoo Sports]]|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20181217043338/https://sports.yahoo.com/becoming-man-becky-lynch-ignited-wrestlings-hottest-angle-years-143255428.html|archive-date=17 December 2018|dead-url=|access-date=25 December 2018}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181217043338/https://sports.yahoo.com/becoming-man-becky-lynch-ignited-wrestlings-hottest-angle-years-143255428.html |date=17 December 2018 }}</ref> परम्परागत सरभाइभर सिरिजमा डब्ल्युडब्ल्युईको ''र'' र स्म्याकडाउन ब्राण्ड अन्तर विजेता विरुद्ध विजेता खेलमा लिन्च स्म्याकडाउनको महिला विजेता र ''र'' महिला विजेता रोण्डा राउजी विरुद्ध खेल जारी गरिएको थियो तर उक्त खेलमा लिन्चको खुट्टामा चोट लागेका कारण लिन्चको ठाउँमा सार्लेटले राउजीसँगको खेल निर्धारित गरिएको थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=121403&p=2|title=WWE Smackdown Report: WWE Title Match, An Ultimatum For The World Cup Participants, Becky Has Words For Ronda, And More|last=Trionfo|first=Richard|date=30 October 2018|work=PWInsider|access-date=14 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181112223633/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=121403&p=2|archive-date=12 November 2018|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://pwinsider.com/article/121586/wwe-smackdown-report-teams-for-survivor-series-announced-becky-in-action-a-debut-and-more.html?p=1|title=WWE Smackdown Report: Teams For Survivor Series Announced, Becky In Action, A Debut, And More|last=Trionfo|first=Richard|date=6 November 2018|work=PWInsider|access-date=14 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181112223637/https://pwinsider.com/article/121586/wwe-smackdown-report-teams-for-survivor-series-announced-becky-in-action-a-debut-and-more.html?p=1|archive-date=12 November 2018|dead-url=}}</ref> लिन्च चोट मुक्त भएपछि टिएलसी पे-पर-भ्युमा लिन्चले उनको उपाधि फ्लेयर र अस्काको विरुद्धमा खेल्नु परेको थियो र उक्त खेलमा राउजीको हस्तक्षेपका कारण लिन्चले उपाधि अस्कासँग गुमाएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=121707&p=3|title=Live Ongoing WWE Raw Report: No Overrun For Time. . . But Someone Got Overrun, The Teams For Survivor Series Are Complete, Seth Still Wants Answers From Dean, And More|last=Trionfo|first=Richard|date=12 November 2018|work=PWInsider|access-date=14 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181113170259/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=121707&p=3|archive-date=13 November 2018|dead-url=}}</ref> २७ जनवरी २०१९ मा आयोजना गरिएको रोयल रम्बल पे-पर-भ्युमा लिन्चले उपाधिका लागि अस्कासँग खेल खेलेकी थिइन् तर उक्त खेलमा अस्काले लिन्चलाई हराइन्।<ref name="SmackDown11132018">{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=121729&p=2|title=WWE Smackdown Report: Survivor Series Has Changed, 371 Days, A Visit From Paul Heyman, And More|last=Trionfo|first=Richard|date=13 November 2018|work=PWInsider|access-date=14 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181114223953/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=121729&p=2|archive-date=14 November 2018|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/article/121726/becky-lynch-off-survivor-series-ppv.html?p=1|title=Becky Lynch Off Survivor Series PPV|last=Johnson|first=Mike|date=13 November 2018|work=PWInsider|access-date=14 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181114182228/https://www.pwinsider.com/article/121726/becky-lynch-off-survivor-series-ppv.html?p=1|archive-date=14 November 2018|dead-url=}}</ref> सोही दिन लिन्च ३० महिला रोयल रम्बल कार्यक्रममा पनि भाग लिइन् र खेलको अन्तिममा लिन्चले सार्लेट फ्लेयरलाई निस्कासन गर्दै पहिलोपटक उक्त प्रतियोगिता जित्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/article/122080/tlc-match-added-to-tlc-ppv.html?p=1|title=TLC Match Added to TLC PPV|last=Johnson|first=Mike|date=27 November 2018|work=PWInsider|access-date=28 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181128164804/https://www.pwinsider.com/article/122080/tlc-match-added-to-tlc-ppv.html?p=1|archive-date=28 November 2018|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=122078&p=1|title=WWE Smackdown Report: The Women's Title Match Is Set, A New Mask Collector, Usos Versus Bar, And More|last=Trionfo|first=Richard|date=27 November 2018|work=PWInsider|access-date=28 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181128164907/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=122078&p=1|archive-date=28 November 2018|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/article/122253/miztv-live-ongoing-wwe-smackdown-report.html?p=1|title=WWE Smackdown Report: Daniel Bryan's Fickle Manifesto, A Contract Signing, And More|last=Trionfo|first=Richard|date=4 December 2018|work=PWInsider|access-date=8 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181209124647/https://www.pwinsider.com/article/122253/miztv-live-ongoing-wwe-smackdown-report.html?p=1|archive-date=9 December 2018|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=122416&p=2|title=WWE Smackdown Report: No One Is Ready For Asuka, The New Daniel Bryan, And More|last=Trionfo|first=Richard|date=11 December 2018|work=PWInsider|access-date=12 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215225030/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=122416&p=2|archive-date=15 December 2018|dead-url=}}</ref> त्यस खेलको अर्को दिनको ''र''मा लिन्चले रेसलमेनियामा हुने महिला च्याम्पियनसिपका लागि तात्कालिक ''र'' महिला विजेता रोण्डा राउजीलाई चयन गरेकी थिइन् तर लिन्चको खुट्टामा चोट लागेको थियो। रोण्डा राउजीसँग द्वन्द्व चलेपछि ''र''को एक शृङ्खलामा लिन्चलाई डब्ल्युडब्ल्युईकी कार्यकारी स्टेफिनी म्याकमेनले चिकित्सकलाई खुट्टा जाँच गर्न लगाउ भन्ने कुरा लिन्चले अस्वीकार गरेपछि लिन्चलाई ६० दिनका लागि डब्ल्युडब्ल्युईबाट निलम्बन गरिएको थियो र उनको सट्टामा सार्लेट फ्लेयरलाई राउजीसँग रेसलमेनियामा खेल खेल्न दिइने घोषण डब्ल्युडब्ल्युईका संस्थापक [[भिन्स म्याकमेन]]ले गरेका थिए।<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=122523&p=4|title=The Man Vs. The Queen Vs. The Empress, Bryan Vs Styles, Dean Vs. Seth & More: Complete WWE TLC PPV Coverage|last=Johnson|first=Mike|date=16 December 2018|work=PWInsider|access-date=17 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181217111013/https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=122523&p=4|archive-date=17 December 2018|dead-url=}}</ref> == अन्य सञ्चार माध्यम == कुइनले सन् २०१३ मा भाइकिङग्सको एक शृङ्खलामा विभिन्न काला प्रस्तुत गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/xmllKjC_ZF/|title=रेबेका कुइन इन्ष्टाग्राममा|website=इन्ष्टाग्राम|author=कुइन, रेबेका|accessdate=13 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161108091347/https://www.instagram.com/p/xmllKjC_ZF/|archive-date=8 November 2016|dead-url=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm2656974/|title=रेबेका कुइन|website=[[इन्टरनेट चलचित्र डेटाबेस|इन्टरनेट चलचित्र डाटाबेस]]|accessdate=13 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160917100411/http://www.imdb.com/name/nm2656974/|archive-date=17 September 2016|dead-url=}}</ref> उनले डब्ल्युडब्ल्युई लगायत सन् २०१७ को एक चलचित्र द मराइन ६: क्लोज क्वाटरमा पनि काम गरेकी छन्। <ref>{{cite web|url=https://www.broadwayworld.com/bwwtv/article/WWE-Studios-Sony-Pictures-Team-on-Action-Film-THE-MARINE-6-CLOSE-QUARTERS-20171122|title=मरिन:६ चलचित्र|date=22 November 2017|publisher=ब्रोडवे वर्ल्ड|access-date=23 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181119132457/https://www.broadwayworld.com/bwwtv/article/WWE-Studios-Sony-Pictures-Team-on-Action-Film-THE-MARINE-6-CLOSE-QUARTERS-20171122|archive-date=19 November 2018|dead-url=}}</ref> कुइनले डब्ल्युडब्ल्युई २के१७<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/section/wwe-2k17/article/wwe-2k17-roster-playable-characters-superstars|title=डब्ल्युडब्ल्युई २के१७ का खेलाडीहरू|date=27 June 2016|accessdate=1 October 2016|last=म्याथ्युज|first=आर्टस्|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170811025826/http://www.wwe.com/section/wwe-2k17/article/wwe-2k17-roster-playable-characters-superstars|archive-date=11 August 2017|dead-url=}}</ref> मा एक खेल्न मिल्ने चरित्रको रूपमा पर्दापर्ण गरेकी थिइन् र उनी पछि डब्ल्युडब्ल्युई २के१८<ref>{{Cite web|url=https://www.wwe.com/section/wwe-2k18/article/wwe-2k18-roster-playable-character-list|title=डब्ल्युडब्ल्युई २के१८ का खेलाडीहरू|last=आर्टस्|first=म्याथ्युज|date=16 January 2018|website=|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]|language=अङ्ग्रेजी|archive-url=https://web.archive.org/web/20190329093744/https://www.wwe.com/section/wwe-2k18/article/wwe-2k18-roster-playable-character-list|archive-date=29 March 2019|dead-url=|access-date=28 December 2018}}</ref> र डब्ल्युडब्ल्युई २के१९ मा पनि देखा परेकी छिन्।<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/brianmazique/2018/09/06/wwe-2k19-roster-tracker-complete-list-of-every-superstar-confirmed-for-the-game/|title='डब्ल्युडब्ल्युई २के१९ का खेलाडीहरू|last=म्याजिक|first=ब्रायन|date=6 September 2018|website=|publisher=[[फोर्ब्स]]|language=अङ्ग्रेजी|archive-url=https://web.archive.org/web/20181229075518/https://www.forbes.com/sites/brianmazique/2018/09/06/wwe-2k19-roster-tracker-complete-list-of-every-superstar-confirmed-for-the-game/|archive-date=29 December 2018|dead-url=|access-date=28 December 2018}}</ref> उनी कुस्ती खेल्न आउने सङ्गीत अमेरिकी हक्की लिगको सान होजे बाराकुडले प्रत्येक गोल गरेपछि बजाउने गरेको छ। == व्यक्तिगत जीवन == कुस्ती खेलाडी सँगसँगै उनी एक अभिनेत्री पनि हुन् र उनले सन् २०११, २०१२ र २०१७ मा गरी विभिन्न चलचित्रहरूमा अभिनय गरेकी छन्।<ref name="IFTN">{{cite web|url=http://www.iftn.ie/actors/actors_database/sublinks_static/female/?act1=record&aid=81&rid=441&tpl=actors_dets&only=1&force=1|title=रेबेका कुइन|accessdate=28 June 2014|publisher=आइरिस चलचित्र र टेलिभिजन कार्यक्रम|archive-url=https://web.archive.org/web/20140727061806/http://iftn.ie/actors/actors_database/sublinks_static/female/?act1=record&aid=81&rid=441&tpl=actors_dets&only=1&force=1|archive-date=27 July 2014|dead-url=}}</ref> उनले अभिनय क्षेत्रमा आउनका लागि डब्लीन इन्स्ट्युटमा अध्यन गरेकी थिइन् भने उनले कोलम्बस कलेज सिकागो र गयटी स्कुल अफ एक्टिङमा स्नातक गरेकी छिन्। युएफसीका लुक स्याण्डर्स उनको मिल्ने साथी हुन्।<ref>{{Cite web|url=https://www.independent.ie/sport/other-sports/wwe/the-aer-lingus-flight-attendant-who-became-a-us-wrestling-champion-35044013.html|title=बेकी लिन्च|last=केर्न्स|first=डेभिड|date=13 September 2016|website=आइरिस इण्डिपेण्डेण्ट|language=अङ्ग्रेजी|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225225055/https://www.independent.ie/sport/other-sports/wwe/the-aer-lingus-flight-attendant-who-became-a-us-wrestling-champion-35044013.html|archive-date=25 December 2018|dead-url=|access-date=25 December 2018}}</ref> केही महिनाको अनुमान पश्चात् १३ मे २०१९ मा बेकी लिन्च डब्ल्युडब्ल्युई कुस्ती खेलाडी [[सेथ रोलिन्स]]सँग प्रेम सम्बन्धमा रहेको खुलासा भएको थियो।<ref>{{cite web|last=थोमस|first=एण्ड्रयु|url=https://www.fightful.com/wrestling/seth-rollins-confirms-he-and-becky-lynch-are-relationship|title=सेथ रोलिन्स र बेकी लिन्चको प्रेम सम्बन्ध सार्वजनिक|date=May 13, 2019|accessdate=May 13, 2019|website=फाइटफुल डटकम}}</ref><ref>{{cite web|url=https://nypost.com/2019/05/13/becky-lynch-and-seth-rollins-confirm-relationship-rumors-with-one-photo/|title=बेकि लिन्च र सेथ रोलिन्सको तस्वीर|first=ज्यालिन|last=हेण्ड्रिक्स|date=13 May 2019|accessdate=May 13, 2019|website=न्युयोर्क पोष्ट}}</ref> उनीहरू बीचको प्रेम सम्बन्ध डब्ल्युडब्ल्युईले आफ्नो आधिकारिक वेबसाइट मार्फत जनाएको छ।<ref>{{cite web|url=https://www.wwe.com/article/seth-rollins-becky-lynch-instagram-kiss-dating|title=सेथ रोलिन्स र बेकी लिन्च प्रेम सम्बन्धमा|website=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]}}</ref> == उपाधि र उपलब्धिहरू == *'''सिबिएस स्पोर्ट्स''' **वर्षको उत्कृष्ट क्षण (सन् २०१८) – <small> [[रोन्डा राउजी]]लाई आक्रमण</small><ref name="CBSSportsAwards2018">{{cite web|url=https://www.cbssports.com/wwe/news/the-man-comes-around-becky-lynch-breaks-out-for-wwe-as-the-2018-wrestler-of-the-year/|title=सन् २०१८ मा बेकी लिन्च लिन्च|first=एडम|date=26 December 2018|work=सिबिएस स्पोर्ट्स|access-date=26 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181227080132/https://www.cbssports.com/wwe/news/the-man-comes-around-becky-lynch-breaks-out-for-wwe-as-the-2018-wrestler-of-the-year/|archive-date=27 December 2018|dead-url=}}</ref> **वर्षको उत्कृष्ट कुस्ती खेलाडी (सन् २०१८)<ref name="CBSSportsAwards2018"/> **डब्ल्युडब्ल्युई वर्षको उत्कृष्ट खेल (सन् २१८) <small> टिएलसीमा अस्का र [[सार्लेट फ्लेयर]] विरुद्ध </small><ref name="CBSSportsAwards2018"/> * '''''प्रो रेस्लिङ इलुष्ट्रेटेड''''' **सन् २०१६ मा ५० महिला कुस्ती खेलाडी मध्ये शीर्ष ४ मा पर्न सफल<ref>{{cite web|url=http://profightdb.com/pwi-female-50/2016.html|title=प्रो रेस्लिङ इलुष्ट्रेटेड|accessdate=23 December 2018|website=इन्टरनेट रेस्लिङ डाटाबेस|archive-url=https://web.archive.org/web/20181105160424/http://profightdb.com/pwi-female-50/2016.html|archive-date=5 November 2018|dead-url=}}</ref> **वर्षको उत्कृष्ट महिला (सन् २०१८)<ref>{{cite web|url=https://411mania.com/wrestling/aj-styles-becky-lynch-named-pwi-wrestler-woman-of-the-year-for-2018/|title=एजे स्टाइल र बेकी लिन्च वर्षको उत्कृष्ट खेलाडी रको उपाधि द्वरा सम्मानित|last=थोमस|first=जेरेमी|date=10 January 2019|work=४११ मेनिया|access-date=11 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190111045336/https://411mania.com/wrestling/aj-styles-becky-lynch-named-pwi-wrestler-woman-of-the-year-for-2018/|archive-date=11 January 2019|dead-url=}}</ref> * '''कुइन्स अफ चावोस''' ** वर्ल्ड कुइन्स अफ चावोस विजेता (१ पटक) <ref>{{citeweb|url=https://www.cagematch.net/?id=5&nr=330|title=कुइन्स अफ चावोस च्याम्पियनसिप|publisher=केजम्याच डटनेट|accessdate=9 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20160419000330/http://www.cagematch.net/?id=5&nr=330|archive-date=19 April 2016|dead-url=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160419000330/http://www.cagematch.net/?id=5&nr=330 |date=19 April 2016 }}</ref> *'''''स्पोर्ट्स इलुष्ट्रेटेड''''' **वर्षको उत्कृष्ट महिला कुस्ती खेलाडी (सन् २०१८)<ref>{{Cite web|url=https://www.si.com/wrestling/2018/12/28/wwe-wrestling-women-top-10-wrestlers-award|title=१० उत्कृष्ट महिला कुस्ती खेलाडी|last=|first=जष्टिन|date=28 December 2018|website=|publisher=स्पोर्ट्स इलुष्ट्रेटेड|language=अङ्ग्रेजी|archive-url=https://web.archive.org/web/20190103210446/https://www.si.com/wrestling/2018/12/28/wwe-wrestling-women-top-10-wrestlers-award|archive-date=3 January 2019|dead-url=|access-date=3 January 2019}}</ref> *'''सुपरगर्लस् रेस्लिङ''' ** सुपरगर्लस् विजेता (१ पटक)<ref>{{citeweb|url=http://www.eccw.com/champions.php|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050924163316/http://www.eccw.com/champions.php|deadurl=|title=इसिसिडब्ल्यू - विजेता|archivedate=24 September 2005|accessdate=9 March 2019}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050924163316/http://www.eccw.com/champions.php |date=24 September 2005 }}</ref> * '''''रेस्लिङ अबजर्भर न्युजलेटर''''' **वर्षको खराब द्वन्द्व (सन् २०१५) {{small|टिम पिसिबी विरुद्ध टिम ब्याड विरुद्ध टिम बेला}}<ref>{{cite journal|last=मिल्टजर|first=डेभ||date=25 January 2016|title= २०१६ रेस्लिङ अवजर्भर न्युजलेटर अवार्ड|journal=रेस्लिङ अवजर्भर न्युजलेटर|location=क्याम्बेल क्यालिफोर्निया|page=४३|issn=1083-9593}}</ref> ** विमेन्स रेस्लिङ एमभिपी (सन् २०१८)<ref>{{cite web|url=https://wrestlingrumors.net/derekstoughton/2018-wrestling-observer-newsletter-awards-revealed/|title=सन् २०१८ रेस्लिङ अबजर्भर न्युनलेटरका विजेताहरू|last=स्टोगटन|first=डेरिक|date=22 March 2019|accessdate=23 March 2019|work=रेस्लिङ रुमर्स|archive-url=https://web.archive.org/web/20190323203700/https://wrestlingrumors.net/derekstoughton/2018-wrestling-observer-newsletter-awards-revealed/|archive-date=23 March 2019|dead-url=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190323203700/https://wrestlingrumors.net/derekstoughton/2018-wrestling-observer-newsletter-awards-revealed/ |date=23 March 2019 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.postwrestling.com/2019/03/17/bonus-show-wrestling-observer-newsletter-awards/|title=बोनस सो: रेस्लिङ अवजर्भर न्युजलेटर अवार्ड|date=17 March 2019|accessdate=23 March 2019|work=पोष्ट रेस्लिङ|archive-url=https://web.archive.org/web/20190323203703/https://www.postwrestling.com/2019/03/17/bonus-show-wrestling-observer-newsletter-awards/|archive-date=23 March 2019|dead-url=}}</ref> * '''[[डब्ल्युडब्ल्युई]]''' **रोयल रम्बल (सन् २०१९)<ref>{{cite web|last1=|first1=एन्थोनी|title=बेकि लिन्चले जितिन् ३० महिला ब्याटल रोयल रम्बल खेल|url=https://www.wwe.com/shows/royalrumble/2019/2019-womens-royal-rumble-match-results|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=27 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190128135946/https://www.wwe.com/shows/royalrumble/2019/2019-womens-royal-rumble-match-results|archive-date=28 January 2019|dead-url=}}</ref> **डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' महिला विजेता (१ पटक) **डब्ल्युडब्ल्युई स्म्याकडाउन महिला विजेता (३ पटक)<ref>{{citeweb|url=https://www.wwe.com/titlehistory/smackdown-womens-championship|title=स्मयाकडाउन महिला च्याम्पियनसिप|work=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=9 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327113556/https://www.wwe.com/titlehistory/smackdown-womens-championship|archive-date=27 March 2019|dead-url=}}</ref> **डब्ल्युडब्ल्युई वर्ष-समाप्ति अवार्ड (२ पटक) ***फिमेल सुपरस्टार अफ द इअर (सन् २०१८)<ref name="2018 WWE Year-End Awards">{{cite web|last=थोमस|first=जेरेमी|url=https://411mania.com/wrestling/wwe-announces-year-end-awards-instagram-becky-lynch-braun-strowman/|title=डब्ल्युडब्ल्युई|date=23 December 2018|accessdate=23 December 2018|website=४११ मेनिया|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224024537/https://411mania.com/wrestling/wwe-announces-year-end-awards-instagram-becky-lynch-braun-strowman/|archive-date=24 December 2018|dead-url=}}</ref> ***वर्षको उत्कृष्ट खेल (सन् २०१८) {{small| इभोलुसनमा [[सार्लेट फ्लेयर]] विरुद्ध }}<ref name="2018 WWE Year-End Awards"/> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{Commons category|Becky Lynch|बेकी लिन्च}} * {{IMDb name|name=बेकी लिन्च}} [[श्रेणी:महिला कुस्ती खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:सन् १९८७ मा जन्म]] 33iufio0t0sgq4ogqkh3e6fgm0hksoi 0 104978 1356811 1356102 2026-05-26T19:57:08Z Bishaldev100 28807 /* प्रधान सेनापति */ 1356811 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History]</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक हुन् । ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == === प्रहरी महानिरिक्षक === २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए । ३ दिनभित्रै षड्यन्त्रको शिकार बने र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे । उनी आफ्ना पुर्ववर्ती झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । के आई सिंह प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे।<ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://rRajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390|नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] 95t6kyw22uo7k7u8wkziin9eg5i3c0n 1356812 1356811 2026-05-26T19:59:41Z Bishaldev100 28807 /* प्रधान सेनापति */ 1356812 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History]</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक हुन् । ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == === प्रहरी महानिरिक्षक === २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए । ३ दिनभित्रै षड्यन्त्रको शिकार बने र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे । उनी आफ्ना पुर्ववर्ती झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे।<ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://rRajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390|नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] szdzjg6navizb5aoysk5we1be8yi9jd 1356826 1356812 2026-05-27T02:07:31Z Bishaldev100 28807 /* प्रधान सेनापति */ 1356826 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History]</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक हुन् । ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == === प्रहरी महानिरिक्षक === २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए । ३ दिनभित्रै षड्यन्त्रको शिकार बने र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। जर्नेलमा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे।<ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://rRajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390|नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] czmx1e4ngk3iap1ts41n8jd6nqhzzcm 1356827 1356826 2026-05-27T02:17:06Z Bishaldev100 28807 /* प्रधान सेनापति */ 1356827 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History]</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक हुन् । ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == === प्रहरी महानिरिक्षक === २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए । ३ दिनभित्रै षड्यन्त्रको शिकार बने र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। २००९ मा जर्नेलमा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे।<ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://rRajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390|नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] jhw5zhw6hs1dy70irzoyut13bprn42z 1356852 1356827 2026-05-27T11:07:36Z Bishaldev100 28807 /* प्रधान सेनापति */ 1356852 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History]</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक हुन् । ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == === प्रहरी महानिरिक्षक === २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए । ३ दिनभित्रै षड्यन्त्रको शिकार बने र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। २००८ मा [[लेफ्टिनेन्ट जनरल]] भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२००८ चैत्र ५ |title=नेपाल गजेट, रक्षा मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3204 |access-date=2022-05-27 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> जर्नेलमा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे।<ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://rRajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390|नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] junr3i8aqdm1o0e9kferg5b5ic8l58w 0 105359 1356769 1317610 2026-05-26T12:07:15Z Bishaldev100 28807 1356769 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = शंकरदेव क्याम्पस | native_name = | native_name_lang = ne | image = Shanker Dev Campus Jamal.jpg | image_size = 200px | image_alt = | caption = जमलमा अवस्थित शंकरदेव क्याम्पस परिसर | latin_name = | other_name = शंकरदेव <!-- or: | other_names = --> | former_name = नेपाल नेसनल कलेज | motto = | motto_lang = | mottoeng = | type = व्यवस्थापन कलेज | established = वि.सं. २००८<br>{{start date|1952}} | closed = <!-- {{end date|YYYY}} --> | founder = [[शङ्करदेव पन्त|शंकरदेव पन्त]] | parent = | affiliation = [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]]<ref>{{cite web |url=https://tribhuvan-university.edu.np/academics/campuses |title=Constituent Campuses |author=<!--Not stated--> |date= |website=Tribhuvan University |publisher= |access-date=February 9, 2019 |quote= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190606070635/http://tribhuvan-university.edu.np/academics/campuses |date=June 6, 2019 }}</ref> | religious_affiliation = | academic_affiliation = | endowment = | budget = | officer_in_charge = | chairman = | chairperson = | chancellor = | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = | rector = | principal = | dean = | director = | head_label = क्याम्पस प्रमुख | head = Asso. Prof. कृष्ण प्रसाद आचार्य | academic_staff = | administrative_staff = ७५ | students = | undergrad = | postgrad = | doctoral = | other = | address = <!-- Please discuss before using --> | city = [[काठमाडौँ]] [[पुतलीसडक]] | state = | province = [[बागमती प्रदेश|प्रदेश नं. ३]] | country = [[नेपाल]] | postcode = <!-- or: | postalcode = --><!-- or: | zipcode = --> |coordinates = {{coord|27.7035|85.3218 | region:NP_source:googlemaps | display=inline,title}} | campus = | language = | free_label = | free = | colors = <!-- or: | colours = --> | athletics = | sports = | athletics_nickname = <!-- or: | athletics_nicknames = --><!-- or: | sports_nickname = --><!-- or: | sports_nicknames = --> | mascot = <!-- or: | mascots = --> | sporting_affiliations = | website = {{official|http://www.shankerdevcampus.edu.np/}} | logo = Tribhuwan_University_logo.jpg | logo_size = | logo_alt = | footnotes = }} '''शंकरदेव क्याम्पस''' [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]]को काठमाडौं पुतलीसडकमा रहेको आंगिक क्याम्पस हो। स्थापना वि.सं. २००८ मा भएको हो । सुरुवातमा यस क्याम्पसको नाम '''नेपाल नेसनल कलेज''' थियो। त्यसबेला यो कलेज अस्थायी रूपमा [[दरबार हाई स्कुल]]मा र त्यसपछि [[त्रि-चन्द्र कलेज|त्रिचन्द्र कलेज]]मा चलाइएको थियो। वि.सं. २०३० साल साउन १ मा नेपाल नेशनल कलेजको नाम परिवर्तन भएर शंकरदेव क्याम्पस बनाइयो । यस क्याम्पसका लागि शिक्षा क्षेत्रका दधिची शिक्षाविद् [[शङ्करदेव पन्त|शंकरदेव पन्त]]को योगदान उल्लेखनीय छ। यस कलेजलाई सार्न जग्गा र दुई वटा पुरानो भवन उनले नै बनाइदिएका थिए । त्यसैले यस क्याम्पसको नाम शंकरदेव क्याम्पस रहन गएको हो। [[चित्र:Shankar_Dev_Campus.jpg|alt=Shankar Dev Campus.jpg|left|thumb|200px|Shankar Dev Campus]] ==सन्दर्भ== {{reflist}} [[श्रेणी:शिक्षा]] [[श्रेणी:उच्च शिक्षा]] [[श्रेणी:नेपालका प्रमुख क्याम्पसहरू]] m53pbycsomous37amvhxbowrobdm824 0 107925 1356787 1324049 2026-05-26T13:56:58Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1356787 wikitext text/x-wiki {{विशेष लेख}} {{Infobox website | name = {{Wiki favicon}} बङ्गाली विकिपिडिया | screenshot = বাংলা উইকিপিডিয়ার প্রধান পাতা.png | screenshot_size = 250px | logo = Wikipedia-logo-v2-bn.svg | logo_size = 85% | collapsible = yes | caption = बङ्गाली विकिपिडियाको [[गृहपृष्ठ|गृह पृष्ठ]] | url = {{URL|https://bn.wikipedia.org|बीएन.विकिपिडिया.ओर्ग}} | commercial = हैन | location = [[ढाका]] र [[कोलकाता|कलकत्ता]] | type = इन्टरनेट विश्वकोष परियोजना | language = [[बङ्गाली भाषा|बङ्गाली]] | registration = वैकल्पिक | owner = [[विकिमिडिया फाउन्डेसन]] | num_users = २५३,४३१ | launch_date = {{Start date and age|2004|01|27|df=yes}} | author = | current_status = चालू }} '''बङ्गाली विकिपिडिया''' ({{भाषा-बङ्गाली|বাংলা উইকিপিডিয়া}}), [[बङ्गाली भाषा]] संस्करणको नि:शुल्क अनलाइन विश्वकोश परियोजना हो जसलाई गैर लाभकारी अमेरिकी संस्था [[विकिमिडिया फाउन्डेसन]]ले सञ्चालन गर्दै आइरहेको छ। यो २७ जनवरी २००४ मा सुरु गरिएको थियो। यसले सुरुवातको दुई वर्षमै, अक्टोबर २००६ मा, १०,००० वटा पृष्ठ नाघिसकेको थियो जसले गर्दा यो दक्षिण एसियाली भाषाहरूमा सो गर्ने दोस्रो विकिपिडिया बन्न सफल भएको थियो।<ref name="Nazmul">{{वेब स्रोत|युआरएल=http://www.monstersandcritics.com/tech/news/article_1206718.php/Bengali_Wikipedia_crosses_10000_articles|शीर्षक=Bengali Wikipedia crosses 10,000 articles|लेखक=Noronha Frederick|मिति=September 30, 2006|कार्य=हिन्द-एसियाली समाचार सेवा|प्रकाशक=मोन्ष्टर एण्ड क्रिटिक्स|पहुँचमिति=25 December 2013|अभिलेखयुआरएल=https://web.archive.org/web/20131226084330/http://www.monstersandcritics.com/tech/news/article_1206718.php/Bengali_Wikipedia_crosses_10000_articles|अभिलेखमिति=26 December 2013}}</ref> १८ जुलाई २०१९ सम्म, कुल पृष्ठले ७०,२०४ नाधेको थियो जसमा मासिक सक्रिय सम्पादनकर्ता १,५२८ भन्दा बढी रहेका थिए। औसत रूपमा, यस वेबसाइटलाई दिनको पाँच हजार भन्दा बढी पटक हेरिएको थियो।<ref name="techshohor"/> २२ जुलाई २०१९ सम्म, यस [[बङ्गाली भाषा]]को विकिपिडियामा कुल ३५ लाख भन्दा बढी सम्पादन भैसकेको छ। हाल यसका ११ जना प्रवन्धकहरू रहेका छन् भने यस [[विकिपिडिया]]को गहिराई ३९० रहेको छ।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=এবার মোবাইল ফোনে বাংলা উইকিপিডিয়া |युआरएल=http://archive.prothom-alo.com/detail/date/2010-03-16/news/49176 |वेबसाइट=www.prothom-alo.com |पहुँचमिति=26 January 2019}}</ref> जनवरी २०१९ को अनुसार, बङ्गाली विकिपिडिया बङ्गाली भाषामा लिखित एकमात्र अनलाइन स्वतन्त्र विश्वकोश हो। यो इन्टरनेट बङ्गाली सामग्री सम्बन्धी वेबसाइटहरूको सबैभन्दा ठूलो वेबसाइट हो।<ref name=DS-1>{{cite news|title=A decade of Bangla Wikipedia An open call|url=http://www.thedailystar.net/bytes/a-decade-of-bangla-wikipedia-an-open-call-15875|access-date=15 April 2014|newspaper=द डेली ष्टार (बङ्गलादेश)|date=March 17, 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140323090248/http://www.thedailystar.net/bytes/a-decade-of-bangla-wikipedia-an-open-call-15875|archivedate=23 March 2014}}</ref> सन् २०१० मा, मोबाइल फोनहरूमा बङ्गाली विकिपिडियाको मोबाइल संस्करण पनि सुरुवात गरिएको थियो। सन् २०१८ मा, बङ्गाली विकिपिडियालाई विश्वव्यापी रूपमा १९० मिलियन भन्दा बढी पटक अवलोकन गरिएको थियो।<ref name="techshohor">{{cite web |title=৯৯ কোটিবার দেখা হয়েছে বাংলা উইকিপিডিয়া |url=https://techshohor.com/138140/%E0%A7%A7%E0%A7%AF-%E0%A6%95%E0%A7%8B%E0%A6%9F%E0%A6%BF%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE-%E0%A6%B9%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82/ |website=टेक सहर |language=बङ्गाली |accessdate=26 January 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210629053152/https://techshohor.com/138140/%E0%A7%A7%E0%A7%AF-%E0%A6%95%E0%A7%8B%E0%A6%9F%E0%A6%BF%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE-%E0%A6%B9%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82/ |date=29 June 2021 }}</ref><ref name="Jugantor">{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকিপিডিয়ার ১৫ বছর |युआरएल=https://www.jugantor.com/todays-paper/it-world/138790/%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE-%E0%A6%89%E0%A6%87%E0%A6%95%E0%A6%BF%E0%A6%AA%E0%A6%BF%E0%A6%A1%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A7%A7%E0%A7%AB-%E0%A6%AC%E0%A6%9B%E0%A6%B0 |वेबसाइट =जुगाण्टार |पहुँचमिति=28 January 2019}}</ref> बङ्गाली विकिपिडियासँग बङ्गाली लिपि लेख्नको लागि एक उपकरण रहेको छ जसको प्रयोगले प्रयोगकर्ताहरूले तपाईँ कुनै पनि ल्याटिन वर्णमाला कुञ्जीपाटी प्रयोग नयाँ तरीकाबाट बङ्गाली भाषामा लेख्न सक्दछन्। यसका लागि कुनै बाह्य सफ्टवेयरको आवश्यकता भने पर्दैन। <ref>{{वेब स्रोत|भाषा=बङ्गाली|लेखक=|युआरएल=https://bn.m.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%AF%E0%A7%8D%E0%A6%AF:%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE_%E0%A6%9F%E0%A6%BE%E0%A6%87%E0%A6%AA_%E0%A6%95%E0%A6%B0%E0%A6%BE#%E0%A6%87%E0%A6%89%E0%A6%A8%E0%A6%BF%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B2_%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%99%E0%A7%8D%E0%A6%97%E0%A7%81%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A7%87%E0%A6%9C_%E0%A6%B8%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%9F%E0%A6%B0|शीर्षक=সাহায্য:বাংলা টাইপ করা|वेबसाइट=बङ्गाली विकिपिडिया|मिति=|पहुँचमिति=}}</ref> == पृष्ठभूमि == फेब्रुअरी २००२ मा, विकासकर्ताहरूले विभिन्न भाषाका विकिपिडियाहरूका लागि भाषा साङ्केतिक शब्दमा, आधारित उप डोमेन सृजना गर्न सुरुवात गरेका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20020222224618/http://bn.wikipedia.com/|title=विकिपिडिया: गृह पृष्ठ|date=2002-02-22|website=web.archive.org|access-date=2019-08-18}}</ref> अरू विकिपिडियाको उप डोमेनका साथसाथै बङ्गाली भाषाको पनि उप डोमेन सृजना गरिएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20020723102052/http://bn.wikipedia.com/|title=विकिपिडिया: गृह पृष्ठ|date=2002-07-23|website=web.archive.org|access-date=2019-08-18}}</ref> ९ डिसेम्बर २००३ मा, क्यानडाको म्याकगील विश्वविद्यालयमा विद्यावारिधि गरिरहेका बङ्गलादेशी विद्यार्थी शाह आसादुजामनले विकिपिडियाका संस्थापक [[जिमी वेल्स]]लाई बङ्गाली भाषामा पनि विकिपिडिया ल्याउनका लागि [[इमेल|विडाँक]] मार्फत आग्रह गरेका थिए। <ref>{{Cite web|url=https://lists.gt.net/wiki/wikitech/11087|title=Mailing List Archive: [asad@cs.mcgill.ca: About starting a new wikipedia in language : Bengali]|website=lists.gt.net|access-date=2019-08-18}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190128030442/https://lists.gt.net/wiki/wikitech/11087 |date=2019-01-28 }}</ref><ref name="Kalerkantho">{{cite web |title=বাংলা উইকিপিডিয়ায় প্রথম |url=http://www.kalerkantho.com/online/techbishwa/2017/02/25/467582 |website=कालेरकाण्ठो |accessdate=27 January 2019 |language=बङ्गाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20190128030422/http://www.kalerkantho.com/online/techbishwa/2017/02/25/467582 |archive-date=28 January 2019 |url-status=dead }}</ref> फलस्वरूप, सोही वर्षको २६ डिसेम्बरमा, विकासकर्ताहरूले विकिपिडियामा परीक्षण पृष्ठको सृजना गरेका थिए।<ref name="Kalerkantho"/> बङ्गाली विकिपिडियाको प्रमुख पृष्ठ आइपी ठेगाना मार्फत २७ जनवरी २००४ मा, सृजना गरिएको थियो जसलाई बङ्गाली विकिपिडियाको सुरुवात पनि भन्ने गरिएको छ। बङ्गाली विकिपिडियामा, बङ्गाली भाषाको पृष्ठ २४ मे २००४ मा सृजना गरिएको थियो जुन चाहिँ बङ्गाली विकिपिडियाको पहिलो पृष्ठ रहेको थियो। बङ्गाली विकिपिडियाको निर्माण पछि, विकिपिडियाले यसको मुल डोमेन नाम प्राप्त गर्नका लागि [[बङ्गलादेश दूरसञ्चार कम्पनी लिमिटेड]]लाई पत्राचार गरेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=সেই অবহেলাতে বাংলা ডোমেইন, নেই ব্যবহার |युआरएल=https://techshohor.com/141267/%E0%A6%B8%E0%A7%87%E0%A6%87-%E0%A6%85%E0%A6%AC%E0%A6%B9%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A4%E0%A7%87%E0%A6%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE-%E0%A6%A1%E0%A7%8B%E0%A6%AE%E0%A7%87/ |प्रकाशक=টেকশহর |पहुँचमिति=२२ मार्च २०१७}}</ref> ==इतिहास== [[File:10th year anniversary of Bengali Wikipedia.jpg|300px|thumb|बङ्गाली विकिपिडियाको १०औँ जन्मोत्सवमा विपिडियाका संस्थापक [[जिमी वेल्स]], बङ्गाली विकिपिडिया सम्पादकहरूसँग, [[ढाका]] (सन् २०१५ मा)]] बङ्गाली विकिपिडिया २७ जनवरी २००४ मा सुरुवात भएको थियो।<ref name="auto">{{cite web|url=http://www.kalerkantho.com/online/techbishwa/2017/02/25/467581|title=একনজরে বাংলা উইকিপিডিয়া – কালের কণ্ঠ|first=कालेर|last=काण्ठो|publisher=|access-date=2018-09-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20180911191715/http://www.kalerkantho.com/online/techbishwa/2017/02/25/467581|archive-date=2018-09-11|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.kalerkantho.com/print-edition/tech-everyday/2018/01/28/595065|title=১৪ বছরে বাংলা উইকিপিডিয়া – কালের কণ্ঠ|first=कालेर|last=काण्ठो|publisher=}}</ref> पहिला बङ्गलादेशका मानिसहरूमा विकिपिडिया प्रति कम चासो थियो। केही विद्यार्थी र शिक्षकहरूले मात्र अङ्ग्रेजी विकिपिडियाको प्रयोग गर्दथे। त्यस बाहेक, बङ्गाली विकिपिडिया योगदान गर्नका लागि विभिन्न समस्यहरू आउँथे। सन् २००६ मा सबै रूपरेखा परिवर्तन भएको थियो।<ref name="auto1">{{cite web|url=http://www.kalerkantho.com/online/techbishwa/2017/02/25/467571|title=যুগ পেরিয়ে বাংলা উইকিপিডিয়া – কালের কণ্ঠ|first=कालेर|last=काण्ठो|publisher=|access-date=2018-09-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20180911191623/http://www.kalerkantho.com/online/techbishwa/2017/02/25/467571|archive-date=2018-09-11|url-status=dead}}</ref> २५ मार्च २००६ मा, [[बङ्गलादेश]]को खुला स्रोत सञ्जालले एक विकि टोलीको सृजना गरेको थियो जसको उदेश्य राष्ट्रव्यापी रूपमा बङ्गाली विकिपिडियाको लोकप्रियता वृद्धि गराई बङ्गाली भाषाको सबैभन्दा ठूलो विश्वकोश बनाउनु थियो।<ref name="auto1"/> उक्त समयमा, बङ्गाली विकिपिडियामा जम्मा ५०० पृष्ठहरू सङ्ग्रहित थिए। बङ्गलादेशको खुला स्रोत सञ्जालले सृजना गरेको विकि टोलीले केही पत्र पत्रिका मार्फत शब्द व्यवस्थापनको प्रवन्धन गरेको थियो। छिट्टै, थुप्रै बङ्गाली मातृभाषी र बिदेशमा रहेका बङ्गाली बोल्न सक्ने प्रयोगकर्ताहरूले यस गतिशील परियोजनामा सहभागी भएका थिए। फलस्वरूप, अक्टोबरको अन्त्य तिर, बङ्गाली विकिपिडियाले १०,००० पृष्ठ पार गरेको थियो।<ref name="auto1"/> दक्षिणी एसियाली भाषाका विकिपिडियाको तुलनामा उक्त कोशेढुङ्गामा पुग्ने यो पहिलो विकिपिडिया थियो। यी लेखहरूमध्ये धेरै तस्वीरहरूसँग चित्रण गरिएको थियो। चिकित्सक राफिकुल इस्लामले बङ्गाली भाषा अभियानमा सङ्कलन गरेका सबै ऐतिहासिक तस्वीरहरू विकिमिडिया [[विकिमिडिया कमन्स]]मा उर्ध्वभरण गरेका थिए। <ref name="auto1"/> बङ्गाली विकिपिडियाको अग्रगामी, चिकित्सक राजिब हसानले यस्तो बताएका छन्। {{quote| “सबै ठूलो चुनौती इण्टरनेटमा बङ्गाली भाषामा लेख्नु हो। धेरै जस्तो सञ्चालन प्रणालीहरूमा बङ्गाली भाषाको युनिकोड असमर्थित छन् इण्टरनेटका केही वेबसाइटहरूले मात्र बङ्गाली युनिकोडलाई समर्थन गर्दछ र प्रयोगकर्ताहरूलाई यो सञ्चालनमा ल्याउन धेरै गार्‍हो हुन्छ। त्यसबाहेक, सुरुवाती चरणमा बङ्गाली युनिकोडमा लेख्नु नयाँ थियो। बङ्गाली भाषामा विकिपिडिया सञ्चालनमा ल्याउनुले काम गर्छ जस्तो मलाई लाग्दैन।"<ref name="auto1"/>}} सन् २००९ देखि २०१० सम्म, भारतको पश्चिम बङ्गालमा रहेका बङ्गाली मातृभाषीहरूले पनि बङ्गाली विकिपिडियामा योगदान गर्न थालेका थिए।<ref name="auto1"/> सोही समयमा, विकिमिडिया फाउण्डेसनले आफ्नो कार्य ३ अक्टोबर २०११ मा सञ्चालन गरेको थियो जसलाई विकिमिडिया बङ्गलादेशको नामले चिनिन्छ। यसलाई पछि बङ्गलादेशले पनि स्वीकृत गरेको थियो।<ref name="auto"/> यस कोशले बङ्गाली भाषाको शैक्षिक सामग्रीहरू प्रवर्द्धनमा विशेष जोड दिएको छ। २६ फेब्रुअरी २०१५ मा, विकिपिडियाका सह-संस्थापकले बङ्गलादेश भ्रमण गरेका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://en.prothomalo.com/science-technology/news/59709/Wikipedia-co-founder-arrive-Dhaka|title=Wikipedia co-founder arrive Dhaka|website=Prothom Alo|language=en|access-date=2019-08-18}}</ref><ref name="prothomalo.com">{{cite web|url=https://www.prothomalo.com/technology/article/463339/%E0%A6%AF%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BE-%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A7%87-%E0%A6%97%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%9C%E0%A6%BF%E0%A6%AE%E0%A6%BF-%E0%A6%93%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A6%B8|title=যে বার্তা দিয়ে গেলেন জিমি ওয়েলস|publisher=}}</ref><ref name="auto2">{{cite web|url=http://somoynews.tv/pages/details/%E0%A6%A2%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%AF%E0%A6%BC-%E0%A6%89%E0%A6%87%E0%A6%95%E0%A6%BF%E0%A6%AA%E0%A6%BF%E0%A6%A1%E0%A6%BF%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%B8%E0%A6%B9-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%A0%E0%A6%BE%E0%A6%A4%E0%A6%BE-%E0%A6%9C%E0%A6%BF%E0%A6%AE%E0%A6%BF-%E0%A6%93%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A6%B8|title=ঢাকায় উইকিপিডিয়ার সহ-প্রতিষ্ঠাতা জিমি ওয়েলস|first=|last=webdesk@somoynews.tv|website=somoynews.tv}}</ref> उनी बङ्गाली विकिपिडियाको १०औँ वार्षिकोत्सब समारोहमा सहभागी हुन बङ्गलादेश आएका थिए।<ref name="prothomalo.com"/><ref name="auto2"/><ref>{{cite web|url=https://thedhakatimes.com/58671/bengali-wikipedia-third-language/|title=গভীরতার বিচারে বাংলা উইকিপিডিয়ায় তৃতীয় ভাষা – द ढाका टाइम्स|first=द ढाका|last=टाइम्स|publisher=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ntvbd.com/tech/2524/উইকিপিডিয়ায়-তৃতীয়-ভাষা-বাংলা|title=উইকিপিডিয়ায় তৃতীয় ভাষা বাংলা|website=एनटिभी अनलाइन|access-date=2019-08-18}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190818150717/https://www.ntvbd.com/tech/2524/%25E0%25A6%2589%25E0%25A6%2587%25E0%25A6%2595%25E0%25A6%25BF%25E0%25A6%25AA%25E0%25A6%25BF%25E0%25A6%25A1%25E0%25A6%25BF%25E0%25A6%25AF%25E0%25A6%25BC%25E0%25A6%25BE%25E0%25A6%25AF%25E0%25A6%25BC-%25E0%25A6%25A4%25E0%25A7%2583%25E0%25A6%25A4%25E0%25A7%2580%25E0%25A6%25AF%25E0%25A6%25BC-%25E0%25A6%25AD%25E0%25A6%25BE%25E0%25A6%25B7%25E0%25A6%25BE-%25E0%25A6%25AC%25E0%25A6%25BE%25E0%25A6%2582%25E0%25A6%25B2%25E0%25A6%25BE/ |date=2019-08-18 }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.prothomalo.com/technology/article/460678|title=বাংলাদেশে আসছেন জিমি ওয়েলস|website=প্রথম আলো|language=bn|access-date=2019-08-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://en.ntvbd.com/sci-tech/1377/GP-subscribers-get-free-Wikipedia-access/print|title=GP subscribers get free Wikipedia access|website=एनटिभी अनलाइन|access-date=2019-08-18}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190903140900/http://en.ntvbd.com/sci-tech/1377/GP-subscribers-get-free-Wikipedia-access/print |date=2019-09-03 }}</ref> उनले भाषणको बेलामा, पृष्ठहरूको गहिराईको आधारमा बङ्गाली विकिपिडिया राम्रो रहेको कुरा बताएका थिए। बङ्गाली विकिपिडियामा हाल विभिन्न विषयमा ७०,२०४ पृष्ठहरू रहेका छन् र यसमा मासिक रूपमा १,५२८ प्रयोगकर्ताहरू सक्रिय रूपमा रहेका छन्। जनवरी २०१९ सम्म, बङ्गाली भाषामा लेखिएको यो एकमात्र खुला विश्वकोश हो। यो बङ्गाली भाषामा सबैभन्दा धेरै सामग्री भएको वेबसाइटहरू मध्ये एक हो। <ref name="Jugantor"/><ref>{{Cite web|url=https://www.kalerkantho.com/feature/chakriache/2015/02/18/189075|title=জেনে রাখুন {{!}} কালের কণ্ঠ|website=कालेर काण्ठो|language=bn|access-date=2019-08-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kalerkantho.com/online/world/2010/02/19/33256|title={{!}} কালের কণ্ঠ|website=कालेर काण्ठो|language=bn|access-date=2019-08-18}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200726195535/https://www.kalerkantho.com/online/world/2010/02/19/33256 |date=2020-07-26 }}</ref> ==प्रयोगकर्ता र सम्पादकहरू== <center> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ '''बङ्गाली विकिपिडिया तथ्याङ्क''' |- ! प्रयोगकर्ता खाताहरूको संख्या !! लेखहरूको संख्या !! चित्रहरूको संख्या !! प्रबन्धकहरूको संख्या |- | {{formatnum: {{NUMBEROF|USERS|bn}} }} || {{formatnum: {{NUMBEROF|ARTICLES|bn}} }} || {{formatnum: {{NUMBEROF|FILES|bn}} }} || {{formatnum: {{NUMBEROF|ADMINS|bn}} }} |} </center> ==भ्रम== बङ्गलादेशी सञ्चार माध्यमहरूमा यस विकिपीडियाका केहि जानकारीको बारेमा भ्रम भएको थियो। अप्रिल २०१८ मा, बङ्गलादेशको, छापा तथा विद्युतीय कम्पनीले विकिपिडियाले बङ्गलादेशकी प्रसिद्ध गायिक रूना लायलालाई सदाबाहार प्रमुख ३० बङ्गलादेशी मानिसहरूको सूचीमा नामकरण गरेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=উইকিপিডিয়ায় শীর্ষ ত্রিশ বাঙালিতে রুনা লায়লা {{!}} আনন্দ বিনোদন |युआरएल=http://archive1.ittefaq.com.bd/print-edition/anondo-binodon/2018/04/05/268645.html |वेबसाइट=archive1.ittefaq.com.bd |पहुँचमिति=१७ मार्च २०१९}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=উইকিপিডিয়ায় শীর্ষ ত্রিশ বাঙালির তালিকায় রুনা লায়লা |युआरएल=http://mzamin.com/article.php?mzamin=111375 |वेबसाइट=मिजामिन |पहुँचमिति=१७ मार्च २०१९}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|शीर्षक=উইকিপিডিয়ার শীর্ষ ত্রিশ বাঙালির তালিকায় রুনা লায়লা |युआरएल=https://samakal.com/todays-print-edition/tp-entertainment/article/180438/%E0%A6%89%E0%A6%87%E0%A6%95%E0%A6%BF%E0%A6%AA%E0%A6%BF%E0%A6%A1%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%B6%E0%A7%80%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%B7-%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%B6-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%99%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A7%9F-%E0%A6%B0%E0%A7%81%E0%A6%A8%E0%A6%BE-%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A7%9F%E0%A6%B2%E0%A6%BE |वेबसाइट=समोकाल |accessdate=17 March 2019 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=শীর্ষ ৩০ বাঙালির মধ্যে রুনা লায়লা |url=https://www.ekushey-tv.com/%E0%A6%B6%E0%A7%80%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%B7-%E0%A7%A9%E0%A7%A6-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%99%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%AE%E0%A6%A7%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A7%87-%E0%A6%B0%E0%A7%81%E0%A6%A8%E0%A6%BE-%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A7%9F%E0%A6%B2%E0%A6%BE/31423 |website= |accessdate=17 March 2019}}</ref> यो भ्रम बङ्गाली र अङ्ग्रेजी विकिपिडियामा प्रयोग गरिएको तस्वीरले गर्दा उत्पन्न भएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=রুনা লায়লাকে নিয়ে গণমাধ্যমে বিভ্রান্তি |युआरएल=https://www.jagonews24.com/entertainment/news/418644 |वेबसाइट=जागोन्युज डटकम|पहुँचमिति=१७ मार्च २०१९}}</ref> सोही वर्षको अगस्टमा, एउटा दर्ता नगरिएका प्रयोगकर्ताले मृत्युनै नभएका वैज्ञानिक मोहम्मद जफर इक्बलको मृत्यु भएको भनेर मिति थपिदिएका थिए जसको फलस्वरूप बङ्गलादेशमा विभिन्न सञ्चार माध्यमको ध्यानाकर्षण गरेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=ড. জাফর ইকবালকে মৃত দেখাচ্ছে বাংলা উইকিপিডিয়া |युआरएल=http://www.thebangladeshtoday.com/bangla/2018/08/03/%E0%A6%A1-%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%AB%E0%A6%B0-%E0%A6%87%E0%A6%95%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%95%E0%A7%87-%E0%A6%AE%E0%A7%83%E0%A6%A4-%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%9A%E0%A7%8D/ |वेबसाइट=thebangladeshtoday.com |पहुँचमिति=१७ मार्च २०१९}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=জাফর ইকবালকে মৃত দেখাচ্ছে বাংলা উইকিপিডিয়া |युआरएल=https://www.jamuna.tv/news/44063 |वेबसाइट=जमुना टेलिभिशान |पहुँचमिति=१७ मार्च २०१९ |भाषा=अङ्ग्रेजी}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=জাফর ইকবালের মৃত্যুর খবর সংশোধন করলো বাংলা উইকিপিডিয়া |युआरएल=https://www.jamunatv.online/news/9584 |वेबसाइट=jamunatv.online |पहुँचमिति=१७ मार्च २०१९ }}</ref><ref>{{वेब स्रोत|युआरएल=https://www.jamuna.tv/news/44085|शीर्षक=জাফর ইকবালের মৃত্যুর খবর সংশোধন করলো বাংলা উইকিপিডিয়া|अन्तिम=टेलिभिजन|प्रथम=जमुना|वेबसाइट=जमुना टेलिभिशान|भाषा=बङ्गाली|पहुँचमिति=२०१९-०८-२४}}</ref> == समुदाय र अनुष्ठान == {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 150 | image1 = Wikimedia Bangladesh logo.svg | caption1 = विकिमिडिया बङ्गलादेशको प्रतिक | image2 = Logo of West Bengal Wikimedians User Group.svg | caption2 = पश्चिम बङ्गाल विकिमिडिया प्रयोगकर्ता समूहको प्रतिक }} बङ्गाली विकिपिडिया र विकिपिडिया जस्ता विभिन्न परियोजनाहरू विकिमिडिया फाउन्डेसनले स्थानीय भाषामा विभिन्न देशका लागि प्रयोगकर्ता समुदायहरूको साथ अनुमोदन गरेको छ।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকিপিডিয়া নিবন্ধ প্রতিযোগিতা |युआरएल=http://www.risingbd.com/scienceand-technology-news/212682 |प्रकाशक=রাইজিংবিডি |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९ |भाषा=बङ्गाली}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকিপিডিয়ায় চলছে নিবন্ধ প্রতিযোগিতা |युआरएल=http://www.kalerkantho.com/print-edition/tech-everyday/2017/02/08/461167 |प्रकाशक=কালের কণ্ঠ |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९ |भाषा=बङ्गाली}}</ref> यो संस्करणको विकिपिडिया बङ्गलादेशमा, विकिपिडियाले बङ्गलादेश र भारतमा 'पश्चिम बङ्गाल विकिपिडिया समुदाय मार्फत सञ्चालित छ।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকির দশম বর্ষপূর্তি পালিত |युआरएल=https://bangla.bdnews24.com/tech/article975348.bdnews |प्रकाशक=বিডিনিউজ টোয়েন্টিফোর |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९}}</ref> २१औँ शताब्दीको सुरूवात देखि बङ्गाली विकिपिडिया योगदानकर्ताहरूले विभिन्न कार्यक्रमहरू अनुसरण गर्दै आएका छन्। केही वर्ष यता बङ्गाली विकिपिडिया योगदानकर्ताहरूले पश्चिम बङ्गालम जागरूकता कार्यक्रमहरू आयोजना गर्न थालेका छन्।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=ইস্ট ডেল্টায় উইকিপিডিয়া বিষয়ক কর্মশালা |युआरएल=https://bangla.bdnews24.com/ctg/article1426158.bdnews |प्रकाशक=বিডিনিউজ টোয়েন্টিফোর |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=কুমিল্লা বিশ্ববিদ্যালয়ে উইকিপিডিয়া-বিষয়ক কর্মশালা |युआरएल=https://www.ntvbd.com/education/122773/%E0%A6%95%E0%A7%81%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%BE-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A7%9F%E0%A7%87-%E0%A6%89%E0%A6%87%E0%A6%95%E0%A6%BF%E0%A6%AA%E0%A6%BF%E0%A6%A1%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A6%BE-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B7%E0%A7%9F%E0%A6%95-%E0%A6%95%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A6%B6%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%BE |प्रकाशक=এনটিভি |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=রাজশাহী বিশ্ববিদ্যালয়ে উইকিপিডিয়া কর্মশালা অনুষ্ঠিত |युआरएल=http://archive.ittefaq.com.bd/index.php?ref=MjBfMDdfMjNfMTNfMV8zM18xXzU4NDA0 |प्रकाशक=দৈনিক ইত্তেফাক |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९ |भाषा=बङ्गाली}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=উইকিপিডিয়ায় ব্রাহ্মণবাড়িয়ার তথ্য বাড়ানোর উদ্যোগ |युआरएल=https://www.prothomalo.com/technology/article/616528 |वेबसाइट=প্রথম আলো |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९ |भाषा=बङ्गाली}}</ref> बङ्गाली विकिपिडिया समुदायले हरेक वर्ष विभिन्न प्रतियोगिता तथा सम्पादनथनको सञ्चालन गर्दै आइरहेको छ।