विकिपिडिया newiki https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter मीडिया विशेष वार्तालाप प्रयोगकर्ता प्रयोगकर्ता वार्ता विकिपिडिया विकिपिडिया वार्ता चित्र चित्र वार्ता मीडियाविकि मीडियाविकि वार्ता ढाँचा ढाँचा वार्ता मद्दत मद्दत वार्ता श्रेणी श्रेणी वार्ता पोर्टल पोर्टल वार्ता मस्यौदा मस्यौदा वार्ता TimedText TimedText talk मोड्युल मोड्युल वार्तालाप Event Event talk 0 8420 1367807 1289152 2026-07-29T07:52:57Z Bishaldev100 28807 1367807 wikitext text/x-wiki {{Db-same|article=नेपाल सरकार वैधानिक कानुन २००४}} १. पृष्ठभूमि (Historical Context): त्यतिबेला नेपालमा राणा शासन थियो। श्री ३ महाराजले नै कार्यकारी, विधायिकी र न्यायिक सबै अधिकार प्रयोग गर्थे। जनतामा राजनीतिक चेतना बढ्दै थियो र राणा शासनको विरुद्धमा आवाजहरू उठ्न थालेका थिए। छिमेकी देश भारत स्वतन्त्र भइसकेको थियो (सन् १९४७ मा) र त्यहाँ लोकतान्त्रिक संविधान बनिसकेको थियो। यसको प्रभाव नेपालमा पनि परिरहेको थियो। यस्तो अवस्थामा, तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री पद्म शमशेरले जनताको आँखामा छारो हाल्न र आफ्नो शासनलाई केही वैधानिकता दिन यो कानुनको घोषणा गरेका थिए। उनलाई "उदारवादी" राणा प्रधानमन्त्रीका रूपमा पनि चिनिन्छ, तर उनी कट्टरपन्थी राणाहरूको दबाबमा थिए। २. घोषणा र उद्देश्य (Announcement and Objectives): यो कानुन वि.सं. २००४ माघ १३ गते (सन् १९४८ जनवरी २६) मा घोषणा गरिएको थियो। यसको मुख्य उद्देश्य शासन व्यवस्थामा केही सुधार ल्याउनु, जनतालाई केही अधिकार दिनु र राणा शासनलाई निरन्तरता दिनु थियो। पद्म शमशेरले यसलाई "श्री ३ महाराजबाट स्वइच्छाले प्रदान गरिएको" भनेका थिए। ३. मुख्य व्यवस्थाहरू (Key Provisions): अब यो कानुनमा के-के कुराहरू थिए त, बुँदागत रूपमा हेरौं: श्री ३ महाराजको स्थान: कानुनले श्री ३ महाराजको पदलाई वंशानुगत र सर्वोच्च मानेको थियो। उनको अधिकार असीमित थियो। कार्यकारिणी अधिकार (Executive Powers): श्री ३ महाराजमा कार्यकारिणी अधिकार निहित थियो। उनलाई सल्लाह दिन एक "मन्त्रिपरिषद्" को व्यवस्था थियो। मन्त्रिपरिषद् श्री ३ महाराजप्रति उत्तरदायी हुन्थ्यो, जनताप्रति होइन। मन्त्रिपरिषद्मा कम्तिमा ५ जना मन्त्री रहने व्यवस्था थियो, जसमा २ जना जनताबाट निर्वाचित प्रतिनिधिहरू मध्येबाट श्री ३ ले नियुक्त गर्ने र बाँकी सदस्यहरू श्री ३ ले नै मनोनयन गर्ने व्यवस्था थियो। व्यवस्थापिका अधिकार (Legislative Powers): दुई सदनात्मक व्यवस्थापिकाको परिकल्पना गरिएको थियो: राष्टसभा (माथिल्लो सदन): यसमा ६०-७० जना सदस्य रहने र अधिकांश सदस्यहरू श्री ३ बाट मनोनित हुने व्यवस्था थियो। भारदारी सभा (तल्लो सदन): यसमा ४२ जना निर्वाचित र २८ जना मनोनित सदस्य रहने व्यवस्था थियो। गाउँ तथा नगर पञ्चायतका सदस्यहरूले तल्लो सदनका लागि निर्वाचित प्रतिनिधि छान्ने अप्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणालीको व्यवस्था थियो। कुनै पनि विधेयक दुवै सदनबाट पारित भएपछि श्री ३ महाराजले लालमोहर लगाएपछि मात्र कानुन बन्ने व्यवस्था थियो। श्री ३ लाई कुनै पनि विधेयकलाई अस्वीकृत गर्ने वा पुनर्विचारका लागि फिर्ता पठाउने अधिकार थियो। न्यायपालिका (Judiciary): एक "प्रधान न्यायालय" को व्यवस्था थियो। न्यायधीशहरूको नियुक्ति श्री ३ महाराजबाट हुन्थ्यो। न्यायपालिका स्वतन्त्र र निष्पक्ष हुने परिकल्पना गरिए पनि व्यवहारमा श्री ३ को प्रभावबाट मुक्त थिएन। मौलिक हक (Fundamental Rights): जनतालाई केही मौलिक हकहरू प्रदान गरिएको थियो, जस्तै: विचार र अभिव्यक्तिको स्वतन्त्रता (तर कानुनको अधीनमा रहेर) सभा र सम्मेलन गर्ने स्वतन्त्रता (शान्तिपूर्वक र बिना हातहतियार) सङ्गठन खोल्ने स्वतन्त्रता व्यक्तिगत स्वतन्त्रता समानताको हक धर्मसम्बन्धी हक (आफ्नो धर्म मान्न पाउने तर अरुको धर्ममा खलल पार्न नपाइने) सम्पत्तिको हक तर, यी हकहरू "सार्वजनिक शान्ति, नैतिकता र कानुनको अधीनमा" मात्र उपभोग गर्न पाइने उल्लेख थियो, जसले गर्दा सरकारले चाहेको बेला यी हकहरूलाई सीमित गर्न सक्थ्यो। राज्यका निर्देशक सिद्धान्तहरू (Directive Principles of State Policy): राज्यले जनताको हितका लागि केही नीतिहरू अवलम्बन गर्ने भन्ने उल्लेख थियो, जस्तै शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी आदिको प्रवर्द्धन। तर यी कुराहरू अदालतबाट लागू गराउन सकिने थिएनन्। निर्वाचन: गाउँ पञ्चायत, नगर पञ्चायत र जिल्ला पञ्चायतको व्यवस्था थियो। २१ वर्ष उमेर पुगेका बालिग मताधिकारको आधारमा निर्वाचन हुने भनिएको थियो, तर यो प्रत्यक्ष रूपमा तल्लो सदनका लागि थिएन। ४. कमजोरी तथा आलोचना (Weaknesses and Criticisms): यो कानुनको घोषणा भए तापनि यसका धेरै कमजोरीहरू थिए: श्री ३ महाराजको सर्वोच्चता: सम्पूर्ण अधिकार श्री ३ मा नै केन्द्रित थियो। उनी कानुनभन्दा माथि थिए। सीमित मौलिक हक: प्रदान गरिएका मौलिक हकहरू विभिन्न शर्तहरूले बाँधिएका थिए, जसले गर्दा ती देखावटी मात्र थिए। अप्रत्यक्ष निर्वाचन: जनताले प्रत्यक्ष रूपमा आफ्ना प्रतिनिधि राष्ट्रिय स्तरमा छान्न पाउने व्यवस्था थिएन। उत्तरदायी सरकारको अभाव: मन्त्रिपरिषद् श्री ३ प्रति उत्तरदायी थियो, जनताप्रति थिएन। कट्टरपन्थी राणाहरूको विरोध: मोहन शमशेर लगायतका कट्टरपन्थी राणाहरू यति थोरै अधिकार पनि जनतालाई दिन चाहँदैनथे। उनीहरूले पद्म शमशेरलाई दबाब दिए। ५. कार्यान्वयन र अन्त्य (Implementation and End): यो कानुन वि.सं. २००५ वैशाख १ गतेदेखि लागू हुने भनिएको थियो। तर, घोषणा भएको केही समयपछि नै पद्म शमशेरले स्वास्थ्यको कारण देखाई भारत प्रस्थान गरे र उतैबाट राजीनामा दिए। त्यसपछि आएका प्रधानमन्त्री मोहन शमशेरले यो कानुनलाई लागू गर्न कुनै चासो देखाएनन् र यसलाई पूर्ण रूपमा बेवास्ता गरे। फलस्वरूप, नेपाल सरकार वैधानिक कानुन २००४ कहिल्यै पनि पूर्ण रूपमा कार्यान्वयनमा आउन सकेन। वि.सं. २००७ सालको क्रान्तिपछि राणा शासनको अन्त्य भयो र यो कानुन स्वतः निष्क्रिय भयो। त्यसपछि नेपाल अन्तरिम शासन विधान २००७ लागू भयो। ६. महत्व (Significance): पूर्ण रूपमा लागू हुन नसके पनि यस कानुनको आफ्नै ऐतिहासिक महत्व छ: नेपालको पहिलो लिखित संविधानको प्रयास: यसले नेपाललाई लिखित संवैधानिक व्यवस्थातर्फ लैजाने पहिलो प्रयास गर्‍यो। जनचेतना अभिवृद्धि: यसले जनतामा आफ्ना अधिकार र लोकतान्त्रिक शासन प्रणालीबारे थप चेतना जगायो। संवैधानिक विकासको आधार: भविष्यका संविधान निर्माणका लागि यसले एउटा पृष्ठभूमि तयार गर्‍यो। राणा शासनको सुधारवादी देखावा: यसले राणा शासन केही हदसम्म भए पनि सुधार गर्न खोजेको (वा देखाउन खोजेको) संकेत गर्छ, यद्यपि त्यो पर्याप्त थिएन। निष्कर्ष (Conclusion): नेपाल सरकार वैधानिक कानुन २००४, राणा प्रधानमन्त्री पद्म शमशेरले जनताको बढ्दो आकांक्षालाई सम्बोधन गर्न र आफ्नो शासनलाई केही वैधानिकता प्रदान गर्न ल्याएको एक महत्वपूर्ण तर अपूर्ण दस्तावेज थियो। यसले पहिलो पटक नेपालमा लिखित संविधान, मौलिक हक, र सीमित रूपमा भए पनि जनताको सहभागिताको परिकल्पना गर्‍यो। यद्यपि, श्री ३ महाराजको असीमित अधिकार र कट्टरपन्थी राणाहरूको असहयोगका कारण यो कहिल्यै पूर्ण रूपमा लागू हुन सकेन। तर, नेपालको संवैधानिक यात्रामा यसले एउटा कोसेढुङ्गाको काम भने अवश्य गरेको छ। mg4zq75q8prthau7e4rk0shetzenisy 0 8431 1367665 1342407 2026-07-28T12:15:29Z किराँत 80017 1367665 wikitext text/x-wiki {{Infobox UNESCO World Heritage Site |WHS = काठमाडौं उपत्यका | image = Kathmandu,_Nepal.JPG | image_upright = 1.2 | caption = [[नासा पृथ्वी वेधशाला]]द्वारा अन्तरिक्षबाट लिइएको काठमाडौं उपत्यका | location = [[बागमती प्रदेश]], [[नेपाल]] | criteria = {{UNESCO WHS type|(iii), (iv), (vi)}}(iii), (iv), (vi) | ID = 121bis | coordinates = {{Coord|27|42|14|N|85|18|31|E|format=dms|display=inline,title}} | year = १९७९ | extension = २००६ | danger = २००३-२००७<ref>[https://whc.unesco.org/en/news/356/ Royal Palaces of Abomey and Kathmandu removed from Danger List] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220806231609/https://whc.unesco.org/en/news/356 |date=6 August 2022 }} at [[UNESCO]] website</ref> | area = ६६५ वर्ग किलोमिटर | locmapin = Kathmandu#Nepal Bagmati Province#Nepal | map_caption = }} '''काठमाडौँ उपत्यका''' ({{lang-new|स्वनिगः}} {{IPA-bodia|swoniɡəː|}}) नेपालको राष्ट्रिय (संघिय) राजधानी, एतिहासिक सहर तथा [[विश्व सम्पदा क्षेत्र|युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्र]]मा सूचीकृत क्षेत्र हो ।<ref name=UNESCO>http://whc.unesco.org/en/list/121</ref><ref>name=unesco</ref> काठमाडौँ उपत्यका ([[नेपाल]] उपत्यका)मा ३ जिल्ला [[काठमाडौँ जिल्ला|काठमाडौँ]], [[ललितपुर जिल्ला|ललितपुर]] तथा [[भक्तपुर जिल्ला|भक्तपुर]] पर्दछन् । यस उपत्यकाभित्र १ [[महानगरपालिका]], २ [[उपमहानगरपालिका]], तथा ५७ गाउँ विकास समितिहरू [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो । हाल काठमाण्डौ उपत्यकामा १ महानगरपालिका, २० नगरपालिका र ३ गाउँपालिका रहेका छन् । <ref>{{cite web|last1=Web|first1=House|title=काठमाडौं उपत्यका|url=https://webhousenepal.com|website=काठमाडौं उपत्यका}}</ref> == इतिहास == === उत्पतिको किम्बदन्ती === किंवदन्ती अनुसार काठमाडौँ उपत्यका परापूर्वकालमा [[नागदह]] नामक एउटा [[ताल|तलाउ]] थियो | महाचीनबाट आएका [[बोधिसत्त्व|बोधिसत्व]] [[मञ्जुश्री|मंजुश्री]]ले सो तलाउमा [[स्वयम्भूनाथ|स्वयम्भू]]को अद्वितिय प्रकाश अवलोकन गर्नुभएर [[चोभार]]मा खड्गद्वारा प्रहार गरी एक गल्छीको निर्माण गर्नुभयो, जसले सो दहको [[पानी]] बगाएर लग्यो| सो पानी बगेर गएपछि बनेको उपत्यका नै काठमाडौँ उपत्यका हो| === गोपाल तथा महिषपाल वंश === [[गोपाल वंश]] सबैभन्दा पहिलो राज्य हो भन्ने नेपालको इतिहासमा भेटिन्छ। उनीहरूको शासनकाल ५६१ वर्ष सम्म भएको अनुमान गरिन्छ । किबदन्ति अनुसार गोपाल राजाहरूले गाई पाल्थे भने भनाई अनुसार जुन पालेको गाईले दुध दुहुँदा दुध नदिई जंगलको एक ढुंगामा गइ दूध दिने गरेपछि गोपाल राजाले यी ढुंगालाई भगवान भनि आफूले पूजाआजा गर्दै आएपछि जुन क्षेत्रलाई अझ सम्म पनि [[पशुपतिनाथ (स्पष्टता)|पशुपतिनाथ]], [[पशुपति मन्दिर]] भनेर चिनिन्छ । === किराँत काल === किरात नेपालको प्राचीन जाति हो । कुनै समय नेपालमा यो सभ्यता शक्तिशाली अवस्थामा थियो । किरातहरू नेपालमा मात्र नभएर पूर्वमा बर्मा,आसम र पश्चिममा कस्मिरदेखि दक्षिणमा काशीसम्म फैलिएका थिए । त्यति ठूलो भूभागमा फैलिएको यो जाति पछि नेपालको पहाडी भू–भागमा मात्र सीमित भएको पाइन्छ । किरातहरू सभ्य, सुसंस्कृत र लडाकू थिए । काठमाडौं उपत्यकामा पशुपालन गरेर बसेका महिषपाल÷अभिरलाई धपाएर किरात राज्य स्थापना गरे भनिएको छ । किरात राज्यका संस्थापक यलम्बर थिए । किरातहरूले उनैको नेतृत्वमा आभीरमाथि विजय प्राप्त गरेका थिए । किरात सभ्यतामा आर्यमा जस्तो जात र वर्णका आधारमा भेदभाव गरिदैनथ्यो । महिलाको उच्च सम्मान गरिन्थ्यो । समाजमा सती र दासप्रथा थिएन । समाज समतामूलक थियो । जाति, वर्ण र वर्गका आधारमा भेदभाव नभको र सबै नागरिकमा समान नागरिक अधिकार प्राप्त भएकोले त्यतिखेरको किराती राज्य लोकतान्त्रिक राज्य थियो । तर त्यही समयमा भारतीय उपमहाद्वीपमा रहेका आर्य सभ्यता र राज्यहरूमा वर्गभेद, जातिभेद र वर्णभेद मात्र हैन दासदासी राख्ने र सतीप्रथाजस्ता विभेदकारी प्रचलन थिए । किरात कालमा विकसित भएका काठमाडौं उपत्यकाका गाउँहरूमा कुर्पासी (वर्तमान खोपासी), लेम्बटी (वर्तमान लेलले), थम्बु (वर्तमान ठैव), कुर्पासी (वर्तमान खोपासी), बुगायमी (वर्तमान बेगमती), खोपृङ (वर्तमान खोप अर्थात भक्तपुर)आदि प्रमुख थिए । इसापूर्व ९५० मा महाभारतको युद्ध भएको मानिन्छ । त्यस्तै बाह्रौँ किराती राजा जितेदास्तिका पालामा गौतम बुद्धका शिष्य आनन्द काठमाडौं आएका थिए । एक्काइसौँ किराती राजा स्थुङ्गोको पालामा भारतीय मौर्य सम्राट अशोक नेपाल आएका थिए । उनले आफ्नी छोरी चारुमतीको विवाह यहीँका क्षत्रीय देवपालसँग गरिदिको र पाटनको चारदिशामा चार चैत्यको निर्माण गरेका थिए । सम्राट अजातशत्रु (इ.पू. ४९३–४६२ इ.पू.) को पालामा मगध साम्राज्य विस्तारित भएको थियो । राज्यविस्तारका क्रममा अजातशत्रुले उत्तरी भारतका सबैजसो राज्यमाथि आक्रमण गरे । मगध साम्राज्यसँगको युद्धमा वैशाली गणराज्य तहसनहस भयो । वैशालीमा शासन गरिरहेका लिच्छवीहरूको भागाभाग भयो । उनीहरू भागेर नेपाल पसे । अजातशत्रुबाट पराजीत भएपछि वैशालीका लिच्छवीहरू उपत्यकामा सरणार्थी भएर आए । त्यस्तै कपिलवस्तुबाट शाक्य कुशीनगरबाट मल्ल र रामग्रामबाट कोलियहरू पनि नेपाल छिरे । विस्तारै सोझा र इमान्दार किरातीलाई आफ्नो बसमा पारी लिच्छवीहरूले शासनाधिकारमाथि कब्जा जमाए । इसाको प्रथम शताब्दीतिर उनीहरूले किरात राज्य हडपे । अन्तिम किराती राजा गस्तिलाई हराएर उनीहरूलाई कोशीपारि धकेले । १९०३ वर्ष ८ महिना लामो ३१ पुस्ता सम्म को लागि काठमाडौँ उपत्यकाको शासन गरेका थिए । ति किरात राजाका सन्तानहरू मध्ये मा राई, लिम्बु, याक्खा आदि इत्यादी जो नेपालमा किराँतीका रुप मा चिनिन्छ। सबै ३२ किरात राजा को एक सूची तल दिइएको छ । १.राजा श्री यलम्बर - ९० वर्ष, २.राजा श्री पेलं - ८१ वर्ष, ३.राजा श्री मेलं - ८९ वर्ष, ४.राजा श्री चंमिं - ४२ वर्ष, ५.राजा श्री धस्कं - ३७ वर्ष, ६.राजा श्री वलंच - ३१ वर्ष ६ महिना, ७.राजा श्री हुतिं - ४० वर्ष ८ महिना, ८.राजा श्री हुरमा - ५० वर्ष, ९.राजा श्री तुस्के - ४१ वर्ष ८ महिना, १०.राजा श्री प्रसफुं - ३८ वर्ष ६ महिना, ११.राजा श्री पवः - ४६ वर्ष, १२.राजा श्री दास्ती - ४० वर्ष, १३.राजा श्री चम्ब - ७१ वर्ष, १४.राजा श्री कंकं - ५४ वर्ष, १५.राजा श्री स्वनन्द - ४० वर्ष ६ महिना, १६.राजा श्री फुकों - ५८ वर्ष, १७.राजा श्री शिंघु - ४९ वर्ष ६ महिना, १८.राजा श्री जुलम् - ७३ वर्ष ३ महिना, १९.राजा श्री लुकं - ४० वर्ष, २०.राजा श्री थोरम् - ७१ वर्ष, २१.राजा श्री थुको - ८३ वर्ष, २२.राजा श्री वर्म्म - ७३ वर्ष ६ महिना, २३.राजा श्री गुंजं ७२ वर्ष ७ महिना, २४.राजा श्री पुस्क - ८१ वर्ष, २५.राजा श्री त्यपमि - ५४ वर्ष, २६.राजा श्री मुगमम् - ५८ वर्ष, २७.राजा श्री शसरू - ६३ वर्ष, २८.राजा श्री गंणं - ७४ वर्ष, २९.राजा श्री खिम्बुं - ७६ वर्ष, ३०.राजा श्री गिरीजं - ८१ वर्ष, ३१.राजा श्री खुरांज - ७८ वर्ष, ३२.राजा श्री गस्ती - ८५ वर्ष <br /> तर त्यति बेला काठमांडू लाई काठमाडौँ भनिन्दैनाथियो यहि किरातीहरूले नामकरण गरेको पाईन्छ त्यति बेला राज, काज, नीति, धर्म को लागि सम्पूर्ण किरातमूलबासी उपस्थिति हुनु पर्ने र नियाम कानुन र धर्मको पुजा-आजको लागि यहि ठाउँमा गइ छिनो-फानो गर्नु पर्ने चलन हुन्थियो तेसैले येस ठाउँ लाई कोठ राखियो थियो र कोठ मा गएर मुधुम गर्नु पर्ने हुदा किरात हरूले कोठ्मुदुम भने गर्थे पछि किरात काल हटेपछि कोठ लाई नबुझेर काठमण्डप, (काठमाडौँ ) बनाएयो/राखियो हो। <br /> अझ पनि [[नेवार जाति|नेवार]], [[सुनुवार जाति|सुनुवार]], [[राई जाति|राई]], [[लिम्बू जाति|लिम्बु]], सम्पूर्ण किरात बस्तीहरूमा नि कोठ भन्ने ठाउँ पाइन्छ यहिनै सत्य-थत्य प्रमणित भेटिन्छ <br /> * कोठ भन्नाले नियम, विकास, सहयोक आदि गर्नु पर्ने वा भेला हुने ठुलो ठाउँ लाई कोठ भनिन्छ। <br /> * मदुम वा मुधुम भन्नले किरातहरूले मान्दै आएको धर्मलाई मुधुम धर्म भनिन्छ तेसैले (कोठ+मुदुह्म)को अर्थ थाहा नभएर यसलाई (काठमण्डप), (काठमान्डू), (काठमाडौँ) बनाइएको हो। <br /> प्रया: एउटै बस्तीमा धेरै कोठ हुन सक्छ तर पहिलो कोठ + कुनै ठाउँ, नाम, जाति वा देब स्थलको नाम हुन्छ जस्तै: कोठ+मन्डू, कोठ+गाउँ यसलाई प्रमुख कोठ मानिन्छ तर यस पछि अर्को ठाउको नाम कोठ राख्नको लागि कोठ लाई अन्तिमा प्रयोक गरिन्छ जस्तै : नगर+कोट, चरि+कोट वा टोल यसलाई उप-कोठ पनि भनिन्छ। === लिच्छिवि काल === darai chalena === मल्ल काल === ४ सहर कान्तिपुर, ललितपुर, भक्तपुर तथा कीर्तिपुरको विभाजन तथा नगर राज्यको स्थापना । नेपालमा मलल कहाँबाट र कसरी कुन ठाउँबाट आए । === शाह काल === The time of Prithvi Narayn Shah === राणा काल === === प्रथम प्रजातन्त्रकाल === === पञ्चायत काल === === द्वितीय प्रजातन्त्रकाल === == भूगोल == काठमाडौँ उपत्यका पहाडी भूभागमा पर्ने उपत्यका हो | यस उपत्यकालाई नागार्जुन, फूलचोकी, माण्डपगिरी शिवपुरी [[गरी]] चारवटा पहाडले घेरेका छन् | यी पहाडहरू हुन्- === माटो === मन्पर्ने माटो ।  यस उपत्यकाको माटो मलिलो तथा राम्रो उब्जनी हुने किसिमको छ | === नदी === यस उपत्यकामा बागमती र विष्णुमती नामक दुई नदीहरू तथा अरु स-साना खोलाहरू बग्दछन् | === वर्षा === मनसुन ऋतुमा बँगालको खाडीबाट आउने जलसंतृप्त बादल चिसिन गएर धेरै वृष्टि हुन्छ| शीतकालमा अरबी सागरबाट आउने बादलले गर्दा केही मात्रामा वृष्टि हुन्छ| === तापक्रम === ठिकै छ . शीतकालमा ० डिग्री सेल्सियसदेखि गृष्मकालमा ३७ डिग्री सेल्सियससम्म| ==ऐतिहासिक महत्त्वका तथा अन्य महत्त्वपूर्ण स्थलहरू== * काठमाडौँ उपत्यकाका केही महत्त्वपूर्ण ठाउँहरू यस प्रकार छन: ** [[त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|त्रिभुवन अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थल]] **[[स्वयम्भूनाथ|स्वयम्भूनाथ मन्दिर]] ** [[वसन्तपुर दरबार क्षेत्र]] ** [[पशुपतिनाथ मन्दिर]] ** [[पाटन दरबार क्षेत्र]] ** [[भक्तपुर दरबार क्षेत्र]] ** [[कीर्तिपुर नगरपालिका|कीर्तिपुर]] ** [[मध्यपुर थिमी नगरपालिका|मध्यपुर]] ** [[बौद्धनाथ|बौध्दनाथ स्तुप]] ** [[चाँगुनारायण मन्दिर]] ** [[बूढानीलकण्ठ नगरपालिका|बूढानीलकण्ठ मन्दिर]] ** [[सिंहदरबार]] ** [[काठमाडौँ भित्री सहर]] ** [[पाटन सहर|पाटन सहरè]] ** [[भक्तपुर भित्री सहर]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{reflist}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== # [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]] # [[विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची]] {{नेपालका उपत्यकाहरू}} ==बाह्य कडीहरू== * [http://welcomenepal.com/promotional/tourist-destination/around-kathmandu/ काठमाडौँ उपत्यका] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150803123503/http://welcomenepal.com/promotional/tourist-destination/around-kathmandu/ |date=2015-08-03 }} * [http://wikitravel.org/en/Kathmandu_Valley काठमाडौँ उपत्यका यात्रा पुस्तिका] * [http://www.tripadvisor.com/Tourism-g3374769-Kathmandu_Valley_Bagmati_Zone_Central_Region-Vacations.html काठमाडौँ उपत्यका यात्रा गर्न जानकारी] * [http://www.kvhss.edu.np/ काठमाडौँ उपत्यका उच्च माध्यमिक विद्यालय] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160512090515/http://www.kvhss.edu.np/ |date=2016-05-12 }} * [http://www.allwonders.com/destinations/nepal/kathmandu-valley काठमाडौँ उपत्यका]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.lirung.com/map/map_kath_valley/Kathmandu_Valley_Map_e.html काठमाडौँ उपत्यका मानचित्र] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070303202825/http://www.lirung.com/map/map_kath_valley/Kathmandu_Valley_Map_e.html |date=2007-03-03 }} {{Commonscat|Kathmandu Valley}} {{Wikivoyage|Kathmandu_Valley}} [[श्रेणी:नेपालका उपत्यकाहरू]] [[श्रेणी:काठमाडौँ]] [[श्रेणी:विश्वसम्पदाथन २०१५ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] [[श्रेणी:नेपालका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरू]] [[श्रेणी:काठमाडौँको भूगोल]] [[श्रेणी:बागमती प्रदेशको भूगोल]] dl8ak6irkly0thz53mcu5o0gd8eenxv 1367666 1367665 2026-07-28T12:19:31Z किराँत 80017 /* किराँत काल */ https://web.archive.org/web/20230609045413/https://nepalisahityaghar.com/2021/07/09/5221/ https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AF%E0%A4%B2%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%AC%E0%A4%B0 1367666 wikitext text/x-wiki {{Infobox UNESCO World Heritage Site |WHS = काठमाडौं उपत्यका | image = Kathmandu,_Nepal.JPG | image_upright = 1.2 | caption = [[नासा पृथ्वी वेधशाला]]द्वारा अन्तरिक्षबाट लिइएको काठमाडौं उपत्यका | location = [[बागमती प्रदेश]], [[नेपाल]] | criteria = {{UNESCO WHS type|(iii), (iv), (vi)}}(iii), (iv), (vi) | ID = 121bis | coordinates = {{Coord|27|42|14|N|85|18|31|E|format=dms|display=inline,title}} | year = १९७९ | extension = २००६ | danger = २००३-२००७<ref>[https://whc.unesco.org/en/news/356/ Royal Palaces of Abomey and Kathmandu removed from Danger List] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220806231609/https://whc.unesco.org/en/news/356 |date=6 August 2022 }} at [[UNESCO]] website</ref> | area = ६६५ वर्ग किलोमिटर | locmapin = Kathmandu#Nepal Bagmati Province#Nepal | map_caption = }} '''काठमाडौँ उपत्यका''' ({{lang-new|स्वनिगः}} {{IPA-bodia|swoniɡəː|}}) नेपालको राष्ट्रिय (संघिय) राजधानी, एतिहासिक सहर तथा [[विश्व सम्पदा क्षेत्र|युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्र]]मा सूचीकृत क्षेत्र हो ।<ref name=UNESCO>http://whc.unesco.org/en/list/121</ref><ref>name=unesco</ref> काठमाडौँ उपत्यका ([[नेपाल]] उपत्यका)मा ३ जिल्ला [[काठमाडौँ जिल्ला|काठमाडौँ]], [[ललितपुर जिल्ला|ललितपुर]] तथा [[भक्तपुर जिल्ला|भक्तपुर]] पर्दछन् । यस उपत्यकाभित्र १ [[महानगरपालिका]], २ [[उपमहानगरपालिका]], तथा ५७ गाउँ विकास समितिहरू [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो । हाल काठमाण्डौ उपत्यकामा १ महानगरपालिका, २० नगरपालिका र ३ गाउँपालिका रहेका छन् । <ref>{{cite web|last1=Web|first1=House|title=काठमाडौं उपत्यका|url=https://webhousenepal.com|website=काठमाडौं उपत्यका}}</ref> == इतिहास == === उत्पतिको किम्बदन्ती === किंवदन्ती अनुसार काठमाडौँ उपत्यका परापूर्वकालमा [[नागदह]] नामक एउटा [[ताल|तलाउ]] थियो | महाचीनबाट आएका [[बोधिसत्त्व|बोधिसत्व]] [[मञ्जुश्री|मंजुश्री]]ले सो तलाउमा [[स्वयम्भूनाथ|स्वयम्भू]]को अद्वितिय प्रकाश अवलोकन गर्नुभएर [[चोभार]]मा खड्गद्वारा प्रहार गरी एक गल्छीको निर्माण गर्नुभयो, जसले सो दहको [[पानी]] बगाएर लग्यो| सो पानी बगेर गएपछि बनेको उपत्यका नै काठमाडौँ उपत्यका हो| === गोपाल तथा महिषपाल वंश === [[गोपाल वंश]] सबैभन्दा पहिलो राज्य हो भन्ने नेपालको इतिहासमा भेटिन्छ। उनीहरूको शासनकाल ५६१ वर्ष सम्म भएको अनुमान गरिन्छ । किबदन्ति अनुसार गोपाल राजाहरूले गाई पाल्थे भने भनाई अनुसार जुन पालेको गाईले दुध दुहुँदा दुध नदिई जंगलको एक ढुंगामा गइ दूध दिने गरेपछि गोपाल राजाले यी ढुंगालाई भगवान भनि आफूले पूजाआजा गर्दै आएपछि जुन क्षेत्रलाई अझ सम्म पनि [[पशुपतिनाथ (स्पष्टता)|पशुपतिनाथ]], [[पशुपति मन्दिर]] भनेर चिनिन्छ । === किराँत काल === किरात नेपालको प्राचीन जाति हो । कुनै समय नेपालमा यो सभ्यता शक्तिशाली अवस्थामा थियो । किरातहरू सभ्य, सुसंस्कृत र लडाकू थिए । काठमाडौं उपत्यकामा पशुपालन गरेर बसेका महिषपाल÷अभिरलाई धपाएर किरात राज्य स्थापना गरे भनिएको छ । किरात राज्यका संस्थापक यलम्बर थिए । किरातहरूले उनैको नेतृत्वमा आभीरमाथि विजय प्राप्त गरेका थिए । किरात सभ्यतामा आर्यमा जस्तो जात र वर्णका आधारमा भेदभाव गरिदैनथ्यो । महिलाको उच्च सम्मान गरिन्थ्यो । समाजमा सती र दासप्रथा थिएन । समाज समतामूलक थियो । जाति, वर्ण र वर्गका आधारमा भेदभाव नभको र सबै नागरिकमा समान नागरिक अधिकार प्राप्त भएकोले त्यतिखेरको किराती राज्य लोकतान्त्रिक राज्य थियो । तर त्यही समयमा भारतीय उपमहाद्वीपमा रहेका आर्य सभ्यता र राज्यहरूमा वर्गभेद, जातिभेद र वर्णभेद मात्र हैन दासदासी राख्ने र सतीप्रथाजस्ता विभेदकारी प्रचलन थिए । किरात कालमा विकसित भएका काठमाडौं उपत्यकाका गाउँहरूमा कुर्पासी (वर्तमान खोपासी), लेम्बटी (वर्तमान लेलले), थम्बु (वर्तमान ठैव), कुर्पासी (वर्तमान खोपासी), बुगायमी (वर्तमान बेगमती), खोपृङ (वर्तमान खोप अर्थात भक्तपुर)आदि प्रमुख थिए । इसापूर्व ९५० मा महाभारतको युद्ध भएको मानिन्छ । त्यस्तै बाह्रौँ किराती राजा जितेदास्तिका पालामा गौतम बुद्धका शिष्य आनन्द काठमाडौं आएका थिए । एक्काइसौँ किराती राजा स्थुङ्गोको पालामा भारतीय मौर्य सम्राट अशोक नेपाल आएका थिए । उनले आफ्नी छोरी चारुमतीको विवाह यहीँका क्षत्रीय देवपालसँग गरिदिको र पाटनको चारदिशामा चार चैत्यको निर्माण गरेका थिए । सम्राट अजातशत्रु (इ.पू. ४९३–४६२ इ.पू.) को पालामा मगध साम्राज्य विस्तारित भएको थियो । राज्यविस्तारका क्रममा अजातशत्रुले उत्तरी भारतका सबैजसो राज्यमाथि आक्रमण गरे । मगध साम्राज्यसँगको युद्धमा वैशाली गणराज्य तहसनहस भयो । वैशालीमा शासन गरिरहेका लिच्छवीहरूको भागाभाग भयो । उनीहरू भागेर नेपाल पसे । अजातशत्रुबाट पराजीत भएपछि वैशालीका लिच्छवीहरू उपत्यकामा सरणार्थी भएर आए । त्यस्तै कपिलवस्तुबाट शाक्य कुशीनगरबाट मल्ल र रामग्रामबाट कोलियहरू पनि नेपाल छिरे । विस्तारै सोझा र इमान्दार किरातीलाई आफ्नो बसमा पारी लिच्छवीहरूले शासनाधिकारमाथि कब्जा जमाए । इसाको प्रथम शताब्दीतिर उनीहरूले किरात राज्य हडपे । अन्तिम किराती राजा गस्तिलाई हराएर उनीहरूलाई कोशीपारि धकेले । १९०३ वर्ष ८ महिना लामो ३१ पुस्ता सम्म को लागि काठमाडौँ उपत्यकाको शासन गरेका थिए । ति किरात राजाका सन्तानहरू मध्ये मा राई, लिम्बु, याक्खा आदि इत्यादी जो नेपालमा किराँतीका रुप मा चिनिन्छ। सबै ३२ किरात राजा को एक सूची तल दिइएको छ । १.राजा श्री यलम्बर - ९० वर्ष, २.राजा श्री पेलं - ८१ वर्ष, ३.राजा श्री मेलं - ८९ वर्ष, ४.राजा श्री चंमिं - ४२ वर्ष, ५.राजा श्री धस्कं - ३७ वर्ष, ६.राजा श्री वलंच - ३१ वर्ष ६ महिना, ७.राजा श्री हुतिं - ४० वर्ष ८ महिना, ८.राजा श्री हुरमा - ५० वर्ष, ९.राजा श्री तुस्के - ४१ वर्ष ८ महिना, १०.राजा श्री प्रसफुं - ३८ वर्ष ६ महिना, ११.राजा श्री पवः - ४६ वर्ष, १२.राजा श्री दास्ती - ४० वर्ष, १३.राजा श्री चम्ब - ७१ वर्ष, १४.राजा श्री कंकं - ५४ वर्ष, १५.राजा श्री स्वनन्द - ४० वर्ष ६ महिना, १६.राजा श्री फुकों - ५८ वर्ष, १७.राजा श्री शिंघु - ४९ वर्ष ६ महिना, १८.राजा श्री जुलम् - ७३ वर्ष ३ महिना, १९.राजा श्री लुकं - ४० वर्ष, २०.राजा श्री थोरम् - ७१ वर्ष, २१.राजा श्री थुको - ८३ वर्ष, २२.राजा श्री वर्म्म - ७३ वर्ष ६ महिना, २३.राजा श्री गुंजं ७२ वर्ष ७ महिना, २४.राजा श्री पुस्क - ८१ वर्ष, २५.राजा श्री त्यपमि - ५४ वर्ष, २६.राजा श्री मुगमम् - ५८ वर्ष, २७.राजा श्री शसरू - ६३ वर्ष, २८.राजा श्री गंणं - ७४ वर्ष, २९.राजा श्री खिम्बुं - ७६ वर्ष, ३०.राजा श्री गिरीजं - ८१ वर्ष, ३१.राजा श्री खुरांज - ७८ वर्ष, ३२.राजा श्री गस्ती - ८५ वर्ष <br /> तर त्यति बेला काठमांडू लाई काठमाडौँ भनिन्दैनाथियो यहि किरातीहरूले नामकरण गरेको पाईन्छ त्यति बेला राज, काज, नीति, धर्म को लागि सम्पूर्ण किरातमूलबासी उपस्थिति हुनु पर्ने र नियाम कानुन र धर्मको पुजा-आजको लागि यहि ठाउँमा गइ छिनो-फानो गर्नु पर्ने चलन हुन्थियो तेसैले येस ठाउँ लाई कोठ राखियो थियो र कोठ मा गएर मुधुम गर्नु पर्ने हुदा किरात हरूले कोठ्मुदुम भने गर्थे पछि किरात काल हटेपछि कोठ लाई नबुझेर काठमण्डप, (काठमाडौँ ) बनाएयो/राखियो हो। <br /> अझ पनि [[नेवार जाति|नेवार]], [[सुनुवार जाति|सुनुवार]], [[राई जाति|राई]], [[लिम्बू जाति|लिम्बु]], सम्पूर्ण किरात बस्तीहरूमा नि कोठ भन्ने ठाउँ पाइन्छ यहिनै सत्य-थत्य प्रमणित भेटिन्छ <br /> * कोठ भन्नाले नियम, विकास, सहयोक आदि गर्नु पर्ने वा भेला हुने ठुलो ठाउँ लाई कोठ भनिन्छ। <br /> * मदुम वा मुधुम भन्नले किरातहरूले मान्दै आएको धर्मलाई मुधुम धर्म भनिन्छ तेसैले (कोठ+मुदुह्म)को अर्थ थाहा नभएर यसलाई (काठमण्डप), (काठमान्डू), (काठमाडौँ) बनाइएको हो। <br /> प्रया: एउटै बस्तीमा धेरै कोठ हुन सक्छ तर पहिलो कोठ + कुनै ठाउँ, नाम, जाति वा देब स्थलको नाम हुन्छ जस्तै: कोठ+मन्डू, कोठ+गाउँ यसलाई प्रमुख कोठ मानिन्छ तर यस पछि अर्को ठाउको नाम कोठ राख्नको लागि कोठ लाई अन्तिमा प्रयोक गरिन्छ जस्तै : नगर+कोट, चरि+कोट वा टोल यसलाई उप-कोठ पनि भनिन्छ। === लिच्छिवि काल === darai chalena === मल्ल काल === ४ सहर कान्तिपुर, ललितपुर, भक्तपुर तथा कीर्तिपुरको विभाजन तथा नगर राज्यको स्थापना । नेपालमा मलल कहाँबाट र कसरी कुन ठाउँबाट आए । === शाह काल === The time of Prithvi Narayn Shah === राणा काल === === प्रथम प्रजातन्त्रकाल === === पञ्चायत काल === === द्वितीय प्रजातन्त्रकाल === == भूगोल == काठमाडौँ उपत्यका पहाडी भूभागमा पर्ने उपत्यका हो | यस उपत्यकालाई नागार्जुन, फूलचोकी, माण्डपगिरी शिवपुरी [[गरी]] चारवटा पहाडले घेरेका छन् | यी पहाडहरू हुन्- === माटो === मन्पर्ने माटो ।  यस उपत्यकाको माटो मलिलो तथा राम्रो उब्जनी हुने किसिमको छ | === नदी === यस उपत्यकामा बागमती र विष्णुमती नामक दुई नदीहरू तथा अरु स-साना खोलाहरू बग्दछन् | === वर्षा === मनसुन ऋतुमा बँगालको खाडीबाट आउने जलसंतृप्त बादल चिसिन गएर धेरै वृष्टि हुन्छ| शीतकालमा अरबी सागरबाट आउने बादलले गर्दा केही मात्रामा वृष्टि हुन्छ| === तापक्रम === ठिकै छ . शीतकालमा ० डिग्री सेल्सियसदेखि गृष्मकालमा ३७ डिग्री सेल्सियससम्म| ==ऐतिहासिक महत्त्वका तथा अन्य महत्त्वपूर्ण स्थलहरू== * काठमाडौँ उपत्यकाका केही महत्त्वपूर्ण ठाउँहरू यस प्रकार छन: ** [[त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|त्रिभुवन अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थल]] **[[स्वयम्भूनाथ|स्वयम्भूनाथ मन्दिर]] ** [[वसन्तपुर दरबार क्षेत्र]] ** [[पशुपतिनाथ मन्दिर]] ** [[पाटन दरबार क्षेत्र]] ** [[भक्तपुर दरबार क्षेत्र]] ** [[कीर्तिपुर नगरपालिका|कीर्तिपुर]] ** [[मध्यपुर थिमी नगरपालिका|मध्यपुर]] ** [[बौद्धनाथ|बौध्दनाथ स्तुप]] ** [[चाँगुनारायण मन्दिर]] ** [[बूढानीलकण्ठ नगरपालिका|बूढानीलकण्ठ मन्दिर]] ** [[सिंहदरबार]] ** [[काठमाडौँ भित्री सहर]] ** [[पाटन सहर|पाटन सहरè]] ** [[भक्तपुर भित्री सहर]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{reflist}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== # [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]] # [[विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची]] {{नेपालका उपत्यकाहरू}} ==बाह्य कडीहरू== * [http://welcomenepal.com/promotional/tourist-destination/around-kathmandu/ काठमाडौँ उपत्यका] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150803123503/http://welcomenepal.com/promotional/tourist-destination/around-kathmandu/ |date=2015-08-03 }} * [http://wikitravel.org/en/Kathmandu_Valley काठमाडौँ उपत्यका यात्रा पुस्तिका] * [http://www.tripadvisor.com/Tourism-g3374769-Kathmandu_Valley_Bagmati_Zone_Central_Region-Vacations.html काठमाडौँ उपत्यका यात्रा गर्न जानकारी] * [http://www.kvhss.edu.np/ काठमाडौँ उपत्यका उच्च माध्यमिक विद्यालय] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160512090515/http://www.kvhss.edu.np/ |date=2016-05-12 }} * [http://www.allwonders.com/destinations/nepal/kathmandu-valley काठमाडौँ उपत्यका]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.lirung.com/map/map_kath_valley/Kathmandu_Valley_Map_e.html काठमाडौँ उपत्यका मानचित्र] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070303202825/http://www.lirung.com/map/map_kath_valley/Kathmandu_Valley_Map_e.html |date=2007-03-03 }} {{Commonscat|Kathmandu Valley}} {{Wikivoyage|Kathmandu_Valley}} [[श्रेणी:नेपालका उपत्यकाहरू]] [[श्रेणी:काठमाडौँ]] [[श्रेणी:विश्वसम्पदाथन २०१५ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] [[श्रेणी:नेपालका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरू]] [[श्रेणी:काठमाडौँको भूगोल]] [[श्रेणी:बागमती प्रदेशको भूगोल]] n7cn03lu1h0rnhkvq55lqfl7grbgm3u 1367812 1367666 2026-07-29T08:46:21Z किराँत 80017 /* इतिहास */ 1367812 wikitext text/x-wiki {{Infobox UNESCO World Heritage Site |WHS = काठमाडौं उपत्यका | image = Kathmandu,_Nepal.JPG | image_upright = 1.2 | caption = [[नासा पृथ्वी वेधशाला]]द्वारा अन्तरिक्षबाट लिइएको काठमाडौं उपत्यका | location = [[बागमती प्रदेश]], [[नेपाल]] | criteria = {{UNESCO WHS type|(iii), (iv), (vi)}}(iii), (iv), (vi) | ID = 121bis | coordinates = {{Coord|27|42|14|N|85|18|31|E|format=dms|display=inline,title}} | year = १९७९ | extension = २००६ | danger = २००३-२००७<ref>[https://whc.unesco.org/en/news/356/ Royal Palaces of Abomey and Kathmandu removed from Danger List] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220806231609/https://whc.unesco.org/en/news/356 |date=6 August 2022 }} at [[UNESCO]] website</ref> | area = ६६५ वर्ग किलोमिटर | locmapin = Kathmandu#Nepal Bagmati Province#Nepal | map_caption = }} '''काठमाडौँ उपत्यका''' ({{lang-new|स्वनिगः}} {{IPA-bodia|swoniɡəː|}}) नेपालको राष्ट्रिय (संघिय) राजधानी, एतिहासिक सहर तथा [[विश्व सम्पदा क्षेत्र|युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्र]]मा सूचीकृत क्षेत्र हो ।<ref name=UNESCO>http://whc.unesco.org/en/list/121</ref><ref>name=unesco</ref> काठमाडौँ उपत्यका ([[नेपाल]] उपत्यका)मा ३ जिल्ला [[काठमाडौँ जिल्ला|काठमाडौँ]], [[ललितपुर जिल्ला|ललितपुर]] तथा [[भक्तपुर जिल्ला|भक्तपुर]] पर्दछन् । यस उपत्यकाभित्र १ [[महानगरपालिका]], २ [[उपमहानगरपालिका]], तथा ५७ गाउँ विकास समितिहरू [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो । हाल काठमाण्डौ उपत्यकामा १ महानगरपालिका, २० नगरपालिका र ३ गाउँपालिका रहेका छन् । <ref>{{cite web|last1=Web|first1=House|title=काठमाडौं उपत्यका|url=https://webhousenepal.com|website=काठमाडौं उपत्यका}}</ref> == इतिहास == === उत्पतिको किम्बदन्ती === किंवदन्ती अनुसार काठमाडौँ उपत्यका परापूर्वकालमा [[नागदह]] नामक एउटा [[ताल|तलाउ]] थियो | महाचीनबाट आएका [[बोधिसत्त्व|बोधिसत्व]] [[मञ्जुश्री|मंजुश्री]]ले सो तलाउमा [[स्वयम्भूनाथ|स्वयम्भू]]को अद्वितिय प्रकाश अवलोकन गर्नुभएर [[चोभार]]मा खड्गद्वारा प्रहार गरी एक गल्छीको निर्माण गर्नुभयो, जसले सो दहको [[पानी]] बगाएर लग्यो| सो पानी बगेर गएपछि बनेको उपत्यका नै काठमाडौँ उपत्यका हो|काठमाडौंलाई पहिले किरातहरूले नामकरण गरेका थिए जसलाई कोठमधुम भन्ने गर्थे किरातहरूको धर्म लाई मुक्धुम भनिन्छ। अहिले पनि राई, लिम्बु, याक्खाहरूको बस्तीमा कोट वा कोठ ठाउको नामकरण गरिन्छ जुन ठाउँ बिश्स्ता धर्म, कर्म, रितिर्वज, शिक्षा दिक्षा र गुठ को महान भूमिका राखिन्छ (कोठ + मुक्धुम = कोठमधुम) किरात राज्य पछि कस्ठामण्डप लाई काठमाडौं राखिएको पाइन्छ । राज्य गर्ने ठाउँ लाई कोट वा कोठ भनिन्छ कोट लाई २ किसिमले नामकरण गरिन्छ जुन पहिलो कोट एउटै मात्रै हुन्छ जुन अगाडि राखिन्छ जस्तै कोट + धर्म, ठाउँ र कुनै... दोस्रो कोट अन्तिम मा राखिन्छ जुन पहिलो कोट छुटिएर गाएको दाजु वा भई को राज्यलाई (शाख) कोट अन्तिममा राखिन्छ जस्तै : नगरकोट कोट+मण्डुम = काठमण्डु प्रमुख नगर+कोट = नगरकोट, चरी+कोट = चरीकोट शाख मानिन्छ । === गोपाल तथा महिषपाल वंश === [[गोपाल वंश]] सबैभन्दा पहिलो राज्य हो भन्ने नेपालको इतिहासमा भेटिन्छ। उनीहरूको शासनकाल ५६१ वर्ष सम्म भएको अनुमान गरिन्छ । किबदन्ति अनुसार गोपाल राजाहरूले गाई पाल्थे भने भनाई अनुसार जुन पालेको गाईले दुध दुहुँदा दुध नदिई जंगलको एक ढुंगामा गइ दूध दिने गरेपछि गोपाल राजाले यी ढुंगालाई भगवान भनि आफूले पूजाआजा गर्दै आएपछि जुन क्षेत्रलाई अझ सम्म पनि [[पशुपतिनाथ (स्पष्टता)|पशुपतिनाथ]], [[पशुपति मन्दिर]] भनेर चिनिन्छ । === किराँत काल === किरात नेपालको प्राचीन जाति हो । कुनै समय नेपालमा यो सभ्यता शक्तिशाली अवस्थामा थियो । किरातहरू सभ्य, सुसंस्कृत र लडाकू थिए । काठमाडौं उपत्यकामा पशुपालन गरेर बसेका महिषपाल÷अभिरलाई धपाएर किरात राज्य स्थापना गरे भनिएको छ । किरात राज्यका संस्थापक यलम्बर थिए । किरातहरूले उनैको नेतृत्वमा आभीरमाथि विजय प्राप्त गरेका थिए । किरात सभ्यतामा आर्यमा जस्तो जात र वर्णका आधारमा भेदभाव गरिदैनथ्यो । महिलाको उच्च सम्मान गरिन्थ्यो । समाजमा सती र दासप्रथा थिएन । समाज समतामूलक थियो । जाति, वर्ण र वर्गका आधारमा भेदभाव नभको र सबै नागरिकमा समान नागरिक अधिकार प्राप्त भएकोले त्यतिखेरको किराती राज्य लोकतान्त्रिक राज्य थियो । तर त्यही समयमा भारतीय उपमहाद्वीपमा रहेका आर्य सभ्यता र राज्यहरूमा वर्गभेद, जातिभेद र वर्णभेद मात्र हैन दासदासी राख्ने र सतीप्रथाजस्ता विभेदकारी प्रचलन थिए । किरात कालमा विकसित भएका काठमाडौं उपत्यकाका गाउँहरूमा कुर्पासी (वर्तमान खोपासी), लेम्बटी (वर्तमान लेलले), थम्बु (वर्तमान ठैव), कुर्पासी (वर्तमान खोपासी), बुगायमी (वर्तमान बेगमती), खोपृङ (वर्तमान खोप अर्थात भक्तपुर)आदि प्रमुख थिए । इसापूर्व ९५० मा महाभारतको युद्ध भएको मानिन्छ । त्यस्तै बाह्रौँ किराती राजा जितेदास्तिका पालामा गौतम बुद्धका शिष्य आनन्द काठमाडौं आएका थिए । एक्काइसौँ किराती राजा स्थुङ्गोको पालामा भारतीय मौर्य सम्राट अशोक नेपाल आएका थिए । उनले आफ्नी छोरी चारुमतीको विवाह यहीँका क्षत्रीय देवपालसँग गरिदिको र पाटनको चारदिशामा चार चैत्यको निर्माण गरेका थिए । सम्राट अजातशत्रु (इ.पू. ४९३–४६२ इ.पू.) को पालामा मगध साम्राज्य विस्तारित भएको थियो । राज्यविस्तारका क्रममा अजातशत्रुले उत्तरी भारतका सबैजसो राज्यमाथि आक्रमण गरे । मगध साम्राज्यसँगको युद्धमा वैशाली गणराज्य तहसनहस भयो । वैशालीमा शासन गरिरहेका लिच्छवीहरूको भागाभाग भयो । उनीहरू भागेर नेपाल पसे । अजातशत्रुबाट पराजीत भएपछि वैशालीका लिच्छवीहरू उपत्यकामा सरणार्थी भएर आए । त्यस्तै कपिलवस्तुबाट शाक्य कुशीनगरबाट मल्ल र रामग्रामबाट कोलियहरू पनि नेपाल छिरे । विस्तारै सोझा र इमान्दार किरातीलाई आफ्नो बसमा पारी लिच्छवीहरूले शासनाधिकारमाथि कब्जा जमाए । इसाको प्रथम शताब्दीतिर उनीहरूले किरात राज्य हडपे । अन्तिम किराती राजा गस्तिलाई हराएर उनीहरूलाई कोशीपारि धकेले । १९०३ वर्ष ८ महिना लामो ३१ पुस्ता सम्म को लागि काठमाडौँ उपत्यकाको शासन गरेका थिए । ति किरात राजाका सन्तानहरू मध्ये मा प्रमुख राई लिम्बु, याक्खा हुन् । जो नेपालमा किराँतीका रुप मा चिनिन्छ। सबै ३२ किरात राजा को एक सूची तल दिइएको छ । १.राजा श्री यलम्बर - ९० वर्ष, २.राजा श्री पेलं - ८१ वर्ष, ३.राजा श्री मेलं - ८९ वर्ष, ४.राजा श्री चंमिं - ४२ वर्ष, ५.राजा श्री धस्कं - ३७ वर्ष, ६.राजा श्री वलंच - ३१ वर्ष ६ महिना, ७.राजा श्री हुतिं - ४० वर्ष ८ महिना, ८.राजा श्री हुरमा - ५० वर्ष, ९.राजा श्री तुस्के - ४१ वर्ष ८ महिना, १०.राजा श्री प्रसफुं - ३८ वर्ष ६ महिना, ११.राजा श्री पवः - ४६ वर्ष, १२.राजा श्री दास्ती - ४० वर्ष, १३.राजा श्री चम्ब - ७१ वर्ष, १४.राजा श्री कंकं - ५४ वर्ष, १५.राजा श्री स्वनन्द - ४० वर्ष ६ महिना, १६.राजा श्री फुकों - ५८ वर्ष, १७.राजा श्री शिंघु - ४९ वर्ष ६ महिना, १८.राजा श्री जुलम् - ७३ वर्ष ३ महिना, १९.राजा श्री लुकं - ४० वर्ष, २०.राजा श्री थोरम् - ७१ वर्ष, २१.राजा श्री थुको - ८३ वर्ष, २२.राजा श्री वर्म्म - ७३ वर्ष ६ महिना, २३.राजा श्री गुंजं ७२ वर्ष ७ महिना, २४.राजा श्री पुस्क - ८१ वर्ष, २५.राजा श्री त्यपमि - ५४ वर्ष, २६.राजा श्री मुगमम् - ५८ वर्ष, २७.राजा श्री शसरू - ६३ वर्ष, २८.राजा श्री गंणं - ७४ वर्ष, २९.राजा श्री खिम्बुं - ७६ वर्ष, ३०.राजा श्री गिरीजं - ८१ वर्ष, ३१.राजा श्री खुरांज - ७८ वर्ष, ३२.राजा श्री गस्ती - ८५ वर्ष <br /> तर त्यति बेला काठमांडू लाई काठमाडौँ भनिन्दैना थियो यहि किरातीहरूले नामकरण गरेको पाईन्छ त्यति बेला राज, काज, नीति, धर्म को लागि सम्पूर्ण किरातमूलबासी उपस्थिति हुनु पर्ने र नियाम कानुन र धर्मको पुजा-आजको लागि यहि ठाउँमा गइ छिनो-फानो गर्नु पर्ने चलन हुन्थियो तेसैले येस ठाउँ लाई कोठ राखियो थियो र कोठ मा गएर मुधुम गर्नु पर्ने हुदा किरात हरूले कोठ्मुदुम भने गर्थे पछि किरात काल हटेपछि कोठ लाई नबुझेर काठमण्डप, (काठमाडौँ ) बनाएयो/राखियो हो। <br /> अझ पनि [[नेवार जाति|नेवार]], [[राई जाति|राई]], [[लिम्बू जाति|लिम्बु]], सम्पूर्ण किरात बस्तीहरूमा नि कोठ भन्ने ठाउँ पाइन्छ यहिनै सत्य-थत्य प्रमणित भेटिन्छ <br /> * कोठ भन्नाले नियम, विकास, सहयोक आदि गर्नु पर्ने वा भेला हुने ठुलो ठाउँ लाई कोठ भनिन्छ। <br /> * मदुम वा मुधुम भन्नले किरातहरूले मान्दै आएको धर्मलाई मुधुम धर्म भनिन्छ तेसैले (कोठ+मुदुह्म)को अर्थ थाहा नभएर यसलाई (काठमण्डप), (काठमान्डू), (काठमाडौँ) बनाइएको हो। <br /> प्रया: एउटै बस्तीमा धेरै कोठ हुन सक्छ तर पहिलो कोठ + कुनै ठाउँ, नाम, जाति वा देब स्थलको नाम हुन्छ जस्तै: कोठ+मन्डू, कोठ+गाउँ यसलाई प्रमुख कोठ मानिन्छ तर यस पछि अर्को ठाउको नाम कोठ राख्नको लागि कोठ लाई अन्तिमा प्रयोक गरिन्छ जस्तै : नगर+कोट, चरि+कोट वा टोल यसलाई उप-कोठ पनि भनिन्छ। === लिच्छिवि काल === सम्राट अजातशत्रु (इ.पू. ४९३–४६२ इ.पू.) को पालामा मगध साम्राज्य विस्तारित भएको थियो । राज्यविस्तारका क्रममा अजातशत्रुले उत्तरी भारतका सबैजसो राज्यमाथि आक्रमण गरे । मगध साम्राज्यसँगको युद्धमा वैशाली गणराज्य तहसनहस भयो । वैशालीमा शासन गरिरहेका लिच्छवीहरूको भागाभाग भयो । उनीहरू भागेर नेपाल पसे । अजातशत्रुबाट पराजीत भएपछि वैशालीका लिच्छवीहरू उपत्यकामा सरणार्थी भएर आए । त्यस्तै कपिलवस्तुबाट शाक्य कुशीनगरबाट मल्ल र रामग्रामबाट कोलियहरू पनि नेपाल छिरे । विस्तारै सोझा र इमान्दार किरातीलाई आफ्नो बसमा पारी लिच्छवीहरूले शासनाधिकारमाथि कब्जा जमाए नेपालका लिच्छवि (नेपाली: लिच्छवि, साथै Lichchhavi वा Lichavi) ले करिब ईस्वी सन् ४०० देखि ८७९ सम्म काठमाडौं उपत्यकामा रहेको राज्यमा शासन गरेका थिए। लिच्छवि वंशको उत्पत्ति आधुनिक भारतको बिहार राज्यस्थित वैशालीका लिच्छविहरू को एक शाखाबाट भएको मानिन्छ। पछि उनीहरूले काठमाडौं उपत्यका विजय गरी यहाँ आफ्नो शासन स्थापना गरेका थिए। लिच्छवि राज्यमा शासनको नेतृत्व महाराजाले गर्थे, जसलाई प्रधानमन्त्री तथा अन्य उच्च राजकीय अधिकारीहरूले सहयोग गर्थे। तर व्यवहारमा स्थानीय समुदायहरूको प्रशासन र व्यवस्थापन भने विभिन्न जातीय तथा सामाजिक परिषद् (कुल वा जाति परिषद्) मार्फत सञ्चालन हुने गर्थ्यो। === मल्ल काल === लिच्छविहरु काे पतन पछी भारतकाे हाल गुजरात तिरबाट १२ शताब्दीकाे अत्यतिर नेपाल छिरेका थीए । मल्लहरु ले १३औँ शताब्दीदेखि १८औँ शताब्दीसम्म शासन गरेका थिए। अरिदेव मल्ल (अरिमल्ल) ले सन् १२०१ मा शासन प्रारम्भ गरेपछि मल्ल राजाहरूले काठमाडौं उपत्यका तथा वरपरको क्षेत्रमाथि शासन गरे। त्यस समयमा उक्त क्षेत्रलाई नेपाल वा नेपाल मण्डल भनिन्थ्यो, र त्यहाँका बासिन्दाहरूलाई नेपाल भाषा (नेवारी) मा "नेपाःमि (Nepa:mi)" भनेर चिनिन्थ्यो। १५औँ शताब्दीको उत्तरार्धमा काठमाडौं उपत्यका भक्तपुर (भदगाउँ), काठमाडौं (कान्तिपुर), पाटन (ललितपुर) र बनेपा गरी चार राज्यमा विभाजित भयो। यस विभाजनका कारण शासकहरूबीच बारम्बार द्वन्द्व र संघर्ष उत्पन्न भए, जसले मल्ल वंशलाई कमजोर बनायो। === शाह काल === === राणा काल === === प्रथम प्रजातन्त्रकाल === === पञ्चायत काल === === द्वितीय प्रजातन्त्रकाल === == भूगोल == काठमाडौँ उपत्यका पहाडी भूभागमा पर्ने उपत्यका हो | यस उपत्यकालाई नागार्जुन, फूलचोकी, माण्डपगिरी शिवपुरी [[गरी]] चारवटा पहाडले घेरेका छन् | यी पहाडहरू हुन्- === माटो === मन्पर्ने माटो ।  यस उपत्यकाको माटो मलिलो तथा राम्रो उब्जनी हुने किसिमको छ | === नदी === यस उपत्यकामा बागमती र विष्णुमती नामक दुई नदीहरू तथा अरु स-साना खोलाहरू बग्दछन् | === वर्षा === मनसुन ऋतुमा बँगालको खाडीबाट आउने जलसंतृप्त बादल चिसिन गएर धेरै वृष्टि हुन्छ| शीतकालमा अरबी सागरबाट आउने बादलले गर्दा केही मात्रामा वृष्टि हुन्छ| === तापक्रम === ठिकै छ . शीतकालमा ० डिग्री सेल्सियसदेखि गृष्मकालमा ३७ डिग्री सेल्सियससम्म| ==ऐतिहासिक महत्त्वका तथा अन्य महत्त्वपूर्ण स्थलहरू== * काठमाडौँ उपत्यकाका केही महत्त्वपूर्ण ठाउँहरू यस प्रकार छन: ** [[त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|त्रिभुवन अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थल]] **[[स्वयम्भूनाथ|स्वयम्भूनाथ मन्दिर]] ** [[वसन्तपुर दरबार क्षेत्र]] ** [[पशुपतिनाथ मन्दिर]] ** [[पाटन दरबार क्षेत्र]] ** [[भक्तपुर दरबार क्षेत्र]] ** [[कीर्तिपुर नगरपालिका|कीर्तिपुर]] ** [[मध्यपुर थिमी नगरपालिका|मध्यपुर]] ** [[बौद्धनाथ|बौध्दनाथ स्तुप]] ** [[चाँगुनारायण मन्दिर]] ** [[बूढानीलकण्ठ नगरपालिका|बूढानीलकण्ठ मन्दिर]] ** [[सिंहदरबार]] ** [[काठमाडौँ भित्री सहर]] ** [[पाटन सहर|पाटन सहरè]] ** [[भक्तपुर भित्री सहर]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{reflist}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== # [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]] # [[विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची]] {{नेपालका उपत्यकाहरू}} ==बाह्य कडीहरू== * [http://welcomenepal.com/promotional/tourist-destination/around-kathmandu/ काठमाडौँ उपत्यका] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150803123503/http://welcomenepal.com/promotional/tourist-destination/around-kathmandu/ |date=2015-08-03 }} * [http://wikitravel.org/en/Kathmandu_Valley काठमाडौँ उपत्यका यात्रा पुस्तिका] * [http://www.tripadvisor.com/Tourism-g3374769-Kathmandu_Valley_Bagmati_Zone_Central_Region-Vacations.html काठमाडौँ उपत्यका यात्रा गर्न जानकारी] * [http://www.kvhss.edu.np/ काठमाडौँ उपत्यका उच्च माध्यमिक विद्यालय] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160512090515/http://www.kvhss.edu.np/ |date=2016-05-12 }} * [http://www.allwonders.com/destinations/nepal/kathmandu-valley काठमाडौँ उपत्यका]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.lirung.com/map/map_kath_valley/Kathmandu_Valley_Map_e.html काठमाडौँ उपत्यका मानचित्र] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070303202825/http://www.lirung.com/map/map_kath_valley/Kathmandu_Valley_Map_e.html |date=2007-03-03 }} {{Commonscat|Kathmandu Valley}} {{Wikivoyage|Kathmandu_Valley}} [[श्रेणी:नेपालका उपत्यकाहरू]] [[श्रेणी:काठमाडौँ]] [[श्रेणी:विश्वसम्पदाथन २०१५ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] [[श्रेणी:नेपालका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरू]] [[श्रेणी:काठमाडौँको भूगोल]] [[श्रेणी:बागमती प्रदेशको भूगोल]] f1a4xr3se50rvntnyqhi79bu1a9ohr2 10 12315 1367744 1138036 2026-07-28T16:18:24Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1367744 wikitext text/x-wiki {{country data {{{1|}}}|flag/core|name={{{name|{{{1|}}}}}}|variant={{{variant|{{{2|}}}}}}|size={{{size|}}}}}<noinclude>{{documentation}}</noinclude> ofumtldgk38cy4vntgy93o2oniuxo2q 0 12329 1367816 1153561 2026-07-29T10:45:19Z Saroj 31493 विस्तार गरियो 1367816 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | image = Chilli pickle in a plate 2.jpg | caption = भारतमा खुर्सानीको अचार | alternate_name = अचार, खटाई, पचडी, लोन्चा, ऊरुगाई, अवाकाई | name = अचार | region = [[भारतीय उपमहाद्वीप]] | type = अचार | course = सहायक परिकार | main_ingredient = फलफूल (आँप, आलुबखडा), तरकारी वा मासु | minor_ingredient = तेल, खुर्सानीको धूलो, मसला, रायोका दाना, सुपका दाना | country = [[भारत]], [[बङ्गलादेश]], [[नेपाल]], [[पाकिस्तान]], [[श्रीलङ्का]], [[म्यान्मार]] | variations = आचार, अत्सारा }} '''अचार''' विभिन्न प्रकारका तरकारी र फलफूललाई नुनपानी (ब्राइन), [[सिरका]], खाद्य तेल तथा दक्षिण एसियाली मसलामा संरक्षण गरी बनाइने, प्रायः मसलेदार सहायक परिकार हुन्। अचार दक्षिण एसियाभरि लोकप्रिय छन् र तिनका धेरै क्षेत्रीय भिन्नरूपहरू पाइन्छन्। सन् १४९२ मा भएको कोलम्बियाली आदानप्रदानमार्फत [[खुर्सानी]] भारतमा भित्रिएपछि अचारले धेरै मुख्य परिकारसँग सहायक परिकारका रूपमा स्थान पाएका छन्। आज अचार घरमै तयार गरिने परम्परागत खाद्यवस्तुबाट विकसित हुँदै विश्वव्यापी रूपमा व्यावसायीकरण गरिएको उत्पादन बनेको छ। यद्यपि यसले दक्षिण एसियाली सांस्कृतिक पहिचानमा अझै पनि महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलिरहेको छ र आधुनिक फ्युजन परिकारहरूमा पनि यसको प्रयोग बढ्दो रूपमा देखिन थालेको छ। ==शब्दावली== [[हिन्दी भाषा|हिन्दी]] तथा दक्षिण एसियाका अन्य धेरै भाषाहरूमा यसलाई अचार भनिन्छ।<ref name="theculturetrip"/> प्रारम्भिक [[संस्कृत]] र [[तमिल भाषा|तमिल]] साहित्यमा यसका लागि ''अवलेहिका'', ''उपदंशम्'', ''सन्धित'' र ''अवलेह'' जस्ता शब्दहरूको प्रयोग गरिएको पाइन्छ।<ref name="K.T. Achaya 2003">{{cite book |last=Achaya |first=K. T. |title=The Story of Our Food |year=2003 |publisher=Universities Press (India) Private |isbn= 978-81-7371-835-9 }}</ref> ''अचार'' [[फारसी भाषा|फारसी]] मूलको शब्द हो, जुन [[मुगल साम्राज्य]]को समयदेखि प्रचलनमा आएको हो। तर भारतका अचारहरू मध्यपूर्वका सिरकामा आधारित अचारहरूभन्दा निकै फरक हुन्छन्। <ref name="Madani1993">{{cite book |last=Madani |first=Mohsen Saeidi |url=https://books.google.com/books?id=AqdJ7LlfVWUC&pg=PA153 |title=Impact of Hindu Culture on Muslims |publisher=M.D. Publications |year=1993 |isbn=978-81-85880-15-0 |pages=153– |quote=But in the Arab countries, Iran, and Afghanistan, grapes and palm are abundant, so vinegar is made out of them and the achaar in these countries is made by dipping onion, fruits etc. in vinegar. |access-date=2019-01-13 |archive-date=2023-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231101225004/https://books.google.com/books?id=AqdJ7LlfVWUC&pg=PA153#v=onepage&q&f=false |url-status=live}}</ref> फारसी भाषामा ''आचार'' शब्दको अर्थ "नुन वा मसला लगाइएका मासु, अचार वा फलफूल, जसलाई नुन, सिरका, मह वा सिरपमा संरक्षण गरिएको हुन्छ" भन्ने हुन्छ।<ref name="theculturetrip">{{cite web |url=https://theculturetrip.com/asia/india/articles/a-brief-history-of-the-humble-indian-pickle/ |title=A Brief History Of The Humble Indian Pickle |date=28 November 2016 |website=Culture Trip |access-date=1 January 2019 |archive-date=27 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201027150142/https://theculturetrip.com/asia/india/articles/a-brief-history-of-the-humble-indian-pickle/ |url-status=live}}</ref> १८औँ शताब्दीमा, जर्ज एबरहार्ड रुम्फियसले भारतीय शब्द ''अचार'' को उत्पत्ति अमेरिकाबाट भएको{{sfn|Davidson|2014|pp=2–3 "achar"}} र विशेष गरी आरावाकन (क्यारिबियन) भाषाको<ref>{{cite web |title=Concept CHILI PEPPER: aji |url=https://clics.clld.org/parameters/919#1/26/11 |website=CLICS 3 |access-date=14 November 2025}}</ref> axi, achi ("खुर्सानी") शब्दबाट आएको हुन सक्ने सुझाव दिएका थिए, जुन अचारमा व्यापक रूपमा प्रयोग हुने खुर्सानीलाई जनाउँछ।{{sfn|Davidson|2014|pp=2–3 "achar"}} १८८६ को एङ्ग्लो–इन्डियन शब्दकोश ''Hobson-Jobson'' ले यसको व्युत्पत्ति ल्याटिन शब्द ''acetaria'' बाट भएको सुझाव दिन्छ।{{sfn|Davidson|2014|pp=2–3 "achar"}} ==इतिहास== ===प्राचीन र मध्यकालीन=== [[आयुर्वेद|आयुर्वेदिक]] र [[सङ्गम साहित्य|सङ्गम]]कालीन ग्रन्थहरूमा पाइने प्रारम्भिक अचारका विधिहरूमा विभिन्न प्रकारका अचारहरूको उल्लेख छ, जसमा [[आँप]]को अचारको सबैभन्दा पुरानो ज्ञात उल्लेख पनि समावेश छ।<ref name="K.T. Achaya 2003"/> त्रिविक्रम भट्टद्वारा ९१५ ईस्वीमा रचित संस्कृत महाकाव्य ''नलचम्पू'' मा हरियो आँप, [[मरिच|हरियो मरिच]], [[पिपला]], काँचो [[अलैँची]], [[कागती (फल)|कागती]], निम्बू, [[अमला]], [[लप्सी]], [[बेल]] र बोहोरीबाट बनाइने अचारहरूको वर्णन गरिएको छ।<ref>{{cite book |last=Kamat |first=Jyotsna K. |title=Social Life in Medieval Karnāṭaka |publisher=Abhinav Publications |location=New Delhi |year=1980 |page=7}}</ref> प्रारम्भिक मध्यकालीन पाकशास्त्रका ग्रन्थहरू जस्तै लोकपकार (१०२५ ईस्वी), मानसोल्लास (११३० ईस्वी), पाकदर्पण (१२०० ईस्वी), सूपशास्त्र (१५०८ ईस्वी) र क्षेमकुतूहल (१५४९ ईस्वी) मा हरियो आँप, हरियो मरिच, पिपला, कागती र निम्बू, [[बेसार]]को जरा, अमादी, [[अदुवा]], [[मूला]], [[करेला]], [[काँक्रो]], [[कमल]]को जरा र तामाबाट बनाइने अचारका विधिहरूको उल्लेख गरिएको छ। गुरुलिङ्ग देशिकद्वारा (१५९४ ईस्वी) रचित धार्मिक ग्रन्थ ''लिङ्गपुराण'' मा ५० भन्दा बढी प्रकारका अचारहरूको उल्लेख गरिएको छ।<ref>{{cite book |author1=[[Mangarasa III]] |author2=Krishna Jois, S. N. |author3=Konantambigi, Madhukar |author4=Bhat, N. P. |author5=Modwel, Nerupama Y. |title=Culinary Traditions of Medieval Karnataka: The Soopa Shastra of Mangarasa III |year=2012 |publisher=Intangible Cultural Heritage Division, [[Indian National Trust for Art and Cultural Heritage]] and B.R. Pub. Corp. |isbn=978-93-5050-031-6}}</ref> खानयोग्य फूलबाट बनाइने अद्वितीय अचारहरूको उल्लेख पनि ''निअमतनामा'' (१५०० ईस्वी) नामक पाकशास्त्रीय ग्रन्थमा गरिएको छ।<ref>{{cite web |last=Chatterjee |first=Priyadarshini |title=From night jasmine to banana blossoms: India's centuries-old love affair with edible flowers |date=13 July 2018 |url=https://scroll.in/magazine/881094/from-night-jasmine-to-banana-blossoms-indias-centuries-old-love-affair-with-edible-flowers |archive-url=https://web.archive.org/web/20220208162919/https://scroll.in/magazine/881094/from-night-jasmine-to-banana-blossoms-indias-centuries-old-love-affair-with-edible-flowers |archive-date=8 February 2022 }}</ref> ===कोलम्बियाली आदानप्रदान=== कोलम्बियाली आदानप्रदान (१४९२ पछि कुनै समयमा) पछि [[पोर्तगाली साम्राज्य|पोर्तगाली]] व्यापारीहरूले [[मुगल साम्राज्य]]को नियन्त्रणमा रहेको [[गुजरात]]को पश्चिमी तटका बन्दरगाहहरू हुँदै [[खुर्सानी]]लाई दक्षिण एसियामा भित्र्याएका थिए। त्यसभन्दा पहिले, प्राचीन र मध्यकालीन भारतीय खानामा तीखोपनाको मुख्य स्रोतका रूपमा [[कालो मरिच]], [[पिपला]] र ''Piper chaba'' (ताजा र सुक्खा दुवै रूपमा) जस्ता तुलनात्मक रूपमा कम कडा मसलाहरू प्रयोग गरिन्थे।<ref name="K.T. Achaya 2003"/><ref name="Twilley Graber 2019 transcript">{{cite web |last1=Twilley |first1=Nicola |last2=Graber |first2=Nicola |last3=Iyer |first3=Raghavan |author3-link=Raghavan Iyer (chef) |last4=Collingham |first4=Lizzie |author4-link=Lizzie Collingham |title=Transcript: The Curry Chronicles |url=https://gastropod.com/transcript-the-curry-chronicles/ |website=Gastropod |access-date=6 October 2024 |date=9 April 2019}}</ref><ref name="Batsha 2020">{{Cite web |last=Batsha |first=Nishant |author-link=Nishant Batsha |date=25 June 2020 |title=Curry Before Columbus |url=https://contingentmagazine.org/2020/06/25/curry-before-columbus/ |access-date=15 December 2020 |website=Contingent |archive-date=17 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210517012336/https://contingentmagazine.org/2020/06/25/curry-before-columbus/ |url-status=live}}</ref> ===एङ्ग्लो–इन्डियनदेखि बेलायतीसम्म=== [[File:Hannah Glasse's Paco-Lilla 1758.jpg|thumb|upright|हाना ग्लासको "पाको–लिला वा इन्डिया पिकल" को विधि, १७५८]] [[ब्रिटिस राज]]को समयमा एङ्ग्लो–इन्डियनहरूले [[चटनी]] र अचार निकै मन पराउँथे र तिनका धेरै प्रकारहरू तयार गर्थे। अचारका प्रकारहरूका लागि [[भान्टा]] र [[भेडे खुर्सानी]]जस्ता तरकारीहरूलाई खुर्सानी, रायोका दाना र [[बेसार]]सँग मिसाएर राखिन्छ, जसले तिनलाई बलियो स्वाद प्रदान गर्छ। यी अचारहरू रायोको तेल वा तिलको तेलमा पकाउन सकिन्छ। केही फलफूललाई अचार बनाएर तयार गरिन्छ, जसमा [[आँप]] र [[कागती (फल)|कागती]]लाई नुनिलो पानीमा भिजाएर घाममा राखिएको भाँडोमा संरक्षण गरिन्छ। मीठा चटनीका लागि आँपजस्ता फलफूललाई चिनी, सिरका र मसलासँग पकाइन्छ। नपकाइने चटनीमा हरियो धनियाँका पात र नरिवलजस्ता सामग्रीहरू प्रयोग गरिन्छ, जसमा खुर्सानी, इमली र चिनीबाट स्वाद थपिन्छ; यस्ता चटनीहरू प्रत्येक दिन ताजा तयार गरिन्छ।{{sfn|Brown|1998|pp=347–361}} १७औँ शताब्दीमा, [[इस्ट इन्डिया कम्पनी]]को समयमा, भारत आएका बेलायती यात्रुहरूले धेरै प्रकारका [[चटनी]] र अचारहरूबारे जानकारी पाए। नाविकहरूले संरक्षण गरेर राखिने यस्ता परिकारहरू नुनिलो मासु र सुक्खा जहाजको बिस्कुटमा आधारित आफ्नो समुद्री खानाका लागि उपयोगी सहायक परिकार भएको पाए। व्यक्तिगत यात्रुहरू वा व्यापारीहरूले यिनका धेरै परिमाण बेलायत लगे, जहाँ चाँडै नै भान्सेहरूले तिनको नक्कल गर्न थाले र भारतीय मौलिक परिकारहरूमा थप परिवर्तन गरे।{{sfn|Collingham|2006|pp=147–148}} तीमध्ये एक भान्से हाना ग्लासले आफ्नो पुस्तक ''द आर्ट अफ कुकरि मेड प्लेन एन्ड इजी'' को १७५८ को संस्करणमा "पाको–लिला वा इन्डिया पिकल" (Piccalilli) बनाउने विधिको वर्णन गरेकी थिइन्। उनको विधिमा भान्सेलाई केही अदुवा, पिपला र लसुनमा नुन हाल्न तथा सिरकामा रायोका दाना र बेसार मिसाएर मसला तयार गर्न भनिएको थियो। उनले बन्दागोभी, काउली, काँक्रो, खरबुजा, स्याउ, फ्रेन्च बिन्स र आलुबखडाजस्ता तरकारी तथा फलफूललाई पनि यसरी अचार बनाउन सकिने सुझाव दिएकी थिइन्।<ref>{{cite book |last=Glasse |first=Hannah |author-link=Hannah Glasse |chapter=Paco-Lilla or India Pickle |title=[[The Art of Cookery Made Plain and Easy]] |edition=6th |publisher=Printed for the Author: and sold by A. Millar, in the Strand; and T. Trye, near Gray's Inn Gate, Holbourn |year=1758 |chapter-url=https://archive.org/details/bub_gb_xJdAAAAAIAAJ/page/n412 |page=377}}</ref> ==आधुनिक समय== आधुनिक दक्षिण एसियाली देशहरूमा, अचारजस्ता परम्परागत खाद्यवस्तुहरूले सांस्कृतिक पहिचान र पाक सम्पदाको संरक्षणमा अझै पनि महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलिरहेका छन्। अचार धेरै पुस्तादेखि घरेलु खाद्य अभ्यासमा स्थापित रहेको छ र दैनिक भोजनका लागि अझै पनि एक प्रमुख सहायक परिकारका रूपमा प्रयोग गरिन्छ। यसको स्वाद बढाउने र विभिन्न क्षेत्रका परिकारहरूसँग मेल खाने क्षमताका कारण यसलाई अझै पनि उच्च मूल्य दिइन्छ।<ref>{{Cite journal |last1=Chakraborty|first1=Rakhi|last2=Roy|first2=Swarnendu|date=2018-05-01|title=Exploration of the diversity and associated health benefits of traditional pickles from the Himalayan and adjacent hilly regions of Indian subcontinent|journal=Journal of Food Science and Technology|language=en|volume=55|issue=5|pages=1599–1613|doi=10.1007/s13197-018-3080-7|issn=0975-8402|pmc=5897286|pmid=29666512}}</ref>दक्षिण एसियाली समाजमा, अचार मौसमी रूपमा घरमै तयार गरिने आवश्यक खाद्यवस्तुबाट व्यापक रूपमा उपलब्ध व्यावसायिक उत्पादनमा परिवर्तन भएको छ। धेरै परिवारहरूले अझै पनि तेल, नुन र मसलाको प्रयोग गरी अचार बनाउने परम्परा कायम राखेका छन्, तर सहरीकरण र बदलिँदो जीवनशैलीले बजारमा पाइने अचारका प्रकारहरूको बढ्दो लोकप्रियतामा योगदान पुर्‍याएको छ।<ref>{{Cite book |last=Achaya |first=K. T. |title=A historical dictionary of Indian food |publisher=Delhi ; New York : Oxford University Press |isbn= 978-0-19-564254-4 |url=http://archive.org/details/historicaldictio0000acha|date=1998|others=Internet Archive}}</ref> ठूलो मात्रामा उत्पादन र वितरणको विस्तारसँगै दक्षिण एसियाली अचारहरू विश्वव्यापी बजारमा उपलब्ध हुन थालेका छन्, जसमा विशेष गरी [[संयुक्त अधिराज्य|बेलायत]], [[संयुक्त राज्य अमेरिका]] र [[मध्य पूर्व|मध्यपूर्व]]जस्ता क्षेत्रहरूमा रहेका प्रवासी समुदायहरूको महत्त्वपूर्ण भूमिका रहेको छ। यो विस्तारले खाद्य आदानप्रदानका धेरै ठूला ऐतिहासिक ढाँचाहरूलाई प्रतिबिम्बित गर्छ, जस्तै दक्षिण एसियाली अचार बनाउने अभ्यासहरू परम्परागत क्षेत्रभन्दा बाहिर पनि अनुकूलन र पुनर्व्याख्याको प्रक्रियाबाट गुज्रिएका छन्।<ref>{{Cite journal |last=Paralkar|first=Anil|date=April 2020|title=Trade, Exoticism and the English Appropriation of South Asian Pickles, c. 1600–1750|url=https://www.euppublishing.com/doi/10.3366/cult.2020.0211|journal=Cultural History|volume=9|issue=1|pages=106–122|doi=10.3366/cult.2020.0211|issn=2045-290X|url-access=subscription}}</ref> यसै समयमा, अचार स्थानीय ज्ञान र पाक परम्पराहरूमा गहिरोसँग जोडिएको छ, जहाँ यसको तयारीका प्रविधि र सामग्रीहरूले अझै पनि क्षेत्रीय वातावरण र सांस्कृतिक अभ्यासहरूलाई प्रतिबिम्बित गर्छन्। अचार अहिले व्यापक रूपमा उपलब्ध भए पनि, प्रमाणहरूले देखाउँछन् कि व्यक्तिगत रूपमा अपनाइने परम्परागत किण्वन विधिहरूले अद्वितीय र फरक स्वादहरू प्रदान गर्छन्।<ref>{{Cite journal |last1=Flachs|first1=Andrew|last2=Orkin|first2=Joseph D.|date=2021-06-09|title=On pickles: biological and sociocultural links between fermented foods and the human gut microbiome|journal=Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine|language=en|volume=17|issue=1|page=39|doi=10.1186/s13002-021-00458-9|doi-access=free |issn=1746-4269|pmc=8188661|pmid=34107988}}</ref> यसको परम्परागत प्रयोगका अतिरिक्त, अचारलाई बढ्दो रूपमा समकालीन र फ्युजन परिकारहरूमा पनि समावेश गर्न थालिएको छ। भान्सेहरू र खाद्य उद्यमीहरूले दक्षिण एसियाली अचारलाई विश्वव्यापी खाद्य प्रवृत्तिसँग मिसाउँदै, यसको अद्वितीय स्वादलाई गैरपरम्परागत स्वरूपहरूमा समावेश गर्न थालेका छन्। यस प्रकारको विकासले अचार सांस्कृतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण परिकारका साथै आधुनिक खानामा रुचिकर तत्वका रूपमा निरन्तर प्रासंगिक रहेको देखाउँछ।<ref>{{Cite book |last=Sahni|first=Julie|url=http://archive.org/details/classicindiancoo00sahn|title=Classic Indian cooking|date=1980|publisher=New York : Morrow|others=Internet Archive|isbn=978-0-688-03721-5}}</ref> ==व्यावसायीकरण== परम्परागत रूपमा दक्षिण एसियाली अचारहरू घरमै भाँडामा राखेर किण्वन गरिन्थे, तर अहिले परिवारहरूले प्रायः पसलबाटै अचारका भाँडाहरू किन्न थालेका छन्। यो परिवर्तन सुविधा मात्र नभई सुरक्षाका कारण पनि भएको हो, किनकि किण्वन प्रक्रिया सही तरिकाले नगरिएमा जोखिमपूर्ण हुन सक्छ। कारखानामा हुने उत्पादनले अचारको सुरक्षित र एकरूप उत्पादन सुनिश्चित गर्छ, किनकि यसले खाद्यसम्बन्धी नियमहरू पालना गर्नुपर्छ र कारखाना अनुगमनअन्तर्गत हुन्छ। अचारहरू सामान्यतया सिसाका भाँडामा बन्द गरिएका हुन्छन् र भाँडाबाट सिधै खानका लागि तयार हुन्छन्।<ref>{{Cite journal |last=Snyder |first=Abigail |last2=Fred Breidt |first2=Jr |last3=Andress |first3=Elizabeth L. |last4=Ingham |first4=Barbara H. |date=2020-07-01 |title=Manufacture of Traditionally Fermented Vegetable Products: Best Practice for Small Businesses and Retail Food Establishments |url=https://www.foodprotection.org/publications/food-protection-trends/archive/2020-07-manufacture-of-traditionally-fermented-vegetable-products-best-practice-for-small-businesses/ |journal=Food Protection Trends |language=en |volume=40 |issue=4 |pages=251–263}}</ref> धेरै कम्पनीहरूले घरेलु तथा अन्तर्राष्ट्रिय बजारका लागि प्याकेज गरिएका दक्षिण एसियाली अचार उत्पादन गर्छन्। सन् २००१ मा स्थापना भएको मदर्स रेसिपी भारतीय निर्माता कम्पनी हो, जुन देसाई फुड्सको स्वामित्वमा रहेको छ। यसले अन्य उत्पादनहरूसँगै ३६ प्रकारका अचार उत्पादन गर्छ र आफ्ना उत्पादनहरू अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा वितरण गर्छ। कम्पनीले आफ्ना सबै उत्पादनहरू भारतमै निर्माण गर्छ।<ref>{{Cite web |title=Mothers Recipe |url=https://www.mothersrecipe.com/ |access-date=2026-05-04 |website=Mothers Recipe |language=en}}</ref> सन् १९८१ मा सिकन्दर सुल्तानद्वारा स्थापना गरिएको र अझै पनि पारिवारिक स्वामित्वमा रहेको पाकिस्तानी कम्पनी शान फुड्सले अन्य उत्पादनहरूसँगै प्याकेज गरिएका ६ प्रकारका अचार उत्पादन गर्छ र तिनलाई अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा निर्यात गर्छ। शान फुड्सका उत्पादनहरू हलाल प्रमाणित छन्।<ref>{{Cite web |title=Shan Foods |url=https://www.shanfoods.com}}</ref> ==सामग्री== भारतमा अचारका दुई मुख्य प्रकार छन्: तिल वा रायोको तेल प्रयोग गरी बनाइने अचार र तेलबिना बनाइने अचार। तेलबिना बनाइने अचारमा हरियो आँप वा कागतीबाट चिस्यान निकाल्न नुन प्रयोग गरिन्छ, जसले नुनिलो घोल (ब्राइन) बनाउँछ। कागती वा निम्बूको रसलाई नुन वा परम्परागत ''गन्ने का सिरका'' ([[उखु]]को सिरका) सँग मिसाएर पनि ब्राइनका रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ।<ref name="Madani1993"/> [[गुजरात]]का केही अचारहरूमा मुख्य संरक्षणकारी पदार्थका रूपमा सख्खर प्रयोग गरिन्छ।<ref name="Roy 2024">{{cite news |last=Roy |first=Nibedita |title=8 types of traditional Pickles from different parts of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food-news/8-types-of-traditional-pickles-from-different-parts-of-india/articleshow/108161679.cms |work=[[The Times of India]] |date=3 March 2024}}</ref> घरमै बनाइने अचारहरू गर्मी मौसममा तयार गरिन्छन्। तिनलाई दुई हप्तासम्म घाममा राखेर परिपक्व बनाइन्छ।<ref>{{cite web |url=http://www.indiacurry.com/chutney/hotsunpickling.htm |title=Pickling in the hot sun |access-date=17 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140217210959/http://www.indiacurry.com/chutney/hotsunpickling.htm |archive-date=17 February 2014 }}</ref> अचार परम्परागत रूपमा परिपक्व हुँदै गर्दा यसलाई मलमलको कपडाले छोपेर राखिन्छ।<ref>{{cite web |url=http://www.sailusfood.com/2015/05/08/mango-pickle-recipe-avakai/ |title=Mango pickle recipe |date=8 May 2015 |access-date=18 September 2015 |archive-date=5 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150905233312/http://www.sailusfood.com/2015/05/08/mango-pickle-recipe-avakai/ |url-status=live}}</ref> खुर्सानी दक्षिण एसियाली अचारहरूको एक विशिष्ट सामग्री हो।<ref name="Andrews2005">{{cite book |last=Andrews |first=Jean |url=https://books.google.com/books?id=_fUh4YXWPikC&pg=PA26 |title=The Peppers Cookbook: 200 Recipes from the Pepper Lady's Kitchen |publisher=[[University of North Texas Press]] |year=2005 |isbn=978-1-57441-193-5 |pages=26– |access-date=2019-01-13 |archive-date=2023-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231101225005/https://books.google.com/books?id=_fUh4YXWPikC&pg=PA26#v=onepage&q&f=false |url-status=live}}</ref> <gallery class=center mode=nolines widths=190 heights=140> File:Indian-pickle.jpg|कमलको जरा, कागती, गाजर, हरियो आँप र हरियो खुर्सानीसहितको भारतीय मिश्रित अचार File:Achar Gosht.JPG|''अचार गोश्त'', अचारको स्वादबाट तयार गरिएको मासुको करी File:Preparation of red chilli Indian pickle (2).jpg|रातो खुर्सानीको भारतीय अचार तयार गर्दै </gallery> ==रासायनिक संरचना== दक्षिण एसियाली अचारहरूको रासायनिक संरचना विभिन्न प्रकारहरूअनुसार फरक–फरक हुन्छ। दक्षिण एसियाली अचारहरूको रासायनिक गुणधर्म मुख्य रूपमा जैविक अम्ल, [[सोडियम क्लोराइड]] र मसला तथा तरकारीबाट प्राप्त हुने फेनोलिक यौगिकहरूको उच्च एकाग्रताले निर्धारण गर्छ। सबैभन्दा सामान्य जैविक अम्लहरूमध्ये ल्याक्टिक अम्ल प्रमुख हो, जुन प्रायः किण्वन प्रक्रियाबाट उत्पादन हुन्छ। यी जैविक अम्लहरूले अचारको pH स्तर घटाउँछन्, जुन सूक्ष्मजीवबाट हुने बिग्रिने प्रक्रियालाई रोक्ने मुख्य संयन्त्र हो।<ref>{{Cite journal |last1=Behera |first1=Sudhanshu S. |last2=El Sheikha |first2=Aly Farag |last3=Hammami |first3=Riadh |last4=Kumar |first4=Awanish |date=2020-07-01 |title=Traditionally fermented pickles: How the microbial diversity associated with their nutritional and health benefits? |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S175646462030195X |journal=Journal of Functional Foods |volume=70 |article-number=103971 |doi=10.1016/j.jff.2020.103971 |issn=1756-4646|doi-access=free }}</ref> ल्याक्टिक अम्ल ब्याक्टेरियाले यस किण्वन प्रक्रियामा केन्द्रीय भूमिका खेल्छन्। यी सूक्ष्मजीवहरूले तरकारी र फलफूलमा रहेको चिनीलाई ल्याक्टिक अम्लमा रूपान्तरण गर्छन्, जसले खाद्यवस्तुको संरक्षण गर्ने अम्लीकरण प्रक्रियालाई अघि बढाउँछ। किण्वनको क्रममा उपस्थित ल्याक्टिक अम्ल ब्याक्टेरियाका विशेष प्रजातिहरू क्षेत्र र तयारी विधिअनुसार फरक–फरक हुन्छन्। यो सूक्ष्मजीवी विविधता विभिन्न प्रकारका अचारहरूको विशिष्ट स्वाद र स्वास्थ्यसम्बन्धी गुणहरूसँग प्रत्यक्ष रूपमा सम्बन्धित छ।<ref>{{Cite journal |last1=Banik |first1=Avijit |last2=Anjum |first2=Hasnain |last3=Habib |first3=Humayra |last4=Abony |first4=Maruf |last5=Begum |first5=Anowara |last6=Ahmed |first6=Zakaria |date=2023-06-01 |title=Characterization of lactic acid bacteria isolated from street pickles of Dhaka, Bangladesh |journal=Heliyon |volume=9 |issue=6 |article-number=e17508 |doi=10.1016/j.heliyon.2023.e17508 |doi-access=free |pmid=37416662 |pmc=10320110 |bibcode=2023Heliy...917508B |issn=2405-8440}}</ref> रायोका दाना, [[बेसार]], खुर्सानीको धुलो, [[मेथी]] र [[हिङ]]जस्ता मसलाहरूले दक्षिण एसियाली अचारको किण्वन प्रक्रियामा उल्लेखनीय मात्रामा फेनोलिक यौगिकहरू प्रदान गर्छन्। यी यौगिकहरूले स्वाद प्रदान गर्ने तत्व र प्राकृतिक सूक्ष्मजीवरोधी पदार्थ दुवैका रूपमा काम गर्छन्। बेसारबाट प्राप्त कर्क्युमिन र खुर्सानीबाट प्राप्त क्याप्साइसिनजस्ता फेनोलिक यौगिकहरूमा प्रतिअक्सिडेन्ट र सूक्ष्मजीवरोधी गुणहरू हुने देखाइएको छ, जसले अम्लीय संरक्षण वातावरणलाई थप सहयोग गर्छन्।<ref name="ReferenceA">{{Cite journal |last1=Chakraborty |first1=Rakhi |last2=Roy |first2=Swarnendu |date=May 2018 |title=Exploration of the diversity and associated health benefits of traditional pickles from the Himalayan and adjacent hilly regions of Indian subcontinent |journal=Journal of Food Science and Technology |volume=55 |issue=5 |pages=1599–1613 |doi=10.1007/s13197-018-3080-7 |issn=0022-1155 |pmc=5897286 |pmid=29666512}}</ref> उत्तर र पश्चिम भारतमा प्रचलित तेलमा आधारित अचारहरूको रासायनिक गुणधर्म केही फरक हुन्छ, किनकि तेलको माध्यमले वायुरहित (एनारोबिक) वातावरण सिर्जना गर्छ, जसले अक्सिजन आवश्यक पर्ने बिगार्ने ब्याक्टेरियालाई रोक्छ। यी तयारीहरूमा, रायोको तेल र तिलको तेलले क्रमशः ग्लुकोसिनोलेट र लिग्नानजस्ता यौगिकहरू पनि प्रदान गर्छन्, जसले अन्तिम उत्पादनको सूक्ष्मजीवरोधी र पोषणसम्बन्धी गुणहरूमा योगदान पुर्‍याउँछन्।<ref name="ReferenceA"/> ==क्षेत्रीय भिन्नताहरू== ===बङ्गलादेश=== [[बङ्गाली संस्कृति]]मा, अचारलाई आचार ([[बङ्गाली भाषा|बङ्गाली]]: আচার) वा आसार ([[बङ्गाली भाषा|बङ्गाली]]: আসার) भनेर चिनिन्छ। यी [[बङ्गाली परिकार|बङ्गाली खाना]]को अभिन्न हिस्सा हुन् र भोजनमा स्वाद थप्छन्। यिनीहरू विभिन्न फलफूल, तरकारी तथा माछा वा मासुलाई समेत मसला, तेल र सिरका वा कागतीको रसको मिश्रणमा संरक्षण गरेर बनाइन्छन्। यस प्रक्रियामा छानिएको सामग्रीलाई रायोका दाना, मेथी, कालो जिरा र खुर्सानीको धुलोजस्ता मसलाहरूको मिश्रणसँग मोलिन्छ। त्यसपछि अचारहरूलाई वायुरोधी भाँडाहरूमा परिपक्व हुनका लागि राखिन्छ, जसले समयसँगै स्वादहरू विकसित हुन दिन्छ।