विकिपिडिया newiki https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter मीडिया विशेष वार्तालाप प्रयोगकर्ता प्रयोगकर्ता वार्ता विकिपिडिया विकिपिडिया वार्ता चित्र चित्र वार्ता मीडियाविकि मीडियाविकि वार्ता ढाँचा ढाँचा वार्ता मद्दत मद्दत वार्ता श्रेणी श्रेणी वार्ता पोर्टल पोर्टल वार्ता मस्यौदा मस्यौदा वार्ता TimedText TimedText talk मोड्युल मोड्युल वार्तालाप Event Event talk 0 2799 1357736 1339105 2026-06-03T13:40:14Z Bishaldev100 28807 /* उद्योगको आधार */ 1357736 wikitext text/x-wiki [[चित्र:FabrykiPoznańskiego.jpg|thumb|300px|एक औद्योगिक क्षेत्रको दृश्य]] कुनै विशेष क्षेत्रमा भारी मात्रामा सामानको निर्माण/उत्पादन अथवा वृहत रूपले [[सेवा]] प्रदान गर्ने मानवीय कर्मलाई '''उद्योग''' (industry) भनिन्छ। उद्योगहरूका कारण गुणस्तर भएका उत्पादन सस्तो दाममा प्राप्त हुन्छन । जसले गर्दा मानिसहरूको रहन-सहनको स्तरमा सुधार हुन्छ र जीवन सुविधाजनक हुन्छ। [[चित्र:Gdp-and-labour-force-by-sector.png|thumbnail|320px|right|[[सक्कल घरेलू उत्पादन]] (Gross domestic product/GDP) हरियो - कृषि, रातो - उद्योग, नीलो - सेवा क्षेत्र]] * '''प्राथमिक क्षेत्र''' (प्राइमरी सेक्टर) * '''द्वितीयक क्षेत्र''' (सेकेन्डरी सेक्टर) * '''तृतियक क्षेत्र''' (टर्शियरी सेक्टर) * '''चतुर्थक क्षेत्र ''' == नेपालमा उद्योगका प्रकारहरू == * ठूला उद्योग *मझाैला उद्याेग *साना उद्याेग *लघु उद्योग *घरेलु उद्याेग == उद्योगको आधार == * [[म्यानुफ्याकचरिङ|उत्पादनमा आधारित]] * उर्जामा आधारित * कृषि, पशुपन्छी तथा वनमा आधारित * सुचना तथा [[प्रविधी]]मा आधारित *खनिजमा आधारित *सेवामा आधारित *[[निर्माण|निर्माणा]]मा आधारित *[[पर्यटन]]मा आधारित == उद्योगको लागि आवश्यक सुविधाहरू == * [[श्रमिक]] * उचित जलवायु * पूजीं * शक्तिको साधन * बजारको निकटता * कच्चामालको निकटता * [[यातायात|परिवहन]] * [[सरकारी सहायता]] == विश्वका प्रमुख औद्योगिक क्षेत्र == * [[सिकागो|शिकागो]] * न्युईंग्लेण्ड * हेम्पशायर * लंकाशायर * कुज्ने बस्क * [[भिलाई]] * [[बोकरो]] * [[फरीदाबाद]] * [[वराणसी]] * [[मोदीनगर]] * [[शिवकाशी]] * [[रामपुर नगरपालिका|रामपुर]] * [[फिरोजाबाद]] * [[जमसेदपुर|जमशेदपुर]] * [[आलीगढ]] * [[लुधियाना]] * [[केलिर्फोनिया]]- होलीवुड * [[केंटुकी]] == उद्योग स्थापनाको सिद्धान्त == * वेबरको सिद्धान्त ([[आइसोडापेन]]) * ग्रोथ पोलको सिद्धान्त * [[क्लार्कको सेक्टर मोडल]] == औद्योगिक उत्पादकताको आधारमा देशहरूको सूची == {| class="wikitable sortable" border="1" style="font-size:100%" |+औद्योगिक उत्पादन २००९ ! दर्जा ! देश ! लाखौंमा उत्पादन, अमेरिकी डलर (US$) |- | align="center" | ''—'' | style="text-align:left;" | ''{{flag|युरोपेली सङ्घ}}'' | align="center" | ''४१,४४,७०९'' |- | align="center" | १ | style="text-align:left;" | {{flagicon|United States}} [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिका]] | align="center" | ३१,२२,१२४ |- | align="center" | २ | style="text-align:left;" | {{flagicon|China}} [[चीन]] | align="center" | २२,९७,४०४ |- | align="center" | ३ | style="text-align:left;" | {{flagicon|Japan}} [[जापान]] | align="center" | ११,०९,९०५ |- | align="center" | ४ | style="text-align:left;" | {{flagicon|Germany}} [[जर्मनी]] | align="center" | ८,९८,५३५ |- | align="center" | ५ | style="text-align:left;" | {{flagicon|Italy}} [[इटाली|इटली]] | align="center" | ५,२९,५६६ |- | align="center" | ६ | style="text-align:left;" | {{flagicon|United Kingdom}} [[संयुक्त अधिराज्य]] | align="center" | ५,१९,६९८ |- | align="center" | ७ | style="text-align:left;" | {{flag|फ्रांस}} | align="center" | ५,१६,४५९ |- | align="center" | ८ | style="text-align:left;" | {{flag|रूस}} | align="center" | ४,२७,७७१ |- | align="center" | ९ | style="text-align:left;" | {{flagicon|Brazil}}[[ब्राजिल]] | align="center" | ३,९९,८०६ |- | align="center" | १० | style="text-align:left;" | {{flagicon|Spain}} [[स्पेन]] | align="center" | ३,९२,३६३ |- |} == बाहिरी सूत्रहरू == * [http://india.smetoolkit.org/india/hi/ SME toolkit India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090506090358/http://india.smetoolkit.org/india/hi/ |date=2009-05-06 }} - * [http://books.google.co.in/books?id=PR726rVkEVcC&printsec=frontcover#v=onepage&q=&f=false लघुउद्योग निर्देशिका] (गूगल पुस्तक ; लेखक - अवधेश चतुर्वेदी) * [http://web5.laghu-udyog.com/ सूक्ष्म, लघु एवं मध्यमउद्योग आयुक्त (भारत सरकार)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100218115518/http://web5.laghu-udyog.com/ |date=2010-02-18 }} {{Commonscat|Industries}} [[श्रेणी:अर्थशास्त्र]] [[श्रेणी:भूगोल]] [[श्रेणी:विकास]] {{विक्सनरीपार|industry}} '''उद्योग''' jtc6ww75wldf4o4phglv7omvnnux5i9 0 11006 1357797 1282406 2026-06-04T04:19:45Z Ramesh Deuba 37151 सुधार गरियो 1357797 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious text | name = हनुमान चालीसा | image = File:Hanuman_Chalisa_img.jpg | caption = हनुमान चालीसाको पूर्ण पाठ (पुस्तक) | author = [[तुलसीदास]] | title_orig = शुभम् कृष्णात्रेय | religion = [[हिन्दू धर्म]] | language = [[अवधी भाषा|अवधी]]<ref>Nityanand Misra 2015, p. xviii.</ref> | verses = 40 }} {{Italic title}} {{Hindu scriptures}} {{Short description|हनुमानको स्तुतिमा आधारित हिन्दू भक्तिगीत}} {{Use dmy dates|date=December 2017}} '''''हनुमान चालीसा''''' [[हनुमान]]को स्तुतिमा रचित एक प्रसिद्ध [[हिन्दू धर्म|हिन्दू]] भक्तिगीत (''[[स्तोत्र]]'') हो, जसलाई हिन्दू भक्तहरूले नियमित रूपमा पाठ गर्ने गर्दछन्।<ref name="mahaviriintro">Rambhadradas 1984, [http://jagadgururambhadracharya.org/works/hcm/amukha.php pp. 1–8.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140203052448/http://jagadgururambhadracharya.org/works/hcm/amukha.php |date=3 February 2014 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.thehindubusinessline.com/2003/02/26/stories/2003022601521700.htm |title=Hanuman Chalisa in digital version |publisher=The Hindu Business Line |date=26 February 2003 |access-date=2011-06-25}}</ref> यो कृति [[तुलसीदास]]द्वारा [[अवधी भाषा]]मा रचना गरिएको हो<ref name="mahaviriintro" /> र उनको महाकाव्य ''[[रामचरितमानस]]''सँग सम्बन्धित सबैभन्दा प्रसिद्ध र व्यापक रूपमा पाठ गरिने रचनामध्ये एक मानिन्छ।<ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/br/2006/01/03/stories/2006010300511400.htm |title=Book Review / Language Books : Epic of Tulasidas |newspaper=The Hindu |date=3 January 2006 |access-date=2011-06-25}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2002/11/29/stories/2002112900990400.htm |title=Lineage shows |date=29 November 2002 |newspaper=The Hindu |access-date=2011-06-25}}</ref> [[हनुमान]] हिन्दू धर्मका एक प्रमुख देवता तथा [[राम]]का परम भक्त मानिन्छन्। उनी ''[[रामायण]]''का मुख्य पात्रहरूमध्ये एक हुन्। [[शैव धर्म|शैव परम्परा]]अनुसार हनुमानलाई [[शिव]]को अवतार पनि मानिन्छ। ''हनुमान चालीसा''मा हनुमानका शक्ति, पराक्रम, साहस, बुद्धिमत्ता, ब्रह्मचर्य ([[ब्रह्मचर्य]]) तथा भगवान् रामप्रतिको अटुट भक्ति लगायतका गुणहरूको प्रशंसा गरिएको छ।<ref name="peeb100">Peebles 1986, p. 100</ref> == व्युत्पत्ति == ''चालीसा'' शब्द [[हिन्दी]]को ''चालीस'' शब्दबाट व्युत्पन्न भएको हो, जसको अर्थ संख्या "४०" हो। यसले ''हनुमान चालीसा''मा रहेका ४० वटा ''[[चौपाई (कविता)|चौपाई]]'' (चार हरफे पद्य) लाई जनाउँछ। प्रारम्भ र अन्त्यमा रहेका दोहाहरूलाई यस गणनामा समावेश गरिएको हुँदैन।<ref name="mahaviriintro" /> == रचनाकार == [[File:Goswami Tulsidas Awadhi Hindi Poet.jpg|upright|thumb|[[तुलसीदास]]को चित्र]] [[File:Tulsi Das Home from the Ganga River near Hanuman Ghat, Varanasi.jpg|upright|thumb|वाराणसीस्थित [[तुलसी घाट]]मा रहेको तुलसीदासको निवास, जहाँ ''हनुमान चालीसा'' रचना गरिएको मानिन्छ। यस स्थानमा एउटा सानो मन्दिर पनि रहेको छ।]] ''हनुमान चालीसा''का रचनाकार [[तुलसीदास]] हुन्, जो १६औँ शताब्दीका एक प्रसिद्ध कवि–सन्त थिए।<ref>{{Cite book |last=Lochtefeld |first=James G. |url=https://books.google.com/books?id=g6FsB3psOTIC |title=The Illustrated Encyclopedia of Hinduism |date=2002 |publisher=Rosen Publishing Group |isbn=978-0-8239-2287-1 |pages=272 |language=en}}</ref> तुलसीदास एक [[हिन्दू धर्म|हिन्दू]] सन्त, कवि, समाजसुधारक तथा दार्शनिक थिए, जो [[राम]]प्रतिको आफ्नो गहिरो भक्तिका लागि परिचित थिए।<ref name="frommer" /> उनले अनेकौँ लोकप्रिय कृतिहरूको रचना गरेका भए पनि उनी विशेष रूपमा ''[[रामचरितमानस]]''का रचनाकारका रूपमा प्रसिद्ध छन्, जुन [[अवधी भाषा]]मा लिखित ''[[रामायण]]''को पुनर्कथन हो। तुलसीदासलाई उनको जीवनकालमै संस्कृत भाषाको मूल ''रामायण''का रचनाकार [[वाल्मीकि]]को पुनर्जन्मका रूपमा सम्मान गरिएको थियो।<ref>Lutgendorf 2007, p. 293.</ref> उनले आफ्नो अधिकांश जीवन [[वाराणसी]]मा बिताएका थिए र मृत्युसम्म त्यहीँ बसेका थिए।<ref>Prasad 2008, p. 857.</ref> वाराणसीस्थित [[तुलसी घाट]] उनको नामबाट नामकरण गरिएको हो।<ref name="frommer">de Bruyn 2010, p. 471</ref> उनले वाराणसीमा [[संकटमोचन हनुमान मन्दिर]]को स्थापना गरेका थिए, जुन हनुमानलाई समर्पित छ। परम्पराअनुसार उक्त स्थानमा तुलसीदासले हनुमानको दर्शन प्राप्त गरेका थिए।<ref>Callewaert 2000, p. 90</ref> तुलसीदासले ''[[रामलीला]]'' परम्पराको पनि सुरुआत गरेका थिए, जुन ''रामायण''मा आधारित लोकनाट्य प्रस्तुति हो।<ref name="handoo-ramlila">Handoo 1964, p. 128</ref> उनी [[हिन्दी साहित्य]], [[भारतीय साहित्य]] तथा [[विश्व साहित्य]]का महान् कविहरूमध्ये एक मानिन्छन्।<ref>Prasad 2008, p. xii.</ref><ref>Prasad 2008, p. xix.</ref><ref>Jones 2007, p. 456.</ref><ref name="nirala-tulsi">Sahni 2000, pp. 78–80.</ref> तुलसीदास तथा उनका कृतिहरूको भारतीय कला, संस्कृति र समाजमा गहिरो प्रभाव परेको छ। आजसम्म पनि उनको प्रभाव जनभाषा, रामलीला नाटक, [[हिन्दुस्तानी शास्त्रीय संगीत]], लोक तथा लोकप्रिय सङ्गीत, साथै टेलिभिजन धारावाहिकहरूमा देख्न सकिन्छ।<ref name="handoo-ramlila" /><ref>Lutgendorf 1991, p. 11.</ref><ref>Mitra 2002, p. 216.</ref><ref>Subramanian 2008, p. inside cover.</ref> == देवता == [[हनुमान]], जसलाई यो स्तुति समर्पित गरिएको छ, [[हिन्दू धर्म]]का एक प्रमुख देवता तथा [[राम]] (भगवान् [[विष्णु]]को सातौँ [[अवतार]]) का परम भक्त मानिन्छन्। उनी ''[[रामायण]]'' का केन्द्रीय पात्रहरूमध्ये एक हुन्। [[वानर]] सेनाका प्रमुख योद्धा हनुमानले [[रावण]] विरुद्धको युद्धमा रामको महत्वपूर्ण सहयोग गरेका थिए। हनुमानका वीरता, भक्ति तथा पराक्रमका कार्यहरू विभिन्न धार्मिक तथा सांस्कृतिक परम्पराहरूमा व्यापक रूपमा वर्णित छन्।<ref>Orlando O. Espín, James B. Nickoloff ''An introductory dictionary of theology and religious studies''. 2007, page 537</ref> विशेषतः हिन्दू धर्ममा उनी भक्ति परम्पराअन्तर्गत पूजनीय देवताका रूपमा प्रतिष्ठित छन्,<ref>Rosen, Steven. ''Essential Hinduism''. 2006, page 67-8</ref> र उनका नाममा स्थापित अनेकौँ मन्दिरहरूलाई ''हनुमान मन्दिर'' भनेर चिनिन्छ। == संरचना == यो कृति जम्मा ४३ पदहरूबाट बनेको छ—प्रारम्भमा दुईवटा [[दोहा (काव्य)|दोहा]], त्यसपछि चालीसवटा [[चौपाई]], र अन्त्यमा एउटा दोहा।<ref name="mahaviriintro" /> पहिलो दोहाको सुरुआत '''श्री गुरु''' शब्दबाट हुन्छ, जसले शिवलाई सङ्केत गर्दछ। हिन्दू परम्पराअनुसार शिवलाई हनुमानका गुरु मानिन्छ।<ref name="mahaviridoha01">Rambhadradas 1984, [http://jagadgururambhadracharya.org/works/hcm/doha01.php pp. 11–14] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140203053021/http://jagadgururambhadracharya.org/works/hcm/doha01.php|date=3 February 2014}}</ref> पहिला दस चौपाईहरूमा हनुमानका मंगलमय स्वरूप, ज्ञान, सद्गुण, शक्ति तथा वीरताको वर्णन गरिएको छ।<ref name="mahavirichaupai1415">Rambhadradas 1984, [http://jagadgururambhadracharya.org/works/hcm/chaupai14.php pp. 46–47] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140203053410/http://jagadgururambhadracharya.org/works/hcm/chaupai14.php |date=3 February 2014 }}, [http://jagadgururambhadracharya.org/works/hcm/chaupai15.php 48–49] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140203053138/http://jagadgururambhadracharya.org/works/hcm/chaupai15.php |date=3 February 2014 }}</ref><ref name="rao">Rao 2009, pp. 393–397</ref><ref name="Mehtaxv">Mehta 2007, p. xv</ref> एघारौँदेखि बीसौँ चौपाईसम्म रामप्रतिको सेवामा हनुमानले गरेका कार्यहरूको वर्णन गरिएको छ। विशेषगरी एघारौँदेखि पन्ध्रौँ चौपाईहरूमा लक्ष्मणको जीवन रक्षा गर्न हनुमानले निर्वाह गरेको भूमिकाको उल्लेख गरिएको छ।<ref name="mahavirichaupai1415" /> एक्काइसौँ चौपाईमा तुलसीदासले हनुमानको ''कृपा'' (दैवी अनुग्रह) प्राप्तिको आवश्यकता व्यक्त गरेका छन्।<ref name="mahavirichaupai20">Rambhadradas 1984, [http://jagadgururambhadracharya.org/works/hcm/chaupai20.php pp. 56–57] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140203052243/http://jagadgururambhadracharya.org/works/hcm/chaupai20.php|date=3 February 2014}}</ref> अन्तिम भागमा तुलसीदासले गहिरो भक्तिभावका साथ हनुमानलाई प्रणाम गर्दै आफ्ना हृदय तथा सम्पूर्ण भक्तजनहरूको हृदयमा वास गर्न अनुरोध गरेका छन्।<ref name="mahavirichaupai37">Rambhadradas 1984, [http://jagadgururambhadracharya.org/works/hcm/chaupai37.php pp. 78–79] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140203052912/http://jagadgururambhadracharya.org/works/hcm/chaupai37.php|date=3 February 2014}}</ref><ref name="mahavirichaupai40">Rambhadradas 1984, [http://jagadgururambhadracharya.org/works/hcm/chaupai40.php pp. 81–82] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140203051945/http://jagadgururambhadracharya.org/works/hcm/chaupai40.php|date=3 February 2014}}</ref> समापन दोहामा पनि तुलसीदासले राम, लक्ष्मण र सीतासहित हनुमानलाई आफ्ना भक्तहरूको हृदयमा सधैँ वास गर्न प्रार्थना गरेका छन्।<ref name="mahaviridoha03">Rambhadradas 1984, [http://jagadgururambhadracharya.org/works/hcm/doha03.php pp. 83–84] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140203051940/http://jagadgururambhadracharya.org/works/hcm/doha03.php|date=3 February 2014}}</ref> == धार्मिक महत्व == ''हनुमान चालीसा'' ले हनुमानलाई केवल रामका भक्तका रूपमा मात्र नभई स्वतन्त्र रूपमा पनि एक महत्वपूर्ण देवताका रूपमा प्रस्तुत गर्दछ। यस कृतिमा हनुमानको शक्ति, वेग, ज्ञान, साहस तथा रामप्रतिको अटुट भक्तिको वर्णन गरिएको छ। सम्पूर्ण चालीसाभरि ''भक्ति'' (भक्तिभाव) लाई विशेष महत्व दिइएको छ। यसमा हनुमान चालीसाको श्रद्धापूर्वक पाठ गर्ने व्यक्तिले दैवी संरक्षण, आध्यात्मिक पुण्य तथा अन्ततः मोक्ष प्राप्त गर्न सक्ने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।<ref name=":0">{{Cite book |last=Lutgendorf |first=Philip |title=Hanuman's tale: the messages of a divine monkey |date=2007 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-530921-8}}</ref> == अनुष्ठान == ''हनुमान चालीसा'' को पाठ हरेक दिन लाखौँ हिन्दूहरूले गर्ने गर्दछन्।<ref name="nm2015foreword" /> धेरै धार्मिक हिन्दूहरूलाई यसको सम्पूर्ण पाठ कण्ठस्थ हुने गर्दछ।<ref name="nm2015preface">Nityanand Misra 2015, pp. xvii–xxi.</ref> परम्पराअनुसार मंगलबार र शनिबार हनुमानलाई समर्पित दिन मानिन्छन्, र यी दिनहरूमा विशेष रूपमा हनुमान चालीसाको पाठ गरिन्छ।<ref name=":0" /> हनुमान मन्दिरहरूमा सामूहिक पाठ, भजन तथा पूजा-अर्चनाको पनि प्रचलन रहेको छ। धेरै भक्तजनहरूले संकट निवारण, मानसिक शान्ति, साहस तथा आध्यात्मिक उन्नतिको कामनासहित हनुमान चालीसाको नियमित पाठ गर्ने गर्दछन्। == टीकाहरू == [[File:Raja Ravi Varma, Bharat Milap (Lithographic Print).jpg|upright|thumb|[[भरत (रामायण)|भरत]] द्वारा रामसँग गरिएको भेटको चित्रण, जहाँ हनुमान, सीता र लक्ष्मण उपस्थित छन्। बायाँदेखि क्रमशः – हनुमान, भरत, राम, सीता र लक्ष्मण।]] सन् १९८० को दशकभन्दा अघि ''हनुमान चालीसा'' माथि कुनै विस्तृत टीका लेखिएको थिएन। रामभद्राचार्यका अनुसार यसको प्रमुख कारण तुलसीदासका सङ्कलित कृतिहरूका मुद्रित संस्करणहरूमा ''हनुमान चालीसा'' समावेश नगरिनु थियो।<ref name="mahaviriintro" /> इन्दुभूषण रामायणीले ''हनुमान चालीसा'' माथिको पहिलो संक्षिप्त टीका लेखेका थिए।<ref name="mahaviriintro" /> रामभद्राचार्यद्वारा सन् १९८३ मा रचित हिन्दी भाषाको ''महावीरी'' टीकालाई ''हनुमान चालीसा'' सम्बन्धी उत्कृष्ट व्याख्यात्मक कृतिहरूमध्ये एक मानिन्छ।<ref name="mahaviriintro" /> रामचन्द्र प्रसादले आफ्नो कृतिमा ''महावीरी'' लाई ''हनुमान चालीसा'' को सर्वश्रेष्ठ टीका भनी उल्लेख गरेका छन्।<ref name="prasad-hc">{{cite book | last = Prasad | first = Ram Chandra | title = Sri Ramacaritamanasa The Holy Lake of the Acts of Rama | publisher = Motilal Banarsidass | year = 1999 | edition = Illustrated, reprint | url=https://books.google.com/books?id=BiYt00x5tcQC&pg=849 | access-date=7 June 2013 | orig-year = First published 1991 | location = Delhi, India | isbn = 978-81-208-0443-2 | quote = श्रीहनुमानचालीसा की सर्वश्रेष्ठ व्याख्या के लिए देखें महावीरी व्याख्या, जिसके लेखक हैं प्रज्ञाचक्षु आचार्य श्रीरामभद्रदासजी। श्रीहनुमानचालीसा के प्रस्तुत भाष्य का आधार श्रीरामभद्रदासजी की ही वैदुष्यमंडित टीका है। इसके लिए मैं आचार्यप्रवर का ऋणी हूँ।}}</ref> == लोकप्रिय संस्कृतिमा == === शास्त्रीय तथा लोकसंगीत === ''हनुमान चालीसा'' हिन्दू धार्मिक साहित्यका सबैभन्दा बढी बिक्री हुने पुस्तकहरूमध्ये एक हो, र यसलाई धेरै प्रसिद्ध भजन, शास्त्रीय तथा लोकगायकहरूले स्वर दिएका छन्।<ref name="nm2015preface" /> [[Hari Om Sharan|हरिओम शरण]]द्वारा गाइएको ''हनुमान चालीसा'' को संस्करण विशेष रूपमा लोकप्रिय मानिन्छ। यो संस्करण सन् १९७४ मा [[Saregama|ग्रामोफोन कम्पनी अफ इन्डिया]]द्वारा पहिलो पटक प्रकाशित गरिएको थियो र पछि सन् १९९५ मा [[Super Cassettes Industries T-Series|सुपर क्यासेट्स इन्डस्ट्रिज (टी–सिरिज)]] द्वारा पुनः प्रकाशन गरिएको थियो।<ref name="nm2015notation" /> उत्तर भारतका मन्दिरहरू तथा घरहरूमा आज पनि यो संस्करण नियमित रूपमा बजाइन्छ।<ref name="nm2015preface" /><ref>{{cite book | title=Cassette Culture: Popular Music and Technology in North India – Chicago Studies in Ethnomusicology | last=Manuel | first=Peter | edition=2, illustrated | publisher=University of Chicago Press | year=1993 | page=[https://archive.org/details/cassetteculturep00manu/page/n138 117] | isbn=978-0-226-50401-8 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/cassetteculturep00manu }}</ref> यो प्रस्तुति [[मिश्र खमाज]] रागमा आधारित छ, जुन [[खमाज ठाट]] अन्तर्गत पर्ने एक प्रमुख [[राग]] हो।<ref name="nm2015notation">Nityanand Misra 2015, pp. 199–212.</ref> यसको मूल स्वर [[हार्मोनियम]]को दोस्रो कालो कुञ्जी (''काली दो'') मा राखिएको छ।<ref name="nm2015notation" /> सन् १९९२ मा पनि सुपर क्यासेट्स इन्डस्ट्रिजले यही परम्परागत धुनमा आधारित अर्को संस्करण सार्वजनिक गरेको थियो, जसमा [[Hariharan (singer)|हरिहरन]] गायक तथा [[Gulshan Kumar|गुलशन कुमार]] प्रमुख कलाकारका रूपमा रहेका थिए।<ref name="nm2015notation" /> ''हनुमान चालीसा'' का अन्य चर्चित प्रस्तुतिहरूमा भजन गायक [[Anup Jalota|अनूप जलोटा]] र [[Ravindra Jain|रविन्द्र जैन]], हिन्दुस्तानी शास्त्रीय गायक [[Pandit Jasraj|पण्डित जसराज]] तथा [[Rajan and Sajan Mishra|राजन–साजन मिश्र]], साथै कर्नाटक सङ्गीतकी प्रसिद्ध गायिका [[M. S. Subbulakshmi|एम. एस. सुब्बुलक्ष्मी]]का संस्करणहरू समावेश छन्।<ref name="nm2015notation" /> त्यस्तै [[P. Unni Krishnan|उन्नी कृष्णन]], [[Nithyasree Mahadevan|नित्यश्री महादेवन]], [[Pandit Bhimsen Joshi|पण्डित भीमसेन जोशी]], [[Ganapathi Sachchidananda|गणपति सच्चिदानन्द स्वामीजी]] तथा [[Morari Bapu|मोरारी बापु]]द्वारा प्रस्तुत संस्करणहरू पनि व्यापक रूपमा लोकप्रिय रहेका छन्।<ref>{{Cite web |last=Kats |first=Local |date=11 May 2023 |title=Hanuman |url=https://www.localkats.com/2023/05/hanuman-chalisa-in-marathi.html |access-date=12 May 2023 |website=localkats.com |archive-date=12 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230512151824/https://www.localkats.com/2023/05/hanuman-chalisa-in-marathi.html |url-status=dead }}</ref> पश्चिमी गायकहरूमध्ये [[Krishna Das (singer)|कृष्ण दास]]ले पनि ''हनुमान चालीसा'' लाई मन्द तथा द्रुत दुवै शैलीमा प्रस्तुत गरेका छन्।<ref>{{Cite web|url = https://krishnadas.com/podcasts/call-response/spiritual-experiences-auschwitz-and-bernie-glassman/|title = Ep. 27 &#124; Spiritual Experiences, Auschwitz and Bernie Glassman|date = June 15, 2020|access-date = 12 April 2022|archive-date = 29 May 2022|archive-url = https://web.archive.org/web/20220529013444/https://www.krishnadas.com/podcasts/call-response/spiritual-experiences-auschwitz-and-bernie-glassman/|url-status = live}}</ref> === चलचित्रहरूमा === ''हनुमान चालीसा'' विभिन्न हिन्दी चलचित्रहरूमा पनि महत्वपूर्ण रूपमा प्रयोग गरिएको छ। [[Vikram Bhatt|विक्रम भट्ट]]द्वारा निर्देशित हिन्दी चलचित्र ''[[1920 (film)|1920]]'' मा ''हनुमान चालीसा'' विभिन्न दृश्यहरूमा सुनिन्छ। चलचित्रको एक प्रमुख दृश्यमा नायक अर्जुन सिंह राठोड ([[Rajneesh Duggal|रजनीश दुग्गल]]) ले सम्पूर्ण ''हनुमान चालीसा'' पाठ गरेको देखाइएको छ। ''[[Bajrangi Bhaijaan]]'' चलचित्रको एक महत्वपूर्ण दृश्यमा पनि ''हनुमान चालीसा'' प्रयोग गरिएको छ, जहाँ मुख्य पात्रले बाल तस्करहरूसँग संघर्ष गर्दै एक सानी बालिकालाई उनीहरूको नियन्त्रणबाट मुक्त गराउँछ।<ref>{{Cite news|title=Bajrangi Bhaijaan Plot Summary – Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/bajrangi-bhaijaan-plot-summary/articleshow/48108672.cms|access-date=2021-02-01|website=The Times of India|date=24 July 2015 |language=en|archive-date=1 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230301043713/https://timesofindia.indiatimes.com/bajrangi-bhaijaan-plot-summary/articleshow/48108672.cms|url-status=live}}</ref> '''''श्री हनुमान चालीसा''''' नामक एक एनिमेसन चलचित्र [[Charuvi Agrawal|चारुभी अग्रवाल]]द्वारा निर्देशित तथा [[Charuvi Design Labs]]द्वारा निर्माण गरिएको हो। यो चलचित्र भगवान् हनुमानको जीवन, महिमा तथा ''हनुमान चालीसा'' मा आधारित रहेको छ।<ref>{{Cite web|url=http://animationgalaxy.in/Newsindetail.aspx?Dept=Creatives&PID=96|title=Charuvi Design Labs release The Second official teaser for "Shri Hanuman Chalisa"|access-date=2016-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20160423025521/http://animationgalaxy.in/Newsindetail.aspx?Dept=Creatives&PID=96|archive-date=23 April 2016|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://animationgalaxy.in/Newsindetail.aspx?Dept=Creatives&PID=91|title=Charuvi Design Labs release The first official teaser for "Shri Hanuman Chalisa"|access-date=2016-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20160423033637/http://animationgalaxy.in/Newsindetail.aspx?Dept=Creatives&PID=91|archive-date=23 April 2016|url-status=dead}}</ref> == लोकप्रिय सङ्गीत == ''हनुमान चालीसा'' गाउने लोकप्रिय गायक तथा गायिकाहरूमा कर्नाटक सङ्गीतकी गायिका [[एम. एस. सुब्बुलक्ष्मी]], [[लता मंगेशकर]], [[गुलशन कुमार]], [[महेन्द्र कपूर]], [[एस. पी. बालसुब्रह्मण्यम]], [[शंकर महादेवन]], [[अनुराधा पौडवाल]], [[कैलाश खेर]], [[सुखविन्दर सिंह]], [[सोनु निगम]], [[हरिहरन]], तथा [[उदित नारायण]] समावेश छन्।<ref name="nm2015preface" /> सन् २०११ मा [[अमिताभ बच्चन]]ले अन्य बीस जना गायकहरूसँग सामूहिक स्वरमा ''हनुमान चालीसा'' गायन गरेका थिए।<ref name="nm2015preface" /> यो रेकर्डिङ ''श्री हनुमान चालीसा'' एल्बमको भागका रूपमा सार्वजनिक गरिएको थियो र सार्वजनिक भएपछि संगीत कम्पनीले अभूतपूर्व प्रतिक्रिया प्राप्त गरेको जनाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-11-06/news-and-interviews/30364066_1_tv-ad-campaign-music-label-album|archive-url=https://web.archive.org/web/20111109075136/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-11-06/news-and-interviews/30364066_1_tv-ad-campaign-music-label-album|url-status=dead|archive-date=9 November 2011|title=All in praise of the Almighty|date=6 November 2011|work=[[The Times of India]]|access-date=10 June 2012}}</ref> [[हरिहरन]]द्वारा गाइएको ''हनुमान चालीसा'' को संस्करण नोभेम्बर २०२५ मा [[YouTube|युट्युब]]मा ५ अर्बभन्दा बढी दृश्य (views) प्राप्त गर्ने पहिलो भक्तिगीत तथा पहिलो धार्मिक गीत बनेको थियो।<ref>{{cite web|url=https://infotonline.com/hanuman-chalisa-by-gulshan-kumar-crosses-1b-views/|title=Hanuman Chalisa by Gulshan Kumar crosses 3 billion views on YouTube, another World record made by T-series|work=Infotonline|date=27 May 2020|access-date=May 27, 2020|archive-date=20 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200920180754/https://infotonline.com/hanuman-chalisa-by-gulshan-kumar-crosses-1b-views/|url-status=live}}</ref> ==सन्दर्भ== jh3ut6ckcswioxyr21pcvmubfxer3hr 0 12891 1357804 1290372 2026-06-04T09:34:15Z ~2026-33183-72 79092 ठाउँको नेपाली हिज्जे परिवर्तन गरिएको। 1357804 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = काँकडभिट्टा | native_name = | settlement_type = छिमेकी | image_map = Nepal - India border Kakarbhitta.jpg | mapsize = 300px | map_caption = काँकडभिट्टामा नेपाल-भारत सीमा गेट | pushpin_map = Nepal | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 360 | pushpin_map_caption = नेपालमा काँकडभिट्टा | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{झन्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[कोशी प्रदेश|कोशी]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[झापा जिल्ला|झापा]] | population_as_of = वि.सं २०६८ | population_total = ३३,७९५<ref>{{Cite web|url=http://www.digitalhimalaya.com/collections/nepalcensus/form.php?selection=1 |title=Nepal Census 2001 |work=Nepal's Village Development Committees |publisher=[[डिजिटल हिमालय]] |accessdate=24 November 2008 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081012163506/http://www.digitalhimalaya.com/collections/nepalcensus/form.php?selection=1 |archivedate=12 October 2008 }}</ref> | timezone = नेपली प्रमाणिक समय | utc_offset = +५:४५ | elevation_m = १४२ | latd = 26 | latm = 38 | lats = 48 | longd = 88 | longm = 09 | longs = 17 | scale = 30000 | official_name = }} '''काँकरभिट्टा''' [[झापा जिल्ला]]को एउटा महत्त्वपूर्ण व्यापारिक नाका हो। यो नाकाबाट मेचीपूल तरेपछि भारतको पानीट्याङ्की पुगिन्छ। [[बङ्गलादेश]]संग हुने नेपालको व्यापारको अधिकांश पारवाहन यसै नाकाबाट चल्ने गर्दछ। <ref name="cows">{{cite news |title=Nepal to Seek 10,000 Cows from India |url=http://www.newindianexpress.com/world/Nepal-to-Seek-10000-Cows-from-India/2013/12/17/article1950463.ece |date=17 December 2014 |agency=IANS |location=Kathmandu |publisher=[[The New Indian Express]] |accessdate=Aug 8, 2014 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140814175254/http://www.newindianexpress.com/world/Nepal-to-Seek-10000-Cows-from-India/2013/12/17/article1950463.ece |date=14 August 2014 }}</ref> काँकडभिट्टा बस पार्कबाट नेपालका प्रमुख स्थानका लागि बस पाउन सकिन्छ। यहाँबाट २२ किलोमोटरमा [[भद्रपुर विमानस्थल]] (चन्द्रगढी विमानस्थल) रहेको छ भने त्यसै गरि २१ किलोमिटरमा भारतको [[बागडोगरा विमानस्थल]] रहेको छ। यस सहरको केन्द्रमा रहेको देवकोटा पार्क हेर्न लायकको छ। त्यसै गरी एसियन हाईवेले यस सहरको शोभा अझ बडाएको छ। यो हाल [[मेचीनगर नगरपालिका]]मा पर्दछ। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:झापा जिल्लाका ठाउँहरू]] [[श्रेणी:नेपाल–भारत सीमामा स्थित पारवहन र भन्सार चौकीहरू]] {{stub}} rc9z02zy16hf9mp9vfxu84jpic5p5ji 1357805 1357804 2026-06-04T09:35:56Z ~2026-33183-72 79092 नेपाली हिज्जे गल्ती भएको हुदाँ सम्पादन गरिएको। 1357805 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = काँकरभिट्टा | native_name = | settlement_type = छिमेकी | image_map = Nepal - India border Kakarbhitta.jpg | mapsize = 300px | map_caption = काँकरभिट्टामा नेपाल-भारत सीमा गेट | pushpin_map = Nepal | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 360 | pushpin_map_caption = नेपालमा काँकरभिट्टा | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{झन्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[कोशी प्रदेश|कोशी]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[झापा जिल्ला|झापा]] | population_as_of = वि.सं २०६८ | population_total = ३३,७९५<ref>{{Cite web|url=http://www.digitalhimalaya.com/collections/nepalcensus/form.php?selection=1 |title=Nepal Census 2001 |work=Nepal's Village Development Committees |publisher=[[डिजिटल हिमालय]] |accessdate=24 November 2008 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081012163506/http://www.digitalhimalaya.com/collections/nepalcensus/form.php?selection=1 |archivedate=12 October 2008 }}</ref> | timezone = नेपली प्रमाणिक समय | utc_offset = +५:४५ | elevation_m = १४२ | latd = 26 | latm = 38 | lats = 48 | longd = 88 | longm = 09 | longs = 17 | scale = 30000 | official_name = }} '''काँकरभिट्टा''' [[झापा जिल्ला]]को एउटा महत्त्वपूर्ण व्यापारिक नाका हो। यो नाकाबाट मेचीपूल तरेपछि भारतको पानीट्याङ्की पुगिन्छ। [[बङ्गलादेश]]संग हुने नेपालको व्यापारको अधिकांश पारवाहन यसै नाकाबाट चल्ने गर्दछ। <ref name="cows">{{cite news |title=Nepal to Seek 10,000 Cows from India |url=http://www.newindianexpress.com/world/Nepal-to-Seek-10000-Cows-from-India/2013/12/17/article1950463.ece |date=17 December 2014 |agency=IANS |location=Kathmandu |publisher=[[The New Indian Express]] |accessdate=Aug 8, 2014 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140814175254/http://www.newindianexpress.com/world/Nepal-to-Seek-10000-Cows-from-India/2013/12/17/article1950463.ece |date=14 August 2014 }}</ref> काँकडभिट्टा बस पार्कबाट नेपालका प्रमुख स्थानका लागि बस पाउन सकिन्छ। यहाँबाट २२ किलोमोटरमा [[भद्रपुर विमानस्थल]] (चन्द्रगढी विमानस्थल) रहेको छ भने त्यसै गरि २१ किलोमिटरमा भारतको [[बागडोगरा विमानस्थल]] रहेको छ। यस सहरको केन्द्रमा रहेको देवकोटा पार्क हेर्न लायकको छ। त्यसै गरी एसियन हाईवेले यस सहरको शोभा अझ बडाएको छ। यो हाल [[मेचीनगर नगरपालिका]]मा पर्दछ। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:झापा जिल्लाका ठाउँहरू]] [[श्रेणी:नेपाल–भारत सीमामा स्थित पारवहन र भन्सार चौकीहरू]] {{stub}} 11dscja810fv9zqljh95jvifxf6fw8i 0 32536 1357779 1352081 2026-06-04T01:33:20Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1357779 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = | pushpin_map = ठोरी गाउँपालिका#पर्सा जिल्ला#मधेश प्रदेश#नेपाल <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/thori?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = लालबहादुर श्रेष्‍ठ <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = गोकुलीकुमारी रेग्‍मी <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 128.67<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=1|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 17219 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.36|84.60|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[निर्मलबस्ती]] गाविसको कार्यालय | website = [https://thorimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का १० वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७३ फागुन २७ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[ठोरी]], [[निर्मलबस्ती]] र [[सुवर्णपुर]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या १७,२१९ रहेको छ भने यहाँ ४,४५२ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ ठोरी गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[ठोरी]] (१–४) || २,३८९ || ३३.४८ || ७१.३५ |- | २ || [[ठोरी]] (५–९) || ३,३०३ || ३८.३१ || ८६.२२ |- | ३ || [[निर्मलबस्ती]] (१–४) || ३,५२३ || २४.८४ || १४१.८२ |- | ४ || [[निर्मलबस्ती]] (५–९) || ५,०४८ || १५.७२ || ३२१.११ |- | ५ || [[सुवर्णपुर]] || २,९५६ || १६.३५ || १८०.७९ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''१७,२१९''' || '''१२८.७''' || '''१३३.७९''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] 9pxfq8jb9g1pj7gi80gdclzqtxbowys 828 63060 1357785 1355000 2026-06-04T03:15:13Z पर्वत सुवेदी 31224 परिक्षण 1357785 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs local function round(n, decimals) local pow = 10^(decimals or 0) return math.floor(n * pow + 0.5) / pow end function p.getMapParams(map, frame) if not map then error('The name of the location map definition to use must be specified', 2) end local moduletitle = mw.title.new('Module:Location map/data/' .. map) if not moduletitle then error(string.format('%q is not a valid name for a location map definition', map), 2) elseif moduletitle.exists then local mapData = mw.loadData('Module:Location map/data/' .. map) return function(name, params) if name == nil then return 'Module:Location map/data/' .. map elseif mapData[name] == nil then return '' elseif params then return mw.message.newRawMessage(tostring(mapData[name]), unpack(params)):plain() else return mapData[name] end end else error('Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/' .. map .. '" does not exist', 2) end end function p.data(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {frameOnly = true}) end if not map then map = p.getMapParams(args[1], frame) end local params = {} for k,v in ipairs(args) do if k > 2 then params[k-2] = v end end return map(args[2], #params ~= 0 and params) end local hemisphereMultipliers = { longitude = { W = -1, w = -1, E = 1, e = 1 }, latitude = { S = -1, s = -1, N = 1, n = 1 } } local function decdeg(degrees, minutes, seconds, hemisphere, decimal, direction) if decimal then if degrees then error('Decimal and DMS degrees cannot both be provided for ' .. direction, 2) elseif minutes then error('Minutes can only be provided with DMS degrees for ' .. direction, 2) elseif seconds then error('Seconds can only be provided with DMS degrees for ' .. direction, 2) elseif hemisphere then error('A hemisphere can only be provided with DMS degrees for ' .. direction, 2) end local retval = tonumber(decimal) if retval then return retval end error('The value "' .. decimal .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) elseif seconds and not minutes then error('Seconds were provided for ' .. direction .. ' without minutes also being provided', 2) elseif not degrees then if minutes then error('Minutes were provided for ' .. direction .. ' without degrees also being provided', 2) elseif hemisphere then error('A hemisphere was provided for ' .. direction .. ' without degrees also being provided', 2) end return nil end decimal = tonumber(degrees) if not decimal then error('The degree value "' .. degrees .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) elseif minutes and not tonumber(minutes) then error('The minute value "' .. minutes .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) elseif seconds and not tonumber(seconds) then error('The second value "' .. seconds .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) end decimal = decimal + (minutes or 0)/60 + (seconds or 0)/3600 if hemisphere then local multiplier = hemisphereMultipliers[direction][hemisphere] if not multiplier then error('The hemisphere "' .. hemisphere .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) end decimal = decimal * multiplier end return decimal end -- Finds a parameter in a transclusion of {{Coord}}. local function coord2text(para,coord) -- this should be changed for languages which do not use Arabic numerals or the degree sign local lat, long = mw.ustring.match(coord,'<span class="p%-latitude latitude">([^<]+)</span><span class="p%-longitude longitude">([^<]+)</span>') if lat then return tonumber(para == 'longitude' and long or lat) end local result = mw.text.split(mw.ustring.match(coord,'%-?[%.%d]+°[NS] %-?[%.