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকিপিডিয়া সম্মেলন |युआरएल=https://www.banglanews24.com/information-technology/news/bd/92216.details |प्रकाशक=বাংরানিউজ২৪ |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९ |भाषा=बाङ्ल}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=চট্টগ্রামে বাংলা উইকিপিডিয়া সম্মেলন শুরু |युआरएल=https://www.banglanews24.com/national/news/bd/93053.details |प्रकाशक=বাংলানিউজ২৪ |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९ |भाषा=बङ्गाली}}</ref> बङ्गलादेशमा बङ्गाली विकिपिडियाको गुणस्तर वृद्धि गर्नका लागि वार्षिक रूपमा लेख प्रतियोगिता हुने गरेको छ। बङ्गाली विकिपिडियाको पहिलो सम्मेलन [[चट्टोग्राम विभाग|चट्टग्राम]]मा भएको थियो जहाँ पहिलो पटक बङ्गाली विकिपिडिया तस्वीर प्रतियोगिता आयोजना गरिएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকিপিডিয়া ছবি প্রতিযোগিতা |युआरएल=http://www.risingbd.com/scienceand-technology-news/66114 |प्रकाशक=রাইজিংবিডি |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকিপিডিয়ায় ছবি প্রতিযোগিতা |युआरएल=http://archive.banglatribune.com/news/show/52999 |प्रकाशक=বাংলা ট্রিবিউন |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকিপিডিয়া ছবি প্রতিযোগিতা |युआरएल=https://www.banglanews24.com/information-technology/news/bd/323611.details |प्रकाशक=বাংলানিউজ২৪ |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९}}</ref> वार्षिक मातृभाषा दिवसको उपलक्ष्यमा यसले प्रत्येक वर्ष मातृभाषा सम्पादनथन प्रतियोगिताको आयोजना गर्दै आइरहेको छ। <ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=একুশের চেতনায় বাংলা উইকিপিডিয়া সমৃদ্ধ করার আহ্বান |युआरएल=https://www.banglanews24.com/information-technology/news/bd/555915.details |प्रकाशक=বাংলানিউজ২৪ |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९ |भाषा=बङ्गाली}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=একুশের চেতনায় বাংলা উইকিপিডিয়া সমৃদ্ধ করার আহ্বান |युआरएल=http://archive.prothom-alo.com/detail/date/2013-08-31/news/133006 |प्रकाशक=প্রথম আলো |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=ভাষার মাসে বাংলা উইকিপিডিয়া সমৃদ্ধ করার আহ্বান |युआरएल=http://archive1.ittefaq.com.bd/print-edition/it-corner/2017/02/23/177843.html |प्रकाशक=ইত্তেফাক |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९}}</ref> बङ्गाली विकिपिडिया १० वर्षमा प्रवेश गरेको उपलक्ष्यमा विकिमिडिया बङ्गलादेश र पश्चिम बङ्गालको विकिमिडिया समुदायले वार्षिकोत्सव समारोह आयोजना गरेको थियो, जहाँ दुई देशका बङ्गाली भाषी विकिमिडिया सम्पादकहरूको सहभागिता रहेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=ভারতে উইকিপিডিয়া কন্ট্রিবিউটরদের সম্মেলন শুক্রবার |युआरएल=http://www.kalerkantho.com/print-edition/news/2015/01/04/171318 |प्रकाशक=কালের কণ্ঠ |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९ |भाषा=बङ्गाली}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকিপিডিয়ার দশম বছর পূর্তি উদযাপিত |युआरएल=http://www.ntvbd.com/tech/10359 |प्रकाशक=এনটিভি |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९ }}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকির দশকপূর্তির আয়োজন |युआरएल=https://www.prothomalo.com/technology/article/543769 |वेबसाइट=প্রথম আলো |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९ |भाषा=बङ्गाली}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকিপিডিয়ার দশম বছর পূর্তি উদযাপিত |युआरएल=http://archive1.ittefaq.com.bd/print-edition/it-corner/2015/05/31/51941.html |प्रकाशक=ইত্তেফাক |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকিপিডিয়ার ১০ বছর পূর্তি |युआरएल=http://bonikbarta.net/bangla/print.php?id=38441&&date=2015-05-31 |प्रकाशक=বণিক বার্তা |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९}}</ref> बङ्गलादेशमा दशौँ वार्षिकोत्सव समारोह दुई चरणमा सम्पन्न भएको थियो जसमा विकिपिडियाका सह संस्थापक [[जिमी वेल्स|जिम्मी वेल्स]]ले भाग लिएका थिए जहाँ उनले बङ्गाली विकिपिडिया योगदानकर्ताहरूको प्रशंसा गरेका थिए।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=যে বার্তা দিয়ে গেলেন জিমি ওয়েলস |युआरएल=https://www.prothomalo.com/technology/article/463339 |वेबसाइट=প্রথম আলো |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९ |भाषा=बङ्गाली}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=উইকিপিডিয়ায় তৃতীয় ভাষা বাংলা |युआरएल=http://archive1.ittefaq.com.bd/print-edition/kachikachar-asor/2015/12/02/87011.html |प्रकाशक=ইত্তেফাক |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९}}</ref> यसले अन्य गतिविधिहरूमा विकिमिडिया परियोजनामा महिलाको सहभागिता बढाउने उद्देशका साथ जागरूकता कार्यक्रमहरूको आयोजना गरेको थियो।<ref name="daily-sun.com">http://www.daily-sun.com/printversion/details/294727/2018/03/12/Wiki-workshop-for-women-held{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> विकिपिडियाले बङ्गलादेशले राष्ट्रका प्रमुख सहर ढाका, [[सिलेट विभाग|सिलेट]] र [[राजशाही विभाग|राजशाही]]मा यसको वार्षिकोत्सब मनाएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকিপিডিয়ার ১৫ বছর |युआरएल=https://www.jugantor.com/todays-paper/it-world/138790/%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE-%E0%A6%89%E0%A6%87%E0%A6%95%E0%A6%BF%E0%A6%AA%E0%A6%BF%E0%A6%A1%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A7%A7%E0%A7%AB-%E0%A6%AC%E0%A6%9B%E0 |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=১৫ বছরে পা দিল বাংলা উইকিপিডিয়া |युआरएल=http://www.risingbd.com/scienceand-technology-news/287533 |प्रकाशक=রাইজিংবিডি |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९ |भाषा=बङ्गाली}}</ref> == चित्र दीर्घा == {{multiple image | align = center | direction = | background color = #ffffff | total_width = 1000 | caption_align = center | image1 = 14th Anniversary of Bengali Wikipedia, Dhaka 153.jpg | link1 = File:14th Anniversary of Bengali Wikipedia, Dhaka 153.jpg | caption1 = विकिपिडियाको १४औँ जन्मोत्सवमा खिचिएको सामूहिक तस्वीर, ढाका (सन् २०१८) | image2 = 13th anniversary of Bangla Wikipedia with all wikipedians 02.jpg | link2 = File:13th anniversary of Bangla Wikipedia with all wikipedians 02.jpg | caption2 = विकिपिडियाको १३औँ जन्मोत्सवमा खिचिएको सामूहिक तस्वीर, ढाका (सन् २०१७) | image3 = BNWIKI10-Bengali Wikipedians Celebration Group Photo-Wikipedia 10th Anniversary Celebration.jpg | link3 = File:BNWIKI10-Bengali Wikipedians Celebration Group Photo-Wikipedia 10th Anniversary Celebration.jpg | caption3 = बङ्गाली विकिपिडियाको १०औँ जन्मोत्सवमा खिचिएको सामूहिक तस्वीर, कलकत्ता (सन् २०१५) }} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== {{Commons category|Bengali Wikipedia|बङ्गाली विकिपिडिया}} * [http://bn.wikipedia.org बङ्गाली विकिपिडिया] * [http://bn.m.wikipedia.org बङ्गाली विकिपिडियाको मोबाइल संस्करण] [[श्रेणी:बङ्गलादेशी विश्वकोशहरू]] [[श्रेणी:भाषा अनुसार विकिपिडियाहरू]] mhgeej1sso9fymoaf5wi4qh4i6vcibr 0 108184 1356808 1230483 2026-05-26T19:11:03Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1356808 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = राहुल साङ्कृत्यायन | image = राहुल साङ्कृत्यायनको तस्वीर.jpg | image_size = | caption = राहुल साङ्कृत्यायनको एक तस्वीर | pseudonym = | birth_name = | birth_date = सन् १८९३ अप्रिल ९ <ref>{{cite web|url=https://data.bnf.fr/en/12242912/rahula_san_kr_tyayana/|title=открытых данных|author=|date=|work=|accessdate=जनवरी २०२०}}</ref> | birth_place = आजमगढ, उत्तर प्रदेश | death_date = {{death date and age|df=yes|1963|4|14|1893|4|9}} | death_place = [[दार्जिलिङ]], [[पश्चिम बङ्गाल]], [[भारत]] | occupation = लेखक, साहित्यकार, सामाजिक व्यक्तित्व, बौद्ध विचारवादी, दार्शनिक | nationality = भारतीय | awards = सन् १९५८: [[साहित्य अकादामी पुरस्कार]] <br>सन् १९६३: [[पद्म भूषण]] | imagesize = 200 px }} '''राहुल साङ्कृत्यायन''' (जन्म: ९ अप्रिल १८९३ - १४ अप्रिल १९६३) एक [[भारत|भारतीय]] प्रख्यात साहित्यकार थिए। उनलाई महापण्डितको उपाधि पनि प्रदान गरिएको थियो। उनी एक प्रख्यात बहुभाषाविद् थिए र बीसौँ शताब्दीको उत्तरार्धमा यात्रा साहित्य र विश्व-दर्शनको क्षेत्रमा साहित्यिक योगदान पुर्‍याएका थिए। उनी हिन्दी यात्रा साहित्यका पिताको रूपमा पनि परिचित छन्। उनको बौद्ध धर्म सम्बन्धी अनुसन्धानलाई हिन्दी साहित्यमा युगान्तरकारीको रूपमा लिइन्छ जसका लागि उनले [[तिब्बत]]बाट [[श्रीलङ्का]]को यात्रा गरेका थिए। यस बाहेक उनले मध्य-एसिया र काकेससको यात्रामा अन्तर्गत कथाहरू पनि लेखेका थिए जुन साहित्यिक दृष्टिकोणबाट अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ। साङ्कृत्यायनले आफ्नो साहित्यिक कार्यकाल अन्तर्गत ४५ वर्ष यात्रामा विताएका थिए। <ref name="Sharma2009">{{cite book| first = आर.एस.| last = शर्मा| authorlink = | title = Rethinking India's Past| publisher = अक्सफोर्ड विश्वविद्यालय प्रेस| year = सन् २००९| isbn = 978-0-19-569787-2}}</ref> उनले आफ्नो साहित्यिक कार्यकाल अन्तर्गत थुप्रै ठाउँहरू यात्रा गरे र यात्राका बेला उनले केही कथा तथा सामग्रीहरू लेखेका थिए। उनी आफ्नो यात्राका अनुभवहरूका बारे प्रामाणिक वर्णनका लागि पनि प्रख्यात छन्, उदाहरणका लागि - उनको यात्रा "मेरी लद्दाख यात्रा" मा उनले त्यस क्षेत्रको समग्र क्षेत्रीय, ऐतिहासिक र सांस्कृतिक विशिष्टता न्यायसङ्गत प्रस्तुत गरेका छन्। उनी पछि बौद्ध भिक्षु बने र अन्ततः [[मार्क्सवाद|मार्क्सवादी]] समाजवाद ग्रहण गरेका थिए। साङ्कृत्यायन एक भारतीय राष्ट्रवादी पनि थिए र उनलाई ब्रिटिस शासकहरूको विरुद्धमा लेखन र भाषणहरू सिर्जना गरेको आरोपमा तीन वर्ष थुनामा राखिएको थियो। उनी आफ्नो छात्रवृत्ति को लागि "महानतम विद्वान" (महापण्डित) को रूपमा चिनिन्छ। [[भारत]] सरकारले सन् १९६३ मा उनलाई [[पद्म भूषण|पद्मभूषण]] पुरस्कार द्वारा सम्मान प्रदान गरेको थियो।<ref name="Padma Awards">{{cite web | url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | title=पद्म पुरस्कार | publisher=गृह मन्त्रालय, भारत सरकार | date=2015 | accessdate=21 July 2015 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=15 October 2015 }}</ref> == बाल्यकाल == राहुल साङ्कृत्यायनको जन्म सन् १८९३ अप्रिल ९ का दिन [[उत्तर प्रदेश]]को आजमगढ जिल्लाको पन्दहा गाउँमा एक सम्पन्न परिवारमा भएको थियो। राहुलको वास्तविक नाम केदारनाथ पाण्डे हो। उनका बुबा गोवर्धन पाण्डे एक धार्मिक विचारधाराका किसान थिए। उनकी आमा कुलवन्ती उनकी आमा बुबाको एक मात्र छोरी थिइन्। सन् १८९८ नोभेम्बरको महिनामा शुभमुहूर्तको दिन हेरेर मामाघरकै अभिभावकले उनलाई मदरसा (मुसलमानहरूको पाठशाला) पठाइएको थियो। राहुलले कौमुदी र चण्डी भाषा पनि अध्ययन गरेका थिए भने तत्कालीन समयमा आधुनिक शिक्षापद्धतिका रूपमा अङ्ग्रेजी देखा परिरहेको थियो। उनका अभिभावकहरूले उनलाई अङ्ग्रेजी पनि पठाउन चाहन्थे जसका कारण उनले सबैको अवसर प्राप्त गरेका थिए। राहुल सानो उमेरमानै निकै चतुर थिए र आफ्ना सहपाठीलाई पढ्न १२ महिना लाग्ने पुस्तक उनले ४ महिनामै पढेर सिध्याउँँथे।<ref>{{Cite book|title=Meri Jeevan Yatra|volume=1|pages=1-4; 465-488}} </ref> लगातार पढ्दै जाँदा उनी मध्यम विद्यालयसम्मको परीक्षामा सामेल हुँदै त्यसिछि शास्त्री परीक्षा पनि दिएका थिए। राहुलको बाल्यकालमै विवाह भएको थियो। यो विवाह उनको जीवनको पारदर्शी घटना थियो। जसको फलस्वरूप उनले किशोरावस्थामै घर छोडेका थिए। उनले घर छाडेर मठमा भिक्षु बनेर बसेका थिए। उनी चौध वर्षको उमेरमा कलकत्ता आएका थिए। ज्ञान प्राप्त गर्न उसको मनमा ठूलो आक्रोश थियो जसका कारण उनले उसले यहाँदेखि सम्पूर्ण भारत यात्रा गरेका थिए। उनको सम्पूर्ण जीवन सृष्टिको यात्रा थियो। राहुलले बाल्यकालबाटै अन्य भाषाहरूमा पनि सिक्न थालेका थिए। भाषामा ज्ञान आर्जन गरे पश्चात् उनले स्थानीय मानिसहरूसँग मिसिँँदै त्यहाँको संस्कृति, समाज र साहित्यको अध्ययन गरेका थिए। तत्कालीन समयमा भारत बेलायत शासनको अधीनमा रहेको थियो र समाज, संस्कृति, अर्थव्यवस्था र राजनीति सबै सङ्क्रमणकालीन चरणबाट गुज्रिरहेको थियो। त्यस बेला राहुल साङ्कृत्यायनले त्यो युग समाज सुधारकहरूको समूहमा मिसिएका थिए। उनी भिक्षु बनेपछि लामो यात्रा गरेका थिए। उनले सन् १९३० मा श्रीलङ्कामा बौद्ध धर्ममा शिक्षा ग्रहण गर्दै त्यसबेलादेखि उनी 'रामोदर साधु'बाट 'राहुल' बनेका थिए र साङ्कृत्यायन उनको गोत्रका कारणले साङ्कृत्यायन भएको थियो। उनको अचम्मको तर्क र अतुलनीय ज्ञान भण्डार देखेर काशीका पण्डितहरूले उनलाई महापण्डितको उपाधि दिएका थिए र उनी केदारनाथ पाण्डेबाट महान साङ्कृत्यायन भएका थिए। सन् १९३७ मा उनले रूसको लेनिनग्रादको एउटा विद्यालयमा संस्कृत भाषाको शिक्षकको रूपमा काम गरेका थिए भने सोही समयमा इलेना नाम गरेकी एउटी महिलासँग उनको पुनर्विवाह भएको थियो। ३६ भाषाका लेखक राहुलले उपन्यास, निबन्ध, कथा, आत्मकथा, संस्मरण र जीवनी जस्ता विधामा साहित्य सिर्जना गरेेेेेेतापनि धेरै जसो साहित्यहरू हिन्दीमा मात्र लेखिएका थिए। राहुल तथ्यवादी र जिज्ञासु थिए त्यसैले उनले हरेक धर्मको पाठको गहिरो अध्ययन गर्ने गर्थे। दक्षिण भारतको यात्राको क्रममा उनले संस्कृत पदहरू, [[तिब्बत]]मा रहँदा पाली ग्रन्थ र लाहोरबो यात्रामा [[अरबी भाषा]]को अध्ययन गर्दै इस्लामिक धर्मशास्त्रको अध्ययन गरेका थिए।<ref name="Machwe1998">{{cite book|author=Prabhakar Machwe|title=राहुल साङ्कृत्यायन (भारतीय साहित्यकार)|url=https://books.google.com/books?id=kPPlgMiM388C&pg=PA12|date=१ जनवरी १९९८|publisher=Sahitya Akademi|isbn=978-81-7201-845-0|pages=12–}}</ref> == बौद्ध धर्म तर्फ झुकाव == [[File:Rahul Sankrityayan 1993 stamp of India.jpg|thumb|सन् १९९३ मा, भारतमा साङ्कृत्यायनको छाप]] सन् १९१६ सम्ममा उनको बौद्ध धर्मप्रति झुकाव जारी नै थियो। [[बुद्ध धर्म|बौद्ध धर्म]]मा दीक्षा लिएर उनी राहुल साङ्कृत्यायन बनेका थिए। बौद्ध धर्मसँग जोडिएका कारण उनी [[पाली भाषा|पाली]], प्राकृत, अपभ्रंशित शब्दहरू र भाषाहरू सिक्न तर्फ लागेका थिए। सन् १९१७ को रूसी क्रान्तिले उनको दिमागमा गहिरो प्रभाव पारेको थियो। उनी अखिल भारतीय किसान सभाका महासचिव पनि थिए। उनले चार पटक तिब्बतको यात्रा गरे र त्यहाँबाट विपुल साहित्यहरू ल्याएका थिए। सन् १९२३ मा उनले युरोपको भ्रमण गरेका थिए भने सन् १९३५ मा [[जापान]], [[कोरिया]], मञ्चुरियाको पनि भ्रमण गरेका थिए। सन् १९३७ मा [[मस्को]]मा यात्रा गर्दा उनी भारत-तिब्बत विभागका सचिव लोला येलेनासँग प्रेम सम्बन्धिमा जोडिएका थिए भने उनीहरू विवाह पश्चात् उनी रूसमानै बस्न थाले तर केही कारणले उनी सन् १९४७ मा [[भारत]] फर्केका थिए। राहुल हिन्दी र हिमालयका लागि ठूलो प्रेम थियो। उनी सन् १९५० मा नैनीतालमा बसाइँसराइ गरेका थिए। यहाँ उनले [[कमला साङ्कृत्यायन]]सँग विवाह गरेका थिए।<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/city/dehradun/sankrityayans-daughter-protests-shifting-of-patna-museum-collection-in-letter-to-cm-nitish/articleshow/60501272.cms Sankrityayan’s daughter protests shifting of Patna Museum Collection, Times of India, Sept 13, 2017]</ref> केही वर्ष पछि उनी [[दार्जिलिङ]] ([[पश्चिम बङ्गाल]]) सरेका थिए तर पछि उनलाई मधुमेहको कारण उपचारका लागि रूस पठाइएको थियो। उनको स्वास्थ्य सन् १९६३ मा सोभियत [[रुस]]मा लगभग सात महिनाको उपचार पछि पनि निको हुन सकेन। १४ अप्रिल १९६३ का दिन उनको मधुमेहका कारण [[दार्जिलिङ]] (पश्चिम बङ्गाल) मा मृत्यु भएको थियो। == साहित्यिक जीवन == उनी ज्ञानको तथा केही कुरा सिक्नका लागि असन्तुष्ट थिए र त्यही असन्तुष्टिलाई पूर्ण गर्न सधै तयार थिए। उनले हिन्दी साहित्यलाई धेरै ठूलो योगदान पुर्‍एका छन्। उनले [[हिन्दी भाषा|हिन्दी]] साहित्यका लागि मात्र नभई भारतका अन्य धेरै क्षेत्रहरूमा पनि अनुसन्धान कार्य गरेका थिए। उनको प्रतिभा बहुमुखी थियो र उनी एक सफल विचारक पनि थिए।<ref name="From Volga to Ganga">Rahul Sankrityayana ''[https://archive.org/details/VolgaToGanga-English From Volga to Ganga]'', Rahula Publication, Mussorie, 1947.</ref> उनले धर्म, दर्शन, लोक कथा, यात्रा साहित्य, इतिहास, राजनीति, जीवनी, प्राचीन ग्रन्थ सम्पादित गर्दै विभिन्न क्षेत्रमा महत्त्वपूर्ण काम गरेका थिए। उनका कामहरूमा, प्राचीनमा विश्वास, इतिहासमा गर्व र वर्तमानको दर्शन समन्वय गरिएको देखिन्छ। उनले पुरानो र वर्तमान भारतीय साहित्यिक विचारलाई पूर्णरूपमा समेटेर मौलिक दर्शन दिने प्रयास गरेका थिए। उनले तिब्बत र चीनको यात्रामा हजारौँ पाठहरू माझ लोकप्रिय बने र तिनीहरूको सम्पादन र प्रकाशनको लागि मार्ग प्रशस्त गरे जुन पटना सङ्ग्रहालयमा रहेको छ। यात्रा साहित्यमा राहुल महत्त्वपूर्ण लेखक हुन्।<ref name="ভোলগা থেকে গঙ্গা">{{cite web |title=ভোলগা থেকে গঙ্গা |url=http://www.journey90s.co.in/journey90s/Article/7/i/%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A7%81%E0%A6%B2%20%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%95%E0%A7%83%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A6%A8%20%E0%A6%AD%E0%A7%8B%E0%A6%B2%E0%A6%97%E0%A6%BE%20%E0%A6%A5%E0%A7%87%E0%A6%95%E0%A7%87%20%E0%A6%97%E0%A6%99%E0%A7%8D%E0%A6%97%E0%A6%BE.html |archivedate=২৬ মার্চ ২০১৪ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130716132540/http://www.journey90s.co.in/journey90s/Article/7/i/%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A7%81%E0%A6%B2%20%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%95%E0%A7%83%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A6%A8%20%E0%A6%AD%E0%A7%8B%E0%A6%B2%E0%A6%97%E0%A6%BE%20%E0%A6%A5%E0%A7%87%E0%A6%95%E0%A7%87%20%E0%A6%97%E0%A6%99%E0%A7%8D%E0%A6%97%E0%A6%BE.html |date=১৬ জুলাই ২০১৩ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130716132540/http://www.journey90s.co.in/journey90s/Article/7/i/%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A7%81%E0%A6%B2%20%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%95%E0%A7%83%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A6%A8%20%E0%A6%AD%E0%A7%8B%E0%A6%B2%E0%A6%97%E0%A6%BE%20%E0%A6%A5%E0%A7%87%E0%A6%95%E0%A7%87%20%E0%A6%97%E0%A6%99%E0%A7%8D%E0%A6%97%E0%A6%BE.html |date=2013-07-16 }}</ref><ref name="মহাপণ্ডিত রাহুল সাংকৃত্যায়ন স্মরণে"> |url=http://shampratikdeshkal.com/education/2013/11/13/831|title= মহাপণ্ডিত রাহুল সাংকৃত্যায়ন স্মরণে }}</ref> उनले आफ्नो उपन्यासमा यात्रा गरेका ठाउँको प्राकृतिक सम्पत्ती, यसको आर्थिक र सांस्कृतिक जीवन र इतिहासको अन्वेषणका साथै यात्रामा आइपरेका कठिनाइहरूको समावेश गर्दछ। "किन्नर देश की", "कुमाऊँ", "दार्जिलिङ परिचाय" र "यात्रा पृष्ठ" उनको पुस्तकहरू हुन्। राहुल साङ्कृत्यायन विश्वास गर्थे कि घुमन्तेवाद मानव दिमाग स्वतन्त्र पार्ने र यसको क्षितिज विस्तार गर्ने माध्यम हो। उनले यो पनि भनेका थिए- "कम्मर बाँध, भविष्यको घुम्ने, संसार तपाईलाई स्वागत गर्न आतुर छ।" राहुलले आफ्नो यात्राका अनुभवहरूलाई समेट्ने क्रममा 'घुमक्कड शास्त्र' पनि रचना गरेका थिए। उनी एक बरालिएका व्यक्ति थिए जसले सत्य ज्ञानको खोजी गर्दै थिए र जब पनि उनले सत्यलाई दबाउन खोज्छन् उनी विद्रोही हुन्थे। उसको सम्पूर्ण जीवन विरोधाभासहरूले भरिएको छ। वेदान्तको अध्ययन पछि, जब उनले मन्दिरमा बलिदान चढाउने परम्पराको विरुद्धमा भाषण दिए, अयोध्याका सनातानी पादरीहरूले उनीमाथि प्रहार गरे। पछि जब उनी मार्क्सवादतिर लागे उनले सोभियत सङ्घको कम्युनिष्ट पार्टीमा प्रवेश गरेका शक्तिले ओतप्रोत सुविधाहरूको कडा आलोचना गरे र उनीहरूलाई आन्दोलनको कारण भने। १९४६ मा अखिल भारतीय साहित्य सम्मेलनका अध्यक्षको रूपमा उनले लेखिएको भाषण र भाषण बोल्न मानेनन् जुन अल्पसङ्ख्यक संस्कृति र भाषिक सवालमा कम्युनिष्ट पार्टीको नीति विपरीत थियो। परिणाम स्वरूप उनलाई पार्टीको सदस्यता लिनबाट वञ्चित गरियो तर उनको दृष्टिकोण परिवर्तन भएन। यस अवधिमा उनी लगातार प्रगतिशील लेखनको चिन्ता र कुनै पनि प्रतिबन्ध बाहिर प्रश्नहरूसँग जोडिएको थियो। यसैबीच, उनले भारतीय समाजको ठोस अवस्थाको मूल्याङ्कन गरेर मात्र मार्क्सवादी विचारधारा लागू गर्ने कुरामा जोड दिए। आफ्नो पुस्तक 'वैज्ञानिक भौतिकवाद' र 'दर्शन-रिभरेन्ट्स' मा उनले यस सम्बन्धमा धेरै प्रकाश पारुका छन्। सन् १९५३-५४ को अन्त्य तिन उनी पुनः कम्युनिष्ट पार्टीको सदस्य बनेका थिए।<ref name="মহাপণ্ডিত রাহুল সাংকৃত্যায়ন">{{cite web|url=http://www.kalerkantho.com/print_edition/index.php?view=details&type=gold&data=news&pub_no=1207&cat_id=2&menu_id=23&news_type_id=1&index=3&archiev=yes&arch_date=09-04-2013#.UzLrRz2Sz2g|title=মহাপণ্ডিত রাহুল সাংকৃত্যায়নতারি}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> कर्मयोगी योद्धा जस्तै राहुल साङ्कृत्यायनले पनि [[बिहार]]को किसान आन्दोलनमा प्रमुख भूमिका खेलेका थिए। सन्‌ १९४० को अवधिमा किसान आन्दोलनको सम्बन्धमा उनी एक वर्ष थुनामा परेका थिए र देवली शिविरमा बसेको बेला उनले 'दर्शन-दिग्दर्शन' पुस्तक लेखेका थिए। उनलाई सन् १९४२ को भारत स्वतन्त्रता आन्दोलनपछि जेल छोडे र उनलाई किसान आन्दोलनका तत्कालीन शीर्ष नेता स्वामी सहजानन्द सरस्वतीद्वारा प्रकाशित साप्ताहिक पत्र 'हुङ्कर' को सम्पादक बनाइएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=किसान र श्रमिकका आस्थाका सिरानी राहुल सांस्कृत्यान|युआरएल=https://www.kanchankhabar.com/news/260|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=कञ्चन खबर|भाषा=(नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=२५ सेप्टेम्बर २०२१}}</ref> == घुमन्ते स्वभाव == राहुल साङ्कृत्यायन सानै उमेर देखिनै विभिन्न स्थानहरू घुम्न मन पराउँथे जसका कारण उनी सँधै घुमन्ते भने। सन् १९२३ देखि उनको विदेश यात्राको प्रक्रिया शुरू भयो, त्यसपछि यो उसको जीवनसँगै समाप्त भयो। उनले भ्रमाणको बेलामा श्रीलङ्का, तिब्बत, जापान, नेपाल र रूस लगायत अन्य देखहरूको पनि भ्रमण गरेका थिए। उनले भ्रमण गर्नुको मुख्य उद्देश भनेको नयाँ कुरा सिक्ने र ज्ञान हासिल गर्ननै थियो। भ्रमणको सिलसिलामा उनी चार पटक तिब्बत पुगे र त्यहाँ उनले लामो समय बिताएका थिए। अध्ययन र अनुसन्धानको क्षेत्रको साथ तिनीहरू त्यहाँबाट सामग्रीसहित फर्किए, जसले गर्दा हिन्दी भाषा र साहित्यको इतिहाससँग सम्बन्धित धेरै पूर्व-निर्धारित विश्वास र निष्कर्षहरू परिवर्तन गर्न अपरिहार्य भयो। साथै, अनुसन्धान र अध्ययनको नयाँ क्षितिज खोलियो। उनी देशका लागि राष्ट्रिय भाषाको कडा पक्षधर थिए। उनको विश्वास थियो कि कुनै भाषा भाषाविहीन गूंगा छ। राष्ट्रिय भाषा र जिल्ला भाषाहरूको विकास र प्रगतिमा उनले कुनै किसिमको विपक्ष देखेनन्।यसलाई समयको महिमा वा 'मार्क्सवादीको रूपमा मर्ने उनले चाहाना' व्यक्त गरेका थिए। उसको बौद्ध र मार्क्सवाद दुबैको मिश्रित सोच थियो, जसको आधारमा उनले नयाँ भारतको निर्माणको 'मीठो सपना' कल्पना गरेका थिए, जसको झलक हामी उनको पुस्तक 'इक्कीसौं शताब्दी "मा पाउँछौं। श्री राहुलले आफ्नो जिज्ञासा मार्फत हामीलाई आफ्नो विरासत देखाए र भारतीय नागरिकहरूलाई गर्वको भावना जगाए। == पुस्तकहरू == साङ्कृत्यायन एक प्रख्यात भाषाविद् तथा बहुआयामिक व्यक्तिव थिए। उनलाई हिन्दी, संस्कृत, पाली, भोजपुरी, मागही, उर्दू, फारसी, अरबी, तमिल, कन्नड, तिब्बती, सिंहली, फ्रान्सेली र रूसीलगायत धेरै भाषाहरूको ज्ञान थियो। उनी एक इण्डोलोजिस्ट, मार्क्सवादी सिद्धान्त र रचनात्मक लेखक पनि थिए। उनले बीसौँ शताब्दीको शुरूवातबाट साहित्यमा कलम चलाउन शुरू गरेका थिए र उनले १०० भन्दा बढी पुस्तकहरू लेखेका छन्। उनका पुस्तकहरूमा समाजशास्त्र, इतिहास, दर्शन, बौद्ध, तिब्बती, कोश, व्याकरण, पाठ्य सम्पादन, लोककथा, विज्ञान, नाटक, र राजनीति जस्ता विभिन्न विषयहरूलाई समेट्यो। उनका कतिपय पुस्तकहरू अप्रकाशित थिए। उनले प्राजीबाट माज्जिमा निकयालाई हिन्दीमा अनुवाद गरेका थिए। <ref name="From Volga to Ganga"/> हिन्दीमा उनको सबैभन्दा प्रख्यात पुस्तक भोल्गा से गङ्गा (भोल्गाबाट गङ्गाको यात्रा) हो भने यस कृतिमम यूरेसियाको मैदानबाट भोलगा नदीको वरपरका क्षेत्रहरूमा आर्यहरूको बसाईसम्बन्धी ऐतिहासिक कथा समावेश गरिएको छ यसमा हिन्दुकुश, हिमालय र उप हिमालय क्षेत्रहरूमा आर्यहरूको आन्दोलनको पनि व्याख्या गरिएको छ। यो पुस्तक ६००० ईसापूर्वमा शुरू हुन्छ र सन् १९४२ मा समाप्त हुन्छ जतिबेला महात्मा गान्धी भारतीय राष्ट्रवादी नेताले भारत छोड्ने आन्दोलनको आह्वान गरेका थिए। यस पुस्तकलाई भिक्टर किर्ननको अङ्ग्रेजीमा अनुवाद गरेका थिए जसको अङ्ग्रेजी शीर्षक भोल्गा टु गङ्गा राखिएको थियो भने यस पुस्तक सन् १९४७ मा सार्वजनिक गरिएको थियो। यस पुस्तकलाई केएन मुथिया-तमिलपुतकालमले तमिल भाषामा अनुवाद गरेका थिए जुन तात्कालिक समयमा बहुचर्चित र सर्वाधिक बिक्री हुन सफल भएको थियो। यस पुस्तकको कन्नड अनुवाद बी.एन. शर्माले "भोल्गा गङ्गा" को रूपमा गरेका थिए। तेलुगु अनुवाद (भोल्गा नन्ची गङ्गा कु) ले धेरै पाठकहरूलाई प्रेरणा दिन सफल रह्यो। भोल्गा मुठाल गङ्गा भारे, मलयालम अनुवाद, केरलका युवा बुद्धिजीवीहरूका बीच अत्यन्त लोकप्रिय भयो र यो अहिलेको समयको सबैभन्दा प्रभावशाली पुस्तक पनि बन्न सफल भयो। यस पुस्तकको बङ्गाली संस्करण भोल्गा थेके गङ्गा (ভল্গা থেকে গাঙ্গা) हो, जुन अझै पाठकहरू द्वरा द्वारा प्रशंसित छ। उनको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण यात्रा साहित्य "तिब्बत मे सावा वर्षा (सन् १९३३)," मेरी युरोप यात्रा "(सन् १९३५)," अतातो घुमक्कड जिज्ञासा "," भल्गा से गङ्गा "," एसियम के दुर्गाम भूखण्डो में "," यात्रा के पन्ने "। र "किन्नर देश में" आदि हुन्। उनका १० भन्दा बढी पुस्तकहरू बङ्गाली भाषामा अनुवाद तथा प्रकाशित गरिएको छ। उनलाई सन् १९६३ मा उनलाई पद्मभूषण पुरस्कार द्वरा सम्मानित गरिएको थियो भने उनले सन् १९५८ मा उनको साहित्य मध्य एसिया का इतिहास पुस्तक साहित्य अकादमी पुरस्कार प्राप्त गरेका थिए। उनले संस्कृतमा दैनिकी लेखेका थिए जुन उनको आत्मकथा लेख्दा पूर्ण रूपमा प्रयोग गरिएको थियो। गहन छात्रवृत्तिको बाबजुद पनि उनले साधारण सरल हिन्दीमा लेखेका थिए जुन एउटा साधारण व्यक्तिले अनुसरण गर्न सक्दछ। उनले विविध चासोका पुस्तकहरू लेखे। उनी हिन्दी साहित्यको सीमितताका बारे सचेत थिए र केही हदसम्म क्षतिमा एक्लो भए। इतिहासकार काशीप्रसाद जयस्वालले राहुल सांकृत्यायनको भगवान गौतम बुद्धसँग तुलना गरेका थिए। राहुलको व्यक्तित्व जत्तिकै प्रभावकारी र अविस्मरणीय थियो उनका उपलब्धीहरू पनि। उनले व्यापक रूपमा यात्रा गरे र हिन्दी, संस्कृत, भोजपुरी, पाली र तिब्बती - पाँच भाषाहरूमा पुस्तकहरू लेखे। उनका प्रकाशित कार्यहरूमा विविध विधाहरू छन्, जसमा आत्मकथा, जीवनी, यात्रा, समाजशास्त्र, इतिहास, दर्शन, बौद्ध धर्म, तिब्बतीविज्ञान, शब्दकोष, व्याकरण, पाठ सम्पादन, लोककथा, विज्ञान, कथा, नाटक, निबन्ध र राजनीति समावेश छन्। == मृत्यु == राहुल साङ्कृत्यायनले [[संस्कृत]], [[हिन्दी भाषा|हिन्दी]], [[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]], [[सिंहली भाषा|सिन्हली]], [[तिब्बती भाषा|तिब्बती]], चिनियाँ, [[रुसी भाषा|रूसी]], [[जापानी भाषा|जापानी]], [[भोजपुरी भाषा|भोजपुरी]] आदि भाषामा ज्ञान हासिल गरेका थिए। साङ्कृत्यानले [[कथा]], [[निबन्ध]], [[उपन्यास]], दर्शन, राजनिती आदि विधामा कलम चलाएका थिए। उनले दिग्दर्शन, बौद्ध दर्शन आदि धर्मदर्शन पुस्तकहरू पनि लेखेका छन्। उनले कनैलाकी कथा, सतमीके बच्चे, आदि कथाकृतप रचना पनि गरेका थिए। साहित्य निबन्धावली, दिमागी गुलामी, तुमारी क्षय, विश्वक रूपरेखा, आदि निबन्धकृति सृजना गरे। विस्मृति के गर्भ मेँ, सिंह सेनापति, दिवोदासफ अनाथ, बाइसावी सदी जस्ता थुप्रै उपन्यासहरू पनि लेखेका थिए। उनले विस्मृति यात्रा, घुमक्कड शास्त्र, तीन नाटक आदि भ्रमण तथा रङ्गमञ्चसम्बन्धि कृति पनि लेखेका थिए। राहुलले एक [[श्रीलङ्का]]ली विश्वविद्यालयमा शिक्षण जागिर खाए जहाँ उनी गम्भीर बिरामी भएका थिए। [[मधुमेह]], उच्च रक्तचाप र हल्का स्ट्रोकबाट उनी पीडित बनेका थिए। उनले १४ अप्रिल १९६३ का दिन [[दार्जिलिङ]]मा मृत्यु भएको थियो। == सन्दर्भ सामग्री == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{Commons category|Rahul Sankrityayan|राहुल साङ्कृत्यायन}} [[श्रेणी:भारतीय साहित्यकारहरू]] [[श्रेणी:हिन्दी साहित्यकार]] [[श्रेणी:भारतीय बौद्धहरू]] 29mqoln16trlinw6myihmyaubczqccg 0 108751 1356798 1342051 2026-05-26T15:11:25Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1356798 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ब्राह्मनबाडिया | native_name = ব্রাহ্মণবাড়িয়া | native_name_lang = bn | official_name = | type = [[बङ्गलादेशका जिल्लाहरूको सूची|जिल्ला]] | image_skyline = | imagesize = | image_alt = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_shield = | nickname = | nicknames = | motto = | mottoes = | image_map = Bangladesh Brahmanbaria District.png | map_caption = बङ्गलादेशको नक्शामा {{पृष्ठको नाम}}को नक्सा | image_map1 = | map_caption1 = Expandable map of | pushpin_map = | pushpin_label_position = right | pushpin_map_caption = बङ्गलादेशको नक्सामा यस जिल्लाको अवस्थिति | coordinates = {{coord|23|59|N|91|07|E|type:adm2nd_region:BD_dim:100000_region:BD|display=inline,title}} | coordinates_footnotes = | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{झण्डा चिन्ह|बङ्गलादेश}} [[बङ्गलादेश]] | subdivision_type1 = विभाग | subdivision_name1 = [[चट्टोग्राम विभाग|चट्टग्राम विभाग]] | established_title = | established_date = | seat_type = सदरमुकाम | seat = ब्राह्मनबाडिया | leader_party = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = | leader_name1 = | area_footnotes = | area_total_km2 = 1927.11 | area_metro_km2 = | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = <ref name=tableC01/> | population_total = 2,840,498 | population_as_of = सन् २०११ | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_demonyms = | population_note = | demographics_type1 = | demographics1_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | demographics1_title1 = | demographics1_info1 = | timezone1 = [[बङ्गलादेशको प्रमाणिक समय|बङ्गलादेशी मानक समय]] | utc_offset1 = +०६:०० | postal_code_type = हुलाक अङ्क | postal_code = ३४०० | website = {{URL|www.brahmanbaria.gov.bd}} | footnotes = | blank_name_sec1 = | blank_info_sec1 = | blank_name_sec2 = | blank_info_sec2 = }} '''ब्राह्मनबाडिया''' ({{भाषा-बाङ्ला|ব্রাহ্মণবাড়িয়া জেলা}}) [[बङ्गलादेश]]को पूर्वी मध्ये भूभागमा पर्ने एक जिल्ला हो। यो जिल्ला [[चट्टोग्राम विभाग|चट्टग्राम]] विभाग अन्तर्गत पर्दछ।<ref name="बाङ्लापिडिया">{{cite web|url=http://bn.banglapedia.org/index.php?title=%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A6%A3%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%A1%E0%A6%BC%E0%A7%80%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A6%BE_%E0%A6%9C%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A6%BE|title=ব্রাহ্মণবাড়ীয়া জেলা|author=|date=|work=[[बाङ्लापिडिया]]|accessdate=मङ्सिर २०७६}}</ref> == भूगोल == ब्राह्मनबाडिया जिल्ला बङ्गलादेशको पूर्वी मध्ये भागमा पर्छ भने यो उपजिल्ला २३°३९' देखि २४°१६' उत्तर अक्षांश र ९०°४४' देखि ९१°५१' पूर्वी देशान्तरणमा अवस्थित छ। ब्राह्मनबाडिया जिल्लाले बङ्गलादेशको कुल क्षेत्रफल मध्ये १९२७.११ वर्ग किलोमिटर ओगटेको छ। यस जिल्लालाई [[किशोरगन्ज जिल्ला|किशोरगञ्ज]] र [[हबिगन्ज जिल्ला|हबिगञ्ज]] जिल्लाले उत्तर, [[कुमिल्ला जिल्ला|कुमिल्ला]] जिल्लाले दक्षिण, [[हबिगन्ज जिल्ला|हबिगञ्ज]] जिल्ला र [[भारत]]को त्रिपुरा राज्यले पूर्व, मेघना नदी, [[किशोरगन्ज जिल्ला|किशोरगञ्ज]], [[नरसिङ्दी जिल्ला|नरसिङ्दी]] र [[नारायणगन्ज जिल्ला|नारायणगञ्ज]] जिल्लाले पश्चिमबाट घेरेको छ। मेघना, तितार र बुरी यस जिल्लाका प्रमुख नदीहरू हुन्। == इतिहास == बङ्गलादेश मुक्ति अभियान सन् १९७१ मा सुरु भएको थियो भने तात्कालिक समयमा ब्राह्मनबाडिया जिल्ला क्षेत्र २ मा अवस्थित थियो।<ref name="web.archive.org">https://web.archive.org/web/20130616005013/http://www.brahmanbaria.gov.bd/node/653781</ref> तात्कालिक समयमा यस जिल्लाका आकछिना, आखाउडा, कनलीकच्छा, आडाइबाडी, इब्रहीमपुर, कुल्लापाथर, चन्द्रपुर, चारगाछ, चेकपोस्ट सडक, झगडाब, तारागण, तुल्लापाडा, देबग्राम, दरुइन, दुर्गारामपुर, दशदोना, नवीनगर, मिरपुर, लतोवामुडा, शाहवाजपुर, हरियारह र क्षडणाल आदि प्रमुख युद्ध स्थल थिए।<ref>{{Cite web|url=http://www.thedailystar.net/in-focus/songs-the-river-called-titas-1265137|title=Songs from the River called Titas|date=Aug 6,2016|work=|author=|archive-date=|}}</ref> १४ अप्रिल १९७१ का दिन पाकिस्तानी सेनासँगको प्रत्यक्ष गोली हानाहानमा बङ्गलादेशको मुक्तिका लागि लडिरहेका लडाकु आबुल होसेन, शाहजाहान, ल्यान्स नायेक आहाई, सुबेदार सिबाजुल इसलाम र सिपाही आब्दुल रहमानको मृत्यु भएको थियो।<ref>{{Cite web|url=http://archive.prothom-alo.com/detail/news/282274|title=বি-বাড়িয়ার স্থলে ‘ব্রাহ্মণবাড়িয়া’ এক বছরেও কার্যকর হয়নি|publisher=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200515042920/http://archive.prothom-alo.com/detail/news/282274 |date=2020-05-15 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.kalerkantho.com/print-edition/culture/2011/07/08/169753|title=কালের|work=Kantho|publisher=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190918173023/https://www.kalerkantho.com/print-edition/culture/2011/07/08/169753 |date=2019-09-18 }}</ref> १८ अप्रिल १९७१ का दिन बङ्गलादेशी लडाकु बीर श्रेष्ठ सिपाही महम्मद मुस्ताफा कमल दरुन गाउँको एक युद्ध स्थलमा मारिएका थिए। वीर श्रेष्ठ मुस्ताफा कमलको चिहान यसै गाउँमा अवस्थित छ।<ref>{{Cite web |title= একাত্তরের মুক্তিযুদ্ধ, রক্তাক্ত মধ্য আগস্ট ও ষড়যন্ত্রময় নভেম্বর |coauthors= |date=ফেব্রুয়ারি ১৯৯৮ |publisher= সাহিত্য প্রকাশ |location= ঢাকা |isbn= 9844651441||archive-date= |ইউআরএল=}}</ref> ५ मे १९७१ का दिन मुरसीदको नेतृत्वमा रहेको बङ्गलादेशी लडाकुको एक समूहले सराइलमा स्थित शाहबाजपुरमा रहेको पाकिस्तानी सेनाको एक सैनिक किल्लामा आक्रमण गरेका थिए<ref name="web.archive.org"/> जसमा कारण ९ पाकिस्तानी सेनाको मृत्यु र १ लडाकु घाइते भएका थिए। २२ नोभेम्बर १९७१ का दिन पाकिस्तानी सेना र बङ्गलादेशी लडाकु बीच यस जिल्लाको कसबा उपजिल्लामा प्रत्यक्ष गोली हानाहान हुँदा थुप्रै लडाकुहरू मारिएका थिए भने अर्को युद्धमा ४९ लडाकुहरू सहिद भएका थिए।<ref name="archive.prothom-alo.com">{{Cite web|url=http://archive.prothom-alo.com/detail/date/2012-10-15/news/298110|title=তোমাদের এ ঋণ শোধ হবে না|publisher=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190904122205/http://archive.prothom-alo.com/detail/date/2012-10-15/news/298110 |date=2019-09-04 }}</ref> ९ डिसेम्बर १९७१ का दिन पाकिस्तानी सेनाले अशुगञ्ज भैरव रेलवे मार्ग अन्तर्गतको एक पुलमा क्षति पुर्‍एका थिए भने पाकिस्तानी सेनाले क्षति पुर्‍एको ठाउँमा बङ्गलादेशी लडाकुले सैनिक किल्ला खडा गरेका थिए। <ref name="ReferenceA">{{Cite web|url=http://archive.prothom-alo.com/print/news/119160|title=Prothom Alo - Most popular bangla daily newspaper|work=archive.prothom-alo.com}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190904122203/http://archive.prothom-alo.com/print/news/119160 |date=2019-09-04 }}</ref><ref name="তোমাদের এ ঋণ শোধ হবে না">{{Cite web|url=http://archive.prothom-alo.com/detail/date/2012-04-30/news/254176|title=তোমাদের এ ঋণ শোধ হবে না|publisher=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180527015135/http://archive.prothom-alo.com/detail/date/2012-04-30/news/254176 |date=2018-05-27 }}</ref><ref name="ReferenceB">{{Cite web|url=http://archive.prothom-alo.com/detail/date/2012-10-24/news/300565|title=তোমাদের এ ঋণ শোধ হবে না|publisher=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181013114721/http://archive.prothom-alo.com/detail/date/2012-10-24/news/300565 |date=2018-10-13 }}</ref><ref name="bn.banglapedia.org">http://bn.banglapedia.org/index.php?title=কামাল,_বীরশ্রেষ্ঠ_মোহাম্মদ_মোস্তফা</ref><ref name="बाङ्ला न्युज">{{Cite web|url=http://www.banglanews24.com/cat/news/bd/69264.details#2|title=অপারেশন মুকুন্দপুর: অশ্রুসিক্ত জেনারেল|date=December 19, 2011|work=बाङ्ला न्युज|author=|archive-date=13 May,2017|location=ढाका}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200515015652/https://www.banglanews24.com/cat/news/bd/69264.details#2 |date=May 15, 2020 }}</ref> यस जिल्लाको नसिरनगर उपजिल्ला अन्तर्गतको फुलबारीमा पाकिस्तानी सेनासँगको युद्धमा १७ लडाकु र एक राजाकारको ज्यान गएको थियो। बङ्गलादेशी लडाकुले राखेको धरापमा परि दुई पाकिस्तानी सेना सवार सवारीसाधन ध्वस्त भएको थियो जहाँ पाकिस्तानी सेनाका उच्च अधिकारी सहित केही पाकिस्तानी सेनाको मृत्यु भएको थियो। उक्त घटनाको केही दिन पश्चात् पाकिस्तानी सेनाले यस जिल्लाको बानचरमपुर उपजिल्लाको उजान चर सङ्घ अन्तर्गतको कृष्णपुर गाउँमा केही सर्वसाधारणहरूको सामूहिक हत्या गरेका थिए। १५ नोभेम्बर १९७१ का दिन पाकिस्तानी सेनाले यस जिल्लाको नसिरनगर सदर उपजिल्लाका केही गाउँहरूका सर्वसाधारणहरूको सामूहिक हत्या गरेका थिए।<ref name="ReferenceA"/><ref name="তোমাদের এ ঋণ শোধ হবে না"/><ref name="ReferenceB"/><ref name="bn.banglapedia.org"/> <ref name="बाङ्ला न्युज"/><ref name="vic08">{{Cite web|url=http://archive.thedailystar.net/suppliments/2004/victory_day/vic08.htm|title=Attack on Kalachara|date=December 16, 2004|work=द डेली ष्टार|author=Lieutenant General M Harun-Ar-Rashid|archive-date=6 October,2016|location=ढाका}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510184315/https://archive.thedailystar.net/suppliments/2004/victory_day/vic08.htm |date=May 10, 2021 }}</ref> पाकिस्तानी सेनाले पछि ब्राह्मनबाडिया सदर उपजिल्लाका कउटाली, पारातालम, सिङ्गलविल, रामराइल जस्ता ठाउँहरूका २०४ सर्वसाधारणहरूको हत्यम गरेका थिए। पाकिस्तानी सेनाले सराइलको बितघरमा ७० जनाको हत्या गरेका थिए।<ref>http://www.amaderbrahmanbaria.com/bd/2015/09/21/ছানামূখী-ব্রাহ্মণবাড়িয়া/ {{Dead link |date=April 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://bangla.thereport24.com/article/169780/|title=ব্যস্ততায় কাটছে ব্রাহ্মণবাড়িয়ার মিষ্টি কারিগরদের|date=|work=|aurhor=|archive-date=12 October,2016|location=ढाका}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190904194236/http://bangla.thereport24.com/article/169780/ |date=2019-09-04 }}</ref> == जनशाङ्खिकि == जिल्ला विभाग प्रतिवेदनका अनुसार यस जिल्लाको कुल जनसङ्ख्या २३९८२५४ रहेको छ जसमध्ये पुरुषको जनसङ्ख्या १२०५५५२ छ भने महिलाको जनसङ्ख्या ११९२७०२ रहेको छ। धर्मका आधारमा यस जिल्लामा इस्लाम धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या २१९५५८३ छ भने हिन्दु धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या २०१८४३ छ। त्यस्तै गरी बुद्ध धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १८७, इसाई धर्मको ९० र अन्य धर्मका मानिसहरूको जनसङ्ख्या ५५१ रहेको छ। == अर्थतन्त्र == यस जिल्लाको मुख्य आय श्रोतको बाटो भनेको कृषि र खेती हो जसमा जिल्लाकै ५१.६२% मानिसहरू संलग्न छन्। यस जिल्लाका मानिसहरू अन्य जस्तै ३.३८% मजदुरीमा, उद्योग तथा व्यापारमा १.६६% वाणिज्यमा १६.२३%, सञ्चार र यातायातमा २.५९%, निर्माण क्षेत्रमा १.३९%, सुविधामा ७.७०%, धार्मिक सेवामा ०.३३%, वैदेशिक रोजगारी तथा भाडामा ३.६८% र अन्यमा १०.४२% रहेका छन्।<ref name=tableC01>{{cite web|url=http://www.bbs.gov.bd/Census2011/Chittagong/Brahmanbaria/Brahmanbaria_C01.pdf|title=Population Census 2011: Brahmanbaria Table C-01|website=केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग|access-date=11 July 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923182905/http://www.bbs.gov.bd/Census2011/Chittagong/Brahmanbaria/Brahmanbaria_C01.pdf|archive-date=23 September 2015}} {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20141113202611/http://www.bbs.gov.bd/Census2011/Chittagong/Brahmanbaria/Brahmanbaria_C01.pdf |date=13 November 2014 }}</ref> == प्रशासन == प्रशासकीय ब्राह्मनबाडिया जिल्लाको स्थापना सन् १९८४ मा भएको थियो। पूर्व कालमा यो जिल्ला कुमिल्ला जिल्लाको ( पूर्व त्रिपुरा जिल्ला) एक भागको रूपमा स्थापित थियो। ब्राह्मनबाडिया सहरलाई सन् १८६९ मा नगरपालिकामा परिणत गरिएको थियो। ब्राह्मनबाडिया जिल्लामा ४ नगरपालिका, ३९ वडा, ९७ महल्ला, ८ उपजिल्ला, ९८ सङ्घ परिषद्, १०८१ मौजा र १३२९ गाउँहरू रहेका छन्। यस जिल्लाका ८ उपजिल्लाहरू मध्ये सबैभन्दा ठूलो उपजिल्ला ब्राह्मनबाडिया सदर (४४०.५७ वर्ग किलोमिटर) हो जसले जिल्लाको कुल क्षेत्रफल मध्ये २३.८६% ओगटेको छ भने सबैभन्दा सानो उपजिल्ला आशुगञ्ज (६९.५९ वर्ग किलोमिटर) हो। == शिक्षा == यस जिल्लाको कुल साक्षरता दर ३९.४६% रहेको छ जसमध्ये पुरुषको साक्षरता ४२.२६% छ भने महिलाको साक्षरता दर ३६.६९% रहेको छ। यस जिल्लामा १ कानुन क्याम्पस, १ आयुर्वेदिक क्याम्पस, ३९ क्याम्पस, १ नर्सिङ शिक्षण संस्था, १ प्राथमिक शिक्षक शिक्षण संस्था, २१९ माध्यमिक विद्यालय, ११३० प्राथमिक विद्यालय, ४ व्यवसायीक शिक्षण संस्था, १ महिला घरेलु उद्योग शिक्षण संस्था, ६३ बाल उद्धान केन्द्र र ३६४ मदरसाहरू रहेका छन्। यस जिल्लाका केही उत्कृष्ट शिक्षण संस्थाहरू यस प्रकार छन्; ब्राह्मनबाडिया सरकारी क्याम्पस (सन् १९४८), ब्राह्मनबाडिया सरकारी महिला क्याम्पस (सन् १९६४), नविनगर सरकारी क्याम्पस (सन् १९६९), सहिद स्मृति क्याम्पस (सन् १९७२), बनचारमपुर डिग्री क्याम्पस (सन् १९७३), सराइल डिग्री क्याम्पस (सन् १९८४), नसिरनगर उच्च माध्यमिक विद्यालय (सन् १९८७), ब्राह्मनबाडिया उच्च विद्यालय (सन् १८६०), आनन्द सरकारी उच्च विद्यालय (सन् १८७५), सराइल आनन्द सरकारी उच्च विद्यालय (सन् १८९४), नवीनगर पाइलट उच्च विद्यालय (सन् १८९६), गुनियक उच्च विद्यालय (सन् १८९७), कसबा सरकारी उच्च विद्यालय (सन् १८९९), श्यामग्राम मोहिनी किशोर उच्च विद्यालय (सन् १९००), रामकानाइ उच्च विद्यालय (सन् १९०१), चातालपुर वाजपद्दिन उच्च विद्यालय (सन् १९०२), देवग्राम पाइलट उच्च विद्यालय (सन् १९०५), शाहबाजपुर बहुभाषिक उच्च विद्यालय (सन् १९०७), नियाज महम्मद उच्च विद्यालय (सन् १९१४), कैतला जिदेश्वरी उच्च विद्यालय (सन् १९१८), कुटि अटलविहारी उच्च विद्यालय (सन् १९८), फान्दाडेक पण्डित उच्च विद्यालय (सन् १९१९), बङ्गलादेश रेलवे सरकारी उच्च विद्यालय (सन् १९२०), जामशेरपुर उच्च विद्यालय (सन् १९२३), सातवर्ग उच्च विद्यालय (सन् १९३१), सरकारी नमुना कन्या उच्च विद्यालय (सन् १९३६), मिसन प्राथमिक विद्यालय (सन् १९१०), ब्राह्मनबाडिया उद्योगिक विद्यालय (सन् १९४१), अदमपुर फजिल मदरसा (सन् १९१७), राधानगर कालिकापुर रहमानिया दाखिल मदरसा (सन् १९९३) आदि।<ref>{{Cite web|url=http://www.brahmanbaria.gov.bd/education-institutes-শিক্ষা-প্রতিষ্ঠানের-তালিকা|title=শিক্ষা প্রতিষ্ঠানসমূহ|publisher=|archive-date=১ নভেম্বর ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101042557/http://www.brahmanbaria.gov.bd/education-institutes-%E0%A6%B6%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B7%E0%A6%BE-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%A0%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151101042557/http://www.brahmanbaria.gov.bd/education-institutes-%E0%A6%B6%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B7%E0%A6%BE-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%A0%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE |date=2015-11-01 }}</ref> == सन्दर्भ सामग्री == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{Commons category}} {{Wikivoyage}} * {{Official website|http://www.brahmanbaria.gov.bd/}} [[श्रेणी:बङ्गलादेशका उपजिल्लाहरू]] t0fv4so4xkgoio24cf5w6nlc8a20ioh 0 109034 1356768 1098839 2026-05-26T12:03:06Z Bishaldev100 28807 1356768 wikitext text/x-wiki {{अप्रमाणित|date=नोभेम्बर २०२०}} {{Infobox person | name = शंकरदेव पन्त | image = | alt = | caption = | native_name = | birth_name = | birth_date =वि.सं. १९६६ | birth_place = | death_date = वि.सं. २०३०<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | other_names = | alma_mater = | occupation = प्रर्चाय | known_for = [[शङ्करदेव क्याम्पस|शंकरदेव क्याम्पस]]का संस्थापक | office = | term = | predecessor = | successor = }} '''शंकरदेव पन्त''' [[शङ्करदेव क्याम्पस]]का संस्थापक हुन्। वि.सं. २००८ मा उनले [[रानी पोखरी|रानीपोखरी]]स्थित [[दरबार हाई स्कुल|दरबार हाइस्कुल]]को तल्लो तलाको तीन कोठामा आफ्नो व्यक्तिगत लगानीमा "नेपाल नेसनल कलेज" स्थापना गरेका थिए। उनको निधनपछि वि.सं. २०३० साउन १ मा उक्त कलेजलाई [[शङ्करदेव क्याम्पस|शंकरदेव क्याम्पस]] नामाकरण गरिएको हो। उनले [[रवीन्द्रनाथ ठाकुर|रवीन्द्रनाथ ठाकुरद्वारा]] रचित [[गीताञ्जली]]लाई नेपाली मा अनुवाद गरेका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2017/04/564708|title=श्री श्री कवीन्द्र रवीन्द्रनाथ ठाकुर गीतान्जली (नेपाली भाषामा)|website=मदन पुरस्कार पुस्तकालय|language=नेपाली|access-date=2022-04-02}}</ref> ==शिक्षा== शंकरदेव पन्तले [[दरबार हाई स्कुल|दरबार हाइस्कुल]]बाट प्रवेशिका एस्.एल्.सि. र [[त्रि-चन्द्र कलेज|त्रिचन्द्र कलेज]]बाट आइ.ए. र [[कला स्नातक|बि.ए.]] उत्तीर्ण गरी पटना विश्वविद्यालयबाट अंग्रेजी साहित्यमा [[एम.ए.]] गरेका थिए । वि सं २००४ मा भएको [[काठमाडौँ|काठमाडौँ नगरपालिका]]को चुनावमा पन्त उपमेयर चुनिएका थिए।।<ref>{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2017/04/564708|title=यस्तो छ अहिलेसम्म भएका १२ स्थानीय चुनावको इतिहास|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली|access-date=2022-04-02}}</ref> बि सं २०१० बैशाख १ मा [[रुद्रराज पाण्डे]]को सभापतित्व गठन गरिएको नव-निर्मित शिक्षा समितिमा पन्त सदस्य रहेका थिए। यो समितिमा महाकवि [[लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा]] उपसभापति थिए।<ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book?ref=366 नेपाल गजेट ]</ref> ==सम्मान== * गोरखा दक्षिण बाहु (अस्विकार )-वि.सं २०२३ ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[शङ्करदेव क्याम्पस|शंकरदेव क्याम्पस]] * [[अमृत साइन्स क्याम्पस]] * [[अमृतमान प्रधान]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} 5hbgtkdeul0zpwa9ff1q2r6s4uxdjct 0 110717 1356839 1328970 2026-05-27T08:29:01Z Bishaldev100 28807 /* इन्धन */ 1356839 wikitext text/x-wiki {{खराब अनुवाद}} {{short description|इन्धनको दहन/जलन दहन कक्षमा हुने इन्जिन}} आन्तरिक दहन इन्जिन वा {{lang-en|internal combustion engine}}) यस्तो [[इन्जिन]] हो जसमा [[इन्धन]] एवं [[प्राणवायु|अक्सिजन]] एक बन्द कक्षमा जल्छ। दहन हुने यस बन्द कक्षलाई [[दहन कक्ष]] ({{lang-en|combustion chamber}}) भनिन्छ। [[File:4StrokeEngine Ortho 3D Small.gif|thumb|Animation showing the ४ स्ट्रोक इन्जिन चक्रको ४ चरण<br> *Induction (Fuel enters)<br> *Compression<br> *Ignition (Fuel is burnt)<br> *Emission (Exhaust out)]] पहिलो व्यावसायिक रूपमा सफल आन्तरिक दहन इन्जिनहरू १९ औं शताब्दीको मध्यमा आविष्कार गरिएको थियो। पहिलो आधुनिक आन्तरिक दहन इन्जिन, ओटो इन्जिन, १८७६ मा जर्मन इन्जिनियर निकोलस ओटो द्वारा डिजाइन गरिएको थियो।<ref name="EB1">{{cite encyclopedia|encyclopedia=Encyclopædia Britannica |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/1350805/history-of-technology/10451/Internal-combustion-engine |title=History of Technology: Internal Combustion engines |publisher=Britannica.com |access-date=2012-03-20}}</ref> == उपयोग == आजकल [[मोटरगाडी|अटोमोबाइल]]मा अधिकांश इन्जिन आन्तरिक दहन इन्जिन हुन्छन् । ==आन्तरिक दहन इन्जिन को कार्य सिद्धान्त == [[चित्र:4-Stroke-Engine.gif|framed|right| चार-आघात अन्तर्दहन इंजन - कार्य करते हुए <br />१. गैस का अन्दर चूषण<br />2. दाबन<br />3. शक्ति<br />4. गैसों का उत्सर्जन]] आन्तरिक दहन इन्जिनको आविष्कार का विचार मध्ययुग देखि प्रारम्भ भयो। १६८० ई. मा डच वैज्ञानिक [[क्रिश्चियन हाइगेस]]ले एक ऊर्ध्व सिलिण्डर र पिस्टनको इन्जिनको परिकल्पना गरे, जुनमा [[बारूद]]को विस्फोट द्वारा पिस्टन मा चाल पैदा हुन्थ्यो। किन्तु यस किसिमको इन्जिन कहिल्यै पनि उपयोगमा आएन। पछि प्रज्वलनशील ग्याँस तथा खनिज तेल को खोजबाट उनको सुझाव व्यावहारिक भयो किनकी बारूदको सट्टा इन्धन दिने समस्या सुल्झियो। तर पनि यस किसिमको इन्जिनलाई व्यवहारिक उपयोगितामा अनुकुल बनाउन वर्षौ सम्म अनेक प्रयोग प्रायेगिक र सैद्धांतिक अध्ययनको आवश्यकता भयो। आन्तरिक दहन इन्जिनमा इन्धन को रूपमा [[डिजेल]], [[पेट्रोल]], [[अल्कोहल]] अथवा प्राकृतिक वा कृत्रिम ग्याँस इत्यादिको प्रयोग हुन्छ। तर साधारणत: पेट्रोल र डिजलको उपयोग अधिक हुन्छ। == वर्गीकरण == === एक चक्र पूरा गर्नको लागि आवश्यक स्ट्रोकको संख्या अनुसार: === * २ स्ट्रोक इन्जिन * [[फोर स्ट्रोक इन्जिन|४ स्ट्रोक इन्जिन]] === अपरेशनको ताप चक्र अनुसार: === * लगातार भोलुम या ओटो चक्र * लगातार दबाव या डीजल चक्र * मिश्रित या दोहरी चक्र === इग्निशन प्रणाली के अनुसार इस्तेमाल किया: === * स्पार्क इग्निशन इन्जिन * कम्प्रेसन इग्निशन इन्जिन === सिलिण्डरको संख्या अनुसार: === * सिंगल सिलिण्डर इन्जिन * मल्टी सिलिण्डर इन्जिन === सिलिण्डरको व्यवस्था अनुसार: === * ऊर्ध्वाधर इन्जिन * क्षैतिज इन्जिन * इन-लाइन इन्जिन * भि इन्जिन * रेडियल इन्जिन === शीतलन प्रणाली अनुसार: === * एयर कूल्ड इन्जिन * वाटर कूल्ड इन्जिन === इन्जिनको गति अनुसार: === * कम गति (४०० rpm भन्दा कम) * मध्यम गति (४०० देखि ९०० rpm) * उच्च गति (९०० rpm देखि माथि) === स्नेहन प्रणाली अनुसार: === * छप स्नेहन * दबाव स्नेहन === उपयोगिता क्षेत्र अनुसार: === * स्थायी इन्जिन * गतिशील इन्जिन। ;[[प्रत्यागामी इंजन]] (reciprocating engine) ** दुई स्ट्रोक इन्जिन ** [[फोर स्ट्रोक इन्जिन|चार स्ट्रोक इन्जन]] ** [[छ स्ट्रोक इंजन]] ;[[घूर्णी इन्जिन]] (rotary engine) ** [[वेंकल इन्जिन]] ** [[ग्याँस टर्बाइन|ग्यास टरबाइन]] ** [[जेट इन्जिन]] ** [[रकेट इन्जिन]] === इन्धन अनुसार === *[[ग्याँस टर्बाइन|ग्यास इन्जिन]] * [[डिजेल इन्जिन]] * [[पेट्रोल इन्जिन]] == प्रत्यागामी इन्जिन == <gallery perrow=5> |२ स्ट्रोक इन्जिनको कार्य प्रणाली File:4-Stroke-Engine.gif|४ स्ट्रोक इन्जिन को कार्य प्रणाली File:Wankel Cycle (vector).svg|वेंकल रोटरी इन्जिनको कार्य प्रणाली File:Wankel_Cycle_anim.gif|वेंकल रोटरी इन्जिनको कार्य प्रणाली File:Wankel-Airco.jpg|वेंकल रोटरी इन्जिनको आन्तरिक बनावट चित्र:Displacement.gif|चार सिलिण्डर वाले इन्जिनमा पिस्टनको समय साथ विस्थापन </gallery> ==इन्धन== हाल प्रयोग हुने इन्धनहरूमा निम्न समावेश छन्: * पेट्रोलियम: **पेट्रोलियम स्पिरिट (उत्तर अमेरिकी शब्द:ग्यासोलिन, ब्रिटिश शब्द: [[पेट्रोल]]) **[[डिजेल इन्जिन|डिजेल इन्धन]]। **अटोग्यास (तरल पेट्रोलियम ग्यास)। **प्रोपेन। **संकुचित प्राकृतिक ग्यास। **जेट इन्धन (उड्डयन इन्धन) **अवशिष्ट इन्धन *[[कोइला]]: **फिशर-ट्रप्श प्रक्रिया प्रयोग गरेर कार्बन (कोइला) बाट पेट्रोल बनाउन सकिन्छ **फिशर-ट्रप्श प्रक्रिया प्रयोग गरेर कार्बनबाट डिजेल इन्धन बनाउन सकिन्छ *जैविक इन्धन र वनस्पति तेल: **बदामको तेल र अन्य वनस्पति तेलहरू। **काठको ग्यास, ठोस काठलाई इन्धनको रूपमा प्रयोग गर्ने जहाजमा रहेको काठ ग्यासिफायरबाट *जैविक इन्धन: **बायोबुटानोल (पेट्रोडिजेललाई प्रतिस्थापन गर्दछ)। **बायोडिजेल (पेट्रोडिजेललाई प्रतिस्थापन गर्दछ)। **डाइमिथाइल ईथर (पेट्रोडिजेललाई प्रतिस्थापन गर्दछ)। **बायोइथानोल र बायोमिथानोल (काठको अल्कोहल) र अन्य जैविक इन्धनहरू **[[बायोग्याँस|बायोग्यास]] *[[हाइड्रोजन गाडी|हाइड्रोजन]] (मुख्यतया अन्तरिक्ष यान रकेट इन्जिन) ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[बाह्य दहन इन्जिन]] * [[टर्बोचार्जर]] ==सन्दर्भ == {{reflist}} {{Template:Thermodynamic cycles}} {{कमन्सश्रेणी|Internal combustion engines}} [[श्रेणी:इन्जिन]] [[श्रेणी:मेकानिकल इन्जिनियरिङ]] [[श्रेणी:आन्तरिक दहन इन्जिन]] 3dz9pahdt271amuee4jbjc1opft0yia 0 112811 1356774 1355018 2026-05-26T12:42:49Z Bishaldev100 28807 /* रसायन विज्ञान अनुसन्धान */ 1356774 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist |name = हेनरी केभेन्डिस |image = Cavendish Henry signature.jpg |image_size = 200px |caption = हेनरी केभेन्डिस |birth_date = {{birth date|df=yes|1731|10|10}} |birth_place = [[नीस]], [[सार्डिनिया का राज्य]] |death_date = {{death date and age|df=yes|1810|02|24|1731|10|10}} |death_place = [[लन्डन|लण्डन]], [[इङ्ल्याण्ड]] |residence = |citizenship = |nationality = ब्रिटिश |ethnicity = |field = [[रसायन शास्त्र]], [[भौतिक शास्त्र]] |work_institutions = |alma_mater = [[क्याम्ब्रिज विश्वविद्यालय]] |doctoral_advisor = |doctoral_students = |known_for = [[उदजन|हाइड्रोजन]]को खोज <br /> [[केभेन्डिस प्रयोग|पृथ्वीको घनत्व मापन]] |author_abbrev_bot = |author_abbrev_zoo = |influences = |influenced = |prizes = |footnotes = |signature = }} '''हेनरी केभेन्डिस''' (१० अक्टोबर १७३१-२४ फेब्रुअरी १८१०) एक ब्रिटिश प्राकृतिक दार्शनिक, वैज्ञानिक, र एक महत्त्वपूर्ण प्रायोगिक र सैद्धान्तिक रसायनज्ञ र भौतिक विज्ञानी थिए। हेनरी केभेन्डिस उनको [[हाइड्रोजन]]को खोज (जुनलाई उनले "ज्वलनशील हावा" बताएका थिए) को लागि विख्यात छन्।<ref name="pt"><cite class="citation journal" contenteditable="false">Cavendish, Henry (1766). </cite></ref> [[लेभोइजर]]ले यसको थप अध्ययन गरे र यस तत्त्वको नामाकरण गरे। पृथ्वीको घनत्व मापन गर्न उनको प्रयोग (जसबाट [[गुरुत्वाकर्षण अचर|गुरुत्वाकर्षण स्थिरांक]] गणना गर्न सम्भव भयो) लाई [[केभेन्डिस प्रयोग]]को रूपमा चिनिन्छ।