<ref>{{cite web |url=https://www.localguidesconnect.com/t5/General-Discussion/Bangladeshi-Pickles-Scene-in-Short/td-p/2021506 |title=Bangladeshi Pickles Scene (In Short) |date=18 October 2019 |access-date=2 September 2023 |archive-date=1 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231101225014/https://www.localguidesconnect.com/t5/General-Discussion/Bangladeshi-Pickles-Scene-in-Short/td-p/2021506 |url-status=live}}</ref> बङ्गाली अचारहरूमा अमिलो, पिरो र कहिलेकाहीँ गुलियो स्वाद पाइन्छ। यी प्रायः भात, रोटी वा करीसँग सहायक परिकारका रूपमा खाइन्छन्। लोकप्रिय प्रकारहरूमा आँपको अचार, कागतीको अचार, मिश्रित तरकारीको अचार र माछाको अचार समावेश छन्। [[सिलेट]]को सातकुरा अचार र [[खुल्ना]]को चुई झाल अचार भारत र बङ्गलादेशबाहिर पनि परिचित छन्।<ref>{{cite web |url=https://en.banglapedia.org/index.php/Food_Preservation |title=Food Preservation - Banglapedia |access-date=2 September 2023 |archive-date=2 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230902093011/https://en.banglapedia.org/index.php/Food_Preservation |url-status=live}}</ref> <gallery class=center mode=nolines widths=160 heights=160> File:আমের আঁচার.jpg|बङ्गाली आँपको अचार बनाउँदै File:গুড় আম.jpg|आँप र खजुरको गुडको अचार </gallery> ===भारत=== भारतमा पाइने धेरै क्षेत्रीय भिन्नताहरूमध्ये, [[कश्मीर]]मा कमलको डाँठको अचार बनाइन्छ; [[आन्ध्र प्रदेश]]मा गोङ्गुराका पात प्रयोग गरिन्छ; दक्षिणी तटीय राज्य [[केरल]]मा लसुन र कडीपत्तासहित झिङ्गे माछाको अचार बनाइन्छ; [[असम]]मा बाँसका टुसालाई रायोका दाना र तेलसँग किण्वन गरिन्छ; [[महाराष्ट्र]]मा [[हिङ]], रायोका दाना र [[बेसार]] प्रयोग गरी सिङ्गो [[कागती (फल)|कागती]]को अचार बनाइन्छ; [[कर्नाटक]]मा सिङ्गो [[लसुन]]का केस्राहरू अचारको मुख्य सामग्रीका रूपमा प्रयोग गरिन्छ; र [[तमिलनाडु]]मा रायोका दाना, रातो खुर्सानी र कडीपत्तासँग [[गोलभेडा]]को अचार बनाइन्छ।<ref name="Roy 2024"/> [[हरियाणा]]को पानीपत सहरमा ''अचार'' व्यावसायिक रूपमा तयार गरिन्छ, विशेष गरी ''पचरङ्गा'' र ''सतरङ्गा'' अचार (शाब्दिक रूपमा "पाँच/सात रङ", जसमा त्यति नै संख्याका तरकारीहरू प्रयोग गरिन्छ)। यी तरकारीहरू काँचो आँप, [[चना]], कमलको डाँठ, [[करौँदा]], [[हर्रो]] र कागतीजस्ता सामग्रीसँग रायोको तेल र साबुत मसलामा परिपक्व बनाइन्छन्। सन् २०१६ सम्ममा, पानीपतले प्रत्येक वर्ष ५० करोड रुपैयाँभन्दा बढी (सन् २०२३ को मूल्यअनुसार ७२ करोड रुपैयाँ वा ७५ लाख अमेरिकी डलर बराबर) को अचार उत्पादन गर्थ्यो, जुन स्थानीय बजारमा आपूर्ति गरिन्थ्यो र बेलायत, संयुक्त राज्य अमेरिका तथा मध्यपूर्वमा निर्यात गरिन्थ्यो।<ref name="har13">{{cite web |url=http://www.tribuneindia.com/2004/20040327/windows/main1.htm |title=Our desi drive-ins |access-date=6 April 2017 |archive-date=1 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170301051639/http://www.tribuneindia.com/2004/20040327/windows/main1.htm |url-status=live}}</ref><ref name="har12">{{cite web |last1=Panipat |first1=Parveen Arora in |url=http://www.tribuneindia.com/news/sunday-special/perspective/spice-of-life-surrender-to-panipat-pickle/181599.html |title=Spice of life: Surrender to Panipat pickle!, The Tribune, June 2016 |work=Tribuneindia News Service |access-date=6 April 2017 |archive-date=6 April 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170406201536/http://www.tribuneindia.com/news/sunday-special/perspective/spice-of-life-surrender-to-panipat-pickle/181599.html |url-status=live}}</ref><ref name="har11">{{Cite web |url=http://www.livemint.com/Leisure/tzzAGvlSXLjpgizg4qV62M/The-road-to-Kashmir.html |title=The road to Kashmir through Haryana |work=mint |date=4 September 2009 |access-date=6 April 2017 |archive-date=6 April 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170406201509/http://www.livemint.com/Leisure/tzzAGvlSXLjpgizg4qV62M/The-road-to-Kashmir.html |url-status=live}}</ref> <gallery class=center mode=nolines widths=220 heights=150> File:Sweet pickle made out of mango, in West Bengal, India.jpg|मिठो र पिरो आँपको अचार File:Mangopickle.jpg|भारतीय पिरो आँपको अचार File:Various kinds of pickles for sale at a shop in Dakshineswar, Kolkata, India.jpg|कोलकातामा बिक्रीका लागि राखिएका अचार </gallery> ===म्यानमार (बर्मा)=== [[बर्मेली भाषा|बर्मेली]] भाषामा अचारलाई ''थानत'' ({{Langx|my|သနပ်}}) भनिन्छ। आँपको अचार ({{lang|my|သရက်သီးသနပ်}}) (''थायेत थि थानत'') सबैभन्दा प्रचलित प्रकार हो। यो अचार हरियो, पाकेको वा सुकाइएको आँपलाई सिरका, चिनी, नुन, खुर्सानीको धुलो, मसला, लसुन, ताजा खुर्सानी र रायोका दानामा संरक्षण गरेर बनाइन्छ।<ref>{{cite web |title=သရက်သီးသနပ် (Spicy Green Mango Pickle) |url=https://www.foodmagazinemyanmar.com/contributors/%E1%80%9E%E1%80%9B%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%9E%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%94%E1%80%95%E1%80%B9-spicy-green-mango-pickle/ |access-date=11 July 2019 |website=Food Magazine Myanmar |language=my |archive-date=22 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191222110257/https://www.foodmagazinemyanmar.com/contributors/%E1%80%9E%E1%80%9B%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%9E%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%94%E1%80%95%E1%80%B9-spicy-green-mango-pickle/|url-status=usurped}}</ref><ref>{{cite web|title=သရက်သီးသနပ် (အခြောက်) (Spicy Dry Mango Pickle) |url=https://www.foodmagazinemyanmar.com/contributors/%E1%80%9E%E1%80%9B%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%9E%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%94%E1%80%95%E1%80%B9-%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%BB%E1%80%81%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%B9-spicy-dry-mango-pickle/ |access-date=2019-07-11 |website=Food Magazine Myanmar |language=my |archive-date=2019-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191220161205/https://www.foodmagazinemyanmar.com/contributors/%E1%80%9E%E1%80%9B%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%9E%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%94%E1%80%95%E1%80%B9-%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%BB%E1%80%81%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%B9-spicy-dry-mango-pickle/|url-status=usurped}}</ref> बर्मेली खानामा आँपको अचारलाई करी र [[बिरयानी]]सँग सहायक परिकारका रूपमा सामान्यतया प्रयोग गरिन्छ।<ref>{{cite web |date=10 May 2016 |title=အလှူ မင်္ဂလာဆောင်တို့ရဲ့ ဇာတ်လိုက်ကျော် ဒံပေါက်|url=https://myfoodmyanmar.com/biryani-recipe/ |access-date=11 July 2019 |website=MyFood Myanmar |language=my |archive-date=11 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190711054657/https://myfoodmyanmar.com/biryani-recipe/ |url-status=live}}</ref> यो बर्मेली करी ''वेट थानत हिन'' ({{lang|my|ဝက်သနပ်ဟင်း}}) को मुख्य सामग्रीमध्ये एक हो, जसमा सुँगुरको पेटको मासु र अचार मिसाइन्छ।<ref>{{cite web |title=ဝက်သားဟင်း ၄ မျိုး |url=http://we.com.mm/detail/2631|access-date=11 July 2019 |website=We Media |language=my |archive-date=11 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190711054655/http://we.com.mm/detail/2631 }}</ref> ===नेपाल=== नेपालमा, अचार सामान्यतया मुख्य खाना [[दालभात|दाल–भात–तरकारी]]का साथै [[मम:]]सँग खाइन्छ।<ref>{{cite web |last=Rai |first=Sikuma |title=The mother of all pickles |date=7 September 2018 |url=https://www.nepalitimes.com/banner/the-mother-of-all-pickles/ |access-date=24 February 2022 |archive-date=24 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220224041115/https://www.nepalitimes.com/banner/the-mother-of-all-pickles/ |url-status=live}}</ref> नेपालमा धेरै ''अचार'' कारखानाहरू महिलाको स्वामित्वमा रहेका वा महिलाहरूद्वारा सञ्चालित छन्।<ref>{{cite news |title=Nepali pickle makers come into their own|url=https://kathmandupost.com/money/2015/03/14/nepali-pickle-makers-come-into-their-own |access-date=24 February 2022 |newspaper=[[The Kathmandu Post]] |language=English |archive-date=2022-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220224041115/https://kathmandupost.com/money/2015/03/14/nepali-pickle-makers-come-into-their-own |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Navaras: Pickles |url=http://ecs.com.np/features/navaras-pickles |access-date=24 February 2022 |website=ECS Nepal |language=en |archive-date=24 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220224041118/http://ecs.com.np/features/navaras-pickles |url-status=live}}</ref> <gallery class=center mode=nolines widths=180 heights=180> File:Dalle Khursani And Fermented Bamboo Shoot Pickle.jpg|''[[डल्ले खुर्सानी]]'' (गोल खुर्सानी) र ''तामा'' (किण्वित बाँसको टुसाको अचार) बाट बनेको नेपाली अचार File:Mula Ko Aachar.jpg|मुलाको अचार File:Jhol_Momo.jpg|झोल म:म:का लागि प्रयोग गरिने अचारबाट बनेको झोल </gallery> ===पाकिस्तान=== आधुनिक पाकिस्तानको [[सिन्ध]] प्रान्त आफ्नो शिकरपुरी र हैदराबादी अचारका लागि परिचित छ। यी दुवै प्रकारका अचारहरू [[पाकिस्तान]]मा र विदेशमा पनि सामान्य रूपमा खाइन्छन्।<ref name="Daily Times 2017"/> शिकरपुरी अचारको उत्पत्ति मध्यकालीन भारतमा सन् १६०० को दशकतिर भएको मानिन्छ।<ref name="Daily Times 2017">{{cite news |url=https://dailytimes.com.pk/114415/all-you-need-to-know-about-shikarpurs-pickle/ |title=All you need to know about Shikarpur's pickle |date=1 October 2017 |work=[[Daily Times (Pakistan)|Daily Times]] |access-date=13 January 2018 |archive-date=14 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180114021004/https://dailytimes.com.pk/114415/all-you-need-to-know-about-shikarpurs-pickle/ |url-status=live}}</ref> सबैभन्दा लोकप्रिय शिकरपुरी अचार गाजर, सलगम, प्याज, काउली, चना, लसुन, हरियो खुर्सानी, कागती र आँपबाट बनाइने मिश्रित अचार हो।<ref name="Daily Times 2017"/> अर्को प्रकारको अचार बोहोरी फलबाट बनाइन्छ।<ref name="Bachheti2023">{{cite journal |last1=Bachheti |first1=Archana |last2=Deepti |last3=Bachheti |first3=Rakesh Kumar |last4=Singh |first4=Anjita |last5=Zebeaman |first5=Meseret |last6=Hunde |first6=Yilma |last7=Husen |first7=Azamal |title=Bioactive constituents and health promoting compounds of underutilized fruits of the northern Himalayas of India: a review |journal=Food Production, Processing and Nutrition |date=2023 |volume=5 |issue=24 |article-number=24 |doi=10.1186/s43014-023-00140-5 |doi-access=free }}</ref> <gallery class=center mode=nolines widths=180 heights=180> File:Lasoora Pickle.JPG|''लसोरा अचार'', बोहोरीका फलहरूबाट बनाइएको </gallery> ===श्रीलङ्का=== श्रीलङ्कामा हरियो अदुवा, प्याज र खुर्सानीलाई नुन हालेर लसुन, रायोका दाना र सिरकाले स्वाद दिइन्छ। अन्य मसला र चिनी पनि थप्न सकिन्छ। यसका लागि तरकारी वा सिलोन ओलिभ (''वेरालु'') अथवा हग प्लम (''अम्बरल्ला'') जस्ता फलहरू प्रयोग गर्न सकिन्छ।<ref name="Time Out 2018">{{cite web |title=In a pickle |url=https://www.timeout.com/sri-lanka/things-to-do/in-a-pickle |publisher=[[Time Out (magazine)|Time Out]] |access-date=14 November 2025 |date=25 May 2018}}</ref> ===मध्यपूर्व=== * ''अम्बा'' आँपबाट बनाइने गुलियो अचार हो, जसलाई इराकी यहूदी व्यापारीहरूले [[बम्बई]]बाट [[बगदाद|बग्दाद]]मा ल्याएका थिए।<ref>{{cite news |last1=Monterescu |first1=Daniel |last2=Hart |first2=Joel |title=The Mango Sauce Connecting Indians, Israelis and Palestinians – and Taking High-end Restaurants by Storm |url=https://www.haaretz.com/food/2018-06-01/ty-article-magazine/.premium/the-delicious-sauce-connecting-indians-israelis-and-palestinians/0000017f-e8bb-dc91-a17f-fcbfbbbf0000 |access-date=28 April 2025 |work=[[Haaretz]] |date=1 June 2018}}</ref> यसको स्वाद केही हदसम्म पिरो आँपको चट्नीसँग मिल्दोजुल्दो हुन्छ।<ref>{{cite web |last=Hazout |first=Tamar Lea |title=Amba, Pickled Mango Sauce |url=https://aish.com/amba-a-pickled-mango-sauce/ |website=aish.com |publisher=[[Aish HaTorah]] |access-date=30 July 2025}}</ref> यसको प्रयोग [[मध्य पूर्व|मध्यपूर्व]]भरि गरिन्छ<ref name="First">{{cite news |last=Miri |first=Adhid |title=First Tango with Mango: Iraqi Amba |url=https://www.chaldeannews.com/2023-content/2023/11/1/first-tango-with-mango-iraqi-amba |access-date=30 July 2025 |work=Chaldean News |date=1 November 2023}}</ref> ===अफ्रिका=== [[दक्षिण अफ्रिका]], [[बोत्स्वाना]] र [[केन्या]]मा भारतीय अचारलाई atchar भनिन्छ। यो मुख्यतः नपाकेका आँपबाट बनाइन्छ र कहिलेकाहीँ रोटीसँग पनि खाइन्छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.doc-developpement-durable.org/file/Conservation-Graines-Semences-Vegetaux-Legumes-Refrigeration/Pickled%20Vegetables.pdf|title=Pickled Vegetables|website=Practical Action - The Schumacher Centre for Technology and Development |access-date=11 July 2019 |archive-date=21 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221125911/https://www.doc-developpement-durable.org/file/Conservation-Graines-Semences-Vegetaux-Legumes-Refrigeration/Pickled%20Vegetables.pdf }}</ref><ref>{{cite web |date=2011 |title=Pickled Vegetables |url=https://answers.practicalaction.org/our-resources/item/pickled-vegetables/ |access-date=29 November 2021 |website=Practical Action |archive-date=29 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211129182031/https://answers.practicalaction.org/our-resources/item/pickled-vegetables/ |url-status=live}}</ref> [[मौरिसस]] र [[रियुनियन]]मा यसको स्थानीय रूपलाई फ्रान्सेलीमा ''अशार द लेग्युम'' (Achard de légumes) र मौरिसियन क्रियोलमा ''जासार लेगिम'' (Zasar legim) भनिन्छ। यो बन्दाकोबी, गाजर, हरियो सिमी, चायोट, पामको मुना र प्याजजस्ता तरकारीहरूको मिश्रणबाट तयार गरिन्छ। यसमा जिरा, बेसार, हरियो खुर्सानी, रातो खुर्सानी, अदुवा, लसुन, नुन र सिरका मिसाइन्छ।<ref>{{cite web |title=Achard de légumes réunionnais |website=Cuisine AZ |date=26 July 2022 |url=https://www.cuisineaz.com/recettes/achard-de-legumes-reunionnais-112997.aspx |access-date=14 November 2025}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:बङ्गाली परिकारहरू]] [[श्रेणी:नेपाली खाना]] [[श्रेणी:भारतीय खाना]] o3gwhbrtus2d5kegfirs9a93gysod9y 10 29988 1367747 1005361 2026-07-28T16:24:00Z पर्वत सुवेदी 31224 पर्वत सुवेदी ले [[ढाँचा:Country data नेपाल]] बाट पुनर्निर्देश हटाएर [[ढाँचा:Country data Nepal]] लाई त्यसमाथि सारेको हो 1005361 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = नेपाल | flag alias = Flag of Nepal.svg | flag alias-old = Flag of Nepal (1775–1962).svg | link alias-army = Nepalese Army | border = | size = {{{size|}}} | size flag alias = 24x20px | size flag alias-old = 24x20px | sizebig flag alias = x27px | sizebig flag alias-old = x27px | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = old | redir1 = NPL | redir2 = NEP | redir3 = Federal Democratic Republic of Nepal </noinclude> }}<noinclude> <!-- INTERWIKIS GO TO WIKIDATA, THANK YOU! --> </noinclude> qnl5o0axubw8m5lneajzai28x4xnuy9 10 32654 1367745 121184 2026-07-28T16:20:31Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1367745 wikitext text/x-wiki {{#invoke:flag||चिनियाँ ताइपेई}}<noinclude> {{flag template documentation|Chinese Taipei||TPE|TPE}} </noinclude> lkgursajvtigekigycekbs6bm76m6g8 1367751 1367745 2026-07-28T16:25:40Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1367751 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = चिनियाँ ताइपेई | flag alias = Flag of Chinese Taipei for Olympic games.svg | flag alias-Paralympic = Chinese Taipei Paralympic Flag.svg | flag alias-univ = Flag of Chinese Taipei for Universiade.svg | flag alias-football = Flag of Chinese Taipei (Olympics; 1986–2010).svg | flag alias-beach soccer = Flag of Chinese Taipei (Olympics; 1986–2010).svg | flag alias-futsal = Flag of Chinese Taipei (Olympics; 1986–2010).svg | flag alias-football-old = Former Chinese Taipei Football Flag.svg | flag alias-blizzard-esports = Chinese Taipei esports flag.svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | altvar = {{{altvar|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = Paralympic | var2 = univ | var3 = football | var4 = football-old | redir1 = TPE | redir2 = Chinese Taipei (Taiwan) | related1 = Republic of China </noinclude> }} 80i1ln7m3i5g90l8svgwdvgrnuf36r1 0 43225 1367794 1306660 2026-07-29T05:40:48Z ~2026-42116-82 80026 /* माण्डव्य अन्तर्गत पर्ने थरहरु */ 1367794 wikitext text/x-wiki '''माण्डव्य''' नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने [[हिन्दु धर्म|हिन्दू]] धर्मावलम्बीहरूको [[गोत्र]] हो। ===माण्डव्य अन्तर्गत पर्ने थरहरु=== *बजगाइ *पन्थी *[[कटवाल|कटुवाल]] {{ठूटो}} [[श्रेणी:थरहरू]] gyawali,Mahatara माण्डव्य_गोत्र [[श्रेणी:गोत्र]] [[श्रेणी:ऋषि]] माण्डव्य_गोत्र १ भण्डारी २ रावल ३ अधिकारी ४ स्वााँर ५ बिष्ट ६ महत्तारा ७ भट्ट ८ जोशी ९ कटुवाल १० ज्ञवाली ११ कर्माचार्य १२ मास्के १३ मास्की १४ पन्ती १५ बजगाई १६ मगर १७ गिरी १८ खरान्चुली मल्ल १९ बजिमय २० खत्री २१ मल्ल २२ माण्डव्य २३ रोकाया २४ बोहरा २५ श्रेष्ठ २६ कोईराला २७ बिटालू २८ पालिखे २९ लाकौल ३० सिजापती ३१ घर्ती ३२ मढिकर्मी ३३ धिताल ३४ थोर्गेली ३५ मल्लश्रेष्ठ ३६) पुरी ३७) नायाजू 38) शाक्य ३९) प्रधान ४०) राजभण्डारी ४१) बिजुक्छे ४२) जोन्छे 43) प्रधानाङग ४६) घोडासैनी ४७) जोईसी ४८) जैसी ४९) पाध्याय ५०) उपाध्याय ५१) शर्मा ५२) कटवाल ५३)खडका ५४) मुलेल ५५) बटाला ५६) घोडाकादी ५७) कुलकर्णी ५८) माण्डवीय ५९) माण्डव ६०) पहेलिया ६१) माण्डोवा ६२) माण्डवी ६३)भगत ६४) गिरी ६५) हमाल ६६) धालाछें प्रधान ६७) न्युछें (न्हच्छे) प्रधान ६८) मुलनकर्मी उल्लेखीत माण्डव्य बंशीय थरहरु माण्डव्य समाज नेपालद्वारा प्रकाशीत बृहत माण्डव्य बंशाली २०७२(हेमन्तराज माण्डव्य) बाट बिना इजाजत लीइएकोले यसमा समाज र लेखक संकलकको आपत्ती रहेको जनाएकाछन् । यसमा राखीएका थरहरुको पुर्ण रुपमा स्रोत खुलाउन अनुरोध छ । <br /> 8vplj6cj3368hfcssyk0yoquos4w2ie 0 47895 1367760 1168075 2026-07-28T17:28:52Z Saroj 31493 [[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा +[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]; ±[[श्रेणी:फुटबल खेलाडीहरू]]→[[श्रेणी:अङ्ग्रेजी महिला फुटबल खेलाडीहरू]] 1367760 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=मार्च २०१२}} {{Infobox football biography | playername = लियाने स्यान्डरसन | fullname = लियाने जोन स्यान्डरसन<ref>{{cite web|url=http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/index.htmx?pn=sanderson&cp=c|title=Player Statistics|publisher=FIFA|accessdate=13 October 2010}}</ref> | image = [[File:Lianne Sanderson.JPG|250px]] | dateofbirth = ३ फेब्रुअरी १९८८ | cityofbirth = [[वाटफोर्ड]] | countryofbirth = [[बेलायत]] | height = {{height|ft=5|in=6}}<ref>{{cite web| url=http://www.sportsnetwork.com/merge/tsnform.aspx?c=sportsnetwork&page=soc-wwc/2007/bio.aspx?pid=2074| title=Lianne Sanderson Profile| publisher=www.sportsnetwork.com| accessdate=4 September 2009}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110604063517/http://www.sportsnetwork.com/merge/tsnform.aspx?c=sportsnetwork&page=soc-wwc%2F2007%2Fbio.aspx%3Fpid%3D2074 |date=4 June 2011 }}</ref> | position = [[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)|स्ट्राइकर]] | currentclub = [[आरसिडी इस्पान्योल (महिला)|इस्पान्योल]] | clubnumber = १० | youthyears1 = | years1 = १९९७&ndash;२००८ | years2 = २००८&ndash;२०१० | years3 = २०१०&ndash;२०११ | years4 = २०११&ndash; | clubs1 = [[आर्सनल (महिला)|आर्सनल]] | clubs2 = [[चेल्सी एलएफसी|चेल्सी]] | clubs3 = [[फिलाडेल्फिया इन्डिपेन्डेन्स]] | clubs4 = [[आरसिडी इस्पान्योल (महिला)|इस्पान्योल]] | caps3 = ४० | caps4 = ५ | goals3 = ८ | goals4 = २ | nationalyears1 = २००६&ndash;२०१० | nationalteam1 = [[England women's national football team|England]] | nationalcaps1 = २९ | nationalgoals1 = ८ | pcupdate = 13:23, 19 August 2011 (UTC) | ntupdate = 09:25, 26 August 2009 (UTC) }} '''लियाने जोन स्यान्डरसन'''(जन्म ३ फेब्रुअरी १९८८) बेलायती फुटबल टिममा [[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)|अग्रपंक्ति]]मा खेल्ने खेलाडी हुन। {{ठुटो}} ==सन्दर्भ सूची== {{reflist}} [[श्रेणी:अङ्ग्रेजी महिला फुटबल खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:सन् १९८८ मा जन्म]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] {{stub}} oalqpaemq1vahjcl7rlc21y9r9zruma 0 48469 1367761 1364659 2026-07-28T17:29:42Z Saroj 31493 [[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] जोडियो 1367761 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = सिओभान क्याम्बरलेन | fullname =सिओभान रेबेका क्याम्बरलेन<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/index.htmx?pn=chamberlain&cp=c |title=Player Statistics |publisher=FIFA |accessdate=13 October 2010}}</ref> | image = England Women's Vs USA (16553438525).jpg | image_size = | caption = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1983|8|15}} | birth_place = [[लन्डन]], [[बेलायत|इङ्ल्यान्ड]] | height = १८० सेमि<ref name="fifa">{{cite web |title=List of Players – England |url=http://www.fifadata.com/document/FWWC/2015/pdf/FWWC_2015_SquadLists.pdf |publisher=[[FIFA]] |accessdate=14 June 2015 |page=12 |format=PDF |date=8 June 2015 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150528143625/http://www.fifadata.com/document/FWWC/2015/pdf/FWWC_2015_SquadLists.pdf |date=28 May 2015 }}</ref> | position = [[गोलरक्षक (फुटबल)|गोलरक्षक]] | currentclub = [[मेनचेस्टर युनाइटेड वोमेन]] | clubnumber = १ | clubs1 = [[चेल्सी लेडिज]] | clubs2 = [[फुलह्याम लेडिज]] | years1 = १९९९–२००३ | years2 = २००३–२०४ | caps1 = | caps2 = | goals1 = | years3 = २००४–२००५ | years4 = २००५–२००७ | years5 = २००७–२०१० | years6 = २०१० | years7 = २०१०–२०१३ | years8 = २०१४–२०१५ | years9 = २०१५ | years10 = २०१५–२०१८ | years11 = २०१८– | clubs3 = [[बिर्मिङ्धम]] | clubs4 = [[ब्रिस्टोल एकेडेमी]] | clubs5 = [[चेल्सी लेडिज]] | clubs6 = [[भार्कोभार ह्वाईटकेप]] | clubs7 = [[ब्रिस्टोल एकेडेमी]] | clubs8 = [[आर्सनल लेडिज]] | clubs9 = → [[नड्स कन्ट्रि लेडिज]] (ऋणमा) | clubs10 = [[लिभरपुल लेडिज]] | clubs11 = [[मेनटेस्टर युनाइटेड वोमेन]] | caps3 = | goals3 = | caps4 = | goals4 = | caps5 = | goals5 = | caps6 = | goals6 = | caps7 = ४२ | goals7 = ० | caps8 = २ | goals8 = ० | caps9 = २ | goals9 = ० | caps10 = ३९ | goals10 = ० | caps11 = १ | goals11 = ० | goals2 = | nationalteam1 = [[इङ्ल्यान्ड महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|इङ्ल्यान्ड]] | nationalyears1 = २००४– | nationalcaps1 = ५० | nationalgoals1 = ० | pcupdate = ११ सेप्टेम्बर २०१८ | ntupdate = ८ मार्च २०१८ }} '''सिओभान रिबेका क्याम्बरलेन''' (जन्म १५ अगस्ट १९८३, [[लन्डन]]) एक [[बेलायत|इङ्गलिस]] फुटबल टिमकी [[गोलरक्षक (फुटबल)|गोलरक्षक]] हुन । ==बहिरी लिङ्क== {{FIFA player|190213}} *[http://www.bristolacademywfc.co.uk/playerProfile/siobhan_chamberlain.html Bristol Academy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120928094217/http://www.bristolacademywfc.co.uk/playerProfile/siobhan_chamberlain.html |date=2012-09-28 }} profile *[http://www.thefa.com/England/All-Teams/Players/C/Siobhan-Chamberlain Football Association] profile ==सन्दर्भ सूची== {{Reflist|2}} {{Persondata <!-- Metadata: see Wikipedia:Persondata. --> | NAME =Chamberlain, Siobhan | ALTERNATIVE NAMES = | SHORT DESCRIPTION = Association football player | DATE OF BIRTH =15 August 1983 | PLACE OF BIRTH =[[लन्डन|London]], [[England]] | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} [[श्रेणी:अङ्ग्रेजी महिला फुटबल खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:फिफा महिला विश्वकप खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:सन् १९८३ मा जन्म]] [[श्रेणी:महिला फुटबल गोलरक्षकहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] 5n5gor9qm50q847vpc8fxgfhxn1s1s4 0 48754 1367762 1229743 2026-07-28T17:30:03Z Saroj 31493 [[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा +[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]; ±[[श्रेणी:फुटबल खेलाडीहरू]]→[[श्रेणी:अङ्ग्रेजी महिला फुटबल खेलाडीहरू]] 1367762 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=मे २०१३}} {{Infobox football biography | playername = रिया पर्सिभल | image = [[File:Ria Perciva.jpg|250px]] | caption = | fullname = रिया डन पर्सिभल | height = {{height|m=1.61|precision=0}} | position = [[रक्षापङ्क्ति (फुटबल)|रक्षापंक्ति]] | dateofbirth = {{birth date|1989|12|07|df=y}} | cityofbirth = [[ब्रेन्टवुड, एसेक्स]] | countryofbirth = [[इङ्गल्याण्ड]] | dateofdeath = | cityofdeath = | countryofdeath = | currentclub = [[एफएफसी फ्राङ्कफर्ट]] | clubnumber = २३ | youthyears1 = |youthclubs1 = | youthyears2 = |youthclubs2 = | years1 = -२००८ |caps1 = ३७ |goals1 = १४ |clubs1 = [[लिन-एभन युनाइटेड]] | years2 = २००८–२०१० |caps2 = ७ |goals2 = १ |clubs2 = [[एफसी इण्डियाना (विमिन्स लिग)|एफसी इण्डियाना]] | years3 = २०१०–२०११ |caps3 = |goals3 = |clubs3 = [[ओट्टावा फ्युरी (महिला)|ओट्टावा फ्युरी]] | years4 = २०११– |caps4 = |goals4 = |clubs4 = [[एफएफसी फ्राङ्कफर्ट]] | totalcaps = |totalgoals = | nationalyears1 = |nationalcaps1 = |nationalgoals1 = |nationalteam1 =[[न्युजिल्याण्ड राष्ट्रिय अन्डर-२० महिला फुटबल टिम|न्युजिल्याण्ड अन्डर-२०]] | nationalyears2 = २००६– |nationalcaps2 = ५९ |nationalgoals2 = ७ |nationalteam2 =[[न्युजिल्याण्ड राष्ट्रिय महिला फुटबल टिम|न्युजिल्याण्ड]] | manageryears1 = | managerclubs2 = | club-update = | nationalteam-update = ७ जुलाई २०११ }} '''रिया डन पर्सिभल''' (जन्म ७ डिसेम्बर १९८९) [[न्युजिल्यान्ड|न्यू जील्याण्ड]]को राष्ट्रिय महिला टिमकी [[रक्षापङ्क्ति (फुटबल)|रक्षापंक्ति]]मा खेल्ने खेलाडी हुन । == सन्दर्भ सूची == {{reflist}} ==बाहिरी लिङ्क== * {{FIFA player|252519|Ria Percival}} * [http://footballferns.onsport.co.nz/player-profiles/ria-percival.php Ria Percival Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130208132617/http://footballferns.onsport.co.nz/player-profiles/ria-percival.php |date=2013-02-08 }} {{महिला फुटबल खेलाडी अधुरो}} {{Persondata <!-- Metadata: see Wikipedia:Persondata. --> | NAME = Percival, Ria | ALTERNATIVE NAMES = | SHORT DESCRIPTION = Association football player | DATE OF BIRTH = 7 December 1989 | PLACE OF BIRTH = [[England]] | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} {{DEFAULTSORT:Percival, Ria}} [[श्रेणी:अङ्ग्रेजी महिला फुटबल खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:फिफा महिला विश्वकप खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:सन् १९८९ मा जन्म]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] 0ioxup4cgmb0xxc9lij7bh1iwib3efi 0 52690 1367768 1360945 2026-07-28T19:30:53Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1367768 wikitext text/x-wiki यो विश्वभरका [[मानिस]]ले घरमा पाल्ने [[जनावर]]हरूको सूची हो। <ref name="Table of Domesticated Animals">[http://archaeology.about.com/od/dterms/a/domestication.htm Animal Domestication - Table of Dates and Places of Animal Domestication<!-- Bot generated title -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707075011/http://archaeology.about.com/od/dterms/a/domestication.htm |date=2011-07-07 }}</ref> ==घरपालुवा जनावरहरूको सूची== {| class="wikitable sortable" style="width:100%; height:100px;" |- ! style="width: 12em;" | जाति/प्रजाति !! जंगली पुर्खा !! मिति !! उत्पति स्थान !! उपयोग !! तस्विर !! परिवर्तन !! Extent in wild vs captivity |- |valign="center"|[[कुकुर]] (''Canis lupus familiaris'') |[[ब्वाँसो]] (''Canis lupus'') |[[घरपालुवा कुकुरको सुरुवात|इपू ३०००० र इपू १५००० को बिच]] <ref>[http://www.msnbc.msn.com/id/27240370/ MSNBC : World's first dog lived 31,700 years ago, ate big]</ref> | style="text-align:center;"|[[युरेसिया|युरेशिया]] | style="text-align:center;"|मासु, पाल्तु जनावर, सौख, शिकार, वैज्ञानिक अनुसन्धान, धार्मिक प्रयोजन, लडाईं, दौड, यातायात, काम गराउन, उद्दार कार्य, पथ प्रदर्शन, सेवा, पहरा, भेडाको रेखदेख |[[File:Pembroke Welsh Corgi 600.jpg|130px]] |tame; significant physical and behavioral changes |Very common in captivity, wild relatives are much less common |- |valign="center"| [[भेडा]] (''Ovis aries'') |[[मफ्लन]] (''Ovis orientalis'') |इपू ११,००० र इपू ९,००० को बिच<ref>{{cite book | author=Krebs, Robert E. & Carolyn A. | title=Groundbreaking Scientific Experiments, Inventions & Discoveries of the Ancient World | location=Westport, CT | publisher=Greenwood Press | year=2003 | isbn=0-313-31342-3}}</ref><ref name="storey">{{cite book |title=Storey's Guide to Raising Sheep |last=Simmons |first=Paula |coauthors=Carol Ekarius |year=2001 |publisher=Storey Publishing LLC |location=North Adams, MA |isbn=978-1-58017-262-2 }}</ref> | style="text-align:center;"|[[पश्चिम एसिया|दक्षिणपश्चिम एसिया]]([[इरान]]) | style="text-align:center;"|दुध, छाला, पाल्तु जनावर, सौख, दौड, धार्मिक प्रयोजन, वैज्ञानिक अनुसन्धान, पहरा, लडाईं, सजावट |[[File:Pair of Icelandic Sheep.jpg|130px]] | Some physical changes | |- |valign="center"|[[बङ्गुर|बंगुर]] (''Sus scrofa domesticus'') |[[बँदेल]] (''Sus scrofa'') |इपू ९,०००<ref>{{cite journal |author=Giuffra E, Kijas JM, Amarger V, Carlborg O, Jeon JT, Andersson L |title=The origin of the domestic pig: independent domestication र subsequent introgression |journal=Genetics |volume=154 |issue=4 |pages=1785–91 |year=2000 |month=April |pmid=10747069 |pmc=1461048 |url=http://www.genetics.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=10747069}}</ref> | style="text-align:center;"|[[पूर्वी क्षेत्र]], [[चीन]] | style="text-align:center;"|मासु, छाला, वैज्ञानिक अनुसन्धान, सौख, दौड, लडाईं, काम गराउन, पाल्तु जनावर |[[File:Sow with piglet.jpg|130px]] | Some physical changes | |- |valign="center"|[[बाख्रा]] (''Capra aegagrus hircus'') |[[जङ्गली बाख्रा|जंगली बाख्रा]] (''Capra aegagrus'') |8000 BC<ref>Melinda A. Zeder, [http://web.utk.edu/~persian/goat.htm Goat busters track domestication] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204221312/http://web.utk.edu/~persian/goat.htm |date=2012-02-04 }} (Physiologic changes and evolution of goats into a domesticated animal), April 2000.</ref> | style="text-align:center;"|[[इरान]] | style="text-align:center;"|दुध, मासु, काम गराउन, छाला, रौँ, सौख, दौड, धार्मिक प्रयोजन, लडाईं, पाल्तु जनावर |[[File:Capra, Crete 4.jpg|130px]] | Slight physical changes | |- |valign="center"|[[गाई]] (''Bos primigenius taurus'') |[[अरक्स]] (''Bos primigenius'') (विलुप्त) |इपू ८,०००<ref>[http://www.comp-archaeology.org/WendorfSAA98.html Late Neolithic megalithic structures at Nabta Playa (Sahara), southwestern Egypt.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180205001131/http://www.comp-archaeology.org/WendorfSAA98.html |date=2018-02-05 }}</ref><ref>Source : Laboratoire de Préhistoire et Protohistoire de l'Ouest de la France [http://palissy.humana.univ-nantes.fr/LABOS/UMR/serveur/recherche/pruvost.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090626225631/http://palissy.humana.univ-nantes.fr/LABOS/UMR/serveur/recherche/pruvost.html |date=2009-06-26 }}, {{fr icon}}.</ref> | style="text-align:center;"|[[युरोप]], [[एसिया]] र [[उत्तर अफ्रिका]] | style="text-align:center;"|मासु, दुध, छाला, काम गराउन, खेतबारी जोत्न, रगत, यातायात, मल, लडाईं, सौख, पाल्तु जनावर, धार्मिक प्रयोजन | [[File:Cow female black white.jpg|130px]] | Some physical changes |Common in captivity, wild relatives extinct |- |valign="center"|[[जेबु]] (''Bos primigenius indicus'') |[[अरक्स]] (''Bos primigenius'') (विलुप्त) |इपू ८,००० | style="text-align:center;"|[[भारत]] | style="text-align:center;"|मासु, दुध, छाला, काम गराउन, खेतबारी जोत्न, रगत, यातायात, मल, लडाईं, सौख, दौड, धार्मिक प्रयोजन |[[File:Bos taurus indicus.jpg|130px]] | Considerable physical changes | Wild relatives extinct |- |valign="center"| [[बिरालो]] (''Felis catus'') |[[जङ्गली बिरालो|जंगली बिरालो]] (''Felis silvestris'') |इपू ७,५००<ref>''[http://news.nationalgeographic.com/news/2004/04/0408_040408_oldestpetcat.html]'', domestication of the cat on Cyprus, National Geographic.</ref><ref>{{cite web | title = Oldest Known Pet Cat? 95DOGGIES00-Year-Old Burial Found on Cyprus | url = http://news.nationalgeographic.com/news/2004/04/0408_040408_oldestpetcat.html | accessdate = 2007-03-06 |date=2004-04-08 | publisher = National Geographic News}}</ref><ref>{{cite news |first=Hazel |last=Muir |title=Ancient remains could be oldest pet cat |url=http://www.newscientist.com/article/dn4867.htm |publisher=[[New Scientist]] |date=2004-04-08 |accessdate=2007-11-23 }}</ref><ref>{{cite news |first=Marsha|last=Walton |title=Ancient burial looks like human and pet cat |url=http://edition.cnn.com/2004/TECH/science/04/08/cats.cyprus/index.html |publisher=CNN |date= April 9, 2004|accessdate=2007-11-23 }}</ref> | style="text-align:center;"|[[पूर्वी क्षेत्र]] | style="text-align:center;"|किरा नियन्त्रण, पाल्तु जनावर, सौख, मासु, वैज्ञानिक अनुसन्धान |[[File:Felis catus-cat on snow.jpg|130px]] | tame, some physical changes |Very abundant in captivity, true wildcats less abundant. Feral populations very common. |- |valign="center"|[[कुखुरा]] (''Gallus gallus domesticus'') |[[लुइँचे]] (''Gallus gallus'') |इपू ६,०००<ref>{{cite journal |doi=10.1079/WPS19890012 |author=West B., Zhou B-X. |title=Did chickens go north? New evidence for domestication |journal=World’s Poultry Science Journal |volume=45 |issue=3 |pages=205–18 |year=1989 |format=PDF |url=http://www.adelaide.edu.au/ANZCCART/publications/dom_chicken.pdf|archiveurl=http://web.archive.org/web/20040729044604/http://www.adelaide.edu.au/ANZCCART/publications/dom_chicken.pdf|archivedate=2004-07-29}}</ref> | style="text-align:center;"|[[भारतीय उपमहाद्वीप|भारत]] र [[दक्षिणपूर्व एसिया|दक्षिणपूर्वी एसिया]] | style="text-align:center;"| मासु, अण्डा, प्वाँख, छाला, सौख, दौड, सजावट, लडाईं, पाल्तु जनावर |[[File:Gallus gallus male Kaziranga 1.jpg|130px]] | Some physical changes | |- |valign="center"|[[गिनी पिग]] (''Cavia porcellus'') |[[मोन्टाने गिनी पिग]] (''Cavia tschudii'') |इपू ५,०००<ref>[http://cavyhistory.tripod.com/ ''History of the Guinea Pig'' (Cavia porcellus) ''in South America, a summary of the current state of knowledge''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111009161651/http://cavyhistory.tripod.com/ |date=2011-10-09 }}</ref> | style="text-align:center;"|[[पेरू]] | style="text-align:center;"|मासु, पाल्तु जनावर, सौख, दौड, वैज्ञानिक अनुसन्धान |[[File:Caviaklein.jpg|130px]] | Tame, slight physical changes | |- |valign="center"|[[गधा]] (''Equus Africanus asinus'') |[[अफ्रिकन जंगली गधा]] (''Equus Africannus'') |इपू ५,०००<ref>{{cite journal |author=Beja-Pereira, Albano, ''et al.'' |title=African Origins of the Domestic Donkey |journal=Science |volume=304 |issue=1781 |date=18 June 2004 |doi=10.1126/science.1096008 |laysummary=[http://www.newscientist.com/article.ns?id=dn6032 ''New Scientist''] |pmid=15205528}}</ref><ref>Roger Blench, {{PDFlink|''[http://www.animaltraction.net/donkeys/donkeys-blench-history.pdf The history and spread of donkeys in Africa]''|235&nbsp;KB}}</ref> | style="text-align:center;"|[[इजिप्ट]] | style="text-align:center;"|यातायात, काम गराउन, खेतबारी जोत्न, सवारी, मासु, दुध, पाल्तु जनावर, दौड, पहरा |[[File:Donkey 1 arp 750px.jpg|130px]] | Slight physical changes | |- |valign="center"|[[घरपालुवा हाँस]] (''Anas platyrhynchos domesticus'') |[[हरियो टाउके|हरियो टाउके हाँस]] (''Anas platyrhnchos'') |इपू ४,००० | style="text-align:center;"|[[चीन]] | style="text-align:center;"|मासु, प्वाँख, रगत, अण्डा, पाल्तु जनावर, सौख, दौड, सजावट |[[File:Taiwanese duck farm.jpg|130px]] | Considerable physical changes | |- |valign="center"|[[भैँसी|भैंसी]] (''Bubalus bubalis'') |[[अर्ना]] (''Bubalus arnee'') |इपू ४,००० | style="text-align:center;"|[[भारत]], [[चीन]] | style="text-align:center;"|काम गराउन, खेतबारी जोत्न, सवारी, लडाईं, मासु, सौख, दौड, दुध |[[File:BUFFALO159.JPG|130px]] | Mainly unchanged from wild animal | |- |valign="center"|[[घोडा]] (''Equus ferus caballus'') |[[जङ्गली घोडा]] (''Equus ferus'') |इपू ४,०००<ref>[http://www.imh.org/imh/kyhpl1b.html The Domestication of the Horse]; see also [[Domestication of the horse]]</ref> | style="text-align:center;"|[[Eurasian Steppes]] | style="text-align:center;"|मासु, यातायात, काम गराउन, पथ प्रदर्शन, सेवा, शिकार, खेतबारी जोत्न, सवारी, लडाईं, सौख, वैवाहिक प्रयोजन, दौड, धार्मिक प्रयोजन, दुध, पाल्तु जनावर |[[File:Nokota Horses cropped.jpg|130px]] | Tame, some physical changes mainly in coloration | Common in captivity, very rare in wild |- |valign="center"| [[रेसम किरा]] (''Bombyx mori'') |[[जंगली रेसम किरा]] (''Bombyx mandarina'') |3000 BC | style="text-align:center;"|[[चीन]] | style="text-align:center;"|रेसम, खाना, पाल्तु जनावर, मासु |[[File:Silkworms3000px.jpg|130px]] | Unchanged from wild population | |- |valign="center"|[[परेवा]] (''Columba livia domestica'') |[[मलेवा]] (''Columba livia'') |3000 BC | style="text-align:center;"|[[भूमध्यसागरिय तट]] | style="text-align:center;"|सौख, वैवाहिक प्रयोजन, खबर आदान प्रदान, मासु, दौड, पाल्तु जनावर |[[File:Australian saddleback tumbler.jpg|130px]] | Artificially selected into many varieties, including meat breeds, racing/messenger breeds, and fancy plumage breeds | |- |valign="center"|[[घरपालुवा पानीहाँस]] (''Anser anser domesticus'') |[[कलहाँस]] (''Anser anser'') |3000 BC | style="text-align:center;"|[[इजिप्ट]] | style="text-align:center;"|मासु, प्वाँख, अण्डा, सौख, पहरा, पाल्तु जनावर |[[File:Neugierige Hausgans.JPG|130px]] | Considerable physical changes | |- |valign="center"|[[लामा]] (''Lama glama'') |[[गुनाको]] (''Lama guanicoe'') |2400 BC<ref name="wichita1">D.L Johnson and B.K. Swartz, Jr. ''[http://soar.wichita.edu/dspace/bitstream/10057/1824/1/LAJ+2B21_p42-54.pdf Evidence for Pre-Columbian Animal Domestication in the New World] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200110013505/https://soar.wichita.edu/dspace/bitstream/10057/1824/1/LAJ+2B21_p42-54.pdf |date=2020-01-10 }}''</ref> | style="text-align:center;"|[[पेरू]] | style="text-align:center;"|यातायात, काम गराउन, सवारी, मासु, सौख, वैवाहिक प्रयोजन, दौड, पाल्तु जनावर, पहरा |[[File:Pack llamas posing near Muir Trail.jpg|130px]] | Slight physical changes | |- |valign="center"|[[अल्पाका]] (''Vicugna pacos'') |[[भिकुना]] (''Vicugna vicugna'') |2400 BC<ref name="wichita1"/> | style="text-align:center;"|[[पेरू]] | style="text-align:center;"|दुध, यातायात, मासु, सौख, पाल्तु जनावर, पहरा |[[File:Corazon Full.jpg|130px]] | Considerable physical changes | |- |valign="center"|[[घरपालुवा लौकाट]] (''Numida meleagris'') |[[लौकाट]] (''Numida melegris'') |2400 BC<ref>[http://www.thecozynest.com/guinea_fowl.htm Guinea Fowl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100623052252/http://www.thecozynest.com/guinea_fowl.htm |date=2010-06-23 }}</ref> | style="text-align:center;"|[[अफ्रिका]] | style="text-align:center;"|मासु, अण्डा, किरा नियन्त्रण, सौख, सङ्केत, पाल्तु जनावर |[[File:Numida meleagris Ngorongoro Conservation Area 1.jpg|130px]] | Mainly unaltered from wild population | |- |valign="center"|[[Ferret]] (''Mustela putorius furo'') |[[European polecat]] (''Mustela putorius'') |1500 BC | style="text-align:center;"|[[युरोप]] | style="text-align:center;"|शिकार, किरा नियन्त्रण, सौख, दौड, पाल्तु जनावर |[[File:Ferret 2008.png|130px]] | Tame, slight physical changes | |- |valign="center"|[[Ringneck dove]] (''Streptopelia risoria'') |[[अफ्रीकन कण्ठे ढुकुर]] (''streptopelia roseogrisea'') |500 BC | style="text-align:center;"|[[उत्तर अफ्रिका|उत्तरी अफ्रिका]] | style="text-align:center;"|सौख, पाल्तु जनावर |[[File:Feral Barbary Dove.jpg|130px]] | Slight physical changes | |- |valign="center"|[[Bali cattle]] (''Bos javanicus domestica'') |[[Banteng]] (''Bos javanicus'') |Unknown | style="text-align:center;"|[[दक्षिणपूर्व एसिया]], [[Java]] | style="text-align:center;"|मासु, दुध, सौख, दौड, काम गराउन, खेतबारी जोत्न, |[[File:Banteng Domesticated Bali Bull.PNG|130px]] | Slight physical changes | |- |valign="center"|[[गयल]] (''Bos frontalis'') |[[गौरीगाई]] (''Bos gaurus'') |Unknown | style="text-align:center;"|[[दक्षिणपूर्व एसिया]] | style="text-align:center;"|मासु |[[File:Bos gaurus (Gayal) male.JPG|130px]] | Slight physical changes | |- |valign="center"|[[घरपालुवा टर्की]] (''Meleagris gallopavo'') |[[जंगली टर्की]] (''Meleagris gallopavo'') |180<ref name="wichita1"/> | style="text-align:center;"|[[मेक्सिको]], [[संयुक्त राज्य अमेरिका|संयुक्त राज्य]] | style="text-align:center;"|मासु, प्वाँख, अण्डा, सौख, पाल्तु जनावर |[[File:Bronzepute 04.jpg|130px]] | Considerable physical changes | |- |valign="center"|[[सुनौलो माछा]] (''Carassius auratus auratus'') | [[प्रसियन कार्प]] (''Carassius gibelio'') |300–400 | style="text-align:center;"|[[चीन]] | style="text-align:center;"|पाल्तु जनावर, सौख, दौड, सजावट |[[File:Gullfiskur.jpg|130px]] | Tame/held captive, significant physical changes | |- |valign="center"|[[घरपालुवा खरायो]] (''Oryctolagus cuniculus'') |[[युरोपियन खरायो]] (''Oryctolagus cuniculus'') |600<ref>[http://www.albc-usa.org/news/sept1a_05.html Interesting Rabbit Domestication History]</ref> | style="text-align:center;"|[[युरोप]] | style="text-align:center;"|मासु, पाल्तु जनावर, सौख, दौड, वैज्ञानिक अनुसन्धान |[[File:EnglishSpotRabbitChocolate1(cropped).jpg|130px]] | Tame, significant physical changes | |- |valign="center"|[[Domestic Canary]] (''Serinus canaria domestica'') |[[Atlantic Canary]] (''Serinus canaria'') |15th century | style="text-align:center;"|[[Canary Islands]], [[युरोप]] | style="text-align:center;"|पाल्तु जनावर, वैज्ञानिक अनुसन्धान, सौख, mining, लडाईं |[[File:Zwei Kanarienvögel.JPG|130px]] | Slight physical changes | |- |valign="center"|[[काराबाओ]] (''Bubalus bubalis carabenesis'') |[[अर्ना]] (''Bubalus arnee'') |17th century | style="text-align:center;"|[[फिलिपिन्स]] | style="text-align:center;"|काम गराउन, खेतबारी जोत्न, सवारी, लडाईं, मासु, दुध, सौख, दौड |[[File:Carabao.jpg|130px]] | Few changes from wild population | |- |valign="center"|[[Siamese Fighting fish]] (''Betta splendens'') |Unknown species of the genus [[Betta]] |19th century | style="text-align:center;"|[[थाइल्यान्ड|थाइल्याण्ड]] | style="text-align:center;"|लडाईं, पाल्तु जनावर |[[File:HM Orange M Sarawut.jpg|130px]] | Tame/held captive, very significant physical र slight behavioral changes | |- |valign="center"|[[Koi]] (''Cyprinus carpio haematopterus'') |[[Common carp]] (''Cyprinus carpio'') |1820s | style="text-align:center;"|[[जापान]] | style="text-align:center;"|सजावट, सौख, पाल्तु जनावर |[[File:Six koi.jpg|130px]] | Tame/held captive, considerable physical changes | |- |valign="center"|[[Domesticated silver fox]] (''Vulpes vulpes'') |[[रातो फ्याउरो]] (''Vulpes vulpes'') |1950s | style="text-align:center;"|[[सोभियत सङ्घ]], [[रुस|रसिया]] | style="text-align:center;"|वैज्ञानिक अनुसन्धान, पाल्तु जनावर |[[File:Silberfuchs 08.jpg|130px]] | Tame, some physical changes | Very small domestic population, wild relatives fairly common |- |valign="center"|[[Domesticated hedgehog]] (''Atelerix albiventris'') |[[Four-toed Hedgehog]] (''Atelerix albiventris'') | 1980s | style="text-align:center;"|[[मध्य अफ्रिका|मध्य]] र [[पूर्वी अफ्रिका]] | style="text-align:center;"|पाल्तु जनावर |[[File:Baxter flower.jpg|130px]] | Slight physical changes | |- |valign="center"|[[Society Finch]] (''Lonchura striata domestica'') |[[White-rumped Munia]] (''Lonchura striata'') | date uncertain | style="text-align:center;"|[[जापान]] | style="text-align:center;"|पाल्तु जनावर, वैज्ञानिक अनुसन्धान |[[File:Rbruni.JPG|130px]] | Slight physical changes | |- |valign="center"|[[घरपालुवा चौरी गाई|याक]] (''Bos grunniens'') | [[जंगली याक]] (''Bos mutus'') |2500 BC | style="text-align:center;"|[[तिब्बत]] | style="text-align:center;"|दुध, यातायात, काम गराउन, खेतबारी जोत्न, सवारी, दौड, लडाईं, मासु, fibre |[[File:Bos grunniens - Syracuse Zoo.jpg|130px]] | Slight physical changes | |- |valign="center"|[[Fancy rat]] र [[Lab rat]] |[[Brown rat]] (''Rattus norvegicus'') |1800s | style="text-align:center;"|[[संयुक्त अधिराज्य]] | style="text-align:center;"|पाल्तु जनावर, वैज्ञानिक अनुसन्धान, सौख |[[File:Ratte-Vache.jpeg|130px]] | Tame, some physical र psychological changes | Common in captivity र in the wild |- |valign="center"|[[भारतिय उँट|घरपालुवा भारतिय उँट]] (''Camelus dromedarius'') |Wild Dromedary Camel (''Camelus dromedarius'') |4000 BC | style="text-align:center;"|[[अरब]] | style="text-align:center;"|यातायात, काम गराउन, शिकार, खेतबारी जोत्न, सवारी, सौख, वैवाहिक प्रयोजन, दौड, धार्मिक प्रयोजन, लडाईं, दुध, मासु |[[File:Camelus dromedarius at Tierpark Berlin (1).JPG|130px]] | Tame, few physical changes | Moderately common in captivity, small feral population, true wild dromedaries may be extinct |- |valign="center"|[[ब्याक्ट्रियन उँट|घरपालुवा ब्याक्ट्रियन उँट]] (''Camelus bactrianus'') | [[जंगली ब्याक्ट्रियन उँट]] (''Camelus bactrianus'') |2500 BC | style="text-align:center;"|[[Central एसिया]] | style="text-align:center;"|दुध, यातायात, काम गराउन, शिकार, खेतबारी जोत्न, सवारी, लडाईं, सौख, वैवाहिक प्रयोजन, दौड, धार्मिक प्रयोजन, मासु, hair |[[File:Chameau de bactriane.JPG|130px]] | Tame, few physical changes | Moderately common in captivity, critically endangered in the wild |- |valign="center"|[[Guppy]] (''Poecilia reticulata'' some strains)<ref>name="Guideon, et. al." {{cite journal|last=Guideon|first=Khoo|coauthors=Kok Fang Lim, Damien K. Y., Fan Chen, Woon Kiong Chan, Tit Meng Lim, Violet P. E. Fang|title=Genetic Diversity within र Among Feral Populations र Domesticated Strains of the Guppy (Poecilia reticulata) in Singapore|journal=Marine Biotechnology|year=2002|volume=4|issue=4|pages=367-378|doi=10.1007/s10126-002-0007-z|url=https://springerlink3.metapress.com/content/cg01hmdybtb8kmjl/resource-secured/?target=fulltext.pdf&sid=4mp2w541s41s4gkiqhs1dq0x&sh=www.springerlink.com|accessdate=3 October 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230328005605/https://springerlink3.metapress.com/content/cg01hmdybtb8kmjl/resource-secured/?target=fulltext.pdf&sid=4mp2w541s41s4gkiqhs1dq0x&sh=www.springerlink.com |date=28 March 2023 }}</ref> | Guppy (''Poecilia reticulata'') |Unknown | style="text-align:center;"|[[Barbados]], [[Brazil]], [[Guyana]] | style="text-align:center;"|पाल्तु जनावर |[[File:Guppy coppia gialla.jpg|130px]] | Held/tame in captivity, significant physical changes | |- |valign="center"|[[Fancy mouse]] |[[House mouse]] (''Mus musculus'') |1100 BC | style="text-align:center;"|[[चीन]] | style="text-align:center;"|पाल्तु जनावर, वैज्ञानिक अनुसन्धान, दौड, खाना |[[File:Minimouse.jpg|130px]] | Tame, significant physical changes | Common in captivity र in the wild |} ==अर्ध घरपालुवा वा अवस्था खुल्न नसकेका जनावरहरू== {| class="wikitable sortable" style="width:100%; height:100px;" |- ! style="width: 12em;" | जाति/प्रजाति !! जंगली पुर्खा !! मिति !! उत्पति स्थान !! उपयोग !! तस्विर !! प्रकार !! Extent in wild vs captivity |- |- |valign="center"|[[पश्चिमी घरपालुवा मौरी]] (''Apis mellifera''), तथा यसका उपप्रजातिहरू [[Italian bee]] (''Apis mellifera ligustica''), [[युरोपेली कालो मौरी]] (''Apis mellifera mellifera''), र [[Carniolan honey bee]] (''Apis mellifera carnica'') | Western honey bee (''Apis mellifera''), and appropriate subspecies |4000 BC (1880s for A.m. lingustica, modern for A.m. mellifera, uncertain for A.m. carnica) | style="text-align:center;"|[[युरोप]], [[एसिया]] र [[अफ्रिका]] | style="text-align:center;"|honey, wax, pollination |[[File:Bee-apis.jpg|130px]] | घरपालुवा | |- |valign="center"|[[Reindeer#Reindeer husbandry|Semi-domesticated Reindeer]] | Reindeer (''Rangifer tarandus'') | 3000 BC | style="text-align:center;"|[[एसिया]]n [[subarctic]]. | style="text-align:center;"|meat, milk, transportation, working, draft, mount, hides, racing, leather, antlers |[[File:Caribou using antlers.jpg|130px]] | अर्ध-घरपालुवा | |- |valign="center"|[[Addax]] (''Addax nasomaculatus'') | Addax (''Addax nasomaculatus'') |2500 BC | style="text-align:center;"|[[इजिप्ट]] | style="text-align:center;"|meat, horns, leather, skin |[[File:Addax nasomaculatus closeup.jpg|130px]] | Held/tame in captivity | Small captive population, but endangered in the wild |- |valign="center"|[[Scimitar oryx]] (''Oryx dammah'') | Scimitar oryx (''Oryx dammah'') |2320-2150 BC | style="text-align:center;"|[[इजिप्ट]] | style="text-align:center;"|meat, hides, religion, ceremonies, horns |[[File:Scimitar oryx1.jpg|130px]] | Held/tame in captivity | Small captive population, but nearly extinct in wild |- |valign="center"|[[एसियाली हात्ती|एशियन हात्ती]] (''Elephas maximus''), तथा उपप्रजाति [[भारतिय हात्ती]] (''Elephas maximus indicus'') | एशियन हात्ती (''Elephas maximus'') |2000 BC | style="text-align:center;"|[[Indus Valley Civilization]] | style="text-align:center;"|working, transportation, hunting, show, racing, fighting, ceremonies, religion |[[File:IndianElephant.jpg|130px]] | अर्ध-घरपालुवा | |- |valign="center"|[[मण्डारिन हाँस]] (''Aix galericulata'') | मण्डारिन हाँस (''Aix galericulata'') |[[चीनको इतिहास|आधुनिक चीन]] (समय नखुलेको) | style="text-align:center;"|[[चीन]] | style="text-align:center;"|meat, fat, ornamental |[[File:Aix galericulata - Zürich - Hafen Riesbach 2011-01-14 15-58-32.JPG|130px]] | Held/tame in captivity | |- |valign="center"|[[Egyptian mongoose]] (''Herpestes ichneumon'') | Egyptian mongoose (''Herpestes ichneumon'') |[[प्राचिन इजिप्ट]] (Date uncertain) | style="text-align:center;"|[[इजिप्ट]] | style="text-align:center;"|pest control, pets, religion |[[File: Egyptian mongoose.jpg|130px]] | Held/tame in captivity | |- |valign="center"|[[Asiatic honey bee]] (''Apis cerana'') | Asiatic honey bee (''Apis cerana'') |Date uncertain | style="text-align:center;"|[[दक्षिणा]] र [[दक्षिणपूर्व एसिया|दक्षिणपूर्वी एसिया]] | style="text-align:center;"|honey, pollination |[[File:Asiatic-honey-bee.jpg|130px]] | Domesticated in captivity | |- |valign"center"|[[Fallow Deer]] (''Dama dama'') | Fallow Deer (''Dama dama'') | 1000 BC | style="text-align:center;"|[[Mediterranean Basin]] | style="text-align:center;"|meat, hides, antlers |[[File:Fallow deer in field.jpg|130px]] |domesticated | |- |valign"center"| [[Hirudo medicinalis|European medicinal leech]] (''Hirudo medicinalis'') | European medicinal leech (''Hirudo medicinalis'') |800 BC | style="text-align:center;"|[[युरोप]], [[एसिया]] | style="text-align:center;"|bloodletting, surgery |[[File:Svømmende blodigle.JPG|130px]] | | |- |valign="center"|[[Muscovy Duck]] (''Cairina moschata'') | Muscovy Duck (''Cairina moschata'') |700–600 BC<ref name="wichita1"/> | style="text-align:center;"|[[दक्षिण अमेरिका]] | style="text-align:center;"|meat, fat, feathers, eggs, show, pets |[[File:MuscovyDuck.jpg|130px]] | Held/tame in captivity | |- |valign="center"|[[Cochineal]] (''Dactylopius coccus'') | Cochineal (''Dactylopius coccus'') |700–500 BC<ref name="wichita1"/> | style="text-align:center;"|चिली, [[पेरू]], [[मेक्सिको]] | style="text-align:center;"|dye |[[File:Dactylopius coccus (Barlovento) 04 ies.jpg|130px]] | Held/tame in captivity | Very common in the wild |- |valign="center"|[[मुजुर|भारतिय निलो मयूर]] (''Pavo cristatus'') | भारतिय निलो मयूर (''Pavo cristatus'') |500 BC | style="text-align:center;"|[[भारत]] | style="text-align:center;"|show, feathers, meat, landscaping, ornamental, pets, garden bird, religion |[[File:Indian Peahens I IMG 9647.jpg|130px]] | Held/tame in captivity | Fairly common in the wild |- |valign="center"|[[Rose-ringed Parakeet]] (''Psittacula krameri'') | Rose-ringed Parakeet (''Psittacula krameri'') |[[Classical antiquity]] (Date uncertain) | style="text-align:center;"|[[अफ्रिका]], [[एसिया]] | style="text-align:center;"|pets, talking bird |[[File:Rose-ringed Parakeet I IMG 9797.jpg|130px]] | | |- |valign="center"|[[Roman Snail]] (''Helix pomatia'') | Roman Snail (''Helix pomatia'') |100 AD | style="text-align:center;"|[[युरोप]] | style="text-align:center;"|meat |[[File:Helix pomatia 89a.jpg|130px]] | | |- |valign="center"|[[Stingless bee]] (''Melipona beecheii'') | Stingless bee (''Melipona beecheii'') | 180 AD | style="text-align:center;"|[[मेक्सिको]], [[Amazon Basin]] | style="text-align:center;"|honey, pollination |[[File:Irapuã_-_REFON.jpg|130px]] | Semidomesticated | |- |valign="center"|[[White Cockatoo]] (''Cacatua alba'') | White Cockatoo (''Cacatua alba'') |[[Tang Dynasty]] (618–907 AD) | style="text-align:center;"|[[चीन]] | style="text-align:center;"|pets, show |[[File:Cacatua alba -pet-8a.jpg|130px]] | | |- |valign="center"|[[Japanese Cormorant]] (''Phalacrocorax capillatus'') | Japanese Cormorant (''Phalacrocorax capillatus'') |960 AD | style="text-align:center;"|[[जापान]] | style="text-align:center;"|fishing |[[File:丹氏鸕鷀 展翅.jpg|130px]] | Held/tame in captivity | |- |valign="center"|[[Great Cormorant]] (''Phalacrocorax carbo'') | Great Cormorant (''Phalacrocorax carbo'') |960 AD | style="text-align:center;"|[[चीन]] | style="text-align:center;"|fishing |[[File:Phalacrocorax carbo ja01.jpg|130px]] | Held/tame in captivity | |- |valign="center"|[[Mute Swan]] (''Cygnus olor'') | Mute Swan (''Cygnus olor'') | 1000-1500 | style="text-align:center;"|[[युरोप]] | style="text-align:center;"|meat, landscaping, feathers, garden bird |[[File:CygneVaires.jpg|130px]] | Semidomesticated | |- |valign="center"|[[House cricket]] (''Acheta domestica'') | House cricket (''Acheta domestica'') |12th century | style="text-align:center;"|[[पश्चिम एसिया|दक्षिणपश्चिम एसिया]], [[चीन]], [[जापान]] | style="text-align:center;"|meat, food, fighting, pets |[[File:Acheta domestica male.png|130px]] | Domesticated in captivity | Somewhat common in captivity, very common in wild |- |valign="center"|[[Japanese Quail]] (''Coturnix japonica'') | Japanese Quail (''Coturnix japonica'') |1100–1900 | style="text-align:center;"|[[जापान]] | style="text-align:center;"|meat, eggs, pets |[[File:3 Japanese quails less than 1 year old.JPG|130px]] | Domesticated in captivity | |- |valign="center"|[[Common carp]] (''Cyprinus carpio'') | Common carp (''Cyprinus carpio'') |1200–1500 | style="text-align:center;"|[[युरोप]], [[एसिया]] | style="text-align:center;"|meat |[[File:LakePowellCarp5437.jpg|130px]] | Held/tame in captivity | |- |valign="center"|[[Java Sparrow]] (''Padda oryzivora'') | Java Sparrow (''Padda oryzivora'') |[[Ming Dynasty]] (1368–1644 AD) | style="text-align:center;"|[[चीन]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Buberel_Lonchura_oryzivora_3.jpg|130px]] | Non-wild coloration pied and fancy colored Javas from long Asian captivity lines are hand tamable | Threatened in wild |- |valign="center"|[[Indian gray mongoose]] (''Herpestes edwardsii'') | Indian gray mongoose (''Herpestes edwardsii'') |date uncertain | style="text-align:center;"|[[भारत]] | style="text-align:center;"|fighting, pest control, pets |[[File:Herpestes edwardsii at Hyderaba.jpg|130px]] | Held/tame in captivity | |- |valign="center"|[[Capybara]] (''Hydrochoerus hydrochaeris'') | Capybara (''Hydrochoerus hydrochaeris'') |date uncertain | style="text-align:center;"|[[दक्षिण अमेरिका]] | style="text-align:center;"|meat, pelt, skin, pets |[[File:Capybara Hattiesburg Zoo (70909b-42) 2560x1600.jpg|130px]] | | |- |valign="center"|[[Indian Palm Squirrel]] (''Funambulus palmarum'') | Indian Palm Squirrel (''Funambulus palmarum'') |date uncertain | style="text-align:center;"|[[भारत]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Indian Palm Squirrel Bangalore 2009.jpg|130px]] | Easy to tame | |- |valign="center"|[[Grey Francolin]] (''Francolinus pondicerianus'') | Grey Francolin (''Francolinus pondicerianus'') | date uncertain | style="text-align:center;"|[[भारत]], [[पाकिस्तान]] | style="text-align:center;"|meat, pets, fighting |[[File:Grey Francolin RWD2.jpg|130px]] | Held/tame in captivity | |- |valign="center"|[[Golden Pheasant]] (''Chrysolophus pictus'') | Golden Pheasant (''Chrysolophus pictus'') |date uncertain | style="text-align:center;"|[[चीन]] | style="text-align:center;"|meat, ornamental, garden bird |[[File:Male Golden Pheasant DC.jpg|130px]] | Held/tame in captivity | |- |valign"center"|[[Sika deer]] (''Cervus nippon'') | Sika deer (''Cervus nippon'') |Date uncertain | style="text-align:center;"|[[जापान]], [[चीन]] | style="text-align:center;"|meat, antlers |[[File:Sikahjort.jpg|130px]] | Held/tame in captivity | |- |valign="center"| [[Apis cerana indica|Indian honey bee]] (''Apis cerana indica'') | Indian honey bee (''Apis cerana indica'') |Date uncertain | style="text-align:center;"|[[भारत]] | style="text-align:center;"|honey, pollination |[[File:Apis indica.jpg|130px]] | Held/tame in captivity | |- |valign="center"|[[Common eland]] (''Taurotragus oryx'') | Common eland (''Taurotragus oryx'') |Date uncertain | style="text-align:center;"|[[जिम्बाब्वे]], [[दक्षिण अफ्रिका]], [[केन्या]] | style="text-align:center;"|meat, milk, leather, hides, horns |[[File:Common eland mara.jpg|130px]] | Domesticated in captivity | |- |valign="center"|[[Ostrich]] (''Struthio camelus'') | Ostrich (''Struthio camelus'') | 19th century | style="text-align:center;"|[[अफ्रिका]] | style="text-align:center;"|meat, eggs, feathers, leather, fat, oil, mount, racing |[[File:Ostriches cape point cropped.jpg|130px]] | Semidomesticated | |- |valign="center"|[[Budgerigar]] (''Melopsittacus undulatus'') | Budgerigar (''Melopsittacus undulatus'') |1850s | style="text-align:center;"|[[अस्ट्रेलिया]] | style="text-align:center;"|pets, show, talking bird |[[File:Melopsittacus undulatus -Zoo Atlanta-8a.jpg|130px]] |Plumage changes, some breeds are physically larger | Fairly common in the wild and in captivity |- |valign="center"|[[Cockatiel]] (''Nymphicus hollandicus'') | Cockatiel (''Nymphicus hollandicus'') |1870s | style="text-align:center;"|[[अस्ट्रेलिया]] | style="text-align:center;"|pets, show, talking bird |[[File:Nymphicus hollandicus -garden-8.jpg|130px]] | | Common in the wild and in captivity |- |valign="center"|[[European mink]] (''Mustela lutreola'') | युरोपan mink (''Mustela lutreola'') |1800s | style="text-align:center;"|[[युरोप]] | style="text-align:center;"|fur |[[File:Mink1.jpg|130px]] | Held/tame in captivity | |- |valign="center"|[[American mink]] (''Neovison vison'') | American mink (''Neovison vison'') |19th century | style="text-align:center;"|[[उत्तर अमेरिका]] | style="text-align:center;"|fur, pets, ratting |[[File:American mink geograph.co.uk 2083077.jpg|130px]] | Held/tame in captivity | |- |valign="center"|[[Common fruit fly]] (''Drosophila melanogaster'') | Common fruit fly (''Drosophila melanogaster'') |1910s | style="text-align:center;"|[[अस्ट्रेलिया]], [[दक्षिण अफ्रिका]] | style="text-align:center;"|research, food |[[File:Drosophila melanogaster - side (aka).jpg|130px]] | | |- |valign="center"|[[Yellow-collared Lovebird]] (''Agapornis personatus'') | Yellow-collared Lovebird (''Agapornis personatus'') |1920s | style="text-align:center;"|[[तान्जनिया|तान्जानिया]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Agapornis personatus -Serengeti, Tanzania-8.jpg|130px]] | | |- |valign="center"|[[Fischer's Lovebird]] (''Agapornis fischeri'') | Fischer's Lovebird (''Agapornis fischeri'') |1920s | style="text-align:center;"| पूर्व-मध्य [[अफ्रिका]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Agapornis fischeri -Ueno Zoo, Japan -three-8a-4c.jpg|130px]] | | |- |valign="center"| [[Duboulay's rainbowfish|Crimsonspotted Rainbowfish]] (''Melanotaenia duboulayi'') | Crimsonspotted Rainbowfish (''Melanotaenia duboulayi'') |1920s | style="text-align:center;"|[[पूर्व अस्ट्रेलिया]] | style="text-align:center;"|pets, pest control |[[File:M duboulayi.jpg|130px]] | Held/tame in captivity | |- |valign="center"|[[Long-tailed Chinchilla]] (''Chinchilla lanigera'') | Long-tailed Chinchilla (''Chinchilla lanigera'') |1930s | style="text-align:center;"|[[Andes]] | style="text-align:center;"|pets, fur, research |[[File:Chinchilla lanigera1.jpg|130px]] | Domesticated in captivity | |- |valign="center"|[[Short-tailed Chinchilla]] (''Chinchilla chinchilla'') | Short-tailed Chinchilla (''Chinchilla chinchilla'') |1930s | style="text-align:center;"|[[Andes]] | style="text-align:center;"|fur |[[File:Chinchilla brevicaudata.jpg|130px]] | Raised in Captivity | Critically endangered in the wild |- |valign="center"| [[Daphnia magna|Water flea]] (''Daphnia magna'') | Water flea (''Daphnia magna'') |1930s | style="text-align:center;"|[[उत्तर अमेरिका]], [[युरेसिया|युरेशिया]], [[अफ्रिका]] | style="text-align:center;"|research, animal feed |[[File:Daphnia magna-female adult.jpg|130px]] | Held/tame in captivity | |- |valign="center"| [[Moose]] (''Alces alces'') | Moose (''Alces alces'') |1949 | style="text-align:center;"|[[रुस|रसिया]], [[फिनल्यान्ड]], [[स्विडेन]] | style="text-align:center;"|research, milk, antlers |[[Image:Milkmaid-and-Moose-Cow-hp4080.jpg|130px]] | Domesticated in captivity | |- |valign="center"|[[African clawed frog]] (''Xenopus laevis'') | African clawed frog (''Xenopus laevis'') |1950s | style="text-align:center;"|[[दक्षिण अफ्रिका]] | style="text-align:center;"|pets, research |[[File:Xenopus laevis 1.jpg|130px]] | | |- |valign="center"|[[Sea-Monkey]] (''Artemia salina x nyos'') |[[Brine shrimp]] (''Artemia salina'') | 1950s | style="text-align:center;"|[[Lake Urmia]], [[इरान]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:SeaMonkiesInAquarium.JPG|130px]] | | |- |valign="center"|[[Ball python]] (''Python regius'') | Ball python (''Python regius'') | 1960s | style="text-align:center;"|[[अफ्रिका]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Ball python lucy.JPG|130px]] | Captive bred | |- |valign="center"|[[Zebra Finch]] (''Taeniopygia guttata'') | Zebra Finch (''Taeniopygia guttata'') |20th century | style="text-align:center;"|[[अस्ट्रेलिया]] | style="text-align:center;"|pets, show |[[File:Zebra finch arp.jpg|130px]] | Domesticated in captivity | |- |valign="center"|[[Axolotl]] (''Ambystoma mexicanum'') | Axolotl |20th century | style="text-align:center;"|[[मेक्सिको]] | style="text-align:center;"|research, pets |[[File:Ambystoma mexicanum at Vancouver Aquarium.jpg|130px]] | Slight physical changes | Critically endangered in the wild |- |valign="center"|[[Leopard gecko]] (''Eublepharis macularius'') | Leopard gecko (''Eublepharis macularius'') | 20th century | style="text-align:center;"|[[पाकिस्तान]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Gecko léopard femelle adulte.jpg|130px]] | Slight physical modification | Somewhat common in captivity |- |valign="center"|[[American bison]] (''Bison bison'') | American bison (''Bison bison'') | 20th century | style="text-align:center;"|[[उत्तर अमेरिका]] | style="text-align:center;"|meat, leather, hides |[[File:Tatanka.jpg|130px]] | Semidomesticated | |- |valign="center"|[[Turquoise Parrot]] (''Neophema pulchella'') | Turquoise Parrot (''Neophema pulchella'') |20th century | style="text-align:center;"|[[अस्ट्रेलिया]] | style="text-align:center;"|pets, show |[[File:Neophema pulchella -Rainbow Jungle -Australia-8a.jpg|130px]] | | |- |valign="center"|[[Green and black poison dart frog]] (''Dendrobates auratus'') | Green and Black Poison Dart Frog (''Dendrobates auratus'') | Mid-to-late 20th century | style="text-allign:center;"|[[Nicaragua]]; [[Costa