%d]+°[EW]') or '', '[ °]') if para == 'longitude' then result = {result[3], result[4]} end if not tonumber(result[1]) or not result[2] then mw.log('Malformed coordinates value') mw.logObject(para, 'para') mw.logObject(coord, 'coord') return error('Malformed coordinates value', 2) end return tonumber(result[1]) * hemisphereMultipliers[para][result[2]] end -- effectively make removeBlanks false for caption and maplink, and true for everything else -- if useWikidata is present but blank, convert it to false instead of nil -- p.top, p.bottom, and their callers need to use this function p.valueFunc(key, value) if value then value = mw.text.trim(value) end if value ~= '' or key == 'caption' or key == 'maplink' then return value elseif key == 'useWikidata' then return false end end local function getContainerImage(args, map) if args.AlternativeMap then return args.AlternativeMap elseif args.relief then local digits = mw.ustring.match(args.relief,'^[1-9][0-9]?$') or '1' -- image1 to image99 if map('image' .. digits) ~= '' then return map('image' .. digits) end end return map('image') end function p.top(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {frameOnly = true, valueFunc = p.valueFunc}) end if not map then map = p.getMapParams(args[1], frame) end local width local default_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(args.default_width),"%d*")) if not args.width then width = round((default_as_number or 240) * (tonumber(map('defaultscale')) or 1)) elseif mw.ustring.sub(args.width, -2) == 'px' then width = mw.ustring.sub(args.width, 1, -3) else width = args.width end local width_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(width),"%d*")) or 0; if width_as_number == 0 then -- check to see if width is junk. If it is, then use default calculation width = round((default_as_number or 240) * (tonumber(map('defaultscale')) or 1)) width_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(width),"%d*")) or 0; end if args.max_width ~= "" and args.max_width ~= nil then -- check to see if width bigger than max_width local max_as_number = tonumber(mw.ustring.match(args.max_width,"%d*")) or 0; if width_as_number>max_as_number and max_as_number>0 then width = args.max_width; end end local retval = frame:extensionTag{name = 'templatestyles', args = {src = 'Module:Location map/styles.css'}} if args.float == 'center' then retval = retval .. '<div class="center">' end if args.caption and args.caption ~= '' and args.border ~= 'infobox' then retval = retval .. '<div class="locmap noresize thumb ' if args.float == '"left"' or args.float == 'left' then retval = retval .. 'floatleft' elseif args.float == '"center"' or args.float == 'center' or args.float == '"none"' or args.float == 'none' then retval = retval .. 'tnone' else retval = retval .. 'floatright' end retval = retval .. '"><div class="thumbinner" style="width:' .. (width + 2) .. 'px' if args.border == 'none' then retval = retval .. ';border:none' elseif args.border then retval = retval .. ';border-color:' .. args.border end retval = retval .. '"><div style="position:relative;width:' .. width .. 'px' .. (args.border ~= 'none' and ';border:1px solid lightgray">' or '">') else retval = retval .. '<div class="locmap" style="width:' .. width .. 'px;' if args.float == '"left"' or args.float == 'left' then retval = retval .. 'float:left;clear:left' elseif args.float == '"center"' or args.float == 'center' then retval = retval .. 'float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto' elseif args.float == '"none"' or args.float == 'none' then retval = retval .. 'float:none;clear:none' else retval = retval .. 'float:right;clear:right' end retval = retval .. '"><div style="width:' .. width .. 'px;padding:0"><div style="position:relative;width:' .. width .. 'px">' end local image = getContainerImage(args, map) local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() retval = string.format( '%s[[File:%s|%spx|%s%s|class=notpageimage noviewer]]', retval, image, width, args.alt or ((args.label or currentTitle.text) .. ' is located in ' .. map('name')), args.maplink and ('|link=' .. args.maplink) or '' ) if args.caption and args.caption ~= '' then if (currentTitle.namespace == 0) and mw.ustring.find(args.caption, '##') then retval = retval .. '[[Category:Pages using location map with a double number sign in the caption]]' end end if args.overlay_image then return retval .. '<div style="position:absolute;top:0;left:0">[[File:' .. args.overlay_image .. '|' .. width .. 'px|class=notpageimage noviewer]]</div>' else return retval end end function p.bottom(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {frameOnly = true, valueFunc = p.valueFunc}) end if not map then map = p.getMapParams(args[1], frame) end local retval = '</div>' local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() if not args.caption or args.border == 'infobox' then if args.border then retval = retval .. '<div style="padding-top:0.2em">' else retval = retval .. '<div style="font-size:91%;padding-top:3px">' end retval = retval .. (args.caption or (args.label or currentTitle.text) .. ' (' .. map('name') .. ')') .. '</div>' elseif args.caption ~= '' then -- This is not the pipe trick. We're creating a link with no text on purpose, so that CSS can give us a nice image retval = retval .. '<div class="thumbcaption"><div class="magnify">[[:File:' .. getContainerImage(args, map) .. '| ]]</div>' .. args.caption .. '</div>' end if args.switcherLabel then retval = retval .. '<span class="switcher-label" style="display:none">' .. args.switcherLabel .. '</span>' elseif args.autoSwitcherLabel then retval = retval .. '<span class="switcher-label" style="display:none">Show map of ' .. map('name') .. '</span>' end retval = retval .. '</div></div>' if args.caption_undefined then mw.log('Removed parameter caption_undefined used.') local parent = frame:getParent() if parent then mw.log('Parent is ' .. parent:getTitle()) end mw.logObject(args, 'args') if currentTitle.namespace == 0 then retval = retval .. '[[Category:Location maps with removed parameters|caption_undefined]]' end end if map('skew') ~= '' or map('lat_skew') ~= '' or map('crosses180') ~= '' or map('type') ~= '' then mw.log('Removed parameter used in map definition ' .. map()) if currentTitle.namespace == 0 then local key = (map('skew') ~= '' and 'skew' or '') .. (map('lat_skew') ~= '' and 'lat_skew' or '') .. (map('crosses180') ~= '' and 'crosses180' or '') .. (map('type') ~= '' and 'type' or '') retval = retval .. '[[Category:Location maps with removed parameters|' .. key .. ' ]]' end end if string.find(map('name'), '|', 1, true) then mw.log('Pipe used in name of map definition ' .. map()) if currentTitle.namespace == 0 then retval = retval .. '[[Category:Location maps with a name containing a pipe]]' end end if args.float == 'center' then retval = retval .. '</div>' end return retval end local function markOuterDiv(x, y, imageDiv, labelDiv, label_size) return mw.html.create('div') :addClass('od') :addClass('notheme') -- T236137 :cssText('top:' .. round(y, 3) .. '%;left:' .. round(x, 3) .. '%;font-size:' .. label_size .. '%') :node(imageDiv) :node(labelDiv) end local function markImageDiv(mark, marksize, label, link, alt, title) local builder = mw.html.create('div') :addClass('id') :cssText('left:-' .. round(marksize / 2) .. 'px;top:-' .. round(marksize / 2) .. 'px') :attr('title', title) if marksize ~= 0 then builder:wikitext(string.format( '[[File:%s|%dx%dpx|%s|link=%s%s|class=notpageimage noviewer]]', mark, marksize, marksize, label, link, alt and ('|alt=' .. alt) or '' )) end return builder end local function markLabelDiv(label, label_size, label_width, position, background, x, marksize) if tonumber(label_size) == 0 then return mw.html.create('div'):addClass('l0'):wikitext(label) end local builder = mw.html.create('div') :cssText('width:' .. label_width .. 'em') local distance = round(marksize / 2 + 1) if position == 'top' then -- specified top builder:addClass('pv'):cssText('bottom:' .. distance .. 'px;left:' .. (-label_width / 2) .. 'em') elseif position == 'bottom' then -- specified bottom builder:addClass('pv'):cssText('top:' .. distance .. 'px;left:' .. (-label_width / 2) .. 'em') elseif position == 'left' or (tonumber(x) > 70 and position ~= 'right') then -- specified left or autodetected to left builder:addClass('pl'):cssText('right:' .. distance .. 'px') else -- specified right or autodetected to right builder:addClass('pr'):cssText('left:' .. distance .. 'px') end builder = builder:tag('div') :wikitext(label) if background then builder:cssText('background-color:' .. background) end return builder:done() end local function getX(longitude, left, right) local width = (right - left) % 360 if width == 0 then width = 360 end local distanceFromLeft = (longitude - left) % 360 -- the distance needed past the map to the right equals distanceFromLeft - width. the distance needed past the map to the left equals 360 - distanceFromLeft. to minimize page stretching, go whichever way is shorter if distanceFromLeft - width / 2 >= 180 then distanceFromLeft = distanceFromLeft - 360 end return 100 * distanceFromLeft / width end local function getY(latitude, top, bottom) return 100 * (top - latitude) / (top - bottom) end function p.mark(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {wrappers = 'Template:Location map~'}) end local mapnames = {} if not map then if args[1] then map = {} for mapname in mw.text.gsplit(args[1], '#', true) do map[#map + 1] = p.getMapParams(mw.ustring.gsub(mapname, '^%s*(.-)%s*$', '%1'), frame) mapnames[#mapnames + 1] = mapname end if #map == 1 then map = map[1] end else map = p.getMapParams('World', frame) args[1] = 'World' end end if type(map) == 'table' then local outputs = {} local oldargs = args[1] for k,v in ipairs(map) do args[1] = mapnames[k] outputs[k] = tostring(p.mark(frame, args, v)) end args[1] = oldargs return table.concat(outputs, '#PlaceList#') .. '#PlaceList#' end local x, y, longitude, latitude longitude = decdeg(args.lon_deg, args.lon_min, args.lon_sec, args.lon_dir, args.long, 'longitude') latitude = decdeg(args.lat_deg, args.lat_min, args.lat_sec, args.lat_dir, args.lat, 'latitude') if args.excludefrom then -- If this mark is to be excluded from certain maps entirely (useful in the context of multiple maps) for exclusionmap in mw.text.gsplit(args.excludefrom, '#', true) do -- Check if this map is excluded. If so, return an empty string. if args[1] == exclusionmap then return '' end end end local builder = mw.html.create() local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() if args.coordinates then -- Temporarily removed to facilitate infobox conversion. See [[Wikipedia:Coordinates in infoboxes]] -- if longitude or latitude then -- error('Coordinates from [[Module:Coordinates]] and individual coordinates cannot both be provided') -- end longitude = coord2text('longitude', args.coordinates) latitude = coord2text('latitude', args.coordinates) elseif not longitude and not latitude and args.useWikidata then -- If they didn't provide either coordinate, try Wikidata. If they provided one but not the other, don't. local entity = mw.wikibase.getEntity() if entity and entity.claims and entity.claims.P625 and entity.claims.P625[1].mainsnak.snaktype == 'value' then local value = entity.claims.P625[1].mainsnak.datavalue.value longitude, latitude = value.longitude, value.latitude end if args.link and (currentTitle.namespace == 0) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with linked markers with coordinates from Wikidata]]') end end if not longitude then error('No value was provided for longitude') elseif not latitude then error('No value was provided for latitude') end if currentTitle.namespace > 0 then if (not args.lon_deg) ~= (not args.lat_deg) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Degrees]]') elseif (not args.lon_min) ~= (not args.lat_min) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Minutes]]') elseif (not args.lon_sec) ~= (not args.lat_sec) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Seconds]]') elseif (not args.lon_dir) ~= (not args.lat_dir) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Hemisphere]]') elseif (not args.long) ~= (not args.lat) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Decimal]]') end end if ((tonumber(args.lat_deg) or 0) < 0) and ((tonumber(args.lat_min) or 0) ~= 0 or (tonumber(args.lat_sec) or 0) ~= 0 or (args.lat_dir and args.lat_dir ~='')) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]') end if ((tonumber(args.lon_deg) or 0) < 0) and ((tonumber(args.lon_min) or 0) ~= 0 or (tonumber(args.lon_sec) or 0) ~= 0 or (args.lon_dir and args.lon_dir ~= '')) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]') end if (((tonumber(args.lat_min) or 0) < 0) or ((tonumber(args.lat_sec) or 0) < 0)) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]') end if (((tonumber(args.lon_min) or 0) < 0) or ((tonumber(args.lon_sec) or 0) < 0)) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]') end if args.skew or args.lon_shift or args.markhigh then mw.log('Removed parameter used in invocation.') local parent = frame:getParent() if parent then mw.log('Parent is ' .. parent:getTitle()) end mw.logObject(args, 'args') if currentTitle.namespace == 0 then local key = (args.skew and 'skew' or '') .. (args.lon_shift and 'lon_shift' or '') .. (args.markhigh and 'markhigh' or '') builder:wikitext('[[Category:Location maps with removed parameters|' .. key ..' ]]') end end if map('x') ~= '' then x = tonumber(mw.ext.ParserFunctions.expr(map('x', { latitude, longitude }))) else x = tonumber(getX(longitude, map('left'), map('right'))) end if map('y') ~= '' then y = tonumber(mw.ext.ParserFunctions.expr(map('y', { latitude, longitude }))) else y = tonumber(getY(latitude, map('top'), map('bottom'))) end if (x < 0 or x > 100 or y < 0 or y > 100) and not args.outside then mw.log('Mark placed outside map boundaries without outside flag set. x = ' .. x .. ', y = ' .. y) local parent = frame:getParent() if parent then mw.log('Parent is ' .. parent:getTitle()) end mw.logObject(args, 'args') if currentTitle.namespace == 0 then local key = currentTitle.prefixedText builder:wikitext('[[Category:Location maps with marks outside map and outside parameter not set|' .. key .. ' ]]') end end local mark = args.mark or map('mark') if mark == '' then mark = 'Red pog.svg' end local marksize = tonumber(args.marksize) or tonumber(map('marksize')) or 8 local imageDiv = markImageDiv(mark, marksize, args.label or mw.title.getCurrentTitle().text, args.link or '', args.alt, args[2]) local label_size = args.label_size or 91 local labelDiv if args.label and args.position ~= 'none' then labelDiv = markLabelDiv(args.label, label_size, args.label_width or 6, args.position, args.background, x, marksize) end return builder:node(markOuterDiv(x, y, imageDiv, labelDiv, label_size)) end local function switcherSeparate(s) if s == nil then return {} end local retval = {} for i in string.gmatch(s .. '#', '([^#]*)#') do i = mw.text.trim(i) retval[#retval + 1] = (i ~= '' and i) end return retval end function p.main(frame, args, map) local caption_list = {} if not args then args = getArgs(frame, {wrappers = 'Template:Location map', valueFunc = p.valueFunc}) end if args.useWikidata == nil then args.useWikidata = true end if not map then if args[1] then map = {} for mapname in string.gmatch(args[1], '[^#]+') do map[#map + 1] = p.getMapParams(mw.ustring.gsub(mapname, '^%s*(.-)%s*$', '%1'), frame) end if args['caption'] then if args['caption'] == "" then while #caption_list < #map do caption_list[#caption_list + 1] = args['caption'] end else for caption in mw.text.gsplit(args['caption'], '##', true) do caption_list[#caption_list + 1] = caption end end end if #map == 1 then map = map[1] end else map = p.getMapParams('World', frame) end end if type(map) == 'table' then local altmaps = switcherSeparate(args.AlternativeMap) if #altmaps > #map then error(string.format('%d AlternativeMaps were provided, but only %d maps were provided', #altmaps, #map)) end local overlays = switcherSeparate(args.overlay_image) if #overlays > #map then error(string.format('%d overlay_images were provided, but only %d maps were provided', #overlays, #map)) end if #caption_list > #map then error(string.format('%d captions were provided, but only %d maps were provided', #caption_list, #map)) end local outputs = {} args.autoSwitcherLabel = true for k,v in ipairs(map) do args.AlternativeMap = altmaps[k] args.overlay_image = overlays[k] args.caption = caption_list[k] outputs[k] = p.main(frame, args, v) end return '<div class="switcher-container">' .. table.concat(outputs) .. '</div>' else return p.top(frame, args, map) .. tostring( p.mark(frame, args, map) ) .. p.bottom(frame, args, map) end end return p syktp1i03qwxjbvix5bjynetsaw4ld6 1357786 1357785 2026-06-04T03:22:08Z पर्वत सुवेदी 31224 [[Special:Contributions/पर्वत सुवेदी|पर्वत सुवेदी]] ([[User talk:पर्वत सुवेदी|वार्ता]])द्वारा [[Special:Diff/1357785|1357785]] संशोधनलाई खारेज गरियो 1357786 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs local function getArgsX(args, ...) -- Return args after translation. local noTranslate = { [1] = true, -- do not translate name of map AlternativeMap = true, alt = true, caption = true, label = true, link = true, mark = true, overlay_image = true, } args = args or getArgs(...) if not args._doneTranslate_ then local clone = {} -- cleaner to not change caller's table for k, v in pairs(args) do if type(v) ~= 'string' or noTranslate[k] then clone[k] = v else v = mw.ustring.gsub(v, '%d', { ['०'] = '0', ['१'] = '1', ['२'] = '2', ['३'] = '3', ['४'] = '4', ['५'] = '5', ['६'] = '6', ['७'] = '7', ['८'] = '8', ['९'] = '9', }) clone[k] = v :gsub('उ॰', 'N') :gsub('पू॰' , 'E') :gsub('द॰', 'S') :gsub('प॰', 'W') end end clone._doneTranslate_ = true return clone end return args end local function round(n, decimals) local pow = 10^(decimals or 0) return math.floor(n * pow + 0.5) / pow end function p.getMapParams(map, frame) if not map then error('प्रयोग गर्नुपर्ने स्थान नक्सा परिभाषाको नाम खुलाउन आवश्यक छ', 2) end local moduletitle = mw.title.new('Module:Location map/data/' .. map) if not moduletitle then error(string.format('%q स्थान नक्सा परिभाषाको लागि अमान्य नाम हो', map), 2) elseif moduletitle.exists then local mapData = mw.loadData('Module:Location map/data/' .. map) return function(name, params) if name == nil then return 'Module:Location map/data/' .. map elseif mapData[name] == nil then return '' elseif params then return mw.message.newRawMessage(tostring(mapData[name]), unpack(params)):plain() else return mapData[name] end end else error('खुलाइएको स्थान नक्सा परिभाषा भेटिएन: "Module:Location map/data/' .. map .. '" उपलब्ध छैन्', 2) end end function p.data(frame, args, map) args = getArgsX(args, frame, {frameOnly = true}) if not args then args = getArgs(frame, {frameOnly = true}) end if not map then map = p.getMapParams(args[1], frame) end local params = {} for k,v in ipairs(args) do if k > 2 then params[k-2] = v end end return map(args[2], #params ~= 0 and params) end local hemisphereMultipliers = { longitude = { W = -1, w = -1, E = 1, e = 1 }, latitude = { S = -1, s = -1, N = 1, n = 1 } } local function decdeg(degrees, minutes, seconds, hemisphere, decimal, direction) if decimal then if degrees then error(direction .. ' को लागि दशमलव र डिग्री-मिनेट-सेकेण्ड (DMS) डिग्री दुबै दिन सकिँदैन', 2) elseif minutes then error(direction .. ' को लागि डिग्री-मिनेट-सेकेण्ड (DMS) डिग्रीमा मात्र मिनेटको मान दिन सकिन्छ', 2) elseif seconds then error(direction .. ' को लागि डिग्री-मिनेट-सेकेण्ड (DMS) डिग्रीमा मात्र सेकेण्डको मान दिन सकिन्छ', 2) elseif hemisphere then error(direction .. ' को लागि डिग्री-मिनेट-सेकेण्ड (DMS) डिग्रीमा मात्र गोलार्ध दिन सकिन्छ', 2) end local retval = tonumber(decimal) if retval then return retval end error(direction..' को लागि दिइएको मान "' .. decimal .. '" मान्य छैन्', 2) elseif seconds and not minutes then error(direction .. 'को लागि मिनेट विना सेकेण्ड दिइएको छ', 2) elseif not degrees then if minutes then error(direction .. 'को लागि डिग्री विना मिनेट दिइएको छ', 2) elseif hemisphere then error(direction .. 'को लागि डिग्री विना गोलार्ध दिइएको छ', 2) end return nil end decimal = tonumber(degrees) if not decimal then error(direction..' को लागि दिइएको डिग्रीको मान "' .. degrees .. '" मान्य छैन्', 2) elseif minutes and not tonumber(minutes) then error(direction..' को लागि दिइएको मिनेटको मान "' .. minutes .. '" मान्य छैन्', 2) elseif seconds and not tonumber(seconds) then error(direction..' को लागि दिइएको सेकेण्डको मान "' .. seconds .. '" मान्य छैन्', 2) end decimal = decimal + (minutes or 0)/60 + (seconds or 0)/3600 if hemisphere then local multiplier = hemisphereMultipliers[direction][hemisphere] if not multiplier then error(direction..' को लागि दिइएको गोलार्ध "' .. hemisphere .. '" मान्य छैन्', 2) end decimal = decimal * multiplier end return decimal end -- Finds a parameter in a transclusion of {{Coord}}. local function coord2text(para, coord) local value, direction, longitude, ew = coord:match('(%-?[.%d]+)°([NS]) (%-?[.%d]+)°([EW])') if para == 'longitude' then value, direction = longitude, ew end value = tonumber(value) if value then return value * hemisphereMultipliers[para][direction] end error('स्थानका मान विकृत', 2) end -- effectively make removeBlanks false for caption and maplink, and true for everything else -- if useWikidata is present but blank, convert it to false instead of nil -- p.top, p.bottom, and their callers need to use this function p.valueFunc(key, value) if value then value = mw.text.trim(value) end if value ~= '' or key == 'caption' or key == 'maplink' then return value elseif key == 'useWikidata' then return false end end local function getContainerImage(args, map) if args.AlternativeMap then return args.AlternativeMap elseif args.relief and map('image1') ~= '' then return map('image1') else return map('image') end end function p.top(frame, args, map) args = getArgsX(args, frame, {frameOnly = true, valueFunc = p.valueFunc}) if not args then args = getArgs(frame, {frameOnly = true, valueFunc = p.valueFunc}) end if not map then map = p.getMapParams(args[1], frame) end local width local default_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(args.default_width),"%d*")) if not args.width then width = round((default_as_number or 240) * (tonumber(map('defaultscale')) or 1)) elseif mw.ustring.sub(args.width, -2) == 'px' then width = mw.ustring.sub(args.width, 1, -3) else width = args.width end local width_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(width),"%d*")) or 0; if width_as_number == 0 then -- check to see if width is junk. If it is, then use default calculation width = round((default_as_number or 240) * (tonumber(map('defaultscale')) or 1)) width_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(width),"%d*")) or 0; end if args.max_width ~= "" and args.max_width ~= nil then -- check to see if width bigger than max_width local max_as_number = tonumber(mw.ustring.match(args.max_width,"%d*")) or 0; if width_as_number>max_as_number and max_as_number>0 then width = args.max_width; end end local retval = args.float == 'center' and '<div class="center">' or '' if args.caption and args.caption ~= '' and args.border ~= 'infobox' then retval = retval .. '<div class="noviewer thumb ' if args.float == '"left"' or args.float == 'left' then retval = retval .. 'tleft' elseif args.float == '"center"' or args.float == 'center' or args.float == '"none"' or args.float == 'none' then retval = retval .. 'tnone' else retval = retval .. 'tright' end retval = retval .. '"><div class="thumbinner" style="width:' .. (width + 2) .. 'px' if args.border == 'none' then retval = retval .. ';border:none' elseif args.border then retval = retval .. ';border-color:' .. args.border end retval = retval .. '"><div style="position:relative;width:' .. width .. 'px' .. (args.border ~= 'none' and ';border:1px solid lightgray">' or '">') else retval = retval .. '<div style="width:' .. width .. 'px;' if args.float == '"left"' or args.float == 'left' then retval = retval .. 'float:left;clear:left' elseif args.float == '"center"' or args.float == 'center' then retval = retval .. 'float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto' elseif args.float == '"none"' or args.float == 'none' then retval = retval .. 'float:none;clear:none' else retval = retval .. 'float:right;clear:right' end retval = retval .. '"><div style="width:' .. width .. 'px;padding:0"><div style="position:relative;width:' .. width .. 'px">' end local image = getContainerImage(args, map) local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() retval = string.format( '%s[[चित्र:%s|%spx|%s%s]]', retval, image, width, args.alt or ((args.label or currentTitle.text) .. ' मा पर्दछ ' .. map('name')), args.maplink and ('|link=' .. args.maplink) or '' ) if args.caption and args.caption ~= '' then if (currentTitle.namespace == 0) and mw.ustring.find(args.caption, '##') then retval = retval .. '[[श्रेणी:क्याप्सनमा डबल नम्बर साइनको साथ स्थान नक्सा प्रयोग गर्ने पृष्ठहरू]]' end end if args.overlay_image then return retval .. '<div style="position:absolute;top:0;left:0">[[चित्र:' .. args.overlay_image .. '|' .. width .. 'px]]</div>' else return retval end end function p.bottom(frame, args, map) args = getArgsX(args, frame, {frameOnly = true, valueFunc = p.valueFunc}) if not args then args = getArgs(frame, {frameOnly = true, valueFunc = p.valueFunc}) end if not map then map = p.getMapParams(args[1], frame) end local retval = '</div>' local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() if not args.caption or args.border == 'infobox' then if args.border then retval = retval .. '<div>' else retval = retval .. '<div style="font-size:90%;padding-top:3px">' end retval = retval .. (args.caption or (args.label or currentTitle.text) .. ' (' .. map('name') .. ')') .. '</div>' elseif args.caption ~= '' then -- This is not the pipe trick. We're creating a link with no text on purpose, so that CSS can give us a nice image retval = retval .. '<div class="thumbcaption"><div class="magnify">[[:चित्र:' .. getContainerImage(args, map) .. '| ]]</div>' .. args.caption .. '</div>' end if args.switcherLabel then retval = retval .. '<span class="switcher-label" style="display:none">' .. args.switcherLabel .. '</span>' elseif args.autoSwitcherLabel then retval = retval .. '<span class="switcher-label" style="display:none">' .. map('name') .. 'को नक्सा देखाउनुहोस्</span>' end retval = retval .. '</div></div>' if args.caption_undefined then mw.log('Removed parameter caption_undefined used.') local parent = frame:getParent() if parent then mw.log('Parent is ' .. parent:getTitle()) end mw.logObject(args, 'args') if currentTitle.namespace == 0 then retval = retval .. '[[श्रेणी:हटाइएको प्यारामिटरहरूको साथ स्थान नक्साहरू|caption_undefined]]' end end if map('skew') ~= '' or map('lat_skew') ~= '' or map('crosses180') ~= '' or map('type') ~= '' then mw.log('Removed parameter used in map definition ' .. map()) if currentTitle.namespace == 0 then local key = (map('skew') ~= '' and 'skew' or '') .. (map('lat_skew') ~= '' and 'lat_skew' or '') .. (map('crosses180') ~= '' and 'crosses180' or '') .. (map('type') ~= '' and 'type' or '') retval = retval .. '[[श्रेणी:हटाइएको प्यारामिटरहरूको साथ स्थान नक्साहरू|' .. key .. ' ]]' end end if string.find(map('name'), '|', 1, true) then mw.log('Pipe used in name of map definition ' .. map()) if currentTitle.namespace == 0 then retval = retval .. '[[श्रेणी:पाइप समावेश गरिएको नाम भएका स्थान नक्साहरू]]' end end if args.float == 'center' then retval = retval .. '</div>' end return retval end local function markOuterDiv(x, y, imageDiv, labelDiv) return mw.html.create('div') :cssText('position:absolute;top:' .. round(y, 3) .. '%;left:' .. round(x, 3) .. '%') :node(imageDiv) :node(labelDiv) end local function markImageDiv(mark, marksize, label, link, alt, title) local builder = mw.html.create('div') :cssText('position:absolute;left:-' .. round(marksize / 2) .. 'px;top:-' .. round(marksize / 2) .. 'px;line-height:0') :attr('title', title) if marksize ~= 0 then builder:wikitext(string.format( '[[चित्र:%s|%dx%dpx|%s|link=%s%s]]', mark, marksize, marksize, label, link, alt and ('|alt=' .. alt) or '' )) end return builder end local function markLabelDiv(label, label_size, label_width, position, background, x, marksize) if tonumber(label_size) == 0 then return mw.html.create('div'):cssText('font-size:0%;position:absolute'):wikitext(label) end local builder = mw.html.create('div') :cssText('font-size:' .. label_size .. '%;line-height:110%;position:absolute;width:' .. label_width .. 'em') local distance = round(marksize / 2 + 1) local spanCss if position == 'top' then -- specified top builder:cssText('bottom:' .. distance .. 'px;left:' .. (-label_width / 2) .. 'em;text-align:center') elseif position == 'bottom' then -- specified bottom builder:cssText('top:' .. distance .. 'px;left:' .. (-label_width / 2) .. 'em;text-align:center') elseif position == 'left' or (tonumber(x) > 70 and position ~= 'right') then -- specified left or autodetected to left builder:cssText('top:-0.75em;right:' .. distance .. 'px;text-align:right') spanCss = 'float:right' else -- specified right or autodetected to right builder:cssText('top:-0.75em;left:' .. distance .. 'px;text-align:left') spanCss = 'float:left' end builder = builder:tag('div') :css('display', 'inline') :cssText('padding:1px') :cssText(spanCss) :wikitext(label) if background then builder:cssText('background-color:' .. background) end return builder:done() end local function getX(longitude, left, right) local width = (right - left) % 360 if width == 0 then width = 360 end local distanceFromLeft = (longitude - left) % 360 -- the distance needed past the map to the right equals distanceFromLeft - width. the distance needed past the map to the left equals 360 - distanceFromLeft. to minimize page stretching, go whichever way is shorter if distanceFromLeft - width / 2 >= 180 then distanceFromLeft = distanceFromLeft - 360 end return 100 * distanceFromLeft / width end local function getY(latitude, top, bottom) return 100 * (top - latitude) / (top - bottom) end function p.mark(frame, args, map) args = getArgsX(args, frame, {wrappers = 'ढाँचा:Location map~'}) if not args then args = getArgs(frame, {wrappers = 'ढाँचा:Location map~'}) end local mapnames = {} if not map then if args[1] then map = {} for mapname in mw.text.gsplit(args[1], '#', true) do map[#map + 1] = p.getMapParams(mw.ustring.gsub(mapname, '^%s*(.-)%s*$', '%1'), frame) mapnames[#mapnames + 1] = mapname end if #map == 1 then map = map[1] end else map = p.getMapParams('World', frame) args[1] = 'World' end end if type(map) == 'table' then local outputs = {} local oldargs = args[1] for k,v in ipairs(map) do args[1] = mapnames[k] outputs[k] = tostring(p.mark(frame, args, v)) end args[1] = oldargs return table.concat(outputs, '#स्थानसूची#') .. '#स्थानसूची#' end local x, y, longitude, latitude longitude = decdeg(args.lon_deg, args.lon_min, args.lon_sec, args.lon_dir, args.long, 'longitude') latitude = decdeg(args.lat_deg, args.lat_min, args.lat_sec, args.lat_dir, args.lat, 'latitude') if args.excludefrom then -- If this mark is to be excluded from certain maps entirely (useful in the context of multiple maps) for exclusionmap in mw.text.gsplit(args.excludefrom, '#', true) do -- Check if this map is excluded. If so, return an empty string. if args[1] == exclusionmap then return '' end end end local builder = mw.html.create() local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() if args.coordinates then -- Temporarily removed to facilitate infobox conversion. See [[विकिपिडिया:Coordinates in infoboxes]] -- if longitude or latitude then -- error('Coordinates from [[Module:Coordinates]] and individual coordinates cannot both be provided') -- end longitude = coord2text('longitude', args.coordinates) latitude = coord2text('latitude', args.coordinates) elseif not longitude and not latitude and args.useWikidata then -- If they didn't provide either coordinate, try Wikidata. If they provided one but not the other, don't. local entity = mw.wikibase.getEntity() if entity and entity.claims and entity.claims.P625 and entity.claims.P625[1].mainsnak.snaktype == 'value' then local value = entity.claims.P625[1].mainsnak.datavalue.value longitude, latitude = value.longitude, value.latitude end if args.link and (currentTitle.namespace == 0) then builder:wikitext('[[श्रेणी:विकीडाटाको निर्देशाङ्कसँग लिङ्क जोडिएको चिनो भएका स्थान नक्शाहरू]]') end end if not longitude then error('देशान्तरको लागि कुनै पनि मान दिइएको छैन्') elseif not latitude then error('अक्षांशका लागि कुनै पनि मान दिइएको छैन्') end if currentTitle.namespace > 0 then if (not args.lon_deg) ~= (not args.lat_deg) then builder:wikitext('[[श्रेणी:फरक-फरक देशान्तर र अक्षांश परिशुद्धता भएका स्थान नक्शाहरू|डिग्री]]') elseif (not args.lon_min) ~= (not args.lat_min) then builder:wikitext('[[श्रेणी:फरक-फरक देशान्तर र अक्षांश परिशुद्धता भएका स्थान नक्शाहरू|मिनेट]]') elseif (not args.lon_sec) ~= (not args.lat_sec) then builder:wikitext('[[श्रेणी:फरक-फरक देशान्तर र अक्षांश परिशुद्धता भएका स्थान नक्शाहरू|सेकेण्ड]]') elseif (not args.lon_dir) ~= (not args.lat_dir) then builder:wikitext('[[श्रेणी:फरक-फरक देशान्तर र अक्षांश परिशुद्धता भएका स्थान नक्शाहरू|गोलार्ध]]') elseif (not args.long) ~= (not args.lat) then builder:wikitext('[[श्रेणी:फरक-फरक देशान्तर र अक्षांश परिशुद्धता भएका स्थान नक्शाहरू|दशमलव]]') end end if args.skew or args.lon_shift or args.markhigh then mw.log('Removed parameter used in invocation.') local parent = frame:getParent() if parent then mw.log('Parent is ' .. parent:getTitle()) end mw.logObject(args, 'args') if currentTitle.namespace == 0 then local key = (args.skew and 'skew' or '') .. (args.lon_shift and 'lon_shift' or '') .. (args.markhigh and 'markhigh' or '') builder:wikitext('[[श्रेणी:हटाइएको प्यारामिटरहरूको साथ स्थान नक्साहरू|' .. key ..' ]]') end end if map('x') ~= '' then x = tonumber(mw.ext.ParserFunctions.expr(map('x', { latitude, longitude }))) else x = tonumber(getX(longitude, map('left'), map('right'))) end if map('y') ~= '' then y = tonumber(mw.ext.ParserFunctions.expr(map('y', { latitude, longitude }))) else y = tonumber(getY(latitude, map('top'), map('bottom'))) end if (x < 0 or x > 100 or y < 0 or y > 100) and not args.outside then mw.log('बाहिरी फ्ल्याग नखुलाइकन नक्शाको घेरा बाहिर चिनो राखिएको छ। x = ' .. x .. ', y = ' .. y) local parent = frame:getParent() if parent then mw.log('Parent is ' .. parent:getTitle()) end mw.logObject(args, 'args') if currentTitle.namespace == 0 then local key = frame:preprocess('{{FULLPAGENAME}}') builder:wikitext('[[श्रेणी:नक्सा बाहिर चिनो भएका तथा बाहिरी प्यारामिटर नखुलाइएका स्थानका नक्साहरू|' .. key .. ' ]]') end end local mark = args.mark or map('mark') if mark == '' then mark = 'Red pog.svg' end local marksize = tonumber(args.marksize) or tonumber(map('marksize')) or 8 local imageDiv = markImageDiv(mark, marksize, args.label or mw.title.getCurrentTitle().text, args.link or '', args.alt, args[2]) local labelDiv if args.label and args.position ~= 'none' then labelDiv = markLabelDiv(args.label, args.label_size or 90, args.label_width or 6, args.position, args.background, x, marksize) end return builder:node(markOuterDiv(x, y, imageDiv, labelDiv)) end local function switcherSeparate(s) if s == nil then return {} end local retval = {} for i in string.gmatch(s .. '#', '([^#]*)#') do i = mw.text.trim(i) retval[#retval + 1] = (i ~= '' and i) end return retval end function p.main(frame, args, map) args = getArgsX(args, frame, {wrappers = 'ढाँचा:Location map', valueFunc = p.valueFunc}) local caption_list = {} if not args then args = getArgs(frame, {wrappers = 'ढाँचा:Location map', valueFunc = p.valueFunc}) end if args.useWikidata == nil then args.useWikidata = true end if not map then if args[1] then map = {} for mapname in string.gmatch(args[1], '[^#]+') do map[#map + 1] = p.getMapParams(mw.ustring.gsub(mapname, '^%s*(.