{{Sfn|Chakraborty|2026}} == रसायन विज्ञान अनुसन्धान== [[चित्र:Cavendish_hydrogen.jpg|बायाँ|अङ्गुठाकार|हाइड्रोजन बनाउन र सङ्कलनका लागि केभेन्डिसको उपकरण <ref name="pt2"><cite class="citation journal">Cavendish, Henry (1766). </cite></ref>]] क्याभेन्डिसले एसिडमा धातुहरू घोलेर हाइड्रोजन (<chem>H2</chem>) उत्पादन गरे - जसलाई उनले "ज्वलनशील हावा" भने -। यद्यपि रोबर्ट बोयल जस्ता अरूले पहिले हाइड्रोजन ग्याँस तयार गरेका थिए, क्याभेन्डिसलाई सामान्यतया यसको मौलिक प्रकृति पहिचान गर्ने श्रेय दिइन्छ। यसबाहेक, एसिडमा क्षारहरू घोलेर, क्याभेन्डिसले "निश्चित हावा" ([[कार्बनडाइअक्साइड|कार्बन डाइअक्साइड]]) उत्पादन गरे, जुन उनले अन्य ग्याँसहरूसँगै, पानीमाथि उल्टो बोतलहरूमा वा पारामा सङ्कलन गरे। त्यसपछि उनले पानीमा तिनीहरूको घुलनशीलता र तिनीहरूको विशिष्ट गुरुत्वाकर्षण मापन गरे, र तिनीहरूको दहनशीलता उल्लेख गरे। यस पेपरको लागि क्याभेन्डिसलाई रोयल सोसाइटीको कोप्ले पदक प्रदान गरिएको थियो। १८ औं शताब्दीको उत्तरार्धमा रसायन विज्ञानमा ग्यासहरूको बढ्दो महत्त्व थियो र फ्रान्सेली [[एन्टोइन लेभोइजर|एन्टोइन लाभोइसियर]]को रसायन विज्ञानको पुनर्गठनको लागि महत्त्वपूर्ण बने, जसलाई सामान्यतया रासायनिक क्रान्ति भनिन्छ। == पृथ्वीको घनत्व== == विद्युत अनुसन्धान== == मृत्यु== क्याभेन्डिसको मृत्यु १८१० मा भयो (बेलायतका सबैभन्दा धनी व्यक्तिहरू मध्ये एकको रूपमा) र उनलाई उनका धेरै पुर्खाहरूसँगै डर्बी क्याथेड्रल चर्चमा समाधिस्त गरियो । ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[एन्टोइन लेभोइजर]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== [[श्रेणी:रसायनशास्त्री]] [[श्रेणी:भौतिकशास्त्री]] 5ddurwosdfludu5x8xc1qti8r0ovep5 0 113720 1356809 1167843 2026-05-26T19:15:11Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1356809 wikitext text/x-wiki {{Infobox song | name = रिराइट द स्टार्स</br>Rewrite the Stars | cover = Rewrite_the_Stars_Efron_and_Zendaya.jpg | alt = | type = एकल | artist = [[ज्याक एफ्रोन]] र [[जेन्डेया]] | album = [[द ग्रेटेस्ट सोम्यान (साउन्डट्र्याक)|द ग्रेटेस्ट सोम्यान: ओरिजिनल मोशन पिक्चर साउन्डट्र्याक]] | released = {{Start date|2018|07|20}} | format = *[[सङ्गीत डाउनलोड|डिजिटल डाउनलोड]] *[[स्ट्रीमिङ मिडिया|स्ट्रीमिङ]] | recorded = | studio = | venue = | genre = | length = {{Duration|m=3|s=37}} | label = [[एट्लान्टिक रेकर्ड्स|एट्लान्टिक]] | writer = [[पासेक र पल|बेन्ज पासेक र जस्टिन पल]] | producer = *[[ग्रेग वेल्स]] *[[जोसेफ ट्रेपनीज]] *[[जस्टिन पल]] *[[एलेक्स लाकामोइरे]] | chronology = [[ज्याक एफ्रोन]] | prev_title = [[राईट हियर, राईट नाउ (हाई स्कूल म्युजिकल गीत)|राईट हियर, राईट नाउ]] | prev_year = २००८ | next_title = | next_year = | misc = {{Extra chronology | artist = [[जेन्डेया]] | type = single | prev_title = [[समथिङ न्यू (जेन्डेयाको गीत)|समथिङ न्यू]] | prev_year = २०१६ | next_title = अल फर अस | next_year = २०१९ | title = रिराइट द स्टार्स | year = २०१८ }} }} "'''रिराइट द स्टार्स'''" चलचित्र [[द ग्रेटेस्ट सोम्यान]] (२०१७) को लागि [[ज्याक एफ्रोन]] र [[जेन्डेया]]द्वारा प्रस्तुत गरिएको एक गीत हो। यो १७ नोभेम्बर, २०१७ मा [[एट्लान्टिक रेकर्ड्स]]द्वारा [[द ग्रेटेस्ट सोम्यान (साउन्डट्र्याक)|द ग्रेटेस्ट सोम्यान: ओरिजिनल मोशन पिक्चर साउन्डट्र्याक]]को प्रचारक एकलको रूपमा रिलिज गरिएको थियो।<ref name="Playbill">{{cite web |title=Listen to The Greatest Showman's Zac Efron and Zendaya Sing Pasek and Paul’s ’Rewrite the Stars’ |url=http://www.playbill.com/article/listen-to-the-greatest-showmans-zac-efron-and-zendaya-sing-pasek-and-pauls-rewrite-the-stars |website=PlayBill|date=November 17, 2017 |accessdate=July 30, 2018}}</ref><ref name="Broadway">{{cite web|title= Odds & Ends: Hear Zac Efron & Zendaya Sing Pasek & Paul's 'Rewrite the Stars' from The Greatest Showman & More|url=https://www.broadway.com/buzz/190432/odds-ends-hear-zac-efron-zendaya-sing-pasek-pauls-rewrite-the-stars-from-the-greatest-showman-more/|publisher=Broadway|date=November 17, 2017 |accessdate=July 30, 2018}}</ref><ref name="Theatre">{{cite web|title= The Greatest Showman Releases New Song, "Rewrite the Stars"|url=https://www.theatermania.com/los-angeles-theater/news/greatest-showman-rewrite-the-stars_83206.html|publisher=Theatre Mania|date=November 17, 2017 |accessdate=July 30, 2018}}</ref> अस्ट्रेलियामा, २० जुलाई २०१८ मा रेडियोमा रिलिज गरिएको थियो।<ref name="TMN">{{cite web |title=Singles to Radio Issue 1199 |url=https://themusicnetwork.com/charts/issues/1199/1199-singles-to-radio/ |publisher=The Music Network |date=July 20, 2018 |accessdate=July 30, 2018 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180730170833/https://themusicnetwork.com/charts/issues/1199/1199-singles-to-radio/ |date=July 30, 2018 }}</ref><ref name="Purge">{{cite web|title=THE PURGE #350|url=https://www.auspop.com.au/2018/07/the-purge-350/|publisher=auspOp|date=25 July 2018|accessdate=31 July 2018}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210908113619/https://www.auspop.com.au/2018/07/the-purge-350/ |date=8 September 2021 }}</ref> ==रिलिज इतिहास== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col"| क्षेत्र ! scope="col"| मिति ! scope="col"| ढाँचा (हरू) ! scope="col"| लेबल (हरू) ! scope="col"| संस्करण ! scope="col"| {{abbr|रेफ.|सन्दर्भ}} |- ! scope="row"| विविध | नोभेम्बर १७, २०१७ | {{hlist|[[सङ्गीत डाउनलोड|डिजिटल डाउनलोड]]|[[स्ट्रीमिङ मिडिया|स्ट्रीमिङ]]}} | [[एट्लान्टिक रेकर्ड्स|एट्लान्टिक]] | प्रचारक एकल | <ref name="Playbill"/><ref name="Broadway"/><ref name="Theatre"/> |- ! scope="row"| अस्ट्रेलिया | जुलाई २०, २०१८ | [[समकालीन हिट रेडियो]] | [[एट्लान्टिक रेकर्ड्स|एट्लान्टिक]] | रेडियो एकल | <ref name="TMN"/><ref name="Purge"/> |- |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} {{Zendaya}} [[श्रेणी:सन् २०१७ का गीतहरू]] [[श्रेणी:सन् २०१८ का एकलहरू]] [[श्रेणी:सन् २०१८ का गीतहरू]] [[श्रेणी:ज्याक एफ्रोनका गीतहरू]] [[श्रेणी:जेन्डेयाका गीतहरू]] 8myo86jgrk0qn9qyjhc6w70lbcankai 0 114157 1356854 1298234 2026-05-27T11:27:49Z Bishaldev100 28807 /* दरबारहरू */ 1356854 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Simha_durbar.jpg|thumb| [[सिंहदरबार|सिंह दरबार]] ]] '''नेपालको राणा दरबार महल''' को निर्माण [[राणा वंश|राणा शासक]]हरूद्वारा निजि तथा सरकारी भवनको रूपमा शासकहरूद्वारा निर्माण गरिएका थिए। नेपालमा राणा शासन राणा शासन १०४ वर्षसम्म रह्यो र त्यस वर्माषसेमै्भम्य राही्नियाो निर्माण गरिए विशेष गरी प्रधानमन्त्री, उनको परिवार र अन्य उच्च-प्रतिष्ठित प्रतिष्ठानहरूले। समयमा राणाकालीन भव्य दरबारहरूलाई ''सेतो हात्ती'' भनिन्थ्यो। यी दरबारहरू विशाल क्षेत्रको केन्द्रमा खडा भयो जुन राणा शासकहरूले आम जनतामाथि आफ्नो प्रभुत्व देखाउन र आफ्ना ब्रिटिश मित्र र राणा साथीहरूलाई खुशी पार्न प्रयोग गर्थे। <ref>[http://www.thetaranights.com/singha-durbar/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150729104111/http://www.thetaranights.com/singha-durbar/ |date=2015-07-29 }}.thetaranights.com. 29 May 2014. Retrieved on 2015-07-27.</ref> बि.सं २००७ फागुन ७ मा [[राणा शासन]]को पतनपछि केही दरबारहरू सरकारी कार्यालय/ भवनहरूमा परिणत गरिए। अरू केहि दरबारहरू मालिकहरूद्वारा ध्वस्त गरीए र पुस्तकालयहरू, सङ्ग्रहालयहरू, होटेलहरू र सम्पदा परिसरहरूमा पुनर्निर्माण गरियो। <ref name="PurushottamShamsher2007">{{Cite book|last=JBR|first=PurushottamShamsher|date=2007|title=Ranakalin Pramukh Atihasik Darbarharu|language=Nepali|location=|publisher=Vidarthi Pustak Bhandar|isbn=978-9994611027}}</ref> अझै पनि निजी स्वामित्वमा रहेका दरबारहरू ध्वस्त भएका छन् वा भग्नावशेषहरूमा छन्। सरकारी स्वामित्व भएको अधिकांश दरबारहरू मर्मत र पुनःस्थापना गरिएको छ। [[चित्र:Old_narayanhiti_palace.jpg|right|thumb| पुरानो नारायणहिटी दरबार १९२० ई. , जुन १९५८ई. ध्वस्त पारियो। ]] [[चित्र:Rani_pokhari_ca_1950.jpg|thumb| काठमाडौँ धाराराको उत्तरमा सेतो राना दरबार - को आँखा दृश्य ]] [[चित्र:Durbar_Margh.jpg|right|thumb| बायाँमा [[सेतो दरबार]] गेट र चित्रको बिचमा [[नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालय|नारायणहिटी दरबार]] ]] == आधारभूत जानकारी == अधिकांश राणा दरबारहरू सेतो प्लास्टर लगाइएका छन्। य्यिनीहरूको निर्माण नवशास्त्रीय वास्तुकला वा बारोक युरोपेली वास्तु अनुसार गरिएका छन्। छन्, र चारवटा पखेटाले बनेका छन् फ्रान्सेली विन्डोज, ग्रीसियन स्तम्भहरू, र धार्मिक र समारोहका उद्देश्यहरूको बीच बीचमा एउटा ठूलो आंगन। यी दरबारका आन्तरिक बीमहरू र स्तम्भहरू सल्ला [[खोटेसल्लो]]को काठले बनेका छन्। <ref name="thetaranights.com">http://www.thetaranights.com/baghdurbar-the-tiger-palace/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190110140138/https://www.thetaranights.com/baghdurbar-the-tiger-palace/ |date=2019-01-10 }}</ref> परम्परागत मोर्टार र सेतो प्लास्टरको साथसाथै ईंटहरू, निर्माणमा प्रयोग गरियो। कालो मासको दाल, गुड़, ईट्टाको धूलो, तोरी र चुनको धुलो मिश्रण सिमेन्टको रूपमा प्रयोग गरियो। गुल, कालो दाल, जूट, इँटको धूलो र चूनाको मिश्रण लाइम प्लास्टर (बज्र) प्लास्टरको मुख्य तत्त्व थियो किनकि यो नेपालमा शताब्दीयौंदेखि भएको थियो, मुख्यत: यसले ओसको बिरूद्ध राम्रो प्रतिरोध गर्छ। फ्लोरहरू पिठ्ठी, आयताकार आकारको साथ निर्माण गरिएको थियो, जसको माथि फल्याकहरू राखिएको थियो। यसले अन्तिम फ्लोरलाई अड्याउथ्यो, जसमा वर्गाकार स्लेट राखिएको थियो। विदेशी प्रशिक्षित [[नेवार जाति|नेवार]] वास्आतुविदले प्रायः दरबारहरू डिजाईन गरेका थिए। <ref name="PurushottamShamsher2007">{{Cite book|last=JBR|first=PurushottamShamsher|date=2007|title=Ranakalin Pramukh Atihasik Darbarharu|language=Nepali|location=|publisher=Vidarthi Pustak Bhandar|isbn=978-9994611027}}</ref> == दरबारहरू == [[चित्र:Rani_mahal.jpg|right|thumb| [[रानीमहल|रानी महल]] ]] [[चित्र:Rani_Mahal,Palpa.jpg|thumb| रानी महल, [[पाल्पा जिल्ला|पाल्पा]] ]] [[चित्र:Shanker.jpg|right|thumb| लाजिम्पाट दरबार ]] {| class="wikitable" !Palace !Commissioned By !Date of Construction !इन्जिनियर !हालको अवस्था |- |[[थापाथली दरबार]] |[[जङ्गबहादुर राणा|जंगबहादुर राणा]] |Late 1700s-1860s |Initial Unknown, Later by [[रणशूर बिष्ट]] |[[नेपाल राष्ट्र बैङ्क]] |- |[[सिंहमहल]] [[थापाथली दरबार|Singha Mahal]] |[[जङ्गबहादुर राणा|जंगबहादुर राणा]] |1855 CE |[[रणशूर बिष्ट]] |[[नेपाल राष्ट्र बैङ्क]] |- |चार बुर्जा दरबार |[[जङ्गबहादुर राणा|जंगबहादुर राणा]] |1855 CE |[[रणशूर बिष्ट]] | |- |गोल बैठक |[[जङ्गबहादुर राणा|जंगबहादुर राणा]] |1852 |[[रणशूर बिष्ट]] | |- |[[नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालय|नारायणहिटी दरबार]] |[[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर जबरा]] | |[[जोगबीर स्थापित]] |[[नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालय|नारायणहिटी दरबार]] |- |[[लाल दरबार]] |[[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर जबरा]] |1890 |[[जोगबीर स्थापित]] |होटल याक एण्ड यती |- |[[सेतो दरबार]] |[[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर जबरा]] |1893 |[[जोगबीर स्थापित]] |वि सं १९९० मा ध्वस्त भएको |- |भाटभटेनी दरबार |[[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर जबरा]] |1893 |[[जोगबीर स्थापित]] | |- |[[जावलाखेल दरबार]] |[[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर जबरा]] |1897 |[[जोगबीर स्थापित]] |भुमि सुधार तथा व्यवस्था कार्यालय |- |पानी पोखरी दरबार |[[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर जबरा]] |1885 |[[जोगबीर स्थापित]] | |- |[[फोहोरा दरबार]] |[[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर जबरा]] |1896/97 |[[जोगबीर स्थापित]] |रिक्रिएसन सेन्टर |- |हात्तीसार दरबार |[[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर जबरा]] | |[[जोगबीर स्थापित]] |चिनियाँ राजदुतको निवास |- |[[लाजिम्पाट दरबार]] |[[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर जबरा]] |1894 |[[जोगबीर स्थापित]] |[[शंकर होटल|शङ्कर होटल]] |- |टंगाल दरबार |[[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर जबरा]] |1889 |[[जोगबीर स्थापित]] | |- |[[आनन्द निकेतन]] |[[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर जबरा]] | | |[[पुल्चोक क्याम्पस]]/ [[इन्जिनियरिङ अध्ययन संस्थान]] |- |मुडुली दरबार |[[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर जबरा]] |1893/92 |अज्ञात | |- |भाञ्जाराजाको दरबार |Probably [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर जबरा]] |अज्ञात |अज्ञात |[[जावलाखेल]] सेन्ट जेभियर स्कूल |- |[[सिंहदरबार]] |[[चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] |1908 |[[कुमार नरसिंह राणा]], [[किशोर नरसिंह राणा]] |[[प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषदको कार्यालय (नेपाल)|प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषदको कार्यालय]] |- |[[केशरमहल]] |[[चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] | |[[कुमार नरसिंह राणा]], [[किशोर नरसिंह राणा]] |[[केसर पुस्तकालय|केशर पुस्तकालय]] |- |[[श्री दरबार]] |[[चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] |1927 |[[कुमार नरसिंह राणा]], [[किशोर नरसिंह राणा]] |[[मदन पुरस्कार पुस्तकालय]] र [[साझा यातायात]]को कार्यालय |- |[[राष्ट्रपति भवन|शितल निवास]] |[[चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] |1923 |[[कुमार नरसिंह राणा]], [[किशोर नरसिंह राणा]] |[[राष्ट्रपति भवन|राष्ट्रपतिको कार्यालय]] |- |[[लक्ष्मी निवास]] |[[चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] |वि सं १९६२ (1905 ई.) |[[कुमार नरसिंह राणा]], [[किशोर नरसिंह राणा]] | |- |[[हरिहर भवन]] |[[चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] | |[[कुमार नरसिंह राणा]], [[किशोर नरसिंह राणा]] |[[निजामति किताबखाना]], कृषि विभाग, [[नेपाल राष्ट्रिय पुस्तकालय|राष्ट्रिय पुस्तकालय]] र [[राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग]] |- |[[बबरमहल]] |[[चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] | |[[कुमार नरसिंह राणा]], [[किशोर नरसिंह राणा]] |[[महालेखापरीक्षकको कार्यालय (नेपाल)|महालेखा परीक्षकको कार्यालय]] |- |[[लक्ष्मी निवास]] |[[चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] |1925 |[[कुमार नरसिंह राणा]], [[किशोर नरसिंह राणा]] | |- |[[ललिता निवास]] |[[भीम शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] | |[[डिल्लीजङ्ग थापा]] |[[नेपाल राष्ट्र बैङ्क]] |- |मानभवन |[[जुद्ध शमशेर जङ्गबहादुर राणा|जुद्ध शमशेर जंगबहादुर राणा]] | |अज्ञात | |- |कालीमाटी दरबार |[[जुद्ध शमशेर जङ्गबहादुर राणा|जुद्ध शमशेर जंगबहादुर राणा]] | |अज्ञात | |- |नारायण भवन |[[जुद्ध शमशेर जङ्गबहादुर राणा|जुद्ध शमशेर जंगबहादुर राणा]] | |अज्ञात | |- |सुरेन्द्र भवन |[[जुद्ध शमशेर जङ्गबहादुर राणा|जुद्ध शमशेर जंगबहादुर राणा]] | |अज्ञात | |- |कालीमाटी दरबार |[[जुद्ध शमशेर जङ्गबहादुर राणा|जुद्ध शमशेर जंगबहादुर राणा]] | |अज्ञात | |- |नारायण भवन |[[जुद्ध शमशेर जङ्गबहादुर राणा|जुद्ध शमशेर जंगबहादुर राणा]] | |अज्ञात | |- |शशी भवन |[[जुद्ध शमशेर जङ्गबहादुर राणा|जुद्ध शमशेर जंगबहादुर राणा]] | |अज्ञात |[[नेपालको प्रधान सेनापति]]को निवास |- |हिटी दरबार |काजी [[धोकलसिंह बस्न्यात]] | |अज्ञात | |- |[[बहादुर भवन]] |[[रुद्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|रुद्र शमशेर]] | |अज्ञात |[[निर्वाचन आयोग (नेपाल)|निर्वाचन आयोग]] |- |[[मनोहरा दरबार]] |[[जगतजङ्ग राणा]] |1879 |अज्ञात |ध्वस्त |- |[[रानीमहल|रानीघाट महल]] |[[खड्ग शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] |1893 |अज्ञात | |- |[[पाल्पा दरबार सङ्ग्रहालय|तानसेन दरवार]] |प्रताप शमशेर जंगबहादुर राणा |1927 |अज्ञात |सरकारी कार्यालय |- |मिनभवन |मीन शमशेर |अज्ञात |अज्ञात | |- |रवि भवन |रवि शमशेर |अज्ञात |अज्ञात | |- |[[बाग दरबार]] |[[अमरसिंह थापा (सानुकाजी)|अमर सिंह थापा]] (सानुकाजी){{refn|Not to be confused with the better known commander of Gorkhali forces in the [[Gurkha War]] with the same name. The two Amar Singhs are differentiated by the qualifier Bada (greater) and Sanu (lesser).|group=note}}() | |अज्ञात |[[काठमाडौँ|काठमाडौँ महानगरपालिकाको]] कार्यालय |} == २०७२ को भूकम्प == [[विसं २०७२ को महाभूकम्प|२०७२ को]] भुकम्पको परिणामस्वरूप धेरै बाँकी दरबारहरू ध्वस्त भए, विशेष गरी माटो-मोर्टार ईंट र चूना प्लास्टरले बनेको। == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[दौडाहा|दौडाहा प्रणाली]] * [[सिंहदरबार|सिंह दरबार]] * [[रानीमहल|रानी महल]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{Reflist|group=note}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{राणाकालीन दरबारहरू}} [[श्रेणी:नेपालका चर्चित भवनहरू]] [[श्रेणी:नेपालका भवनहरू]] [[श्रेणी:राणाकालीन दरबारहरू| ]] [[श्रेणी:सरकारी कार्यालयहरू]] [[श्रेणी:नेपालको राणाकालीन इतिहास|दरबार]] smti74kvouygrub0t6ay9xb5yyxngaa 0 114860 1356820 1331781 2026-05-26T22:40:55Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1356820 wikitext text/x-wiki {{Dynamic list}} '''[[युट्युब]]''' एक अमेरिकी [[भिडियो साझेदारी सेवा|भिडियो साझेदारी वेबसाइट]] हो जसको मुख्यालय [[क्यालिफोर्निया]]को सान ब्रुनोमा रहेको छ। वेबसाइटले प्रत्येक अपलोड गरिएको भिडियोको दृश्य गणनालाई सङ्केत गर्दछ, जसले गर्दा सबैभन्दा बढी हेरिएकोको तथ्याङ्क राख्न सम्भव हुन्छ, जसमध्ये धेरै अस्तित्वमा छन् जबकि अन्य त्यस्तो कीर्तिमान कायम गरेका भिडियोहरू हाल वेबसाइटमा उपलब्ध छैनन्। यद्यपि सबैभन्दा धेरै हेरिएको भिडियोहरू सुरुमा सुरुवाती सामग्री निर्माताहरूद्वारा अपलोड गरिएको भाइरल भिडियोहरू थिए, जस्तै "इभोल्युसन अफ डान्स" र "चार्ली बिट माई फिङ्गर", तिनीहरू व्यावसायिक रेकर्डिङ कलाकारहरूको तर्फबाट निर्मित सङ्गीत भिडियोहरू बनेका छन्। सन् २००९ मा [[लेडी गागा]]को "ब्याड रोमान्स" पछि, "सबैभन्दा धेरै हेरिएको युट्युब भिडियो" सूचीको शीर्षमा पुगेको प्रत्येक भिडियो एक सङ्गीत भिडियो बनेको छ। नोभेम्बर २००५ मा, ब्राजिली फुटबल खेलाडी [[रोनाल्डिन्हो]]को [[नाइकी]]को विज्ञापन १० लाख पटक हेरिएको पहिलो भिडियो बनेको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.thedrum.com/news/2016/03/31/2005-nike-video-featuring-ronaldinho-becomes-first-youtube-film-reach-one-million|title=2005: Nike video featuring Ronaldinho becomes first YouTube film to reach one million views|website=The Drum}}</ref> एक अर्ब भन्दा बढी हेरिएका भिडियोमा पहिलो पटक डिसेम्बर २०१२ मा [[गङ्नम स्टाइल]]ले हासिल गरेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|भाषा=नेपाली|अन्तिम=|प्रथम=|शीर्षक=गङ्नम स्टाइलको युट्युब रेकर्ड तोड्यो 'किल दिस लभ'ले ...|युआरएल=https://ganthan.com/entertainment/blackpink-kill-this-love-mv/|वेबसाइट=गन्थन|पहुँचमिति=३ अगस्ट २०२०}}</ref>। १३ जनवरी २०२२ मा, पिङ्कफोङको "बेबी सार्क" १० अर्ब भन्दा बढी पटक हेरिएको पहिलो भिडियो बनेको थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.cnn.com/2022/01/13/entertainment/baby-shark-10-billion-views-youtube-cec/index.html|title='Baby Shark' becomes the first YouTube video to hit 10 billion views|website=CNN|date=January 13, 2022 }}</ref><ref>{{cite web|author=|title=संसारमै सबैभन्दा बढी हेरिएको गीत रेकर्ड ‘बेबी सार्क’ले तोड्यो|url=https://deshsanchar.com/2020/11/05/434677/|website=देश सञ्चार|publisher=|language=नेपाली|accessdate=१० पुस २०८१}}</ref><ref>{{cite web|author=|title=युट्युबमा सर्वाधिक हेरिएको बालगीत 'बेबी सार्क'को फिल्म बन्ने|url=https://2080.setopati.com/art/hollywood/262390|website=|publisher=सेतोपाटी|language=नेपाली|accessdate=१० पुस २०८१}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> दृश्यहरूले कति पटक भिडियो हेरिएको छ भनेर प्रतिनिधित्व गर्दछ। ट्राफिक वास्तविक मानिसबाट आइरहेको छ र स्क्रिप्ट वा अन्य भ्रामक विधिहरू होइन भनेर सुनिश्चित गर्न, युट्युबसँग वैध दृश्यहरूलाई अवैध व्यक्तिहरूबाट अलग गर्न एक गुप्त एल्गोरिदम अवस्थित छ जसले केवल वैध दृश्यहरू दृश्य गणनामा समावेश गर्दछ छ।<ref>{{cite web|url=https://support.google.com/youtube/answer/2991785?hl=en|title=How engagement metrics are counted|publisher=Google Inc.|date=January 1, 2023}}</ref> विशेष गरी, वैध दृश्यको रूपमा गणना गर्न, प्रयोगकर्ताले जानाजानी भिडियोको प्लेब्याक सुरु गर्नु पर्दछ र भिडियोको कम्तिमा ३० सेकेन्ड (वा छोटो भिडियोको लागि सम्पूर्ण भिडियो) प्ले गर्नु पर्दछ। यसका अतिरिक्त, रिप्लेहरू दृश्यहरूको रूपमा गणना गर्दा, २४-घण्टाको अवधिमा प्रति आइपी ठेगाना ४ वा ५ दृश्यहरूको सीमा हुन्छ, जुन बिन्दु पछि, २४-घण्टा अवधि समाप्त नभएसम्म त्यो आइपीबाट थप दृश्यहरू गणना गरिँदैन।<ref>{{cite web|url=https://blog.hootsuite.com/get-views-youtube/|title=How to Get More Views on YouTube [REAL Ones]|publisher=Hootsuite|date=February 9, 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.tubics.com/blog/what-counts-as-a-view-on-youtube/|title=How Does YouTube Count Views?|publisher=Tubics|access-date=March 10, 2024}}</ref> == शीर्ष भिडियोहरू == निम्न तालिकामा [[युट्युब]]मा सबैभन्दा धेरै हेरिएका शीर्ष ३० भिडियोहरू सूचीबद्ध गरिएको छ, प्रत्येक कुल १ करोड दृश्यहरू, प्रकाशक र प्रकाशन मितिमा गोलाकार छ। भिडियोहरू केही देशहरूमा क्षेत्रीय प्रतिबन्धहरूको कारण विश्वव्यापी रूपमा उपलब्ध नहुन पनि सक्छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/playlist?list=PLirAqAtl_h2r5g8xGajEwdXd3x1sZh8hC|title=Most Viewed Videos of All Time • (Over 700M views) - YouTube|website=www.youtube.com}}</ref> {{sticky header}}{{table alignment}}{{static row numbers}}{{sort under}} {| class="sortable wikitable sticky-header static-row-numbers sort-under col3center col4right" |- ! भिडियोको नाम ! प्रकाशक ! अवलोकन (अर्ब) ! data-sort-type="usLongDate" | मिति !कडी (युआरएल) ! class="unsortable" | टिप्पणीहरू |- | [[बेबी सार्क]]<ref name="Baby Shark Dance">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=XqZsoesa55w|title=Baby Shark Dance {{pipe}} #babyshark Most Viewed Video {{pipe}} Animal Songs {{pipe}} PINKFONG Songs for Children|work=[[युट्युब]]|date=June 17, 2016 |access-date=June 3, 2022}}</ref> || [[पिङ्कफोङ]] || १५.५२ || १७ जुन २०१६ |[https://www.youtube.com/watch?v=XqZsoesa55w&ab_channel=BabyShark-PinkfongKids%E2%80%99Songs%26Stories युट्युब]|| {{efn|"बेबी सार्क डान्स" २०१९ नोभेम्बर २५ मा ४ अर्ब दृश्य पुग्ने पाँचौँ भिडियो बनेको थियो। ३ अप्रिल २०२० मा ५ अर्ब दृश्य पुग्ने दोस्रो भिडियो, १६ जुलाई २०२० मा, ६ अर्ब दृश्य पुग्ने दोस्रो भिडियो, १९ अक्टोबर २०२० मा, ७ अर्ब पुगेको, २३ फेब्रुअरी २०२१ मा, ८ अर्ब दृश्य पुग्ने पहिलो भिडियो, १० जुलाई २०२१ मा, ९ अर्ब दृश्य पुग्ने पहिलो भिडियो, १३ जनवरी २०२२ मा, १० अर्ब दृश्य पुग्ने पहिलो भिडियो, २४ जुलाई २०२२ मा, ११ अर्ब दृश्य पुग्ने पहिलो भिडियो<ref name="Baby Shark Ten Billion">{{cite web|url=https://variety.com/2022/digital/news/baby-shark-dance-10-billion-youtube-views-1235153290/|title='Baby Shark Dance' Boogies to More Than 10 Billion YouTube Views|last=Spangler|first=Todd|date=January 13, 2022|work=[[भेराइटी (पत्रिका)|भेराइटी]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220113153312/https://variety.com/2022/digital/news/baby-shark-dance-10-billion-youtube-views-1235153290/|archive-date=January 13, 2022|url-status=live|access-date=January 13, 2022}}</ref>, २९ डिसेम्बर २०२२ मा, १२ अर्ब दृश्य पुग्ने पहिलो भिडियो, २० जुन २०२३ मा, १३ अर्ब दृश्य पुग्ने पहिलो भिडियो, २६ जनवरी २०२४ मा १४ अर्ब दृश्य पुग्ने पहिलो भिडियो र १ सेप्टेम्बर २०२४ मा, १५ अर्ब दृश्य पुग्ने पहिलो भिडियो बन्न सफल भएको थियो। यसले १ नोभेम्बर २०२० मा "देस्पासितो" लाई उछिन्दै अहिले सम्मकै सबैभन्दा धेरै हेरिएको भिडियो बनेको थियो।<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/news/9476848/baby-shark-record-despacito-most-viewed-youtube-video-ever/|title='Baby Shark' Swims Past 'Despacito' to Become Most-Viewed YouTube Video of All-Time|last=Kaufman|first=Gil|date=November 2, 2020|magazine=[[बिलबोर्ड (पत्रिका)|बिलबोर्ड]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201102193443/https://www.billboard.com/articles/news/9476848/baby-shark-record-despacito-most-viewed-youtube-video-ever/|archive-date=November 2, 2020|access-date=November 16, 2020}}</ref>}} |- | [[देस्पासितो]]<ref name="Despacito (feat. Daddy Yankee)">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=kJQP7kiw5Fk|title=Luis Fonsi – Despacito ft. Daddy Yankee|work=[[युट्युब]]|date=January 12, 2017 |access-date=December 31, 2020}}</ref> || [[लुइस फोन्सी]] || ८.६३ || १२ जनवरी २०१७ |[https://www.youtube.com/watch?v=kJQP7kiw5Fk&ab_channel=LuisFonsiVEVO युट्युब]|| {{efn|name=despacitoview|"देस्पासितो"ले "सि यु अगेन"लाई उछिन्दै ४ अगस्ट २०१७ मा, युट्युमा सर्वाधिक हेरिएको भिडियो बनेको थियो;<ref name="Despacito">{{cite web|last1=McIntyre|first1=Hugh|title='Despacito' Has Just Become the Most Popular Video of All Time on YouTube|url=https://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2017/08/04/despacito-has-just-become-the-most-popular-video-of-all-time-on-youtube/|website=[[फोर्ब्स]]|access-date=August 4, 2017}}</ref> ४ अगस्ट २०१७ मा, ३ अर्ब दृश्य पुग्ने पहिलो भिडियो बनेको थियो;<ref name="3billion"/> ११ अक्टोबर २०१७ मा, ४ अर्ब दृश्य पुग्ने पहिलो भिडियो बनेको थियो;<ref name="4billion"/> ५ अप्रिल २०१८ मा, ५ अर्ब दृश्य पुग्ने पहिलो भिडियो बनेको थियो;<ref name="5billion"/> २४ फेब्रुअरी २०१९ मा, ६ अर्ब दृश्य पुग्ने पहिलो भिडियो बनेको थियो;<ref name="6billion"/> १० अक्टोबर २०२० मा, ७ अर्ब दृश्य पुग्ने पहिलो भिडियो बनेको थियो;<ref name="7billion"/> ६ नोभेम्बर २०२२ मा, ८ अर्ब दृश्य पुग्ने दोस्रो भिडियो बनेको थियो।<ref>{{cite web | url=https://www.iheartradio.ca/news/despacito-video-tops-8-billion-views-1.18769760 | title='Despacito' Video Tops 8 Billion Views }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231004233548/https://www.iheartradio.ca/news/despacito-video-tops-8-billion-views-1.18769760 |date=2023-10-04 }}</ref> र २०२४ जनवरी सम्म, ५ करोड २० लाख भन्दा बढी लाइकको साथ यो [[सर्वाधिक मनपराइएका युट्युब भिडियोहरूको सूची|सर्वाधिक मनपराइएको युट्युब भिडियो]] समेत हो।}} |- | [[जोनी जोनी यस पापा]]<ref name="Johny Johny Yes Papa">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=F4tHL8reNCs|title=Johny Johny Yes Papa 👶 THE BEST Song for Children {{pipe}} LooLoo Kids|work=[[युट्युब]]|date=October 8, 2016 |access-date=June 3, 2022}}</ref> || लुलु किड्स - बाल गीत|| ७.०० || ८ अक्टोबर २०१६ |[https://www.youtube.com/watch?v=F4tHL8reNCs&ab_channel=LooLooKids-NurseryRhymesandChildren%27sSongs युट्युब]|| |- | [[ह्विल्स अन द बस]]<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=e_04ZrNroTo&ab_channel=Cocomelon-NurseryRhymes|title=Wheels on the Bus {{pipe}} CoCoMelon Nursery Rhymes & Kids Songs|work=[[युट्युब]]|date=May 24, 2018 |access-date=December 31, 2020}}</ref> || [[कोकोमेलन - नर्सरी राइम्स]] || ७.०० || २४ मे २०१८ |[https://www.youtube.com/watch?v=pPTT_cowCtY&ab_channel=Cocomelon-NurseryRhymes युट्युब]|| |- | बाथ सङ<ref name="Bath Song">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=WRVsOCh907o|title=Bath Song {{pipe}} CoCoMelon Nursery Rhymes & Kids Songs|work=[[युट्युब]]|date=May 2, 2018 |access-date=June 3, 2022}}</ref> || [[कोकोमेलन - नर्सरी राइम्स]] || ६.९७ || २ मे २०१८ |[https://www.youtube.com/watch?v=WRVsOCh907o&ab_channel=Cocomelon-NurseryRhymes युट्युब]|| |- | [[सि यु अगेन]]<ref name="See You Again">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=RgKAFK5djSk|title=Wiz Khalifa – See You Again ft. Charlie Puth [Official Video] Furious 7 Soundtrack|work=[[युट्युब]]|date=April 6, 2015 |access-date=June 3, 2022}}</ref> || [[विज खलिफा]] || ६.५४ || ६ अप्रिल २०१५ |[https://www.youtube.com/watch?v=RgKAFK5djSk&ab_channel=WizKhalifaMusic युट्युब]|| {{efn|"सि यु अगेन"ले १० जुलाई २०१७ मा, "गङ्नम स्टाइल"लाई उछिन्दै सर्वाधिक हेरिएको भिडियो बनेको थियो;<ref name="SeeYouAgaintop">{{cite news|last1=France|first1=Lisa Respers|title='See You Again' takes YouTube top spot|url=http://www.cnn.com/2017/07/11/entertainment/most-viewed-youtube-video/index.html|access-date=July 12, 2017|work=सिएनएन|date=July 11, 2017}}</ref> ३ सेप्टेम्बर २०१६ मा, २ अर्ब दृश्य पुग्ने दोस्रो भिडियो बनेको थियो;<ref>{{cite web|url=https://www.tubefilter.com/2016/09/08/wiz-khalifa-charlie-puth-see-you-again-two-billion/|title=Wiz Khalifa, Charlie Puth's 'See You Again' Gets 16,000 YouTube Views Per Hour On Its Path To Two Billion|date=September 3, 2016|access-date=October 12, 2020}}</ref> ६ अगस्ट २०१७ मा, ३ अर्ब दृश्य पुग्ने दोस्रो भिडियो बनेको थियो;<ref name="SeeYouAgain3"/> ७ फेब्रुअरी २०१९ मा, ४ अर्ब दृश्य पुग्ने तेस्रो भिडियो, ७ मार्च २०२१ मा, ५ अर्ब दृश्य पुग्ने चौथो भिडियो;<ref name="SeeYouAgain4"/> र २०२४ जनवरी सम्म, ४ करोड २० लाख भन्दा बढी लाइकको साथ यो तेस्रो [[सर्वाधिक मनपराइएका युट्युब भिडियोहरूको सूची|सर्वाधिक मनपराइएको युट्युब भिडियो]] समेत हो।}} |- | [[सेप अफ यु]]<ref name="Shape of You">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=JGwWNGJdvx8|title=Ed Sheeran – Shape of You [Official Video]|work=[[युट्युब]]|date=January 30, 2017 |access-date=December 31, 2020}}</ref> || [[एड सिरन]] || ६.४० || ३० जनवरी २०१७ |[https://www.youtube.com/watch?v=JGwWNGJdvx8&ab_channel=EdSheeran युट्युब]|| {{efn|"सेप अफ यु" ७ जनवरी २०१९ मा, ४ अर्ब दृश्य पुग्ने दोस्रो भिडियो बनेको थियो;<ref name="ShapeofYou4"/> १ अक्टोबर २०२० मा, ५ अर्ब दृश्य पुग्ने तेस्रो भिडियो बनेको थियो; २३ मे २०२३ मा, ६ अर्ब दृश्य पुग्ने पाँचौँ भिडियो बनेको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.lifestyleasia.com/hk/entertainment/most-viewed-youtube-videos-of-all-time/|title=The 10 most-viewed YouTube videos of all-time|date=May 23, 2023}}</ref>}} |- | फोनिक्स सङ विथ टु वर्ड्स<ref name="Phonics Song">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=hq3yfQnllfQ|title=Phonics Song with TWO Words – ABC Alphabet Songs with Sounds for Children|work=[[युट्युब]]|date=March 6, 2014 |access-date=June 3, 2022}}</ref> || [[चुचु टिभी]] || ६.२३ || ६ मार्च २०१४ |[https://www.youtube.com/watch?v=hq3yfQnllfQ&ab_channel=ChuChuTVNurseryRhymes%26KidsSongs युट्युब]|| |- | [[अप्टाउन फङ्क]]<ref name="Uptown Funk">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=OPf0YbXqDm0|title=Mark Ronson – Uptown Funk ft. Bruno Mars|work=[[युट्युब]]|date=November 19, 2014 |access-date=June 3, 2022}}</ref> || [[मार्क रोनसन]] || ५.४५ || १९ नोभेम्बर २०१४ |[https://www.youtube.com/watch?v=OPf0YbXqDm0&ab_channel=MarkRonsonVEVO युट्युब]|| |- | [[गङ्नम स्टाइल]]<ref name="Gangnam Style">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=9bZkp7q19f0|title=PSY – GANGNAM STYLE (강남스타일) M/V|work=[[युट्युब]]|date=July 15, 2012 |access-date=December 31, 2020}}</ref> || [[साई]] || ५.४३ || १५ जुलाई २०१२ |[https://www.youtube.com/watch?v=9bZkp7q19f0&ab_channel=officialpsy युट्युब]|| {{efn|name=gangnamview|"गङ्नम स्टाइल"ले "बेबी"लाई उछिन्दै २४ नोभेम्बर २०१२ मा, सर्वाधिक हेरिएको भिडियो बनेको थियो;<ref name="GangnamStyle">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/anthonykosner/2012/11/24/psys-gangam-style-tops-biebers-baby-to-become-most-viewed-youtube-video-ever/|title=PSY's Gangnam Style Tops Bieber's Baby To Become Most Viewed YouTube Video Ever|last=Kosner|first=Anthony Wing|date=November 24, 2012|work=[[फोर्ब्स]]|access-date=November 8, 2013}}</ref> २१ डिसेम्बर २०१२ मा, १ अर्ब दृश्य पुग्ने पहिलो भिडियो बन्न सफल भएको थियो;<ref name="billboardbillion"/> ३० मे २०१४ मा, २ अर्ब दृश्य पुग्ने पहिलो भिडियो बनेको थियो;<ref name="billboardbillion2"/> २५ नोभेम्बर २०१७ मा, ३ अर्ब दृश्य पुग्ने पहिलो भिडियो बनेको थियो; ४ मार्च २०२१ मा, ४ अर्ब दृश्य पुग्ने आठौँ भिडियो बनेको थियो।<ref name="Gangnam3"/>}} |- | लर्निङ कलर्स – कलरफुल एग्स अन अ फार्म<ref name="Eggs">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=_nAu9D-8srA|title=Учим цвета-Разноцветные яйца на ферме|work=[[युट्युब]]|date=February 26, 2018 |access-date=December 31, 2020}}</ref> || मिरोस्का टिभी|| ५.२२ || २७ फेब्रुअरी २०१८ |[https://www.youtube.com/watch?v=_nAu9D-8srA&ab_channel=%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0%D0%A2%D0%92 युट्युब]|| |- | [[एक्सेल एफ]]<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=k85mRPqvMbE|title=Crazy Frog – Axel F|work=[[युट्युब]]|date=June 16, 2009 |access-date=February 22, 2021}}</ref> || [[क्रेजी फ्रग]] || ४.९८ || २६ जुन २००९ |[https://www.youtube.com/watch?v=k85mRPqvMbE&ab_channel=CrazyFrog युट्युब]|| |- | [[दामे तु कोसिता]]<ref name="Dame Tu Cosita">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=FzG4uDgje3M|title=El Chombo – Dame Tu Cosita feat. Cutty Ranks (Official Video)|work=[[युट्युब]]|date=April 5, 2018 |access-date=December 31, 2020}}</ref>|| [[अल्ट्रा रेकर्ड्स]]|| ४.९३ || ५ अप्रिल २०१८ |[https://www.youtube.com/watch?v=FzG4uDgje3M&ab_channel=UltraRecords युट्युब]|| |- | ''[[मासा एन्ड द बियर]]'' – रेसिपी फर द डिजास्टर<ref name="Masha and the Bear">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=KYniUCGPGLs|title=Маша и Медведь (Masha and The Bear) – Маша плюс каша (17 Серия)|work=[[युट्युब]]|date=January 31, 2012 |access-date=June 3, 2022}}</ref>|| [[गेट मुभिज]]|| ४.६२ || ३१ जनवरी २०१२ |[https://www.youtube.com/watch?v=KYniUCGPGLs&ab_channel=GetMovies युट्युब]|| |- | [[बा, बा, ब्ल्याक सिप]]<ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=MR5XSOdjKMA&list=PL11E57E1166929B60&index=31&ab_channel=Cocomelon-NurseryRhymes |title=Baa Baa Black Sheep {{pipe}} CoCoMelon Nursery Rhymes & Kids Songs |work=[[युट्युब]] |date=June 25, 2018 |access-date=December 31, 2020}}</ref>|| [[कोकोमेलन - नर्सरी राइम्स]]|| ४.३४ || २५ जुन २०१८ |[https://www.youtube.com/watch?v=MR5XSOdjKMA&ab_channel=Cocomelon-NurseryRhymes युट्युब]|| |- | [[मासुम (चलचित्र)|मासुम]]<ref name="Lakdi">{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=3bLfzgZ-wO8&list=PL11E57E1166929B60&index=31&ab_channel=JingleToons |title=लकड़ी की काठी {{pipe}} Lakdi ki Kathi {{pipe}} Popular Hindi Children Songs {{pipe}} Animated Songs by JingleToons |work=[[युट्युब]] |date=June 13, 2018 |access-date=December 26, 2022}}</ref>|| जिङ्गल टुन्स || ४.३३ || १४ जुन २०१८ |[https://www.youtube.com/watch?v=3bLfzgZ-wO8&ab_channel=JingleToons युट्युब]|| |- | [[हनुमान चालिसा]]<ref name="Chalisa">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=AETFvQonfV8&list=PL11E57E1166929B60&index=31&ab_channel=T-SeriesBhaktiSagar|title=श्री हनुमान चालीसा 🌺🙏{{pipe}} Shree Hanuman Chalisa Original Video {{pipe}}🙏🌺{{pipe}} GULSHAN KUMAR {{pipe}} HARIHARAN {{pipe}}Full HD|work=[[युट्युब]]|date=May 9, 2011 |access-date=October 2, 2023}}</ref>|| [[टि सिरिज|टि सिरिज भक्ति सागर]]|| ४.३० || १० मे २०११ |[https://www.youtube.com/watch?v=AETFvQonfV8&ab_channel=T-SeriesBhaktiSagar युट्युब]|| |- | [[सुगर]]<ref name="Sugar">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=09R8_2nJtjg|title=Maroon 5 – Sugar|work=[[युट्युब]]|date=January 14, 2015 |access-date=June 3, 2022}}</ref> || [[मरुन फाइभ]] || ४.१७ || १४ जनवरी २०१५ |[https://www.youtube.com/watch?v=09R8_2nJtjg&ab_channel=Maroon5VEVO युट्युब]|| |- | [[वाका वाका (दिस टाइम फर अफ्रिका)]]<ref name="Waka Waka">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=pRpeEdMmmQ0|title=Shakira – Waka Waka (This Time for Africa) (The Official 2010 FIFA World Cup Song)|work=[[युट्युब]]|date=June 4, 2010 |access-date=December 31, 2020}}</ref> || [[सकिरा]] || ४.१४ || ४ जुन २०१० |[https://www.youtube.com/watch?v=pRpeEdMmmQ0&ab_channel=shakiraVEVO युट्युब]|| |- | [[काउन्टिङ स्टार्स]]<ref name="Counting Stars">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=hT_nvWreIhg|title=OneRepublic – Counting Stars|work=[[युट्युब]]|date=May 31, 2013 |access-date=December 31, 2020}}</ref> || [[वान रिपब्लिक]] || ४.११ || ३१ मे २०१३ |[https://www.youtube.com/watch?v=hT_nvWreIhg&ab_channel=OneRepublicVEVO युट्युब]|| |- | [[रोयर]]<ref name="Roar">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=CevxZvSJLk8|title=Katy Perry – Roar (Official)|work=[[युट्युब]]|date=September 5, 2013 |access-date=December 31, 2020}}</ref>|| [[केटी पेरी]]|| ४.०९ || ५ सेप्टेम्बर २०१३ |[https://www.youtube.com/watch?v=CevxZvSJLk8&ab_channel=KatyPerryVEVO युट्युब]|| |- | हम्प्टी द ट्रेन अन द फ्रुट्स राइड<ref name="Humpty">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=138nNxXUJXw&list=PL11E57E1166929B60&index=31&ab_channel=KiddiestvHindi-NurseryRhymes%26KidsSongs|title=Humpty the Train on a Fruits Ride {{pipe}} हम्प्टी ट्रैन और उसके फल दोस्तों से मिलिए {{pipe}} Kiddiestv Hindi |work=[[युट्युब]]|date=January 26, 2018 |access-date=August 26, 2022}}</ref>|| किडिज टिभी हिन्दी || ४.०८ || २६ जनवरी २०१८ |[https://www.youtube.com/watch?v=138nNxXUJXw&ab_channel=KiddiestvHindi-NurseryRhymes%26KidsSongs युट्युब]|| |- | [[सरी]]<ref name="Sorry">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=fRh_vgS2dFE|title=Justin Bieber – Sorry (PURPOSE : The Movement)|work=[[युट्युब]]|date=October 22, 2015 |access-date=June 3, 2022}}</ref> || [[जस्टिन बिबर]] || ३.९१ || २२ अक्टोबर २०१५ |[https://www.youtube.com/watch?v=fRh_vgS2dFE&ab_channel=JustinBieberVEVO युट्युब]|| |- | [[डार्क हर्स]]<ref name="Dark Horse">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=0KSOMA3QBU0|title=Katy Perry – Dark Horse (Official) ft. Juicy J|work=[[युट्युब]]|date=February 20, 2014 |access-date=December 31, 2020}}</ref> || [[केटी पेरी]] || ३.८९ || २० फेब्रुअरी २०१४ |[https://www.youtube.com/watch?v=0KSOMA3QBU0&ab_channel=KatyPerryVEVO युट्युब]|| |- | [[पर्फेक्ट (एड सिरनको गीत)|पर्फेक्ट]]<ref name="Perfect">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=2Vv-BfVoq4g|title=Ed Sheeran – Perfect (Official Music Video)|work=[[युट्युब]]|date=November 9, 2017 |access-date=December 31, 2020}}</ref> || [[एड सिरन]] || ३.८७ || ९ नोभेम्बर २०१७ |[https://www.youtube.com/watch?v=2Vv-BfVoq4g&ab_channel=EdSheeran युट्युब]|| |- | [[थिङ्किङ आउट लाउड]]<ref name="Thinking Out Loud">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=lp-EO5I60KA|title=Ed Sheeran – Thinking Out Loud [Official Video]|work=[[युट्युब]]|date=October 7, 2014 |access-date=December 31, 2020}}</ref>|| [[एड सिरन]]|| ३.८७ || ७ अक्टोबर २०१४ |[https://www.youtube.com/watch?v=lp-EO5I60KA&ab_channel=EdSheeran युट्युब]|| |- | [[लेट हर गो]]<ref name="Let Her Go">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=RBumgq5yVrA|title=Passenger {{pipe}} Let Her Go (Official Video)|work=[[युट्युब]]|date=July 25, 2012 |access-date=December 31, 2020}}</ref> || [[प्यासेन्जर]] || ३.७७ || २५ जुलाई २०१२ |[https://www.youtube.com/watch?v=RBumgq5yVrA&ab_channel=Passenger युट्युब]|| |- | [[फेडेड]]<ref name="Faded">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=60ItHLz5WEA|title=Alan Walker – Faded|work=[[युट्युब]]|date=December 3, 2015 |access-date=December 31, 2020}}</ref> || [[एलन वाकर]] || 3.75 || ३ डिसेम्बर २०१५ |[https://www.youtube.com/watch?v=60ItHLz5WEA&ab_channel=AlanWalker युट्युब]|| |- | [[गर्ल्स लाइक यु]]<ref name="Girls Like You">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=aJOTlE1K90k|title=Maroon 5 – Girls Like You ft. Cardi B|work=[[युट्युब]]|date=May 30, 2018 |access-date=December 31, 2020}}</ref> || [[मरुन फाइभ]] || ३.७५ || ३१ मे २०१८ |[https://www.youtube.com/watch?v=aJOTlE1K90k&ab_channel=Maroon5VEVO युट्युब]|| |- | [[लिन अन]]<ref name="Lean On">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=YqeW9_5kURI|title=Major Lazer & DJ Snake – Lean On (feat. MØ) (Official Music Video)|work=[[युट्युब]]|date=March 22, 2015 |access-date=December 31, 2020}}</ref> || [[मेजर लेजर]] || ३.७२ || २१ मार्च २०१५ |[https://www.youtube.com/watch?v=YqeW9_5kURI&ab_channel=MajorLazerOfficial युट्युब]|| |- ! colspan="6" style="text-align:center; font-size:8pt;" | १९ जनवरी २०२५ मा अद्यावधिक गरिएको |} == एब अर्ब भन्दा बढी हेरिएका == एक भिडियोको लोकप्रियताको प्रारम्भिक मेट्रिक तथाकथित बिलियन-भ्यु क्लब (एक अर्ब भन्दा बढी पटक हेरिएको) थियो, जसले प्रारम्भिक रूपमा सार्वजनिक भएपछि १ अर्ब भन्दा बढी दृश्यहरू पुग्न सफल भएको सङ्केत गर्दछ।<ref name="RollingStone">{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/the-billion-view-club-youtubes-most-watched-music-videos-162074/|title=The Billion View Club: YouTube's Most Watched Music Videos|first=Brittany|last=Spanos|date=October 13, 2015|access-date=October 15, 2019|magazine=[[रोलिङ स्टोन]]}}</ref> डिसेम्बर २०१२ मा, "[[गङ्नम स्टाइल]]" एक अर्ब पटक हरिएको पहिलो भिडियो बन्न सफल भएको थियो।<ref name="billboardbillion">{{cite magazine|last=Gruger|first=William|title=PSY's 'Gangnam Style' Video Hits 1 Billion Views, Unprecedented Milestone|url=http://www.billboard.com/biz/articles/news/1483733/psys-gangnam-style-video-hits-1-billion-views-unprecedented-milestone|date=December 21, 2012|magazine=[[बिलबोर्ड (पत्रिका)|बिलबोर्ड]]|access-date=December 21, 2012}}</ref> जुन २०१५ सम्ममा, केवल [[जस्टिन बिबर]]को गीत "बेबी"ले मात्र यो मापदण्ड पार गर्न सफल भएको थियो,<ref name="RollingStone"/> तर अक्टोबर २०१५ सम्ममा, कुल १० भिडियोहरूले उक्त सीमा पार गरेका थिए। यो सङ्ख्या २०२४ मा ४०० भन्दा बढी पुगेको थियो।<ref>{{Cite web |last=Villamere |first=J. C. |title=The Songs That Joined YouTube's Billion Views Club This Decade |url=https://etcanada.com/photos/713613/12-songs-that-joined-youtubes-billion-views-club-in-2020/ |access-date=2022-07-15 |language=en-US |archive-date=July 15, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220715092332/https://etcanada.com/photos/713613/12-songs-that-joined-youtubes-billion-views-club-in-2020/ |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220715092332/https://etcanada.com/photos/713613/12-songs-that-joined-youtubes-billion-views-club-in-2020/ |date=2022-07-15 }}</ref> सन् २००५ मा [[युट्युब]] सार्वजनिक हुनुभन्दा पहिलेका पुराना भिडियोहरू तर पछि एक अर्ब दृश्य पार गर्न थपिएका भिडियोहरू यस प्रकार छन्: * [[गन एन’ रोजेज]]द्वारा लिखित "नोभेम्बर रेन" नाम गीत सन् २००५ भन्दा पहिले बनेको र जुलाई २०१८ सम्ममा यस सीमा पार गरेको थियो।<ref>{{cite web|url=https://loudwire.com/guns-n-roses-november-rain-first-90s-video-1-billion-views-youtube/|title=Guns N' Roses' 'November Rain' Is First '90s Video to Top 1 Billion YouTube Views|first=Michael|last=Christopher|date=July 16, 2018|access-date=October 15, 2019|work=Loudwire}}</ref> *[[लिङ्किन पार्क]]को "नम्ब" सन् २००० को दशकको पहिलो भिडियो थियो जसले नोभेम्बर २०१८ मा युट्युबमा १ अर्ब पटक हेरिएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.rocksound.tv/news/read/linkin-parks-numb-video-has-reached-1-billion-views-on-youtube|title=Linkin Park's 'Numb' Video Has Reached 1 Billion Views On YouTube - News|website=Rock Sound Magazine|access-date=October 27, 2019|archive-date=October 27, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191027174040/https://www.rocksound.tv/news/read/linkin-parks-numb-video-has-reached-1-billion-views-on-youtube|url-status=dead}}</ref> *[[क्विन (ब्यान्ड)|क्विन]]को "बोहेमियन र्याप्सोडी" जुलाई २०१९ मा १ अर्ब दृश्य पुग्ने पहिलो सन् १९७० को दशकको भिडियो (र १९९० को दशक अघिको भिडियो) थियो। <ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/2019/07/22/bohemian-rhapsody-becomes-first-pre-1990s-song-rack-billion/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/news/2019/07/22/bohemian-rhapsody-becomes-first-pre-1990s-song-rack-billion/ |archive-date=January 10, 2022 |url-access=subscription |url-status=live|title=Bohemian Rhapsody becomes first pre-1990s song to rack up billion hits on YouTube, site announces|first=Jessica|last=Carpani|date=July 22, 2019|access-date=October 15, 2019|work=The Daily Telegraph}}</ref> *गन एन 'रोजेजको 'स्वीट चाइल्ड ओ'माइन' सन् १९८० को दशकको पहिलो भिडियो थियो जसले अक्टोबर २०१९ मा १ अर्ब दृश्य प्राप्त गरेको थियो।<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2019/digital/news/guns-n-roses-sweet-child-o-mine-1-billion-views-1203371701/|title=Guns N' Roses' 'Sweet Child O' Mine' Becomes First '80s Music Video's to Hit 1 Billion YouTube Views|first=Breanna|last=Bell|date=October 15, 2019|access-date=October 15, 2019|work=[[भेराइटी (पत्रिका)|भेराइटी]]}}</ref> सन् २०१८ सम्ममा थुप्रै भिडियोले एक अर्ब दृश्य पार गरेकाले दुई र तीन अर्ब हेराइ र उच्च मेट्रिक्समा बढी चासो देखिएको छ। मे २०१४ मा, "गङ्नम स्टाइल" दुई अर्ब भन्दा बढी पटक हेरिएको पहिलो भिडियो बनेको थियो।<ref name="billboardbillion2">{{cite magazine|last1=Benjamin|first1=Jeff|title=PSY's 'Gangnam Style' Hits 2 Billion YouTube Views|url=http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/6106224/psy-gangnam-style-2-billion-views-youtube-kpop|date=May 30, 2014|magazine=[[बिलबोर्ड (पत्रिका)|बिलबोर्ड]]|access-date=July 1, 2014}}</ref> "[[देस्पासितो]]" अगस्ट २०१७ मा तीन अर्ब<ref name="3billion">{{cite web|last1=McIntyre|first1=Hugh|title='Despacito' Just Became The First Video To Reach Three Billion Views On YouTube|url=https://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2017/08/04/despacito-just-became-the-first-video-to-reach-three-billion-views-on-youtube|website=[[फोर्ब्स]]|date=August 4, 2017|access-date=August 25, 2017}}</ref>, अक्टोबर २०१७ मा चार अर्ब<ref name="4billion">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2017/10/11/despacito-is-the-first-video-to-reach-4-billion-views-on-youtube/|title='Despacito' Is The First Video To Reach 4 Billion Views On YouTube|first=Hugh|last=McIntyre|date=October 11, 2017|access-date=October 11, 2017|work=[[फोर्ब्स]]}}</ref>, अप्रिल २०१८ मा पाँच अर्ब<ref name="5billion">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2018/04/04/despacito-has-just-become-the-first-video-to-reach-5-billion-views-on-youtube/|title='Despacito' Has Just Become The First Video To Reach 5 Billion Views On YouTube|first=Hugh|last=McIntyre|date=April 4, 2018|access-date=April 5, 2018|work=[[फोर्ब्स]]}}</ref>, फेब्रुअरी २०१९ मा छ अर्ब<ref name="6billion">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/veronicavillafane/2019/02/25/luis-fonsi-and-daddy-yankees-despacito-makes-youtube-history-as-first-video-with-6-billion-views/|title=Luis Fonsi And Daddy Yankee's "Despacito" Makes YouTube History As First Video With 6 Billion Views|website=[[फोर्ब्स]]|date=February 25, 2019|access-date=October 14, 2020}}</ref>, र अक्टोबर २०२० मा सात अर्ब भन्दा बढी पटक हेरिएको पहिलो भिडियो बनेको थियो।<ref name="7billion">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/andreabossi/2020/10/10/most-viewed-youtube-video-despacito-breaks-record-with---7-billion-views/|title=Most Viewed YouTube Video, 'Despacito,' Breaks Record With 7 Billion Views|website=[[फोर्ब्स]]|date=October 10, 2020|access-date=October 11, 2020}}</ref> "बेबी सार्क डान्स" फेब्रुअरी २०२१ मा आठ अर्ब, जुलाई २०२१ मा नौ अर्ब र जनवरी २०२२ मा १० अर्ब पटक हेरिएको पहिलो भिडियो बनेको थियो।<ref name="Baby Shark Ten Billion"/> मार्च २०२४ सम्म, यसको चौध अर्ब भन्दा बढी दृश्यहरू छन्। मे २०२३ सम्म, तेह्र वटा भिडियोहरूले चार अर्ब भन्दा बढी दृश्यहरू पार गरेका छन्, जसमध्ये आठ वटा पाँच अर्ब भन्दा बढी दृश्यहरू छन्, पाँच वटा छ अर्ब भन्दा बढी दृश्यहरू छन्, र दुईवटा आठ अर्ब दृश्यहरू भन्दा बढी छन्।<ref name="SeeYouAgain3">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2017/08/06/wiz-khalifa-charlie-puths-see-you-again-has-now-hit-three-billion-views-on-youtube/|title=Wiz Khalifa & Charlie Puth's 'See You Again' Has Now Hit Three Billion Views On YouTube|first=Hugh|last=McIntyre|date=August 6, 2017|access-date=August 9, 2017|work=[[फोर्ब्स]]}}</ref> "[[सि यु अगेन]]" अगस्ट २०१७ मा तीन अर्ब पटक हेरिएको दोस्रो भिडियो बनेको थियो, त्यसपछि नोभेम्बर २०१७ मा "गङ्नम स्टाइल" दोस्रो स्थानमा पुगेको थियो।<ref name="Gangnam3">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2017/11/25/psys-gangnam-style-finally-reaches-3-billion-views-on-youtube/|title=Psy's 'Gangnam Style' Finally Reaches 3 Billion Views On YouTube|first=Hugh|last=McIntyre|date=November 25, 2017|access-date=November 25, 2017|work=[[फोर्ब्स]]}}</ref> "[[सेप अफ यु]]" जनवरी २०१९ मा चार अर्ब पटक हेरिएको दोस्रो भिडियो बनेको थियो,<ref name="ShapeofYou4">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2019/01/10/ed-sheerans-shape-of-you-has-just-become-the-second-video-to-hit-four-billion-views-on-youtube/|title=Ed Sheeran's 'Shape Of You' Becomes The Second Video To Hit 4 Billion Views On YouTube|website=[[फोर्ब्स]]|date=January 10, 2019|access-date=October 13, 2020}}</ref> त्यसपछि फेब्रुअरी २०१९ मा "सि यु अगेन" बनेको थियो। "बेबी सार्क डान्स" अप्रिल २०२० मा पाँच अर्ब पटक हेरिएको दोस्रो भिडियो बनेको थियो, त्यसपछि अक्टोबर २०२० मा "सेप अफ यु"ले यसलाई उछिनेको थियो थियो।<ref name="SeeYouAgain4">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2019/03/07/wiz-khalifa-and-charlie-puths-see-you-again-is-the-third-video-to-reach-this-milestone-on-youtube/|title=Wiz Khalifa And Charlie Puth's 'See You Again' Is The Third Video To Reach This Milestone On YouTube|website=[[फोर्ब्स]]|date=February 7, 2019|access-date=October 12, 2020}}</ref> 'बेबी सार्क डान्स' जुलाई २०२० मा ६ अर्ब र अक्टोबर २०२० मा ७ अर्ब दृश्य पुग्ने दोस्रो भिडियो बनेको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.musictimes.com/articles/81311/20200409/most-viewed-youtube-music-videos.htm|title=Top 20 Most Viewed YouTube Music Videos|date=April 9, 2020|access-date=April 12, 2020}}</ref> बिलियन-भ्यु क्लबमा यी भिडियोहरू मध्ये अधिकांश लोकप्रिय कलाकारहरूद्वारा व्यावसायिक सङ्गीत भिडियोहरू हुन्, तर सूचीमा विचित्रताहरू समावेश गरिएको छ, सामान्यतया बच्चाहरूलाई लक्षित कार्यक्रमहरू यसमा समावेश छन्। यस्ता भिडियोहरूमा रूसी एनिमेटेड कार्टुन मासा र बियरका दुई अङ्कहरू, बेलायती एनिमेशन स्टुडियो लिटिल बेबी बमद्वारा "द ह्विल्स अन द बस" को एक संस्करण, र बालबालिका लक्षित लुलु किड्स र चुचु टिभीबाट "जोनी जोनी यस पापा" समावेश छन्।