Rica]]; [[Panama]]; [[Colombia]] | style="text-allign:center;"|pets |[[File:Dendrobates auratus (Antwerp Zoo).jpg|130px]] | Slight physical changes; loss of toxicity | |- |valign="center"|[[Diamond Dove]] (''Geopelia cuneata'') | Diamond Dove (''Geopelia cuneata'') |Date uncertain | style="text-align:center;"|[[अस्ट्रेलिया]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Geopelia cuneata03.jpg|130px]] | Domesticated in captivity | |- |valign="center"|[[Grey-banded kingsnake]] (''Lampropeltis alterna'') | Grey-banded kingsnake (''Lampropeltis alterna'') |date uncertain | style="text-align:center;"|[[Texas]], [[मेक्सिको]], [[Chihuahua (state)|Chihuahua]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Lampropeltis alterna.jpg|130px]] | Held/tame in captivity | |- |valign="center"|[[Corn snake]] (''Pantherophis gutttatus'') | Corn snake (''Pantherophis guttatus'') | 1960s | style="text-align:center;"|[[संयुक्त राज्य अमेरिका|संयुक्त राज्य]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Kornnatter.jpg|130px]] | Slight physical changes | Somewhat common in captivity, common in the wild |- |valign="center"|[[Muskox]] (''Ovibos moschatus'') | Muskox (''Ovibos moschatus'') | 1960s | style="text-align:center;"|[[संयुक्त राज्य अमेरिका|संयुक्त राज्य]] | style="text-align:center;"|wool, meat, milk |[[File:Ovibos moschatus qtl3.jpg|130px]] | Held/tame in captivity | |- |valign="center"|[[Central Bearded Dragon]] (''Pogona vitticeps'') | Central Bearded Dragon (''Pogona vitticeps'') | 1970s | style="text-align:center;"|[[अस्ट्रेलिया]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Bartagame (fcm).jpg|130px]] | slight physical changes | |- |valign="center"|[[Eclectus Parrot]] (''Eclectus roratus'') | Eclectus Parrot (''Eclectus roratus'') | 1980s | style="text-align:center;"|[[अस्ट्रेलिया]], [[इन्डोनेसिया]], [[न्यू गिनी]], [[Solomon Islands]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Eclectus roratus-20030511.jpg|130px]] | | |- |valign="center"|[[Salmon-crested Cockatoo]] (''Cacatua moluccensis'') | Salmon-crested Cockatoo (''Cacatua moluccensis'') | 1980s | style="text-align:center;"|[[Maluku Islands]] | style="text-align:center;"|pets, show, talking bird |[[File:Cacatua moluccensis - closeup of head.jpg|130px]] | | |- |valign="center"|[[Sugar glider]] (''Petaurus breviceps'') | Sugar glider (''Petaurus breviceps'') | 1980s | style="text-align:center;"|[[अस्ट्रेलिया]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Petaurus breviceps 1.jpg|130px]] | Domesticated | |- |valign="center"|[[Lawson's Dragon]] (''Pogona henrylawsoni'') | Lawson's Dragon (''Pogona henrylawsoni'') |1980s | style="text-align:center;"|[[अस्ट्रेलिया]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Pogona henrylawsoni.jpg|130px]] | Held/tame in captivity | |- |valign="center"|[[Buff-tailed bumblebee]] (''Bombus terrestris'') | Buff-tailed bumblebee (''Bombus terrestris'') |1980s | style="text-align:center;"|[[युरोप]] | style="text-align:center;"|wax, pollination |[[File:Bumblebee October 2007-3a.jpg|130px]] | Held/tame in captivity | |- |valign="center"|[[Greater Rhea]] (''Rhea americana'') | Greater Rhea (''Rhea americana'') | 1990s | style="text-align:center;"|[[दक्षिण अमेरिका]] | style="text-align:center;"|meat, eggs, feathers, leather, fat, oil |[[File:Rhea americana -Goiania, Goias, Brasil-8a.jpg|130px]] | Semidomesticated | |- |valign="center"|[[Emu]] (''Dromaius novaehollandiae'') | Emu (''Dromaius novaehollandiae'') | 1990s | style="text-align:center;"|[[अस्ट्रेलिया]] | style="text-align:center;"|meat, eggs, feathers, leather, fat, oil |[[File:Emu-wild.jpg|130px]] | Semidomesticated | |- |valign="center"|[[Degu]] (''Octodon degus'') | Degu (''Octodon degus'') |1990s | style="text-align:center;"|[[Chile]]an [[Andes]] | style="text-align:center;"|pets, research |[[File:Octodon degus -Heidelberg Zoo, Germany-8a.jpg|130px]] | | |- |valign="center"|[[Mongolian gerbil]] (''Meriones unguiculatus'') | Mongolian gerbil (''Meriones unguiculatus'') |1990s | style="text-align:center;"|[[मङ्गोलिया|मंगोलिया]] | style="text-align:center;"|pets, research |[[File:Golden Agouti Male 4-1-05.jpg|130px]] | Held/tame in captivity | |- |valign="center"|[[Green Iguana]] (''Iguana iguana'') | Green Iguana (''Iguana iguana'') | 1990s | style="text-align:center;"|[[दक्षिण अमेरिका]] | style="text-align:center;"|pets, meat, leather |[[File:St Thomas Marriott Iguana 9 cropped.jpg|130px]] | Captive bred | |- |valign="center"|[[Green Tree Python]] (''Morelia viridis'') | Green Tree Python (''Morelia viridis'') | mid-1990s | style="text-align:center;"|[[न्यू गिनी]], [[इन्डोनेसिया]], [[अस्ट्रेलिया]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Morelia-viridis.jpg|130px]] | Captive bred | |- |valign="center"|[[Red-tailed Black Cockatoo]] (''Calyptorhynchus banksii'') | Red-tailed Black Cockatoo (''Calyptorhynchus banksii'') | late 1990s | style="text-align:center;"|[[अस्ट्रेलिया]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Red tailed Black Cockatoo in flight.jpg|130px]] | | |- |valign="center"|[[Gouldian Finch]] (''Erythrura gouldiae'') | Gouldian Finch (''Erythrura gouldiae'') | late 1990s | style="text-align:center;"|[[अस्ट्रेलिया]] | style="text-align:center;"|pets, show |[[File:Male adult Gouldian Finch.jpg|130px]] | | |- |valign="center"|[[अस्ट्रेलियाn green tree frog]] (''Litoria caerulea'') | अस्ट्रेलियाn Green Tree Frog |late 20th century | style="text-align:center;"|[[अस्ट्रेलिया]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Magnificent tree frog (Litoria splendida) crop.jpg|130px]] | | |- |valign="center"|[[Argentine Horned Frog]] (''Ceratophrys ornata'') | Argentine Horned Frog |late 20th century | style="text-align:center;"|[[अर्जेन्टिना]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Argentine Horned Frog (Ceratophrys ornata)1.JPG|130px]] | | |- |valign="center"|[[Cranwell's horned frog]] (''Ceratophrys cranwelli'') | Cranwell's Horned Frog |late 20th century | style="text-align:center;"|[[अर्जेन्टिना]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Cranwell's horned frog.jpg|130px]] | | |- |valign="center"|[[Crucian carp]] (''Carassius carassius'') | Crucian carp (''Carassius carassius'') | 2000s | style="text-align:center;"|[[इंग्ल्याण्ड]], [[रुस|रसिया]] | style="text-align:center;"|meat, pets |[[File:Carassius carassius Prague Vltava 2.jpg|130px]] | | |- |valign="center"|[[King Quail]] (''Coturnix chinensis'') | King Quail (''Coturnix chinensis'') | date uncertain | style="text-align:center;"|[[एसिया]], [[अस्ट्रेलिया]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Excalfactoria chinensis (aka).jpg|130px]] | | |- |valign="center"|[[Lowland Paca]] (''Cuniculus paca'') | Lowland Paca (''Cuniculus paca'') |Date uncertain | style="text-align:center;"|[[मेक्सिको]], [[अर्जेन्टिना]] | style="text-align:center;"|meat, pets |[[File:Cuniculus paca.jpg|130px]] | Held/tame in captivity | |- |valign="center"|[[Steppe Lemming]] (''Lagurus lagurus'') | Steppe Lemming (''Lagurus lagururs'') |Date uncertain | style="text-align:center;"|[[Steppes]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Lagurus lagurus.jpg|130px]] | | |- |valign="center"|[[Pale Gerbil]] (''Gerbillus perpallidus'') | Pale Gerbil (''Gerbillus perpallidus'') |Date uncertain | style="text-align:center;"|[[इजिप्ट]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Perpallidus.jpg|130px]] | | |- |valign="center"|[[Persian jird]] (''Meriones persicus'') | Persian jird (''Meriones persicus'') |Date uncertain | style="text-align:center;"|[[इरान]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Meriones persicus.jpg|130px]] | | |- |valign="center"|[[Fat-tailed Gerbil]] (''Pachyuromys duprasi'') | Fat-tailed Gerbil (''Pachyuromys duprasi'') |Date uncertain | style="text-align:center;"|[[इजिप्ट]], [[लिबिया]], [[ट्युनिसिया]], [[अल्जेरिया]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Pachyuromys-duprasi PeterMaas.jpg|130px]] | | |- |valign="center"|[[Black Spiny-tailed Iguana]] (''Ctenosaura similis'') | Black Spiny-tailed Iguana (''Ctenosaura similis'') |date uncertain | style="text-align:center;"|[[मध्य अमेरिका]] | style="text-align:center;"|pets, meat |[[File:CtenosauraSimilis.jpg|130px]] | Captive bred | |- |valign="center"|[[Western Rosella]] (''Platycercus icterotis'') | Western Rosella (''Platycercus icterotis'') |Date uncertain | style="text-align:center;"|[[दक्षिणपश्चिम अस्ट्रेलिया]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Platycercus icterotis1.jpg|130px]] | | |- |valign="center"|[[Red-eared Slider]] (''Trachemys scripta elegans'') | [[Pond Slider]] (''Trachemys scripta'') | date uncertain | style="text-align:center;"|[[संयुक्त राज्य अमेरिका|संयुक्त राज्य]] | style="text-align:center;"|pets, meat |[[File:Sheldonbasking.JPG|130px]] | Easy to domesticate | Fairly common in captivity, common in the wild |- |valign="center"|[[Rusty-spotted cat]] (''Prionailurus rubiginosus'') | Rusty-spotted cat (''Prionailurus rubiginosus'') | date uncertain | style="text-align:center;"|[[भारत]], [[श्रीलङ्का]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Rostkatze Zoo Berlin.JPG|130px]] | Easy to domesticate | |- |valign="center"|[[Star Finch]] (''Neochmia ruficauda'') | Star Finch (''Neochmia ruficauda'') |date uncertain | style="text-align:center;"|[[अस्ट्रेलिया]] | style="text-align:center;"|pets, show |[[File:Neochmia ruficauda (aka).jpg|130px]] | | |- |valign="center"|[[Tarantula]] (''Brachypelma smithi'') | [[Mexican redknee tarantula]] (''Brachypelma smithi'') |Date uncertain | style="text-align:center;"|[[मेक्सिको]] | style="text-align:center;"|pets, research |[[File:Brachypelma smithi 2009 G09.jpg|130px]] | | Common in captivity, getting rare in the wild. |- |valign="center"|[[Eurasian Siskin]] (''Carduelis spinus'') | Eurasian Siskin (''Carduelis spinus'') |date uncertain | style="text-align:center;"|[[युरोप]], [[एसिया]] | style="text-align:center;"|pets, singing |[[File:Carduelis spinus male.jpg|130px]] | | |- |valign="center"|[[Crested Gecko]] (''Rhacodactylus ciliatus'') | Crested Gecko (''Rhacodactylus ciliatus'') |Date uncertain | style="text-align:center;"|[[New Caledonia]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Gekkoninae Rhacodactylus ciliatus tete.png|130px]] | Captive bred | Somewhat common in captivity, nearly extinct in wild |- |valign="center"|[[Common kusimanse]] (''Crossarchus obscurus'') | Common kusimanse (''Crossarchus obscurus'') |Date uncertain | style="text-align:center;"|[[पश्चिम अफ्रिका]] | style="text-align:center;"|pets |[[File:Cusimanse.jpg|130px]] | Captive bred | |- |valign="center"|[[Kissing gourami]] (''Helostoma temminckii'') |[[Kissing gourami]] (''Helostoma temminckii'') |Date uncertain | style="text-align:center;"|[[Thailand]], [[इन्डोनेसिया]] | style="text-align:center;"|meat, pets |[[File:Kissfish.jpg|130px]] | Domesticated | |- |valign="center"|[[Piranha]] (''Pygocentrus nattereri'') |[[Red-bellied piranha]] (''Pygocentrus nattereri'') |Date uncertain | style="text-align:center;"|[[दक्षिण अमेरिका]] | style="text-align:center;"|meat, pets, research, fighting |[[File:Gregory Moine - Red bellied Piranha (by).jpg|130px]] | Semidomesticated | Fairly common in captivity, common in the wild |- |valign="center"|[[Dubia roach]] (''Blaptica dubia'') |[[Dubia roach]] (''Blaptica dubia'') |Date uncertain | style="text-align:center;"|मध्य र दक्षिण अमेरिका | style="text-align:center;"|animal feed, pets |[[File:Dubia-cockroach-female-near-ruler.jpg|130px]] | | |} ==सन्दर्भ सामग्री== <references /> {{reflist|2}} {{Commonscat|Domesticated animals}} [[श्रेणी:घरपालुवा जनावर|घरपालुवा जनावर]] qopbvbg91len84veafzq67se1d8eqno 0 54057 1367773 1310131 2026-07-29T03:17:35Z Rajeeb bastola 39875 1367773 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Honourable]] | name = बाम देव गौतम | native_name = | image = | office1 = उपप्रधानमन्त्री र गृहमन्त्री | termstart1 = 2014 | termend1 = 2015 | primeminister1 = [[सुशील कोइराला]] | president1 = [[रामवरण यादव]] | termstart2 = २०६६ | termend2 = २०६५ | primeminister2 = [[पुष्पकमल दाहाल]] | president2 = [[रामवरण यादव]] | termstart3 = २०५३ | termend3 = २०५३ | primeminister3 = [[लोकेन्द्रबहादुर चन्द]] | monarch3 = [[वीरेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा वीरेन्द्र]] | predecessor = | office4 = [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] सदस्य | term_start4 = 2021 | term_end4 = | predecessor4 =[[युवराज खतिवडा]] | successor4 = | constituency4 =मनोनयन | office5 = [[Constituent Assembly of Nepal|Member of Constituent Assembly of Nepal]] | term_start5 = 2008 | term_end5 = 2013 | constituency5 = [[बर्दिया-१]] | term_start6 = 2013 | term_end6 = 2017 | predecessor6 = | constituency6 = [[Bardiya 1]] | spouse =[[तुलसा थापा]] | party =[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] | otherparty = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माले)]] (1998-2002)<br>[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले)]] (until 1998, 2002-2018)<br>[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] (2018-2021) | birth_date = | birth_place = [[Pyuthan District]] | nationality = Nepalese | education =[[प्रवेशिका परीक्षा]] }}'''बामदेव गौतम''' पूर्व [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]] पार्टीका र हाल [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]]का उपाध्यक्ष हुन। राजनीतिमा सकृय यिनले पटकपटक नेपालका विभिन्न मन्त्रालय सम्हालिसकेका छन्। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:संविधान सभा सदस्य]][[श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)का राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपालका उप-प्रधानमन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपाल सरकारका मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपालका गृह मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:माओवादी जनयुद्धका मानिसहरू]] [[श्रेणी:प्युठान जिल्लाका मानिसहरू]] 6d866k2rr5yxwpxkwhw9lvkceu1t1pk 1367786 1367773 2026-07-29T05:04:22Z Bishaldev100 28807 1367786 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Honourable]] | name = बाम देव गौतम | native_name = | image =Bamdev Gautam 2015 (cropped).jpg | office1 = उपप्रधानमन्त्री र गृहमन्त्री | termstart1 = 2014 | termend1 = 2015 | primeminister1 = [[सुशील कोइराला]] | president1 = [[रामवरण यादव]] | termstart2 = २०६६ | termend2 = २०६५ | primeminister2 = [[पुष्पकमल दाहाल]] | president2 = [[रामवरण यादव]] | termstart3 = २०५३ | termend3 = २०५३ | primeminister3 = [[लोकेन्द्रबहादुर चन्द]] | monarch3 = [[वीरेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा वीरेन्द्र]] | predecessor = | office4 = [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] सदस्य | term_start4 = 2021 | term_end4 = | predecessor4 =[[युवराज खतिवडा]] | successor4 = | constituency4 =मनोनयन | office5 = [[Constituent Assembly of Nepal|Member of Constituent Assembly of Nepal]] | term_start5 = 2008 | term_end5 = 2013 | constituency5 = [[बर्दिया-१]] | term_start6 = 2013 | term_end6 = 2017 | predecessor6 = | constituency6 = [[Bardiya 1]] | spouse =[[तुलसा थापा]] | party =[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] | otherparty = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माले)]] (1998-2002)<br>[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले)]] (until 1998, 2002-2018)<br>[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] (2018-2021) | birth_date = | birth_place = [[Pyuthan District]] | nationality = Nepalese | education =[[प्रवेशिका परीक्षा]] }}'''बामदेव गौतम''' पूर्व [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]] पार्टीका र हाल [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]]का उपाध्यक्ष हुन। राजनीतिमा सकृय यिनले पटकपटक नेपालका विभिन्न मन्त्रालय सम्हालिसकेका छन्। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:संविधान सभा सदस्य]][[श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)का राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपालका उप-प्रधानमन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपाल सरकारका मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपालका गृह मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:माओवादी जनयुद्धका मानिसहरू]] [[श्रेणी:प्युठान जिल्लाका मानिसहरू]] e46qszz5twkrac6j15nrwux90xkksk8 1367787 1367786 2026-07-29T05:05:35Z Bishaldev100 28807 1367787 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Honourable]] | name = बाम देव गौतम | native_name = | image =Bamdev Gautam 2015 (cropped).jpg | office1 = उपप्रधानमन्त्री र गृहमन्त्री | termstart1 = 2014 | termend1 = 2015 | primeminister1 = [[सुशील कोइराला]] | president1 = [[रामवरण यादव]] | termstart2 = २०६६ | termend2 = २०६५ | primeminister2 = [[पुष्पकमल दाहाल]] | president2 = [[रामवरण यादव]] | termstart3 = २०५३ | termend3 = २०५३ | primeminister3 = [[लोकेन्द्रबहादुर चन्द]] | monarch3 = [[वीरेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा वीरेन्द्र]] | predecessor = | office4 = [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] सदस्य | term_start4 = 2021 | term_end4 = | predecessor4 =[[युवराज खतिवडा]] | successor4 = | constituency4 =मनोनयन | office5 = [[Constituent Assembly of Nepal|Member of Constituent Assembly of Nepal]] | term_start5 = 2008 | term_end5 = 2013 | constituency5 = [[बर्दिया-१]] | term_start6 = 2013 | term_end6 = 2017 | predecessor6 = | constituency6 = [[Bardiya 1]] | spouse =[[तुलसा थापा]] | party =[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] | otherparty = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माले)]] (1998-2002)<br>[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले)]] (until 1998, 2002-2018)<br>[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] (2018-2021) | birth_date = | birth_place = [[Pyuthan District]] | nationality = Nepalese | education =[[प्रवेशिका परीक्षा]] }}'''बामदेव गौतम''' पूर्व [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]] पार्टीका र हाल [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]]का उपाध्यक्ष हुन। राजनीतिमा सकृय यिनले पटकपटक नेपालका विभिन्न मन्त्रालय सम्हालिसकेका छन्। == राजनीतिक जीवन == === प्रारम्भिक राजनीतिक जीवन === === नेकपा (एमाले) को विभाजन र नेकपा (माले) को गठन === === नेकपा (एमाले) मा विलय === === संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालमा === === २०१७-हाल === ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:संविधान सभा सदस्य]][[श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)का राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपालका उप-प्रधानमन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपाल सरकारका मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपालका गृह मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:माओवादी जनयुद्धका मानिसहरू]] [[श्रेणी:प्युठान जिल्लाका मानिसहरू]] bvtjwopzfgtn3j4rdt35m65g3ervsv1 1367788 1367787 2026-07-29T05:05:47Z Bishaldev100 28807 1367788 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Honourable]] | name = बाम देव गौतम | native_name = | image =Bamdev Gautam 2015 (cropped).jpg | office1 = उपप्रधानमन्त्री र गृहमन्त्री | termstart1 = 2014 | termend1 = 2015 | primeminister1 = [[सुशील कोइराला]] | president1 = [[रामवरण यादव]] | termstart2 = २०६६ | termend2 = २०६५ | primeminister2 = [[पुष्पकमल दाहाल]] | president2 = [[रामवरण यादव]] | termstart3 = २०५३ | termend3 = २०५३ | primeminister3 = [[लोकेन्द्रबहादुर चन्द]] | monarch3 = [[वीरेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा वीरेन्द्र]] | predecessor = | office4 = [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] सदस्य | term_start4 = 2021 | term_end4 = | predecessor4 =[[युवराज खतिवडा]] | successor4 = | constituency4 =मनोनयन | office5 = [[Constituent Assembly of Nepal|Member of Constituent Assembly of Nepal]] | term_start5 = 2008 | term_end5 = 2013 | constituency5 = [[बर्दिया-१]] | term_start6 = 2013 | term_end6 = 2017 | predecessor6 = | constituency6 = [[Bardiya 1]] | spouse =[[तुलसा थापा]] | party =[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] | otherparty = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माले)]] (1998-2002)<br>[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले)]] (until 1998, 2002-2018)<br>[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] (2018-2021) | birth_date = | birth_place = [[Pyuthan District]] | nationality = Nepalese | education =[[प्रवेशिका परीक्षा]] }} '''बामदेव गौतम''' पूर्व [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]] पार्टीका र हाल [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]]का उपाध्यक्ष हुन। राजनीतिमा सकृय यिनले पटकपटक नेपालका विभिन्न मन्त्रालय सम्हालिसकेका छन्। == राजनीतिक जीवन == === प्रारम्भिक राजनीतिक जीवन === === नेकपा (एमाले) को विभाजन र नेकपा (माले) को गठन === === नेकपा (एमाले) मा विलय === === संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालमा === === २०१७-हाल === ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:संविधान सभा सदस्य]][[श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)का राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपालका उप-प्रधानमन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपाल सरकारका मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपालका गृह मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:माओवादी जनयुद्धका मानिसहरू]] [[श्रेणी:प्युठान जिल्लाका मानिसहरू]] nylwuhgw8som48qzictr4oc0uxnro1f 1367789 1367788 2026-07-29T05:07:56Z Bishaldev100 28807 /* नेकपा (एमाले) को विभाजन र नेकपा (माले) को गठन */ 1367789 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Honourable]] | name = बाम देव गौतम | native_name = | image =Bamdev Gautam 2015 (cropped).jpg | office1 = उपप्रधानमन्त्री र गृहमन्त्री | termstart1 = 2014 | termend1 = 2015 | primeminister1 = [[सुशील कोइराला]] | president1 = [[रामवरण यादव]] | termstart2 = २०६६ | termend2 = २०६५ | primeminister2 = [[पुष्पकमल दाहाल]] | president2 = [[रामवरण यादव]] | termstart3 = २०५३ | termend3 = २०५३ | primeminister3 = [[लोकेन्द्रबहादुर चन्द]] | monarch3 = [[वीरेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा वीरेन्द्र]] | predecessor = | office4 = [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] सदस्य | term_start4 = 2021 | term_end4 = | predecessor4 =[[युवराज खतिवडा]] | successor4 = | constituency4 =मनोनयन | office5 = [[Constituent Assembly of Nepal|Member of Constituent Assembly of Nepal]] | term_start5 = 2008 | term_end5 = 2013 | constituency5 = [[बर्दिया-१]] | term_start6 = 2013 | term_end6 = 2017 | predecessor6 = | constituency6 = [[Bardiya 1]] | spouse =[[तुलसा थापा]] | party =[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] | otherparty = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माले)]] (1998-2002)<br>[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले)]] (until 1998, 2002-2018)<br>[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] (2018-2021) | birth_date = | birth_place = [[Pyuthan District]] | nationality = Nepalese | education =[[प्रवेशिका परीक्षा]] }} '''बामदेव गौतम''' पूर्व [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]] पार्टीका र हाल [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]]का उपाध्यक्ष हुन। राजनीतिमा सकृय यिनले पटकपटक नेपालका विभिन्न मन्त्रालय सम्हालिसकेका छन्। == राजनीतिक जीवन == === प्रारम्भिक राजनीतिक जीवन === === नेकपा (एमाले) को विभाजन र नेकपा (माले) को गठन === भारतसँगको [[महाकाली सन्धि]]को विषयमा नेकपा (एमाले) लाई विभाजन गर्न बामदेव गौतम र [[चन्द्रप्रकाश मैनाली|सीपी मैनाली]]ले प्रमुख भूमिका खेलेका थिए र पछि २०५३ मा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (माले)]] गठन गरेका थिए। उनी त्यस वर्षको मार्चमा पार्टीको महासचिव निर्वाचित भएका थिए। === नेकपा (एमाले) मा विलय === === संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालमा === === २०१७-हाल === ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:संविधान सभा सदस्य]][[श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)का राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपालका उप-प्रधानमन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपाल सरकारका मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपालका गृह मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:माओवादी जनयुद्धका मानिसहरू]] [[श्रेणी:प्युठान जिल्लाका मानिसहरू]] rafckac3tnw4cal0seswn5qjv34ru3f 1367790 1367789 2026-07-29T05:16:20Z Bishaldev100 28807 /* नेकपा (एमाले) मा विलय */ 1367790 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Honourable]] | name = बाम देव गौतम | native_name = | image =Bamdev Gautam 2015 (cropped).jpg | office1 = उपप्रधानमन्त्री र गृहमन्त्री | termstart1 = 2014 | termend1 = 2015 | primeminister1 = [[सुशील कोइराला]] | president1 = [[रामवरण यादव]] | termstart2 = २०६६ | termend2 = २०६५ | primeminister2 = [[पुष्पकमल दाहाल]] | president2 = [[रामवरण यादव]] | termstart3 = २०५३ | termend3 = २०५३ | primeminister3 = [[लोकेन्द्रबहादुर चन्द]] | monarch3 = [[वीरेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा वीरेन्द्र]] | predecessor = | office4 = [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] सदस्य | term_start4 = 2021 | term_end4 = | predecessor4 =[[युवराज खतिवडा]] | successor4 = | constituency4 =मनोनयन | office5 = [[Constituent Assembly of Nepal|Member of Constituent Assembly of Nepal]] | term_start5 = 2008 | term_end5 = 2013 | constituency5 = [[बर्दिया-१]] | term_start6 = 2013 | term_end6 = 2017 | predecessor6 = | constituency6 = [[Bardiya 1]] | spouse =[[तुलसा थापा]] | party =[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] | otherparty = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माले)]] (1998-2002)<br>[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले)]] (until 1998, 2002-2018)<br>[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] (2018-2021) | birth_date = | birth_place = [[Pyuthan District]] | nationality = Nepalese | education =[[प्रवेशिका परीक्षा]] }} '''बामदेव गौतम''' पूर्व [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]] पार्टीका र हाल [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]]का उपाध्यक्ष हुन। राजनीतिमा सकृय यिनले पटकपटक नेपालका विभिन्न मन्त्रालय सम्हालिसकेका छन्। == राजनीतिक जीवन == === प्रारम्भिक राजनीतिक जीवन === === नेकपा (एमाले) को विभाजन र नेकपा (माले) को गठन === भारतसँगको [[महाकाली सन्धि]]को विषयमा नेकपा (एमाले) लाई विभाजन गर्न बामदेव गौतम र [[चन्द्रप्रकाश मैनाली|सीपी मैनाली]]ले प्रमुख भूमिका खेलेका थिए र पछि २०५३ मा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (माले)]] गठन गरेका थिए। उनी त्यस वर्षको मार्चमा पार्टीको महासचिव निर्वाचित भएका थिए। === नेकपा (एमाले) मा विलय === [[आम निर्वाचन २०५६|२०५६ को चुनाव]]मा उनको पार्टीले प्रतिनिधिसभामा एक सिट पनि जित्न सकेन। पछि, बामदेव गौतम फेरि नेकपा (एमाले) मा सामेल भए। २०६५ मा, बामदेव गौतम माओवादी नेतृत्वको [[गठबन्धन सरकार]]मा उपप्रधानमन्त्री र गृहमन्त्रीको रूपमा नियुक्त भए। === २०१७-हाल === ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:संविधान सभा सदस्य]][[श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)का राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपालका उप-प्रधानमन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपाल सरकारका मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपालका गृह मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:माओवादी जनयुद्धका मानिसहरू]] [[श्रेणी:प्युठान जिल्लाका मानिसहरू]] jsis3rm0rkd0wdenrzg29gctuda5vp7 1367791 1367790 2026-07-29T05:20:52Z Bishaldev100 28807 /* राजनीतिक जीवन */ 1367791 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Honourable]] | name = बाम देव गौतम | native_name = | image =Bamdev Gautam 2015 (cropped).jpg | office1 = उपप्रधानमन्त्री र गृहमन्त्री | termstart1 = 2014 | termend1 = 2015 | primeminister1 = [[सुशील कोइराला]] | president1 = [[रामवरण यादव]] | termstart2 = २०६६ | termend2 = २०६५ | primeminister2 = [[पुष्पकमल दाहाल]] | president2 = [[रामवरण यादव]] | termstart3 = २०५३ | termend3 = २०५३ | primeminister3 = [[लोकेन्द्रबहादुर चन्द]] | monarch3 = [[वीरेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा वीरेन्द्र]] | predecessor = | office4 = [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] सदस्य | term_start4 = 2021 | term_end4 = | predecessor4 =[[युवराज खतिवडा]] | successor4 = | constituency4 =मनोनयन | office5 = [[Constituent Assembly of Nepal|Member of Constituent Assembly of Nepal]] | term_start5 = 2008 | term_end5 = 2013 | constituency5 = [[बर्दिया-१]] | term_start6 = 2013 | term_end6 = 2017 | predecessor6 = | constituency6 = [[Bardiya 1]] | spouse =[[तुलसा थापा]] | party =[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] | otherparty = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माले)]] (1998-2002)<br>[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले)]] (until 1998, 2002-2018)<br>[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] (2018-2021) | birth_date = | birth_place = [[Pyuthan District]] | nationality = Nepalese | education =[[प्रवेशिका परीक्षा]] }} '''बामदेव गौतम''' पूर्व [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]] पार्टीका र हाल [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]]का उपाध्यक्ष हुन। राजनीतिमा सकृय यिनले पटकपटक नेपालका विभिन्न मन्त्रालय सम्हालिसकेका छन्। == राजनीतिक जीवन == === प्रारम्भिक राजनीतिक जीवन === === नेकपा (एमाले) को विभाजन र नेकपा (माले) को गठन === भारतसँगको [[महाकाली सन्धि]]को विषयमा नेकपा (एमाले) लाई विभाजन गर्न बामदेव गौतम र [[चन्द्रप्रकाश मैनाली|सीपी मैनाली]]ले प्रमुख भूमिका खेलेका थिए र पछि २०५३ मा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (माले)]] गठन गरेका थिए। उनी त्यस वर्षको मार्चमा पार्टीको महासचिव निर्वाचित भएका थिए। वामदेव गौतमले [[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजा]] र खुमबहादुर खडकाको प्रभावमा परेर ४० सांसद लिएर पार्टी फुटाए । एक अन्तरवार्तामा खुमबहादुर खड्काले गिरिजाको निर्देशनमा वामदेवलाई पार्टी फुटाउन मनाउने मै हो भनेर भनेका थिए ।<ref>{{Cite web |title=वामदेव गौतम ब्याक भएकै बेस |url=https://www.onlinekhabar.com/2018/10/715131/%e0%a4%b5%e0%a4%be%e0%a4%ae%e0%a4%a6%e0%a5%87%e0%a4%b5-%e0%a4%97%e0%a5%8c%e0%a4%a4%e0%a4%ae-%e0%a4%ac%e0%a5%8d%e0%a4%af%e0%a4%be%e0%a4%95-%e0%a4%ad%e0%a4%8f%e0%a4%95%e0%a5%88-%e0%a4%ac%e0%a5%87-2 |access-date=2026-07-29 |website=Online Khabar |language=en-US}}</ref> === नेकपा (एमाले) मा विलय === [[आम निर्वाचन २०५६|२०५६ को चुनाव]]मा उनको पार्टीले प्रतिनिधिसभामा एक सिट पनि जित्न सकेन। पछि, बामदेव गौतम फेरि नेकपा (एमाले) मा सामेल भए। २०६५ मा, बामदेव गौतम माओवादी नेतृत्वको [[गठबन्धन सरकार]]मा उपप्रधानमन्त्री र गृहमन्त्रीको रूपमा नियुक्त भए। === हाल === ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:संविधान सभा सदस्य]][[श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)का राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपालका उप-प्रधानमन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपाल सरकारका मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपालका गृह मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:माओवादी जनयुद्धका मानिसहरू]] [[श्रेणी:प्युठान जिल्लाका मानिसहरू]] th7p2g2rlmdwgfsbe69s5oy1bman5gq 1367792 1367791 2026-07-29T05:26:13Z Bishaldev100 28807 /* राजनीतिक जीवन */ 1367792 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Honourable]] | name = बाम देव गौतम | native_name = | image =Bamdev Gautam 2015 (cropped).jpg | office1 = उपप्रधानमन्त्री र गृहमन्त्री | termstart1 = 2014 | termend1 = 2015 | primeminister1 = [[सुशील कोइराला]] | president1 = [[रामवरण यादव]] | termstart2 = २०६६ | termend2 = २०६५ | primeminister2 = [[पुष्पकमल दाहाल]] | president2 = [[रामवरण यादव]] | termstart3 = २०५३ | termend3 = २०५३ | primeminister3 = [[लोकेन्द्रबहादुर चन्द]] | monarch3 = [[वीरेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा वीरेन्द्र]] | predecessor = | office4 = [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] सदस्य | term_start4 = 2021 | term_end4 = | predecessor4 =[[युवराज खतिवडा]] | successor4 = | constituency4 =मनोनयन | office5 = [[Constituent Assembly of Nepal|Member of Constituent Assembly of Nepal]] | term_start5 = 2008 | term_end5 = 2013 | constituency5 = [[बर्दिया-१]] | term_start6 = 2013 | term_end6 = 2017 | predecessor6 = | constituency6 = [[Bardiya 1]] | spouse =[[तुलसा थापा]] | party =[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] | otherparty = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माले)]] (1998-2002)<br>[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले)]] (until 1998, 2002-2018)<br>[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] (2018-2021) | birth_date = | birth_place = [[Pyuthan District]] | nationality = Nepalese | education =[[प्रवेशिका परीक्षा]] }} '''बामदेव गौतम''' पूर्व [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]] पार्टीका र हाल [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]]का उपाध्यक्ष हुन। राजनीतिमा सकृय यिनले पटकपटक नेपालका विभिन्न मन्त्रालय सम्हालिसकेका छन्। == राजनीतिक जीवन == === प्रारम्भिक राजनीतिक जीवन === === नेकपा (एमाले) को विभाजन र नेकपा (माले) को गठन === भारतसँगको [[महाकाली सन्धि]]को विषयमा नेकपा (एमाले) लाई विभाजन गर्न बामदेव गौतम र [[चन्द्रप्रकाश मैनाली|सीपी मैनाली]]ले प्रमुख भूमिका खेलेका थिए र पछि २०५३ मा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (माले)]] गठन गरेका थिए। उनी त्यस वर्षको मार्चमा पार्टीको महासचिव निर्वाचित भएका थिए। वामदेव गौतमले [[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजा]] र खुमबहादुर खडकाको प्रभावमा परेर ४० सांसद लिएर पार्टी फुटाए । एक अन्तरवार्तामा खुमबहादुर खड्काले गिरिजाको निर्देशनमा वामदेवलाई पार्टी फुटाउन मनाउने मै हो भनेर भनेका थिए ।<ref>{{Cite web |title=वामदेव गौतम ब्याक भएकै बेस |url=https://www.onlinekhabar.com/2018/10/715131/%e0%a4%b5%e0%a4%be%e0%a4%ae%e0%a4%a6%e0%a5%87%e0%a4%b5-%e0%a4%97%e0%a5%8c%e0%a4%a4%e0%a4%ae-%e0%a4%ac%e0%a5%8d%e0%a4%af%e0%a4%be%e0%a4%95-%e0%a4%ad%e0%a4%8f%e0%a4%95%e0%a5%88-%e0%a4%ac%e0%a5%87-2 |access-date=2026-07-29 |website=Online Khabar |language=en-US}}</ref> === नेकपा (एमाले) मा विलय === [[आम निर्वाचन २०५६|२०५६ को चुनाव]]मा उनको पार्टीले प्रतिनिधिसभामा एक सिट पनि जित्न सकेन। पछि, बामदेव गौतम फेरि नेकपा (एमाले) मा सामेल भए। २०६५ मा, बामदेव गौतम माओवादी नेतृत्वको [[गठबन्धन सरकार]]मा उपप्रधानमन्त्री र गृहमन्त्रीको रूपमा नियुक्त भए। === हाल === वि.सं.२०७७ मा वामदेव गौतमलाई [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रियसभा सदस्य]]मा मनोनीत भएका थिए। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:संविधान सभा सदस्य]][[श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)का राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपालका उप-प्रधानमन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपाल सरकारका मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपालका गृह मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:माओवादी जनयुद्धका मानिसहरू]] [[श्रेणी:प्युठान जिल्लाका मानिसहरू]] e093jddfg7h0an7q0tv1lz8id5y8nfc 1367793 1367792 2026-07-29T05:37:15Z Bishaldev100 28807 /* नेकपा (एमाले) मा विलय */ 1367793 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Honourable]] | name = बाम देव गौतम | native_name = | image =Bamdev Gautam 2015 (cropped).jpg | office1 = उपप्रधानमन्त्री र गृहमन्त्री | termstart1 = 2014 | termend1 = 2015 | primeminister1 = [[सुशील कोइराला]] | president1 = [[रामवरण यादव]] | termstart2 = २०६६ | termend2 = २०६५ | primeminister2 = [[पुष्पकमल दाहाल]] | president2 = [[रामवरण यादव]] | termstart3 = २०५३ | termend3 = २०५३ | primeminister3 = [[लोकेन्द्रबहादुर चन्द]] | monarch3 = [[वीरेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा वीरेन्द्र]] | predecessor = | office4 = [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] सदस्य | term_start4 = 2021 | term_end4 = | predecessor4 =[[युवराज खतिवडा]] | successor4 = | constituency4 =मनोनयन | office5 = [[Constituent Assembly of Nepal|Member of Constituent Assembly of Nepal]] | term_start5 = 2008 | term_end5 = 2013 | constituency5 = [[बर्दिया-१]] | term_start6 = 2013 | term_end6 = 2017 | predecessor6 = | constituency6 = [[Bardiya 1]] | spouse =[[तुलसा थापा]] | party =[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] | otherparty = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माले)]] (1998-2002)<br>[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले)]] (until 1998, 2002-2018)<br>[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] (2018-2021) | birth_date = | birth_place = [[Pyuthan District]] | nationality = Nepalese | education =[[प्रवेशिका परीक्षा]] }} '''बामदेव गौतम''' पूर्व [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]] पार्टीका र हाल [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]]का उपाध्यक्ष हुन। राजनीतिमा सकृय यिनले पटकपटक नेपालका विभिन्न मन्त्रालय सम्हालिसकेका छन्। == राजनीतिक जीवन == === प्रारम्भिक राजनीतिक जीवन === === नेकपा (एमाले) को विभाजन र नेकपा (माले) को गठन === भारतसँगको [[महाकाली सन्धि]]को विषयमा नेकपा (एमाले) लाई विभाजन गर्न बामदेव गौतम र [[चन्द्रप्रकाश मैनाली|सीपी मैनाली]]ले प्रमुख भूमिका खेलेका थिए र पछि २०५३ मा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (माले)]] गठन गरेका थिए। उनी त्यस वर्षको मार्चमा पार्टीको महासचिव निर्वाचित भएका थिए। वामदेव गौतमले [[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजा]] र खुमबहादुर खडकाको प्रभावमा परेर ४० सांसद लिएर पार्टी फुटाए । एक अन्तरवार्तामा खुमबहादुर खड्काले गिरिजाको निर्देशनमा वामदेवलाई पार्टी फुटाउन मनाउने मै हो भनेर भनेका थिए ।<ref>{{Cite web |title=वामदेव गौतम ब्याक भएकै बेस |url=https://www.onlinekhabar.com/2018/10/715131/%e0%a4%b5%e0%a4%be%e0%a4%ae%e0%a4%a6%e0%a5%87%e0%a4%b5-%e0%a4%97%e0%a5%8c%e0%a4%a4%e0%a4%ae-%e0%a4%ac%e0%a5%8d%e0%a4%af%e0%a4%be%e0%a4%95-%e0%a4%ad%e0%a4%8f%e0%a4%95%e0%a5%88-%e0%a4%ac%e0%a5%87-2 |access-date=2026-07-29 |website=Online Khabar |language=en-US}}</ref> === नेकपा (एमाले) मा विलय === [[आम निर्वाचन २०५६|२०५६ को चुनाव]]मा उनको पार्टीले प्रतिनिधिसभामा एक सिट पनि जित्न सकेन। पछि, बामदेव गौतम फेरि नेकपा (एमाले) मा सामेल भए। २०६५ मा, बामदेव गौतम माओवादी नेतृत्वको [[गठबन्धन सरकार]]मा उपप्रधानमन्त्री र गृहमन्त्रीको रूपमा नियुक्त भए। २०५८ सालमा वामदेव पुनः एमालेमै फर्किए । सूत्रहरुका अनुसार त्यसबेला वामदेवलाई एमालेमा भित्र्याउन केपी ओली तयार थिएनन् । तर, तत्कालीन महासचिव [[माधवकुमार नेपाल|माधव नेपाल]]को अगुवाईमा गौतम समूह मातृपार्टीमा फर्कियो । एमालेमा आएपछि गौतमले माओवादीलाई शन्ति प्रक्रियामा ल्याउन भूमिका खेले । त्यसो गर्दा ओली पक्षले उनलाई माओवादी परस्त भन्दै कडा आलोचना गर्‍यो।<ref>{{Cite web |last=बराल |first=अरुण |title=वामदेवको विरासत : चम्किलो विगत, धमिलो वर्तमान |url=https://www.onlinekhabar.com/2020/07/886027/%e0%a4%b5%e0%a4%be%e0%a4%ae%e0%a4%a6%e0%a5%87%e0%a4%b5%e0%a4%95%e0%a5%8b-%e0%a4%b5%e0%a4%bf%e0%a4%b0%e0%a4%be%e0%a4%b8%e0%a4%a4-%e0%a4%9a%e0%a4%ae%e0%a5%8d%e0%a4%95%e0%a4%bf%e0%a4%b2%e0%a5%8b |access-date=2026-07-29 |website=Online Khabar |language=en-US}}</ref> === हाल === वि.सं.२०७७ मा वामदेव गौतमलाई [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रियसभा सदस्य]]मा मनोनीत भएका थिए। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:संविधान सभा सदस्य]][[श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)का राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपालका उप-प्रधानमन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपाल सरकारका मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपालका गृह मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:माओवादी जनयुद्धका मानिसहरू]] [[श्रेणी:प्युठान जिल्लाका मानिसहरू]] 8ir8q2njcp6j31mhklljzk9gfcl8hzu 0 57014 1367795 1274152 2026-07-29T06:03:26Z CommonsDelinker 144 Replacing Carcar.jpg with [[File:Carduelis_carduelis_(2012).jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: this is not the Filipino city of Carcar). 1367795 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = रक्तमुहार पीतचरी | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{IUCN|id=106008832 |title=''Carduelis carduelis'' |assessors=BirdLife International |version=2012.1 |year=2012 |accessdate=16 July 2012}}</ref> | image = Carduelis carduelis (2012).jpg | image_caption=रक्तमुहार पीतचरी | regnum = [[जनावर|जन्तु]] जगत | phylum = हाड भएका | classis = [[चरा|पंक्षी]] | ordo = [[passerine|Passeriformes]] | familia = [[finch|Fringillidae]] | genus = ''[[Carduelis]]'' | species = '''''C. carduelis''''' | binomial = ''Carduelis carduelis'' | binomial_authority = ([[क्यरोलास लिन्नेअस|लिन्नेअस]], १७५८)) | range_map = Carduelis carduelis map.png | range_map_caption = ''Carduelis carduelis carduelis''<br>1 summer 2 all year<br>''Carduelis carduelis caniceps''<br>3 summer 4 all year |image2=European Goldfinch (Carduelis carduelis) (W1CDR0001491 BD15).ogg}} '''रक्तमुहार पीतचरी''' [[नेपाल]]मा पाइने एक प्रकारको [[चरा]]को नाम हो । यसलाई [[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]]मा ''युरोपियन गोल्डफिन्च'' (European Goldfinch) भनिन्छ । == वर्गीकरण == युरोपेली गोल्डफिन्च स्विस प्रकृतिविद् [[कोनराड गेसनर]] द्वारा 1555 को आफ्नो ''[[हिस्टोरिया एनिमियम (गेस्नर)|हिस्टोरिया एनिमियम]]'' मा वर्णन गरिएको र चित्रण गरिएको चराहरू मध्ये एक थियो।<ref>{{उद्धरण पुस्तक | अन्तिम = गेसनर | पहिलो = कोनराड | शीर्षक = Historiæ animalium liber III qui est de auium natura। Adiecti sunt ab initio indices alphabetici decem super nominibus auium in totidem linguis diuersis: & ante illos enumeratio auium eo ordiné quo in hoc volumine continentur | वर्ष = १५५५ | प्रकाशक = Froschauer | स्थान = ज्यूरिख | भाषा = ला | url = http://gdz.sub.uni-goettingen.de/en/dms/loader/img/?PID=PPN472755714%7CLOG_0066 | पृष्ठहरू = 235–237 | पहुँच-मिति = 2017-04-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170903065916/http://gdz.sub.uni-goettingen.de/en/dms/loader/img/?PID=PPN472755714%7CLOG_0066 | अभिलेख-मिति = 2017-09-03 | url-status = dead }} पहुँच 29 डिसेम्बर 2017</ref> पहिलो [[ प्रजाति विवरण [[Binomial nomenclature|binomial name]], ''Fringilla carduelis'' प्रस्तुत गर्यो।<ref name=checklist>{{ पुस्तक उद्धृत गर्नुहोस् | editor-last=Paynter | सम्पादक-पहिलो = रेमण्ड ए जुनियर। | वर्ष = 1968 | title=विश्व पक्षीहरूको जाँच-सूची, भोल्युम 14 | मात्रा = 14 | प्रकाशक = तुलनात्मक प्राणीविज्ञान संग्रहालय | place=क्याम्ब्रिज, म्यासाचुसेट्स | पृष्ठहरू=247–250 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/14481448 }} 29 डिसेम्बर 2017 पहुँच गरिएको</ref><ref>{{cite book | अन्तिम = लिनियस | पहिलो = सी | author-link = कार्ल लिनियस | वर्ष = १७५८ | title= प्रणाली प्रकृति प्रति regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis, Volume 1| मात्रा = 1 | संस्करण = १० औं | पृष्ठ = 180 | प्रकाशक = Holmiae: Laurentii Salvii | भाषा = ला | url= https://www.biodiversitylibrary.org/page/727087 }} 29 डिसेम्बर 2017 मा पहुँच गरिएको</ref> ''Carduelis'' 'गोल्डफिन्च' को लागि ल्याटिन शब्द हो।<ref>{{cite book | अन्तिम = जागिर | पहिलो = जेम्स ए | वर्ष = 2010 | शीर्षक = वैज्ञानिक पक्षी नामहरूको हेल्म शब्दकोश | url= https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling |प्रकाशक = क्रिस्टोफर हेलम | स्थान = लन्डन | isbn = 978-1-4081-2501-4 | page=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n91 91] }}</ref> लिनियसको [[विशिष्ट नाम (प्राणीविज्ञान))|विशिष्ट नामको आधारमा सन् १७६० मा फ्रान्सेली प्राणीशास्त्री [[माथुरिन ज्याक ब्रिसन]] द्वारा [[Tautonym|Tautonomy]] द्वारा प्रस्तुत गरिएको "Carduelis" प्रजातिमा युरोपेली गोल्डफिन्चलाई अब राखिएको छ। epithet]]।<ref>{{ पुस्तक उद्धृत गर्नुहोस् | editor-last=Paynter | सम्पादक-पहिलो = रेमण्ड ए जुनियर। | वर्ष = 1968 | title=विश्व पक्षीहरूको जाँच-सूची, भोल्युम 14 | मात्रा = 14 | प्रकाशक = तुलनात्मक प्राणीविज्ञान संग्रहालय | place=क्याम्ब्रिज, म्यासाचुसेट्स | पृष्ठ = 234 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/14481435 }} 29 डिसेम्बर 2017 पहुँच गरिएको</ref><ref>{{ cite book | last=Brisson | पहिलो = माथुरिन ज्याक | author-link=माथुरिन ज्याक ब्रिसन | title=पक्षीविज्ञान | at=[https://www.biodiversitylibrary.org/page/36010434 भाग १ पृ। ३६]; [https://www.biodiversitylibrary.org/page/35953002 भाग ३ पृ। ५३] | स्थान = पेरिस | language=la, fr }} 29 डिसेम्बर 2017 मा पहुँच गरिएको</ref> आधुनिक आणविक आनुवंशिक अध्ययनहरूले देखाएको छ कि युरोपेली गोल्डफिन्च [[सिट्रिल फिन्च]] (''कार्डुएलिस सिट्रिनेला'') र [[कोर्सिकन फिन्चसँग नजिकको सम्बन्ध छ। ]] (''Carduelis corsicana'')।<ref>{{cite journal | last1=Zuccon | पहिलो1=डारियो | last2=Prŷs-जोन्स | first2=रोबर्ट | last3=रसमुसेन | first3=पामेला सी | last4=Ericson | पहिलो 4=प्रति जीपी | वर्ष=२०१२ | title=फिलोजेनेटिक सम्बन्ध र फिन्चेसको सामान्य सीमा (Fringillidae) | जर्नल=आणविक फाइलोजेनेटिक्स र इभोलुसन | मात्रा=62 | मुद्दा=2 | पृष्ठहरू=581–596 | doi=10.1016/j.ympev.2011.10.002 | pmid=22023825 | url=http://www.nrm.se/download/18.9ff3752132fdaeccb6800010935/Zuccon%20et%20al%202012.pdf }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180926130508/http://www.nrm.se/download/18.9ff3752132fdaeccb6800010935/Zuccon%20et%20al%202012.pdf |date=2018-09-26 }}</ref> ==यो पनि हेर्नुहोस्== ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== {{Commonscat|Carduelis carduelis}} {{ठुटो}} [[श्रेणी:नेपालमा पाइने चराहरू]] [[श्रेणी:पीतचरीहरू]] h7ftsbuudyih76b61otoenf0hj4ucdr 0 61709 1367814 1367105 2026-07-29T09:30:16Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1367814 wikitext text/x-wiki {{विशेष लेख|व्यक्तित्व}} {{Infobox person | name = दीपिका पादुकोण<br>({{en|Deepika Padukone}}) | image = Deepika Padukone Cannes 2018 (cropped).jpg | imagesize = | caption = सन् २०१८ मा पादुकोण | birth_date = {{birth date|1986|1|5}}<ref>{{cite web|title=Happy 27th b'day Deepika Padukone|trans-title=दीपिका पादुकोण को 27वाँ जन्मदिन मुबारक हो|url=http://ibnlive.in.com/photogallery/8238.html|publisher=[[सीएनएन आईबीएन]]|accessdate=13 अगस्त 2013|language=अङ्ग्रेजी}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130107224248/http://ibnlive.in.com/photogallery/8238.html |date=2013-01-07 }}</ref><ref name="bio">{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Celebrity/Deepika-Padukone/894255-Profile.aspx|title=Biography: Deepika Padukone|trans-title=जीवनी: दीपिका पादुकोण|date=2012-07-23|work=[[हिन्दुस्तान टाईम्स]]|accessdate=13 अगस्त 2013|language=अङ्ग्रेजी}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141231022055/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Celebrity/Deepika-Padukone/894255-Profile.aspx |date=2014-12-31 }}</ref> | birth_place = [[कोपनहेगन]], [[डेनमार्क]] | occupation = अभिनेत्री | years_active = २००४–वर्तमान<ref name="summer">{{cite web|last=मेनन|first=सिता|url=http://www.rediff.com/getahead/2005/apr/21fwdeep.htm|title=Go white this summer |trans-title = इस गर्मी में सफेद जाओ |accessdate=13 अगस्त 2013|date=2005-04-21|work=[[रीडिफ.कॉम]]}}</ref> | spouse = रणवीर सिंह<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/deepika-padukone-ranveer-singh-are-married-now-wedding-ceremony-ends-in-italy/story-OrrIJnMvTwI1wSwl7JbWqM.html|title=Deepika Padukone, Ranveer Singh are married now, wedding ceremony ends in Italy|accessdate=2019-02-15}}</ref> | height = {{height|ft=5|in=8}} <ref>{{cite web|url=http://www.celebheightweight.com/2014/11/deepika-padukone-height-weight-bra-size-shoe-size-body-measurements-waist-hips/|title=Deepika Padukone Height, Weight, Bra Size, Shoe Size, Body, Measurements, Waist, Hips|publisher=Celebrity Measurements|date= |accessdate=2015-09-27}}</ref> }} '''दीपिका पादुकोण''' ({{IPA-hns|d̪iːpɪkaː pəɖʊkoːɳ|उच्चारण}}; जन्म ५ जनवरी १९८६) एक भारतीय अभिनेत्री एवं मोडल हुन्। उनी बलिउड चलचित्र उद्योगकी सबैभन्दा चर्चित अभिनेत्रीहरू मध्ये एक र सर्वाधिक पारिश्रमिक लिने भारतीय महिला अभिनेत्रीमा पर्छिन्। उनले आफ्नो जीवनयात्रा [[बलिउड]]मा स्थापित गरिसकेकी छिन् र हालसम्म दुई [[फिल्मफेयर पुरस्कार]] प्राप्त गरिसकेकी छिन्। पादुकोण, ब्याडमिन्टन खेलाडी [[प्रकाश पादुकोण]]की छोरी हुन। उनको जन्म [[कोपनहेगन]]मा भएको हो र हुर्काई [[बेङ्गलोर]]मा भएको हो। बाल्यवस्थामा उनले राष्ट्रियस्तरको ब्याडमिन्टन च्याम्पियनसिप खेलेकी छन् तर फेसन मोडल बन्नका लागि उनले ब्याडमिन्टन खेल छाडेकी थिइन्। मोडलिङ क्षेत्रबाट प्रवेश गरेकी उनले चाँडै चलचित्रमा अभिनय गर्ने अवसर प्राप्त गरिन्। सन् २००६ मा [[कन्नड चलचित्र]] ''[[ऐश्वर्य (चलचित्र)|ऐश्वर्य]]''मा मुख्य भूमिकामा उनले चलचित्र जगतमा पदार्पण गरिन्। पादुकोण त्यसपछि दोहोरो भूमिकामा उनको पहिलो बलिउड ब्लकबस्टर सन् २००७ मा प्रदर्शित ''[[ओम शान्ति ओम]]''बाट गरिन् जसले उनलाई [[सर्वश्रेष्ठ महिला पदार्पणको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार|फिल्मफेयर उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि पुरस्कार]] दिलाएको थियो। पादुकोणद्वारा अभिनित ''[[लभ आज कल]]'' (२००९) र ''[[लफङ्गे परिन्दे]]'' (२०१०) चलचित्रमा गरिएको दमदार अभिनयको लागि उनले निकै चर्चा कमाइन्। साथै त्यसै समयमा उनीद्वारा अभिनित ''[[बच्ना ए हसिनो]]'' (२००८) र हाँस्य चलचित्र ''[[हाउसफुल (२०१० चलचित्र)|हाउसफुल]]'' (२०१०) चलचित्रले नकारात्मक समीक्षा पाएको थियो। सन् २०१२ मा प्रदर्शित बक्स अफिस हिट ''[[ककटेल (२०१२ चलचित्र)|ककटेल]]'' चलचित्रले उनको अभिनय यात्रामा आयाम त थप्यो नै उनको अभिनयलाई सम्मान प्रदान गर्दै विभिन्न पुरस्कार समारोहमा उत्कृष्ट अभिनेत्रीको लागि नामाङ्कन समेत गराएको थियो। त्यसपछि उनी ''[[ये जवानी है दीवानी]]'' (२०१३), ''[[चेन्नई एक्सप्रेस]]'' (२०१३) र ''[[ह्याप्पी न्यू इअर (चलचित्र)|ह्याप्पी न्यू इयर]]'' (२०१४) जस्ता हाँस्य चलचित्र जुन [[सबैभन्दा बढी कमाइ गर्ने भारतीय चलचित्रहरू|सबैभन्दा बढी कमाइ गर्ने बलिउड चलचित्र]] रहेका थिए त्यस्ता चलचित्रमा मुख्य महिला पात्रको अभिनय गरेर बलिउडमा आफ्नो स्थान जमाइन्। उनले सन् २०१३ मा ''[[गोलियों की रासलीला राम-लीला]]'' नामक चलचित्रमा दमदार अभिनय गरेर [[सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्रीको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार]] जितेकी थिइन्। अभिनय क्षेत्र बहेक पादुकोण रङ्गमञ्चमा भाग लिने गरेकी छिन् साथै उनले एक भारतीय पत्रिकाको लागि लेख समेत लेखिसकेकी छिन्। यस बाहेक उनले विभिन्न ब्रान्ड र उत्पादनको लागि स्थायी रूपमा विज्ञापन गर्ने गरेकी छिन्। महिलाको हक तथा अधिकारको लागि पनि उनले बेला बखत आवाज उठाउने गरेकी छिन्। == व्यक्तिगत जीवन र मोडलिङ करियर== दीपिका पादुकोणको जन्म ५ जनवरी १९८६ मा [[डेनमार्क]]को [[कोपनहेगन]]मा भएको हो। उनको जन्म [[कोङ्कणी भाषा|कोंकणी]] भाषी परिवारमा भएको हो।<ref name="bio1">{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Celebrity/Deepika-Padukone/894255-Profile.aspx|title=Biography: Deepika Padukone|accessdate=6 August 2013|date=23 July 2012|work=Hindustan Times|archiveurl=http://web.archive.org/web/20141231022055/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Celebrity/Deepika-Padukone/894255-Profile.aspx|archivedate=31 December 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141231022055/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Celebrity/Deepika-Padukone/894255-Profile.aspx |date=31 December 2014 }}</ref><ref>{{cite news|last=Baksi|first=Dibyojyoti|title=Shah Rukh Khan made Deepika Padukone learn Tamil|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Shah-Rukh-Khan-made-Deepika-Padukone-learn-Tamil/Article1-1075508.aspx|accessdate=18 August 2013|newspaper=Hindustan Times|date=13 June 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130821034850/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Shah-Rukh-Khan-made-Deepika-Padukone-learn-Tamil/Article1-1075508.aspx |date=21 August 2013 }}</ref> उनको बुवा, [[प्रकाश पादुकोण|प्रकाश]], एक भूतपूर्व अन्तर्राष्ट्रियस्तरका सम्मानित ब्याडमिन्टन खेलाडी थिए। उनकी आमा उज्जाला एक यात्रु एजेन्ट थिइन्।<ref>{{cite news|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-182121908.html|title=She's the model of success|work=The Star|date=4 August 2008|accessdate=29 August 2013}}{{subscription required|via=Highbeam}}</ref> उनकी कान्छी बहिनी अनिसा गोल्फ खेलाडी हुन्।<ref>{{cite news|last=Kaura|first=Neha|title=Deepika’s link-ups don’t bother us, says sister|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-11/news-interviews/32156802_1_anisha-link-ups-film-industry|accessdate=2 July 2013|newspaper=The Times of India|date=11 June 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140106032230/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-11/news-interviews/32156802_1_anisha-link-ups-film-industry |date=6 January 2014 }}</ref> उनको हजुरबुवा रमेश मैसुर ब्याडमिन्टन सङ्घका प्रशासक थिए।<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/an-exciting-tournament/article3185184.ece|title=An exciting tournament|newspaper=The Hindu|date=5 January 2006|accessdate=3 August 2015}}</ref> पादुकोण जब एक वर्षकी थिइन् त्यस समय उनको परिवार [[भारत]]को [[बेङ्गलोर]] बसाइसराई गरे ।<ref name="toi interview">{{cite news|last=Gupta|first=Priya|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-10-13/news-interviews/34414302_1_deepika-padukone-badminton-father|title=Ranbir and I are still friends: Deepika Padukone|accessdate=29 August 2013|date=13 October 2012|newspaper=[[The Times of India]]}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130928194219/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-10-13/news-interviews/34414302_1_deepika-padukone-badminton-father |date=28 September 2013 }}</ref> उनले बेङ्गलोरको [[सोफिया उच्च विद्यालय]]बाट प्रारम्भिक शिक्षा प्राप्त गरेकी थिइन् र प्रवीणता प्रमाणपत्र तहको अध्ययन [[माउन्ट कार्मेल कलेज, बेङ्गलोर|माउन्ट कार्मेल कलेज]]बाट गरिन्।<ref>{{cite web|title=Just How educated are our Bollywood heroines?: Deepika Padukone|url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-just-how-educated-are-bollywood-heroines/20120118.htm#3|publisher=Rediff.com|accessdate=6 August 2013}}</ref> उनी मानविकी संकाय अन्तर्गत [[समाजशास्त्र]] विषयमा [[स्नातक तह|स्नातक]] तहको पढाइ गर्न [[इन्दिरा गान्धी राष्ट्रिय खुल्ला विश्वविद्यालय]]मा भर्ना भइन् तर पछि उनले समयको व्यस्तता तथा मोडलिङ गर्ने समयको अनियमितताले पढाइ स्थगन गरिन्।<ref name="toi interview"/><ref>{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Deepika-Padukone-has-not-put-studies-on-back-burner/articleshow/2661901.cms|work=The Times of India|title=Deepika Padukone has not put studies on back-burner|accessdate=6 August 2013|date=30 December 2007|archiveurl=|archivedate=8 June 2015}}</ref> [[File:Padukone with family.jpg|thumb|left|upright=1.3|alt=Deepika Padukone is posing with her father, mother and sister|सन् २०१४ को [[५९औं फिल्मफेयर पुरस्कार]] समारोहमा दीपिका पादुकोण आफ्नो अभिभावक तथा बहिनीसँग]] पादुकोण बच्चा हुँदा कठिन सामाजिक अवस्था स्वीकार गरिन् जसले गर्दा उनको धेरै साथीहरू थिएनन्।<ref name="toi interview"/> उनको जीवनको लक्ष्य ब्याडमिन्टन थियो, जुन उनले युवा उमेरदेखि नै प्रतिस्पर्धात्मक तरिकाले खेल्ने गर्थिन्। सन् २०१२ को एक अन्तरवार्तामा पादुकोणले आफ्नो दिनचर्याको बारेमा भनेकी थिइन् "म सधैँ बिहान ५ बजे उठ्थेँ र शारीरिक कसरत गर्न जान्थे, विद्यालय जान्थे, ब्याडमिन्टन खेल्न जान्थे, आफ्नो गृहकार्य गर्थें र सुत्न जान्थेँ।"<ref name="toi interview"/> पादुकोणले विद्यालय अवधिमा ब्याडमिन्टनमा आफ्नो जीवन बनाउन जारी राखिन् र राष्ट्रियस्तरको च्याम्पियनसिपमा भाग लिइन्। उनले राज्यस्तरका बेसबल प्रतियोगितामा पनि आफ्नो सहभागिता जनाइन्।<ref>{{cite news|last=Banerjee|first=Soumyadipta|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-i-was-a-state-level-baseball-player-deepika-padukone-1349480|title=I was a state level baseball player: Deepika Padukone|work=Daily News and Analysis|accessdate=3 August 2013|date=18 February 2010}}</ref> शिक्षा तथा खेल करियरमा आफ्नो ध्यान केन्द्रित राखिरहेकै बेला पादुकोणले बाल कलाकारको रूपमा समेत कार्य गरिन्। उनी ८ वर्षको उमेरमा एक दुई विज्ञापन अभियानमा देखा परिन्।<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/mp/2004/08/11/stories/2004081101100100.htm|title=The long and short of the ramp|work=The Hindu|accessdate=3 August 2013|date=11 August 2004}}</ref> १० कक्षामा अध्ययन गर्दा उनले आफ्नो ध्यान परिवर्तन गरी फेसन मोडल बन्ने निर्णय गरिन्। <ref name="model">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/613309.cms|title=Smash hit on the ramp|work=The Times of India|first=Asha|last=Chowdary|accessdate=3 August 2013|date=13 April 2004}}</ref> सन् २००४ मा उनले [[प्रसाद बिडापा]]को संरक्षणमा पूर्ण समय मोडल बन्ने कार्यमा लागिन्।<ref name="model"/><ref>{{cite news|last=Malani|first=Gaurav|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-07/news-interviews/30485701_1_deepika-padukone-badminton-short-film|title=Deepika Padukone not a part of race|accessdate=3 August 2013|date=7 December 2011|newspaper=[[The Times of India]]}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130928194256/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-07/news-interviews/30485701_1_deepika-padukone-badminton-short-film |date=28 September 2013 }}<br>{{cite news|last=Saran|first=Rhea|title=Venus Rising?|url=http://www.verveonline.com/30/people/verve/venus/excerpt.shtml|accessdate=7 August 2013|work=Verve (magazine)}}</ref> करियरको प्रारम्भिक चरणमा पादुकोणले लिरिल साबुनको टेलिभिजन विज्ञापनले पहिचान प्राप्त गरिन्। त्यस सँगै उनले विभिन्न ब्रान्ड तथा उत्पादनको लागि मोडलिङ गरिन्।<ref>{{cite news|last=Gahlaut|first=Kanika|url=http://indiatoday.intoday.in/story/prakash-padukone-daughter-deepika-in-new-liril-soap-ad/1/196716.html|title=Making a splash|work=India Today|accessdate=3 August 2013|date=12 April 2004|archiveurl=http://www.webcitation.org/6JwBsSbRF|archivedate=27 September 2013}}</ref><ref>{{cite web|title=Deepika Padukone: Biography|url=http://zeenews.india.com/entertainment/celebrity-profile/Deepika-Padukone.htm|publisher=[[Zee News]]|accessdate=7 August 2013}}</ref> सन् २००५ मा, उनले डिजाइनर [[सुनीत वर्मा]]को लागि पहिलो पटक [[लक्मे फेसन विक]]मा भाग लिइन् र [[किङफिसर (बियर)|किङफिसर]] फेसन अवार्डमा ''मोडल अफ द इअर''को अवार्ड जित्न सफल भइन्।<ref>{{cite web|last=Menon|first=Sita|url=http://www.rediff.com/getahead/2005/apr/21fwdeep.htm|title=Go white this summer|accessdate=3 August 2013|date=21 April 2005|publisher=Rediff.com}}</ref><ref>{{cite news|last=Chowdhury|first=Smita R.|title=Glamour, glitz & grace|url=http://www.telegraphindia.com/1050405/asp/calcutta/story_4572605.asp|accessdate=3 August 2013|newspaper=[[The Telegraph (Calcutta)|The Telegraph]]|date=5 May 2005}}</ref> पादुकोणको प्रसिद्धिमा त्यस समय वृद्धि भयो जब उनलाई २००६ को [[किङफिसर पात्रो|किङफिसर क्यालेन्डर]]मा स्थान दिइयो ।<ref name="meet"/> क्यालेन्डरका डिजाइनरका रूपमा रहेका [[वेन्डेल रोड्रिक्स]]ले पादुकोणमाथि टिप्पणी गर्दै भनेका थिए "[[ऐश्वर्या राय बच्चन|ऐश्वर्या राय]]पछि हामीसँग यस्तो सुन्दर र ताजा महिला थिएन्।"<ref>{{cite news|url=http://m.indiatoday.in/story/young-achievers-deepika-padukone-ms-dhoni-to-rabbi-shergill/1/181846.html|title=Young achievers: Deepika Padukone to Aditya Mittal, MS Dhoni to Rabbi Shergill|work=India Today|accessdate=3 August 2013|date=20 February 2006|archiveurl=http://www.webcitation.org/6JwBwTlZD|archivedate=27 September 2013}}</ref> रोड्रिक्सले उनलाई गञ्जम ज्वेलरी कक्षामा हेरेका थिए र पछि उनले म्याट्रिक्स एजेन्सीका लागि पादुकोणलाई हस्ताक्षर गर्न भ्याए।<ref>{{cite book|last=Vasudev|first=Shefalee|title=Powder Room|url=http://books.google.com/books?id=DzdfsXQEtqoC&pg=PT61|publisher=Random House India|isbn=978-81-8400-297-3|page=61|year=2012}}</ref> २१ वर्षको उमेरमा पादुकोण [[मुम्बई]] बसाइँ सरिन् र आफ्नो काकीको घरमा बसिन्।<ref name="toi interview"/> त्यसै वर्ष, उनले [[हिमेश रेशमिया]]को म्युजिक भिडियो ''नाम है तेरा'' मा काम गर्ने अवसर पाइन् र त्यसमा गरेको अभिनयले व्यापक पहिचान प्राप्त गरिन्।<ref>{{cite news|last=Iyer|first=Meena|title=Deepika Padukone in awe of beauty pageant winners|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-11-17/news-interviews/30409840_1_beauty-pageant-beauty-contest-music-video|accessdate=3 August 2013|newspaper=The Times of India|date=17 November 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130928194304/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-11-17/news-interviews/30409840_1_beauty-pageant-beauty-contest-music-video |date=28 September 2013 }}</ref> पादुकोणले चाँडै चलचित्र भूमिकाको लागि प्रस्ताव प्राप्त गर्न सुरू गरिन्।<ref>{{cite web|title=The hottest heroine in Kannada cinema|url=http://www.rediff.com/movies/2006/aug/24sld1.htm|publisher=Rediff.com|date=24 August 2006|accessdate=6 August 2013}}</ref> आफ्नो अभिनयलाई अझ प्रभावकारी बनाउन पादुकोणले [[अनुपम खेर]]को चलचित्र संस्थानमा अभिनय कोर्समा भर्ना भइन्।<ref>{{cite news|title=On course: Deepika Padukone joins Anupam Kher's Film Academy|url=http://indiatoday.intoday.in/story/badminton-star-prakash-padukone-daughter-deepika-shifted-to-mumbai/1/193374.html|work=India Today|date=11 July 2005|accessdate=6 August 2013|archiveurl=http://www.webcitation.org/6JwC0HxiV|archivedate=27 September 2013}}</ref> रेशमियाको साङ्गीतिक भिडियोमा निर्देशक [[फराह खान]]ले पादुकोणको अभिनय हेरेकी थिइन् जसले गर्दा उनले पादुकोणलाई आफ्नो चलचित्र [[ह्याप्पी न्यू इअर (चलचित्र)|ह्याप्पी न्यू इअर]]मा अभिनेत्रीको रूपमा चयन गरिन्।<ref name="toi interview"/><ref name="meet"/> ==अभिनय करियर== ===चलचित्र सुरूवात र सफलता (२००६–०९)=== पादुकोणले सन् २००६ मा आफू [[इन्द्रजीत लङ्केश]]को निर्देशनमा [[कन्नड चलचित्र]] ''[[ऐश्वर्य (चलचित्र)|ऐश्वर्य]]''बाट अभिनय क्षेत्रमा प्रवेश गर्न लागेको बताएकी थिइन्। <ref name="meet">{{cite web|last=Vijayasarathy|first=R.G.|title=Meet Deepika Padukone|url=http://www.rediff.com/movies/2006/mar/14sd1.htm|publisher=Rediff.com|date=14 March 2006|accessdate=6 August 2013}}</ref> उक्त रोमान्टिक हाँस्य चलचित्र [[तेलगु चलचित्र|तेलुगु चलचित्र]] ''[[मनमधुदु]]''को रूपान्तरण रहेको थियो र पादुकोणलाई शीर्ष भूमिकामा अभिनेता [[उपेन्द्र (अभिनेता)|उपेन्द्र]]सँग तय गरिएको थियो । पादुकोण अभिनित कन्नड चलचित्रले उच्च व्यापारिक सफलता प्राप्त गरेको थियो।<ref>{{cite news|last=Kumar|first=S.S|title=Ramya in a rush|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/ramya-in-a-rush/article3230859.ece|accessdate=3 August 2013|newspaper=The Hindu|date=29 September 2006}}</ref> [[रिडिफ.कम]]का आरजी विजयसारथीले पादुकोणको भूमिकाको प्रशंसा गर्दै उनलाई ''आत्मीय दृश्यमा अझ बढी काम गर्नुपर्छ'' भनी थपेका थिए ।<ref>{{cite web|last=Vijayasarathy|first=R.G.|title=Deepika's Aishwarya is a must watch|url=http://www.rediff.com/movies/2006/sep/15aish.htm|publisher=Rediff.com|date=15 September 2006|accessdate=3 August 2013}}</ref> सन् २००६ को अन्तसम्ममा फराह खानको ''ह्याप्पी न्यू इअर'' को काम रोकियो र खानले [[पुनर्जन्म]]को कथामा आधारित नाटकीय चलचित्र ''[[ओम शान्ति ओम]]'' (२००७) को लागि पादुकोणलाई चलचित्रमा लिने निर्णय गरिन्। <ref>{{cite web|title='I was pulling SRK's hair out!'|url=http://www.rediff.com/movies/2007/dec/10fchat.htm|publisher=Rediff.com|date=10 December 2007|accessdate=6 August 2013}}</ref> [[बलिउड|हिन्दी चलचित्र उद्योग]]को पृष्ठभूमिमा तैयार पारिएको यस चलचित्रले सन् १९७० ताका सङ्घर्षरत् अभिनेताको कथा भन्दछ जो आफ्नो प्रेमिकाको हत्याको साक्षी भएर मर्छ र उसको प्रेमिकाको हत्याको बदला लिन पुनर्जन्म लिन्छ। यस चलचित्रको नायकको रूपमा [[साहरुख खान|शाहरूख खान]] एक समर्थकको भूमिकामा रहेका थिए भने पादुकोण दोहोरो भूमिकामा थिइन्।