-)%s*$', '%1'), frame) end if args['caption'] then if args['caption'] == "" then while #caption_list < #map do caption_list[#caption_list + 1] = args['caption'] end else for caption in mw.text.gsplit(args['caption'], '##', true) do caption_list[#caption_list + 1] = caption end end end if #map == 1 then map = map[1] end else map = p.getMapParams('World', frame) end end if type(map) == 'table' then local altmaps = switcherSeparate(args.AlternativeMap) if #altmaps > #map then error(string.format('%d वटा AlternativeMaps दिइएको छ, तर मात्र %d नक्साहरू दिइएको छ', #altmaps, #map)) end local overlays = switcherSeparate(args.overlay_image) if #overlays > #map then error(string.format('%d वटा overlay_images दिइएको छ, तर मात्र %d नक्साहरू दिइएको छ', #overlays, #map)) end if #caption_list > #map then error(string.format('%d वटा क्याप्सनहरू दिइएको छ, तर मात्र %d नक्साहरू दिइएको छ', #caption_list, #map)) end local outputs = {} args.autoSwitcherLabel = true for k,v in ipairs(map) do args.AlternativeMap = altmaps[k] args.overlay_image = overlays[k] args.caption = caption_list[k] outputs[k] = p.main(frame, args, v) end return '<div class="switcher-container">' .. table.concat(outputs) .. '</div>' else return p.top(frame, args, map) .. tostring( p.mark(frame, args, map) ) .. p.bottom(frame, args, map) end end return p gr3fnjisiob21wzgu3o3il9ddavyk2o 0 66066 1357810 1299077 2026-06-04T10:05:52Z Bishaldev100 28807 1357810 wikitext text/x-wiki {{Infobox historic building |name = शितल निवास |image = File:Shital Nivas.jpg |caption = नेपालको आधिकारिक राष्ट्रपति भवन (शितल निवास) |map_type = Nepal |map_caption = नेपालको नक्शामा काठमाडौँ उपत्यकामा रहेको राष्ट्रपति भवन शितल निवास अवस्थित क्षेत्र |latd =27 |latm =43 |lats =57 |latNS =N |longd =85 |longm =19 |longs =36 |longEW = E |location = काठमाडौँ,नेपाल |current_tenants = [[नेपालको राष्ट्रपति]] |architect = |floor_area = |client= |engineer= |start_date = |completion_date = सन् १९३४ |style = |size= }} '''राष्ट्रपति भवन''' शितल निवास [[नेपालको राष्ट्रपति]]को आधिकारिक निवास हो । यो भवन महाराजगंज ([[काठमाडौँ]])मा अवस्थित छ । यो भवनको निर्माण चन्द्र शम्सेर राणाले सन् १९६० मा गराएका हुन् ।<ref>{{cite book|last=Abiral|first=Krishna|title=Raktakunda|year=2005|publisher=Sajha Prakashan|location=Kathmandu|pages=12}}</ref> नेपाल सरकारले सन् २००८ जुलाई ४ मा मन्त्रीपरिषदको बैठकद्वारा शितल निवासलाई आधिकारिक रूपमा राष्ट्रपति निवास बनाउने घोषणा गरेको थियो । नेपालको वर्तमान राष्ट्रपति यसै निवासमा बसोबास गर्दै आएका छन् ।<ref>{{cite news|title=Cabinet OKs 21 CA names, Shital Niwas for prez palace|url=http://www.ekantipur.com/the-kathmandu-post/2008/07/05/top-story/cabinet-oks-21-ca-names-shital-niwas-for-prez-palace/152464.html|accessdate=30 April 2014|newspaper=The Kathmandu Post|date=4 July 2008}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141006073302/http://www.ekantipur.com/the-kathmandu-post/2008/07/05/top-story/cabinet-oks-21-ca-names-shital-niwas-for-prez-palace/152464.html |date=6 October 2014 }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://archive.himalkhabar.com/90505|title=मजलिसको आँखा–५|last=दीक्षित|first=कमल|date=पौष १९, २०७१|website=हिमाल खबर|accessdate=जेठ २, २०७९}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220516120549/https://archive.himalkhabar.com/90505 |date=2022-05-16 }}</ref> यो दरबार राणा प्रधानमन्त्री [[चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|चन्द्रशमसेर]]ले वि.सं. १९८० मा आफ्न छोरा [[कृष्ण शमशेर जङ्गबहादुर राणा|कृष्णशमशेर]]का लागि बनाइदिएका थिए। इन्जिनियर द्वय [[कुमार नरसिंह राणा|कुमारनरसिंह]] र [[किशोर नरसिंह राणा|किशोरनरसिंह]] राणाले यो दरबारको डिजाइन गरेका हुन् । यो दरबार करिब १४० [[रोपनी]] जग्गा भित्र बनेको थियो । वि.सं. [[विसं १९९० को महाभूकम्प|१९९० माघ २ को महाभूकम्प]]बाट यस दरबारको निकै क्षति भएकोले कृष्णशमशेरले यसको मर्मत संहार गरेर आधुनिक तरिकाले निर्माण गर्न लगाएका थिए । पछि कृष्णशमशेरले यो भवन तत्कालिन सरकारलाई हस्तान्तरण गरेका हुन्। राणा शासनको अन्त्यपश्चात नेपाल सरकारले यो भवनलाई सरकारी अतिथिगृहको रूपमा प्रयोग गरेको थियो । पछि यसलाई परराष्ट्र मन्त्रालयको लागि समेत प्रयोग गरिएको थियो ।  गणतन्त्रको स्थापनापछि वि.सं. २०६५ साल असार २० को मन्त्रीपरिषद्को निर्णय बमोजिम नेपाल सरकारले यस दरबारलाई राष्ट्रपति भवनमा परिणत गरेको हो।<ref>{{Cite web |last=कार्यालय |first=राष्ट्रपतिको |title=शीतल-निवासकाे-परिचय |url=https://president.gov.np/शीतल-निवासकाे-परिचय/ |website=राष्ट्रपतिको कार्यालय}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्री== {{reflist}} ==यो पनि हेर्नुहोस== {{राणाकालीन दरबारहरू}} [[श्रेणी:नेपालका राष्ट्रपतिहरू]] [[श्रेणी:नेपालका चर्चित भवनहरू]] [[श्रेणी:राष्ट्रपति भवनहरू]] [[श्रेणी:काठमाडौँका दरबारहरू]] 5usgot070fqkbbjq8c2q4mq0x1gvaze 0 86868 1357757 1357276 2026-06-03T20:20:04Z ~2026-32985-40 79080 1357757 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | name = युरोपेली फुटबल महासङ्घ | image = | size = 175px | map = UEFA member associations map.svg | abbreviation = युइएफए | formation = {{Start date and years ago|1954|06|15|df=y}} | type = | headquarters = स्विजरल्याणन्ड | coords = {{Coord|46.371009|6.23103|region:CH-VD_type:landmark}} | region_served = युरोप | membership = ५५ पूर्ण सदस्य राष्ट्रहरू | language = फ्रेञ्च, अङ्ग्रेजी, स्पेनी, जर्मन | leader_title = | leader_name = [[अलेक्सेन्डर सेफरिन]]<ref>http://www.uefa.org/about-uefa/organisation/congress/news/newsid=2403250.html#ceferin+elected+uefa+president</ref> | leader_title2 = उपाध्यक्ष | leader_name2 = | leader_title3 = महासचिव | leader_name3 = ठेओदोरे ठेओदोरिदिस <br> (''Ad interim'') | leader_title4 = माननीय अध्यक्ष | leader_name4 = [[लेन्नर्त जोहन्स्सो]]<ref name=Executive>{{cite news|url=http://www.uefa.org/about-uefa/executive-committee/index.html|title=UEFA Executive Committee|accessdate=2015-06-30|work=UEFA Executive Committee}}</ref> | main_organ = युइएफए काङ्ग्रेस | parent_organization = [[फिफा]] | website = {{URL|http://www.uefa.com/}} }} [[युरोप]]का राष्ट्रिय फुटबल सङ्घहरूलाई नियन्त्रण र निरीक्षण गर्ने फुटबल संस्थालाई '''युरोपेली फुटबल महासङ्घ''' (सङ्क्षेप: युइएफए) भनिन्छ । युरोपलाई फुटबलको उदगम् थलो मानिन्छ भने वर्तमान समयमा युरोपलाई फुटबलको बहुचर्चित थलोका रूपमा पनि हेरिन्छ । यसले [[फिफा]]को मातहतमा रहेर कार्य गर्ने गर्दछ । ==इतिहास == [[File:HenriDelaunay.jpg|250px|thumb|युइएफएको पहिलो महासचिव]] यस युइएफएको स्थापना सन् १९५४ जून १५ {{SUI}}को राजधानी [[बसेल]]बाट भयो।सुरूवाती अवस्थामा जम्मा जम्मी २५ सदस्य राष्ट्रहरू रहेको यस संस्थाको सन् १९९० मा आइपुग्दा दुई गुणा हुन पुगेको थियो । ==सदस्य राष्ट्र == [[File:UEFA member associations map.svg|335px|thumb|विश्वको नक्सामा युइएफएका सदस्य राष्हरू]] ;युरोपेली फुटबल महासङ्घका सदस्य राष्ट्रहरूको सुची *{{ALB }} *{{AND }} *{{ fb|ARM }} *{{ flagicon|AUT}} [[अस्ट्रिया]] *{{ fb| AZE }} *{{flagicon|BLR}} [[बेलारुस]] *{{ fb| BIH}} *{{ fb| BUL}} *{{ fb| CRO }} *{{ fb| CYP }} *{{ CZE }} *{{ fb| DEN }} *{{ fb| ENG }} *{{ fb| EST }} *{{ fb| FRO }} *{{ fb| FIN}} *{{ FRA}} *{{ fb| GEO}} *{{ GER}} *{{ GIB}} *{{ GRE}} *{{ HUN}} *{{ fb| ISL}} *{{ fb| IRL}} *{{ fb| ISR}} *{{ fb| ITA }} *{{ fb| KAZ}} *{{flagicon|KVX}} [[कोसोभो राष्ट्रिय फुटबल टोली|कोसोभो]] *{{ fb| LVA}} *{{ flagicon| LIE}} [[लिश्टेनस्टाईन]] *{{ fb| LTU }} *{{ fb| LUX}} *{{ fb|MKD}} *{{ fb| MLT}} *{{ fb| MDA}} *{{ fb|MNE}} *{{ fb|NED}} *{{ fb| NIR}} *{{ fb| NOR}} *{{ POL }} *{{ POR }} *{{ fb| ROU }} *{{ RUS}} *{{ fb| SMR }} *{{ fb| SCO}} *{{ fb| SVK }} *{{ ESP }} *{{ fb|SWE}} *{{ SUI }} *{{ TUR }} *{{ fb| UKR }} *{{ fb|WAL}} ==बरियता क्रम == ==फिफाका प्रतियोगिताहरूमा '''युइएफए''== ===फिफा विश्व कप=== ;फिफा विश्व कप जित्न सफल युरोपेली राष्ट्रहरू ;४ पटक *{{fb|GER}} *{{fb|ITA}} ;१ पटक *{{fb|ENG}} *{{fb|FRA}} *{{fb|ESP}} ===फिफा महिला विश्व कप === ;फिफा महिला विश्व कप जित्न सफल युरोपेली राष्ट्रहरू ;२ पटक *{{fb|GER}} ;१ पटक *{{fb|NOR}} ===फिफा कन्फेडेरेसन कप=== ;२ पटक *{{fb|FRA}} ;१ पटक *{{fb|DEN}} ==स्रोत== 64gtogr83p23y4n4ph7j01r0fn5tock 0 87708 1357758 1256222 2026-06-03T20:47:41Z Sunlightson 66105 1357758 wikitext text/x-wiki {{Infobox mobile phone | name = iPhone 4 | logo = IPhone 4 logo.svg | logosize = 150px | image = IPhone 4 Mock No Shadow PSD.png | imagesize = 125px | alt = Black iPhone 4 | caption = iPhone 4 in Black | developer = [[Apple Inc.]] | manufacturer = [[Foxconn]] (UMTS/GSM model)<br /> [[Pegatron]] (CDMA model)<ref name="DT manufacturer 1">{{cite web|last=Chen|first=Yenting|title=CDMA iPhone to contribute strong sales to Foxconn and Pegatron in 2011|url=http://www.digitimes.com/news/a20110112PD216.html|publisher=[[DigiTimes]]|accessdate=January 14, 2011|date=January 13, 2011}}</ref> | slogan = "This changes everything. Again." | type = [[Smartphone]] | form = [[mobile phone form factors#Touchscreen/Slate|Slate]] | serieslabel = [[History of iPhone|Generation]] | series = 4th | modelnumber = A1332 (GSM model)<br />A1349 (CDMA model)<ref name="apple model ID 1">[http://support.apple.com/kb/HT3939 Identifying iPhone models – support.apple.com] Retrieved September 21, 2011.</ref> | partnumber = 16 GB: MC318, MC603<br />32 GB: MC319, MC605<ref name="edepot parts 1">[http://www.edepot.com/iphone.html#iPhone_Part_Number iPhone, iPad, and iPod Touch Secrets – edepot.com] {{Webarchive|url=https://archive.today/20121208182655/http://www.edepot.com/iphone.html#iPhone_Part_Number |date=2012-12-08 }} Retrieved September 21, 2011.</ref> | releasedate = '''GSM model (black):''' June 24, 2010{{Ref label|A|a|none}} <br />'''CDMA model (black):''' February 10, 2011{{Ref label|A|a|none}} <br />'''GSM and CDMA models (white):''' April 28, 2011 | available = | price = <!-- this is the price at initial release on non-contract in native country, i.e. United States of America, not the current price --> | status = Discontinued | unitssold = <!-- Per talk page, Apple press releases report only combined 3GS and 4 sales; can not be used as a ref. in this field. --> | unitsshipped = | media = | os = '''Original:''' [[iOS 4|iOS 4.0]] (GSM model), [[iOS 4|iOS 4.2.5]] (CDMA model)<br />'''Current:''' [[iOS 7|iOS 7.1.2]], released {{release date|mf=yes|2014|6|30}} | battery = 3.7&nbsp;V, 5.3&nbsp;Wh (1,420&nbsp;mAh) [[Lithium-ion battery]]<ref name="ifixit battery 1">{{cite web|title=iPhone 4 Teardown|url=http://www.ifixit.com/Teardown/iPhone-4-Teardown/3130/1|publisher=[[iFixit]]|accessdate=July 18, 2010|page=1|date=June 23, 2010}}</ref> | soc = [[Apple A4]]<ref name="A4 Clock Speed">{{cite web|title=iPhone 4 Teardown|url=http://www.ifixit.com/Teardown/iPhone-4-Teardown/3130/2|publisher=[[iFixit]]|page=2|accessdate=June 23, 2010}}</ref> | cpu = 1 GHz (Underclocked to 800 MHz) single core 32-bit [[ARM Cortex-A8]] ''"Hummingbird"'' | gpu = [[PowerVR]] [[PowerVR#Series5 (SGX)|SGX535]]<ref name="A4 Clock Speed"/> | storage = 8, 16, or 32 [[gigabyte|GB]] [[flash memory]] | memory = 512 [[megabyte|MB]] [[DRAM]]<ref name="ifixit memory 1">{{cite web|title=Apple reveals iPhone 4 has 512MB RAM, doubling iPad|url=http://www.ifixit.com/Teardown/iPhone-4-Teardown/3130/1|publisher=[[AppleInsider]]|last=Lane|first=Slash|accessdate=June 17, 2010|date=June 17, 2010}}</ref> | display = {{convert|3.5|in|mm|abbr=on}} diagonal 1.5:1 aspect ratio widescreen <br /> [[LED backlit]] [[TFT LCD#In-plane switching|IPS TFT LCD]]<br /> 960×640 [[image resolution|resolution]] at 326 [[pixel density|ppi]] (0.61 megapixels)<br /> 800:1 [[contrast ratio]] (typical) <br /> 500 [[luminance|cd/m²]] max brightness (typical) <br /> [[Fingerprint]]-resistant [[lipophobicity|oleophobic]] [[coating]] on front and back glass | sound = Single [[loudspeaker]] <br /> 3.5 mm [[TRS connector|TRRS]], [[frequency response]]: 20 [[Hertz|Hz]] to 20 [[kilo-|k]]Hz | input = [[Multi-touch]] [[touchscreen]] display <br /> Dual [[microphone]] <br /> 3-axis [[gyroscope]] <br /> 3-axis [[accelerometer]] <br /> [[Digital data|Digital]] [[magnetometer|compass]] <br /> [[Proximity sensor]] <br /> [[photodetector|Ambient light]] sensor | rear_camera = 5 [[megapixel|MP]] [[backside illumination|back-side illuminated sensor]] <br /> [[high-definition video|HD video]] ([[720p]]) at 30 [[frame rate|frame/s]] <br /> 1.75 [[micrometre|μm]] size pixels <br /> 5× [[digital zoom]] <br /> 4 [[photographic lens design#Lens elements|element lens]] <br /> [[light-emitting diode|LED]] [[flash (photography)|flash]] <br /> Photo and video [[geotagging]] | front_camera = 0.3 MP [[Video Graphics Array|VGA]] ([[480p]]) at 30 frame/s <br />25 μm size pixels <br /> Tap to focus video or still images <br /> Photo and video geotagging | connectivity = [[Wi-Fi]] ([[IEEE 802.11|802.11]] [[IEEE 802.11b-1999|b]]/[[IEEE 802.11g-2003|g]]/[[IEEE 802.11n-2009|n]]) {{nowrap|(2.4 [[Hertz|GHz]] only)}} <br /> [[Bluetooth#Bluetooth v2.1 + EDR|Bluetooth 2.1 + EDR]]<br /> '''GSM model:''' [[multi-band|quad-band]] [[GSM]]/[[General Packet Radio Service|GPRS]]/[[Enhanced Data Rates for GSM Evolution|EDGE]] <br /> ([[GSM frequency bands|800, 850, 900, 1,800, 1,900]]&nbsp;[[Hertz|MHz]])<br /> Quad-band [[Universal Mobile Telecommunications System|UMTS]]/[[High-Speed Downlink Packet Access|HSDPA]]/[[High-Speed Uplink Packet Access|HSUPA]] <br /> ([[UMTS frequency bands|800, 850, 900, 1,900, 2,100]]&nbsp;MHz) (800 MHz is not yet officially supported by Apple)<br /> '''CDMA model:''' [[multi-band|dual-band]] [[code division multiple access|CDMA]]/[[EV-DO Rev. A]] (800, 1,900&nbsp;MHz) | discontinued = {{End date|2013|09|10}} | dimensions = {{convert|115.2|mm|in|abbr=on}} H<br />{{convert|58.6|mm|in|abbr=on}} W<br />{{convert|9.3|mm|in|abbr=on}} D | weight = {{convert|137|g|oz|abbr=on}} | predecessor = [[iPhone 3GS]] | successor = [[iPhone 4S]] | related = [[iPad]], [[iPod Touch]] ([[list of iOS devices|comparison]]) | hac = '''GSM''' <br /> ''3G 850/1,900&nbsp;MHz'' M4, T4 <br /> ''2G 850&nbsp;MHz'' M3, T3 <br /> ''2G 1,900&nbsp;MHz'' M2, T3 <br /> '''CDMA''' M4, T4 | website = {{official website}} }} '''आइफोन ४''' ''(iphone4)'' एप्पल कम्पनीद्वारा निर्मित स्मार्ट फोन हो।यस स्मार्ट फोन पहिलोपटक सन् २०१० , जून ७ मा सार्वजनिक गरिएको थियो । <ref name="Live WWDC 2010 – Engadget">{{cite web|last=Topolsky|first=Joshua|title=Steve Jobs live from WWDC 2010|url=http://www.engadget.com/2010/06/07/steve-jobs-live-from-wwdc-2010|publisher=[[Engadget]]|accessdate=18 June 2010|date=7 June 2010}}</ref> == इतिहास == {{further|History of the iPhone}} === प्रोटोटाइपहरू === <!--Legal note: This section was originally developed at [[iPhone]] and was moved to [[History of iPhone]] before placement here --> २०१० जुन ७ मा iPhone 4 को आधिकारिक अनावरण हुनु भन्दा पहिले, दुई प्रोटोटाइप हरू मिडियाको ध्यानमा ल्याइए, जसले एप्पलको सामान्यतया गोप्य विकास प्रक्रियामा ढोका खोले। प्राविधिक विशेषताहरू सम्बन्धी धेरै अटकलहरू सही सावित भए। ==== एन्ज्याजेट लीक ==== २०१० जनवरी २७ मा, ग्याजेट वेबसाइट Engadget ले अनप्रकाशित पहिलो पुस्ताको iPad का लिक गरिएका तस्वीरहरू प्राप्त गर्यो।<ref name="engadget leak 1">{{cite web|last=Patel|first=Nilay|title=Is this the Apple tablet?|url=https://www.engadget.com/2010/01/27/is-this-the-apple-tablet/|work=[[Engadget]]|access-date=March 20, 2016|date=January 27, 2010|archive-date=May 1, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501162825/https://www.engadget.com/2010/01/27/is-this-the-apple-tablet/|url-status=live}}</ref> संपादकहरू र पाठकहरूलाई थाहा बिना, यी तस्बिरहरूमा दुई निर्गमन नभएका आइफोन ४ मोडेलहरू समावेश थिए।<ref name="engadget leak 2">{{cite web|last=Patel|first=Nilay|title=iPhone-iTablet Size Comparison|url=http://www.blogcdn.com/www.engadget.com/media/2010/01/iphone-itablet-size-comparison-600.jpg|work=[[Engadget]]|access-date=March 20, 2016|date=January 27, 2010|archive-date=April 25, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190425035408/http://www.blogcdn.com/www.engadget.com/media/2010/01/iphone-itablet-size-comparison-600.jpg|url-status=live}}</ref> उनीहरू तस्विरहरूको पूर्ण सामग्रीबारे पछि आउने Gizmodo प्रकाशनसम्म मात्र सचेत थिएनन्।<ref name="engadget leak 3">{{cite web|last=Topolsky|first=Joshua|title=iPhone 4G: proof|url=https://www.engadget.com/2010/04/18/iphone-4g-proof/|work=[[Engadget]]|access-date=March 20, 2016|date=April 18, 2010|archive-date=October 8, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191008064818/https://www.engadget.com/2010/04/18/iphone-4g-proof/|url-status=live}}</ref> ==== गिज्मोडो लीक ==== २०१० अप्रिल १९ मा, ग्याजेट वेबसाइट Gizmodo ले रिपोर्ट गर्यो कि उनीहरूले $५००० मा एउटा आईफोन प्रोटोटाइप खरीद गरेका थिए, र त्यसबाहेक, उनले उपकरणको उत्पाद टियरडाउन पनि गरेका थिए। रिपोर्ट अनुसार, प्रोटोटाइप एप्पलका कर्मचारी, ग्रे पौवेल, द्वारा रेडवुड सिटी, क्यालिफोर्निया मा हराइएकाले थियो।<ref name="gizmodo leak 1">{{cite web|last=Golijan|first=Rosa|title=The Tale of Apple's Next iPhone|url=https://gizmodo.com/5520471/the-tale-of-apples-next-iphone|publisher=[[Gawker Media]]|work=[[Gizmodo]]|access-date=June 18, 2010|date=April 23, 2010|archive-date=September 15, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120915063150/http://gizmodo.com/5520471/the-tale-of-apples-next-iphone|url-status=live}}</ref>Gizmodo ले प्रोटोटाइपको विस्तृत जानकारी प्रकाशित गरेपछि छिट्टै, एप्पलका कानुनी सहयोगीहरूले औपचारिक रूपमा फोन एप्पललाई फर्काउन अनुरोध गरे, र Gizmodo ले सहकार्य गर्ने इरादासँग प्रतिक्रिया दियो।<ref name="gizmodo leak 2">{{cite web |url=https://gizmodo.com/5520479/a-letter-apple-wants-its-secret-iphone-back |title=A Letter: Apple Wants Its Secret iPhone Back |first=Brian |last=Lam |date=April 19, 2010 |publisher=[[Gawker Media]]|work=[[Gizmodo]] |access-date=June 18, 2010 |archive-date=August 25, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120825155821/http://gizmodo.com/5520479/a-letter-apple-wants-its-secret-iphone-back |url-status=live }}</ref> अप्रिल २३ मा, क्यालिफोर्नियाको रैपिड इफोर्समेन्ट अलाइन्ड कम्प्युटर टिम (REACT) कार्यबलको अफिसरहरूले जेसन चेनको घर छापा मार्दा, जसले प्रोटोटाइपको समीक्षा गर्ने जिम्मेवारी पाएका गिज्मोडो सम्पादक थिए, उनका सबै कम्प्युटर र हार्ड ड्राइभहरू जफत गरे।<ref name="cnet gizmodo reaction 1">{{cite web |url=http://news.cnet.com/8301-13579_3-20003446-37.html |title=Police seize Gizmodo's computers in iPhone probe |author1=Sandoval, Greg |author2=McCullagh, Declan|date=April 26, 2010|publisher=[[Gawker Media]]|work=[[Gizmodo]] |access-date=June 18, 2010 |archive-date=August 8, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120808233222/http://news.cnet.com/8301-13579_3-20003446-37.html|url-status=live}}</ref> इलेक्ट्रोनिक फ्रन्टियर फाउन्डेसन ले पत्रकार स्रोत संरक्षण कानुनको उल्लंघन हुने गरी पत्रकारको कम्प्युटर जफत गर्ने रूपमा गरिएको छापामारीको आलोचना गर्यो, साथै शंका लगायो कि एप्पलले कैलिफोर्निया REACT टास्क फोर्सको निर्देशन र निरीक्षणको जिम्मेवारी रहेको स्टिरिङ कमिटीको सदस्यको रूपमा आफ्नो प्रभाव प्रयोग गरेर प्रहरीलाई यस्तो प्रकारको घटनामा सामान्यतया गरिने तरिकामा क्रियाशील गराउन दबाब दिएको थियो। एप्पलले पहिले नै गिज्मोडोबाट फिर्ता गरिने बेलामा त्यस आईफोन प्रोटोटाइप प्राप्त गरिसकेको थियो।<ref name="eff gizmodo warrant 1">{{cite web| url = https://www.eff.org/deeplinks/2010/04/gizmodo-search-warrant-illegal| title = OverREACTing: Dissecting the Gizmodo Warrant| first = Matt| last = Zimmerman| date = April 27, 2010| publisher = [[Electronic Frontier Foundation]]| access-date = June 18, 2010| archive-date = December 15, 2017| archive-url = https://web.archive.org/web/20171215193916/https://www.eff.org/deeplinks/2010/04/gizmodo-search-warrant-illegal| url-status = live}}</ref> जिल्ला वकीलले बताए कि अनुसन्धान स्थगित गरिएको छ, र गिज्मोडो सम्पादकका वस्तुहरु खोज्न रोकिएको छ किनभने उनीहरूले निश्चय गर्दैछन् कि ढाल कानूनहरू लागु हुन्छन् कि हुँदैनन्, र चेतावनी दिए कि यस बखत कुनै आरोप जारी गरिएको छैन।<ref name="wired finder regret 1">{{cite news|url=https://www.wired.com/threatlevel/2010/04/iphone-finder|title=iPhone Finder Regrets His 'Mistake'|author1=Chen, Brian|author2=Kim Zetter|date=April 29, 2010|publisher=[[Wired (magazine)|Wired]]|access-date=June 18, 2010|archive-date=March 29, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140329165827/http://www.wired.com/threatlevel/2010/04/iphone-finder/|url-status=live}}</ref><ref name="NYT apple's response 1">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/05/03/business/media/03carr.html|title=A Lost iPhone Shows Apple's Churlish Side|first=David|last=Carr|date=May 2, 2010|work=[[The New York Times]]|access-date=June 18, 2010|archive-date=August 29, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190829081249/https://www.nytimes.com/2010/05/03/business/media/03carr.html|url-status=live}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} {{आइफोन}} {{ठुटो}} {{कमन्सश्रेणी|IPhone 4}} l64ixfeolphkuemfogdztu51icobn32 0 90085 1357798 1355770 2026-06-04T04:40:38Z Bishaldev100 28807 /* जन्म */ 1357798 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |honorific-prefix = श्री कमाण्डर ईन चिफ |name = खड्ग शमशेर जङ्गबहादुर राणा |honorific-suffix = |native_name = |othername = नेपालको शाहाजहाँ |image = Khadga Shamsher Jang Bahadur Rana.jpg |caption = |birth_date = १६ फेब्रुअरी, १८६१ |birth_place = |death_date = २२ डिसेम्बर, १९२१ |death_place = नेपाल दरबार, सौगोर |father = [[धीर शमशेर राणा]] |mother = नन्द कुमारी थापा |office = [[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालको प्रधान सेनापति]] |term_start = सन् १८८५ |term_end = सन् १८८७ <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb2.htm</ref> |predecessor = [[जीतजङ्ग राणा]] |successor = [[रण शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] |office1 = पाल्पाको बडाहाकिम |term_start1 = वि सं १९४८ |term_end1 = वि सं १९५९ |predecessor1 = [[भीम शमशेर]] |successor1 = समर शमशेर |primeminister1=वीर शमशेर |rank = जनरल |award = |religion = [[हिन्दू धर्म|हिन्दू]] }} '''खड्ग शमशेर जङ्गबहादुर राणा''' नेपाली सेनाका [[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] थिए। वीर शमशेरलाई प्रधानमन्त्रीबाट हटाएर आफू श्री ३ तथा प्राइममिनिस्टर हुने षड्यन्त्र गर्दा उनलाई वीरशमशेरले [[राणा वंशको उत्तराधिकारी रोलक्रम|रोलक्रम]]बाट हटाई पाल्पामा निर्वासित गरेका थिए। ==जन्म== [[चित्र:Khadga_Shumsher_Rana_(cropped).jpg|alt=Khadga Shumsher Rana (cropped).jpg|left|thumb|Khadga Shumsher Rana (cropped)]] उनको जन्म कमाण्डर [[धीर शमशेर राणा]]को तेश्रो पुत्रको रूपमा भयो। उनी आफ्नी माता रानी नन्द कुमारी थापा (गोदार)का ज्येष्ठ पुत्र हुन् । उनका मावली हजुरबुवा काजी [[हेमदलसिंह थापा]] र मामा काजी कर्णेल [[केशरसिंह थापा]] हुन् । उनी पहिले देखिनै अति महत्वाकांक्षी थिए । श्री ३ रणोद्दीपासिंह धेरै पटक बिना अंगरक्षक आफू मात्र धीरशमशेरको दर बारमा आउँथे। त्यो देखी एकदिन खड्ग शमशेरले बुवा धीरशम्शेरसँग एकान्तमा ,"बुवाज्यु, अब हजुर आफै महाराज भइ बक्सनु पर्‍यो ।" भने । सो सुनी धीरशमशेरले "ठाइलादाइ महाराज हुँदाहुँदै म कसरी महाराज हुने" भनी प्रश्न गरे । जवाफमा खड्गशमशेरले, "महाराज यहाँ एक्लाई सवारी भएको बेलामा थुन्ने र बुवाअज्यु महाराज होइबक्सने" भनेए सुझाव दिए । सो सुझाव सुन्नासाथ धीरशमशेरले मेजर जनरला भइसकेका र बिबाह समेत भईसकेका लाठे जवान छोरालाई लात्तै लात्ताले गोदे।<ref name="पुरुषोत्तम">{{cite book|last=शम्शेर ज ब राणा|first=पुरुषोत्तम|author-link=पुरुषोत्तम शमशेर जङ्गबहादुर राणा |year=२०४७|title=श्री ३ हरुको तथ्य वृत्तान्त|publisher=|url=https://archive.org/details/gzof-shree-3-haruko-tathya-vrittanta-by-purushottam-sha/page/%E0%A5%A7%E0%A5%AF%E0%A5%A8/mode/2up|isbn=|pages=192}}</ref> ==४२ सालको पर्व== {{main|४२ सालको पर्व}} वि.सं. १९४२(सन् १८८५) मा आफ्नै ठुलोबुवा प्रधानमन्त्री [[रणोद्दीपसिंह कुँवर|रणोद्दिप सिँह बहादुर राणा]]को हत्या गरे। थियो। कार्तिक १५ गते राती ८ बजे वीर शमशेर, खड्ग शमशेर, चन्द्र शमशेर र भिम शमशेर सैन्य परेडको लागि हतियार देखाउने जरुरी काम रहेकाले भेट्नु पर्ने भनेर प्रवेश गरे। र भित्र गएर " पेटिकोट भित्रबाट शासन गर्नेको यस्तै गति हुन्छ" भनेर ड्याङ-ड्याङ गोली चलाए । रणोद्दीप सिंहको मृत्यु भयो । ४२ सालको पर्व पश्चात उनी प्रधान सेनापति भए साथै प्रधानमन्त्रीको मर्यादामा दाजु [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]] पछिको दोस्रो थिए। ==असफल कु र रोलक्रमबाट निष्कासन == वीर शमशेरले बनाएको रोलक्रममा उनी दोश्रो रोलमा थिए। तर महत्वाकांक्षी खड्गसंग दाजु वीरको मृत्यु कुर्न सक्ने धैर्यता थिएन। त्यसैले उनले दाजु वीरलाई हटाएर आफै प्रधानमन्त्री बन्ने षड्यन्त्र रच्न थाले। सो काममा चन्द्र शमशेरले पनि उनलाई सघाएका थिए। यो षड्यन्त्रको पोल वीर शमशेरले थाहा पाए। वि.सं १९४३ फागुन २३ (फागुन शुल्क दशमी मासन् १८८७ मा) यिनीलाई [[कमान्डर-इन-चिफ|कमान्डर इनचिफ]]बाट पदच्युत भए र [[राणा वंशको उत्तराधिकारी रोलक्रम|प्रधानमन्त्रीको रोलक्रम]]बाट निश्काषित भई ठाडा जेलमा बन्दी भए। [[चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|चन्द्र शमशेर]]लाई पनि निष्कासन गर्ने निर्णय हुन लागेको थियो तर [[देव शमशेर जङ्गबहादुर राणा|देवशमशेर]]ले स्नेहपूर्वक चन्द्रलाई जोगाइदिए। तिनै चन्द्रले वि.सं. १९५८ मा देव शमशेरलाई पदच्युत गरेका थिए। ==पाल्पाको बडाहाकिम== सन् १८८९ मा पाल्पाको बडाहाकिममा नियुक्त भइ पुनर्स्थापित भए। सन् १९०१ मा धनकुटाको बडाहाकिम भए। सन् १९०९ मा बेलायतका महाराज एडवार्ड सातौँबाट व्यक्तिगत '''राजा'''को उपाधि पाए। उनी नेपालका शाहाजहाँ कहलिएका थिए। वि.सं. १९५० मा उनले आफ्नी पत्नी तेजकुमारीको स्मृतिमा [[कालीगण्डकी नदी]]को तटमा भव्य दरबार बनाए, त्यसलाई [[रानीमहल]] भनियो र त्यो तटलाई रानीघाट भनियो। जुन नेपालको ताजमहल कहलिएको थियो। ===लुम्बिनीको उत्खनन्=== खडगशमशेरले डा. फुहररको सहयोगमा लुम्बिनी स्थित अशोकस्तम्भ, कपिलवस्तुका पुरातात्त्विक वस्तुको पुनस्र्त्थान गरे। डा. फुहरर भारतीय पुरातत्त्व विभागका सदस्य थिए। गौतम बुद्धको जन्मस्थल नेपालमा हो भनी खडग शमशेरले पत्ता लगाए। <ref>नेपालको तथ्य इतिहास [[राजाराम सुवेदी]] पृष्ठ २४७</ref> ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[नेपालको प्रधान सेनापति]] * [[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरूको सुचि]] ==स्रोत== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== * [[https://www.nepalarmy.mil.np/ नेपाली सेना] [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी:शमशेर खलक]] [[श्रेणी:पाल्पाका बडाहाकिमहरू]] 4uzxzohqa0n17caripczq5bkf2jsk0j 0 90269 1357811 1308757 2026-06-04T10:10:04Z Bishaldev100 28807 1357811 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |honorific-prefix = कमाण्डिङ्ग कर्णेल |name = किशोर नरसिंह राणा |birth_place = |death_date = २६ अगस्ट, १९४१ |death_place = |father = [[बद्री नरसिंह राणा]] |known_for = वास्तुकलाविद्, इन्जिनियर |notable_work = [[सिंह दरवार]] , [[शंकर होटल]] |awards = |religion = [[हिन्दू धर्म|हिन्दु]] }} '''कमाण्डिङ्ग कर्णेल''' '''किशोर नरसिंह राणा''' नेपालको ऐतिहासिक भवनहरूको डिजाइनर इन्जिनियर हुन्। यिनी काजी [[बालनरसिंह कुँवर]]का नाति एवम् [[बद्री नरसिंह राणा|बद्री नरसिंह]]का पाचौँ पुत्र हुन्। यिनले थोमसन सिभिल इन्जिनियरिङ्ग, रूर्की, भारतबाट शिक्षा हासिल गरेका थिए।<ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb2.htm</ref> [[रणोद्दीपसिंह कुँवर|रणोदीपसिंह]]को समयमा, नरसिंह खलक पनि शासन सत्ता हत्याउन मौका कुरेर बसेका थिए। [[४२ सालको पर्व|१९४२को पर्व]] पछि किशोर नरसिंह राणाले [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]लाई भनेका थिए, "महाराज सरकार मेरो भाइ भए पनि मलाई सरकारको सम्मान गर्न र सलाम गर्ने कुनै किसिमको गाह़ो र अफशोच लागेको छैन, कारण, मैले पहिले पनि भाइ त के भतिजासम्मलाई पनि सम्मान गर्दथें भने अब पनि महाराज भाइलाई सम्मान गरी सलाम गर्ने मलाई केही गाह्लो लागेको छैन । खालि अफशोच एकै कुराको छ, सो के भने मैले 'मही' खूब मर्थे र 'नौनीको डल्लो' खान लाग्दा महाराजबाट खोसी ज्यूनार भयो ।" <ref name="पुरुषोत्तम1">{{cite book|last=शम्शेर ज ब राणा|first=पुरुषोत्तम|author-link=पुरुषोत्तम शमशेर जङ्गबहादुर राणा|year=२०४७|title=श्री ३ हरुको तथ्य वृत्तान्त|publisher=|url=https://archive.org/details/gzof-shree-3-haruko-tathya-vrittanta-by-purushottam-sha/page/%E0%A5%A7%E0%A5%AF%E0%A5%A8/mode/2up|isbn=|pages=228}}</ref> ==कार्य== दाजु [[कुमार नरसिंह राणा]]सँगै यिनले सन् १९०७ मा एसियाकै एक विशाल आवासिय भवन [[सिंहदरबार|सिंहदरवार]]को निर्माण गरेका थिए। दाजुभाइ जोडीले श्री दरबारको, [[हरिहर भवन]]को डिजाइन बनाएका थिए। त्यस्तै [[केशर शमशेर राणा|केशर शमशेर]]को निजी बगैंचा [[स्वप्न बगैंचा]]को निर्माण यिनले गरेका हुन्।<ref>http://gardenofdreams.org.np/history-of-garden-of-dreams/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161204051306/http://gardenofdreams.org.np/history-of-garden-of-dreams |date=2016-12-04 }}</ref> ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[सिंहदरबार|सिंहदरवार]] * [[डिल्लीजङ्ग थापा]] ==स्रोत== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नरसिंह खलक]] bzaom0u04bifwqs93e036a080usim3l 0 96919 1357750 1323559 2026-06-03T18:17:54Z Bishaldev100 28807 /* इतिहास */ 1357750 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = नेपाल प्रहरी क्लब | image = | fullname = नेपाल प्रहरी क्लब | nickname = प्रहरी | founded = बिसं २००८ <br />महेन्द्र प्रहरी क्लबको रूपमा | ground = [[दशरथ रङ्गशाला]] | capacity = ८,००० | owner = [[नेपाल प्रहरी]] | chrtitle = अध्यक्ष | chairman = | mgrtitle = मुख्य प्रशिक्षक | manager = बिराटकृष्ण श्रेष्ठ | league = [[शहिद स्मारक ए-डिभिजन लिगग]] | season = [[सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग २०७५|२०७५]] | position = शहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग, छैठौं | current = नेपाल पुलिस क्लबको सिजन २०७५ | pattern_la1=_whiteshoulders | pattern_b1=_whitehorizontal | pattern_ra1=_whiteshoulders | pattern_sh1 =_whitesides | leftarm1=FF0000 | body1=FF0000 | rightarm1=FF0000 | shorts1=FF0000 | socks1=FF0000 | pattern_la2=_al-hilal0910h1 | pattern_b2=_thinwhitesides | pattern_ra2=_al-hilal0910h | pattern_sh2 =_adidaswhite | leftarm2=1524EB | body2=1524EB | rightarm2=1524EB | shorts2=0000FF | socks2=0000FF }} '''नेपाल पुलिस क्लब''' [[नेपाल प्रहरी]]को विभागिय फुटबल क्लब हो। यो क्लबले नेपालको राष्ट्रिय ए डिभिजन लिग खेल्ने गर्छ। यसको स्थापना बिसं २००८मा ''महेन्द्र प्रहरी क्लब''को रूपमा भएको थियो। ==इतिहास== राजा महेन्द्रबाट २०२३ जेठ २८ मा प्रहरी सेवामा कार्यरत कर्मचारीहरूको व्यक्तित्व बिकासका लागिआवश्यक अतिरिक्त क्रियाकलापको संस्थागत विकास गर्न "श्री ५ महेन्द्र पुलिस क्लब"को उद्घाटन भएको थियो। प्रहरी क्लबको स्थापना बिसं २००८मा राजा महेन्द्रको नामबाट नामाकरण भई ''महेन्द्र प्रहरी क्लब''को रूपमा भएको थियो। यो क्लबले सोहि समय देखि नेपालको विभिन्न राष्ट्रिय स्तरका तथा अन्तराष्ट्रिय स्तरका प्रतियोगिताहरूमा भाग लिंदै आईरहेको छ। बिसं २०६३ सालमा नेपालमा गणतन्त्र आएपछि यसको नाम परिवर्तन गरेर ''नेपाल प्रहरी क्लब'' राखियो। ==एएफसी च्यम्पियनसीपमा प्रदर्शन== * '''[[एशियन क्लब प्रतियोगिता]]: १ खेल''' ::[[एशियन क्लब प्रतियोगिता १९९८|१९९८]]: पहिलो चरण *'''[[एएफसी प्रेसिडेन्ट कप]]: चार खेल''' ::[[एएफसी प्रेसिडेन्ट कप#२००७ सीजन|२००७]]: ''उप-विजेता'' ::[[एएफसी प्रेसिडेन्ट कप#२००८ सीजन|२००८]]: सेमी फाइनलिस्ट ::[[एएफसी प्रेसिडेन्ट कप#२००९ सीजन|२००९]]: पहिलो चरण ::[[एएफसी प्रेसिडेन्ट कप#२०११ सीजन|२०११]]: पहिलो चरणमा * '''[[एशियन क्लब विजेता कप]]: १ खेल''' ::[[एशियन क्लब विजेता कप#१९९९ सीजन|१९९८/९९]]: पहिलो चरण ==खेलाडीहरू== {{Fs start}} {{Fs player|no=१|nat=Nepal|pos=GK|name=[[रितेश थापा]]}} {{Fs player|no=२|nat=Nepal|pos=DF|name=[[टिका थापा]]}} {{Fs player|no=३|nat=Nepal|pos=DF|name=[[राकेश थापा]]}} {{Fs player|no=४|nat=Nepal|pos=DF|name=[[सुरज बि.क.]]