<ref>{{cite web|url=https://www.newstatesman.com/2017/10/rise-and-rise-billion-club-list-youtube-videos-over-one-billion-views|title=The rise and rise of the Billion Club: the list of YouTube videos with over one billion views|first=Anna|last=Leszkiewicz|date=October 11, 2017|access-date=March 12, 2020|work=[[New Statesman]]}}</ref> "बेबी सार्क" गीतका विभिन्न संस्करणहरूले जनवरी २०१९ सम्ममा कुल पाँच अर्ब भन्दा बढी दृश्यहरू जम्मा गरेका थिए, पिङ्कफोङद्वारा सार्वजनिक गरिएको मूल संस्करणले पहिले दुई अर्ब भन्दा बढी दृश्यहरू पार गरेको थियो। <ref>{{Cite web|url=https://www.polygon.com/2019/1/30/18203918/baby-shark-song-youtube-video-education-trend|title=Baby Shark videos have amassed a record-breaking 5 billion views|first=Petrana|last=Radulovic|date=January 30, 2019|access-date=October 15, 2019|work=[[Polygon (website)|Polygon]]}}</ref>पिङ्कफोनद्वारा मूल "बेबी सार्क" भिडियो अहिले साइटमा सबैभन्दा धेरै हेरिएको भिडियो हो। अक्टोबर २९, २०२० मा, बेबी सार्कलाई ७ अर्ब भन्दा बढी पटक हेरिएको थियो र नोभेम्बर २, २०२० मा, यसले [[देस्पासितो]]लाई पार गर्दै युट्युबमा सबैभन्दा धेरै हेरिएको भिडियो बनेको थियो। फेब्रुअरी २३, २०२१ मा, बेबी शार्कले ८ अर्ब भन्दा बढी पटक हेरिएको थियो र यस्तो कीर्तिमानी कायम गर्ने पहिलो भिडियो बनेको थियो। जुलाई २०, २०२१ मा, बेबी सार्कले ९ अर्ब भन्दा बढी दृश्यहरू पार गरेको थियो, जुन त्यसो गर्ने पहिलो (र हाल मात्र) भिडियो बनेको थियो। जनवरी १३, २०२२ मा, बेबी शार्क १० अर्ब दृश्यहरू पार गर्ने पहिलो (र हाल मात्र) भिडियो बनेको थियो।<ref name="Baby Shark Ten Billion"/> जुलाई १४, २०२२ मा, युट्युबले एक विशेष प्लेलिस्ट र भिडियो बनाएको थियो जसमा १ अर्ब पटक हेरिएका ३१७ सङ्गीत भिडियोहरू र "बिलियन भ्युज क्लब" मा सामेल भएका भिडियोहरू राखिएको छ।<ref>{{cite web |title=Behind the Billion Views Club I YouTube Culture & Trends |url=https://www.youtube.com/watch?v=DmyE4aTgc3A |website=YouTube.com | date=July 14, 2022 |access-date=15 July 2022 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Celebrating The One Billion Views Club |url=https://www.youtube.com/playlist?list=PLbpi6ZahtOH4OmcA-BD2hn0L082oLvvgV |website=YouTube.com |access-date=15 July 2022}}</ref> == ऐतिहासिक सर्वाधिक हेरिएका भिडियोहरू == == टिप्पणीहरू == <references group="lower-alpha"/> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{सर्वाधिक लोकप्रिय सामाजिक सञ्जालका खाताहरू}} [[श्रेणी:युट्युब भिडियोहरूको सूची]] [[श्रेणी:इन्टरनेट सम्बन्धित विषयहरूको सूची]] [[श्रेणी:युट्युबसँग सम्बन्धित सूचीहरू|हेराई]] 1yxwj2po0t6sqnng7lz9trwbo42290v 0 116922 1356788 1159758 2026-05-26T13:57:02Z Bishaldev100 28807 /* मृत्यु र अन्त्येष्टि */ 1356788 wikitext text/x-wiki {{अपूर्ण अनुवाद|listed=yes|date=डिसेम्बर २०२०}} {{Infobox officeholder |name = युरी एन्ड्रोपोभ<br>Yuri Andropov<br /><small>Юрий Андропов</small> |image = YuriAndropov1970.png |image_size = |caption = Andropov in 1974 |citizenship = [[सोभियत सङ्घ|सोभियत संघ]] |office = [[सोभियत संघ कम्युनिष्ट पार्टीको महासचिव]] |term_start = 12 November 1982 |term_end = 9 February 1984 |predecessor = [[लियोनिद ब्रेझनेभ]] |successor = [[कोन्सटान्टिन चेरनेन्को]] }} '''यूरी भ्लादिमिरोभिच एन्ड्रोपोभ ({{lang-en|Vladimirovich Andropov}}''' ({{IPAc-en|æ|n|ˈ|d|r|oʊ|p|ɔː|f|,_|-|p|ɒ|f}};<ref>[http://dictionary.reference.com/browse/andropov "Andropov"]. ''[[Random House Webster's Unabridged Dictionary]]''.</ref> {{lang-rus|Юрий Владимирович Андропов|links=no|r=Yury Vladimirovich Andropov|p=ˈjʉrʲɪj vlɐˈdʲimʲɪrəvʲɪtɕ ɐnˈdropəf}} ; {{OldStyleDate|१५&nbsp;जुन|१९१४|२ जुन}} - ९ फेब्रुअरी १९८४) <ref>[https://books.google.com/books?id=ZXz2okCSfq8C&pg=PA17&dq=Yuri+Vladimirovich+Andropov+9+february&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwizh9iumZ3WAhXBCJoKHRiVC8Y4ChDoAQgzMAQ#v=onepage&q=Yuri%20Vladimirovich%20Andropov%209%20february&f=false Profile of Yuri Andropov]</ref> [[सोभियत सङ्घ|सोभियत संघ]]को छैठौं सर्वोच्च नेता र सोभियत संघ कम्युनिष्ट पार्टीको चौधौँ महासचिव थिए । [[लियोनिद ब्रेझनेभ|लियोनिद ब्रेज्नेभको १]]८ वर्षे शासन पछि, एन्ड्रोपोभले नोभेम्बर १९८२ देखि फेब्रुअरी १९८४ सम्म उनको मृत्यु नहोउन्जेलसम्म यस पदमा काम गरे। आफ्नो सेवा वृतिको सुरुवात, एन्ड्रोपोभले १९५४ देखि १९५७ सम्म हङ्गेरीको लागि सोभियत राजदूतको रूपमा काम गरे। त्यस समयमा उनी १९५६ को हङ्गेरी विद्रोहको दमनमा सामेल भएका थिए। उनलाई १० मे १८६७ मा [[केजिबी|केजीबी]] अध्यक्ष नियुक्त गरिएको थियो। यस स्थितिमा उनले सामूहिक गिरफ्तारी र "सामाजिक अवांछनीय" मानिने व्यक्तिको अनैच्छिक मनोवैज्ञानिक प्रतिबद्धताको माध्यमबाट गरिएको मतभेदको व्यापक निरीक्षण गरे। {{स्रोत नखुलेको|date=June 2020}} [[लियोनिद ब्रेझनेभ|लियोनिद ब्रेज्नेभले]] १९७५ मा हृदयघात को सामना गरेपछि, एन्ड्रोपोभले विदेशमन्त्री, रक्षामन्त्री र आफू सम्मिलित तीन सदस्यीय समिति गठन गरे जुनले [[लियोनिद ब्रेझनेभ|ब्रेज्नेभ]]को बाँकी शासन अबधीको नीतिहरू तर्जुमा गर्यो। १० नोभेम्बर १९८२ मा, ब्रेजेनेभको मृत्युपछि युरी एन्ड्रोपोभ उनी पछि जनरल सेक्रेटरी र सोभियत संघका नेताको रूपमा आए । एन्ड्रोपोभले आफ्नो छोटो कार्यकालको अवधिमा सोभियत व्यवस्थामा भ्रष्टाचार र अकुशलता हटाउने प्रयास गरे जुन पार्टीको अनुशासनको उल्लंघन र कार्यस्थलमा सच्चाइलाई अपराधीकरण गरेको आरोपमा लामो समयदेखि अनुसन्धान गरी सोभियत प्रणालीमा भ्रष्टाचार र अकुशलताको अन्त्य गर्ने प्रयास गरे। [[शीतयुद्ध]] तीव्र भयो र सोभियत अर्थतन्त्रमा बढ्दो सङ्कट उनले जसरी सम्हाले उनी नोक्सानमा थिए। उनको प्रमुख दीर्घकालीन प्रभाव भनेको आफु जस्तै उर्जावान युवा सुधारवादीहरूको ( यिगोर लिगाच्योभ, निकोलाई राइजकोभ र सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण, [[मिखाइल गोर्बाचोभ]] लगायत सहितका) नयाँ पुस्तालाई अगाडि ल्याउनु थियो। <ref>Mauricio Borrero, "Andropov, Yuri Vladimirovich 1914–1984." ''Encyclopedia of Modern Dictators'' (2006), pp. 7–10.</ref> यद्यपि फेब्रुअरी १९८३ मा मृगौला फेल भएपछि एन्ड्रोपोभको स्वास्थ्य द्रुत बिग्रिन थाल्यो। लगभग १५ महिना देशको नेतृत्व गरेपछि, ९ फेब्रुअरी १९८३ मा , उनको मृत्यु भयो। == बाल्यकाल == == हङ्गेरी विद्रोहको दमन == जुलाई १९५४ मा, उनी [[हङ्गेरी]]का लागि सोभियत राजदूत नियुक्त भए र १९५६ को हङ्गेरी क्रान्तिको दौरान उनले यो पद सम्हाले। एन्ड्रोपोभले हङ्गेरी विद्रोहलाई दबाउनमा महत्वपूर्ण भूमिका खेले। उनले त्यसको लागि अनिच्छुक [[निकिता ख्रुश्चेभ]]लाई सैन्य हस्तक्षेप आवश्यक छ विश्वस्त गराए। हङ्गेरी विद्रोहको निर्मम दमनको लागि उनलाई 'बुडापेस्टको कसाई' भनेर चिनिन्छन्। हंग्रेरियन नेताहरू पक्राउ परे र इम्रे नागी लगायत अन्यलाई मृत्युदण्ड दिइयो। == केजीबी अध्यक्षता र पोलिटब्युरो क्यारियर == == सोवियत संघका नेता == [[लियोनिद ब्रेझनेभ|लियोनिद ब्रेज्नेभको]] मृत्यु भएको दुई दिन पछि १२ नोभेम्बर १९८२ मा, एन्ड्रोपोभ सोभियत संघ कम्युनिष्ट पार्टीको महासचिवमा निर्वाचित भए। उनी महासचिव बनेको केजीबीका पहिलो पूर्व प्रमुख थिए। उनको नियुक्ति केजीबी र हङ्गेरीमा उनको भूमिकालाई लिएर पश्चिमा जगतमा डर र संदेहका साथ हेरियो, । त्यस समयमा उनको व्यक्तिगत पृष्ठभूमि पश्चिममा रहस्यमय थियो, प्रमुख अखबारहरूले उनको विस्तृत प्रोफाइल छापेका थिए जुन विसंगत थियो र धेरै जसो मिथ्या बनाइएको थियो। <ref>{{Cite web|url=http://www.edwardjayepstein.com/archived/andropov.htm|title=The Andropov Hoax|publisher=Edward Jayepstein|accessdate=30 March 2013}}</ref> === घरेलु नीति === ==== अर्थव्यवस्था ==== ==== भ्रष्टाचार विरोधी अभियान ==== === विदेश नीति === [[चित्र:Anti_kernwapendemonstratie_in_Den_Haag_(_550_duizend_deelnemers_)_overzichten_m,_Bestanddeelnr_253-8819.jpg|thumb|अमेरिका / नाटो र सोभियत संघ बीचको आणविक हतियारको बिरूद्ध द हेग, नेदरल्यान्ड मा १९८३ मा भएको विरोध]] == मृत्यु र अन्त्येष्टि == [[चित्र:Reagan_at_the_USSR_Embassy.jpg|thumb| राष्ट्रपति [[रोनाल्ड रेगन]] सोभियत दूतावासमा एन्ड्रोपोभको मृत्युमा शोक पुस्तकमा हस्ताक्षर गर्दै ]] फेब्रुअरी १९८३ मा, एन्ड्रोपोभ को दुवै मृगौला पूर्णरुपले फेल भयो । अगस्ट १९८३ मा, उनी पश्चिमी मस्कोको केन्द्रीय क्लिनिकल अस्पतालमा भर्ना भए, जहाँ उनले आफ्नो बाँकी जीवन बिताएका थिए। जनवरी १९८४ को अन्त्यमा, एन्ड्रोपोभको स्वास्थ्य द्रुत रूपमा बिग्रियो र उनको रगतमा बढ्दो विषाक्तताका कारण उनी अचेत भए। उनको मृत्यु ९ फेब्रुअरी १९८४ मा १६:५० मा अस्पतालको कोठामा ६९ वर्षको उमेरमा भयो। <ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1984/02/11/world/andropov-dead-moscow-69-reagan-asks-productive-contacts-names-bush-attend.html|title=Andropov is Dead in Moscow at 69; Reagan Asks 'Productive Contacts' and Names Bush to Attend Funeral|last=Burns|first=John F.|date=11 February 1984|work=The New York Times|access-date=11 July 2017|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> त्यस दिन उनको मृत्युको बारेमा केहि मात्र सोभियत नेताहरूले मात्र सुनेका थिए, सबै पोलिटब्युरो सदस्यहरूले समेत सुनेका थिएनन्। सोभियत पोस्ट पोस्टमार्टम मेडिकल रिपोर्टका अनुसार एन्ड्रोपोभ धेरै चिकित्सा अवस्थाबाट ग्रस्त थिए: इन्टर्स्टिशियल नेफ्रिटिस, नेफ्रोस्क्लेरोसिस, उच्च रक्तचाप र [[मधुमेह]], जुन किडनी फेल भएर खराब भएको थियो। == व्यक्तिगत जीवन == == विरासत == == सन्दर्भ == {{Reflist|33em}} ==बाह्य कडीहरू== {{Navboxes | title = युरी एन्ड्रोपोभसंग सम्बन्धित लेखहरू | state = collapsed | list1 = {{Cold War}} {{टाइम वर्ष व्यक्ति}} }} [[श्रेणी:Articles containing Russian-language text]] [[श्रेणी:पदमा रहँदा नै मृत्यु हुने व्यक्तिहरू]] t6wchv8aaep6hb0ap7oqqd8qpo4kpsf 4 120717 1356817 1356434 2026-05-26T21:42:36Z ListeriaBot 52294 Wikidata list updated [V2] 1356817 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5 . ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?item wdt:P27 wd:Q837 . ?sitelink schema:about ?item . FILTER NOT EXISTS { ?wne schema:about ?item . ?wne schema:inLanguage "ne" } MINUS {?item wdt:P106 wd:Q10833314} } GROUP BY ?item ORDER BY DESC(?count) |columns=number:#,label:Article,description,p106,p569,p570,p18,item |thumb=100 |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Article ! description ! व्यवसाय ! जन्म मिति ! देहान्त मिति ! तस्वीर ! item |- | style='text-align:right'| 1 | [[Shilshila Acharya]] | | [[उद्यमी]]<br/>[[environmental scientist]] | data-sort-value="1901" | 20th century | | [[चित्र:Shilshila acharya 2 cropped.jpg|center|100px]] | [[:d:Q131389521|Q131389521]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[भूमिका गिरी]] | एक नेपाली लोक गायिका हुन् | [[गायक]] | | | | [[:d:Q94413431|Q94413431]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[सपना रोका मगर]] | | | data-sort-value="2002" | 2002-02-10 | | | [[:d:Q102271811|Q102271811]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[दावा याङ्जुम शेर्पा]] | नेपाली पर्वतारोही सहयोगी | [[पर्वतारोही सहयोगी]] | data-sort-value="1990" | 1990 | | [[चित्र:Dawa Yangzum Sherpa 1.jpg|center|100px]] | [[:d:Q64406217|Q64406217]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[गीता शाही]] | नेपाली अभिनेत्री र मोडल | [[अभिनेता]]<br/>[[मोडल (मानिस)|मोडल]] | data-sort-value="1984" | 1984-02-03 | | [[चित्र:Gita Shahi 2.jpg|center|100px]] | [[:d:Q37467229|Q37467229]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[तेजश्री थापा]] | मानव अधिकारकर्मी, वकिल र खोजकर्ता | [[मानव अधिकार कार्यकर्ता]]<br/>[[अधिवक्ता]]<br/>[[लेखक]] | data-sort-value="1966" | 1966-11-10 | data-sort-value="2019" | 2019-03-26 | | [[:d:Q62581438|Q62581438]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[शान्ति मिश्र]] | नेपाली लाइब्रेरियन तथा लेखक (१९३८–२०१९) | [[लेखक]]<br/>[[librarian]]<br/>[[अनुवादक]]<br/>[[lecturer]]<br/>[[historian]] | data-sort-value="1938" | 1938-06-22 | data-sort-value="2019" | 2019-05-15 | [[चित्र:Shanti Mishra graduation.jpg|center|100px]] | [[:d:Q94508889|Q94508889]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[पेम्बा डोमा शेर्पा]] | नेपाली हिमाल आरोही | [[पर्वतारोही]] | data-sort-value="1970" | 1970-07-07 | data-sort-value="2007" | 2007-05-22 | [[चित्र:Pemba Doma Sherpa.jpg|center|100px]] | [[:d:Q4357604|Q4357604]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[मोतिलक्ष्मी उपासिका]] | | [[लेखक]]<br/>[[कवि]] | data-sort-value="1909" | 1909-06-30 | data-sort-value="1997" | 1997 | [[चित्र:Moti laxmi upasika.jpg|center|100px]] | [[:d:Q16013979|Q16013979]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[पासाङ ल्हामु शेर्पा अकिता]] | नेपाली महिला पर्वतारोही | [[पर्वतारोही]] | data-sort-value="1984" | 1984 | | | [[:d:Q27975671|Q27975671]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[सङ्गीता मगर]] | नेपाली महिला अधिकारकर्मी | [[मानव अधिकार कार्यकर्ता]] | data-sort-value="1995" | 1990s | | | [[:d:Q63384810|Q63384810]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[सरस्वती चौधरी]] | नेपाली महिला एथलेटिक्स खेलाडी | [[sprinter]] | data-sort-value="1997" | 1997-02-12 | | | [[:d:Q68973687|Q68973687]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[उषा शेरचन]] | | [[कवि]]<br/>[[lyricist]] | data-sort-value="1955" | 1955-08-22 | | [[चित्र:Usha Sherchan1.JPG|center|100px]] | [[:d:Q110983836|Q110983836]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[केल्साङ चुकी तेथोङ]] | अभिनेत्री र चलचित्र निर्देशक | [[अभिनेता]]<br/>[[चलचित्र कलाकार]]<br/>[[गायक]] | data-sort-value="1957" | 1957-11 | | [[चित्र:CHUCKIE KESLANG TETHONG.jpg|center|100px]] | [[:d:Q3194932|Q3194932]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[अधिराजकुमारी प्रेरणा]] | नेपाली अधिराजकुमारी | [[शाही सदस्य]] | data-sort-value="1978" | 1978-02-20 | | | [[:d:Q4202325|Q4202325]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[नाङ्सल तामाङ]] | ब्याडमिन्टन खेलाडी | [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]] | data-sort-value="1987" | 1987-12-28 | | | [[:d:Q18175685|Q18175685]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[करुणा भण्डारी]] | नेपाली राष्ट्रिय महिला क्रिकेट टोलि को सदस्य | [[क्रिकेट खेलाडी]] | data-sort-value="1988" | 1988-11-24 | | | [[:d:Q47089258|Q47089258]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[सङ्गीता श्रेष्ठ]] | नेपाली महिला चलचित्र निर्देशक | [[चलचित्र निर्देशक]] | data-sort-value="1976" | 1976-10-16 | | [[चित्र:Sangita Shrestha 02.jpg|center|100px]] | [[:d:Q56190200|Q56190200]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[उपासना सिंह ठकुरी]] | | [[अभिनेता]] | data-sort-value="1998" | 1998-09-20 | | | [[:d:Q61778826|Q61778826]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[धनकुमारी बज्राचार्य]] | कुमारी | [[कुमारी (जीवित देवी)|कुमारी]] | | | | [[:d:Q68005618|Q68005618]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[सोनिया भट्ट]] | नेपाली जुडो खेलाडी | [[जुडोका]] | data-sort-value="2002" | 2002-01-04 | | | [[:d:Q107456052|Q107456052]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[रेणु कुमारी यादव]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1963" | 1963-06-19 | | | [[:d:Q3425614|Q3425614]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[चन्द्रकला थापा]] | नेपाली खेलाडी | [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]] | data-sort-value="1980" | 1980-09-02 | | | [[:d:Q5071283|Q5071283]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[मिङ किपा]] | नेपाली हिमाल आरोही | [[पर्वतारोही]] | data-sort-value="1988" | 1988 | | | [[:d:Q6864647|Q6864647]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[नगमा श्रेष्ठ]] | मिस नेपाल प्रतियोगी | [[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]] | data-sort-value="1991" | 1991-11-10 | | | [[:d:Q6958877|Q6958877]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[Chandra Kumari Gurung]] | | | data-sort-value="1956" | 1956 | | | [[:d:Q16166617|Q16166617]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[देवु थापा]] | ओलम्पिक जुडो खेलाडी | [[जुडोका]] | data-sort-value="1974" | 1974-02-07 | | | [[:d:Q16215125|Q16215125]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[Nimdoma Sherpa]] | | [[पर्वतारोही]] | data-sort-value="1991" | 1991 | | | [[:d:Q16762305|Q16762305]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[दिलमाया कार्की]] | नेपाली महिला खेलाडी | [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]] | data-sort-value="1988" | 1988-10-05<br/>1988-08-05 | | | [[:d:Q20895958|Q20895958]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[Srijana Regmi]] | | [[अभिनेता]]<br/>[[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]] | data-sort-value="1992" | 1992-12-28 | | | [[:d:Q23796629|Q23796629]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[निशा रावल]] | नेपाली तेक्वान्दो खेलाडी | [[तेक्वान्दो खेलाडी]] | data-sort-value="1995" | 1995-09-11 | | [[चित्र:Olynisharawal.jpg|center|100px]] | [[:d:Q24678840|Q24678840]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[Samita Bajracharya]] | | [[schoolchild]] | | | [[चित्र:Kumari.jpg|center|100px]] | [[:d:Q27990214|Q27990214]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[Laxmi Kunwar]] | | [[पौडी खेलाडी]] | data-sort-value="1989" | 1989-03-29 | | | [[:d:Q28718095|Q28718095]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[रोनाली अमात्य]] | नेपाली महिला मोडल | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | data-sort-value="1995" | 1995-12-18 | | [[चित्र:Ronali Amatya.png|center|100px]] | [[:d:Q51757185|Q51757185]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[Khandro Lhamo]] | | [[चिकित्सक]] | data-sort-value="1914" | 1914 | data-sort-value="2003" | 2003-03-30 | [[चित्र:Dilgo Khyentse Family.jpg|center|100px]] | [[:d:Q59877941|Q59877941]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[रवीना देसराज श्रेष्ठ]] | नेपाली बैंकर तथा पब्लिक फिगर | [[banker]]<br/>[[अभिनेता]] | data-sort-value="1970" | 1970-04-27 | | | [[:d:Q62570956|Q62570956]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[Bandana Nepal]] | | [[dancer]] | data-sort-value="2001" | 2001 | | | [[:d:Q96059398|Q96059398]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[Sonika Manandhar]] | | [[environmentalist]]<br/>[[programmer]] | data-sort-value="1990" | 1990-01-17 | | [[चित्र:Sonika Manandhar UN Award Speech.jpg|center|100px]] | [[:d:Q104420892|Q104420892]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[रोशनी रसाइली]] | नेपाली गायीका | [[गायक]] | data-sort-value="1984" | 1984-11-05 | | [[चित्र:Singer roshani rasaili.jpg|center|100px]] | [[:d:Q120496223|Q120496223]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[प्रेक्ष्या शाह]] | नेपाल शाह वंशीय सदस्य | | data-sort-value="1952" | 1952-01-19 | data-sort-value="2001" | 2001-11-12 | | [[:d:Q3910252|Q3910252]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[मोनी मुलेपती]] | नेपाली महिला पर्वतारोही | [[पर्वतारोही]] | data-sort-value="1980" | 1980 | | [[चित्र:41214461 everestlarga.jpg|center|100px]] | [[:d:Q6899850|Q6899850]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[सुष्मा जोशी]] | नेपाली लेखिका | [[लेखक]]<br/>[[director]]<br/>[[कलाकार]] | data-sort-value="1973" | 1973-05-26 | | [[चित्र:Sushma Joshi.jpg|center|100px]] | [[:d:Q7648973|Q7648973]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[बिभाश्वरी राई]] | नेपाली महिला खेल सुटर | [[खेल सुटर]] | data-sort-value="1970" | 1970-03-25 | | | [[:d:Q11854223|Q11854223]] |- | style='text-align:right'| 44 | [[सोफिया शाह]] | पौडी खेलाडी | [[पौडी खेलाडी]] | data-sort-value="1997" | 1997-08-09 | | | [[:d:Q16239784|Q16239784]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[मणिकला राई]] | नेपाली अल्ट्राम्याराथन धावक | [[अल्ट्राम्याराथन धावक]] | data-sort-value="1988" | 1988-11-27 | | [[चित्र:Manikala Rai.jpg|center|100px]] | [[:d:Q20127296|Q20127296]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[Princess Shanti Singh of Nepal]] | | | data-sort-value="1941" | 1941-11-20 | data-sort-value="2001" | 2001-06-01 | | [[:d:Q21009742|Q21009742]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[Princess Jayanti of Nepal]] | | [[सामाजिक कार्यकर्ता]] | data-sort-value="1946" | 1946-08-04 | data-sort-value="2001" | 2001-06-01 | | [[:d:Q21009741|Q21009741]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[Princess Shova Shahi of Nepal]] | | | data-sort-value="1949" | 1949-01-13 | | [[चित्र:Statiefoto van Koninklijke familie, voorste rij HM, Koning Nepal, Koningin Nepal, Bestanddeelnr 920-2634 (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q21067412|Q21067412]] |- | style='text-align:right'| 49 | [[सोनी राजभण्डारी]] | मिस नेपाल २०१४ प्रतियोगी | [[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]] | data-sort-value="1989" | 1989 | | | [[:d:Q23883481|Q23883481]] |- | style='text-align:right'| 50 | [[Raj Kumari Pandey]] | | [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]] | data-sort-value="1969" | 1969-12-13 | | | [[:d:Q29995877|Q29995877]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[प्रिया सिग्देल]] | सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | data-sort-value="1995" | 1995-12-08 | | | [[:d:Q51756966|Q51756966]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[कञ्चन अमात्य]] | महिला मानव अधिकारकर्मी | [[social entrepreneur]] | data-sort-value="1996" | 1996 | | | [[:d:Q53870564|Q53870564]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[प्रदिप्ता अधिकारी]] | नेपाली महिला सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | data-sort-value="1996" | 1996-06-03 | | | [[:d:Q64009491|Q64009491]] |- | style='text-align:right'| 54 | [[Shova Kumari Lama]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1974" | 1974-05-17 | | [[चित्र:Shova Kumari Lama (1) (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q64015981|Q64015981]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[करिमा बेगम]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1976" | 1976-03-23 | | [[चित्र:Karima Begam (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q64063158|Q64063158]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[रुबी कर्ण]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1981" | 1981-07-06 | | [[चित्र:Rubi Karna (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q64133042|Q64133042]] |- | style='text-align:right'| 57 | [[Prashna Shakya]] | | [[गायक]] | | | [[चित्र:Prashna Shakya.png|center|100px]] | [[:d:Q64746550|Q64746550]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[हसिमा खातुन]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | [[चित्र:Hasima Khatun (1).jpg|center|100px]] | [[:d:Q67911139|Q67911139]] |- | style='text-align:right'| 59 | [[सृजना सुब्बा]] | नेपाली अभिनेत्री | [[अभिनेता]] | | | | [[:d:Q93439703|Q93439703]] |- | style='text-align:right'| 60 | [[Sanu Siva]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | data-sort-value="2020" | 2020 | | [[:d:Q107026786|Q107026786]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[बेलमाया नेपाली]] | | [[documentary filmmaker]] | | | | [[:d:Q109283523|Q109283523]] |- | style='text-align:right'| 62 | [[Preeti Rai]] | | [[फुटबल खेलाडी]] | data-sort-value="2004" | 2004 | | [[चित्र:Preeti Rai Women’s National Football Team 1 (cropped).png|center|100px]] | [[:d:Q125429179|Q125429179]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[Manita Shrestha Pradhan]] | | [[जुडोका]] | data-sort-value="1999" | 1999-06-01 | | | [[:d:Q127690896|Q127690896]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[सम्पदा घिमिरे]] | नेपाली सौन्दर्य प्रतियोगिता विजेता | [[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]]<br/>[[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[marketer]]<br/>[[climate activist]]<br/>[[yogini]] | data-sort-value="2001" | 2001 | | | [[:d:Q130289252|Q130289252]] |- | style='text-align:right'| 65 | [[Luna Luitel]] | | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | data-sort-value="1999" | 1999-03-03 | | [[चित्र:Luna Luitel Miss Nepal World 2025 (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q136031827|Q136031827]] |- | style='text-align:right'| 66 | [[जनक कुमारी चालिसे]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q6150649|Q6150649]] |- | style='text-align:right'| 67 | [[देविका बन्दना]] | नेपाली गायिका | [[गायक]] | | | | [[:d:Q16197783|Q16197783]] |- | style='text-align:right'| 68 | [[नयना शाक्य]] | ओलम्पिक पौडी खेलाडी | [[पौडी खेलाडी]] | data-sort-value="1982" | 1982-05-10 | | | [[:d:Q16222041|Q16222041]] |- | style='text-align:right'| 69 | [[सम्पदा मल्ल]] | | [[चलचित्र निर्माता]]<br/>[[लेखक]] | data-sort-value="1987" | 1987-02-19 | | | [[:d:Q16231931|Q16231931]] |- | style='text-align:right'| 70 | [[Supriya Maskey]] | | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | data-sort-value="2000" | 2000-06-17 | | | [[:d:Q16240366|Q16240366]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[Lily Thapa]] | | [[अभियानी]] | | | | [[:d:Q16886068|Q16886068]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[प्रिन्सा श्रेष्ठ]] | नेपाली महिला मोडल | [[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]] | data-sort-value="1992" | 1992-09-11 | | | [[:d:Q19661026|Q19661026]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[सीता कुमारी राई]] | नेपाली खेलाडी | [[तेक्वान्दो खेलाडी]] | data-sort-value="1968" | 1968-02-16 | | | [[:d:Q19830111|Q19830111]] |- | style='text-align:right'| 74 | [[Princess Princep Shah of Nepal]] | | | data-sort-value="1930" | 1930-03-16 | data-sort-value="1982" | 1982-05-22 | | [[:d:Q21070386|Q21070386]] |- | style='text-align:right'| 75 | [[सुशीला सिंह]] | | [[न्यायाधीश|न्यायधिश]] | | data-sort-value="2020" | 2020-05-22 | | [[:d:Q21459157|Q21459157]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[Nilu Doma Sherpa]] | | [[चलचित्र निर्देशक]] | data-sort-value="1985" | 1985 | data-sort-value="2017" | 2017-07-01 | [[चित्र:Nilu Doma Sherpa, Filmmaker, IVLP participant from Nepal (27700381796).png|center|100px]] | [[:d:Q23769975|Q23769975]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[बिनिता बराल]] | | [[अभिनेता]] | data-sort-value="1989" | 1989-10-08 | | [[चित्र:Binita Baral actress.jpg|center|100px]] | [[:d:Q27924720|Q27924720]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[अञ्जुकुमारी बिष्ट]] | | [[अभिनेता]] | | | | [[:d:Q31314642|Q31314642]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[देवीमाया पनेरू]] | नेपाली महिला धावक | [[sprinter]] | data-sort-value="1978" | 1978-08-25 | | | [[:d:Q32381507|Q32381507]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[Tisa Shakya]] | | [[पौडी खेलाडी]] | data-sort-value="2003" | 2003-02-04 | | | [[:d:Q33320546|Q33320546]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[कान्छीमाया कोजु]] | नेपाली एथलेटिक्स खेलाडी | [[खेलकुद विज्ञ]]<br/>[[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]] | data-sort-value="1981" | 1981-02-03 | | | [[:d:Q42667977|Q42667977]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[पार्वती थापा]] | नेपाली महिला खेल सुटर | [[खेल सुटर]] | data-sort-value="1970" | 1970 | | | [[:d:Q43120853|Q43120853]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[दुर्गा पौडेल]] | नेपालको संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1971" | 1971-09-21 | | | [[:d:Q44783325|Q44783325]] |- | style='text-align:right'| 84 | [[सुजाता परियार]] | नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1973" | 1973-02-15 | | | [[:d:Q44802020|Q44802020]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[सिता देवी यादव]] | संबिधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q45086943|Q45086943]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[सोभा आले]] | नेपाल महिला राष्ट्रिय क्रिकेट टिम | [[क्रिकेट खेलाडी]] | data-sort-value="1989" | 1989-06-29 | | | [[:d:Q47087984|Q47087984]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[अनिता श्रेष्ठ]] | नेपाली खेल सुटर | [[खेलकुद विज्ञ]]<br/>[[खेल सुटर]] | | | | [[:d:Q48869417|Q48869417]] |- | style='text-align:right'| 88 | [[Nishma Gurung]] | | [[पौडी खेलाडी]] | data-sort-value="1980" | 1980-03-11 | | | [[:d:Q48869749|Q48869749]] |- | style='text-align:right'| 89 | [[रमा सिंह]] | नेपाली टेलिभिजन व्यक्तित्व र महिला फुटबल खेलाडी | [[फुटबल खेलाडी]] | | | [[चित्र:Rama Singh.jpg|center|100px]] | [[:d:Q51655395|Q51655395]] |- | style='text-align:right'| 90 | [[शशिला महर्जन]] | नेपाली जीवरासायनिक शास्त्री | [[biochemist]]<br/>[[biotechnologist]] | | | | [[:d:Q51845108|Q51845108]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[Anju Kumari]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1979" | 1979-02-12 | | [[चित्र:Anju Kumari (1) (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q64015754|Q64015754]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[भीमा यादव]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1958" | 1958-06-29 | | [[चित्र:Bhima Yadav (1).jpg|center|100px]] | [[:d:Q64039326|Q64039326]] |- | style='text-align:right'| 93 | [[निलम देवी भुमिहारनी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1954" | 1954-05-08 | | [[चित्र:Nilam Devi Bhumiharin (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q64117314|Q64117314]] |- | style='text-align:right'| 94 | [[शशिकला दाहाल]] | | | data-sort-value="1957" | 1957-05-28 | | | [[:d:Q66486498|Q66486498]] |- | style='text-align:right'| 95 | [[अनिता कुमारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1966" | 1966-08-13 | | | [[:d:Q67867869|Q67867869]] |- | style='text-align:right'| 96 | [[असिया देवी थरुनी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1957" | 1957-05-13 | | | [[:d:Q67868468|Q67868468]] |- | style='text-align:right'| 97 | [[गीता कुमारी यादव]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1971" | 1971 | | [[चित्र:Gita Kumari Yadav.jpg|center|100px]] | [[:d:Q67871177|Q67871177]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[जगतारेण देवी सुडिन]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | [[चित्र:Jaktarain Devi Sah Sudin (2).jpg|center|100px]] | [[:d:Q67911690|Q67911690]] |- | style='text-align:right'| 99 | [[मन्जु कुमारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q67915651|Q67915651]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[मन्जु कुमारी यादव]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1982" | 1982-01-11 | | | [[:d:Q67915719|Q67915719]] |- | style='text-align:right'| 101 | [[Chandra Kala Lamgade]] | | [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]]<br/>[[javelin thrower]] | data-sort-value="1993" | 1993-09-10 | | | [[:d:Q80046291|Q80046291]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[रानी कुमारी तिवारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1979" | 1979-10-26 | | | [[:d:Q105942772|Q105942772]] |- | style='text-align:right'| 103 | [[Surita Kumari Shah]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1966" | 1966-03-03 | | | [[:d:Q105942922|Q105942922]] |- | style='text-align:right'| 104 | [[गिता राना]] | | [[फुटबल खेलाडी]] | data-sort-value="1996" | 1996-09-10 | | | [[:d:Q106003615|Q106003615]] |- | style='text-align:right'| 105 | [[Gyani Maiya Sen-Kusunda]] | | [[किसान|कृषक]] | data-sort-value="1937" | 1937 | data-sort-value="2020" | 2020-01-25 | [[चित्र:Gyani Maiya Sen Kusunda-"Gyani Maiya" (2019 documentary).jpg|center|100px]] | [[:d:Q106811256|Q106811256]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[Sarita Neupane]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q107026755|Q107026755]] |- | style='text-align:right'| 107 | [[Chandra Kanta Devi Malla]] | | [[शिक्षक]]<br/>[[educator]] | data-sort-value="1897" | 1897 | data-sort-value="1986" | 1986 | | [[:d:Q109332415|Q109332415]] |- | style='text-align:right'| 108 | [[Saru Limbu]] | | [[फुटबल खेलाडी]] | data-sort-value="1999" | 1999-03-06 | | | [[:d:Q113040053|Q113040053]] |- | style='text-align:right'| 109 | [[Sabita Dangol]] | | [[कलाकार]]<br/>[[चित्रकार]] | data-sort-value="1984" | 1984 | | [[चित्र:Sabita Dangol Contemporary Artist from Nepal WikiProfile.jpg|center|100px]] | [[:d:Q116250871|Q116250871]] |- | style='text-align:right'| 110 | [[Bidya Chamling Rai]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q117471294|Q117471294]] |- | style='text-align:right'| 111 | [[Indu Kadariya]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q123382520|Q123382520]] |- | style='text-align:right'| 112 | [[Sony Pakhrin]] | | [[क्रिकेट खेलाडी]] | data-sort-value="2007" | 2007-11-02 | | | [[:d:Q131698540|Q131698540]] |- | style='text-align:right'| 113 | [[सुजना श्रेष्ठ]] | ब्याडमिन्टन खेलाडी | [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]] | data-sort-value="1988" | 1988-12-05 | | | [[:d:Q1342014|Q1342014]] |- | style='text-align:right'| 114 | [[Sara Devi Tamang]] | ब्याडमिन्टन खेलाडी | [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]] | data-sort-value="1984" | 1984-06-04 | | | [[:d:Q2224151|Q2224151]] |- | style='text-align:right'| 115 | [[अमिशा बस्नेत]] | | [[अभिनेता]]<br/>[[मोडल (मानिस)|मोडल]] | data-sort-value="1981" | 1981-04-19 | | | [[:d:Q4746814|Q4746814]] |- | style='text-align:right'| 116 | [[सरिता श्रेष्ठ]] | नेपाली चिकित्सक | [[चिकित्सक]] | data-sort-value="1957" | 1957-07-07 | | [[चित्र:Dr Sarita Shrestha.jpg|center|100px]] | [[:d:Q4794239|Q4794239]] |- | style='text-align:right'| 117 | [[दामा कुमारी शर्मा]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q5211861|Q5211861]] |- | style='text-align:right'| 118 | [[धर्मशिला चापागाईं]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1973" | 1973-01-18 | | | [[:d:Q5269249|Q5269249]] |- | style='text-align:right'| 119 | [[दुर्गा कुमारी बि.क]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q5316379|Q5316379]] |- | style='text-align:right'| 120 | [[हसिना मिया]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q5679156|Q5679156]] |- | style='text-align:right'| 121 | [[जुन कुमारी रोका]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q6311490|Q6311490]] |- | style='text-align:right'| 122 | [[लीला कुमारी भण्डारी]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q6547472|Q6547472]] |- | style='text-align:right'| 123 | [[निलम केसी खँड्का]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7036868|Q7036868]] |- | style='text-align:right'| 124 | [[फूलमाया क्याप्छाकी]] | | [[खेल सुटर]] | data-sort-value="1980" | 1980-11-24 | | | [[:d:Q7187340|Q7187340]] |- | style='text-align:right'| 125 | [[फूलमती देवी चौधरी]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7188331|Q7188331]] |- | style='text-align:right'| 126 | [[पूर्णाकुमारी सुवेदी]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7261334|Q7261334]] |- | style='text-align:right'| 127 | [[रेनु चन्द]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7313568|Q7313568]] |- | style='text-align:right'| 128 | [[रुपा सोसी चौधरी]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7380185|Q7380185]] |- | style='text-align:right'| 129 | [[सदिच्छा श्रेष्ठ]] | | [[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]] | data-sort-value="1991" | 1991-11-23 | | | [[:d:Q7397907|Q7397907]] |- | style='text-align:right'| 130 | [[सरला रेग्मी]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7423017|Q7423017]] |- | style='text-align:right'| 131 | [[सबकी देवी दास तात्मा]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7442335|Q7442335]] |- | style='text-align:right'| 132 | [[सीतादेबी बौडेल]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7531571|Q7531571]] |- | style='text-align:right'| 133 | [[सुष्मा शर्मा घिमिरे]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7648977|Q7648977]] |- | style='text-align:right'| 134 | [[उर्मिला अर्याल]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7900743|Q7900743]] |- | style='text-align:right'| 135 | [[सरिता डङ्गोल]] | नेपाली चित्रकार | [[चित्रकार]] | data-sort-value="1974" | 1974 | | | [[:d:Q11305353|Q11305353]] |- | style='text-align:right'| 136 | [[योग माया]] | नेपाली अभियन्ता, समाजसेविका | [[अभियानी]] | data-sort-value="1861" | 1861 | data-sort-value="1942" | 1942 | | [[:d:Q12011003|Q12011003]] |- | style='text-align:right'| 137 | [[अप्साना गिरी]] | नेपाली महिला एस्पेरान्तोभाषी | [[Esperantist]] | data-sort-value="1981" | 1981-04-21 | data-sort-value="2008" | 2008-01-02 | | [[:d:Q12345243|Q12345243]] |- | style='text-align:right'| 138 | [[मिनाक्षी झा]] | संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1960" | 1960-06-07 | | | [[:d:Q13184904|Q13184904]] |- | style='text-align:right'| 139 | [[काशी पौडेल]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q16191006|Q16191006]] |- | style='text-align:right'| 140 | [[सलमा खातुन मिकरानी]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1976" | 1976-01-25 | | | [[:d:Q16215941|Q16215941]] |- | style='text-align:right'| 141 | [[रुना प्रधान]] | | [[पौडी खेलाडी]] | data-sort-value="1984" | 1984-12-05 | | | [[:d:Q16223375|Q16223375]] |- | style='text-align:right'| 142 | [[लिला कुमारी बगाले सोमई]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q16239920|Q16239920]] |- | style='text-align:right'| 143 | [[Sarita Gurung]] | | [[philanthropist]]<br/>[[सामाजिक कार्यकर्ता]] | | | [[चित्र:SaritaGurung.jpg|center|100px]] | [[:d:Q16256873|Q16256873]] |- | style='text-align:right'| 144 | [[ज्ञानकुमारी छन्त्याल]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1953" | 1953 | data-sort-value="2020" | 2020-07-01 | | [[:d:Q17385735|Q17385735]] |- | style='text-align:right'| 145 | [[राधा ज्ञवाली]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1954" | 1954 | | | [[:d:Q17386003|Q17386003]] |- | style='text-align:right'| 146 | [[निज्मा खुतान]] | नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q17386175|Q17386175]] |- | style='text-align:right'| 147 | [[शिक्षा श्रेष्ठ]] | ब्याडमिन्टन खेलाडी | [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]] | data-sort-value="1997" | 1997-01-09 | | | [[:d:Q18171093|Q18171093]] |- | style='text-align:right'| 148 | [[पुनम गुरुङ]] | ब्याडमिन्टन खेलाडी | [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]] | data-sort-value="1992" | 1992-10-17 | | | [[:d:Q18175684|Q18175684]] |- | style='text-align:right'| 149 | [[Shashi Kumary Adhikary]] | | | | | | [[:d:Q19917629|Q19917629]] |- | style='text-align:right'| 150 | [[पूर्ण शोभा चित्रकार]] | नेपाली महिला शान्तिकर्मी | | | | [[चित्र:4MSP Lusaka 2013 ©CMC (9967354346).jpg|center|100px]] | [[:d:Q19921542|Q19921542]] |- | style='text-align:right'| 151 | [[Indu Devi Thapaliya]] | | [[Esperantist]] | data-sort-value="1962" | 1962-06-20 | | [[चित्र:Indu Devi Thapaliya.jpg|center|100px]] | [[:d:Q20479334|Q20479334]] |- | style='text-align:right'| 152 | [[Nirjala Tamrakar]] | | [[sport cyclist]] | data-sort-value="1979" | 1979-08-24 | | [[चित्र:Worldcup France 2012.jpg|center|100px]] | [[:d:Q24898424|Q24898424]] |- | style='text-align:right'| 153 | [[Bhagawati Khatri]] | | [[खेल सुटर]] | data-sort-value="1972" | 1972 | | | [[:d:Q27907431|Q27907431]] |- | style='text-align:right'| 154 | [[रोजिना श्रेष्ठ]] | | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | data-sort-value="1994" | 1994-03-19 | | [[चित्र:Rojina Shrestha.jpg|center|100px]] | [[:d:Q30110052|Q30110052]] |- | style='text-align:right'| 155 | [[सहारा बस्नेत]] | नेपाली महिला मोडल | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | | | [[चित्र:Sahara Basnet.jpg|center|100px]] | [[:d:Q30110208|Q30110208]] |- | style='text-align:right'| 156 | [[मदन कुमारी शाह (गरिमा शाह)]] | संबिधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q44148576|Q44148576]] |- | style='text-align:right'| 157 | [[रञ्जु कुमारी झा]] | नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1965" | 1965-09-07 | | [[चित्र:Ranju Kumari Jha.jpg|center|100px]] | [[:d:Q44271483|Q44271483]] |- | style='text-align:right'| 158 | [[निर्जला राउत]] | नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1968" | 1968-10-13 | | | [[:d:Q44274982|Q44274982]] |- | style='text-align:right'| 159 | [[लक्ष्मी कुमारी चौधरी]] | नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1982" | 1982-04-03 | | | [[:d:Q44279370|Q44279370]] |- | style='text-align:right'| 160 | [[दुलारी देवी]] | नेपालको संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1970" | 1970 | data-sort-value="2017" | 2017-03-23 | | [[:d:Q44789020|Q44789020]] |- | style='text-align:right'| 161 | [[ईश्वरी न्यौपाने]] | नेपालको संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | | | [[चित्र:सांसद ईश्वरी न्यौपाने Ishwari Neupane.jpg|center|100px]] | [[:d:Q45004136|Q45004136]] |- | style='text-align:right'| 162 | [[शोभा गौचन]] | ब्याडमिन्टन खेलाडी | [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]] | data-sort-value="1993" | 1993-04-18 | | | [[:d:Q46902413|Q46902413]] |- | style='text-align:right'| 163 | [[सरस्वती कुमारी चौधरी]] | नेपाली राष्ट्रिय महिला क्रिकेट टोलि को सदस्य | [[क्रिकेट खेलाडी]] | data-sort-value="1997" | 1997-01-28 | | | [[:d:Q47087995|Q47087995]] |- | style='text-align:right'| 164 | [[Rejina Uprety]] | | [[अभिनेता]]<br/>[[चलचित्र निर्माता]] | | | [[चित्र:Rejina Uprety (cropped).jpeg|center|100px]] | [[:d:Q47464928|Q47464928]] |- | style='text-align:right'| 165 | [[स्नेहा श्रेष्ठ]] | | [[basketball player]] | data-sort-value="1995" | 1995-03-01<br/>1995-01-21 | | | [[:d:Q50717791|Q50717791]] |- | style='text-align:right'| 166 | [[Thinley Lhamo]] | | [[अभिनेता]] | | | [[चित्र:Shambhala (Premiere Berlinale 2024) 1.jpg|center|100px]] | [[:d:Q54958039|Q54958039]] |- | style='text-align:right'| 167 | [[Sabita Rajbhandari]] | | [[तेक्वान्दो खेलाडी]] | | | | [[:d:Q56318222|Q56318222]] |- | style='text-align:right'| 168 | [[सुवेक्षा खड्का]] | नेपाली महिला सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी | [[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]] | data-sort-value="1994" | 1994 | | [[चित्र:Subeksha Khadka.jpg|center|100px]] | [[:d:Q59656231|Q59656231]] |- | style='text-align:right'| 169 | [[नैनकला ओझा]] | | | | | | [[:d:Q66370970|Q66370970]] |- | style='text-align:right'| 170 | [[Bodhmaya Kumari Yadav]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q66391512|Q66391512]] |- | style='text-align:right'| 171 | [[विना पोखरेल]] | | | | | | [[:d:Q66606785|Q66606785]] |- | style='text-align:right'| 172 | [[कलिला खातुन]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | [[चित्र:Kalila Khatun PP.jpg|center|100px]] | [[:d:Q66659072|Q66659072]] |- | style='text-align:right'| 173 | [[थारु, शिवानी सिंह]] | | [[television presenter]]<br/>[[उपन्यासकार]]<br/>[[पत्रकार]]<br/>[[नाटककार]] | | | | [[:d:Q66860332|Q66860332]] |- | style='text-align:right'| 174 | [[बबिता कुमारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1975" | 1975-07-18 | | | [[:d:Q67868805|Q67868805]] |- | style='text-align:right'| 175 | [[Bechi Lungeli]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1978" | 1978-10-28 | | | [[:d:Q67869573|Q67869573]] |- | style='text-align:right'| 176 | [[चमेली देवी दास]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1977" | 1977-07-07 | | | [[:d:Q67870449|Q67870449]] |- | style='text-align:right'| 177 | [[Fuliya Devi Saday]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1978" | 1978-06-03 | | | [[:d:Q67871104|Q67871104]] |- | style='text-align:right'| 178 | [[किरण कुमारी राई]] | नेपाल राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1978" | 1978-10-01 | | | [[:d:Q67915184|Q67915184]] |- | style='text-align:right'| 179 | [[निरा कुमारी शाह]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1987" | 1987-06-12 | | | [[:d:Q67935365|Q67935365]] |- | style='text-align:right'| 180 | [[दिलकुमारी रावल थापा]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | | | | | [[:d:Q69524324|Q69524324]] |- | style='text-align:right'| 181 | [[केशरी चौधरी]] | नेपाली महिला खेलाडी | [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]] | data-sort-value="1991" | 1991-07-25 | | | [[:d:Q96249806|Q96249806]] |- | style='text-align:right'| 182 | [[शेषकला पाण्डे]] | समाजसेवी | | | | | [[:d:Q106205604|Q106205604]] |- | style='text-align:right'| 183 | [[पूर्णिमा श्रेष्ठ]] | | [[photographer]]<br/>[[photojournalist]] | | | | [[:d:Q109324620|Q109324620]] |- | style='text-align:right'| 184 | [[पल्पसा डङ्गोल]] | नेपाली अभिनेत्री | [[अभिनेता]] | | | [[चित्र:Palpasa Dangol.jpg|center|100px]] | [[:d:Q109389899|Q109389899]] |- | style='text-align:right'| 185 | [[Monalisha Khamboo]] | | [[chess player]] | data-sort-value="1992" | 1992 | | | [[:d:Q109419600|Q109419600]] |- | style='text-align:right'| 186 | [[आशा मगराती]] | नेपाली कलाकार | [[अभिनेता]]<br/>[[casting director]]<br/>[[चलचित्र निर्माता]]<br/>[[पटकथाकार]] | | | [[चित्र:Actress Asha Magrati at 81st Venice International Film Festival for Pouja, Sir EDITED.jpg|center|100px]] | [[:d:Q110620940|Q110620940]] |- | style='text-align:right'| 187 | [[Kamala Panta]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q110700869|Q110700869]] |- | style='text-align:right'| 188 | [[Kamala Sen-Khatri]] | | | | | | [[:d:Q113585474|Q113585474]] |- | style='text-align:right'| 189 | [[Nirmala Sharma]] | | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[पत्रकार]] | data-sort-value="1958" | 1958-08-29 | | [[चित्र:Nirmala Sharma2.JPG|center|100px]] | [[:d:Q113729137|Q113729137]] |- | style='text-align:right'| 190 | [[Kanta Rizal]] | | [[diplomat]] | | | [[चित्र:Kanta Rizal (GPOHZ0 2834) (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q115764140|Q115764140]] |- | style='text-align:right'| 191 | [[लक्ष्मी तिवारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q115857024|Q115857024]] |- | style='text-align:right'| 192 | [[Chanda Karki]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | [[चित्र:Chanda Karki.png|center|100px]] | [[:d:Q115857184|Q115857184]] |- | style='text-align:right'| 193 | [[Maya Panta]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q117471297|Q117471297]] |- | style='text-align:right'| 194 | [[Sabina Bajagain]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q117824504|Q117824504]] |- | style='text-align:right'| 195 | [[Nilam Karn]] | | [[banker]]<br/>[[Wikimedian]]<br/>[[Wikipedian]] | | | [[चित्र:Nilam Karn And Biplab Anand - Hyderabad 2023-04-28 7865 (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q121503206|Q121503206]] |- | style='text-align:right'| 196 | [[सुनमाया बुढा]] | नेपाली महिला धाविका | [[धावक]] | data-sort-value="1998" | 1998 | | | [[:d:Q123690167|Q123690167]] |- | style='text-align:right'| 197 | [[Sheila Dixit Karki]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q123945408|Q123945408]] |- | style='text-align:right'| 198 | [[Nimsari Rajbanshi]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q124006702|Q124006702]] |- | style='text-align:right'| 199 | [[बबिना भट्टराई]] | नेपाली गायिका | [[गायक]] | data-sort-value="1990" | 1990-09-17 | | [[चित्र:Babina bhattarai.jpg|center|100px]] | [[:d:Q124396920|Q124396920]] |- | style='text-align:right'| 200 | [[बन्दना झाँगड]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q128784714|Q128784714]] |- | style='text-align:right'| 201 | [[शुक माया तामाङ]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1975" | 1975-07-09 | | [[चित्र:Hon'able Minister Shuk Maya Tamang.jpg|center|100px]] | [[:d:Q130266573|Q130266573]] |- | style='text-align:right'| 202 | [[Ashmina Ranjit]] | | [[interdisciplinary artist]] | data-sort-value="1966" | 1966 | | | [[:d:Q133226301|Q133226301]] |- | style='text-align:right'| 203 | [[ᱠᱚᱢᱟᱞ ᱚᱞᱤ]] | | [[मनोरञ्जनकर्ता]]<br/>[[contemporary folk singer]]<br/>[[रेडियो व्यक्तित्व]]<br/>[[समाचार प्रस्तोता]]<br/>[[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[गायक]] | | | [[चित्र:Komal oli.jpg|center|100px]] | [[:d:Q133759654|Q133759654]] |- | style='text-align:right'| 204 | [[पुष्पा कुमारी चौधरी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[Auxiliary nurse midwife]]<br/>[[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1989" | 1989-11-20 | | | [[:d:Q138664900|Q138664900]] |- | style='text-align:right'| 205 | [[गौरी कुमारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1972" | 1972-01-19 | | | [[:d:Q138798005|Q138798005]] |- | style='text-align:right'| 206 | [[नीतिमा भण्डारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ तथा उद्यमी | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[उद्यमी]] | data-sort-value="1982" | 1982-07-17 | | | [[:d:Q138798022|Q138798022]] |- | style='text-align:right'| 207 | [[Sahara Sharma]] | | [[चलचित्र निर्माता]] | | | | [[:d:Q139583451|Q139583451]] |} {{Wikidata list end}} psti33yh7jhpiv5tl791dp032pidzr3 0 125263 1356824 1356691 2026-05-27T00:58:24Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1356824 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपाली राजनीतिज्ञ}} {{Infobox officeholder | honorific_prefix = | name = | native_name = हर्क राज राई | office1 = [[धरानको नगर प्रमुख|धरानको छैटौँ नगरप्रमुख]] | term_start1 = २०७९ जेठ ९ | term_end1 = २०८१ माघ ५ | deputy1 = आइन्द्रविक्रम बेघा | predecessor1 = तिलक राई | successor1 = आइन्द्रविक्रम बेघा (कार्यकारी) | office = [[श्रम संस्कृति पार्टी]]को अध्यक्ष | term_start = २०८२ कात्तिक १६ | term_end = | predecessor = ''पद स्थापना'' | successor = | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1983|02|27|df=yes}} | birth_place = [[खार्तम्छा, खोटाङ|खार्तम्छा]], [[खोटाङ जिल्ला|खोटाङ]], [[नेपाल]] | alma_mater = [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]] ([[राजनीति विज्ञान]]) | party = [[श्रम संस्कृति पार्टी]] | spouse= निर्मला सुब्बा | children= १ | father = तीलविक्रम राई | mother = जयमाया राई | website = | profession = {{hlist|[[राजनीतिज्ञ]]}} | nickname = | known_for = }} '''हर्क राज राई''' वा '''हर्क साम्पाङ''' (जन्म: २०३९ फागुन १५), एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन् जसले २०७९ देखि २०८२ सम्म [[धरान उपमहानगरपालिका|धरान]]को छैठौँ [[धरानको नगर प्रमुख|नगर प्रमुख]]को रूपमा सेवा गरेका थिए। उनी धरानको इतिहासमा नगर प्रमुख पदमा निर्वाचित हुने पहिलो स्वतन्त्र उम्मेदवार हुन्। साम्पाङ वि.