{{mdash}} पहिलो भूमिका शान्तिप्रिया, १९७० को शीर्ष अभिनेत्रीको रूपमा र पछि स्यान्डी, एक इच्छुक अभिनेत्रीको भूमिकामा रूपमा रहेकी थिइन्। उनले भनिन्, "म शाहरूखलाई चलचित्रमा हेरेर ठूली भएकी हुँ र वहाँको म सधैँ अनुशरण गर्थें। वहाँसँग काम गरेर&nbsp;... म ज्यादै खुसी महसुस गरिरहेकी छु। साथै फराहलाई पनि धन्यवाद दिन चाहन्छु जसले म माथि भरोसा गरेर वहाँसँग मलाई काम गर्ने मौका दिइन्।"<ref>{{cite news|last=Ray|first=Sarit|title=I'm a shy person: Deepika|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-11-02/news-interviews/27986233_1_dream-debut-modelling-deepika-padukone|accessdate=3 August 2013|newspaper=The Times of India|date=2 November 2007}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130928194317/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-11-02/news-interviews/27986233_1_dream-debut-modelling-deepika-padukone |date=28 September 2013 }}</ref> आफ्नो भूमिकाको तयारीको लागि पादुकोणले विभिन्न अभिनेत्रीहरू [[हेलन (अभिनेत्री)|हेलन]] र [[हेमा मालिनी]]को शारीरिक हाउभाउ पढ्न चलचित्र हेरिन्। जुन आजभोलिको अभिनेत्रीभन्दा ''ज्यादै भिन्न'' र ''अधिक मनोरम'' भएको महसुस गरिन ।<ref>{{cite news|last=Thakur|first=Shweta|title=I saw Hema Malini films for '70s look: Deepika|date=17 November 2007|url=http://www.hindustantimes.com/News-Feed/Entertainment/I-saw-Hema-Malini-films-for-70s-look-Deepika/Article1-258255.aspx|work=Hindustan Times|accessdate=10 August 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131005230414/http://www.hindustantimes.com/News-Feed/Entertainment/I-saw-Hema-Malini-films-for-70s-look-Deepika/Article1-258255.aspx |date=5 October 2013 }}</ref> तर, उनको आवाज भने आवाज कलाकार [[मोना घोष शेट्टी]]द्वारा स्वराङ्कित थियो ।<ref name="mona dub">{{cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2014-01-03/news-interviews/45834895_1_deepika-padukone-dramatic-prowess-and-zest-kochadaiiyaan|title=Why is Deepika's Hindi in Kochadaiiyaan dubbed?|work=The Times of India|date=2 January 2013|accessdate=3 January 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140105062349/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2014-01-03/news-interviews/45834895_1_deepika-padukone-dramatic-prowess-and-zest-kochadaiiyaan |date=5 January 2014 }}</ref> चलचित्रमा रहेको एक गीत ''धुम ताना'' मा पादुकोण भारतीय शास्त्रीय नृत्यकर्ताको रूपमा आफुलाई ढालेर नृत्य गरिन्। वर्षको चर्चित गीतहरू मध्ये एक साबित भएपछि [[डोर्लिङ किन्डर्सले]]ले भने पादुकोणले दर्शकलाई आफ्नो ''हस्त मुद्रा'' नृत्यले मन्त्रमुग्ध पार्न सफल भइन्।<ref>{{cite book|title=The Book of Dance|url=http://books.google.com/books?id=EzKmKyugOjkC&pg=PA113|date=3 September 2012|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=978-1-4093-2237-5|page=113}}</ref> ''ओम शान्ति ओम'' सन् २००७ को व्यावसायिक सफल चलचित्र बन्न सफल रहयो र चलचित्रले विश्व्यापी {{INRConvert|1.49|b}} कारोबार गरेको थियो ।<ref name="top">{{cite web|url=http://boxofficeindia.com/arounddetail.php?page=shownews&articleid=3997&nCat=|title=Top All Time Worldwide Grossers Updated|publisher=[[Box Office India]]|accessdate=13 October 2013|date=11 May 2012|archiveurl=http://web.archive.org/web/20131105215110/http://www.boxofficeindia.com/arounddetail.php?page=shownews&articleid=4409&nCat=|archivedate=26 January 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205213224/http://boxofficeindia.com/arounddetail.php?page=shownews&articleid=3997&nCat= |date=5 February 2012 }}</ref> [[बलिउड हङ्गामा]]का [[तरण आदर्श]]ले चलचित्रको समिक्षा गर्दै ''दीपिकाको अभिनयमा एउटा उत्कृष्ट अभिनेत्रीसँग हुनुपर्ने सबै कला भएको भनि भनेका थिए'' ।<ref>{{cite web|last=Adarsh|first=Taran|title=Movie Review: Om Shanti Om|date=7 November 2007|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/54373|publisher=[[Bollywood Hungama]]|accessdate=18 December 2007|archiveurl=http://www.webcitation.org/6JwBYXxYy|archivedate=27 September 2013}}</ref> [[फिल्मफेयर पुरस्कार]]को वार्षिकोत्सवमा पादुकोणलाई सन् २००८ मा [[सर्वश्रेष्ठ महिला पदार्पणको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार|फिल्मफेयर उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि पुरस्कार]] दिइएको थियो र [[सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्रीको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार|सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्री]] श्रेणीको लागि नामाङ्कन गरिएको थियो।<ref name="heroine">{{cite news|url=http://indiatoday.intoday.in/gallery/top-actresses-of-bollywood-ever/9/7051.html#photo35|title=Top heroines of Bollywood|accessdate=19 July 2013|date=10 May 2013|work=India Today|archiveurl=http://www.webcitation.org/6JwC4LXB6|archivedate=27 September 2013}}</ref> [[File:Padukone in 2009.jpg|thumb|upright=0.9|alt=Deepika Padukone is smiling away from the camera|पादुकोण ''[[लभ आज कल]]'', २००९ को पहिलो दृश्य समारोहमा]] बलिउड हङ्गामाले ''ओम शान्ति ओम'' को सफलताले पादुकोणको अभिनय करियरमा आयाम थपेको एक रिपोर्टमा उल्लेख गरेको थियो।<ref>{{cite web|last=Tuteja|first=Joginder|title=Exploring the Box Office journey of Deepika Padukone&nbsp;– Part 1|date=2 August 2013|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/5321|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=10 August 2013|archiveurl=http://www.webcitation.org/6JwBdY9Zu|archivedate=27 September 2013}}</ref> उनले यो सफलतालाई आफ्नो अर्को चलचित्रमा गायत्री (रणवीर कपुरको प्रेमिका)को भूमिकामा एक अस्ट्रेलियाली विद्यार्थी जो क्याब चालकको रूपमा [[यश राज फिल्म्स|यशराज फिल्म्स]]को हाँस्य रोमान्टिक चलचित्र ''[[बच्ना ए हसिनो]]'' (२००८) मा अभिनय गरिन्। यो चलचित्रले व्यावसायिक सफलता प्राप्त गरेको थियो।<ref>{{cite web|title=Bachna Ae Haseeno scores at box office|url=http://www.rediff.com/movies/2008/aug/18box.htm|publisher=Rediff.com|accessdate=20 April 2013}}</ref> तर ''[[आउटलुक (पत्रिका)|आउटलुक]]'' को नम्रता जोशीले पादुकोणको अभिनयलाई सन्तोषजनक नभएको बताएकी थिइन्।।<ref>{{cite news|last=Joshi|first=Namrata|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?238292|title=Movie Review: Bachna Ae Haseeno|accessdate=19 July 2013|date=1 September 2008|work=[[Outlook (magazine)|Outlook]]|archiveurl=http://www.webcitation.org/6JwBjSin0|archivedate=27 September 2013}}</ref> सन् २००९ को पहिलो चलचित्रको रूपमा पादुकोण र [[अक्षय कुमार]]द्वारा [[निखिल आडवाणी]]को निर्देशनमा कुङ फु हाँस्य कथानक चलचित्र ''[[चाँदनी चौक टु चाइना]]'' रहेको थियो जसमा पादुकोणले भारतीय-चिनियाँ दिदी बहिनीको दोहोरो भूमिका निभाएकी थिइन्। [[वार्नर ब्रोज]]द्वारा निर्माण गरिएको यो चलचित्रले हिन्दी चलचित्रको इतिहासमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सबैभन्दा बढी सिनेमाघरमा प्रदर्शित गरिएको थियो ।<ref>{{cite news|last=Anderson|first=Jason|title=Chandni Chowk to China: Kung fusion hustle|url=http://www.thestar.com/entertainment/2009/01/16/chandni_chowk_to_china_kung_fusion_hustle.html|work=[[Toronto Star]]|date=16 January 2009|accessdate=6 August 2013}}</ref> पादुकोणले आफ्नो भूमिकको लागि जापानी मार्सल आर्ट्स [[जुजुत्सु]]बाट सिखेकी थिइन् र आफ्नो सबै आक्रमक दृश्य आफैंले गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|title=Deepika's unbelievable stunt!|url=http://specials.rediff.com/movies/2008/nov/26slid1-deepika-unbelievable-stunt.htm?zcc=rl|publisher=Rediff.com|date=26 November 2008|accessdate=3 September 2013}}</ref><ref>{{cite news|last=Lalwani|first=Vickeya|title=Yes, I'm dating Ranbir: Deepika|date=15 March 2008|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-03-15/news-interviews/27772143_1_action-film-deepika-ranbir-yash-raj|work=The Times of India|accessdate=3 September 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131012195823/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-03-15/news-interviews/27772143_1_action-film-deepika-ranbir-yash-raj |date=12 October 2013 }}</ref> तर अपेक्षा गरिएको ठिक विपरित यस चलचित्रले विश्वव्यापी {{INRConvert|554.7|m}} कमाइ गर्न सक्यो जबकि यस चलचित्रको निर्माण लागत {{INRConvert|800|m}} थियो ।<ref>{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=348&catName=TGlmZXRpbWUgV29ybGR3aWRlIEluIFVTICQ=|title=Top Lifetime Grossers Worldwide (US $)|publisher=Box Office India|accessdate=11 November 2010|archiveurl=http://web.archive.org/web/20130602093609/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=312&catName=TGlmZXRpbWU=|archivedate=26 January 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130602093609/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=312&catName=TGlmZXRpbWU%3D |date=2 June 2013 }}</ref><ref>{{cite news|last1=Sharma|first1=Amit|last2=Verma Ambwani|first2=Meenakshi|title=Chandni Chowk to China crosses Rs 33 cr at local box office|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2009-01-20/news/27650181_1_domestic-box-office-bollywood-film-kinng|work=[[The Economic Times]]|date=20 January 2009|accessdate=6 August 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305091941/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2009-01-20/news/27650181_1_domestic-box-office-bollywood-film-kinng |date=5 March 2016 }}</ref> चलचित्र विश्लेषकहरूले पादुकोणको अभिनयलाई सामान्यत मन पराएनन्।<ref>{{cite web|title=Chandni Chowk To China (2009)|url=http://www.rottentomatoes.com/m/chandni_chowk_to_china/|publisher=[[Rotten Tomatoes]]|accessdate=7 October 2013}}</ref><ref>{{cite news|last=Strout|first=Justin|title=Ham Samurai|date=15 January 2009|url=http://www2.orlandoweekly.com/film/review.asp?rid=14086|work=[[Orlando Weekly]]|accessdate=29 April 2011}}</ref> त्यसै वर्ष पादुकोणले नाटकीय चलचित्र ''[[बिल्लु]]'' (''लभ मेरा हिट हिट'' नामक गीत) मा आयटम डान्स गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://entertainment.in.msn.com/gallery.aspx?cp-documentid=3034274&page=4|title=Item Number in 'Billoo Barber'|publisher=[[MSN]]|date=6 January 2009|accessdate=2 May 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120314143005/http://entertainment.in.msn.com/gallery.aspx?cp-documentid=3034274&page=4 |date=14 March 2012 }}</ref> त्यस लगतै उनी [[सैफअली खान|सैफ अली खान]]सँग रोमान्टिक नाट्य चलचित्र '' [[लभ आज कल]]'' मा अभिनय गरिन् जसको कथाकार र निर्देशक [[इम्तियाज अली (निर्देशक)|इम्तियाज अली]] थिए। यस चलचित्रले युवाहरूको बदलिदो सम्बन्धलाई प्रस्तुत गरेको थियो। यस चलचित्रमा पादुकोणले एक सुदृढ सोच भएकी महिला मीरा पण्डेको भूमिका चरित्रार्थ गरेकी थिइन्। यस चलचित्रले विश्वव्यापी {{INRConvert|1.2|b}}को कारोबार गरेको थियो। ''लभ आज कल'' ले सन् २००९ को सबैभन्दा बढी पैसा कमाउने तेस्रो चलचित्रको रूपमा आफूलाई प्रमाणित गरेको थियो।<ref name="top"/> ''[[डेली न्यूज एन्ड एनालायसिस]]'' का अनिरूद्ध गुहाले पादुकोणको बारे उल्लेख गर्दै ''अहिलेसम्म अभिनय गरेका चार चलचित्रहरू मध्ये सबैभन्दा उत्कृष्ट प्रदर्शन '' गरेको भनी लेखेका थिए भने ''द टाइम्स अफ इन्डिया'' का बलिउड विशेशज्ञ [[निखत काजमी]]ले पादुकोणको अभिनयलाई ''उत्कृष्ट र दृढ'' भनी व्याख्या गरेका थिए।<ref>{{cite news|last=Guha|first=Aniruddha|title=Review: Love Aaj Kal is the perfect date movie|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/review-review-love-aaj-kal-is-the-perfect-date-movie-1278796|work=Daily News and Analysis|date=31 July 2009|accessdate=16 July 2013}}</ref><ref>{{cite news|last=Kazmi|first=Nikhat|title=Love Aaj Kal|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/movie-reviews/hindi/Love-Aaj-Kal/movie-review/4838891.cms|work=The Times of India|date=30 July 2009|accessdate=16 July 2013}}</ref> यस चलचित्रको लागि पादुकोणले [[५५औँ फिल्मफेयर पुरस्कार]]मा उत्कृष्ट अभिनेत्रीको नामाङ्कन पाएकी थिइन्।<ref name="bollywoodhungama1">{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/725/|title=Nominations for 55th Idea Filmfare Awards 2009|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=27 April 2011}}</ref> ===करियर सङ्घर्ष (२०१०–११)=== सन् २०१० मा पादुकोणको पाँच चलचित्र प्रदर्शित भएको थियो। उनको पहिलो भूमिका विजय लालवाणीको [[मनोबैज्ञानिक रोमाञ्चकारी]] चलचित्र ''कार्तिक कलिङ कार्तिक'' थियो जसमा पादुकोणले एक हरेस खाइसकेको व्यक्ति ([[फरहान अख्तर]]द्वारा अभिनित) जो प्रत्येक विहान एक संदिग्ध फोन पाएर विभिन्न परिवर्तनबाट गुज्रिरहेको व्यक्तिको सहयोगी प्रेमिकाको भूमिका गरिन्। [[भराइटी (पत्रिका)|भराइटी]] पत्रिकाका डेरेक एलेले चलचित्रलाई समीक्षा गर्दै चलचित्रको कथाबस्तुले दर्शकमाझ छाप छोड्न नसकेको र पादुकोणको &nbsp;...निरीह भूमिकाले पनि चलचित्र सफल नभएको तर्क थपेका थिए ।<ref>{{cite news|last=Elley|first=Derek|title=Review: "Karthik Calling Karthik"|url=http://variety.com/2010/film/reviews/karthik-calling-karthik-1117942367/|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=8 March 2010|accessdate=16 July 2013}}</ref> व्यवसायिक रूपमा चलचित्र असफल भएको थियो।<ref name="bo2010">{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=318&catName=MjAxMA==|title=Box Office 2010|publisher=Box office India|accessdate=14 May 2012|archiveurl=http://web.archive.org/web/20131014062657/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=318&catName=MjAxMA==|archivedate=26 January 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131014062657/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=318&catName=MjAxMA%3D%3D |date=14 October 2013 }}</ref> सो वर्ष उनको सबैभन्दा व्यवसायिक सफल चलचित्र [[साजिद खान]]को हाँस्यप्रधान चलचित्र [[हाउसफुल (२०१० चलचित्र)|हाउसफुल]] थियो जसले {{INRConvert|1.15|b}}को कारोबार गर्न सफल भएको थियो। यस चलचित्रमा उनी [[अक्षय कुमार]], [[रितेश देशमुख]], [[लारा दत्ता]], [[अर्जुन रामपाल]], [[जिया खान]] र [[बोमन इरानी]]सँग चित्रित गरिएका थिए।<ref name="top"/> [[राजा सेन]]ले चलचित्रलाई "खराब अभिनयको चाड" र पादुकोणद्वारा कमजोर अभिनय भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{cite web|last=Sen|first=Raja|title=Gags that'll make you gag|url=http://www.rediff.com/movies/review/review-housefull-is-painful/20100430.htm|publisher=Rediff.com|date=30 April 2010|accessdate=14 September 2013}}</ref> [[File:Deepika Padukone at an event.jpg|thumb|left|upright|alt=Deepika Padukone is sitting on a chair and smiling at the camera|पादुकोण ''[[लफङ्गे परिन्दे]]'', २०१० को कार्यक्रममा]] {{-}} == प्रमुख चलचित्रहरू== {{main|दीपिका पादुकोण फिल्मोग्राफी}} * [[ऐश्वर्य (चलचित्र)|ऐश्वर्य]] (सन् २००६) * [[ओम शान्ति ओम]] (सन् २००७) * [[बच्ना ए हसिनो]] (सन् २००८) * [[लभ आज कल]] (सन् २००९) * [[लफङ्गे परिन्दे]] (सन् २०१०) * [[ककटेल (२०१२ चलचित्र)|ककटेल]] (सन् २०१२) * [[ये जवानी है दीवानी]] (सन् २०१३) * [[चेन्नई एक्सप्रेस]] (सन् २०१३) * [[गोलियों की रासलीला राम-लीला]] (सन् २०१३) * [[ह्याप्पी न्यू इअर (चलचित्र)|ह्याप्पी न्यू इअर]] (सन् २०१४) * [[पीकू]] (सन् २०१५) * [[बाजीराव मस्तानी]] == प्रसिद्धि == ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== * {{Commonscat-inline|Deepika Padukone|दीपिका पादुकोण}} * {{IMDb name|id=2138653}} * {{Twitter|deepikapadukone|दीपिका पादुकोण}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्रीको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार}} {{फिल्मफेयर उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि पुरस्कार}} {{उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि आइफा अवार्ड}} {{उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि स्क्रिन अवार्ड}} {{कमन्सश्रेणी|Deepika Padukone}} {{Persondata <!-- Metadata: see Wikipedia:Persondata. --> | NAME = Padukone, Deepika | ALTERNATIVE NAMES = | SHORT DESCRIPTION = Indian actor | DATE OF BIRTH = 5 January 1986 | PLACE OF BIRTH = [[Copenhagen]], Denmark | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} [[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:भारतीय महिला मोडलहरू]] [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:सन् १९८६ मा जन्म]] [[श्रेणी:भारतीय हिन्दुहरू]] [[श्रेणी:बेङ्गलोरका अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:मानसिक स्वास्थ्य कार्यकर्ताहरू]] [[श्रेणी:बेङ्गलोरका महिला मोडलहरू]] [[श्रेणी:२१औँ शताब्दीका भारतीय अभिनेत्रीहरू]] 45k0xdxe5n7659gfdekrmtq11ry61e8 0 63704 1367782 1154021 2026-07-29T04:50:46Z Bishaldev100 28807 1367782 wikitext text/x-wiki {{Infobox waterfall | name = इग्वासु झरना | photo = Iguacu-004.jpg|right|220px|thumb| | photo_caption = <small>इग्वासु झरनाको दृष्य</small> | location = [[अर्जेन्टिना]]: [[मिसिवन्स प्रान्त]]</br>[[ब्राजिल]]: [[पाराना (राज्य)|पाराना राज्य]] | coords = {{coord|25|41|12|S|54|26|41|W|type:waterbody_region:BR_dim:5000|display=inline,title}} | watercourse = [[इग्वासु नदी]] | type = Cataract | height = {{convert|60|-|82|m|ft|0}}<ref name="Britannica"/> | width = {{convert|2.7|km|mi|1}}<ref name="Britannica"/> | height_longest = {{convert|82|m|ft|0}}<ref name="Britannica"/> | average_width = | number_drops = २७५<ref name="Britannica"/> | average_flow = {{convert|1756|m3/s|cuft/s|-1|abbr=on}}<ref name="Britannica"/> }} '''इग्वासु झरना''' ({{lang-pt|Cataratas do Iguaçu}} {{IPA-pt|kataˈɾatɐʒ du iɡwaˈsu|}}; {{lang-es|Cataratas del Iguazú|links=no}} {{IPA-es|kataˈɾatas ðel iɣwaˈsu|}}; {{lang-gn|Chororo Yguasu}} {{IPA-gn|ɕoɾoɾo ɨɣʷasu|}}) [[अर्जेन्टिना]]को [[मिसिवन्स प्रान्त]] र [[ब्राजिल]]को [[पाराना (राज्य)|पाराना राज्य]]को सिमानामा अवस्थित छ। यो झरना ब्राजिलबाट अर्जेन्टिना तर्फ बगेको [[इग्वासु नदी]]मा रहेको छ।<ref name="Britannica">{{cite encyclopedia |year= 2011 |title= Iguaçu Falls |encyclopedia= [[Encyclopædia Britannica]] |edition= Encyclopædia Britannica Online Library Edition |url= http://www.library.eb.com/eb/article-9042070 |accessdate= 15 April 2011}}</ref> ==सन्दर्भ सूची== {{Reflist|35em}} ==बाहिरी लिङ्कहरू== [[File:Iguazu Décembre 2007 - Panorama 7.jpg|800px|left|]] {{commons|Cataratas del Iguazú|Iguaçu Falls}} {{Wikivoyage|Iguaçu Falls}} {{Commonscat|Iguazu Falls}} [[श्रेणी:अर्जेन्टिनाका झरनाहरू]] [[श्रेणी:ब्राजिलका झरनाहरू]] [[श्रेणी:अर्जेन्टिनाका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरू]] m0imtuvtxxu7ygad0fc93omo19x8d0h 10 74880 1367704 1366902 2026-07-28T14:39:26Z Omnathpokh1 20435 1367704 wikitext text/x-wiki {{Sidebar |name = महिला विरुद्धका हिंसाहरू |pretitle = [[:श्रेणी:महिला विरुद्धका हिंसाहरू|को शृङ्खला]]को भाग हो। |title = [[महिला विरुद्धका हिंसा]] | templatestyles = law sidebar style/styles.css | bodyclass = hlist law-sidebar |heading1 = हत्या |content1 = *[[वधू दहन]] *[[दाइजोको कारण मृत्यु]] *[[सम्मान हत्या]] *[[नारी हत्या]] *[[कन्या शिशु हत्या]] *[[मातृहत्या]] *[[गर्भावस्थासँग सम्बन्धित स्त्रीहत्या|गर्भावस्था स्त्रीहत्या]] *[[सती प्रथा]] *[[बहिनी हत्या]] *[[श्रीमती हत्या]] |heading2 = यौन आक्रमण र बलात्कार |content2 = *[[यौन हिंसाका कारणहरू]] *[[यौन शुद्धीकरण|बाल यौन आरम्भ]] *[[यौन हिंसा तथ्याङ्क]] *[[जबरजस्ती वेश्यावृत्ति]] **[[साइबरसेक्स तस्करी]] **[[मानव तस्करी]] **[[अनुष्ठान दासत्व]] **[[यौन दासत्व]] **[[यौनकर्मी विरुद्धको हिंसा|वेश्या विरुद्धको हिंसा]] *[[यौन दुर्व्यवहार पीडितहरूको आक्रमणपछिको उपचार]] *[[बलात्कार]] **[[परिचित व्यक्तिद्वारा बलात्कार|परिचित व्यक्तिद्वारा]] **[[छल गरेर बलात्कार|छल गरेर]] **[[संशोधन बलात्कार|संशोधन]] **[[डेट बलात्कार|डेट]] **[[बलात्कारको प्रभाव र परिणाम|प्रभावहरू]] **[[यौन हिंसाको शिकार हुनुसँग सम्बन्धित कारकहरू|कारकहरू]] **[[सामुहिक बलात्कार|सामुहिक]] **[[नरसंहार बलात्कार|नरसंहार]] **[[बलात्कारको इतिहास|इतिहास]] **[[बलात्कार सम्बन्धी कानूनहरू|कानुनहरू]] **[[वैवाहिक बलात्कार|वैवाहिक]] **[[बलात्कारबाट गर्भवती|गर्भवती]] **[[यौन हिंसा रोक्न पहलहरू|रोकथाम]] **[[कारागारमा बलात्कार|कारागारमा]] **[[बलात्कार तथ्याङ्क|तथ्याङ्कहरू]] **[[वैधानिक बलात्कार|वैधानिक]] **[[बलात्कारको धम्की|धम्की]] **[[अस्वीकार नगरिएको बलात्कार|अस्वीकार]] **[[युद्धकालीन यौन हिंसा|युद्धकालीन]] *[[यौन आक्रमण]] **[[क्याम्पसमा यौन आक्रमण|क्याम्पस]] **[[बाल यौन दुरुपयोग|बाल]] **[[सेनामा यौन दुर्व्यवहार|सेनामा ]] **[[सामूहिक यौन आक्रमण|सामूहिक]] *[[दोस्रो प्रकारको पीडितकरण]] *[[यौन हिंसा]] *[[कुमारी शुद्धी मिथक]] *[[यौन शुद्धीकरण#विधवाहरूको यौन शुद्धीकरण|विधवाहरूको यौन शुद्धीकरण]] |heading3 = विकृति |content3 = *[[तेजाब आक्रमण]] *[[स्तन इस्त्रीकरण]] *[[महिला यौनाङ्ग कर्तन]] **[[गिसिरी]] **[[इन्फिब्युलेसन]] *[[गोडा बन्धन]] |heading4 = अन्य मुद्दाहरू |content4 = *[[ग्याँसलाइटिङ]] *[[डेटिङ दुर्व्यवहार]] *[[घरेलु हिंसा]] **[[घरेलु हिंसाको रूपरेखा|रूपरेखा]] **[[घरेलु हिंसाको व्यवस्थापन|व्यवस्थापन]] **[[घरेलु हिंसा र गर्भावस्था|र गर्भावस्था]] *[[जबरजस्ती गर्भपतन]] *[[जबरजस्ती आहार]] *[[जबरजस्ती विवाह]] *[[जबरजस्ती गर्भ]] *[[अनिवार्य बन्ध्याकरण|जबरजस्ती बन्ध्याकरण]] *[[घनिष्ठ साथीबाट हुने हिंसा]] *[[वधू अपहरण|अपहरणद्वारा विवाह]] *[[बलात्कार-विवाह ऐन]] *[[अनलाइन लिङ्गमा आधारित हिंसा]] *''[[र्‍याप्टियो|राप्तियो]]'' *[[यौन दुर्व्यवहार]] *[[विषाक्त पुरुषत्व]] *[[प्रारम्भिक आधुनिक अवधिमा बोक्सी परीक्षणहरू|बोक्सी परीक्षण]] |heading5 = [[यौन हिंसाको अन्तर्राष्ट्रिय रूपरेखा]] |content5 = *[[महिला विरुद्धको भेदभाव उन्मूलन सम्बन्धी घोषणापत्र]] * [[महिला विरुद्ध हुने सबै प्रकारका भेदभाव उन्मूलन गर्ने महासन्धि १९७९]] * [[भिएना घोषणापत्र र कार्ययोजना]] * [[महिला विरुद्धको हिंसा उन्मूलन सम्बन्धी घोषणापत्र]] * [[बेलेम दो पारा सम्मेलन|बेलेम दो पारा]] * [[मापुतो सौजन्यविधि|मापुतो]] * [[इस्तानबुल सम्मेलन]] |heading6 = सम्बन्धित विषयहरू |content6 = *[[लिङ्ग-लक्षित अपराधहरूको अभियोजन]] *[[महिलाको आवाश]] *[[महिला विरुद्ध हुने हिंसा उन्मूलनको लागि अन्तर्राष्ट्रिय दिवस|२५ नोभेम्बर]] *[[महिला जननाङ्ग विकृतिको लागि शून्य सहनशीलताको अन्तर्राष्ट्रिय दिवस|६ फेब्रुअरी]] *[[:श्रेणी:देशानुसार महिला विरुद्धका हिंसाहरू|देशानुसार]] *[[यौन र कानुन]] *[[पीडितशास्त्र|आहत शास्त्र]] *[[तेस्रो लिङ्गी व्यक्ति विरुद्धका हिंसा]] }}<noinclude> {{Documentation|content= == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[:श्रेणी:महिला विरुद्धका हिंसाहरू]] * [[ढाँचा:पुरुष विरुद्धका हिंसा]] [[श्रेणी:महिला विरुद्धका हिंसा| ]] [[श्रेणी:हिंसा साइडबार ढाँचाहरू|महिला]] }}</noinclude> 2vbxa9fu22gv5ui70f9uoip2bkpj83b 0 78942 1367770 974848 2026-07-28T20:20:31Z Sunlightson 66105 1367770 wikitext text/x-wiki {{Infobox World Heritage Site | WHS = विलान्ड्रा ताल क्षेत्र | Image = [[File:Willandra Lakes.png|250px]] | imagecaption= विलान्ड्रा ताल क्षेत्रका भागहरू. 1) Lake Mulurulu, 2) Willandra Creek, 3) Garnpung Lake, 4) Lake Leaghur, 5) [[Lake Mungo]], 6) Lake Arumpo, 7) Chibnalwood Lakes. | State Party = अष्ट्रेलिया | Type = मिश्रित | Criteria = iii, viii | ID = १६७ | Region = [[ओसिनियाका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची|एसिया प्यासेफिक]] | Year = १९८१ | Session = ५ औं | Link = http://whc.unesco.org/en/list/167 | locmapin = Australia | map_caption = अष्ट्रेलियाको नक्सामा विलान्ड्रा ताल क्षेत्र | map_width = 300 | relief = 1 | lat_degrees = 34 | lat_minutes = 00 | lat_seconds = | lat_direction = S | long_degrees = 143 | long_minutes = 00 | long_seconds = | long_direction = E | child = | embedded = }} '''विलान्ड्रा ताल क्षेत्र''' [[अस्ट्रेलिया|अष्ट्रेलिया]]को [[न्यु साउथ वेल्स]] राज्यको [[फार वेस्ट (न्यु साउथ वेल्स)|न्यु साउथ वेल्स]] क्षेत्रमा अवस्थित [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]] हो । यो क्षेत्र सन् १९८१ मा [[विश्व सम्पदा क्षेत्र|युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्र]]को सूचीमा सूचिकृत भएको थियो । == इतिहास == विलान्द्रा लेकहरू पछिल्ला २ लाख वर्षमा बनेका हुन्। प्राचीन तटरेखा तीन प्रमुख तहको तलमा विभाजित छन् जुन हरेक तहले तालहरूको इतिहासको विभिन्न चरणमा जम्मा गरिएको छ। सबैभन्दा प्राचीन तलाठहरू ५०,००० वर्षभन्दा पुराना छन् र रंग सुन्तला-रातो छ। यसको माथि माटो, सफा क्वार्ट्ज बालुवा र माटो छ जुन झीलहरू जब भरिएका थिए र लगभग ५०,००० देखि १९,००० वर्षअघि सापेक्षतः ताजा पानी थियो, सो बेला झीलहरूको छेउमा जम्मा भएका थिए। शीर्ष तह मुख्यतया हावा मार्फत बिखरेको माटोका कणहरूबाट बनेको छ जुन पानीको स्तर घटचढ हुँदै गर्दा लुनटेटहरूमा जम्मा भएका थिए, झीलहरू अन्ततः सुक्नु अघि। अबसिजनल मानिसहरू विलान्द्रा तालहरूको किनारमा ४०,००० देखि ३५,००० वर्ष पहिले बस्छु। यो अष्ट्रेलियामा सबैभन्दा पुरानो मानव बसोबास हुने स्थानहरू मध्ये एक हो। पछिल्ला १०,००० वर्षमा अबसिजनल बसोबासको प्रशस्त प्रमाणहरू छन्। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== {{ठुटो}} {{Commonscat|Mungo National Park}} [[श्रेणी:अस्ट्रेलियाका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरू]] [[श्रेणी:विश्वसम्पदाथन २०१५ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] 3i72d2rdo0if7717ksknlksh04633fe 0 82634 1367664 1367210 2026-07-28T12:14:14Z पर्वत सुवेदी 31224 /* खेलाडीहरू */ 1367664 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपालको प्रतिनिधित्व गर्ने महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली}} {{Infobox national football team | type = महिला | Name = नेपाल | Badge = All Nepal Football Association.jpg | Badge_size = 180px | Nickname = गोर्खाली चेलीहरू | Association = [[अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ]] | Confederation = [[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] ([[एसिया]]) | Sub-confederation = [[दक्षिण एसियाली फुटबल सङ्घ|साफ]] ([[दक्षिण एसिया]]) | Coach = [[नवीन न्यौपाने]]<ref>{{Cite web|url=https://radiokantipur.com/sports/2025/09/25/1758799847|title=महिला फुटबल टोलीको मुख्य प्रशिक्षकमा न्यौपाने नियुक्त|language=नेपाली|date=९ असोज २०८२|publisher=रेडियो कान्तिपुर|accessdate=१० साउन २०८३}}</ref> | Captain = [[सावित्रा भण्डारी]] | Most caps = [[सावित्रा भण्डारी]] (६१) | Top scorer = [[सावित्रा भण्डारी]] (६८) | Home Stadium = विभिन्न | FIFA Trigramme = NEP | FIFA Rank = {{FIFA Women's World Rankings|NEP}} | FIFA max = ८७ | FIFA max date = अगस्ट – डिसेम्बर २०२५ | FIFA min = ११९ | FIFA min date = सेप्टेम्बर २०१५ | pattern_la1 = _nep24h | pattern_b1 = _nep24h | pattern_ra1 = _nep24h | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = ff0000 | body1 = ff0000 | rightarm1 = ff0000 | shorts1 = ff0000 | socks1 = ff0000 | pattern_la2 = _nep24a | pattern_b2 = _nep24a | pattern_ra2 = _nep24a | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = 0000ff | body2 = 0000ff | rightarm2 = 0000ff | shorts2 = 0000ff | socks2 = 0000ff | First game = {{fbw|NEP}} ०–१ {{fbw-rt|HK|1959}}<br> ([[हङकङ]]; १४ डिसेम्बर १९८६) | Largest win = {{fbw|NEP}} १३–० {{fbw-rt|AFG}}<br> {{nowrap|([[कक्सबाजार]], [[बङ्गलादेश]]; १४ डिसेम्बर २०१०)}} | Largest loss = {{fbw|JPN}} १४–० '''नेपाल''' {{flagicon|NEP}}<br> ([[हङकङ]]; २४ डिसेम्बर १९८९)<br>{{fbw|JPN}} १४–० '''नेपाल''' {{flagicon|NEP}}<br>{{nowrap|([[बारोताक नुएभो]], [[फिलिपिन्स]]; १२ नोभेम्बर १९९९)}} | Regional name = [[एएफसी महिला एसिया कप|एसिया कप]] | Regional cup apps = ३ | Regional cup first = [[१९८६ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८६]] | Regional cup best = समूह चरण ([[१९८६ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८६]], [[१९८९ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८९]], [[१९९९ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९९]]) | 2ndRegional name = [[साफ महिला च्याम्पियनसिप]] | 2ndRegional cup apps = ८ | 2ndRegional cup first = [[२०१० साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०१०]] | 2ndRegional cup best = उपविजेता ([[२०१० साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०१०]], [[२०१२ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०१२]], [[२०१४ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०१४]], [[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०१९]], [[२०२२ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०२२]], [[२०२४ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०२४]]) | medaltemplates = {{MedalCompetition|[[साफ महिला च्याम्पियनसिप]]}} {{MedalSilver|[[२०१० साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०१० बङ्गलादेश]]|}} {{MedalSilver|[[२०१२ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०१२ श्रीलङ्का]]|}} {{MedalSilver|[[२०१४ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०१४ पाकिस्तान]]|}} {{MedalSilver|[[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०१९ नेपाल]]|}} {{MedalSilver|[[२०२२ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०२२ नेपाल]]|}} {{MedalSilver|[[२०२४ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०२४ नेपाल]]|}} {{MedalCompetition|[[दक्षिण एसियाली खेलकुदमा फुटबल|दक्षिण एसियाली खेलकुद]]}} {{MedalSilver|[[सन् २०१० दक्षिण एसियाली खेलकुद|सन् २०१० ढाका]]|[[सन् २०१० दक्षिण एसियाली खेलकुदमा फुटबल – महिला टोली|टोली]]}} {{MedalSilver|[[सन् २०१६ दक्षिण एसियाली खेलकुद|सन् २०१६ गुवाहाटी तथा सिलोङ]]|[[सन् २०१६ दक्षिण एसियाली खेलकुदमा फुटबल – महिला टोली|टोली]]}} {{MedalSilver|[[सन् २०१९ दक्षिण एसियाली खेलकुद|सन् २०१९ काठमाडौँ तथा पोखरा]]|[[सन् २०१९ दक्षिण एसियाली खेलकुदमा फुटबल – महिला टोली|टोली]]}} | website = {{URL|https://the-anfa.com/}} }} '''नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली''' [[अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ]] (एन्फा) को नियन्त्रणमा रहेको र अन्तर्राष्ट्रिय [[महिला फुटबल]] प्रतियोगिताहरूमा [[नेपाल]]को प्रतिनिधित्व गर्ने टोली हो। नेपालमा महिला फुटबल गतिविधिहरूको व्यवस्थापन गर्न महिला फुटबल विभागको विकास गरिएको छ। नेपालमा महिला फुटबलको आधिकारिक नारा "परिवर्तनका लागि फुटबल" रहेको छ। यो टोली [[एसियाली फुटबल महासङ्घ]] र [[दक्षिण एसियाली फुटबल सङ्घ]]को सदस्य हो, तथापि यस टोलीले हालसम्म [[फिफा महिला विश्वकप]]मा छनोट हुन सकेको छैन। == इतिहास == === स्थापना === [[File:First International game.jpg|thumb|left|सन् १९८४ मा नेपाली महिला फुटबलको पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय खेल]] नेपालले सन् १९८० को दशकको मध्यतिर महिला राष्ट्रिय टोलीको गठन गरेको थियो र [[सन् १९८६ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप]]बाट अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा पर्दापण (डेब्यु) गरेको थियो। उक्त प्रतियोगिताको क्रममा नेपालले १४ डिसेम्बर १९८६ मा [[हङकङ महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|हङकङ]] विरुद्ध आफ्नो पहिलो आधिकारिक खेल खेलेको थियो, जसमा टोली १–० ले पराजित भएको थियो। नेपालको महिला टोलीले सन् १९८६, सन् १९८९ र सन् १९९९ को एसियाली कपको अन्तिम तीन चरणहरूमा पनि भाग लिएको थियो, तर टोली कहिल्यै पनि समूह चरणभन्दा अगाडि बढ्न सकेन। नेपाल पूर्व विजेता [[थाइल्यान्ड महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|थाइल्यान्ड]], दुई तुलनात्मक रूपमा बलिया टोलीहरू [[इन्डोनेसिया महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|इन्डोनेसिया]] र हङकङसँगै कठिन समूहमा परेको थियो। नतिजास्वरूप नेपालले तीनवटै खेलमा पराजित भएको थियो, जसमध्ये दुई खेल फराकिलो मतान्तरले हारेको थियो भने हङकङ विरुद्धको खेल केही प्रतिस्पर्धात्मक रहेको थियो। सन् १९८९ मा नेपालले पुनः सोही प्रतियोगितामा उही प्रतिस्पर्धीहरूसँग खेलेको थियो, जहाँ थाइल्यान्डको ठाउँमा जापान समावेश थियो। यस प्रतियोगितामा पनि नेपालले निकै कमजोर प्रदर्शन गर्दै प्रत्येक खेल ठूलो अन्तरले पराजित हुन पुगेको थियो, जसमा हङकङ विरुद्ध ०–३ को हार सबैभन्दा सानो अन्तरको पराजय थियो। नेपालका फिफा प्रथम उपाध्यक्ष [[कमल थापा]] थिए। नेपाल महिला टोलीकी पहिलो कप्तान [[रमा सिंह]] थिइन्। नेपाली महिला फुटबल टोली गठन हुँदा [[कमल थापा]] [[अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ]]का अध्यक्ष थिए। [[बागमती अञ्चल]] टोलीको प्रतिनिधित्व गर्ने सिंहले सन् १९८५ देखि खेल्न थालेकी थिइन्। राष्ट्रिय टोलीकी दोस्रो कप्तान [[गण्डकी अञ्चल]] टोलीको प्रतिनिधित्व गर्ने [[कमला हिराचन]] र तेस्रो कप्तान [[नारायणी अञ्चल]] टोलीको प्रतिनिधित्व गर्ने [[मीरा चौधरी]] थिइन्। सिंह पछि नेपाली टेलिभिजन इतिहासकी पहिलो समाचार वाचक बनेकी थिइन् भने चौधरी नेपाल प्रहरीमा प्रहरी नायब उपरीक्षक (डिएसपी) पदमा कार्यरत रहेकी थिइन्। फिलिपिन्समा आयोजना भएको सन् १९९९ एएफसी महिला च्याम्पियनसिपमा उज्बेकिस्तान विरुद्ध गोल गर्ने [[पेमा डोल्मा लामा]] नेपालका लागि पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय गोलकर्ता महिला खेलाडी हुन्। === सङ्कटका वर्षहरू === [[नेपालको जनआन्दोलन २०४६]] कारण आठ वर्षसम्म महिला राष्ट्रिय टोली गठन हुन सकेन। यसले खेलाडी छनोटमा नकारात्मक असर पारेको थियो, तर पनि नेपालले सन् १९९९ को [[एएफसी महिला एसिया कप|महिला एसिया कप]] मार्फत चाँडै नै अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा पुनरागमन गरेको थियो। पुनरागमनका बाबजुद नतिजा आठ वर्षको विराम अघिकै जस्तै रहन पुगेको थियो। [[जापान महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|जापान]], [[थाइल्यान्ड महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|थाइल्यान्ड]], [[उज्बेकिस्तान महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|उज्बेकिस्तान]] र [[फिलिपिन्स महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|फिलिपिन्स]] सम्मिलित समूह चरणमै नेपालका चारै खेलमा हारका साथ यात्रा समाप्त भएको थियो। त्यसयता नेपाल महिला एसिया कपमा छनोट हुन सकेको छैन। पुरुष राष्ट्रिय टोलीका पूर्व प्राविधिक निर्देशक [[होल्गर ओबरम्यान]]ले सन् १९९९ को अभियानमा चेलीहरूका लागि प्राविधिक सल्लाहकारको रूपमा काम गरेका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://www.angelfire.com/ne/football/archive.html|title=NFH – Archived News|website=Angelfire|access-date=4 March 2016}}</ref> यद्यपि, यसको अर्थ नेपालले सन् १९९९ पछि फुटबल नै खेलेको थिएन भन्ने होइन। देशभरका महिला फुटबल खेलाडीहरूलाई समेट्ने उद्देश्यले करिब एक महिना लामो महिला फुटबल प्रतियोगिता 'मङ्गलादेवी लिग' को स्थापना गरिएको थियो। यो सन् २००० को सुरुवाततिर लिग-कम-नकाउट ढाँचामा खेलाइएको थियो। यो एक व्यक्तिको पहलमा सुरु गरिएको प्रयास थियो, तर दुखद् रूपमा एक वर्षपछि यसलाई निरन्तरता दिन सकिएन।<ref>{{cite web|title=Off-side: In support of the Nepali women footballers|url=http://www.ekantipur.com/the-kathmandu-post/2012/09/21/sports/off-side-in-support-of-the-nepali-women-footballers/239928.html|website=[[The Kathmandu Post]]|access-date=12 August 2014}}</ref> नेपालले लामो समयसम्म कुनै पनि खेल नखेले पनि, सन् २०१० को [[सन् २०१० दक्षिण एसियाली खेलकुद|दक्षिण एसियाली खेलकुद]]मा धेरै प्रतिस्पर्धीहरूलाई फराकिलो मतान्तरले हराउँदै फाइनलसम्म पुगेर सबैलाई प्रभावित पारेको थियो। फाइनलमा टोली प्रमुख दाबेदार [[भारत महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|भारत]]सँग १–३ को साँघुरो अन्तरले पराजित भएको थियो। यस नतिजाले राष्ट्रिय टोलीलाई निकै आवश्यक पहिचान दिलाउन सफल भएको थियो। ११औँ दक्षिण एसियाली खेलकुद महिला फुटबल प्रतियोगिता समावेश गर्ने पहिलो साग खेलकुद पनि थियो।<ref name=":2">{{Cite news|url = https://www.youtube.com/watch?v=U0watIPE5nI|title = Nepali football – Sportsworld|last = Richardson|first = Andy|date = 5 March 2009|work = Al-Jazeera Sportsworld|access-date = 4 January 2016|via = YouTube}}</ref> सन् २०१० को साग खेलकुदको उद्घाटन खेलमा नेपालको यु-२३ महिला टोलीले आयोजक बङ्गलादेशको सामना गरेको थियो, जहाँ नेपाल १–० ले विजयी भएको थियो। श्रीलङ्का विरुद्धको दोस्रो खेलमा कुनै गोल नखाई ८ गोल गर्दै उत्कृष्ट जित दर्ता गरेको थियो। यद्यपि, गोलको यो सिलसिला धेरै समय टिक्न सकेन र भारत विरुद्धको तेस्रो समूह चरणको खेलमा नेपाल ०–५ को भारी पराजय भोग्न बाध्य भएको थियो। तैपनि नेपाल दोस्रो चरण (सेमिफाइनल) मा पाकिस्तान विरुद्ध भिड्न पर्याप्त अङ्क जोड्दै अगाडि बढ्यो र सेमिफाइनलमा पाकिस्तानलाई ७–० ले पराजित गरेको थियो। यसको अर्थ नेपालले फाइनलमा पुनः भारतको सामना गर्नुपर्ने भएको थियो, तर जुनसुकै नतिजा आए पनि चेलीहरूका लागि कम्तीमा पदक पक्का भइसकेको थियो। भारत विरुद्ध गोलको खडेरी तोडे पनि खेल १–३ ले गुमाउनु परेको थियो। साहसी प्रदर्शनका बाबजुद चेलीहरू रजत पदक लिएर घर फर्किएका थिए, जसले गर्दा नेपाली फुटबलका समर्थकहरूमाझ ठूलो खुसी छाएको थियो। === पुनर्जागरण === [[File:एन्जिला.jpg|thumb|150px|left|[[एन्जिला तुम्बापो सुब्बा]]ले नेपालका लागि धेरै खेलहरू खेलेकी छिन्।]] सन् २००९ मा राष्ट्रिय लिगहरू पुनरारम्भ भएपछि नेपालमा महिला फुटबलको पुनर्जागरण पहिलोपटक महसुस गरिएको थियो। यसअघि महिला राष्ट्रिय टोलीले ५ वर्षसम्म कुनै पनि अन्तर्राष्ट्रिय खेल खेलेको थिएन। तैपनि, चेलीहरूले अर्को वर्ष हुने दुई ठूला अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताका लागि प्रशिक्षण सुरु गरे। सन् २०१० मा नेपाली महिला फुटबलर खेलाडीहरू [[सन् २०१० दक्षिण एसियाली खेलकुद|११औँ दक्षिण एसियाली खेलकुद]]र अर्को [[सन् २०१० साफ महिला च्याम्पियनसिप|साफ महिला फुटबल च्याम्पियनसिप]]बाट दुईवटा उपविजेता ट्रफी बोकेर फर्किएका थिए। सीमित प्रशिक्षण, स्रोत-साधन र पुरुष टोलीको तुलनामा कम ध्यान दिइएको भए तापनि महिला टोलीले उत्कृष्ट प्रदर्शन जारी राखेको थियो। दक्षिण एसिशियाली खेलकुदमा उनीहरूले श्रीलङ्कालाई ८–० ले पराजित गर्दै साफमा अफगानिस्तानलाई १३–० र पाकिस्तानलाई ११–० ले हराउन सफल भउका थिए। स्ट्राइकर [[अनु लामा]] साफकी स्टार खेलाडी बनेकी थिइन्, जसले तीन ह्याट्रिक गर्दै प्रतियोगिताकी सर्वोत्कृष्ट खेलाडी घोषित भएकी थियन्। यद्यपि, दक्षिण एसियाली खेलकुदको फाइनलमा टोली भारतसँग ०–५ ले पराजित भएको थियो, तर हालै सम्पन्न साफको फाइनलमा उही टोलीसँग ०–१ ले पराजित हुँदा कडा प्रतिस्पर्धा देखिएको थियो। सन् २०१० को पुनर्जागरणपछि महिला टोलीको फिफा वरीयता २२ स्थानले माथि उक्लन सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=FIFA Rankings Nepal Women's National Team|url=https://www.fifa.com/associations/association=nep/ranking/gender=f/index.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20070709072825/http://www.fifa.com/associations/association=nep/ranking/gender=f/index.html|url-status=dead|archive-date=July 9, 2007|access-date=24 February 2014}}</ref> == टोलीको छवि == [[File:Dasarath Rangasala Stadium.jpg|thumb|right|सन् २००८ मा दशरथ रङ्गशाला]] === उपनाम === नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोलीलाई "नेपाली चेलीहरू" नामले पनि चिनिन्छ। === घरेलु मैदान === {{मुख्य|दशरथ रङ्गशाला}} यो टोलीको घरेलु मैदान मध्य [[काठमाडौँ]]मा रहेको एक बहुउद्देश्यीय रङ्गशाला [[दशरथ रङ्गशाला]] हो। यो रङ्गशाला [[नेपाल राष्ट्रिय फुटबल टोली|नेपाल पुरुष राष्ट्रिय फुटबल टोलीसँग]] पनि साझा गरिन्छ। ५,००० सिट क्षमतासहित कुल २५,००० दर्शक क्षमता रहेको दशरथ रङ्गशाला नेपालको सबैभन्दा ठूलो रङ्गशाला हो। यसको नाम नेपालका सहिद [[दशरथ चन्द]]को नामबाट राखिएको हो। नेपालमा आयोजना भएको २०१३ साफ च्याम्पियनसिप अघि दशरथ रङ्गशालाको व्यापक मर्मतसम्भार गरिएको थियो, जसअन्तर्गत दर्शक क्षमता २०,००० बाट बढाएर २५,००० पुर्‍याउने लगायतका धेरै सुधारहरू गरिएका थिए।<ref>{{Cite web |title=In Pictures: Renovation of Dasarath Rangasala on a war footing|url=https://thehimalayantimes.com/multimedia/photo-gallery/in-pictures-renovation-of-dasarath-rangasala-on-a-war-footing/ |access-date=2024-09-02 |website=thehimalayantimes.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20191102144057/https://thehimalayantimes.com/multimedia/photo-gallery/in-pictures-renovation-of-dasarath-rangasala-on-a-war-footing/ |archive-date=2 November 2019 |url-status=dead}}</ref> == फिफा विश्व वरीयता == {{अद्यावधिक|१५ मार्च २०२६}}<ref>{{cite web |url=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/NEP?gender=women |title=FIFA NEPAL WOMEN'S RANKING |publisher=[[FIFA]] |publication-date=13 December 2024 |access-date=13 December 2024}}</ref> {| class="wikitable" style=" text-align:center; font-size:95%;" width="100%" ! colspan="18" style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">नेपालको फिफा विश्व वरीयता इतिहास</span> |- !scope="col" width="250px" |वर्ष !scope="col" |सन् २००३ !scope="col" |सन् २०१० !scope="col" |सन् २०११ !scope="col" |सन् २०१२ !scope="col" |सन् २०१३ !scope="col" |सन् २०१४ !scope="col" |सन् २०१५ !scope="col" |सन् २०१६ !scope="col" |सन् २०१७ !scope="col" |सन् २०१८ !scope="col" |सन् २०१९ !scope="col" |सन् २०२० !scope="col" |सन् २०२० !scope="col" |सन् २०२२ !scope="col" |सन् २०२३ !scope="col" |सन् २०२४ !scope="col" |सन् २०२५ |- !scope="row" style="text-align:center" |फिफा विश्व वरीयता |१०३||११६||११६||१०८||९४||१०७||११४||१०५||९१||१०८||९७||९२||१०३||१०३||१०५||१०३||८९ |- !scope="row" style="text-align:center" |एएफसी वरीयता |–||२२||२३||२३||२४||२१||२४||२०||२२||२०||२१||१६||२१||२१||२०||२०||१५ |} == नतिजा तथा आगामी खेलहरू == {{मुख्य|नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोलीको नतिजाहरू}} पछिल्लो १२ महिनामा भएका खेलका नतिजाहरू र तय गरिएका आगामी खेलहरूको सूची निम्न अनुसार छ: ;सङ्केत {{legend2|#CCFFCC|जीत|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#FFFFCC|बराबरी|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#FFCCCC|हार|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#FFFFFF|आगामी खेल|border=1px solid #AAAAAA}} === सन् २०२५ === {{Football box collapsible | format = 1 |round = [[सन् २०२६ एएफसी महिला एसिया कप छनोट#समूह एफ|सन् २०२६ एएफसी एसिया कप छनोट]] |date = {{Start date|2025|06|29|df=y}} |time = {{UTZ|17:00|5}} |team1 = {{fbw-rt|NEP}} |score = ९–० |team2 = {{fbw|LAO}} |goals1 = *[[अनिता बस्नेत|बस्नेत]] {{Goal|१२}} *[[सावित्रा भण्डारी|भण्डारी]] {{Goal|४५||५५||७४||७९|}} *[[सरु लिम्बू|लिम्बू]] {{Goal|४७}} *[[रश्मी घिसिङ|घिसिङ]] {{Goal|५७}} *[[अनिता केसी|केसी]] {{Goal|८३}} *[[से सामोन इन्थाफोन|इन्थाफोन]] {{Goal|८८|o.g.}} |goals2 = |stadium = [[मिल्ली रङ्गशाला]], [[तास्कन्द]] |location = [[तास्केन्त]], उज्बेकिस्तान |attendance = |referee = विन्ट वार तुन ([[म्यानमार फुटबल महासङ्घ|म्यानमार]]) |report = https://www.the-afc.com/en/national/afc_womens_asian_cup.html/news/qualifiers-group-f-nepal-9-0-laos |result = W }} {{Football box collapsible | format = 1 |round = [[२०२६ एएफसी महिला एसिया कप छनोट#समूह एफ|२०२६ एएफसी एसिया कप छनोट]] |date = {{Start date|2025|07|02|df=y}} |time = {{UTZ|17:00|5}} |team1 = {{fbw-rt|SRI}} |score = ०–८ |team2 = {{fbw|NEP}} |goals1 = |goals2 = *[[गीता राना|गीता राना]] {{Goal|७||५५}} *[[सावित्रा भण्डारी|भण्डारी]] {{Goal|१४||३६||४०}} *[[निशा थोकर|थोकर]] {{Goal|६२}} *[[रेखा पौडेल|पौडेल]] {{Goal|७८}} *[[पूजा राना]] {{Goal|89}} |stadium = [[मिल्ली रङ्गशाला]], [[तास्कन्द]] |location = [[तास्केन्त]], उज्बेकिस्तान |attendance = |referee = वाङ चिएह ([[चिनियाँ ताइपेई फुटबल सङ्घ|चिनियाँ ताइपेई]]) |report = https://www.the-afc.com/en/national/afc_womens_asian_cup.html/news/qualifiers-group-f-sri-lanka-0-8-nepal |result = W }} {{Football box collapsible | format = 1 |round = [[२०२६ एएफसी महिला एसिया कप छनोट#समूह एफ|२०२६ एएफसी एसिया कप छनोट]] |date = {{Start date|2025|07|05|df=y}} |time = {{UTZ|20:00|5}} |team1 = {{fbw-rt|UZB}} |score = ३–३ |team2 = {{fbw|NEP}} |goals1 = *[[दियोराखोन खबिबुल्लाएभा|खबिबुल्लाएभा]] {{Goal|२}} *[[ल्युदमिला कराचिक|कराचिक]] {{Goal|११}} *[[माफ्तुना सोयिमोभा|सोयिमोभा]] {{Goal|३९}} |goals2 = *[[सावित्रा भण्डारी|भण्डारी]] {{Goal|२४||७३}} *[[गीता राना|राना]] {{Goal|७१}} |penaltyscore = ४–२ |penalties1 = *[[माफ्तुना सोयिमोभा|सोयिमोभा]] {{pengoal}} *[[उमिदा जोइरोभा|जोइरोभा]] {{pengoal}} *[[मदिना खिक्मातोभा|खिक्मातोभा]] {{pengoal}} *[[असलखोन अमिनजोनोभा|अमिनजोनोभा]] {{pengoal}} |penalties2 = *{{penmiss}} [[सावित्रा भण्डारी|भण्डारी]] *{{pengoal}} [[गीता राना|राना]] *{{pengoal}} [[सविता राना मगर]] *{{penmiss}} [[अञ्जना राना मगर]] |stadium = [[मिल्ली रङ्गशाला]], [[तास्कन्द]] |location = [[तास्केन्त]], उज्बेकिस्तान |attendance = |referee = असाका कोइजुमी ([[जापान फुटबल सङ्घ|जापान]]) |report = https://www.the-afc.com/en/national/afc_womens_asian_cup.html/news/qualifiers-group-f-uzbekistan-3-4-3-2-nepal |result = D }} {{Football box collapsible |format = 1 |round = [[मैत्रीपूर्ण खेल|मैत्रीपूर्ण]] |date = २४ अक्टोबर |time = {{UTZ|18:00|5:30}} |team1 = {{fbw-rt|NEP}} |score = ०–३ |team2 = {{fbw|IRN}} |goals1 = |goals2 = *[[सारा दिदार|दिदार]] {{goal|४९}} *[[जहरा घन्बारी|घन्बारी]] {{goal|५२}} *[[शबनम बेहेस्त|बेहेस्त]] {{goal|५७}} |stadium = [[जवाहरलाल नेहरू रङ्गशाला (सिल्लोङ)|जवाहरलाल नेहरू रङ्गशाला]] |location = [[सिलोङ]], भारत |attendance = |referee = छोकी ओम ([[भूटान फुटबल महासङ्घ|भूटान]]) |result = L }} {{Football box collapsible |format = 1 |round = [[मैत्रीपूर्ण खेल|मैत्रीपूर्ण]] |date = २७ अक्टोबर |time = {{UTZ|18:00|5:30}} |team1 = {{fbw-rt|IND}} |score = १–२ |report = |team2 = {{fbw|NEP}} |goals1 = *[[करिश्मा शिरभोइकर|शिरभोइकर]] {{goal|८१}} |goals2 = *[[सावित्रा भण्डारी|भण्डारी]] {{goal|२||६३}} |stadium = [[जवाहरलाल नेहरू रङ्गशाला (सिल्लोङ)|जवाहरलाल नेहरू रङ्गशाला]] |location = [[सिलोङ]], भारत |attendance = |referee = पन्सा चैसानित ([[थाइल्यान्ड फुटबल सङ्घ|थाइल्यान्ड]]) |result = W }} {{Football box collapsible |format = 1 |round = [[मैत्रीपूर्ण खेल|गैर-आधिकारिक मैत्रीपूर्ण]] |date = २९ अक्टोबर |time = {{UTZ|16:45|+5:30}} |team1 = {{fbw-rt|IND}} |score = १–१ |report = https://www.the-aiff.com/article/india-and-nepal-womens-teams-play-exhibition-match-in-gangtok |team2 = {{fbw|NEP}} |goals1 = [[सौम्या गुगुलोथ|गुगुलोथ]] {{goal|३०}} |goals2 = [[रश्मी घिसिङ|घिसिङ]] {{goal|४५+२}} |penaltyscore = ०–३ |penalties1 = *[[प्रियदर्शिनी सेल्लादुराई|प्रियदर्शिनी]] {{penmiss}} *[[सन्तोष (फुटबलर)|सन्तोष]] {{penmiss}} *[[अस्तम ओराओन|ओराओन]] {{penmiss}} |penalties2 = *[[सविता राना मगर]] {{pengoal}} *[[रश्मीकुमारी घिसिङ|घिसिङ]] {{pengoal}} *[[अनिता बस्नेत|बस्नेत]] {{penmiss}} *[[निशा थोकर|थोकर]] {{pengoal}} |stadium = [[पाल्जोर रङ्गशाला]] |location = [[गान्तोक]], भारत |attendance = |referee = मीरा तामाङ ([[भूटान फुटबल महासङ्घ|भूटान]]) |result = D }} {{Football box collapsible |format = 1 |round = [[मैत्रीपूर्ण खेल|मैत्रीपूर्ण]] |date = २६ नोभेम्बर |time = {{UTZ|19:30|7}} |team1 = {{fbw-rt|INA}} |score = २–१ |report = https://english.ratopati.com/story/42151/tri-nation-international-women-s-football-indonesia-defeats-nepal |team2 = {{fbw|NEP}} |goals1 = *[[गिया युमान्डा|गिया]] {{Goal|५८}} *[[औलिया अल मबरुह|औलिया]] {{Goal|६७}} |goals2 = *[[भिभी ओक्ताभिया|भिभी]] {{Goal|२०|o.g.}} |stadium = [[मगुवोहार्जो रङ्गशाला]] |location = [[योग्यकर्ता]], इन्डोनेसिया |attendance = |referee = |result = L }} {{Football box collapsible |format = 1 |round = [[मैत्रीपूर्ण खेल|मैत्रीपूर्ण]] |date = २ डिसेम्बर |time = {{UTZ|19:30|7}} |team1 = {{fbw-rt|NEP}} |score = ०–१ |report = https://kathmandupost.com/football/2025/12/03/nepal-wrap-up-indonesia-tri-nation-friendlies-winless |team2 = {{fbw|TPE}} |goals1 = |goals2 = *[[हुवाङ के-सिन]] {{goal|५३}} |stadium = [[मगुवोहार्जो रङ्गशाला]] |location = [[योग्यकर्ता]], इन्डोनेसिया |attendance = |referee = |result = L }} === २०२६ === {{football box collapsible |format = 1 |round = {{nobr|[[२०२६ साफ महिला च्याम्पियनसिप#समूह ए|२०२६ साफ समूह चरण]]}} | date = {{Start date|2026|05|25|df=y}} | time = 16:30 | team1 = {{fbw-rt|BHU}} | score = ०–१ | report = https://saffederation.org/wp-content/uploads/2026/05/MATCH_REPORT-1-BHUTAN-WOMENS-vs-NEPAL-WOMENS.pdf | team2 = {{fbw|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[गीता राना|राना]] {{goal|२३}} | stadium = [[जवाहरलाल नेहरू रङ्गशाला (मडगाउँ)|जवाहरलाल नेहरू रङ्गशाला]] | location = [[मडगाउँ]], [[गोवा]] | attendance = | referee = टेकचम रञ्जिता ([[अखिल भारतीय फुटबल महासङ्घ|भारत]]) | result = W }} {{football box collapsible | format = 1 | id = Nepal vs Sri Lanka | round = {{nobr|[[२०२६ साफ महिला च्याम्पियनसिप#समूह ए|२०२६ साफ समूह चरण]]}} | date = {{Start date|2026|05|31|df=y}} | time = 16:30 | team1 = {{fbw-rt|NEP}} | score = २–० | report = https://saffederation.org/wp-content/uploads/2026/05/MATCH_REPORT-5-NEPAL-WOMENS-vs-SRI-LANKA-WOMENS.pdf | team2 = {{fbw|SRI}} | goals1 = *[[रश्मी घिसिङ|घिसिङ]] {{goal|४५+३}} *[[रेनुका नगरकोटी|नगरकोटे]] {{goal|६२}} | goals2 = | stadium = [[जवाहरलाल नेहरू रङ्गशाला (मडगाउँ)|जवाहरलाल नेहरू रङ्गशाला]] | location = [[मडगाउँ]], [[गोवा]] | attendance = ७६१ | referee = रञ्जिता देवी टेकचम ([[अखिल भारतीय फुटबल महासङ्घ|भारत]]) | result = W }} {{football box collapsible | format = 1 | id = Nepal vs Bangladesh | round = {{nobr|[[सन् २०२६ साफ महिला च्याम्पियनसिप#सेमिफाइनल्स|२०२६ साफ सेमिफाइनल]]}} | date = {{Start date|2026|06|03|df=y}} | time = 16:00 | team1 = {{fbw-rt|NEP}} | score = १–२ | report = https://saffederation.org/wp-content/uploads/2026/06/MATCH_REPORT-7-NEPAL-WOMENS-vs-BANGLADESH-WOMENS.pdf | team2 = {{fbw|BAN}} | goals1 = *[[गीता राना|गीता]] {{Goal|२२}} | goals2 = *[[रितु पोर्ना चाकमा]] {{Goal|४५+१}} *[[मोसमम्त सागरिका|सागरिका]] {{goal|९०+३}} | stadium = [[जवाहरलाल नेहरू रङ्गशाला (मडगाउँ)|जवाहरलाल नेहरू रङ्गशाला]] | location = [[मडगाउँ]], [[गोवा]] | attendance = २८९ | referee = ओम छोकी ([[भुटान फुटबल महासङ्घ|भुटान]]) | result = L }} == प्रशिक्षक == ''अक्टोबर २०२५ अनुसार'' {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |- !style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">पद</span> !style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">नाम</span> |- |'''मुख्य प्रशिक्षक''' |{{Flagicon|NEP}} [[नवीन न्यौपाने]] |- |'''सहायक प्रशिक्षक''' |{{Flagicon|NEP}} [[राजकुमार केसी]] <br/> {{Flagicon|NEP}} भगवती थापा |- |'''गोलरक्षक प्रशिक्षक''' |{{Flagicon|NEP}} सुरजकुमार लामा |- |'''चिकित्सक''' |{{Flagicon|NEP}} डा. अलिसा राई |- |'''फिजियो''' |{{Flagicon|NEP}} सिला गिरी |- |'''किट प्रबन्धक''' |{{Flagicon|NEP}} विकास गुरुङ |- |'''टोली अधिकृत''' |रहित |- |'''मिडिया प्रबन्धक''' |{{Flagicon|NEP}} कृष्णसिंह लोथ्याल |- |'''टोली प्रबन्धक''' |{{Flagicon|NEP}} [[बिन्द्रा देवान]] |} === प्रशिक्षण इतिहास === <!-- {{main|नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोलीका मुख्य प्रशिक्षकहरूको सूची}} --> <!-- {{See also|Category:नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोलीका मुख्य प्रशिक्षकहरू}} --> {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !colspan=4 style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|{{white|मुख्य प्रशिक्षकहरूको सूची}} |- !style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">नाम</span> !style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">अवधि</span> !style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">उपलब्धिहरू</span> |- |{{Flagicon|NEP}} [[ध्रुव केसी]] |२०१०–२०१२ ||[[२०१० साफ महिला च्याम्पियनसिप]]: {{Silver2}} उपविजेता<br />[[सन् २०१२ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]: {{Silver2}} उपविजेता<br/> |- |{{Flagicon|NEP}} [[हरि खड्का]] |२०१८–२०१९ | |- |{{Flagicon|AUS}} [[गेरी फिलिप्स]] प्राविधिक निर्देशकको रूपमा<ref>{{cite web|url=https://kathmandupost.com/football/2019/07/31/australian-national-phillips-named-anfa-technical-director |title=Australian national Phillips named ANFA technical director|accessdate=27 February 2025}}</ref> |२०१९–२०२१ | |- |{{Flagicon|AUS}} [[गेरी फिलिप्स]]<ref>{{Cite web|last=Republica|title=Gary Phillips is new head coach of Women's National Football Team|url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/106347/|access-date=2021-02-26|website=My Republica|language=en}}</ref> |२०२१–२०२२ | |- |{{Flagicon|NEP}} [[कुमार थापा]] |२०२२ | |- |{{Flagicon|NEP}} [[राजेन्द्र तामाङ]]<ref>{{cite web|url=https://www.hamrokhelkud.net/rajendra-tamang-appointed-head-coach-of-womens-national-football-team/ |title=Rajendra Tamang Appointed Head Coach Of Women's National Football Team |date=24 January 2024 |accessdate=27 February 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://risingnepaldaily.com/news/56167 |title=Coach Tamang to lead Nepali women in Four Nations Cup |accessdate= 27 February 2025}}</ref> |२०२४–२०२५ |[[२०२४ वाफ महिला च्याम्पियनसिप]]: {{Silver2}} उपविजेता<br />[[२०२४ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]: {{Silver2}} उपविजेता<br/>[[२०२५ अन्तर्राष्ट्रिय महिला च्याम्पियनसिप]]: {{Silver2}} उपविजेता |- |{{Flagicon|BEL}} [[प्याट्रिक डे वाइल्ड]] |२०२५ | |- |{{Flagicon|NEP}} [[नवीन न्यौपाने]] |२०२५–हाल | |} == खेलाडीहरू == === वर्तमान टोली === अक्टोबर र नोभेम्बर २०२५ मा [[इन्डोनेसिया महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|इन्डोनेसिया]] र [[चिनियाँ ताइपेई महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|चिनियाँ ताइपेई]] विरुद्धको मैत्रीपूर्ण खेलका लागि निम्न खेलाडीहरूलाई टोलीमा बोलाइएको थियो।<ref>{{cite web|title=ANFA bids farewell to national women's team for Indonesia and Chinese Taipei friendlies|url=https://www.the-anfa.com/news-detail/2442|website=ANFA|access-date=23 November 2025}}</ref> {{block indent|left=1.5|1=''अङ्क तथा विवरण २७ अक्टोबर २०२५ मा [[भारत महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|भारत]] विरुद्धको खेल पछिको हो।''}} {{nat fs g start}} {{nat fs g player|pos=GK|name=[[अञ्जना राना मगर]]|age={{जन्म मिति र उमेर|2002|01|17}}|caps=१२|goals=०|club=[[एपिएफ क्लब (महिला)|एपिएफ]]|clubnat=NEP}} {{nat fs g player|pos=GK|name=[[एन्जिला तुम्बापो सुब्बा]]|age={{जन्म मिति र उमेर|1996|05|28}}|caps=५८|goals=०|club=[[सेथु एफसी|सेथु]]|clubnat=IND}} {{nat fs g player|pos=GK|name=[[उषा नाथ]]|age={{जन्म मिति र उमेर|2001|01|23}}|caps=२|goals=०|club=[[नेपाल पुलिस क्लब (महिला)|नेपाल पुलिस]]|clubnat=NEP}} {{nat fs break}} {{nat fs g player|pos=DF|name=[[विमला विक]]|age={{जन्म मिति र उमेर|2002|01|23}}|caps=१५|goals=०|club=[[राजशाही स्टार्स एफसी|राजशाही स्टार्स]]|clubnat=BAN}} {{nat fs g player|pos=DF|name=[[दिपा शाही]]|age={{जन्म मिति र उमेर|1999|11|28}}|caps=–|goals=–|club=[[राजशाही स्टार्स एफसी|राजशाही स्टार्स]]|clubnat=BAN}} {{nat fs g player|pos=DF|name=[[हीराकुमारी भुजेल]]|age={{जन्म मिति र उमेर|2004|01|01}}|caps=–|goals=–|club=[[नेपाल पुलिस क्लब (महिला)|नेपाल पुलिस]]|clubnat=NEP}} {{nat fs g player|pos=DF|name=[[पूजा राना]]|age={{जन्म मिति र उमेर|2001|03|28}}|caps=१७|goals=१|club=[[फरासगन्ज एससी महिला|फरासगन्ज]]|clubnat=BAN}} {{nat fs g player|pos=DF|name=[[समीक्षा घिमिरे]]|age={{जन्म मिति र उमेर|1999|12|26}}|caps=१५|goals=०|club=[[फरासगन्ज एससी महिला|फरासगन्ज]]|clubnat=BAN}} {{nat fs g player|pos=DF|name=[[मनमाया दमाई]]|age={{जन्म मिति र उमेर|2004|09|13}}|caps=१|goals=०|club=[[एपिएफ क्लब (महिला)|एपिएफ]]|clubnat=NEP}} {{nat fs g player|pos=DF|name=[[निशा थोकर]]|age={{जन्म मिति र उमेर|2001|02|01}}|caps=७|goals=१|club=[[एपिएफ क्लब (महिला)|एपिएफ]]|clubnat=NEP}} {{nat fs g player|pos=DF|name=[[प्रतिक्षा चौधरी]]|age={{जन्म मिति र उमेर|2004|10|29}}|caps=०|goals=०|club=[[एपिएफ क्लब (महिला)|एपिएफ]]|clubnat=NEP}} {{nat fs break}} {{nat fs g player|pos=MF|name=[[अनिता बस्नेत]]|age={{जन्म मिति र उमेर|1994|02|09}}|caps=५८|goals=७|club=[[एपिएफ क्लब (महिला)|एपिएफ]]|clubnat=NEP}} {{nat fs g player|pos=MF|name=[[प्रिती राई]]|age={{जन्म मिति र उमेर|2004|11|20}}|caps=२१|goals=५|club=[[प्रेह खान रिच स्वाय रियङ एफसी|प्रेह खान रिच स्वाय रियङ]]|clubnat=CAM}} {{nat fs g player|pos=MF|name=[[सजनी थोकर]]|age={{जन्म मिति र उमेर|2000|11|28}}|caps=–|goals=–|club=[[नेपाल पुलिस क्लब (महिला)|नेपाल पुलिस]]|clubnat=NEP}} {{nat fs g player|pos=MF|name=[[सविता राना मगर]]|age={{जन्म मिति र उमेर|2003|07|07}}|caps=१६|goals=३|club=[[एपिएफ क्लब (महिला)|एपिएफ]]|clubnat=NEP}} {{nat fs g player|pos=MF|name=[[सरस्वती हमाल]]|age={{जन्म मिति र उमेर|2004|03|07}}|caps=४|goals=०|club=[[एपिएफ क्लब (महिला)|एपिएफ]]|clubnat=NEP}} {{nat fs g player|pos=MF|name=[[सरू लिम्बू]]|age={{जन्म मिति र उमेर|1999|03|06}}|caps=५०|goals=३|club=[[किकस्टार्ट एफसी (महिला)|किकस्टार्ट]]|clubnat=IND}} {{nat fs g player|pos=MF|name=[[मीना देउवा]]|age={{जन्म मिति र उमेर|2002|01|29}}|caps=–|goals=–|club=[[नेपाल पुलिस क्लब (महिला)|नेपाल पुलिस]]|clubnat=NEP}} {{nat fs g player|pos=MF|name=[[पूर्णिमा राई]]|age={{जन्म मिति र उमेर|2000|06|29}}|caps=–|goals=–|club=[[नेपाल पुलिस क्लब (महिला)|नेपाल पुलिस]]|clubnat=NEP}} {{nat fs break}} {{nat fs g player|pos=FW|name=[[रश्मीकुमारी घिसिङ]]|age={{जन्म मिति र उमेर|2002|06|15}}|caps=२४|goals=३|club=[[एपिएफ क्लब (महिला)|एपिएफ]]|clubnat=NEP}} {{nat fs g player|pos=FW|name=[[रेखा पौडेल]]|age={{जन्म मिति र उमेर|2001|01|07}}|caps=२३|goals=१२|club=[[नेपाल पुलिस क्लब (महिला)|नेपाल पुलिस]]|clubnat=NEP}} {{nat fs g player|pos=MF|name=[[रेनुका नगरकोटे]]|age={{जन्म मिति र उमेर|1995|04|16}}|caps=५६|goals=०|club=[[किकस्टार्ट एफसी (महिला)|किकस्टार्ट]]|clubnat=IND}} {{nat fs g end}} === हालको टोलीमा नभएका खेलाडीहरू === :पछिल्लो १२ महिनामा निम्न खेलाडीहरूलाई राष्ट्रिय टोलीमा चयन गरिएको थियो, तर वर्तमान टोलीमा समावेश छैनन्। {{nat fs r start}} {{nat fs break}} {{nat fs r player|no=5|pos=DF|name=[[अमृता जैशी]]|age={{जन्म मिति र उमेर|1994|10|15}}|caps=५६|goals=१|club=[[नेपाल पुलिस क्लब (महिला)|नेपाल पुलिस]]|clubnat=NEP|latest=विरुद्ध. {{fbw|UZB}}, ५ जुलाई २०२५}} {{nat fs r player|no=12|pos=DF|name=[[गीता राना]]|age={{जन्म मिति र उमेर|1996|09|21}}|caps=५८|goals=४|club=[[एपिएफ क्लब (महिला)|एपिएफ]]|clubnat=NEP|latest=विरुद्ध. {{fbw|UZB}}, ५ जुलाई २०२५}} {{nat fs r player|no=17|pos=DF|name=[[विमला चौधरी]]|age={{जन्म मिति र उमेर|1997|03|01}}|caps=१९|goals=२|club=[[नेपाल त्रिभुवन आर्मी क्लब (महिला)|त्रिभुवन आर्मी]]|clubnat=NEP|latest=विरुद्ध. {{fbw|UZB}}, ५ जुलाई २०२५}} {{nat fs break}} {{nat fs r player|no=13|pos=MF|name=[[रेनुका हमाल]]|age={{जन्म मिति र उमेर|1998|08|20}}|caps=|goals=|club=[[एपिएफ क्लब (महिला)|एपिएफ]]|clubnat=NEP|latest=२०२५ भायानेट च्याम्पियनसिप फाइनल}} {{nat fs break}} {{nat fs r player|pos=FW|name=[[सावित्रा भण्डारी]]|age={{जन्म मिति र उमेर|1996|05|02}}|caps=६०|goals=६६|club=[[वेलिङ्टन फोनिक्स एफसी (महिला)|वेलिङ्टन फोनिक्स]]|clubnat=NZL|other=[[कप्तान (फुटबल)|कप्तान]]|latest=विरुद्ध. {{fbw|IND}}, अक्टोबर २०२५}} {{nat fs r player|no=15|pos=FW|name=[[अनिता केसी]]|age={{जन्म मिति र उमेर|1997|01|05}}|caps=३०|goals=१|club=[[एपिएफ क्लब (महिला)|एपिएफ]]|clubnat=NEP|latest=विरुद्ध. {{fbw|UZB}}, ५ जुलाई २०२५}} {{nat fs r player|no=19|pos=FW|name=[[चन्द्रा भण्डारी]]|age={{जन्म मिति र उमेर|2000|07|24}}|caps=३|goals=०|club=[[नेपाल त्रिभुवन आर्मी क्लब (महिला)|त्रिभुवन आर्मी]]|clubnat=NEP|latest=विरुद्ध. {{fbw|UZB}}, ५ जुलाई २०२५}} {{nat fs break}} ^चोट चोटका कारण टोलीबाट बाहिरिएका<br/> ^{प्रारम्भिक} प्रारम्भिक टोली / वैकल्पिक <br/> ^{सन्न्यास} राष्ट्रिय टोलीबाट सन्न्यास लिएका<br/> ^{प्रतिबन्ध} प्रतिबन्धमा रहेका<br/> ^{फिर्ता} गैर-चोट कारणले टोलीबाट नाम फिर्ता लिएका {{nat fs end}} == प्रतिस्पर्धात्मक विवरण == === फिफा महिला विश्वकप === {| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align:center;" |- ! colspan=10|[[फिफा महिला विश्वकप]] विवरण ! rowspan="15" style="width:1%;background:white" | ! colspan=7|[[फिफा महिला विश्वकप छनोट|छनोट]] विवरण |- ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">वर्ष</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">चरण</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">स्थान</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">खेल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">जीत</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">बराबर</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">हार</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">होनेको गोल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">खाएको गोल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">गोल अन्तर</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">खेल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">जीत</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">बराबर</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">हार</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">होनेको गोल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">खाएको गोल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">गोल अन्तर</span> |- ! scope="row" |{{flagicon|China}} [[१९९१ फिफा महिला विश्वकप|१९९१]] | colspan="9" rowspan="8" |''सहभागिता नजनाएको'' | colspan="7" rowspan="8" |''सहभागिता नजनाएको'' |- ! scope="row" |{{flagicon|SWE}} [[१९९५ फिफा महिला विश्वकप|१९९५]] |- ! scope="row" |{{flagicon|USA}} [[१९९९ फिफा महिला विश्वकप|१९९९]] |- ! scope="row" |{{flagicon|USA}} [[२००३ फिफा महिला विश्वकप|२००३]] |- ! scope="row" |{{flagicon|CHN}} [[२००७ फिफा महिला विश्वकप|२००७]] |- ! scope="row" |{{flagicon|GER}} [[२०११ फिफा महिला विश्वकप|२०११]] |- ! scope="row" |{{flagicon|CAN}} [[२०१५ फिफा महिला विश्वकप|२०१५]] |- ! scope="row" |{{flagicon|FRA|1974}} [[२०१९ फिफा महिला विश्वकप|२०१९]] |- ! scope="row" |{{flagicon|AUS}}{{flagicon|NZL}} [[२०२३ फिफा महिला विश्वकप|२०२३]] | colspan="9" rowspan="2" |''छनोट नभएको'' | colspan="7" rowspan="2" |''[[नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली#एएफसी महिला एसिया कप|एएफसी महिला एसिया कप]] मार्फत'' |- ! scope="row" |{{flagicon|BRA}} [[२०२७ फिफा महिला विश्वकप|२०२७]] |- ! scope="row" |{{flagicon|CRC}}{{flagicon|JAM}}{{flagicon|MEX}}{{flagicon|USA}} [[२०३१ फिफा महिला विश्वकप|२०३१]] | colspan="9" rowspan="2" |''निर्णय हुन बाँकी'' | colspan="7" rowspan="2" |''निर्णय हुन बाँकी'' |- ! scope="row" |{{flagicon|UK}} [[२०३५ फिफा महिला विश्वकप|२०३५]] |- !कुल||०/१०||–||–||–||–||–||–||–||–||–||–||–||–||–||–||– |} ===ओलम्पिक खेलकुद=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! colspan="9" |[[ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक खेलकुदमा फुटबल|ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक]] विवरण ! rowspan="13" style="width:1%;background:white" | ! colspan="7" |[[एएफसी महिला ओलम्पिक छनोट प्रतियोगिता|छनोट]] विवरण |- ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">वर्ष</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">चरण</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">खेल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">जीत</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">बराबर*</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">हार</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">होनेको गोल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">खाएको गोल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">गोल अन्तर</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">खेल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">जीत</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">बराबर*</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">हार</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">होनेको गोल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">खाएको गोल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">गोल अन्तर</span> |- ! scope="row" |{{flagicon|USA}} [[१९९६ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिकमा फुटबल – महिला टुर्नामेन्ट|१९९६]] | colspan="9" rowspan="6" |''सहभागिता नजनाएको'' | colspan="7" rowspan="6" |''सहभागिता नजनाएको'' |- ! scope="row" |{{flagicon|AUS}} [[२००० ग्रीष्मकालीन ओलम्पिकमा फुटबल – महिला टुर्नामेन्ट|२०००]] |- ! scope="row" |{{flagicon|GRE}} [[२००४ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिकमा फुटबल – महिला टुर्नामेन्ट|२००४]] |- ! scope="row" |{{flagicon|CHN}} [[२००८ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिकमा फुटबल – महिला टुर्नामेन्ट|२००८]] |- ! scope="row" |{{flagicon|UK}} [[२०१२ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिकमा फुटबल – महिला टुर्नामेन्ट|२०१२]] |- ! scope="row" |{{flagicon|BRA}} [[२०१६ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिकमा फुटबल – महिला टुर्नामेन्ट|२०१६]] |- ! scope="row" |{{flagicon|JPN}} [[२०२० ग्रीष्मकालीन ओलम्पिकमा फुटबल – महिला टुर्नामेन्ट|२०२०]] |colspan="9" rowspan="3"|''छनोट नभएको''||६||१||३||२||७||१०||−३ |- ! {{flagicon|FRA}} [[२०२४ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिकमा फुटबल – महिला टुर्नामेन्ट|२०२४]] |२||०||०||२||१||७||−६ |- ! {{flagicon|USA}} [[२०२८ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिकमा फुटबल – महिला टुर्नामेन्ट|२०२८]] | colspan="7" |''[[नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली#एएफसी महिला एसिया कप|एएफसी महिला एसिया कप]] मार्फत'' |- ! {{flagicon|Australia}} [[२०३२ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक|२०३२]] | colspan="9" |''निर्णय हुन बाँकी''||colspan="7" |''निर्णय हुन बाँकी'' |- !