}} {{Fs player|no=५|nat=Nepal|pos=DF|name=[[दिपेन्द्र पौडेल]]}} {{Fs player|no=६|nat=Nepal|pos=DF|name=[[रविन श्रेष्ठ]]}} {{Fs player|no=७|nat=Nepal|pos=MF|name=[[पर्वत पाण्डे]]}} {{Fs player|no=८|nat=Nepal|pos=MF|name=[[दिपेन्द्र श्रेष्ठ]]}} {{Fs player|no=९|nat=Nepal|pos=MF|name=[[रोसन कार्कि]]}} {{Fs player|no=१०|nat=Nepal|pos=FW|name=[[भरत खवास]]}} {{Fs player|no=११|nat=Nepal|pos=FW|name=[[जुमानु राई]]}} {{Fs player|no=१२|nat=Nepal|pos=FW|name=[[प्रदिप बानियाँ]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=१४|nat=Nepal|pos=MF|name=[[योगेश श्रेष्ठ]]}} {{Fs player|no=१५|nat=Nepal|pos=MF|name=[[अनन्तराज थापा]]}} {{Fs player|no=१६|nat=Nepal|pos=MF|name=[[दिपक पौडेल]]}} {{Fs player|no=१७|nat=Nepal|pos=MF|name=[[भोला सिल्वाल]]}} {{Fs player|no=१८|nat=Nepal|pos=FW|name=[[पंकज शाही]]}} {{Fs player|no=१९|nat=Nepal|pos=DF|name=[[जितेन्द्र सिंह बिष्ट]]}} {{Fs player|no=२०|nat=Nepal|pos=DF|name=[[सुमन सुवेदी]]}} {{Fs player|no=२१|nat=Nepal|pos=FW|name=[[योगेस गुरूङ्ग]]}} {{Fs player|no=२९|nat=Nepal|pos=GK|name=[[सुशिल श्रेष्ठ]]}} {{Fs end}} ==उपाधि== *'''[[एएफसी प्रेसिडेन्ट कप]]''' **उपविजेता:[[एएफसी प्रेसिडेन्ट कप|२००७]] *'''[[सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग|शहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग]]:२''' **विजेता:२००६-०७, [[२०१० शहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग|२०१०]] **उपविजेता:२००४-०५ *'''[[नेपाल राष्ट्रिय लिग कप]]:२''' **विजेता:१९९८, १९९९ *'''[[त्रिभुवन च्यालेन्ज सिल्ड|त्रिभुवन च्यालेन्ज शिल्ड]]:४''' **विजेता:१९७८, १९७९, १९८१, १९८३ *'''आहा गोल्ड कप:५''' **विजेता:२००२, २००३, २००८, २००९, २०१०,२०१८(२०७४) *'''[[बुढासुब्बा गोल्डकप]]:४''' **विजेता:[[बुढासुब्बा गोल्डकप २०५६|२०५६]], [[बुढासुब्बा गोल्डकप २०५८|२०५८]], [[बुढासुब्बा गोल्डकप २०५८|२०५८]], [[बुढासुब्बा गोल्डकप २०७२|२०७२]] *'''खुकुरी गोल्ड कप:५''' **विजेता:२००४ *'''महेन्द्र गोल्ड कप:५''' **विजेता:२००४ *'''[[खप्तड गोल्डकप]]''' **विजेता:[[खप्तड गोल्डकप २०७५|२०७५]] ==सन्दर्भ सूची== {{reflist}} {{नेपालका फुटबल क्लबहरू}} [[श्रेणी:नेपालका फुटबल क्लबहरू]] 9a7vzewjnhcundaqw5uo9zsyomc6oav 1357751 1357750 2026-06-03T18:21:13Z Bishaldev100 28807 /* इतिहास */ 1357751 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = नेपाल प्रहरी क्लब | image = | fullname = नेपाल प्रहरी क्लब | nickname = प्रहरी | founded = बिसं २००८ <br />महेन्द्र प्रहरी क्लबको रूपमा | ground = [[दशरथ रङ्गशाला]] | capacity = ८,००० | owner = [[नेपाल प्रहरी]] | chrtitle = अध्यक्ष | chairman = | mgrtitle = मुख्य प्रशिक्षक | manager = बिराटकृष्ण श्रेष्ठ | league = [[शहिद स्मारक ए-डिभिजन लिगग]] | season = [[सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग २०७५|२०७५]] | position = शहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग, छैठौं | current = नेपाल पुलिस क्लबको सिजन २०७५ | pattern_la1=_whiteshoulders | pattern_b1=_whitehorizontal | pattern_ra1=_whiteshoulders | pattern_sh1 =_whitesides | leftarm1=FF0000 | body1=FF0000 | rightarm1=FF0000 | shorts1=FF0000 | socks1=FF0000 | pattern_la2=_al-hilal0910h1 | pattern_b2=_thinwhitesides | pattern_ra2=_al-hilal0910h | pattern_sh2 =_adidaswhite | leftarm2=1524EB | body2=1524EB | rightarm2=1524EB | shorts2=0000FF | socks2=0000FF }} '''नेपाल पुलिस क्लब''' [[नेपाल प्रहरी]]को विभागिय फुटबल क्लब हो। यो क्लबले नेपालको राष्ट्रिय ए डिभिजन लिग खेल्ने गर्छ। यसको स्थापना बिसं २००८मा ''महेन्द्र प्रहरी क्लब''को रूपमा भएको थियो। ==इतिहास== राजा महेन्द्रबाट २०२३ जेठ २८ मा प्रहरी सेवामा कार्यरत कर्मचारीहरूको व्यक्तित्व बिकासका लागिआवश्यक अतिरिक्त क्रियाकलापको संस्थागत विकास गर्न "श्री ५ महेन्द्र पुलिस क्लब"को उद्घाटन भएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=2046 |title=श्री ५ महेन्द्र पुलिस क्लब |url=https://www.nepalpolice.gov.np/media/filer_public/fb/1e/fb1e6db5-dbf1-4f26-a674-0ee50418e8ba/police-mirror-1989-2046-final.pdf |journal=प्रहरी दर्पण |volume=2046 |pages=103-104}}</ref> प्रहरी क्लबको स्थापना बिसं २००८मा राजा महेन्द्रको नामबाट नामाकरण भई ''महेन्द्र प्रहरी क्लब''को रूपमा भएको थियो। यो क्लबले सोहि समय देखि नेपालको विभिन्न राष्ट्रिय स्तरका तथा अन्तराष्ट्रिय स्तरका प्रतियोगिताहरूमा भाग लिंदै आईरहेको छ। बिसं २०६३ सालमा नेपालमा गणतन्त्र आएपछि यसको नाम परिवर्तन गरेर ''नेपाल प्रहरी क्लब'' राखियो। ==एएफसी च्यम्पियनसीपमा प्रदर्शन== * '''[[एशियन क्लब प्रतियोगिता]]: १ खेल''' ::[[एशियन क्लब प्रतियोगिता १९९८|१९९८]]: पहिलो चरण *'''[[एएफसी प्रेसिडेन्ट कप]]: चार खेल''' ::[[एएफसी प्रेसिडेन्ट कप#२००७ सीजन|२००७]]: ''उप-विजेता'' ::[[एएफसी प्रेसिडेन्ट कप#२००८ सीजन|२००८]]: सेमी फाइनलिस्ट ::[[एएफसी प्रेसिडेन्ट कप#२००९ सीजन|२००९]]: पहिलो चरण ::[[एएफसी प्रेसिडेन्ट कप#२०११ सीजन|२०११]]: पहिलो चरणमा * '''[[एशियन क्लब विजेता कप]]: १ खेल''' ::[[एशियन क्लब विजेता कप#१९९९ सीजन|१९९८/९९]]: पहिलो चरण ==खेलाडीहरू== {{Fs start}} {{Fs player|no=१|nat=Nepal|pos=GK|name=[[रितेश थापा]]}} {{Fs player|no=२|nat=Nepal|pos=DF|name=[[टिका थापा]]}} {{Fs player|no=३|nat=Nepal|pos=DF|name=[[राकेश थापा]]}} {{Fs player|no=४|nat=Nepal|pos=DF|name=[[सुरज बि.क.]]}} {{Fs player|no=५|nat=Nepal|pos=DF|name=[[दिपेन्द्र पौडेल]]}} {{Fs player|no=६|nat=Nepal|pos=DF|name=[[रविन श्रेष्ठ]]}} {{Fs player|no=७|nat=Nepal|pos=MF|name=[[पर्वत पाण्डे]]}} {{Fs player|no=८|nat=Nepal|pos=MF|name=[[दिपेन्द्र श्रेष्ठ]]}} {{Fs player|no=९|nat=Nepal|pos=MF|name=[[रोसन कार्कि]]}} {{Fs player|no=१०|nat=Nepal|pos=FW|name=[[भरत खवास]]}} {{Fs player|no=११|nat=Nepal|pos=FW|name=[[जुमानु राई]]}} {{Fs player|no=१२|nat=Nepal|pos=FW|name=[[प्रदिप बानियाँ]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=१४|nat=Nepal|pos=MF|name=[[योगेश श्रेष्ठ]]}} {{Fs player|no=१५|nat=Nepal|pos=MF|name=[[अनन्तराज थापा]]}} {{Fs player|no=१६|nat=Nepal|pos=MF|name=[[दिपक पौडेल]]}} {{Fs player|no=१७|nat=Nepal|pos=MF|name=[[भोला सिल्वाल]]}} {{Fs player|no=१८|nat=Nepal|pos=FW|name=[[पंकज शाही]]}} {{Fs player|no=१९|nat=Nepal|pos=DF|name=[[जितेन्द्र सिंह बिष्ट]]}} {{Fs player|no=२०|nat=Nepal|pos=DF|name=[[सुमन सुवेदी]]}} {{Fs player|no=२१|nat=Nepal|pos=FW|name=[[योगेस गुरूङ्ग]]}} {{Fs player|no=२९|nat=Nepal|pos=GK|name=[[सुशिल श्रेष्ठ]]}} {{Fs end}} ==उपाधि== *'''[[एएफसी प्रेसिडेन्ट कप]]''' **उपविजेता:[[एएफसी प्रेसिडेन्ट कप|२००७]] *'''[[सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग|शहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग]]:२''' **विजेता:२००६-०७, [[२०१० शहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग|२०१०]] **उपविजेता:२००४-०५ *'''[[नेपाल राष्ट्रिय लिग कप]]:२''' **विजेता:१९९८, १९९९ *'''[[त्रिभुवन च्यालेन्ज सिल्ड|त्रिभुवन च्यालेन्ज शिल्ड]]:४''' **विजेता:१९७८, १९७९, १९८१, १९८३ *'''आहा गोल्ड कप:५''' **विजेता:२००२, २००३, २००८, २००९, २०१०,२०१८(२०७४) *'''[[बुढासुब्बा गोल्डकप]]:४''' **विजेता:[[बुढासुब्बा गोल्डकप २०५६|२०५६]], [[बुढासुब्बा गोल्डकप २०५८|२०५८]], [[बुढासुब्बा गोल्डकप २०५८|२०५८]], [[बुढासुब्बा गोल्डकप २०७२|२०७२]] *'''खुकुरी गोल्ड कप:५''' **विजेता:२००४ *'''महेन्द्र गोल्ड कप:५''' **विजेता:२००४ *'''[[खप्तड गोल्डकप]]''' **विजेता:[[खप्तड गोल्डकप २०७५|२०७५]] ==सन्दर्भ सूची== {{reflist}} {{नेपालका फुटबल क्लबहरू}} [[श्रेणी:नेपालका फुटबल क्लबहरू]] 6z8omc3nnr7swxq97m2us236aot168d 0 97578 1357730 1354782 2026-06-03T12:00:59Z Bishaldev100 28807 /* आर्क वेल्डिङ */ 1357730 wikitext text/x-wiki '''वेल्डिङ''' निर्माणको [[म्यानुफ्याक्चरिङ प्रक्रियाहरूको सूची|एक प्रक्रिया]] हो जसले सामग्रीहरू जोड्ने काम गर्दछ। वेल्डिङद्वारा मुख्यतः [[धातु]]हरू र थर्मोप्लास्टिक जोडिन्छ। यस प्रक्रियामा सम्बन्धित टुक्राहरूलाई तताएर पगालिन्छ र त्यसमा एक फिलर सामग्रीलाई पनि पगालेर मिलाइन्छ। यो पग्लेको धातुहरू र फिलर सामग्री चिसो भयो भने एक मजबूत जोड बन्छ। वेल्डिङको लागि कहिले-कतै तापको साथै दबाबको प्रयोग पनि गरिन्छ। १९ औँ शताब्दीको अन्त्य सम्म, एक मात्र वेल्डिङ प्रक्रिया फोर्ज वेल्डिङ थियो, जुन [[लोहार]]हरूले तताएर र हथौडा गरेर फलाम र इस्पात जोड्न हजारौं वर्षसम्म प्रयोग गर्दै आएका थिए। आज, विज्ञानले प्रगति गर्न जारी राखेको छ, रोबोट वेल्डिंग औद्योगिक सेटिङहरूमा सामान्य भएको छ, र अनुसन्धानकर्ताहरूले नयाँ वेल्डिङ विधिहरू विकास गर्न जारी राखेक छन् र वेल्ड गुणस्तरमा थप गुणस्तर प्राप्त भएको छ। <ref>{{cite book|last1=C. Brown|first1=Walter|last2=K. Brown|first2=Ryan|date=2011|title=Print Reading for Industry, 10th edition|publisher=The Goodheart-Wilcox Company, Inc.|page=422|isbn=978-1-63126-051-3}}</ref> [[चित्र:Iron Pillar, Delhi, May 2008.jpg|thumb|दिल्लीको लौह स्तम्भ]] == प्रकार == [[चित्र:GMAW.welding.af.ncs.jpg|thumb|आर्क वेल्डिङ]] === आर्क वेल्डिङ === {{मुख्य|आर्क वेल्डिङ}} यो प्रक्रियामा वेल्डिङ बिन्दुमा धातुहरू पग्लन इलेक्ट्रोड र आधार सामग्रीको बीचमा विद्युतीय चाप सिर्जना गर्न र कायम राख्न वेल्डिङ पावर सप्लाई प्रयोग गरिन्छ। यसमा [[डिसी विद्युत|डिसी करेन्ट]] वा [[एसी करेन्ट|अल्टरनेटिङ करेन्ट]] प्रयोग गरिन्छ। वेल्डिङ क्षेत्र कहिलेकाहीँ केहि प्रकारको अक्रिय वा अर्ध-अक्रिय ग्यास द्वारा सुरक्षित गरिन्छ, र कहिलेकाहीँ फिलर सामग्री प्रयोग गरिन्छ। <ref>{{Cite journal |last=Thomas |first=Daniel J. |date=2018-04-01 |title=Analyzing the Failure of Welded Steel Components in Construction Systems |journal=Journal of Failure Analysis and Prevention |language=en |volume=18 |issue=2 |pages=304–314 |doi=10.1007/s11668-018-0392-x |issn=1864-1245 |s2cid=139797543 |doi-access=free}}</ref> === ग्याँस वेल्डिङ === सबैभन्दा प्रचलित ग्यास वेल्डिङ "अक्सीफ्युल वेल्डिङ" हो जसलाई अक्सिएसिटाइलिन वेल्डिङ पनि भनिन्छ। यो सबैभन्दा पुरानो र बहुपयोगी मध्ये एक वेल्डिङ प्रक्रिया हो। तर हालका वर्षहरूमा यसको औद्योगिक प्रयोगहरूमा लोकप्रियता कम भइरहेको छ। यो अझै पनि व्यापक रूपमा वेल्डिङ पाइप र ट्युब, साथै मर्मत कार्यको लागि प्रयोग गरिन्छ। यसको उपकरण अपेक्षाकृत सस्तो र सरल छ, सामान्यतया ३१०० ° सेल्सियस (५६०० ° फरेनहाइट) को वेल्डिङ ज्वाला तापक्रम उत्पादन गर्न अक्सिजनमा [[एसिटिलिन]]को दहन प्रयोग गर्दछ। यसले उच्च मिश्र धातु स्टिल्सको वेल्डिङलाई सजिलो बनाउँछ। एक समान प्रक्रिया, सामान्यतया अक्सिफ्युल कटिङ भनिन्छ, धातुहरू काट्न प्रयोग गरिन्छ। === लेजर किरण वेल्डिङ === == सुरक्षा == सामान्यतया वेल्डिङ प्रक्रियाहरूमा खुला इलेक्ट्रिक आर्क वा ज्वाला समावेश भएको हुनाले, जल्ने र आगोको जोखिम महत्त्वपूर्ण हुन्छ। यदि उचित सावधानी अपनाइएन भने वेल्डिङ खतरनाक र अस्वस्थ हुन सक्छ। यद्यपि, नयाँ प्रविधि र उचित सुरक्षाको प्रयोगले वेल्डिङसँग सम्बन्धित चोटपटक र मृत्युको जोखिमलाई निकै कम गर्छ।<ref>ANSI/AWS Z49.1: "Safety in Welding, Cutting, and Allied Processes" (2005)</ref> चोटपटक नहुनको लागि, वेल्डरहरूले अति गर्मी र आगोको जोखिमबाट बच्न भारी छालाको पन्जा र सुरक्षात्मक लामो बाहुला ज्याकेटको रूपमा व्यक्तिगत सुरक्षा उपकरणहरू लगाउँछन्। पोलिएस्टर जस्ता सिंथेटिक कपडाहरू लगाउनु हुँदैन किनभने यस्तो कपडा जलेर पालना सक्छ र चोट लाग्न सक्छ। <ref>{{Cite web|url=https://www.osha.gov/dts/maritime/sltc/ships/hotwork/hazard_burnshock1.html|title=Safety and Health Injury Prevention Sheets (SHIPS) {{!}} Process: Hot Work - Welding, Cutting and Brazing - Hazard: Burns and Shocks {{!}} Occupational Safety and Health Administration|website=www.osha.gov|access-date=2019-10-12}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:व्यवसाय]] [[श्रेणी:इन्जिनियरिङ]] [[श्रेणी:मेकानिकल इन्जिनियरिङ]] [[श्रेणी:धातुकार्य]] 5u2gg2364e5c9lvzjnak79nmfpfnkm6 0 104978 1357737 1357451 2026-06-03T14:06:50Z Bishaldev100 28807 1357737 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821211813/https://www.nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 |date=2019-08-21 }}</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' नेपाली सैन्य अधिकारी र सरकारी कर्मचारी थिए। उनले नेपाली सेना प्रधानसेनापति र [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक भएर काम गरेका थिए। ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए । === प्रहरी महानिरिक्षक === राणा शासनको अन्त्य भएपछि आईजीपी पद सिर्जना भयो। राजा त्रिभुवनले उनलाई बोलाएर "तिमी आईजीपीमा बस" भने। राजाको बचन काट्न नसकी आईजीपीमा नियुक्ति भएर बहाली गरे। २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए । ३ दिनभित्रै उनको सोच बदलियो र सेनामा फर्किए र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। २००८ मा [[लेफ्टिनेन्ट जनरल]] भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२००८ चैत्र ५ |title=नेपाल गजेट, रक्षा मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3204 |access-date=2022-05-27 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> जर्नेलमा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे।<ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://Rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] gookqvw0mumddxswa1njc1bud9e86ov 1357738 1357737 2026-06-03T14:08:26Z Bishaldev100 28807 /* सेवा */ 1357738 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821211813/https://www.nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 |date=2019-08-21 }}</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' नेपाली सैन्य अधिकारी र सरकारी कर्मचारी थिए। उनले नेपाली सेना प्रधानसेनापति र [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक भएर काम गरेका थिए। ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए ।<ref>{{Cite web |last=Raut |first=Kumar |date=2023-10-10 |title=एकै व्यक्ति आईजीपी र सेनापति |url=https://rajdhanidaily.com/id/87026/ |access-date=2026-06-03 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=ne-NP}}</ref> === प्रहरी महानिरिक्षक === राणा शासनको अन्त्य भएपछि आईजीपी पद सिर्जना भयो। राजा त्रिभुवनले उनलाई बोलाएर "तिमी आईजीपीमा बस" भने। राजाको बचन काट्न नसकी आईजीपीमा नियुक्ति भएर बहाली गरे। २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए । ३ दिनभित्रै उनको सोच बदलियो र सेनामा फर्किए र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। २००८ मा [[लेफ्टिनेन्ट जनरल]] भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२००८ चैत्र ५ |title=नेपाल गजेट, रक्षा मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3204 |access-date=2022-05-27 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> जर्नेलमा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे।<ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://Rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] 038l902s981k1te49iq9egg8kqlnx2z 1357739 1357738 2026-06-03T14:21:05Z Bishaldev100 28807 /* प्रहरी महानिरिक्षक */ 1357739 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821211813/https://www.nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 |date=2019-08-21 }}</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' नेपाली सैन्य अधिकारी र सरकारी कर्मचारी थिए। उनले नेपाली सेना प्रधानसेनापति र [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक भएर काम गरेका थिए। ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए ।<ref>{{Cite web |last=Raut |first=Kumar |date=2023-10-10 |title=एकै व्यक्ति आईजीपी र सेनापति |url=https://rajdhanidaily.com/id/87026/ |access-date=2026-06-03 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=ne-NP}}</ref> === प्रहरी महानिरिक्षक === राणा शासनको अन्त्य भएपछि आईजीपी पद सिर्जना भयो। राजा त्रिभुवनले उनलाई बोलाएर "तिमी आईजीपीमा बस" भने। राजाको बचन काट्न नसकी आईजीपीमा नियुक्ति भएर बहाली गरे। प्रहरीभित्र आईजीपी बन्ने विश्वासिलो व्यक्ति नदेखेरै त्रिभुवनले तोरण शमशेरलाई २००७ साल चैत्र २८ गते नेपाल प्रहरीको आईजीपी पदमा नियुक्त गरेका थिए । २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए । ३ दिनभित्रै उनको सोच बदलियो, नेपाली सेनातर्फ फर्कने निर्णय गरे । आईजीपी तोरण शमशेरले राजा त्रिभुवनलाई आफ्नो इच्छा सुनाए । तोरण शमशेरको चाहना बुझेर राजा त्रिभुवनले पनि उनलाई नेपाली सेनातर्फै फर्कने आदेश दिएपछि मेजर जनरल पदमा बढुवा भएर पुनः तोरण शमशेर नेपाली सेनामा फर्किए । तोरण शमशेर जबराको आईजीपी पदको कार्यकाल मात्र ३ दिनको भयो। तोरण शमशेरले सदर पुलिस गोस्वारामा दिएको पद बहाली मन्तव्य गोरखापत्रमा चैत्र ३१ मा प्रकाशित हुँदा उनी उक्तपदबाट मुक्त भैसकेका थिए। सेनामा फर्किए र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। २००८ मा [[लेफ्टिनेन्ट जनरल]] भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२००८ चैत्र ५ |title=नेपाल गजेट, रक्षा मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3204 |access-date=2022-05-27 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> जर्नेलमा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे।<ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://Rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] ke3uddrso2r0fl4ysid8wjzv7u4yzvq 1357740 1357739 2026-06-03T14:26:23Z Bishaldev100 28807 /* सेवा */ 1357740 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821211813/https://www.nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 |date=2019-08-21 }}</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' नेपाली सैन्य अधिकारी र सरकारी कर्मचारी थिए। उनले नेपाली सेना प्रधानसेनापति र [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक भएर काम गरेका थिए। ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए ।<ref>{{Cite web |last=Raut |first=Kumar |date=2023-10-10 |title=एकै व्यक्ति आईजीपी र सेनापति |url=https://rajdhanidaily.com/id/87026/ |access-date=2026-06-03 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=ne-NP}}</ref> === प्रहरी महानिरिक्षक === राणा शासनको अन्त्य भएपछि आईजीपी पद सिर्जना भयो। राजा त्रिभुवनले उनलाई बोलाएर "तिमी आईजीपीमा बस" भने। राजाको बचन काट्न नसकी आईजीपीमा नियुक्ति भएर बहाली गरे। प्रहरीभित्र आईजीपी बन्ने विश्वासिलो व्यक्ति नदेखेरै त्रिभुवनले तोरण शमशेरलाई २००७ साल चैत्र २८ गते नेपाल प्रहरीको आईजीपी पदमा नियुक्त गरेका थिए । २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए । ३ दिनभित्रै उनको सोच बदलियो, नेपाली सेनातर्फ फर्कने निर्णय गरे । आईजीपी तोरण शमशेरले राजा त्रिभुवनलाई आफ्नो इच्छा सुनाए । तोरण शमशेरको चाहना बुझेर राजा त्रिभुवनले पनि उनलाई नेपाली सेनातर्फै फर्कने आदेश दिएपछि मेजर जनरल पदमा बढुवा भएर पुनः तोरण शमशेर नेपाली सेनामा फर्किए । तोरण शमशेर जबराको आईजीपी पदको कार्यकाल मात्र ३ दिनको भयो। तोरण शमशेरले सदर पुलिस गोस्वारामा दिएको पद बहाली मन्तव्य गोरखापत्रमा चैत्र ३१ मा प्रकाशित हुँदा उनी उक्तपदबाट मुक्त भैसकेका थिए। सेनामा फर्किए र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । === सैन्य जीवन === उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए । पुलीस आइजिपि पद त्यागेर नेपाली सेनामा फर्कदा उनी मेजर जनरलमा बढुवा भए। २००८ मा [[लेफ्टिनेन्ट जनरल]] भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२००८ चैत्र ५ |title=नेपाल गजेट, रक्षा मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3204 |access-date=2022-05-27 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> जर्नेलमा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे। <ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> ४ वर्षे सेनापतिको कार्यकाल सकेर उनी बि.सं. २०१७ सालमा अवकाश भए। === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://Rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] ehbulunjyb8vwjny17apt904jli8ukl 1357741 1357740 2026-06-03T14:28:05Z Bishaldev100 28807 /* */ 1357741 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821211813/https://www.nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 |date=2019-08-21 }}</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' नेपाली सैन्य अधिकारी र सरकारी कर्मचारी थिए। उनले नेपाली सेना प्रधानसेनापति र [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक भएर काम गरेका थिए। उनको निधन बि.सं.२०५३ सालमा ९९ वर्षको उमेरमा भयो । ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए ।<ref>{{Cite web |last=Raut |first=Kumar |date=2023-10-10 |title=एकै व्यक्ति आईजीपी र सेनापति |url=https://rajdhanidaily.com/id/87026/ |access-date=2026-06-03 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=ne-NP}}</ref> === प्रहरी महानिरिक्षक === राणा शासनको अन्त्य भएपछि आईजीपी पद सिर्जना भयो। राजा त्रिभुवनले उनलाई बोलाएर "तिमी आईजीपीमा बस" भने। राजाको बचन काट्न नसकी आईजीपीमा नियुक्ति भएर बहाली गरे। प्रहरीभित्र आईजीपी बन्ने विश्वासिलो व्यक्ति नदेखेरै त्रिभुवनले तोरण शमशेरलाई २००७ साल चैत्र २८ गते नेपाल प्रहरीको आईजीपी पदमा नियुक्त गरेका थिए । २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए । ३ दिनभित्रै उनको सोच बदलियो, नेपाली सेनातर्फ फर्कने निर्णय गरे । आईजीपी तोरण शमशेरले राजा त्रिभुवनलाई आफ्नो इच्छा सुनाए । तोरण शमशेरको चाहना बुझेर राजा त्रिभुवनले पनि उनलाई नेपाली सेनातर्फै फर्कने आदेश दिएपछि मेजर जनरल पदमा बढुवा भएर पुनः तोरण शमशेर नेपाली सेनामा फर्किए । तोरण शमशेर जबराको आईजीपी पदको कार्यकाल मात्र ३ दिनको भयो। तोरण शमशेरले सदर पुलिस गोस्वारामा दिएको पद बहाली मन्तव्य गोरखापत्रमा चैत्र ३१ मा प्रकाशित हुँदा उनी उक्तपदबाट मुक्त भैसकेका थिए। सेनामा फर्किए र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । === सैन्य जीवन === उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए । पुलीस आइजिपि पद त्यागेर नेपाली सेनामा फर्कदा उनी मेजर जनरलमा बढुवा भए। २००८ मा [[लेफ्टिनेन्ट जनरल]] भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२००८ चैत्र ५ |title=नेपाल गजेट, रक्षा मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3204 |access-date=2022-05-27 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> जर्नेलमा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे। <ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> ४ वर्षे सेनापतिको कार्यकाल सकेर उनी बि.सं. २०१७ सालमा अवकाश भए। === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://Rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] 2sz47zin9qrdo5372zmhpadehs29dkz 1357742 1357741 2026-06-03T15:07:24Z Bishaldev100 28807 /* प्रहरी महानिरिक्षक */ 1357742 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821211813/https://www.nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 |date=2019-08-21 }}</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' नेपाली सैन्य अधिकारी र सरकारी कर्मचारी थिए। उनले नेपाली सेना प्रधानसेनापति र [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक भएर काम गरेका थिए। उनको निधन बि.सं.२०५३ सालमा ९९ वर्षको उमेरमा भयो । ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए ।<ref>{{Cite web |last=Raut |first=Kumar |date=2023-10-10 |title=एकै व्यक्ति आईजीपी र सेनापति |url=https://rajdhanidaily.com/id/87026/ |access-date=2026-06-03 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=ne-NP}}</ref> === प्रहरी महानिरिक्षक === राणा शासनको अन्त्य भएपछि आईजीपी पद सिर्जना भयो। राणा परिवारकै भए पनि उदार विचारधारा राख्ने तोरण शमशेर राजा त्रिभुवनका विश्वास पात्र व्यक्ति मध्येमै पर्दथे। राजा त्रिभुवनले उनलाई बोलाएर "तिमी आईजीपीमा बस" भने। राजाको बचन काट्न नसकी आईजीपीमा नियुक्ति भएर बहाली गरे। त्रिभुवनले तोरण शमशेरलाई २००७ साल चैत्र २८ गते नेपाल प्रहरीको आईजीपी पदमा नियुक्त गरेका थिए । २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए । ३ दिनभित्रै उनको सोच बदलियो, नेपाली सेनातर्फ फर्कने निर्णय गरे । आईजीपी तोरण शमशेरले राजा त्रिभुवनलाई आफ्नो इच्छा सुनाए । तोरण शमशेरको चाहना बुझेर राजा त्रिभुवनले पनि उनलाई नेपाली सेनातर्फ फर्कने अनुमति दिएपछि मेजर जनरल पदमा बढुवा भएर पुनः तोरण शमशेर नेपाली सेनामा फर्किए । तोरण शमशेरको आईजीपी कार्यकाल मात्र ३ दिनको भयो। तोरण शमशेरले सदर पुलिस गोस्वारामा दिएको पद बहाली मन्तव्य गोरखापत्रमा चैत्र ३१ मा प्रकाशित हुँदा उनी उक्त पदबाट मुक्त भैसकेका थिए। सेनामा फर्किए र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । नेपाल प्रहरीमा लामो समय सम्म पनि उनलाई आइजीपी मानिएको थिए। नर शमशेरलाई नै पहिलो आइजीपी मानिदै आएको थियो। === सैन्य जीवन === उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए । पुलीस आइजिपि पद त्यागेर नेपाली सेनामा फर्कदा उनी मेजर जनरलमा बढुवा भए। २००८ मा [[लेफ्टिनेन्ट जनरल]] भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२००८ चैत्र ५ |title=नेपाल गजेट, रक्षा मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3204 |access-date=2022-05-27 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> जर्नेलमा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे। <ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> ४ वर्षे सेनापतिको कार्यकाल सकेर उनी बि.सं. २०१७ सालमा अवकाश भए। === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://Rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] pbf6gwrv3gk83olosqk96oetx2qg47o 1357743 1357742 2026-06-03T15:08:23Z Bishaldev100 28807 /* सैन्य जीवन */ 1357743 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821211813/https://www.nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 |date=2019-08-21 }}</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' नेपाली सैन्य अधिकारी र सरकारी कर्मचारी थिए। उनले नेपाली सेना प्रधानसेनापति र [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक भएर काम गरेका थिए। उनको निधन बि.सं.२०५३ सालमा ९९ वर्षको उमेरमा भयो । ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए ।<ref>{{Cite web |last=Raut |first=Kumar |date=2023-10-10 |title=एकै व्यक्ति आईजीपी र सेनापति |url=https://rajdhanidaily.com/id/87026/ |access-date=2026-06-03 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=ne-NP}}</ref> === प्रहरी महानिरिक्षक === राणा शासनको अन्त्य भएपछि आईजीपी पद सिर्जना भयो। राणा परिवारकै भए पनि उदार विचारधारा राख्ने तोरण शमशेर राजा त्रिभुवनका विश्वास पात्र व्यक्ति मध्येमै पर्दथे। राजा त्रिभुवनले उनलाई बोलाएर "तिमी आईजीपीमा बस" भने। राजाको बचन काट्न नसकी आईजीपीमा नियुक्ति भएर बहाली गरे। त्रिभुवनले तोरण शमशेरलाई २००७ साल चैत्र २८ गते नेपाल प्रहरीको आईजीपी पदमा नियुक्त गरेका थिए । २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए । ३ दिनभित्रै उनको सोच बदलियो, नेपाली सेनातर्फ फर्कने निर्णय गरे । आईजीपी तोरण शमशेरले राजा त्रिभुवनलाई आफ्नो इच्छा सुनाए । तोरण शमशेरको चाहना बुझेर राजा त्रिभुवनले पनि उनलाई नेपाली सेनातर्फ फर्कने अनुमति दिएपछि मेजर जनरल पदमा बढुवा भएर पुनः तोरण शमशेर नेपाली सेनामा फर्किए । तोरण शमशेरको आईजीपी कार्यकाल मात्र ३ दिनको भयो। तोरण शमशेरले सदर पुलिस गोस्वारामा दिएको पद बहाली मन्तव्य गोरखापत्रमा चैत्र ३१ मा प्रकाशित हुँदा उनी उक्त पदबाट मुक्त भैसकेका थिए। सेनामा फर्किए र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । नेपाल प्रहरीमा लामो समय सम्म पनि उनलाई आइजीपी मानिएको थिए। नर शमशेरलाई नै पहिलो आइजीपी मानिदै आएको थियो। === सैन्य जीवन === उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए । पुलीस आइजिपि पद त्यागेर नेपाली सेनामा फर्कदा उनी मेजर जनरलमा बढुवा भए। २००८ मा [[लेफ्टिनेन्ट जनरल]] भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२००८ चैत्र ५ |title=नेपाल गजेट, रक्षा मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3204 |access-date=2022-05-27 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> रथी (लेफ्टिनेन्ट जर्नेल)मा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे। <ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> ४ वर्षे सेनापतिको कार्यकाल सकेर उनी बि.सं. २०१७ सालमा अवकाश भए। === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://Rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] j127ylpj1zxb1gwldenfqaas93udxmq 1357744 1357743 2026-06-03T16:13:29Z Bishaldev100 28807 /* प्रहरी महानिरिक्षक */ 1357744 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821211813/https://www.nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 |date=2019-08-21 }}</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' नेपाली सैन्य अधिकारी र सरकारी कर्मचारी थिए। उनले नेपाली सेना प्रधानसेनापति र [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक भएर काम गरेका थिए। उनको निधन बि.सं.२०५३ सालमा ९९ वर्षको उमेरमा भयो । ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए ।<ref>{{Cite web |last=Raut |first=Kumar |date=2023-10-10 |title=एकै व्यक्ति आईजीपी र सेनापति |url=https://rajdhanidaily.com/id/87026/ |access-date=2026-06-03 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=ne-NP}}</ref> === प्रहरी महानिरिक्षक === राणा शासनको अन्त्य भएपछि आईजीपी पद सिर्जना भयो। राणा परिवारकै भए पनि उदार विचारधारा राख्ने तोरण शमशेर राजा त्रिभुवनका विश्वास पात्र व्यक्ति मध्येमै पर्दथे। राजा त्रिभुवनले उनलाई बोलाएर "तिमी आईजीपीमा बस" भने। राजाको बचन काट्न नसकी आईजीपीमा नियुक्ति भएर बहाली गरे। त्रिभुवनले तोरण शमशेरलाई २००७ साल चैत्र २८ गते नेपाल प्रहरीको आईजीपी पदमा नियुक्त गरेका थिए । २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए । उनी आइजीपी छँदा नै [[खुकुरी दल]]ले गृहमन्त्री बिपी कोइरालाको निवासमा आक्रमण गर्‍यो। ३ दिनभित्रै उनको सोच बदलियो, नेपाली सेनातर्फ फर्कने निर्णय गरे । आईजीपी तोरण शमशेरले राजा त्रिभुवनलाई आफ्नो इच्छा सुनाए । तोरण शमशेरको चाहना बुझेर राजा त्रिभुवनले पनि उनलाई नेपाली सेनातर्फ फर्कने अनुमति दिएपछि मेजर जनरल पदमा बढुवा भएर पुनः तोरण शमशेर नेपाली सेनामा फर्किए । तोरण शमशेरको आईजीपी कार्यकाल मात्र ३ दिनको भयो। तोरण शमशेरले सदर पुलिस गोस्वारामा दिएको पद बहाली मन्तव्य गोरखापत्रमा चैत्र ३१ मा प्रकाशित हुँदा उनी उक्त पदबाट मुक्त भैसकेका थिए। सेनामा फर्किए र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । नेपाल प्रहरीमा लामो समय सम्म पनि उनलाई आइजीपी मानिएको थिए। नर शमशेरलाई नै पहिलो आइजीपी मानिदै आएको थियो। === सैन्य जीवन === उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए । पुलीस आइजिपि पद त्यागेर नेपाली सेनामा फर्कदा उनी मेजर जनरलमा बढुवा भए। २००८ मा [[लेफ्टिनेन्ट जनरल]] भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२००८ चैत्र ५ |title=नेपाल गजेट, रक्षा मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3204 |access-date=2022-05-27 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> रथी (लेफ्टिनेन्ट जर्नेल)मा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे। <ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> ४ वर्षे सेनापतिको कार्यकाल सकेर उनी बि.सं. २०१७ सालमा अवकाश भए। === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://Rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] gvni0qge16s5qyl4qqrg8wo5uy1l1hx 1357745 1357744 2026-06-03T17:51:17Z Bishaldev100 28807 /* प्रहरी महानिरिक्षक */ 1357745 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821211813/https://www.nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 |date=2019-08-21 }}</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' नेपाली सैन्य अधिकारी र सरकारी कर्मचारी थिए। उनले नेपाली सेना प्रधानसेनापति र [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक भएर काम गरेका थिए। उनको निधन बि.सं.२०५३ सालमा ९९ वर्षको उमेरमा भयो । ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए ।<ref name=":0">{{Cite web |last=Raut |first=Kumar |date=2023-10-10 |title=एकै व्यक्ति आईजीपी र सेनापति |url=https://rajdhanidaily.com/id/87026/ |access-date=2026-06-03 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=ne-NP}}</ref> === प्रहरी महानिरिक्षक === राणा शासनको अन्त्य भएपछि आईजीपी पद सिर्जना भयो। राणा परिवारकै भए पनि उदार विचारधारा राख्ने तोरण शमशेर राजा त्रिभुवनका विश्वास पात्र व्यक्ति मध्येमै पर्दथे। राजा त्रिभुवनले उनलाई बोलाएर "तिमी आईजीपीमा बस" भने।<ref name=":0" /> राजाको बचन काट्न नसकी आईजीपीमा नियुक्ति भएर पद ग्रहण गरे। किशोर दाहालका अनुसार भरतशमशेरलाई गिरफ्तार गर्ने पूर्वतयारीस्वरुप गृहमन्त्री बीपीले तोरणशमशेरलाई प्रहरीको आईजी बनाएका थिए । <ref>{{Cite web |title=गृहमन्त्री आफैंले गोली चलाएको त्यो घटना |url=https://ekantipur.com/News-Folder/2024/12/31/that-incident-where-the-home-minister-himself-opened-fire-23-38.html |access-date=2026-06-03 |website=Ekantipur |language=ne}}</ref> त्रिभुवनले तोरण शमशेरलाई २००७ साल चैत्र २८ गते नेपाल पुलीसको आईजीपी पदमा नियुक्त गरेका थिए । २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए । उनको ३ दिने आइजिपी कार्याकाल यसप्रकार रह्यो। चैत्र २८: आइजिपी नियुक्त चैत्र २९: सार्वजनिक सुरक्षा ऐन लागु चैत्र ३०: बिहान ५ बजे: गोरखा दलका सभापति रणधीर सुब्बा र महामन्त्री भरत शमशेर लगायत गिरफ्तार चैत्र ३०: दिउँसो ३ बजे: गृहमन्त्री निवास तथा कार्यालयमा गोरखा दलका कार्यकर्ताद्वारा आक्रमण उनी आइजीपी छँदा नै [[खुकुरी दल]]ले गृहमन्त्री बिपी कोइरालाको निवासमा आक्रमण गर्‍यो। ३ दिनभित्रै उनको सोच बदलियो, नेपाली सेनातर्फ फर्कने निर्णय गरे । आईजीपी तोरण शमशेरले राजा त्रिभुवनलाई आफ्नो इच्छा सुनाए । तोरण शमशेरको चाहना बुझेर राजा त्रिभुवनले पनि उनलाई नेपाली सेनातर्फ फर्कने अनुमति दिएपछि मेजर जनरल पदमा बढुवा भएर पुनः तोरण शमशेर नेपाली सेनामा फर्किए । तोरण शमशेरको आईजीपी कार्यकाल मात्र ३ दिनको भयो। तोरण शमशेरले सदर पुलिस गोस्वारामा दिएको पद बहाली मन्तव्य गोरखापत्रमा चैत्र ३१ मा प्रकाशित हुँदा उनी उक्त पदबाट मुक्त भैसकेका थिए। सेनामा फर्किए र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । नेपाल प्रहरीमा लामो समय सम्म पनि उनलाई आइजीपी मानिएको थिए। नर शमशेरलाई नै पहिलो आइजीपी मानिदै आएको थियो। === सैन्य जीवन === उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए । पुलीस आइजिपि पद त्यागेर नेपाली सेनामा फर्कदा उनी मेजर जनरलमा बढुवा भए। २००८ मा [[लेफ्टिनेन्ट जनरल]] भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२००८ चैत्र ५ |title=नेपाल गजेट, रक्षा मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3204 |access-date=2022-05-27 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> रथी (लेफ्टिनेन्ट जर्नेल)मा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे। <ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> ४ वर्षे सेनापतिको कार्यकाल सकेर उनी बि.सं. २०१७ सालमा अवकाश भए। === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://Rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] pibuvbimlb4w6l0rflgbjgmhxnlb7og 1357746 1357745 2026-06-03T17:52:31Z Bishaldev100 28807 /* प्रहरी महानिरिक्षक */ 1357746 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821211813/https://www.nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 |date=2019-08-21 }}</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' नेपाली सैन्य अधिकारी र सरकारी कर्मचारी थिए। उनले नेपाली सेना प्रधानसेनापति र [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक भएर काम गरेका थिए। उनको निधन बि.सं.२०५३ सालमा ९९ वर्षको उमेरमा भयो । ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए ।<ref name=":0">{{Cite web |last=Raut |first=Kumar |date=2023-10-10 |title=एकै व्यक्ति आईजीपी र सेनापति |url=https://rajdhanidaily.com/id/87026/ |access-date=2026-06-03 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=ne-NP}}</ref> === प्रहरी महानिरिक्षक === राणा शासनको अन्त्य भएपछि आईजीपी पद सिर्जना भयो। राणा परिवारकै भए पनि उदार विचारधारा राख्ने तोरण शमशेर राजा त्रिभुवनका विश्वास पात्र व्यक्ति मध्येमै पर्दथे। राजा त्रिभुवनले उनलाई बोलाएर "तिमी आईजीपीमा बस" भने।<ref name=":0" /> राजाको बचन काट्न नसकी आईजीपीमा नियुक्ति भएर पद ग्रहण गरे। किशोर दाहालका अनुसार भरतशमशेरलाई गिरफ्तार गर्ने पूर्वतयारीस्वरुप गृहमन्त्री बीपीले तोरणशमशेरलाई प्रहरीको आईजी बनाएका थिए । <ref>{{Cite web |title=गृहमन्त्री आफैंले गोली चलाएको त्यो घटना |url=https://ekantipur.com/News-Folder/2024/12/31/that-incident-where-the-home-minister-himself-opened-fire-23-38.html |access-date=2026-06-03 |website=Ekantipur |language=ne}}</ref> त्रिभुवनले तोरण शमशेरलाई २००७ साल चैत्र २८ गते नेपाल पुलीसको आईजीपी पदमा नियुक्त गरेका थिए । २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए । उनको ३ दिने आइजिपी कार्याकाल यसप्रकार रह्यो। चैत्र २८: आइजिपी नियुक्त चैत्र २९: सार्वजनिक सुरक्षा ऐन लागु चैत्र ३०: बिहान ५ बजे: गोरखा दलका सभापति रणधीर सुब्बा र महामन्त्री भरत शमशेर लगायत गिरफ्तार चैत्र ३०: दिउँसो ३ बजे: गृहमन्त्री निवास तथा कार्यालयमा गोरखा दलका कार्यकर्ताद्वारा आक्रमण उनी आइजीपी छँदा नै [[खुकुरी दल]]ले गृहमन्त्री बिपी कोइरालाको निवासमा आक्रमण गर्‍यो। ३ दिनभित्रै उनको सोच बदलियो, नेपाली सेनातर्फ फर्कने निर्णय गरे । आईजीपी तोरण शमशेरले राजा त्रिभुवनलाई आफ्नो इच्छा सुनाए । तोरण शमशेरको चाहना बुझेर राजा त्रिभुवनले पनि उनलाई नेपाली सेनातर्फ फर्कने अनुमति दिएपछि मेजर जनरल पदमा बढुवा भएर पुनः तोरण शमशेर नेपाली सेनामा फर्किए । तोरण शमशेरको आईजीपी कार्यकाल मात्र ३ दिनको भयो। तोरण शमशेरले सदर पुलिस गोस्वारामा दिएको पद बहाली मन्तव्य गोरखापत्रमा चैत्र ३१ मा प्रकाशित हुँदा उनी उक्त पदबाट मुक्त भैसकेका थिए। सेनामा फर्किए र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा २००८ बैशाख १ मा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । नेपाल प्रहरीमा लामो समय सम्म पनि उनलाई आइजीपी मानिएको थिए। नर शमशेरलाई नै पहिलो आइजीपी मानिदै आएको थियो। === सैन्य जीवन === उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए । पुलीस आइजिपि पद त्यागेर नेपाली सेनामा फर्कदा उनी मेजर जनरलमा बढुवा भए। २००८ मा [[लेफ्टिनेन्ट जनरल]] भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२००८ चैत्र ५ |title=नेपाल गजेट, रक्षा मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3204 |access-date=2022-05-27 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> रथी (लेफ्टिनेन्ट जर्नेल)मा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे। <ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> ४ वर्षे सेनापतिको कार्यकाल सकेर उनी बि.