सं २०८२ कात्तिक देखि [[श्रम संस्कृति पार्टी]]का संस्थापक र अध्यक्षको रूपमा रहेका छन्।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://kathmandupost.com/national/2022/05/22/independent-candidate-harka-raj-rai-elected-mayor-of-dharan-sub-metropolitan-city|title=Independent candidate Harka Raj Rai elected mayor of Dharan Sub-Metropolitan City|website=The Kathmandu Post}}</ref><ref>{{cite web |title=धरानका मेयरको घोषणा- मोटरसाइकल नै चढ्छु |url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/87440/2022-05-26 |website=Naya Patrika |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250917102928/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/87440/2022-05-26 |date=2025-09-17 }}</ref><ref>{{cite web |title=हर्क साम्पाङमाथि पहिले लाठीचार्ज, अहिले फूल र अबिरको वर्षा |url=https://ekantipur.com/pradesh-1/2022/05/25/165346185444663985.html |website=कान्तिपुर |language=ne}}</ref> एउटा परम्परागत राई परिवारमा जन्मिएका साम्पाङ वि.सं २०७४ देखि नेपाली राजनीतिमा सक्रिय रहँदै आएका छन्। उनले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट राजनीति शास्त्रमा स्नातक तह उत्तीर्ण गरेका छन्। वि.सं २०७९ को स्थानीय तहको निर्वाचनमा विजयी भएपछि उनले धरानको नगरप्रमुखको रूपमा सेवा गरे र माघ २०८२ मा आफ्नो पदबाट राजीनामा दिए।<ref>{{cite web |title=पानी अभियन्ता हर्कराज साम्पाङ राई बने धरानको मेयर, पाए २०८२१ मत |url=https://ekagaj.com/article/election-local/100907/ |website=ekagaj |access-date=2022-08-07 |archive-date=2022-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220522114719/https://ekagaj.com/article/election-local/100907/ |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220522114719/https://ekagaj.com/article/election-local/100907/ |date=2022-05-22 }}</ref> उनले कात्तिक २०८२ मा स्थापना भएदेखि नै श्रम संस्कृति पार्टीको अध्यक्षको रूपमा सेवा गर्दै आएका छन्। उनले २०८२ को '[[नेपालमा जेनजी आन्दोलन|जेनजी आन्दोलन]]' पश्चातको पृष्ठभूमिमा यस पार्टीको स्थापना गरेका थिए, जुन आन्दोलनका क्रममा उनी युवा नेतृत्वको आन्दोलनका लागि राजनीतिक सुधारको प्रतीकका रूपमा उदाएका थिए।<ref>{{Cite news |last=Ghimire |first=Binod |date=2025-10-19 |title=New parties emerge to challenge the old guard at March elections |url=https://kathmandupost.com/politics/2025/10/19/new-parties-emerge-to-challenge-the-old-guard-at-march-elections |work=[[The Kathmandu Post]] |access-date=2026-01-29}}</ref><ref>{{Cite web |title=Shram Sanskriti Party's initial commitments made public |url=https://therisingnepal.org.np/news/35421 |website=[[The Rising Nepal]] |date=2025-12-03 |access-date=2026-01-29 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा== साम्पाङको जन्म खोटाङको खार्ताम्छामा एक राई परिवारमा भएको थियो, जुन हाल केपिलासगढी गाउँपालिका अन्तर्गत पर्दछ। उनका पिता बेलायती गोर्खा सैनिक थिए।<ref>{{cite web |title=Independent candidate Harka Sampang becomes Dharan Mayor |url=https://english.khabarhub.com/2022/22/253633/ |website=Khabarhub |language=en}}</ref> ​ उनले शुक्रबारे विद्यालयबाट प्रवेशिका परीक्षा उत्तीर्ण गरेपछि उच्च शिक्षाका लागि २०५४ सालमा धरान बसाईं सरेका थिए।<ref>{{cite news |title=हर्क साम्पाङ् जसले धरानको तिर्खा मेट्ने लक्ष्य राखेका छन् |url=https://www.bbc.com/nepali/news-61576133 |website= बीबीसी नेपाली |language=नेपाली}}</ref> ​ साम्पाङले धरानस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालयको महेन्द्र बहुमुखी क्याम्पसबाट अङ्ग्रेजी र राजनीति शास्त्रमा स्नातक तह उत्तीर्ण गरी शिक्षकको रूपमा काम सुरु गरेका थिए। उच्च शिक्षा पूरा गरेपछि उनी वैदेशिक रोजगारीका लागि मलेसिया, इराक र अफगानिस्तान गएका थिए।<ref name=":3">{{Cite web |title=हर्क साम्पाङ- अ रेभुलुसन |url=https://www.setopati.com/election/localelection/272021/ |access-date=2022-05-29 |website=Setopati |language=en }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=धरान |first=रोहित राई |title=को हुन् धरानका 'वेटिङ मेयर' हर्कराज राई साम्पाङ? |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/NirwachanBishes/830641-1653122558.html |website=nagariknews.nagariknetwork.com}}</ref> ==प्रारम्भिक राजनीतिक जीवन== ६ वर्ष विदेशमा काम गरेपछि उनी धरान फर्किएर भ्रष्टाचार विरुद्ध विरोध जनाउनका लागि 'नेसनल युनिटी नेटवर्क' खोलेका थिए। उनी धरानमा भएको कर वृद्धि, खोलाबाट हुने अवैध बालुवा उत्खनन र खानेपानीको अभाव विरुद्धका आन्दोलनहरूमा पनि संलग्न थिए। २०७२ मा साम्पाङ मदन भण्डारी भित्री मधेश राजमार्ग विस्तारका कारण विस्थापित भएका व्यक्तिहरूको संयोजक बनेका थिए।<ref name=":3" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /> साम्पाङको नेतृत्वदायी यात्रा ग्रास रुटबाट सुरु भएको थियो। उनी सामाजिक कार्यमा गहिरोसँग संलग्न थिए, जसमा मुख्यतया वातावरणीय संरक्षण र खानेपानी व्यवस्थापनमा केन्द्रित थियो—जुन त्यस समय धरानका सबैभन्दा जटिल समस्याहरू थिए।<ref>{{Cite web |title=Harka Sampang files for party registration |url=https://en.setopati.com/political/165332/ |access-date=2025-09-28 |website=Setopati}}</ref> उनले सरसफाई अभियानहरू आयोजना गरी सहरको बढ्दो खानेपानी सङ्कटको दिगो समाधानका लागि वकालत गरेका थिए। यी प्रयासहरूले जनताको मन जित्दा उनी समुदायका आवश्यकताहरू बुझ्ने नेताका रूपमा छिट्टै परिचित हुन थालेका थिए। साम्पाङले २०७६ को स्थानीय उप-निर्वाचनमा धरानको नगर प्रमुखका लागि स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिँदा त्यतिबेला उनले मात्र ४२२ मत प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{Cite web |date=2023-05-22 |title=Harka Sampang's drive for drinking water in Dharan: By people, for people - OnlineKhabar English News |url=https://english.onlinekhabar.com/drinking-water-in-dharan-mayor-drive.html |access-date=2023-07-18 |language=en}}</ref> * २०७९ को निर्वाचनमा साम्पाङले पुनः स्वतन्त्र रूपमा नगर प्रमुख पदमा प्रतिस्पर्धा गरी ३९.८% मत प्राप्त गर्दै नगरप्रमुखको रूपमा निर्वाचित भएका थिए। निर्वाचन आयोगले उनलाई चुनाव चिन्हको रूपमा 'लौरो' प्रदान गरेको थियो। उनले [[नेपाली काङ्ग्रेस]] र [[नेकपा (एमाले)]] का उम्मेदवारहरूलाई पराजित गर्दै २०,८२१ मत प्राप्त गरी नगर प्रमुखको पदमा निर्वाचित भएका थिए। <ref>{{cite web |title=को हुन् धरानमा एमालेको गढ भत्काउने स्वतन्त्रका साम्पाङ |url=https://annapurnapost.com/news/dharan-6-204616 |website=Annapurna Post |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=धरानको मेयरमा स्वतन्त्र उम्मेदवार हर्क साम्पाङ निर्वाचित |url=https://www.onlinekhabar.com/2022/05/1131435 |website=[[अनलाइन खबर]]}}</ref> ==नगर प्रमुखको रूपमा कार्यकाल== साम्पाङले २०७९ जेठ ९ देखि २०८१ माघ ५ सम्म धरान उपमहानगरपालिकाको नगर प्रमुखको रूपमा सेवा गरेका थिए। उनको कार्यकाल "श्रमको राजनीति" र प्रत्यक्ष जनपरिचालनमा केन्द्रित रहेको थियो, जसलाई प्रायः विकासको 'धरान मोडल' भनेर चिनिन्छ।<ref>{{cite web |title=Meet the man who could be Nepal’s next prime minister |url=https://katmandujournal.com/2025/11/30/meet-the-man-who-could-be-nepals-next-prime-minister/ |website=Katmandu Journal |publisher=Katmandu Journal Private Limited |date=30 November 2025 |access-date=11 January 2026}}</ref> ===श्रमदान अभियान र पूर्वाधार=== साम्पाङको प्रशासन सबैभन्दा बढी श्रमदान (स्वैच्छिक श्रम योगदान) अभियानका लागि चिनिन्थ्यो, जसले बाह्य ऋणमाथिको निर्भरतालाई अस्विकार गर्दै सामुदायिक प्रयासलाई प्राथमिकता दिएको थियो।<ref name=":2">{{Cite web |title=धरानवासीले किन पत्याए हर्क साम्पाङलाई? |url=https://www.himalkhabar.com/news/130043 |access-date=2022-05-29 |website=Himal Khabar}}</ref> *'''खानेपानी आपूर्ति:''' दीर्घकालीन खानेपानी सङकटको सामना गर्दै, साम्पाङले खार्खोला, मायाखोला र कोकाहा खोलाका मुहानहरूबाट ४२ किलोमिटरभन्दा लामो पाइपलाइन बिछ्याउन हजारौँ स्वयंसेवकहरूलाई परिचालन गरेका थिए। यस आयोजनाले सहरको आपूर्तिमा दैनिक करिब ७ लाख लिटर पानी थपेको थियो। यो समुदाय-नेतृत्वको दृष्टिकोणमा सार्वजनिक चन्दाबाट करिब ७ करोड ४ लाख रुपैयाँ खर्च भएको थियो जुन अघिल्ला सरकारी आयोजनाहरूको अर्बौं रुपैयाँको अनुमानको तुलनामा निकै कम थियो। यी प्रयासहरूको लागि, साम्पाङलाई २०८० मा 'वर्ल्ड बुक अफ रेकर्ड्स' बाट मान्यता प्रमाणपत्र प्रदान गरिएको थियो। *'''वनीकरण:''' उनले "बिरुवा उपहार" अभियान सुरु गरी प्रत्येक शुक्रबार साप्ताहिक वृक्षारोपण अभियानको नेतृत्व गरेका थिए। २०८२ मा सहरको जलाधार क्षेत्र जोगाउन १ लाखभन्दा बढी बिरुवाहरू रोपिएका थिए, जसमा साम्पाङले १ करोड रुख रोप्ने दीर्घकालीन लक्ष्य राखेका थिए। ===स्थानीय औद्योगिकीकरण=== साम्पाङले आत्मनिर्भरतालाई बढावा दिन 'माया धराने' ब्रान्ड अन्तर्गत साना उद्योगहरू स्थापना गरेका थिए। *'''साबुन कारखाना:''' २०८१ मा सुरु गरिएको यो कारखानाले स्थानीय रूपमा लुगा धुने र नुहाउने साबुन उत्पादन गर्दछ। यस परियोजनाले स्थानीय युवाहरू, विशेष गरी लागुऔषध दुर्व्यसनीबाट मुक्त हुँदै गरेका व्यक्तिहरूलाई रोजगारी प्रदान गरेको थियो। *'''बेसार प्रशोधन केन्द्र:''' २०८२ जेठमा सुरु भएको यो केन्द्रले स्थानीय किसानहरूले उब्जाएको प्राङ्गारिक बेसार प्रशोधन गर्छ। सञ्चालनको पहिलो महिनामै यस केन्द्रले ३८ लाख रुपैयाँ बराबरको बिक्री गरेको थियो, जसमा बेलायत र जापान जस्ता देशहरूमा गरिएको निर्यात समेत समावेश थियो। ===अन्तर्राष्ट्रिय र राष्ट्रिय ख्याति=== २०८१ असोजमा साम्पाङले 'सुम्निमा पारुहाङ' प्रतिमा लगायतका स्थानीय पूर्वाधारका लागि आर्थिक स्रोत जुटाउन संयुक्त अधिराज्यको दुई हप्ता लामो औपचारिक भ्रमण गरेका थिए। उनले सालिसबरीस्थित 'गोर्खा वेलफेयर ट्रस्ट' को भ्रमण गरी धरानको खानेपानी क्षमता दैनिक ४० लाख लिटरले बढाउने परियोजनामा उनीहरूले गरेको सहयोगका लागि कृतज्ञता व्यक्त गरेका थिए। २०८२ को भदौ महिनामा साम्पाङ राजनीतिक भ्रष्टाचार विरुद्ध युवाहरूले चलाएको "जेनजी आन्दोलन" मा एक राष्ट्रिय व्यक्तित्वका रूपमा स्थापित भएका थिए। आन्दोलनकारीहरूले उनलाई "नयाँ राजनीतिक विकल्प" को नमुनाका रूपमा बारम्बार उल्लेख गरेका थिए। २०८२ भदौको अशान्तिपूर्ण समयमा उनी काठमाडौँका प्रदर्शनकारीहरूसँग सहभागी हुँदै उनको सङ्घीय राजनीतिमा प्रवेश गर्ने मनसायलाई सङ्केत गरेको थियो। ===सार्वजनिक सुविधाहरू र विद्यालय=== *'''श्रम संस्कृति पार्क:''' सर्दु र खर्दु खोला नजिकै पूर्ण रूपमा स्वैच्छिक श्रमदानबाट निर्माण गरिएको यो पार्कले सहरको श्रम संस्कृतिको सम्मान गर्दछ। हाल यो पार्क स्थानीयहरूको लागि एक प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्य बनेको छ। *'''जेष्ठ नागरिक पार्क:''' जेष्ठ नागरिकहरूका लागि सुरक्षित मनोरञ्जन स्थल प्रदान गर्न यो पार्कको स्थापना गरिएको हो। लगभग पूर्ण रूपमा श्रमदानबाट निर्माण गरिएको यस परियोजनामा स्वयंसेवकहरूले बगैँचा सजावट, बाटो निर्माण र मनसुनको समयमा हुने भू-क्षयबाट बचाउन नदी नियन्त्रणका पर्खालहरू लगाउने काममा सहयोग गरेका थिए। यो पार्कको डिजाइन जेष्ठ नागरिकहरूको सहजता र शान्त वातावरणलाई ध्यानमा राखेर गरिएको छ। *'''बहुभाषिक पाठशाला:''' साम्पाङले आफ्नो सांस्कृतिक संरक्षण नीतिको रूपमा किराँत र लिम्बू लगायतका आदिवासी भाषाहरूलाई प्रवर्द्धन गर्न यस प्रतिष्ठानको सुरुवात गरेका थिए। ===राजीनामा र राष्ट्रिय राजनीतिमा प्रवेश=== २०८२ माघ ५ का दिन [[सुनसरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी क्षेत्र नं. १]] बाट प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा प्रतिस्पर्धा गर्न साम्पाङले आधिकारिक रूपमा नगरप्रमुख पदबाट राजीनामा दिएका थिए। *'''श्रम संस्कृति पार्टी:''' २०८२ कात्तिक १६ का दिन उनले आत्मनिर्भरता र श्रम संस्कृतिको विचारधारालाई जोड दिँदै श्रम संस्कृति पार्टी दर्ता गराएका थिए। *'''२०८२ को प्रतिनिधि सभा निर्वाचन:''' पदबाट राजिनामा दिएपछि, "धरान मोडल" लाई राष्ट्रिय स्तरमा पुर्‍याउने लक्ष्यका साथ उनले आफ्नो उम्मेदवारी दर्ता गराएका थिए। उनको राजीनामा पछि, उपप्रमुख अईन्द्र विक्रम बेघाले कार्यवाहक नगर प्रमुखको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए। ==राजनीतिक दृष्टिकोण== साम्पाङको राजनीतिक विचारधारा 'श्रम संस्कृति' मा केन्द्रित छ, जसले चरम आत्मनिर्भरता, शारीरिक श्रमको मर्यादा र वैदेशिक परनिर्भरताको अन्त्यको वकालत गर्दछ। अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धप्रति उनको दृष्टिकोण "नेपाल-प्रथम" नीतिद्वारा परिभाषित छ जुन प्रायः आन्तरिक शासन व्यवस्थामा वैदेशिक कूटनीतिक प्रभावप्रतिको सार्वजनिक सशङ्कित भावद्वारा चिनिन्छ। ===टकरावपूर्ण नेतृत्व र कानुनी विवाद=== साम्पाङलाई सरकारी निकाय र अधिकारीहरूप्रति टकरावपूर्ण दृष्टिकोण राखेको भन्दै बारम्बार आलोचना गर्ने गरिएको छ। २०८२ उनी संयुक्त अधिराज्यको भ्रमणमा जाने क्रममा उप-प्रमुख आइन्द्र विक्रम बेघालाई बाइपास गरी एकपक्षीय रूपमा कार्यवाहक नगर प्रमुख नियुक्त गरेपछि एउटा ठूलो कानुनी विवाद उत्पन्न भएको थियो। अन्ततः उच्च अदालतले बेघाको पक्षमा फैसला सुनायो, जसमा साम्पाङले सामाजिक सञ्जालमार्फत एक निर्वाचित प्रतिनिधिमाथि अदालतको अधिकार रहेकोबारे प्रश्न उठाउँदै प्रतिक्रिया दिएका थिए। यसले उनलाई विधिको शासनको अपमान गरेको आरोपतर्फ डोर्‍याएको थियो। ==निर्वाचन इतिहास== {| class="wikitable" style="text-align:right" |+ नगर प्रमुख निर्वाचनको नतिजा |- ! शैली="width: 150px;" | उम्मेदवार ! शैली="width: 200px;" | राजनीतिक दल ! शैली="width: 100px;" | मत सङ्ख्या ! शैली="width: 80px;" | प्रतिशत ! शैली="width: 80px;" | परिवर्तन |- | style="text-align:left;" | हर्कराज राई | style="text-align:left;" | [[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] | २०,८२१ | ३९.८% | +३९.०% |- | style="text-align:left;" | किशोर राई | style="text-align:left;" | [[नेपाली काङ्ग्रेस]] | १६,०५१ | ३०.७% | -१९.०% |- | style="text-align:left;" | मञ्जु भण्डारी सुवेदी | style="text-align:left;" | [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले)]] | १२,८२५ | २४.५% | -२०% |- | style="text-align:left;" | नरेश कुमार शाक्य | style="text-align:left;" | [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] | १,४८८ | २.८% | +२.५% |- | style="text-align:left;" | अन्य | style="text-align:left;" | - | १,१४२ | २.२% | - |- ! colspan="2" style="text-align:left;" | जम्मा सदर मत ! ५२,३३५ ! १००.०% ! |- ! colspan="2" style="text-align:left;" | बदर मत ! १०,५६२ ! ! |- ! colspan="2" style="text-align:left;" | जम्मा खसेको मत ! ६२,८९७ ! ! |- ! colspan="2" style="text-align:left;" | जम्मा मतदाता ! १००,३२४ ! ! |- ! colspan="5" style="text-align:left;" | स्वतन्त्र उम्मेदवार विजयी |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:स्वतन्त्र राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपालका स्वतन्त्र राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सुनसरी जिल्लाका मानिसहरू]] j3aibtjzxltpkn9h0rdp8oya4mwekw6 0 129898 1356813 1168106 2026-05-26T20:03:39Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1356813 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = लुन्टसे जिल्ला | native_name = ལྷུན་རྩེ་རྫོང་ཁག་ | native_name_lang = dz | settlement_type = [[भुटानका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | image_map = Lhuntse in Bhutan.svg | map_caption = भुटानमा लुन्टसे जिल्लाको नक्सा | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{flag|भुटान}} | seat_type = [[सदरमुकाम]] | seat = [[लुन्टसे]] | unit_pref = Metric | area_total_km2 = 1,944 | population_total = 14,437 | population_as_of = २०१७ | population_density_km2 = auto | timezone = [[भुटान समय]] | utc_offset = +६ | website = {{URL|lhuentse.gov.bt|आधिकारिक वेबसाइट}} }} '''लुन्टसे जिल्ला''' [[भुटान]] सम्मिलित [[भुटानका जिल्लाहरू|२० जिल्ला मध्ये एक]] हो। यसमा २, ५०६घरपरिवारहरू समावेश छन्।<ref name=":0">Royal Government, Ninth Plan, pg. 2</ref> उत्तरपूर्वमा अवस्थित लुन्टसे भुटानको सबैभन्दा कम विकसित जिल्ला मध्ये एक हो।<ref name=":0" /><ref name="FYP">{{cite web|url=http://www.dop.gov.bt/fyp/09/Lhuntse.pdf|title=Lhuentse Dzongkhag: Ninth Plan (2002-2007)|publisher=[[Government of Bhutan]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20041022215312/http://www.dop.gov.bt/fyp/09/Lhuntse.pdf|archive-date=2004-10-22|access-date=Nov 28, 2005|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041022215312/http://www.dop.gov.bt/fyp/09/Lhuntse.pdf |date=2004-10-22 }}</ref> यो क्षेत्र कपडा उत्पादन गर्ने क्षेत्र र [[वाङचुक वंश|भुटानी शाही परिवार]]को पुर्खाको जन्मभूमिको रूपमा प्रख्यात छ।<ref name="Essex">{{cite book|title=From the land of the thunder dragon: textile arts of Bhutan|author=Peabody Essex Museum|editor=Diana K. Myers, Susan S. Bean|publisher=Serindia Publications|year=1994|pages=110, 176}}</ref> == प्रशासनिक विभाजनहरू == लुन्टसे जिल्लालाई आठ गाउँ खण्डमा विभाजन गरिएको छ: # गङ्जुर # जारे # खोमा # कुर्तो # मेन्बी # मेत्शो # मिन्जे # सेन्खर == भूगोल == लुन्टसे जिल्लाको अधिकांश भुटानको वातावरणीय रूपमा [[संरक्षित क्षेत्र]]हरू हुन्।<ref name="BTF1">{{cite web|url=http://www.bhutantrustfund.bt/parks-of-bhutan|title=Parks of Bhutan|work=Bhutan Trust Fund for Environmental Conservation online|publisher=Bhutan Trust Fund|archive-url=https://web.archive.org/web/20110702041330/http://www.bhutantrustfund.bt/parks-of-bhutan|archive-date=2011-07-02|access-date=2011-03-26|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110702041330/http://www.bhutantrustfund.bt/parks-of-bhutan |date=2011-07-02 }}</ref> जिल्लाले उत्तरमा वाङ्चुक सेन्टेनिअल पार्क (गाङ्जुर, खोमा र कुर्तोका गेवगहरू), दक्षिणमा थ्रुमसिङ्ला राष्ट्रिय निकुञ्ज (गाङ्जुर, जेरे र मेत्शोका गेवोगहरू), र पूर्वमा बुमडेलिङ्ग वन्यजन्तु अभयारण्य (गाउगहरू) को भागहरू समावेश गर्दछ।<ref name="BTF1" /> यी तीन पार्कहरू जैविक कोरिडोरहरूद्वारा जोडिएका छन् जुन जिल्लाको मध्य र दक्षिणी क्षेत्रहरू पार गर्दछ।<ref name="BTF1" /> == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[भुटानका जिल्लाहरू]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== * [http://www.lhuentse.gov.bt/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090221060937/http://www.lhuentse.gov.bt/ |date=2009-02-21 }} {{भुटानका जिल्लाहरू}} [[श्रेणी:भुटानका जिल्लाहरू]] 02l2zxue0yjq17d1izphv5xo88q5hi9 0 135826 1356802 1259603 2026-05-26T16:52:27Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1356802 wikitext text/x-wiki   '''मिथिला सोलार उर्जा केन्द्र''' [[धनुषा जिल्ला]], [[मधेश प्रदेश|प्रदेश नम्बर २]] मा अवस्थित १० मेगावाटको सौर्य उर्जा केन्द्र हो।। यो केन्द्र् पावर डेभलपमेन्ट प्रा.लि.को स्वामित्वमा रहेको छ । यो केन्द्र सन् २०२१ को फेब्रुअरीबाट सञ्चालनमा आएको थियो <ref name="kp01">{{Cite web |title=10 megawatts of solar power evacuated to national grid in Province 2 |url=https://kathmandupost.com/money/2021/03/01/10-megawatts-of-solar-power-evacuated-to-national-grid-in-province-2 |access-date=2021-03-01}}</ref> यो आयोजनाले लगभग ४० बिघा को जमिन ओगटेको छ र २८,५०४ सोलार प्यानल राखिएका छन्।<ref name="kp01" /> यहाँ उत्पादित बिजुली [[नेपाल विद्युत प्राधिकरण]]लाई प्रति [[किलोवाट घन्टा]] ७.३० रुपैयाँका दरले बिक्री गरिन्छ । <ref>{{Cite web |title=Nepal’s first 10 MW solar plant evacuates power in Dhalkebar grid |url=https://www.eqmagpro.com/nepals-first-10-mw-solar-plant-evacuates-power-in-dhalkebar-grid/ |access-date=2021-03-01 |website=The Leading Solar Magazine In India }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210420230015/https://www.eqmagpro.com/nepals-first-10-mw-solar-plant-evacuates-power-in-dhalkebar-grid/ |date=2021-04-20 }}</ref> == सन्दर्भहरू == {{Reflist}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== *[[मिथिला २ सौर्य उर्जा केन्द्र]] *[[बुटवल सौर्य परियोजना]] *[[नुवाकोट सौर्य उर्जा केन्द्र]] [[श्रेणी:नेपालका जलविद्युत केन्द्रहरू]] 7ka4h6kt5mp63i1p9ywrs4pbj95ouy3 0 138387 1356836 1330402 2026-05-27T08:25:13Z Bishaldev100 28807 1356836 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Middle_Marshyandi_Hydro_Electricity_Dam_Udipur.jpg|अङ्गुठाकार|मध्य मार्स्यन्डी जलविद्युत बाँध, [[उदिपुर]]]] [[चित्र:Kaligandaki_Hydro.jpg|अङ्गुठाकार|[[कालीगण्डकी-ए जलविद्युत|कालिगन्डकी ए जलविद्युत]] पावर स्टेसन, १४४ मेगावाट उत्पादन गर्ने दोस्रो ठुलो जलविद्युत परियोजना हो।]] [[नेपाल]] चीन र [[भारत]] बिचमा अवस्थित भूमिद्वारा घेरिएको देश हो। यसको कुल क्षेत्रफल १४८,००६.६७ वर्ग किलोमिटर छ र २९.१६ मिलियनको जनसङ्ख्या छ।<ref>CBS, G. o. N., National Statistic Office. (2021). National Population and Housing Census 2021. </ref> सन् २०२० मा $३३.६६ बिलियनको [[कुल ग्राहस्थ उत्पादन|जीडीपी]], [[दक्षिण एसिया]] लगभग १% र विश्वको जीडीपीको ०.०४% बराबर रहेको, यसको सानो अर्थव्यवस्था छ। आर्थिक वर्ष २०७७/७८ मा नेपालको कुल ऊर्जा खपत १४.४६४ मिलियन टन तेल बराबर थियो।<ref name="iea2012" /> विद्युत खपत ३.५७ टेरावाट घन्टा थियो। ऊर्जा मिश्रण [[दाउरा|दाउरा काठ]] र कृषि अवशेष (′६८.७% ) जस्ता परम्परागत स्रोतहरू द्वारा प्रभुत्व छ, यो प्राथमिक ऊर्जा को अधिकांश (लगभग 80% ′ आवासीय क्षेत्र (तताउने, खाना पकाउने आदि को लागी) मा प्रयोग ठोस [[इन्धन|जैविक इन्धन]] को प्रतिनिधित्व गर्दछ।<ref name="iea2012">{{Cite web |title=Nepal |url=http://www.iea.org/statistics/statisticssearch/report/?year=2012&country=Nepal&product=Balances |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304050440/http://www.iea.org/statistics/statisticssearch/report/?year=2012&country=Nepal&product=Balances |archive-date=4 March 2016 |access-date=16 November 2015 |website=www.iea.org |publisher=International Energy Agency (IEA)}}</ref>ऊर्जाको केही हिस्सा [[खनिज तेल|पेट्रोलियम]] र [[कोइला]] (′२८.२ ] ′ जस्ता व्यावसायिक स्रोतहरू र नवीकरणीय स्रोतहरूबाट आउँछ।<ref name="auto2">AEPC, A. E. P. C. (2021). Annual Report. </ref>लगभग २३% बिजुली आयात गरिन्छ, बाँकी लगभग पूर्ण रूपमा [[जलविद्युत उर्जा|जलविद्युत]] आपूर्ति गरिन्छ। वर्षाका मौसममा [[भारत]] जलविद्युत निर्यात पनि गर्छ। नेपालसँग कुनै ज्ञात प्रमुख तेल, ग्याँस वा [[कोइला]] भण्डार छैन, र [[हिमालय]] यसको अवस्थितिले दुर्गम समुदायहरूमा पुग्न गाह्रो बनाउँछ।<ref name="usaid">{{Cite web |title=Nepal |url=http://www.sari-energy.org/pagefiles/countries/nepal_energy_detail.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425173323/http://sari-energy.org/PageFiles/Countries/Nepal_Energy_detail.asp |archive-date=25 April 2012 |access-date=16 November 2015 |publisher=USAID South Asia Regional Initiative for Energy Integration (SARI/EI) }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120425173323/http://sari-energy.org/PageFiles/Countries/Nepal_Energy_detail.asp |date=25 April 2012 }}</ref> देशमा पर्याप्त जलविद्युत क्षमता छ ।<ref>{{Cite web |last=Kaini |first=Prakash |last2=Annandale |first2=George |date=January 11, 2019 |title=The Way Forward for Nepal's Hydropower Development |url=https://www.hydroworld.com/articles/2019/01/hydro-review-the-way-forward-for-nepal-s-hydropower-development.html |access-date=2019-08-29 |website=Hydro Review }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190830001537/https://www.hydroworld.com/articles/2019/01/hydro-review-the-way-forward-for-nepal-s-hydropower-development.html |date=2019-08-30 }}</ref> व्यावसायिक रूपमा व्यवहार्य सम्भावना ६६ जलविद्युत साइटहरूबाट ४४ [[वाट|गिगावाट]] अनुमान गरिएको छ।<ref name="usaid"/> सन् २०१० मा, विद्युतीकरण दर मात्र ५३% थियो (१२५ लाख मानिस बिना बिजुली र ७६% खाना पकाउनका लागि काठमा निर्भर थिए । कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको प्रत्येक १००० डलरको लागी १ टन तेल बराबरको उर्जाको साथ , नेपाल सबै दक्षिण एसियाली देशहरू मध्ये सबैभन्दा गरिब ऊर्जा तीव्रता भएको देश हो। यसैले देशसँग धेरै ठूलो ऊर्जा दक्षता क्षमता छ ।<ref name="iea2012"/> == विवरण == {| class="wikitable" | colspan="14" |अनुसूची ९.१: ऊर्जा खपतको विवरण |- | rowspan="3" |स्रोत | | | colspan="9" |आर्थिक वर्ष | colspan="2" |प्रथम आठ मिहना |- |२०६९/७० |२०७०/७१ |२०७१/७२ |२०७२/७३ |२०७३/७४ |२०७४/७५ |२०७५/७६ |२०७६/७७ |२०७७/७८ |२०७८/७९ |२०७९/८० |२०७९/८० |२०८०/८१ |- |००० ToE |००० ToE |००० ToE |००० ToE |००० ToE |००० ToE |००० ToE |००० ToE |००० ToE |००० ToE |००० ToE |००० ToE |००० ToE |- |'''परम्परागत''' |'''८०१७''' |'''८९८३''' |'''९१०४''' |'''९२२८''' |'''९३१९''' |'''९४७३''' |'''९६०१''' |'''९६२५''' |'''९९०१''' |'''९९२९''' |'''८१२२''' |'''६६१९''' |'''५५२५''' |- |दाउरा |७१५३ |८१५४ |८२६४ |८३७६ |८४५९ |८६०४ |८७२० |८७६२ |९०२३ |८९०५ |७२७६ |५९३६ |५१३१ |- |कृषि अवशेष |३५३ |४०३ |४०८ |४१४ |४१८ |४२५ |४३१ |४३६ |४४९ |७६२ |६१२ |५०८ |२५८ |- |[[गुइँठा]] |५११ |४२६ |४३२ |४३८ |४४२ |४४४ |४५० |४२७ |४२९ |२६२ |२३४ |१७४ |१३६ |- |'''व्यपारिक''' | | | | | | | | | | | | | |- |'''व्यपारिक''' |'''१८५४''' |'''१९५९''' |'''२३३१''' |'''२२४८''' |'''३२५३''' |'''३७१५''' |'''४११५''' |'''४४८८''' |'''४७२०''' |'''४८४२''' |'''४२०१''' |'''२३४५''' |'''२६५३''' |- |कोइला |४१५ |३२० |४६५ |५३६ |६६४ |७६२ |९७० |१०४६ |१४३६ |११११ |८१२ |४२५ |५७९ |- |पेट्रोलियम पदार्थ |११८२ |१२६४ |१४६९ |१२७५ |२०८८ |२३८८ |२६३३ |२८९५ |२६५८ |२८३९ |२४६९ |१३२५ |१४७१ |- |विद्युत |२५७ |३७५ |३९७ |४३७ |५०१ |५६५ |५१२ |५४७ |६२६ |८९२ |९१९ |५९५ |६०३ |- |[[नविकरणीय उर्जा|नविकरणीय]] |'''१६६''' |'''२९१''' |२९२ |२९२ |२९४ |२९६ |२९९ |३५२ |३०७ |३५९ |३९४ |३६३ |३९६ |- |कुल जम्मा |'''१००३७''' |'''११२३३''' |११७२७ |११७६८ |१२८६६ |१३४८४ |१४०१५ |१४४६५ |१४९२८ |१५१३० |१२७१६ |९३२७ |८५७४ |- | colspan="5" |स्रोत: ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालय, २०८० | | | | | | | | colspan="2" |^* प्रथम आठ महिनाको |- | colspan="4" |ToE: Tones of Oil Equivalent | | | | | | | | | | |} [[चित्र:ऊर्जा_खपतको_विवरण_(1000_Ton_of_Oil_Equivalent).png|केन्द्र|अङ्गुठाकार|761x761पिक्सेल|ऊर्जा खपतको विवरण (1000 Ton of Oil Equivalent)]] == पेट्रोलियम == [[खनिज तेल|पेट्रोलियम]] नेपालमा जलाउने काठपछि दोस्रो ठुलो ऊर्जा [[इन्धन]] हो र देशको प्राथमिक ऊर्जा खपतको ११% को लागी उर्जा स्रोत हो।<ref name="iea2012"/> सबै पेट्रोलियम पदार्थ [[भारत]]बाट आयात गरिन्छ। हाल पेट्रोलियम पदार्थको आयात [[नेपाल आयल निगम लिमिटेड|नेपाल आयल निगम]] र इन्डियन आयल कर्पोरेसनबिच विशेष रूपमा कारोबार गरिन्छ।<ref name="NOC">{{Cite web |title=About us |url=http://www.nepaloil.com.np/About-Us/1/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307024837/http://www.nepaloil.com.np/About-Us/1/ |archive-date=7 March 2016 |access-date=19 November 2015 |publisher=Nepal Oil Corporation }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307024837/http://www.nepaloil.com.np/About-Us/1/ |date=7 March 2016 }}</ref> आयातको ७५% [[डिजेल]], [[मटितेल]], र [[पेट्रोल]] हो। ऊर्जाको उच्च मागका कारण पेट्रोलियम आयातमा निर्भरता बढिरहेको छ। पेट्रोलियम पदार्थको ६२% भन्दा बढी यातायात क्षेत्रमा प्रयोग गरिन्छ। यसबाहेक, पेट्रोलियम उत्पादनहरू घरहरूमा खाना पकाउने उद्देश्यका लागि महत्त्वपूर्ण ऊर्जाको रुपमा प्रयोग हुन्छ। == बायोग्यास == नेपालको कृषि प्रणाली धेरै मात्रामा गाईवस्तुमा निर्भर छ, कम्तिमा १२ लाख परिवारसँग गाईवस्तु र भैँसी छन्। प्राविधिक बायोग्यास सम्भावना उच्च छ र कम्तिमा १० लाख घरायसी आकारका [[बायोग्याँस]] प्लान्टहरू रहेको अनुमान गरिएको छ, जुनमध्य ५७% तराई मैदानहरूमा, ३७% पहाडमा र ६% हिमाली क्षेत्रमा छन् । [[वैकल्पिक ऊर्जा प्रवर्द्धन केन्द्र|वैकल्पिक ऊर्जा प्रवर्द्धन केन्द्र, नेपाल]]का अनुसार जुलाई २०११ सम्ममा २,८०० भन्दा बढी [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाँउ विकास समिति]] र सबै ७५ जिल्लामा [[बायोग्यास]] प्रवर्द्धन कार्यक्रमअन्तर्गत २ लाख ४१ हजार ९२० बायोग्यास प्लान्ट स्थापना गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |title=Installed biogas plants |url=http://www.aepc.gov.np/?option=statistics&page=substatistics&mid=6&sub_id=49&id=4 |access-date=19 November 2015 |publisher=Alternative Energy Promotion Centre (AEPC)}}</ref> == नवीकरणीय ऊर्जा == नेपालमा नवीकरणीय ऊर्जा जलविद्युत, सौर्य ऊर्जा, बायोमास, [[बायोग्याँस]] र वायु उर्जाबाट आउँछ।<ref>{{Cite web |date=2017-10-05 |title=Renewable energy: Huge potentials |url=https://thehimalayantimes.com/opinion/renewable-energy-huge-potentials/ |access-date=2019-08-29 |website=The Himalayan Times |language=en-US}}</ref> === सूर्य === *[[नेपालमा सौर्य ऊर्जा]] नेपालमा अनुकूल सौर्य स्रोतहरू छन्। यहाँ प्रतिदिन प्रती बर्गमिटरमा औसत ३.६ देखि ६.२ किलोवाट सौर्य किरण प्राप्त हुन्छ। सूर्यको प्रकाशको अवधि प्रति वर्ष लगभग तीन सय दिन वा प्रति दिन ६.८ घण्टा हुन्छ, वार्षिक लगभग २१०० घण्टाको बराबर छ । । यसले नेपालका अधिकांश क्षेत्रहरूमा सौर्य ऊर्जा उत्पादनको राम्रो सम्भावनाको सङ्केत गर्दछ।<ref name="auto1">Bhattarai, U., Maraseni, T., Apan, A., & Devkota, L. P. (2023). Rationalizing donations and subsidies: Energy ecosystem development for sustainable renewable energy transition in Nepal. Energy Policy, 177, 113570. </ref> नेपाल सरकारले तराईमा २० मेगावाट भण्डारण प्रणालीसहित २५० मेगावाटको ठूलो सौर्य परियोजना विकास गर्ने योजना बनाएको छ।<ref name="auto5">NEA/GoN, N. E. A. (2023). Energy Synopsis Report 2023. </ref> === जलविद्युत === {{Main|नेपालका उर्जा केन्द्रहरूको सूची}} नेपालमा जलविद्युत ऊर्जा सबैभन्दा ठूलो र प्रमुख नवीकरणीय ऊर्जा स्रोत हो। === वायु उर्जा === *[[नेपालमा पवन ऊर्जा]] * [[कर्णाली चिसापानी पवन ऊर्जा आयोजना]] == कोइला == ==यो पनि हेर्नुहोस्== *[[नेपालमा नवीकरणीय ऊर्जा]] * [[नेपाल विद्युत प्राधिकरण]] * [[नेपालमा लघु जलविद्युत]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालमा ऊर्जा| ]] [[श्रेणी:नेपालको अर्थतन्त्र]] b5da7gweg6xjodspl935ddyx675hybe 0 139155 1356823 1210700 2026-05-27T00:51:32Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1356823 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Hari | image = Hari poster.jpg | alt = | caption = | native_name = {{Infobox name module|Nepali|हरि}} | director = Pratik Gurung <br/> Safal K.C. | writer = Pratik Gurung <br/> Safal K.C. | screenplay = | story = | based_on = <!-- {{Based on|title of the original work|creator of the original work|additional creator(s), if necessary}} --> | producer = | starring = [[Bipin Karki]] <br/> Kamal Mani Nepal <br/> Thinley Lhamo <br/> Sunita Thakur | narrator = | cinematography = | editing = Arjun Karki | music = | studio = Shubhalabh Film Production | distributor = <!-- or: | distributors = --> | released = {{Film date|df=yes/no|2018|6|1|[[Nepal]]}} | runtime = | country = [[Nepal]] | language = [[Nepali language|Nepali]] | budget = | gross = }}हरि (अंग्रेजी: Hari) प्रतिक गुरुङ र सफल के.सी.द्वारा निर्देशित र लिखित सन् २०१८ को एक नेपाली चलचित्र हो। चलचित्रमा विपिन कार्की, कमलमणि नेपाल, थिन्ले ल्हामो र सुनिता ठाकुरको मुख्य भूमिका रहेको छ । शुभलभ फिल्म प्रोडक्सनको ब्यानरमा यो फिल्म १ जुन २०१८ मा नेपालमा रिलिज भएको थियो ।<ref>{{Cite news|url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2018-06-16/looking-in.html|title=Looking in|access-date=2018-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20180617055005/http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2018-06-16/looking-in.html|archive-date=2018-06-17|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 June 2018 |title=Hari movie review: This artistic experiment may not sell in cheesy market – OnlineKhabar |url=http://english.onlinekhabar.com/hari-movie-review-this-artistic-experiment-may-not-sell-in-cheesy-market.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180619215536/http://english.onlinekhabar.com/hari-movie-review-this-artistic-experiment-may-not-sell-in-cheesy-market.html |archive-date=2018-06-19 |access-date=2018-07-10 |website=english.onlinekhabar.com |language=en-GB}}</ref> == प्लट == बिष्णु हरि ([[विपिन कार्की|बिपिन कार्की]]) जसलाई सामान्यतया हरि भनेर चिनिन्छ, एक कडा धार्मिक व्यक्ति हुन् जसले आफ्नो बुबा, हजुरबुबा र पार्वती भनेर चिनिने उनको कडा आमाले तय गरेका नियमहरू पालना गरिरहेका छन्। एक दिन एउटा चराले उनीमाथि मल निकाल्छ र त्यसपछि उसले घटनाहरूको श्रृंखलामा उतारचढावको अनुभव गर्दा त्यो आशिर्वाद हो वा श्राप भन्ने उत्तर खोज्न थाल्छ।<ref>{{Cite web |last=Niroula |first=Aayush |title=Tom, Dick and Hari |url=https://www.nepalitimes.com/review/tom-dick-and-hari/ |access-date=2018-07-10 |website=www.nepalitimes.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.filmyguff.com/hari-nepali-movie-trailer/|title=HARI Nepali movie trailer - Filmy Guff|date=2018-06-17|work=Filmy Guff|access-date=2018-07-10|language=en-US}}</ref> == कास्ट == * बिष्णु हरिको रूपमा [[विपिन कार्की|बिपिन कार्की]] <ref>{{Cite news|url=https://neostuffs.com/2018/03/hari-trailer-bipin-karkis-new-film-looks/|title='Hari' Trailer: Bipin Karki's New Film Looks Unusual And Intriguing|date=2018-03-31|work=NeoStuffs|access-date=2018-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20180805235345/https://neostuffs.com/2018/03/hari-trailer-bipin-karkis-new-film-looks/|archive-date=2018-08-05|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=HARI's Second Trailer Is Extremely Intriguing {{!}} Ft. Bipin Karki And Thinley Lhamo |url=http://www.moviemandu.com/haris-second-trailer-is-extremely-intriguing-ft-bipin-karki-and-thinley-lhamo/ |access-date=2018-07-10 |website=www.moviemandu.com |language=en-US }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180531203524/http://www.moviemandu.com/haris-second-trailer-is-extremely-intriguing-ft-bipin-karki-and-thinley-lhamo/ |date=2018-05-31 }}</ref> * हरिको विरोधीका रूपमा कमल मणि नेपाल * पार्वतीको भूमिकामा सुनीता ठाकुर * मिस्टरी गर्लको रूपमा थिनले लामो <ref>{{Cite news|url=https://theannapurnaexpress.com/news/a-kafkaesque-nepali-flick-458|title=A "Kafkaesque" Nepali flick {{!}} Annapurna Express|last=|access-date=2018-07-10|language=en}}</ref> == रिसेप्शन == चलचित्रका मुख्य अभिनेता बिपिन कार्कीले काठमाडौँ पोस्टलाई भने कि हरि उनले अहिलेसम्म खेलेको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण भूमिका मध्ये एक थियो।<ref>{{Cite news|url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2018-05-30/bipin-hari-my-most-important-role-thus-far.html|title=Bipin: Hari my most important role thus far|access-date=2018-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20180619214016/http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2018-05-30/bipin-hari-my-most-important-role-thus-far.html|archive-date=2018-06-19|language=en}}</ref> == सन्दर्भहरू == {{Reflist}} == बाह्य लिङ्कहरू == * {{IMDb title|id=tt8205082}} * Hari Archived 2018-06-20 at the Wayback Machine on ReelNepal [https://reelnepal.com/movie/102091/hari हरि] रीलनेपालमा {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180620001335/https://reelnepal.com/movie/102091/hari|date=2018-06-20}} [[श्रेणी:नेपाली नाटक चलचित्रहरू]] [[श्रेणी:सन् २०१८ का चलचित्रहरू]] 309lyx1z82zkqjzkycr02tm67qjc9dq 0 141580 1356793 1332374 2026-05-26T14:44:13Z Bishaldev100 28807 /* इतिहास */ 1356793 wikitext text/x-wiki अजरबैजानी मनात [[अजरबैजान|अजरबैजानको]] आधिकारिक मुद्रा हो र यसको चिह्न '''₼''' हुन्छ। यो '''अजरबैजानी मनात चिह्न''' आर्थिक लेनदेनमा महत्त्वपूर्ण छ, र यो राष्ट्रिय पहिचान र आर्थिक स्वतन्त्रताको प्रतीक पनि हो। <ref>{{Cite web |title=History of the National Bank of Azerbaijan |url=http://www.nba.az/?mod=inside&id=456&lang=en&sub1=463 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070315162037/http://www.nba.az/?mod=inside&id=456&lang=en&sub1=463 |archive-date=2007-03-15 |access-date=2006-12-30 |publisher=[[National Bank of Azerbaijan]] }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070315162037/http://www.nba.az/?mod=inside&id=456&lang=en&sub1=463 |date=2007-03-15 }}</ref> == इतिहास == १९९१ मा सोभियत संघको विखण्डन पस्चात अजरबैजान स्वतन्त्र भएपछि, आजरबैजानले आफ्नै राष्ट्रिय मुद्रा अजरबैजानी मनात प्रचलनमा ल्यायो । सुरुमा मनतको प्रतीक फरक थियो तर पछि "₼" ले मान्यता पायो। यो प्रतीकले अजरबैजानी मनतलाई अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय बजारमा पहिचान गर्न मद्दत गर्छ। == डिजाइन == "₼" प्रतीकले ल्याटिन अक्षर "m" लाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। यो नाम मनाटसँग सम्बन्धित छ र देशको अर्थतन्त्रको प्रतीक हो। यो शैली प्रत्येक बैंकनोटमा प्रतीक प्रदर्शन गर्न प्रयोग गरिएको टाइपफेसमा निर्भर गर्दछ। <ref name="ch22">{{Cite web|url=http://www.unicode.org/versions/Unicode8.0.0/ch22.pdf|title=Unicode: Символы валют (§ 22.1)|archive-url=https://web.archive.org/web/20161206230132/http://www.unicode.org/versions/Unicode8.0.0/ch22.pdf|publisher=Unicode.org|type=PDF|date=2016-01-12|archive-date=2016-12-06|access-date=2024-09-11|language=en}}</ref> == चिन्हको भिन्नताहरू == == चिन्हको विभिन्न रुप == {{Gallery|File: Azerbaijan manat in classic duotone style.svg|अज़रबाइजानी मनात का एक रूप (१)|File: Azerbaijan manat in classic standard style.svg|अज़रबाइजानी मनात का एक रूप (२)|File: Azerbaijan manat in sharp solid style.svg|अज़रबाइजानी मनात का एक रूप (३)|File: Azeri manat symbol.svg|अज़रबाइजानी मनात का एक रूप (४)|File: Tabler-icons currency-manat.svg|अज़रबाइजानी मनात का एक रूप (५)}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[अजरबैजान]] * अजरबैजानी मनत ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} 06aot2oaqdsjsufshhkqzgzdabmhlx6 0 141634 1356819 1322541 2026-05-26T22:21:49Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1356819 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | tourney_name = २०२४ साफ महिला च्याम्पियनसिप | other_titles = | image = | size = | caption = | country = {{झण्डा|नेपाल}} | dates = १८–३० अक्टोबर २०१४ | num_teams = ७ | sub-confederations = १ | venues = १ | cities = १ | champion_other ={{fbw|BAN}} | second_other ={{fbw|NEP}} | count = २ | matches = 12 | goals = 62 | attendance = {{#expr: <!--Group A-->+ 452 + 307 + 251 <!--Group B-->+ 104 + 5562 + 214 + 6671 + 325 + 7617 <!--Semi-finals-->+ 486 + 18009 <!--Final-->+ 15373}} | top_scorer = {{flagicon|BHU}} [[देकी लहजोम]]<br/>(८ गोल) | player = {{flagicon|BAN}} [[रितुपोर्ना चकमा]] | goalkeeper = {{flagicon|BAN}} [[रूपना चकमा]] | fair_play = {{fbw|BHU}} | prevseason = [[सन् २०२२ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०२२]] | nextseason = ''[[सन् २०२६ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०२६]]'' | updated = }} '''सन् २०२४ साफ महिला च्याम्पियनसिप''' [[साफ महिला च्याम्पियनसिप]]को सातौँ संस्करण हो, जुन [[दक्षिण एसियाली फुटबल सङ्घ]]को राष्ट्रिय टोलीहरूद्वारा प्रतिस्पर्धा गरिएको अन्तर्राष्ट्रिय महिला फुटबल प्रतियोगिता हो। प्रतियोगिता सन् २०२४ को अक्टोबर १७ देखि ३० (२०८१ कात्तिक १ देखि कात्तिक १४) सम्म [[दशरथ रङ्गशाला]] [[काठमाडौँ]]मा आयोजना गरिएको थियो।<ref>{{cite web|author=|title=साफ महिला च्याम्पियनसिप अक्टोबरमा काठमाडौंमा हुने|url=https://www.onlinekhabar.com/2024/08/1532023/saff-womens-championship-will-be-held-in-kathmandu-in-october|website=अनलाइन खबर|publisher=|language=नेपाली|accessdate=११ असोज २०८१}}</ref> [[बङ्गलादेश महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|बङ्गलादेश]] साविकको संस्करणको विजेता थियो। ३० अक्टोबर २०२४ मा काठमाडौँको दशरथ रङ्गशालामा भएको फाइनलमा नेपालले बङ्गलादेशको सामना गरेको थियो। बङ्गलादेशले २–१ गोलअन्तरले फाइनल जित्दै लगातार दोस्रो पटक साफ च्याम्पियनसिपको उपाधि जितेको थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2024/10/1560934/bangladesh-champions-nepal-again-limited-to-runners-up|title=नेपाल फेरि उपविजेतामै सीमित, बङ्गलादेश च्याम्पियन|website=[[अनलाइन खबर]]|date=१४ कात्तिक २०८१|access-date=१४ कात्तिक २०८१}}</ref><ref>{{cite web|url=https://unb.com.bd/category/Sports/bangladesh-triumphs-in-saff-womens-championship-2024-with-2-1-win-over-nepal/146010|title=Bangladesh triumphs in SAFF Women's Championship 2024 with 2-1 win over Nepal|website=www.unb.com.bd|date=30 October 2024|access-date=30 October 2024}}</ref> == सहभागी राष्ट्रहरू == निम्न सात टोलीहरूले प्रतियोगितामा भाग लिएका थिए। {| class="wikitable sortable" style="text-align:left;" |- ! देश ! उपस्थिति ! साविकको उत्कृष्ट प्रदर्शन ! data-sort-type="number"|[[फिफा महिला विश्व वरीयता|फिफा वरीयता]]<br />जुन २०२४ |- | {{fbw|IND}}||align=center|सातौँ|| '''विजेता''' ([[सन् २०१० साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०१०]], [[सन् २०१२ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०१२]], [[सन् २०१४ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०१४]], [[सन् २०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०१६]], [[सन् २०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०१९]]) || align="center" |६७ |- | {{fbw|NEP}} '''(आयोजक)'''||align=center|सातौँ || {{hs|2}}उप-विजेता ([[सन् २०१० साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०१०]], [[सन् २०१२ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०१२]], [[सन् २०१४ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०१४]], [[सन् २०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०१९]], [[सन् २०२२ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०२२]]) || align="center" |९८ |- | {{fbw|BAN}} ||align=center|सातौँ || '''विजेता''' ([[सन् २०२२ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०२२]]) || align="center" |१४० |- | {{fbw|SRI}} ||align=center|सातौँ || सेमिफाइनल ([[सन् २०१२ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०१२]], [[सन् २०१४ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०१४]], [[सन् २०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०१९]]) ||align=center| १५७ |- | {{fbw|PAK}} ||align=center|पाँचौँ || सेमिफाइनल ([[सन् २०१० साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०१०]])||align=center| १५८ |- | {{fbw|MDV}} ||align=center|सातौँ || सेमिफाइनल ([[सन् २०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०१६]]) ||align=center|१६१ |- | {{fbw|BHU}} ||align=center|सातौँ || सेमिफाइनल ([[सन् २०२२ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०२२]])||align=center| १७३ |} ==स्थान== सबै खेलहरू यहीँ खेलाइएको थियो। {| class="wikitable" style="text-align:center; margin: 1em auto;" |- !colspan=2|[[काठमाडौँ]] |- |colspan=2 style="text-align:center; |[[दशरथ रङ्गशाला]] |- |colspan=2 style="text-align:center; |क्षमता: ४१,००० |- |[[File:Dasarath Stadium during 2022 SAFF Women's Championship Final match.jpg|175px]] |{{location map|Nepal|float=right|width=200|caption=|lat=27.69|long=85.31|label='''[[काठमाडौँ]]'''|position=top }} |} ==समूह विभाजन == प्रतियोगिताको समूह विभाजन समारोह ८ जुन २०२४ मा बङ्गलादेशको ढाकास्थित होटल इन्टरकन्टिनेन्टलमा सम्पन्न भएको थियो। समूह 'क' मा तीन र समूह 'ख' मा चार टोली गरी सात टोलीलाई दुई समूहमा विभाजन गरिएको थियो।<ref>{{cite web|URL=https://www.offsidebangladesh.com/%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%AB%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%97%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%B8%E0%A6%99%E0%A7%8D/?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR2cweRwIaSngQWSZ7_D1UE0Hb701b3sv-ST64-G5m2O7QD94rdH6Xm_oh4_aem_Aa70v3BjJV2AduqpzBdIm83zho3rePuhyhj1zqFQsYgPjZy5907PwL7Obi-vWQcl9RapY8B4-NLCpvbZBfAK1LWc|date=8 June 2024|title=সাফে বাংলাদেশের গ্রুপসঙ্গী ভারত|language=bn|work=www.offsidebangladesh.com|access-date=8 June 2024}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240608150727/https://www.offsidebangladesh.com/%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%AB%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%97%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%B8%E0%A6%99%E0%A7%8D/?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR2cweRwIaSngQWSZ7_D1UE0Hb701b3sv-ST64-G5m2O7QD94rdH6Xm_oh4_aem_Aa70v3BjJV2AduqpzBdIm83zho3rePuhyhj1zqFQsYgPjZy5907PwL7Obi-vWQcl9RapY8B4-NLCpvbZBfAK1LWc |date=8 June 2024 }}</ref> === विभाजन === {| class="wikitable" ! width="25%" |भाँडो १ ! width="25%" |भाँडो २ ! width="25%" |भाँडो ३ ! width="25%" |भाँडो ४ |- |{{fbw|IND}}<br>{{fbw|NEP}} ''(आयोजक)'' |{{fbw|MDV}}<br>{{fbw|BAN}} |{{fbw|BHU}}<br>{{fbw|PAK}} |{{fbw|SRI}} |} === समूह सारांश === {| | {| class="wikitable" |+[[#समूह क|समूह क]] !{{Tooltip|स्थान|स्थान}} ! width="175" |टोली |- | align="center" |क१ |{{fbw|IND}} |- | align="center" |क२ |{{fbw|BAN}} |- | align="center" |क३ |{{fbw|PAK}} |} | | | {| class="wikitable" |+[[#समूह ख|समूह ख]] !{{Tooltip|स्थान|स्थान}} ! width="175" |टोली |- | align="center" |ख१ |{{fbw|NEP}} |- | align="center" |ख२ |{{fbw|SRI}} |- | align="center" |ख३ |{{fbw|MDV}} |- | align="center" |ख४ |{{fbw|BHU}} |} |} ==खेल अधिकारीहरू== ;रेफ्री {{colbegin|colwidth=18em}} *{{flagicon|BAN}} जय चकमा *{{flagicon|BHU}} ओम चोकी *{{flagicon|IND}} कनिका बर्मन *{{flagicon|NEP}} अञ्जना राई *{{flagicon|SRI}} वाई.ए. पबसरा मिनिसारनियापा {{colend}} ;सहायक रेफ्री {{colbegin|colwidth=18em}} *{{flagicon|BAN}} सलमा अख्तर मोने *{{flagicon|BHU}} छिरिङ छोदेन *{{flagicon|IND}} उज्जल हल्दार *{{flagicon|NEP}} मेरिना धिमाल *{{flagicon|SRI}} एच. एम. मलिका मधुशानी {{colend}} ==समूह चरण== {{Hatnote|सबै खेलहरू [[युटिसी+०५:४५]] समयमा भएको थियो।<br> प्रतियोगिताका सबै खेलहरू नेपालको राजधानी [[काठमाडौँ]]मा खेलिएको थिए।}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !colspan=2|समूह तालिकामा रङका लागि कुञ्जी |- |bgcolor=#ccffcc style="width: 20px;"| |align=left|समूह विजेता र उपविजेता सेमिफाइनलमा प्रवेश |} === समूह क === {{#invoke:Sports table|main|style=football |section=Group A |teamwidth=180 |update=complete |source=[https://int.soccerway.com/international/asia/saff-womens-championship/2024/group-stage/group-a/g21476/ सकरवे] |name_BAN={{fbw|BAN}} |name_IND={{fbw|IND}} |name_PAK={{fbw|PAK}} <!--Update team results here and then (if needed) positions above. Don't forget to update the date (update parameter).--> |win_PAK=0 |draw_PAK=1 |loss_PAK=1 |gf_PAK=3 |ga_PAK=6 |status_PAK= |win_IND=1 |draw_IND=0 |loss_IND=1 |gf_IND=6 |ga_IND=5 |status_IND= |win_BAN=1 |draw_BAN=1 |loss_BAN=0 |gf_BAN=4 |ga_BAN=2 |status_BAN= <!--Update team positions here--> |team_order= BAN, IND, PAK <!--Update team qualifications here (defined below)--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO=[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनोट }} {{Football box | id = Pakistan vs India | date = १७ अक्टोबर २०२४ | time = १७:३० | team1 = {{fbw-rt|PAK}} | score = २–५ | report = https://saffederation.org/uploads/6711235dbbaaf.pdf | team2 = {{fbw|IND}} | goals1 = सुहा हिरानी {{goal|४५+२|pen.}}<br>काइला सिद्दिकी {{goal|४७}} | goals2 = [[ग्रेस डांगमेई|डाङ्गमेई]] {{goal|५||४२}}<br>[[मनिषा कल्याण|मनिषा]] {{goal|१७}}<br>[[बाला देवी]] {{goal|३५}}<br>[[ज्योति चौहान|चौहान]] {{goal|७८}} | stadium = [[दशरथ रङ्गशाला]], [[काठमाडौँ]] | attendance = ४५२ | referee = अञ्जना राई ([[अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ|नेपाल]]) }} ---- {{Football box | id = Bangladesh vs Pakistan | date = २० अक्टोबर २०२४ | time = १७:३० | team1 = {{fbw-rt|BAN}} | score = १–१ | report = https://saffederation.org/uploads/6715159bd5cea.pdf | team2 = {{fbw|PAK}} | goals1 = [[शमसुन्नहर जूनियर]] {{goal|९०+१}} | goals2 = [[जहमिना मलिक|मलिक]] {{goal|३२}} | stadium = [[दशरथ रङ्गशाला]], [[काठमाडौँ]] | attendance = ३०७ | referee = ओम चोकी ([[भूटान फुटबल सङ्घ|भुटान]]) }} ---- {{Football box | id = Bangladesh vs India | date = २३ अक्टोबर २०२४ | time = १७:३० | team1 = {{fbw-rt|IND}} | score = १–३ | report = https://saffederation.org/uploads/671908c2e9eaa.pdf | team2 = {{fbw|BAN}} | goals1 = [[बाला देवी]] {{goal|४३}} | goals2 = [[अफीदा खाङ्डकर|अफीदा]] {{goal|१९}}<br>[[तोहुरा खातुन|तोहुरा]] {{goal|२९||४२}} | stadium = [[दशरथ रङ्गशाला]], [[काठमाडौँ]] | attendance = २५१ | referee = ओम चोकी ([[भुटान फुटबल सङ्घ|भुटान]]) }} === समूह ख === <onlyinclude>{{#invoke:Sports table|main|style=football |section=समूह ख|teamwidth=180 |update=complete |source=[https://int.soccerway.com/international/asia/saff-womens-championship/2024/group-stage/group-b/g21477/ सकरवे] |name_BHU={{fbw|BHU}} |name_MDV={{fbw|MDV}} |name_NEP={{fbw|NEP}} |name_SRI={{fbw|SRI}} <!--Update team results here and then (if needed) positions above. Don't forget to update the date (update parameter).--> |win_MDV=0 |draw_MDV=0 |loss_MDV=3 |gf_MDV=0 |ga_MDV=25|status_MDV= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=2 |ga_SRI=10 |status_SRI= |win_NEP=2 |draw_NEP=1 |loss_NEP=0 |gf_NEP=17|ga_NEP=0 |status_NEP=H |win_BHU=2 |draw_BHU=1 |loss_BHU=0 |gf_BHU=17 |ga_BHU=1 |status_BHU= <!--Update team positions here--> |team_order=NEP, BHU, SRI, MDV <!--Update team qualifications here (defined below)--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO=[[#नकआउट चरण|नकआउटका चरण]]मा प्रवेश }}</onlyinclude> {{Football box | id = Sri Lanka v Maldives | date = १८ अक्टोबर २०२४ | time = १३:३० | team1 = {{fbw-rt|SL}} | score = १–० | report = https://saffederation.org/uploads/671235be70652.pdf | team2 = {{fbw|MDV}} | goals1 = दिलाशा इमाशा {{goal|१७}} | goals2 = | stadium = [[दशरथ रङ्गशाला]], [[काठमाडौँ]] | attendance = १०४ | referee = जय चकमा ([[बङ्गलादेश फुटबल सङ्घ|बङ्गलादेश]]) }} ---- {{Football box | id = Nepal vs Bhutan | date = १८ अक्टोबर २०२४ | time = १७:३० | team1 = {{fbw-rt|NEP}} | score = ०–० | report = https://saffederation.org/uploads/67127219f03db.pdf | team2 = {{fbw|BHU}} | goals1 = | goals2 = | stadium = [[दशरथ रङ्गशाला]], [[काठमाडौँ]] | attendance = ५,५६२ | referee = वाई.