कुल||०/९||–||–||–||–||–||–||–||८||१||३||४||७||१७||−१० |} :''*बराबरमा पेनाल्टी सुटआउटबाट निर्णय भएका नकआउट खेलहरू समावेश छन्।'' ===एएफसी महिला एसिया कप=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! colspan=9|[[एएफसी महिला एसिया कप]] विवरण ! width=1 rowspan=25| ! colspan=7|[[एएफसी महिला एसिया कप छनोट|छनोट]] विवरण |- ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">वर्ष</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">नतिजा</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">खेल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">जीत</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">बराबर*</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">हार</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">होनेको गोल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">खाएको गोल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">गोल अन्तर</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">खेल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">जीत</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">बराबर*</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">हार</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">होनेको गोल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">खाएको गोल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">गोल अन्तर</span> |- | {{flagicon|Hong Kong|1959}} [[१९७५ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९७५]] || colspan=9 rowspan=5|''अस्तित्वमा नरहेको'' || colspan=7 rowspan=14|''छनोट चरण नरहेको'' |- | {{flagicon|Taiwan}} [[१९७७ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९७७]] |- | {{flagicon|India}} [[१९८० एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८०]] |- | {{flagicon|Hong Kong|1959}} [[१९८१ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८१]] |- | {{flagicon|Thailand}} [[१९८३ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८३]] |- | {{flagicon|HKG|colonial}} [[१९८६ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८६]] || समूह चरण ||३||०||०||३||०||१२||−१२ |- | {{flagicon|HKG|colonial}} [[१९८९ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८९]] || समूह चरण ||३||०||०||३||०||२५||−२५ |- | {{flagicon|Japan}} [[१९९१ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९१]] || colspan=9 rowspan=4|''सहभागिता नजनाएको'' |- | {{flagicon|Malaysia}} [[१९९३ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९३]] |- | {{flagicon|Malaysia}} [[१९९५ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९५]] |- | {{flagicon|China}} [[१९९७ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९७]] |- | {{flagicon|PHI}} [[१९९९ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९९]] || समूह चरण ||४||०||०||४||१||३०||−२९ |- | {{flagicon|Chinese Taipei}} [[२००१ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|२००१]] || colspan=9 rowspan=7|''सहभागिता नजनाएको'' |- | {{flagicon|Thailand}} [[२००३ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|२००३]] |- | {{flagicon|Australia}} [[२००६ एएफसी महिला एसिया कप|२००६]] || colspan=7 rowspan=5|''सहभागिता नजनाएको'' |- | {{flagicon|Vietnam}} [[२००८ एएफसी महिला एसिया कप|२००८]] |- | {{flagicon|China}} [[२०१० एएफसी महिला एसिया कप|२०१०]] |- | {{flagicon|Vietnam}} [[२०१४ एएफसी महिला एसिया कप|२०१४]] |- | {{flagicon|Jordan}} [[२०१८ एएफसी महिला एसिया कप|२०१८]] |- | {{flagicon|IND}} [[२०२२ एएफसी महिला एसिया कप|२०२२]] || colspan=9 rowspan=2|''छनोट नभएको'' ||२||०||१||१||१||२||−१ |- | {{flagicon|AUS}} [[२०२६ एएफसी महिला एसिया कप|२०२६]] ||३||२||१||०||२०||३||+१७ |- | {{flagicon|Uzbekistan}} [[२०२९ एएफसी महिला एसिया कप|२०२९]]||colspan=9|''निर्णय हुन बाँकी'' ||colspan=7|''निर्णय हुन बाँकी'' |- ! कुल ||३/२१||१०||०||०||१०||१||६७||−६६||५||२||२||१||२१||५||+१६ |} :''*बराबरमा पेनाल्टी सुटआउटबाट निर्णय भएका नकआउट खेलहरू समावेश छन्।'' ===एसियाली खेलकुद=== {|class="wikitable" style="text-align: center; |- !colspan=10|[[एसियाली खेलकुदमा फुटबल|एसियाली खेलकुद]] विवरण |- !style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">वर्ष</span> !style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">चरण</span> !style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">स्थान</span> !width=20; style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">खेल</span> !width=20; style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">जीत</span> !width=20; style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">बराबर</span> !width=20; style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">हार</span> !width=20; style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">होनेको गोल</span> !width=20; style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">खाएको गोल</span> !width=20; style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">गोल अन्तर</span> |- |{{flagicon|CHN}} [[१९९० एसियाली खेलकुदमा फुटबल – महिला|१९९०]] ||colspan=9 rowspan=8| ''सहभागिता नजनाएको'' |- |{{flagicon|JPN}} [[१९९४ एसियाली खेलकुदमा फुटबल – महिला|१९९४]] |- |{{flagicon|THA}} [[१९९८ एसियाली खेलकुदमा फुटबल – महिला|१९९८]] |- |{{flagicon|KOR}} [[२००२ एसियाली खेलकुदमा फुटबल – महिला|२००२]] |- |{{flagicon|QAT}} [[२००६ एसियाली खेलकुदमा फुटबल – महिला|२००६]] |- |{{flagicon|CHN}} [[२०१० एसियाली खेलकुदमा फुटबल – महिला|२०१०]] |- |{{flagicon|KOR}} [[२०१४ एसियाली खेलकुदमा फुटबल – महिला|२०१४]] |- |{{flagicon|INA}} [[२०१८ एसियाली खेलकुदमा फुटबल – महिला|२०१८]] |- |{{flagicon|CHN}} [[२०२२ एसियाली खेलकुदमा फुटबल – महिला टुर्नामेन्ट|२०२२]]|| समूह चरण || ११औँ || ३ || ० || १ || २ || १ || ११ || −१० |- |{{flagicon|JPN}} [[२०२६ एसियाली खेलकुदमा फुटबल – महिला टुर्नामेन्ट|२०२६]]|| colspan=9|''निर्णय हुन बाँकी'' |- ! कुल || १/९ || ११औँ || ३ || ० || १ || २ || १ || ११ || −१० |} :''*बराबरमा पेनाल्टी सुटआउटबाट निर्णय भएका नकआउट खेलहरू समावेश छन्।'' ===साफ महिला च्याम्पियनसिप=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width:50%;" ! colspan="10" |[[साफ महिला च्याम्पियनसिप]] विवरण |- ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">वर्ष</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">नतिजा</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">खेल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">जीत</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">बराबर*</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">हार</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">होनेको गोल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">खाएको गोल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">गोल अन्तर</span> |- bgcolor="silver" |{{flagicon|Bangladesh}} [[२०१० साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०१०]] |'''उपविजेता''' |५ |४ |० |१ |३४ |१ | +३३ |- bgcolor="silver" |{{flagicon|Sri Lanka}} [[२०१२ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०१२]] |'''उपविजेता''' |५ |४ |० |१ |२४ |४ | +२० |- bgcolor="silver" |{{flagicon|Pakistan}} [[२०१४ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०१४]] |'''उपविजेता''' |५ |४ |० |१ |१७ |६ | +११ |- bgcolor="#cc9966" |{{flagicon|India}} [[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०१६]] |'''सेमीफाइनल''' |४ |३ |० |१ |१९ |३ | +१६ |- bgcolor="silver" | style="border: 3px solid red" |{{flagicon|NEP}} [[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०१९]] |'''उपविजेता''' |४ |३ |० |१ |११ |३ | +८ |- bgcolor="silver" | style="border: 3px solid red" |{{Flagicon|NEP}} [[२०२२ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०२२]] |'''उपविजेता''' |४ |३ |० |१ |१२ |१ | +११ |- bgcolor="silver" |style="border: 3px solid red" | {{Flagicon|NEP}} [[२०२४ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०२४]] |'''उपविजेता''' |५ |३ |१ |१ |१९ |३ | +१६ |- bgcolor="#cc9966" |{{flagicon|India}} [[२०२६ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०२६]] |'''सेमीफाइनल''' |३ |२ |० |१ |४ |२ | +२ |- |'''कुल''' |८/८ |३५ |२६ |१ |८ |१४० |२३ | +११७ |} :''*बराबरमा पेनाल्टी सुटआउटबाट निर्णय भएका नकआउट खेलहरू समावेश छन्।'' ===दक्षिण एसियाली खेलकुद=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width:50%;" |- ! colspan="10" |[[दक्षिण एसियाली खेलकुदमा फुटबल|दक्षिण एसियाली खेलकुद]] विवरण |- ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">वर्ष</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">नतिजा</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">खेल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">जीत</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">बराबर*</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">हार</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">होनेको गोल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">खाएको गोल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">गोल अन्तर</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">अङ्क</span> |-bgcolor="silver" |{{flagicon|BAN}} [[२०१० दक्षिण एसियाली खेलकुदमा फुटबल – महिला टुर्नामेन्ट|२०१०]] ||{{Silver medal}}||'''५'''||'''३'''||'''०'''||'''२'''||'''१७'''||'''९'''||'''+८'''||'''९''' |-bgcolor="silver" |{{flagicon|IND}} [[२०१६ दक्षिण एसियाली खेलकुदमा फुटबल – महिला टुर्नामेन्ट|२०१६]] ||{{Silver medal}}||'''५'''||'''३'''||'''१'''||'''१'''||'''९'''||'''४'''||'''+५'''||'''१०''' |-style="background:silver;" |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|NEP}} [[२०१९ दक्षिण एसियाली खेलकुदमा फुटबल|२०१९]] ||{{Silver medal}}||'''४'''||'''२'''||'''०'''||'''२'''||'''४'''||'''३'''||'''+१'''||'''६''' |- |{{flagicon|PAK}} [[२०२६ दक्षिण एसियाली खेलकुद|२०२६]]|| colspan="9" | ''निर्णय हुन बाँकी'' |- |'''कुल'''||'''३/३'''||'''१४'''||'''८'''||'''१'''||'''५'''||'''३०'''||'''१६'''||'''+१४'''||'''२५''' |} :''*बराबरमा पेनाल्टी सुटआउटबाट निर्णय भएका नकआउट खेलहरू समावेश छन्।'' ===वाफ महिला च्याम्पियनसिप=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width:50%;" ! colspan="10" |[[वाफ महिला च्याम्पियनसिप]] |- ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">वर्ष</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">नतिजा</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">खेल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">जीत</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">बराबर*</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">हार</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">होनेको गोल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">खाएको गोल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;" |<span style="color:#FFFFFF;">गोल अन्तर</span> |- bgcolor="silver" |{{flagicon|Saudi Arabia}} [[२०२४ वाफ महिला च्याम्पियनसिप|२०२४]] |'''उपविजेता''' |५ |४ |१ |० |१७ |४ | +१३ |- |'''कुल''' |१/१ |५ |४ |१ |० |१७ |४ | +१३ |} :''*बराबरमा पेनाल्टी सुटआउटबाट निर्णय भएका नकआउट खेलहरू समावेश छन्।'' ===अन्य प्रतियोगिताहरू=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width:50%;" |- ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">आयोजक/वर्ष/प्रतियोगिताको नाम</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">नतिजा</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">खेल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">जीत</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">बराबर*</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">हार</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">होनेको गोल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">खाएको गोल</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:#FFFFFF;">गोल अन्तर</span> |-bgcolor="silver" | {{flagicon|IND}} [[२०१९ महिला गोल्ड कप (भारत)|२०१९ महिला गोल्ड कप]] ||'''उपविजेता'''||'''४'''||'''२'''||'''०'''||'''२'''||'''६'''||'''७'''||'''–१''' |-bgcolor="silver" |{{Flagicon|KGZ}} २०१९ नादेझदा कप||'''उपविजेता'''||'''४'''||'''२'''||'''०'''||'''२'''||'''११'''||'''७'''||'''+४''' |-bgcolor="silver" |{{Flagicon|NEP}} [[२०२५ अन्तर्राष्ट्रिय महिला च्याम्पियनसिप]] ||'''उपविजेता'''||'''४'''||'''२'''||'''१'''||'''१'''||'''४'''||'''४'''||'''०''' |} == आमनेसामने अभिलेख == {{Updated|५ जुलाई २०२५}}, ''[[उज्बेकिस्तान महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|उज्बेकिस्तान]] विरुद्धको खेलपछि''। {| class="wikitable" style="font-size: 95%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse; text-align:center; float:left; width:23%" |+'''सङ्केत''' | style="background: #CCFFCC;" width="20" | | align="left" | {{nowrap|'''धेरै जीत'''}} |- | style="background: #FFFFCC;" width="20" | | align="left" | {{nowrap|'''बराबर जीत/हार अनुपात'''}} |- | style="background: #FFCCCC;" width="20" | | align="left" | {{nowrap|'''धेरै हार'''}} |} {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- !colspan=10 style="background: #003893; color: #FFFFFF;" |नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोलीको आमनेसामने अभिलेख |- |- style="color:black" !style="width:145px"| प्रतिद्वन्द्वी !style="width:1px"| पहिलो खेल !style="width:1px"| खेल !style="width:1px"| जीत !style="width:1px"| बराबर !style="width:1px"| हार !style="width:1px"| हानेको गोल !style="width:1px"| खाएको गोल !style="width:1px"| गोल अन्तर !style="width:1px" | महासङ्घ |-bgcolor=#CCFFCC |{{Fbw|AFG}} |२०१०||२||२||०||०||२०||१|| +१९ |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |-bgcolor=#CCFFCC |{{Fbw|BAN}} |२०१०||१३||६||५||२||१८||९|| +८ |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |-bgcolor=#CCFFCC |{{Fbw|BHU}} |२०१४||५||४||१||०||२७||०|| +२७ |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |-bgcolor=#FFCCCC |{{Fbw|HKG}} |१९८६||३||०||१||२||०||४|| −४ |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |-bgcolor=#FFCCCC |{{Fbw|IND}} |२०१०||१९||३||५||११||१४||४०|| −२६ |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |-bgcolor=#FFCCCC |{{Fbw|INA}} |१९८६||३||१||०||२||२||१५|| −१३ |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |-bgcolor="#FFFACD |{{Fbw|IRN}} |२०१९||२||१||०||१||३||३|| ० |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |-bgcolor=#CCFFCC |{{Fbw|IRQ}} |२०२४||१||१||०||०||५||०|| +५ |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |-bgcolor=#FFCCCC |{{Fbw|JPN}} |१९८९||३||०||०||३||०||३६|| −३६ |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |-bgcolor="#FFFACD |{{Fbw|JOR}} |२०२४||१||०||१||०||२||२|| ० |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |-bgcolor=#CCFFCC |{{Fbw|KUW}} |२०१३||१||१||०||०||८||०|| +८ |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |-bgcolor=#CCFFCC |{{Fbw|KGZ}} |२०१९||२||२||०||०||९||२|| +७ |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |-bgcolor=#CCFFCC |{{Fbw|LAO}} |२०२५||१ ||१ || ०||० ||९ || ०||+९ |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |-bgcolor=#CCFFCC |{{Fbw|LBN}} |२०२४||२||२||०||०||३||१|| +२ |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |- bgcolor="#FFFACD |{{Fbw|MAS}} |२०१६||३||१||१||१||३||५|| −२ |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |-bgcolor=#CCFFCC |{{Fbw|MDV}} |२०१०||६||६||०||०||३६||० | +३६ |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |-bgcolor=#FFCCCC |{{Fbw|MYA}} |२०१८||६||०||२||४||५||१४|| −९ |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |-bgcolor=#CCFFCC |{{Fbw|PAK}} |२०१०||४||४||०||०||२९||०|| +२९ |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |-bgcolor=#CCFFCC |{{Fbw|PLE}} |२०२४||१||१||०||०||४||०|| +४ |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |-bgcolor=#FFCCCC |{{Fbw|PHI}} |१९९९||२||०||०||२||१||७|| −६ |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |-bgcolor=#CCFFCC |{{Fbw|QAT}} |२०१३||२||२||०||०||९||०|| +९ |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |-bgcolor=#CCFFCC |{{Fbw|SRI}} |२०१०||१०||१०||०||०||४४||०|| +४४ |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |-bgcolor=#CCFFCC |{{Fbw|SYR}} |२०२४||१||१||०||०||४||१|| +३ |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |-bgcolor=#CCFFCC |{{Fbw|TJK}} |२०१९||१||१||०||०||१||०|| +१ |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |-bgcolor=#FFCCCC |{{Fbw|THA}} |१९८६||३||०||०||३||०||१२|| −१२ |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |-bgcolor=#FFCCCC |{{Fbw|UZB}} |१९९९||४||०||१||३||६||१४|| −८ |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |-bgcolor=#FFCCCC |{{Fbw|VIE}} |२०२३||३||०||०||३||१||९|| −८ |[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]] |- !२७ देशहरू !१९८६ !१०४ !५० !१७ !३७ !२६३ !१७५ !+८८ | [[फिफा]] |} == उपाधिहरू == === क्षेत्रीय === * '''[[साफ महिला च्याम्पियनसिप]]''' ** उपविजेता (६): [[२०१० साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०१०]], [[२०१२ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०१२]], [[सन् २०१४ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०१४]], [[सन् २०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०१९]], [[सन् २०२२ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०२०]], [[सन् २०२४ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०२४]] * '''[[दक्षिण एसियाली खेलकुद]]''' ** उपविजेता (३): [[सन् २०१० दक्षिण एसियाली खेलकुद|सन् २०१०]], [[सन् २०१६ दक्षिण एसियाली खेलकुद|सन् २०१६]], [[सन् २०१९ दक्षिण एसियाली खेलकुद|सन् २०१९]] * '''[[वाफ महिला च्याम्पियनसिप]]''' ** उपविजेता (१): [[सन् २०२४ वाफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०२४]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == *[https://the-anfa.com/national-team/senior%20women टोली प्रोफाइल] [[अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ]] मा *[https://www.facebook.com/theanfaofficial फेसबुक] {{नेपालमा फुटबल}} [[श्रेणी:महिला राष्ट्रिय फुटबल टोलीहरू| ]] h69wic16pnxub6fad8pejqf5qv3zz4h 0 88467 1367702 1163501 2026-07-28T14:26:37Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1367702 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian Jurisdictions |native_name = कोहिमा |type = राजधानी |latd = 25.67 |longd = 94.12 |locator_position = left |state_name = [[नागाल्यान्ड]] |district = [[कोहिमा जिल्ला|कोहिमा]] |leader_title = अध्यक्ष |leader_name = |altitude = 1444 |population_as_of = 2001 |population_total = 78,000 |population_density = 3900 |area_magnitude = sq. km |area_magnitude = 9 |area_total = |area_total = 20 |area_telephone = 91 (0)370 |postal_code = 797001 |vehicle_code_range = NL-01 |sex_ratio = |unlocode = |website = |footnotes = }} '''कोहिमा''' [[भारत]]को [[नागाल्यान्ड]] [[प्रदेश|प्रान्त]]को राजधानी हो । यो नागाल्यान्डको राजधानी र बहुत शहर हो । कोहिमामा धेरै जसो आदिवासी रहन्छन् । यी आदिवासिहरूको संस्कृति धेरै रङ्गी-बिरङ्गी छन् जुन पर्यटकहरूलाई धेरै मन पर्छ । उनीहरूलाई आफ्नो संस्कृतिको झलक देखाउन धेरै मन पर्छ । उनीहरूको संस्कृति बाहेक पर्यटक यहाँ धेरै बेहतरीन र ऐतिहासिक पर्यटक स्थलहरूको भ्रमण पनि गर्न सक्छन् । यहाँ राज्य संग्राहलय, एम्पोरियम, नागा हेरिटेज कम्पलैक्स, कोहिमा गाउँ, दजुकोउ घाटी, जप्फु चोटी, त्सेमिन्यु, खोनोमा गाउँ, दज्युलेकी र त्योफेमा टूरिस्ट गाउँ प्रमुख छन् । यहीँ सबै पर्यटकहरूलाई धेरै रमाइलो हुन्छ किनकि यहाको सुन्दरताले उनीहरूलाई मनत्रमुग्ध बनाउछन् ।<ref>[http://www.fallingrain.com/world/IN/20/Kohima.html Falling Rain Genomics, Inc - Kohima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170926161145/http://www.fallingrain.com/world/IN/20/Kohima.html |date=2017-09-26 }}</ref> == प्रमुख आकर्षण == === समाधिहरू === [[दोस्रो विश्व युद्ध|द्वितीय विश्व युद्ध]] दौरान जापानिहरूले नागाल्यान्डमा हमला गरेका थिए । स्थानीय निवासी शहीदहरूलाई श्रद्धान्जलि दिनको लागि नियमित रूपले यहा आउने गर्छन् । स्थानीय निवासिहरूको साथ-साथ पर्यटकहरूमा पनि यो समाधिहरू धेरै लोकप्रिय छ र कोहिमा आउने पर्यटक यन समाधिहरूको दर्शन अवश्य गर्छन् । === कोहिमा चर्च === नागाल्यान्डको राजधानी कोहिमामा पर्यटक एसियाको सबभन्दा ठुलो चर्चलाई देख्न सक्छन् । यो चर्च धेरै ठुलो छ र कोहिमाको पहिचान बनिसकेको छ । यस चर्चमा लगभग ३,००० मान्छेहरूको लागि बस्नेको व्यवस्था छ र यो लगभग २५,००० वर्ग फीटमा फैलिएको छ । चर्चमा बेथलेहम जैतुनको लठ्ठिले बनेको सुन्दर नाद देख्न सकिन्छ । यो नाद चर्चको सौन्दरतालाई देरै गुना बढाइदिन्छ । पर्यटकहरूलाई यहा आकार धेरै मन पर्छ किनकि यहा प्रार्थना गरेपछि उनिहरूलाई शान्तिको अहसास हुन्छ । === संग्राहलय === नागा आदिवासिहरूको संस्कृतिसग जोडिएको धेरै विशेष दस्तावेज मिल्दैन तर उनिहरूको संस्कृति र इतिहास धेरै रोचक छ । नागाल्यान्ड सरकारले बयावी पहाडीमा संग्राहलयको निर्माण गराएको छ । यस संग्राहलयमा नागाल्यान्डको संस्कृति र इतिहाससग जोडिएको अनेक वस्तुहरूलाई देख्न सकिन्छ । यी वस्तुहरूमा मुल्यवान रत्‍नहरू, हाती दात, मोतिले बनेको हार तथा अन्य वस्तुहरू प्रमुख हुन् । === नागा हेरिटेज कम्पलैक्स === === कोहिमा गाउँ === === दजुकोउ घाटी र जप्फु चोटी === == आवागमन == ;हवाई मार्ग नागाल्यान्डको [[दीमापुर विमानक्षेत्र]]मा हवाई अड्डेको निर्माण गरिएको छ । यहाबाट कोहिमासम्म पुग्न धेरै सजिलो हुन्छ । === रेल मार्ग === हवाई अड्डे बाहेक दीमापुरमा रेलवे स्टेशनको पनि निर्माण गरिएको छ । दीमापुरदेखि कोहिमा मात्र ७४ कि॰मी॰ टाढा स्थित छ । === सडक मार्ग === कोहिमा बस अड्डा नागाल्यान्डको सबैभन्दा व्यस्तम बस अड्डा हो । यहादेखि नागाल्यान्डको विभिन्न स्थानहरूको लागि बसहरूको परिचालन गरिन्छ । ==बाह्य कडीहरू== * http://kohima.nic.in/profile.htm * [http://northeasterner.in/ Northeasterner - Beautiful People] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081205051424/http://www.northeasterner.in/ |date=2008-12-05 }} - Where northeasterners socialize, to communicate, co operate and collaborate. ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{भारतका राज्य अनि केन्द्रशासित प्रदेशका राजधानीहरु}} q1i639lxf89ahg5ytmtws9jr3g5j53q 0 88725 1367714 1332677 2026-07-28T15:52:47Z Bishaldev100 28807 /* परिवार */ 1367714 wikitext text/x-wiki {{Infobox President | name=पार्क चुङ-ही | native_name = {{nobold|박정희}}<br />{{nobold|朴正熙}} | native_name_lang = ko | image = Park Chung-hee 1963's.png{{!}}border | caption = | office1= [[दक्षिण कोरिया|दक्षिण कोरियाली]] राष्ट्रपति | term1= १७ डिसेम्बर १९६३ – २६ अक्टोबर १९७९ | primeminister1= | predecessor1= | successor1= | office3= | term3= | predecessor3= | successor3= | birth_date={{birth date|df=yes|1917|11|14}} | birth_place= | death_date={{death date and age|df=yes|1979|10|26|1917|11|14}} | death_place=[[सोल]], [[दक्षिण कोरिया]] | nationality = दक्षिण कोरियाली | restingplace = | alma_mater = | spouse= | children= | party= | religion= | signature = Park Chung-hee signature.svg | branch= | rank= [[जरनल]] | allegiance = | serviceyears= १९४४–१९६३ |battles = }} {{Infobox Korean name | hangul={{linktext|박|정|희}} | hanja={{linktext|朴|正|熙|}} | rr=Bak Jeonghui | mr=Pak Chŏnghŭi | hangulho=중수 | hanjaho={{linktext|中|樹|}} | rrho=Jungsu | mrho=Chungsu | tablewidth=265 | color=lavender }} '''पार्क चुङ-ही''' ({{IPA-ko|päk̚.t͈ɕʌŋ.ɦi}}; १४ नोभेम्बर १९१७ – २६ अक्टोबर १९७९) [[दक्षिण कोरिया|दक्षिण कोरियाली]] राष्ट्रपति र सन् १९६१ देखि १९७९ सम्म दक्षिण कोरियालाई नेतृत्व गर्ने सैन्य जनरल हुने । पार्कले मे १६ को कुबाट अधिकार हासिल गरेका थिए भने सन् १९६१ मा दोश्रो गणतन्त्र दक्षिण कोरियालाई सत्ताचुत गरी देशको शासन चलाएका थिए । सन् १९७२ मा पार्कले देशमा सैन्य शासन लागु गराएका थिए भने देशको संविधानलाई अधिकारयुक्त दस्तावेजको रूपमा स्थापित गराएका थिए । विभिन्न पटक हत्याको प्रयास भएता पनि मिति २६ अक्टोबर १९७९ मा उनकै सुरक्षा सेवामा कार्यरत किम जाइ-जुयुले हत्या गरेको थियो ।<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/october/26/newsid_2478000/2478353.stm#startcontent |title=BBC News' "On this day" |publisher=BBC News |date=26 October 1994 |accessdate=18 February 2013}}</ref> उनले [[दक्षिण कोरिया]]लाई १८ वर्ष नेतृत्व गरे । दक्षिण कोरियाको हालको राष्ट्रपति [[पार्क गेयुन हेई]] उनको पहिलो छोरी हुन् । ==प्रारम्भिक जीवन तथा शिक्षा== [[File:Park Japan.JPG|thumb|left|200px|upright|मानचुकुओ लुगामा पार्क]] [[File:Former President Park Chung-hee houses.JPG|thumb|left|200px|upright|सन् २०१० फेब्रुअरीमा पार्कको पूरानो घर]] पार्कको जन्म १४ नोभेम्बर १९१७ मा कोरियाको उत्तरी ग्येओनसांगको गुमीमा भएको थियो । <ref name="Park">{{cite web|url=http://www.historyandtheheadlines.abc-clio.com/ContentPages/ContentPage.aspx?entryId=1162682&currentSection=1130228&productid=4|title=The Encyclopedia of the Cold War: A Political, Social, and Military History: Park Chung Hee (1917–1979)|publisher=[[American Broadcasting Company]]|accessdate=24 March 2013}}</ref> उनको बुबा पार्क सुंग-विन र आमा बेक नाम-इयु हुने । उनको चार दाजुहरू र २ दिदी बहिनीहरू थिए । ==पेशागत जीवन== ===मानचुकुओमा=== सन् १९४४ को कक्षामा तेश्रो नम्बरमा उत्तीर्ण भए पछि पार्कलाई मानचुकुओ इम्पेरियल आर्मीमा लुइटिनेन्टको रूपमा निर्युक्ति लिएका थिए र दोश्रो विश्वयुद्धको अन्तिम चरणमा गण कमान्डरको रूपमा सहभागि भएका थिए । उनले उक्त क्षेत्रमा कोरियन गुरिल्लाहरूको विरूद्धको बौद्धिक कार्यहरूमा सामेल हुन उनले आफ्नो नाम टाकागि मसाओ वाट परिवर्त गरी '''ओकामोटो मिनोरू''' (岡本実) राखेका थिए । जापानिजहरूले कोरियन अवसरवादीहरूको प्रयोग गरी कोरियाको सैन्य प्रतिबादलाई दबाउने गर्दथे । |<ref>{{cite book |title=Two Koreas--one future?: a report |editor=John Sullivan |display-authors=etal |publisher=University Press of America |year=1987 |isbn=0819160490 |quote=Takagi Masao was Park's Japanese name at the Tokyo military academy, but he used the name Okamoto Minoru while serving in Manchuria. This suggests he was involved in intelligence activities against Korean guerrillas operating in the region. The Japanese used Korean turncoats to suppress Korean armed resistance. |url=https://books.google.co.jp/books?id=N6hxAAAAMAAJ&dq=%22okamoto%22&focus=searchwithinvolume&q=%22okamoto%22}}</ref><ref>{{cite book|last1=池東|first1=旭|title=韓国大統領列伝：権力者の栄華と転落|date=2002|publisher=中央公論新社|location=Tokyo|isbn=4121016505|page=96}}</ref> ==व्यक्तिगत जीवन== पार्कले [[किम हो-नाम]]सँग विवाह गरेका थिए र पछि उनी दुईको सम्बन्ध विच्छेद भएको थियो । त्यस पश्चात, उनले युक योंग-सु सँग विवाह गरेका थिए र उनीहरूका दुई जना छोरी र एक छोरा भएको थियो । ठूलो छोरी [[पार्क गेयुन हेई]] पछि गएर राजनीतिज्ञ भए र उनी २०१२ डिसेम्बरको राष्ट्रपति चुनावमा पहिलो महिला राष्ट्रपतिको रूपमा निर्वाचित भएका थिए । <ref>{{cite news|title=Dictator's daughter elected South Korea's first female president|agency=Associated Press|url= http://news.nationalpost.com/2012/12/19/dictators-daughter-elected-south-koreas-first-female-president/|newspaper=[[National Post]]|date=19 December 2012|accessdate=19 December 2012}}</ref> ==परिवार== सन् २००४ मा पार्कका छोरी [[पार्क गेयुन हेई]] ग्याण्ड राष्ट्रिय पार्टिको अध्यक्षको रूपमा नियुक्त भएको थिए । उनी दक्षिण कोरियाको ११ ‌औं तथा पहिलो महिला राष्ट्रपतिको रूपमा सन् २०१२ मा चुनिएकि थिइन भने उनले सपथ ग्रहण फेब्रुअरी २०१३ मा गरेका थिए । [[पार्क गेयुन हेई]]लाई उनको बुबा तर्फको सम्बन्धमा भारी भई रहेको छ, उनलाई बेला बेलामा तानासाहको छोरी समेत भनेर लालछना लगाइएको छ, तर उनले 'उनी आफ्नै खुबी अनुसार उनको विश्लेषण हुनु पर्ने' तर्क राख्दै आएकि छिन् । <ref>Rauhala / Kwangju and Seoul, E. (17 December 2012). The Dictator's Daughter. Retrieved 8 May 2015, from http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2130969,00.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161113211150/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2130969,00.html |date=2016-11-13 }}</ref> ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[अप्रिल क्रान्ति]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपतिहरू]] [[श्रेणी:राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९७९ मा मृत्यु]] dmn8jzaowt6vne4lv5hm5z0851telem 0 99187 1367774 1362286 2026-07-29T03:28:26Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1367774 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=ट्रिपल एच |image=Triple H in April 2016.jpg |caption=एच सन् २०१६ अप्रिलमा |birthname=पल माइकल लेवेस्क |birth_place=न्यु होम्सपियर,[[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिका]] |residence=वेस्टर्न, अमेरिका |employer=[[डब्ल्युडब्ल्युई|डब्ल्यू.डब्ल्यू.ई.]] |salary=$२.८ मिलियन (२०१६) |birth_date={{birth date and age|1969|7|27|mf=y}} |occupation= पेशेवर कुस्ती खेलाडी, अभिनेता |title= |years_active=१९९२-हालसम्म |spouse={{Marriage|[[स्टेफिनी म्याकमेन]]<br/>|October 25, 2003}} |partner=[[चाईना]] (१९९६-२०००) |relations=[[भिन्स म्याकमेन]]<br>{{small|(ससुरा)}}<br/>[[लिन्डा म्याकमेन]]<br>{{small|(सासू आमा)}}<br/>[[सेन म्याकमेन]]<br>{{small|(जेठान)}} |children=३ छोरी |family=म्याकमेन परिवार |website=[http://corporate.wwe.com/who-we-are/leadership#paul-levesque WWE Corporate Bio] |module= {{Infobox professional wrestler|child=yes |names=हन्टर मर्टस् हेम्स्लि<br>जिन पल लेवेस्क<br>टेरा राईजिङ<br>'''ट्रिपल एच''' |height={{height|ft=6|in=4}} |weight={{convert|255|lb|kg|abbr=on}} |billed=बोस्टर्न<br/>'''ग्रिन विच''' |trainer=किलर |debut= २४ मर्च १९९२ |retired= }} }} '''पल माइकल लेवेस्क''' (२७ जुलाई, १९६९), रिङ्ग नाम ट्रिपल एच (उनको मूल डब्ल्युडब्ल्युई को नाम को संक्षिप्त नाम हन्टर हार्स्ट हेम्स्लि) ले चिनिन्छन्, एक अमेरिकी व्यापार कार्यकारी पेशेवर कुस्ती खेलाडी र अभिनेता हुन् साथै उनी एनएक्सटीको संस्थापक र वरिष्ठ निर्माता पनि हुन्। लेवेस्कले सन् १९९२ मा आफ्नो रिङ नाम टेरा राईजिङ राख्दै इन्टरनेसनल रेस्लिङ फेडेरेसनमा आफ्नो पेशेवर कुस्ती कार्यकाल सुरु गरेका थिए जतिबेला उनी १९ वर्षका थिए।<ref name=snapshot>{{cite news|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m0FCO/is_2_4/ai_88761521 |title=ट्रिपल एच |publisher=रेस्लिङ डाइजेस्ट |accessdate=September 20, 2007 |date=August 2002 |archiveurl=https://archive.is/20071121150725/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0FCO/is_2_4/ai_88761521 |archivedate=November 21, 2007 |df=mdy }}</ref> सन् १९९४ मा उनी वल्ड च्याम्पियनसिप रेस्लिङमा आवद्ध भएका थिए जहाँ उनले आफ्नो रिङ नाम जिन पल लेवेस्क राखेका थिए। सन् १९९५ उनी वल्ड रेस्लिङ फेडेरेसनमा आवद्ध भएका थिए जहाँ उनले आफ्नो रिङ नामलाई हन्टर मर्टस् हेम्स्लिमा परिवर्तन गरिका थिए जुन पछि गएर छोट्करीमा ट्रिपल एचको बनेको थियो।<ref name="WWEProfile">{{cite web|url=http://us.wwe.com/superstars/raw/tripleh|title=ट्रिपल एचको बायोडाटा|accessdate=April 14, 2009|publisher=वल्ड रेस्लिङ इन्टरटेन्मेन्ट|archive-url=https://web.archive.org/web/20091124220226/http://us.wwe.com/superstars/raw/tripleh/|archive-date=November 24, 2009yes|df=mdy-all}}</ref> सन् १९९७ मा उनले र उनका साथी सन माइकल्सले मिलेर डि-जेनेरेसन एक्सको स्थापना गरेका थिए जुन डब्ल्यूडब्ल्यूएफको एक प्रमुख टोली बनेको थियो। एचले डब्ल्यूडब्ल्यूएफमा पहिलो च्याम्पियनसिप जितेपछि उनले डब्ल्यूडब्ल्यूएफमा अध्यक्ष भिन्स म्याकमेनको छोरी स्टेफिनी म्याकमेनसँग सन् १९९९ मा विवहा भएको थियो जसकारण उनी डब्ल्यूडब्ल्यूएफ कम्पनीमा मुख्य सचिव भएर काम गर्न पाएका थिए। प्रो रेस्लिङ टचका अनुसार ट्रिपल एच उत्तर अमेरिकाकै सबैभन्दा प्रख्यात र उत्कृष्ट रेस्लरका सुचिमा परेका छन्।<ref>{{cite web|url= http://pwtorch.com/artman2/publish/The_Specialists_34/article_48886.shtml|title=डब्ल्यूडब्ल्यूएफका खेलाडीहरू|last=मोरे|first=माइकल्स|date=March 31, 2011|website=प्रो रेस्लिङ टच|access-date=June 22, 2018}}</ref> स्टिफिनी म्यामेनसँग सन् २००३ मा कानुनी रूपमा विवहा गरेपछि उनी म्याकमेन परिवारका एक सदस्य बनेका थिए जसले जसले डब्ल्युडब्ल्युईको बहुमत स्वामित्व राख्छ। सन् २०११ एचले रिङमा कुस्ती खेल्ने क्रमलाई घटाउँदै डब्ल्युडब्ल्युईको लागि राजदूत र पर्दा पछाडिको व्यवस्थापन गर्ने गरेका छन्।<ref name="HHH411">{{cite web|url=http://www.411mania.com/wrestling/news/317078/Salaries-of-Vince-McMahon,-Triple-H-and-Other-WWE-Executives-Revealed.htm|title=ट्रिपल एचको तलब |publisher=४११ मेनिया |accessdate=March 23, 2014}}</ref> उनले हालसम्म डब्ल्युडब्ल्युईमा कुल २५ उपाधीहरू जितेका छन् जहाँ उनले ९ पटक डब्ल्युडब्ल्युई विजेता र पाँच पटक डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट विजेता बनेका छन् जसलाई हाल डब्ल्युडब्ल्युईले समायोजन गरेको छ। अतिरिक्त रूपमा उनी १९९७ का किङ अफ द रिङ बिजेता हुन भने २०१६ र २००२ का रोयल रम्बल बिजेता पनि हुन्। उनले डब्ल्युडब्ल्युईमा कुल १४ विश्व च्याम्पियनसिप जितेका छन् जुन सबैभन्दा धेरै विश्व बिजेता जित्ने रिक फ्लेएर र जोन सिना पछिको तेस्रा हुन्। उनी विभिन्न पे-पर-भ्यु र कार्यक्रमहरूको शिर्षक र पोस्टरमा पनि देखा परेका छन्।<ref>{{cite web|url=http://www.wrestling-titles.com/wwf/wwf-h.html|title=डब्ल्यूडब्ल्यूएफ र डब्ल्युडब्ल्युईको उपाधिहरू|accessdate=October 8, 2007|publisher=रेस्लिङ टाइटल्स}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090918155550/http://www.wrestling-titles.com/wwf/wwf-h.html |date=September 18, 2009 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wrestling-titles.com/wwf/wwe-world-h.html|title=डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट उपाधि|accessdate=October 8, 2007|publisher=रेस्लिङ टाइटल्स}}</ref> ==बाल्यकाल== पल माइकल लेवेस्क सन् १९६६ जुलाई २७ नासुवा न्यु हेमेसपियरमा जन्मिएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/t/triple-h.html |accessdate= August 30, 2011|title=ट्रिपल एचको जानकारी|publisher=अनलाइन वल्ड अफ रेस्लिङ}}</ref> उनको एक बहिनी छिन्।<ref>{{cite web|url=http://www.nhtourguide.com/famous_nh_people/index.htm|title=न्यू ह्याम्स्पिएरका प्रख्यात व्यक्तित्वहरू|publisher=एनएच टुर गाइड|accessdate=October 3, 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303215006/http://www.nhtourguide.com/famous_nh_people/index.htm |date=March 3, 2016 }}</ref> लेवेस्कले पहिलो पटक जे स्ट्रोङबोको कुस्ती खेल हेरेका थिए जब उनी पाँच वर्षका थिए। उनले नशुवा दक्षिण उच्च विद्यालयमा अध्यन गरेका थिए जहाँ उनले बेसबल र बास्केटबल खेल्ने गरेका थिए। सन् १९८७ मा माध्यमिक स्तरको शिक्षा सकिएपछि १४ वर्षको उमेरमा उनले शारीरलाई तन्दुरुस्त बनाउनका लागि उनले एक प्रतिस्पर्धामा भाग लिएका किनकि उनी पछि कुस्ती खेलाडी जस्तै देखिन चाहन्थे।<ref name="slam">{{cite news| url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/Bios/helmsley.html|author1=मिल्नर, जोन |author2=जेसन |author3= |title=हन्टर हर्ट ह्याम्स्लि|accessdate=July 11, 2007|publisher=क्यानेडिएन अनलाइन एक्सप्लोवर|work=|date=December 5, 2004}}</ref> उनी १९ वर्षको हुँदा सन् १९८८ मा टिनएज न्यु ह्याम्सपिएरमा भाग लिएका थिए भने उक्त प्रतिस्पर्धामा उनी विजेता बन्न सफल भएका थिए। उनले त्यस प्रतिस्पर्धा जितेपछि नाशुवामा गोल्ड जिम संस्थाको प्रबन्धक बन्ने मौका पाएका थिए।<ref name="nhmagazine.com">{{cite web|url=http://www.nhmagazine.com/October-2013/Q-A-With-Paul-Triple-H-Levesque/|title=डब्ल्युडब्ल्युईका प्रख्यात खेलाडी ट्रिपल एचसँगको अन्तरबार्ता|publisher=}}</ref> उक्त संस्थाका प्रबन्धकको भूमिकामा रहेपछि उनलाई पहलवानका विश्व विजेता डेट आर्किडिसँग भेट गराइएको थियो जसले डब्ल्युडब्ल्युईमा पहिला कार्य गरेका थिए।<ref name=time>{{cite video|title=|people=ट्रिपल एच र चाईना|date=१९९९|medium=भिएचएस|publisher=वल्ड रेस्लिङ फेडेरेसन}}</ref><ref name=grips>{{cite news|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m0KFY/is_5_20/ai_98539200 |title=ट्रिपल एच |author=पिटर म्यागुच |publisher=फ्लोक्स |accessdate=September 20, 2007 |date=July 2002 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071014024057/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0KFY/is_5_20/ai_98539200 |archivedate=October 14, 2007 |df= }}</ref> लेवेस्कको धेरै प्रयास पछि आर्किडिले उनलाई पूर्व कुस्ती खेलाडी किलर कवास्कीसँग भेट गराएका थिए, जसले माल्डेन म्यासेच्युसेजमा एक कुस्ती विद्यालयको सञ्चालन गरेका थिए। ==कुस्ती कार्यकाल== === सुरुवाती कार्यकाल (सन् १९९२-१९९४) === सन् १९९२ मा लेवेस्कले किलर कवास्की द्वरा सञ्चालित एक कुस्ती विद्यालयमा आफ्नो आधिकारिक कुस्ती जीवन सुरु गरेका थिए जहाँ उनका साथी चाईना र पेरी स्टर्नम रहेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wrestling-online.com/news/News_9/Full_interview_with_Triple_H_from_the_Flex_Magazin_119_printer.shtml|title=ट्रिपल एचसँगको अन्तरबार्ता|publisher=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160508110930/http://www.wrestling-online.com/news/News_9/Full_interview_with_Triple_H_from_the_Flex_Magazin_119_printer.shtml |date=2016-05-08 }}</ref> लेवेस्कले आफ्नो पहिलो कुस्ती खेल ३४ मार्च १९९२ मा इन्टरनेसनल रेस्लिङ फेडेरेसनमा खेलेका थिए जहाँ उनको नाम टेरा राइजिङ रहेको थियोे। १९९२ जुलाईमा उनले म्याड डग रिचार्डलाई हराउँदै आइडब्ल्यूएफ ह्याभिवेट च्याम्पियनसिपको उपाधि जित्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web |url=https://books.google.com/books?id=y91D4O8cAAgC&pg=PT39 |title= ट्रिपल एचको शारीरिक क्षेमता|publisher=रोवर्ट काप्रियो|date=}}</ref> उनले सन् १९९४ सम्ममा पुर्वी कोस्ट इन्डिपेन्डेन्ट सर्किटमा पनि कुस्ती खेल्ने गरेका थिए भने त्यस समयमा उनका प्रबन्धक जोन रोडियो रहेका थिए।<ref name="Rodeo">{{cite web |url=http://www.johnrodeo.com/archives/yandek.html |title=जोन रोडियोसँगको अन्तरबार्ता |work=जोन रोडियो डटकम |date=September 16, 2001 |accessdate=April 27, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160311020807/http://www.johnrodeo.com/archives/yandek.html |archivedate=March 11, 2016 |df= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110718175750/http://www.johnrodeo.com/archives/yandek.html |date=July 18, 2011 }}</ref> === विश्व च्याम्पियनसिप रेस्लिङ (सन् १९९४-१९९५) === सन् १९९४ को सुरुवाती महिनामा लेवेस्कले विश्व च्याम्पियनसिप रेस्लिङमा एक वर्षका लागि सम्झौता पत्रमा हस्ताक्षर गर्दै आफ्नो कार्यकाल च्याम्पियनसिप रेस्लङमा पनि सुरु गरे जहाँ उनको नाम टेरर रिजेन रहेको थियो। उनको पहिलो टेलिभिजनका देखाइएको खेलमा उनले केथ कोललाई हराएका थिए जसका कारण उनलृ आफ्नो नाम परिवर्तन गर्दै टेरा राइजिङ राखेका थिए।<ref name="threat">{{cite news|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m0FCO/is_6_2/ai_71403973/pg_2?tag=artBody;col1|archive-url=https://web.archive.org/web/20081005145417/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0FCO/is_6_2/ai_71403973/pg_2?tag=artBody;col1yes|archive-date=October 5, 2008|title=ट्रिपल थ्रेट|page=२|first=एलेक्स|last=म्याभरेज|publisher=रेस्लिङ डाइजेस्ट|accessdate=July 17, 2008|date=April 2001}}</ref> उनले मध्य १९९४ मा फेरि आफ्नो नामलाई जिन पल लेवेस्क राखेका थिए। उक्त संस्थामा रहँदा उनलाए एक व्यक्तिले उनको थर फ्रान्सेली मुलबाट आएको भन्दै फ्रान्सेली भाषा बोल्न लगाएका थिए तर उनलाई उक्त भाषा नआएका कारण उनले जवाफ फर्काउन सकेका थिएनन्।<ref name="threat2">{{cite news|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m0FCO/is_6_2/ai_71403973/pg_3?tag=artBody;col1|archive-url=https://web.archive.org/web/20081005145422/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0FCO/is_6_2/ai_71403973/pg_3?tag=artBody;col1yes|archive-date=October 5, 2008|title=ट्रिपल थ्रेट|first=एलेक्स|last=म्याभरेज|publisher=रेस्लिङ डाइजेस्ट|accessdate=July 17, 2008|date=April 2001}}</ref> उनले त्यहाँ रहँदा आफ्नो अन्तिम चालको रूपमा पेडिग्रिको प्रयोग गर्थे भने उनको दुश्मनी एलेक्स राइटसँग थियो तर उनी राइटसँगको खेलमा हारेपछि उनीहरू बीचको दुश्मनी समाप्त भएको थियो। सन् १९९४ देखि १९९५ सम्म लेवेस्क लर्ड स्टिभ रिगलसँग साझेदारी गर्दै एक टोली गठन गरेका थिए भने लेवेस्क उक्त संस्था छाड्दै वल्ड रेस्लिङ फेडेरेसनमा सरुवन भएका कारण उनीहरू जोडि लामो समयसम्म टिक्न सकेको थिएन।<ref>{{cite web|url=http://www.prowrestlinghistory.com/supercards/usa/wcw/starrcad.html#94|title=स्टारटेज ९९९४ नतिजा|publisher=प्रो रेस्लिङ इतिहास|accessdate=July 13, 2009}}</ref> === विश्व रेस्लिङ फेड्रेसन/इन्टरटेन्मेन्ट/डब्ल्युडब्ल्युई === ==== अन्तरमहादेशीय विजेता (सन् १९९५–१९९७) ==== लेवेस्कले डब्ल्यूडब्ल्यूएफमा आफ्नो नाम हन्टर हर्ट्स ह्याम्स्लिको नामले कुस्ती खेल्न सुरु गरेका थिए। उनले ३० अप्रिल १९९५ का दिन डब्ल्यूडब्ल्यूएफमा पर्दापण गरेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://podcastone.com/Talk-Is-Jericho|title=जेरिकोको पोडकास्ट कार्यक्रम|publisher=पोडकास्ट}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171227192705/http://podcastone.com/Talk-Is-Jericho |date=2017-12-27 }}</ref> ह्याम्स्लिले डब्ल्यूडब्ल्यूएफको पे-पर-भ्यु समरस्ल्याममा आफ्नो पहिलो पे-पर-भ्यु खेल खेलेका थिए जहाँ उनले बब होलीलाई हराउन सफल भएका थिए। सन् १९९५ को सुरुवाती दिनहरूमा उनको हेनरी ओ गोडिनसँग द्वन्द्व चलेको थियो भने उनीहरूको खेलमा ह्याम्स्लि विजेता बनेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.angelfire.com/wrestling/cawthon777/challenge.htm|title=रेस्लिङ च्यालेन्ज नतिजा|accessdate=July 12, 2007|publisher=डब्ल्युडब्ल्युईको इतिहास|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070629183751/http://www.angelfire.com/wrestling/cawthon777/challenge.htm |archivedate=June 29, 2007}}</ref> [[चित्र:Hunter Hearst Helmsley in 1996 (2).jpg|thumb|left|160px|सन् १९९६ मा ह्याम्स्लि]] ह्याम्स्लिले आफ्नो डब्ल्यूडब्ल्यूएफमा कार्यकाल सुरु गरेको केहि महिना सम्म निकै प्रसंसा पाएका थिए र उनले डुक डम्पस्टरसँग दुश्मनी राखेका थिए भने रोयल रम्बलमा भएको खेलमा उनी डम्पस्टरसँग हारेका थिए।<ref name="summerslam95">{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/summerslam/1995/results|title=समरस्ल्याम १९९५ नतिजा|accessdate=March 21, 2015|publisher=डब्ल्यूडब्ल्युई}}</ref> उक्त खेल पछि उनी विभिन्न महिला कुस्ती खेलाडीहरूसँग रिङमा आउने गरेका थिए जसमा टाइलिन र सी मार्कस् पनि पर्छन्। ह्याम्स्लिको सेवक सेबल थिइन भने रेिलमेनिया १३ मा उनी द अल्टिमेटम वोरियरसँग हारेपछि उनले सबल माथि आफ्नो सबै रिस पोखेका थिए भने सेबललाई बचाउन मार्क मेरो आएपछि उनीहरू बीच तनाव बढेको थियो।<ref name="iyh5">{{cite web|url=http://www.prowrestlinghistory.com/supercards/usa/wwf/iyh.html#5|title=इद ल हाउस ५ नतिजा|accessdate=March 21, 2015|publisher=प्रो रेस्लिङ इतिहास}}</ref> १ जुन १९९७ मा ह्याम्स्लि सुपरस्टारको एक श्रृङ्खलामा देखा परेका थिए जहाँ उनको खेल मार्टि गिर्नारको विरुद्धमा भएको थियो। उक्त खेलमा उनले ह्याम्स्लिले पेडिग्रिको कोशिस गरेका थिए तर गिर्नारले त्यस चाललाई गलत ढङ्गले बुझ्दै त्यसलाई डबल अन्डरहुक सुप्लेक्स सम्झेका थिए र एकै साथी उफ्रिन लाग्दा उनको टाउकोमा गम्भीर चोट लागेको थियो जसका कारण उनलाई तत्काल अस्पताल पुर्‍याइएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/12/results|title=रेसलमेनिया १२ नतिजा|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]|accessdate=May 4, 2012}}</ref> उनी निको भएपछि डब्ल्यूडब्ल्यूएफमा उजुरी दिएका थिए भने उक्त घटनामा छलफल गर्नका लागि बिबादलाई अदालत सम्म पुर्‍याइएको थियो। पर्दा पछाडि उनी कुस्ती खेलाडीहरूको समूह द क्लिकका सदस्य रूपमा रहेका थिए जसमा सन माइकल्स, केभिन नास, सिन वाल्टमेन र स्कट हल रहेका छन् जसलाई भिन्स म्याकमेन र डब्ल्यूडब्ल्यूएफका उथलपुथल बनाउने समूहको रूपमा लिने गरिन्छ। सन् १९९६ को किङ अफ द रिङ प्रतिस्पर्धामा उनले जित्नका लागि निर्धारित गरिएको थियो तर मेडिसन स्क्वायर गार्डन घटना पछि उक्त पद स्टोन कोल्डलाई दिइयो जसमा केभिन नास र स्कट हलले क्लिक समूह छाडेका थिए।<ref name="onlineworldofwrestling1996">{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/raw/_1996/ |title= 'र' – १९९६ नतिजा |accessdate=July 12, 2007 |publisher=अनलाइन वल्ड अफ रेस्लिङ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110106083518/http://www.onlineworldofwrestling.com/results/raw/_1996/ |archivedate=January 6, 2011 |df= }}</ref> उक्त घटना पछि उनले धेरै सफलता प्राप्त गरेका थिए भने उनका प्रबन्धक रूपमा मिस्टर पर्फेक्ट बनेका थिए भने उनले २१ अक्टोबर १९९६ मार्को मिरोलाई हराउँदै पहिलो पटक डब्ल्यूडब्ल्यूएफ अन्तरमहादेशीय विजेता बन्न सफल भएका थिए।<ref name="garner profile">{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/m/marty-garner.html|title=मार्ट गर्डिन|accessdate=March 17, 2008|publisher=अनलाइन वल्ड अफ रेस्लिङ}}</ref> उनी अन्तरमहादेशीय विजेता बनेपछि उनले मिस्टर पर्फेक्टसँगको सम्बन्ध तोडेका थिए जसको कारण पर्फेक्टले डब्ल्यूडब्ल्यूएफ छाडेका थिए। <ref name="game">{{cite news|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m0FCO/is_4_4/ai_94123534?tag=artBody;col1|archive-url=https://web.archive.org/web/20081005145411/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0FCO/is_4_4/ai_94123534?tag=artBody;col1yes|archive-date=October 5, 2008|title=द गेम|publisher=रेस्लिङ डाइजेस्ट|accessdate=July 20, 2008|date=December 2002}}</ref> उनले आफ्नो उपाधि चार महिना सम्म गुमाएका थिएनन् तर १३ फेब्रुअरी १९९७ सोमबारको रातमा हुने 'र' को एक श्रृङ्खलामा उनी रकि माइभियासँग हार खाँदै च्याम्पियनसिप गुमाएका थिए।<ref>{{cite book|author=मिक फोलि|title=ह्याभ अ नाइस डे|publisher=कोलिन्स|year=2000|isbn=0-06-103101-1}}</ref> अन्तरमहादेशीय च्याम्पियनसिप गुमाएपछि उनको गोल्डस्टसँग दुश्मनी सुरु भएको थियो र उनीहरूको खेल रेसलमेनिया १३ मा भएको थियो भने उक्त खेलमा ह्याम्स्लि विजेता बनेका थिए र त्यस खेल देखि ह्याम्स्लिको अङ्गरक्षकको रूपमा चाईना आएकी थिइन।<ref>{{cite web|url=http://www.pwwew.net/ppv/wwf/march/xiii.htm|title=रेसलमेनिया १३|accessdate=August 10, 2007|publisher=पिडब्ल्युडब्ल्युई}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120420234745/http://www.pwwew.net/ppv/wwf/march/xiii.htm |date=April 20, 2012 }}</ref> ==== डि-जेनेरेसन एक्स (सन् १९९७–१९९९) ==== [[File:Chyna and Triple H.jpg|thumb|left|upright|अप्रिल १९९९ मा चाईना र ट्रिपल एच]] ह्याम्स्लि सन् १९९७ को किङ अफ द रिङ्ग प्रतिस्पर्धाको अन्तिम खेलमा मेनकाइन्डलाई हराउँदै १९९७ को किङ अफ द रिङ्ग बन्न सफल भएका थिए र सबैको माझ लोकप्रिय बनेका थिए। त्यस कार्यक्रमको एक वर्ष पछि सन माइकल्स, चाईना ह्याम्स्लि र रिक रुड मिलेर डि जेनेरेसन एक्स (डि-एक्स) समूह गठन गरेका थिए। उक्त समूहले विभिन्न नारा र प्रोमोहरू बनाउँदै क्यानडा र ब्रेट हर्टको अपमान गरेका थिए भने त्यस बेला उनको नाम छोटकरीमा ट्रिपल एच राखिएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.pwwew.net/ppv/wwf/june/1997.htm|title=किङ अफ द रिङ -१९९७|accessdate=August 10, 2007|publisher=पिडब्ल्यूडब्ल्यूइडब्ल्यू}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120227074009/http://www.pwwew.net/ppv/wwf/june/1997.htm |date=February 27, 2012 }}</ref> एचले डि-एक्सको स्थापना हुनु भन्दा धेरै अघि द हर्ट फाउन्डेसनको स्थापना भएको थियो र डिएक्स र।हर्ट फाउन्डेसनको दुश्मनी अन्त्य भएतापनि एचले हर्ट परिवारका ओवेन हर्टसँग भने दुश्मनी राखेका थिए जसका कारण उनीहरूको खेल युरोपेली च्याम्पियनसिपका लागि रेसलमेनिया १४ मा भएको थियो जसमा चाईनाले पहिलाको खेलमा अवरोध पुर्‍याएका कारण उनलाई सर्जेट सल्टरले हत्कडि लगाएका थिए तर उनले स्लटरको आखामा पाउडर छ्याप्दै खेलमा अवरोध पुर्‍याएका कारण ट्रिपल एचले हर्टलाई हराउन सफल भएका थिए। रेसलमेनियन पछिको रोयल रम्बलमा माइकल्सलाई ढाडमा चोट लागेका कारण उनी अस्पतालमा भर्ना भएका थिए र डि-एक्सको नेतृत्व एचले लिएका थिए। रेसलमेनियाको अर्को रात एचले भर्खरै खेलमा फर्किएका एक्स-प्याकलाई आफ्नो समूहमा सामेल गराए भने उक्त टोली द न्यु एज आउटलजसँग साझेदारी गरेका थिए। सन् १९९८ पछि डि-एक्सले पहिलाको भन्दा पनि निकै प्रख्यात कमाएका थिए। यस समयमा एक घटना घटेको थियो जसमा ट्रिपल एचले नेसन्स अफ डोमिन्यान्सका नेता र डब्ल्यूडब्ल्यूएफका खलनायक [[ड्वेन जोनसन|द रक]]सँग द्वन्द्व सुरु गरेका थिए। द्वन्द्व सुरु भएपछि उनीहरू खेल अन्तरमहादेशीय च्याम्पियनसिपका लागि समरस्ल्याममा एक सिंढी खेलमा भएको थियो भने उक्त खेलमा ट्रिपल एच बिजेता बनेका थिए। एक खेलमा एचको घुँडामा चोट लागेका कारण अन्तरमहादेशीय च्याम्पियनसिप त्याग्नु गरेको थियो। द रकले सरभाइभर सिरिजमा डब्ल्यूडब्ल्यूएफ विश्व च्याम्पियनसिप जिते पछि फेरि ट्रिपल एच र द रकको बीच प्रतिद्वन्द्वता सुरु भएको थियो जसका कारण डि-एक्सले द कर्पोरेसन स्टेबलसँग लडेका थिए जसको प्रमुख व्यक्तित्व द रक रहेका थिए। उक्त झगडा पछि ट्रिपल एचले एक पटक डब्ल्यूडब्ल्यूएफ च्याम्पियनसिपका लागि खेल खेल्न पाएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/raw/_1998/ |title=र – १९९८ नतिजा |accessdate=July 12, 2007 |publisher=अनलाइन वल्ड अफ रेस्लिङ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080720104717/http://www.onlineworldofwrestling.com/results/raw/_1998/ |archivedate=July 20, 2008 |df= }}</ref> उक्त खेल र इज वारमा २५ जनवरी १९९९ मा आइ क्विट म्याच आयोजना गरिएको थियो जसमा केनले चाईनालाई चकस्ल्याम हन्न लागेको दृश्य प्रदामा देखाएका कारण एचलाई आत्मसमर्पण गर्न दबाब दिएका थियो तर त्यसको विपरीत चाईनाले खेल सकिएपछि ट्रिपल एचलाई आक्रमण गर्दै द कर्पोरेसनको सदस्य बनेकी थिइन। रेसलमेनिया १५ मा भएको केन र ट्रिपल एचको खेलमा चाईनाले हस्तक्षेप गरेकी थिइन तर जसका कारण एचले खेल हार्नु परेको थियो। उक्त खेल भएको रातमा ट्रिपल एचले डि-एक्सका सदस्य एक्स-प्याकलाई अन्तरघात गर्दै एक्स-प्याक र सेन म्याकमेनको खेलमा अवरोध पुर्‍याएका थिए जसका कारण म्याकमेनले खेल जित्दै युरोपेली च्याम्पियनसिप आँफुसँगै कायम राख्न सफल भएका थिए। त्यस खेलपछि एचपनि द कर्पोरेसनको सदस्य बनेका थिए। अप्रिल पछि एचले डि-एक्सको सदस्यले लगाउने जस्तो पोशास लगाउन छाडेका थिए र कपाल पनि काट्दै छोटो बनाएका थिए। त्यसपछि उनको नजर डब्ल्यूडब्ल्यूएफ च्याम्पियनसिप गएको थियो तर उनले बिजेतालाई जित्न सकेका थिएनन् जसले गर्दा ट्रिपल एच र मेनकाइन्डले एकै पटक डब्ल्यूडब्ल्यूएफ बिजेता स्टोन कोल्ड स्टिभ अस्टिनलाई च्याम्पियनसिपका लागि चुनौती दिएका थिए। उनीहरू बीच खेल समरस्ल्याममा भएको थियो भने खेलमा मेनकाइन्डले एच र अस्टिलाई हराउँदै डब्ल्यूडब्ल्यूएफ विजेता बन्न सफल भएका थिए। उक्त खेलको अर्को दिन र इन वारमा ट्रिपल एचले मेनकाइन्डलाई हराउँदै पहिलो पटक डब्ल्यूडब्ल्यूएफ विश्व विजेता बन्न सफल भएका थिए। उनले १६ सेप्टेम्बर १९९९ स्म्याकडाउनको एक श्रृङ्खलामा उक्त उपाधी भिन्स म्याकमेनसँग हारेका थिए जसका कारण अनफर्गिभन पे-पर-भ्युमा सिक्स प्याक च्यालेन्ज भएको थिय‍ जसमा डेभि ब्वाइ स्मिथ, बिग शो, केन, द रक, मेनकाइन्ड र ट्रिपल एच सामेल थिए भने उक्त खेलमा पनि एच विजेता बन्दै उपाधि पुन आफ्नो हात पार्न सफल भएका थिए। उनले एक खेलमा स्टोन कोल्ड स्टिभ अस्टिनलाई हराएका थिए भने सरभाइभर सिरिजमा उक्त उपाधि बिग शोसँग हारेका थिए। ट्रिपल एकले भिन्स म्याकमेनकि छोरी स्टेफिनी म्याकमेनलाई विवहा गर्दै भिन्ससँग द्वन्द्व जारी राखेका थिए र आर्मेज्डन कार्यक्रममा भएको उनीहरू बीचको खेलमा एचले म्याकमेनलाई हराएका थिए। ==== मिकमेन-हेम्स्लि काल (सन् २०००–२००१) ==== सन् २००० जनवरी देखि ट्रिपल एचलाई ''द गेम'' को उपनाम दिइएको थियो भने जसका कारण डब्ल्यूडब्ल्यूएफमा उनी एक उत्कृष्ट कुस्ती खेलाडीका रूपमा परिचित भए र डब्ल्यूडब्ल्यूएफका उध्धोसक जिम रोजले उनलाई ''द सेरेबल एसाइन''को उपनाम दिएका थिए भने उक्त उपनाम ओवेन हर्टको सम्मानका दिइएको थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0366464/bio|title=ओवेन हर्ट|publisher=[[इन्टरनेट चलचित्र डेटाबेस]]|accessdate=December 16, 2014}}</ref> जनवरी ३ का दिन र इज वार कार्यक्रममा ट्रिपल एचले [[बिग सो|बिग शो]]लाई हराउँदै तेस्रोपटक डब्ल्यूडब्ल्यूएफ च्याम्पियनसिप जित्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web |url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/wwechampionship/3044541403 |title=ट्रिपल एचको तेस्रो डब्ल्यूडब्ल्यूएफ उपाधि |publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई|वल्ड रेस्लिङ इन्टरटेन्मेन्ट]] |accessdate=June 17, 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080109012301/http://www.wwe.com/inside/titlehistory/wwechampionship/3044541403 |archivedate=January 9, 2008 |df= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120122141827/http://www.wwe.com/inside/titlehistory/wwechampionship/3044541403 |date=January 22, 2012 }}</ref> ट्रिपल एचले सन् २००० को सुरुमा मिक फोलीसँग द्वन्द्व सुरु गरेका थिए जसका कारण उनीहरूको खेल रेयल रम्बलमा एक स्ट्रिट फाइट म्याच भएको थियो जसमा ट्रिपल एचले फोलीलाई हराउँदै डब्ल्यूडब्ल्यूएफ च्याम्पियनसिप आँफुसँगै कायम राख्न सफल भएका थिए। उनीहरूको दुश्मनी नो वे आउटमा हेल इन ह सेल म्याचमा समाप्त भएको थियो जब ट्रिपल एचले मिक फोलीलाई हराउँदै फोलीलाई अवकाश लिन बाध्य बनाएका थिए।<ref name=NoWayOut2000>{{cite web|title=ट्रिपल एच विरुद्ध क्याक्टस ज्याक – डब्ल्यूडब्ल्यूएफ च्याम्पियनसिपका लागि हेल इन अ सेल म्याच|url=http://www.wwe.com/shows/nowayout/2000/mainevent|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]|accessdate=May 25, 2012|date=February 27, 2000}}</ref> उक्त खेलको २ महिना पछिको रेसलमेनियामा ट्रिपल एचको सामना अर्का खतरनाक कुस्ती खेलाडी [[ड्वेन जोनसन|द रक]]को विरुद्धमा भएको थियो तर उक्त खेलमा ट्रिपल एचले द रकलाई हराएका थिए। त्यस हारपछि ब्याकलासमा द रक र ट्रिपल एचको पुन एक पटक खेल भएको थियो भने त्यस खेलमा द रक विजेता बन्दै डब्ल्यूडब्ल्यूएफ च्याम्पियनसिप जित्न सफल भएका थिए जसका कारण ट्रिपल एच ११८ दिन सम्म मात्र बिजेता बनेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.pwwew.net/ppv/wwf/march/xvi.htm|title=२००० रेसलमेनिया नतिजा|accessdate=August 17, 2007|publisher=पिडब्ल्युडब्ल्युईडब्ल्यू डटनेट}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160413110302/http://www.pwwew.net/ppv/wwf/march/xvi.htm |date=April 13, 2016 }}</ref> त्यस खेलको तीन महिना पछिको ''द जजमेन्ट डे''मा द रक एकपटक फेरि ट्रिपल एचसँग सामना भएको थियो तर उक्त खेलमा ट्रिपल एच बिजेता बन्दै चौँथो पटक डब्ल्यूडब्ल्यूएफ विजेता बनेका थिए तर किङ अफ द रिङमा द रकले एकपटक पुन ट्रिपल एचलाई हराउँदै डब्ल्यूडब्ल्यूएफ विजेता बनेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.pwwew.net/ppv/wwf/may/2000.htm|title=जजमेन्ट डे २००० नतिजा|accessdate=August 17, 2007|publisher=पिडब्ल्यू}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160413104827/http://www.pwwew.net/ppv/wwf/may/2000.htm |date=April 13, 2016 }}</ref> ट्रिपल एचको त्यसपछि [[क्रिस जेरिको]]सँग द्वन्द्व चलेको थियो र उनीहरू बीच खेल र इज वारको एक श्रृङ्खलामा भएको थियो भने खेलका रेफ्रिले छिटोछिटो खेलमा गणन गर्दा ट्रिपल एचले जोरिकोलाई हराउँदै पुन एक पटक डब्ल्यूडब्ल्यूएफ च्याम्पियनसिप हडप्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.pwwew.net/ppv/wwf/may/2000.htm|title=जजमेन्ट डे|accessdate=August 17, 2007|publisher=पिडब्ल्यूडब्ल्यू}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160413104827/http://www.pwwew.net/ppv/wwf/may/2000.htm |date=April 13, 2016 }}</ref> उनीहरूको खेल फुल्ली लोडेड पे-पर-भ्युमा सम्पन्न भएको थियो जहाँ एचले जोरिकोलाई हराए। ट्रिपल एचले त्यसपछि [[कर्ट एङ्गल]]सँग दुश्मनी राखेका थिए जसका कारण उनीहरू खेल द रक विरुद्ध डब्ल्यूडब्ल्यूएफ च्याम्पियनसिपको लागि समरस्ल्याम कार्यक्रममा ट्रिपल थ्रेट बनाइएको थियो तर खेलमा द रकको जितसँगै उनले डब्ल्यूडब्ल्यूएफ च्याम्पियनसिप आँफुसँगै कायम गर्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://gerweck.net/2010/05/31/fully-loaded-3/|title=२००० फुल्ली लोडेड प्रतिवेदन|publisher=ग्रिविच|accessdate=February 1, 2010}}</ref> एच र एङ्गलको खेल एक पटक पुन अनफर्गिभन कार्यक्रममा भएको थियो तर उक्त खेल ट्रिपल एचकी प्रेमिका स्टेफिनी म्याकमेनको अवरोधका कारण एचले खेल जितेका थिए।<ref>{{cite book|title=ट्रिपल एच जानकारी|last=लरा|first=जेनी|publisher=रिगेनबुक्स|year=2001|isbn=0-06-109895-7|page=122}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.wwe.com/shows/summerslam07/history/2000/results/ |accessdate=March 15, 2008 |title=समरस्ल्याम (२०००) नतिजा |publisher=वल्ड रेस्लिङ इन्टरटेन्मेन्ट |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080224064424/http://www.wwe.com/shows/summerslam07/history/2000/results/ |archivedate=February 24, 2008 |df=mdy }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080224064424/http://www.wwe.com/shows/summerslam07/history/2000/results/ |date=February 24, 2008 }}</ref><ref name="SLAM">{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/SlamWrestlingPPV/aug28_summerslam.html|accessdate=March 15, 2008|title=समरस्ल्याम प्रतिवेदन|last=पावेल|first=जोन|work=स्ल्याम! स्पोट्स|publisher=क्यानेडियन अनलाइन एक्सप्लोवर}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120715121001/http://slam.canoe.ca/SlamWrestlingPPV/aug28_summerslam.html |date=July 15, 2012 }}</ref> ट्रिपल एच र कर्ट एङ्गको द्वन्द्व समाप्त भएपछि एचले स्टोन कोल्ड स्टिफ अस्टिनसँग दुश्मनी राखेका थिए जसका कारण उनीहरू दुश्मनी बल्झिएको थियो। नोभेम्बर २००० को सरभाइभर।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/nomercy/2000/results|title=नो मर्सि २००० नतिजा|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई|वल्ड रेस्लिङ इन्टरटेन्मेन्ट]]|accessdate=July 2, 2013|date=October 22, 2000}}</ref><ref>{{cite web|url=http://gerweck.net/2010/05/31/no-mercy-3/|title=नो मर्सि २००० प्रतिवेदन|publisher=ग्रिविच|accessdate=November 9, 2010}}</ref> सिरिजमा ट्रिपल एचको सामना अस्टिनसँग भएको थियो भने उक्त खेलमा ट्रिपल एच बिचबाटै भागेका थिए त्यसैले अस्टिनले एचको कारलाई क्रेनले उचाल्दै १० फिट माथिबाट खसाल्दै उनको कारलाई ध्वस्त पारेका थिए।त्यस घटनाको अर्को हप्ता ट्रिपल एच 'र'मा फर्किँदै अस्टिनलाई पछाडिबाट आक्रमण गरेका थिए जसका कारण उनीहरू दुश्मनी झन् बढेको थियो र उक्त दुश्मनी २००१ सम्म रहेको थियो। उनीहरूको बीच हेल इन अ सेलमा खेल हुने निर्णय भएको थियो जसमा एचले अस्टिनलाई हराएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.gerweck.net/2010/05/27/survivor-series-3/|accessdate=December 6, 2010|title=सरभाइभर सिरिज १९९९ प्रतिवेदन|publisher=ग्रिविच}}</ref> सन् २००१ मा ट्रिपल एचको [[द डेडम्यान|द अंडरटेकर]]सँग द्वन्द्व चलेको थियो भने रेसलमेनिया १७ मा भएको खेलमा अंडरटेकरले एचलाई हराएका थिए। रेसलमेनिया १७ पछिको अर्को रातमा ट्रिपल एचले अस्टिन विरुद्ध द रकको स्टिल केज म्याचमा अवरोध पुर्‍याउँदै अस्टिन र एच मिलेर द रकलाई कुटेका थिए जसका कारण खेल अस्टिनले जितेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/survivorseries/history/2000/results/|title=सरभाइभर सिरिज २००० को आधिकारिक नतिजा|accessdate=March 20, 2008|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080224051027/http://www.wwe.com/shows/survivorseries/history/2000/results/|archivedate=February 24, 2008}}</ref><ref>{{cite web|title=सरभाइभर सिरिज २००० प्रतिवेदन|url=http://www.gerweck.net/2010/05/31/survivor-series-4/|publisher=ग्रिविच|accessdate=March 31, 2011}}</ref> त्यस घटना पछि अस्टिन र एच साथी बन्दै एक टोली गठन गरेका थिए।<ref>{{cite web |url=http://www.wwe.com/shows/nowayout/history/2001/mainevent |title=नो वे आउट नतिजा |publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई|वल्ड रेस्लिङ इन्टरटेन्मेन्ट]] |accessdate=September 20, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081002213703/http://www.wwe.com/shows/nowayout/history/2001/mainevent/ |archivedate=October 2, 2008 |df= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110526092257/http://www.wwe.com/shows/nowayout/history/2001/mainevent |date=May 26, 2011 }}</ref> ५ अप्रिलको एक स्म्याकडाउनमा ट्रिपल एचले जेरिकोलाई हराउँदै उनको तेस्रो अन्तरमहादेशीय उपाधि जितेका थिए भने त्यस खेलको दुई हप्तापछि [[जेफ हार्डी|जेफ हार्डि]]लाई हराउँदै चौँथो पटक उपाधि जित्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.thehistoryofwwe.com/raw01.htm|title='र' नतिजा २००० |accessdate=September 24, 2009|publisher=डब्ल्युडब्ल्युईको इतिहास}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.thehistoryofwwe.com/smackdown01.htm|title=२००१ स्म्याकडाउन नतिजा|accessdate=September 24, 2009|publisher=डब्ल्युडब्ल्युईको इतिहास}}</ref> ब्याकलास कार्यक्रममा ट्रिपल एच र स्टिभ अस्टिनको जोडिले केन र द अंडरटेकरलाई हराउँदै पहिलो पटक डब्ल्यूडब्ल्यूएफ ट्याग टिम च्याम्पियनसिप जित्न सफल भएका थिए भने त्यस क्रममा एच अझैपनि अन्तरमहादेशीय विजेता भएका कारण उनले एकैपटक दुई उपाधि सङ्कलन गरेका थिए।<ref>{{cite web |url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/intercontinental/322664 |title=ट्रिपल एचको चौँथो उपाधि |accessdate=April 16, 2007 |publisher=डब्ल्युडब्ल्युई |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070422084301/http://www.wwe.com/inside/titlehistory/intercontinental/322664 |archivedate=April 22, 2007 |df= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070422084301/http://www.wwe.com/inside/titlehistory/intercontinental/322664 |date=April 22, 2007 }}</ref><ref>{{cite news |first=लुसियो|last=गुरेरो|title=डब्ल्यूडब्ल्यूएफ बिग शो|date=April 30, 2001|work=सिकागो सन-टाइम्स|page=1}}</ref> २१ मे २००१ र इज वारको एक श्रृङ्खलामा ट्रिपल एच र स्टिभ अस्टिनक१ सामना डब्ल्यूडब्ल्यूएफ ट्याग टिम च्याम्पियनसिपका लागि क्रिस जेरिको र क्रिस बेनेटसँग भएको थियो र त्यस खेलमा जेरिकोले अस्टिनलाई वाल्स अफ जेरिकोमा फन्दामा पारेका थिए भने एचले उक्त फन्दाबाट अस्टिनलाई छुटाउन खोज्दा उनको खुट्टामा चोट लागेको थियो जसका कारण उनी त्यस खेल खेल्न सकेता पनि खेल पश्चात् उनको खुट्टामा गम्भीर चोट लागेका कारण उनलाई तत्काल अस्पताल पुर्‍याइएको थियो र त्यसका कारण उनी आठ महिना सम्म खेलमा फर्किन सकेका थिएनन् भने उनले आफ्नो सबै उपाधिहरू त्याग्नु परेको थियो।<ref name="quad muscle 01">{{cite news|first=एरिक|last=क्विन्स|title=ओवेन हर्टको मृत्यु|date=May 24, 2001|work=द स्टार लेजर|page=56}}</ref> ==== विश्व ह्याभिवेट विजेता (सन् २००२–२००३) ==== [[File:HHHwmX8.jpg|right|thumb|रेसलमेनिया १८ मा डब्ल्यूडब्ल्यू अनडिस्प्युटेड च्याम्पियनसिप जितेपछि ट्रिपल एच]] ट्रिपल एच निको हुँदै ७ जनवरी २००२ मा म्यडिसन स्वाएर गर्डेनमा भएको 'र' कार्यक्रममा फर्किएका थिए। उनले २००२ को रोयल रम्बल जित्दै रेसलमेनियाको मेन इभेन्टमा डब्ल्यूडब्ल्यूएफ च्याम्पियनसिपका लागि खेल्ने मौका पाएका थिए। रेसलमेनियामा डब्ल्यूडब्ल्यूएफ अनडिस्प्युटेड विजेता क्रिस जेरिकोलाई हराउँदै विजेता बनेका थिए। ट्रिपल एचले उक्त उपाधि एक महिना पछि ब्याकलास कार्यक्रममा हल्क होगनसँग हारेका थिए। ट्रिपल एच त्यसपछि डब्ल्यूडब्ल्यूएफ स्म्याकडाउनमा सरेका थिए जसका कारण उनी स्म्याकडाउनमा खेल्ने निर्णय भएको थियो भने स्म्याकडाउनमा क्रिस जेरिको पनि आएका कारण उनीहरू बीच द्वन्द्व पुन सुरु भएको थियो। जजमेन्ट डेमा ट्रिपल एचको सामना हेल इन अ सेलमा जेरिकोसँग भएको थियो भने त्यस खेलमा ट्रिपल एच विजेता बनेका थिए। ६ जुन २००२ स्म्याकडाउनको एक श्रृङ्खलामा ट्रिपल एचले हल्क होगनलाई हराउँदै डब्ल्युडब्ल्युई अन्डिस्प्युटेड च्याम्पियनसिपका लागि पहिलो दावेदार बनेका थिए भने किङ अफ द रिङ्गमा उनी द अंडरटेकरसँग हार खाँदै च्याम्पियनसिप जित्न असफल भएका थिए। रोयल रम्बल र रेसलमेनियाको बीचमा म्यामेन र ह्याम्स्लिको विक्षेदनको बारेमा सबै सञ्चार माध्यममा बाहिर आएको थियो र ट्रिपल एच सन्चो भएर फर्किँदा स्टेफिनी र एचको सम्बन्ध टाढीएको थियो जसका कारण स्टेफिनीले ट्रिपल एचलाई आफ्नो पक्षमा त्याउन गर्भ रहेको भन्दै झुटो नाटक गरिकि थिइन।<ref name=pregnancy>{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/oww/hallofshame/preg.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070624113547/http://www.onlineworldofwrestling.com/oww/hallofshame/preg.html|archivedate=June 24, 2007|title=स्टेफिनी म्याकमेन|publisher=अनलाइन वल्ड अफ रेस्लिङ|accessdate=September 19, 2007}}</ref> एचले पछि त्यो कुरा झुटो रहेको कुरा थाहा पाए र उनीहरूको विवहा पुन एक पटक गर्ने निर्णय गरेका थिए। स्टेफिनीले पछि जोरिकोसँग गठबन्धन गरेकी थिइन तर रेसलकेनियाको अर्को रात उनलाई ट्रिपल एचले पिन गरेका थिए जसका कारण स्टेफिनी बाध्य बनेकी थिइन। त्यस घटनाको केही हप्तापछि सन माइकल्स पनि डब्ल्यूडबल्यूईमा फर्किएका थिए र उनले न्यु वल्ड अडर समूहमा आँफुलाई सामेल गराएका थिए। एनडब्ल्यूओका सदस्य बेभिन कास र सन माइकल्सले मिलेर ट्रिपल एचलाई पनि 'र'मा ल्याउने र समूहको एक हिस्सा बनाउने निर्णय गरेका थिए तर मिस्टर म्याकमेनले एनडब्ल्यूओलाई पुर्‍याएको क्षेतीका कारण समूहलाई बन्देज गर्दै 'र'को सामान्य प्रबन्धकको रूपमा एरिक बिसफलाई नियुक्त गरेका थिए भने बिसफको पनि एचलाई 'र'मा ल्याउने तर्खर रहेको थियो जसका कारण ट्रिपल एच ''र''मा आएका थिए। ट्रिपल एच ''र''मा आउने बित्तिकै सन माइकल्स र एनडबल्यूओका एक सदस्य बनेका थिए जसका कारण डि-एक्सका सदस्य एकै ठाउमा आएका थिए तर २२ जुलाईमा एचले आफ्नै साथी माइकल्सलाई आक्रमण गरेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/raw/020325.html|title=''र'' नतिजा: २५ मार्च २००२|publisher=अनलाइन वल्ड अफ रेस्लिङ|accessdate=September 19, 2007}}</ref> त्यस आक्रमण एक हप्ता पछि ट्रिपल एचले माइकल्सको टाउको कारको काँचमा ठोक्काउँदै माइकल्स उनी भन्दा कम्जोर रहेको पुष्टि गरेका थिए। ट्रिपल एचले माइकल्सलाई आक्रमण गरेपछि उनीहरू एक अर्काबाट समूहको रूपमा छुट्टिएका थिए र उनीहरू खेल समरस्ल्याममा स्ट्रिट फाइट भएको थियो भने त्यस खेलमा माइकल्सले एचलाई हराएका थिए तर खेलको समाप्त पछि एचले माइकल्सलाई हम्मरले आक्रमण गरेका थिए। २ सेप्टेम्बर २००२ भन्दा अगाडि डब्ल्युडब्ल्युईमा एक वटा मात्र डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिप रहेको थियो तर ''र'' र स्म्याकडाउनको विघटन पछि स्म्याकडाउन र ''र''मा एक-एक डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिप राखिएको थियो। समरस्ल्याम पछि तात्कालिक डब्ल्युडब्ल्युई अन्डिस्प्युटेड बिजेता [[ब्रक लेज्नर]] स्म्याकडाउनमा सरेपछि ''र''मा कुनैपछि उपाधि रहेको थिएन तर ''र''का सामान्य प्रबन्धक एरिक बिसफले ट्रिपल एचलाई डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्यामभिवेट च्याम्पियनसिप प्रदान गरेका थिए जसलाई ठूलो सुनको उपाधि पनि भन्ने गरिन्थ्यो भने उक्त उपाधि पहिला एनडब्ल्यूए विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप र डब्ल्यूसिडब्ल्यू विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिपको पनि प्रतिनिधित्व गरेको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/wweppv/vengeance02.html|title=भिगानेन्स २००० नतिजा|publisher=अनलाइन वल्ड अफ रेस्लिङ|accessdate=September 19, 2007}}</ref> ट्रिपल एचलाई उक्त उपाधि दिएपछि उनी पहिलो विश्व ह्याभिवेट बिजेता बनेका थिए र पहिलो पटक रब भेन डमसँग खेलेका थिए तर रिक फ्लोयरले खेलमा अवरोध पुर्‍याएका कारण एचले उपाधि आँफुसँगै कायम राखेका थिए। [[File:TripleH WrestlemaniaRevenge2.JPG|thumb|left|२००५ अप्रिलमा ट्रिपल एच]] २००२ अक्टोबरमा ट्रिपल एच र केनको बीच बिबादास्पद द्वन्द्व सुरु भएको थियो जसका कारण उनीहरूको खेल २० अक्टोबरका दिन नो मर्सिमा आयोजना गरिएको थियो जतिबेला ट्रिपल एच डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट विजेता थिए भने केन अन्तरमहादेशीय विजेता थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.pwwew.net/ppv/wwf/october/2002.htm|title=नो मर्सि-२००० नतिजा|accessdate=November 3, 2007|publisher=पिडब्ल्यूडब्ल्यू}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160413110455/http://www.pwwew.net/ppv/wwf/october/2002.htm |date=April 13, 2016 }}</ref> त्यस खेलमा ट्रिपल एचले केनलाई हराउँदै दुईवटा उपाधिलाई समायोजन गरेका थिए। सरभाइभर सिरिजमा भएको इलिमिनेसज चेक्बरमा ट्रिपल एच सन माइकल्ससँग हार खाँदै च्याम्पियनसिप गुमाएका थिए भने ट्रिपल एचले आर्मेज्डनमा भ्यान डेमलाई हराउँदै विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिपका लागि पहिलो दावेदार बनेका थिए।<ref>{{cite video|date=२००६|title=म्याकमेन|medium=डिभिडि|publisher=वल्ड रेस्लिङ इन्टरटेन्मेन्ट}}</ref> पछि एचले माइकल्ससँग उपाधिका लागि खेल्ने मौका पाएका थिए जसमा एचले माइकल्सलाई हराउँदै उपाधि जित्न सफल भएका थिए।