सं. २०१७ सालमा अवकाश भए। === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://Rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] fdspe4pajbk1ixi5jm2n5ij44j0bwk4 1357747 1357746 2026-06-03T17:53:21Z Bishaldev100 28807 /* प्रधान सेनापति */ 1357747 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821211813/https://www.nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 |date=2019-08-21 }}</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' नेपाली सैन्य अधिकारी र सरकारी कर्मचारी थिए। उनले नेपाली सेना प्रधानसेनापति र [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक भएर काम गरेका थिए। उनको निधन बि.सं.२०५३ सालमा ९९ वर्षको उमेरमा भयो । ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए ।<ref name=":0">{{Cite web |last=Raut |first=Kumar |date=2023-10-10 |title=एकै व्यक्ति आईजीपी र सेनापति |url=https://rajdhanidaily.com/id/87026/ |access-date=2026-06-03 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=ne-NP}}</ref> === प्रहरी महानिरिक्षक === राणा शासनको अन्त्य भएपछि आईजीपी पद सिर्जना भयो। राणा परिवारकै भए पनि उदार विचारधारा राख्ने तोरण शमशेर राजा त्रिभुवनका विश्वास पात्र व्यक्ति मध्येमै पर्दथे। राजा त्रिभुवनले उनलाई बोलाएर "तिमी आईजीपीमा बस" भने।<ref name=":0" /> राजाको बचन काट्न नसकी आईजीपीमा नियुक्ति भएर पद ग्रहण गरे। किशोर दाहालका अनुसार भरतशमशेरलाई गिरफ्तार गर्ने पूर्वतयारीस्वरुप गृहमन्त्री बीपीले तोरणशमशेरलाई प्रहरीको आईजी बनाएका थिए । <ref>{{Cite web |title=गृहमन्त्री आफैंले गोली चलाएको त्यो घटना |url=https://ekantipur.com/News-Folder/2024/12/31/that-incident-where-the-home-minister-himself-opened-fire-23-38.html |access-date=2026-06-03 |website=Ekantipur |language=ne}}</ref> त्रिभुवनले तोरण शमशेरलाई २००७ साल चैत्र २८ गते नेपाल पुलीसको आईजीपी पदमा नियुक्त गरेका थिए । २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए । उनको ३ दिने आइजिपी कार्याकाल यसप्रकार रह्यो। चैत्र २८: आइजिपी नियुक्त चैत्र २९: सार्वजनिक सुरक्षा ऐन लागु चैत्र ३०: बिहान ५ बजे: गोरखा दलका सभापति रणधीर सुब्बा र महामन्त्री भरत शमशेर लगायत गिरफ्तार चैत्र ३०: दिउँसो ३ बजे: गृहमन्त्री निवास तथा कार्यालयमा गोरखा दलका कार्यकर्ताद्वारा आक्रमण उनी आइजीपी छँदा नै [[खुकुरी दल]]ले गृहमन्त्री बिपी कोइरालाको निवासमा आक्रमण गर्‍यो। ३ दिनभित्रै उनको सोच बदलियो, नेपाली सेनातर्फ फर्कने निर्णय गरे । आईजीपी तोरण शमशेरले राजा त्रिभुवनलाई आफ्नो इच्छा सुनाए । तोरण शमशेरको चाहना बुझेर राजा त्रिभुवनले पनि उनलाई नेपाली सेनातर्फ फर्कने अनुमति दिएपछि मेजर जनरल पदमा बढुवा भएर पुनः तोरण शमशेर नेपाली सेनामा फर्किए । तोरण शमशेरको आईजीपी कार्यकाल मात्र ३ दिनको भयो। तोरण शमशेरले सदर पुलिस गोस्वारामा दिएको पद बहाली मन्तव्य गोरखापत्रमा चैत्र ३१ मा प्रकाशित हुँदा उनी उक्त पदबाट मुक्त भैसकेका थिए। सेनामा फर्किए र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा २००८ बैशाख १ मा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । नेपाल प्रहरीमा लामो समय सम्म पनि उनलाई आइजीपी मानिएको थिए। नर शमशेरलाई नै पहिलो आइजीपी मानिदै आएको थियो। === सैन्य जीवन === उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए । पुलीस आइजिपि पद त्यागेर नेपाली सेनामा फर्कदा उनी मेजर जनरलमा बढुवा भए। २००८ मा [[लेफ्टिनेन्ट जनरल]] भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२००८ चैत्र ५ |title=नेपाल गजेट, रक्षा मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3204 |access-date=2022-05-27 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> रथी (लेफ्टिनेन्ट जर्नेल)मा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे।<ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> ४ वर्षे सेनापतिको कार्यकाल सकेर उनी बि.सं. २०१७ सालमा अवकाश भए। === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://Rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] mks9ysev11v66901hidth40i2t6f81v 1357748 1357747 2026-06-03T18:05:20Z Bishaldev100 28807 /* प्रहरी महानिरिक्षक */ 1357748 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821211813/https://www.nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 |date=2019-08-21 }}</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' नेपाली सैन्य अधिकारी र सरकारी कर्मचारी थिए। उनले नेपाली सेना प्रधानसेनापति र [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक भएर काम गरेका थिए। उनको निधन बि.सं.२०५३ सालमा ९९ वर्षको उमेरमा भयो । ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए ।<ref name=":0">{{Cite web |last=प्रसाई |first=श्रीप्रसाद |date=२०८० आश्विन २४ |title=एकै व्यक्ति आईजीपी र सेनापति |url=https://rajdhanidaily.com/id/87026/ |access-date=2026-06-03 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=ne-NP}}</ref> === प्रहरी महानिरिक्षक === राणा शासनको अन्त्य भएपछि आईजीपी पद सिर्जना भयो। राणा परिवारकै भए पनि उदार विचारधारा राख्ने तोरण शमशेर राजा त्रिभुवनका विश्वास पात्र व्यक्ति मध्येमै पर्दथे। राजा त्रिभुवनले उनलाई बोलाएर "तिमी आईजीपीमा बस" भने।<ref name=":0" /> राजाको बचन काट्न नसकी आईजीपीमा नियुक्ति भएर पद ग्रहण गरे। किशोर दाहालका अनुसार भरतशमशेरलाई गिरफ्तार गर्ने पूर्वतयारीस्वरुप गृहमन्त्री बीपीले तोरणशमशेरलाई प्रहरीको आईजी बनाएका थिए । <ref>{{Cite web |title=गृहमन्त्री आफैंले गोली चलाएको त्यो घटना |url=https://ekantipur.com/News-Folder/2024/12/31/that-incident-where-the-home-minister-himself-opened-fire-23-38.html |access-date= |website=Ekantipur |language=ne|date=पुस १६, २०८१|last=दाहाल|first=किशोर}}</ref> त्रिभुवनले तोरण शमशेरलाई २००७ साल चैत्र २८ गते नेपाल पुलीसको आईजीपी पदमा नियुक्त गरेका थिए । २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए । उनको ३ दिने आइजिपी कार्याकाल यसप्रकार रह्यो। चैत्र २८: आइजिपी नियुक्त चैत्र २९: सार्वजनिक सुरक्षा ऐन लागु चैत्र ३०: बिहान ५ बजे: गोरखा दलका सभापति रणधीर सुब्बा र महामन्त्री भरत शमशेर लगायत गिरफ्तार चैत्र ३०: दिउँसो ३ बजे: गृहमन्त्री निवास तथा कार्यालयमा गोरखा दलका कार्यकर्ताद्वारा आक्रमण उनी आइजीपी छँदा नै [[खुकुरी दल]]ले गृहमन्त्री बिपी कोइरालाको निवासमा आक्रमण गर्‍यो। ३ दिनभित्रै उनको सोच बदलियो, नेपाली सेनातर्फ फर्कने निर्णय गरे । आईजीपी तोरण शमशेरले राजा त्रिभुवनलाई आफ्नो इच्छा सुनाए । तोरण शमशेरको चाहना बुझेर राजा त्रिभुवनले पनि उनलाई नेपाली सेनातर्फ फर्कने अनुमति दिएपछि मेजर जनरल पदमा बढुवा भएर पुनः तोरण शमशेर नेपाली सेनामा फर्किए । तोरण शमशेरको आईजीपी कार्यकाल मात्र ३ दिनको भयो। तोरण शमशेरले सदर पुलिस गोस्वारामा दिएको पद बहाली मन्तव्य गोरखापत्रमा चैत्र ३१ मा प्रकाशित हुँदा उनी उक्त पदबाट मुक्त भैसकेका थिए। सेनामा फर्किए र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा २००८ बैशाख १ मा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । नेपाल प्रहरीमा लामो समय सम्म पनि उनलाई आइजीपी मानिएको थिए। नर शमशेरलाई नै पहिलो आइजीपी मानिदै आएको थियो। === सैन्य जीवन === उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए । पुलीस आइजिपि पद त्यागेर नेपाली सेनामा फर्कदा उनी मेजर जनरलमा बढुवा भए। २००८ मा [[लेफ्टिनेन्ट जनरल]] भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२००८ चैत्र ५ |title=नेपाल गजेट, रक्षा मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3204 |access-date=2022-05-27 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> रथी (लेफ्टिनेन्ट जर्नेल)मा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे।<ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> ४ वर्षे सेनापतिको कार्यकाल सकेर उनी बि.सं. २०१७ सालमा अवकाश भए। === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://Rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] qv36no41dxjr4q9guch449crorb76qr 1357749 1357748 2026-06-03T18:06:09Z Bishaldev100 28807 /* प्रहरी महानिरिक्षक */ 1357749 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821211813/https://www.nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 |date=2019-08-21 }}</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' नेपाली सैन्य अधिकारी र सरकारी कर्मचारी थिए। उनले नेपाली सेना प्रधानसेनापति र [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक भएर काम गरेका थिए। उनको निधन बि.सं.२०५३ सालमा ९९ वर्षको उमेरमा भयो । ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए ।<ref name=":0">{{Cite web |last=प्रसाई |first=श्रीप्रसाद |date=२०८० आश्विन २४ |title=एकै व्यक्ति आईजीपी र सेनापति |url=https://rajdhanidaily.com/id/87026/ |access-date=2026-06-03 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=ne-NP}}</ref> === प्रहरी महानिरिक्षक === राणा शासनको अन्त्य भएपछि आईजीपी पद सिर्जना भयो। राणा परिवारकै भए पनि उदार विचारधारा राख्ने तोरण शमशेर राजा त्रिभुवनका विश्वास पात्र व्यक्ति मध्येमै पर्दथे। राजा त्रिभुवनले उनलाई बोलाएर "तिमी आईजीपीमा बस" भने।<ref name=":0" /> राजाको बचन काट्न नसकी आईजीपीमा नियुक्ति भएर पद ग्रहण गरे। किशोर दाहालका अनुसार भरतशमशेरलाई गिरफ्तार गर्ने पूर्वतयारीस्वरुप गृहमन्त्री बीपी कोइरालाले तोरणशमशेरलाई प्रहरीको आईजी बनाएका थिए । <ref>{{Cite web |title=गृहमन्त्री आफैंले गोली चलाएको त्यो घटना |url=https://ekantipur.com/News-Folder/2024/12/31/that-incident-where-the-home-minister-himself-opened-fire-23-38.html |access-date= |website=Ekantipur |language=ne|date=पुस १६, २०८१|last=दाहाल|first=किशोर}}</ref> त्रिभुवनले तोरण शमशेरलाई २००७ साल चैत्र २८ गते नेपाल पुलीसको आईजीपी पदमा नियुक्त गरेका थिए । २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए । उनको ३ दिने आइजिपी कार्याकाल यसप्रकार रह्यो। चैत्र २८: आइजिपी नियुक्त चैत्र २९: सार्वजनिक सुरक्षा ऐन लागु चैत्र ३०: बिहान ५ बजे: गोरखा दलका सभापति रणधीर सुब्बा र महामन्त्री भरत शमशेर लगायत गिरफ्तार चैत्र ३०: दिउँसो ३ बजे: गृहमन्त्री निवास तथा कार्यालयमा गोरखा दलका कार्यकर्ताद्वारा आक्रमण उनी आइजीपी छँदा नै [[खुकुरी दल]]ले गृहमन्त्री बिपी कोइरालाको निवासमा आक्रमण गर्‍यो। ३ दिनभित्रै उनको सोच बदलियो, नेपाली सेनातर्फ फर्कने निर्णय गरे । आईजीपी तोरण शमशेरले राजा त्रिभुवनलाई आफ्नो इच्छा सुनाए । तोरण शमशेरको चाहना बुझेर राजा त्रिभुवनले पनि उनलाई नेपाली सेनातर्फ फर्कने अनुमति दिएपछि मेजर जनरल पदमा बढुवा भएर पुनः तोरण शमशेर नेपाली सेनामा फर्किए । तोरण शमशेरको आईजीपी कार्यकाल मात्र ३ दिनको भयो। तोरण शमशेरले सदर पुलिस गोस्वारामा दिएको पद बहाली मन्तव्य गोरखापत्रमा चैत्र ३१ मा प्रकाशित हुँदा उनी उक्त पदबाट मुक्त भैसकेका थिए। सेनामा फर्किए र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा २००८ बैशाख १ मा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । नेपाल प्रहरीमा लामो समय सम्म पनि उनलाई आइजीपी मानिएको थिए। नर शमशेरलाई नै पहिलो आइजीपी मानिदै आएको थियो। === सैन्य जीवन === उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए । पुलीस आइजिपि पद त्यागेर नेपाली सेनामा फर्कदा उनी मेजर जनरलमा बढुवा भए। २००८ मा [[लेफ्टिनेन्ट जनरल]] भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२००८ चैत्र ५ |title=नेपाल गजेट, रक्षा मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3204 |access-date=2022-05-27 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> रथी (लेफ्टिनेन्ट जर्नेल)मा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे।<ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> ४ वर्षे सेनापतिको कार्यकाल सकेर उनी बि.सं. २०१७ सालमा अवकाश भए। === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://Rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] 9zmiivc1r6zvf3in526x7an02xcc2wv 1357752 1357749 2026-06-03T18:41:12Z Bishaldev100 28807 /* प्रहरी महानिरिक्षक */ 1357752 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821211813/https://www.nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 |date=2019-08-21 }}</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' नेपाली सैन्य अधिकारी र सरकारी कर्मचारी थिए। उनले नेपाली सेना प्रधानसेनापति र [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक भएर काम गरेका थिए। उनको निधन बि.सं.२०५३ सालमा ९९ वर्षको उमेरमा भयो । ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए ।<ref name=":0">{{Cite web |last=प्रसाई |first=श्रीप्रसाद |date=२०८० आश्विन २४ |title=एकै व्यक्ति आईजीपी र सेनापति |url=https://rajdhanidaily.com/id/87026/ |access-date=2026-06-03 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=ne-NP}}</ref> === प्रहरी महानिरिक्षक === राणा शासनको अन्त्य भएपछि आईजीपी पद सिर्जना भयो। राणा परिवारकै भए पनि उदार विचारधारा राख्ने तोरण शमशेर राजा त्रिभुवनका विश्वास पात्र व्यक्ति मध्येमै पर्दथे। राजा त्रिभुवनले उनलाई बोलाएर "तिमी आईजीपीमा बस" भने।<ref name=":0" /> राजाको बचन काट्न नसकी आईजीपीमा नियुक्ति भएर पद ग्रहण गरे। किशोर दाहालका अनुसार भरतशमशेरलाई गिरफ्तार गर्ने पूर्वतयारीस्वरुप गृहमन्त्री बीपी कोइरालाले तोरणशमशेरलाई प्रहरीको आईजी बनाएका थिए । <ref>{{Cite web |title=गृहमन्त्री आफैंले गोली चलाएको त्यो घटना |url=https://ekantipur.com/News-Folder/2024/12/31/that-incident-where-the-home-minister-himself-opened-fire-23-38.html |access-date= |website=Ekantipur |language=ne|date=पुस १६, २०८१|last=दाहाल|first=किशोर}}</ref> त्रिभुवनले तोरण शमशेरलाई २००७ साल चैत्र २८ गते नेपाल पुलीसको आईजीपी पदमा नियुक्त गरेका थिए । २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए । उनको ३ दिने आइजिपी कार्याकाल यसप्रकार रह्यो। चैत्र २८: आइजिपी नियुक्त चैत्र २९: सार्वजनिक सुरक्षा ऐन लागु चैत्र ३०: बिहान ५ बजे: गोरखा दलका सभापति रणधीर सुब्बा र महामन्त्री भरत शमशेर लगायत गिरफ्तार चैत्र ३०: दिउँसो ३ बजे: गृहमन्त्री निवास तथा कार्यालयमा गोरखा दलका कार्यकर्ताद्वारा आक्रमण उनी आइजीपी छँदा नै [[खुकुरी दल]]ले गृहमन्त्री बिपी कोइरालाको निवासमा आक्रमण गर्‍यो। ३ दिनभित्रै उनको सोच बदलियो, नेपाली सेनातर्फ फर्कने निर्णय गरे । आईजीपी तोरण शमशेरले राजा त्रिभुवनलाई आफ्नो इच्छा सुनाए । तोरण शमशेरको चाहना बुझेर राजा त्रिभुवनले पनि उनलाई नेपाली सेनातर्फ फर्कने अनुमति दिएपछि मेजर जनरल पदमा बढुवा भएर पुनः तोरण शमशेर नेपाली सेनामा फर्किए । तोरण शमशेरको आईजीपी कार्यकाल मात्र ३ दिनको भयो। तोरण शमशेरले सदर पुलिस गोस्वारामा दिएको पद बहाली मन्तव्य गोरखापत्रमा चैत्र ३१ मा प्रकाशित हुँदा उनी उक्त पदबाट मुक्त भैसकेका थिए। सेनामा फर्किए र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा २००८ बैशाख १ मा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । नेपाल प्रहरीमा लामो समय सम्म पनि उनलाई आइजीपी मानिएको थिएन। नर शमशेरलाई नै पहिलो आइजीपी मानिदै आएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०४१ असोज ३० |title=A Tribute to Our Peers |url=https://www.nepalpolice.gov.np/media/filer_public/1e/de/1ede7f10-c82d-4e31-be60-8f3401b13c65/police-mirror-1984-2041-final.pdf |journal=प्रहरी दर्पण |volume=1984 |pages=37-41}}</ref> === सैन्य जीवन === उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए । पुलीस आइजिपि पद त्यागेर नेपाली सेनामा फर्कदा उनी मेजर जनरलमा बढुवा भए। २००८ मा [[लेफ्टिनेन्ट जनरल]] भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२००८ चैत्र ५ |title=नेपाल गजेट, रक्षा मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3204 |access-date=2022-05-27 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> रथी (लेफ्टिनेन्ट जर्नेल)मा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे।<ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> ४ वर्षे सेनापतिको कार्यकाल सकेर उनी बि.सं. २०१७ सालमा अवकाश भए। === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://Rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] sznc1e9kdbmtzk2ahgclgo5lu9po28y 1357753 1357752 2026-06-03T18:41:31Z Bishaldev100 28807 /* सैन्य जीवन */ 1357753 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821211813/https://www.nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 |date=2019-08-21 }}</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' नेपाली सैन्य अधिकारी र सरकारी कर्मचारी थिए। उनले नेपाली सेना प्रधानसेनापति र [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक भएर काम गरेका थिए। उनको निधन बि.सं.२०५३ सालमा ९९ वर्षको उमेरमा भयो । ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए ।<ref name=":0">{{Cite web |last=प्रसाई |first=श्रीप्रसाद |date=२०८० आश्विन २४ |title=एकै व्यक्ति आईजीपी र सेनापति |url=https://rajdhanidaily.com/id/87026/ |access-date=2026-06-03 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=ne-NP}}</ref> === प्रहरी महानिरिक्षक === राणा शासनको अन्त्य भएपछि आईजीपी पद सिर्जना भयो। राणा परिवारकै भए पनि उदार विचारधारा राख्ने तोरण शमशेर राजा त्रिभुवनका विश्वास पात्र व्यक्ति मध्येमै पर्दथे। राजा त्रिभुवनले उनलाई बोलाएर "तिमी आईजीपीमा बस" भने।<ref name=":0" /> राजाको बचन काट्न नसकी आईजीपीमा नियुक्ति भएर पद ग्रहण गरे। किशोर दाहालका अनुसार भरतशमशेरलाई गिरफ्तार गर्ने पूर्वतयारीस्वरुप गृहमन्त्री बीपी कोइरालाले तोरणशमशेरलाई प्रहरीको आईजी बनाएका थिए । <ref>{{Cite web |title=गृहमन्त्री आफैंले गोली चलाएको त्यो घटना |url=https://ekantipur.com/News-Folder/2024/12/31/that-incident-where-the-home-minister-himself-opened-fire-23-38.html |access-date= |website=Ekantipur |language=ne|date=पुस १६, २०८१|last=दाहाल|first=किशोर}}</ref> त्रिभुवनले तोरण शमशेरलाई २००७ साल चैत्र २८ गते नेपाल पुलीसको आईजीपी पदमा नियुक्त गरेका थिए । २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए । उनको ३ दिने आइजिपी कार्याकाल यसप्रकार रह्यो। चैत्र २८: आइजिपी नियुक्त चैत्र २९: सार्वजनिक सुरक्षा ऐन लागु चैत्र ३०: बिहान ५ बजे: गोरखा दलका सभापति रणधीर सुब्बा र महामन्त्री भरत शमशेर लगायत गिरफ्तार चैत्र ३०: दिउँसो ३ बजे: गृहमन्त्री निवास तथा कार्यालयमा गोरखा दलका कार्यकर्ताद्वारा आक्रमण उनी आइजीपी छँदा नै [[खुकुरी दल]]ले गृहमन्त्री बिपी कोइरालाको निवासमा आक्रमण गर्‍यो। ३ दिनभित्रै उनको सोच बदलियो, नेपाली सेनातर्फ फर्कने निर्णय गरे । आईजीपी तोरण शमशेरले राजा त्रिभुवनलाई आफ्नो इच्छा सुनाए । तोरण शमशेरको चाहना बुझेर राजा त्रिभुवनले पनि उनलाई नेपाली सेनातर्फ फर्कने अनुमति दिएपछि मेजर जनरल पदमा बढुवा भएर पुनः तोरण शमशेर नेपाली सेनामा फर्किए । तोरण शमशेरको आईजीपी कार्यकाल मात्र ३ दिनको भयो। तोरण शमशेरले सदर पुलिस गोस्वारामा दिएको पद बहाली मन्तव्य गोरखापत्रमा चैत्र ३१ मा प्रकाशित हुँदा उनी उक्त पदबाट मुक्त भैसकेका थिए। सेनामा फर्किए र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा २००८ बैशाख १ मा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । नेपाल प्रहरीमा लामो समय सम्म पनि उनलाई आइजीपी मानिएको थिएन। नर शमशेरलाई नै पहिलो आइजीपी मानिदै आएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०४१ असोज ३० |title=A Tribute to Our Peers |url=https://www.nepalpolice.gov.np/media/filer_public/1e/de/1ede7f10-c82d-4e31-be60-8f3401b13c65/police-mirror-1984-2041-final.pdf |journal=प्रहरी दर्पण |volume=1984 |pages=37-41}}</ref> === सैन्य जीवन === उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए । पुलीस आइजिपि पद त्यागेर नेपाली सेनामा फर्कदा उनी मेजर जनरलमा बढुवा भए। २००८ मा [[लेफ्टिनेन्ट जनरल]] भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२००८ चैत्र ५ |title=नेपाल गजेट, रक्षा मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3204 |access-date=2022-05-27 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> रथी (लेफ्टिनेन्ट जर्नेल)मा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे।<ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> ४ वर्षे सेनापतिको कार्यकाल सकेर उनी बि.सं. २०१७ सालमा अवकाश भए। === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://Rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] 0x5la7b4145uy1ebv5zf9lz9y9t6k76 1357754 1357753 2026-06-03T18:42:21Z Bishaldev100 28807 /* प्रहरी महानिरिक्षक */ 1357754 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821211813/https://www.nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 |date=2019-08-21 }}</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' नेपाली सैन्य अधिकारी र सरकारी कर्मचारी थिए। उनले नेपाली सेना प्रधानसेनापति र [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक भएर काम गरेका थिए। उनको निधन बि.सं.२०५३ सालमा ९९ वर्षको उमेरमा भयो । ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए ।<ref name=":0">{{Cite web |last=प्रसाई |first=श्रीप्रसाद |date=२०८० आश्विन २४ |title=एकै व्यक्ति आईजीपी र सेनापति |url=https://rajdhanidaily.com/id/87026/ |access-date=2026-06-03 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=ne-NP}}</ref> === प्रहरी महानिरिक्षक === राणा शासनको अन्त्य भएपछि आईजीपी पद सिर्जना भयो। राणा परिवारकै भए पनि उदार विचारधारा राख्ने तोरण शमशेर राजा त्रिभुवनका विश्वास पात्र व्यक्ति मध्येमै पर्दथे। राजा त्रिभुवनले उनलाई बोलाएर "तिमी आईजीपीमा बस" भने।<ref name=":0" /> राजाको बचन काट्न नसकी आईजीपीमा नियुक्ति भएर पद ग्रहण गरे। किशोर दाहालका अनुसार भरतशमशेरलाई गिरफ्तार गर्ने पूर्वतयारीस्वरुप गृहमन्त्री बीपी कोइरालाले तोरणशमशेरलाई प्रहरीको आईजी बनाएका थिए । <ref>{{Cite web |title=गृहमन्त्री आफैंले गोली चलाएको त्यो घटना |url=https://ekantipur.com/News-Folder/2024/12/31/that-incident-where-the-home-minister-himself-opened-fire-23-38.html |access-date= |website=Ekantipur |language=ne|date=पुस १६, २०८१|last=दाहाल|first=किशोर}}</ref> त्रिभुवनले तोरण शमशेरलाई २००७ साल चैत्र २८ गते नेपाल पुलीसको आईजीपी पदमा नियुक्त गरेका थिए । २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए । उनको ३ दिने आइजिपी कार्याकाल यसप्रकार रह्यो। * चैत्र २८: आइजिपी नियुक्त * चैत्र २९: सार्वजनिक सुरक्षा ऐन लागु * चैत्र ३०: बिहान ५ बजे: गोरखा दलका सभापति रणधीर सुब्बा र महामन्त्री भरत शमशेर लगायत गिरफ्तार * चैत्र ३०: दिउँसो ३ बजे: गृहमन्त्री निवास तथा कार्यालयमा गोरखा दलका कार्यकर्ताद्वारा आक्रमण उनी आइजीपी छँदा नै [[खुकुरी दल]]ले गृहमन्त्री बिपी कोइरालाको निवासमा आक्रमण गर्‍यो। ३ दिनभित्रै उनको सोच बदलियो, नेपाली सेनातर्फ फर्कने निर्णय गरे । आईजीपी तोरण शमशेरले राजा त्रिभुवनलाई आफ्नो इच्छा सुनाए । तोरण शमशेरको चाहना बुझेर राजा त्रिभुवनले पनि उनलाई नेपाली सेनातर्फ फर्कने अनुमति दिएपछि मेजर जनरल पदमा बढुवा भएर पुनः तोरण शमशेर नेपाली सेनामा फर्किए । तोरण शमशेरको आईजीपी कार्यकाल मात्र ३ दिनको भयो। तोरण शमशेरले सदर पुलिस गोस्वारामा दिएको पद बहाली मन्तव्य गोरखापत्रमा चैत्र ३१ मा प्रकाशित हुँदा उनी उक्त पदबाट मुक्त भैसकेका थिए। सेनामा फर्किए र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा २००८ बैशाख १ मा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । नेपाल प्रहरीमा लामो समय सम्म पनि उनलाई आइजीपी मानिएको थिएन। नर शमशेरलाई नै पहिलो आइजीपी मानिदै आएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०४१ असोज ३० |title=A Tribute to Our Peers |url=https://www.nepalpolice.gov.np/media/filer_public/1e/de/1ede7f10-c82d-4e31-be60-8f3401b13c65/police-mirror-1984-2041-final.pdf |journal=प्रहरी दर्पण |volume=1984 |pages=37-41}}</ref> === सैन्य जीवन === उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए । पुलीस आइजिपि पद त्यागेर नेपाली सेनामा फर्कदा उनी मेजर जनरलमा बढुवा भए। २००८ मा [[लेफ्टिनेन्ट जनरल]] भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२००८ चैत्र ५ |title=नेपाल गजेट, रक्षा मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3204 |access-date=2022-05-27 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> रथी (लेफ्टिनेन्ट जर्नेल)मा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे।<ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> ४ वर्षे सेनापतिको कार्यकाल सकेर उनी बि.सं. २०१७ सालमा अवकाश भए। === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://Rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] jibsy3ipytk2g5a2hv1j158rzz17epc 1357755 1357754 2026-06-03T19:12:12Z Bishaldev100 28807 /* प्रहरी महानिरिक्षक */ 1357755 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821211813/https://www.nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 |date=2019-08-21 }}</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' नेपाली सैन्य अधिकारी र सरकारी कर्मचारी थिए। उनले नेपाली सेना प्रधानसेनापति र [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक भएर काम गरेका थिए। उनको निधन बि.सं.२०५३ सालमा ९९ वर्षको उमेरमा भयो । ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए ।<ref name=":0">{{Cite web |last=प्रसाई |first=श्रीप्रसाद |date=२०८० आश्विन २४ |title=एकै व्यक्ति आईजीपी र सेनापति |url=https://rajdhanidaily.com/id/87026/ |access-date=2026-06-03 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=ne-NP}}</ref> === प्रहरी महानिरिक्षक === राणा शासनको अन्त्य भएपछि आईजीपी पद सिर्जना भयो। राणा परिवारकै भए पनि उदार विचारधारा राख्ने तोरण शमशेर राजा त्रिभुवनका विश्वास पात्र व्यक्ति मध्येमै पर्दथे। राजा त्रिभुवनले उनलाई बोलाएर "तिमी आईजीपीमा बस" भने।<ref name=":0" /> राजाको बचन काट्न नसकी आईजीपीमा नियुक्ति भएर पद ग्रहण गरे। किशोर दाहालका अनुसार भरतशमशेरलाई गिरफ्तार गर्ने पूर्वतयारीस्वरुप गृहमन्त्री बीपी कोइरालाले तोरणशमशेरलाई प्रहरीको आईजी बनाएका थिए । <ref>{{Cite web |title=गृहमन्त्री आफैंले गोली चलाएको त्यो घटना |url=https://ekantipur.com/News-Folder/2024/12/31/that-incident-where-the-home-minister-himself-opened-fire-23-38.html |access-date= |website=Ekantipur |language=ne|date=पुस १६, २०८१|last=दाहाल|first=किशोर}}</ref> त्रिभुवनले तोरण शमशेरलाई २००७ साल चैत्र २८ गते नेपाल पुलीसको आईजीपी पदमा नियुक्त गरेका थिए । २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए ।<ref>{{Cite journal |last=गृह मन्त्रालय |first=नेपाल सरकार |title=नेपाल प्रहरी |url=https://www.moha.gov.np/upload/e66443e81e8cc9c4fa5c099a1fb1bb87/files/yearly_pratibedan_07576.pdf |journal=वार्षिक प्रगति प्रतिवेदन |volume=2085/76 |pages=10-12}}</ref> उनको ३ दिने आइजिपी कार्याकाल यसप्रकार रह्यो। * चैत्र २८: आइजिपी नियुक्त * चैत्र २९: सार्वजनिक सुरक्षा ऐन लागु * चैत्र ३०: बिहान ५ बजे: गोरखा दलका सभापति रणधीर सुब्बा र महामन्त्री भरत शमशेर लगायत गिरफ्तार * चैत्र ३०: दिउँसो ३ बजे: गृहमन्त्री निवास तथा कार्यालयमा गोरखा दलका कार्यकर्ताद्वारा आक्रमण उनी आइजीपी छँदा नै [[खुकुरी दल]]ले गृहमन्त्री बिपी कोइरालाको निवासमा आक्रमण गर्‍यो। ३ दिनभित्रै उनको सोच बदलियो, नेपाली सेनातर्फ फर्कने निर्णय गरे । आईजीपी तोरण शमशेरले राजा त्रिभुवनलाई आफ्नो इच्छा सुनाए । तोरण शमशेरको चाहना बुझेर राजा त्रिभुवनले पनि उनलाई नेपाली सेनातर्फ फर्कने अनुमति दिएपछि मेजर जनरल पदमा बढुवा भएर पुनः तोरण शमशेर नेपाली सेनामा फर्किए । तोरण शमशेरको आईजीपी कार्यकाल मात्र ३ दिनको भयो। तोरण शमशेरले सदर पुलिस गोस्वारामा दिएको पद बहाली मन्तव्य गोरखापत्रमा चैत्र ३१ मा प्रकाशित हुँदा उनी उक्त पदबाट मुक्त भैसकेका थिए। सेनामा फर्किए र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा २००८ बैशाख १ मा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । नेपाल प्रहरीमा लामो समय सम्म पनि उनलाई आइजीपी मानिएको थिएन। नर शमशेरलाई नै पहिलो आइजीपी मानिदै आएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०४१ असोज ३० |title=A Tribute to Our Peers |url=https://www.nepalpolice.gov.np/media/filer_public/1e/de/1ede7f10-c82d-4e31-be60-8f3401b13c65/police-mirror-1984-2041-final.pdf |journal=प्रहरी दर्पण |volume=1984 |pages=37-41}}</ref> === सैन्य जीवन === उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए । पुलीस आइजिपि पद त्यागेर नेपाली सेनामा फर्कदा उनी मेजर जनरलमा बढुवा भए। २००८ मा [[लेफ्टिनेन्ट जनरल]] भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२००८ चैत्र ५ |title=नेपाल गजेट, रक्षा मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3204 |access-date=2022-05-27 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> रथी (लेफ्टिनेन्ट जर्नेल)मा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे।<ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> ४ वर्षे सेनापतिको कार्यकाल सकेर उनी बि.सं. २०१७ सालमा अवकाश भए। === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://Rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] 17vp4fbmowdba21leurr54idlo0feh6 1357756 1357755 2026-06-03T19:31:55Z Bishaldev100 28807 /* सैन्य जीवन */ 1357756 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821211813/https://www.nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 |date=2019-08-21 }}</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' नेपाली सैन्य अधिकारी र सरकारी कर्मचारी थिए। उनले नेपाली सेना प्रधानसेनापति र [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक भएर काम गरेका थिए। उनको निधन बि.सं.२०५३ सालमा ९९ वर्षको उमेरमा भयो । ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए ।<ref name=":0">{{Cite web |last=प्रसाई |first=श्रीप्रसाद |date=२०८० आश्विन २४ |title=एकै व्यक्ति आईजीपी र सेनापति |url=https://rajdhanidaily.com/id/87026/ |access-date=2026-06-03 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=ne-NP}}</ref> === प्रहरी महानिरिक्षक === राणा शासनको अन्त्य भएपछि आईजीपी पद सिर्जना भयो। राणा परिवारकै भए पनि उदार विचारधारा राख्ने तोरण शमशेर राजा त्रिभुवनका विश्वास पात्र व्यक्ति मध्येमै पर्दथे। राजा त्रिभुवनले उनलाई बोलाएर "तिमी आईजीपीमा बस" भने।<ref name=":0" /> राजाको बचन काट्न नसकी आईजीपीमा नियुक्ति भएर पद ग्रहण गरे। किशोर दाहालका अनुसार भरतशमशेरलाई गिरफ्तार गर्ने पूर्वतयारीस्वरुप गृहमन्त्री बीपी कोइरालाले तोरणशमशेरलाई प्रहरीको आईजी बनाएका थिए । <ref>{{Cite web |title=गृहमन्त्री आफैंले गोली चलाएको त्यो घटना |url=https://ekantipur.com/News-Folder/2024/12/31/that-incident-where-the-home-minister-himself-opened-fire-23-38.html |access-date= |website=Ekantipur |language=ne|date=पुस १६, २०८१|last=दाहाल|first=किशोर}}</ref> त्रिभुवनले तोरण शमशेरलाई २००७ साल चैत्र २८ गते नेपाल पुलीसको आईजीपी पदमा नियुक्त गरेका थिए । २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए ।<ref>{{Cite journal |last=गृह मन्त्रालय |first=नेपाल सरकार |title=नेपाल प्रहरी |url=https://www.moha.gov.np/upload/e66443e81e8cc9c4fa5c099a1fb1bb87/files/yearly_pratibedan_07576.pdf |journal=वार्षिक प्रगति प्रतिवेदन |volume=2085/76 |pages=10-12}}</ref> उनको ३ दिने आइजिपी कार्याकाल यसप्रकार रह्यो। * चैत्र २८: आइजिपी नियुक्त * चैत्र २९: सार्वजनिक सुरक्षा ऐन लागु * चैत्र ३०: बिहान ५ बजे: गोरखा दलका सभापति रणधीर सुब्बा र महामन्त्री भरत शमशेर लगायत गिरफ्तार * चैत्र ३०: दिउँसो ३ बजे: गृहमन्त्री निवास तथा कार्यालयमा गोरखा दलका कार्यकर्ताद्वारा आक्रमण उनी आइजीपी छँदा नै [[खुकुरी दल]]ले गृहमन्त्री बिपी कोइरालाको निवासमा आक्रमण गर्‍यो। ३ दिनभित्रै उनको सोच बदलियो, नेपाली सेनातर्फ फर्कने निर्णय गरे । आईजीपी तोरण शमशेरले राजा त्रिभुवनलाई आफ्नो इच्छा सुनाए । तोरण शमशेरको चाहना बुझेर राजा त्रिभुवनले पनि उनलाई नेपाली सेनातर्फ फर्कने अनुमति दिएपछि मेजर जनरल पदमा बढुवा भएर पुनः तोरण शमशेर नेपाली सेनामा फर्किए । तोरण शमशेरको आईजीपी कार्यकाल मात्र ३ दिनको भयो। तोरण शमशेरले सदर पुलिस गोस्वारामा दिएको पद बहाली मन्तव्य गोरखापत्रमा चैत्र ३१ मा प्रकाशित हुँदा उनी उक्त पदबाट मुक्त भैसकेका थिए। सेनामा फर्किए र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा २००८ बैशाख १ मा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । नेपाल प्रहरीमा लामो समय सम्म पनि उनलाई आइजीपी मानिएको थिएन। नर शमशेरलाई नै पहिलो आइजीपी मानिदै आएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०४१ असोज ३० |title=A Tribute to Our Peers |url=https://www.nepalpolice.gov.np/media/filer_public/1e/de/1ede7f10-c82d-4e31-be60-8f3401b13c65/police-mirror-1984-2041-final.pdf |journal=प्रहरी दर्पण |volume=1984 |pages=37-41}}</ref> === सैन्य जीवन === उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए । पुलीस आइजिपि पद त्यागेर चैत्र ३० मा नेपाली सेनामा फर्कदा उनी मेजर जनरलमा बढुवा भए। २००८ मा [[लेफ्टिनेन्ट जनरल]] भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२००८ चैत्र ५ |title=नेपाल गजेट, रक्षा मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3204 |access-date=2022-05-27 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> रथी (लेफ्टिनेन्ट जर्नेल)मा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे।<ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> ४ वर्षे सेनापतिको कार्यकाल सकेर उनी बि.सं. २०१७ सालमा अवकाश भए। === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://Rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] bg7a84107tnfkj6t0e9nt558kffw14w 1357796 1357756 2026-06-04T04:02:23Z Bishaldev100 28807 /* सेवा */ 1357796 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821211813/https://www.nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 |date=2019-08-21 }}</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' नेपाली सैन्य अधिकारी र सरकारी कर्मचारी थिए। उनले नेपाली सेना प्रधानसेनापति र [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक भएर काम गरेका थिए। उनको निधन बि.सं.२०५३ सालमा ९९ वर्षको उमेरमा भयो । ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए ।<ref name=":0">{{Cite web |last=प्रसाई |first=श्रीप्रसाद |date=२०८० आश्विन २४ |title=एकै व्यक्ति आईजीपी र सेनापति |url=https://rajdhanidaily.com/id/87026/ |access-date=2026-06-03 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=ne-NP}}</ref> ===२००७ सालको क्रान्ति=== २००७ असोज ८ राती कर्णेल तोरण शमशेर, कर्णेल प्रतापविक्रम शाह र नेपाली सेनाका अरूलाई पनि पक्राउ गरियो । श्री ३ र अरूहरूको हत्या गर्ने षड्यन्त्रमा लागेको, नेपाली सेनालाई भड्काउने प्रयत्न गरेको आदि कतिपय अभियोग मूलतः गणेशमान सिंह, सुन्दरराज, दिलमान सिंह थापा, कुलमान लामा र तोरण शमशेरसमेतलाई लगाइएको थियो । त्यसैले उनीहरूलाई मृत्युदण्डको सजाय सुनाउने तयारीमा विशेष अदालत लागिरहेको थियो । नेपाली कांग्रेसको जनमुक्ति सेनाले देशको धेरै भागमा क्रान्ति सुरु गरिसकेकाले मृत्युदण्डको सजाय सुनाउने दिन पछि सर्दै गयो ।<ref>{{Cite web |last=बस्नेत |first=पुरुषोत्तम |date=३० वैशाख २०७९ |title=लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा ऐतिहासिक योगदान |url=https://gorkhapatraonline.com/news/12488 |access-date= |website=गोरखापत्र}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.martinchautari.org.np/blogs/a-failed-enterprise-to-kill-rana-rulers|title=राणा शासकहरूलाई मार्ने एक असफल उद्योग|last=पराजुली|first=लोकरञ्‍जन|date=2025-12-12|work=मार्टिन चौतारी}}</ref> === प्रहरी महानिरिक्षक === राणा शासनको अन्त्य भएपछि आईजीपी पद सिर्जना भयो। राणा परिवारकै भए पनि उदार विचारधारा राख्ने तोरण शमशेर राजा त्रिभुवनका विश्वास पात्र व्यक्ति मध्येमै पर्दथे। राजा त्रिभुवनले उनलाई बोलाएर "तिमी आईजीपीमा बस" भने।<ref name=":0" /> राजाको बचन काट्न नसकी आईजीपीमा नियुक्ति भएर पद ग्रहण गरे। किशोर दाहालका अनुसार भरतशमशेरलाई गिरफ्तार गर्ने पूर्वतयारीस्वरुप गृहमन्त्री बीपी कोइरालाले तोरणशमशेरलाई प्रहरीको आईजी बनाएका थिए । <ref>{{Cite web |title=गृहमन्त्री आफैंले गोली चलाएको त्यो घटना |url=https://ekantipur.com/News-Folder/2024/12/31/that-incident-where-the-home-minister-himself-opened-fire-23-38.html |access-date= |website=Ekantipur |language=ne|date=पुस १६, २०८१|last=दाहाल|first=किशोर}}</ref> त्रिभुवनले तोरण शमशेरलाई २००७ साल चैत्र २८ गते नेपाल पुलीसको आईजीपी पदमा नियुक्त गरेका थिए । २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए ।<ref>{{Cite journal |last=गृह मन्त्रालय |first=नेपाल सरकार |title=नेपाल प्रहरी |url=https://www.moha.gov.np/upload/e66443e81e8cc9c4fa5c099a1fb1bb87/files/yearly_pratibedan_07576.pdf |journal=वार्षिक प्रगति प्रतिवेदन |volume=2085/76 |pages=10-12}}</ref> उनको ३ दिने आइजिपी कार्याकाल यसप्रकार रह्यो। * चैत्र २८: आइजिपी नियुक्त * चैत्र २९: सार्वजनिक सुरक्षा ऐन लागु * चैत्र ३०: बिहान ५ बजे: गोरखा दलका सभापति रणधीर सुब्बा र महामन्त्री भरत शमशेर लगायत गिरफ्तार * चैत्र ३०: दिउँसो ३ बजे: गृहमन्त्री निवास तथा कार्यालयमा गोरखा दलका कार्यकर्ताद्वारा आक्रमण उनी आइजीपी छँदा नै [[खुकुरी दल]]ले गृहमन्त्री बिपी कोइरालाको निवासमा आक्रमण गर्‍यो। ३ दिनभित्रै उनको सोच बदलियो, नेपाली सेनातर्फ फर्कने निर्णय गरे । आईजीपी तोरण शमशेरले राजा त्रिभुवनलाई आफ्नो इच्छा सुनाए । तोरण शमशेरको चाहना बुझेर राजा त्रिभुवनले पनि उनलाई नेपाली सेनातर्फ फर्कने अनुमति दिएपछि मेजर जनरल पदमा बढुवा भएर पुनः तोरण शमशेर नेपाली सेनामा फर्किए । तोरण शमशेरको आईजीपी कार्यकाल मात्र ३ दिनको भयो। तोरण शमशेरले सदर पुलिस गोस्वारामा दिएको पद बहाली मन्तव्य गोरखापत्रमा चैत्र ३१ मा प्रकाशित हुँदा उनी उक्त पदबाट मुक्त भैसकेका थिए। सेनामा फर्किए र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा २००८ बैशाख १ मा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । नेपाल प्रहरीमा लामो समय सम्म पनि उनलाई आइजीपी मानिएको थिएन। नर शमशेरलाई नै पहिलो आइजीपी मानिदै आएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०४१ असोज ३० |title=A Tribute to Our Peers |url=https://www.nepalpolice.gov.np/media/filer_public/1e/de/1ede7f10-c82d-4e31-be60-8f3401b13c65/police-mirror-1984-2041-final.pdf |journal=प्रहरी दर्पण |volume=1984 |pages=37-41}}</ref> === सैन्य जीवन === उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए । पुलीस आइजिपि पद त्यागेर चैत्र ३० मा नेपाली सेनामा फर्कदा उनी मेजर जनरलमा बढुवा भए। २००८ मा [[लेफ्टिनेन्ट जनरल]] भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२००८ चैत्र ५ |title=नेपाल गजेट, रक्षा मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3204 |access-date=2022-05-27 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> रथी (लेफ्टिनेन्ट जर्नेल)मा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे।<ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> ४ वर्षे सेनापतिको कार्यकाल सकेर उनी बि.सं. २०१७ सालमा अवकाश भए। === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://Rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] qfd96duvnq0o2wry83thkv7yclb8sue 1357799 1357796 2026-06-04T04:41:21Z Bishaldev100 28807 /* २००७ सालको क्रान्ति */ 1357799 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821211813/https://www.nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 |date=2019-08-21 }}</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' नेपाली सैन्य अधिकारी र सरकारी कर्मचारी थिए। उनले नेपाली सेना प्रधानसेनापति र [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक भएर काम गरेका थिए। उनको निधन बि.सं.२०५३ सालमा ९९ वर्षको उमेरमा भयो । ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए ।<ref name=":0">{{Cite web |last=प्रसाई |first=श्रीप्रसाद |date=२०८० आश्विन २४ |title=एकै व्यक्ति आईजीपी र सेनापति |url=https://rajdhanidaily.com/id/87026/ |access-date=2026-06-03 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=ne-NP}}</ref> ===२००७ सालको क्रान्ति=== २००७ असोजमा [[इन्द्रजात्रा]]को दिन शक्तिशाली बम पड्काएर प्रधानमन्त्रीसहित रोलवाला राणाहरूलाई एकै चिहान वनाउने योजनाको अन्तिम हुँदै गर्दा पक्राउ परेका मिसन टोलीका एक सदस्यले सूचना चुहाई दिए।<ref>{{Cite web |last=नेपाल |first=जगत |date=२०८२, साउन ३१ |title=ठोरीलाई क्रान्तिकारी पदमार्ग किन नबनाउने |url=https://khabarmukam.com/news/2025/08/16/35969 |access-date= |website=KhabarMukam |language=नेपाल}}</ref> खानतलासीमा तोरणशमशेरबाट “वायरलेस सेट”, प्रतापविक्रमबाट “स्टेनगन” हरू बरामद भयो । २००७ असोज ८ राती कर्णेल तोरण शमशेर, कर्णेल प्रतापविक्रम शाह, [[महेन्द्र विक्रम शाह|महेन्द्रविक्रम शाह]] र नेपाली सेनाका अरूलाई पनि पक्राउ गरियो । साथै नोदविक्रम; मोहनविक्रम; अम्बरबहादुर; राजदासहरू समेत पक्राउ परे।<ref name="पुरुषोत्तम">{{cite book|last=शम्शेर ज ब राणा|first=पुरुषोत्तम|author-link=पुरुषोत्तम शमशेर जङ्गबहादुर राणा|year=२०४७|title=श्री ३ हरुको तथ्य वृत्तान्त|publisher=|url=https://archive.org/details/gzof-shree-3-haruko-tathya-vrittanta-by-purushottam-sha/page/284/mode/2up|isbn=|pages=283}}</ref> [[पक्राउ]] परेका व्यक्तिहरू सबैलाई सिहदरबार भित्री गारतमा र बाहिरी गारतमा नेल हतकडीसमेत लगाई वन्दी बनाई राखे । श्री ३ र अरूहरूको हत्या गर्ने षड्यन्त्रमा लागेको, नेपाली सेनालाई भड्काउने प्रयत्न गरेको आदि कतिपय अभियोग मूलतः [[गणेशमान सिंह]], सुन्दरराज, दिलमान सिंह थापा, कुलमान लामा र तोरण शमशेरसमेतलाई लगाइएको थियो । त्यसैले उनीहरूलाई मृत्युदण्डको सजाय सुनाउने तयारीमा विशेष अदालत लागिरहेको थियो ।<ref>{{Cite web |last=बस्नेत |first=पुरुषोत्तम |date=३० वैशाख २०७९ |title=लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा ऐतिहासिक योगदान |url=https://gorkhapatraonline.com/news/12488 |access-date= |website=गोरखापत्र}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.martinchautari.org.np/blogs/a-failed-enterprise-to-kill-rana-rulers|title=राणा शासकहरूलाई मार्ने एक असफल उद्योग|last=पराजुली|first=लोकरञ्‍जन|date=2025-12-12|work=मार्टिन चौतारी}}</ref> सिंहसहितका राजबन्दीमाथिको मृत्युदण्डमाथि लालमोहर लगाउन प्रधानमन्त्रीले चर्को दबाब हालेका भए पनि राजा त्रिभुवनले आलटाल गरिरहेका थिए । कार्तिक २१ मा राजा त्रिभुवन भारतीय दुतावासम शरण लिएपछि मृत्युदण्ड टर्‍यो । === प्रहरी महानिरिक्षक === राणा शासनको अन्त्य भएपछि आईजीपी पद सिर्जना भयो। राणा परिवारकै भए पनि उदार विचारधारा राख्ने तोरण शमशेर राजा त्रिभुवनका विश्वास पात्र व्यक्ति मध्येमै पर्दथे। राजा त्रिभुवनले उनलाई बोलाएर "तिमी आईजीपीमा बस" भने।<ref name=":0" /> राजाको बचन काट्न नसकी आईजीपीमा नियुक्ति भएर पद ग्रहण गरे। किशोर दाहालका अनुसार भरतशमशेरलाई गिरफ्तार गर्ने पूर्वतयारीस्वरुप गृहमन्त्री बीपी कोइरालाले तोरणशमशेरलाई प्रहरीको आईजी बनाएका थिए । <ref>{{Cite web |title=गृहमन्त्री आफैंले गोली चलाएको त्यो घटना |url=https://ekantipur.com/News-Folder/2024/12/31/that-incident-where-the-home-minister-himself-opened-fire-23-38.html |access-date= |website=Ekantipur |language=ne|date=पुस १६, २०८१|last=दाहाल|first=किशोर}}</ref> त्रिभुवनले तोरण शमशेरलाई २००७ साल चैत्र २८ गते नेपाल पुलीसको आईजीपी पदमा नियुक्त गरेका थिए । २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए ।<ref>{{Cite journal |last=गृह मन्त्रालय |first=नेपाल सरकार |title=नेपाल प्रहरी |url=https://www.moha.gov.np/upload/e66443e81e8cc9c4fa5c099a1fb1bb87/files/yearly_pratibedan_07576.pdf |journal=वार्षिक प्रगति प्रतिवेदन |volume=2085/76 |pages=10-12}}</ref> उनको ३ दिने आइजिपी कार्याकाल यसप्रकार रह्यो। * चैत्र २८: आइजिपी नियुक्त * चैत्र २९: सार्वजनिक सुरक्षा ऐन लागु * चैत्र ३०: बिहान ५ बजे: गोरखा दलका सभापति रणधीर सुब्बा र महामन्त्री भरत शमशेर लगायत गिरफ्तार * चैत्र ३०: दिउँसो ३ बजे: गृहमन्त्री निवास तथा कार्यालयमा गोरखा दलका कार्यकर्ताद्वारा आक्रमण उनी आइजीपी छँदा नै [[खुकुरी दल]]ले गृहमन्त्री बिपी कोइरालाको निवासमा आक्रमण गर्‍यो। ३ दिनभित्रै उनको सोच बदलियो, नेपाली सेनातर्फ फर्कने निर्णय गरे । आईजीपी तोरण शमशेरले राजा त्रिभुवनलाई आफ्नो इच्छा सुनाए । तोरण शमशेरको चाहना बुझेर राजा त्रिभुवनले पनि उनलाई नेपाली सेनातर्फ फर्कने अनुमति दिएपछि मेजर जनरल पदमा बढुवा भएर पुनः तोरण शमशेर नेपाली सेनामा फर्किए । तोरण शमशेरको आईजीपी कार्यकाल मात्र ३ दिनको भयो। तोरण शमशेरले सदर पुलिस गोस्वारामा दिएको पद बहाली मन्तव्य गोरखापत्रमा चैत्र ३१ मा प्रकाशित हुँदा उनी उक्त पदबाट मुक्त भैसकेका थिए। सेनामा फर्किए र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा २००८ बैशाख १ मा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । नेपाल प्रहरीमा लामो समय सम्म पनि उनलाई आइजीपी मानिएको थिएन। नर शमशेरलाई नै पहिलो आइजीपी मानिदै आएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०४१ असोज ३० |title=A Tribute to Our Peers |url=https://www.nepalpolice.gov.np/media/filer_public/1e/de/1ede7f10-c82d-4e31-be60-8f3401b13c65/police-mirror-1984-2041-final.pdf |journal=प्रहरी दर्पण |volume=1984 |pages=37-41}}</ref> === सैन्य जीवन === उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए । पुलीस आइजिपि पद त्यागेर चैत्र ३० मा नेपाली सेनामा फर्कदा उनी मेजर जनरलमा बढुवा भए। २००८ मा [[लेफ्टिनेन्ट जनरल]] भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२००८ चैत्र ५ |title=नेपाल गजेट, रक्षा मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3204 |access-date=2022-05-27 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> रथी (लेफ्टिनेन्ट जर्नेल)मा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे।<ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> ४ वर्षे सेनापतिको कार्यकाल सकेर उनी बि.सं. २०१७ सालमा अवकाश भए। === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://Rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] r1v088hqsd5ljqhbgc1jex7zg7egka3 1357800 1357799 2026-06-04T04:49:30Z Bishaldev100 28807 1357800 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821211813/https://www.nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 |date=2019-08-21 }}</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' नेपाली सैन्य अधिकारी र सरकारी कर्मचारी थिए। उनले नेपाली सेना प्रधानसेनापति र [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक भएर काम गरेका थिए। उनको निधन बि.सं.२०५३ सालमा ९९ वर्षको उमेरमा भयो । ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए ।<ref name=":0">{{Cite web |last=प्रसाई |first=श्रीप्रसाद |date=२०८० आश्विन २४ |title=एकै व्यक्ति आईजीपी र सेनापति |url=https://rajdhanidaily.com/id/87026/ |access-date=2026-06-03 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=ne-NP}}</ref> ===२००७ सालको क्रान्ति=== २००७ असोजमा [[इन्द्रजात्रा]]को दिन शक्तिशाली बम पड्काएर प्रधानमन्त्रीसहित रोलवाला राणाहरूलाई एकै चिहान वनाउने योजनाको अन्तिम हुँदै गर्दा पक्राउ परेका मिसन टोलीका एक सदस्यले सूचना चुहाई दिए।<ref>{{Cite web |last=नेपाल |first=जगत |date=२०८२, साउन ३१ |title=ठोरीलाई क्रान्तिकारी पदमार्ग किन नबनाउने |url=https://khabarmukam.com/news/2025/08/16/35969 |access-date= |website=KhabarMukam |language=नेपाल}}</ref> खानतलासीमा तोरणशमशेरबाट “वायरलेस सेट”, प्रतापविक्रमबाट “स्टेनगन” हरू बरामद भयो । २००७ असोज ८ राती कर्णेल तोरण शमशेर, कर्णेल प्रतापविक्रम शाह, [[महेन्द्र विक्रम शाह|महेन्द्रविक्रम शाह]] र नेपाली सेनाका अरूलाई पनि पक्राउ गरियो । साथै नोदविक्रम; मोहनविक्रम; अम्बरबहादुर; राजदासहरू समेत पक्राउ परे।<ref name="पुरुषोत्तम">{{cite book|last=शम्शेर ज ब राणा|first=पुरुषोत्तम|author-link=पुरुषोत्तम शमशेर जङ्गबहादुर राणा|year=२०४७|title=श्री ३ हरुको तथ्य वृत्तान्त|publisher=|url=https://archive.org/details/gzof-shree-3-haruko-tathya-vrittanta-by-purushottam-sha/page/284/mode/2up|isbn=|pages=283}}</ref> [[पक्राउ]] परेका व्यक्तिहरू सबैलाई सिहदरबार भित्री गारतमा र बाहिरी गारतमा नेल हतकडीसमेत लगाई वन्दी बनाई राखे । श्री ३ र अरूहरूको हत्या गर्ने षड्यन्त्रमा लागेको, नेपाली सेनालाई भड्काउने प्रयत्न गरेको आदि कतिपय अभियोग मूलतः [[गणेशमान सिंह]], सुन्दरराज, दिलमान सिंह थापा, कुलमान लामा र तोरण शमशेरसमेतलाई लगाइएको थियो । त्यसैले उनीहरूलाई मृत्युदण्डको सजाय सुनाउने तयारीमा विशेष अदालत लागिरहेको थियो ।<ref>{{Cite web |last=बस्नेत |first=पुरुषोत्तम |date=३० वैशाख २०७९ |title=लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा ऐतिहासिक योगदान |url=https://gorkhapatraonline.com/news/12488 |access-date= |website=गोरखापत्र}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.martinchautari.org.np/blogs/a-failed-enterprise-to-kill-rana-rulers|title=राणा शासकहरूलाई मार्ने एक असफल उद्योग|last=पराजुली|first=लोकरञ्‍जन|date=2025-12-12|work=मार्टिन चौतारी}}</ref> सिंहसहितका राजबन्दीमाथिको मृत्युदण्डमाथि लालमोहर लगाउन प्रधानमन्त्रीले चर्को दबाब हालेका भए पनि राजा त्रिभुवनले आलटाल गरिरहेका थिए । कार्तिक २१ मा राजा त्रिभुवन भारतीय दुतावासम शरण लिएपछि मृत्युदण्ड टर्‍यो । === प्रहरी महानिरिक्षक === राणा शासनको अन्त्य भएपछि आईजीपी पद सिर्जना भयो। राणा परिवारकै भए पनि उदार विचारधारा राख्ने तोरण शमशेर राजा त्रिभुवनका विश्वास पात्र व्यक्ति मध्येमै पर्दथे। राजा त्रिभुवनले उनलाई बोलाएर "तिमी आईजीपीमा बस" भने।<ref name=":0" /> राजाको बचन काट्न नसकी आईजीपीमा नियुक्ति भएर पद ग्रहण गरे। किशोर दाहालका अनुसार भरतशमशेरलाई गिरफ्तार गर्ने पूर्वतयारीस्वरुप गृहमन्त्री बीपी कोइरालाले तोरणशमशेरलाई प्रहरीको आईजी बनाएका थिए । <ref>{{Cite web |title=गृहमन्त्री आफैंले गोली चलाएको त्यो घटना |url=https://ekantipur.com/News-Folder/2024/12/31/that-incident-where-the-home-minister-himself-opened-fire-23-38.html |access-date= |website=Ekantipur |language=ne|date=पुस १६, २०८१|last=दाहाल|first=किशोर}}</ref> त्रिभुवनले तोरण शमशेरलाई २००७ साल चैत्र २८ गते नेपाल पुलीसको आईजीपी पदमा नियुक्त गरेका थिए । २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए ।<ref>{{Cite journal |last=गृह मन्त्रालय |first=नेपाल सरकार |title=नेपाल प्रहरी |url=https://www.moha.gov.np/upload/e66443e81e8cc9c4fa5c099a1fb1bb87/files/yearly_pratibedan_07576.pdf |journal=वार्षिक प्रगति प्रतिवेदन |volume=2085/76 |pages=10-12}}</ref> उनको ३ दिने आइजिपी कार्याकाल यसप्रकार रह्यो। * चैत्र २८: आइजिपी नियुक्त * चैत्र २९: सार्वजनिक सुरक्षा ऐन लागु * चैत्र ३०: बिहान ५ बजे: गोरखा दलका सभापति रणधीर सुब्बा र महामन्त्री भरत शमशेर लगायत गिरफ्तार * चैत्र ३०: दिउँसो ३ बजे: गृहमन्त्री निवास तथा कार्यालयमा गोरखा दलका कार्यकर्ताद्वारा आक्रमण उनी आइजीपी छँदा नै [[खुकुरी दल]]ले गृहमन्त्री बिपी कोइरालाको निवासमा आक्रमण गर्‍यो। ३ दिनभित्रै उनको सोच बदलियो, नेपाली सेनातर्फ फर्कने निर्णय गरे । आईजीपी तोरण शमशेरले राजा त्रिभुवनलाई आफ्नो इच्छा सुनाए । तोरण शमशेरको चाहना बुझेर राजा त्रिभुवनले पनि उनलाई नेपाली सेनातर्फ फर्कने अनुमति दिएपछि मेजर जनरल पदमा बढुवा भएर पुनः तोरण शमशेर नेपाली सेनामा फर्किए । तोरण शमशेरको आईजीपी कार्यकाल मात्र ३ दिनको भयो। तोरण शमशेरले सदर पुलिस गोस्वारामा दिएको पद बहाली मन्तव्य गोरखापत्रमा चैत्र ३१ मा प्रकाशित हुँदा उनी उक्त पदबाट मुक्त भैसकेका थिए। सेनामा फर्किए र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा २००८ बैशाख १ मा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । नेपाल प्रहरीमा लामो समय सम्म पनि उनलाई आइजीपी मानिएको थिएन। नर शमशेरलाई नै पहिलो आइजीपी मानिदै आएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०४१ असोज ३० |title=A Tribute to Our Peers |url=https://www.nepalpolice.gov.np/media/filer_public/1e/de/1ede7f10-c82d-4e31-be60-8f3401b13c65/police-mirror-1984-2041-final.pdf |journal=प्रहरी दर्पण |volume=1984 |pages=37-41}}</ref> === सैन्य जीवन === उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए । पुलीस आइजिपि पद त्यागेर चैत्र ३० मा नेपाली सेनामा फर्कदा उनी मेजर जनरलमा बढुवा भए। २००८ मा [[लेफ्टिनेन्ट जनरल]] भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२००८ चैत्र ५ |title=नेपाल गजेट, रक्षा मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3204 |access-date=2022-05-27 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> रथी (लेफ्टिनेन्ट जर्नेल)मा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे।<ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> ४ वर्षे सेनापतिको कार्यकाल सकेर उनी बि.सं. २०१७ सालमा अवकाश भए। === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://Rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] hl099fsmp3x4vcnun0hvlqp92gnqaxl 1357801 1357800 2026-06-04T04:54:07Z Bishaldev100 28807 /* २००७ सालको क्रान्ति */ 1357801 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821211813/https://www.nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 |date=2019-08-21 }}</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' नेपाली सैन्य अधिकारी र सरकारी कर्मचारी थिए। उनले नेपाली सेना प्रधानसेनापति र [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक भएर काम गरेका थिए। उनको निधन बि.सं.२०५३ सालमा ९९ वर्षको उमेरमा भयो । ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का छोरा [[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|गेहेन्द्र शमशेर]]की भित्रिनी पट्टिका नाति इन्द्र शमशेरका छोरा हुन् । == सेवा == उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए ।<ref name=":0">{{Cite web |last=प्रसाई |first=श्रीप्रसाद |date=२०८० आश्विन २४ |title=एकै व्यक्ति आईजीपी र सेनापति |url=https://rajdhanidaily.com/id/87026/ |access-date=2026-06-03 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=ne-NP}}</ref> ===२००७ सालको क्रान्ति=== २००७ असोजमा [[इन्द्रजात्रा]]को दिन शक्तिशाली बम पड्काएर प्रधानमन्त्रीसहित रोलवाला राणाहरूलाई एकै चिहान वनाउने योजनाको अन्तिम हुँदै गर्दा पक्राउ परेका मिसन टोलीका एक सदस्यले सूचना चुहाई दिए।<ref>{{Cite web |last=नेपाल |first=जगत |date=२०८२, साउन ३१ |title=ठोरीलाई क्रान्तिकारी पदमार्ग किन नबनाउने |url=https://khabarmukam.com/news/2025/08/16/35969 |access-date= |website=KhabarMukam |language=नेपाल}}</ref> खानतलासीमा तोरणशमशेरबाट “वायरलेस सेट”, प्रतापविक्रमबाट “स्टेनगन” हरू बरामद भयो । २००७ असोज ८ राती कर्णेल तोरण शमशेर, कर्णेल प्रतापविक्रम शाह, [[महेन्द्र विक्रम शाह|महेन्द्रविक्रम शाह]] र नेपाली सेनाका अरूलाई पनि पक्राउ गरियो । साथै नोदविक्रम; मोहनविक्रम; अम्बरबहादुर; राजदासहरू समेत पक्राउ परे।<ref name="पुरुषोत्तम">{{cite book|last=शम्शेर ज ब राणा|first=पुरुषोत्तम|author-link=पुरुषोत्तम शमशेर जङ्गबहादुर राणा|year=२०४७|title=श्री ३ हरुको तथ्य वृत्तान्त|publisher=|url=https://archive.org/details/gzof-shree-3-haruko-tathya-vrittanta-by-purushottam-sha/page/284/mode/2up|isbn=|pages=283}}</ref> [[पक्राउ]] परेका व्यक्तिहरू सबैलाई सिहदरबार भित्री गारतमा र बाहिरी गारतमा नेल हतकडीसमेत लगाई वन्दी बनाई राखे । श्री ३ र अरूहरूको हत्या गर्ने षड्यन्त्रमा लागेको, नेपाली सेनालाई भड्काउने प्रयत्न गरेको आदि कतिपय अभियोग मूलतः [[गणेशमान सिंह]], सुन्दरराज, दिलमान सिंह थापा, कुलमान लामा र तोरण शमशेरसमेतलाई लगाइएको थियो । त्यसैले उनीहरूलाई मृत्युदण्डको सजाय सुनाउने तयारीमा [[हरि शमशेर जङ्गबहादुर राणा|हरिशमशेर]]को नेतृत्वमा विशेष अदालत लागिरहेको थियो ।<ref>{{Cite web |last=बस्नेत |first=पुरुषोत्तम |date=३० वैशाख २०७९ |title=लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा ऐतिहासिक योगदान |url=https://gorkhapatraonline.com/news/12488 |access-date= |website=गोरखापत्र}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.martinchautari.org.np/blogs/a-failed-enterprise-to-kill-rana-rulers|title=राणा शासकहरूलाई मार्ने एक असफल उद्योग|last=पराजुली|first=लोकरञ्‍जन|date=2025-12-12|work=मार्टिन चौतारी}}</ref> सिंहसहितका राजबन्दीमाथिको मृत्युदण्डमाथि लालमोहर लगाउन प्रधानमन्त्रीले चर्को दबाब हालेका भए पनि [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले आलटाल गरिरहेका थिए । कार्तिक २१ मा राजा त्रिभुवन भारतीय दुतावासम शरण लिएपछि मृत्युदण्ड टर्‍यो । === प्रहरी महानिरिक्षक === राणा शासनको अन्त्य भएपछि आईजीपी पद सिर्जना भयो। राणा परिवारकै भए पनि उदार विचारधारा राख्ने तोरण शमशेर राजा त्रिभुवनका विश्वास पात्र व्यक्ति मध्येमै पर्दथे। राजा त्रिभुवनले उनलाई बोलाएर "तिमी आईजीपीमा बस" भने।<ref name=":0" /> राजाको बचन काट्न नसकी आईजीपीमा नियुक्ति भएर पद ग्रहण गरे। किशोर दाहालका अनुसार [[भरत शमशेर जङ्गबहादुर राणा|भरतशमशेर]]लाई गिरफ्तार गर्ने पूर्वतयारीस्वरुप गृहमन्त्री [[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला|बीपी कोइराला]]ले तोरणशमशेरलाई प्रहरीको आईजी बनाएका थिए । <ref>{{Cite web |title=गृहमन्त्री आफैंले गोली चलाएको त्यो घटना |url=https://ekantipur.com/News-Folder/2024/12/31/that-incident-where-the-home-minister-himself-opened-fire-23-38.html |access-date= |website=Ekantipur |language=ne|date=पुस १६, २०८१|last=दाहाल|first=किशोर}}</ref> त्रिभुवनले तोरण शमशेरलाई २००७ साल चैत्र २८ गते नेपाल पुलीसको आईजीपी पदमा नियुक्त गरेका थिए । २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए ।<ref>{{Cite journal |last=गृह मन्त्रालय |first=नेपाल सरकार |title=नेपाल प्रहरी |url=https://www.moha.gov.np/upload/e66443e81e8cc9c4fa5c099a1fb1bb87/files/yearly_pratibedan_07576.pdf |journal=वार्षिक प्रगति प्रतिवेदन |volume=2085/76 |pages=10-12}}</ref> उनको ३ दिने आइजिपी कार्याकाल यसप्रकार रह्यो। * चैत्र २८: आइजिपी नियुक्त * चैत्र २९: सार्वजनिक सुरक्षा ऐन लागु * चैत्र ३०: बिहान ५ बजे: गोरखा दलका सभापति [[रणधीर सुब्बा]] र महामन्त्री [[भरत शमशेर जङ्गबहादुर राणा|भरत शमशेर]] लगायत गिरफ्तार * चैत्र ३०: दिउँसो ३ बजे: गृहमन्त्री निवास तथा कार्यालयमा गोरखा दलका कार्यकर्ताद्वारा आक्रमण उनी आइजीपी छँदा नै [[खुकुरी दल]]ले गृहमन्त्री बिपी कोइरालाको निवासमा आक्रमण गर्‍यो। ३ दिनभित्रै उनको सोच बदलियो, नेपाली सेनातर्फ फर्कने निर्णय गरे । आईजीपी तोरण शमशेरले राजा त्रिभुवनलाई आफ्नो इच्छा सुनाए । तोरण शमशेरको चाहना बुझेर राजा त्रिभुवनले पनि उनलाई नेपाली सेनातर्फ फर्कने अनुमति दिएपछि [[मेजर जनरल]] पदमा बढुवा भएर पुनः तोरण शमशेर नेपाली सेनामा फर्किए । तोरण शमशेरको आईजीपी कार्यकाल मात्र ३ दिनको भयो। तोरण शमशेरले सदर पुलिस गोस्वारामा दिएको पद बहाली मन्तव्य [[गोरखापत्र]]मा चैत्र ३१ मा प्रकाशित हुँदा उनी उक्त पदबाट मुक्त भैसकेका थिए। सेनामा फर्किए र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा २००८ बैशाख १ मा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । नेपाल प्रहरीमा लामो समय सम्म पनि उनलाई आइजीपी मानिएको थिएन। नर शमशेरलाई नै पहिलो आइजीपी मानिदै आएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०४१ असोज ३० |title=A Tribute to Our Peers |url=https://www.nepalpolice.gov.np/media/filer_public/1e/de/1ede7f10-c82d-4e31-be60-8f3401b13c65/police-mirror-1984-2041-final.pdf |journal=प्रहरी दर्पण |volume=1984 |pages=37-41}}</ref> === सैन्य जीवन === उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए । पुलीस आइजिपि पद त्यागेर चैत्र ३० मा नेपाली सेनामा फर्कदा उनी मेजर जनरलमा बढुवा भए। २००८ मा [[लेफ्टिनेन्ट जनरल]] भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२००८ चैत्र ५ |title=नेपाल गजेट, रक्षा मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3204 |access-date=2022-05-27 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> रथी (लेफ्टिनेन्ट जर्नेल)मा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे।<ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> ४ वर्षे सेनापतिको कार्यकाल सकेर उनी बि.सं. २०१७ सालमा अवकाश भए। === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://Rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] kyqz44vzh20pluw2l58slikifg7ubol 1357802 1357801 2026-06-04T06:02:17Z Bishaldev100 28807 /* बाल्यकाल */ 1357802 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821211813/https://www.nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 |date=2019-08-21 }}</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' नेपाली सैन्य अधिकारी र सरकारी कर्मचारी थिए। उनले नेपाली सेना प्रधानसेनापति र [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक भएर काम गरेका थिए। उनको निधन बि.सं.२०५३ सालमा ९९ वर्षको उमेरमा भयो । ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का नाति र इन्द्र शमशेरका छोरा हुन्।<ref>{{Cite web |title=Lamb4 |url=https://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm |access-date= |website=www.royalark.net}}</ref> चन्द्र शमशेरले बनाएको ए,बि,सी रोलक्रम अनुसार उनी [[राणा वंशको उत्तराधिकारी रोलक्रम|सि क्लासका राणा]] थिए । == सेवा == उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए ।<ref name=":0">{{Cite web |last=प्रसाई |first=श्रीप्रसाद |date=२०८० आश्विन २४ |title=एकै व्यक्ति आईजीपी र सेनापति |url=https://rajdhanidaily.com/id/87026/ |access-date=2026-06-03 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=ne-NP}}</ref> ===२००७ सालको क्रान्ति=== २००७ असोजमा [[इन्द्रजात्रा]]को दिन शक्तिशाली बम पड्काएर प्रधानमन्त्रीसहित रोलवाला राणाहरूलाई एकै चिहान वनाउने योजनाको अन्तिम हुँदै गर्दा पक्राउ परेका मिसन टोलीका एक सदस्यले सूचना चुहाई दिए।<ref>{{Cite web |last=नेपाल |first=जगत |date=२०८२, साउन ३१ |title=ठोरीलाई क्रान्तिकारी पदमार्ग किन नबनाउने |url=https://khabarmukam.com/news/2025/08/16/35969 |access-date= |website=KhabarMukam |language=नेपाल}}</ref> खानतलासीमा तोरणशमशेरबाट “वायरलेस सेट”, प्रतापविक्रमबाट “स्टेनगन” हरू बरामद भयो । २००७ असोज ८ राती कर्णेल तोरण शमशेर, कर्णेल प्रतापविक्रम शाह, [[महेन्द्र विक्रम शाह|महेन्द्रविक्रम शाह]] र नेपाली सेनाका अरूलाई पनि पक्राउ गरियो । साथै नोदविक्रम; मोहनविक्रम; अम्बरबहादुर; राजदासहरू समेत पक्राउ परे।<ref name="पुरुषोत्तम">{{cite book|last=शम्शेर ज ब राणा|first=पुरुषोत्तम|author-link=पुरुषोत्तम शमशेर जङ्गबहादुर राणा|year=२०४७|title=श्री ३ हरुको तथ्य वृत्तान्त|publisher=|url=https://archive.org/details/gzof-shree-3-haruko-tathya-vrittanta-by-purushottam-sha/page/284/mode/2up|isbn=|pages=283}}</ref> [[पक्राउ]] परेका व्यक्तिहरू सबैलाई सिहदरबार भित्री गारतमा र बाहिरी गारतमा नेल हतकडीसमेत लगाई वन्दी बनाई राखे । श्री ३ र अरूहरूको हत्या गर्ने षड्यन्त्रमा लागेको, नेपाली सेनालाई भड्काउने प्रयत्न गरेको आदि कतिपय अभियोग मूलतः [[गणेशमान सिंह]], सुन्दरराज, दिलमान सिंह थापा, कुलमान लामा र तोरण शमशेरसमेतलाई लगाइएको थियो । त्यसैले उनीहरूलाई मृत्युदण्डको सजाय सुनाउने तयारीमा [[हरि शमशेर जङ्गबहादुर राणा|हरिशमशेर]]को नेतृत्वमा विशेष अदालत लागिरहेको थियो ।<ref>{{Cite web |last=बस्नेत |first=पुरुषोत्तम |date=३० वैशाख २०७९ |title=लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा ऐतिहासिक योगदान |url=https://gorkhapatraonline.com/news/12488 |access-date= |website=गोरखापत्र}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.martinchautari.org.np/blogs/a-failed-enterprise-to-kill-rana-rulers|title=राणा शासकहरूलाई मार्ने एक असफल उद्योग|last=पराजुली|first=लोकरञ्‍जन|date=2025-12-12|work=मार्टिन चौतारी}}</ref> सिंहसहितका राजबन्दीमाथिको मृत्युदण्डमाथि लालमोहर लगाउन प्रधानमन्त्रीले चर्को दबाब हालेका भए पनि [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले आलटाल गरिरहेका थिए । कार्तिक २१ मा राजा त्रिभुवन भारतीय दुतावासम शरण लिएपछि मृत्युदण्ड टर्‍यो । === प्रहरी महानिरिक्षक === राणा शासनको अन्त्य भएपछि आईजीपी पद सिर्जना भयो। राणा परिवारकै भए पनि उदार विचारधारा राख्ने तोरण शमशेर राजा त्रिभुवनका विश्वास पात्र व्यक्ति मध्येमै पर्दथे। राजा त्रिभुवनले उनलाई बोलाएर "तिमी आईजीपीमा बस" भने।<ref name=":0" /> राजाको बचन काट्न नसकी आईजीपीमा नियुक्ति भएर पद ग्रहण गरे। किशोर दाहालका अनुसार [[भरत शमशेर जङ्गबहादुर राणा|भरतशमशेर]]लाई गिरफ्तार गर्ने पूर्वतयारीस्वरुप गृहमन्त्री [[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला|बीपी कोइराला]]ले तोरणशमशेरलाई प्रहरीको आईजी बनाएका थिए । <ref>{{Cite web |title=गृहमन्त्री आफैंले गोली चलाएको त्यो घटना |url=https://ekantipur.com/News-Folder/2024/12/31/that-incident-where-the-home-minister-himself-opened-fire-23-38.html |access-date= |website=Ekantipur |language=ne|date=पुस १६, २०८१|last=दाहाल|first=किशोर}}</ref> त्रिभुवनले तोरण शमशेरलाई २००७ साल चैत्र २८ गते नेपाल पुलीसको आईजीपी पदमा नियुक्त गरेका थिए । २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए ।<ref>{{Cite journal |last=गृह मन्त्रालय |first=नेपाल सरकार |title=नेपाल प्रहरी |url=https://www.moha.gov.np/upload/e66443e81e8cc9c4fa5c099a1fb1bb87/files/yearly_pratibedan_07576.pdf |journal=वार्षिक प्रगति प्रतिवेदन |volume=2085/76 |pages=10-12}}</ref> उनको ३ दिने आइजिपी कार्याकाल यसप्रकार रह्यो। * चैत्र २८: आइजिपी नियुक्त * चैत्र २९: सार्वजनिक सुरक्षा ऐन लागु * चैत्र ३०: बिहान ५ बजे: गोरखा दलका सभापति [[रणधीर सुब्बा]] र महामन्त्री [[भरत शमशेर जङ्गबहादुर राणा|भरत शमशेर]] लगायत गिरफ्तार * चैत्र ३०: दिउँसो ३ बजे: गृहमन्त्री निवास तथा कार्यालयमा गोरखा दलका कार्यकर्ताद्वारा आक्रमण उनी आइजीपी छँदा नै [[खुकुरी दल]]ले गृहमन्त्री बिपी कोइरालाको निवासमा आक्रमण गर्‍यो। ३ दिनभित्रै उनको सोच बदलियो, नेपाली सेनातर्फ फर्कने निर्णय गरे । आईजीपी तोरण शमशेरले राजा त्रिभुवनलाई आफ्नो इच्छा सुनाए । तोरण शमशेरको चाहना बुझेर राजा त्रिभुवनले पनि उनलाई नेपाली सेनातर्फ फर्कने अनुमति दिएपछि [[मेजर जनरल]] पदमा बढुवा भएर पुनः तोरण शमशेर नेपाली सेनामा फर्किए । तोरण शमशेरको आईजीपी कार्यकाल मात्र ३ दिनको भयो। तोरण शमशेरले सदर पुलिस गोस्वारामा दिएको पद बहाली मन्तव्य [[गोरखापत्र]]मा चैत्र ३१ मा प्रकाशित हुँदा उनी उक्त पदबाट मुक्त भैसकेका थिए। सेनामा फर्किए र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा २००८ बैशाख १ मा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । नेपाल प्रहरीमा लामो समय सम्म पनि उनलाई आइजीपी मानिएको थिएन। नर शमशेरलाई नै पहिलो आइजीपी मानिदै आएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०४१ असोज ३० |title=A Tribute to Our Peers |url=https://www.nepalpolice.gov.np/media/filer_public/1e/de/1ede7f10-c82d-4e31-be60-8f3401b13c65/police-mirror-1984-2041-final.pdf |journal=प्रहरी दर्पण |volume=1984 |pages=37-41}}</ref> === सैन्य जीवन === उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए । पुलीस आइजिपि पद त्यागेर चैत्र ३० मा नेपाली सेनामा फर्कदा उनी मेजर जनरलमा बढुवा भए। २००८ मा [[लेफ्टिनेन्ट जनरल]] भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२००८ चैत्र ५ |title=नेपाल गजेट, रक्षा मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3204 |access-date=2022-05-27 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> रथी (लेफ्टिनेन्ट जर्नेल)मा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे।<ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> ४ वर्षे सेनापतिको कार्यकाल सकेर उनी बि.सं. २०१७ सालमा अवकाश भए। === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://Rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] jvuqjzfddgxypvc1044qp3555msoev5 1357803 1357802 2026-06-04T06:03:09Z Bishaldev100 28807 /* बाल्यकाल */ 1357803 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name=''' तोरण शमशेर जङ्ग बहादुर राणा''' |honorific-prefix = महारथी श्री<br>प्रहरी महानिरीक्षक |honorific_suffix= |image= |caption= | office = [[नेपालको प्रधान सेनापति]]<br>[[नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति|नेपालका प्रधान सेनापतिहरू]] | term_start = २०१३ जेष्ठ ७(सन् १९५६) | term_end = २०१७ जेष्ठ ७ (सन् १९६०) | predecessor = [[किरण शमशेर राणा|किरण सम्शेर राणा]] | successor = [[नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा|नीरशमशेर]] | president = | 1blankname = | 1namedata2 = |rank = |allegiance = {{flag|नेपाल}} |branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] |serviceyears = २० साल- |commands = |battles =[[दोस्रो विश्व युद्ध]] |father =इन्द्र शमशेर |spouse =रानी पद्मा कुमारी देवी <ref>http://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm</ref> |allegiance1={{flagicon|Nepal}} [[Nepal]] |branch1=[[नेपाल प्रहरी]] |services1 = सन् १९८७- |rank1 = आइ.जी.पी. <!-- Commented out: [[File:Interpol logo.png|26 px]] --> [[नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक|महानिरीक्षक (I.G.P.)]] |office1 = [[नेपाल प्रहरी]]को प्रमुख |term_start1 =२००७ चैत्र |term_end1 = २००७ चैत्र<ref>[https://nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 Police History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821211813/https://www.nepalpolice.gov.np/index.php/about-us/history?start=1 |date=2019-08-21 }}</ref> |predecessor1 = प्रथम |successor1 = [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर]] |birth_date= डिसेम्बर १९०४ |birth_place=[[सेतो दरबार]] |death_date= |death_place= |relations= |blank1 = विभूषण |data1 = [[File:Order of Tri Shakti Patta - ribbon bar.svg|17px]] [[त्रिशक्ति पट्ट]]-प्रथम |data2 = [[File:Order of Gorkha Dakshina Bahu.svg|16px]] [[गोरखा दक्षिण बाहु]]-प्रथम |data3 = विशेष सेवा पदक }} '''तोरण शम्शेर''' नेपाली सैन्य अधिकारी र सरकारी कर्मचारी थिए। उनले नेपाली सेना प्रधानसेनापति र [[नेपाल प्रहरी]]को प्रथम महानिरिक्षक भएर काम गरेका थिए। उनको निधन बि.सं.२०५३ सालमा ९९ वर्षको उमेरमा भयो । ==बाल्यकाल == तोरण शमशेर; [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर]]का नाति र इन्द्र शमशेरका छोरा हुन्।<ref>{{Cite web |title=Lamb4 |url=https://www.royalark.net/Nepal/lamb4.htm |access-date= |website=www.royalark.net}}</ref> चन्द्र शमशेरले बनाएको [[ए बी सी क्लास राणा|ए,बि,सी रोलक्रम]] अनुसार उनी [[राणा वंशको उत्तराधिकारी रोलक्रम|सि क्लासका राणा]] थिए । == सेवा == उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए ।<ref name=":0">{{Cite web |last=प्रसाई |first=श्रीप्रसाद |date=२०८० आश्विन २४ |title=एकै व्यक्ति आईजीपी र सेनापति |url=https://rajdhanidaily.com/id/87026/ |access-date=2026-06-03 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=ne-NP}}</ref> ===२००७ सालको क्रान्ति=== २००७ असोजमा [[इन्द्रजात्रा]]को दिन शक्तिशाली बम पड्काएर प्रधानमन्त्रीसहित रोलवाला राणाहरूलाई एकै चिहान वनाउने योजनाको अन्तिम हुँदै गर्दा पक्राउ परेका मिसन टोलीका एक सदस्यले सूचना चुहाई दिए।<ref>{{Cite web |last=नेपाल |first=जगत |date=२०८२, साउन ३१ |title=ठोरीलाई क्रान्तिकारी पदमार्ग किन नबनाउने |url=https://khabarmukam.com/news/2025/08/16/35969 |access-date= |website=KhabarMukam |language=नेपाल}}</ref> खानतलासीमा तोरणशमशेरबाट “वायरलेस सेट”, प्रतापविक्रमबाट “स्टेनगन” हरू बरामद भयो । २००७ असोज ८ राती कर्णेल तोरण शमशेर, कर्णेल प्रतापविक्रम शाह, [[महेन्द्र विक्रम शाह|महेन्द्रविक्रम शाह]] र नेपाली सेनाका अरूलाई पनि पक्राउ गरियो । साथै नोदविक्रम; मोहनविक्रम; अम्बरबहादुर; राजदासहरू समेत पक्राउ परे।<ref name="पुरुषोत्तम">{{cite book|last=शम्शेर ज ब राणा|first=पुरुषोत्तम|author-link=पुरुषोत्तम शमशेर जङ्गबहादुर राणा|year=२०४७|title=श्री ३ हरुको तथ्य वृत्तान्त|publisher=|url=https://archive.org/details/gzof-shree-3-haruko-tathya-vrittanta-by-purushottam-sha/page/284/mode/2up|isbn=|pages=283}}</ref> [[पक्राउ]] परेका व्यक्तिहरू सबैलाई सिहदरबार भित्री गारतमा र बाहिरी गारतमा नेल हतकडीसमेत लगाई वन्दी बनाई राखे । श्री ३ र अरूहरूको हत्या गर्ने षड्यन्त्रमा लागेको, नेपाली सेनालाई भड्काउने प्रयत्न गरेको आदि कतिपय अभियोग मूलतः [[गणेशमान सिंह]], सुन्दरराज, दिलमान सिंह थापा, कुलमान लामा र तोरण शमशेरसमेतलाई लगाइएको थियो । त्यसैले उनीहरूलाई मृत्युदण्डको सजाय सुनाउने तयारीमा [[हरि शमशेर जङ्गबहादुर राणा|हरिशमशेर]]को नेतृत्वमा विशेष अदालत लागिरहेको थियो ।<ref>{{Cite web |last=बस्नेत |first=पुरुषोत्तम |date=३० वैशाख २०७९ |title=लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा ऐतिहासिक योगदान |url=https://gorkhapatraonline.com/news/12488 |access-date= |website=गोरखापत्र}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.martinchautari.org.np/blogs/a-failed-enterprise-to-kill-rana-rulers|title=राणा शासकहरूलाई मार्ने एक असफल उद्योग|last=पराजुली|first=लोकरञ्‍जन|date=2025-12-12|work=मार्टिन चौतारी}}</ref> सिंहसहितका राजबन्दीमाथिको मृत्युदण्डमाथि लालमोहर लगाउन प्रधानमन्त्रीले चर्को दबाब हालेका भए पनि [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले आलटाल गरिरहेका थिए । कार्तिक २१ मा राजा त्रिभुवन भारतीय दुतावासम शरण लिएपछि मृत्युदण्ड टर्‍यो । === प्रहरी महानिरिक्षक === राणा शासनको अन्त्य भएपछि आईजीपी पद सिर्जना भयो। राणा परिवारकै भए पनि उदार विचारधारा राख्ने तोरण शमशेर राजा त्रिभुवनका विश्वास पात्र व्यक्ति मध्येमै पर्दथे। राजा त्रिभुवनले उनलाई बोलाएर "तिमी आईजीपीमा बस" भने।<ref name=":0" /> राजाको बचन काट्न नसकी आईजीपीमा नियुक्ति भएर पद ग्रहण गरे। किशोर दाहालका अनुसार [[भरत शमशेर जङ्गबहादुर राणा|भरतशमशेर]]लाई गिरफ्तार गर्ने पूर्वतयारीस्वरुप गृहमन्त्री [[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला|बीपी कोइराला]]ले तोरणशमशेरलाई प्रहरीको आईजी बनाएका थिए । <ref>{{Cite web |title=गृहमन्त्री आफैंले गोली चलाएको त्यो घटना |url=https://ekantipur.com/News-Folder/2024/12/31/that-incident-where-the-home-minister-himself-opened-fire-23-38.html |access-date= |website=Ekantipur |language=ne|date=पुस १६, २०८१|last=दाहाल|first=किशोर}}</ref> त्रिभुवनले तोरण शमशेरलाई २००७ साल चैत्र २८ गते नेपाल पुलीसको आईजीपी पदमा नियुक्त गरेका थिए । २००७ सालको क्रान्ति पश्चात नेपालका विभिन्न भागमा छरिएर रहेका प्रहरी इकाईहरूलाई संगठित रूपमा परिचालन गर्न सन् १९५१ तिर प्रहरी प्रधान कार्यालयको स्थापना गरी प्रहरी प्रशासनको सम्पूर्ण जिम्मा प्रहरी महानिरीक्षकलाई लगाइएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०८०-०७-२१ |title=NEPAL POLICE: Looking back into the past |url=https://nepalpolice.gov.np/media/filer_public/a1/ff/a1ffc275-9554-434c-b158-e5c0df96f9a2/interpol-book-final.pdf |journal=Celebrating 100 Years of Interpol |pages=17}}</ref> तोरण शमशेर ज.