ए. पबसरा मिनिसारनियापा ([[श्रीलङ्का फुटबल सङ्घ|श्रीलङ्का]]) }} ---- {{Football box | id = Bhutan vs Sri Lanka | date = २१ अक्टोबर २०२४ | time = १३:३० | team1 = {{fbw-rt|BHU}} | score = ४–१ | report = https://saffederation.org/uploads/67162832552fd.pdf | team2 = {{fbw|SRI}} | goals1 = [[देकी लहजोम|लहजोम]] {{Goal|७||७६}}<br>दोर्जी एडन {{Goal|३२}}<br>नामग्याल डेमा {{Goal|७९}} | goals2 = तुषाणि मदुशिका {{Goal|२३}} | stadium = [[दशरथ रङ्गशाला]], [[काठमाडौँ]] | attendance = २१४ | referee = कनिका बर्मन ([[अखिल भारतीय फुटबल सङ्घ|भारत]]) }} ---- {{Football box | id = Maldives vs Nepal | date = २१ अक्टोबर २०२४ | time = १७:३० | team1 = {{fbw-rt|MDV}} | score = ०–११ | report = https://saffederation.org/uploads/671665479046d.pdf | team2 = {{fbw|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[प्रीति राई|प्रीति]] {{Goal|५||६५||८७|pen.}}<br>[[सविता रानामगर|सविता]] {{Goal|२९}}<br>[[रेखा पौडेल|रेखा]] {{Goal|३२||४२||४८||६३||७८}}<br>[[अनिता केसी|अनिता]] {{Goal|६९}}<br>[[अमिषा कार्की]] {{Goal|८८}} | stadium = [[दशरथ रङ्गशाला]], [[काठमाडौँ]] | attendance = ६,६७१ | referee = वाई.ए. पबसरा मिनिसारनियापा ([[श्रीलङ्का फुटबल सङ्घ|श्रीलङ्का]]) }} ---- {{Football box | id = Maldives vs Bhutan | date = २४ अक्टोबर २०२४ | time = १३:३० | team1 = {{fbw-rt|MDV}} | score = ०–१३ | report = https://saffederation.org/uploads/671a1e2d21233.pdf | team2 = {{fbw|BHU}} | goals2 = सोनाम चोडेन {{goal|५}}<br>[[पेमा छोदेन छिरिङ|पेमा]] {{goal|७||१८}}<br>[[देकी लहजोम|लहजोम]] {{goal|१५||१९||४७||५३||७१|pen.}}<br>नामग्याल डेमा {{goal|४१}}<br>डेकी याङडन {{goal|48}}<br>छिरिङ याङ्देन {{goal|६५||८०}}<br>छिरिङ ल्हादेन {{goal|६८}} | stadium = [[दशरथ रङ्गशाला]], [[काठमाडौँ]] | attendance = ३२५ | referee = जय चकमा ([[बङ्गलादेश फुटबल सङ्घ|बङ्गलादेश]])}} {{Football box | id = Nepal vs Sri Lanka | date = २४ अक्टोबर २०२४ | time = १७:३० | team1 = {{fbw-rt|NEP}} | score = ६–० | report = https://saffederation.org/uploads/671a5dc877b94.pdf | team2 = {{fbw|SRI}} | goals1 = [[सबिता रानामगर]] {{goal|८}}<br>[[सावित्रा भण्डारी|सावित्रा]] {{goal|११}}<br>[[रेखा पौडेल|रेखा]] {{goal|१३||३६}}<br>[[अमिषा कार्की]] {{goal|४७}}<br>[[रश्मी कुमारी घिसिङ]] {{goal|९०+४}} | goals2 = | stadium = [[दशरथ रङ्गशाला]], [[काठमाडौँ]] | attendance = ७,६१७ | referee = कनिका बर्मन ([[अखिल भारतीय फुटबल सङ्घ|भारत]]) }} ==नकआउटका चरणहरू== ===बार्केट=== <!--Wait till the end of each match--> {{#invoke:RoundN|main|columns=2|bold_winner=high |RD1=[[सन् २०२४ साफ महिला च्याम्पियनसिप#सेमि-फाइनल|सेमि-फाइनल]] |RD2=[[सन् २०२४ साफ महिला च्याम्पियनसिप#फाइनल|फाइनल]] |२७ अक्टोबर २०१४–[[दशरथ रङ्गशाला|काठमाडौँ]]|'''{{fbw|BAN}}'''|'''७'''|{{fbw|BHU}}|१ |२७ अक्टोबर २०१४–[[दशरथ रङ्गशाला|काठमाडौँ]]|'''{{fbw|NEP}}''' {{pso}}|{{nowrap|'''१(४)'''}}|{{fbw|IND}}|१(२) |३० अक्टोबर २०१४–[[दशरथ रङ्गशाला|काठमाडौँ]]|'''{{fbw|BAN}}'''|'''२'''|{{fbw|NEP}}|१ }} ===सेमि-फाइनल=== {{Football box | id = Bangladesh vs Bhutan | date = २७ अक्टोबर २०१४ | time = १३:३० | team1 = {{fbw-rt|BAN}} | score = ७–१ | report = https://saffederation.org/uploads/671e11b13c230.pdf | team2 = {{fbw|BHU}} | goals1 = [[रितुपोर्ना चकमा|रितु]] {{goal|७}}<br>[[तोहुरा खातुन|टोहुरा]] {{goal|१५||३५||५८}}<br>[[सबिना खातुन|सबिना]] {{goal|२६||३७}}<br>[[मसुरा परवीन|मसुरा]] {{goal|७२}} | goals2 = [[देकी लहजोम|लहजोम]] {{goal|४१}} | stadium = [[दशरथ रङ्गशाला]], [[काठमाडौँ]] | attendance = ४८६ | referee = वाई.ए. पबसरा मिनिसारनियापा ([[फुटबल श्रीलङ्का|श्रीलङ्का]]) }} {{Football box | id = Nepal vs India | date = २७ अक्टोबर २०१४ | time = १७:३० | team1 = {{fbw-rt|NEP}} | score = १–१ | report = https://saffederation.org/uploads/671e76fb8844f.pdf | team2 = {{fbw|IND}} | goals1 = [[सावित्रा भण्डारी|भण्डारी]] {{goal|६६}} | goals2 = [[संगीता बासफोरे|बासफोरे]] {{goal|६२}} | penaltyscore= ४–२ | penalties1= [[सावित्रा भण्डारी|भण्डारी]] {{pengoal}}<br>[[गिता राना|राना]] {{pengoal}}<br>[[सबिता रानामगर|रानामगर]] {{pengoal}}<br>[[अमिषा कार्की|कार्की]] {{pengoal}} | penalties2= {{penmiss}} [[लोइतोंगबम आशालता देवी|आशालता देवी]]<br>{{pengoal}} [[मनिषा कल्याण|मनिषा]]<br>{{pengoal}} [[करिश्मा शिर्वोइकर|शिर्वोइकर]]<br>{{penmiss}} [[सोरोखैबम रञ्जना चानु|रंजना चानू]] | stadium = [[दशरथ रङ्गशाला]], [[काठमाडौँ]] | attendance = १८,००९ | referee = ओम चोकी ([[भूटान फुटबॉल फेडरेशन|भुटान]]) }} ===फाइनल=== {{Football box | id = Bangladesh vs Nepal | date = ३० अक्टोबर २०१४ | time = १७:३० | team1 = {{fbw-rt|BAN}} | score = २–१ | report = https://saffederation.org/uploads/67225aad5ae15.pdf | team2 = {{fbw|NEP}} | goals1 = [[मोनिका चकमा|मोनिका]] {{goal|५२}}<br>[[रितुपोर्ना चकमा|रितु]] {{goal|८१}} | goals2 = [[अमिषा कार्की|कार्की]] {{goal|५६}} | stadium = [[दशरथ रङ्गशाला]], [[काठमाडौँ]] | attendance = १५,३७३ | referee = कनिका बर्मन ([[अखिल भारतीय फुटबल सङ्घ|भारत]]) }} ==विजेता== {{winners|fbw|सन् २०२४ साफ महिला च्याम्पियनसिप|Bangladesh|दोस्रो }} ==पुरस्कार== प्रतियोगिताको अन्त्यमा निम्न पुरस्कारहरू प्रदान गरिन्छ। सर्वाधिक गोलकर्ता, सर्वाधिक मूल्यवान् खेलाडी (उत्कृष्ट खेलाडी) र उत्कृष्ट गोलकिपर (सर्वाधिक गोल गर्ने गोलकिपर) लाई पुरस्कार प्रदान गरिन्छ। {| class="wikitable" style="margin:auto;text-align:center" |- !उत्कृष्ट खेलाडी !शीर्ष गोलकर्ता !उत्कृष्ट गोलरक्षक !उत्कृष्ट खेल पुरस्कार |- |{{flagicon|BAN}} [[रितुपोर्ना चकमा]] |{{flagicon|BHU}} [[देकी लहजोम]] |{{flagicon|BAN}} [[रूपना चकमा]] |{{fbw|BHU}} |} ==तथ्याङ्क== ===गोलकर्ता=== १२ खेलमा ६२ गोल भएका छन्, जुन प्रति म्याच औसत ५.१७ गोल हो। ;८ गोल *{{flagicon|BHU}} [[देकी लहजोम]] ;७ गोल *{{flagicon|NEP}} [[रेखा पौडेल]] ;५ गोल *{{flagicon|BAN}} [[तोहुरा खातुन]] ;३ गोल *{{flagicon|NEP}} [[प्रीति राई]] *{{flagicon|NEP}} अमिषा कार्की ;२ गोल *{{flagicon|BAN}} [[रितुपोर्ना चकमा]] *{{flagicon|BAN}} [[सबिना खातुन]] *{{flagicon|BHU}} छिरिङ याङ्देन *{{flagicon|BHU}} नामग्याल डेमा *{{flagicon|BHU}} [[पेमा छोदेन छिरिङ]] *{{flagicon|IND}} [[बाला देवी]] *{{flagicon|IND}} [[ग्रेस डाङ्गमेई]] *{{flagicon|NEP}} [[सविता रानामगर]] *{{flagicon|NEP}} [[सावित्रा भण्डारी]] ;१ गोल *{{flagicon|BAN}} [[मोनिका चकमा]] *{{flagicon|BAN}} [[मसुरा परवीन]] *{{flagicon|BAN}} [[शमसुन्नहर जूनियर]] *{{flagicon|BAN}} अफीदा खांडकर *{{flagicon|BHU}} डेकी याङडन *{{flagicon|BHU}} दोर्जी एडन *{{flagicon|BHU}} सोनाम चोडेन *{{flagicon|BHU}} छिरिङ ल्हादेन *{{flagicon|IND}} [[मनिषा कल्याण]] *{{flagicon|IND}} [[ज्योति चौहान]] *{{flagicon|NEP}} [[अनिता केसी]] *{{flagicon|NEP}} [[रश्मी कुमारी घिसिङ]] *{{flagicon|PAK}} सुहा हिरानी *{{flagicon|PAK}} काइला सिद्दिकी *{{flagicon|PAK}} [[जहमीना मलिक]] *{{flagicon|SRI}} दिलाशा इमाशा *{{flagicon|SRI}} तुषाणि मदुशिका स्रोत : [https://globalsportsarchive.com/competition/soccer/saff-womens-championship-2024-nepal/group-stage/102786/ जिएसए] === ह्याट्रिक === ''† गाढाले खेलको विजेतालाई सङ्केत गर्दछ।'' {| class="wikitable" |- ! खेलाडी !! को लागि !! विरुद्ध !! style="text-align:center" | परिणाम !! मिति !! सन्दर्भसूची |- |{{flagicon|NEP}} [[प्रीति राई]]^{'''{{formatnum:3}}'''} ||'''{{fbw|NEP}}'''||{{fbw|MDV}}|| align="center" |{{formatnum:11–0}} |{{dts|format=dmy|2024|10|21}} |<ref name="Etii2024">{{cite web|url=https://kathmandupost.com/sports/2024/10/21/nepal-crushes-maldives-11-0-in-saff-women-s-championship-2024|date=21 October 2024|title=Paudel hits five, Rai nets a hat-trick as Nepal put 11 past the Maldives|work=www.thekathmandupost.com|access-date=28 October 2024}}</ref> |- |{{flagicon|NEP}} [[रेखा पौडेल]]^{'''{{formatnum:5}}'''} ||'''{{fbw|NEP}}'''||{{fbw|MDV}}|| align="center" |{{formatnum:11–0}} |{{dts|format=dmy|2024|10|21}} |<ref name="Etii2024"/> |- |{{flagicon|BHU}} [[देकी लहजोम]]^{'''{{formatnum:5}}'''} ||'''{{fbw|BHU}}'''||{{fbw|MDV}}|| align="center" |{{formatnum:13–0}} |{{dts|format=dmy|2024|10|24}} |<ref>{{cite web|url=https://www.observerbd.com/news/496386|date=24 October 2024|title=Bhutan stuns Maldives 13-0|work=www.observer.bd|access-date=28 October 2024}}</ref> |- |{{flagicon|BAN}} [[तोहुरा खातुन]]^{'''{{formatnum:3}}'''} ||'''{{fbw|BAN}}'''||{{fbw|BHU}}|| align="center" |{{formatnum:7–1}} |{{dts|format=dmy|2024|10|27}} |<ref>{{cite web|url=https://unb.com.bd/category/Sports/tohuras-hat-trick-powers-bangladesh-into-saff-womens-championship-final-with-7-1-win-over-bhutan/145747|date=27 October 2024|title=Tohura’s hat-trick powers Bangladesh into SAFF Women’s Championship final with 7-1 win Over Bhutan|work=www.unb.com.bd|access-date=28 October 2024}}</ref> |} == टोलीहरूको स्थितिको अन्तिम आँकडा == <small>सबै टोलीहरूको लागि अन्तिम आँकडाहरू यस तालिकामा सूचीकृत छन्।</small> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width="25"|{{Tooltip|स्थान}} !width="165"|{{Tooltip|समूह}} !width="25"|{{Tooltip|खेल}} !width="25"|{{Tooltip|विजयी}} !width="25"|{{Tooltip|बराबरी}} !width="25"|{{Tooltip|पराजित}} !width="25"|{{Tooltip|पक्षमा गोल}} !width="25"|{{Tooltip|विरुद्ध गोल}} !width="25"|{{Tooltip|गोल अन्तर}} !width="25"|{{Tooltip|अङ्क}} |- |colspan=10|'''फाइनल''' |-style="background:#FFD700;" |'''{{formatnum:1}}'''||align=left|{{nowrap|{{fbw|BAN}}}} |{{formatnum:4}}||{{formatnum:3}}||{{formatnum:1}}||{{formatnum:0}}||{{formatnum:13}}||{{formatnum:4}}||+{{formatnum:9}}||'''{{formatnum:10}}''' |-style="background:#C0C0C0;" |'''{{formatnum:2}}'''||align=left|{{nowrap|{{fbw|NEP}}}} |{{formatnum:5}}||{{formatnum:2}}||{{formatnum:2}}||{{formatnum:1}}||{{formatnum:19}}||{{formatnum:3}}||+{{formatnum:16}}||'''{{formatnum:8}}''' |- |colspan=10|'''सेमिफाइनलबाट बाहिरिएका टोलीहरू''' |-style="background:#cc9966;" |'''{{formatnum:3}}'''||align=left|{{nowrap|{{fbw|BHU}}}} |{{formatnum:4}}||{{formatnum:2}}||{{formatnum:1}}||{{formatnum:1}}||{{formatnum:18}}||{{formatnum:8}}||+{{formatnum:10}}||'''{{formatnum:7}}''' |-style="background:#cc9966;" |'''{{formatnum:4}}'''||align=left|{{nowrap|{{fbw|IND}}}} |{{formatnum:3}}||{{formatnum:1}}||{{formatnum:1}}||{{formatnum:1}}||{{formatnum:7}}||{{formatnum:6}}||+{{formatnum:1}}||'''{{formatnum:4}}''' |- |colspan=10|'''समूह चरणबाट बाहिरिएका टोलीहरू''' |-style="background:#ccffcc;" |'''{{formatnum:5}}'''||align=left|{{nowrap|{{fbw|SRI}} }} |{{formatnum:3}}||{{formatnum:0}}||{{formatnum:0}}||{{formatnum:2}}||{{formatnum:2}}||{{formatnum:10}}||–{{formatnum:8}}||'''{{formatnum:3}}''' |-style="background:#ccffcc;" |'''{{formatnum:6}}'''||align=left|{{nowrap|{{fbw|PAK}}}} |{{formatnum:2}}||{{formatnum:0}}||{{formatnum:1}}||{{formatnum:1}}||{{formatnum:3}}||{{formatnum:6}}||–{{formatnum:3}}||'''{{formatnum:1}}''' |-style="background:#ccffcc;" |'''{{formatnum:7}}'''||align=left|{{nowrap|{{fbw|MDV}} }} |{{formatnum:3}}||{{formatnum:0}}||{{formatnum:0}}||{{formatnum:3}}||{{formatnum:0}}||{{formatnum:25}}||{{formatnum:–25}}||'''{{formatnum:0}}''' |} स्रोत: [https://saffederation.org/summary/2/5 साफ महिला च्याम्पियनसिप] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240925131018/https://saffederation.org/summary/2/5 |date=2024-09-25 }} == प्रशारण अधिकार == {| class="wikitable" |- ! देश !! प्रसारक!! स्रोत |- | {{nowrap|{{flag|भारत}}}} |[[फ्यानकोड]] |[https://www.fancode.com/ फ्यानकोड डटकम] |- | {{nowrap|{{flag|नेपाल}}}} || [[कान्तिपुर टेलिभिजन|कान्तिपुर म्याक्स टिभी,<br> कान्तिपुर म्याक्स एचडी (युट्युब च्यानल)]] |[https://youtube.com/@kantipurmaxhd युट्युबमा कान्तिपुर म्याक्स] |} == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[सन् २०२४ साफ यू–१७ महिला च्याम्पियनसिप]] * [[सन् २०२४ साफ यू–२० महिला च्याम्पियनसिप]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{SAFF Women's Championship}} [[श्रेणी:साफ महिला च्याम्पियनसिप]] 21mjaz7ndrtsj8o6z13ag335t24551b 0 146579 1356838 1315840 2026-05-27T08:28:18Z Bishaldev100 28807 /* अवस्था */ 1356838 wikitext text/x-wiki '''नेपालमा नवीकरणीय ऊर्जा''' मुख्यत: प्राकृतिक स्रोतहरूबाट प्राप्त हुने, दीर्घकालसम्म प्रयोग गर्न सकिने र प्रदूषण न्यून गर्ने ऊर्जालाई जनाइन्छ। नेपाल जलस्रोतमा धनी भएकाले यहाँ नवीकरणीय ऊर्जाको सम्भावना निकै ठूलो छ। == इतिहास == == अवस्था == १. जलविद्युत''':''' नेपालमा करिब ८३,००० मेगावाट [[जलविद्युत]] उत्पादन गर्ने सैद्धान्तिक क्षमता छ, जस मध्ये ~४२,००० मेगावाट आर्थिक रूपमा सम्भावित छ। हालसम्म झन्डै ३,००० मेगावाट भन्दा बढी जलविद्युत उत्पादन भइरहेको छ। नेपालको प्रमुख नवीकरणीय ऊर्जा यही हो। २. सौर्य ऊर्जा: नेपालमा प्रतिदिन औसत ६.८ घण्टा सूर्यको किरण पर्छ। करिब ५०,००० मेगावाट भन्दा बढी सौर्य क्षमता रहेको अनुमान छ। ग्रामीण क्षेत्रमा सोलार होम सिस्टम, मिनी-ग्रिड र सोलार वाटर हिटर व्यापक छन्। ३. पवन ऊर्जा: उच्च हिमाली क्षेत्र र तराईमा पवन ऊर्जा सम्भावना छ। करिब ३,००० मेगावाट भन्दा बढी पवन ऊर्जा उत्पादन गर्न सकिने सम्भावना छ।व्यावसायिक स्तरमा भने अझै विस्तार भएको छैन। ४. जैविक ऊर्जा: नेपालमा कुल ऊर्जाको ६८% भन्दा बढी परम्परागत बायोमास (दाउरा, गोबर, कृषि अवशेष) बाट प्राप्त हुन्छ। सुधारिएको चुल्हो, [[बायोग्याँस|बायोग्यास]] प्लान्ट र [[ब्रिकेट]] (Bio-briquette) प्रयोग गरेर आधुनिक बनाइँदैछ। ५. भू-तापीय ऊर्जा: मुस्ताङ, म्याग्दी, राराताल वरपर भू-तापीय स्रोत फेला परेका छन्। अझै अध्ययन र सम्भाव्यता परीक्षणको चरणमा छ। == सम्भावना र चुनौती == == नीतिगत पक्ष == == सन्दर्भहरू == {{Reflist}} it41hnoa39ttknly4qc545trcdfmdtv 0 148193 1356794 1349917 2026-05-26T14:45:08Z Coolsan71 75463 1356794 wikitext text/x-wiki {{Distinguish|सिन्धुलीगढी|text=ऐतिहासिक किल्ला [[सिन्धुलीगढी]]}} {{Infobox settlement | name = सिन्धुलीमाढी | settlement_type = जिल्ला [[सदरमुकाम]] | other_name = सिन्धुली, सिन्धुली बजार | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश|बागमती]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[सिन्धुली]] | subdivision_type3 = [[नेपालका नगरपालिकाहरू|नगरपालिका]] | subdivision_name3 = [[कमलामाई]] | subdivision_type4 = वडाहरू | subdivision_name4 = ४,५,६ र ७ | established_title = जिल्ला सदरमुकाम घोषित | established_date = वि.सं. २०२३ पुष १८ | established_title1 = कमलामाई नगरपालिकाको भाग | established_date1 = वि.सं. २०५३ चैत १४ | pushpin_map = Nepal Bagmati Pradesh#Nepal | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = नक्सामा सिन्धुलीमाढी | coordinates = {{coord|27|12|37|N|85|54|45|E|region:NP_type:city_source:GNS-enwiki|display=inline,title}} | image_skyline = Sindhulimadhi 2020.jpg | area_total_km2 = ८८.६८ | elevation_m = ५१० | population_total = ३६४३६ | population_as_of = वि.सं. २०७८ | timezone1 = [[युटिसी+५:४५]] ([[नेपालको प्रमाणिक समय]]) | postal_code_type = हुलाक कोड | postal_code = ४५९०० | area_code = ०४७ | image_caption = सिन्धुलीमाढीको दृश्य | population_density_km2 = auto | imagesize = 300 }} '''सिन्धुलीमाढी''', जसलाई सामान्यतया '''सिन्धुली''' वा '''सिन्धुली बजार''' पनि भनिन्छ, नेपालको [[बागमती प्रदेश]] अन्तर्गत पर्ने [[सिन्धुली जिल्ला]]को सदरमुकाम तथा [[कमलामाई नगरपालिका]]को प्रशासनिक केन्द्र हो।<ref>{{Cite web |title=सिन्धुली सदरमुकामका जंगल खरानी हुँदै |url=https://ekantipur.com/bagmati-pradesh/2020/04/11/158657446003523508.html |access-date=२०२६-०२-२५ |website=Ekantipur}}</ref><ref name=":1" />पुरानो समयमा यस स्थानलाई '''सिन्धुलीमाडी''' वा '''माडी''' भनिन्थ्यो।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=सिन्धुली जिल्ला अदालतको सदरमुकाम तोकेको बारे |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book?ref=3716 |access-date=२०२६-०२-२५ |website=नेपाल राजपत्र}}</ref> यसको कुल क्षेत्रफल ८८.६८ वर्ग किलोमिटर रहेको छ। [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं २०७८ सालको जनगणना]] अनुसार यहाँको जनसंख्या ३६,४३६ रहेको छ।<ref name=":2" /> सिन्धुलीमाढी सिन्धुली उपत्यकामा अवस्थित छ र यसमा कमलामाई नगरपालिकाका चार वटा वडाहरू पर्दछन्। यो राष्ट्रिय राजधानी [[काठमाडौँ]]बाट करिब १५० किलोमिटर तथा प्रदेश राजधानी [[हेटौँडा उपमहानगरपालिका|हेटौँडा]]बाट करिब १२० किलोमिटरको दूरीमा रहेको छ। == पृष्ठभूमि == तत्कालिन श्री ५ को सरकारद्वारा नेपाल अधिराज्यलाई १४ अञ्चल र ७५ जिल्लामा विभाजन गर्ने वि.सं. २०१९ मङ्सिर ५ गतेको निर्णय र वि.सं. २०१९ पुष २ गते नेपाल गजेटमा प्रकाशित सूचना अनुसार सिन्धुली जिल्ला गठन गरि [[सिन्धुलीगढी]]लाई सदरमुकाम तोकिएको थियो।<ref>{{Cite web |title=नेपाल अधिराज्यलाई १४ अञ्चल ७५ जिल्लामा विभाजित |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=2685 |access-date=२०२६-०१-२१ |website=नेपाल गजेट, नेपाल सरकार}}</ref> वि.सं. २०२३ कार्तिक ३ गते तत्कालिन श्री ५ को सरकार गृह पञ्चायत मन्त्रालयद्वारा गरिएको निर्णय र वि.सं. २०२३ पुष १८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार सदरमुकाम सिन्धुलीमाढी कायम गरिएको थियो।<ref name=":0">{{Cite web |title=जिल्ला सदरमुकामहरू तोकेको बारे |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book?ref=3851 |access-date=२०२६-०१-२१ |website=नेपाल राजपत्र, नेपाल सरकार}}</ref> वि.सं. २०५३ चैत १३ गतेसम्म सिद्धेश्वर गाउँ विकास समितिको भाग रहेको सिन्धुलीमाढी नेपाल सरकारको निर्णय बमोजिम वि.सं. २०५३ चैत १४ गते सिद्धेश्वर र भिमान गाउँ विकास समिति गाभिएर बनेको [[कमलामाई नगरपालिका]]को भाग भएको थियो।<ref name=":1">{{Cite web |title=नगरपालिका क्षेत्र तोकी बिभाजन गरेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=17917 |access-date=२०२६-०१-२१ |website=नेपाल राजपत्र, नेपाल सरकार}}</ref> == विभाजन == {| class="wikitable" |+कमलामाई नगरपालिका<ref name=":2">{{Cite web |title=वडा प्रोफाइल |url=https://kamalamaimun.gov.np/ne/ward-profile |access-date=२०२६-०१-२१ |website=कमलामाई नगरपालिका}}</ref> !हालको वडा !साविक वडाहरू !'''क्षेत्रफल (किमी'''^२''')''' !जनसंख्या (२०७८) !केन्द्र |- |४ |१,२,५ र ९ |२७.१२ |८,८१८ |ढुङ्ग्रेबास |- |५ |४ |२६.८४ |८,२९२ |मधुटार |- |६ |६ |५.९३ |१२,४९८ |माढीबजार |- |७ |७ र ८ |२८.७९ |६,८२८ |माझीटार |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{सिन्धुली जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू]] 3zvpabylml5qxgtcspqmf670fplnux4 0 150311 1356810 1356745 2026-05-26T19:42:58Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1356810 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Nw_vietnam_hydro.jpg|अङ्गुठाकार|300x300पिक्सेल|उत्तरपश्चिम भियतनामको लघु जलविद्युत ]] '''लघु जलविद्युत''' पानीको प्राकृतिक प्रवाहबाट ५ किलोवाट देखि १०० किलोवाट बिजुली उत्पादन गर्ने एक प्रकारको [[जलविद्युत उर्जा|जलविद्युत गृह]] हो। ५ किलोवाट भन्दा कम क्षमताको प्रणालीलाई पिको जलविद्युत भनिन्छ।<ref name="irena">{{Cite report|date=June 2012|title=RENEWABLE ENERGY TECHNOLOGIES: COST ANALYSIS <:SERIES|url=https://www.irena.org/DocumentDownloads/Publications/RE_Technologies_Cost_Analysis-HYDROPOWER.pdf|page=11|access-date=14 January 2017}}</ref> यी प्रणालीले राष्ट्रिय प्रसारणबाट अलग भएका घर वा साना वस्ती समुदायमा बिजुली प्रदान गर्छ। विश्वभरि यस्ता धेरै आयोजनाहरू छन्, विशेष गरी विकासशील राष्ट्रहरूमा किनभने यसलेले इन्धन खरिद नगरी ऊर्जाको किफायती स्रोत प्रदान गर्न सक्छन्।.<ref name="tve">{{Cite web |last=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=November 2004 |title=Micro Hydro in the fight against poverty |url=http://www.tve.org/ho/doc.cfm?aid=1636&lang=English |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070730205707/http://www.tve.org/ho/doc.cfm?aid=1636&amp;lang=English |archive-date=30 July 2007 |access-date=14 January 2017 |website=tve.org |publisher=TVE/ITDG }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120426092643/http://tve.org/ho/doc.cfm?aid=1636&lang=English |date=26 April 2012 }}</ref> लघु जलविद्यु प्रायः उच्च हेड, न्युन जल प्रवाह भएकाले पेल्टन टर्बाइन प्रयोग गरिन्छ। यो प्रणाले मुख्यतः एक सानो [[बाँध]] पोखरी जसमा सयौं फिट लामो पाइप हुन्छ जसले सानो जेनेरेटरमा पानी पुर्‍याउँछ। == निर्माण == [[चित्र:Microhydro_System.svg|दायाँ|अङ्गुठाकार|विशिष्ट माइक्रोहाइड्रो सेटअप]] == लाभ र हानि == === लाभहरू === लघु जलविद्युतमा पानीको प्राकृतिक प्रवाहलाई उपयोग गरि ऊर्जा उत्पादन गरिन्छ।<ref name="Wind and Hydro">{{cite web|title=Microhydropower|url=http://www1.eere.energy.gov/windandhydro/pdfs/doewater-10107-vol.1-pt1.pdf|publisher=U.S. DOE|access-date=20 November 2010}}</ref> यो ऊर्जा प्रायः बिजुलीको स्वरुपमा हुन्छ। यस रूपान्तरण प्रक्रियाको परिणामस्वरूप, यदि राम्रोसँग योजना बनाइयो भने कुनै प्रत्यक्ष [[प्रदूषण|उत्सर्जन]] नभएको कारण, वातावरणमा थोरै मात्र वा शून्य हानिकारक प्रभावहरू हुन्छ। यसरी नवीकरणीय स्रोतबाट र दिगो तरिकामा बिजुली आपूर्ति गर्दछ। लघु जलविद्युतलाई "[[नदी प्रवाही जलविद्युत|रन-अफ-नदी]]" प्रणाली मानिन्छ जसको अर्थ नदीबाट मोडिएको पानी उही जलमार्गमा पुनः फर्कन्छ। <ref name="Microhydro Pros and Cons">{{cite web|title=Micro Hydro Power – Pros and Cons|url=http://www.alternative-energy-news.info/micro-hydro-power-pros-and-cons/|publisher=Alternative Energy News Network|access-date=24 November 2010}}</ref> आर्थिक लाभको अतिरिक्त, लघु जलविद्युत दक्षता, विश्वसनीयता, र लागत प्रभावकारिता हो।<ref name="Microhydro Pros and Cons" /> === कमजोरीहरू === ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{जलविद्युत}} eir6aysqp9ia6izjoa1qqzrjtx7r8dq 0 150314 1356773 1356763 2026-05-26T12:36:25Z Bishaldev100 28807 1356773 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Lochay_hydro-electric_power_station_tailrace_-_geograph.org.uk_-_745436.jpg|अङ्गुठाकार|स्कटल्याण्डमा रहेको एउटा सानो जलविद्युत केन्द्र]] '''साना जलविद्युत''' भन्नाले स्थानीय समुदाय र स्थानीय उद्योगहरूको आवश्यकता पूरा गर्न डिजाइन गरिएका साना स्तरका जलविद्युत विद्युतगृहहरूलाई बुझाउँछ। साना जलविद्युत गृहहरूले क्षेत्रीय पावर ग्रिडहरूमा पनि बिजुली आपूर्ति गर्न सक्छन्। <ref name="Thesis">{{Cite web |last=Crettenand |first=N. |year=2012 |title=The facilitation of mini and small hydropower in Switzerland: shaping the institutional framework. With a particular focus on storage and pumped-storage schemes |url=http://infoscience.epfl.ch/record/176337?ln=en |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180913040049/https://infoscience.epfl.ch/record/176337?ln=en |archive-date=13 सितंबर 2018 |access-date=12 सितंबर 2018 |website=École Polytechnique Fédérale de Lausanne (EPFL). PhD Thesis N° 5356 |publisher=Infoscience.epfl.ch}}</ref> साना जलविद्युतको कुनै परिभाषा देश र स्थान अनुसार फरक फरक हुन्छ। १ [[वाट|मेगावाटदेखि]] २० मेगावाटसम्मका प्लान्टहरूलाई सामान्यतया यस श्रेणीमा पर्ने मानिन्छ। मुख्य ग्रिडबाट बिजुली आपूर्ति गर्न धेरै महँगो पर्ने दुर्गम स्थानहरूमा साना जलविद्युत स्थापना गर्न सकिन्छ। ==विवरण== "साना जलविद्युत" शब्दको प्रयोग विश्वभरि धेरै फरक फरक तरिकाले हुन्छ। भारतमा, २५ मेगावाटसम्म क्षमता भएका जलविद्युत परियोजनाहरूलाई साना जलविद्युतको रूपमा वर्गीकृत गरिन्छ।<ref>{{Cite web |date=2018-02-20 |title=Small Hydro {{!}} Ministry of New & Renewable Energy {{!}} Government of India |url=http://mnre.gov.in/small-hydro |access-date=2025-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180220053206/http://mnre.gov.in/small-hydro |archive-date=20 February 2018 }}</ref> नेपालमा [[वैकल्पिक ऊर्जा प्रवर्द्धन केन्द्र|वैकल्पिक उर्जा प्रवर्द्धन केन्द्र]]द्वारा १०० देखि १००० किलोवाट सम्मको आयोजनालाई साना जलविद्युत आयोजनामा वर्गीकरण गरिएको छ।<ref>{{Cite web |title=प्रचार सामग्रीहरू |url=https://kms.aepc.gov.np/chapter/promotional-materials-for-communities-30/31 |access-date=2026-05-26 |website=kms.aepc.gov.np}}</ref> [[क्यालिफोर्निया]]मा, ३० मेगावाटभन्दा कम क्षमता भएका जलविद्युत उत्पादन विद्युतगृहहरूलाई "साना जलविद्युत"को रूपमा वर्गीकृत गरिएको छ र राज्यको नवीकरणीय पोर्टफोलियो मानकमा समावेश गर्न योग्य छन्।<ref>{{Cite web |last=Commission |first=California Energy |date= |title=Hydroelectric Power |url=https://www.energy.ca.gov/data-reports/california-power-generation-and-power-sources/hydroelectric-power |access-date=2025-03-20 |website=www.energy.ca.gov |language=en}}</ref> अधिकतम सीमा सामान्यतया १० देखि ३० मेगावाटको बीचमा हुन्छ र क्यानडा, चीन, पाकिस्तान र संयुक्त राज्य अमेरिकामा ५० मेगावाटसम्म फैलिएको छ।[[File:Former Site of Iron Gate Dam.jpg|thumb|The reservoir of the Iron Gate Dam, an 18.0 MW capacity facility deconstructed in 2024.]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{Reflist}} {{ढाँचा:जलविद्युत}} botxmrq6pf4b2h6zjcqcrddj4u1uzfd 1 150316 1356791 2026-05-26T14:42:46Z ~2026-31517-97 78916 नयाँ पृष्ठ: विश्वकर्मा जाति हिन्दू धर्ममा 'विश्वकर्मा' (दिव्य शिल्पी र वास्तुकार) लाई आफ्नो आदि-पिता र कुलदेवता मान्ने समुदाय हो। नेपाल र भारतमा यो समुदाय धातु, काठ, र निर्माण सम्बन्धी परम्... 1356791 wikitext text/x-wiki विश्वकर्मा जाति हिन्दू धर्ममा 'विश्वकर्मा' (दिव्य शिल्पी र वास्तुकार) लाई आफ्नो आदि-पिता र कुलदेवता मान्ने समुदाय हो। नेपाल र भारतमा यो समुदाय धातु, काठ, र निर्माण सम्बन्धी परम्परागत पेशामा सदियौँदेखि संलग्न रहँदै आएको छ।यस जातिको ऐतिहासिक, सांस्कृतिक र सामाजिक परिचयलाई मुख्य बुँदामा यसरी विभाजन गर्न सकिन्छ:१. पौराणिक तथा ऐतिहासिक उत्पत्तिसृष्टिकर्ता र शिल्पी: हिन्दू धर्मग्रन्थ अनुसार भगवान विश्वकर्मालाई सृष्टिको निर्माता र देवताहरूका दिव्य शिल्पी (वास्तुकार) मानिन्छ। उहाँले नै द्वारका नगरी, इन्द्रपुरी र लंका जस्ता शहरहरू निर्माण गर्नुभएको विश्वास गरिन्छ।वेद र पुराण: ऋग्वेदमा उहाँलाई सर्वोच्च शक्ति र सृष्टिकर्ताको रूपमा वर्णन गरिएको छ।२. परम्परागत पेशा र योगदानकला र निर्माण: यस समुदायका मानिसहरू प्राचीनकालदेखि नै धातु (फलाम, सुन, चाँदी), काठ र ढुंगाका कलात्मक वस्तुहरू बनाउने कार्यमा निपुण मानिन्छन्।समाजको मेरुदण्ड: कृषि औजार, हतियार, गहना निर्माण र घर निर्माण जस्ता आधारभूत आवश्यकताहरू पूरा गरेर उनीहरूले मानव सभ्यताको विकासमा महत्वपूर्ण योगदान दिएका छन्।३. सामाजिक परिवेशविविध उप-समुदाय: विश्वकर्मा जातिभित्र मुख्यतया कामी (लौहकर्मी), सुनार (स्वर्णकार), लोहार, ओड, र टमटा जस्ता विभिन्न पेशागत उप-समूहहरू पर्दछन्।नेपाली समाजमा: नेपालमा यो समुदायलाई परम्परागत रूपमा दलित र श्रमजीवी वर्गको रूपमा लिइने गरिएको भए पनि आधुनिक युगमा यस समुदायले शिक्षा, राजनीति, र प्रशासनका क्षेत्रमा फड्को मार्दै आफ्नो उपस्थिति बलियो बनाइरहेको छ।४. विश्वकर्मा पूजायस समुदायले हरेक वर्ष आश्विन संक्रान्तिको दिनलाई 'विश्वकर्मा जयन्ती' वा 'विश्वकर्मा पूजा' को रूपमा भव्य रूपमा मनाउँछन्। यस दिन विशेष गरी कलकारखाना, औजार र सवारी साधनहरूको पूजा गरिन्छ। n90imdmopmsyw2cmy9gqgcy2eccnojd 3 150317 1356799 2026-05-26T15:58:29Z नेपाली विकिपिडिया स्वागत 28168 [[ढाँचा:नमस्ते|स्वागतम्]] 1356799 wikitext text/x-wiki ==विकिपिडियामा स्वागत छ!== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|1px|3px|rgba(0, 0, 0, 0.35)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #fff; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 36px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 1.2em;">नमस्ते, SaagaarDaDaज्यू</div> <div style="font-size: 24px; padding-top: 0px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; color: #666; "> [[नेपाली विकिपिडिया]]मा हार्दिक [[विकिपिडिया:स्वागत|स्वागत]] छ! </div></div> <div style="vertical-align:middle; color: black; background-color:#fff"> <div style="display: flex; flex-flow: row wrap; background-color:#EAECF0; padding: 10px; padding-left: 25px; "> <div style="font-size: 18px; padding-top: 0px; margin-left: 0px; text-align: center; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.5em; color: #111; "> हालसम्म नेपाली विकिपिडियामा [[विशेष:Statistics|२९,७६०]] लेखहरू छन्। यसलाई बढाउन तपाईंको योगदानको आवश्यकता रहेको छ। आउनुहोस् तपाईं हामी सबै मिलेर नेपाली विकिपिडियालाई विश्वका अन्य प्रमुख [[:meta:List_of_Wikipedias/ne|भाषाका विकिपिडिया जत्ति कै धनी]] बनाऔँ। विकिपिडियाले कुनै पनि व्यक्तिलाई सम्पादन गर्ने अधिकार दिन्छ। मलाई आशा छ कि तपाईंले यहाँ मन पराउनुहुन्छ र योगदान गर्ने निर्णय गर्नुहुन्छ।</div> <div style="flex: 1 1 300px;"><br/> <div style="font-size: 17px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;">[[चित्र:Symbol support2 vote.svg|25px|alt=|link=]] सुरुवात</div> <div style="font-size: 15px;"> * पहिले [[विकिपिडिया:विकिपिडियाको बारेमा|विकिपिडियाको परिचय पृष्ठ]] पढ्नुहोस्। * तपाईंले कसरी [[मद्दत:सहायता विषयसूचि|विकिपिडियामा योगदान गर्न सक्नुहुन्छ]] जान्नुहोस्। * आफ्नो परिचय दिनको लागि तपाईंको [[प्रयोगकर्ता:SaagaarDaDa|प्रयोगकर्ता पृष्ठ]] बनाउनुहोला ताकि हामी तपाईंलाई अझ राम्रोसँग चिन्न सक्छौँ। (परिचय दिइरहनु आवश्यक नै भने छैन) </div> </div> <div style="flex: 1 1 300px;"><br/> <div style="font-size: 17px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;">[[चित्र:Artículo bueno-blue.svg|25px|alt=|link=]] सुझावहरू</div> <div style="font-size: 15px;"> * कृपया [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/वार्तालाप पृष्ठ|वार्तालाप पृष्ठ]]मा चारवटा वक्र (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) प्रयोग गरि हस्ताक्षर गर्नुहोला। यसो गर्नाले वार्तालाप पृष्ठमा स्वत: तपाईंको नाम, वार्ता पृष्ठसूत्र र मिति थपिने छ। * यदि तपाईंलाई विकिपिडियामा केही समस्या परेको छ भने आफ्नो वार्तालाप पृष्ठमा <code>'''<nowiki>{{मद्दत}}</nowiki>'''</code> राख्नु होला। हाम्रा प्रयोगकर्ताहरूले तपाईंको समस्याको समाधान बताउने छन्। * नयाँ पृष्ठहरू [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/सम्पादन|सम्पादन गर्दा]] वा [[विकिपिडिया:कसरी लेख बनाउने?|सिर्जना गर्दा]], [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/सन्दर्भ|सन्दर्भ]]हरू थप्दा वा मेटाउँदा गल्ती गर्न डराउनु पर्दैन किनकि गल्ती जो कोहीबाट हुन् सक्छ। </div> </div> </div> <div style="padding: 10px; padding-left: 25px; "> <div style="text-align: center;"> {{clickable button 2|विकिपिडिया:कसरी लेख बनाउने?|कसरी लेख बनाउने?|class=mw-ui-constructive center}} </div> <div style="text-align: center;"> {{clickable button 2|विकिपिडिया:चिया घर|यदि तपाईंसँग प्रश्नहरू छन् भने यहाँ सोध्नुहोस्|class=mw-ui-constructive center}} </div> </div> </div> </div> '''स्वागतम्''', हामी नेपाली विकिपिडियामा तपाईंको सम्पादनको लागि पर्खिरहेका छौँ! -- [[User:नेपाली विकिपिडिया स्वागत|नेपाली विकिपिडिया स्वागत]] ([[User talk:नेपाली विकिपिडिया स्वागत|कुरा गर्नुहोस्]]) २१:४३, २६ मे २०२६ (नेपाली समय) 9yw52s21et72g14z41ab5mcb6cvqcs8 0 150318 1356804 2026-05-26T17:31:07Z Bishaldev100 28807 "[[:en:Special:Redirect/revision/1347215036|Pumped-storage hydroelectricity]]"पृष्ठलाई अनुवाद गरि सृजना गरियो 1356804 wikitext text/x-wiki [[चित्र:LudingtonPumpedHydro.png|अङ्गुठाकार|[[मिसिगन|मिशिगन]] लेक मिशिगनमा रहेको लुडिंगटन पम्प्ड स्टोरेज पावर प्लान्ट[[मिचिगन ताल|मिशिगन ताल]]]] '''पम्प-भण्डारण [[जलविद्युत उर्जा|जलविद्युत]]''' भार सन्तुलनको लागि विद्युतीय पावर प्रणालीहरूद्वारा प्रयोग एक प्रकारको जलविद्युत ऊर्जा भण्डारण हो। '''पम्प भण्डारण''' प्रणालीले पानीको गुरुत्वाकर्षण स्थिति ऊर्जाको रूपमा ऊर्जा भण्डारण गर्दछ। यसमा पानीलाई कम उचाइमा अवस्थित [[जलाशय]] बाट उच्च उचाइमा पम्प गरिन्छ। पम्प चलाउनको लागि सामान्यतया कम लागतको सर्प्लस अफ-पिक बिजुली प्रयोग गरिन्छ।। बिजुलीको उच्च मागको भएको समयमा, भण्डारण गरिएको पानी [[जल टर्बाइन|टर्बाइन]] मार्फत छोडेर बिजुली उत्पादन गरिन्छ। == आधारभूत सिद्धान्त == पम्प भण्डारण जलविद्युतमा सामान्यतया दुई भिन्न उचाइमा एकअर्कासँग जोडिएका दुईवटा जलाशयहरू हुन्छन्। बिजुलीको माग कम भएको समयमा, अतिरिक्त उत्पादित बिजुली प्रयोग गरी माथिल्लो जलाशयमा पानी पम्प गरिन्छ। जब बिजुलीको माग उच्च हुन्छ, पानी [[टर्बाइन]] माध्यमबाट तल्लो जलाशयमा छोडिन्छ, बिजुली उत्पादन गरिन्छ। पम्प भण्डारण विद्युतगृहले सामान्यतया रिभर्सिबल टर्बाइन/जेनेरेटर एसेम्बली प्रयोग गर्दछ, जसले पम्प र टर्बाइन जेनेरेटर (सामान्यतया [[फ्रान्सिस टर्बाइन]] डिजाइन) को रूपमा कार्य गर्न सक्छ । पम्प भण्डारण जलविद्युत केन्द्रमा भेरिएबल स्पिड अपरेसनले राउन्ड ट्रिप दक्षतालाई अझ अनुकूलन गर्छ। {{Electricity generation|state=show}}{{जलविद्युत}} [[श्रेणी:ऊर्जा भण्डारण]] [[श्रेणी:बाँध]] ru7y97m11vz1rfzqw7p1f86c3315j7z 1356805 1356804 2026-05-26T17:31:43Z Bishaldev100 28807 /* आधारभूत सिद्धान्त */ 1356805 wikitext text/x-wiki [[चित्र:LudingtonPumpedHydro.png|अङ्गुठाकार|[[मिसिगन|मिशिगन]] लेक मिशिगनमा रहेको लुडिंगटन पम्प्ड स्टोरेज पावर प्लान्ट[[मिचिगन ताल|मिशिगन ताल]]]] '''पम्प-भण्डारण [[जलविद्युत उर्जा|जलविद्युत]]''' भार सन्तुलनको लागि विद्युतीय पावर प्रणालीहरूद्वारा प्रयोग एक प्रकारको जलविद्युत ऊर्जा भण्डारण हो। '''पम्प भण्डारण''' प्रणालीले पानीको गुरुत्वाकर्षण स्थिति ऊर्जाको रूपमा ऊर्जा भण्डारण गर्दछ। यसमा पानीलाई कम उचाइमा अवस्थित [[जलाशय]] बाट उच्च उचाइमा पम्प गरिन्छ। पम्प चलाउनको लागि सामान्यतया कम लागतको सर्प्लस अफ-पिक बिजुली प्रयोग गरिन्छ।। बिजुलीको उच्च मागको भएको समयमा, भण्डारण गरिएको पानी [[जल टर्बाइन|टर्बाइन]] मार्फत छोडेर बिजुली उत्पादन गरिन्छ। == आधारभूत सिद्धान्त == पम्प भण्डारण जलविद्युतमा सामान्यतया दुई भिन्न उचाइमा एकअर्कासँग जोडिएका दुईवटा जलाशयहरू हुन्छन्। बिजुलीको माग कम भएको समयमा, अतिरिक्त उत्पादित बिजुली प्रयोग गरी माथिल्लो जलाशयमा पानी पम्प गरिन्छ। जब बिजुलीको माग उच्च हुन्छ, पानी [[टर्बाइन]] माध्यमबाट तल्लो जलाशयमा छोडिन्छ, बिजुली उत्पादन गरिन्छ। पम्प भण्डारण विद्युतगृहले सामान्यतया रिभर्सिबल टर्बाइन/जेनेरेटर एसेम्बली प्रयोग गर्दछ, जसले पम्प र टर्बाइन जेनेरेटर (सामान्यतया [[फ्रान्सिस टर्बाइन]] डिजाइन) को रूपमा कार्य गर्न सक्छ । पम्प भण्डारण जलविद्युत केन्द्रमा भेरिएबल स्पिड अपरेसनले राउन्ड ट्रिप दक्षतालाई अझ अनुकूलन गर्छ। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{Electricity generation|state=show}}{{जलविद्युत}} [[श्रेणी:ऊर्जा भण्डारण]] [[श्रेणी:बाँध]] evwraucsgekwcfo5nkiuwsia5x4ufda 0 150319 1356829 2026-05-27T03:48:30Z Bishaldev100 28807 Bishaldev100द्वारा [[जीवावशेष ऊर्जा]] पृष्ठलाई [[जीवाश्म इन्धन]]मा सारियो 1356829 wikitext text/x-wiki #अनुप्रेषण [[जीवाश्म इन्धन]] e8lekklki6z871uwrpvzm6w392nwq01 0 150320 1356832 2026-05-27T04:37:40Z ~2026-31523-34 78927 /* */ 1356832 wikitext text/x-wiki गण्डकी प्रदेश महिला क्रिकेट टोली नेपाल क्रिकेट संघ (CAN) र गण्डकी प्रदेश क्रिकेट संघको मातहतमा रहने आधिकारिक प्रादेशिक टोली हो। यस टोलीले प्रधानमन्त्री कप जस्ता राष्ट्रिय प्रतियोगिताहरूमा गण्डकी प्रदेशको प्रतिनिधित्व गर्दै प्रतिस्पर्धा गर्दछ। g3lsdo1oti9rq5znsww0f117rmf7npr 0 150321 1356834 2026-05-27T08:21:17Z Bishaldev100 28807 "[[:en:Special:Redirect/revision/1355576694|Biogas]]"पृष्ठलाई अनुवाद गरि सृजना गरियो 1356834 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Biogas_plant.svg|अङ्गुठाकार|270x270पिक्सेल|घरेलु बायोग्यास प्लान्टको सरल रेखाचित्र]]   '''बायोग्याँस''' कृषि अवशेष, गोबर, नगरपालिका फोहोर, बोटबिरुवा, ढल, फोहोर पानी, हरियो फोहोर र खाद्य फोहोर जस्ता जैविक सामग्रीबाट उत्पपादान हुने नवीकरणीय ग्याँस ईन्धन हो। बायोग्याँस औद्योगिक रूपमा एनारोबिक डाइजेस्टर वा अन्य प्रकारको बायोरिएक्टर भित्र एनारोबिक जीवहरू वा मेथेनोजेनहरू एनारोबिक पाचन माध्यमबाट उत्पादन गरिन्छ। ग्याँस संरचना मुख्यतया मिथेन ({{Chem|CH|4}}) र कार्बन डाइअक्साइड ({{Chem|CO|2}}) हुन्छ र सानो मात्रामा हाइड्रोजन सल्फाइड ({{Chem|H|2|S}}) हुन्छ गरिन्छ। बायोग्यासलाई [[नविकरणीय उर्जा|नवीकरणीय ऊर्जा]] स्रोत मानिन्छ । यसबाट उत्पादित मिथेन बालेर ऊर्जाको प्रयोग गर्न सकिन्छ। त्यहीबाट बायोग्यासलाई [[इन्धन]] रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ। बायोग्यास र यसका उत्पादन खाना पकाउन, बिजुली उत्पादन, र वाहन ईन्धनको रूपमा ताप सहित धेरै उद्देश्यका लागि प्रयोग गरिन्छ। बायोग्यास एक कार्बन-तटस्थ ईन्धन हो किनभने वायुमण्डलबाट खिचेको कार्बनडाइअक्साइड नै यसको दहनबाट उत्सर्जन हुन्छ। व्यवहारमा, बायोग्यासको कार्बन मात्रा बायोमासको उत्पादनबाट हुने उत्सर्जन र बायोग्यास उत्पादन गर्न प्रयोग हुने वस्तु र प्रक्रियाहरूमा निर्भर गर्दछ। == उत्पादन == बायोग्यासको उत्पादन मेथानोजेन्स र सल्फेट रिड्युसिङ ब्याक्टेरिया जस्ता सूक्ष्मजीवहरूद्वारा गरिन्छ। बायोग्यासले प्राकृतिक र औद्योगिक रूपमा उत्पादित ग्यासलाई जनाउन सक्छ। ==== बायोग्यास प्लान्ट ==== ''बायोग्यास प्लान्ट'' प्रायः एक एनारोबिक डाइजेस्टर दिइएको नाम हो। यसले खेतको फोहोर, नगरपालिका जैविक फोहोर र/वा ऊर्जा बालीहरूमा रहेको जैविक पदार्थ लाई बायोग्याँसमा परिणत गर्छ। औद्योगिक बायोग्यास प्लान्टमा जैविक सामग्रीलाई अक्सिजन रहित ट्याङ्कमा जम्मा गरिन्छ । ती वस्तुलाई मेसोफिलिक ({{Convert|38|C}} °C (100 °F) वा थर्मोफिलिक ({{Convert|55|C}} °C (131 °F)) तापक्रममा दुई देखि तीस दिनको लागि राख्दा यसबाट बायोग्याँस बन्छ। यो ग्याँस तातोको लागि, बिजुली उत्पादन, सवारी साधन वा प्राकृतिक ग्यास वितरण प्रणालीहरूमा प्रयोगका लागि हुन्छ। बायोग्याँस प्लान्टमा कुहिने प्रकृतिका फोहोर जस्तै कृषि अवशेष, गाईवस्तुको गोबर, भान्साको फोहोर, खाद्य फोहोर, मलमुत्र हाल्न सकिन्छ। यस प्रक्रियाको क्रममा, सूक्ष्म जीवहरूले जैविक पदार्थ फोहोरलाई बायोग्यास र डाइजेस्टेटमा रूपान्तरण गर्छ। दुग्ध उद्योग, चिनी उद्योग, वा ब्रुअरी उद्योगका अन्य सहित फोहोर पानी हाल्दा उच्च मात्रामा बायोग्यास उत्पादन गर्न सकिन्छ। उदाहरणका लागि, बियर कारखानाको ९०% पानीलाई १०% गाईको गोबरसँग मिसाउँदा, बायोग्यासको उत्पादन बियर कारखानाको पानीबाटमात्र भन्दा २.५ गुणा बढी भएको थियो।<ref>{{Cite journal |last=Appels |first=Lise |last2=Baeyens |first2=Jan |last3=Degrève |first3=Jan |last4=Dewil |first4=Raf |date=2008 |title=Principles and potential of the anaerobic digestion of waste-activated sludge |url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |journal=Progress in Energy and Combustion Science |volume=34 |issue=6 |pages=755–781 |bibcode=2008PECS...34..755A |doi=10.1016/j.pecs.2008.06.002 |issn=0360-1285 |s2cid=95588169 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20210625110047/https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |archive-date=25 June 2021}}</ref> ==== ल्यान्डफिल ग्यास ==== === मानव मलमुत्र === ==== खतराहरू ==== विषाक्त हाइड्रोजन सल्फाइड ले अतिरिक्त जोखिम सिर्जना गर्दछ र गम्भीर दुर्घटनाहरूका लागि जिम्मेवार रहेको छ। मिथेनको चुहावट एक अतिरिक्त जोखिम हो, किनभने मिथेन एक शक्तिशाली हरितगृह ग्यास हो। बायोग्याँस प्लान्टबाट २% समम मिथेनको चुहावट हुन सक्छ।<ref>{{Cite journal |last=Michael Fredenslund |first=Anders |last2=Gudmundsson |first2=Einar |last3=Maria Falk |first3=Julie |last4=Scheutz |first4=Charlotte |date=February 2023 |title=The Danish national effort to minimise methane emissions from biogas plants |journal=Waste Management |volume=157 |pages=321–329 |bibcode=2023WaMan.157..321M |doi=10.1016/j.wasman.2022.12.035 |pmid=36592586 |s2cid=254174784 |doi-access=free}}</ref> == संरचना == {| class="wikitable floatright" style="text-align: center;" |+'''बायोग्यासको विशिष्ट संरचना''' ![[रासायनिक यौगिक|यौगिक]] ![[रासायनिक सूत्र|सूत्र]] ! width="100" |मात्रा अनुसार प्रतिशत |- |[[मिथेन]] |{{Chem|CH|4}} |50–80 |- |[[कार्बनडाइअक्साइड|कार्बन डाइअक्साइड]] |{{Chem|CO|2}} |15–50 |- |[[नाइट्रोजन]] |{{Chem|N|2}} |0–10 |- |[[हाइड्रोजन]] |{{Chem|H|2}} |0–1 |- |हाइड्रोजन सल्फाइड |{{Chem|H|2|S}} |0–0.5 |- |[[प्राणवायु|अक्सिजन]] |{{Chem|O|2}} |0–2.5 |- | colspan="3" style="font-size: 0.85em; padding: 4px 0 4px 6px; text-align: left; background-color: #f2f2f2;" |स्रोतः ''www.kolumbus.fi, 2007'' <ref>[http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html Basic Information on Biogas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100106022729/http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html|date=6 January 2010}}, www.kolumbus.fi. Retrieved 2.11.07.</ref> |} == प्रयोग == === यातायात === [[श्रेणी:नवीकरणीय उर्जा]] pbt3x2p94amsabmugvin18ngx93vrwt 1356835 1356834 2026-05-27T08:22:00Z Bishaldev100 28807 /* यातायात */ 1356835 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Biogas_plant.svg|अङ्गुठाकार|270x270पिक्सेल|घरेलु बायोग्यास प्लान्टको सरल रेखाचित्र]]   '''बायोग्याँस''' कृषि अवशेष, गोबर, नगरपालिका फोहोर, बोटबिरुवा, ढल, फोहोर पानी, हरियो फोहोर र खाद्य फोहोर जस्ता जैविक सामग्रीबाट उत्पपादान हुने नवीकरणीय ग्याँस ईन्धन हो। बायोग्याँस औद्योगिक रूपमा एनारोबिक डाइजेस्टर वा अन्य प्रकारको बायोरिएक्टर भित्र एनारोबिक जीवहरू वा मेथेनोजेनहरू एनारोबिक पाचन माध्यमबाट उत्पादन गरिन्छ। ग्याँस संरचना मुख्यतया मिथेन ({{Chem|CH|4}}) र कार्बन डाइअक्साइड ({{Chem|CO|2}}) हुन्छ र सानो मात्रामा हाइड्रोजन सल्फाइड ({{Chem|H|2|S}}) हुन्छ गरिन्छ। बायोग्यासलाई [[नविकरणीय उर्जा|नवीकरणीय ऊर्जा]] स्रोत मानिन्छ । यसबाट उत्पादित मिथेन बालेर ऊर्जाको प्रयोग गर्न सकिन्छ। त्यहीबाट बायोग्यासलाई [[इन्धन]] रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ। बायोग्यास र यसका उत्पादन खाना पकाउन, बिजुली उत्पादन, र वाहन ईन्धनको रूपमा ताप सहित धेरै उद्देश्यका लागि प्रयोग गरिन्छ। बायोग्यास एक कार्बन-तटस्थ ईन्धन हो किनभने वायुमण्डलबाट खिचेको कार्बनडाइअक्साइड नै यसको दहनबाट उत्सर्जन हुन्छ। व्यवहारमा, बायोग्यासको कार्बन मात्रा बायोमासको उत्पादनबाट हुने उत्सर्जन र बायोग्यास उत्पादन गर्न प्रयोग हुने वस्तु र प्रक्रियाहरूमा निर्भर गर्दछ। == उत्पादन == बायोग्यासको उत्पादन मेथानोजेन्स र सल्फेट रिड्युसिङ ब्याक्टेरिया जस्ता सूक्ष्मजीवहरूद्वारा गरिन्छ। बायोग्यासले प्राकृतिक र औद्योगिक रूपमा उत्पादित ग्यासलाई जनाउन सक्छ। ==== बायोग्यास प्लान्ट ==== ''बायोग्यास प्लान्ट'' प्रायः एक एनारोबिक डाइजेस्टर दिइएको नाम हो। यसले खेतको फोहोर, नगरपालिका जैविक फोहोर र/वा ऊर्जा बालीहरूमा रहेको जैविक पदार्थ लाई बायोग्याँसमा परिणत गर्छ। औद्योगिक बायोग्यास प्लान्टमा जैविक सामग्रीलाई अक्सिजन रहित ट्याङ्कमा जम्मा गरिन्छ । ती वस्तुलाई मेसोफिलिक ({{Convert|38|C}} °C (100 °F) वा थर्मोफिलिक ({{Convert|55|C}} °C (131 °F)) तापक्रममा दुई देखि तीस दिनको लागि राख्दा यसबाट बायोग्याँस बन्छ। यो ग्याँस तातोको लागि, बिजुली उत्पादन, सवारी साधन वा प्राकृतिक ग्यास वितरण प्रणालीहरूमा प्रयोगका लागि हुन्छ। बायोग्याँस प्लान्टमा कुहिने प्रकृतिका फोहोर जस्तै कृषि अवशेष, गाईवस्तुको गोबर, भान्साको फोहोर, खाद्य फोहोर, मलमुत्र हाल्न सकिन्छ। यस प्रक्रियाको क्रममा, सूक्ष्म जीवहरूले जैविक पदार्थ फोहोरलाई बायोग्यास र डाइजेस्टेटमा रूपान्तरण गर्छ। दुग्ध उद्योग, चिनी उद्योग, वा ब्रुअरी उद्योगका अन्य सहित फोहोर पानी हाल्दा उच्च मात्रामा बायोग्यास उत्पादन गर्न सकिन्छ। उदाहरणका लागि, बियर कारखानाको ९०% पानीलाई १०% गाईको गोबरसँग मिसाउँदा, बायोग्यासको उत्पादन बियर कारखानाको पानीबाटमात्र भन्दा २.५ गुणा बढी भएको थियो।<ref>{{Cite journal |last=Appels |first=Lise |last2=Baeyens |first2=Jan |last3=Degrève |first3=Jan |last4=Dewil |first4=Raf |date=2008 |title=Principles and potential of the anaerobic digestion of waste-activated sludge |url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |journal=Progress in Energy and Combustion Science |volume=34 |issue=6 |pages=755–781 |bibcode=2008PECS...34..755A |doi=10.1016/j.pecs.2008.06.002 |issn=0360-1285 |s2cid=95588169 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20210625110047/https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |archive-date=25 June 2021}}</ref> ==== ल्यान्डफिल ग्यास ==== === मानव मलमुत्र === ==== खतराहरू ==== विषाक्त हाइड्रोजन सल्फाइड ले अतिरिक्त जोखिम सिर्जना गर्दछ र गम्भीर दुर्घटनाहरूका लागि जिम्मेवार रहेको छ। मिथेनको चुहावट एक अतिरिक्त जोखिम हो, किनभने मिथेन एक शक्तिशाली हरितगृह ग्यास हो। बायोग्याँस प्लान्टबाट २% समम मिथेनको चुहावट हुन सक्छ।<ref>{{Cite journal |last=Michael Fredenslund |first=Anders |last2=Gudmundsson |first2=Einar |last3=Maria Falk |first3=Julie |last4=Scheutz |first4=Charlotte |date=February 2023 |title=The Danish national effort to minimise methane emissions from biogas plants |journal=Waste Management |volume=157 |pages=321–329 |bibcode=2023WaMan.157..321M |doi=10.1016/j.wasman.2022.12.035 |pmid=36592586 |s2cid=254174784 |doi-access=free}}</ref> == संरचना == {| class="wikitable floatright" style="text-align: center;" |+'''बायोग्यासको विशिष्ट संरचना''' ![[रासायनिक यौगिक|यौगिक]] ![[रासायनिक सूत्र|सूत्र]] ! width="100" |मात्रा अनुसार प्रतिशत |- |[[मिथेन]] |{{Chem|CH|4}} |50–80 |- |[[कार्बनडाइअक्साइड|कार्बन डाइअक्साइड]] |{{Chem|CO|2}} |15–50 |- |[[नाइट्रोजन]] |{{Chem|N|2}} |0–10 |- |[[हाइड्रोजन]] |{{Chem|H|2}} |0–1 |- |हाइड्रोजन सल्फाइड |{{Chem|H|2|S}} |0–0.5 |- |[[प्राणवायु|अक्सिजन]] |{{Chem|O|2}} |0–2.5 |- | colspan="3" style="font-size: 0.85em; padding: 4px 0 4px 6px; text-align: left; background-color: #f2f2f2;" |स्रोतः ''www.kolumbus.fi, 2007'' <ref>[http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html Basic Information on Biogas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100106022729/http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html|date=6 January 2010}}, www.kolumbus.fi. Retrieved 2.11.07.</ref> |} == प्रयोग == === यातायात === ==यो पनि हेर्नुहोस्== ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नवीकरणीय उर्जा]] aefunhrdbtdatzijjs525outm1rvedl 1356842 1356835 2026-05-27T08:36:51Z Bishaldev100 28807 1356842 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Biogas_plant.svg|अङ्गुठाकार|270x270पिक्सेल|घरेलु बायोग्यास प्लान्टको सरल रेखाचित्र]]   '''बायोग्याँस''' कृषि अवशेष, गोबर, नगरपालिका फोहोर, बोटबिरुवा, ढल, फोहोर पानी, हरियो फोहोर र खाद्य फोहोर जस्ता जैविक सामग्रीबाट उत्पपादान हुने नवीकरणीय ग्याँस ईन्धन हो। बायोग्याँस औद्योगिक रूपमा एनारोबिक डाइजेस्टर वा अन्य प्रकारको बायोरिएक्टर भित्र एनारोबिक जीवहरू वा मेथेनोजेनहरू एनारोबिक पाचन माध्यमबाट उत्पादन गरिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.simgas.com/advantages-of-biogas/how-does-biogas-work/item46|title=How does biogas work?|last=Webdesign|first=Insyde|website=www.simgas.com|language=en|access-date=2018-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180510115131/http://www.simgas.com/advantages-of-biogas/how-does-biogas-work/item46|archive-date=10 May 2018}}</ref> ग्याँस संरचना मुख्यतया मिथेन ({{Chem|CH|4}}) र कार्बन डाइअक्साइड ({{Chem|CO|2}}) हुन्छ र सानो मात्रामा हाइड्रोजन सल्फाइड ({{Chem|H|2|S}}) हुन्छ गरिन्छ। बायोग्यासलाई [[नविकरणीय उर्जा|नवीकरणीय ऊर्जा]] स्रोत मानिन्छ । यसबाट उत्पादित मिथेन बालेर ऊर्जाको प्रयोग गर्न सकिन्छ। त्यहीबाट बायोग्यासलाई [[इन्धन]] रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ। बायोग्यास र यसका उत्पादन खाना पकाउन, बिजुली उत्पादन, र वाहन ईन्धनको रूपमा ताप सहित धेरै उद्देश्यका लागि प्रयोग गरिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.clarke-energy.com/gas-type/biogas/ |title=Biogas & Engines|publisher=clarke-energy.com|access-date=21 November 2011}}</ref> बायोग्यास एक कार्बन-तटस्थ ईन्धन हो किनभने वायुमण्डलबाट खिचेको कार्बनडाइअक्साइड नै यसको दहनबाट उत्सर्जन हुन्छ।<ref>{{Cite web |date=2025-07-29 |title=Are Biofuels Carbon Neutral? Feedstocks & Applications |url=https://farmonaut.com/blogs/are-biofuels-carbon-neutral-feedstocks-applications |access-date=2025-10-20 |language=en-GB}}</ref> व्यवहारमा, बायोग्यासको कार्बन मात्रा बायोमासको उत्पादनबाट हुने उत्सर्जन र बायोग्यास उत्पादन गर्न प्रयोग हुने वस्तु र प्रक्रियाहरूमा निर्भर गर्दछ। == उत्पादन == बायोग्यासको उत्पादन मेथानोजेन्स र सल्फेट रिड्युसिङ ब्याक्टेरिया जस्ता सूक्ष्मजीवहरूद्वारा गरिन्छ। बायोग्यासले प्राकृतिक र औद्योगिक रूपमा उत्पादित ग्यासलाई जनाउन सक्छ। ==== बायोग्यास प्लान्ट ==== ''बायोग्यास प्लान्ट'' प्रायः एक एनारोबिक डाइजेस्टर दिइएको नाम हो। यसले खेतको फोहोर, नगरपालिका जैविक फोहोर र/वा ऊर्जा बालीहरूमा रहेको जैविक पदार्थ लाई बायोग्याँसमा परिणत गर्छ। औद्योगिक बायोग्यास प्लान्टमा जैविक सामग्रीलाई अक्सिजन रहित ट्याङ्कमा जम्मा गरिन्छ । ती वस्तुलाई मेसोफिलिक ({{Convert|38|C}} °C (100 °F) वा थर्मोफिलिक ({{Convert|55|C}} °C (131 °F)) तापक्रममा दुई देखि तीस दिनको लागि राख्दा यसबाट बायोग्याँस बन्छ। यो ग्याँस तातोको लागि, बिजुली उत्पादन, सवारी साधन वा प्राकृतिक ग्यास वितरण प्रणालीहरूमा प्रयोगका लागि हुन्छ। बायोग्याँस प्लान्टमा कुहिने प्रकृतिका फोहोर जस्तै कृषि अवशेष, गाईवस्तुको गोबर, भान्साको फोहोर, खाद्य फोहोर, मलमुत्र हाल्न सकिन्छ। यस प्रक्रियाको क्रममा, सूक्ष्म जीवहरूले जैविक पदार्थ फोहोरलाई बायोग्यास र डाइजेस्टेटमा रूपान्तरण गर्छ। दुग्ध उद्योग, चिनी उद्योग, वा ब्रुअरी उद्योगका अन्य सहित फोहोर पानी हाल्दा उच्च मात्रामा बायोग्यास उत्पादन गर्न सकिन्छ। उदाहरणका लागि, बियर कारखानाको ९०% पानीलाई १०% गाईको गोबरसँग मिसाउँदा, बायोग्यासको उत्पादन बियर कारखानाको पानीबाटमात्र भन्दा २.५ गुणा बढी भएको थियो।<ref>{{Cite journal |last=Appels |first=Lise |last2=Baeyens |first2=Jan |last3=Degrève |first3=Jan |last4=Dewil |first4=Raf |date=2008 |title=Principles and potential of the anaerobic digestion of waste-activated sludge |url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |journal=Progress in Energy and Combustion Science |volume=34 |issue=6 |pages=755–781 |bibcode=2008PECS...34..755A |doi=10.1016/j.pecs.2008.06.002 |issn=0360-1285 |s2cid=95588169 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20210625110047/https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |archive-date=25 June 2021}}</ref> ==== ल्यान्डफिल ग्यास ==== === मानव मलमुत्र === ==== खतराहरू ==== विषाक्त हाइड्रोजन सल्फाइड ले अतिरिक्त जोखिम सिर्जना गर्दछ र गम्भीर दुर्घटनाहरूका लागि जिम्मेवार रहेको छ। मिथेनको चुहावट एक अतिरिक्त जोखिम हो, किनभने मिथेन एक शक्तिशाली हरितगृह ग्यास हो। बायोग्याँस प्लान्टबाट २% समम मिथेनको चुहावट हुन सक्छ।<ref>{{Cite journal |last=Michael Fredenslund |first=Anders |last2=Gudmundsson |first2=Einar |last3=Maria Falk |first3=Julie |last4=Scheutz |first4=Charlotte |date=February 2023 |title=The Danish national effort to minimise methane emissions from biogas plants |journal=Waste Management |volume=157 |pages=321–329 |bibcode=2023WaMan.157..321M |doi=10.1016/j.wasman.2022.12.035 |pmid=36592586 |s2cid=254174784 |doi-access=free}}</ref> == संरचना == {| class="wikitable floatright" style="text-align: center;" |+'''बायोग्यासको विशिष्ट संरचना''' ![[रासायनिक यौगिक|यौगिक]] ![[रासायनिक सूत्र|सूत्र]] ! width="100" |मात्रा अनुसार प्रतिशत |- |[[मिथेन]] |{{Chem|CH|4}} |50–80 |- |[[कार्बनडाइअक्साइड|कार्बन डाइअक्साइड]] |{{Chem|CO|2}} |15–50 |- |[[नाइट्रोजन]] |{{Chem|N|2}} |0–10 |- |[[हाइड्रोजन]] |{{Chem|H|2}} |0–1 |- |हाइड्रोजन सल्फाइड |{{Chem|H|2|S}} |0–0.5 |- |[[प्राणवायु|अक्सिजन]] |{{Chem|O|2}} |0–2.5 |- | colspan="3" style="font-size: 0.85em; padding: 4px 0 4px 6px; text-align: left; background-color: #f2f2f2;" |स्रोतः ''www.kolumbus.fi, 2007'' <ref>[http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html Basic Information on Biogas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100106022729/http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html|date=6 January 2010}}, www.kolumbus.fi. Retrieved 2.11.07.