<ref name="wc267">{{cite book|title=प्रो रेस्लिङ|last=रिनोल्ड|first=आर डि|year=२००३|publisher=इसिडब्ल्यू प्रेस|isbn=1-55022-584-7|page=267}}</ref> ==== इभोलुसन (सन् २००३–२००५) ==== सन् २००३ फेब्रुअरीमा ट्रिपल एचले रिक फ्लेयर, रेन्डी ओर्टन र बाटिस्टासँग साझेदारी गर्दै इभोलुसन नामक एक टोली गठन गरेका थिए।<ref name="अनलाइन वल्ड अफ रेस्लिङ">{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/raw/030303.html|title=अनलाइन वल्ड अफ रेस्लिङ|publisher=|accessdate=September 14, 2014}}</ref> ट्रिपल एच र रिक फ्लेयरले डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ट्याग टिम विजेता रव भेन डम र केनलाई उनीहरूको उपाधिका लागि चुनौती दिएका थिए तर त्यस खेलमा उनीहरू हार्न पुगेका थिए। इभोलुसन सन् २००२ देखि २००४ सम्म ''र''का एक शक्तिशाली समूहको रूपमा रहेका थिए भने उक्त टोलीले आर्मेजडन पे-पर-भ्युमा सबै सदस्यले च्याम्पियनसिप जितेका थिए।<ref name=Unforgiven2003>{{cite web|title=डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिपका लागि ट्रिपल एच विरुद्ध बिल गोल्डबर्ग |publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई|वल्ड रेस्लिङ इन्टरटेन्मेन्ट]] |accessdate=February 23, 2008 |date=September 21, 2003 |url=http://www.wwe.com/shows/unforgiven/history/2003/mainevent/ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080327053253/http://www.wwe.com/shows/unforgiven/history/2003/mainevent/ |archivedate=March 27, 2008 |df= }}</ref> ट्रिपल एचले सन् २००३ मा डब्ल्युडब्ल्युईको सबैभन्दा धेरै डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप जित्ने पहिलो खेलाडी बनेका थिए भने उनले रेसलमेनिया १९ मा च्याम्पियनसिप बुकर टि विरुद्ध दाउमा राखेका थिए भने उक्त खेलमा एचले बुकर टिलाई हराएका थिए। एचले विजेता बनेको २८० दिनपछि २००३ सेप्टेम्बरको अनफर्गिभर पे-पर-भ्युमा च्याम्पियनसिप गोल्डबर्गसँग हारेका थिए जसमा गोल्डबर्गले खेल हारेमा डब्ल्यूडब्ल्यूबाट अवकाश लिनुपर्ने सर्त राखिएको थियो। एचले उनीहरूको पुन भएको खेलमा गोल्डबर्गलाई जित्न सकेका थिएनन् भने आर्मेज्डनमा भएको गोल्डबर्ग, केन र ट्रिपल एचको खेलमा ट्रिपल एचका साथिहरूले खेलमा अवरोध पुर्‍याएका कारणले एचले उपाधि एक पटक पुन आफ्नो बनाउन सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/raw/040322.html|title=र नतिजा – २२ मार्च २२|publisher=अनलाइन वल्ड अफ रेस्लिङ|accessdate=February 18, 2016}}</ref> २९ डिसेम्बर ''र''को एक श्रृङ्खलामा ट्रिपल एचले आफ्नो उपाधि सन माइकल्ससँग दाउमा लगाएका थिए तर त्यस खेलमा कोहिपछि विजेता बन्न सकेका थिएनन्।<ref name="PS123">{{cite news|author=मार्टिन फिन|title=पावल स्ल्याम म्यागेजिन|work=प्यानिनक स्टेसन|publisher=एसडब्ल्यू पब्लिकेसन्स|date=September 22, 2004|pages=24–25}}</ref> त्यस खेलमा कोहिपनी विजेता नबनेपछि उनीहरूको खेल सन् २००४ को रोयल रम्बलमा भएको थियो तर खेलमा रेफ्रिले १० गणना गर्दापनि कोहिपनि नउठेपछि ट्रिपल एचले उपाधि बचाएका थिए। ट्रिपल एचले रेसलमेनिया २० मा उपाधि क्रिस बेनेटसँग हारेका थिए भने उक्त खेलमा ट्रिपल एचले सन माइकल्स र क्रिस बेनेटसँग आँफ्नो उपाधि दाउमा लगाएका थिए। ट्रिपल एचले उपाधि हारेपछि २२ मार्च ''र''को एक श्रङ्खलामा उनी स्म्याकडाउनमा सरेका थिए तर उनले डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिप जित्न नसकेका कारण उनी पुन ''र''मा आएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/raw/041129.html|title=''र'' – २९ नोभेम्बर २००४ नतिजा|accessdate=July 11, 2007|publisher=अनलाइन वल्ड अफ रेस्लिङ}}</ref> एच 'र'मा आएपछि उनले क्रिस बेनेटसँग रेसलमेरियामम गुमाएको विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप पुन एक पटक जित्ने कोशिश गरेका थिए। ट्रिपल एचले एक पटक क्रिस बेनेट र सन माइकल्ससँग ब्याकलासमा उपाधिका लागि भिडेका थिए तर उनले उपाधि जित्न असफल रहे। एचले सन मनइकल्ससँगको दुश्मनी अन्त्य गरेका थिए जब उनले सन माइकल्सलाई हेल इन अ सेल म्याचमा हराएका थिए जुन डब्ल्युडब्ल्युईको सबैभन्दा लामो हेल इन अ सेल म्याच बनेको थियो। उनले माइकल्ससँगको दुश्मनी अन्त्य गरेपछि पुन बेनेटसँग आफ्नो द्वन्द्व सुरु गरेका थिए र उनीहरूको बीच खेल २६ जुलाईमा भिगानेन्समा ६०-मिनेट आइरन म्यान म्याचमा भएको थियो भने त्यस खेलमा युगिनले अवरोध पुर्‍याउँदै एचलाई स्टिलको कुर्सीले प्रहार गरेका कारण एचलेले खेल हार्दै उपाधि जित्न असफल बनेका थिए। युगिनले उनको खेलमा अवरोध पुर्‍याएको भन्दै एचले उनीसँगको खेल माग गरेका थिए भने त्यस खेलमा एचले युगिनलाई हराएका थिए। उक्त खेलको अर्को रातको ''र''मा ट्रिपल एचले रेन्डी ओर्टन सबैभन्दा युवा डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट विजेतन बनेको ईर्ष्या गर्दै ओर्टनलाई आक्रमण गरेका थिए जसका कारण उनीहरूको बीच खेल अनफर्गिभन पे-पर-भ्युमा सम्पन्न भएको थियो जहाँ एचले ओर्टनलाई हराएका थिए। टबो ट्युस्डे पे-पर-भ्युमा समर्थकको मतका अनुसार सन माइकल्सलाई एचको विश्व च्याम्पियनसिप लागि खेल्ने मौका दिइएको थियो भने त्यस खेलमा एजको हस्तक्षेपका कारण एचले उपाधि माइकल्सबाट बचाएका थिए। एचले बाटिस्टा, एज र स्टनस्काइसँग गठबन्धन गर्दै एक टोली बनाएका थिए भने उता तिर ओर्टनले पनि एक टोली गठन गरेका थिए जसमा ओर्टन, क्रिस जेरिको, क्रिस बेनेट र माभेन रहेका थिए। दुई टोलीको खेल परम्परागत सरभाइभर सिरिजमा आयोजना गरिएको थियो जहाँ एचले ओर्टनलाई अन्तिममा खेलबाट निस्कासन गर्दै एचको टोली विजेता घोषित भएका थिए।<ref name="PS127">{{cite news|author=इभान्स एन्थोनी|title=पावर स्लयाम म्यागेजिन|work=न्यु इएर्स रिभोलुसन|publisher=एसडब्ल्यू पब्लिकेसन्स|date=January 21, 2005|pages=30–31}}</ref> १९ नोभेम्बर २००४ का दिन ट्रिपल एचले आँफ्नो उपाधि बेनेट र एजसँग दाउमा राख्नु परेको थियो भने त्यस खेल बराबरीमा सकिएका कारण कोहिपनि विजेता बन्न सकेका थिएनन् जसका कारण डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप पहिलो पटक रित्तो भएको थियो। न्यू इएर रिभोलुसनमा ट्रिपल एचले इलिमिनेसन चेम्बर म्याच अन्तिममा इभोलुसनको अवरोधका कारण ओर्टनलाई हराउँदै पुन एकपटक विश्व ह्याभिवेट विजेता बनेका थिए भने उनीहरू पुन एकपटक रोयल रम्बलमा खेल भएको तर त्यस खेलमा पनि एचले ओर्टनलाई हराउँदै उनीहरू बीचको दुश्मनी अन्त्य गरेका थिए। रोयल रम्बलको त्यसहि रात बाटिस्टनले सन् २००५ को रोयल रम्बल जित्दै डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवे च्याम्पियनसिपका लागि रेसलमेनिया २१ मा खेल खेल्न पाउने भएका थिए तर ट्रिपल एचले भने उनलाई आफ्नो च्याम्पियनसिपका लागि नखेलिकन डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिपका लागि खेल खेल्न अनुरोध गरेका थिए।<ref name="PS131">{{cite news|title=पमवल स्ल्याम म्यागेजिन|work=ब्याकलास २००५|publisher=एसडब्ल्यू पब्लिकेसन्स|date=May 21, 2005|pages=32–33}}</ref> २१ फेब्रुअरी ''र''को एक श्रृङ्खलामा बाटिस्टाले एचलाई आक्रमण गरेका थिए र उनीसँगको रेसलमेनिया २१ मा हुने खेलको पत्रमा हस्ताक्षर गरेका थिए। रेसलमेनिया २१ मा ट्रिपल एच बाटिस्टासँग हार खाँदै उपाधि गुमाएका थिए भने उनीहरूको पुन खेलमा हेल इन अ सेलमा भएको थियो जसमा बाटिस्टा एचलाई हेल इन अ सेल म्याचमा हराउने पहिलो खेलाडी बनेका थिए। त्यस खेलपछि ट्रिपल एचले उनको घाँटीमा चोट लागेका कारण केही महिना आराम गरेका थिए। ट्रिपल एच चार महिना पछि ३ अक्टोबर २००५ मा ''र''मा फर्किएका थिए भने उनी आउने बित्तिकै उनले आफ्ना पुराना साथी रिक फ्लेयरसँग टोली गठन गरेका थिए भने उक्त टोलीले कार्टिटो र क्रिस मास्टर्सको जोडिलाई हराएका थिए।<ref name="KOK">{{cite video|date=2008|title=ट्रिपल एच: द किङ हफ किङ|medium=डिभिडि|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई होम भिडियो}}</ref> खेल सकिनरएको केही समय पछि ट्रिपल एचले फ्लेयरलाई घनले प्रहार गरेका थिए जसका कारण दुई साथी बीच द्वन्द्व सुरु भएको थियो। टबो ट्युस्डे कार्यक्रममा भएको फ्लेयर र एचको खेल स्टिल केजमा आयोजना गरिएको थियो भने त्यस खेलमा फ्लेयरले एचलाई हराएका थिए। उक्त खेलको केही दिन पछि एचले फ्लेयरलाई हराउँदै उनीहरू बीचको दुश्मनी अन्त्य गरेका थिए।<ref name="र – ३ अक्टोबर २००५ नतिजा">{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/raw/051003.html|title=र – ३ अक्टोबर २००५ नतिजा|accessdate=July 11, 2007|publisher=अनलाइन वल्ड अफ रेस्लिङ}}</ref> ==== डि-जेनेरेसन एक्सको पुनर्मिलन (सन् २००६–२००७) ==== [[File:Dx-sig-pose@commons.jpg|thumb|right|220px|डि-जेनेरेसन एक्सको आधिकारिक चिन्ह]] सन् २००६ पनि डब्ल्युडब्ल्युईमै सबैभन्दा खतरनाक कुस्ती खेलाडीको रूपमा परिचित भएका थिए। उनले रेयल रम्बल २००६ का भाग लिएका थिए तर त्यस खेलमा उनलाई रे मेस्टेरियोले निस्कासन गरेका थिए जसका कारण उनले रेसलमेनियामा उपाधिका लागि खेल खेल्नबाट बन्चित भएका थिए तर रेसलमेनिया आउन केही दिन बाँकी छँदा उनले एक प्रतिस्पर्धाका विजेता बनेका थिए जसका कारण उनले [[रेसलमेनिया]] २२ मा डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिपका लागि खेल खेल्न पाएका थिए।<ref name="अनलाइन वल्ड अफ रेस्लिङ"/> रेसलमेनिया २२ मा एचको सामना जोन सिनासँग भएको थियो भने उक्त खेलमा एचले सिनालाई आत्मसमर्पण गरेका थिए जसका कारण उनी खेल हारेका थिए। त्यस खेलको केही हप्तापछि सिना र एचको खेल पुन आयोजना गरिएको थियो जहाँ सिनालाई खेल हेर्न आउने सबै दर्शकले मन पराएका थिएनन् भने एचलाई सबैले समर्थन गर्दै उनका लागि नारा लगाएका थिए।<ref>{{cite web|title=ट्रिपल एच विरुद्ध गोल्डबर्ग |publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]] |accessdate=February 23, 2008 |date=September 21, 2003 |url=http://www.wwe.com/shows/unforgiven/history/2003/mainevent/ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080327053253/http://www.wwe.com/shows/unforgiven/history/2003/mainevent/ |archivedate=March 27, 2008 |df= }}</ref> त्यस खेलमा पनि एचले च्याम्पियनसिप जित्न असफल बनेका थिए। त्यहि महिनाको ब्याकलास पे-पर-भ्युमा सिनाले आफ्नो उपाधिको सामना एज र एच विरुद्धमा गरेका थिए तर त्यस खेलमा पनि सिनाले एज र एचलाई हराएका थिए जसका कारण खेल सकिएपछि एचले दुवै एज र सिनालाई आँफुले प्रयोग गर्दै आएको हम्मरले आक्रमण गरेका थिए। ट्रिपल एचले सिनासँग धेरै खेलहरूमा हारेका कारण त्यस हारको आरोप भिन्स म्याकमेनलाई लगाएका थिए भने त्यसपछि एच र म्याकमेनको द्वन्द्व सुरु भएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/raw/040322.html|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा – २२ मार्च २००४|publisher=अनलाइन वल्ड अफ रेस्लिङ|accessdate=February 18, 2016}}</ref> सन माइकल्स जुन १२ ''र''को एक श्रृङ्खलामा फर्किए र उनी आउने बित्तिकै ट्रिपल एचसँग मिल्दै डि-जेनेरेसन एक्सको पुन निर्माण गरेका थिए भने उनीहरू उक्त मिलन सन् २००२ पनिको पहिलो मिलन बनेको थियो जसका कारण खलनायकको भूमिकामा रहेका एचलाई पनि सबै दर्शकहरूको मन पराउन थालेका थिए।<ref>{{cite news|author=मार्टिन फिन|title=पनवर स्ल्याम म्यागेजिन|work=१००४ अनफर्गिभन|publisher=एसडब्ल्यू पब्लिकेसन्स|date=September 22, 2004|pages=२४–२५}}</ref> डि-एक्सले भिगानेस्स पे-पर-भ्युमा स्प्रिट स्क्वाडसँग ५ को विरुद्ध २ खेल भएको थियो भने त्यस खेलमा पनि एच र माइकल्स विजेता बनेका थिए। डि-एक्सले त्यसपछि भिन्स म्याकमेन, सेन म्याकमेन र द स्प्रिट स्क्वाडसँगको द्वन्द्व कायम राखेका थिए। डि-एक्सले १८ जुलाई २००६ सनिवारको राति प्रसारण हुने मेन इभेन्ट कार्यक्रममा एकपटक पुन स्प्रिट स्क्वाडलाई हराउन सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/raw/041129.html|title=र – २९ नोभेम्बर २००४ नतिजा|accessdate=July 11, 2007|publisher=अनलाइन वल्ड अफ रेस्लिङ}}</ref> समरस्ल्याम पे-पर-भ्युमा डि-एक्सले एकपटक पुन म्याममेनहरूलाई हराएका थिए तर डब्ल्युडब्ल्युईका प्रमुख व्यक्तित्व मिस्टर म्याकमेनलाई आक्रमण गरेका कारणले डि-एक्सलाई धेरै कुस्ती खेलाडीहरूले आक्रमण गरेका थिए। अनफर्गिभन पे-पर-भ्युमा सेन म्याकमेन, भिन्स म्याकमेन र बिग शोको सामना हेल इन अ सेल भित्र डि-एक्स विरुद्धमा भएको थियो भने उक्त खेलमा कालकल्सले आफ्नो अन्तिम चाल स्विट चिन म्युजिकले भिन्स म्याकमेनलाई प्रहार गरेका थिए भने एचले उनको घाँटी पछाडि हम्मरको विँडले प्रहार गरेका थिए जसका कारण खेल डि-एक्सले जितेका थिए।<ref>{{cite news|author=इभान्स एन्थोनी|title=पावर स्ल्याम म्यागेजिन|work=न्यू इएर्स रिभोलुसन|publisher=एसडब्ल्यू पब्लिकेसन्स|date=January 21, 2005|pages=३०–३१}}</ref> साइबर सन्डे पे-पर-भ्युमा डि-एक्सको सामना रेटेड आरकेओ (रेन्डी ओर्टन, एज र लिटा) सँग भएको थियो भने त्यस खेलका लागि एरिक बिसफ रेफ्रिको भूमिकामा रहेका थिए।<ref>{{cite news|title=पावल स्ल्याम म्यागेजिन|work=ब्याकलास २००५|publisher=एसडब्ल्यू पब्लिकेसन्स|date=May 21, 2005|pages=32–33}}</ref> रेफ्रि बिसफले रेटेड आरकेओलाई गैरकानुनी हतियार प्रयोग गर्न दिएका थिए जसका कारण खेल रेटेड आरकेओले जितेका थिए। सरभाइभर सिरिज पे-पर-भ्युमा डि-एक्सले रेटेड आरकेओ विरुद्ध खेल खेल्न पाउने निर्णय गरिएको थियो भने उक्त खेलमा डि-एकस्ले रेटेड आरकेओलाई हराएका थिए।<ref>{{cite video|date=२००८|title=ट्रिपल एच द किङ अफ किङ|medium=डिभिडि|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई होम भिडियो}}</ref> जनवरी २००७ न्यु इयर्स रिभोलिसन पे-पर-भ्युमा डि-एक्सको सामना रेटेड आरकेओ विरुद्धमा हुने निस्चय गरिएको थियो भने त्यस खेलमा १५ मिनेटमा ट्रिपल एचको खुट्टामा चोट लागेको थियो जसका कारण खेल स्थगित गरिएको थियो भने उनलाई तत्काल अस्पताल पुर्‍याइएको थियो। ९ जनवरी २००७ का दिन डक्टर जेम्स एन्ड्रयुले एचको सफलतापुर्ण उपचार गरेका थिए।<ref name="र – ३ अक्टोबर २००५ नतिजा"/> ==== डब्ल्युडब्ल्युई विजेता (सन् २००७–२००९) ==== [[File:Triple H WWE Champion 2008.jpg|thumb|left|200px|नोभेम्बर २००८ मा ट्रिपल एच डब्ल्युडब्ल्युई विजेता]] ट्रिपल एच आफ्नो खुट्टामा चोट लागेको ७ महिना पनि समरस्ल्याममा फर्किएका थिए जहाँ उनले बुकर टिलाई हराएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.pwwew.net/ppv/wwf/august/2007.htm|title=समरस्ल्याम २००७ नतिजा|accessdate=September 2, 2007|publisher=पिडब्ल्यूडब्ल्यू}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160413110500/http://www.pwwew.net/ppv/wwf/august/2007.htm |date=April 13, 2016 }}</ref> त्यस खेलको २ महिना पछिको नो मर्सी कार्यक्रममा ट्रिपल एचको खेल उमागासँग हुने निस्चित गरिएको थियो तर त्यहि रात रेन्डी ओर्टन नयाँ डब्ल्युडब्ल्युई विजेता बनेपछि एचको खेल ओर्टनसँग निर्धारित गरिएको थियो जसका कारण उनीहरू बीच पुन द्वन्द्व चलेको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/nomercy/2007/matches/5267288|title=ट्रिपल एचले उमागालाई हराए|accessdate=May 4, 2012|date=October 7, 2007|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]}}</ref> उक्त रातको खेलमा एचले ओर्टनलाई हराउँदै आफ्नो कार्यकालको ११ अौँ डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिप जितेका थिए।<ref name="No Mercy">{{cite web|url=http://www.pwwew.net/ppv/wwf/october/2007.htm|title=नो मर्सी २००७ नतिजा|accessdate=October 8, 2007|publisher=पिडब्ल्यूडब्ल्यू}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160413104154/http://www.pwwew.net/ppv/wwf/october/2007.htm |date=April 13, 2016 }}</ref> ट्रिपल एचले उपाधि जित्ने बित्तिकै मिस्टर म्याकमेनले एचको उपाधिकालाई उमागाले उनको सामना गर्ने भन्दै खेल निस्चित गरेका थिए।<ref name="No Mercy"/> त्यस खेलमा पनि एचले उमागालाई हराएका थिए भने ओर्टनले आँफुले गुमाएको उपाधिका लागि खेल्न पाउनु पर्छ भन्दै म्याकमेनलाई बताएका थिए जसका कारण एच र ओर्टनको खेल लास्ट म्यान स्ट्यान्डिङ म्याच आयोजना गरिएको थियो तर रेन्डी ओर्टनले एचलाई उध्धोसकको टोबुलमा आरकेओ हानेपछि एच उठ्न असमर्थ बनेका थिए जसका कारण खेलमा ओर्टनको जितसँगै नयाँ डब्ल्युडब्ल्युई विजेता बन्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/nowayout/2008/matches/5908216|title=ट्रिपल एचले ''र''को इलिमेनेसन चेम्बर जिते|date=February 17, 2008|accessdate=May 4, 2012|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]}}</ref> ट्रिपल एचले एकपटक पुन इलिमिनेसन चेम्बर खेल जित्दै डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिपका लागि एकपटक पुन उपाधिका लागि खेल्न पाउने भएका थिए जहाँ उनले जेफ हार्डिलाई<ref name="No Mercy"/> अन्तिममा हराएका थिए। रेसलमेनियामा ओर्टनको खेल सिना र एचको विरुद्धमा भएको थियो भने त्यस खेलमा पनि ओर्टनको जित भएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/24/matches/6199854|title=रेन्डी ओर्टनले जोन सिना र ट्रिपल एचलाई हराए|date=March 30, 2008|accessdate=May 4, 2012|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]}}</ref> त्यस खेलको एक महिना पछिको ब्याकलास पे-पर-भ्युमा ओर्टन, सिना, एच र जेबिएलको बीच निस्कासन खेल भएको थियो जहाँ ट्रिपल एचले सबैलाई हराउँदै डब्ल्युडब्ल्युईमै सबै धेरै डब्ल्युडब्ल्युई विजेता बन्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/wwechampionship/|title=च्याम्पियनसिपको इतिहास|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=April 27, 2008}}</ref> ट्रिपल एचको खेल एचको उपाधिका लागि ओर्टनसँग निर्धारित गरिएको थियो तर त्यस खेलमा पनि एचले ओर्टनलाई हराएका थिए र जजमेन्ट डेमा एकपटक पुन एचको खेल ओर्टनसँग भएको थियो भने त्यस खेलमा पनि एचको जित भएको थियो।<ref>{{cite web|first=बब|last=कपूर|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2008/05/18/5609326.html|title=जजमेन्ट डे|accessdate=June 23, 2008|date=May 18, 2008|publisher=क्याडेनियन अनलाइन एक्सप्लोवर|work=स्ल्याम! स्पोट्स}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120718052924/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2008/05/18/5609326.html |date=July 18, 2012 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2008/05/30/5721341.html|title=वान नाइट स्ट्यान्ड|date=May 30, स्ट्यान्ड|first=म्याट|accessdate=May 4, 2012|work=स्ल्याम! स्पोट्स|publisher=क्यानेडियन अनलाइन एक्सप्लोवर}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120724193637/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2008/05/30/5721341.html |date=July 24, 2012 }}</ref> उक्त खेलमा ओर्टन घाइते भएपछि उनीहरूको दुश्मनी समाप्त भएको थियो।<ref>{{cite web|first=क्राइग|last=टिलो|url=http://www.wwe.com/shows/onenightstand/exclusives/ortoncollarinjury|title=ओर्टन घाइते भएका छन्|accessdate=June 2, 2008|date=June 1, 2008|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081216125325/http://www.wwe.com/shows/onenightstand/exclusives/ortoncollarinjury|archivedate=December 16, 2008}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216125325/http://www.wwe.com/shows/onenightstand/exclusives/ortoncollarinjury |date=December 16, 2008 }}</ref> नाइट अफ च्याम्पियन पे-पर-भ्युमा ट्रिपल एचको सामना जोन सिनासँग भएको थियो<ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/PPV_Reports_5/article_26077.shtml|title=डब्ल्युडब्ल्युई नाइट अफ च्याम्पियन नतिजा|date=September 29, 2008|last=केलर|first=वेड|authorlink=|accessdate=September 28, 2013|publisher=प्रो रेस्लिङ टच}}</ref> भने उक्त खेलमा एचले सिनालाई हराउँदै विश्व विजेता कामय रहेका थए। २३ जुन 'र'को एक शृङ्खलामा ट्रिपल एच स्म्याकडाउनमा सरेका थिए जसका कारण उनले डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिप आँफुसँगै लिएर गएका थिए<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/archive/06232008/|title=डब्ल्युडब्ल्युई डिजास्टर|last=सिटरसन|first=अब्रे|date=June 23, 2008|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई|वल्ड रेस्लिङ इन्टरटेन्मेन्ट]]|accessdate=June 25, 2008}}</ref> त्यसैले डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिप आधिकारिक रूपमा स्म्याकडाउनको बनेको थियो।<ref>{{cite web |url=http://www.wwe.com/shows/thegreatamericanbash/matches/7582302/results/ |accessdate=July 21, 2008 |title=डब्ल्युडब्ल्युई |last=एड्किन्स |first=जर्ज |date=July 20, 2008 |publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई|वल्ड रेस्लिङ इन्टरटेन्मेन्ट]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080723213545/http://www.wwe.com/shows/thegreatamericanbash/matches/7582302/results/ |archivedate=July 23, 2008 |df=mdy }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080723213545/http://www.wwe.com/shows/thegreatamericanbash/matches/7582302/results/ |date=July 23, 2008 }}</ref> एच स्म्याकडाउनमा गएपछि उनले एजलाई द ग्रेट अमेरिकन ब्यासमा हराएका थिए र द ग्रेट खलीलाई समरस्ल्याममा हराएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2008/08/17/6484406.html|title=डब्ल्युडब्ल्युई समरस्ल्याम प्रतिवेदन|date=August 17, 2008|last1=प्लमर|first1=डेल|last2=टायलवाक|first2=निक|accessdate=February 27, 2009|work=स्ल्याम! स्पोट्स|publisher=क्यानेडिएन अनलाइन एक्सप्लोवर}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120730124909/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2008/08/17/6484406.html |date=July 30, 2012 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2008/09/08/6698911.html|title=डब्ल्युडब्ल्युई अनफर्गिभन|date=September 8, 2008|last=बिसफ|first=म्याट|work=स्ल्याम! स्पोट्स|publisher=क्यानेडियन अनलाइन एक्सप्लोवर|accessdate=October 27, 2008}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120629151951/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2008/09/08/6698911.html |date=June 29, 2012 }}</ref> उनले उक्त च्याम्पियनसिप साइबर सन्डे र नो मर्सी पे-पर-भ्युमा जेफ हार्डिको विरुद्धमा खेलेका थिए तर दुवै खेलमा एचले जितेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/nomercy/matches/8069684/results/|title=द गेम|last=ठिफिनो|first=लेनी|date=October 5, 2008|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई|वल्ड रेस्लिङ इन्टरटेन्मेन्ट]]|accessdate=October 6, 2008}}</ref><ref name="WWETitleMatch">{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/cybersunday/matches/8292514/results/|title=साइबर सन्डे|last=डिनिफो|first=लेनी|date=October 26, 2008|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई|वल्ड रेस्लिङ इन्टरटेन्मेन्ट]]|accessdate=October 27, 2008}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160530044510/http://www.wwe.com/shows/cybersunday/matches/8292514/results/ |date=May 30, 2016 }}</ref> सरभाइभर सिरिज पे-पर-भ्युमा ट्रिपल एचको उपाधि जेफ हार्डि र भ्ल्यादिमिर कोजलोभसँग दाउमा लगाइएको थियो तर हार्डि खेल खेल्न अशक्त भएपछि स्म्याकडाउनका सामान्य प्रबन्धक भिकी गुरेरोले एज खेलमा फर्किएको जानकारी गराएकी थिएन र एजलाई उक्त खेलमा सामले गराएकी थिइन।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/survivorseries/2008/matches/8627844|title=एजले ट्रिपल एच र भ्ल्यादिमिर कोजलोभलाई हराए|date=November 23, 2008|accessdate=May 1, 2012|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]}}</ref> उक्त खेलमा हार्डिले एचलाई पछाडिबाट स्टिलको कुर्सीले आक्रमण गरेका थिए भने त्यस मौकाको फाइदा उठाउँदै एजले आफ्नो छैटौँ विश्व च्याम्पियनसिप जितेका थिए भने एच २१० दिनसम्म विजेता बनेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/news08/1229313534.shtml|title=आर्मेजडन नतिजा – १२/१४/२००८|last=मार्टिन|first=एडम|date=December 14, 2008|publisher=रेसलभ्यु|accessdate=December 14, 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081216161902/http://www.wrestleview.com/news08/1229313534.shtml|archivedate=December 16, 2008|deadurl=no}}</ref> ट्रिपल एचले एजसँग पुन खेलको माग गरेका थिए तर उक्त खेलमा पनि एच हार्न पुगेका थिए। ट्रिपल एच २००९ को रोयल रम्बलमा ७ अौँ स्थानमा खेल्न आएका थिए तर उनलाई अन्तिममा ओर्टनले निस्कासन गराएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/royalrumble/history/2009/matches/9050360/results/|title=आरकेओ सिटी|date=January 25, 2009|last=टेलो|first=क्रिग|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई|वल्ड रेस्लिङ इन्टरटेन्मेन्ट]]|accessdate=January 27, 2009}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091217012110/http://www.wwe.com/shows/royalrumble/history/2009/matches/9050360/results/ |date=December 17, 2009 }}</ref> फेब्रुअरीमा आयोजना गरिएको इलिमिनेसन चेम्बर खेलका ट्रिपल एचले एकपटक पुन डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिप हात पार्न सफल भएका थिए जुन २०११ सम्मको डब्ल्युडब्ल्युईको इतिहासकै सबैभन्दा धेरै पटक उपाधि जित्ने खेलाडी बनेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/nowayout/matches/9253224/results/|title=डब्ल्युडब्ल्युई नतिजा|last=पिसेरो|first=मिच|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई|वल्ड रेस्लिङ इन्टरटेन्मेन्ट]]|accessdate=February 15, 2009}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090304074552/http://www.wwe.com/shows/nowayout/matches/9253224/results/ |date=March 4, 2009 }}</ref> फेब्रुअरी १६ 'र'को एक शृङ्खलामा ट्रिपल एचले रेन्डी ओर्टनले आक्रमण गर्नलागेका स्टेफिनी म्याकमेन र सेन म्याकमेनलाई बचाएका थिए। फेब्रुअरी २३ 'र'को एक शृङ्खलामा ट्रिपल एचले रेन्डी ओर्टनलाई चुनौती दिएका थिए भने ट्रिपल एचले ओर्टन, रोड्स र डिबियासीलाई आँफुले प्रयोग गर्ने हम्मरे आक्रमण गर्न लागेका थिए भने उनीहरूलाई त्यहाँबाट लखटेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/archive/02162009/|title=खेल परिवतन गर्ने व्यक्ति|last=सेटरसन|first=अब्रे|date=February 16, 2009|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=April 13, 2009}}</ref> रेसरमेनिया २५ का ट्रिपल एचको सामना ओर्टनसँग भएको थियो भने उक्त खेलमा एचले ओर्टनलाई हराउन सफल भए। एचले सेन म्याकमेन र बाटिस्टासँग साझेदारी गर्दै द लेगेसि (ओर्टन, डिबियासी र रोड्स) सँग भिडन्त भएको थियो भने त्यस खेलमा द लेगेसीको जित भएको थियो। नाइट अफ च्याम्पियन पे-पर-भ्युमा ट्रिपल एचले ओर्टनसँग हारेका थिए जसमा जोन सिनापनि सामेल थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/archive/02232009/|title="द लेगिसी र ट्रिपल एच|last=सेटरिन|first=अब्रे|date=February 23, 2009|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=April 13, 2009}}</ref> ==== डि-जेनेरेसन एक्स (सन् २००९–२०१०) ==== [[File:Triple H 2010 Tribute to the Troops.jpg|thumb|upright|२०१० डिसेम्बरमा ट्रिपल एच ट्रिब्युट टु द ट्रुप्स कार्यक्रममा]] १० अगस्ट ''र''को एक शृङ्खलामा ट्रिपल एचले सन माइकल्सलाई उनले काम गर्ने कार्यलयमा भेटबार्ता गर्दै उनलाई पुन डब्ल्युडब्ल्युईमा एक खेलाडीका रूपमा पर्कन आग्रह गरेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/archive/08102009/|first=जर्ज|last=एड्किन्स|title=एक कार्यक्रममा ट्रिपल एच|accessdate=August 10, 2009|date=August 10, 2009|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई|वल्ड रेस्लिङ इन्टरटेन्मेन्ट]]}}</ref> उक्त प्रस्तावलाई माइकल्सले स्विकार्दै ट्रिपल एचसँग एकपटक पुन साझेदारी गरेका थिए भने उनीहरूको खेल द लेगेसी (रेन्डी ओर्टन, टेड डिबियासी र कोडि रोड्स) को विरुद्धमा निर्धारित गरिएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2009/08/17/10492196.html|title=डब्ल्युडब्ल्युई र|date=August 17, 2009|work=स्ल्यामा! स्पोट्स|publisher=क्यानेडियन अनलाइन एक्सप्लोवर|accessdate=August 19, 2009}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120713172730/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2009/08/17/10492196.html |date=July 13, 2012 }}</ref> १७ अगस्ट ''र''को एक शृङ्खलामा ट्रिपल एच र सन माइकल्स आधिकारिक रूपमा डि जेनेरेसन एक्स समूह बनेका थिए भने उनीहरू अब रिङ्गमा पनि फर्किने भएका थिए। डि-एक्स र द लेगेसीको बीच खेल समरस्ल्याम पे-पर-भ्युमा आयोजना गरिएको थियो जहाँ डि एक्सले लेगेसीलाई हराएका थिए भने<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/summerslam/history/2009/matches/11196552|title=डि-जेनेरेसन एक्सले द लेगेसीलाई हराए|date=August 23, 2009|accessdate=May 4, 2012|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]}}</ref> ब्रेकिङ पोइन्ट पे-पर-भ्युमा उनीहरूको पुन खेलमा द लेगेसीले डि-एक्सलाई हराएका थियो भने उक्त हार डि एक्सका लागि डब्ल्युडब्ल्युई इतिहासको लेगेसी विरुद्धको पहिलो हार थियो। <ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/wwebreakingpoint/2009/11459926|title=कोडि रेड्स र टेड डिबियासीले डि-जेनेरेसन एक्सलाई हराए|date=September 13, 2009|accessdate=May 4, 2012|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई|वल्ड रेस्लिङ इन्टरटेन्मेन्ट]]}}</ref> हेल इन अ सेल पे-पर-भ्यूमा आयोजना गरिएको द लेगेसी र डि एक्सको खेल हिल इन अ सेल भित्र निर्धारित गरिएको थियो भने त्यस खेलमा डि-एक्सले द लेगेसीलाई हराएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2009/10/05/11300786.html|title=हेल इन अ सेल नतिजा|last=स‍कोल|first=क्रिस|author2=|date=October 5, 2009|work=स्ल्याम! स्पोट्स|publisher=क्यानेडियन अनलाइन एक्सप्लोवर|accessdate=October 6, 2009}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120714103825/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2009/10/05/11300786.html |date=July 14, 2012 }}</ref> सन माइकल्स, ट्रिपल एच र जोन सिनाको खेल सिनाको डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिपका लागि सरभाइभर सिरिजमा भएको थियो तर उक्त खेलमा सिनाले दुवै माइकल्स र एचलाई हराउँदै विजेता कायम रहेका थिए।<ref>{{cite web|first=डेल|last=प्लमर|author2=|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2009/11/23/11879686.html|title=सरभाइभर सिरिजमा भएको उपाधि परिवर्तन|accessdate=December 14, 2009|date=November 23, 2009|publisher=क्यानेडियन अनलाइन एक्सप्लोवर|work=स्ल्याम! स्पोट्स}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120717080709/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2009/11/23/11879686.html |date=July 17, 2012 }}</ref> त्यस खेलपछि पनि माइकल्स र एच साथिका रूपमा रहेका थिए। १३ डिसेम्बर टिएलसी पे-पर-भ्युमा डि-एक्सले जेरी-शो ([[बिग सो|बिग शो]] र [[क्रिस जेरिको]]) लाई हराउँदै डब्ल्युडब्ल्युई ट्याग टिम च्याम्पियनसिप जित्न सफल भएका थिए भने उक्त उपाधि उनीहरूको समूहको रूपमा पहिलो सफलता थियो।<ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/PPV_Reports_5/article_37357.shtml|title=डब्ल्युडब्ल्युई टिएलसी प्रतिवेदन|last=काल्डवेल|first=जेम्स|date=December 13, 2009|publisher=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=December 16, 2009}}</ref> २१ डिसेम्बरका दिन ट्रिपल एचले हर्नस्वागल डि-एक्सको सदस्य बनेको घोषणा गरेका थिए र स्वागललाई डि-एक्सको सुभचिन्तकको रूपमा लिएका थिए।<ref name="dx mascot">{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2009/12/21/12235071.html|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|last=प्लमर|first=डेल|date=December 21, 2009|work=स्ल्याम! स्पोट्स|publisher=क्यानेडियन अनलाइन एएक्सप्लोवर|accessdate=December 28, 2009}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120728143854/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2009/12/21/12235071.html |date=July 28, 2012 }}</ref> ११ जनवरी २०१० 'र'को एक शृङ्खलामा माइक टाइसन अतिथिको भूमिकामा आएका थिए र टाइसनले जेरिकोसँग साझेदारी गर्दै डि-एक्सको विरुद्धमा रिङ्गमा उत्रिएका थिए तर खेलको समाप्तिसँगै टाइसनले आफ्नो साथी जोरिकोलाई आक्रमण गर्दै डि-एक्ससँग मिलेका थिए ।<ref name="dx mascot"/> ८ फेब्रुअरी ''र''को एक शृङ्खलामा डि-एक्सले आफ्नो ट्याग टिम उपाधि शोमिज (बिग शो र द मिज) सँग हारेका थिए जुन खेल ट्रिपल थ्रेट थियो भने उक्त खेलमा द स्ट्रेट सोसाइटी (सिएम पङ्क र लुक ग्यालोज) पनि सामेल थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/news2009/1263270064.php|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा – १/११/२०१०|last=गोल्डेन|first=मन्टर|date=January 11, 2010|publisher=रेिलभ्यु डटकम|accessdate=January 22, 2010}}</ref> मार्च १ मा पुन आयोजना गरिऐको ट्याग टिम च्याम्पियनसिप खेलमा डि-एक्स शोमिजसँग हारेका थिए जसका कारण उनीहरूले आफ्नो उपाधि जित्न असमर्थ रहे भने उक्त खेलपछि सन माइकल्सले डब्ल्युडब्ल्युईमा कुस्ती खेल्न छाडेका थिए। माइकल्स र एचको सन् २०१० को ट्रिब्युट टु द ट्रुप्स कार्यक्रममा एकपटक पुनर्मिलन भएको थियो तर उनीहरूले जोडिको रूपमा कुस्ती खेल्न बन्द गरेका थिए।<ref name="Raw0103">{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2010/03/01/13076276.html|title=रेसलमेनिया|last=प्लमर|first=डेल|date=March 1, 2010|work=स्ल्याम! स्पोट्स|publisher=क्यानेडियन अनलाइन एक्सप्लोवर|accessdate=April 9, 2010}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120717195117/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2010/03/01/13076276.html |date=July 17, 2012 }}</ref> २१ फेब्रुअरीमा आयोजना गरिएको इलिमिनेसन चेम्बरमा ट्रिपल एचले तात्कालिक डब्ल्युडब्ल्युई बिजेता सेमसलाई चेम्बर खेलबाट बाहिराएका थिए त्यहि पनि उनले डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिप जित्न असमर्थ रहे।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2010/03/01/13076276.html|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र''|date=March 1, 2010|last=प्लमर|first=डेल|accessdate=March 29, 2010|work=स्ल्याम! स्पोट्स|publisher=क्यानेडियन अनलाइन एक्सप्लोवर}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120717195117/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2010/03/01/13076276.html |date=July 17, 2012 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1269831368 |title=रेसलमेनिया २६ नतिजा – ३/२८/२०१० |date=March 28, 2010 |last=मार्टिन |first=एडम |accessdate=March 29, 2010 |publisher=रेसलभ्यु |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100401034109/http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1269831368 |archivedate=April 1, 2010 |df= }}</ref> सेमसले उक्त खेलको दुई हप्तापछि एचलाई आक्रमण गरेका थिए जसका कारण उनीहरूको खेल रेसलमेनिया २६ मा आयोजना गरिएको थियो भने त्यस खेलमा एचले सेमसलाई हराएका थिए।<ref>{{cite web |url=http://www.wrestlingnewssource.com/feed_news-17510-PHOTO_Triple_H__Shawn_Michaels_DX_Return_for_T.php |title=डि जेनेरेसन एक्स |accessdate=December 19, 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101215164712/http://www.wrestlingnewssource.com/feed_news-17510-PHOTO_Triple_H__Shawn_Michaels_DX_Return_for_T.php |archivedate=December 15, 2010 |df= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160410014725/http://www.wrestlingnewssource.com/feed_news-17510-PHOTO_Triple_H__Shawn_Michaels_DX_Return_for_T.php |date=April 10, 2016 }}</ref> रेसलमेनिया २६ मा द अंडरटेकर र माइकल्सको खेल जारी गरिएको थियो भने उक्त खेलमा माइकल्स अंडरटेकरसँग हारेका थिए जसका कारण माइकल्सले अवकाश लिन बाध्य भएका थिए। माइकल्सले आफ्नो बिदाई कार्यक्रममा सबैका अगाडि केही कुरा भन्न लागेका थिए तर उनलाई सेमसले आक्रमण गरेका थिए जसका कारण सेमस र माइकल्सको खेल एक्सट्रिम रुलमा आयोजना गरिएको थियो।<ref>{{cite web|first=स्टिभ |last=गेरविच |url=http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1292171243 |title=डब्ल्युडब्ल्युई ट्रिब्युट ट द ट्रुप्स-२०१० नतिजा |accessdate=December 21, 2010 |date=December 12, 2010 |publisher=रेसलभ्यु |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101216004611/http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1292171243 |archivedate=December 16, 2010 |df= }}</ref> ==== मुख्य परिचालन अधिकारी (सन् २०११-२०१३) ==== [[File:Undertaker stares down HHH.jpg|thumb|left|230px|रेसलमेनियामा खेलहुन भन्दा केही हप्ता अघि ट्रिपल एच र द अंडरटेकर]] २१ फेब्रुअरी २०११ ''र''को एक शृङ्खलामा ट्रिपल एच चोट मुक्त भएर फर्किएका थिए भने उनले आउने बित्तिकै [[द डेडम्यान|द अंडरटेकर]]लाई रेसलमेनिया २७ मा चुनौती दिएका थिए जसन पछि गएर नो होल्ड्स ब्यार्ड म्याचमा सारिएको थियो। त्यस चुनौतीको एक हप्ता अगाडि ट्रिपल एचले सेमसलाई आक्रमण गरेका थिए जसका कारण सेमस घाइतेहुँदै १० महिना सम्म उपचार गराउन बस्नु परेको थियो। रेसलमेनिया २७ मा द अंडरटेकरले ट्रिपल एचलाई हराएका थिए जसका कारण द अंडरटेकरको रेसमेनियामा अपराजित यात्रा कायमै रहेको थियो जुन तात्कालिक समयसम्म १९-० पुगेको थियो।<ref>{{cite web|url=http://weblogs.baltimoresun.com/sports/wrestling/blog/2011/04/live_blog_from_wrestlemania_xxvii_triple_h_vs_the_undertaker.html|title=ट्रिपल एच विरुद्ध द अंडरटेकर -रेसलमेनिया २९|publisher=|accessdate=September 14, 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304052638/http://weblogs.baltimoresun.com/sports/wrestling/blog/2011/04/live_blog_from_wrestlemania_xxvii_triple_h_vs_the_undertaker.html |date=March 4, 2016 }}</ref> जुलाई १८ ''र''को ऐक शृङ्खलामा ट्रिपल एच कार्यक्रमको अन्तिममा देखा पर्दै उनले आफ्ना ससुरा [[भिन्स म्याकमेन]]को पद लिने जानकारी गराएका थिए भने उनी त्यसपछि मुख्य परिचालन अधिकारीको रूपमा डब्ल्युडब्ल्युईमा काम गर्ने घोषण गरेका थिए। ट्रिपल एचले मुख्य परिचालन अधिकारीको पद सम्हालेका थिए भने तात्कालिक डब्ल्युडब्ल्युई विजेता सिएम पङ्क थिए जसले विजेता बन्ने बित्तिकै डब्ल्युडब्ल्युई छाडेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://us.wwe.com/shows/raw/2011-07-18/mcmahon-relieved-of-duties|title="भिन्स म्याकमेन|last=टेलो|first=क्रिग|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110822134722/http://us.wwe.com/shows/raw/2011-07-18/mcmahon-relieved-of-duties|archivedate=August 22, 2011|df=mdy-all}}</ref> ट्रिपल एचले डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिप र डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिपलाई समायोजन गर्ने निर्णय भएको जानकारी गराएका थिए भने उनले समरस्ल्याममा [[जोन सिना]] र सिएक पङ्कको खेलमा रेफ्रिको भूमिका रहने घोषणा गरेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/summerslam/2011/cena-punk-wwe-title|title=जोन सिना विरुद्ध सिएम पङ्क|accessdate=August 1, 2011|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]}}</ref> समरस्ल्याममा सिना र पङ्कको खेलमा सिनाले डोरीमा खुट्टा राख्दा पनि नदेखेका हुनाले पङ्क विजेता बनेका थिए। खेलको समाप्तिसँगै एचका पुराना साथी केभिन नाशले पङ्कलाई आक्रमण गर्दै अल्बर्टो डेल रियोलाई डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिप जित्न मद्दत पुर्‍याएका थिए।<ref>{{cite web| url=http://www.wwe.com/inside/kevin-nash-released|title=केभिन नाश|date=September 7, 2011|work=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=September 7, 2011}}</ref> उक्त आक्रमणको अर्को हप्ता पङ्कले ट्रिपल एचसँग नाशको विरुद्धमा खेल काग गरेका थिए तर एचले बाहिरी पक्षले खेलमा अवरोध पुर्‍याएको भन्दै नाशलाई निकाला गर्नु भन्दा अगाडि नाश र पङ्कको खेल जारी गरेका थिए। नाश र पङ्कको खेलमा जोन लाउरीनाइटिस, द मिज र आर ट्रुथले खेलमा अवरोध पुर्‍याएपछि नाशले खेल जितेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/nightofchampions/2011/punk-tripleh|title=ट्रिपल एचले सिएम पङ्कलाई हराए|accessdate=December 5, 2011|last=टेलो|first=क्रिग|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]}}</ref> भिन्स म्याकमेन त्यसपछि ''र''मा फर्किएका थिए र आफ्नो पद सम्हाल्न थाले।<ref>{{cite web |url=https://www.wwe.com/shows/wrestlemania/29/wrestlemania-29-results |title=रेसलमेनिया २९ नतिजा |publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई|वल्ड रेस्लिङ इन्टरटेन्मेन्ट]]|date=}}</ref> म्याकमेनले उनी काममा आउने बित्तिकै लाउरीनाइटिसलाई ''र''को सामान्य प्रबन्धकको रूपमा स्वीकृत गरेका थिए भने म्याकमेनले भिगानेन्स पे-पर-भ्युमा ट्रिपल एच र सिएम पङ्कको खेल आर ट्रुथ र द मिजसँग हुने निस्चित गरेका थिए। खेलको अन्तरालमा नाशले एचलाई आक्रमण गरेका थिए जसका कारण एचलाई अस्पताल पुर्‍याइएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2011-10-10/results|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र''|accessdate=October 12, 2011|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई}}</ref> ट्रिपल एच डिसेम्बर १२ का दिन स्लामे अवार्ड कार्यक्रममा फर्किएका थिए भने उनले डिसेम्बर १८ मा नाश र एचको खेल टिएलसीमा आयोजना गरिएको थियो भने उक्त खेलमा ट्रिपल एचले नाशलाई हराएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/vengeance/2011/triple-h-punk-miz-truth|title=सिएम पङ्क र ट्रिपल एच विरुद्ध द मिज र आर ट्रुथ |publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=October 12, 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2011-10-10/results|title=डब्ल्युडब्ल्युई र |accessdate=October 12, 2011|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई}}</ref><ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2011/12/18/19141396.html|title=टिएलसी|date=December 18, 2011|last=हिलहाउस|first=डेभ|accessdate=December 18, 2011|work=स्ल्याम! स्पोट्स|publisher=क्यानेडियन अनलाइन एक्सप्लोवर}}</ref> ट्रिपल एच ३० जनवरी २०१२ मा ''र''को एक शृङ्खलामा फर्किएका थिए र उनले खेल हेर्न आएका हजारौँ व्यक्तिलाई केही भन्न लागेका थिए तर उनलाई द अंडरटेकरले अवरोध पुर्‍याउँदै एचलाई चुनौती दिएका थिए भने एचले उक्त प्रस्तावलाई अस्विकार गरेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2012-01-30/results|title=द अंडरटेकर|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]|last=|first=मिच|date=January 30, 2012|accessdate=January 30, 2012}}</ref> एचले चुनौती अस्विकार गरेपछि अंडरटेकरले उनलाई सन माइकल्सको छाँयामा हिन्ने एक कयर भनेर भनेका थिए जसको कारण ट्रिपल एच र द अंडरटेकरको खेल रेसलमेनिया २८ मा हेल इन अ सेलमा हुने निर्णय भएको थियो।<ref>{{cite web|last=|first=कारा ए|title=डब्ल्युडब्ल्युई सिपर शो नतिजा|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2012-02-13/results|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]|accessdate=February 14, 2012|date=February 13, 2012}}</ref> उक्त खेलमा द अंडरटेकरले ट्रिपल एचलाई हराएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/28/undertaker-triple-h-hell-in-a-cell|title=द अंडरटेकर विरुद्ध ट्रिपल एच|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=February 20, 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/28/wrestlemania-28-results-the-undertaker-triple-h/page-5|title=एन्ड अफ द एरा|author=रायन मर्फी|date=February 4, 2012|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=April 2, 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304071724/http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/28/wrestlemania-28-results-the-undertaker-triple-h/page-5 |date=March 4, 2016 }}</ref> ट्रिपल एच अप्रिल ३० ''र''को एक शृङ्खलामा पुन फर्किएका थिए भने उनले [[ब्रक लेज्नर]]लाई डब्ल्युडब्ल्युईमा आउने पत्र नदिएका कारण लेज्नरले उनलाई आक्रमण गर्दै उनको हात भाँचिदिएका थिए भने ट्रिपल एच केही महिना सम्म खेलमा फर्किएका थिएनन्।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2012-01-30/results|title=द अंडरटेकर फर्किए|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]|last=|first=मिच|date=January 30, 2012|accessdate=January 30, 2012}}</ref> जुन महिनामा आयोजना गरिएको नो वे आउट पे-पर-भ्युमा ट्रिपल एचले ब्रक लेज्नरलाई चुनौती दिएका थिए तर लेज्नरका प्रबन्धक पल हेमेनले उनको उक्त चुनौती लेज्नरले अस्विकार गरे भन्ने जानकारी गराएका थिए।<ref>{{cite web|last=|first=कारा.ए|title=डब्ल्युडब्ल्युई सुपर शो नतिजा|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2012-02-13/results|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]|accessdate=February 14, 2012|date=February 13, 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/28/undertaker-triple-h-hell-in-a-cell|title=द अंडरटेकर विरुद्ध ट्रिपल एच (सन माइकल्स खेलका रेफ्रि)|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=February 20, 2012}}</ref> डब्ल्यडब्ल्यूई ''र''को १००० अौँ शृङ्खलामा एचकी श्रीमती स्टेफिनी म्याकमेनले पल हेमेनलाई ट्रिपल एचले ब्रक लेज्नरलाई चुनौती दिएका छन् भन्ने कुरा खुलाएकी थिइन<ref>{{cite web|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_62576.shtml|last=काल्डवेल|first=जेम्स|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=October 10, 2012}}</ref> तर त्यसको अर्को रात लेज्नरले माइकल्सलाई पछाडिबाट आक्रमण गर्दै उनको हात भाँचिदिएकन थिए जसका कारण एचले लेज्नरलाई त्यहाबाट लखटेका थिए भने उनले लेज्नरलाई समाउन भने सकेनन्।<ref>{{cite web|last=काल्डवेल|first=जेम्स|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा - 'र'को १००० अौँ शृङ्खला |url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_63621.shtml|work=प्रोरेस्लिङ टच|accessdate=July 28, 2012}}</ref> उक्त घटनाको ६ दिन पछिको समरस्ल्याम पे-पर-भ्युमा ट्रिपल एचको सामना ब्रक लेज्नरसँग भएको थियो भने खेलमा लेज्नरले एचलाई हराएका थिए।<ref>{{cite web|last=काल्डवेल|first=जेम्स|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_64255.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=October 11, 2012}}</ref><ref>{{cite web|last=बिसफ|first=म्याट|title=ट्रिपल एच र ब्रक लेज्नरको भिडन्त|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2012/08/19/20118431.html|work=स्ल्याम! रेस्लिङ|accessdate=October 11, 2012}}</ref><ref>{{cite web|last=मार्टिन |first=एडम |title=ट्रिपल एचको हालमा समस्या आएको छ |url=http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1345485116 |work=रेसलभ्यु |accessdate=October 11, 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121024023327/http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1345485116 |archivedate=October 24, 2012 |df= }}</ref> अगस्ट २७ ''र''को एक शृङ्खलामा एचले आफ्नो कुस्ती कार्यकालबाट अवकाश लिने निर्णय लिएका थिए तर उनको अवकाश लिनुमा कुनै पनि कारण उनले बताउन सकेका थिएनन्।<ref>{{cite web|last=काल्डवेल|first=जेम्स|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_64638.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=October 11, 2012}}</ref> १७ डिसेम्बर ''र''को एक शृङ्खलामा एच कुस्ती खेल्न छाड्दै २०१२ को स्लामे अवार्ड कार्यक्रममा देखा परेका थिए जहाँ उनले आफ्नो कपाललाई छोटो बनाएका थिए। ट्रिपल एच २५ फेब्रुअरी २०१३ मा ''र''को एक शृङ्खलामा फर्किएका थिए भने ब्रक लेज्नरले त्यहि दिन एचका ससुरा भिन्स म्याकमेनलाई आक्रमण गर्ने खेजेकन थिए तर उनी सफल रहेनन्।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2013-02-25/wwe-raw-results-26094181|title=ब्रक लेज्नर र भिन्स म्याकमेन|work=डब्ल्युडब्ल्युई|last=|first=एन्थोनी|date=February 25, 2013|accessdate=February 26, 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303200059/http://www.wwe.com/shows/raw/2013-02-25/wwe-raw-results-26094181 |date=March 3, 2016 }}</ref> त्यसपछिक‍ अर्को रात ट्रिपल एचले ब्रक लेज्नरलाई रेसलमेनिया २९ का लागि चुनौती दिएका थिए भने लेज्नरका प्रबन्धकले उक्त प्रस्ताव लेज्नरको पक्षमा स्विकार गरेका थिए तर उक्त खेलमा ट्रिपल एच हारे भने उनको डब्ल्युडब्ल्युईमा आफ्नो कार्यकाल समाप्त गर्नु पर्ने नियम बनाइएको थियो।<ref>{{cite web|title=रेसलमेनिया २९ भन्दा अगाडिको ''र''|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_69088.shtml}}</ref><ref>{{cite web|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_69177.shtml}}</ref> त्यस घटनाको अर्को हप्ताको 'र'मा ट्रिपल एचले खेलको पत्रमा हस्ताक्षर गर्दै हेमेनलाई आक्रमण गरेका थिए। रेसलमेनिया २९ का दिन ट्रिपल एचले ब्रक लेज्नरलाई हराएका थिए जहाँ उनले लेज्नरलाई स्टिलको सिँढीमा पेडिग्रि हानेका थिए।<ref>{{cite web|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_69381.shtml}}</ref> १५ अप्रिल ''र''को एक शृङ्खलामा हेमेनले एचलाई लेज्नरसँग पुन खेल खेन्न भन्दै चुनौती दिएका थिए भने उक्त चुनौतीलाई स्विकार गर्दै एच र लेज्नरको खेल आँउदै एक्सट्रिपम रुलमा आयोजना गरिएको थियो।<ref>{{cite web |title=ब्रक लेज्नरको ट्रिपल एचसँग एक्सट्रिम रुलका खेल |url=http://www.wwe.com/videos/brock-lesnar-attacks-3mb-paul-heyman-proposes-a-steel-cage-match-against-triple-26107914 |work=डब्ल्युडब्ल्युई |accessdate=April 17, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130418114337/http://www.wwe.com/videos/brock-lesnar-attacks-3mb-paul-heyman-proposes-a-steel-cage-match-against-triple-26107914 |archivedate=April 18, 2013 |df= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130418114337/http://www.wwe.com/videos/brock-lesnar-attacks-3mb-paul-heyman-proposes-a-steel-cage-match-against-triple-26107914 |date=April 18, 2013 }}</ref> त्यस खेलमा लेज्नरले एचको हात एकपटक पुन भाँचिदिएकन थिए जसका कारण एच खेल खेल्न असमर्थ रहे र खेल लेज्नरले जितेका थिए।<ref>{{cite web|title=ठब्ल्यूडब्ल्यूई ''र'' नतिजा|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_70160.shtml#.UY7ydLWG3Cc}}</ref><ref>{{cite web|title=डब्ल्युडब्ल्युई एक्सट्रिम रुल नतिजा|url=http://www.cagesideseats.com/2013/5/20/4347158/wwe-extreme-rules-results-and-reactions-from-last-night-may-19-believe-in-gold}}</ref> त्यस खेलको अर्को हप्ताको ''र''मा ट्रिपल एचको सामना कर्टेक्स एक्सलसँग भएको थियो जसको पल हेमेन नयाँ प्रबन्धक रहेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2013-05-20/wwe-raw-results-26116382/page-10|title=कर्टेक्स एक्सलले ट्रिपल एचलाई हराए|work=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=September 14, 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303203531/http://www.wwe.com/shows/raw/2013-05-20/wwe-raw-results-26116382/page-10 |date=2016-03-03 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2013-05-20/triple-h-injury-update-26116877|title=ट्रिपल एच घाइते भए पछिको विवरण|work=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=September 14, 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151229010341/http://www.wwe.com/shows/raw/2013-05-20/triple-h-injury-update-26116877 |date=2015-12-29 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.wwe.com/videos/triple-h-exits-the-arena-wwe-app-exclusive-may-20-2013-26116567 |title=२० मे २०१३- ट्रिपल कुस्ती खेल्ने रिङ्गबाट बाहिर |work=डब्ल्युडब्ल्युई |accessdate=September 14, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141225152549/http://www.wwe.com/videos/triple-h-exits-the-arena-wwe-app-exclusive-may-20-2013-26116567 |archivedate=December 25, 2014 |df= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141225152549/http://www.wwe.com/videos/triple-h-exits-the-arena-wwe-app-exclusive-may-20-2013-26116567 |date=December 25, 2014 }}</ref> ट्रिपल एचको दिमागमा कहि असर परेता पनि खेल खल्न लागेका थिए तर स्टेफिनी र भिन्स म्याकमेनले उनलाई कुस्ती खेल्नबाट रोक लगाएका थिए। त्यहि रात ट्रिपल एच एक्सलसँग हारेका थिए जबकि भिन्स म्याकमेनले खेलमा बचाउने घन्टी र हेडफोनहरू लग्दै खेललाई सुरुहुनबाट रोकेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/videos/playlists/triple-h-storms-off-raw|title= डब्ल्युडब्ल्युई ''र''मा ट्रिपल एच|work=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=September 14, 2014}}</ref> ==== द अथोरिटी (सन् २०१३-२०१६) ==== [[File:Triple H and Stephanie McMahon 2014.jpg|thumb|right|upright|द अथुरिटीको रूपमा ट्रिपल एच र स्टेफिनी म्याकमेन]] अगस्ट १२ ''र''को एक शृङ्खलामा ट्रिपल एचले समरस्ल्याममा हुने [[जोन सिना]] र [[डेनियल ब्रायन]]को डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिप खेलमा आँफु अतिथि रेफ्रिको भूमिकामा हुने घोषणा गरेका थिए भने उनले ब्राड म्याडक्सलाई पेडिग्री हानेका थिए। समरस्ल्याममा ब्रायनले सिनालाई हराएपछि ट्रिपल एचले डब्ल्युडब्ल्युई विजेता ब्रायनलाई पेडिग्री हान्दै [[रेन्डी ओर्टन]]लाई आफ्नो मनी इन द बैक क्यास इन गर्नै मैका दिएका थिए भने ओर्टनले ब्रायनलाई हराउँदै डब्ल्युडब्ल्युई विजेता बनेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/summerslam/2013/john-cena-daniel-bryan-26131903|title=डेनियल ब्रायनले जोन सिनालाई हराए, रेन्डी ओर्टनले मनि इन द बैङ्क क्यासी इन गर्दै विश्व विजेता बने|work=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=September 14, 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303182225/http://www.wwe.com/shows/summerslam/2013/john-cena-daniel-bryan-26131903 |date=March 3, 2016 }}</ref> एचले आफ्नी श्रीमती स्टेफिनी म्याकमेसँग साझेदारी गर्दै द अथुरिटी नामक एक समूह गठन गरेका थिए जसमा द शिल्ड पनि सामेल थिए भने पछि केन पनि समूहको सदस्य बनेका थिए। आँउदै हप्तामा एचले कुनै पनि कुस्ती खेलाडीले जसले अथुरिटीलाई नराम्रो भन्छ त्यसलाई ह्याडिकेफ म्याचमा सामेल गराउने गर्न सुरु गरेका थिए। त्यस बखत ट्रिपल एचले [[बिग सो|बिग शो]] र डल्फ जिग्लरलाई चेतावनी दिएका थिए भने एचले कोडि रोड्सलाई निकाला समेत गरेका थिए।<ref>{{cite web |url=http://www.wwe.com/videos/wwe-coo-triple-h-addresses-wwe-universe-concerns-over-a-new-regime-superstar-fir-26146347 |title=आधिकारिक प्रतिवेदनको प्रतिलिपी |accessdate=September 4, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130905140339/http://www.wwe.com/videos/wwe-coo-triple-h-addresses-wwe-universe-concerns-over-a-new-regime-superstar-fir-26146347 |archivedate=September 5, 2013 |df=mdy }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130905140339/http://www.wwe.com/videos/wwe-coo-triple-h-addresses-wwe-universe-concerns-over-a-new-regime-superstar-fir-26146347 |date=September 5, 2013 }}</ref> ७ अक्टोबर ''र''को एक शृङ्खलामा ट्रिपल एचले बिग शोलाई पनि नाकाल्ने घोषणा गरेका थिए तर शोले जाने बेलामा एचलाई नक आउट पञ्च हानेका थिए जसका कारण बिग शो लाई तुरुन्तै त्यस ठाउँबाट हटाएका थिए। २०१३ स्लामे अवार्ड कार्यक्रममा ट्रिपल एचले रेन्डी ओर्टनलाई पेडिग्री हानेका थिए जब ब्रायनले ओर्टनलाई स्टेफिनी म्याकमेन माथि धक्का दिएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2013-12-09/wwe-raw-results-26169042/page-10|title=डब्ल्युडब्ल्युई नतिजा|work=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=September 14, 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304082643/http://www.wwe.com/shows/raw/2013-12-09/wwe-raw-results-26169042/page-10 |date=2016-03-04 }}</ref> रेसलमेनिया ३० मा ट्रिपल एचको खेल डेनियल ब्रायनको विरुद्धमा निर्धारित गरिएको थियो भने त्यस कार्यक्रममा ट्रिपल एच ब्रायनसँग हारेका थिए जसका कारण रेसलमेनियाको अन्तिम खेलमा ब्रायन रेन्डी ओर्टन र बाटिस्टाको डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिप खेलमा सामेल हुने मौका पाएका थिए। एच र ब्रायनको खेल सकिएपछि एचले ब्रायनलाई स्टिलको कुर्सीले प्रहार गर्दै उनलाई स्टिलको सिँढीले प्रहार गरेका थिए जसका कारण ब्रायन घाइते भएका थिए। ब्रायन अशक्त हुँदाहुँदै पनि उनी रेसलमेनियाको अन्तिम खेलमा सामेल भएका थिए भने खेलमा ब्रायनले बनटिस्टालाई आत्मसमर्पण गराउँदै डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट विजेता बन्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|last=क्ल्याप|first=जोन|title=द शिल्डको विरुद्ध द इभोलुसन|url=http://www.wwe.com/shows/extremerules/2014/the-shield-evolution-26230042|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=May 4, 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303173910/http://www.wwe.com/shows/extremerules/2014/the-shield-evolution-26230042 |date=March 3, 2016 }}</ref> एचले ब्रायनको उपाधि हडप्नका लागि १८ अप्रिल स्म्याकडाउनको एक शृङ्खलामा पुन इभोलुसनको गठन गरेका थिए जसका बाटिस्टा, रेन्डी ओर्टन र ट्रिपल एच रहेका थिए। इभोलुसनले निकै कोसिस गरेता पनि ब्रायनको उपाधि कव्जामा लिन सकेका थिएनन् भने त्यहि बेला द शिल्डले पनि द इभोलुसनका लागि काम गर्न बन्द गरेका थिए। एक्सट्रिम रुलमा इभोलुसन र द शिल्डको खेल निर्धारित गरिएको थियो भने खेलमा द शिल्डको जित भएको थियो। जुन २ ''र''को एक शृङ्खलामा बाटिस्टाले इभोलुसन छाडेका थिए जब ट्रिपल एचले उनलाई डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप खेल खेल्नबाट बन्चित गराए। ट्रिपल एचले पनि द शिल्डका सदस्य सेथ रोलिन्सलाई आफ्नो समूहमा ल्याएका थिए।<ref name="raw102714">{{cite web|last1=ट्डेस्को|first1=माइक|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा – १०/२७/२०१४ (जोन सिना विरुद्ध सेथ रोलिन्स)|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/51368-wwe-raw-results-10-27-14-live-results-from-san-antonio|website=रेसलभ्यु|accessdate=October 28, 2014}}</ref> अक्टोबर २७ ''र''को एक शृङ्खलामा ट्रिपल एचले जोन सिनालाई आफ्नो समूहमा सामेल हुन आग्रह गरेका थिए भने उक्त प्रस्तावलाई सिनाले अस्विकार गरेका थिए। सिनाले उक्त प्रस्ताव अस्विकार गरेपछि ट्रिपल एचले ५ को विरुद्ध ५ इलिमिनेसन म्याच हुने घोषणा गरेका थिए जुन खेल सरभाइभर सिरिजका लागि निर्धारित गरिएको थियो।<ref name="raw110314">{{cite web|last1=टेडेस्को|first1=माइक|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा – ११/३/२०१४ (रेन्डी ओर्टन विरुद्ध सेथ रोलिन्स)|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/51473-wwe-raw-results-11-3-14-live-results-from-buffalo|website=रेसलभ्यु डटकम|accessdate=November 4, 2014}}</ref> टिम सिना र टिम अथुरिटीको खेल सरभाइभर सिरिजमा आयोजना गरेपछि डब्ल्युडब्ल्युईका प्रमुख व्यक्ति [[भिन्स म्याकमेन|मिस्टर म्याकमेन]]ले यदि टिम अथुरिटीले खेलमा खाल खायो भने अथुरिटीको सबै शक्ति हड्पिने छ भन्ने घोषणा गरेका थिए भने २१ नोभेम्बर स्म्याकडाउनको एक ट्रिपल एचले यदि टिम सिनाले हार खायो भने सिना बाहेक अरु सबै सदस्य डब्ल्युडब्ल्युईबाट निस्कासन हुने छन् भन्ने घोषणा गरेका थिए।<ref name="sd112114">{{cite web|last1=टेडेस्को|first1=माइक|title=डब्ल्युडब्ल्युई स्म्याकडाउन नतिजा – ११/२१/२०१४ |url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-smackdown-results/51770-wwe-smackdown-results-11-21-14-survivor-series-hype|website=रेसलभ्यु|accessdate=November 22, 2014}}</ref> सरभाइभर सिरिज पे-पर-भ्युमा टिम सिनाका सदस्यले आँफ्नै टिमका कप्तान सिनालाई आक्रमण गर्दै टिम अथुरिटीको हिस्सा बनेका थिए। खेल चलिरहँदा स्टिङले डब्ल्युडब्ल्युईमा प्रदापर्ण गर्दै टिम अथुरिटीका सेथ रोलिन्स र ट्रिपल एचलाई आक्रमण गरेका थिए जसका कारण टिम सिनाका अन्तिम खेलाडी डल्फ जिग्लरले खेल टिम सिनाको लागि जित दिलाएका थिए। टिम अथुरिटीले टिम सिनासँग हारेपछि उनीहरू सबै शक्ति गुमेको थियो। [[File:Triple H at WM30.jpg|left|thumb|175px|ट्रिपल एच रेसलमेनिया ३० मा]] द अथुरिटीले शासन सत्ता गुमाएपछि पनि रोलिन्सले सिनालाई द अथुरिटीमा ल्याउने प्रयास जारी राखेका थिए जुन एक कार्यक्रमको अन्तरगर कार्यक्रममा अध्धोसक एज र [[बिग सो|बिग शो]]को बिग राखिएको थियो। जनवरी १९ ''र''को एक शृङ्खलामा सिनाले केन , बिग शो र [[सेथ रोलिन्स|रोलिन्स]]को जोडि विरुद्धको खेलमा स्टिङले अवरोध पुर्‍याएका कारण खेल जित्न सफल हुँदै ट्रिपल एच र स्टेफिनी म्याकमेनले जागिरबाट निस्कासन गरिएका डल्फ जिग्लर, राइब्याक र एरिक रोवेनलाई पुन डब्ल्युडब्ल्युईमा छिराएका थिए।<ref>{{cite web|last1=केलर|first1=वेड|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' प्रतिवेदन|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_82500.shtml|website=पिडब्ल्यू टच|accessdate=December 31, 2014}}</ref> जनवरी २६ का दिन डब्ल्युडब्ल्युई डटकमले घोषणा गरे अनुसार ट्रिपल एचले स्टिङलाई फास्टलेनमा चुनौती दिएका थिए भने उक्त प्रस्तावलाई स्विकार गर्दै स्टिङले उक्त खेललाई रेसलमेनिया ३१ मा सारेका थिए। रेसलमेनिया ३१ मा डि-जेनेरेसन एक्सका अन्य सदस्यले खेलमा स्टिङलाई अवरोध पुर्‍याएका कारण एचले खेल जित्न सफल भएका थिए भने खेलको समाप्तिसँगै स्टिङले एचसँग हाल मिलाएका थिए। स्टिङको खेल पछि [[ड्वेन जोनसन|द रक]] र [[रोन्डा राउजी]]ले स्टेफिनी र ट्रिपल एचसँग झगडा गर्न खोजेका थिए तर एच र स्टेफिनी त्यहाँबाट लागेका थिए।<ref>{{cite web|last1=एसर|first1=म्याथ्युज|title=डब्ल्युडब्ल्युई फास्टल्यान्ड|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2015/02/23/22250331.html|website=क्यानेइ|accessdate=March 13, 2015}}</ref> लगभग सन् २०१५ सम्म ट्रिपल एचले अथुरिटीको नेताको रूपमा आफ्नो भूमिका बनाए भने त्यस समयमा केन र रोलिन्सले राम्रोसँग जोडिको रूपमा काम गरेका थिएनन्।<ref>{{cite web|last1=पावेल|first1=जोन|title=रेसलमेनिया ३१|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2015/03/26/22309101.html|website=क्यानोइ|publisher=स्ल्यास रेस्लिङ|accessdate=March 30, 2015}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.wwe.com/inside/rock-ronda-rousey-wrestlemania-in-the-news-27249603 |title=रेन्डा राउजी |work=डब्ल्युडब्ल्युई |accessdate=July 12, 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150712102537/http://www.wwe.com/inside/rock-ronda-rousey-wrestlemania-in-the-news-27249603 |archivedate=July 12, 2015 |df= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150712102537/http://www.wwe.com/inside/rock-ronda-rousey-wrestlemania-in-the-news-27249603 |date=July 12, 2015 }}</ref> गृष्म ऋतुमा ट्रिपल एचले [[रोमन रेन्ज]], जोन सिना, [[ब्रक लेज्नर]] र स्टिङको विरुद्ध च्याम्पियनसिपको रक्षा गरेर रोलिन्सलाई परीक्षण गर्न थाले। ४ नोभेम्बरमा डब्लीन आयरल्यान्डमा रोलिन्सको खेल केनसँग आयोजना गरिएको थियो भने उक्त खेलमा केनलाई सनसेट पावरबमाको प्रयास गर्दा उनको खुट्टा भाँचिएको थियो र उनलाई<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/hellinacell/2015/seth-rollins-kane-28001063|title=डब्ल्युडब्ल्युई विश्व विजेता सेथ रोलिन्स विरुद्ध केन|author=केभिन|website=डब्ल्युडब्ल्युई डटकम|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|date=October 25, 2015|accessdate=June 20, 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151024070620/http://www.wwe.com/shows/hellinacell/2015/seth-rollins-kane-28001063 |date=October 24, 2015 }}</ref> तत्काल नजिकको अस्पताल पुर्‍याइएको थियो जसका कारण उनले आफ्नो डब्ल्युडब्ल्युई विश्व च्याम्पियनसिप गुमाउनु परेको थियो जसका कारण उनले ९ महिना सम्म कुस्ती खेलबाट अवकाश लिएका थिए उनी विश्व विजेता बनेको २२१ दिनमा उपाधि गुमाएका थिए।<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/blakeoestriecher/2015/11/07/this-week-in-wwe-biz-seth-rollins-injured-and-stripped-of-title-sting-at-survivor-series-and-more/|title=डब्ल्युडब्ल्युई सेथ रोलिन्स|website=फोर्वस्|author=|accessdate=November 13, 2015}}</ref><ref>{{cite web|last1=टेडेस्को|first1=माइक|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा – ४/२७/२०१५ |url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/54206-wwe-raw-results-4-27-15-live-results-from-green-bay|website=रेसलभ्यु|accessdate=April 28, 2015}}</ref><ref>{{cite web|last1=टेडेस्को|first1=माइक|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा – ५/४/२०१५|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/54301-wwe-raw-results-5-4-15-live-results-from-montreal|website=रेसलभ्यु|accessdate=May 5, 2015}}</ref> रोलिन्सले च्याम्पियनसिप छाडेपछि डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिपका लागि एक प्रतिस्पर्धा हुने ट्रिपल एचले निर्णय गरेका थिए भने प्रतिस्पर्धाको अन्तिम खेल सरभाइभर सिरिजमा हुने निर्धारित गरिएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/seth-rollins-injury-title-tournament-survivor-series-28164051|title=सेथ रोलिन्स नयाँ डब्ल्यूडब्ल्यू विश्व विजेता|website=डब्ल्युडब्ल्युई|date=November 5, 2015|accessdate=November 5, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151106023300/http://www.wwe.com/inside/seth-rollins-injury-title-tournament-survivor-series-28164051|archivedate=November 6, 2015|df=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151106023300/http://www.wwe.com/inside/seth-rollins-injury-title-tournament-survivor-series-28164051 |date=November 6, 2015 }}</ref> ९ नोभेम्बरमा ट्रिपल एचले रोमन रेन्जलाई अथुरिटीमा सम्लग्न हुन अहावान गरेका थिए तर उक्त प्रस्तावलाई रेन्जले अस्विकार गरेका थिए। सरभाइभर सिरिज पे-पर-भ्युमा रेन्जले [[डिन एम्ब्रोज|एम्ब्रोज]]लाई हराउँदै डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट विजेता बन्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|last1=मर्फी|first1=रायन|title=डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिपका लागि खेलमा सेथ रोलिन्स विजयी|url=http://www.wwe.com/shows/wwepayback/2015/wwe-world-heavyweight-champion-seth-rollins-roman-reigns-randy-orton-dean-ambrose-27335106|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=May 17, 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151205173502/http://www.wwe.com/shows/wwepayback/2015/wwe-world-heavyweight-champion-seth-rollins-roman-reigns-randy-orton-dean-ambrose-27335106 |date=December 5, 2015 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_86322.shtml#.VbV0DvlVikp|title=डब्ल्युडब्ल्युई ब्याटलग्राउन्ड नतिजा |accessdate=July 19, 2015|website=प्रो रेस्लिङ टच|author=}}</ref><ref>{{cite web|last1=काल्डवेल|first1=जेम्स|title=डब्ल्युडब्ल्युई समरस्ल्याम नतिजा, ब्रक लेज्नर विरुद्ध अंडरटेकर|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_87122.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=August 23, 2015}}</ref><ref>{{cite web|last=केलर|first=वेड|authorlink=Wade Keller|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_87597.shtml|title=डब्ल्युडब्ल्युई नाइट अफ च्याम्पियन्स|date=September 20, 2015|accessdate=September 25, 2015|publisher=प्रो रेस्लिङ टच}}</ref> ट्रिपल एच रेन्ज विश्व विजेता बनेको केही छिन पछि रेन्जलाई बधाई दिन आएका थिए भने एच रिङ्गमा आएपछि रेन्जले उनलाई स्पियर हानेका थिए भने रेन्जलाई पछाडिबाट सेमसले आक्रमण गर्दै आँफ्नो मनी इन<ref>{{cite web |url=http://www.wwe.com/inside/seth-rollins-injury-title-tournament-survivor-series-28164051 |title=सेथ रोलिन्स घाइते |website=[[डब्ल्युडब्ल्युई]] |date=November 5, 2015 |accessdate=November 5, 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151106023300/http://www.wwe.com/inside/seth-rollins-injury-title-tournament-survivor-series-28164051 |archivedate=November 6, 2015 |df= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151106023300/http://www.wwe.com/inside/seth-rollins-injury-title-tournament-survivor-series-28164051 |date=November 6, 2015 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/blakeoestriecher/2015/11/07/this-week-in-wwe-biz-seth-rollins-injured-and-stripped-of-title-sting-at-survivor-series-and-more/|title=सेथ रोलिन्सको खुट्टामा चोट|author=|website=फोर्बस्|date=November 7, 2015|accessdate=November 13, 2015}}</ref> द बैङ्क क्यास इन गर्दै विश्व विजेता बनेका थिए जसका कारण सेमस द अथुरिटीमा सामेल भएका थिए।<ref>{{cite web|last1=टेडेक्को|first1=माइक|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा – ११/९/२०१५|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/56836-wwe-raw-results-11-9-15-full-coverage-from-manchester|website=रेसलभ्यु|accessdate=November 11, 2015|date=November 9, 2015}}</ref><ref>{{cite web|last1=मर्फी|first1=रायन|title=रोमन रेन्जले डिन एम्ब्रोजलाई प्रतिस्पर्धाको अन्तिम खेलमा हराए, सेमसले मनी इन द बैङ्क क्यास इन गर्दै विश्व विजेता बने|url=http://www.wwe.com/shows/survivorseries/2015/wwe-world-heavyweight-championship-tournament-finals-28164052|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]|accessdate=November 22, 2015|date=November 22, 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151225162713/http://www.wwe.com/shows/survivorseries/2015/wwe-world-heavyweight-championship-tournament-finals-28164052 |date=December 25, 2015 }}</ref> द अथुरिटीले नोभेम्बर ३० ''र''को शृङ्खलामा रेन्ज र सेमस बीच पुन खेल सञ्चालन गरेको थियो भने उक्त खेलमा यदि रोमनले ५ मिनेट १५ सेकेन्ड भित्रमा खेल जिते भने द उस्सो र डिन एम्ब्रोजले ट्याग टिम च्याम्पियनसिप र अन्तरमहादेशीय च्याम्पियनसिपका लागि खेल खेल्न पाउने सर्त राखिएको थियो।<ref>{{cite web|last1=मार्टिन|first1=एडम|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा – ११/३०/२०१५ |url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/57016-wwe-raw-results-11-30-15-live-results-from-pittsburgh|website=रेसलभ्यु|accessdate=November 30, 2015}}</ref> त्यस खेलमा सेमसका अन्य साथिले अवरोध पुर्‍याएका कारण रेन्जले खेल जितेका थिए तर उपाधि भन्ने जित्न सकेका थिएनन् भने उस्सो र एम्ब्रोजले उपाधिका लागि खेल खेल्न पाउने भएका थिए। टिएलसी पे-पर-भ्युमा सेमस र रेन्जको खेल उपाधिका लागि निर्धारित गरिएको थियो तर द लिग अफ नेसन्सले खेलमा हस्तक्षेप गरेका कारण सेमस डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिप आँफुसँगै कायम राख्न सफल भए।