ब.रा. पहिलो प्रहरी महानिरिक्षकका (IGP) रूपमा नियुक्त भएका थिए ।<ref>{{Cite journal |last=गृह मन्त्रालय |first=नेपाल सरकार |title=नेपाल प्रहरी |url=https://www.moha.gov.np/upload/e66443e81e8cc9c4fa5c099a1fb1bb87/files/yearly_pratibedan_07576.pdf |journal=वार्षिक प्रगति प्रतिवेदन |volume=2085/76 |pages=10-12}}</ref> उनको ३ दिने आइजिपी कार्याकाल यसप्रकार रह्यो। * चैत्र २८: आइजिपी नियुक्त * चैत्र २९: सार्वजनिक सुरक्षा ऐन लागु * चैत्र ३०: बिहान ५ बजे: गोरखा दलका सभापति [[रणधीर सुब्बा]] र महामन्त्री [[भरत शमशेर जङ्गबहादुर राणा|भरत शमशेर]] लगायत गिरफ्तार * चैत्र ३०: दिउँसो ३ बजे: गृहमन्त्री निवास तथा कार्यालयमा गोरखा दलका कार्यकर्ताद्वारा आक्रमण उनी आइजीपी छँदा नै [[खुकुरी दल]]ले गृहमन्त्री बिपी कोइरालाको निवासमा आक्रमण गर्‍यो। ३ दिनभित्रै उनको सोच बदलियो, नेपाली सेनातर्फ फर्कने निर्णय गरे । आईजीपी तोरण शमशेरले राजा त्रिभुवनलाई आफ्नो इच्छा सुनाए । तोरण शमशेरको चाहना बुझेर राजा त्रिभुवनले पनि उनलाई नेपाली सेनातर्फ फर्कने अनुमति दिएपछि [[मेजर जनरल]] पदमा बढुवा भएर पुनः तोरण शमशेर नेपाली सेनामा फर्किए । तोरण शमशेरको आईजीपी कार्यकाल मात्र ३ दिनको भयो। तोरण शमशेरले सदर पुलिस गोस्वारामा दिएको पद बहाली मन्तव्य [[गोरखापत्र]]मा चैत्र ३१ मा प्रकाशित हुँदा उनी उक्त पदबाट मुक्त भैसकेका थिए। सेनामा फर्किए र दोस्रो महानिरीक्षकको रूपमा २००८ बैशाख १ मा [[नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|नर शमशेर जबरा]] आए । नेपाल प्रहरीमा लामो समय सम्म पनि उनलाई आइजीपी मानिएको थिएन। नर शमशेरलाई नै पहिलो आइजीपी मानिदै आएको थियो।<ref>{{Cite journal |date=२०४१ असोज ३० |title=A Tribute to Our Peers |url=https://www.nepalpolice.gov.np/media/filer_public/1e/de/1ede7f10-c82d-4e31-be60-8f3401b13c65/police-mirror-1984-2041-final.pdf |journal=प्रहरी दर्पण |volume=1984 |pages=37-41}}</ref> === सैन्य जीवन === उनी १९७६ सालमा मेजरमा भर्ना भएर २००७ सालमा ब्रिगेडिएर जनरल भएका थिए । पुलीस आइजिपि पद त्यागेर चैत्र ३० मा नेपाली सेनामा फर्कदा उनी मेजर जनरलमा बढुवा भए। २००८ मा [[लेफ्टिनेन्ट जनरल]] भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२००८ चैत्र ५ |title=नेपाल गजेट, रक्षा मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3204 |access-date=2022-05-27 |website=rajpatra.dop.gov.np}}</ref> रथी (लेफ्टिनेन्ट जर्नेल)मा पदोन्नति भएदेखि नै उनी अन्य राणाजीहरू झैं श्रीपेच लगाउन चाहन्थे तर [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]ले दिएनन्। [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको लागि विशेष टोपीको व्यवस्था गरेका थिए तर असन्तुष्ट रहेका तोरणले टोपी लगाउन मानेनन् र आफ्नो मुडुलो टाउको नै लिएर हिड्ने गर्थे । === [[नेपालको प्रधान सेनापति|प्रधान सेनापति]] === तोरण शमशेर २० मे १९५६ देखि २० मे १९६० सम्म प्रधानसेनापति रहे। [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|के आई सिंह]] प्रधानमन्त्री भएको बेला उनको र प्रधानमन्त्री निकै तनाव भयो। भैरहवा जेलबाट भागेका सिंहलाई समात्न तोरण शमशेरको भुमिका थियो। के आइ सिंहले उनलाई आफ्ना र कम्युनिस्ट कार्यकर्ता छुटाउन आदेश दिए। उनले राजाको अगाडि प्रधानमन्त्रीको बिरोध गरे।<ref>{{cite book|title=India Meeta China in Nepal|author=गिरिलाल जैन|page=६०|date=1959|publisher=Asia Publishing House|isbn=|url=}}</ref> ४ वर्षे सेनापतिको कार्यकाल सकेर उनी बि.सं. २०१७ सालमा अवकाश भए। === निर्माण समिति === तोरण शम्शेर कान्ति राज पथ निर्माण समितिका अध्यक्ष थिए । र कान्ति राजपथको उत्घाटन समारोहमा उनले [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]बाट ॐ राम पट्ट तक्मा पाएका थिए । <ref>[http://Rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=4390 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, श्रावण १६ गते २०१६ साल रक्षा मन्त्रालयको सूचना]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] निर्माण समितिको समेत सदस्य थिए । <ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=1300 नेपाल गजेट भाग ४ काठमाडौँ, खण्ड ११ काठमाडौँ, माघ ३ गते २०१८ साल अतिरिक्ताङ्क ३५]</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist}} {{ढाँचा:नेपाल प्रहरीका प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:वीरशमशेर खलक]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षकहरू]] [[श्रेणी:नेपाल प्रहरी]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०४ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू]] hpatalkbdjbd34hxtx7dkt5q0hh6x3n 828 112501 1357783 1354115 2026-06-04T03:08:01Z पर्वत सुवेदी 31224 1357783 Scribunto text/plain return { name = 'मधेश प्रदेश', top = 27.7, bottom = 26.3, left = 84.1, right = 87.1, image = 'मधेश प्रदेश.png', image1 = 'Nepal Madhesh adm location map.svg', } mo2uuwtlgb0xhjnh852v85l6kx73az6 1357784 1357783 2026-06-04T03:08:22Z पर्वत सुवेदी 31224 1357784 Scribunto text/plain return { name = 'मधेश प्रदेश', top = 27.7, bottom = 26.1, left = 84.1, right = 87.1, image = 'मधेश प्रदेश.png', image1 = 'Nepal Madhesh adm location map.svg', } rxgrjfxyfh151kj8j9lgdzxy0p6il7s 0 122537 1357735 1331733 2026-06-03T13:24:28Z Bishaldev100 28807 1357735 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Tesla_auto_bots.jpg|thumb|275x275px| [[टेस्ला मोटर्स|टेस्ला]]द्वारा एक [[मोटरगाडी|अटोमोबाइल]]को म्यानुफ्याकचरिङ]] '''म्यानुफ्याक्चरिङ''' भनेको श्रम, मेशिन, [[औजार|उपकरण]], र [[रासायनिक पदार्थ|रासायनिक]] वा जैविक प्रशोधन वा फर्मुलेसनको प्रयोगको माध्यमबाट वस्तु वा सामानको [[उत्पादन (अर्थशास्त्र)|उत्पादन]] हो। यो [[उद्योग|अर्थव्यवस्थाको दोस्रो क्षेत्रको सार]] हो। <ref>{{Cite web|url=https://www.investopedia.com/terms/m/manufacturing.asp|title=Manufacturing|last=Kenton|first=Will|website=Investopedia|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201117184723/https://www.investopedia.com/terms/m/manufacturing.asp|archivedate=November 17, 2020|accessdate=January 16, 2021}}</ref> यो शब्दले मानव गतिविधिको हस्तशिल्प देखि उच्च प्राविधिक म्यानुफ्याक्चरिङलाई जनाउँछ, जसमा प्राथमिक क्षेत्रको [[कच्चा पदार्थ]]लाई [[बृहत उत्पादन|ठूलो स्तर]]मा तयारी वस्तुमा परिणत गरिन्छ। त्यस्ता सामानहरू अन्य उत्पादकहरूलाई अन्य अधिक जटिल उत्पादनहरू (जस्तै विमान, घरेलु उपकरण, फर्निचर, खेलकुद उपकरण वा [[मोटरगाडी|अटोमोबाईल]] )को उत्पादनको लागि बेच्न सकिन्छ, वा तृतीयक उद्योग मार्फत आखिरी प्रयोगकर्ता वा [[उपभोक्ता|उपभोक्ताहरू]] (सामान्यत: थोक बिक्रेताको माध्यमबाट, जो भित्र खुद्रा विक्रेताहरुलाई बिक्री गर्छन् र त्यसपछि व्यक्तिगत ग्राहकहरुलाई बेचिन्छ) माझ बिक्री वितरण हुन्छ। == म्यानुफ्याकचरिङ उपज अनुसार देशहरूको सूची == [[विश्व बैङ्क|विश्व बैंक]] अनुसार अमेरिकी डलरमा सर्वाधिक म्यानुफ्याकचरिङ उपजको मूल्य भएका शीर्ष ५० देश: <ref>{{cite web|url=https://data.worldbank.org/indicator/NV.IND.MANF.CD?most_recent_value_desc=true|title=Manufacturing, value added (current US$)|publisher=[[World Bank]]|access-date=July 14, 2021}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200107135049/https://data.worldbank.org/indicator/NV.IND.MANF.CD?most_recent_value_desc=true |date=January 7, 2020 }}</ref> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="margin-left:auto; margin-right:auto" |+ {{sronly|List of countries by manufacturing output}} |- ! scope="col" | स्थान ! scope="col" | देश वा क्षेत्र ! scope="col" | मिलियन अमेरिकी डलर ! scope="col" | वर्ष |- style="font-weight:bold; background:#f0f0f0" | ||{{noflag}}''विश्व''||१३,७३९,२५१||२०१९ |- |१||{{flag|चीन}}||३,८५३,८०८||२०२० |- |२||{{flag|संयुक्त राज्य अमेरिका}}||२,३४१,८४७||२०१९ |- |३||{{flag|जापान}}||१,०२७,९६७||२०१८ |- |४||{{flag|जर्मनी}}||६७८,२९२||२०२० |- |५||{{flag|दक्षिण कोरिया}}||४०६,७५६||२०२० |- |६||{{flag|भारत}}||३३९,९८३||२०२० |- |७||{{flag|इटाली}}||२८०,४३६||२०२० |- |८||{{flag|फ्रान्स}}||२४१,७१५||२०२० |- |९||{{flag|संयुक्त अधिराज्य}}||२२७,१४४||२०२० |- |१०||{{flag|इन्डोनेसिया}}||२१०,३९६||२०२० |- |११||{{flag|रुस}}||१९६,६४९||२०२० |- |१२||{{flag|मेक्सिको}}||१८५,०८०||२०२० |- |१३||{{flag|क्यानडा}}||१५९,७२४||२०१७ |- |१४||{{flag|Ireland}}||१५३,३११||२०२० |- |१५||{{flag|स्पेन}}||१४३,०५२||२०२० |- |१६||{{flag|ब्राजिल}}||१४१,१४९||२०२० |- |१७||{{flag|टर्की}}||१३५,५९६||२०२० |- |१८||{{flag|स्विट्जरल्यान्ड}}||१३३,७६६||२०२० |- |१९||{{flag|थाइल्यान्ड}}||१२६,५९६||२०२० |- |२०||{{flag|नेदरल्यान्ड}}||९९,९४०||२०२० |- |२१||{{flag|पोल्यान्ड}}||९९,१४६||२०१९ |- |२२||{{flag|साउदी अरब}}||९०,७७४||२०२० |- |२३||{{flag|अस्ट्रेलिया}}||७६,१२३||२०२० |- |२४||{{flag|मलेसिया}}||७५,१०१||२०२० |- |२५||{{flag|सिङ्गापुर}}||६९,८२०||२०२० |- |२६||{{flag|अस्ट्रिया}}||६७,८८१||२०२० |- |२७||{{flag|स्विडेन}}||६७,१४६||२०२० |- |२८||{{flag|फिलिपिन्स}}||६३,८८३||२०२० |- |२९||{{flag|बेल्जियम}}||६३,२२६||२०२० |- |३०||{{flag|इजिप्ट}}||५८,७९०||२०२० |- |३१||{{flag|भेनेजुएला}}||५८,२३७||२०१४ |- |३२||{{flag|बङ्गलादेश}}||५७,२८३||२०१९ |- |३३||{{flag|नाइजेरिया}}||५४,७६०||२०२० |- |३४||{{flag|चेक गणतन्त्र}}||५३,१८९||२०२० |- |३५||{{flag|अर्जेन्टिना}}||५३,०९४||२०२० |- |३६||{{flag|पोर्टो रिको}}||४९,७५७||२०२० |- |३७||{{flag|डेनमार्क}}||४७,७६२||२०२० |- |३८||{{flag|भियतनाम}}||४५,२७३||२०२० |- |३९||{{flag|इजरायल}}||४२,९०६||२०१९ |- |४०||{{flag|अल्जेरिया}}||४०,७९६||२०१९ |- |४१||{{flag|रोमानिया}}||३८,४०४||२०२० |- |४२||{{flag|इरान}}||३८,१७४||२०१९ |- |४३||{{flag|फिनल्यान्ड}}||३७,५२०||२०२० |- |४४||{{flag|संयुक्त अरब इमिरेट्स}}||३६,७२७||२०१९ |- |४५||{{flag|दक्षिण अफ्रिका}}||३४,८०४||२०२० |- |४६||{{flag|पाकिस्तान}}||३०,४५२||२०२० |- |४७||{{flag|कोलोम्बिया}}||२९,८९४||२०२० |- |४८||{{flag|पेरू}}||२९,७०१||२०१९ |- |४९||{{flag|हङ्गेरी}}||२७,९५६||२०२० |- |५०||{{flag|पोर्चुगल}}||२७,४०८||२०२० |- |} ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[म्यानुफ्याक्चरिङ प्रक्रियाहरूको सूची]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:निर्माण]] [[श्रेणी:इन्जिनियरिङ]] lc3m56lwof45qjeoz8te7ntl54tta4t 0 122540 1357732 1173839 2026-06-03T12:13:59Z Bishaldev100 28807 /* निर्माण बारे */ 1357732 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Sky_scraper_construction.jpg|thumb| ठूलो निर्माण परियोजनाहरूमा, जस्तै मेलबोर्न, [[अस्ट्रेलिया]]मा यो गगनचुम्बी भवन, क्रेन आवश्यक हुन्छ।]] '''निर्माण''' भौतिक वस्तु, प्रणाली वा [[सङ्गठन]] बनाउने [[कला]] र [[विज्ञान]]लाई जनाउँछ । <ref name="OED">"Construction" def. 1.a. 1.b. and 1.c. ''Oxford English Dictionary'' Second Edition on CD-ROM (v. 4.0) Oxford University Press 2009</ref>उद्योगको रूपमा , निर्माण क्षेत्रको वैश्विक [[कुल ग्राहस्थ उत्पादन]]मा १०% भन्दा बढी ( विकसित देशहरूमा ६-९ %) को योगदान छ छ र निर्माण क्षेत्रमा विश्वव्यापी श्रमशक्तिको लगभग ७ % लाई रोजगारी छ - २७.३ करोड मानिसहरू। सन् २०१७ मा वैश्विक निर्माण उद्योगको उत्पादन मूल्य अनुमानित $ १०.८ ट्रिलियन थियो। == निर्माण उद्योग क्षेत्रहरू == सामान्यत, निर्माणको तीन क्षेत्रहरू छन्: भवन, पूर्वाधार र औद्योगिक: <ref>Chitkara, pp. 9–10.</ref> === भवन निर्माण === भवन निर्माण जमिन क्षेत्रमा संरचनाहरू थप्ने प्रक्रिया हो, यसलाई वास्तविक सम्पत्ति साइटहरूको रूपमा पनि जानिन्छ। सामान्यतया,सम्पत्तीको मालिक (जो एक व्यक्ति वा एक सङ्गठन हुन सक्छ) एक परियोजना सञ्चालन गरिन्छ। ==== आवासीय निर्माण ==== आवासीय निर्माणमा व्यक्तिगत जग्गा मालिकहरू ( स्व-निर्माण ), विशेषज्ञ घर निर्माणकर्ताहरूद्वारा, सम्पत्ति विकासकर्ताहरूद्वारा, सामान्य ठेकेदारहरूद्वारा, वा सार्वजनिक वा सामाजिक आवास प्रदायकहरू (जस्तै: स्थानीय अधिकारीहरू, आवास सङ्घहरू ) द्वारा सञ्चालन गरिएका परियोजनाहरू लिन सकिन्छ। ==== गैर आवासीय निर्माण ==== [[चित्र:Liberty_Memorial_043.jpg|thumb| कान्सास सिटी, मिसौरीमा सङ्घीय रिजर्भ भवनको निर्माण]] भवनको प्रकार अनुसार गैर आवासीय भवन निर्माणमा निजी र सार्वजनिक सङ्गठनहरू, स्थानीय अधिकारीहरू, शैक्षिक र धार्मिक निकायहरू, यातायात उपक्रमहरू, खुद्रा विक्रेताहरू, होटल व्यवसायीहरू, सम्पत्ति विकासकर्ताहरू, वित्तीय संस्थाहरू र अन्य निजी कम्पनीहरू लिन सकिन्छ। यी क्षेत्रहरूमा धेरैजसो निर्माण सामान्य ठेकेदारहरूद्वारा गरिन्छ.<ref>{{Cite web |title=Manufacturing: Definition, Types, Examples, and Use as Indicator |url=https://www.investopedia.com/terms/m/manufacturing.asp |access-date=2023-10-10 |website=Investopedia |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=BBC News {{!}} SCI/TECH {{!}} Ancient 'tool factory' uncovered |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/336555.stm |access-date=2023-10-10 |website=news.bbc.co.uk}}</ref> === पूर्वाधार निर्माण === सिभिल इन्जिनियरिङ्ग अन्तर्गत सडक, पुल, नहर, सुरुङ, बाँध, बिमानस्थल, पानी तथा ढल निकास प्रणाली, पाइपलाइन, र रेलवे जस्ता सार्वजनिक कार्यहरू सहित भौतिक र प्राकृतिक रूपमा निर्मित वातावरणको डिजाइन, निर्माण, र मर्मत सम्भार पर्दछ। <ref>{{Cite web|url=http://live.asce.org/hh/index.mxml?versionChecked=true|title=History and Heritage of Civil Engineering|website=[[American Society of Civil Engineers|ASCE]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070216235716/http://live.asce.org/hh/index.mxml?versionChecked=true|archivedate=16 February 2007|accessdate=8 August 2007}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160407075251/http://live.asce.org/hh/index.mxml?versionChecked=true |date=7 April 2016 }}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.ice.org.uk/careers-and-professional-development/what-is-civil-engineering|title=What is Civil Engineering|publisher=[[Institution of Civil Engineers]]|accessdate=15 May 2017}}</ref> केहि सामान्य ठेकेदारहरू सिविल इन्जिनियरिङमा विशेषज्ञता राख्छन्; सिभिल इन्जिनियरिङ ठेकेदारहरू भनेको यस क्षेत्रमा काम गर्नको लागि समर्पित फर्महरू हुन्, र पूर्वाधारको विशेष प्रकारमा विशेषज्ञता हुन सक्छ। === औद्योगिक निर्माण === औद्योगिक निर्माणमा अपतटीय निर्माण (मुख्य रूपमा ऊर्जा प्रतिष्ठानहरू: तेल र ग्याँस प्लेटफर्महरू, वायु उर्जा ), खनन र उत्खनन, रिफाइनरीहरू, ब्रुअरिज, आसवनीहरू र अन्य प्रशोधन संयन्त्रहरू, पावर स्टेसनहरू, [[स्टिल]] मिल, गोदाम र कारखानाहरू सामेल छन्। = निर्माण बारे = [[चित्र:Tesla auto bots (cropped).jpg|अङ्गुठाकार]] निर्माण भनेको उपकरण, मेसिन, उपकरण, प्रशोधन, रासायनिक संश्लेषण, विकास वा उपकरणको आधुनिकीकरणको सहायताले उच्च वा राम्रो प्रविधिमा सामानको निर्माण वा उत्पादन हो।<ref>{{Cite web |date=2019-04-02 |title=What Is the Difference Between a Parent Company & a Holding Company? {{!}} Chron.com |url=https://web.archive.org/web/20190402043248/https://smallbusiness.chron.com/difference-between-parent-company-holding-company-17310.html |access-date=2023-10-10 |website=web.archive.org}}</ref> == निर्माण प्रक्रियाहरू == === योजना === === वित्त === === कानूनी === === खरीद === ==== परम्परागत वा डिजाइन-बोली-निर्माण ==== ==== डिजाइन-निर्माण ==== ==== निर्माण व्यवस्थापन ==== === डिजाइन === === साइट मा निर्माण === === कमिसनिङ र हस्तान्तरण === === मर्मत सम्भार र सुधार === === भत्काउनु === ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:निर्माण]] 3ogacsap0dfg5133qxey9z8ftq3qw0q 1357734 1357732 2026-06-03T13:16:28Z Bishaldev100 28807 /* निर्माण उद्योग क्षेत्रहरू */ 1357734 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Sky_scraper_construction.jpg|thumb| ठूलो निर्माण परियोजनाहरूमा, जस्तै मेलबोर्न, [[अस्ट्रेलिया]]मा यो गगनचुम्बी भवन, क्रेन आवश्यक हुन्छ।]] '''निर्माण''' भौतिक वस्तु, प्रणाली वा [[सङ्गठन]] बनाउने [[कला]] र [[विज्ञान]]लाई जनाउँछ । <ref name="OED">"Construction" def. 1.a. 1.b. and 1.c. ''Oxford English Dictionary'' Second Edition on CD-ROM (v. 4.0) Oxford University Press 2009</ref>उद्योगको रूपमा , निर्माण क्षेत्रको वैश्विक [[कुल ग्राहस्थ उत्पादन]]मा १०% भन्दा बढी ( विकसित देशहरूमा ६-९ %) को योगदान छ छ र निर्माण क्षेत्रमा विश्वव्यापी श्रमशक्तिको लगभग ७ % लाई रोजगारी छ - २७.३ करोड मानिसहरू। सन् २०१७ मा वैश्विक निर्माण उद्योगको उत्पादन मूल्य अनुमानित $ १०.८ ट्रिलियन थियो। == निर्माण उद्योग क्षेत्रहरू == सामान्यत, निर्माणको तीन क्षेत्रहरू छन्: भवन, पूर्वाधार र औद्योगिक: <ref>Chitkara, pp. 9–10.</ref> === भवन निर्माण === भवन निर्माण जमिन क्षेत्रमा संरचनाहरू थप्ने प्रक्रिया हो, यसलाई वास्तविक सम्पत्ति साइटहरूको रूपमा पनि जानिन्छ। सामान्यतया,सम्पत्तीको मालिक (जो एक व्यक्ति वा एक सङ्गठन हुन सक्छ) एक परियोजना सञ्चालन गरिन्छ। ==== आवासीय निर्माण ==== आवासीय निर्माणमा व्यक्तिगत जग्गा मालिकहरू ( स्व-निर्माण ), विशेषज्ञ घर निर्माणकर्ताहरूद्वारा, सम्पत्ति विकासकर्ताहरूद्वारा, सामान्य ठेकेदारहरूद्वारा, वा सार्वजनिक वा सामाजिक आवास प्रदायकहरू (जस्तै: स्थानीय अधिकारीहरू, आवास सङ्घहरू ) द्वारा सञ्चालन गरिएका परियोजनाहरू लिन सकिन्छ। ==== गैर आवासीय निर्माण ==== [[चित्र:Liberty_Memorial_043.jpg|thumb| कान्सास सिटी, मिसौरीमा सङ्घीय रिजर्भ भवनको निर्माण]] भवनको प्रकार अनुसार गैर आवासीय भवन निर्माणमा निजी र सार्वजनिक सङ्गठनहरू, स्थानीय अधिकारीहरू, शैक्षिक र धार्मिक निकायहरू, यातायात उपक्रमहरू, खुद्रा विक्रेताहरू, होटल व्यवसायीहरू, सम्पत्ति विकासकर्ताहरू, वित्तीय संस्थाहरू र अन्य निजी कम्पनीहरू लिन सकिन्छ। यी क्षेत्रहरूमा धेरैजसो निर्माण सामान्य ठेकेदारहरूद्वारा गरिन्छ.<ref>{{Cite web |title=Manufacturing: Definition, Types, Examples, and Use as Indicator |url=https://www.investopedia.com/terms/m/manufacturing.asp |access-date=2023-10-10 |website=Investopedia |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=BBC News {{!}} SCI/TECH {{!}} Ancient 'tool factory' uncovered |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/336555.stm |access-date=2023-10-10 |website=news.bbc.co.uk}}</ref> === पूर्वाधार निर्माण === सिभिल इन्जिनियरिङ्ग अन्तर्गत सडक, पुल, नहर, सुरुङ, बाँध, बिमानस्थल, पानी तथा ढल निकास प्रणाली, पाइपलाइन, र रेलवे जस्ता सार्वजनिक कार्यहरू सहित भौतिक र प्राकृतिक रूपमा निर्मित वातावरणको डिजाइन, निर्माण, र मर्मत सम्भार पर्दछ। <ref>{{Cite web|url=http://live.asce.org/hh/index.mxml?versionChecked=true|title=History and Heritage of Civil Engineering|website=[[American Society of Civil Engineers|ASCE]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070216235716/http://live.asce.org/hh/index.mxml?versionChecked=true|archivedate=16 February 2007|accessdate=8 August 2007}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160407075251/http://live.asce.org/hh/index.mxml?versionChecked=true |date=7 April 2016 }}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.ice.org.uk/careers-and-professional-development/what-is-civil-engineering|title=What is Civil Engineering|publisher=[[Institution of Civil Engineers]]|accessdate=15 May 2017}}</ref> केहि सामान्य ठेकेदारहरू सिविल इन्जिनियरिङमा विशेषज्ञता राख्छन्; सिभिल इन्जिनियरिङ ठेकेदारहरू भनेको यस क्षेत्रमा काम गर्नको लागि समर्पित फर्महरू हुन्, र पूर्वाधारको विशेष प्रकारमा विशेषज्ञता हुन सक्छ। === औद्योगिक निर्माण === औद्योगिक निर्माणमा अपतटीय निर्माण (मुख्य रूपमा ऊर्जा प्रतिष्ठानहरू: तेल र ग्याँस प्लेटफर्महरू, वायु उर्जा ), खनन र उत्खनन, रिफाइनरीहरू, ब्रुअरिज, आसवनीहरू र अन्य प्रशोधन संयन्त्रहरू, पावर स्टेसनहरू, [[स्टिल]] मिल, गोदाम र कारखानाहरू सामेल छन्। = निर्माण बारे = [[चित्र:Tesla auto bots (cropped).jpg|अङ्गुठाकार]] निर्माण भनेको उपकरण, मेसिन, उपकरण, प्रशोधन, रासायनिक संश्लेषण, विकास वा उपकरणको आधुनिकीकरणको सहायताले उच्च वा राम्रो प्रविधिमा सामानको निर्माण वा उत्पादन हो।<ref>{{Cite web |date=2019-04-02 |title=What Is the Difference Between a Parent Company & a Holding Company? {{!}} Chron.com |url=https://web.archive.org/web/20190402043248/https://smallbusiness.chron.com/difference-between-parent-company-holding-company-17310.html |access-date=2023-10-10 |website=web.archive.org}}</ref> == निर्माण प्रक्रियाहरू == === योजना === === वित्त === === कानूनी === निर्माण परियोजना निर्माण सम्झौता र अन्य कानुनी दायित्वहरूको जटिल जाल हो, जसलाई सबै पक्षहरूले ध्यानपूर्वक विचार गर्नुपर्छ। सम्झौता भनेको दुई वा बढी पक्षहरू बीच दायित्वहरूको आदानप्रदान हो, र समस्याहरू व्यवस्थापन गर्न संरचनाहरू प्रदान गर्दछ। परियोजनाको सुरुवातमा, कानुनी सल्लाहकारहरूले सम्झौता संरचनाहरूमा अस्पष्टता र समस्याका अन्य सम्भावित स्रोतहरू पहिचान गर्न र समस्याहरू रोक्नका लागि विकल्पहरू प्रस्तुत गर्न खोज्छन्। परियोजनाहरूको क्रममा, तिनीहरू उत्पन्न हुने द्वन्द्वहरूबाट बच्न र समाधान गर्न काम गर्छन्। === खरीद === ==== परम्परागत वा डिजाइन-बोली-निर्माण ==== ==== डिजाइन-निर्माण ==== ==== निर्माण व्यवस्थापन ==== === डिजाइन === === साइट मा निर्माण === === कमिसनिङ र हस्तान्तरण === कमिसनिङ भनेको नयाँ भवनका सबै प्रणालीहरूले परियोजनाको आवश्यकताहरू पूरा गर्ने उद्देश्यले र परियोजनाका डिजाइनर, इन्जिनियरहरूले डिजाइन गरेअनुसार काम गर्छन् भनी प्रमाणित गर्ने प्रक्रिया हो। === मर्मत सम्भार र सुधार === === भत्काउनु === ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:निर्माण]] 5hya6kkta1zcyum5eh985pod9iqtmjv 0 127161 1357781 1352093 2026-06-04T03:05:08Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1357781 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = | pushpin_map = पर्सा जिल्ला#मधेश प्रदेश#नेपाल <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/chhipaharmai?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = मनोज कुमार <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = श्रीमती लिलावतीदेवी कानु <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 24.90<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=12|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 29082 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.03|84.68|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[भिस्वा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://chhipaharmaimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का १० वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७३ फागुन २७ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[मिर्जापुर, पर्सा|मिर्जापुर]], [[समझौता]], [[जयमङ्गलापुर]], [[तुलसी बरुवा]] र [[भिस्वा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २९,०८२ रहेको छ भने यहाँ ४,६६३ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ छिपहरमाई गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[मिर्जापुर, पर्सा|मिर्जापुर]] || ४,६०४ || ५.०९ || ९०४.५२ |- | २ || [[समझौता]] || ७,९२५ || ६.११ || १२९७.०५ |- | ३ || [[जयमङ्गलापुर]] || ५,६०२ || ४.३७ || १२८१.९२ |- | ४ || [[तुलसी बरुवा]] || ५,०२० || ६.०१ || ८३५.२७ |- | ५ || [[भिस्वा]] || ५,९३१ || ३.३२ || १७८६.४५ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२९,०८२''' || '''२४.९''' || '''११६७.९५''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] coqauxzok7osu8k2fykipzkfunckfzm 0 127163 1357787 1352085 2026-06-04T03:23:05Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1357787 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = पर्सा जिल्ला#मधेश प्रदेश#नेपाल <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/jirabhawani?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = अनोज चौधरी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = रेखा चौधरी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 55.39<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=2|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 22677 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.16|84.67|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[सेढवा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://jirabhawanimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का १० वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७३ फागुन २७ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[सुपौली]], [[महादेवपट्टी]], [[सेढवा]], [[शङ्करसरैया]] र [[जीतपुर, पर्सा|जीतपुर]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २२,६७७ रहेको छ भने यहाँ ४,८७१ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ जीराभवानी गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[महादेवपट्टी]] || ६,३५५ || १२.०९ || ५२५.६४ |- | २ || [[सेढवा]] || ४,५८८ || ४.४८ || १०२४.११ |- | ३ || [[जीतपुर, पर्सा|जीतपुर]] || ४,६१७ || ७.९३ || ५८२.२२ |- | ४ || [[सुपौली]] || ३,१३५ || ४.८५ || ६४६.३९ |- | ५ || [[शङ्करसरैया]] || ३,९८२ || २६.०३ || १५२.९८ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२२,६७७''' || '''५५.३८''' || '''४०९.४८''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] rzz2rmx2g2bwnk1st057094klxzbg8s 1357788 1357787 2026-06-04T03:23:52Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1357788 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = पर्सा जिल्ला#मधेश प्रदेश#नेपाल <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/jirabhawani?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = अनोज चौधरी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = रेखा चौधरी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 55.39<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=2|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 22677 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.19|84.72|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[सेढवा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://jirabhawanimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का १० वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७३ फागुन २७ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[सुपौली]], [[महादेवपट्टी]], [[सेढवा]], [[शङ्करसरैया]] र [[जीतपुर, पर्सा|जीतपुर]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २२,६७७ रहेको छ भने यहाँ ४,८७१ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ जीराभवानी गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[महादेवपट्टी]] || ६,३५५ || १२.०९ || ५२५.६४ |- | २ || [[सेढवा]] || ४,५८८ || ४.४८ || १०२४.११ |- | ३ || [[जीतपुर, पर्सा|जीतपुर]] || ४,६१७ || ७.९३ || ५८२.२२ |- | ४ || [[सुपौली]] || ३,१३५ || ४.८५ || ६४६.३९ |- | ५ || [[शङ्करसरैया]] || ३,९८२ || २६.०३ || १५२.९८ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२२,६७७''' || '''५५.३८''' || '''४०९.४८''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] 6fjuhouflsemc6hhnaaulgvqj1h7e9e 0 127166 1357794 1352089 2026-06-04T03:38:35Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1357794 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = पर्सा जिल्ला#मधेश प्रदेश#नेपाल <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/pakahamainpur?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = सुरेश प्रसाद <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = सरफुन नेशा <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 21.26<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=13|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 22585 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.16|84.67|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[मैनपुर पकाहा|पकाहा मैनपुर]] गाविसको कार्यालय | website = [https://pakahamainpurmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का १० वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७३ फागुन २७ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[घोरे]], [[मैनपुर पकाहा]], [[लाहावरथकरी]], [[सुर्जाहा]], र [[सबैठवा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २२,५८५ रहेको छ भने यहाँ ३,५३० घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ पकहा मैनपुर गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[घोरे]] || ५,१९७ || ४.३१ || १२०५.८० |- | २ || [[सुर्जाहा]] || ४,५०० || ३.५३ || १२७४.७९ |- | ३ || [[मैनपुर पकाहा]] || ३,६४० || २.८२ || १२९०.७८ |- | ४ || [[लाहावरथकरी]] || ४,७२५ || ४.४३ || १०६६.५९ |- | ५ || [[सबैठवा]]|| ४,५२३ || ६.१७ || ७३३.०६ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२२,५८५''' || '''२१.२६''' || '''१०६२.३२''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] 2zxmpfate5nusig6glwkokcd76mssgo 1357795 1357794 2026-06-04T03:39:49Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1357795 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = पर्सा जिल्ला#मधेश प्रदेश#नेपाल <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/pakahamainpur?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = सुरेश प्रसाद <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = सरफुन नेशा <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 21.26<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=13|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 22585 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.02|84.74|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[मैनपुर पकाहा|पकाहा मैनपुर]] गाविसको कार्यालय | website = [https://pakahamainpurmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का १० वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७३ फागुन २७ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[घोरे]], [[मैनपुर पकाहा]], [[लाहावरथकरी]], [[सुर्जाहा]], र [[सबैठवा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २२,५८५ रहेको छ भने यहाँ ३,५३० घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ पकहा मैनपुर गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[घोरे]] || ५,१९७ || ४.३१ || १२०५.८० |- | २ || [[सुर्जाहा]] || ४,५०० || ३.५३ || १२७४.७९ |- | ३ || [[मैनपुर पकाहा]] || ३,६४० || २.८२ || १२९०.७८ |- | ४ || [[लाहावरथकरी]] || ४,७२५ || ४.४३ || १०६६.५९ |- | ५ || [[सबैठवा]]|| ४,५२३ || ६.१७ || ७३३.०६ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२२,५८५''' || '''२१.२६''' || '''१०६२.३२''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] gjgf8icel2owzo9ojklqx2lu4lixle3 0 127176 1357789 1352092 2026-06-04T03:33:32Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1357789 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = | pushpin_map = पर्सा जिल्ला#मधेश प्रदेश#नेपाल <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/bindabasini?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = प्रमोद तिवारी <small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = ज्योतीदेवी चौरिसया <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 26.04<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=14|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 24991 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.16|84.67|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[पर्सौनी माठा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://bindabasinimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का १० वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७३ फागुन २७ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[अमरपट्टी, पर्सा|अमरपट्टी]], [[झौवा गुठी]], [[पर्सौनी माठा]] र [[बहुअर्वा भाठा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २४,९९१ रहेको छ भने यहाँ ३,८९२ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ विन्दबासिनी गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[बहुअर्वा भाठा]] (४, ५, ९) || १,७६४ || ३.९८ || ४४३.२२ |- | २ || [[बहुअर्वा भाठा]] (१, २, ३, ६, ७, ८) || ५,४१६ || ५.९ || ९१८.०३ |- | ३ || [[झौवा गुठी]] (२–६) र [[अमरपट्टी, पर्सा|अमरपट्टी]] (६–९) || ६,२२१ || ५.०६ || १२२९.४५ |- | ४ || [[झौवा गुठी]] (१, ७–९) र [[अमरपट्टी, पर्सा|अमरपट्टी]] (१–५) || ४,७३३ || ४.८५ || ९७५.८८ |- | ५ || [[पर्सौनी माठा]] || ६,८५७ || ६.२६ || १०९५.३७ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२४,९९१''' || '''२६.०५''' || '''९५९.३५''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] iwqke59hfw1k5fy99s8lywed5r5893y 1357790 1357789 2026-06-04T03:34:37Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1357790 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = | pushpin_map = पर्सा जिल्ला#मधेश प्रदेश#नेपाल <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/bindabasini?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = प्रमोद तिवारी <small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = ज्योतीदेवी चौरिसया <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 26.04<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=14|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 24991 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.02|84.77|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[पर्सौनी माठा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://bindabasinimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का १० वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७३ फागुन २७ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[अमरपट्टी, पर्सा|अमरपट्टी]], [[झौवा गुठी]], [[पर्सौनी माठा]] र [[बहुअर्वा भाठा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २४,९९१ रहेको छ भने यहाँ ३,८९२ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ विन्दबासिनी गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[बहुअर्वा भाठा]] (४, ५, ९) || १,७६४ || ३.९८ || ४४३.२२ |- | २ || [[बहुअर्वा भाठा]] (१, २, ३, ६, ७, ८) || ५,४१६ || ५.९ || ९१८.०३ |- | ३ || [[झौवा गुठी]] (२–६) र [[अमरपट्टी, पर्सा|अमरपट्टी]] (६–९) || ६,२२१ || ५.०६ || १२२९.४५ |- | ४ || [[झौवा गुठी]] (१, ७–९) र [[अमरपट्टी, पर्सा|अमरपट्टी]] (१–५) || ४,७३३ || ४.८५ || ९७५.८८ |- | ५ || [[पर्सौनी माठा]] || ६,८५७ || ६.२६ || १०९५.३७ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२४,९९१''' || '''२६.०५''' || '''९५९.३५''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] bw0iy1e9sfuph06md5zawwf6sbzfglt 1357791 1357790 2026-06-04T03:36:35Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1357791 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = | pushpin_map = पर्सा जिल्ला#मधेश प्रदेश#नेपाल <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/bindabasini?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = प्रमोद तिवारी <small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = ज्योतीदेवी चौरिसया <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 26.04<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=14|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 24991 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.03|84.80|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[पर्सौनी माठा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://bindabasinimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का १० वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७३ फागुन २७ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[अमरपट्टी, पर्सा|अमरपट्टी]], [[झौवा गुठी]], [[पर्सौनी माठा]] र [[बहुअर्वा भाठा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २४,९९१ रहेको छ भने यहाँ ३,८९२ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ विन्दबासिनी गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[बहुअर्वा भाठा]] (४, ५, ९) || १,७६४ || ३.९८ || ४४३.२२ |- | २ || [[बहुअर्वा भाठा]] (१, २, ३, ६, ७, ८) || ५,४१६ || ५.९ || ९१८.०३ |- | ३ || [[झौवा गुठी]] (२–६) र [[अमरपट्टी, पर्सा|अमरपट्टी]] (६–९) || ६,२२१ || ५.०६ || १२२९.४५ |- | ४ || [[झौवा गुठी]] (१, ७–९) र [[अमरपट्टी, पर्सा|अमरपट्टी]] (१–५) || ४,७३३ || ४.८५ || ९७५.८८ |- | ५ || [[पर्सौनी माठा]] || ६,८५७ || ६.२६ || १०९५.३७ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२४,९९१''' || '''२६.०५''' || '''९५९.३५''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] sjg6e0j111ut2joc7lu5ixrgzum9xng 1357792 1357791 2026-06-04T03:37:36Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1357792 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = | pushpin_map = पर्सा जिल्ला#मधेश प्रदेश#नेपाल <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/bindabasini?