</ref> |} == प्रयोग == === यातायात === ==यो पनि हेर्नुहोस्== ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नवीकरणीय उर्जा]] gv8n6pq2rgzvbpux7qvtmh6ap8tuv4i 1356843 1356842 2026-05-27T08:38:05Z Bishaldev100 28807 1356843 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Biogas_plant.svg|अङ्गुठाकार|270x270पिक्सेल|घरेलु बायोग्यास प्लान्टको सरल रेखाचित्र]]   '''बायोग्याँस''' कृषि अवशेष, गोबर, नगरपालिका फोहोर, बोटबिरुवा, ढल, फोहोर पानी, हरियो फोहोर र खाद्य फोहोर जस्ता जैविक सामग्रीबाट उत्पपादान हुने नवीकरणीय ग्याँस ईन्धन हो। बायोग्याँस औद्योगिक रूपमा एनारोबिक डाइजेस्टर वा अन्य प्रकारको बायोरिएक्टर भित्र एनारोबिक जीवहरू वा मेथेनोजेनहरू एनारोबिक पाचन माध्यमबाट उत्पादन गरिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.simgas.com/advantages-of-biogas/how-does-biogas-work/item46|title=How does biogas work?|last=Webdesign|first=Insyde|website=www.simgas.com|language=en|access-date=2018-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180510115131/http://www.simgas.com/advantages-of-biogas/how-does-biogas-work/item46|archive-date=10 May 2018}}</ref> ग्याँस संरचना मुख्यतया मिथेन ({{Chem|CH|4}}) र कार्बन डाइअक्साइड ({{Chem|CO|2}}) हुन्छ र सानो मात्रामा हाइड्रोजन सल्फाइड ({{Chem|H|2|S}}) हुन्छ गरिन्छ। बायोग्यासलाई [[नविकरणीय उर्जा|नवीकरणीय ऊर्जा]] स्रोत मानिन्छ । यसबाट उत्पादित मिथेन बालेर ऊर्जाको प्रयोग गर्न सकिन्छ। त्यहीबाट बायोग्यासलाई [[इन्धन]] रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ। बायोग्यास र यसका उत्पादन खाना पकाउन, बिजुली उत्पादन, र वाहन ईन्धनको रूपमा ताप सहित धेरै उद्देश्यका लागि प्रयोग गरिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.clarke-energy.com/gas-type/biogas/ |title=Biogas & Engines|publisher=clarke-energy.com|access-date=21 November 2011}}</ref> बायोग्यास एक कार्बन-तटस्थ ईन्धन हो किनभने वायुमण्डलबाट खिचेको कार्बनडाइअक्साइड नै यसको दहनबाट उत्सर्जन हुन्छ।<ref>{{Cite web |date=2025-07-29 |title=Are Biofuels Carbon Neutral? Feedstocks & Applications |url=https://farmonaut.com/blogs/are-biofuels-carbon-neutral-feedstocks-applications |access-date=2025-10-20 |language=en-GB}}</ref> व्यवहारमा, बायोग्यासको कार्बन मात्रा बायोमासको उत्पादनबाट हुने उत्सर्जन र बायोग्यास उत्पादन गर्न प्रयोग हुने वस्तु र प्रक्रियाहरूमा निर्भर गर्दछ।<ref name=":0">{{Cite web |last=Government of Canada |first=Canada Energy Regulator |date=2023-11-24 |title=CER – Market Snapshot: Two Decades of Growth in Renewable Natural Gas in Canada |url=https://www.cer-rec.gc.ca/en/data-analysis/energy-markets/market-snapshots/2023/market-snapshot-two-decades-growth-renewable-natural-gas-canada.html |access-date=2025-10-20 |website=www.cer-rec.gc.ca}}</ref> == उत्पादन == बायोग्यासको उत्पादन मेथानोजेन्स र सल्फेट रिड्युसिङ ब्याक्टेरिया जस्ता सूक्ष्मजीवहरूद्वारा गरिन्छ। बायोग्यासले प्राकृतिक र औद्योगिक रूपमा उत्पादित ग्यासलाई जनाउन सक्छ। ==== बायोग्यास प्लान्ट ==== ''बायोग्यास प्लान्ट'' प्रायः एक एनारोबिक डाइजेस्टर दिइएको नाम हो। यसले खेतको फोहोर, नगरपालिका जैविक फोहोर र/वा ऊर्जा बालीहरूमा रहेको जैविक पदार्थ लाई बायोग्याँसमा परिणत गर्छ। औद्योगिक बायोग्यास प्लान्टमा जैविक सामग्रीलाई अक्सिजन रहित ट्याङ्कमा जम्मा गरिन्छ । ती वस्तुलाई मेसोफिलिक ({{Convert|38|C}} °C (100 °F) वा थर्मोफिलिक ({{Convert|55|C}} °C (131 °F)) तापक्रममा दुई देखि तीस दिनको लागि राख्दा यसबाट बायोग्याँस बन्छ। यो ग्याँस तातोको लागि, बिजुली उत्पादन, सवारी साधन वा प्राकृतिक ग्यास वितरण प्रणालीहरूमा प्रयोगका लागि हुन्छ। बायोग्याँस प्लान्टमा कुहिने प्रकृतिका फोहोर जस्तै कृषि अवशेष, गाईवस्तुको गोबर, भान्साको फोहोर, खाद्य फोहोर, मलमुत्र हाल्न सकिन्छ। यस प्रक्रियाको क्रममा, सूक्ष्म जीवहरूले जैविक पदार्थ फोहोरलाई बायोग्यास र डाइजेस्टेटमा रूपान्तरण गर्छ। दुग्ध उद्योग, चिनी उद्योग, वा ब्रुअरी उद्योगका अन्य सहित फोहोर पानी हाल्दा उच्च मात्रामा बायोग्यास उत्पादन गर्न सकिन्छ। उदाहरणका लागि, बियर कारखानाको ९०% पानीलाई १०% गाईको गोबरसँग मिसाउँदा, बायोग्यासको उत्पादन बियर कारखानाको पानीबाटमात्र भन्दा २.५ गुणा बढी भएको थियो।<ref>{{Cite journal |last=Appels |first=Lise |last2=Baeyens |first2=Jan |last3=Degrève |first3=Jan |last4=Dewil |first4=Raf |date=2008 |title=Principles and potential of the anaerobic digestion of waste-activated sludge |url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |journal=Progress in Energy and Combustion Science |volume=34 |issue=6 |pages=755–781 |bibcode=2008PECS...34..755A |doi=10.1016/j.pecs.2008.06.002 |issn=0360-1285 |s2cid=95588169 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20210625110047/https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |archive-date=25 June 2021}}</ref> ==== ल्यान्डफिल ग्यास ==== === मानव मलमुत्र === == खतराहरू == विषाक्त हाइड्रोजन सल्फाइड ले अतिरिक्त जोखिम सिर्जना गर्दछ र गम्भीर दुर्घटनाहरूका लागि जिम्मेवार रहेको छ। मिथेनको चुहावट एक अतिरिक्त जोखिम हो, किनभने मिथेन एक शक्तिशाली हरितगृह ग्यास हो। बायोग्याँस प्लान्टबाट २% समम मिथेनको चुहावट हुन सक्छ।<ref>{{Cite journal |last=Michael Fredenslund |first=Anders |last2=Gudmundsson |first2=Einar |last3=Maria Falk |first3=Julie |last4=Scheutz |first4=Charlotte |date=February 2023 |title=The Danish national effort to minimise methane emissions from biogas plants |journal=Waste Management |volume=157 |pages=321–329 |bibcode=2023WaMan.157..321M |doi=10.1016/j.wasman.2022.12.035 |pmid=36592586 |s2cid=254174784 |doi-access=free}}</ref> == संरचना == {| class="wikitable floatright" style="text-align: center;" |+'''बायोग्यासको विशिष्ट संरचना''' ![[रासायनिक यौगिक|यौगिक]] ![[रासायनिक सूत्र|सूत्र]] ! width="100" |मात्रा अनुसार प्रतिशत |- |[[मिथेन]] |{{Chem|CH|4}} |50–80 |- |[[कार्बनडाइअक्साइड|कार्बन डाइअक्साइड]] |{{Chem|CO|2}} |15–50 |- |[[नाइट्रोजन]] |{{Chem|N|2}} |0–10 |- |[[हाइड्रोजन]] |{{Chem|H|2}} |0–1 |- |हाइड्रोजन सल्फाइड |{{Chem|H|2|S}} |0–0.5 |- |[[प्राणवायु|अक्सिजन]] |{{Chem|O|2}} |0–2.5 |- | colspan="3" style="font-size: 0.85em; padding: 4px 0 4px 6px; text-align: left; background-color: #f2f2f2;" |स्रोतः ''www.kolumbus.fi, 2007'' <ref>[http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html Basic Information on Biogas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100106022729/http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html|date=6 January 2010}}, www.kolumbus.fi. Retrieved 2.11.07.</ref> |} == प्रयोग == === यातायात === ==यो पनि हेर्नुहोस्== ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नवीकरणीय उर्जा]] o9by0qzsfq31fll9koam3jkzw3wlfjf 1356844 1356843 2026-05-27T08:42:38Z Bishaldev100 28807 /* बायोग्यास प्लान्ट */ 1356844 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Biogas_plant.svg|अङ्गुठाकार|270x270पिक्सेल|घरेलु बायोग्यास प्लान्टको सरल रेखाचित्र]]   '''बायोग्याँस''' कृषि अवशेष, गोबर, नगरपालिका फोहोर, बोटबिरुवा, ढल, फोहोर पानी, हरियो फोहोर र खाद्य फोहोर जस्ता जैविक सामग्रीबाट उत्पपादान हुने नवीकरणीय ग्याँस ईन्धन हो। बायोग्याँस औद्योगिक रूपमा एनारोबिक डाइजेस्टर वा अन्य प्रकारको बायोरिएक्टर भित्र एनारोबिक जीवहरू वा मेथेनोजेनहरू एनारोबिक पाचन माध्यमबाट उत्पादन गरिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.simgas.com/advantages-of-biogas/how-does-biogas-work/item46|title=How does biogas work?|last=Webdesign|first=Insyde|website=www.simgas.com|language=en|access-date=2018-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180510115131/http://www.simgas.com/advantages-of-biogas/how-does-biogas-work/item46|archive-date=10 May 2018}}</ref> ग्याँस संरचना मुख्यतया मिथेन ({{Chem|CH|4}}) र कार्बन डाइअक्साइड ({{Chem|CO|2}}) हुन्छ र सानो मात्रामा हाइड्रोजन सल्फाइड ({{Chem|H|2|S}}) हुन्छ गरिन्छ। बायोग्यासलाई [[नविकरणीय उर्जा|नवीकरणीय ऊर्जा]] स्रोत मानिन्छ । यसबाट उत्पादित मिथेन बालेर ऊर्जाको प्रयोग गर्न सकिन्छ। त्यहीबाट बायोग्यासलाई [[इन्धन]] रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ। बायोग्यास र यसका उत्पादन खाना पकाउन, बिजुली उत्पादन, र वाहन ईन्धनको रूपमा ताप सहित धेरै उद्देश्यका लागि प्रयोग गरिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.clarke-energy.com/gas-type/biogas/ |title=Biogas & Engines|publisher=clarke-energy.com|access-date=21 November 2011}}</ref> बायोग्यास एक कार्बन-तटस्थ ईन्धन हो किनभने वायुमण्डलबाट खिचेको कार्बनडाइअक्साइड नै यसको दहनबाट उत्सर्जन हुन्छ।<ref>{{Cite web |date=2025-07-29 |title=Are Biofuels Carbon Neutral? Feedstocks & Applications |url=https://farmonaut.com/blogs/are-biofuels-carbon-neutral-feedstocks-applications |access-date=2025-10-20 |language=en-GB}}</ref> व्यवहारमा, बायोग्यासको कार्बन मात्रा बायोमासको उत्पादनबाट हुने उत्सर्जन र बायोग्यास उत्पादन गर्न प्रयोग हुने वस्तु र प्रक्रियाहरूमा निर्भर गर्दछ।<ref name=":0">{{Cite web |last=Government of Canada |first=Canada Energy Regulator |date=2023-11-24 |title=CER – Market Snapshot: Two Decades of Growth in Renewable Natural Gas in Canada |url=https://www.cer-rec.gc.ca/en/data-analysis/energy-markets/market-snapshots/2023/market-snapshot-two-decades-growth-renewable-natural-gas-canada.html |access-date=2025-10-20 |website=www.cer-rec.gc.ca}}</ref> == उत्पादन == बायोग्यासको उत्पादन मेथानोजेन्स र सल्फेट रिड्युसिङ ब्याक्टेरिया जस्ता सूक्ष्मजीवहरूद्वारा गरिन्छ। बायोग्यासले प्राकृतिक र औद्योगिक रूपमा उत्पादित ग्यासलाई जनाउन सक्छ। ==== बायोग्यास प्लान्ट ==== ''बायोग्यास प्लान्ट'' प्रायः एक एनारोबिक डाइजेस्टरलाई दिइएको नाम हो।<ref name=":2">{{Cite web |title=An introduction to biogas and biomethane – Outlook for biogas and biomethane: Prospects for organic growth – Analysis |url=https://www.iea.org/reports/outlook-for-biogas-and-biomethane-prospects-for-organic-growth/an-introduction-to-biogas-and-biomethane |access-date=2025-10-27 |website=IEA |language=en-GB}}</ref> यसले खेतको फोहोर, नगरपालिका जैविक फोहोर र/वा ऊर्जा बालीहरूमा रहेको जैविक पदार्थ लाई बायोग्याँसमा परिणत गर्छ। औद्योगिक बायोग्यास प्लान्टमा जैविक सामग्रीलाई अक्सिजन रहित ट्याङ्कमा जम्मा गरिन्छ । ती वस्तुलाई मेसोफिलिक ({{Convert|38|C}} °C (100 °F) वा थर्मोफिलिक ({{Convert|55|C}} °C (131 °F)) तापक्रममा दुई देखि तीस दिनको लागि राख्दा यसबाट बायोग्याँस बन्छ।<ref>{{Cite web |date=May 2014 |title=Anaerobic Digesters: Frequently Asked Questions |url=https://www1.agric.gov.ab.ca/$department/deptdocs.nsf/all/agdex11290/$file/768-2.pdf?OpenElement |access-date=27 October 2025 |website=Alberta Department of Agriculture}}</ref> यो ग्याँस तातोको लागि, बिजुली उत्पादन, सवारी साधन वा प्राकृतिक ग्यास वितरण प्रणालीहरूमा प्रयोगका लागि हुन्छ। बायोग्याँस प्लान्टमा कुहिने प्रकृतिका फोहोर जस्तै कृषि अवशेष, गाईवस्तुको गोबर, भान्साको फोहोर, खाद्य फोहोर, मलमुत्र हाल्न सकिन्छ। यस प्रक्रियाको क्रममा, सूक्ष्म जीवहरूले जैविक पदार्थ फोहोरलाई बायोग्यास र डाइजेस्टेटमा रूपान्तरण गर्छ। दुग्ध उद्योग, चिनी उद्योग, वा ब्रुअरी उद्योगका अन्य सहित फोहोर पानी हाल्दा उच्च मात्रामा बायोग्यास उत्पादन गर्न सकिन्छ। उदाहरणका लागि, बियर कारखानाको ९०% पानीलाई १०% गाईको गोबरसँग मिसाउँदा, बायोग्यासको उत्पादन बियर कारखानाको पानीबाटमात्र भन्दा २.५ गुणा बढी भएको थियो।<ref>{{Cite journal |last=Appels |first=Lise |last2=Baeyens |first2=Jan |last3=Degrève |first3=Jan |last4=Dewil |first4=Raf |date=2008 |title=Principles and potential of the anaerobic digestion of waste-activated sludge |url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |journal=Progress in Energy and Combustion Science |volume=34 |issue=6 |pages=755–781 |bibcode=2008PECS...34..755A |doi=10.1016/j.pecs.2008.06.002 |issn=0360-1285 |s2cid=95588169 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20210625110047/https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |archive-date=25 June 2021}}</ref> ==== ल्यान्डफिल ग्यास ==== === मानव मलमुत्र === == खतराहरू == विषाक्त हाइड्रोजन सल्फाइड ले अतिरिक्त जोखिम सिर्जना गर्दछ र गम्भीर दुर्घटनाहरूका लागि जिम्मेवार रहेको छ। मिथेनको चुहावट एक अतिरिक्त जोखिम हो, किनभने मिथेन एक शक्तिशाली हरितगृह ग्यास हो। बायोग्याँस प्लान्टबाट २% समम मिथेनको चुहावट हुन सक्छ।<ref>{{Cite journal |last=Michael Fredenslund |first=Anders |last2=Gudmundsson |first2=Einar |last3=Maria Falk |first3=Julie |last4=Scheutz |first4=Charlotte |date=February 2023 |title=The Danish national effort to minimise methane emissions from biogas plants |journal=Waste Management |volume=157 |pages=321–329 |bibcode=2023WaMan.157..321M |doi=10.1016/j.wasman.2022.12.035 |pmid=36592586 |s2cid=254174784 |doi-access=free}}</ref> == संरचना == {| class="wikitable floatright" style="text-align: center;" |+'''बायोग्यासको विशिष्ट संरचना''' ![[रासायनिक यौगिक|यौगिक]] ![[रासायनिक सूत्र|सूत्र]] ! width="100" |मात्रा अनुसार प्रतिशत |- |[[मिथेन]] |{{Chem|CH|4}} |50–80 |- |[[कार्बनडाइअक्साइड|कार्बन डाइअक्साइड]] |{{Chem|CO|2}} |15–50 |- |[[नाइट्रोजन]] |{{Chem|N|2}} |0–10 |- |[[हाइड्रोजन]] |{{Chem|H|2}} |0–1 |- |हाइड्रोजन सल्फाइड |{{Chem|H|2|S}} |0–0.5 |- |[[प्राणवायु|अक्सिजन]] |{{Chem|O|2}} |0–2.5 |- | colspan="3" style="font-size: 0.85em; padding: 4px 0 4px 6px; text-align: left; background-color: #f2f2f2;" |स्रोतः ''www.kolumbus.fi, 2007'' <ref>[http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html Basic Information on Biogas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100106022729/http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html|date=6 January 2010}}, www.kolumbus.fi. Retrieved 2.11.07.</ref> |} == प्रयोग == === यातायात === ==यो पनि हेर्नुहोस्== ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नवीकरणीय उर्जा]] i6xgrzq4ilxmn05fschturemwjzsfn1 1356845 1356844 2026-05-27T08:43:32Z Bishaldev100 28807 /* बायोग्यास प्लान्ट */ 1356845 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Biogas_plant.svg|अङ्गुठाकार|270x270पिक्सेल|घरेलु बायोग्यास प्लान्टको सरल रेखाचित्र]]   '''बायोग्याँस''' कृषि अवशेष, गोबर, नगरपालिका फोहोर, बोटबिरुवा, ढल, फोहोर पानी, हरियो फोहोर र खाद्य फोहोर जस्ता जैविक सामग्रीबाट उत्पपादान हुने नवीकरणीय ग्याँस ईन्धन हो। बायोग्याँस औद्योगिक रूपमा एनारोबिक डाइजेस्टर वा अन्य प्रकारको बायोरिएक्टर भित्र एनारोबिक जीवहरू वा मेथेनोजेनहरू एनारोबिक पाचन माध्यमबाट उत्पादन गरिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.simgas.com/advantages-of-biogas/how-does-biogas-work/item46|title=How does biogas work?|last=Webdesign|first=Insyde|website=www.simgas.com|language=en|access-date=2018-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180510115131/http://www.simgas.com/advantages-of-biogas/how-does-biogas-work/item46|archive-date=10 May 2018}}</ref> ग्याँस संरचना मुख्यतया मिथेन ({{Chem|CH|4}}) र कार्बन डाइअक्साइड ({{Chem|CO|2}}) हुन्छ र सानो मात्रामा हाइड्रोजन सल्फाइड ({{Chem|H|2|S}}) हुन्छ गरिन्छ। बायोग्यासलाई [[नविकरणीय उर्जा|नवीकरणीय ऊर्जा]] स्रोत मानिन्छ । यसबाट उत्पादित मिथेन बालेर ऊर्जाको प्रयोग गर्न सकिन्छ। त्यहीबाट बायोग्यासलाई [[इन्धन]] रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ। बायोग्यास र यसका उत्पादन खाना पकाउन, बिजुली उत्पादन, र वाहन ईन्धनको रूपमा ताप सहित धेरै उद्देश्यका लागि प्रयोग गरिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.clarke-energy.com/gas-type/biogas/ |title=Biogas & Engines|publisher=clarke-energy.com|access-date=21 November 2011}}</ref> बायोग्यास एक कार्बन-तटस्थ ईन्धन हो किनभने वायुमण्डलबाट खिचेको कार्बनडाइअक्साइड नै यसको दहनबाट उत्सर्जन हुन्छ।<ref>{{Cite web |date=2025-07-29 |title=Are Biofuels Carbon Neutral? Feedstocks & Applications |url=https://farmonaut.com/blogs/are-biofuels-carbon-neutral-feedstocks-applications |access-date=2025-10-20 |language=en-GB}}</ref> व्यवहारमा, बायोग्यासको कार्बन मात्रा बायोमासको उत्पादनबाट हुने उत्सर्जन र बायोग्यास उत्पादन गर्न प्रयोग हुने वस्तु र प्रक्रियाहरूमा निर्भर गर्दछ।<ref name=":0">{{Cite web |last=Government of Canada |first=Canada Energy Regulator |date=2023-11-24 |title=CER – Market Snapshot: Two Decades of Growth in Renewable Natural Gas in Canada |url=https://www.cer-rec.gc.ca/en/data-analysis/energy-markets/market-snapshots/2023/market-snapshot-two-decades-growth-renewable-natural-gas-canada.html |access-date=2025-10-20 |website=www.cer-rec.gc.ca}}</ref> == उत्पादन == बायोग्यासको उत्पादन मेथानोजेन्स र सल्फेट रिड्युसिङ ब्याक्टेरिया जस्ता सूक्ष्मजीवहरूद्वारा गरिन्छ। बायोग्यासले प्राकृतिक र औद्योगिक रूपमा उत्पादित ग्यासलाई जनाउन सक्छ। ==== बायोग्यास प्लान्ट ==== ''बायोग्यास प्लान्ट'' प्रायः एक एनारोबिक डाइजेस्टरलाई दिइएको नाम हो।<ref name=":2">{{Cite web |title=An introduction to biogas and biomethane – Outlook for biogas and biomethane: Prospects for organic growth – Analysis |url=https://www.iea.org/reports/outlook-for-biogas-and-biomethane-prospects-for-organic-growth/an-introduction-to-biogas-and-biomethane |access-date=2025-10-27 |website=IEA |language=en-GB}}</ref> यसले खेतको फोहोर, नगरपालिका जैविक फोहोर र/वा ऊर्जा बालीहरूमा रहेको जैविक पदार्थ लाई बायोग्याँसमा परिणत गर्छ। औद्योगिक बायोग्यास प्लान्टमा जैविक सामग्रीलाई अक्सिजन रहित ट्याङ्कमा जम्मा गरिन्छ । ती वस्तुलाई मेसोफिलिक ({{Convert|38|C}} °C (100 °F) वा थर्मोफिलिक ({{Convert|55|C}} °C (131 °F)) तापक्रममा दुई देखि तीस दिनको लागि राख्दा यसबाट बायोग्याँस बन्छ।<ref>{{Cite web |date=May 2014 |title=Anaerobic Digesters: Frequently Asked Questions |url=https://www1.agric.gov.ab.ca/$department/deptdocs.nsf/all/agdex11290/$file/768-2.pdf?OpenElement |access-date=27 October 2025 |website=Alberta Department of Agriculture}}</ref> यो ग्याँस तातोको लागि, बिजुली उत्पादन, सवारी साधन वा प्राकृतिक ग्यास वितरण प्रणालीहरूमा प्रयोगका लागि हुन्छ। बायोग्याँस प्लान्टमा कुहिने प्रकृतिका फोहोर जस्तै कृषि अवशेष, गाईवस्तुको गोबर, भान्साको फोहोर, खाद्य फोहोर, मलमुत्र हाल्न सकिन्छ। यस प्रक्रियाको क्रममा, सूक्ष्म जीवहरूले जैविक पदार्थ फोहोरलाई बायोग्यास र डाइजेस्टेटमा रूपान्तरण गर्छ। दुग्ध उद्योग, चिनी उद्योग, वा ब्रुअरी उद्योगका अन्य सहित फोहोर पानी हाल्दा उच्च मात्रामा बायोग्यास उत्पादन गर्न सकिन्छ। उदाहरणका लागि, बियर कारखानाको ९०% पानीलाई १०% गाईको गोबरसँग मिसाउँदा, बायोग्यासको उत्पादन बियर कारखानाको पानीबाटमात्र भन्दा २.५ गुणा बढी भएको थियो।<ref>{{Cite journal |last=Appels |first=Lise |last2=Baeyens |first2=Jan |last3=Degrève |first3=Jan |last4=Dewil |first4=Raf |date=2008 |title=Principles and potential of the anaerobic digestion of waste-activated sludge |url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |journal=Progress in Energy and Combustion Science |volume=34 |issue=6 |pages=755–781 |bibcode=2008PECS...34..755A |doi=10.1016/j.pecs.2008.06.002 |issn=0360-1285 |s2cid=95588169 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20210625110047/https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |archive-date=25 June 2021}}</ref> ==== ल्यान्डफिल ग्यास ==== === मानव मलमुत्र === == खतराहरू == विषाक्त हाइड्रोजन सल्फाइड ले अतिरिक्त जोखिम सिर्जना गर्दछ र गम्भीर दुर्घटनाहरूका लागि जिम्मेवार रहेको छ। मिथेनको चुहावट एक अतिरिक्त जोखिम हो, किनभने मिथेन एक शक्तिशाली हरितगृह ग्यास हो। बायोग्याँस प्लान्टबाट २% समम मिथेनको चुहावट हुन सक्छ।<ref>{{Cite journal |last=Michael Fredenslund |first=Anders |last2=Gudmundsson |first2=Einar |last3=Maria Falk |first3=Julie |last4=Scheutz |first4=Charlotte |date=February 2023 |title=The Danish national effort to minimise methane emissions from biogas plants |journal=Waste Management |volume=157 |pages=321–329 |bibcode=2023WaMan.157..321M |doi=10.1016/j.wasman.2022.12.035 |pmid=36592586 |s2cid=254174784 |doi-access=free}}</ref> == संरचना == {| class="wikitable floatright" style="text-align: center;" |+'''बायोग्यासको विशिष्ट संरचना''' ![[रासायनिक यौगिक|यौगिक]] ![[रासायनिक सूत्र|सूत्र]] ! width="100" |मात्रा अनुसार प्रतिशत |- |[[मिथेन]] |{{Chem|CH|4}} |50–80 |- |[[कार्बनडाइअक्साइड|कार्बन डाइअक्साइड]] |{{Chem|CO|2}} |15–50 |- |[[नाइट्रोजन]] |{{Chem|N|2}} |0–10 |- |[[हाइड्रोजन]] |{{Chem|H|2}} |0–1 |- |हाइड्रोजन सल्फाइड |{{Chem|H|2|S}} |0–0.5 |- |[[प्राणवायु|अक्सिजन]] |{{Chem|O|2}} |0–2.5 |- | colspan="3" style="font-size: 0.85em; padding: 4px 0 4px 6px; text-align: left; background-color: #f2f2f2;" |स्रोतः ''www.kolumbus.fi, 2007'' <ref>[http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html Basic Information on Biogas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100106022729/http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html|date=6 January 2010}}, www.kolumbus.fi. Retrieved 2.11.07.</ref> |} == प्रयोग == === यातायात === ==यो पनि हेर्नुहोस्== ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नवीकरणीय उर्जा]] gc7fttylo95u5zwvam28hy7n7eoaejn 1356846 1356845 2026-05-27T08:44:00Z Bishaldev100 28807 /* यो पनि हेर्नुहोस् */ 1356846 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Biogas_plant.svg|अङ्गुठाकार|270x270पिक्सेल|घरेलु बायोग्यास प्लान्टको सरल रेखाचित्र]]   '''बायोग्याँस''' कृषि अवशेष, गोबर, नगरपालिका फोहोर, बोटबिरुवा, ढल, फोहोर पानी, हरियो फोहोर र खाद्य फोहोर जस्ता जैविक सामग्रीबाट उत्पपादान हुने नवीकरणीय ग्याँस ईन्धन हो। बायोग्याँस औद्योगिक रूपमा एनारोबिक डाइजेस्टर वा अन्य प्रकारको बायोरिएक्टर भित्र एनारोबिक जीवहरू वा मेथेनोजेनहरू एनारोबिक पाचन माध्यमबाट उत्पादन गरिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.simgas.com/advantages-of-biogas/how-does-biogas-work/item46|title=How does biogas work?|last=Webdesign|first=Insyde|website=www.simgas.com|language=en|access-date=2018-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180510115131/http://www.simgas.com/advantages-of-biogas/how-does-biogas-work/item46|archive-date=10 May 2018}}</ref> ग्याँस संरचना मुख्यतया मिथेन ({{Chem|CH|4}}) र कार्बन डाइअक्साइड ({{Chem|CO|2}}) हुन्छ र सानो मात्रामा हाइड्रोजन सल्फाइड ({{Chem|H|2|S}}) हुन्छ गरिन्छ। बायोग्यासलाई [[नविकरणीय उर्जा|नवीकरणीय ऊर्जा]] स्रोत मानिन्छ । यसबाट उत्पादित मिथेन बालेर ऊर्जाको प्रयोग गर्न सकिन्छ। त्यहीबाट बायोग्यासलाई [[इन्धन]] रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ। बायोग्यास र यसका उत्पादन खाना पकाउन, बिजुली उत्पादन, र वाहन ईन्धनको रूपमा ताप सहित धेरै उद्देश्यका लागि प्रयोग गरिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.clarke-energy.com/gas-type/biogas/ |title=Biogas & Engines|publisher=clarke-energy.com|access-date=21 November 2011}}</ref> बायोग्यास एक कार्बन-तटस्थ ईन्धन हो किनभने वायुमण्डलबाट खिचेको कार्बनडाइअक्साइड नै यसको दहनबाट उत्सर्जन हुन्छ।<ref>{{Cite web |date=2025-07-29 |title=Are Biofuels Carbon Neutral? Feedstocks & Applications |url=https://farmonaut.com/blogs/are-biofuels-carbon-neutral-feedstocks-applications |access-date=2025-10-20 |language=en-GB}}</ref> व्यवहारमा, बायोग्यासको कार्बन मात्रा बायोमासको उत्पादनबाट हुने उत्सर्जन र बायोग्यास उत्पादन गर्न प्रयोग हुने वस्तु र प्रक्रियाहरूमा निर्भर गर्दछ।<ref name=":0">{{Cite web |last=Government of Canada |first=Canada Energy Regulator |date=2023-11-24 |title=CER – Market Snapshot: Two Decades of Growth in Renewable Natural Gas in Canada |url=https://www.cer-rec.gc.ca/en/data-analysis/energy-markets/market-snapshots/2023/market-snapshot-two-decades-growth-renewable-natural-gas-canada.html |access-date=2025-10-20 |website=www.cer-rec.gc.ca}}</ref> == उत्पादन == बायोग्यासको उत्पादन मेथानोजेन्स र सल्फेट रिड्युसिङ ब्याक्टेरिया जस्ता सूक्ष्मजीवहरूद्वारा गरिन्छ। बायोग्यासले प्राकृतिक र औद्योगिक रूपमा उत्पादित ग्यासलाई जनाउन सक्छ। ==== बायोग्यास प्लान्ट ==== ''बायोग्यास प्लान्ट'' प्रायः एक एनारोबिक डाइजेस्टरलाई दिइएको नाम हो।<ref name=":2">{{Cite web |title=An introduction to biogas and biomethane – Outlook for biogas and biomethane: Prospects for organic growth – Analysis |url=https://www.iea.org/reports/outlook-for-biogas-and-biomethane-prospects-for-organic-growth/an-introduction-to-biogas-and-biomethane |access-date=2025-10-27 |website=IEA |language=en-GB}}</ref> यसले खेतको फोहोर, नगरपालिका जैविक फोहोर र/वा ऊर्जा बालीहरूमा रहेको जैविक पदार्थ लाई बायोग्याँसमा परिणत गर्छ। औद्योगिक बायोग्यास प्लान्टमा जैविक सामग्रीलाई अक्सिजन रहित ट्याङ्कमा जम्मा गरिन्छ । ती वस्तुलाई मेसोफिलिक ({{Convert|38|C}} °C (100 °F) वा थर्मोफिलिक ({{Convert|55|C}} °C (131 °F)) तापक्रममा दुई देखि तीस दिनको लागि राख्दा यसबाट बायोग्याँस बन्छ।<ref>{{Cite web |date=May 2014 |title=Anaerobic Digesters: Frequently Asked Questions |url=https://www1.agric.gov.ab.ca/$department/deptdocs.nsf/all/agdex11290/$file/768-2.pdf?OpenElement |access-date=27 October 2025 |website=Alberta Department of Agriculture}}</ref> यो ग्याँस तातोको लागि, बिजुली उत्पादन, सवारी साधन वा प्राकृतिक ग्यास वितरण प्रणालीहरूमा प्रयोगका लागि हुन्छ। बायोग्याँस प्लान्टमा कुहिने प्रकृतिका फोहोर जस्तै कृषि अवशेष, गाईवस्तुको गोबर, भान्साको फोहोर, खाद्य फोहोर, मलमुत्र हाल्न सकिन्छ। यस प्रक्रियाको क्रममा, सूक्ष्म जीवहरूले जैविक पदार्थ फोहोरलाई बायोग्यास र डाइजेस्टेटमा रूपान्तरण गर्छ। दुग्ध उद्योग, चिनी उद्योग, वा ब्रुअरी उद्योगका अन्य सहित फोहोर पानी हाल्दा उच्च मात्रामा बायोग्यास उत्पादन गर्न सकिन्छ। उदाहरणका लागि, बियर कारखानाको ९०% पानीलाई १०% गाईको गोबरसँग मिसाउँदा, बायोग्यासको उत्पादन बियर कारखानाको पानीबाटमात्र भन्दा २.५ गुणा बढी भएको थियो।<ref>{{Cite journal |last=Appels |first=Lise |last2=Baeyens |first2=Jan |last3=Degrève |first3=Jan |last4=Dewil |first4=Raf |date=2008 |title=Principles and potential of the anaerobic digestion of waste-activated sludge |url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |journal=Progress in Energy and Combustion Science |volume=34 |issue=6 |pages=755–781 |bibcode=2008PECS...34..755A |doi=10.1016/j.pecs.2008.06.002 |issn=0360-1285 |s2cid=95588169 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20210625110047/https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |archive-date=25 June 2021}}</ref> ==== ल्यान्डफिल ग्यास ==== === मानव मलमुत्र === == खतराहरू == विषाक्त हाइड्रोजन सल्फाइड ले अतिरिक्त जोखिम सिर्जना गर्दछ र गम्भीर दुर्घटनाहरूका लागि जिम्मेवार रहेको छ। मिथेनको चुहावट एक अतिरिक्त जोखिम हो, किनभने मिथेन एक शक्तिशाली हरितगृह ग्यास हो। बायोग्याँस प्लान्टबाट २% समम मिथेनको चुहावट हुन सक्छ।<ref>{{Cite journal |last=Michael Fredenslund |first=Anders |last2=Gudmundsson |first2=Einar |last3=Maria Falk |first3=Julie |last4=Scheutz |first4=Charlotte |date=February 2023 |title=The Danish national effort to minimise methane emissions from biogas plants |journal=Waste Management |volume=157 |pages=321–329 |bibcode=2023WaMan.157..321M |doi=10.1016/j.wasman.2022.12.035 |pmid=36592586 |s2cid=254174784 |doi-access=free}}</ref> == संरचना == {| class="wikitable floatright" style="text-align: center;" |+'''बायोग्यासको विशिष्ट संरचना''' ![[रासायनिक यौगिक|यौगिक]] ![[रासायनिक सूत्र|सूत्र]] ! width="100" |मात्रा अनुसार प्रतिशत |- |[[मिथेन]] |{{Chem|CH|4}} |50–80 |- |[[कार्बनडाइअक्साइड|कार्बन डाइअक्साइड]] |{{Chem|CO|2}} |15–50 |- |[[नाइट्रोजन]] |{{Chem|N|2}} |0–10 |- |[[हाइड्रोजन]] |{{Chem|H|2}} |0–1 |- |हाइड्रोजन सल्फाइड |{{Chem|H|2|S}} |0–0.5 |- |[[प्राणवायु|अक्सिजन]] |{{Chem|O|2}} |0–2.5 |- | colspan="3" style="font-size: 0.85em; padding: 4px 0 4px 6px; text-align: left; background-color: #f2f2f2;" |स्रोतः ''www.kolumbus.fi, 2007'' <ref>[http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html Basic Information on Biogas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100106022729/http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html|date=6 January 2010}}, www.kolumbus.fi. Retrieved 2.11.07.</ref> |} == प्रयोग == === यातायात === ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[सिनग्याँस]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नवीकरणीय उर्जा]] 29ha1rq7qid3erl8cccmogb6jqtwsjd 1356847 1356846 2026-05-27T09:11:12Z Bishaldev100 28807 /* संरचना */ 1356847 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Biogas_plant.svg|अङ्गुठाकार|270x270पिक्सेल|घरेलु बायोग्यास प्लान्टको सरल रेखाचित्र]]   '''बायोग्याँस''' कृषि अवशेष, गोबर, नगरपालिका फोहोर, बोटबिरुवा, ढल, फोहोर पानी, हरियो फोहोर र खाद्य फोहोर जस्ता जैविक सामग्रीबाट उत्पपादान हुने नवीकरणीय ग्याँस ईन्धन हो। बायोग्याँस औद्योगिक रूपमा एनारोबिक डाइजेस्टर वा अन्य प्रकारको बायोरिएक्टर भित्र एनारोबिक जीवहरू वा मेथेनोजेनहरू एनारोबिक पाचन माध्यमबाट उत्पादन गरिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.simgas.com/advantages-of-biogas/how-does-biogas-work/item46|title=How does biogas work?|last=Webdesign|first=Insyde|website=www.simgas.com|language=en|access-date=2018-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180510115131/http://www.simgas.com/advantages-of-biogas/how-does-biogas-work/item46|archive-date=10 May 2018}}</ref> ग्याँस संरचना मुख्यतया मिथेन ({{Chem|CH|4}}) र कार्बन डाइअक्साइड ({{Chem|CO|2}}) हुन्छ र सानो मात्रामा हाइड्रोजन सल्फाइड ({{Chem|H|2|S}}) हुन्छ गरिन्छ। बायोग्यासलाई [[नविकरणीय उर्जा|नवीकरणीय ऊर्जा]] स्रोत मानिन्छ । यसबाट उत्पादित मिथेन बालेर ऊर्जाको प्रयोग गर्न सकिन्छ। त्यहीबाट बायोग्यासलाई [[इन्धन]] रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ। बायोग्यास र यसका उत्पादन खाना पकाउन, बिजुली उत्पादन, र वाहन ईन्धनको रूपमा ताप सहित धेरै उद्देश्यका लागि प्रयोग गरिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.clarke-energy.com/gas-type/biogas/ |title=Biogas & Engines|publisher=clarke-energy.com|access-date=21 November 2011}}</ref> बायोग्यास एक कार्बन-तटस्थ ईन्धन हो किनभने वायुमण्डलबाट खिचेको कार्बनडाइअक्साइड नै यसको दहनबाट उत्सर्जन हुन्छ।<ref>{{Cite web |date=2025-07-29 |title=Are Biofuels Carbon Neutral? Feedstocks & Applications |url=https://farmonaut.com/blogs/are-biofuels-carbon-neutral-feedstocks-applications |access-date=2025-10-20 |language=en-GB}}</ref> व्यवहारमा, बायोग्यासको कार्बन मात्रा बायोमासको उत्पादनबाट हुने उत्सर्जन र बायोग्यास उत्पादन गर्न प्रयोग हुने वस्तु र प्रक्रियाहरूमा निर्भर गर्दछ।<ref name=":0">{{Cite web |last=Government of Canada |first=Canada Energy Regulator |date=2023-11-24 |title=CER – Market Snapshot: Two Decades of Growth in Renewable Natural Gas in Canada |url=https://www.cer-rec.gc.ca/en/data-analysis/energy-markets/market-snapshots/2023/market-snapshot-two-decades-growth-renewable-natural-gas-canada.html |access-date=2025-10-20 |website=www.cer-rec.gc.ca}}</ref> == उत्पादन == बायोग्यासको उत्पादन मेथानोजेन्स र सल्फेट रिड्युसिङ ब्याक्टेरिया जस्ता सूक्ष्मजीवहरूद्वारा गरिन्छ। बायोग्यासले प्राकृतिक र औद्योगिक रूपमा उत्पादित ग्यासलाई जनाउन सक्छ। ==== बायोग्यास प्लान्ट ==== ''बायोग्यास प्लान्ट'' प्रायः एक एनारोबिक डाइजेस्टरलाई दिइएको नाम हो।<ref name=":2">{{Cite web |title=An introduction to biogas and biomethane – Outlook for biogas and biomethane: Prospects for organic growth – Analysis |url=https://www.iea.org/reports/outlook-for-biogas-and-biomethane-prospects-for-organic-growth/an-introduction-to-biogas-and-biomethane |access-date=2025-10-27 |website=IEA |language=en-GB}}</ref> यसले खेतको फोहोर, नगरपालिका जैविक फोहोर र/वा ऊर्जा बालीहरूमा रहेको जैविक पदार्थ लाई बायोग्याँसमा परिणत गर्छ। औद्योगिक बायोग्यास प्लान्टमा जैविक सामग्रीलाई अक्सिजन रहित ट्याङ्कमा जम्मा गरिन्छ । ती वस्तुलाई मेसोफिलिक ({{Convert|38|C}} °C (100 °F) वा थर्मोफिलिक ({{Convert|55|C}} °C (131 °F)) तापक्रममा दुई देखि तीस दिनको लागि राख्दा यसबाट बायोग्याँस बन्छ।<ref>{{Cite web |date=May 2014 |title=Anaerobic Digesters: Frequently Asked Questions |url=https://www1.agric.gov.ab.ca/$department/deptdocs.nsf/all/agdex11290/$file/768-2.pdf?OpenElement |access-date=27 October 2025 |website=Alberta Department of Agriculture}}</ref> यो ग्याँस तातोको लागि, बिजुली उत्पादन, सवारी साधन वा प्राकृतिक ग्यास वितरण प्रणालीहरूमा प्रयोगका लागि हुन्छ। बायोग्याँस प्लान्टमा कुहिने प्रकृतिका फोहोर जस्तै कृषि अवशेष, गाईवस्तुको गोबर, भान्साको फोहोर, खाद्य फोहोर, मलमुत्र हाल्न सकिन्छ। यस प्रक्रियाको क्रममा, सूक्ष्म जीवहरूले जैविक पदार्थ फोहोरलाई बायोग्यास र डाइजेस्टेटमा रूपान्तरण गर्छ। दुग्ध उद्योग, चिनी उद्योग, वा ब्रुअरी उद्योगका अन्य सहित फोहोर पानी हाल्दा उच्च मात्रामा बायोग्यास उत्पादन गर्न सकिन्छ। उदाहरणका लागि, बियर कारखानाको ९०% पानीलाई १०% गाईको गोबरसँग मिसाउँदा, बायोग्यासको उत्पादन बियर कारखानाको पानीबाटमात्र भन्दा २.५ गुणा बढी भएको थियो।<ref>{{Cite journal |last=Appels |first=Lise |last2=Baeyens |first2=Jan |last3=Degrève |first3=Jan |last4=Dewil |first4=Raf |date=2008 |title=Principles and potential of the anaerobic digestion of waste-activated sludge |url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |journal=Progress in Energy and Combustion Science |volume=34 |issue=6 |pages=755–781 |bibcode=2008PECS...34..755A |doi=10.1016/j.pecs.2008.06.002 |issn=0360-1285 |s2cid=95588169 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20210625110047/https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |archive-date=25 June 2021}}</ref> ==== ल्यान्डफिल ग्यास ==== === मानव मलमुत्र === == खतराहरू == विषाक्त हाइड्रोजन सल्फाइड ले अतिरिक्त जोखिम सिर्जना गर्दछ र गम्भीर दुर्घटनाहरूका लागि जिम्मेवार रहेको छ। मिथेनको चुहावट एक अतिरिक्त जोखिम हो, किनभने मिथेन एक शक्तिशाली हरितगृह ग्यास हो। बायोग्याँस प्लान्टबाट २% समम मिथेनको चुहावट हुन सक्छ।<ref>{{Cite journal |last=Michael Fredenslund |first=Anders |last2=Gudmundsson |first2=Einar |last3=Maria Falk |first3=Julie |last4=Scheutz |first4=Charlotte |date=February 2023 |title=The Danish national effort to minimise methane emissions from biogas plants |journal=Waste Management |volume=157 |pages=321–329 |bibcode=2023WaMan.157..321M |doi=10.1016/j.wasman.2022.12.035 |pmid=36592586 |s2cid=254174784 |doi-access=free}}</ref> == संरचना == {| class="wikitable floatright" style="text-align: center;" |+'''बायोग्यासको विशिष्ट संरचना''' ![[रासायनिक यौगिक|यौगिक]] ![[रासायनिक सूत्र|सूत्र]] ! width="100" |मात्रा अनुसार प्रतिशत |- |[[मिथेन]] |{{Chem|CH|4}} |५०-८० |- |[[कार्बनडाइअक्साइड|कार्बन डाइअक्साइड]] |{{Chem|CO|2}} |१५-५० |- |[[नाइट्रोजन]] |{{Chem|N|2}} |०-१० |- |[[हाइड्रोजन]] |{{Chem|H|2}} |०-१ |- |हाइड्रोजन सल्फाइड |{{Chem|H|2|S}} |०-०.५ |- |[[अक्सिजन|अक्सिजन]] |{{Chem|O|2}} |०-०.२५ |- | colspan="3" style="font-size: 0.85em; padding: 4px 0 4px 6px; text-align: left; background-color: #f2f2f2;" |स्रोतः ''www.kolumbus.fi, 2007'' <ref>[http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html Basic Information on Biogas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100106022729/http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html|date=6 January 2010}}, www.kolumbus.fi. Retrieved 2.11.07.</ref> |} == प्रयोग == === यातायात === ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[सिनग्याँस]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नवीकरणीय उर्जा]] b4ptebyfmm0ebt06gnhzdhntlzifxxn 1356848 1356847 2026-05-27T09:22:27Z Bishaldev100 28807 /* यातायात */ 1356848 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Biogas_plant.svg|अङ्गुठाकार|270x270पिक्सेल|घरेलु बायोग्यास प्लान्टको सरल रेखाचित्र]]   '''बायोग्याँस''' कृषि अवशेष, गोबर, नगरपालिका फोहोर, बोटबिरुवा, ढल, फोहोर पानी, हरियो फोहोर र खाद्य फोहोर जस्ता जैविक सामग्रीबाट उत्पपादान हुने नवीकरणीय ग्याँस ईन्धन हो। बायोग्याँस औद्योगिक रूपमा एनारोबिक डाइजेस्टर वा अन्य प्रकारको बायोरिएक्टर भित्र एनारोबिक जीवहरू वा मेथेनोजेनहरू एनारोबिक पाचन माध्यमबाट उत्पादन गरिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.simgas.com/advantages-of-biogas/how-does-biogas-work/item46|title=How does biogas work?|last=Webdesign|first=Insyde|website=www.simgas.com|language=en|access-date=2018-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180510115131/http://www.simgas.com/advantages-of-biogas/how-does-biogas-work/item46|archive-date=10 May 2018}}</ref> ग्याँस संरचना मुख्यतया मिथेन ({{Chem|CH|4}}) र कार्बन डाइअक्साइड ({{Chem|CO|2}}) हुन्छ र सानो मात्रामा हाइड्रोजन सल्फाइड ({{Chem|H|2|S}}) हुन्छ गरिन्छ। बायोग्यासलाई [[नविकरणीय उर्जा|नवीकरणीय ऊर्जा]] स्रोत मानिन्छ । यसबाट उत्पादित मिथेन बालेर ऊर्जाको प्रयोग गर्न सकिन्छ। त्यहीबाट बायोग्यासलाई [[इन्धन]] रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ। बायोग्यास र यसका उत्पादन खाना पकाउन, बिजुली उत्पादन, र वाहन ईन्धनको रूपमा ताप सहित धेरै उद्देश्यका लागि प्रयोग गरिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.clarke-energy.com/gas-type/biogas/ |title=Biogas & Engines|publisher=clarke-energy.com|access-date=21 November 2011}}</ref> बायोग्यास एक कार्बन-तटस्थ ईन्धन हो किनभने वायुमण्डलबाट खिचेको कार्बनडाइअक्साइड नै यसको दहनबाट उत्सर्जन हुन्छ।<ref>{{Cite web |date=2025-07-29 |title=Are Biofuels Carbon Neutral? Feedstocks & Applications |url=https://farmonaut.com/blogs/are-biofuels-carbon-neutral-feedstocks-applications |access-date=2025-10-20 |language=en-GB}}</ref> व्यवहारमा, बायोग्यासको कार्बन मात्रा बायोमासको उत्पादनबाट हुने उत्सर्जन र बायोग्यास उत्पादन गर्न प्रयोग हुने वस्तु र प्रक्रियाहरूमा निर्भर गर्दछ।<ref name=":0">{{Cite web |last=Government of Canada |first=Canada Energy Regulator |date=2023-11-24 |title=CER – Market Snapshot: Two Decades of Growth in Renewable Natural Gas in Canada |url=https://www.cer-rec.gc.ca/en/data-analysis/energy-markets/market-snapshots/2023/market-snapshot-two-decades-growth-renewable-natural-gas-canada.html |access-date=2025-10-20 |website=www.cer-rec.gc.ca}}</ref> == उत्पादन == बायोग्यासको उत्पादन मेथानोजेन्स र सल्फेट रिड्युसिङ ब्याक्टेरिया जस्ता सूक्ष्मजीवहरूद्वारा गरिन्छ। बायोग्यासले प्राकृतिक र औद्योगिक रूपमा उत्पादित ग्यासलाई जनाउन सक्छ। ==== बायोग्यास प्लान्ट ==== ''बायोग्यास प्लान्ट'' प्रायः एक एनारोबिक डाइजेस्टरलाई दिइएको नाम हो।<ref name=":2">{{Cite web |title=An introduction to biogas and biomethane – Outlook for biogas and biomethane: Prospects for organic growth – Analysis |url=https://www.iea.org/reports/outlook-for-biogas-and-biomethane-prospects-for-organic-growth/an-introduction-to-biogas-and-biomethane |access-date=2025-10-27 |website=IEA |language=en-GB}}</ref> यसले खेतको फोहोर, नगरपालिका जैविक फोहोर र/वा ऊर्जा बालीहरूमा रहेको जैविक पदार्थ लाई बायोग्याँसमा परिणत गर्छ। औद्योगिक बायोग्यास प्लान्टमा जैविक सामग्रीलाई अक्सिजन रहित ट्याङ्कमा जम्मा गरिन्छ । ती वस्तुलाई मेसोफिलिक ({{Convert|38|C}} °C (100 °F) वा थर्मोफिलिक ({{Convert|55|C}} °C (131 °F)) तापक्रममा दुई देखि तीस दिनको लागि राख्दा यसबाट बायोग्याँस बन्छ।<ref>{{Cite web |date=May 2014 |title=Anaerobic Digesters: Frequently Asked Questions |url=https://www1.agric.gov.ab.ca/$department/deptdocs.nsf/all/agdex11290/$file/768-2.pdf?OpenElement |access-date=27 October 2025 |website=Alberta Department of Agriculture}}</ref> यो ग्याँस तातोको लागि, बिजुली उत्पादन, सवारी साधन वा प्राकृतिक ग्यास वितरण प्रणालीहरूमा प्रयोगका लागि हुन्छ। बायोग्याँस प्लान्टमा कुहिने प्रकृतिका फोहोर जस्तै कृषि अवशेष, गाईवस्तुको गोबर, भान्साको फोहोर, खाद्य फोहोर, मलमुत्र हाल्न सकिन्छ। यस प्रक्रियाको क्रममा, सूक्ष्म जीवहरूले जैविक पदार्थ फोहोरलाई बायोग्यास र डाइजेस्टेटमा रूपान्तरण गर्छ। दुग्ध उद्योग, चिनी उद्योग, वा ब्रुअरी उद्योगका अन्य सहित फोहोर पानी हाल्दा उच्च मात्रामा बायोग्यास उत्पादन गर्न सकिन्छ। उदाहरणका लागि, बियर कारखानाको ९०% पानीलाई १०% गाईको गोबरसँग मिसाउँदा, बायोग्यासको उत्पादन बियर कारखानाको पानीबाटमात्र भन्दा २.५ गुणा बढी भएको थियो।<ref>{{Cite journal |last=Appels |first=Lise |last2=Baeyens |first2=Jan |last3=Degrève |first3=Jan |last4=Dewil |first4=Raf |date=2008 |title=Principles and potential of the anaerobic digestion of waste-activated sludge |url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |journal=Progress in Energy and Combustion Science |volume=34 |issue=6 |pages=755–781 |bibcode=2008PECS...34..755A |doi=10.1016/j.pecs.2008.06.002 |issn=0360-1285 |s2cid=95588169 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20210625110047/https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |archive-date=25 June 2021}}</ref> ==== ल्यान्डफिल ग्यास ==== === मानव मलमुत्र === == खतराहरू == विषाक्त हाइड्रोजन सल्फाइड ले अतिरिक्त जोखिम सिर्जना गर्दछ र गम्भीर दुर्घटनाहरूका लागि जिम्मेवार रहेको छ। मिथेनको चुहावट एक अतिरिक्त जोखिम हो, किनभने मिथेन एक शक्तिशाली हरितगृह ग्यास हो। बायोग्याँस प्लान्टबाट २% समम मिथेनको चुहावट हुन सक्छ।<ref>{{Cite journal |last=Michael Fredenslund |first=Anders |last2=Gudmundsson |first2=Einar |last3=Maria Falk |first3=Julie |last4=Scheutz |first4=Charlotte |date=February 2023 |title=The Danish national effort to minimise methane emissions from biogas plants |journal=Waste Management |volume=157 |pages=321–329 |bibcode=2023WaMan.157..321M |doi=10.1016/j.wasman.2022.12.035 |pmid=36592586 |s2cid=254174784 |doi-access=free}}</ref> == संरचना == {| class="wikitable floatright" style="text-align: center;" |+'''बायोग्यासको विशिष्ट संरचना''' ![[रासायनिक यौगिक|यौगिक]] ![[रासायनिक सूत्र|सूत्र]] ! width="100" |मात्रा अनुसार प्रतिशत |- |[[मिथेन]] |{{Chem|CH|4}} |५०-८० |- |[[कार्बनडाइअक्साइड|कार्बन डाइअक्साइड]] |{{Chem|CO|2}} |१५-५० |- |[[नाइट्रोजन]] |{{Chem|N|2}} |०-१० |- |[[हाइड्रोजन]] |{{Chem|H|2}} |०-१ |- |हाइड्रोजन सल्फाइड |{{Chem|H|2|S}} |०-०.५ |- |[[अक्सिजन|अक्सिजन]] |{{Chem|O|2}} |०-०.२५ |- | colspan="3" style="font-size: 0.85em; padding: 4px 0 4px 6px; text-align: left; background-color: #f2f2f2;" |स्रोतः ''www.kolumbus.fi, 2007'' <ref>[http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html Basic Information on Biogas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100106022729/http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html|date=6 January 2010}}, www.kolumbus.fi. Retrieved 2.11.07.</ref> |} == प्रयोग == === यातायात === '''[[File:Biogas-train-amanda-in-linkoping-2006.JPG|thumb|250px|"Biogaståget''' Amanda" ("Amanda the Biogas Train") train near [[Linköping]] station, Sweden]] यदी यसलाई कम्प्रेस गरियो भने यसलाई गाडीको इन्धनको रुपम प्रयोग गर्न सकिन्छ। कम्प्रेस्ड बायोग्याँसको प्रयोग स्विडेन, स्विट्जरल्यान्ड,र जर्मनीमा निकैइ धेरै भइरहेको छ। बायोग्याँसबाट चल्ने ट्रेन, जुनको नाम बायोग्यास्टागेट अमांडा (द बायोग्याँस ट्रेन अमांडा)हो, २००५ देखि स्विडेनमा चलिरहेको छ।<ref>{{Cite web|url=http://www.svenskbiogas.se/sb/docs/english/Biogastrain_produktblad_2005.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110929143008/http://www.svenskbiogas.se/sb/docs/english/Biogastrain_produktblad_2005.pdf|url-status=dead|title=Biogas train in Sweden|archivedate=29 September 2011}}</ref><ref>Friendly fuel trains (30 October 2005) [[New Straits Times]], p. F17.</ref> Biogas powers automobiles. In 1974, a British documentary film titled ''Sweet as a Nut'' detailed the biogas production process from pig manure and showed how it fueled a custom-adapted combustion engine.<ref>{{cite web|url=http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/title/96790|title=Bates Car – Sweet As a Nut (1975)|work=BFI|access-date=15 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723061106/http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/title/96790|archive-date=23 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nfb.ca/film/bates_car_sweet_as_a_nut/|title=Bate's Car: Sweet as a Nut|author=National Film Board of Canada|work=NFB.ca|access-date=15 May 2015|archive-date=6 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181106200354/https://www.nfb.ca/film/bates_car_sweet_as_a_nut/}}</ref> In 2007, an estimated 12,000 vehicles were being fueled with upgraded biogas worldwide, mostly in Europe.<ref name="What is biogas" /> ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[सिनग्याँस]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नवीकरणीय उर्जा]] 9r6alcdzyovcz3rj3syn2838am63qo9 1356849 1356848 2026-05-27T09:40:17Z Bishaldev100 28807 /* यातायात */ 1356849 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Biogas_plant.svg|अङ्गुठाकार|270x270पिक्सेल|घरेलु बायोग्यास प्लान्टको सरल रेखाचित्र]]   '''बायोग्याँस''' कृषि अवशेष, गोबर, नगरपालिका फोहोर, बोटबिरुवा, ढल, फोहोर पानी, हरियो फोहोर र खाद्य फोहोर जस्ता जैविक सामग्रीबाट उत्पपादान हुने नवीकरणीय ग्याँस ईन्धन हो। बायोग्याँस औद्योगिक रूपमा एनारोबिक डाइजेस्टर वा अन्य प्रकारको बायोरिएक्टर भित्र एनारोबिक जीवहरू वा मेथेनोजेनहरू एनारोबिक पाचन माध्यमबाट उत्पादन गरिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.simgas.com/advantages-of-biogas/how-does-biogas-work/item46|title=How does biogas work?|last=Webdesign|first=Insyde|website=www.simgas.com|language=en|access-date=2018-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180510115131/http://www.simgas.com/advantages-of-biogas/how-does-biogas-work/item46|archive-date=10 May 2018}}</ref> ग्याँस संरचना मुख्यतया मिथेन ({{Chem|CH|4}}) र कार्बन डाइअक्साइड ({{Chem|CO|2}}) हुन्छ र सानो मात्रामा हाइड्रोजन सल्फाइड ({{Chem|H|2|S}}) हुन्छ गरिन्छ। बायोग्यासलाई [[नविकरणीय उर्जा|नवीकरणीय ऊर्जा]] स्रोत मानिन्छ । यसबाट उत्पादित मिथेन बालेर ऊर्जाको प्रयोग गर्न सकिन्छ। त्यहीबाट बायोग्यासलाई [[इन्धन]] रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ। बायोग्यास र यसका उत्पादन खाना पकाउन, बिजुली उत्पादन, र वाहन ईन्धनको रूपमा ताप सहित धेरै उद्देश्यका लागि प्रयोग गरिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.clarke-energy.com/gas-type/biogas/ |title=Biogas & Engines|publisher=clarke-energy.com|access-date=21 November 2011}}</ref> बायोग्यास एक कार्बन-तटस्थ ईन्धन हो किनभने वायुमण्डलबाट खिचेको कार्बनडाइअक्साइड नै यसको दहनबाट उत्सर्जन हुन्छ।<ref>{{Cite web |date=2025-07-29 |title=Are Biofuels Carbon Neutral? Feedstocks & Applications |url=https://farmonaut.com/blogs/are-biofuels-carbon-neutral-feedstocks-applications |access-date=2025-10-20 |language=en-GB}}</ref> व्यवहारमा, बायोग्यासको कार्बन मात्रा बायोमासको उत्पादनबाट हुने उत्सर्जन र बायोग्यास उत्पादन गर्न प्रयोग हुने वस्तु र प्रक्रियाहरूमा निर्भर गर्दछ।<ref name=":0">{{Cite web |last=Government of Canada |first=Canada Energy Regulator |date=2023-11-24 |title=CER – Market Snapshot: Two Decades of Growth in Renewable Natural Gas in Canada |url=https://www.cer-rec.gc.ca/en/data-analysis/energy-markets/market-snapshots/2023/market-snapshot-two-decades-growth-renewable-natural-gas-canada.html |access-date=2025-10-20 |website=www.cer-rec.gc.ca}}</ref> == उत्पादन == बायोग्यासको उत्पादन मेथानोजेन्स र सल्फेट रिड्युसिङ ब्याक्टेरिया जस्ता सूक्ष्मजीवहरूद्वारा गरिन्छ। बायोग्यासले प्राकृतिक र औद्योगिक रूपमा उत्पादित ग्यासलाई जनाउन सक्छ। ==== बायोग्यास प्लान्ट ==== ''बायोग्यास प्लान्ट'' प्रायः एक एनारोबिक डाइजेस्टरलाई दिइएको नाम हो।<ref name=":2">{{Cite web |title=An introduction to biogas and biomethane – Outlook for biogas and biomethane: Prospects for organic growth – Analysis |url=https://www.iea.org/reports/outlook-for-biogas-and-biomethane-prospects-for-organic-growth/an-introduction-to-biogas-and-biomethane |access-date=2025-10-27 |website=IEA |language=en-GB}}</ref> यसले खेतको फोहोर, नगरपालिका जैविक फोहोर र/वा ऊर्जा बालीहरूमा रहेको जैविक पदार्थ लाई बायोग्याँसमा परिणत गर्छ। औद्योगिक बायोग्यास प्लान्टमा जैविक सामग्रीलाई अक्सिजन रहित ट्याङ्कमा जम्मा गरिन्छ । ती वस्तुलाई मेसोफिलिक ({{Convert|38|C}} °C (100 °F) वा थर्मोफिलिक ({{Convert|55|C}} °C (131 °F)) तापक्रममा दुई देखि तीस दिनको लागि राख्दा यसबाट बायोग्याँस बन्छ।<ref>{{Cite web |date=May 2014 |title=Anaerobic Digesters: Frequently Asked Questions |url=https://www1.agric.gov.ab.ca/$department/deptdocs.nsf/all/agdex11290/$file/768-2.pdf?OpenElement |access-date=27 October 2025 |website=Alberta Department of Agriculture}}</ref> यो ग्याँस तातोको लागि, बिजुली उत्पादन, सवारी साधन वा प्राकृतिक ग्यास वितरण प्रणालीहरूमा प्रयोगका लागि हुन्छ। बायोग्याँस प्लान्टमा कुहिने प्रकृतिका फोहोर जस्तै कृषि अवशेष, गाईवस्तुको गोबर, भान्साको फोहोर, खाद्य फोहोर, मलमुत्र हाल्न सकिन्छ। यस प्रक्रियाको क्रममा, सूक्ष्म जीवहरूले जैविक पदार्थ फोहोरलाई बायोग्यास र डाइजेस्टेटमा रूपान्तरण गर्छ। दुग्ध उद्योग, चिनी उद्योग, वा ब्रुअरी उद्योगका अन्य सहित फोहोर पानी हाल्दा उच्च मात्रामा बायोग्यास उत्पादन गर्न सकिन्छ। उदाहरणका लागि, बियर कारखानाको ९०% पानीलाई १०% गाईको गोबरसँग मिसाउँदा, बायोग्यासको उत्पादन बियर कारखानाको पानीबाटमात्र भन्दा २.५ गुणा बढी भएको थियो।<ref>{{Cite journal |last=Appels |first=Lise |last2=Baeyens |first2=Jan |last3=Degrève |first3=Jan |last4=Dewil |first4=Raf |date=2008 |title=Principles and potential of the anaerobic digestion of waste-activated sludge |url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |journal=Progress in Energy and Combustion Science |volume=34 |issue=6 |pages=755–781 |bibcode=2008PECS...34..755A |doi=10.1016/j.pecs.2008.06.002 |issn=0360-1285 |s2cid=95588169 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20210625110047/https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |archive-date=25 June 2021}}</ref> ==== ल्यान्डफिल ग्यास ==== === मानव मलमुत्र === == खतराहरू == विषाक्त हाइड्रोजन सल्फाइड ले अतिरिक्त जोखिम सिर्जना गर्दछ र गम्भीर दुर्घटनाहरूका लागि जिम्मेवार रहेको छ। मिथेनको चुहावट एक अतिरिक्त जोखिम हो, किनभने मिथेन एक शक्तिशाली हरितगृह ग्यास हो। बायोग्याँस प्लान्टबाट २% समम मिथेनको चुहावट हुन सक्छ।