<ref>{{cite web|last1=काल्डवेल|first1=जेम्स|title=डब्ल्युडब्ल्युई टिएलसी पे-पर-भ्यु|url=http://www.pwtorch.com/site/2015/12/13/1213-wwe-tlc-ppv-results-caldwells-ongoing-real-time-report/|website=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=December 14, 2015}}</ref> खेल सकिएपछि रेन्जले सेमस र ट्रिपल एचलाई आक्रमण गरेका थिए भने उक्त आक्रमणका कारण ट्रिपल एच घाइते हुँदै केही महिनाका लागि अवकाश लिएका थिए। ट्रिपल एच २०१६ रोयल रम्बल कार्यक्रममा घोषणा गनरिकन अन्तिम ३० मा रिङ्ग प्रवेश गरेका थिए। उनी रिङ्गमा आएको केही छिनमै तात्कालिक डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट विजेता रोमन रेनजलाई बहिराएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.skysports.com/wwe/news/14203/10142960/wwe-royal-rumble-2016-triple-h-wins-wwe-world-heavyweight-title|publisher=स्काइ स्पोर्ट्स|title=कसले जित्छ त रोयल रम्बल?|accessdate=January 25, 2016}}</ref> एचले अन्तिममा डिन एम्ब्रोजलाई खेलबाट बाहिराउँदै आफ्नो कार्यकालको १४ अौँ डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप जित्न सफल भएका थिए।<ref name="Raw2222016">{{cite web|last1=टेडेस्को|first1=माइक|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा – २/२२/२०१६ |url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/57868-wwe-raw-results-2-22-16-live-results-from-detroit|website=रेसलभ्यु|accessdate=February 22, 2016}}</ref> एचले पछि रेन्जसँग दुश्मनी राखेका थिए भने उनले पछि रेन्जको नाक स्टिलको सिँढीले प्रहार गर्दै भाँचेका थिए जसका कारण रेन्जले एचसँग पछि आँफ्नो बदला लिगेका थिए।<ref>{{cite web|last1=टेडेस्को|first1=माइक|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/57942-wwe-raw-results-2-29-16-live-results-from-nashville|website=रेसलभ्यु|accessdate=February 29, 2016}}</ref> एम्ब्रोजले ट्रिपल एचलाई चुनौती दिएका थिए भने एचले उक्त चुनौती स्विकार गर्दै रोडब्ल्कमा उनीहरूको खेल निर्धारित गरिएको थियो जसका एचले एम्ब्रोजलाई हराएका थिए।<ref name="Roadblock">{{cite web|last=काल्डवेल|first=जेम्स|title=डब्ल्युडब्ल्युई रोडब्लक नतिजा|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/03/12/march12roadblockresults/|publisher=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=March 12, 2016}}</ref> एम्ब्रोज, रेन्ज र लेज्नरको खेल फास्टलेनमा राखिएको थियो भने उक्त खेलका विजेताले डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिपका लागि ट्रिपल एचसँग रेसलमेनिया ३२ मा उपाधिका लागि खेल खेल्न पाउने प्राबधान रहेको थियो।<ref>{{cite web|last=काल्डवेल|first=जेम्स|title=2/डब्ल्युडब्ल्युई फास्टलेन नतिजा|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/02/21/caldwellfastlaneppvreport/|publisher=प्रो रेस्लिङ टच|date=February 21, 2016|accessdate=February 21, 2016}}</ref> त्यस खेलमा रेन्जले एम्ब्रोज र लेज्नरलाई हराउँदै च्याम्पियनसिपको पहिलो दावेदार बनेका थिए। रेसलमेनिया ३२ मा रेन्जले एचलाई हराउँदै तेस्रोपटक डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप बनेका थिए भने ट्रिपल एच जम्मा ७० दिनका लागि विजेता रहे।<ref>{{cite web|last1=काल्डवेल|first1=जेम्स|title=रेसलमेनिया ३२ नतिजा|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/04/03/wm32liveresults/|publisher=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=April 3, 2016}}</ref> रेसलमेनिया ३२ पछि द अथुरिटीको पनि विक्षदन भएको थियो भने ट्रिपल एचले डब्ल्युडब्ल्युई युके लाइभ टूरमा सामेल भएका थिए भने उनले पछि डब्ल्युडब्ल्युईका केही कार्यक्रम एनएक्सटी र क्रुजरवेट विभागका संस्थापकको रूपमा काम गरेका थिए। ट्रिपल एच क्रुजरवेट पिभाग अन्तरगत<ref>{{cite web|last1=पावेल|first1=जेसन|title=डब्ल्युडब्ल्युई क्रुजरवेट क्लासीक|url=http://prowrestling.net/site/2016/09/14/914-powells-wwe-cruiserweight-classic-live-review-the-finale-featuring-kota-ibushi-gran-metalik-zack-sabre-jr-and-tj-perkins/|work=प्रो रेस्लिङ डटनेट|accessdate=September 17, 2016}}</ref> युके च्याम्पियनसिपका लागि टाइलर बेट र पिट डनको उपाधिको लागि खेल हेर्नका लागि आएका थिए र बेटले डनलाई जित्दै पहिलो पटक युके च्याम्पियनसिप जितेपछि एचले टाइलर बेटलाई उपाधि हस्तान्तरण गरेका थिए।<ref>{{cite web|last1=पावेल|first1=जेसन|title=पहिलो डब्ल्युडब्ल्युई युके विजेता टाइलर बेट बनेका छन्|url=http://prowrestling.net/site/2017/01/15/115-wwe-uk-title-tournament-day-two-live-review-the-first-wwe-uk-champion/|work=प्रो रेस्लिङ डटनेट|accessdate=February 6, 2017}}</ref> ==== विभिन्न दुश्मनी (सन् २०१६-२०१८) ==== फिन ब्यनलरले रोलिन्सलाई समरस्ल्याम हराएपछि उनी डब्ल्युडब्ल्युई युनिभर्सल च्याम्पियनसिप जितेका थिए र त्यस खेलमा ब्यालको पाखुरामाचोट लागेका कारण उनले युनिभर्सल च्याम्पियनसिप विजेता बनेको १ दिनमै उपाधि गुमाउनु परेको थियो। ब्यालरले च्याम्पियनसिप छाडेपछि युनिभर्सल च्याम्पियनसिपका लागि [[सेथ रोलिन्स|रोलिन्स]], [[रोमन रेन्ज|रेन्ज]], केभिन ओवेन्स र बिग क्यास मैदान उत्रिएका थिए जुन खेल फेटल ४-वे इलिमिनेसन म्याच बनाइएको थियो जहाँ ट्रिपल एच ''र''मा देखा परेका थिए भने उक्त खेलमा उनले हस्तक्षेप गर्दै रेन्जलाई पेडिग्रि हानेका थिए जसका कारण रेन्ज खेलबाट बाहिरिएका थिए।<ref name="Raw08292016">{{cite web|last1=केलर|first1=वेड|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' विवरण: युनिभर्सल च्याम्पियनसिपका लागि खेल|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/08/29/kellers-wwe-raw-review-829-ongoing-coverage-fatal-four-way-wwe-universal-title-match-kevin-owens-seth-rollins-roman-reigns-big-cass/|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=August 29, 2016}}</ref> ट्रिपल एचले पुन रोलिन्सलाई आक्रमण गर्दै ओवेन्सलाई युनिभर्सल विजेता बन्न सहयोग गरेका थिए। ३० जनवरीका दिन रोलिन्सको खेल सेमि जेनसँग तय गरिएको थियो र त्यस खेलका विजेताले रोयल रम्बर २०१७ खेल्न पाउने नियम रहेको थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.f4wonline.com/wwe-results/wwe-raw-live-results-royal-rumble-go-home-show-228901|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|work=रेस्लिङ अवजर्भर|first=जेफ|last=ह्यामलिन|date=January 23, 2017|accessdate=February 6, 2017}}</ref> त्यस खेलको बीचमा ट्रिपल एचको कुस्ती खेल्न आउने सङ्गीत बजाउँदै रोलिन्सलाई झुक्याइएको थियो जसका कारण खेल जेनले जित्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://wrestlingnews.co/wwe-news/seth-rollins-calls-out-triple-h-at-nxt-takeover-san-antonio/|title=सेथ रोलिन्सले ट्रिपल एचलाई लड्नका लागि बोलाए|publisher=रेस्लिङ न्युज|first=केरी|last=जनवरी|date=January 28, 2017|accessdate=February 6, 2017}}</ref> २८ जनवरीका दिन रोलिन्स एनएक्सटी टेक ओभर सान एन्टोनीयो कार्यक्रममा अवरोध पुर्‍याउँदै उक्त कार्यक्रममा सञ्चालक र स्थापक ट्रिपल एचलाई बोलाएका थिए तर त्यस कार्यक्रममा ट्रिपल एचले एनएक्सटीमा कार्यरत अन्य रेफ्रि र सुरक्षाकर्मीलाई बोलाई रोलिन्सलाई त्यस ठाउँबाट हटाउन आग्रह गरेका थिए त्यस पछि रोलिन्सलाई सबै जनाले समात्दै उनलाई त्यस ठाउँबाट हटाएका थिए। ३० जनवरी २०१७ मा ट्रिपल एच सन् २०१६ अगस्ट पछि पहिलो पटक रिङ्गमा आएका थिए भने उनले रोलिन्सले दिएको चुनौतीको स्विकार गरेका थिए।<ref>{{cite web|url=https://www.f4wonline.com/wwe-results/wwe-raw-live-results-royal-rumble-fallout-229256|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|work=रेस्लिङ अवजर्भर|first=जेफ|last=ह्यामलिन|date=January 30, 2017|accessdate=February 6, 2017}}</ref> त्यसर रातको अर्को हप्ता रोलिन्स रिङमा छँदा र ट्रिपल एच बाहिर हुँदा रोलिन्सलाई पछाडिबाट समोवा जोले आक्रमण गरेका थिए जसलाई एचले ल्याएका थिए।<ref>{{cite web|url=https://www.f4wonline.com/wwe-news/seth-rollins-suffers-injury-during-his-brawl-samoa-joe-raw-229366|title=समोवा जो र सेथ रोलिन्स|work=रेस्लिङ अवजर्भर|first=जोसेफ|last=करी|date=February 1, 2017|accessdate=February 6, 2017}}</ref> जोले रोलिन्सलाई बेहोस बनाएका थिए जसका कारण उनको फेरि पहिला भाँचिएको खुट्टामा चोट लागेको थियो।<ref>{{cite web|last=|first=एन्थोनी|title=सेथ रोलिन्स विरुद्ध ट्रिपल एच|url=http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/33/seth-rollins-vs-triple-h|date=March 27, 2017|work=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=March 27, 2017}}</ref> रेसलमेनिया ३३ मा रोलिन्स सामना ट्रिपल एचसँग भएको थियो र उक्त खेलमा रोलिन्सले एचले अन्तिम चालको रूपमा प्रयोग गर्ने पेडिग्रा हान्दै एचलाई हराएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/33/seth-rollins-vs-triple-h-results|title=सेथ रोलिन्सले ट्रिपल एचलाई हराए|last=|first=एन्थोनी|work=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=April 2, 2017}}</ref> नोभेम्बर १३ ''र''को एक शृङ्खलामा ट्रिपल एचले उनी परम्परागत सरभाइभर सिरिजमा ''र''को तर्थबाट खेल खेल्ने घोषणा गरेका थिए।<ref>{{cite web|first=अलफ्रिड |last= |url=https://www.forbes.com/sites/alfredkonuwa/2017/11/13/wwe-raw-results-news-and-notes-after-triple-hs-shocking-return/ |title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा |date=November 13, 2017}}</ref> सरभाइभर सिरिजमा कर्ट एङ्गलले 'र'का कप्तानको भूमिकामा रहेका थिए भने एङ्गलले अन्तिममा स्म्याकडाउनका अन्तिम प्रतिद्वन्द्वीलाई निस्कृय गराउने क्रममा ट्रिपल एचले आफ्नै टोलीका कप्तान एङ्गललाई पेडिग्रि हान्दै उनलाई बहिराउन स्म्याकडाउनका सदस्यलाई सहयोग पुर्‍याएका थिए तर एङ्गल खेलबाट बाहिरीनि बित्तिकै एचले उनलाई आक्रमण गर्दै खेल ''र''को हातमा पारेका थिए।<ref>{{Cite news|url=http://bleacherreport.com/articles/2745204-triple-h-runs-into-videoboard-after-wwe-survivor-series|title=सरभाइभर सिरिजमा ट्रिपल एच|last=गोउल्ड|first=एन्ड्रयु|work=ब्लिचर प्रतिवेदन|access-date=November 20, 2017|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/WWEJohnny05/status/932459223690153984|title=सरभाइभर सिरिजमा ब्रन स्ट्रोम्यान |last=जोनी|date=|website=@WWEJohnny05|language=en|access-date=November 20, 2017}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.wwe.com/shows/survivorseries/2017/article/survivor-series-2017-results |title=सरभाइभर सिरिज २०१७ को पूण नतिजा: डब्ल्युडब्ल्युई ''स्म्याकडाउन र डब्ल्युडब्ल्युई ''र''को महाभिडन्त |publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई|वल्ड रेस्लिङ इन्टरटेन्मेन्ट]]|date=}}</ref> खेल सकिएपछि ''र''का अर्का खेलाडी ब्रन स्ट्रोम्यानले ट्रिपल एचलाई आक्रमण गरेका थिए। ट्रिपल एच त्यसपछिको अर्को दिनको ''र''मा देखा परेका थिए। [[File:HHH & Steph McMahon WM34 crop.jpg|thumb|रेसलमेनिया ३४ मा ट्रिपल एच र स्टेफिनी म्याकमेन]] ट्रिपल एच पछि २०१८ को इलिमिनेसन चेम्बर कार्यक्रममा आएका थिए भने उक्त कार्यक्रममा [[रोन्डा राउजी]]को डब्ल्युडब्ल्युईमा आउने भन्दै पत्रमा हस्ताक्षर गर्ने निर्धारित गरिएको थियो। ट्रिपल एचले त्यस कार्यक्रममा राउजीलाई उनले रेसलमेनिया ३४ मा पर्दापण गर्ने पत्रमा लेखिएको थियो भने राउजी पहिला रेसलमेनिया ३१ मा पनि [[ड्वेन जोनसन|द रक]] साथमा द ट्रिपल एच र स्टेफिनी म्याकमेनलाई आक्रमण गरेकी थिइन। उक्त घटननका कारण राउजीले ट्रिपल एचलाई टेबलमा पछारिकी थिइन् भने स्टेफिनीले राउजीलाई थप्पड हानेकी थिइन् भने स्टेफिनी राउजीको डरले रिङ्ग छाडेकी थिइन भने राउजीले आगमन पत्रमा हस्ताक्षर गर्दै ''र''मा आएकी थिइन्। त्यस घटनाको अर्को रात राउजीले स्टेफिनी म्याकमेनलाई थप्पडको माफ माग्न लगाएकी थिइन भने एचले ''र''का प्रबन्धक [[कर्ट एङ्गल]]लाई आक्रमण गरेका थिए। त्यसको अर्को हप्ता एङ्गलले स्टेफिनी म्याकमेन र ट्रिपल एचको खेल रोन्डा राउजी र आँफुको विरुद्धमा रेसलमेनिया ३४ मा हुने घोषणा गरेका थिए। रेसलमेनिया ३४ मा राउजी र एङ्गलले एच र म्याकमेनलाई हराउन सफल भएका थिए। ट्रिपल एचले [[जेदाह]] साउदी अरबमा आयोजना गरिएको ग्रेटेस्ट रोयल रम्बलमा जोनी सिना विरुद्धको खेलमा पनि हारेका थिए। ==== डि-जेनेरेसन एक्सको तेस्रो पुनर्मिलन (सन् २०१८–हाल) ==== ट्रिपल एच रेसमेनिया ३४ मा खेल खेलेपछि त्यसको ३ महिना पछि २३ जुलाई डब्ल्युडब्ल्युईमा फर्किएका थिए र उनले स्टेफिनी म्याकमेन र भिन्स म्यानमेनलाई पहिलो पटक डब्ल्युडब्ल्युईमा रहेका सबै महिला कुस्ती खेलाडीको मात्र इभोलुसन पे-पर-भ्यु हुने निर्णय गरेका थिए भने उनी पुन अन्तिम पटक द अंडरटेकरको विरुद्धमा खेल खेल्ने निर्णय गरेका थिए। २० अगस्ट २०१८ का दिन ट्रिपल एचले रेसलमेनिया २८ मा अंडरटेकरसँगको हारले गर्दा उनले एकपटक द अंडरटेकरलाई चुनौती दिए भने त्यसको अर्को हप्ता द अंडरटेकरले ''र''मा रेसलमेनिया २९ मा जे भएको थियो अब पनि त्यहि हुने छ भन्दै त्यहाबाट हिँडेका थिए। ट्रिपल एच र द अंडरटेकरको खेल ''द सुपर शो डाउन'' अष्ट्रेलियामा ६ अक्टोबर २०१८ मा आयोजना गरिएको थियो। उक्त खेलमा ट्रिपल एचले पहिलो पटक द अंडरटेकरलाई एकल खेलमा हराउन सफल भएका थिए।<ref name=HellinaCellmatch>{{cite web|title=द अंडरटेकर विरुद्ध ट्रिपल एच|url=http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/28/undertaker-triple-h-hell-in-a-cell|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=February 20, 2012}}</ref> खेल सकिएको केही छिन पछि ट्रिपल एच र सन माइकल्सले द अंडरटेकर र केनलाई सम्मान गर्दै उठाएका थिए तर द ब्रदर्स अफ डिस्ट्रक्सन (अंडरटेकर र केन) ले उनीहरूलाई आक्रमण गरेका थिए। अक्टोबर ८ मा सान माइकल्स र ट्रिपल एचले डि-जेनेरेसन एक्सको पुनर्मिलन भएको घोषणा गरेका थिए र साउदी अरबमा हुने क्राउन जोल्समा कार्यक्रममा उनीहरू द ब्रदर्स अफ डिस्ट्रक्सनको विरुद्धमा अन्तिम खेल खेल्ने जनाएका थिए। उनीहरूको खेलमा डि-एक्सले द ब्रदर्स हफ डिस्ट्रक्सनलाई हराउन सफल भएका थिए।<ref>{{cite web |url=https://www.dailymotion.com/video/x6wnkxc |title=ब्रादर्स अफ डिस्ट्रकसन विरुद्ध डि जेनेरेसन एक्सको खेलमा डि-एक्सले खेल जिते |publisher=[[डेलिमोसन|डेलीमोसन]]|date=१० अक्टोबर २०१८ |accessdate=}}</ref> == कुस्तीको क्षेत्रमा == * '''अन्तिम चाल''' * ** इन्भर्टेड डेथ लक - (डब्ल्यूसिडब्ल्यू)<ref>{{cite web|url=http://www.triplehunleashed.com/info/archives/meethhh.html|archiveurl=http://web.archive.org/web/20070630212429/http://www.triplehunleashed.com/info/archives/meethhh.html|archivedate=2007-06-30|title=ट्रिपल एचको खेल्ने तरीका|publisher=डब्ल्यूओडब्ल्यू}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070630212429/http://www.triplehunleashed.com/info/archives/meethhh.html |date=2007-06-30 }}</ref><ref name="OWOW">{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/t/triple-h.html|accessdate=2008-08-07|title=ट्रिपल एच प्रोफाइल|publisher=अनलाइन वल्ड अफ रेस्लिङ}}</ref> ** ''पेडिग्री'' (डबल अन्डरहुक फेसबस्टर) * '''अन्य चालहरू''' ** एबडामिनल स्ट्रेच<ref name="OWOW"/> ** ब्याकब्रेकर ** ब्लन्ट चोक<ref name="OWOW"/> ** चप ब्लक<ref>{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/results/raw/raw2006/1162269129.shtml|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा - १०/३०/२००६|last=गोल्डेन|first=हन्टर|date=2006-10-30|publisher=रेसलभ्यु|accessdate=2009-10-28}}</ref> ** ड्रप ट-होल्ड ** फेसब्रेकर नी स्म्यास<ref name="OWOW"/><ref name="observer1">{{cite web|url=http://www.f4wonline.com/content/view/6562/105/|accessdate=2008-09-08|date=2008-08-26|last=|first=माइकल C.|title=स्म्याकडाउन टेलिभिजन नतिजा अगस्ट २९ |publisher=रेस्लिङ अवजर्भर न्युजलेटर}}</ref> ब्याक बडि ड्रप - काउन्टरको रूपमा ** रिङ्गिङ नेकब्रेकर<ref name="OWOW"/> ** फिगर फोर लेगलक<ref name="OWOW"/> ** डिडिटी<ref name="OWOW"/> ** हाई नी स्ट्राइक<ref name="OWOW"/> ** जम्पिङ्ग नी ड्रप<ref name="OWOW"/> ** माउन्टेन पन्चेस<ref name="OWOW"/> ** रिङ्गिङ क्लोत्सलाइन<ref name="OWOW"/> ** स्लिपर होल्ड<ref name="OWOW"/> ** स्पाइनबस्टर<ref name="OWOW"/> * '''प्रबन्धक''' ** चाईना ** रिक फ्लोयर ** मिस्टर ह्यूस ** मिस्टर परफेक्ट ** स्टेफिनी म्याकमेन ** भिन्स म्याकमेन ** सन माइकल्स ** सेबल * '''उपनाम''' ** "द कनेक्टिकट ब्लूब्लड"<ref>{{cite web |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m0FCO/is_3_3/ai_78264738 |title=ब्रेकिङ द मल्ड |publisher=ब्रेकिङ द मल्ड|date= |accessdate=}}</ref> ** '''"द गेम"''' ** "'''द किङ अफ किङ"''' * '''प्रवेश सङ्गीत''' ** "ब्लू ब्लड" (जिम जोनसन द्वारा) ** "द डिएक्स ब्यान्ड द्वारा "ब्रेक इट डाउन" (डि-जनेरेसन एक्समा छँदा) ** "माई टाइम" ** "द गेम" ** मोटरहेड द्वारा '''"द गेम"''' ** '''"किङ अफ किङ"''' मोटरहेड द्वारा == व्यापारीक कार्यकाल == स्ट्याम्प फोर्डमा रहेको डब्ल्युडब्ल्युईको प्रमुख कार्यलयमा लेवेस्कले सन् २०१० मा कार्यकारी वरिष्ठ सल्लाहकार को रूपमा काम गर्ने मौका पाएका थिए भने सन् २०११ मा उनलाई डब्ल्युडब्ल्युईको प्रत्येक्ष कार्यक्रममा उप-प्रमुख अधिक्रितको रूपमा पद हस्तान्तरण गरिएको थियो।<ref name=TripleHNewTitle>{{cite web|url=http://wrestleview.com/viewnews.php?id=1283981091|title=ट्रिपल एचको अतिरिक्त जानकारी|work=रेसलभ्यु|last=मार्टिन|first=एडम|date=September 8, 2010|accessdate=September 8, 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100921063813/http://wrestleview.com/viewnews.php?id=1283981091|archivedate=September 21, 2010|df=mdy-all}}</ref> उनले उक्त पद पाएपछि विश्वमा रहेका विभिन्न प्रतिभालाई कुस्ती क्षेत्रमा ल्याउने प्रयत्न गरेका थिए। लेवेस्कले उच्च-महत्त्वका खेलहरू हराउन श्रेय दिइएको छ जुन जोन सिना, रन्डि ओर्टन, बिटिस्टा, जेफ हार्डी, ब्रोक लेज्नर, डेनियल ब्रायन र रोमन रेन्ज जस्ता युवा कुस्ती खेलाडीहरूको कार्यकालमा बढाउन मद्दत पर्‍याएको छ।<ref name=Wrestlemania22>{{cite web |url=http://www.wwe.com/videos/john-cena-vs-triple-h-wrestlemania-22-wwe-championship-match-25059048 |title=जोन सिना विरुद्ध ट्रिपल एच |work=डब्ल्युडब्ल्युई |accessdate=January 19, 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160205121522/http://www.wwe.com/videos/john-cena-vs-triple-h-wrestlemania-22-wwe-championship-match-25059048 |archivedate=February 5, 2016 |df= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160205121522/http://www.wwe.com/videos/john-cena-vs-triple-h-wrestlemania-22-wwe-championship-match-25059048 |date=February 5, 2016 }}</ref><ref name=NoMercy2007>{{cite web |url=http://www.wwe.com/videos/triple-h-vs-randy-orton-no-mercy-2007-wwe-championship-last-man-standing-match-25062276 |title=ट्रिपल एच विरुद्ध रेन्डी ओर्टन |work=डब्ल्युडब्ल्युई |accessdate=January 19, 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160205154359/http://www.wwe.com/videos/triple-h-vs-randy-orton-no-mercy-2007-wwe-championship-last-man-standing-match-25062276 |archivedate=February 5, 2016 |df= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160205154359/http://www.wwe.com/videos/triple-h-vs-randy-orton-no-mercy-2007-wwe-championship-last-man-standing-match-25062276 |date=February 5, 2016 }}</ref><ref name=Wrestlemania21>{{citeweb |url=http://www.wwe.com/videos/batista-vs-triple-h-for-the-world-heavyweight-championship-wrestlemania-21-15236116 |title=ट्रिपल एच विरुद्ध बाटिस्टा |work=डब्ल्युडब्ल्युई |accessdate=January 19, 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160205132621/http://www.wwe.com/videos/batista-vs-triple-h-for-the-world-heavyweight-championship-wrestlemania-21-15236116 |archivedate=February 5, 2016 |df= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303183703/http://www.wwe.com/videos/batista-vs-triple-h-for-the-world-heavyweight-championship-wrestlemania-21-15236116 |date=March 3, 2016 }}</ref><ref name=Armageddon2007>{{cite web |url=http://www.wwe.com/videos/jeff-hardy-vs-triple-h-armageddon-2007-25062958 |title=जेफ हार्डि विरुद्ध ट्रिपल एच |work=डब्ल्युडब्ल्युई |accessdate=January 19, 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160205114929/http://www.wwe.com/videos/jeff-hardy-vs-triple-h-armageddon-2007-25062958 |archivedate=February 5, 2016 |df= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160205114929/http://www.wwe.com/videos/jeff-hardy-vs-triple-h-armageddon-2007-25062958 |date=February 5, 2016 }}</ref><ref name=ExtremeRules2013>{{cite web|url=http://bleacherreport.com/articles/1645259-wwe-extreme-rules-2013-results-brock-lesnar-beats-triple-h-and-what-it-means|title=एक्सट्रिम रुल २०१३ नतिजा|work=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=January 19, 2016}}</ref><ref name=VsDanielBryan>{{cite web |url=http://www.wwe.com/videos/daniel-bryan-defeats-triple-h-at-wrestlemania-30-wwe-2k14-simulation-26198594 |title=ट्रिपल एच र डेनिएल ब्रायन-रेसलमेनिया ३० |work=डब्ल्युडब्ल्युई |accessdate=January 19, 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160205125504/http://www.wwe.com/videos/daniel-bryan-defeats-triple-h-at-wrestlemania-30-wwe-2k14-simulation-26198594 |archivedate=February 5, 2016 |df= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160205125504/http://www.wwe.com/videos/daniel-bryan-defeats-triple-h-at-wrestlemania-30-wwe-2k14-simulation-26198594 |date=February 5, 2016 }}</ref> लेवेस्कले सन् २०१२ मा डब्ल्युडब्ल्युईको विकासशील क्षेत्र एनएक्सटीको पनि स्थापना गरेका थिए जसले डब्ल्युडब्ल्युईमा विभिन्न नयाँ प्रतिभालाई कुस्ती क्षेत्रमा ल्याउन मद्दत पुगेको छ जसमा विभिन्न देशहरूबाट महिलाको पनि उत्तिकै सहभागीता रहेको छ।<ref name=NXTCall>{{cite web|url=http://whatculture.com/wwe/5-things-we-learned-from-triple-hs-wwe-nxt-takeover-london-conference-call.php |title=ट्रिपल एच एनएक्सटीl |work=ह्वाट कल्चर |last=इन्टोस |first=केनी |date=December 11, 2015 |accessdate=January 17, 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160114182348/http://whatculture.com/wwe/5-things-we-learned-from-triple-hs-wwe-nxt-takeover-london-conference-call.php |archivedate=January 14, 2016 |df= }}</ref><ref name=NXTSoldOut>{{cite web|url=http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2015/1218/605918/more-wwe-nxt-events-sell-out/|title=डब्ल्यूडब्ल्यई एनएक्सटी इभेन्ट|work=रेस्लिङ इङ्क|last=मिडलटन|first=मार्क|date=December 18, 2015|accessdate=January 17, 2016}}</ref><ref name=NXTWomen>{{cite web|url=http://www.denofgeek.us/random/wwe/251610/wwe-nxt-and-the-revival-of-womens-wrestling/|title=ट्रिपल एचले उनका समर्थकलाई धन्यवाद दिए|work=ग्रिक|last=थोमस|first=जेरेमी|date=December 28, 2015|accessdate=January 17, 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151230222623/http://www.denofgeek.us/random/wwe/251610/wwe-nxt-and-the-revival-of-womens-wrestling |date=December 30, 2015 }}</ref> सन् २०१३ मा लेवेस्कले कुल तलव १.५ मिलियन अमेरिकी डलरको रहेको थियो जुन उनी कुस्ती खेलबाट मात्रै आर्जन गरेका थिए भने उनले १.५ मिलियन अमेरिकी डलर डब्ल्युडब्ल्युई भन्डारबाट कमाएका थिए।<ref>[http://corporate.wwe.com/company/bios/p_levesque.jsp ट्रिपल एचको जीवनी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141025083048/http://corporate.wwe.com/company/bios/p_levesque.jsp |date=2014-10-25 }}</ref> == लोककल्याणकारी कार्य == सन् २०१४ मा लेवेस्क र उनको पत्नी स्टेफिनीले कनर सम्मानमा (जसको ८ वर्षको उमेरमा क्यान्सरका कारण मृत्यु भएको थियो।) ''द कनरर्स क्विर'' संस्थाका स्थापना गरेकन थिए जसले बालबालिकाहरूलाई क्यन्सर रोगबाट बच्न र लड्न सहयोग गर्दै आएको छ।<ref>{{cite web|url=https://www.givetochildrens.org/butterflies3?tab=0&frsid=67|title=कनर्स क्विर|publisher=पिट्सवर्गमा रहेको अस्पताल|accessdate=July 7, 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150810165616/https://www.givetochildrens.org/butterflies3?tab=0&frsid=67 |date=August 10, 2015 }}</ref> == व्यक्तिगत जीवन == लेवेस्कको सन् २००० मा स्टेफिनी म्याकमेनसँग विवहा भएको थियो भने जोडिले सन् २००३ मा कानुन रूपमा अदालतमा विवहा सम्पन्न गरेको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/s/stephanie-mcmahon.html|title=विभिन्न कुस्ती खेलाडीहरूको जानकारी|work=अनलाइन वल्ड अफ रेस्लिङ|accessdate=September 14, 2014}}</ref> उनीहरूको विवहा २५ अक्टोबर २००३ मा न्युयोर्कको स्लिपि हावेल चर्चमा सम्पन्न भएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.wwe.com/inside/news/archive/itsagirl|title=एक युवती|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]|accessdate=July 26, 2006}}</ref> उनीहरूको हाल तीन छोरीहरू रहेका छन् जो अरोरा रोज लेवेस्क (जन्म: २४ जुलाई २००६), मर्फी क्यारी लेवेस्क (जन्म: २८ जुलाई २००८), एभलिन लेवेस्क (जन्म: २४ अगस्ट २०१०) हुन्।<ref>{{cite web|url=http://www.owow.com/frameindex.htm?goto=http%3A//www.owow.com/RingsideWith/Stephanie/08Update.htm|title=स्टेफिनीले जन्म दिएकी छन्|accessdate=August 1, 2009|publisher=ओडब्ल्यूओडब्ल्यू|date=August 1, 2008}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531012441/http://www.owow.com/frameindex.htm?goto=http%3A%2F%2Fwww.owow.com%2FRingsideWith%2FStephanie%2F08Update.htm |date=May 31, 2012 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://morningjournal.com/articles/2008/08/03/sports/19882815.txt |title=ट्रिपल एच |last= |first=ड्यान |date=August 3, 2008 |work=द मर्निङ जनरल |accessdate=August 27, 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120331163951/http://morningjournal.com/articles/2008/08/03/sports/19882815.txt |archivedate=March 31, 2012 |df= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120331163951/http://morningjournal.com/articles/2008/08/03/sports/19882815.txt |date=March 31, 2012 }}</ref> लेवेस्कको स्टेफिनीसँग विवहा हुनु भन्दा अगाडि उनी चाईनासँग सम्बन्धमा रहेका थिए तर चाईनाको व्यक्तिगत समस्य र सन्तानको चाहना नभएका कारण उनीहरूको सम्बन्ध विक्षेदन भएको थियो। उनीहरूको प्रेम सम्बन्ध सन् १९९६ देखि १९९९ सम्म रहेको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.rxmuscle.com/hmr-radio-show/2424-jefftheproducer-hmr.html|title=ट्रिपल एचएक|accessdate=January 3, 2011|publisher=आरएक्स मसल}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160313055050/http://rxmuscle.com/hmr-radio-show/2424-jefftheproducer-hmr.html |date=March 13, 2016 }}</ref> सन् २००४ मा एचले ''मेकिङ द गेम ट्रिपल एच्स एप्रोच टु अ बेटर बडि'' नामक पुस्तक सार्वजनिक गरेका थिए जसमा शारीरको विकासको लागि गर्नु पर्न कुरा लगाएत उनको व्यक्तिगत जीवनको जानकारी र धारणाहरू रहेका छन्।<ref>{{cite web|url=http://thelab.bleacherreport.com/the-great-fall-of-chyna/|title=चाईना|publisher=}}</ref> लेवेस्क ''मोटरहेड'' साङ्गीतिक समूहका ठूलो अनुयायी हुन् जसले उनको लागि डब्ल्युडब्ल्युईमा तीन वटा फरकफरक प्रवेश सङ्गीत दिएका छन्।<ref>{{cite web|last=जेरिको |first=क्रिस |url=https://www.amazon.com/dp/0743478886 |title=ट्रिपल एचले सार्वजनिक गरेको पुस्तक |publisher=एमेजन |accessdate=September 11, 2011}}</ref> उक्त समूहका प्रमुख गायक लेमी लेवेस्कका सबैभन्दा मिल्ने साथी हुन्।<ref>{{cite web|url=http://newsroom.mtv.com/2011/03/01/triple-h-motorhead/|archive-url=https://archive.is/20130629222303/http://newsroom.mtv.com/2011/03/01/triple-h-motorhead/yes|archive-date=June 29, 2013|title=ट्रिपल एच र मोटरहेड|publisher=एमटिभी|accessdate=July 7, 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150709091747/http://newsroom.mtv.com/2011/03/01/triple-h-motorhead/ |date=July 9, 2015 }}</ref> लेवेस्क ९ जनवरी २०१६ मा लमीको अन्तिम संस्कारमा सहभागी भएका थिए र उनले मोटरहेड र लेमीले उनलाई दिएका योगदानको र उनीहरूको मित्रताको बारेमा खुलाएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/triple-h-speaks-at-lemmy-kilmister-memorial-service|title=ट्रिपल एचले लेमीको बारेमा केही बताए|date=January 10, 2016|accessdate=March 6, 2018|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]}}</ref> डिसेम्बर १५ आइटिभी लण्डनले लिएको उनको अन्तरबार्तामा उनले आँफु [[वेस्टह्याम युनाइटेड फुटबल क्लब|वेस्टह्याम एफसी]]का समर्थक भएको कुरा जानकारी गराएका थिए।<ref>{{cite web|title=ट्रिपल एच वेस्टह्याम युनाइटेडका समर्थक|url=http://www.itv.com/news/london/2015-12-16/wrestler-triple-h-backs-west-ham-and-tips-andy-carroll-as-possible-grappling-future-star/|website=आइपीटिभी|accessdate=December 16, 2015}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://profootballtalk.nbcsports.com/2011/07/24/roethlisberger-wedding-draws-big-names-special-treatment/|title=जानकारी|date=2011-07-24|work=प्रो फुटबल टक|access-date=2018-06-17|language=en-US}}</ref><ref>{{cite tweet|user=ट्रिपल एच|author=|number=500311626231603200|date=August 15, 2014|title=ट्विटरमा केही भनाइहरू #IceBucketChallenge to #StrikeOutALS}}</ref> == चलचित्रहरू == {|class="wikitable sortable" |+टेलिभिजन |- ! वर्ष ! शिर्षक ! भूमिका ! class="unsortable" | कैफियत |- |१९९८ |''प्यासिफिक ब्लु'' |ट्रिपल एच | |- |१९९८ |''द ड्रु क्यारी शो | |- |२००१ |''म्याड टिभी'' |ट्रिपल एच | |- |२००५ |''द ब्रिनि म्याक शो'' |ट्रिपल एच<ref name="futon-20050203fox01">{{cite web |url=http://www.thefutoncritic.com/news.aspx?id=20050203fox01 |title=ट्रिपल एच चलचित्रमा |accessdate=June 4, 2011 |author=द फुटन क्रिटिक |date=February 3, 2005 |publisher=}}</ref> | |- |२००९ |''रोवर्ट चिकेन'' |ट्रिपल एच |स्वर |} {|class="wikitable sortable" |+चलचित्र |- ! वर्ष ! शिर्षक ! भूमिका ! class="unsortable" | कैफियत |- |२००४ |''ब्लेड: ट्रिनिटी'' |ग्रिमउड | |- |२००६ |''रिलेटिभ स्टेन्जर्स'' |रेस्लर<ref>{{cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm0505391/ |title=पल लेविस्क |accessdate=September 8, 2011 |publisher=[[इन्टरनेट चलचित्र डेटाबेस]]}}</ref> |ऋणमा |- |२०११ |''द चपेरवान'' |रेमन्ड | |- |२०११ |''इन्साइड आउट'' |एजे जेन | |- |१०१४ |''स्कबी डु- रेसलमेनिया'' |उनी आँफै |स्वर |- |२०१४ |''डब्ल्युडब्ल्युई वर्कआउट सिरिज'' |उनी आँफै |फिटनेस भिडियो |- |२०१६ |''स्कोबी-डु!'' |उनी आँफै |स्वर |} == च्याम्पियनसिप र उपलब्धि == [[File:Triple H WWE Champion No Mercy 07.jpg|thumb|upright|ट्रिपल एच ९ पटक डब्ल्युडब्ल्युई विजेता]] [[File:Triple H-WorldHeavyweight-Champ@Commons.jpg|thumb|upright|ट्रिपल एच पहिलो र ५ पटक डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप]] * '''इन्टरनेसनल रेस्लिङ फेडेरेसन''' ** आइडब्ल्यूएफ ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप (१ पटक) ** आइडब्ल्यूएफ ट्याग टिम बिजेता (१ पटक) * '''''प्रो रेस्लिङ इलुस्ट्रेसन''''' ** वर्षको दुश्मनी (२०००) {{small|[[कर्ट एङ्गल]] विरुद्ध}}<ref name="PWI Awards">{{cite web|url=http://www.pwi-online.com/pages/PWIawards.html|title=PWI Awards|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160121172943/http://www.pwi-online.com/pages/PWIawards.html|archivedate=January 21, 2016|deadurl=no|work=प्रो रेस्लिङ इलुस्ट्रसन|publisher=कप्पा पब्लिसिङ ग्रुप|accessdate=March 6, 2018}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160121172943/http://www.pwi-online.com/pages/PWIawards.html |date=January 21, 2016 }}</ref> ** वर्षको दुश्मनी (२००४) {{small|कृस बेनेट विरुद्ध}}<ref name="PWI Awards"/> ** वर्षको दुश्मनी (२००९) {{small| [[रेन्डी ओर्टन]] विरुद्ध}}<ref name="PWI Awards"/> ** वर्षको दुश्मनी (२०१३) {{small| [[डेनियल ब्रायन]] विरुद्ध}}<ref name="PWI Awards"/> ** वर्षको उत्कृष्ट खेल (२००४) {{small| रेसलमेनिया २० मा कृस बेनेट र सन माइकल्स विरुद्ध }}<ref name="PWI Awards"/><ref>{{cite web|url=http://100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwimoty.htm |accessdate=June 28, 2008 |title=प्रो रेस्लिङ इलुस्ट्रेसन |publisher=रेस्लिङ जानकारी |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080616063308/http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwimoty.htm |archivedate=June 16, 2008 |df=mdy }}</ref> ** वर्षको उत्कृष्ट खेल (२०१२) {{small|[[द डेडम्यान|द अंडरटेकर]] विरुद्ध}}<ref name="PWI Awards"/> ** दशकको घृणित रेस्लर (२०००–२००९) ** वर्षको घृणित रेस्लर (२००३–२००५)<ref name="PWI Awards"/> ** वर्षको घृणित रेस्लर (२०१३) – {{small|द अथुरिटीका सदस्य सहित}}<ref name="PWI Awards"/> ** वर्षको घृणित रेस्लर (२०१४) – {{small| स्टेफिनी म्याकमेनसँग}}<ref name="PWI Awards"/> ** दशसको उत्कृष्ट रेस्लर (२०००–२००९) ** वर्षको उत्कृष्ट रेस्लर (२००८)<ref name="PWI Awards"/><ref>{{cite web|url=http://profightdb.com/pwi-500/2000.html|title=प्रो रेस्लिङ इलुस्ट्रेसन|website=इन्टरनेट रेस्लिङ डाटाबेस|accessdate=March 6, 2018}}</ref> र २००९<ref>{{cite news|url=http://weblogs.baltimoresun.com/sports/wrestling/blog/2009/08/the_pwi_500.html|title=द पिडब्ल्यूआइ|last=|first=केभिन|date=August 2009|work=द सन|accessdate=September 4, 2009}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100206200628/http://weblogs.baltimoresun.com/sports/wrestling/blog/2009/08/the_pwi_500.html |date=February 6, 2010 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwi500yr.htm|accessdate=September 6, 2010|title=प्रो रेस्लिङ इलुस्ट्रेसन उत्कृष्ट ५००|publisher=रेस्लिङ जानकारी Archive|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110707054220/http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwi500yr.htm|archivedate=July 7, 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707054220/http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwi500yr.htm |date=July 7, 2011 }}</ref> * '''[[डब्ल्युडब्ल्युई]]''' ** डब्ल्युडब्ल्युई ट्याग टिम च्याम्पियनसिप (१ पटक) – सन माइकल्ससँग<ref>{{cite web |url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/wwetag/20091213 |title=डि जेनेरेसन एक्स |accessdate=December 14, 2007 |publisher=डब्ल्युडब्ल्युई |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091217082149/http://www.wwe.com/inside/titlehistory/wwetag/20091213 |archivedate=December 17, 2009 |df= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091217082149/http://www.wwe.com/inside/titlehistory/wwetag/20091213 |date=December 17, 2009 }}</ref> ** विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप (५ पटक)<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldheavyweight/|title=विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिपको इतिहास|accessdate=October 14, 2007|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई}}</ref> ** डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिप (९ पटक)<ref name=wwechamp>{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/wwechampionship/|title=डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिप इतिहास|accessdate=October 14, 2007|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई}}</ref> ** अन्तरमहादेशीय च्याम्पियनसिप (५ पटक)<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/intercontinental/|title=अन्तरमहादेशीय च्याम्पियनसिपको इतिहास|accessdate=October 14, 2007|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई}}</ref> ** डब्ल्युडब्ल्युई युरोपेली च्याम्पियनसिप (२ पटक)<ref>{{citeweb|url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/euro/|title=युरोपेली च्याम्पियनसिप इतिहास|accessdate=October 14, 2007|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई}}</ref> ** डब्ल्यूडब्ल्यूएफ विश्व ट्याग टिम च्याम्पियनसिप (२ पटक) – स्टोन कोल्डसँग<ref>{{cite web |url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldtagteam/30445413211111112 |title=स्टोन कोल्ड र ट्रिपल एच |accessdate=October 14, 2007 |publisher=डब्ल्युडब्ल्युई |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071011033420/http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldtagteam/30445413211111112 |archivedate=October 11, 2007 |df= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011033420/http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldtagteam/30445413211111112 |date=October 11, 2007 }}</ref> (१) सन माइकल्ससँग (१)<ref>{{cite web |url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldtagteam/200912131 |title=ट्याग टिम च्याम्पियनसिप इतिहास |accessdate=December 14, 2007 |publisher=डब्ल्युडब्ल्युई |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091217075511/http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldtagteam/200912131 |archivedate=December 17, 2009 |df= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091217075511/http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldtagteam/200912131 |date=December 17, 2009 }}</ref> ** किङ अफ द रिङ (१९९७) ** रोयल रम्बल (सन् २००२ र २०१६) ** सातौँ ट्रिपल क्राउन विजेता ** दोस्रो ग्र्यान्ड स्ल्याम विजेता ** स्लामे अवार्ड (३ पटक) *** उत्कृष्ट कपाल (१९९७) *** वर्षको उत्कृष्ट पल (२०११) – {{small|द अंडरटेकर विरुद्ध}}<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2011-12-12/2011-slammy-award-winners|title=२०११ स्लामे अवार्ड विजेता|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]|accessdate=March 6, 2018}}</ref> *** वर्षको उत्कृष्ट खेल (२०१२) – {{small|द अंडरटेकर विरुद्ध}}<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2012-12-17/slammy-award-winners|title=२०१२ स्लामे अवार्ड विजेता|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]|accessdate=March 6, 2018}}</ref> * '''''रेस्लिङ अबजर्भर न्युजलेटर''''' ** वर्षको दुश्मनी (२०००) {{small| मिक फोली विरुद्ध}}<ref name=WON2010>{{cite magazine|last=मेल्टजर|first=डेभ|authorlink=|date=January 26, 2011|title=वर्षको सबैभन्दा ठूलो दुश्मनी|magazine=रेस्लिङ अबजर्भर न्युजलेटर|publication-place=क्यापबेल|pages=1–40|issn=1083-9593}}</ref> ** वर्षको दुश्मनी (२००४) {{small| कृस बेनेट र सन माइकल्स}}<ref name=WON2010/> ** वर्षको दुश्मनी (२००५) {{small| बाटिस्टा विरुद्ध}}<ref name=WON2010/> ** वर्षको उत्कृष्ट रेस्लर (२०००)<ref name=WON2010/> ** वर्षको दुश्मनी (२००२) {{small|केन विरुद्ध}}<ref name=WON2010/> ** वर्षको दुश्मनी (२००६) {{small|सन माइकल्स विरुद्ध भिन्स म्याकमेन विरुद्ध शेन म्याकमेन}}<ref name=WON2010/> ** वर्षको सबैभन्दा ठूलो दुश्मनी (२०११) {{small|केभिन नास विरुद्ध}}<ref>{{cite magazine|last=माल्टजर|first=डेभ|authorlink=|date=January 30, 2012|title=वर्षको सबैभन्दा ठूलो दुश्मनी|magazine=रेस्लिङ अबजर्भर न्युजलेटर|location=क्यापबेल|issn=1083-9593}}</ref> ** वर्षको उत्कृष्ट खेल (२००३) {{small|स्कट स्टाइनर विरुद्ध रोयल रम्बल २००३ मा}}<ref name=WON2010/> ** वर्षको उत्कृष्ट खेल (२०००८) {{small|एज विरुद्ध}}<ref name=WON2010/> == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist|3}} == बाह्य कडीहरू == {{Sister project links|wikt=no|d=Q44567|commons=Paul Michael Levesque|b=no|n=no|q=no|s=no|v=no|species=no|display=ट्रिपल एच}} * {{IMDb name|name = ट्रिपल एच}} * [http://corporate.wwe.com/who-we-are/leadership#paul-levesque ट्रिपल एचको जानकारी] [[श्रेणी:कलाकार]] [[श्रेणी:अमेरिकी पुरुष व्यावसायिक कुस्ती खेलाडीहरू]] 51ljohi7qn0cy696bjvzmamjtsmlwv5 0 100623 1367715 2026-07-28T16:06:22Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: {{Infobox football tournament | logo = AFC Women's Asian Cup.png | organiser = [[एसियाली फुटबल महासङ्घ]] | founded = {{Start date and age|df=yes|1975}} | region = [[एसिया]] र [[अस्ट्रेलिया]] | number of teams = १२ (अन्तिम चरण)<br />३५ (छनोट चरण) | qualifier for = फिफा मह... 1367715 wikitext text/x-wiki {{Infobox football tournament | logo = AFC Women's Asian Cup.png | organiser = [[एसियाली फुटबल महासङ्घ]] | founded = {{Start date and age|df=yes|1975}} | region = [[एसिया]] र [[अस्ट्रेलिया]] | number of teams = १२ (अन्तिम चरण)<br />३५ (छनोट चरण) | qualifier for = [[फिफा महिला विश्वकप]] | related comps = [[एएफसी एसिया कप]] | current champions = {{Fbw|JPN}} (तेस्रो उपाधि) | most successful team = {{Fbw|CHN}} (९औँ उपाधि) | current = [[२०२९ एएफसी महिला एसिया कप]] }} '''एएफसी महिला एसिया कप''' (पहिले '''एएफसी महिला च्याम्पियनसिप'''को रूपमा परिचित) [[एसियाली फुटबल महासङ्घ]] (एएफसी) अन्तर्गतका राष्ट्रिय टोलीहरूका लागि आयोजना गरिने [[महिला फुटबल]]को एक हरेक चार वर्षमा हुने प्रतियोगिता हो। यो महादेशीय स्तरको सबैभन्दा पुरानो महिला अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिता र एएफसी क्षेत्रको प्रमुख महिला फुटबल प्रतियोगिता हो। यस प्रतियोगितालाई '''एसियाली महिला फुटबल च्याम्पियनसिप''' र '''एसियाली महिला च्याम्पियनसिप'''का नामले पनि चिनिन्छ। हालसम्म २१ वटा संस्करणहरू सम्पन्न भइसकेका छन् भने वर्तमान विजेता [[जापान महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|जापान]] हो। सन् १९९१ देखि २०२६ सम्मका अधिकांश प्रतियोगिताहरू [[फिफा महिला विश्वकप]]का लागि एसियाली छनोट प्रतियोगिताको रूपमा पनि रहेका थिए। == इतिहास == <!-- {{मुख्य|एएफसी महिला एसियाली कपको इतिहास}} --> यो प्रतियोगिताको स्थापना महिला फुटबलको जिम्मेवारी पाएको एएफसीको एक भाग, [[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एसियाली महिला फुटबल महासङ्घ]] (एएलएफसी) द्वारा गरिएको थियो। पहिलो प्रतियोगिता सन् १९७५ मा आयोजना गरिएको थियो र त्यसपछि सन् १९८० को दशकमा प्रत्येक तीन वर्षमा आयोजना गरिएको एक अवधि बाहेक हरेक दुई वर्षमा आयोजना गरिन्थ्यो। एएलएफसी प्रारम्भमा एक अलग संस्था थियो तर सन् १९८६ मा एएफसीमा विलय भएको थियो। सन् १९७५ देखि १९८१ सम्म खेलहरू ६० मिनेटको हुने गर्दथे।<ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesa/aswomen.html|title= Asian Women's Championship|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111021192632/http://rsssf.com/tablesa/aswomen.html |archive-date=21 October 2011 }}</ref> यस प्रतियोगितामा प्रशान्त महासागरीय वृत्त वा पूर्वी एसियाका (पूर्वी र दक्षिणपूर्वी एसियासहित) देशहरूको वर्चस्व रहँदै आएको छ, जहाँ चीन महिला राष्ट्रिय फुटबल टोलीले २०२२ को संस्करणसम्म लगातार ७ पटकसहित कुल ९ पटक उपाधि जितेको छ। मध्य र पश्चिम एसियाका देशहरू भने कम सफल रहेका छन्, जहाँ अहिलेसम्म उज्बेकिस्तान, काजाकिस्तान, जोर्डन र इरानले मात्र छनोट चरण पार गरेका छन्। पूर्वी एसियाली टोलीहरू [[फिफा महिला विश्वकप]]मा पनि धेरै पटक सहभागी भएका छन्, जहाँ एसियाका पाँच सबैभन्दा बलिया महिला टोलीहरू (चीन, उत्तर कोरिया, जापान, अस्ट्रेलिया र दक्षिण कोरिया) यसै क्षेत्रका रहेका छन्। [[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]]ले एसियाली कप [[२०१५ फिफा महिला विश्वकप]]को छनोट चरणको रूपमा पनि रहने घोषणा गरेपछि सन् २०१० देखि प्रतियोगिताको अवधि परिमार्जन गरी हरेक ४ वर्षमा आयोजना गर्न थालिएको हो।<ref>{{cite web|url=http://www.the-afc.com/en/resources/regulations-a-guidelines/competition-regulations/2014/491-afc-womens-asian-cup-2014-regulations/download |title=Competition Regulations AFC Women's Asian Cup 2014 Qualifiers |publisher=Asian Football Confederation |access-date=25 July 2012 |quote=The AFC stages the AFC Women's Asian Cup 2014 (Qualifiers) (hereafter the "Competition") for the senior women's national teams once every four (4) years. (In Section 1) }}{{dead link|date=June 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.aseanfootball.org/?p=9983|title=VFF Aim To Host 2014 AFC Women's Asian Cup|publisher=Asean Football Federation|date=5 October 2012|access-date=18 October 2012}}</ref> [[२००३ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|सन् २००३]] सम्म टोलीहरूलाई प्रतिस्पर्धा गर्न एएफसीद्वारा आमन्त्रित गरिन्थ्यो। [[२००६ एएफसी महिला एसियाली कप|सन् २००६]] देखि अलग छनोट प्रक्रिया सुरु गरिएको थियो र छनोट चरणको प्रदर्शनको आधारमा टोलीहरूको सङ्ख्या तय गर्न थालिएको थियो। प्रतियोगितामा गरिएका परिवर्तन र सुधारहरूलाई दर्शाउन प्रतियोगिताको नाम पनि परिवर्तन गरेर "''एएफसी महिला एसियाली कप''" राखिएको थियो। [[२०२२ एएफसी महिला एसियाली कप|२०२२]] को संस्करणदेखि यो प्रतियोगितालाई आठ टोलीबाट बढाएर बाह्र टोली पुर्‍याइएको थियो।<ref name="expansion">{{cite web|url=https://www.the-afc.com/news/afcsection/afc-to-invest-in-new-era-of-national-team-and-club-competitions|title=AFC to invest in new era of national team and club competitions|publisher=AFC|date=26 October 2019}}</ref> २० अगस्ट २०२३ मा, एएफसीले महिला एसियाली कपलाई फिफा महिला विश्वकप नहुने बेजोड वर्षहरूमा सार्ने निर्णय गर्यो, जसअनुसार आगामी २०२६ एएफसी महिला एसियाली कपपछिको संस्करण सन् २०३० को सट्टा सन् २०२९ मा आयोजना हुनेछ।<ref>{{cite web |title=Key principles of landmark AFC Women's Champions League approved by AFC Women's Football Committee |url=https://www.the-afc.com/en/about_afc/committees/news/key_principles_of_landmark_afc_women%E2%80%99s_champions_league_approved_by_afc_women%E2%80%99s_football_committee.html |website=Asian Football Confederation |access-date=9 November 2023 |date=20 August 2023}}</ref> १३ सेप्टेम्बर २०२४ मा, एएफसीले महिला एसियाली कपको नयाँ छनोट ढाँचासहित आफ्ना महिला राष्ट्रिय टोली प्रतियोगिताहरूको ढाँचामा परिवर्तनको घोषणा गरेको थियो। यसका साथै, महिला एसियाली कप सन् २०३१ देखि [[फिफा महिला विश्वकप]]का लागि एसियाली छनोट प्रतियोगिताको रूपमा रहने छैन र त्यसको सट्टा सन् २०२८ देखि [[एएफसी महिला ओलम्पिक छनोट प्रतियोगिता]]को रूपमा रहनेछ।<ref>{{cite web |title=AFC unveils breakthrough reforms to strengthen Women's National Team Competitions |url=https://www.the-afc.com/en/more/afc_competitions/news/afc_unveils_breakthrough_reforms_to_strengthen_womens_national_team_competitions.html |website=Asian Football Confederation |access-date=14 September 2024|date=13 September 2024}}</ref> == ट्रफी == हालको एएफसी महिला एसियाली कपको ट्रफी लन्डनस्थित थोमस लाइट कम्पनीले निर्माण गरेको हो।<ref>{{Cite web |last=tshego |date=2018-03-23 |title=Thomas Lyte Unveils New AFC Women’s Asian Cup |url=https://www.sportindustry.biz/news-categories/news/thomas-lyte-unveils-new-afc-womens-asian-cup/ |access-date=2025-02-17 |website=Sport Industry Group |language=en}}</ref> सन् २०१८ मा पहिलोपटक सार्वजनिक गरिएको यो ट्रफी ५.५ किलोग्राम स्टर्लिङ चाँदीबाट बनेको छ र यसको उचाइ ५२.५ सेन्टिमिटर रहेको छ। ट्रफीमा रहेका छ वटा ह्यान्डलहरूले सन् १९७५ को उद्घाटन प्रतियोगितामा भाग लिएका छ वटा देशहरूलाई प्रतिनिधित्व गर्दछन्। ट्रफीको तल्लो भाग आठ जना आधुनिक महिला फुटबल खेलाडीहरूको चित्रले सजाइएको छ। == ढाँचा == [[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]]का महिला राष्ट्रिय टोली भएका सबै ४७ सदस्यहरू [[एएफसी महिला एसियाली कप छनोट|छनोट प्रतियोगिता]]मा भाग लिन योग्य छन्। [[२०२२ एएफसी महिला एसियाली कप|२०२२ को संस्करण]]देखि, आयोजक, अघिल्लो संस्करणका शीर्ष तीन टोलीहरू र [[एएफसी महिला एसियाली कप छनोट|छनोट प्रतियोगिता]]बाट आएका आठ टोलीहरूसहित कुल बाह्र टोलीहरूले अन्तिम चरण (फाइनल) को प्रतियोगितामा भाग लिन्छन्।<ref name="expansion"/> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य लिङ्कहरू == *[http://www.the-afc.com/competition/afc-womens-asian-cup आधिकारिक वेबसाइट] *[https://web.archive.org/web/20111021192632/http://rsssf.com/tablesa/aswomen.html आरएसएसएसएफमा प्रतियोगिताको इतिहास] [[श्रेणी:एएफसी महिला एसिया कप| ]] [[श्रेणी:एसियामा महिला महादेशीय फुटबल प्रतियोगिताहरू]] [[श्रेणी:एसियामा महिला अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिताहरू]] ntr6f1rc2h5hz4qajikhtyhz9chtpi4 1367716 1367715 2026-07-28T16:07:01Z पर्वत सुवेदी 31224 पर्वत सुवेदीद्वारा [[एफसी महिला एसियाली कप]] पृष्ठलाई [[एएफसी महिला एसियाली कप]]मा सारियो 1367715 wikitext text/x-wiki {{Infobox football tournament | logo = AFC Women's Asian Cup.png | organiser = [[एसियाली फुटबल महासङ्घ]] | founded = {{Start date and age|df=yes|1975}} | region = [[एसिया]] र [[अस्ट्रेलिया]] | number of teams = १२ (अन्तिम चरण)<br />३५ (छनोट चरण) | qualifier for = [[फिफा महिला विश्वकप]] | related comps = [[एएफसी एसिया कप]] | current champions = {{Fbw|JPN}} (तेस्रो उपाधि) | most successful team = {{Fbw|CHN}} (९औँ उपाधि) | current = [[२०२९ एएफसी महिला एसिया कप]] }} '''एएफसी महिला एसिया कप''' (पहिले '''एएफसी महिला च्याम्पियनसिप'''को रूपमा परिचित) [[एसियाली फुटबल महासङ्घ]] (एएफसी) अन्तर्गतका राष्ट्रिय टोलीहरूका लागि आयोजना गरिने [[महिला फुटबल]]को एक हरेक चार वर्षमा हुने प्रतियोगिता हो। यो महादेशीय स्तरको सबैभन्दा पुरानो महिला अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिता र एएफसी क्षेत्रको प्रमुख महिला फुटबल प्रतियोगिता हो। यस प्रतियोगितालाई '''एसियाली महिला फुटबल च्याम्पियनसिप''' र '''एसियाली महिला च्याम्पियनसिप'''का नामले पनि चिनिन्छ। हालसम्म २१ वटा संस्करणहरू सम्पन्न भइसकेका छन् भने वर्तमान विजेता [[जापान महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|जापान]] हो। सन् १९९१ देखि २०२६ सम्मका अधिकांश प्रतियोगिताहरू [[फिफा महिला विश्वकप]]का लागि एसियाली छनोट प्रतियोगिताको रूपमा पनि रहेका थिए। == इतिहास == <!-- {{मुख्य|एएफसी महिला एसियाली कपको इतिहास}} --> यो प्रतियोगिताको स्थापना महिला फुटबलको जिम्मेवारी पाएको एएफसीको एक भाग, [[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एसियाली महिला फुटबल महासङ्घ]] (एएलएफसी) द्वारा गरिएको थियो। पहिलो प्रतियोगिता सन् १९७५ मा आयोजना गरिएको थियो र त्यसपछि सन् १९८० को दशकमा प्रत्येक तीन वर्षमा आयोजना गरिएको एक अवधि बाहेक हरेक दुई वर्षमा आयोजना गरिन्थ्यो। एएलएफसी प्रारम्भमा एक अलग संस्था थियो तर सन् १९८६ मा एएफसीमा विलय भएको थियो। सन् १९७५ देखि १९८१ सम्म खेलहरू ६० मिनेटको हुने गर्दथे।<ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesa/aswomen.html|title= Asian Women's Championship|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111021192632/http://rsssf.com/tablesa/aswomen.html |archive-date=21 October 2011 }}</ref> यस प्रतियोगितामा प्रशान्त महासागरीय वृत्त वा पूर्वी एसियाका (पूर्वी र दक्षिणपूर्वी एसियासहित) देशहरूको वर्चस्व रहँदै आएको छ, जहाँ चीन महिला राष्ट्रिय फुटबल टोलीले २०२२ को संस्करणसम्म लगातार ७ पटकसहित कुल ९ पटक उपाधि जितेको छ। मध्य र पश्चिम एसियाका देशहरू भने कम सफल रहेका छन्, जहाँ अहिलेसम्म उज्बेकिस्तान, काजाकिस्तान, जोर्डन र इरानले मात्र छनोट चरण पार गरेका छन्। पूर्वी एसियाली टोलीहरू [[फिफा महिला विश्वकप]]मा पनि धेरै पटक सहभागी भएका छन्, जहाँ एसियाका पाँच सबैभन्दा बलिया महिला टोलीहरू (चीन, उत्तर कोरिया, जापान, अस्ट्रेलिया र दक्षिण कोरिया) यसै क्षेत्रका रहेका छन्। [[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]]ले एसियाली कप [[२०१५ फिफा महिला विश्वकप]]को छनोट चरणको रूपमा पनि रहने घोषणा गरेपछि सन् २०१० देखि प्रतियोगिताको अवधि परिमार्जन गरी हरेक ४ वर्षमा आयोजना गर्न थालिएको हो।<ref>{{cite web|url=http://www.the-afc.com/en/resources/regulations-a-guidelines/competition-regulations/2014/491-afc-womens-asian-cup-2014-regulations/download |title=Competition Regulations AFC Women's Asian Cup 2014 Qualifiers |publisher=Asian Football Confederation |access-date=25 July 2012 |quote=The AFC stages the AFC Women's Asian Cup 2014 (Qualifiers) (hereafter the "Competition") for the senior women's national teams once every four (4) years. (In Section 1) }}{{dead link|date=June 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.aseanfootball.org/?p=9983|title=VFF Aim To Host 2014 AFC Women's Asian Cup|publisher=Asean Football Federation|date=5 October 2012|access-date=18 October 2012}}</ref> [[२००३ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|सन् २००३]] सम्म टोलीहरूलाई प्रतिस्पर्धा गर्न एएफसीद्वारा आमन्त्रित गरिन्थ्यो। [[२००६ एएफसी महिला एसियाली कप|सन् २००६]] देखि अलग छनोट प्रक्रिया सुरु गरिएको थियो र छनोट चरणको प्रदर्शनको आधारमा टोलीहरूको सङ्ख्या तय गर्न थालिएको थियो। प्रतियोगितामा गरिएका परिवर्तन र सुधारहरूलाई दर्शाउन प्रतियोगिताको नाम पनि परिवर्तन गरेर "''एएफसी महिला एसियाली कप''" राखिएको थियो। [[२०२२ एएफसी महिला एसियाली कप|२०२२]] को संस्करणदेखि यो प्रतियोगितालाई आठ टोलीबाट बढाएर बाह्र टोली पुर्‍याइएको थियो।<ref name="expansion">{{cite web|url=https://www.the-afc.com/news/afcsection/afc-to-invest-in-new-era-of-national-team-and-club-competitions|title=AFC to invest in new era of national team and club competitions|publisher=AFC|date=26 October 2019}}</ref> २० अगस्ट २०२३ मा, एएफसीले महिला एसियाली कपलाई फिफा महिला विश्वकप नहुने बेजोड वर्षहरूमा सार्ने निर्णय गर्यो, जसअनुसार आगामी २०२६ एएफसी महिला एसियाली कपपछिको संस्करण सन् २०३० को सट्टा सन् २०२९ मा आयोजना हुनेछ।<ref>{{cite web |title=Key principles of landmark AFC Women's Champions League approved by AFC Women's Football Committee |url=https://www.the-afc.com/en/about_afc/committees/news/key_principles_of_landmark_afc_women%E2%80%99s_champions_league_approved_by_afc_women%E2%80%99s_football_committee.html |website=Asian Football Confederation |access-date=9 November 2023 |date=20 August 2023}}</ref> १३ सेप्टेम्बर २०२४ मा, एएफसीले महिला एसियाली कपको नयाँ छनोट ढाँचासहित आफ्ना महिला राष्ट्रिय टोली प्रतियोगिताहरूको ढाँचामा परिवर्तनको घोषणा गरेको थियो। यसका साथै, महिला एसियाली कप सन् २०३१ देखि [[फिफा महिला विश्वकप]]का लागि एसियाली छनोट प्रतियोगिताको रूपमा रहने छैन र त्यसको सट्टा सन् २०२८ देखि [[एएफसी महिला ओलम्पिक छनोट प्रतियोगिता]]को रूपमा रहनेछ।<ref>{{cite web |title=AFC unveils breakthrough reforms to strengthen Women's National Team Competitions |url=https://www.the-afc.com/en/more/afc_competitions/news/afc_unveils_breakthrough_reforms_to_strengthen_womens_national_team_competitions.html |website=Asian Football Confederation |access-date=14 September 2024|date=13 September 2024}}</ref> == ट्रफी == हालको एएफसी महिला एसियाली कपको ट्रफी लन्डनस्थित थोमस लाइट कम्पनीले निर्माण गरेको हो।<ref>{{Cite web |last=tshego |date=2018-03-23 |title=Thomas Lyte Unveils New AFC Women’s Asian Cup |url=https://www.sportindustry.biz/news-categories/news/thomas-lyte-unveils-new-afc-womens-asian-cup/ |access-date=2025-02-17 |website=Sport Industry Group |language=en}}</ref> सन् २०१८ मा पहिलोपटक सार्वजनिक गरिएको यो ट्रफी ५.५ किलोग्राम स्टर्लिङ चाँदीबाट बनेको छ र यसको उचाइ ५२.५ सेन्टिमिटर रहेको छ। ट्रफीमा रहेका छ वटा ह्यान्डलहरूले सन् १९७५ को उद्घाटन प्रतियोगितामा भाग लिएका छ वटा देशहरूलाई प्रतिनिधित्व गर्दछन्। ट्रफीको तल्लो भाग आठ जना आधुनिक महिला फुटबल खेलाडीहरूको चित्रले सजाइएको छ। == ढाँचा == [[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]]का महिला राष्ट्रिय टोली भएका सबै ४७ सदस्यहरू [[एएफसी महिला एसियाली कप छनोट|छनोट प्रतियोगिता]]मा भाग लिन योग्य छन्। [[२०२२ एएफसी महिला एसियाली कप|२०२२ को संस्करण]]देखि, आयोजक, अघिल्लो संस्करणका शीर्ष तीन टोलीहरू र [[एएफसी महिला एसियाली कप छनोट|छनोट प्रतियोगिता]]बाट आएका आठ टोलीहरूसहित कुल बाह्र टोलीहरूले अन्तिम चरण (फाइनल) को प्रतियोगितामा भाग लिन्छन्।<ref name="expansion"/> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य लिङ्कहरू == *[http://www.the-afc.com/competition/afc-womens-asian-cup आधिकारिक वेबसाइट] *[https://web.archive.org/web/20111021192632/http://rsssf.com/tablesa/aswomen.html आरएसएसएसएफमा प्रतियोगिताको इतिहास] [[श्रेणी:एएफसी महिला एसिया कप| ]] [[श्रेणी:एसियामा महिला महादेशीय फुटबल प्रतियोगिताहरू]] [[श्रेणी:एसियामा महिला अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिताहरू]] ntr6f1rc2h5hz4qajikhtyhz9chtpi4 1367718 1090681 2026-07-28T16:09:13Z पर्वत सुवेदी 31224 पर्वत सुवेदी ले [[एएफसी महिला एसिया कप]] मा पुनर्निर्देश नछोडि त्यसलाई [[एएफसी महिला एसियाली कप]] मा सारेको हो 1090681 wikitext text/x-wiki {{Infobox football tournament | logo = [[चित्र:AFC Women's Asian Cup.png|185px]] | founded = {{Start date and age|df=yes|1975}} | region = [[एसियाली फुटबल महासङ्घ]] ([[एसिया]]) | number of teams = ८ | current champions = {{Fbw|JPN}}<br>(२ औँ उपाधि) | most successful team = {{Fbw|CHN}}<br>(८ औँ उपाधि) | current = [[२०१८ एएफसी महिला एसिया कप]] }} '''एएफसी महिला एसिया कप''' (पहिला '''एएफसी महिला च्याम्पियनसिप'''को रूपमा पनि चिनिने) [[एसियाली फुटबल महासङ्घ]]द्वरा आयोजना गरिने महिला राष्ट्रिय फुटबल टोलीहरूका लागि अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिता हो । यस प्रतियोगिता ४-४ वर्षको अन्तरालमा आयोजना हुने गरेको छ । यो महिला राष्ट्रिय फुटबल टोलीहरूका लागि एएफसी क्षेत्रको प्रमुख महिला फुटबल प्रतियोगिता हो । यस प्रतियोगिता एसिया महिला फुटबल च्याम्पियनसिप वा एसियाली महिला च्याम्पियनसिपको रूपमा पनि चिनिन्छ । १९ औँ संस्करणको बिजेता [[जापान महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|जापान]] हो । यो प्रतियोगिताले [[फिफा महिला विश्वकप]]को लगि छनोट खेलको रूपमा सेवा गरेको छ । यो प्रतियोगिताको बिजेता टोली [[फिफा महिला विश्वकप]]मा स्वचालित रूपमा छनोट हुने गरेका छन् । ==अवलोकन== प्रतियोगिता महिला फुटबलको लागि जिम्मेवार एएफसीको एक भाग, एसियाली महिला फुटबल सङ्घ (एएलएफसी) द्वारा आयोजना गरिन्छ । पहिलो प्रतिस्पर्धा १९७५ मा आयोजित भएको थियो र यसपछि हरेक दुई वर्षको अन्तरालमा आयोजन भएको थियो, १९८० मा भने यस प्रतियोगितामा हरेक तीन वर्ष आयोजित भएको थियो । एसियाली महिला फुटबल सङ्घ (एएलएफसी) सुरुमा एक अलग सङ्गठन थियो तर १९८६ मा [[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]]मै गाभिएको थियो र त्यस पछिका खेलहरूका ढँचा बनाउने कामका लागि यहि [[एसियाली फुटबल महासङ्घ]]ले नै तय गर्ने गरेको छ । यो प्रतियोगिता [[१९७५ एएफसी महिला एसिया कप|१९७५]]मा सुरु भएको थियो जहाँ आयोजक [[हङकङ]] रहेकोे थियो भने, [[न्युजिल्यान्ड महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|न्युजिल्यान्ड]]ले प्रथम एएफसी एसिया कपको उपाधि चुमेको थियो । यस प्रतियोगिता [[चीन महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|जनबादी गणतन्त्र चीन]]ले ८ पटकका उपाधि जितेको छ जसमा चीनले ७ पटक निरन्तर बिजयी भएको आफुलाई एक उत्कृष्ट टोलीका रूपमा उभ्याउन सफल भएको छ । यस प्रतियोगितामा चीनले यस बाहेक प्रत्येकमा सेमिफाइनल सम्मको यत्रामा आफुलाई डोर्‍याएको छ । यो प्रतियोगिताले [[२०१५ फिफा महिला विश्वकप]]को छनोट खेलको रूपमा सेवा गरेको थियो । १९७५ देखि १९८१ सम्म खेलहरू जम्मा ६० मिनेटको हुने गरेको थियो र त्यसपछि हालकै ९० मिनेटको समय अवधि कायम गरिएको थियो ।<ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/tablesa/aswomen.html|title= एसियाली महिला च्याम्पियनसिप|deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111021192632/http://rsssf.com/tablesa/aswomen.html |archivedate=2011-10-21 |df= }}</ref> ==नेपालको प्रदर्शन== एएफसी महिला एसिया कपमा हालसम्म [[नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|नेपाल]]को प्रदर्शन खराब रहेकोे छ । नेपाल [[१९८६ एएफसी महिला एसिया कप|१९८६]] मा नेपाल पहिलो पटक छनोट भएको थियो र हालै [[१९९९ एएफसी महिला एसिया कप|१९९९]] मा । नेपाल अहिलेसम्म ३ वटामा छनोट भएको छ र सबै खेलहरूमा नेपाल समुह चरणको सम्मको यात्रा तय गरेको थियो । ==एएफसी महिला राष्ट्र कपमा भाग लिएका राष्ट्रहरूका विवरण== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !बरियता !राष्ट्र !बिजेता !उप-बिजेता !तेस्रो स्थान !चौथो स्थान !जम्मा |- |१||align=left|{{fbw|CHN}}||८||१||३||१||१४ |- |२||align=left|{{fbw|PRK}}||३||३||२||१||९ |- |३||align=left|{{fbw|TPE}}||३||२||२||२||९ |- |४||align=left|{{fbw|JPN}}||२||४||५||३||१४ |- |५||align=left|{{flagicon|AUS}} [[अस्ट्रेलिया महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|अस्ट्रेलिया]]||१||३||२||१||७ |- |६||align=left|{{fbw|THA}}||१||३||१||१||६ |- |७||align=left|{{fbw|NZL}}||१||०||०||०||१ |- |८||align=left|{{fbw|IND}}||०||२||१||०||३ |- |९||align=left|{{fbw|KOR}}||०||०||१||३||४ |- |rowspan=2|१०||align=left|{{flagicon|MAS}} [[मलेसिया महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|मलेसिया]]||०||०||१||१||२ |- |align=left|{{fbw|SIN}}||०||०||१||१||२ |- |१२||align=left|{{fbw|HKG}}||०||०||०||३||३ |- |१३||align=left|{{fbw|INA}}||०||०||०||२||२ |- |- class="sortbottom" ! colspan=2 | जम्मा ||१९||१९||१९||१९||७६ |} ==सन्दर्भ सामग्री== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== * [http://www.the-afc.com/competition/afc-womens-asian-cup आधिकारिक वेबसाइट] * [https://web.archive.org/web/20111021192632/http://rsssf.com/tablesa/aswomen.html प्रतियोगिताको इतिहास] [[श्रेणी:विकिथन-७ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] 8zs2fot53a8nc9cqmu51s4ncyz2iy0x 1367719 1367718 2026-07-28T16:09:47Z पर्वत सुवेदी 31224 पर्वत सुवेदीद्वारा [[एएफसी महिला एसियाली कप]] पृष्ठलाई [[एएफसी महिला एसिया कप]]मा सारियो 1090681 wikitext text/x-wiki {{Infobox football tournament | logo = [[चित्र:AFC Women's Asian Cup.png|185px]] | founded = {{Start date and age|df=yes|1975}} | region = [[एसियाली फुटबल महासङ्घ]] ([[एसिया]]) | number of teams = ८ | current champions = {{Fbw|JPN}}<br>(२ औँ उपाधि) | most successful team = {{Fbw|CHN}}<br>(८ औँ उपाधि) | current = [[२०१८ एएफसी महिला एसिया कप]] }} '''एएफसी महिला एसिया कप''' (पहिला '''एएफसी महिला च्याम्पियनसिप'''को रूपमा पनि चिनिने) [[एसियाली फुटबल महासङ्घ]]द्वरा आयोजना गरिने महिला राष्ट्रिय फुटबल टोलीहरूका लागि अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिता हो । यस प्रतियोगिता ४-४ वर्षको अन्तरालमा आयोजना हुने गरेको छ । यो महिला राष्ट्रिय फुटबल टोलीहरूका लागि एएफसी क्षेत्रको प्रमुख महिला फुटबल प्रतियोगिता हो । यस प्रतियोगिता एसिया महिला फुटबल च्याम्पियनसिप वा एसियाली महिला च्याम्पियनसिपको रूपमा पनि चिनिन्छ । १९ औँ संस्करणको बिजेता [[जापान महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|जापान]] हो । यो प्रतियोगिताले [[फिफा महिला विश्वकप]]को लगि छनोट खेलको रूपमा सेवा गरेको छ । यो प्रतियोगिताको बिजेता टोली [[फिफा महिला विश्वकप]]मा स्वचालित रूपमा छनोट हुने गरेका छन् । ==अवलोकन== प्रतियोगिता महिला फुटबलको लागि जिम्मेवार एएफसीको एक भाग, एसियाली महिला फुटबल सङ्घ (एएलएफसी) द्वारा आयोजना गरिन्छ । पहिलो प्रतिस्पर्धा १९७५ मा आयोजित भएको थियो र यसपछि हरेक दुई वर्षको अन्तरालमा आयोजन भएको थियो, १९८० मा भने यस प्रतियोगितामा हरेक तीन वर्ष आयोजित भएको थियो । एसियाली महिला फुटबल सङ्घ (एएलएफसी) सुरुमा एक अलग सङ्गठन थियो तर १९८६ मा [[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]]मै गाभिएको थियो र त्यस पछिका खेलहरूका ढँचा बनाउने कामका लागि यहि [[एसियाली फुटबल महासङ्घ]]ले नै तय गर्ने गरेको छ । यो प्रतियोगिता [[१९७५ एएफसी महिला एसिया कप|१९७५]]मा सुरु भएको थियो जहाँ आयोजक [[हङकङ]] रहेकोे थियो भने, [[न्युजिल्यान्ड महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|न्युजिल्यान्ड]]ले प्रथम एएफसी एसिया कपको उपाधि चुमेको थियो । यस प्रतियोगिता [[चीन महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|जनबादी गणतन्त्र चीन]]ले ८ पटकका उपाधि जितेको छ जसमा चीनले ७ पटक निरन्तर बिजयी भएको आफुलाई एक उत्कृष्ट टोलीका रूपमा उभ्याउन सफल भएको छ । यस प्रतियोगितामा चीनले यस बाहेक प्रत्येकमा सेमिफाइनल सम्मको यत्रामा आफुलाई डोर्‍याएको छ । यो प्रतियोगिताले [[२०१५ फिफा महिला विश्वकप]]को छनोट खेलको रूपमा सेवा गरेको थियो । १९७५ देखि १९८१ सम्म खेलहरू जम्मा ६० मिनेटको हुने गरेको थियो र त्यसपछि हालकै ९० मिनेटको समय अवधि कायम गरिएको थियो ।<ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/tablesa/aswomen.html|title= एसियाली महिला च्याम्पियनसिप|deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111021192632/http://rsssf.com/tablesa/aswomen.html |archivedate=2011-10-21 |df= }}</ref> ==नेपालको प्रदर्शन== एएफसी महिला एसिया कपमा हालसम्म [[नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|नेपाल]]को प्रदर्शन खराब रहेकोे छ । नेपाल [[१९८६ एएफसी महिला एसिया कप|१९८६]] मा नेपाल पहिलो पटक छनोट भएको थियो र हालै [[१९९९ एएफसी महिला एसिया कप|१९९९]] मा । नेपाल अहिलेसम्म ३ वटामा छनोट भएको छ र सबै खेलहरूमा नेपाल समुह चरणको सम्मको यात्रा तय गरेको थियो । ==एएफसी महिला राष्ट्र कपमा भाग लिएका राष्ट्रहरूका विवरण== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !बरियता !राष्ट्र !बिजेता !उप-बिजेता !तेस्रो स्थान !चौथो स्थान !जम्मा |- |१||align=left|{{fbw|CHN}}||८||१||३||१||१४ |- |२||align=left|{{fbw|PRK}}||३||३||२||१||९ |- |३||align=left|{{fbw|TPE}}||३||२||२||२||९ |- |४||align=left|{{fbw|JPN}}||२||४||५||३||१४ |- |५||align=left|{{flagicon|AUS}} [[अस्ट्रेलिया महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|अस्ट्रेलिया]]||१||३||२||१||७ |- |६||align=left|{{fbw|THA}}||१||३||१||१||६ |- |७||align=left|{{fbw|NZL}}||१||०||०||०||१ |- |८||align=left|{{fbw|IND}}||०||२||१||०||३ |- |९||align=left|{{fbw|KOR}}||०||०||१||३||४ |- |rowspan=2|१०||align=left|{{flagicon|MAS}} [[मलेसिया महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|मलेसिया]]||०||०||१||१||२ |- |align=left|{{fbw|SIN}}||०||०||१||१||२ |- |१२||align=left|{{fbw|HKG}}||०||०||०||३||३ |- |१३||align=left|{{fbw|INA}}||०||०||०||२||२ |- |- class="sortbottom" ! colspan=2 | जम्मा ||१९||१९||१९||१९||७६ |} ==सन्दर्भ सामग्री== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== * [http://www.the-afc.com/competition/afc-womens-asian-cup आधिकारिक वेबसाइट] * [https://web.archive.org/web/20111021192632/http://rsssf.com/tablesa/aswomen.html प्रतियोगिताको इतिहास] [[श्रेणी:विकिथन-७ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] 8zs2fot53a8nc9cqmu51s4ncyz2iy0x 1367721 1367719 2026-07-28T16:11:11Z पर्वत सुवेदी 31224 Restored revision 1367715 by [[Special:Contributions/पर्वत सुवेदी|पर्वत सुवेदी]] ([[User talk:पर्वत सुवेदी|talk]]) 1367721 wikitext text/x-wiki {{Infobox football tournament | logo = AFC Women's Asian Cup.png | organiser = [[एसियाली फुटबल महासङ्घ]] | founded = {{Start date and age|df=yes|1975}} | region = [[एसिया]] र [[अस्ट्रेलिया]] | number of teams = १२ (अन्तिम चरण)<br />३५ (छनोट चरण) | qualifier for = [[फिफा महिला विश्वकप]] | related comps = [[एएफसी एसिया कप]] | current champions = {{Fbw|JPN}} (तेस्रो उपाधि) | most successful team = {{Fbw|CHN}} (९औँ उपाधि) | current = [[२०२९ एएफसी महिला एसिया कप]] }} '''एएफसी महिला एसिया कप''' (पहिले '''एएफसी महिला च्याम्पियनसिप'''को रूपमा परिचित) [[एसियाली फुटबल महासङ्घ]] (एएफसी) अन्तर्गतका राष्ट्रिय टोलीहरूका लागि आयोजना गरिने [[महिला फुटबल]]को एक हरेक चार वर्षमा हुने प्रतियोगिता हो। यो महादेशीय स्तरको सबैभन्दा पुरानो महिला अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिता र एएफसी क्षेत्रको प्रमुख महिला फुटबल प्रतियोगिता हो। यस प्रतियोगितालाई '''एसियाली महिला फुटबल च्याम्पियनसिप''' र '''एसियाली महिला च्याम्पियनसिप'''का नामले पनि चिनिन्छ। हालसम्म २१ वटा संस्करणहरू सम्पन्न भइसकेका छन् भने वर्तमान विजेता [[जापान महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|जापान]] हो। सन् १९९१ देखि २०२६ सम्मका अधिकांश प्रतियोगिताहरू [[फिफा महिला विश्वकप]]का लागि एसियाली छनोट प्रतियोगिताको रूपमा पनि रहेका थिए। == इतिहास == <!