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = प्रमोद तिवारी <small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = ज्योतीदेवी चौरिसया <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 26.04<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=14|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 24991 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.01|84.79|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[पर्सौनी माठा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://bindabasinimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का १० वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७३ फागुन २७ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[अमरपट्टी, पर्सा|अमरपट्टी]], [[झौवा गुठी]], [[पर्सौनी माठा]] र [[बहुअर्वा भाठा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २४,९९१ रहेको छ भने यहाँ ३,८९२ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ विन्दबासिनी गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[बहुअर्वा भाठा]] (४, ५, ९) || १,७६४ || ३.९८ || ४४३.२२ |- | २ || [[बहुअर्वा भाठा]] (१, २, ३, ६, ७, ८) || ५,४१६ || ५.९ || ९१८.०३ |- | ३ || [[झौवा गुठी]] (२–६) र [[अमरपट्टी, पर्सा|अमरपट्टी]] (६–९) || ६,२२१ || ५.०६ || १२२९.४५ |- | ४ || [[झौवा गुठी]] (१, ७–९) र [[अमरपट्टी, पर्सा|अमरपट्टी]] (१–५) || ४,७३३ || ४.८५ || ९७५.८८ |- | ५ || [[पर्सौनी माठा]] || ६,८५७ || ६.२६ || १०९५.३७ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२४,९९१''' || '''२६.०५''' || '''९५९.३५''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] 6mphgzptnw4y500gccvrxro8yvkkas3 1357793 1357792 2026-06-04T03:38:03Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1357793 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = | pushpin_map = पर्सा जिल्ला#मधेश प्रदेश#नेपाल <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/bindabasini?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = प्रमोद तिवारी <small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = ज्योतीदेवी चौरिसया <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 26.04<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=14|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 24991 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.00|84.79|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[पर्सौनी माठा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://bindabasinimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का १० वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७३ फागुन २७ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[अमरपट्टी, पर्सा|अमरपट्टी]], [[झौवा गुठी]], [[पर्सौनी माठा]] र [[बहुअर्वा भाठा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २४,९९१ रहेको छ भने यहाँ ३,८९२ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ विन्दबासिनी गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[बहुअर्वा भाठा]] (४, ५, ९) || १,७६४ || ३.९८ || ४४३.२२ |- | २ || [[बहुअर्वा भाठा]] (१, २, ३, ६, ७, ८) || ५,४१६ || ५.९ || ९१८.०३ |- | ३ || [[झौवा गुठी]] (२–६) र [[अमरपट्टी, पर्सा|अमरपट्टी]] (६–९) || ६,२२१ || ५.०६ || १२२९.४५ |- | ४ || [[झौवा गुठी]] (१, ७–९) र [[अमरपट्टी, पर्सा|अमरपट्टी]] (१–५) || ४,७३३ || ४.८५ || ९७५.८८ |- | ५ || [[पर्सौनी माठा]] || ६,८५७ || ६.२६ || १०९५.३७ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२४,९९१''' || '''२६.०५''' || '''९५९.३५''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] n2zxzx2hbrpuc9yc1inpib98dpuqqq0 0 136681 1357808 1239401 2026-06-04T09:53:21Z ~2026-33183-72 79092 /* विभाग अन्तर्गतका कार्यालयहरू */ Link अपडेट गरिएको छ। 1357808 wikitext text/x-wiki {{Infobox Government agency |agency_name = सङ्घिय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल <br> गृह मन्त्रालय <br> '''अध्यागमन विभाग''' | seal = Emblem of Nepal (alternative).svg |image= |seal_width = |formed = |preceding2 = |dissolved = |superseding = |jurisdiction = [[नेपाल सरकार]] |headquarters = कालिकास्थान, काठमाडौँ |employees = |budget = |chief1_name = [[रुद्रसिंह तामाङ]] |chief1_position = [[महानिर्देशक|महानिर्देशक]] |child1_agency = |child2_agency = |child3_agency = |child4_agency = |child5_agency = |website = [https://www.immigration.gov.np/ अध्यागमन विभाग] }} '''अध्यागमन विभाग''' नेपालको भिसा (प्रवेशाज्ञा) सम्बन्धी कार्य गर्ने सरकारी निकाय हो। विदेशी र नेपाली पासपोर्ट (राहदानी) भएका नागरिकलाई नेपाल र विदेश == भिसाका प्रकार == *'''१. पर्यटक भिसा (प्रवेशाज्ञा)'''<br> नेपाल सरकारले बिदेशी नागरिकलाई नेपाल भ्रमण गर्ने प्रयोजनका लागि वर्षमा बढिमा १५० दिनसम्म बस्न मिल्ने गरी पर्यटक भिसा (प्रवेशाज्ञा) जारी गरेको छ। *'''२. गैर-पर्यटक भिसा (प्रवेशाज्ञा)''' <br> नेपालमा लामो समयसम्म बस्न चाहानेका लागि यो भिसा (प्रवेशाज्ञा)को प्रकार प्रयोगमा ल्याएको हो। यसका धेरै प्रकारहरू रहेका छन्। <br> *नाता भिसा (प्रवेशाज्ञा) *अध्ययन भिसा (प्रवेशाज्ञा) *विवाह भिसा (प्रवेशाज्ञा) *गैर-आवासीय नेपाली भिसा (प्रवेशाज्ञा) *व्यापार भिसा (प्रवेशाज्ञा) *कुटनीति भिसा (प्रवेशाज्ञा) *आवासीय भिसा (प्रवेशाज्ञा) ==ध्येय== *अध्यागमन नियमन प्रक्रियाद्वारा राज्यको सुरक्षा प्रणालीलाई सहयोग पुर्याउने । *उत्कृष्टताको केन्द्रको रूपमा व्यवस्थापनलाई स्थापित गरी निष्पक्ष र प्रभावकारी रुपमा सेवा प्रवाह गर्ने । *सेवाग्राहीलाई उच्चतम सन्तुष्टि प्रत्याभूति गर्न पारदर्शी र प्रभावकारी पद्धति स्थापनाका साथै कागज बिहिन (Paperless Immigration) अध्यागमन निर्माण गर्ने । ==दीर्घकालिन सोच== अध्यागमन नियमन र पर्यटन प्रबर्धन बीच कुशल संयोजन: सूचना प्रविधियुक्त अत्युत्तम व्यवस्थापनमा पारदर्शी र व्यावसायिक अध्यागमन ==कार्यहरू== * १. पर्यटक भिसा (प्रवेशाज्ञा) जारी, नवीकरण तथा अस्वीकृत गर्ने; * २. गैर-पर्यटक भिसा (प्रवेशाज्ञा) जारी, परिवर्तन, नविकरण गर्ने; * ३. शंकास्पद राहदानी, भिसा आदि देखिएमा कानुन बमोजिम कारवाहीका लागि पेश गर्ने; * ४. पदयात्राको लागि तोकिएको क्षेत्रमा अनुमति–पत्र जारी गर्न आवश्यक प्रक्रिया पुरा गरी निर्देशक समक्ष पेश गरी निणर्य भए अनुरुप जारी गर्ने; * ५. बिभिन्न नाकामा रहेका शाखा कार्यालयमार्फत आगमन र प्रस्थान अनुमति प्रदान गर्ने; * ६. बिभिन्न नाकामा रहेका शाखा कार्यालयमार्फत तत्काल आगमन भिसा (प्रवेशाज्ञा) दिने; ==विभाग अन्तर्गतका कार्यालयहरू== *अध्यागमन कार्यालय, भैरहवा *अध्यागमन कार्यालय, पशुपतिनगर *[https://kakarbhitta.immigration.gov.np/ अध्यागमन कार्यालय, काँकरभिट्टा] *अध्यागमन कार्यालय, विराटनगर *अध्यागमन कार्यालय, रसुवागढी, रसुवा *अध्यागमन कार्यालय, कोदारी *अध्यागमन कार्यालय, त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल *अध्यागमन कार्यालय, बीरगंज *अध्यागमन कार्यालय, बेलहिया *अध्यागमन कार्यालय, गौतमबुद्ध अन्तराष्ट्रिय विमानस्थल भैरहवा *अध्यागमन कार्यालय, पोखरा *अध्यागमन कार्यालय, जमुनाहा *अध्यागमन कार्यालय, मोहना *अध्यागमन कार्यालय, गड्डाचौकी == सन्दर्भहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== * [https://www.immigration.gov.np/np/page/mission-and-vision अध्यागमन विभाग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231213162044/https://www.immigration.gov.np/np/page/mission-and-vision |date=2023-12-13 }} [[श्रेणी:सरकारी कार्यालयहरू]] [[श्रेणी:नेपाल सरकारका विभागहरू]] 3d1k36hyz6itp0ffselv34lhtms7mm0 1357809 1357808 2026-06-04T09:56:51Z ~2026-33183-72 79092 /* विभाग अन्तर्गतका कार्यालयहरू */ अध्यागमन कार्यालयको परिचय खण्ड अपडेट गरिएको । 1357809 wikitext text/x-wiki {{Infobox Government agency |agency_name = सङ्घिय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल <br> गृह मन्त्रालय <br> '''अध्यागमन विभाग''' | seal = Emblem of Nepal (alternative).svg |image= |seal_width = |formed = |preceding2 = |dissolved = |superseding = |jurisdiction = [[नेपाल सरकार]] |headquarters = कालिकास्थान, काठमाडौँ |employees = |budget = |chief1_name = [[रुद्रसिंह तामाङ]] |chief1_position = [[महानिर्देशक|महानिर्देशक]] |child1_agency = |child2_agency = |child3_agency = |child4_agency = |child5_agency = |website = [https://www.immigration.gov.np/ अध्यागमन विभाग] }} '''अध्यागमन विभाग''' नेपालको भिसा (प्रवेशाज्ञा) सम्बन्धी कार्य गर्ने सरकारी निकाय हो। विदेशी र नेपाली पासपोर्ट (राहदानी) भएका नागरिकलाई नेपाल र विदेश == भिसाका प्रकार == *'''१. पर्यटक भिसा (प्रवेशाज्ञा)'''<br> नेपाल सरकारले बिदेशी नागरिकलाई नेपाल भ्रमण गर्ने प्रयोजनका लागि वर्षमा बढिमा १५० दिनसम्म बस्न मिल्ने गरी पर्यटक भिसा (प्रवेशाज्ञा) जारी गरेको छ। *'''२. गैर-पर्यटक भिसा (प्रवेशाज्ञा)''' <br> नेपालमा लामो समयसम्म बस्न चाहानेका लागि यो भिसा (प्रवेशाज्ञा)को प्रकार प्रयोगमा ल्याएको हो। यसका धेरै प्रकारहरू रहेका छन्। <br> *नाता भिसा (प्रवेशाज्ञा) *अध्ययन भिसा (प्रवेशाज्ञा) *विवाह भिसा (प्रवेशाज्ञा) *गैर-आवासीय नेपाली भिसा (प्रवेशाज्ञा) *व्यापार भिसा (प्रवेशाज्ञा) *कुटनीति भिसा (प्रवेशाज्ञा) *आवासीय भिसा (प्रवेशाज्ञा) ==ध्येय== *अध्यागमन नियमन प्रक्रियाद्वारा राज्यको सुरक्षा प्रणालीलाई सहयोग पुर्याउने । *उत्कृष्टताको केन्द्रको रूपमा व्यवस्थापनलाई स्थापित गरी निष्पक्ष र प्रभावकारी रुपमा सेवा प्रवाह गर्ने । *सेवाग्राहीलाई उच्चतम सन्तुष्टि प्रत्याभूति गर्न पारदर्शी र प्रभावकारी पद्धति स्थापनाका साथै कागज बिहिन (Paperless Immigration) अध्यागमन निर्माण गर्ने । ==दीर्घकालिन सोच== अध्यागमन नियमन र पर्यटन प्रबर्धन बीच कुशल संयोजन: सूचना प्रविधियुक्त अत्युत्तम व्यवस्थापनमा पारदर्शी र व्यावसायिक अध्यागमन ==कार्यहरू== * १. पर्यटक भिसा (प्रवेशाज्ञा) जारी, नवीकरण तथा अस्वीकृत गर्ने; * २. गैर-पर्यटक भिसा (प्रवेशाज्ञा) जारी, परिवर्तन, नविकरण गर्ने; * ३. शंकास्पद राहदानी, भिसा आदि देखिएमा कानुन बमोजिम कारवाहीका लागि पेश गर्ने; * ४. पदयात्राको लागि तोकिएको क्षेत्रमा अनुमति–पत्र जारी गर्न आवश्यक प्रक्रिया पुरा गरी निर्देशक समक्ष पेश गरी निणर्य भए अनुरुप जारी गर्ने; * ५. बिभिन्न नाकामा रहेका शाखा कार्यालयमार्फत आगमन र प्रस्थान अनुमति प्रदान गर्ने; * ६. बिभिन्न नाकामा रहेका शाखा कार्यालयमार्फत तत्काल आगमन भिसा (प्रवेशाज्ञा) दिने; ==विभाग अन्तर्गतका कार्यालयहरू== *अध्यागमन कार्यालय, भैरहवा *अध्यागमन कार्यालय, पशुपतिनगर *[https://kakarbhitta.immigration.gov.np/ अध्यागमन कार्यालय, काँकरभिट्टा] **अध्यागमन कार्यालय, काँकरभिट्टा नेपाल सरकार, गृह मन्त्रालय अन्तर्गतको अध्यागमन विभाग मातहतको कार्यालय हो। यो कार्यालय झापा जिल्लाको मेचीनगर नगरपालिका–६, काँकरभिट्टामा अवस्थित रहेको छ। **यस कार्यालयले अध्यागमन ऐन, २०४९ तथा अध्यागमन नियमावली, २०५१ बमोजिम विदेशी तथा नेपाली नागरिकहरूको आवागमन व्यवस्थापन, नियमन र अभिलेखीकरण सम्बन्धी कार्य सम्पादन गर्दछ। साथै, विदेशी नागरिकलाई आगमन भिसा (On-Arrival Visa) प्रदान गर्ने, नेपाल प्रवेश तथा बहिर्गमन अभिलेख व्यवस्थापन गर्ने तथा अध्यागमनसम्बन्धी कानुनी व्यवस्था कार्यान्वयन गर्ने जिम्मेवारी निर्वाह गर्दछ। **नेपालका प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय स्थल नाकामध्ये एक रहेको काँकरभिट्टा नाकामार्फत आवागमन गर्ने पर्यटक, व्यवसायी तथा अन्य यात्रुहरूलाई कार्यालयले छिटो, प्रभावकारी र सेवामुखी अध्यागमन सेवा प्रदान गर्दै आएको छ। सूचना प्रविधिको प्रयोग, सुशासन, पारदर्शिता तथा नागरिकमैत्री सेवा प्रवाहमार्फत कार्यालयले सुरक्षित र व्यवस्थित अध्यागमन व्यवस्थापनमा योगदान पुर्‍याउँदै आएको छ। *अध्यागमन कार्यालय, विराटनगर *अध्यागमन कार्यालय, रसुवागढी, रसुवा *अध्यागमन कार्यालय, कोदारी *अध्यागमन कार्यालय, त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल *अध्यागमन कार्यालय, बीरगंज *अध्यागमन कार्यालय, बेलहिया *अध्यागमन कार्यालय, गौतमबुद्ध अन्तराष्ट्रिय विमानस्थल भैरहवा *अध्यागमन कार्यालय, पोखरा *अध्यागमन कार्यालय, जमुनाहा *अध्यागमन कार्यालय, मोहना *अध्यागमन कार्यालय, गड्डाचौकी == सन्दर्भहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== * [https://www.immigration.gov.np/np/page/mission-and-vision अध्यागमन विभाग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231213162044/https://www.immigration.gov.np/np/page/mission-and-vision |date=2023-12-13 }} [[श्रेणी:सरकारी कार्यालयहरू]] [[श्रेणी:नेपाल सरकारका विभागहरू]] 7dqatlu54pqhhozvrr7zgarrtc3v16i 0 150210 1357733 1357724 2026-06-03T12:56:06Z ~2026-33107-75 79072 /* */ 1357733 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = सारा तोस्कानो | image = {{Wikidata|property|raw|P18}} | caption = {{Wikidata|qualifier|P18|P2096}} | birth_date = {{birth date and age|2006|1|9|df=yes}} | birth_place = [[भिजेभानो]], लोम्बार्दिया, इटाली | genre = {{hlist|[[पप सङ्गीत|पप]]<ref>{{AllMusic}}</ref>|[[डान्स-पप]]<ref>{{Cite web |title=''Amici 2023'' Sarah Toscano: "Sogno di portare lo stile di Dua Lipa" |url=https://www.tgcom24.mediaset.it/televisione/amici-2023-sarah-toscano-sogno-stile-dua-lipa_82475489-202402k.shtml |website=[[TGcom24]] |language=it}}</ref>}} | occupation = {{hlist|गायिका|गीतकार}} | instrument = {{hlist|स्वर|पियानो}} | years_active = सन् २०२२–हालसम्म | works = [[सारा तोस्कानो डिस्कोग्राफी|डिस्कोग्राफी]] | label = {{plainlist| * [[युनिभर्सल म्युजिक ग्रुप|युनिभर्सल]] <small>(सन् २०२२–२०२३)</small> * [[वार्नर म्युजिक ग्रुप|वार्नर]] <small>(सन् २०२३–हालसम्म)</small> }} | module = {{Infobox person | embed = yes | signature = Sarah Toscano firma.svg }} }} '''सारा तोस्कानो''' (जन्म ९ जनवरी २००६) एक इटालेली गायिका-गीतकार हुन्। उनले सन् २०२४ मा ट्यालेन्ट सो ''अमिची दी मारिया दे फिलिप्पी'' को तेइसौँ संस्करण जितेपछि व्यापक प्रसिद्धि हासिल गरिन्।<ref>{{Cite web |title=Sarah Toscano, chi è la cantante di ''Amici'' |url=https://mediasetinfinity.mediaset.it/news/mediasetinfinity/verissimo/sarah-toscano-storia-biografia-chi-e-amici_SE000000000023_t14pzpTYCydeALsRSQQMJAS |website=[[Mediaset Infinity (Italy)|Mediaset Infinity]] |language=it}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== {{Commons category}} * {{YouTube|channel=UCc7kBvUjEnPjKVm7p5XVtUw|सारा तोस्कानो}} * {{IMDb name|16360762|Sarah Toscano}} * {{AllMusic}} [[श्रेणी:सन् २००६ मा जन्म]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:इटालेली पप गायिकाहरू]] [[श्रेणी:इटालेली चलचित्र अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:इटालेली टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:युनिभर्सल म्युजिक ग्रुपका कलाकारहरू]] [[श्रेणी:वार्नर म्युजिक ग्रुपका कलाकारहरू]] {{ठुटो}} bery3ru5ljnh3dly9e173mvaiaf80q8 0 150395 1357728 2026-06-03T12:00:07Z Bishaldev100 28807 "[[:en:Special:Redirect/revision/1346200941|Arc welding]]"पृष्ठलाई अनुवाद गरि सृजना गरियो 1357728 wikitext text/x-wiki [[चित्र:GMAW.welding.af.ncs.jpg|दायाँ|अङ्गुठाकार|226x226पिक्सेल|आर्क वेल्डिङ]] '''आर्क वेल्डिङ''' एउटा [[वेल्डिङ]] प्रक्रिया हो जसमा धातुलाई धातुसँग जोड्न बिजुली प्रयोग गरेर धातु पग्लन पर्याप्त ताप सिर्जना गरिन्छ। पग्लिएका धातुहरू, शीतल हुँदा आपसमा जोडिन्छन्। यस प्रकारको वेल्डिङमा [[वेल्डिङ पावर सप्लाई]] प्रयोग गरी धातुको स्टिक (इलेक्ट्रोड) र सम्पर्कको बिन्दुमा धातु पग्लन आधार सामग्रीको बिचमा [[विद्युत]] चाप सिर्जना गर्दछ। आर्क वेल्डिङ पावर सप्लाईले काममा [[डिसी करेन्ट]] (डीसी) वा [[एसी करेन्ट]] (एसी) डेलिभर गर्न सक्छन्। == सुरक्षा मुद्दा == उचित सावधानी बिना वेल्डिङ खतरनाक र अस्वस्थकर अभ्यास हुन सक्छ; यद्यपि, नयाँ प्रविधि र उचित सुरक्षाको प्रयोगले वेल्डिङसँग सम्बन्धित चोटपटक वा मृत्युको जोखिमलाई धेरै हदसम्म कम गर्न सकिन्छ। === गर्मी, आगो र विस्फोटको खतरा === === आँखाको क्षति === === श्वासप्रश्वास === === विद्युत सुरक्षा === == इतिहास == [[चित्र:Benardos_N.N.jpg|दायाँ|अङ्गुठाकार|194x194पिक्सेल|निकोलाई बेनार्डोस]] आर्क वेल्डिङ पहिलो पटक निकोलाई बेनार्डोसले विकास गरेका थिए। उनले १८८१ मा पेरिसको अन्तर्राष्ट्रिय विद्युत प्रदर्शनीमा कार्बन इलेक्ट्रोड प्रयोग गरेर धातुहरूको आर्क वेल्डिङ प्रस्तुत गरेका थिए। निकोले बेनार्डोसले १८८७ मा स्टानिस्लाव ओल्सेव्स्कीसँग मिलेर आर्क वेल्डिङको [[पेटेन्ट]] गरे।<ref>{{cite web |title=Beginnings of submerged arc welding |url=http://bulletin.is.gliwice.pl/PDF/2014/03/02_Turyk_Grobosz_Beginnings_of_submerged_arc_welding.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304070057/http://bulletin.is.gliwice.pl/PDF/2014/03/02_Turyk_Grobosz_Beginnings_of_submerged_arc_welding.pdf |archive-date=2016-03-04}}</ref> सोही वर्ष, फ्रान्सेली विद्युतीय आविष्कारक अगस्टे डे मेरिटेन्सले पनि कार्बन आर्क वेल्डिङ विधिको आविष्कार गरे, जसको पेटेन्ट १८८१ मा गरिएको थियो। जुन [[लिड एसिड ब्याट्री|लेड-एसिड ब्याट्री]]हरूको निर्माणमा सिसा वेल्डिङको लागि सफलतापूर्वक प्रयोग गरिएको थियो।<ref>{{Cite book|title=Welding Processes|last=Houldcroft|first=P. T.|chapter=Chapter 3: Flux-Shielded Arc Welding|orig-year=1967|date=1973|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-05341-9|page=23}}</ref> [[चित्र:Arc_welding_part_of_an_anti-tank_gun.jpg|अङ्गुठाकार|190x190पिक्सेल|१९४३ मा अस्ट्रेलियाको एक हतियार कारखानामा आर्क वेल्डिंग गर्दै एक युवती।]] c5m44xpmeqayzeeo8jnwl05wycapqp2 1357729 1357728 2026-06-03T12:00:32Z Bishaldev100 28807 /* इतिहास */ 1357729 wikitext text/x-wiki [[चित्र:GMAW.welding.af.ncs.jpg|दायाँ|अङ्गुठाकार|226x226पिक्सेल|आर्क वेल्डिङ]] '''आर्क वेल्डिङ''' एउटा [[वेल्डिङ]] प्रक्रिया हो जसमा धातुलाई धातुसँग जोड्न बिजुली प्रयोग गरेर धातु पग्लन पर्याप्त ताप सिर्जना गरिन्छ। पग्लिएका धातुहरू, शीतल हुँदा आपसमा जोडिन्छन्। यस प्रकारको वेल्डिङमा [[वेल्डिङ पावर सप्लाई]] प्रयोग गरी धातुको स्टिक (इलेक्ट्रोड) र सम्पर्कको बिन्दुमा धातु पग्लन आधार सामग्रीको बिचमा [[विद्युत]] चाप सिर्जना गर्दछ। आर्क वेल्डिङ पावर सप्लाईले काममा [[डिसी करेन्ट]] (डीसी) वा [[एसी करेन्ट]] (एसी) डेलिभर गर्न सक्छन्। == सुरक्षा मुद्दा == उचित सावधानी बिना वेल्डिङ खतरनाक र अस्वस्थकर अभ्यास हुन सक्छ; यद्यपि, नयाँ प्रविधि र उचित सुरक्षाको प्रयोगले वेल्डिङसँग सम्बन्धित चोटपटक वा मृत्युको जोखिमलाई धेरै हदसम्म कम गर्न सकिन्छ। === गर्मी, आगो र विस्फोटको खतरा === === आँखाको क्षति === === श्वासप्रश्वास === === विद्युत सुरक्षा === == इतिहास == [[चित्र:Benardos_N.N.jpg|दायाँ|अङ्गुठाकार|194x194पिक्सेल|निकोलाई बेनार्डोस]] आर्क वेल्डिङ पहिलो पटक निकोलाई बेनार्डोसले विकास गरेका थिए। उनले १८८१ मा पेरिसको अन्तर्राष्ट्रिय विद्युत प्रदर्शनीमा कार्बन इलेक्ट्रोड प्रयोग गरेर धातुहरूको आर्क वेल्डिङ प्रस्तुत गरेका थिए। निकोले बेनार्डोसले १८८७ मा स्टानिस्लाव ओल्सेव्स्कीसँग मिलेर आर्क वेल्डिङको [[पेटेन्ट]] गरे।<ref>{{cite web |title=Beginnings of submerged arc welding |url=http://bulletin.is.gliwice.pl/PDF/2014/03/02_Turyk_Grobosz_Beginnings_of_submerged_arc_welding.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304070057/http://bulletin.is.gliwice.pl/PDF/2014/03/02_Turyk_Grobosz_Beginnings_of_submerged_arc_welding.pdf |archive-date=2016-03-04}}</ref> सोही वर्ष, फ्रान्सेली विद्युतीय आविष्कारक अगस्टे डे मेरिटेन्सले पनि कार्बन आर्क वेल्डिङ विधिको आविष्कार गरे, जसको पेटेन्ट १८८१ मा गरिएको थियो। जुन [[लिड एसिड ब्याट्री|लेड-एसिड ब्याट्री]]हरूको निर्माणमा सिसा वेल्डिङको लागि सफलतापूर्वक प्रयोग गरिएको थियो।<ref>{{Cite book|title=Welding Processes|last=Houldcroft|first=P. T.|chapter=Chapter 3: Flux-Shielded Arc Welding|orig-year=1967|date=1973|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-05341-9|page=23}}</ref> [[चित्र:Arc_welding_part_of_an_anti-tank_gun.jpg|अङ्गुठाकार|190x190पिक्सेल|१९४३ मा अस्ट्रेलियाको एक हतियार कारखानामा आर्क वेल्डिंग गर्दै एक युवती।]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} 4uexi0kpwq7cul2629t6bgufjonwu8h 1357731 1357729 2026-06-03T12:01:47Z Bishaldev100 28807 /* सन्दर्भ सामग्रीहरू */ 1357731 wikitext text/x-wiki [[चित्र:GMAW.welding.af.ncs.jpg|दायाँ|अङ्गुठाकार|226x226पिक्सेल|आर्क वेल्डिङ]] '''आर्क वेल्डिङ''' एउटा [[वेल्डिङ]] प्रक्रिया हो जसमा धातुलाई धातुसँग जोड्न बिजुली प्रयोग गरेर धातु पग्लन पर्याप्त ताप सिर्जना गरिन्छ। पग्लिएका धातुहरू, शीतल हुँदा आपसमा जोडिन्छन्। यस प्रकारको वेल्डिङमा [[वेल्डिङ पावर सप्लाई]] प्रयोग गरी धातुको स्टिक (इलेक्ट्रोड) र सम्पर्कको बिन्दुमा धातु पग्लन आधार सामग्रीको बिचमा [[विद्युत]] चाप सिर्जना गर्दछ। आर्क वेल्डिङ पावर सप्लाईले काममा [[डिसी करेन्ट]] (डीसी) वा [[एसी करेन्ट]] (एसी) डेलिभर गर्न सक्छन्। == सुरक्षा मुद्दा == उचित सावधानी बिना वेल्डिङ खतरनाक र अस्वस्थकर अभ्यास हुन सक्छ; यद्यपि, नयाँ प्रविधि र उचित सुरक्षाको प्रयोगले वेल्डिङसँग सम्बन्धित चोटपटक वा मृत्युको जोखिमलाई धेरै हदसम्म कम गर्न सकिन्छ। === गर्मी, आगो र विस्फोटको खतरा === === आँखाको क्षति === === श्वासप्रश्वास === === विद्युत सुरक्षा === == इतिहास == [[चित्र:Benardos_N.N.jpg|दायाँ|अङ्गुठाकार|194x194पिक्सेल|निकोलाई बेनार्डोस]] आर्क वेल्डिङ पहिलो पटक निकोलाई बेनार्डोसले विकास गरेका थिए। उनले १८८१ मा पेरिसको अन्तर्राष्ट्रिय विद्युत प्रदर्शनीमा कार्बन इलेक्ट्रोड प्रयोग गरेर धातुहरूको आर्क वेल्डिङ प्रस्तुत गरेका थिए। निकोले बेनार्डोसले १८८७ मा स्टानिस्लाव ओल्सेव्स्कीसँग मिलेर आर्क वेल्डिङको [[पेटेन्ट]] गरे।<ref>{{cite web |title=Beginnings of submerged arc welding |url=http://bulletin.is.gliwice.pl/PDF/2014/03/02_Turyk_Grobosz_Beginnings_of_submerged_arc_welding.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304070057/http://bulletin.is.gliwice.pl/PDF/2014/03/02_Turyk_Grobosz_Beginnings_of_submerged_arc_welding.pdf |archive-date=2016-03-04}}</ref> सोही वर्ष, फ्रान्सेली विद्युतीय आविष्कारक अगस्टे डे मेरिटेन्सले पनि कार्बन आर्क वेल्डिङ विधिको आविष्कार गरे, जसको पेटेन्ट १८८१ मा गरिएको थियो। जुन [[लिड एसिड ब्याट्री|लेड-एसिड ब्याट्री]]हरूको निर्माणमा सिसा वेल्डिङको लागि सफलतापूर्वक प्रयोग गरिएको थियो।<ref>{{Cite book|title=Welding Processes|last=Houldcroft|first=P. T.|chapter=Chapter 3: Flux-Shielded Arc Welding|orig-year=1967|date=1973|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-05341-9|page=23}}</ref> [[चित्र:Arc_welding_part_of_an_anti-tank_gun.jpg|अङ्गुठाकार|190x190पिक्सेल|१९४३ मा अस्ट्रेलियाको एक हतियार कारखानामा आर्क वेल्डिंग गर्दै एक युवती।]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:वेल्डिङ]] dkt6ziu3zwk0w381me3bw21ohz93noo 828 150396 1357759 2026-06-04T01:24:26Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: return { name = 'बर्दिया जिल्ला', top = 28.68, bottom = 28.12, left = 81.04, right = 81.68, image = 'बर्दिया जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } 1357759 Scribunto text/plain return { name = 'बर्दिया जिल्ला', top = 28.68, bottom = 28.12, left = 81.04, right = 81.68, image = 'बर्दिया जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } r77c53037ti1fnnse4d3rn5dks33qf3 828 150397 1357760 2026-06-04T01:24:43Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: return { name = 'बाँके जिल्ला', top = 28.38, bottom = 27.85, left = 81.43, right = 82.18, image = 'बाँके जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } 1357760 Scribunto text/plain return { name = 'बाँके जिल्ला', top = 28.38, bottom = 27.85, left = 81.43, right = 82.18, image = 'बाँके जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } 1lanl39ra1s9wdv5jgmlci2nwyk15ad 828 150398 1357761 2026-06-04T01:25:01Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: return { name = 'दाङ जिल्ला', top = 28.32, bottom = 27.61, left = 82.02, right = 83.00, image = 'दाङ जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } 1357761 Scribunto text/plain return { name = 'दाङ जिल्ला', top = 28.32, bottom = 27.61, left = 82.02, right = 83.00, image = 'दाङ जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } h8d8htylhu3yd3od9dri0w4l005c8e6 828 150399 1357762 2026-06-04T01:25:20Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: return { name = 'कपिलवस्तु जिल्ला', top = 27.81, bottom = 27.35, left = 82.68, right = 83.27, image = 'कपिलवस्तु जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } 1357762 Scribunto text/plain return { name = 'कपिलवस्तु जिल्ला', top = 27.81, bottom = 27.35, left = 82.68, right = 83.27, image = 'कपिलवस्तु जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } 4afjvkfpdq2uttjz4g92vr29mwe4ygw 828 150400 1357763 2026-06-04T01:25:40Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: return { name = 'रुपन्देही जिल्ला', top = 27.80, bottom = 27.33, left = 83.17, right = 83.56, image = 'रुपन्देही जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } 1357763 Scribunto text/plain return { name = 'रुपन्देही जिल्ला', top = 27.80, bottom = 27.33, left = 83.17, right = 83.56, image = 'रुपन्देही जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } 8dg5fe3ydq1p30fjlm8gg1cv5lqnljr 828 150401 1357764 2026-06-04T01:25:58Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: return { name = 'अर्घाखाँची जिल्ला', top = 28.11, bottom = 27.65, left = 82.75, right = 83.33, image = 'अर्घाखाँची जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } 1357764 Scribunto text/plain return { name = 'अर्घाखाँची जिल्ला', top = 28.11, bottom = 27.65, left = 82.75, right = 83.33, image = 'अर्घाखाँची जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } rb5pnkgy3vs0f3rfyj1hsioguzyea71 828 150402 1357765 2026-06-04T01:26:13Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: return { name = 'प्युठान जिल्ला', top = 28.25, bottom = 27.81, left = 82.60, right = 83.17, image = 'प्युठान जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } 1357765 Scribunto text/plain return { name = 'प्युठान जिल्ला', top = 28.25, bottom = 27.81, left = 82.60, right = 83.17, image = 'प्युठान जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } rarflmc86fipquo2dyjkrhidp5a6wn6 828 150403 1357766 2026-06-04T01:26:30Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: return { name = 'रसुवा जिल्ला', top = 28.43, bottom = 27.93, left = 85.12, right = 85.81, image = 'रसुवा जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } 1357766 Scribunto text/plain return { name = 'रसुवा जिल्ला', top = 28.43, bottom = 27.93, left = 85.12, right = 85.81, image = 'रसुवा जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } gpadysvyh4c7i9ox5k2pv041k1hhzgw 828 150404 1357767 2026-06-04T01:26:45Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: return { name = 'सिराहा जिल्ला', top = 26.91, bottom = 26.54, left = 86.03, right = 86.48, image = 'सिराहा जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } 1357767 Scribunto text/plain return { name = 'सिराहा जिल्ला', top = 26.91, bottom = 26.54, left = 86.03, right = 86.48, image = 'सिराहा जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } 2m68x28cdksra4a80fndoj36xlbzro7 828 150405 1357768 2026-06-04T01:27:01Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: return { name = 'धनुषा जिल्ला', top = 27.05, bottom = 26.62, left = 85.80, right = 86.25, image = 'धनुषा जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } 1357768 Scribunto text/plain return { name = 'धनुषा जिल्ला', top = 27.05, bottom = 26.62, left = 85.80, right = 86.25, image = 'धनुषा जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } c01z4td66mnf6xt3q0gkm8inrgpgkfw 828 150406 1357769 2026-06-04T01:27:56Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: return { name = 'ठोरी गाउँपालिका', top = 27.51, bottom = 27.27, left = 84.45, right = 84.81, image = 'ठोरी गाउँपालिका.png' } 1357769 Scribunto text/plain return { name = 'ठोरी गाउँपालिका', top = 27.51, bottom = 27.27, left = 84.45, right = 84.81, image = 'ठोरी गाउँपालिका.png' } t7tb6wjn9fzuwimydo2k7l4wemkyydl 1357777 1357769 2026-06-04T01:31:56Z पर्वत सुवेदी 31224 1357777 Scribunto text/plain return { name = 'ठोरी गाउँपालिका', top = 27.51, bottom = 27.15, left = 84.45, right = 84.81, image = 'ठोरी गाउँपालिका.png' } j148lqqj8c82u7quvunoepmcedoa5k5 1357778 1357777 2026-06-04T01:32:11Z पर्वत सुवेदी 31224 1357778 Scribunto text/plain return { name = 'ठोरी गाउँपालिका', top = 27.51, bottom = 27.05, left = 84.45, right = 84.81, image = 'ठोरी गाउँपालिका.png' } jg99052g9vjl4q7qm6l7svizzoqjneb 828 150407 1357770 2026-06-04T01:28:17Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: return { name = 'महोत्तरी जिल्ला', top = 27.13, bottom = 26.60, left = 85.60, right = 85.99, image = 'महोत्तरी जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } 1357770 Scribunto text/plain return { name = 'महोत्तरी जिल्ला', top = 27.13, bottom = 26.60, left = 85.60, right = 85.99, image = 'महोत्तरी जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } r7wlvo8pzva5jxxp0d7zst8b6d4vxxz 828 150408 1357771 2026-06-04T01:28:33Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: return { name = 'सर्लाही जिल्ला', top = 27.21, bottom = 26.71, left = 85.35, right = 85.73, image = 'सर्लाही जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } 1357771 Scribunto text/plain return { name = 'सर्लाही जिल्ला', top = 27.21, bottom = 26.71, left = 85.35, right = 85.73, image = 'सर्लाही जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } 9pusgbyivjic7yo16ctkb9kn6a4jj0o 828 150409 1357772 2026-06-04T01:28:48Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: return { name = 'सिन्धुली जिल्ला', top = 27.47, bottom = 26.85, left = 85.42, right = 86.44, image = 'सिन्धुली जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } 1357772 Scribunto text/plain return { name = 'सिन्धुली जिल्ला', top = 27.47, bottom = 26.85, left = 85.42, right = 86.44, image = 'सिन्धुली जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } miv8jcztw82gn7wyvsac7tcr9ycusxo 828 150410 1357773 2026-06-04T01:29:03Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: return { name = 'रौतहट जिल्ला', top = 27.25, bottom = 26.71, left = 85.11, right = 85.49, image = 'रौतहट जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } 1357773 Scribunto text/plain return { name = 'रौतहट जिल्ला', top = 27.25, bottom = 26.71, left = 85.11, right = 85.49, image = 'रौतहट जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } ndw2xbowcflvioejt7mmpbq7xm227p3 828 150411 1357774 2026-06-04T01:29:17Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: return { name = 'बारा जिल्ला', top = 27.36, bottom = 26.83, left = 84.82, right = 85.34, image = 'बारा जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } 1357774 Scribunto text/plain return { name = 'बारा जिल्ला', top = 27.36, bottom = 26.83, left = 84.82, right = 85.34, image = 'बारा जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } of05jsdb7v0q4sb6r01q0r23fhjn9en 828 150412 1357775 2026-06-04T01:29:33Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: return { name = 'सिन्धुपाल्चोक जिल्ला', top = 28.23, bottom = 27.61, left = 85.45, right = 86.13, image = 'सिन्धुपाल्चोक जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } 1357775 Scribunto text/plain return { name = 'सिन्धुपाल्चोक जिल्ला', top = 28.23, bottom = 27.61, left = 85.45, right = 86.13, image = 'सिन्धुपाल्चोक जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } 6a5q58vm2e6wwb7n8pvhn4g2g7baj5f 828 150413 1357776 2026-06-04T01:29:46Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: return { name = 'पर्सा जिल्ला', top = 27.61, bottom = 26.96, left = 84.44, right = 85.04, image = 'पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } 1357776 Scribunto text/plain return { name = 'पर्सा जिल्ला', top = 27.61, bottom = 26.96, left = 84.44, right = 85.04, image = 'पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } tcjdqhc38422tc597vti7xjeaq9veb4 1357782 1357776 2026-06-04T03:06:01Z पर्वत सुवेदी 31224 1357782 Scribunto text/plain return { name = 'पर्सा जिल्ला', top = 27.61, bottom = 26.86, left = 84.44, right = 85.04, image = 'पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } alodjgt5mxszwrnq8i21gdnu5g0rbn4 3 150416 1357812 2026-06-04T10:16:15Z नेपाली विकिपिडिया स्वागत 28168 [[ढाँचा:नमस्ते|स्वागतम्]] 1357812 wikitext text/x-wiki ==विकिपिडियामा स्वागत छ!== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|1px|3px|rgba(0, 0, 0, 0.35)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #fff; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 36px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 1.2em;">नमस्ते, Yamin singhज्यू</div> <div style="font-size: 24px; padding-top: 0px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; color: #666; "> [[नेपाली विकिपिडिया]]मा हार्दिक [[विकिपिडिया:स्वागत|स्वागत]] छ! </div></div> <div style="vertical-align:middle; color: black; background-color:#fff"> <div style="display: flex; flex-flow: row wrap; background-color:#EAECF0; padding: 10px; padding-left: 25px; "> <div style="font-size: 18px; padding-top: 0px; margin-left: 0px; text-align: center; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.5em; color: #111; "> हालसम्म नेपाली विकिपिडियामा [[विशेष:Statistics|२९,७९०]] लेखहरू छन्। यसलाई बढाउन तपाईंको योगदानको आवश्यकता रहेको छ। आउनुहोस् तपाईं हामी सबै मिलेर नेपाली विकिपिडियालाई विश्वका अन्य प्रमुख [[:meta:List_of_Wikipedias/ne|भाषाका विकिपिडिया जत्ति कै धनी]] बनाऔँ। विकिपिडियाले कुनै पनि व्यक्तिलाई सम्पादन गर्ने अधिकार दिन्छ। मलाई आशा छ कि तपाईंले यहाँ मन पराउनुहुन्छ र योगदान गर्ने निर्णय गर्नुहुन्छ।</div> <div style="flex: 1 1 300px;"><br/> <div style="font-size: 17px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;">[[चित्र:Symbol support2 vote.svg|25px|alt=|link=]] सुरुवात</div> <div style="font-size: 15px;"> * पहिले [[विकिपिडिया:विकिपिडियाको बारेमा|विकिपिडियाको परिचय पृष्ठ]] पढ्नुहोस्। * तपाईंले कसरी [[मद्दत:सहायता विषयसूचि|विकिपिडियामा योगदान गर्न सक्नुहुन्छ]] जान्नुहोस्। * आफ्नो परिचय दिनको लागि तपाईंको [[प्रयोगकर्ता:Yamin singh|प्रयोगकर्ता पृष्ठ]] बनाउनुहोला ताकि हामी तपाईंलाई अझ राम्रोसँग चिन्न सक्छौँ। (परिचय दिइरहनु आवश्यक नै भने छैन) </div> </div> <div style="flex: 1 1 300px;"><br/> <div style="font-size: 17px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;">[[चित्र:Artículo bueno-blue.svg|25px|alt=|link=]] सुझावहरू</div> <div style="font-size: 15px;"> * कृपया [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/वार्तालाप पृष्ठ|वार्तालाप पृष्ठ]]मा चारवटा वक्र (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) प्रयोग गरि हस्ताक्षर गर्नुहोला। यसो गर्नाले वार्तालाप पृष्ठमा स्वत: तपाईंको नाम, वार्ता पृष्ठसूत्र र मिति थपिने छ। * यदि तपाईंलाई विकिपिडियामा केही समस्या परेको छ भने आफ्नो वार्तालाप पृष्ठमा <code>'''<nowiki>{{मद्दत}}</nowiki>'''</code> राख्नु होला। हाम्रा प्रयोगकर्ताहरूले तपाईंको समस्याको समाधान बताउने छन्। * नयाँ पृष्ठहरू [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/सम्पादन|सम्पादन गर्दा]] वा [[विकिपिडिया:कसरी लेख बनाउने?|सिर्जना गर्दा]], [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/सन्दर्भ|सन्दर्भ]]हरू थप्दा वा मेटाउँदा गल्ती गर्न डराउनु पर्दैन किनकि गल्ती जो कोहीबाट हुन् सक्छ। </div> </div> </div> <div style="padding: 10px; padding-left: 25px; "> <div style="text-align: center;"> {{clickable button 2|विकिपिडिया:कसरी लेख बनाउने?|कसरी लेख बनाउने?|class=mw-ui-constructive center}} </div> <div style="text-align: center;"> {{clickable button 2|विकिपिडिया:चिया घर|यदि तपाईंसँग प्रश्नहरू छन् भने यहाँ सोध्नुहोस्|class=mw-ui-constructive center}} </div> </div> </div> </div> '''स्वागतम्''', हामी नेपाली विकिपिडियामा तपाईंको सम्पादनको लागि पर्खिरहेका छौँ! -- [[User:नेपाली विकिपिडिया स्वागत|नेपाली विकिपिडिया स्वागत]] ([[User talk:नेपाली विकिपिडिया स्वागत|कुरा गर्नुहोस्]]) १६:०१, ४ जुन २०२६ (नेपाली समय) s1ywjpohip1xm62en4hhisfm6qdgazn