<ref>{{Cite journal |last=Michael Fredenslund |first=Anders |last2=Gudmundsson |first2=Einar |last3=Maria Falk |first3=Julie |last4=Scheutz |first4=Charlotte |date=February 2023 |title=The Danish national effort to minimise methane emissions from biogas plants |journal=Waste Management |volume=157 |pages=321–329 |bibcode=2023WaMan.157..321M |doi=10.1016/j.wasman.2022.12.035 |pmid=36592586 |s2cid=254174784 |doi-access=free}}</ref> == संरचना == {| class="wikitable floatright" style="text-align: center;" |+'''बायोग्यासको विशिष्ट संरचना''' ![[रासायनिक यौगिक|यौगिक]] ![[रासायनिक सूत्र|सूत्र]] ! width="100" |मात्रा अनुसार प्रतिशत |- |[[मिथेन]] |{{Chem|CH|4}} |५०-८० |- |[[कार्बनडाइअक्साइड|कार्बन डाइअक्साइड]] |{{Chem|CO|2}} |१५-५० |- |[[नाइट्रोजन]] |{{Chem|N|2}} |०-१० |- |[[हाइड्रोजन]] |{{Chem|H|2}} |०-१ |- |हाइड्रोजन सल्फाइड |{{Chem|H|2|S}} |०-०.५ |- |[[अक्सिजन|अक्सिजन]] |{{Chem|O|2}} |०-०.२५ |- | colspan="3" style="font-size: 0.85em; padding: 4px 0 4px 6px; text-align: left; background-color: #f2f2f2;" |स्रोतः ''www.kolumbus.fi, 2007'' <ref>[http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html Basic Information on Biogas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100106022729/http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html|date=6 January 2010}}, www.kolumbus.fi. Retrieved 2.11.07.</ref> |} == प्रयोग == === यातायात === '''[[File:Biogas-train-amanda-in-linkoping-2006.JPG|thumb|250px|"Biogaståget''' Amanda" ("Amanda the Biogas Train") train near [[Linköping]] station, Sweden]] यदी यसलाई कम्प्रेस गरियो भने यसलाई गाडीको इन्धनको रुपम प्रयोग गर्न सकिन्छ। कम्प्रेस्ड बायोग्याँसको प्रयोग स्विडेन, स्विट्जरल्यान्ड,र जर्मनीमा निकैइ धेरै भइरहेको छ। बायोग्याँसबाट चल्ने ट्रेन, जुनको नाम बायोग्यास्टागेट अमांडा (द बायोग्याँस ट्रेन अमांडा)हो, २००५ देखि स्विडेनमा चलिरहेको छ।<ref>{{Cite web|url=http://www.svenskbiogas.se/sb/docs/english/Biogastrain_produktblad_2005.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110929143008/http://www.svenskbiogas.se/sb/docs/english/Biogastrain_produktblad_2005.pdf|url-status=dead|title=Biogas train in Sweden|archivedate=29 September 2011}}</ref><ref>Friendly fuel trains (30 October 2005) [[New Straits Times]], p. F17.</ref> बायोग्यासबाट गाडीहरू चल्छन्। १९७४ मा, स्वीट ऐज ए नट नामको एक ब्रिटिश डकुमेन्ट्री फिल्ममा सुँगुरको मलबाटबायोग्याँस बनाउने तरिकाको बारेमा विस्तारमा बताइएको थियो। र कसरी यसलाई एक कस्टम-अडप्टेड कम्बशन इन्जिनको रुपमा प्रयोग गत्ने देखाइएको थियो। <ref>{{cite web|url=http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/title/96790|title=Bates Car – Sweet As a Nut (1975)|work=BFI|access-date=15 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723061106/http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/title/96790|archive-date=23 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nfb.ca/film/bates_car_sweet_as_a_nut/|title=Bate's Car: Sweet as a Nut|author=National Film Board of Canada|work=NFB.ca|access-date=15 May 2015|archive-date=6 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181106200354/https://www.nfb.ca/film/bates_car_sweet_as_a_nut/}}</ref> २००७ मा विश्वभर, धेरैजसो युरोपमा, लगभग १२,००० गाडीहरू अपग्रेडेड बायोग्यास इन्धनबाट चलिरहेका थिए।<ref name="What is biogas" /> ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[सिनग्याँस]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नवीकरणीय उर्जा]] ej4pzzxafv4bpmqvow3uf6jfqypc5ba 1356850 1356849 2026-05-27T09:42:20Z Bishaldev100 28807 /* यातायात */ 1356850 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Biogas_plant.svg|अङ्गुठाकार|270x270पिक्सेल|घरेलु बायोग्यास प्लान्टको सरल रेखाचित्र]]   '''बायोग्याँस''' कृषि अवशेष, गोबर, नगरपालिका फोहोर, बोटबिरुवा, ढल, फोहोर पानी, हरियो फोहोर र खाद्य फोहोर जस्ता जैविक सामग्रीबाट उत्पपादान हुने नवीकरणीय ग्याँस ईन्धन हो। बायोग्याँस औद्योगिक रूपमा एनारोबिक डाइजेस्टर वा अन्य प्रकारको बायोरिएक्टर भित्र एनारोबिक जीवहरू वा मेथेनोजेनहरू एनारोबिक पाचन माध्यमबाट उत्पादन गरिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.simgas.com/advantages-of-biogas/how-does-biogas-work/item46|title=How does biogas work?|last=Webdesign|first=Insyde|website=www.simgas.com|language=en|access-date=2018-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180510115131/http://www.simgas.com/advantages-of-biogas/how-does-biogas-work/item46|archive-date=10 May 2018}}</ref> ग्याँस संरचना मुख्यतया मिथेन ({{Chem|CH|4}}) र कार्बन डाइअक्साइड ({{Chem|CO|2}}) हुन्छ र सानो मात्रामा हाइड्रोजन सल्फाइड ({{Chem|H|2|S}}) हुन्छ गरिन्छ। बायोग्यासलाई [[नविकरणीय उर्जा|नवीकरणीय ऊर्जा]] स्रोत मानिन्छ । यसबाट उत्पादित मिथेन बालेर ऊर्जाको प्रयोग गर्न सकिन्छ। त्यहीबाट बायोग्यासलाई [[इन्धन]] रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ। बायोग्यास र यसका उत्पादन खाना पकाउन, बिजुली उत्पादन, र वाहन ईन्धनको रूपमा ताप सहित धेरै उद्देश्यका लागि प्रयोग गरिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.clarke-energy.com/gas-type/biogas/ |title=Biogas & Engines|publisher=clarke-energy.com|access-date=21 November 2011}}</ref> बायोग्यास एक कार्बन-तटस्थ ईन्धन हो किनभने वायुमण्डलबाट खिचेको कार्बनडाइअक्साइड नै यसको दहनबाट उत्सर्जन हुन्छ।<ref>{{Cite web |date=2025-07-29 |title=Are Biofuels Carbon Neutral? Feedstocks & Applications |url=https://farmonaut.com/blogs/are-biofuels-carbon-neutral-feedstocks-applications |access-date=2025-10-20 |language=en-GB}}</ref> व्यवहारमा, बायोग्यासको कार्बन मात्रा बायोमासको उत्पादनबाट हुने उत्सर्जन र बायोग्यास उत्पादन गर्न प्रयोग हुने वस्तु र प्रक्रियाहरूमा निर्भर गर्दछ।<ref name=":0">{{Cite web |last=Government of Canada |first=Canada Energy Regulator |date=2023-11-24 |title=CER – Market Snapshot: Two Decades of Growth in Renewable Natural Gas in Canada |url=https://www.cer-rec.gc.ca/en/data-analysis/energy-markets/market-snapshots/2023/market-snapshot-two-decades-growth-renewable-natural-gas-canada.html |access-date=2025-10-20 |website=www.cer-rec.gc.ca}}</ref> == उत्पादन == बायोग्यासको उत्पादन मेथानोजेन्स र सल्फेट रिड्युसिङ ब्याक्टेरिया जस्ता सूक्ष्मजीवहरूद्वारा गरिन्छ। बायोग्यासले प्राकृतिक र औद्योगिक रूपमा उत्पादित ग्यासलाई जनाउन सक्छ। ==== बायोग्यास प्लान्ट ==== ''बायोग्यास प्लान्ट'' प्रायः एक एनारोबिक डाइजेस्टरलाई दिइएको नाम हो।<ref name=":2">{{Cite web |title=An introduction to biogas and biomethane – Outlook for biogas and biomethane: Prospects for organic growth – Analysis |url=https://www.iea.org/reports/outlook-for-biogas-and-biomethane-prospects-for-organic-growth/an-introduction-to-biogas-and-biomethane |access-date=2025-10-27 |website=IEA |language=en-GB}}</ref> यसले खेतको फोहोर, नगरपालिका जैविक फोहोर र/वा ऊर्जा बालीहरूमा रहेको जैविक पदार्थ लाई बायोग्याँसमा परिणत गर्छ। औद्योगिक बायोग्यास प्लान्टमा जैविक सामग्रीलाई अक्सिजन रहित ट्याङ्कमा जम्मा गरिन्छ । ती वस्तुलाई मेसोफिलिक ({{Convert|38|C}} °C (100 °F) वा थर्मोफिलिक ({{Convert|55|C}} °C (131 °F)) तापक्रममा दुई देखि तीस दिनको लागि राख्दा यसबाट बायोग्याँस बन्छ।<ref>{{Cite web |date=May 2014 |title=Anaerobic Digesters: Frequently Asked Questions |url=https://www1.agric.gov.ab.ca/$department/deptdocs.nsf/all/agdex11290/$file/768-2.pdf?OpenElement |access-date=27 October 2025 |website=Alberta Department of Agriculture}}</ref> यो ग्याँस तातोको लागि, बिजुली उत्पादन, सवारी साधन वा प्राकृतिक ग्यास वितरण प्रणालीहरूमा प्रयोगका लागि हुन्छ। बायोग्याँस प्लान्टमा कुहिने प्रकृतिका फोहोर जस्तै कृषि अवशेष, गाईवस्तुको गोबर, भान्साको फोहोर, खाद्य फोहोर, मलमुत्र हाल्न सकिन्छ। यस प्रक्रियाको क्रममा, सूक्ष्म जीवहरूले जैविक पदार्थ फोहोरलाई बायोग्यास र डाइजेस्टेटमा रूपान्तरण गर्छ। दुग्ध उद्योग, चिनी उद्योग, वा ब्रुअरी उद्योगका अन्य सहित फोहोर पानी हाल्दा उच्च मात्रामा बायोग्यास उत्पादन गर्न सकिन्छ। उदाहरणका लागि, बियर कारखानाको ९०% पानीलाई १०% गाईको गोबरसँग मिसाउँदा, बायोग्यासको उत्पादन बियर कारखानाको पानीबाटमात्र भन्दा २.५ गुणा बढी भएको थियो।<ref>{{Cite journal |last=Appels |first=Lise |last2=Baeyens |first2=Jan |last3=Degrève |first3=Jan |last4=Dewil |first4=Raf |date=2008 |title=Principles and potential of the anaerobic digestion of waste-activated sludge |url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |journal=Progress in Energy and Combustion Science |volume=34 |issue=6 |pages=755–781 |bibcode=2008PECS...34..755A |doi=10.1016/j.pecs.2008.06.002 |issn=0360-1285 |s2cid=95588169 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20210625110047/https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |archive-date=25 June 2021}}</ref> ==== ल्यान्डफिल ग्यास ==== === मानव मलमुत्र === == खतराहरू == विषाक्त हाइड्रोजन सल्फाइड ले अतिरिक्त जोखिम सिर्जना गर्दछ र गम्भीर दुर्घटनाहरूका लागि जिम्मेवार रहेको छ। मिथेनको चुहावट एक अतिरिक्त जोखिम हो, किनभने मिथेन एक शक्तिशाली हरितगृह ग्यास हो। बायोग्याँस प्लान्टबाट २% समम मिथेनको चुहावट हुन सक्छ।<ref>{{Cite journal |last=Michael Fredenslund |first=Anders |last2=Gudmundsson |first2=Einar |last3=Maria Falk |first3=Julie |last4=Scheutz |first4=Charlotte |date=February 2023 |title=The Danish national effort to minimise methane emissions from biogas plants |journal=Waste Management |volume=157 |pages=321–329 |bibcode=2023WaMan.157..321M |doi=10.1016/j.wasman.2022.12.035 |pmid=36592586 |s2cid=254174784 |doi-access=free}}</ref> == संरचना == {| class="wikitable floatright" style="text-align: center;" |+'''बायोग्यासको विशिष्ट संरचना''' ![[रासायनिक यौगिक|यौगिक]] ![[रासायनिक सूत्र|सूत्र]] ! width="100" |मात्रा अनुसार प्रतिशत |- |[[मिथेन]] |{{Chem|CH|4}} |५०-८० |- |[[कार्बनडाइअक्साइड|कार्बन डाइअक्साइड]] |{{Chem|CO|2}} |१५-५० |- |[[नाइट्रोजन]] |{{Chem|N|2}} |०-१० |- |[[हाइड्रोजन]] |{{Chem|H|2}} |०-१ |- |हाइड्रोजन सल्फाइड |{{Chem|H|2|S}} |०-०.५ |- |[[अक्सिजन|अक्सिजन]] |{{Chem|O|2}} |०-०.२५ |- | colspan="3" style="font-size: 0.85em; padding: 4px 0 4px 6px; text-align: left; background-color: #f2f2f2;" |स्रोतः ''www.kolumbus.fi, 2007'' <ref>[http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html Basic Information on Biogas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100106022729/http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html|date=6 January 2010}}, www.kolumbus.fi. Retrieved 2.11.07.</ref> |} == प्रयोग == === यातायात === '''[[File:Biogas-train-amanda-in-linkoping-2006.JPG|thumb|250px|बायोग्यास्टागेट अमांडा (द बायोग्याँस ट्रेन अमांडा) रेल स्विडेन लिन्कोपिङ स्टेसन नजिकै]] यदी यसलाई कम्प्रेस गरियो भने यसलाई गाडीको इन्धनको रुपम प्रयोग गर्न सकिन्छ। कम्प्रेस्ड बायोग्याँसको प्रयोग स्विडेन, स्विट्जरल्यान्ड,र जर्मनीमा निकैइ धेरै भइरहेको छ। बायोग्याँसबाट चल्ने ट्रेन, जुनको नाम बायोग्यास्टागेट अमांडा (द बायोग्याँस ट्रेन अमांडा)हो, २००५ देखि स्विडेनमा चलिरहेको छ।<ref>{{Cite web|url=http://www.svenskbiogas.se/sb/docs/english/Biogastrain_produktblad_2005.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110929143008/http://www.svenskbiogas.se/sb/docs/english/Biogastrain_produktblad_2005.pdf|url-status=dead|title=Biogas train in Sweden|archivedate=29 September 2011}}</ref><ref>Friendly fuel trains (30 October 2005) [[New Straits Times]], p. F17.</ref> बायोग्यासबाट गाडीहरू चल्छन्। १९७४ मा, स्वीट ऐज ए नट नामको एक ब्रिटिश डकुमेन्ट्री फिल्ममा सुँगुरको मलबाटबायोग्याँस बनाउने तरिकाको बारेमा विस्तारमा बताइएको थियो। र कसरी यसलाई एक कस्टम-अडप्टेड कम्बशन इन्जिनको रुपमा प्रयोग गत्ने देखाइएको थियो। <ref>{{cite web|url=http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/title/96790|title=Bates Car – Sweet As a Nut (1975)|work=BFI|access-date=15 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723061106/http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/title/96790|archive-date=23 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nfb.ca/film/bates_car_sweet_as_a_nut/|title=Bate's Car: Sweet as a Nut|author=National Film Board of Canada|work=NFB.ca|access-date=15 May 2015|archive-date=6 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181106200354/https://www.nfb.ca/film/bates_car_sweet_as_a_nut/}}</ref> २००७ मा विश्वभर, धेरैजसो युरोपमा, लगभग १२,००० गाडीहरू अपग्रेडेड बायोग्यास इन्धनबाट चलिरहेका थिए।<ref name="What is biogas" /> ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[सिनग्याँस]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नवीकरणीय उर्जा]] 4yw67y2v65p6jet9rjbrh4ste4lv7vm 1356855 1356850 2026-05-27T11:46:06Z Bishaldev100 28807 /* संरचना */ 1356855 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Biogas_plant.svg|अङ्गुठाकार|270x270पिक्सेल|घरेलु बायोग्यास प्लान्टको सरल रेखाचित्र]]   '''बायोग्याँस''' कृषि अवशेष, गोबर, नगरपालिका फोहोर, बोटबिरुवा, ढल, फोहोर पानी, हरियो फोहोर र खाद्य फोहोर जस्ता जैविक सामग्रीबाट उत्पपादान हुने नवीकरणीय ग्याँस ईन्धन हो। बायोग्याँस औद्योगिक रूपमा एनारोबिक डाइजेस्टर वा अन्य प्रकारको बायोरिएक्टर भित्र एनारोबिक जीवहरू वा मेथेनोजेनहरू एनारोबिक पाचन माध्यमबाट उत्पादन गरिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.simgas.com/advantages-of-biogas/how-does-biogas-work/item46|title=How does biogas work?|last=Webdesign|first=Insyde|website=www.simgas.com|language=en|access-date=2018-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180510115131/http://www.simgas.com/advantages-of-biogas/how-does-biogas-work/item46|archive-date=10 May 2018}}</ref> ग्याँस संरचना मुख्यतया मिथेन ({{Chem|CH|4}}) र कार्बन डाइअक्साइड ({{Chem|CO|2}}) हुन्छ र सानो मात्रामा हाइड्रोजन सल्फाइड ({{Chem|H|2|S}}) हुन्छ गरिन्छ। बायोग्यासलाई [[नविकरणीय उर्जा|नवीकरणीय ऊर्जा]] स्रोत मानिन्छ । यसबाट उत्पादित मिथेन बालेर ऊर्जाको प्रयोग गर्न सकिन्छ। त्यहीबाट बायोग्यासलाई [[इन्धन]] रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ। बायोग्यास र यसका उत्पादन खाना पकाउन, बिजुली उत्पादन, र वाहन ईन्धनको रूपमा ताप सहित धेरै उद्देश्यका लागि प्रयोग गरिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.clarke-energy.com/gas-type/biogas/ |title=Biogas & Engines|publisher=clarke-energy.com|access-date=21 November 2011}}</ref> बायोग्यास एक कार्बन-तटस्थ ईन्धन हो किनभने वायुमण्डलबाट खिचेको कार्बनडाइअक्साइड नै यसको दहनबाट उत्सर्जन हुन्छ।<ref>{{Cite web |date=2025-07-29 |title=Are Biofuels Carbon Neutral? Feedstocks & Applications |url=https://farmonaut.com/blogs/are-biofuels-carbon-neutral-feedstocks-applications |access-date=2025-10-20 |language=en-GB}}</ref> व्यवहारमा, बायोग्यासको कार्बन मात्रा बायोमासको उत्पादनबाट हुने उत्सर्जन र बायोग्यास उत्पादन गर्न प्रयोग हुने वस्तु र प्रक्रियाहरूमा निर्भर गर्दछ।<ref name=":0">{{Cite web |last=Government of Canada |first=Canada Energy Regulator |date=2023-11-24 |title=CER – Market Snapshot: Two Decades of Growth in Renewable Natural Gas in Canada |url=https://www.cer-rec.gc.ca/en/data-analysis/energy-markets/market-snapshots/2023/market-snapshot-two-decades-growth-renewable-natural-gas-canada.html |access-date=2025-10-20 |website=www.cer-rec.gc.ca}}</ref> == उत्पादन == बायोग्यासको उत्पादन मेथानोजेन्स र सल्फेट रिड्युसिङ ब्याक्टेरिया जस्ता सूक्ष्मजीवहरूद्वारा गरिन्छ। बायोग्यासले प्राकृतिक र औद्योगिक रूपमा उत्पादित ग्यासलाई जनाउन सक्छ। ==== बायोग्यास प्लान्ट ==== ''बायोग्यास प्लान्ट'' प्रायः एक एनारोबिक डाइजेस्टरलाई दिइएको नाम हो।<ref name=":2">{{Cite web |title=An introduction to biogas and biomethane – Outlook for biogas and biomethane: Prospects for organic growth – Analysis |url=https://www.iea.org/reports/outlook-for-biogas-and-biomethane-prospects-for-organic-growth/an-introduction-to-biogas-and-biomethane |access-date=2025-10-27 |website=IEA |language=en-GB}}</ref> यसले खेतको फोहोर, नगरपालिका जैविक फोहोर र/वा ऊर्जा बालीहरूमा रहेको जैविक पदार्थ लाई बायोग्याँसमा परिणत गर्छ। औद्योगिक बायोग्यास प्लान्टमा जैविक सामग्रीलाई अक्सिजन रहित ट्याङ्कमा जम्मा गरिन्छ । ती वस्तुलाई मेसोफिलिक ({{Convert|38|C}} °C (100 °F) वा थर्मोफिलिक ({{Convert|55|C}} °C (131 °F)) तापक्रममा दुई देखि तीस दिनको लागि राख्दा यसबाट बायोग्याँस बन्छ।<ref>{{Cite web |date=May 2014 |title=Anaerobic Digesters: Frequently Asked Questions |url=https://www1.agric.gov.ab.ca/$department/deptdocs.nsf/all/agdex11290/$file/768-2.pdf?OpenElement |access-date=27 October 2025 |website=Alberta Department of Agriculture}}</ref> यो ग्याँस तातोको लागि, बिजुली उत्पादन, सवारी साधन वा प्राकृतिक ग्यास वितरण प्रणालीहरूमा प्रयोगका लागि हुन्छ। बायोग्याँस प्लान्टमा कुहिने प्रकृतिका फोहोर जस्तै कृषि अवशेष, गाईवस्तुको गोबर, भान्साको फोहोर, खाद्य फोहोर, मलमुत्र हाल्न सकिन्छ। यस प्रक्रियाको क्रममा, सूक्ष्म जीवहरूले जैविक पदार्थ फोहोरलाई बायोग्यास र डाइजेस्टेटमा रूपान्तरण गर्छ। दुग्ध उद्योग, चिनी उद्योग, वा ब्रुअरी उद्योगका अन्य सहित फोहोर पानी हाल्दा उच्च मात्रामा बायोग्यास उत्पादन गर्न सकिन्छ। उदाहरणका लागि, बियर कारखानाको ९०% पानीलाई १०% गाईको गोबरसँग मिसाउँदा, बायोग्यासको उत्पादन बियर कारखानाको पानीबाटमात्र भन्दा २.५ गुणा बढी भएको थियो।<ref>{{Cite journal |last=Appels |first=Lise |last2=Baeyens |first2=Jan |last3=Degrève |first3=Jan |last4=Dewil |first4=Raf |date=2008 |title=Principles and potential of the anaerobic digestion of waste-activated sludge |url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |journal=Progress in Energy and Combustion Science |volume=34 |issue=6 |pages=755–781 |bibcode=2008PECS...34..755A |doi=10.1016/j.pecs.2008.06.002 |issn=0360-1285 |s2cid=95588169 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20210625110047/https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |archive-date=25 June 2021}}</ref> ==== ल्यान्डफिल ग्यास ==== === मानव मलमुत्र === == खतराहरू == विषाक्त हाइड्रोजन सल्फाइड ले अतिरिक्त जोखिम सिर्जना गर्दछ र गम्भीर दुर्घटनाहरूका लागि जिम्मेवार रहेको छ। मिथेनको चुहावट एक अतिरिक्त जोखिम हो, किनभने मिथेन एक शक्तिशाली हरितगृह ग्यास हो। बायोग्याँस प्लान्टबाट २% समम मिथेनको चुहावट हुन सक्छ।<ref>{{Cite journal |last=Michael Fredenslund |first=Anders |last2=Gudmundsson |first2=Einar |last3=Maria Falk |first3=Julie |last4=Scheutz |first4=Charlotte |date=February 2023 |title=The Danish national effort to minimise methane emissions from biogas plants |journal=Waste Management |volume=157 |pages=321–329 |bibcode=2023WaMan.157..321M |doi=10.1016/j.wasman.2022.12.035 |pmid=36592586 |s2cid=254174784 |doi-access=free}}</ref> == संरचना == {| class="wikitable floatright" style="text-align: center;" |+'''बायोग्यासको विशिष्ट संरचना''' ![[रासायनिक यौगिक|यौगिक]] ![[रासायनिक सूत्र|सूत्र]] ! width="100" |मात्रा अनुसार प्रतिशत |- |[[मिथेन]] |{{Chem|CH|4}} |५०-८० |- |[[कार्बनडाइअक्साइड|कार्बन डाइअक्साइड]] |{{Chem|CO|2}} |१५-५० |- |[[नाइट्रोजन]] |{{Chem|N|2}} |०-१० |- |[[हाइड्रोजन]] |{{Chem|H|2}} |०-१ |- |हाइड्रोजन सल्फाइड |{{Chem|H|2|S}} |०-०.५ |- |[[अक्सिजन|अक्सिजन]] |{{Chem|O|2}} |०-०.२५ |- | colspan="3" style="font-size: 0.85em; padding: 4px 0 4px 6px; text-align: left; background-color: #f2f2f2;" |स्रोतः ''www.kolumbus.fi, 2007'' <ref>[http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html Basic Information on Biogas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100106022729/http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html|date=6 January 2010}}, www.kolumbus.fi. Retrieved 2.11.07.</ref> |} बायोग्याँसको संरचना, सबस्ट्रेटको प्रकृति र एनारोबिक रिएक्टर भित्रको स्थिति (तापक्रम, पिएच, र सबस्ट्रेट मात्रा)को आधारमा अलग-अलग हुन्छ।ref>{{cite web|url=https://cran.r-project.org/web/packages/biogas/vignettes/predBg_function.pdf|title=Predicting methane and biogas production with the biogas package|last=Hafner|first=Sasha|date=2017|website=CRAN}}</ref> [[इथियोपिया]]मा २०२५ मा भएको एक अध्ययनको नतिजा अनुसार एग्रोइकोलजी (जो आस-पासको तापक्रमलाई प्रभावित गर्छ), बायोग्याँस प्लान्टको डिजाइन र तापक्रमले बायोग्याँसको उत्पादन र गुणस्तरमा उल्लेखनीय प्रभाव पार्छ।<ref>{{Cite journal |last1=Habte |first1=Henok |last2=Ulsido |first2=Mihret Dananto |last3=Nigatu |first3=Shemelis |date=2025-05-22 |title=Determinant and Characterization of Biogas Product at Different Agroecological Zones of Ethiopia |url=https://doi.org/10.1177/11786302251334727 |journal=Environmental Health Insights |volume=19 |article-number=11786302251334727 |doi=10.1177/11786302251334727 |pmid=40416822 |pmc=12099135 |bibcode=2025EnvHI..1934727H |issn=1178-6302}}</ref> == प्रयोग == === यातायात === '''[[File:Biogas-train-amanda-in-linkoping-2006.JPG|thumb|250px|बायोग्यास्टागेट अमांडा (द बायोग्याँस ट्रेन अमांडा) रेल स्विडेन लिन्कोपिङ स्टेसन नजिकै]] यदी यसलाई कम्प्रेस गरियो भने यसलाई गाडीको इन्धनको रुपम प्रयोग गर्न सकिन्छ। कम्प्रेस्ड बायोग्याँसको प्रयोग स्विडेन, स्विट्जरल्यान्ड,र जर्मनीमा निकैइ धेरै भइरहेको छ। बायोग्याँसबाट चल्ने ट्रेन, जुनको नाम बायोग्यास्टागेट अमांडा (द बायोग्याँस ट्रेन अमांडा)हो, २००५ देखि स्विडेनमा चलिरहेको छ।<ref>{{Cite web|url=http://www.svenskbiogas.se/sb/docs/english/Biogastrain_produktblad_2005.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110929143008/http://www.svenskbiogas.se/sb/docs/english/Biogastrain_produktblad_2005.pdf|url-status=dead|title=Biogas train in Sweden|archivedate=29 September 2011}}</ref><ref>Friendly fuel trains (30 October 2005) [[New Straits Times]], p. F17.</ref> बायोग्यासबाट गाडीहरू चल्छन्। १९७४ मा, स्वीट ऐज ए नट नामको एक ब्रिटिश डकुमेन्ट्री फिल्ममा सुँगुरको मलबाटबायोग्याँस बनाउने तरिकाको बारेमा विस्तारमा बताइएको थियो। र कसरी यसलाई एक कस्टम-अडप्टेड कम्बशन इन्जिनको रुपमा प्रयोग गत्ने देखाइएको थियो। <ref>{{cite web|url=http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/title/96790|title=Bates Car – Sweet As a Nut (1975)|work=BFI|access-date=15 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723061106/http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/title/96790|archive-date=23 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nfb.ca/film/bates_car_sweet_as_a_nut/|title=Bate's Car: Sweet as a Nut|author=National Film Board of Canada|work=NFB.ca|access-date=15 May 2015|archive-date=6 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181106200354/https://www.nfb.ca/film/bates_car_sweet_as_a_nut/}}</ref> २००७ मा विश्वभर, धेरैजसो युरोपमा, लगभग १२,००० गाडीहरू अपग्रेडेड बायोग्यास इन्धनबाट चलिरहेका थिए।<ref name="What is biogas" /> ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[सिनग्याँस]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नवीकरणीय उर्जा]] aga33l1t82p305hzwttavjzsyvoxhi4 1356856 1356855 2026-05-27T11:46:36Z Bishaldev100 28807 /* संरचना */ 1356856 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Biogas_plant.svg|अङ्गुठाकार|270x270पिक्सेल|घरेलु बायोग्यास प्लान्टको सरल रेखाचित्र]]   '''बायोग्याँस''' कृषि अवशेष, गोबर, नगरपालिका फोहोर, बोटबिरुवा, ढल, फोहोर पानी, हरियो फोहोर र खाद्य फोहोर जस्ता जैविक सामग्रीबाट उत्पपादान हुने नवीकरणीय ग्याँस ईन्धन हो। बायोग्याँस औद्योगिक रूपमा एनारोबिक डाइजेस्टर वा अन्य प्रकारको बायोरिएक्टर भित्र एनारोबिक जीवहरू वा मेथेनोजेनहरू एनारोबिक पाचन माध्यमबाट उत्पादन गरिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.simgas.com/advantages-of-biogas/how-does-biogas-work/item46|title=How does biogas work?|last=Webdesign|first=Insyde|website=www.simgas.com|language=en|access-date=2018-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180510115131/http://www.simgas.com/advantages-of-biogas/how-does-biogas-work/item46|archive-date=10 May 2018}}</ref> ग्याँस संरचना मुख्यतया मिथेन ({{Chem|CH|4}}) र कार्बन डाइअक्साइड ({{Chem|CO|2}}) हुन्छ र सानो मात्रामा हाइड्रोजन सल्फाइड ({{Chem|H|2|S}}) हुन्छ गरिन्छ। बायोग्यासलाई [[नविकरणीय उर्जा|नवीकरणीय ऊर्जा]] स्रोत मानिन्छ । यसबाट उत्पादित मिथेन बालेर ऊर्जाको प्रयोग गर्न सकिन्छ। त्यहीबाट बायोग्यासलाई [[इन्धन]] रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ। बायोग्यास र यसका उत्पादन खाना पकाउन, बिजुली उत्पादन, र वाहन ईन्धनको रूपमा ताप सहित धेरै उद्देश्यका लागि प्रयोग गरिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.clarke-energy.com/gas-type/biogas/ |title=Biogas & Engines|publisher=clarke-energy.com|access-date=21 November 2011}}</ref> बायोग्यास एक कार्बन-तटस्थ ईन्धन हो किनभने वायुमण्डलबाट खिचेको कार्बनडाइअक्साइड नै यसको दहनबाट उत्सर्जन हुन्छ।<ref>{{Cite web |date=2025-07-29 |title=Are Biofuels Carbon Neutral? Feedstocks & Applications |url=https://farmonaut.com/blogs/are-biofuels-carbon-neutral-feedstocks-applications |access-date=2025-10-20 |language=en-GB}}</ref> व्यवहारमा, बायोग्यासको कार्बन मात्रा बायोमासको उत्पादनबाट हुने उत्सर्जन र बायोग्यास उत्पादन गर्न प्रयोग हुने वस्तु र प्रक्रियाहरूमा निर्भर गर्दछ।<ref name=":0">{{Cite web |last=Government of Canada |first=Canada Energy Regulator |date=2023-11-24 |title=CER – Market Snapshot: Two Decades of Growth in Renewable Natural Gas in Canada |url=https://www.cer-rec.gc.ca/en/data-analysis/energy-markets/market-snapshots/2023/market-snapshot-two-decades-growth-renewable-natural-gas-canada.html |access-date=2025-10-20 |website=www.cer-rec.gc.ca}}</ref> == उत्पादन == बायोग्यासको उत्पादन मेथानोजेन्स र सल्फेट रिड्युसिङ ब्याक्टेरिया जस्ता सूक्ष्मजीवहरूद्वारा गरिन्छ। बायोग्यासले प्राकृतिक र औद्योगिक रूपमा उत्पादित ग्यासलाई जनाउन सक्छ। ==== बायोग्यास प्लान्ट ==== ''बायोग्यास प्लान्ट'' प्रायः एक एनारोबिक डाइजेस्टरलाई दिइएको नाम हो।<ref name=":2">{{Cite web |title=An introduction to biogas and biomethane – Outlook for biogas and biomethane: Prospects for organic growth – Analysis |url=https://www.iea.org/reports/outlook-for-biogas-and-biomethane-prospects-for-organic-growth/an-introduction-to-biogas-and-biomethane |access-date=2025-10-27 |website=IEA |language=en-GB}}</ref> यसले खेतको फोहोर, नगरपालिका जैविक फोहोर र/वा ऊर्जा बालीहरूमा रहेको जैविक पदार्थ लाई बायोग्याँसमा परिणत गर्छ। औद्योगिक बायोग्यास प्लान्टमा जैविक सामग्रीलाई अक्सिजन रहित ट्याङ्कमा जम्मा गरिन्छ । ती वस्तुलाई मेसोफिलिक ({{Convert|38|C}} °C (100 °F) वा थर्मोफिलिक ({{Convert|55|C}} °C (131 °F)) तापक्रममा दुई देखि तीस दिनको लागि राख्दा यसबाट बायोग्याँस बन्छ।<ref>{{Cite web |date=May 2014 |title=Anaerobic Digesters: Frequently Asked Questions |url=https://www1.agric.gov.ab.ca/$department/deptdocs.nsf/all/agdex11290/$file/768-2.pdf?OpenElement |access-date=27 October 2025 |website=Alberta Department of Agriculture}}</ref> यो ग्याँस तातोको लागि, बिजुली उत्पादन, सवारी साधन वा प्राकृतिक ग्यास वितरण प्रणालीहरूमा प्रयोगका लागि हुन्छ। बायोग्याँस प्लान्टमा कुहिने प्रकृतिका फोहोर जस्तै कृषि अवशेष, गाईवस्तुको गोबर, भान्साको फोहोर, खाद्य फोहोर, मलमुत्र हाल्न सकिन्छ। यस प्रक्रियाको क्रममा, सूक्ष्म जीवहरूले जैविक पदार्थ फोहोरलाई बायोग्यास र डाइजेस्टेटमा रूपान्तरण गर्छ। दुग्ध उद्योग, चिनी उद्योग, वा ब्रुअरी उद्योगका अन्य सहित फोहोर पानी हाल्दा उच्च मात्रामा बायोग्यास उत्पादन गर्न सकिन्छ। उदाहरणका लागि, बियर कारखानाको ९०% पानीलाई १०% गाईको गोबरसँग मिसाउँदा, बायोग्यासको उत्पादन बियर कारखानाको पानीबाटमात्र भन्दा २.५ गुणा बढी भएको थियो।<ref>{{Cite journal |last=Appels |first=Lise |last2=Baeyens |first2=Jan |last3=Degrève |first3=Jan |last4=Dewil |first4=Raf |date=2008 |title=Principles and potential of the anaerobic digestion of waste-activated sludge |url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |journal=Progress in Energy and Combustion Science |volume=34 |issue=6 |pages=755–781 |bibcode=2008PECS...34..755A |doi=10.1016/j.pecs.2008.06.002 |issn=0360-1285 |s2cid=95588169 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20210625110047/https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |archive-date=25 June 2021}}</ref> ==== ल्यान्डफिल ग्यास ==== === मानव मलमुत्र === == खतराहरू == विषाक्त हाइड्रोजन सल्फाइड ले अतिरिक्त जोखिम सिर्जना गर्दछ र गम्भीर दुर्घटनाहरूका लागि जिम्मेवार रहेको छ। मिथेनको चुहावट एक अतिरिक्त जोखिम हो, किनभने मिथेन एक शक्तिशाली हरितगृह ग्यास हो। बायोग्याँस प्लान्टबाट २% समम मिथेनको चुहावट हुन सक्छ।<ref>{{Cite journal |last=Michael Fredenslund |first=Anders |last2=Gudmundsson |first2=Einar |last3=Maria Falk |first3=Julie |last4=Scheutz |first4=Charlotte |date=February 2023 |title=The Danish national effort to minimise methane emissions from biogas plants |journal=Waste Management |volume=157 |pages=321–329 |bibcode=2023WaMan.157..321M |doi=10.1016/j.wasman.2022.12.035 |pmid=36592586 |s2cid=254174784 |doi-access=free}}</ref> == संरचना == {| class="wikitable floatright" style="text-align: center;" |+'''बायोग्यासको विशिष्ट संरचना''' ![[रासायनिक यौगिक|यौगिक]] ![[रासायनिक सूत्र|सूत्र]] ! width="100" |मात्रा अनुसार प्रतिशत |- |[[मिथेन]] |{{Chem|CH|4}} |५०-८० |- |[[कार्बनडाइअक्साइड|कार्बन डाइअक्साइड]] |{{Chem|CO|2}} |१५-५० |- |[[नाइट्रोजन]] |{{Chem|N|2}} |०-१० |- |[[हाइड्रोजन]] |{{Chem|H|2}} |०-१ |- |हाइड्रोजन सल्फाइड |{{Chem|H|2|S}} |०-०.५ |- |[[अक्सिजन|अक्सिजन]] |{{Chem|O|2}} |०-०.२५ |- | colspan="3" style="font-size: 0.85em; padding: 4px 0 4px 6px; text-align: left; background-color: #f2f2f2;" |स्रोतः ''www.kolumbus.fi, 2007'' <ref>[http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html Basic Information on Biogas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100106022729/http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html|date=6 January 2010}}, www.kolumbus.fi. Retrieved 2.11.07.</ref> |} बायोग्याँसको संरचना, सबस्ट्रेटको प्रकृति र एनारोबिक रिएक्टर भित्रको स्थिति (तापक्रम, पिएच, र सबस्ट्रेट मात्रा)को आधारमा अलग-अलग हुन्छ।<ref>{{cite web|url=https://cran.r-project.org/web/packages/biogas/vignettes/predBg_function.pdf|title=Predicting methane and biogas production with the biogas package|last=Hafner|first=Sasha|date=2017|website=CRAN}}</ref> [[इथियोपिया]]मा २०२५ मा भएको एक अध्ययनको नतिजा अनुसार एग्रोइकोलजी (जो आस-पासको तापक्रमलाई प्रभावित गर्छ), बायोग्याँस प्लान्टको डिजाइन र तापक्रमले बायोग्याँसको उत्पादन र गुणस्तरमा उल्लेखनीय प्रभाव पार्छ।<ref>{{Cite journal |last1=Habte |first1=Henok |last2=Ulsido |first2=Mihret Dananto |last3=Nigatu |first3=Shemelis |date=2025-05-22 |title=Determinant and Characterization of Biogas Product at Different Agroecological Zones of Ethiopia |url=https://doi.org/10.1177/11786302251334727 |journal=Environmental Health Insights |volume=19 |article-number=11786302251334727 |doi=10.1177/11786302251334727 |pmid=40416822 |pmc=12099135 |bibcode=2025EnvHI..1934727H |issn=1178-6302}}</ref> == प्रयोग == === यातायात === '''[[File:Biogas-train-amanda-in-linkoping-2006.JPG|thumb|250px|बायोग्यास्टागेट अमांडा (द बायोग्याँस ट्रेन अमांडा) रेल स्विडेन लिन्कोपिङ स्टेसन नजिकै]] यदी यसलाई कम्प्रेस गरियो भने यसलाई गाडीको इन्धनको रुपम प्रयोग गर्न सकिन्छ। कम्प्रेस्ड बायोग्याँसको प्रयोग स्विडेन, स्विट्जरल्यान्ड,र जर्मनीमा निकैइ धेरै भइरहेको छ। बायोग्याँसबाट चल्ने ट्रेन, जुनको नाम बायोग्यास्टागेट अमांडा (द बायोग्याँस ट्रेन अमांडा)हो, २००५ देखि स्विडेनमा चलिरहेको छ।<ref>{{Cite web|url=http://www.svenskbiogas.se/sb/docs/english/Biogastrain_produktblad_2005.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110929143008/http://www.svenskbiogas.se/sb/docs/english/Biogastrain_produktblad_2005.pdf|url-status=dead|title=Biogas train in Sweden|archivedate=29 September 2011}}</ref><ref>Friendly fuel trains (30 October 2005) [[New Straits Times]], p. F17.</ref> बायोग्यासबाट गाडीहरू चल्छन्। १९७४ मा, स्वीट ऐज ए नट नामको एक ब्रिटिश डकुमेन्ट्री फिल्ममा सुँगुरको मलबाटबायोग्याँस बनाउने तरिकाको बारेमा विस्तारमा बताइएको थियो। र कसरी यसलाई एक कस्टम-अडप्टेड कम्बशन इन्जिनको रुपमा प्रयोग गत्ने देखाइएको थियो। <ref>{{cite web|url=http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/title/96790|title=Bates Car – Sweet As a Nut (1975)|work=BFI|access-date=15 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723061106/http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/title/96790|archive-date=23 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nfb.ca/film/bates_car_sweet_as_a_nut/|title=Bate's Car: Sweet as a Nut|author=National Film Board of Canada|work=NFB.ca|access-date=15 May 2015|archive-date=6 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181106200354/https://www.nfb.ca/film/bates_car_sweet_as_a_nut/}}</ref> २००७ मा विश्वभर, धेरैजसो युरोपमा, लगभग १२,००० गाडीहरू अपग्रेडेड बायोग्यास इन्धनबाट चलिरहेका थिए।<ref name="What is biogas" /> ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[सिनग्याँस]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नवीकरणीय उर्जा]] 4h0phwm7wi10a3xtnj0nyyg1dmu60rr 1356857 1356856 2026-05-27T11:47:47Z Bishaldev100 28807 /* प्रयोग */ 1356857 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Biogas_plant.svg|अङ्गुठाकार|270x270पिक्सेल|घरेलु बायोग्यास प्लान्टको सरल रेखाचित्र]]   '''बायोग्याँस''' कृषि अवशेष, गोबर, नगरपालिका फोहोर, बोटबिरुवा, ढल, फोहोर पानी, हरियो फोहोर र खाद्य फोहोर जस्ता जैविक सामग्रीबाट उत्पपादान हुने नवीकरणीय ग्याँस ईन्धन हो। बायोग्याँस औद्योगिक रूपमा एनारोबिक डाइजेस्टर वा अन्य प्रकारको बायोरिएक्टर भित्र एनारोबिक जीवहरू वा मेथेनोजेनहरू एनारोबिक पाचन माध्यमबाट उत्पादन गरिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.simgas.com/advantages-of-biogas/how-does-biogas-work/item46|title=How does biogas work?|last=Webdesign|first=Insyde|website=www.simgas.com|language=en|access-date=2018-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180510115131/http://www.simgas.com/advantages-of-biogas/how-does-biogas-work/item46|archive-date=10 May 2018}}</ref> ग्याँस संरचना मुख्यतया मिथेन ({{Chem|CH|4}}) र कार्बन डाइअक्साइड ({{Chem|CO|2}}) हुन्छ र सानो मात्रामा हाइड्रोजन सल्फाइड ({{Chem|H|2|S}}) हुन्छ गरिन्छ। बायोग्यासलाई [[नविकरणीय उर्जा|नवीकरणीय ऊर्जा]] स्रोत मानिन्छ । यसबाट उत्पादित मिथेन बालेर ऊर्जाको प्रयोग गर्न सकिन्छ। त्यहीबाट बायोग्यासलाई [[इन्धन]] रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ। बायोग्यास र यसका उत्पादन खाना पकाउन, बिजुली उत्पादन, र वाहन ईन्धनको रूपमा ताप सहित धेरै उद्देश्यका लागि प्रयोग गरिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.clarke-energy.com/gas-type/biogas/ |title=Biogas & Engines|publisher=clarke-energy.com|access-date=21 November 2011}}</ref> बायोग्यास एक कार्बन-तटस्थ ईन्धन हो किनभने वायुमण्डलबाट खिचेको कार्बनडाइअक्साइड नै यसको दहनबाट उत्सर्जन हुन्छ।<ref>{{Cite web |date=2025-07-29 |title=Are Biofuels Carbon Neutral? Feedstocks & Applications |url=https://farmonaut.com/blogs/are-biofuels-carbon-neutral-feedstocks-applications |access-date=2025-10-20 |language=en-GB}}</ref> व्यवहारमा, बायोग्यासको कार्बन मात्रा बायोमासको उत्पादनबाट हुने उत्सर्जन र बायोग्यास उत्पादन गर्न प्रयोग हुने वस्तु र प्रक्रियाहरूमा निर्भर गर्दछ।<ref name=":0">{{Cite web |last=Government of Canada |first=Canada Energy Regulator |date=2023-11-24 |title=CER – Market Snapshot: Two Decades of Growth in Renewable Natural Gas in Canada |url=https://www.cer-rec.gc.ca/en/data-analysis/energy-markets/market-snapshots/2023/market-snapshot-two-decades-growth-renewable-natural-gas-canada.html |access-date=2025-10-20 |website=www.cer-rec.gc.ca}}</ref> == उत्पादन == बायोग्यासको उत्पादन मेथानोजेन्स र सल्फेट रिड्युसिङ ब्याक्टेरिया जस्ता सूक्ष्मजीवहरूद्वारा गरिन्छ। बायोग्यासले प्राकृतिक र औद्योगिक रूपमा उत्पादित ग्यासलाई जनाउन सक्छ। ==== बायोग्यास प्लान्ट ==== ''बायोग्यास प्लान्ट'' प्रायः एक एनारोबिक डाइजेस्टरलाई दिइएको नाम हो।<ref name=":2">{{Cite web |title=An introduction to biogas and biomethane – Outlook for biogas and biomethane: Prospects for organic growth – Analysis |url=https://www.iea.org/reports/outlook-for-biogas-and-biomethane-prospects-for-organic-growth/an-introduction-to-biogas-and-biomethane |access-date=2025-10-27 |website=IEA |language=en-GB}}</ref> यसले खेतको फोहोर, नगरपालिका जैविक फोहोर र/वा ऊर्जा बालीहरूमा रहेको जैविक पदार्थ लाई बायोग्याँसमा परिणत गर्छ। औद्योगिक बायोग्यास प्लान्टमा जैविक सामग्रीलाई अक्सिजन रहित ट्याङ्कमा जम्मा गरिन्छ । ती वस्तुलाई मेसोफिलिक ({{Convert|38|C}} °C (100 °F) वा थर्मोफिलिक ({{Convert|55|C}} °C (131 °F)) तापक्रममा दुई देखि तीस दिनको लागि राख्दा यसबाट बायोग्याँस बन्छ।<ref>{{Cite web |date=May 2014 |title=Anaerobic Digesters: Frequently Asked Questions |url=https://www1.agric.gov.ab.ca/$department/deptdocs.nsf/all/agdex11290/$file/768-2.pdf?OpenElement |access-date=27 October 2025 |website=Alberta Department of Agriculture}}</ref> यो ग्याँस तातोको लागि, बिजुली उत्पादन, सवारी साधन वा प्राकृतिक ग्यास वितरण प्रणालीहरूमा प्रयोगका लागि हुन्छ। बायोग्याँस प्लान्टमा कुहिने प्रकृतिका फोहोर जस्तै कृषि अवशेष, गाईवस्तुको गोबर, भान्साको फोहोर, खाद्य फोहोर, मलमुत्र हाल्न सकिन्छ। यस प्रक्रियाको क्रममा, सूक्ष्म जीवहरूले जैविक पदार्थ फोहोरलाई बायोग्यास र डाइजेस्टेटमा रूपान्तरण गर्छ। दुग्ध उद्योग, चिनी उद्योग, वा ब्रुअरी उद्योगका अन्य सहित फोहोर पानी हाल्दा उच्च मात्रामा बायोग्यास उत्पादन गर्न सकिन्छ। उदाहरणका लागि, बियर कारखानाको ९०% पानीलाई १०% गाईको गोबरसँग मिसाउँदा, बायोग्यासको उत्पादन बियर कारखानाको पानीबाटमात्र भन्दा २.५ गुणा बढी भएको थियो।<ref>{{Cite journal |last=Appels |first=Lise |last2=Baeyens |first2=Jan |last3=Degrève |first3=Jan |last4=Dewil |first4=Raf |date=2008 |title=Principles and potential of the anaerobic digestion of waste-activated sludge |url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |journal=Progress in Energy and Combustion Science |volume=34 |issue=6 |pages=755–781 |bibcode=2008PECS...34..755A |doi=10.1016/j.pecs.2008.06.002 |issn=0360-1285 |s2cid=95588169 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20210625110047/https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/224773 |archive-date=25 June 2021}}</ref> ==== ल्यान्डफिल ग्यास ==== === मानव मलमुत्र === == खतराहरू == विषाक्त हाइड्रोजन सल्फाइड ले अतिरिक्त जोखिम सिर्जना गर्दछ र गम्भीर दुर्घटनाहरूका लागि जिम्मेवार रहेको छ। मिथेनको चुहावट एक अतिरिक्त जोखिम हो, किनभने मिथेन एक शक्तिशाली हरितगृह ग्यास हो। बायोग्याँस प्लान्टबाट २% समम मिथेनको चुहावट हुन सक्छ।<ref>{{Cite journal |last=Michael Fredenslund |first=Anders |last2=Gudmundsson |first2=Einar |last3=Maria Falk |first3=Julie |last4=Scheutz |first4=Charlotte |date=February 2023 |title=The Danish national effort to minimise methane emissions from biogas plants |journal=Waste Management |volume=157 |pages=321–329 |bibcode=2023WaMan.157..321M |doi=10.1016/j.wasman.2022.12.035 |pmid=36592586 |s2cid=254174784 |doi-access=free}}</ref> == संरचना == {| class="wikitable floatright" style="text-align: center;" |+'''बायोग्यासको विशिष्ट संरचना''' ![[रासायनिक यौगिक|यौगिक]] ![[रासायनिक सूत्र|सूत्र]] ! width="100" |मात्रा अनुसार प्रतिशत |- |[[मिथेन]] |{{Chem|CH|4}} |५०-८० |- |[[कार्बनडाइअक्साइड|कार्बन डाइअक्साइड]] |{{Chem|CO|2}} |१५-५० |- |[[नाइट्रोजन]] |{{Chem|N|2}} |०-१० |- |[[हाइड्रोजन]] |{{Chem|H|2}} |०-१ |- |हाइड्रोजन सल्फाइड |{{Chem|H|2|S}} |०-०.५ |- |[[अक्सिजन|अक्सिजन]] |{{Chem|O|2}} |०-०.२५ |- | colspan="3" style="font-size: 0.85em; padding: 4px 0 4px 6px; text-align: left; background-color: #f2f2f2;" |स्रोतः ''www.kolumbus.fi, 2007'' <ref>[http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html Basic Information on Biogas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100106022729/http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html|date=6 January 2010}}, www.kolumbus.fi. Retrieved 2.11.07.</ref> |} बायोग्याँसको संरचना, सबस्ट्रेटको प्रकृति र एनारोबिक रिएक्टर भित्रको स्थिति (तापक्रम, पिएच, र सबस्ट्रेट मात्रा)को आधारमा अलग-अलग हुन्छ।<ref>{{cite web|url=https://cran.r-project.org/web/packages/biogas/vignettes/predBg_function.pdf|title=Predicting methane and biogas production with the biogas package|last=Hafner|first=Sasha|date=2017|website=CRAN}}</ref> [[इथियोपिया]]मा २०२५ मा भएको एक अध्ययनको नतिजा अनुसार एग्रोइकोलजी (जो आस-पासको तापक्रमलाई प्रभावित गर्छ), बायोग्याँस प्लान्टको डिजाइन र तापक्रमले बायोग्याँसको उत्पादन र गुणस्तरमा उल्लेखनीय प्रभाव पार्छ।<ref>{{Cite journal |last1=Habte |first1=Henok |last2=Ulsido |first2=Mihret Dananto |last3=Nigatu |first3=Shemelis |date=2025-05-22 |title=Determinant and Characterization of Biogas Product at Different Agroecological Zones of Ethiopia |url=https://doi.org/10.1177/11786302251334727 |journal=Environmental Health Insights |volume=19 |article-number=11786302251334727 |doi=10.1177/11786302251334727 |pmid=40416822 |pmc=12099135 |bibcode=2025EnvHI..1934727H |issn=1178-6302}}</ref> == प्रयोग == ===ताप=== ===बिजुली=== === यातायात === '''[[File:Biogas-train-amanda-in-linkoping-2006.JPG|thumb|250px|बायोग्यास्टागेट अमांडा (द बायोग्याँस ट्रेन अमांडा) रेल स्विडेन लिन्कोपिङ स्टेसन नजिकै]] यदी यसलाई कम्प्रेस गरियो भने यसलाई गाडीको इन्धनको रुपम प्रयोग गर्न सकिन्छ। कम्प्रेस्ड बायोग्याँसको प्रयोग स्विडेन, स्विट्जरल्यान्ड,र जर्मनीमा निकैइ धेरै भइरहेको छ। बायोग्याँसबाट चल्ने ट्रेन, जुनको नाम बायोग्यास्टागेट अमांडा (द बायोग्याँस ट्रेन अमांडा)हो, २००५ देखि स्विडेनमा चलिरहेको छ।<ref>{{Cite web|url=http://www.svenskbiogas.se/sb/docs/english/Biogastrain_produktblad_2005.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110929143008/http://www.svenskbiogas.se/sb/docs/english/Biogastrain_produktblad_2005.pdf|url-status=dead|title=Biogas train in Sweden|archivedate=29 September 2011}}</ref><ref>Friendly fuel trains (30 October 2005) [[New Straits Times]], p. F17.</ref> बायोग्यासबाट गाडीहरू चल्छन्। १९७४ मा, स्वीट ऐज ए नट नामको एक ब्रिटिश डकुमेन्ट्री फिल्ममा सुँगुरको मलबाटबायोग्याँस बनाउने तरिकाको बारेमा विस्तारमा बताइएको थियो। र कसरी यसलाई एक कस्टम-अडप्टेड कम्बशन इन्जिनको रुपमा प्रयोग गत्ने देखाइएको थियो। <ref>{{cite web|url=http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/title/96790|title=Bates Car – Sweet As a Nut (1975)|work=BFI|access-date=15 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723061106/http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/title/96790|archive-date=23 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nfb.ca/film/bates_car_sweet_as_a_nut/|title=Bate's Car: Sweet as a Nut|author=National Film Board of Canada|work=NFB.ca|access-date=15 May 2015|archive-date=6 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181106200354/https://www.nfb.ca/film/bates_car_sweet_as_a_nut/}}</ref> २००७ मा विश्वभर, धेरैजसो युरोपमा, लगभग १२,००० गाडीहरू अपग्रेडेड बायोग्यास इन्धनबाट चलिरहेका थिए।<ref name="What is biogas" /> ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[सिनग्याँस]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नवीकरणीय उर्जा]] 291t1c562zb4r6dwn8778zi7hwlsob7 0 150322 1356841 2026-05-27T08:32:19Z Bishaldev100 28807 [[बायोग्याँस]]मा अनुप्रेषण गर्दै 1356841 wikitext text/x-wiki #अनुप्रेषण [[बायोग्याँस]] 31p7s1x6fi40ewzdzs1it8ul3vpq0qk 0 150323 1356851 2026-05-27T10:18:30Z Saroj 31493 नयाँ लेख 1356851 wikitext text/x-wiki '''भाइब कोडिङ''' भनेको [[कृत्रिम बौद्धिकता]] (एआई) को सहयोगमा गरिने [[सफ्टवेयर]] विकास अभ्यास हो, जसमा सफ्टवेयर विकासकर्ताले ठूलो भाषा मोडल (एलएलएम) लाई प्रम्प्टमार्फत कुनै प्रोजेक्ट वा कार्यको विवरण दिन्छ, र त्यसपछि एलएलएमले स्वचालित रूपमा स्रोत कोड तयार गर्छ। भाइब कोडिङमा एआईद्वारा उत्पन्न गरिएको कोडलाई राम्रोसँग जाँच नगरी स्वीकार गर्न सकिन्छ, र परिवर्तनहरू गर्न परिणाम तथा पछिल्ला निर्देशनहरूमा भर पर्छ।<ref name="Edwards-2025">{{cite web |last=Edwards |first=Benj |date=5 March 2025 |title=Will the future of software development run on vibes? |url=https://arstechnica.com/ai/2025/03/is-vibe-coding-with-ai-gnarly-or-reckless-maybe-some-of-both/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250306124303/https://arstechnica.com/ai/2025/03/is-vibe-coding-with-ai-gnarly-or-reckless-maybe-some-of-both/ |archive-date=6 March 2025 |access-date=3 June 2025 |website=[[Ars Technica]] |publisher= |language=en-US |quote=The technique, enabled by large language models (LLMs) from companies like OpenAI and Anthropic, has attracted attention for potentially lowering the barrier to entry for software creation. But questions remain about whether the approach can reliably produce code suitable for real-world applications, even as tools like Cursor Composer, GitHub Copilot, and Replit Agent make the process increasingly accessible to non-programmers.}}</ref><ref name="The Times of India-2025">{{cite news |date=2 March 2025 |title=What is 'vibe code'? Former Tesla AI director Andrej Karpathy defines a new era in AI-driven development |url=https://timesofindia.indiatimes.com/technology/tech-news/what-is-vibe-coding-former-tesla-ai-director-andrej-karpathy-defines-a-new-era-in-ai-driven-development/articleshow/118659724.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304014054/https://timesofindia.indiatimes.com/technology/tech-news/what-is-vibe-coding-former-tesla-ai-director-andrej-karpathy-defines-a-new-era-in-ai-driven-development/articleshow/118659724.cms |archive-date=4 March 2025 |access-date=3 June 2025 |work=[[The Times of India]] |quote=Karpathy's "vibe coding" is a recognition of how sophisticated AI systems have evolved. In describing on X (formerly Twitter), he added that LLMs, like the Cursor Composer with Sonnet, are advancing to a degree that nearly eliminates the use of traditional coding mechanisms. Describing his own experience, Karpathy explained how he converses with AI tools almost in a passive manner—merely talking to them and having the AI handle the rest. This method eliminates manually typing code as well as keeping track of all the minute information in the program.}}</ref> यो शब्द फेब्रुअरी २०२५ मा कम्प्युटर वैज्ञानिक अन्द्रेज कार्पाथीद्वारा प्रचलनमा ल्याइएको हो, जो ओपनएआईका सह-संस्थापक र टेस्लामा पूर्व एआई प्रमुख हुन्। यो शब्दलाई मार्च २०२५ मा मेरियम-वेबस्टरले "स्ल्याङ र ट्रेन्डिङ" अभिव्यक्तिको रूपमा सूचीबद्ध गरेको थियो।<ref name="merriam-webster">{{cite web |date=8 March 2025 |title=vibe coding |url=https://www.merriam-webster.com/slang/vibe-coding |access-date=2 June 2025 |work=Slang & Trending |publisher=Merriam-Webster |language=en |quote=Vibe coding (also written as vibecoding) (Vibecode/Vibecoder) is a recently-coined term for the practice of writing code, making web pages, or creating apps, by just telling an AI program what you want, and letting it create the product for you. In vibe coding the coder does not need to understand how or why the code works, and often will have to accept that a certain number of bugs and glitches will be present. The verb form of the word is vibe code.}}</ref> यो शब्दलाई २०२५ का लागि ''कोलिन्स अङ्ग्रेजी शब्दकोश'' द्वारा वर्षको शब्दको रूपमा चयन गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |last=Garnsworthy |first=Jenny |date=6 November 2025 |title=Collins dictionary crowns AI buzz term Word of the Year |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/collins-word-year-vibe-coding-meaning-b2859361.html |access-date=6 November 2025 |website=[[The Independent]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 November 2025 |title='Vibe coding' named word of the year by Collins Dictionary |url=https://www.bbc.com/news/articles/cpd2y053nleo |access-date=6 November 2025 |website=[[BBC News]]}}</ref> भाइब कोडिङका समर्थकहरूका अनुसार यसले साधारण (अप्रशिक्षित) प्रोग्रामरहरूलाई पनि सफ्टवेयर इन्जिनियरिङका लागि आवश्यक विस्तृत तालिम र दक्षता बिना नै सफ्टवेयर बनाउन सक्षम बनाउँछ।<ref>{{cite web |last=Lanz |first=Jose Antonio |date=23 March 2025 |title=Vibe Coding: How Devs and Laymen Alike Are Using AI to Create Apps and Games |url=https://decrypt.co/311144/vibe-coding-using-ai-create-apps-games |website=Decrypt.co}}</ref><ref name="Chowdhury-2025">{{cite web |last1=Chowdhury |first1=Hasan |last2=Mann |first2=Jyoti |date=13 February 2025 |title=Silicon Valley's next act: bringing 'vibe coding' to the world |url=https://www.businessinsider.com/vibe-coding-ai-silicon-valley-andrej-karpathy-2025-2 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250226074720/https://www.businessinsider.com/vibe-coding-ai-silicon-valley-andrej-karpathy-2025-2 |archive-date=26 February 2025 |access-date=3 March 2025 |website=[[Business Insider]]}}</ref> आलोचकहरूका अनुसार यस प्रक्रियामा जिम्मेवारीको अभाव हुन्छ, कोडलाई दीर्घकालसम्म सजिलै मर्मत गर्न गाह्रो हुन्छ, र बनेको सफ्टवेयरमा सुरक्षा कमजोरीहरू देखा पर्ने जोखिम बढी हुन्छ।<ref name="Edwards-2025" /><ref name="Chowdhury-2025" /> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:कृत्रिम बौद्धिकता]] {{ठुटो}} fvkc7z5mugcrvyfxpd79x30bahgrky4