-- {{मुख्य|एएफसी महिला एसियाली कपको इतिहास}} --> यो प्रतियोगिताको स्थापना महिला फुटबलको जिम्मेवारी पाएको एएफसीको एक भाग, [[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एसियाली महिला फुटबल महासङ्घ]] (एएलएफसी) द्वारा गरिएको थियो। पहिलो प्रतियोगिता सन् १९७५ मा आयोजना गरिएको थियो र त्यसपछि सन् १९८० को दशकमा प्रत्येक तीन वर्षमा आयोजना गरिएको एक अवधि बाहेक हरेक दुई वर्षमा आयोजना गरिन्थ्यो। एएलएफसी प्रारम्भमा एक अलग संस्था थियो तर सन् १९८६ मा एएफसीमा विलय भएको थियो। सन् १९७५ देखि १९८१ सम्म खेलहरू ६० मिनेटको हुने गर्दथे।<ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesa/aswomen.html|title= Asian Women's Championship|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111021192632/http://rsssf.com/tablesa/aswomen.html |archive-date=21 October 2011 }}</ref> यस प्रतियोगितामा प्रशान्त महासागरीय वृत्त वा पूर्वी एसियाका (पूर्वी र दक्षिणपूर्वी एसियासहित) देशहरूको वर्चस्व रहँदै आएको छ, जहाँ चीन महिला राष्ट्रिय फुटबल टोलीले २०२२ को संस्करणसम्म लगातार ७ पटकसहित कुल ९ पटक उपाधि जितेको छ। मध्य र पश्चिम एसियाका देशहरू भने कम सफल रहेका छन्, जहाँ अहिलेसम्म उज्बेकिस्तान, काजाकिस्तान, जोर्डन र इरानले मात्र छनोट चरण पार गरेका छन्। पूर्वी एसियाली टोलीहरू [[फिफा महिला विश्वकप]]मा पनि धेरै पटक सहभागी भएका छन्, जहाँ एसियाका पाँच सबैभन्दा बलिया महिला टोलीहरू (चीन, उत्तर कोरिया, जापान, अस्ट्रेलिया र दक्षिण कोरिया) यसै क्षेत्रका रहेका छन्। [[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]]ले एसियाली कप [[२०१५ फिफा महिला विश्वकप]]को छनोट चरणको रूपमा पनि रहने घोषणा गरेपछि सन् २०१० देखि प्रतियोगिताको अवधि परिमार्जन गरी हरेक ४ वर्षमा आयोजना गर्न थालिएको हो।<ref>{{cite web|url=http://www.the-afc.com/en/resources/regulations-a-guidelines/competition-regulations/2014/491-afc-womens-asian-cup-2014-regulations/download |title=Competition Regulations AFC Women's Asian Cup 2014 Qualifiers |publisher=Asian Football Confederation |access-date=25 July 2012 |quote=The AFC stages the AFC Women's Asian Cup 2014 (Qualifiers) (hereafter the "Competition") for the senior women's national teams once every four (4) years. (In Section 1) }}{{dead link|date=June 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.aseanfootball.org/?p=9983|title=VFF Aim To Host 2014 AFC Women's Asian Cup|publisher=Asean Football Federation|date=5 October 2012|access-date=18 October 2012}}</ref> [[२००३ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|सन् २००३]] सम्म टोलीहरूलाई प्रतिस्पर्धा गर्न एएफसीद्वारा आमन्त्रित गरिन्थ्यो। [[२००६ एएफसी महिला एसियाली कप|सन् २००६]] देखि अलग छनोट प्रक्रिया सुरु गरिएको थियो र छनोट चरणको प्रदर्शनको आधारमा टोलीहरूको सङ्ख्या तय गर्न थालिएको थियो। प्रतियोगितामा गरिएका परिवर्तन र सुधारहरूलाई दर्शाउन प्रतियोगिताको नाम पनि परिवर्तन गरेर "''एएफसी महिला एसियाली कप''" राखिएको थियो। [[२०२२ एएफसी महिला एसियाली कप|२०२२]] को संस्करणदेखि यो प्रतियोगितालाई आठ टोलीबाट बढाएर बाह्र टोली पुर्‍याइएको थियो।<ref name="expansion">{{cite web|url=https://www.the-afc.com/news/afcsection/afc-to-invest-in-new-era-of-national-team-and-club-competitions|title=AFC to invest in new era of national team and club competitions|publisher=AFC|date=26 October 2019}}</ref> २० अगस्ट २०२३ मा, एएफसीले महिला एसियाली कपलाई फिफा महिला विश्वकप नहुने बेजोड वर्षहरूमा सार्ने निर्णय गर्यो, जसअनुसार आगामी २०२६ एएफसी महिला एसियाली कपपछिको संस्करण सन् २०३० को सट्टा सन् २०२९ मा आयोजना हुनेछ।<ref>{{cite web |title=Key principles of landmark AFC Women's Champions League approved by AFC Women's Football Committee |url=https://www.the-afc.com/en/about_afc/committees/news/key_principles_of_landmark_afc_women%E2%80%99s_champions_league_approved_by_afc_women%E2%80%99s_football_committee.html |website=Asian Football Confederation |access-date=9 November 2023 |date=20 August 2023}}</ref> १३ सेप्टेम्बर २०२४ मा, एएफसीले महिला एसियाली कपको नयाँ छनोट ढाँचासहित आफ्ना महिला राष्ट्रिय टोली प्रतियोगिताहरूको ढाँचामा परिवर्तनको घोषणा गरेको थियो। यसका साथै, महिला एसियाली कप सन् २०३१ देखि [[फिफा महिला विश्वकप]]का लागि एसियाली छनोट प्रतियोगिताको रूपमा रहने छैन र त्यसको सट्टा सन् २०२८ देखि [[एएफसी महिला ओलम्पिक छनोट प्रतियोगिता]]को रूपमा रहनेछ।<ref>{{cite web |title=AFC unveils breakthrough reforms to strengthen Women's National Team Competitions |url=https://www.the-afc.com/en/more/afc_competitions/news/afc_unveils_breakthrough_reforms_to_strengthen_womens_national_team_competitions.html |website=Asian Football Confederation |access-date=14 September 2024|date=13 September 2024}}</ref> == ट्रफी == हालको एएफसी महिला एसियाली कपको ट्रफी लन्डनस्थित थोमस लाइट कम्पनीले निर्माण गरेको हो।<ref>{{Cite web |last=tshego |date=2018-03-23 |title=Thomas Lyte Unveils New AFC Women’s Asian Cup |url=https://www.sportindustry.biz/news-categories/news/thomas-lyte-unveils-new-afc-womens-asian-cup/ |access-date=2025-02-17 |website=Sport Industry Group |language=en}}</ref> सन् २०१८ मा पहिलोपटक सार्वजनिक गरिएको यो ट्रफी ५.५ किलोग्राम स्टर्लिङ चाँदीबाट बनेको छ र यसको उचाइ ५२.५ सेन्टिमिटर रहेको छ। ट्रफीमा रहेका छ वटा ह्यान्डलहरूले सन् १९७५ को उद्घाटन प्रतियोगितामा भाग लिएका छ वटा देशहरूलाई प्रतिनिधित्व गर्दछन्। ट्रफीको तल्लो भाग आठ जना आधुनिक महिला फुटबल खेलाडीहरूको चित्रले सजाइएको छ। == ढाँचा == [[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]]का महिला राष्ट्रिय टोली भएका सबै ४७ सदस्यहरू [[एएफसी महिला एसियाली कप छनोट|छनोट प्रतियोगिता]]मा भाग लिन योग्य छन्। [[२०२२ एएफसी महिला एसियाली कप|२०२२ को संस्करण]]देखि, आयोजक, अघिल्लो संस्करणका शीर्ष तीन टोलीहरू र [[एएफसी महिला एसियाली कप छनोट|छनोट प्रतियोगिता]]बाट आएका आठ टोलीहरूसहित कुल बाह्र टोलीहरूले अन्तिम चरण (फाइनल) को प्रतियोगितामा भाग लिन्छन्।<ref name="expansion"/> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य लिङ्कहरू == *[http://www.the-afc.com/competition/afc-womens-asian-cup आधिकारिक वेबसाइट] *[https://web.archive.org/web/20111021192632/http://rsssf.com/tablesa/aswomen.html आरएसएसएसएफमा प्रतियोगिताको इतिहास] [[श्रेणी:एएफसी महिला एसिया कप| ]] [[श्रेणी:एसियामा महिला महादेशीय फुटबल प्रतियोगिताहरू]] [[श्रेणी:एसियामा महिला अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिताहरू]] ntr6f1rc2h5hz4qajikhtyhz9chtpi4 1367753 1367721 2026-07-28T16:30:03Z पर्वत सुवेदी 31224 /* ढाँचा */ 1367753 wikitext text/x-wiki {{Infobox football tournament | logo = AFC Women's Asian Cup.png | organiser = [[एसियाली फुटबल महासङ्घ]] | founded = {{Start date and age|df=yes|1975}} | region = [[एसिया]] र [[अस्ट्रेलिया]] | number of teams = १२ (अन्तिम चरण)<br />३५ (छनोट चरण) | qualifier for = [[फिफा महिला विश्वकप]] | related comps = [[एएफसी एसिया कप]] | current champions = {{Fbw|JPN}} (तेस्रो उपाधि) | most successful team = {{Fbw|CHN}} (९औँ उपाधि) | current = [[२०२९ एएफसी महिला एसिया कप]] }} '''एएफसी महिला एसिया कप''' (पहिले '''एएफसी महिला च्याम्पियनसिप'''को रूपमा परिचित) [[एसियाली फुटबल महासङ्घ]] (एएफसी) अन्तर्गतका राष्ट्रिय टोलीहरूका लागि आयोजना गरिने [[महिला फुटबल]]को एक हरेक चार वर्षमा हुने प्रतियोगिता हो। यो महादेशीय स्तरको सबैभन्दा पुरानो महिला अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिता र एएफसी क्षेत्रको प्रमुख महिला फुटबल प्रतियोगिता हो। यस प्रतियोगितालाई '''एसियाली महिला फुटबल च्याम्पियनसिप''' र '''एसियाली महिला च्याम्पियनसिप'''का नामले पनि चिनिन्छ। हालसम्म २१ वटा संस्करणहरू सम्पन्न भइसकेका छन् भने वर्तमान विजेता [[जापान महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|जापान]] हो। सन् १९९१ देखि २०२६ सम्मका अधिकांश प्रतियोगिताहरू [[फिफा महिला विश्वकप]]का लागि एसियाली छनोट प्रतियोगिताको रूपमा पनि रहेका थिए। == इतिहास == <!-- {{मुख्य|एएफसी महिला एसियाली कपको इतिहास}} --> यो प्रतियोगिताको स्थापना महिला फुटबलको जिम्मेवारी पाएको एएफसीको एक भाग, [[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एसियाली महिला फुटबल महासङ्घ]] (एएलएफसी) द्वारा गरिएको थियो। पहिलो प्रतियोगिता सन् १९७५ मा आयोजना गरिएको थियो र त्यसपछि सन् १९८० को दशकमा प्रत्येक तीन वर्षमा आयोजना गरिएको एक अवधि बाहेक हरेक दुई वर्षमा आयोजना गरिन्थ्यो। एएलएफसी प्रारम्भमा एक अलग संस्था थियो तर सन् १९८६ मा एएफसीमा विलय भएको थियो। सन् १९७५ देखि १९८१ सम्म खेलहरू ६० मिनेटको हुने गर्दथे।<ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesa/aswomen.html|title= Asian Women's Championship|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111021192632/http://rsssf.com/tablesa/aswomen.html |archive-date=21 October 2011 }}</ref> यस प्रतियोगितामा प्रशान्त महासागरीय वृत्त वा पूर्वी एसियाका (पूर्वी र दक्षिणपूर्वी एसियासहित) देशहरूको वर्चस्व रहँदै आएको छ, जहाँ चीन महिला राष्ट्रिय फुटबल टोलीले २०२२ को संस्करणसम्म लगातार ७ पटकसहित कुल ९ पटक उपाधि जितेको छ। मध्य र पश्चिम एसियाका देशहरू भने कम सफल रहेका छन्, जहाँ अहिलेसम्म उज्बेकिस्तान, काजाकिस्तान, जोर्डन र इरानले मात्र छनोट चरण पार गरेका छन्। पूर्वी एसियाली टोलीहरू [[फिफा महिला विश्वकप]]मा पनि धेरै पटक सहभागी भएका छन्, जहाँ एसियाका पाँच सबैभन्दा बलिया महिला टोलीहरू (चीन, उत्तर कोरिया, जापान, अस्ट्रेलिया र दक्षिण कोरिया) यसै क्षेत्रका रहेका छन्। [[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]]ले एसियाली कप [[२०१५ फिफा महिला विश्वकप]]को छनोट चरणको रूपमा पनि रहने घोषणा गरेपछि सन् २०१० देखि प्रतियोगिताको अवधि परिमार्जन गरी हरेक ४ वर्षमा आयोजना गर्न थालिएको हो।<ref>{{cite web|url=http://www.the-afc.com/en/resources/regulations-a-guidelines/competition-regulations/2014/491-afc-womens-asian-cup-2014-regulations/download |title=Competition Regulations AFC Women's Asian Cup 2014 Qualifiers |publisher=Asian Football Confederation |access-date=25 July 2012 |quote=The AFC stages the AFC Women's Asian Cup 2014 (Qualifiers) (hereafter the "Competition") for the senior women's national teams once every four (4) years. (In Section 1) }}{{dead link|date=June 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.aseanfootball.org/?p=9983|title=VFF Aim To Host 2014 AFC Women's Asian Cup|publisher=Asean Football Federation|date=5 October 2012|access-date=18 October 2012}}</ref> [[२००३ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|सन् २००३]] सम्म टोलीहरूलाई प्रतिस्पर्धा गर्न एएफसीद्वारा आमन्त्रित गरिन्थ्यो। [[२००६ एएफसी महिला एसियाली कप|सन् २००६]] देखि अलग छनोट प्रक्रिया सुरु गरिएको थियो र छनोट चरणको प्रदर्शनको आधारमा टोलीहरूको सङ्ख्या तय गर्न थालिएको थियो। प्रतियोगितामा गरिएका परिवर्तन र सुधारहरूलाई दर्शाउन प्रतियोगिताको नाम पनि परिवर्तन गरेर "''एएफसी महिला एसियाली कप''" राखिएको थियो। [[२०२२ एएफसी महिला एसियाली कप|२०२२]] को संस्करणदेखि यो प्रतियोगितालाई आठ टोलीबाट बढाएर बाह्र टोली पुर्‍याइएको थियो।<ref name="expansion">{{cite web|url=https://www.the-afc.com/news/afcsection/afc-to-invest-in-new-era-of-national-team-and-club-competitions|title=AFC to invest in new era of national team and club competitions|publisher=AFC|date=26 October 2019}}</ref> २० अगस्ट २०२३ मा, एएफसीले महिला एसियाली कपलाई फिफा महिला विश्वकप नहुने बेजोड वर्षहरूमा सार्ने निर्णय गर्यो, जसअनुसार आगामी २०२६ एएफसी महिला एसियाली कपपछिको संस्करण सन् २०३० को सट्टा सन् २०२९ मा आयोजना हुनेछ।<ref>{{cite web |title=Key principles of landmark AFC Women's Champions League approved by AFC Women's Football Committee |url=https://www.the-afc.com/en/about_afc/committees/news/key_principles_of_landmark_afc_women%E2%80%99s_champions_league_approved_by_afc_women%E2%80%99s_football_committee.html |website=Asian Football Confederation |access-date=9 November 2023 |date=20 August 2023}}</ref> १३ सेप्टेम्बर २०२४ मा, एएफसीले महिला एसियाली कपको नयाँ छनोट ढाँचासहित आफ्ना महिला राष्ट्रिय टोली प्रतियोगिताहरूको ढाँचामा परिवर्तनको घोषणा गरेको थियो। यसका साथै, महिला एसियाली कप सन् २०३१ देखि [[फिफा महिला विश्वकप]]का लागि एसियाली छनोट प्रतियोगिताको रूपमा रहने छैन र त्यसको सट्टा सन् २०२८ देखि [[एएफसी महिला ओलम्पिक छनोट प्रतियोगिता]]को रूपमा रहनेछ।<ref>{{cite web |title=AFC unveils breakthrough reforms to strengthen Women's National Team Competitions |url=https://www.the-afc.com/en/more/afc_competitions/news/afc_unveils_breakthrough_reforms_to_strengthen_womens_national_team_competitions.html |website=Asian Football Confederation |access-date=14 September 2024|date=13 September 2024}}</ref> == ट्रफी == हालको एएफसी महिला एसियाली कपको ट्रफी लन्डनस्थित थोमस लाइट कम्पनीले निर्माण गरेको हो।<ref>{{Cite web |last=tshego |date=2018-03-23 |title=Thomas Lyte Unveils New AFC Women’s Asian Cup |url=https://www.sportindustry.biz/news-categories/news/thomas-lyte-unveils-new-afc-womens-asian-cup/ |access-date=2025-02-17 |website=Sport Industry Group |language=en}}</ref> सन् २०१८ मा पहिलोपटक सार्वजनिक गरिएको यो ट्रफी ५.५ किलोग्राम स्टर्लिङ चाँदीबाट बनेको छ र यसको उचाइ ५२.५ सेन्टिमिटर रहेको छ। ट्रफीमा रहेका छ वटा ह्यान्डलहरूले सन् १९७५ को उद्घाटन प्रतियोगितामा भाग लिएका छ वटा देशहरूलाई प्रतिनिधित्व गर्दछन्। ट्रफीको तल्लो भाग आठ जना आधुनिक महिला फुटबल खेलाडीहरूको चित्रले सजाइएको छ। == ढाँचा == [[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]]का महिला राष्ट्रिय टोली भएका सबै ४७ सदस्यहरू [[एएफसी महिला एसियाली कप छनोट|छनोट प्रतियोगिता]]मा भाग लिन योग्य छन्। [[२०२२ एएफसी महिला एसियाली कप|२०२२ को संस्करण]]देखि, आयोजक, अघिल्लो संस्करणका शीर्ष तीन टोलीहरू र [[एएफसी महिला एसियाली कप छनोट|छनोट प्रतियोगिता]]बाट आएका आठ टोलीहरूसहित कुल बाह्र टोलीहरूले अन्तिम चरण (फाइनल) को प्रतियोगितामा भाग लिन्छन्।<ref name="expansion"/> == नतिजाहरू == {{smalldiv| ;प्रतियोगिताको नाम: * १९७५–१९८३: एसियाली कप महिला प्रतियोगिता * १९८६–२००३: एएफसी महिला च्याम्पियनसिप * २००६–हाल: एएफसी महिला एसियाली कप }} {| class="wikitable" style="font-size:85%; text-align:center; width:100%;" |- ! rowspan="2" style="width:2%;" | संस्करण ! rowspan="2" style="width:5%;" | वर्ष ! rowspan="2" style="width:10%;" | आयोजक ! colspan="3" | अन्तिम स्पर्धा (फाइनल) ! colspan="3" | तेस्रो स्थानको खेल वा सेमिफाइनलमा पराजित टोलीहरू ! rowspan="2" | टोली<br />सङ्ख्या |- ! width="15%" | विजेता ! width="10%" | अङ्क ! width="15%" | उपविजेता ! width="15%" | तेस्रो स्थान ! width="10%" | अङ्क ! width="15%" | चौथो स्थान |- align="centre" bgcolor="#fff0ff" |१ |[[१९७५ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९७५]] |align=left| {{flag|British Hong Kong|name=हङकङ}} |'''{{fbw-big|NZL}}''' |'''३–१''' |{{fbw-big|THA}} |{{fbw-big|AUS}}{{efn|अस्ट्रेलियाको प्रतिनिधित्व मुख्यतया सेन्ट जर्ज क्लब र न्यू साउथ वेल्स राज्य टोलीका खेलाडीहरू सम्मिलित टोलीले गरेको थियो।<ref name="Matildas">{{Cite book |last1=Howe |first1=Andrew|last2=Werner|first2=Greg |url=https://books.google.com/books?id=CRdnaPy8oB4C&q=honest&pg=PA182 |title=Encyclopedia of Matildas |publisher=Fair Play Publishing |isbn=978-1-925914-74-0 |language=en |orig-year=2019}}</ref> यी खेलहरूलाई सन् २०२३ मा आधिकारिक अस्ट्रेलियाली अन्तर्राष्ट्रिय खेलको रूपमा मान्यता दिइएको थियो।}} |'''५–०''' |{{fbw-big|MAS}} |६ |- align="centre" bgcolor="#FFD4E4" |२ |[[१९७७ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९७७]] |align=left| {{flag|Republic of China|name=गणतन्त्र चीन}} |'''{{fbw-big|Republic of China|name=गणतन्त्र चीन}}'''{{efn|सन् १९७९ को अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक समितिको नागोया प्रस्ताव अनुसार सन् १९८१ देखि [[चिनियाँ ताइपेइ]]को रूपमा प्रतिस्पर्धा गर्दछ। पहिले [[ताइवान|गणतन्त्र चीन]] भनेर चिनिन्थ्यो।<ref name=Chinese-taipei>{{cite book |title=History of the AFC Women's Asian Cup |date=January 2022 |publisher=Asian Football Confederation, International Centre for Sport Studies (CIES). FIFA Museum |pages=5, 12 |edition=Print |url=https://assets.the-afc.com/AFC_Womens_Asian_Cup_2022/Downloads/AFC-Women's-Asian-Cup-History-Book.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20220113050518/https://assets.the-afc.com/AFC_Womens_Asian_Cup_2022/Downloads/AFC-Women%27s-Asian-Cup-History-Book.pdf |archive-date=13 January 2022}}</ref>}} |'''३–१''' |{{fbw-big|THA}} |{{fbw-big|SIN}} |'''२–०''' |{{fbw-big|INA}} |bgcolor="#FFD4E4"|६ |- align="centre" bgcolor="#fff0ff" |३ |[[१९८० एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८०]] |align=left| {{flag|India|name=भारत}} |'''{{fbw-big|Republic of China|name=गणतन्त्र चीन}}''' |'''२–०''' |{{fbw-big|IND|India|name=भारत एस}}{{Efn|आयोजक राष्ट्र भारतका दुई टोलीहरूले यस प्रतियोगितामा खेलेका थिए: ''भारत एन'' र ''भारत एस''}} | colspan="3" |{{Fbw|HKG|1959}} र {{flagicon|Western Australia}} [[वेस्टर्न अस्ट्रेलिया राज्य फुटबल टोली#महिला राज्य टोली|वेस्टर्न अस्ट्रेलिया]]{{efn|हङकङ टोलीले खेल सुरु हुनुअघि नै घर फर्कने उडान बुक गरिसकेकाले खेल रद्द गरिएको थियो, अन्यथा उनीहरू हङकङका लागि अर्को उपलब्ध उडानका लागि थप चार दिन भारतमै बस्नुपर्ने हुन्थ्यो, जुन समयतालिका र व्यवस्थापकीय समस्याका कारण असम्भव थियो। दुवै टोलीलाई संयुक्त रूपमा तेस्रो स्थान प्रदान गरिएको थियो।}} |६ |- align="centre" bgcolor="#FFD4E4" |४ |[[१९८१ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८१]] |align=left| {{flag|British Hong Kong|name=हङकङ}} |'''{{fbw-big|Republic of China|name=मूलान ताइपेइ}}'''{{efn|टोलीले "मूलान ताइपेइ" क्लबको नाममा प्रतिस्पर्धा गरेको थियो। चिनियाँ ताइपेइले अन्य दुई राष्ट्रिय टोलीहरूलाई पनि क्लबको नाममा प्रतिस्पर्धा गर्न अनुरोध गरेको थियो।<ref name=Chinese-taipei2>{{cite book |title=History of the AFC Women's Asian Cup |date=January 2022 |publisher=Asian Football Confederation, International Centre for Sport Studies (CIES). FIFA Museum |pages=12 |edition=Print |url=https://assets.the-afc.com/AFC_Womens_Asian_Cup_2022/Downloads/AFC-Women's-Asian-Cup-History-Book.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20220113050518/https://assets.the-afc.com/AFC_Womens_Asian_Cup_2022/Downloads/AFC-Women%27s-Asian-Cup-History-Book.pdf |archive-date=13 January 2022}}</ref>}} |'''५–०''' |{{fbw-big|THA}} |{{fbw-big|IND}} |'''२–०''' |{{fbw-big|Hong Kong|1959}} |bgcolor="#FFD4E4"|८ |- align="centre" bgcolor="#fff0ff" |५ |[[१९८३ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८३]] |align=left| {{flag|Thailand|name=थाइल्यान्ड}} |'''{{fbw-big|THA}}''' |'''३–०''' |{{fbw-big|IND}} |{{fbw-big|MAS}} |'''०–०'''<br>{{pso|५–४}} |{{fbw-big|SIN}} |६ |- align="centre" bgcolor="#FFD4E4" |६ |[[१९८६ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८६]] |align=left| {{flag|British Hong Kong|name=हङकङ}} |'''{{fbw-big|CHN}}''' |'''२–०''' |{{fbw-big|JPN|1947}} |{{fbw-big|THA}} |'''३–०''' |{{fbw-big|INA}} |७ |- align="centre" bgcolor="#fff0ff" |७ |[[१९८९ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८९]] |align=left| {{flag|British Hong Kong|name=हङकङ}} |'''{{fbw-big|CHN}}''' |'''१–०''' |{{fbw-big|TPE|football-old}} |{{fbw-big|JPN|1947}} |'''३–१''' |{{fbw-big|HKG|1959}} |८ |- align="centre" bgcolor="#FFD4E4" |८ |[[१९९१ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९१]] |align=left| {{flag|Japan|1947|name=जापान}} |'''{{fbw-big|CHN}}''' |'''५–०''' |{{fbw-big|JPN|1947}} |{{fbw-big|TPE|football-old}} |'''०–०''' {{aet}}<br>{{pso|५–४}} |{{fbw-big|PRK|1948}} |९ |- align="centre" bgcolor="#fff0ff" |९ |[[१९९३ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९३]] |align=left| {{flag|Malaysia|name=मलेसिया}} |'''{{fbw-big|CHN}}''' |'''३–०''' |{{fbw-big|PRK}} |{{fbw-big|JPN|1947}} |'''३–०''' |{{fbw-big|TPE|football-old}} |९ |- align="centre" bgcolor="#FFD4E4" |१० |[[१९९५ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९५]] |align=left| {{flag|Malaysia|name=मलेसिया}} |'''{{fbw-big|CHN}}''' |'''२–०''' |{{fbw-big|JPN|1947}} |{{fbw-big|TPE|football-old}} |'''०–०''' {{aet}}<br>{{pso|३–०}} |{{fbw-big|KOR|1984}} |११ |- align="centre" bgcolor="#fff0ff" |११ |[[१९९७ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९७]] |align=left| {{flag|China|name=चीन}} |'''{{fbw-big|CHN}}''' |'''२–०''' |{{fbw-big|PRK}} |{{fbw-big|JPN|1947}} |'''२–०''' |{{fbw-big|TPE|football-old}} |११ |- align="centre" bgcolor="#FFD4E4" |१२ |[[१९९९ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९९]] |align=left| {{flag|Philippines|name=फिलिपिन्स}} |'''{{fbw-big|CHN}}''' |'''३–०''' |{{fbw-big|TPE|football-old}} |{{fbw-big|PRK}} |'''३–२''' |{{fbw-big|JPN}} |१५ |- align="centre" bgcolor="#fff0ff" |१३ |[[२००१ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|२००१]] |align=left| {{flag|Taiwan|name=ताइवान}} |'''{{fbw-big|PRK}}''' |'''२–०''' |{{fbw-big|JPN}} |{{fbw-big|CHN}} |'''८–०''' |{{fbw-big|KOR|1997}} |१४ |- align="centre" bgcolor="#FFD4E4" |१४ |[[२००३ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|२००३]] |align=left| {{flag|Thailand|name=थाइल्यान्ड}} |'''{{fbw-big|PRK}}''' |'''२–१''' ([[थप समय|थ.स.]]/[[गोल्डेन गोल|गो.गो.]]) |{{fbw-big|CHN}} |{{fbw-big|KOR|1997}} |'''१–०''' |{{fbw-big|JPN}} |१४ |- align="centre" bgcolor="#fff0ff" |१५ |[[२००६ एएफसी महिला एसियाली कप|२००६]] |align=left| {{flag|Australia|name=अस्ट्रेलिया}} |'''{{fbw-big|CHN}}''' |'''२–२''' {{aet}}<br>{{pso|४–२}} |{{fbw-big|AUS}} |{{fbw-big|PRK}} |'''३–२''' |{{fbw-big|JPN}} |९ |- align="centre" bgcolor="#FFD4E4" |१६ |[[२००८ एएफसी महिला एसियाली कप|२००८]] |align=left| {{flag|Vietnam|name=भियतनाम}} |'''{{fbw-big|PRK}}''' |'''२–१''' |{{fbw-big|CHN}} |{{fbw-big|JPN}} |'''३–०''' |{{fbw-big|AUS}} |८ |- align="centre" bgcolor="#fff0ff" |१७ |[[२०१० एएफसी महिला एसियाली कप|२०१०]] |align=left| {{flag|China|name=चीन}} |'''{{fbw-big|AUS}}''' |'''१–१''' {{aet}}<br>{{pso|५–४}} |{{fbw-big|PRK}} |{{fbw-big|JPN}} |'''२–०''' |{{fbw-big|CHN}} |८ |- align="centre" bgcolor="#FFD4E4" |१८ |[[२०१४ एएफसी महिला एसियाली कप|२०१४]] |align=left| {{flag|Vietnam|name=भियतनाम}} |'''{{fbw-big|JPN}}''' |'''१–०''' |{{fbw-big|AUS}} |{{fbw-big|CHN}} |'''२–१''' |{{fbw-big|KOR}} |८ |- align="centre" bgcolor="#fff0ff" |१९ |[[२०१८ एएफसी महिला एसियाली कप|२०१८]] |align=left| {{flag|Jordan|name=जोर्डन}} |'''{{fbw-big|JPN}}''' |'''[[२०१८ एएफसी महिला एसियाली कप फाइनल|१–०]]''' |{{fbw-big|AUS}} |{{fbw-big|CHN}} |'''३–१''' |{{fbw-big|THA}} |८ |- align="centre" bgcolor="#FFD4E4" |२० |[[२०२२ एएफसी महिला एसियाली कप|२०२२]] | align="left" | {{flag|India|name=भारत}} |'''{{fbw-big|CHN}}''' |'''[[२०२२ एएफसी महिला एसियाली कप फाइनल|३–२]]''' |{{fbw-big|KOR}} | colspan="3"|{{fbw|JPN|size=30px}} र {{fbw|PHI|size=30px}} |१२ |- align="centre" bgcolor="#fff0ff" |२१ |[[२०२६ एएफसी महिला एसियाली कप|२०२६]] |align=left| {{flag|Australia|name=अस्ट्रेलिया}} |'''{{fbw-big|JPN}}''' |'''[[२०२६ एएफसी महिला एसियाली कप फाइनल|१–०]]''' |{{fbw-big|AUS}} | colspan="3"|{{fbw|CHN|size=30px}} र {{fbw|KOR|size=30px}} |१२ |- align="centre" bgcolor="#FFD4E4" |२२ |[[२०२९ एएफसी महिला एसियाली कप|२०२९]] |align=left| {{flag|Uzbekistan|name=उज्बेकिस्तान}} | | | | | | |१२ |} == शीर्ष चारमा पुग्ने टोलीहरू == {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" !width=20%|राष्ट्र !width=10% style="background:gold"|विजेता !width=10% style="background:silver"|उपविजेता !width=10% style="background:#cc9966"|तेस्रो स्थान !width=10% style="background:#9acdff"|चौथो स्थान !width=10% style="background:#81c846"|सेमिफाइनल विजेता !width=5% |जम्मा |- |align=left|{{fbw|CHN}}||९||२||३||१||१||'''१६''' |- |align=left|{{fbw|JPN}}||३||४||५||३||१||'''१६''' |- |align=left|{{fbw|PRK}}||३||३||२||१||०||'''९''' |- |align=left|{{fbw|TPE|football}}||३||२||२||२||०||'''९''' |- |align=left|{{fbw|AUS}}{{Efn|वेस्टर्न अस्ट्रेलिया सहित}}||१||४||१||१||१||'''८''' |- |align=left|{{fbw|THA}}||१||३||१||१||०||'''६''' |- |align=left|{{fbw|NZL}}||१||०||०||०||०||'''१''' |- |align=left|{{fbw|IND}}||०||२||१||०||०||'''३''' |- |align=left|{{fbw|KOR}}||०||१||१||३||१||'''६''' |- |align=left|{{fbw|MAS}}||०||०||१||१||०||'''२''' |- |align=left|{{fbw|SIN}}||०||०||१||१||०||'''२''' |- |align=left|{{fbw|HKG}}||०||०||०||२||१||'''३''' |- |align=left|{{fbw|INA}}||०||०||०||२||०||'''२''' |- |align=left|{{fbw|PHI}}||०||०||०||०||१||'''१''' |- class="sortbottom" ! जम्मा ||२१||२१||१८||१८||६||८२ |} == समग्र टोली तथ्याङ्कहरू == यस वरियतामा [[जितका लागि तीन अङ्क|जीतका लागि ३ अङ्क]], बराबरीका लागि १ र हारका लागि ० अङ्क प्रदान गरिएको छ। फुटबलको साङ्ख्यिकीय परम्परा अनुसार [[थप समय|थप समयमा]] निर्णय भएका खेलहरूलाई जित र हारका रूपमा गणना गरिन्छ भने [[पेनाल्टी सुटआउट]]बाट निर्णय भएका खेलहरूलाई बराबरीका रूपमा गणना गरिन्छ। टोलीहरूलाई कुल अङ्क, त्यसपछि गोल अन्तर र त्यसपछि गरिएको गोलका आधारमा वरियताक्रममा राखिएको छ। {{Updated|[[२०२६ एएफसी महिला एसियाली कप]]}} {|class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- !width=20|वरियता !width=200|टोली !width=20|{{abbr|सहभागी|सहभागिता}} !width=20|{{abbr|खेल|खेलिएका खेल}} !width=20|{{abbr|जीत|जीत}} !width=20|{{abbr|बराबरी|बराबरी}} !width=20|{{abbr|हार|हार}} !width=20|{{abbr|गरेको गोल|गरेको गोल}} !width=20|{{abbr|व्यहोरेको गोल|व्यहोरेको गोल}} !width=20|{{abbr|गोल अन्तर|गोल अन्तर}} !width=20|{{abbr|अङ्क|अङ्क}} |- |१||align=left|{{fbw|CHN}}||१६||८०||६५||५||१०||३७७||४१||+३३६||'''२००''' |- |२||align=left|{{fbw|JPN}}||१८||८७||६१||६||२०||३९४||६१||+३३३||'''१८९''' |- |३||align="left|{{fbw|TPE}}||१५||६९||४०||६||२२||१७९||९३||+८६||'''१२६''' |- |४||align=left|{{fbw|PRK}}||११||५८||३९||६||१३||२५६||४२||+२१४||'''१२३''' |- |५||align=left|{{fbw|THA}}||१७||६९||३४||२||३३||११५||१७१||−५६||'''१०४''' |- |६||align=left|{{fbw|KOR}}||१४||५९||३१||८||२०||१७३||८४||+८९||'''१०१''' |- |७||align=left|{{fbw|AUS}}||९||४६||२५||७||१४||१००||४९||+५१||'''८२''' |- |८||align=left|{{fbw|IND}}||१०||३९||१६||४||१९||६५||७७||−१२||'''५२''' |- |९||align=left|{{fbw|HKG}}||१४||५७||११||४||४२||२६||१९१||−१६५||'''३७''' |- |१०||align=left|{{fbw|VIE}}||९||३३||११||१||२१||३९||९२||−५३||'''३४''' |- |११||align=left|{{fbw|UZB}}||६||२१||८||०||१३||१९||७८||−५९||'''२४''' |- |१२||align=left|{{fbw|PHI}}||११||४१||७||२||३२||२६||१९८||−१७२||'''२३''' |- |१३||align=left|{{fbw|SIN}}||७||२७||७||१||१९||२१||११५||−९४||'''२२''' |- |१४||align=left|{{fbw|MAS}}||९||३४||५||३||२६||२०||१६१||−१४१||'''१८''' |- |१५||align=left|{{fbw|INA}}||५||१७||४||१||१२||१७||७७||−६०||'''१३''' |- |१६||align=left|{{fbw|NZL}}||१||४||४||०||०||११||३||+८||'''१२''' |- |१७||align=left|{{fbw|KAZ}}||३||९||२||२||५||१६||३९||−२३||'''८''' |- |१८||align=left|{{fbw|MYA}}||५||१७||२||२||१३||१६||५६||−४०||'''८''' |- |१९||align=left|{{fbw|GUM}}||४||१५||१||०||१४||५||११२||−१०७||'''३''' |- |२०||align=left|{{fbw|IRN}}||२||६||०||१||५||०||२१||−२१||'''१''' |- |२१||align=left|{{fbw|BAN}}||१||३||०||०||३||०||११||−११||'''०''' |- |२२||align=left|{{fbw|JOR}}||२||६||०||०||६||५||२९||−२४||'''०''' |- |२३||align=left|{{fbw|NEP}}||३||१०||०||०||१०||१||६६||−६५||'''०''' |} == टुर्नामेन्ट अनुसार टोलीहरूको समग्र नतिजा == {|class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! width=150|टोली ! {{flagicon|HKG|1959}}<br>[[१९७५ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९७५]]<br>(६) ! {{flagicon|Republic of China}}<br>[[१९७७ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९७७]]<br>(६) ! {{flagicon|IND}}<br>[[१९८० एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८०]]<br>(६) ! {{flagicon|HKG|1959}}<br>[[१९८१ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८१]]<br>(८) ! {{flagicon|THA}}<br>[[१९८३ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८३]]<br>(६) ! {{flagicon|HKG|1959}}<br>[[१९८६ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८६]]<br>(७) ! {{flagicon|HKG|1959}}<br>[[१९८९ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८९]]<br>(८) ! {{flagicon|JPN|1947}}<br>[[१९९१ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९१]]<br>(९) ! {{flagicon|MAS}}<br>[[१९९३ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९३]]<br>(८) ! {{flagicon|MAS}}<br>[[१९९५ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९५]]<br>(११) ! {{flagicon|CHN}}<br>[[१९९७ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९७]]<br>(११) ! {{flagicon|PHI}}<br>[[१९९९ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९९]]<br>(१५) ! {{flagicon|TWN}}<br>[[२००१ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|२००१]]<br>(१४) ! {{flagicon|THA}}<br>[[२००३ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|२००३]]<br>(१४) ! {{flagicon|AUS}}<br>[[२००६ एएफसी महिला एसियाली कप|२००६]]<br>(९) ! {{flagicon|VIE}}<br>[[२००८ एएफसी महिला एसियाली कप|२००८]]<br>(८) ! {{flagicon|CHN}}<br>[[२०१० एएफसी महिला एसियाली कप|२०१०]]<br>(८) ! {{flagicon|VIE}}<br>[[२०१४ एएफसी महिला एसियाली कप|२०१४]]<br>(८) ! {{flagicon|JOR}}<br>[[२०१८ एएफसी महिला एसियाली कप|२०१८]]<br>(८) ! {{flagicon|IND}}<br>[[२०२२ एएफसी महिला एसियाली कप|२०२२]]<br>(१२) ! {{flagicon|AUS}}<br>[[२०२६ एएफसी महिला एसियाली कप|२०२६]]<br>(१२) ! {{flagicon|UZB}}<br>[[२०२९ एएफसी महिला एसियाली कप|२०२९]]<br>(१२) ! वर्ष |- | align=left|{{fbw|AUS|size=20px}} | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor="lightblue"|''[[ओसिनिया फुटबल महासङ्घ|ओएफसी]]<br/> सदस्य'' | bgcolor=#81c846| '''सेमिफाइनल''' | colspan=11 bgcolor="lightblue"|''[[ओसिनिया फुटबल महासङ्घ|ओएफसी]] सदस्य'' | style="border: 3px solid red" bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | क्वार्टरफाइनल | style="border: 3px solid red" bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | ! ९ |- | align=left|{{fbw|BAN|size=20px}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | ! १ |- | align=left|{{fbw|CHN|size=20px}} | | | | | | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | style="border: 3px solid red" bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | style="border: 3px solid red" bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=#81c846| '''सेमिफाइनल''' | ! १६ |- | align=left|{{nowrap|{{fbw|TPE|size=20px}}}} | {{N/a}} | style="border: 3px solid red" bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | {{N/a}} | {{N/a}} | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | style="border: 3px solid red"|समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | क्वार्टरफाइनल | क्वार्टरफाइनल | ! १५ |- | align=left|{{fbw|GUM|size=20px}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | ! ४ |- | align=left|{{fbw|HKG|size=20px}} | style="border: 3px solid red"|समूह चरण | समूह चरण | bgcolor=#81c846| '''सेमिफाइनल''' | style="border: 3px solid red" bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | समूह चरण | style="border: 3px solid red"|समूह चरण | style="border: 3px solid red" bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | ! १४ |- | align=left|{{fbw|IND|size=20px}} | {{N/a}} | {{N/a}} | style="border: 3px solid red" bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | style="border: 3px solid red" |फिर्ता{{efn|भारतले आवश्यक १३ जना खेलाडीको नाम दिन नसकेको र टोलीका बाँकी सदस्यहरूमा [[कोभिड-१९]] पोजिटिभ देखिएपछि १३ जनाभन्दा कम खेलाडी बाँकी रहेकाले चिनियाँ ताइपेइविरुद्धको समूह चरणको खेल खेल्न असमर्थ भएको थियो। उनीहरूले प्रतियोगिताबाट नाम फिर्ता लिएको मानिएको थियो, र उनीहरूले खेलेका सबै अघिल्ला खेलहरूलाई "रद्द" मानिएको थियो र अन्तिम समूह वरियता निर्धारण गर्दा ती खेलहरूलाई गणना गरिएको थिएन।<ref name="India">{{cite web|url=https://www.the-afc.com/en/national/afc_womens_asian_cup/news/latest_update_on_the_afc_women%E2%80%99s_asian_cup_india_2022%E2%84%A2.html|title=Latest update on the AFC Women's Asian Cup India 2022|publisher=Asian Football Confederation|date=23 January 2022}}</ref>}} | समूह चरण | ! १० |- | align=left|{{fbw|IDN|size=20px}} | {{N/a}} | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | {{N/a}} | समूह चरण | {{N/a}} | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | {{N/a}} | ! ५ |- | align=left|{{fbw|IRN|size=20px}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | ! २ |- | align=left|{{fbw|JPN|size=20px}} | {{N/a}} | समूह चरण | {{N/a}} | समूह चरण | {{N/a}} | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | style="border: 3px solid red" bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=#81c846| '''सेमिफाइनल''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | ! १८ |- | align=left|{{fbw|JOR|size=20px}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | style="border: 3px solid red"|समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | ! २ |- | align=left|{{fbw|KAZ|size=20px}} | colspan=7|''[[सोभियत सङ्घ]]को भाग'' | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | colspan="9" bgcolor="#efefef"|''[[युइएफए|युएफा]] सदस्य'' ! ३ |- | align=left|{{fbw|PRK|size=20px}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | {{N/a}} | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | क्वार्टरफाइनल | ! ११ |- | align=left|{{fbw|KOR|size=20px}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | समूह चरण | समूह चरण | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | पाँचौँ | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | bgcolor=#81c846| '''सेमिफाइनल''' | ! १४ |- | align=left|{{fbw|MAS|size=20px}} | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | {{N/a}} | समूह चरण | {{N/a}} | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | समूह चरण | {{N/a}} | समूह चरण | style="border: 3px solid red"|समूह चरण | style="border: 3px solid red"|समूह चरण | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | ! ९ |- | align=left|{{fbw|MYA|size=20px}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | समूह चरण | {{N/a}} | ! ५ |- | align=left|{{fbw|NEP|size=12px}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | ! ३ |- | align=left|{{fbw|NZL|size=20px}} | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | colspan="21" bgcolor="lightblue"|''[[ओसिनिया फुटबल महासङ्घ|ओएफसी]] सदस्य'' ! १ |- | align=left|{{fbw|PHI|size=20px}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | style="border: 3px solid red"|समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | छैटौँ | bgcolor=#81c846| '''सेमिफाइनल''' | क्वार्टरफाइनल | ! ११ |- | align=left|{{fbw|SIN|size=20px}} | समूह चरण | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | {{N/a}} | समूह चरण | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | ! ७ |- | align=left|{{fbw|THA|size=20px}} | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | style="border: 3px solid red" bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | समूह चरण | समूह चरण | | समूह चरण | | समूह चरण | समूह चरण | style="border: 3px solid red"|समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | पाँचौँ | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | क्वार्टरफाइनल | {{N/a}} | ! १७ |- | align=left|{{fbw|UZB|size=20px}} | colspan=7 |''[[सोभियत सङ्घ]]को भाग'' | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | क्वार्टरफाइनल | style="border: 3px solid red" |छनोट ! ७ |- | align=left|{{fbw|VIE|size=20px}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | style="border: 3px solid red"|समूह चरण | समूह चरण | style="border: 3px solid red"|छैटौँ | समूह चरण | क्वार्टरफाइनल | समूह चरण | ! १० |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य लिङ्कहरू == *[http://www.the-afc.com/competition/afc-womens-asian-cup आधिकारिक वेबसाइट] *[https://web.archive.org/web/20111021192632/http://rsssf.com/tablesa/aswomen.html आरएसएसएसएफमा प्रतियोगिताको इतिहास] [[श्रेणी:एएफसी महिला एसिया कप| ]] [[श्रेणी:एसियामा महिला महादेशीय फुटबल प्रतियोगिताहरू]] [[श्रेणी:एसियामा महिला अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिताहरू]] 7c6z9adxjeceowvicvtat8bxh324oz4 1367754 1367753 2026-07-28T16:30:49Z पर्वत सुवेदी 31224 /* टिप्पणीहरू */ 1367754 wikitext text/x-wiki {{Infobox football tournament | logo = AFC Women's Asian Cup.png | organiser = [[एसियाली फुटबल महासङ्घ]] | founded = {{Start date and age|df=yes|1975}} | region = [[एसिया]] र [[अस्ट्रेलिया]] | number of teams = १२ (अन्तिम चरण)<br />३५ (छनोट चरण) | qualifier for = [[फिफा महिला विश्वकप]] | related comps = [[एएफसी एसिया कप]] | current champions = {{Fbw|JPN}} (तेस्रो उपाधि) | most successful team = {{Fbw|CHN}} (९औँ उपाधि) | current = [[२०२९ एएफसी महिला एसिया कप]] }} '''एएफसी महिला एसिया कप''' (पहिले '''एएफसी महिला च्याम्पियनसिप'''को रूपमा परिचित) [[एसियाली फुटबल महासङ्घ]] (एएफसी) अन्तर्गतका राष्ट्रिय टोलीहरूका लागि आयोजना गरिने [[महिला फुटबल]]को एक हरेक चार वर्षमा हुने प्रतियोगिता हो। यो महादेशीय स्तरको सबैभन्दा पुरानो महिला अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिता र एएफसी क्षेत्रको प्रमुख महिला फुटबल प्रतियोगिता हो। यस प्रतियोगितालाई '''एसियाली महिला फुटबल च्याम्पियनसिप''' र '''एसियाली महिला च्याम्पियनसिप'''का नामले पनि चिनिन्छ। हालसम्म २१ वटा संस्करणहरू सम्पन्न भइसकेका छन् भने वर्तमान विजेता [[जापान महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|जापान]] हो। सन् १९९१ देखि २०२६ सम्मका अधिकांश प्रतियोगिताहरू [[फिफा महिला विश्वकप]]का लागि एसियाली छनोट प्रतियोगिताको रूपमा पनि रहेका थिए। == इतिहास == <!-- {{मुख्य|एएफसी महिला एसियाली कपको इतिहास}} --> यो प्रतियोगिताको स्थापना महिला फुटबलको जिम्मेवारी पाएको एएफसीको एक भाग, [[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एसियाली महिला फुटबल महासङ्घ]] (एएलएफसी) द्वारा गरिएको थियो। पहिलो प्रतियोगिता सन् १९७५ मा आयोजना गरिएको थियो र त्यसपछि सन् १९८० को दशकमा प्रत्येक तीन वर्षमा आयोजना गरिएको एक अवधि बाहेक हरेक दुई वर्षमा आयोजना गरिन्थ्यो। एएलएफसी प्रारम्भमा एक अलग संस्था थियो तर सन् १९८६ मा एएफसीमा विलय भएको थियो। सन् १९७५ देखि १९८१ सम्म खेलहरू ६० मिनेटको हुने गर्दथे।<ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesa/aswomen.html|title= Asian Women's Championship|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111021192632/http://rsssf.com/tablesa/aswomen.html |archive-date=21 October 2011 }}</ref> यस प्रतियोगितामा प्रशान्त महासागरीय वृत्त वा पूर्वी एसियाका (पूर्वी र दक्षिणपूर्वी एसियासहित) देशहरूको वर्चस्व रहँदै आएको छ, जहाँ चीन महिला राष्ट्रिय फुटबल टोलीले २०२२ को संस्करणसम्म लगातार ७ पटकसहित कुल ९ पटक उपाधि जितेको छ। मध्य र पश्चिम एसियाका देशहरू भने कम सफल रहेका छन्, जहाँ अहिलेसम्म उज्बेकिस्तान, काजाकिस्तान, जोर्डन र इरानले मात्र छनोट चरण पार गरेका छन्। पूर्वी एसियाली टोलीहरू [[फिफा महिला विश्वकप]]मा पनि धेरै पटक सहभागी भएका छन्, जहाँ एसियाका पाँच सबैभन्दा बलिया महिला टोलीहरू (चीन, उत्तर कोरिया, जापान, अस्ट्रेलिया र दक्षिण कोरिया) यसै क्षेत्रका रहेका छन्। [[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]]ले एसियाली कप [[२०१५ फिफा महिला विश्वकप]]को छनोट चरणको रूपमा पनि रहने घोषणा गरेपछि सन् २०१० देखि प्रतियोगिताको अवधि परिमार्जन गरी हरेक ४ वर्षमा आयोजना गर्न थालिएको हो।<ref>{{cite web|url=http://www.the-afc.com/en/resources/regulations-a-guidelines/competition-regulations/2014/491-afc-womens-asian-cup-2014-regulations/download |title=Competition Regulations AFC Women's Asian Cup 2014 Qualifiers |publisher=Asian Football Confederation |access-date=25 July 2012 |quote=The AFC stages the AFC Women's Asian Cup 2014 (Qualifiers) (hereafter the "Competition") for the senior women's national teams once every four (4) years. (In Section 1) }}{{dead link|date=June 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.aseanfootball.org/?p=9983|title=VFF Aim To Host 2014 AFC Women's Asian Cup|publisher=Asean Football Federation|date=5 October 2012|access-date=18 October 2012}}</ref> [[२००३ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|सन् २००३]] सम्म टोलीहरूलाई प्रतिस्पर्धा गर्न एएफसीद्वारा आमन्त्रित गरिन्थ्यो। [[२००६ एएफसी महिला एसियाली कप|सन् २००६]] देखि अलग छनोट प्रक्रिया सुरु गरिएको थियो र छनोट चरणको प्रदर्शनको आधारमा टोलीहरूको सङ्ख्या तय गर्न थालिएको थियो। प्रतियोगितामा गरिएका परिवर्तन र सुधारहरूलाई दर्शाउन प्रतियोगिताको नाम पनि परिवर्तन गरेर "''एएफसी महिला एसियाली कप''" राखिएको थियो। [[२०२२ एएफसी महिला एसियाली कप|२०२२]] को संस्करणदेखि यो प्रतियोगितालाई आठ टोलीबाट बढाएर बाह्र टोली पुर्‍याइएको थियो।<ref name="expansion">{{cite web|url=https://www.the-afc.com/news/afcsection/afc-to-invest-in-new-era-of-national-team-and-club-competitions|title=AFC to invest in new era of national team and club competitions|publisher=AFC|date=26 October 2019}}</ref> २० अगस्ट २०२३ मा, एएफसीले महिला एसियाली कपलाई फिफा महिला विश्वकप नहुने बेजोड वर्षहरूमा सार्ने निर्णय गर्यो, जसअनुसार आगामी २०२६ एएफसी महिला एसियाली कपपछिको संस्करण सन् २०३० को सट्टा सन् २०२९ मा आयोजना हुनेछ।<ref>{{cite web |title=Key principles of landmark AFC Women's Champions League approved by AFC Women's Football Committee |url=https://www.the-afc.com/en/about_afc/committees/news/key_principles_of_landmark_afc_women%E2%80%99s_champions_league_approved_by_afc_women%E2%80%99s_football_committee.html |website=Asian Football Confederation |access-date=9 November 2023 |date=20 August 2023}}</ref> १३ सेप्टेम्बर २०२४ मा, एएफसीले महिला एसियाली कपको नयाँ छनोट ढाँचासहित आफ्ना महिला राष्ट्रिय टोली प्रतियोगिताहरूको ढाँचामा परिवर्तनको घोषणा गरेको थियो। यसका साथै, महिला एसियाली कप सन् २०३१ देखि [[फिफा महिला विश्वकप]]का लागि एसियाली छनोट प्रतियोगिताको रूपमा रहने छैन र त्यसको सट्टा सन् २०२८ देखि [[एएफसी महिला ओलम्पिक छनोट प्रतियोगिता]]को रूपमा रहनेछ।<ref>{{cite web |title=AFC unveils breakthrough reforms to strengthen Women's National Team Competitions |url=https://www.the-afc.com/en/more/afc_competitions/news/afc_unveils_breakthrough_reforms_to_strengthen_womens_national_team_competitions.html |website=Asian Football Confederation |access-date=14 September 2024|date=13 September 2024}}</ref> == ट्रफी == हालको एएफसी महिला एसियाली कपको ट्रफी लन्डनस्थित थोमस लाइट कम्पनीले निर्माण गरेको हो।<ref>{{Cite web |last=tshego |date=2018-03-23 |title=Thomas Lyte Unveils New AFC Women’s Asian Cup |url=https://www.sportindustry.biz/news-categories/news/thomas-lyte-unveils-new-afc-womens-asian-cup/ |access-date=2025-02-17 |website=Sport Industry Group |language=en}}</ref> सन् २०१८ मा पहिलोपटक सार्वजनिक गरिएको यो ट्रफी ५.५ किलोग्राम स्टर्लिङ चाँदीबाट बनेको छ र यसको उचाइ ५२.५ सेन्टिमिटर रहेको छ। ट्रफीमा रहेका छ वटा ह्यान्डलहरूले सन् १९७५ को उद्घाटन प्रतियोगितामा भाग लिएका छ वटा देशहरूलाई प्रतिनिधित्व गर्दछन्। ट्रफीको तल्लो भाग आठ जना आधुनिक महिला फुटबल खेलाडीहरूको चित्रले सजाइएको छ। == ढाँचा == [[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]]का महिला राष्ट्रिय टोली भएका सबै ४७ सदस्यहरू [[एएफसी महिला एसियाली कप छनोट|छनोट प्रतियोगिता]]मा भाग लिन योग्य छन्। [[२०२२ एएफसी महिला एसियाली कप|२०२२ को संस्करण]]देखि, आयोजक, अघिल्लो संस्करणका शीर्ष तीन टोलीहरू र [[एएफसी महिला एसियाली कप छनोट|छनोट प्रतियोगिता]]बाट आएका आठ टोलीहरूसहित कुल बाह्र टोलीहरूले अन्तिम चरण (फाइनल) को प्रतियोगितामा भाग लिन्छन्।<ref name="expansion"/> == नतिजाहरू == {{smalldiv| ;प्रतियोगिताको नाम: * १९७५–१९८३: एसियाली कप महिला प्रतियोगिता * १९८६–२००३: एएफसी महिला च्याम्पियनसिप * २००६–हाल: एएफसी महिला एसियाली कप }} {| class="wikitable" style="font-size:85%; text-align:center; width:100%;" |- ! rowspan="2" style="width:2%;" | संस्करण ! rowspan="2" style="width:5%;" | वर्ष ! rowspan="2" style="width:10%;" | आयोजक ! colspan="3" | अन्तिम स्पर्धा (फाइनल) ! colspan="3" | तेस्रो स्थानको खेल वा सेमिफाइनलमा पराजित टोलीहरू ! rowspan="2" | टोली<br />सङ्ख्या |- ! width="15%" | विजेता ! width="10%" | अङ्क ! width="15%" | उपविजेता ! width="15%" | तेस्रो स्थान ! width="10%" | अङ्क ! width="15%" | चौथो स्थान |- align="centre" bgcolor="#fff0ff" |१ |[[१९७५ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९७५]] |align=left| {{flag|British Hong Kong|name=हङकङ}} |'''{{fbw-big|NZL}}''' |'''३–१''' |{{fbw-big|THA}} |{{fbw-big|AUS}}{{efn|अस्ट्रेलियाको प्रतिनिधित्व मुख्यतया सेन्ट जर्ज क्लब र न्यू साउथ वेल्स राज्य टोलीका खेलाडीहरू सम्मिलित टोलीले गरेको थियो।<ref name="Matildas">{{Cite book |last1=Howe |first1=Andrew|last2=Werner|first2=Greg |url=https://books.google.com/books?id=CRdnaPy8oB4C&q=honest&pg=PA182 |title=Encyclopedia of Matildas |publisher=Fair Play Publishing |isbn=978-1-925914-74-0 |language=en |orig-year=2019}}</ref> यी खेलहरूलाई सन् २०२३ मा आधिकारिक अस्ट्रेलियाली अन्तर्राष्ट्रिय खेलको रूपमा मान्यता दिइएको थियो।}} |'''५–०''' |{{fbw-big|MAS}} |६ |- align="centre" bgcolor="#FFD4E4" |२ |[[१९७७ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९७७]] |align=left| {{flag|Republic of China|name=गणतन्त्र चीन}} |'''{{fbw-big|Republic of China|name=गणतन्त्र चीन}}'''{{efn|सन् १९७९ को अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक समितिको नागोया प्रस्ताव अनुसार सन् १९८१ देखि [[चिनियाँ ताइपेइ]]को रूपमा प्रतिस्पर्धा गर्दछ। पहिले [[ताइवान|गणतन्त्र चीन]] भनेर चिनिन्थ्यो।<ref name=Chinese-taipei>{{cite book |title=History of the AFC Women's Asian Cup |date=January 2022 |publisher=Asian Football Confederation, International Centre for Sport Studies (CIES). FIFA Museum |pages=5, 12 |edition=Print |url=https://assets.the-afc.com/AFC_Womens_Asian_Cup_2022/Downloads/AFC-Women's-Asian-Cup-History-Book.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20220113050518/https://assets.the-afc.com/AFC_Womens_Asian_Cup_2022/Downloads/AFC-Women%27s-Asian-Cup-History-Book.pdf |archive-date=13 January 2022}}</ref>}} |'''३–१''' |{{fbw-big|THA}} |{{fbw-big|SIN}} |'''२–०''' |{{fbw-big|INA}} |bgcolor="#FFD4E4"|६ |- align="centre" bgcolor="#fff0ff" |३ |[[१९८० एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८०]] |align=left| {{flag|India|name=भारत}} |'''{{fbw-big|Republic of China|name=गणतन्त्र चीन}}''' |'''२–०''' |{{fbw-big|IND|India|name=भारत एस}}{{Efn|आयोजक राष्ट्र भारतका दुई टोलीहरूले यस प्रतियोगितामा खेलेका थिए: ''भारत एन'' र ''भारत एस''}} | colspan="3" |{{Fbw|HKG|1959}} र {{flagicon|Western Australia}} [[वेस्टर्न अस्ट्रेलिया राज्य फुटबल टोली#महिला राज्य टोली|वेस्टर्न अस्ट्रेलिया]]{{efn|हङकङ टोलीले खेल सुरु हुनुअघि नै घर फर्कने उडान बुक गरिसकेकाले खेल रद्द गरिएको थियो, अन्यथा उनीहरू हङकङका लागि अर्को उपलब्ध उडानका लागि थप चार दिन भारतमै बस्नुपर्ने हुन्थ्यो, जुन समयतालिका र व्यवस्थापकीय समस्याका कारण असम्भव थियो। दुवै टोलीलाई संयुक्त रूपमा तेस्रो स्थान प्रदान गरिएको थियो।}} |६ |- align="centre" bgcolor="#FFD4E4" |४ |[[१९८१ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८१]] |align=left| {{flag|British Hong Kong|name=हङकङ}} |'''{{fbw-big|Republic of China|name=मूलान ताइपेइ}}'''{{efn|टोलीले "मूलान ताइपेइ" क्लबको नाममा प्रतिस्पर्धा गरेको थियो। चिनियाँ ताइपेइले अन्य दुई राष्ट्रिय टोलीहरूलाई पनि क्लबको नाममा प्रतिस्पर्धा गर्न अनुरोध गरेको थियो।<ref name=Chinese-taipei2>{{cite book |title=History of the AFC Women's Asian Cup |date=January 2022 |publisher=Asian Football Confederation, International Centre for Sport Studies (CIES). FIFA Museum |pages=12 |edition=Print |url=https://assets.the-afc.com/AFC_Womens_Asian_Cup_2022/Downloads/AFC-Women's-Asian-Cup-History-Book.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20220113050518/https://assets.the-afc.com/AFC_Womens_Asian_Cup_2022/Downloads/AFC-Women%27s-Asian-Cup-History-Book.pdf |archive-date=13 January 2022}}</ref>}} |'''५–०''' |{{fbw-big|THA}} |{{fbw-big|IND}} |'''२–०''' |{{fbw-big|Hong Kong|1959}} |bgcolor="#FFD4E4"|८ |- align="centre" bgcolor="#fff0ff" |५ |[[१९८३ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८३]] |align=left| {{flag|Thailand|name=थाइल्यान्ड}} |'''{{fbw-big|THA}}''' |'''३–०''' |{{fbw-big|IND}} |{{fbw-big|MAS}} |'''०–०'''<br>{{pso|५–४}} |{{fbw-big|SIN}} |६ |- align="centre" bgcolor="#FFD4E4" |६ |[[१९८६ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८६]] |align=left| {{flag|British Hong Kong|name=हङकङ}} |'''{{fbw-big|CHN}}''' |'''२–०''' |{{fbw-big|JPN|1947}} |{{fbw-big|THA}} |'''३–०''' |{{fbw-big|INA}} |७ |- align="centre" bgcolor="#fff0ff" |७ |[[१९८९ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८९]] |align=left| {{flag|British Hong Kong|name=हङकङ}} |'''{{fbw-big|CHN}}''' |'''१–०''' |{{fbw-big|TPE|football-old}} |{{fbw-big|JPN|1947}} |'''३–१''' |{{fbw-big|HKG|1959}} |८ |- align="centre" bgcolor="#FFD4E4" |८ |[[१९९१ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९१]] |align=left| {{flag|Japan|1947|name=जापान}} |'''{{fbw-big|CHN}}''' |'''५–०''' |{{fbw-big|JPN|1947}} |{{fbw-big|TPE|football-old}} |'''०–०''' {{aet}}<br>{{pso|५–४}} |{{fbw-big|PRK|1948}} |९ |- align="centre" bgcolor="#fff0ff" |९ |[[१९९३ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९३]] |align=left| {{flag|Malaysia|name=मलेसिया}} |'''{{fbw-big|CHN}}''' |'''३–०''' |{{fbw-big|PRK}} |{{fbw-big|JPN|1947}} |'''३–०''' |{{fbw-big|TPE|football-old}} |९ |- align="centre" bgcolor="#FFD4E4" |१० |[[१९९५ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९५]] |align=left| {{flag|Malaysia|name=मलेसिया}} |'''{{fbw-big|CHN}}''' |'''२–०''' |{{fbw-big|JPN|1947}} |{{fbw-big|TPE|football-old}} |'''०–०''' {{aet}}<br>{{pso|३–०}} |{{fbw-big|KOR|1984}} |११ |- align="centre" bgcolor="#fff0ff" |११ |[[१९९७ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९७]] |align=left| {{flag|China|name=चीन}} |'''{{fbw-big|CHN}}''' |'''२–०''' |{{fbw-big|PRK}} |{{fbw-big|JPN|1947}} |'''२–०''' |{{fbw-big|TPE|football-old}} |११ |- align="centre" bgcolor="#FFD4E4" |१२ |[[१९९९ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९९]] |align=left| {{flag|Philippines|name=फिलिपिन्स}} |'''{{fbw-big|CHN}}''' |'''३–०''' |{{fbw-big|TPE|football-old}} |{{fbw-big|PRK}} |'''३–२''' |{{fbw-big|JPN}} |१५ |- align="centre" bgcolor="#fff0ff" |१३ |[[२००१ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|२००१]] |align=left| {{flag|Taiwan|name=ताइवान}} |'''{{fbw-big|PRK}}''' |'''२–०''' |{{fbw-big|JPN}} |{{fbw-big|CHN}} |'''८–०''' |{{fbw-big|KOR|1997}} |१४ |- align="centre" bgcolor="#FFD4E4" |१४ |[[२००३ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|२००३]] |align=left| {{flag|Thailand|name=थाइल्यान्ड}} |'''{{fbw-big|PRK}}''' |'''२–१''' ([[थप समय|थ.स.]]/[[गोल्डेन गोल|गो.गो.]]) |{{fbw-big|CHN}} |{{fbw-big|KOR|1997}} |'''१–०''' |{{fbw-big|JPN}} |१४ |- align="centre" bgcolor="#fff0ff" |१५ |[[२००६ एएफसी महिला एसियाली कप|२००६]] |align=left| {{flag|Australia|name=अस्ट्रेलिया}} |'''{{fbw-big|CHN}}''' |'''२–२''' {{aet}}<br>{{pso|४–२}} |{{fbw-big|AUS}} |{{fbw-big|PRK}} |'''३–२''' |{{fbw-big|JPN}} |९ |- align="centre" bgcolor="#FFD4E4" |१६ |[[२००८ एएफसी महिला एसियाली कप|२००८]] |align=left| {{flag|Vietnam|name=भियतनाम}} |'''{{fbw-big|PRK}}''' |'''२–१''' |{{fbw-big|CHN}} |{{fbw-big|JPN}} |'''३–०''' |{{fbw-big|AUS}} |८ |- align="centre" bgcolor="#fff0ff" |१७ |[[२०१० एएफसी महिला एसियाली कप|२०१०]] |align=left| {{flag|China|name=चीन}} |'''{{fbw-big|AUS}}''' |'''१–१''' {{aet}}<br>{{pso|५–४}} |{{fbw-big|PRK}} |{{fbw-big|JPN}} |'''२–०''' |{{fbw-big|CHN}} |८ |- align="centre" bgcolor="#FFD4E4" |१८ |[[२०१४ एएफसी महिला एसियाली कप|२०१४]] |align=left| {{flag|Vietnam|name=भियतनाम}} |'''{{fbw-big|JPN}}''' |'''१–०''' |{{fbw-big|AUS}} |{{fbw-big|CHN}} |'''२–१''' |{{fbw-big|KOR}} |८ |- align="centre" bgcolor="#fff0ff" |१९ |[[२०१८ एएफसी महिला एसियाली कप|२०१८]] |align=left| {{flag|Jordan|name=जोर्डन}} |'''{{fbw-big|JPN}}''' |'''[[२०१८ एएफसी महिला एसियाली कप फाइनल|१–०]]''' |{{fbw-big|AUS}} |{{fbw-big|CHN}} |'''३–१''' |{{fbw-big|THA}} |८ |- align="centre" bgcolor="#FFD4E4" |२० |[[२०२२ एएफसी महिला एसियाली कप|२०२२]] | align="left" | {{flag|India|name=भारत}} |'''{{fbw-big|CHN}}''' |'''[[२०२२ एएफसी महिला एसियाली कप फाइनल|३–२]]''' |{{fbw-big|KOR}} | colspan="3"|{{fbw|JPN|size=30px}} र {{fbw|PHI|size=30px}} |१२ |- align="centre" bgcolor="#fff0ff" |२१ |[[२०२६ एएफसी महिला एसियाली कप|२०२६]] |align=left| {{flag|Australia|name=अस्ट्रेलिया}} |'''{{fbw-big|JPN}}''' |'''[[२०२६ एएफसी महिला एसियाली कप फाइनल|१–०]]''' |{{fbw-big|AUS}} | colspan="3"|{{fbw|CHN|size=30px}} र {{fbw|KOR|size=30px}} |१२ |- align="centre" bgcolor="#FFD4E4" |२२ |[[२०२९ एएफसी महिला एसियाली कप|२०२९]] |align=left| {{flag|Uzbekistan|name=उज्बेकिस्तान}} | | | | | | |१२ |} == शीर्ष चारमा पुग्ने टोलीहरू == {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" !width=20%|राष्ट्र !width=10% style="background:gold"|विजेता !width=10% style="background:silver"|उपविजेता !width=10% style="background:#cc9966"|तेस्रो स्थान !width=10% style="background:#9acdff"|चौथो स्थान !width=10% style="background:#81c846"|सेमिफाइनल विजेता !width=5% |जम्मा |- |align=left|{{fbw|CHN}}||९||२||३||१||१||'''१६''' |- |align=left|{{fbw|JPN}}||३||४||५||३||१||'''१६''' |- |align=left|{{fbw|PRK}}||३||३||२||१||०||'''९''' |- |align=left|{{fbw|TPE|football}}||३||२||२||२||०||'''९''' |- |align=left|{{fbw|AUS}}{{Efn|वेस्टर्न अस्ट्रेलिया सहित}}||१||४||१||१||१||'''८''' |- |align=left|{{fbw|THA}}||१||३||१||१||०||'''६''' |- |align=left|{{fbw|NZL}}||१||०||०||०||०||'''१''' |- |align=left|{{fbw|IND}}||०||२||१||०||०||'''३''' |- |align=left|{{fbw|KOR}}||०||१||१||३||१||'''६''' |- |align=left|{{fbw|MAS}}||०||०||१||१||०||'''२''' |- |align=left|{{fbw|SIN}}||०||०||१||१||०||'''२''' |- |align=left|{{fbw|HKG}}||०||०||०||२||१||'''३''' |- |align=left|{{fbw|INA}}||०||०||०||२||०||'''२''' |- |align=left|{{fbw|PHI}}||०||०||०||०||१||'''१''' |- class="sortbottom" ! जम्मा ||२१||२१||१८||१८||६||८२ |} == समग्र टोली तथ्याङ्कहरू == यस वरियतामा [[जितका लागि तीन अङ्क|जीतका लागि ३ अङ्क]], बराबरीका लागि १ र हारका लागि ० अङ्क प्रदान गरिएको छ। फुटबलको साङ्ख्यिकीय परम्परा अनुसार [[थप समय|थप समयमा]] निर्णय भएका खेलहरूलाई जित र हारका रूपमा गणना गरिन्छ भने [[पेनाल्टी सुटआउट]]बाट निर्णय भएका खेलहरूलाई बराबरीका रूपमा गणना गरिन्छ। टोलीहरूलाई कुल अङ्क, त्यसपछि गोल अन्तर र त्यसपछि गरिएको गोलका आधारमा वरियताक्रममा राखिएको छ। {{Updated|[[२०२६ एएफसी महिला एसियाली कप]]}} {|class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- !width=20|वरियता !width=200|टोली !width=20|{{abbr|सहभागी|सहभागिता}} !width=20|{{abbr|खेल|खेलिएका खेल}} !width=20|{{abbr|जीत|जीत}} !width=20|{{abbr|बराबरी|बराबरी}} !width=20|{{abbr|हार|हार}} !width=20|{{abbr|गरेको गोल|गरेको गोल}} !width=20|{{abbr|व्यहोरेको गोल|व्यहोरेको गोल}} !width=20|{{abbr|गोल अन्तर|गोल अन्तर}} !width=20|{{abbr|अङ्क|अङ्क}} |- |१||align=left|{{fbw|CHN}}||१६||८०||६५||५||१०||३७७||४१||+३३६||'''२००''' |- |२||align=left|{{fbw|JPN}}||१८||८७||६१||६||२०||३९४||६१||+३३३||'''१८९''' |- |३||align="left|{{fbw|TPE}}||१५||६९||४०||६||२२||१७९||९३||+८६||'''१२६''' |- |४||align=left|{{fbw|PRK}}||११||५८||३९||६||१३||२५६||४२||+२१४||'''१२३''' |- |५||align=left|{{fbw|THA}}||१७||६९||३४||२||३३||११५||१७१||−५६||'''१०४''' |- |६||align=left|{{fbw|KOR}}||१४||५९||३१||८||२०||१७३||८४||+८९||'''१०१''' |- |७||align=left|{{fbw|AUS}}||९||४६||२५||७||१४||१००||४९||+५१||'''८२''' |- |८||align=left|{{fbw|IND}}||१०||३९||१६||४||१९||६५||७७||−१२||'''५२''' |- |९||align=left|{{fbw|HKG}}||१४||५७||११||४||४२||२६||१९१||−१६५||'''३७''' |- |१०||align=left|{{fbw|VIE}}||९||३३||११||१||२१||३९||९२||−५३||'''३४''' |- |११||align=left|{{fbw|UZB}}||६||२१||८||०||१३||१९||७८||−५९||'''२४''' |- |१२||align=left|{{fbw|PHI}}||११||४१||७||२||३२||२६||१९८||−१७२||'''२३''' |- |१३||align=left|{{fbw|SIN}}||७||२७||७||१||१९||२१||११५||−९४||'''२२''' |- |१४||align=left|{{fbw|MAS}}||९||३४||५||३||२६||२०||१६१||−१४१||'''१८''' |- |१५||align=left|{{fbw|INA}}||५||१७||४||१||१२||१७||७७||−६०||'''१३''' |- |१६||align=left|{{fbw|NZL}}||१||४||४||०||०||११||३||+८||'''१२''' |- |१७||align=left|{{fbw|KAZ}}||३||९||२||२||५||१६||३९||−२३||'''८''' |- |१८||align=left|{{fbw|MYA}}||५||१७||२||२||१३||१६||५६||−४०||'''८''' |- |१९||align=left|{{fbw|GUM}}||४||१५||१||०||१४||५||११२||−१०७||'''३''' |- |२०||align=left|{{fbw|IRN}}||२||६||०||१||५||०||२१||−२१||'''१''' |- |२१||align=left|{{fbw|BAN}}||१||३||०||०||३||०||११||−११||'''०''' |- |२२||align=left|{{fbw|JOR}}||२||६||०||०||६||५||२९||−२४||'''०''' |- |२३||align=left|{{fbw|NEP}}||३||१०||०||०||१०||१||६६||−६५||'''०''' |} == टुर्नामेन्ट अनुसार टोलीहरूको समग्र नतिजा == {|class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! width=150|टोली ! {{flagicon|HKG|1959}}<br>[[१९७५ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९७५]]<br>(६) ! {{flagicon|Republic of China}}<br>[[१९७७ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९७७]]<br>(६) ! {{flagicon|IND}}<br>[[१९८० एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८०]]<br>(६) ! {{flagicon|HKG|1959}}<br>[[१९८१ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८१]]<br>(८) ! {{flagicon|THA}}<br>[[१९८३ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८३]]<br>(६) ! {{flagicon|HKG|1959}}<br>[[१९८६ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८६]]<br>(७) ! {{flagicon|HKG|1959}}<br>[[१९८९ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९८९]]<br>(८) ! {{flagicon|JPN|1947}}<br>[[१९९१ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९१]]<br>(९) ! {{flagicon|MAS}}<br>[[१९९३ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९३]]<br>(८) ! {{flagicon|MAS}}<br>[[१९९५ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९५]]<br>(११) ! {{flagicon|CHN}}<br>[[१९९७ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९७]]<br>(११) ! {{flagicon|PHI}}<br>[[१९९९ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|१९९९]]<br>(१५) ! {{flagicon|TWN}}<br>[[२००१ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|२००१]]<br>(१४) ! {{flagicon|THA}}<br>[[२००३ एएफसी महिला च्याम्पियनसिप|२००३]]<br>(१४) ! {{flagicon|AUS}}<br>[[२००६ एएफसी महिला एसियाली कप|२००६]]<br>(९) ! {{flagicon|VIE}}<br>[[२००८ एएफसी महिला एसियाली कप|२००८]]<br>(८) ! {{flagicon|CHN}}<br>[[२०१० एएफसी महिला एसियाली कप|२०१०]]<br>(८) ! {{flagicon|VIE}}<br>[[२०१४ एएफसी महिला एसियाली कप|२०१४]]<br>(८) ! {{flagicon|JOR}}<br>[[२०१८ एएफसी महिला एसियाली कप|२०१८]]<br>(८) ! {{flagicon|IND}}<br>[[२०२२ एएफसी महिला एसियाली कप|२०२२]]<br>(१२) ! {{flagicon|AUS}}<br>[[२०२६ एएफसी महिला एसियाली कप|२०२६]]<br>(१२) ! {{flagicon|UZB}}<br>[[२०२९ एएफसी महिला एसियाली कप|२०२९]]<br>(१२) ! वर्ष |- | align=left|{{fbw|AUS|size=20px}} | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor="lightblue"|''[[ओसिनिया फुटबल महासङ्घ|ओएफसी]]<br/> सदस्य'' | bgcolor=#81c846| '''सेमिफाइनल''' | colspan=11 bgcolor="lightblue"|''[[ओसिनिया फुटबल महासङ्घ|ओएफसी]] सदस्य'' | style="border: 3px solid red" bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | क्वार्टरफाइनल | style="border: 3px solid red" bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | ! ९ |- | align=left|{{fbw|BAN|size=20px}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | ! १ |- | align=left|{{fbw|CHN|size=20px}} | | | | | | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | style="border: 3px solid red" bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | style="border: 3px solid red" bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=#81c846| '''सेमिफाइनल''' | ! १६ |- | align=left|{{nowrap|{{fbw|TPE|size=20px}}}} | {{N/a}} | style="border: 3px solid red" bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | {{N/a}} | {{N/a}} | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | style="border: 3px solid red"|समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | क्वार्टरफाइनल | क्वार्टरफाइनल | ! १५ |- | align=left|{{fbw|GUM|size=20px}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | ! ४ |- | align=left|{{fbw|HKG|size=20px}} | style="border: 3px solid red"|समूह चरण | समूह चरण | bgcolor=#81c846| '''सेमिफाइनल''' | style="border: 3px solid red" bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | समूह चरण | style="border: 3px solid red"|समूह चरण | style="border: 3px solid red" bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | ! १४ |- | align=left|{{fbw|IND|size=20px}} | {{N/a}} | {{N/a}} | style="border: 3px solid red" bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | style="border: 3px solid red" |फिर्ता{{efn|भारतले आवश्यक १३ जना खेलाडीको नाम दिन नसकेको र टोलीका बाँकी सदस्यहरूमा [[कोभिड-१९]] पोजिटिभ देखिएपछि १३ जनाभन्दा कम खेलाडी बाँकी रहेकाले चिनियाँ ताइपेइविरुद्धको समूह चरणको खेल खेल्न असमर्थ भएको थियो। उनीहरूले प्रतियोगिताबाट नाम फिर्ता लिएको मानिएको थियो, र उनीहरूले खेलेका सबै अघिल्ला खेलहरूलाई "रद्द" मानिएको थियो र अन्तिम समूह वरियता निर्धारण गर्दा ती खेलहरूलाई गणना गरिएको थिएन।<ref name="India">{{cite web|url=https://www.the-afc.com/en/national/afc_womens_asian_cup/news/latest_update_on_the_afc_women%E2%80%99s_asian_cup_india_2022%E2%84%A2.html|title=Latest update on the AFC Women's Asian Cup India 2022|publisher=Asian Football Confederation|date=23 January 2022}}</ref>}} | समूह चरण | ! १० |- | align=left|{{fbw|IDN|size=20px}} | {{N/a}} | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | {{N/a}} | समूह चरण | {{N/a}} | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | {{N/a}} | ! ५ |- | align=left|{{fbw|IRN|size=20px}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | ! २ |- | align=left|{{fbw|JPN|size=20px}} | {{N/a}} | समूह चरण | {{N/a}} | समूह चरण | {{N/a}} | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | style="border: 3px solid red" bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=#81c846| '''सेमिफाइनल''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | ! १८ |- | align=left|{{fbw|JOR|size=20px}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | style="border: 3px solid red"|समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | ! २ |- | align=left|{{fbw|KAZ|size=20px}} | colspan=7|''[[सोभियत सङ्घ]]को भाग'' | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | colspan="9" bgcolor="#efefef"|''[[युइएफए|युएफा]] सदस्य'' ! ३ |- | align=left|{{fbw|PRK|size=20px}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | {{N/a}} | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | क्वार्टरफाइनल | ! ११ |- | align=left|{{fbw|KOR|size=20px}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | समूह चरण | समूह चरण | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | पाँचौँ | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | bgcolor=#81c846| '''सेमिफाइनल''' | ! १४ |- | align=left|{{fbw|MAS|size=20px}} | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | {{N/a}} | समूह चरण | {{N/a}} | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | समूह चरण | {{N/a}} | समूह चरण | style="border: 3px solid red"|समूह चरण | style="border: 3px solid red"|समूह चरण | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | ! ९ |- | align=left|{{fbw|MYA|size=20px}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | समूह चरण | {{N/a}} | ! ५ |- | align=left|{{fbw|NEP|size=12px}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | ! ३ |- | align=left|{{fbw|NZL|size=20px}} | bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | colspan="21" bgcolor="lightblue"|''[[ओसिनिया फुटबल महासङ्घ|ओएफसी]] सदस्य'' ! १ |- | align=left|{{fbw|PHI|size=20px}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | style="border: 3px solid red"|समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | छैटौँ | bgcolor=#81c846| '''सेमिफाइनल''' | क्वार्टरफाइनल | ! ११ |- | align=left|{{fbw|SIN|size=20px}} | समूह चरण | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | {{N/a}} | समूह चरण | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | ! ७ |- | align=left|{{fbw|THA|size=20px}} | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | | bgcolor=Silver| '''दोस्रो''' | style="border: 3px solid red" bgcolor=Gold| '''पहिलो''' | bgcolor=#cc9966| '''तेस्रो''' | समूह चरण | समूह चरण | | समूह चरण | | समूह चरण | समूह चरण | style="border: 3px solid red"|समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | पाँचौँ | bgcolor=#9acdff| '''चौथो''' | क्वार्टरफाइनल | {{N/a}} | ! १७ |- | align=left|{{fbw|UZB|size=20px}} | colspan=7 |''[[सोभियत सङ्घ]]को भाग'' | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | क्वार्टरफाइनल | style="border: 3px solid red" |छनोट ! ७ |- | align=left|{{fbw|VIE|size=20px}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | {{N/a}} | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | समूह चरण | style="border: 3px solid red"|समूह चरण | समूह चरण | style="border: 3px solid red"|छैटौँ | समूह चरण | क्वार्टरफाइनल | समूह चरण | ! १० |} == टिप्पणीहरू == <references group="lower-alpha"/> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य लिङ्कहरू == *[http://www.the-afc.com/competition/afc-womens-asian-cup आधिकारिक वेबसाइट] *[https://web.archive.org/web/20111021192632/http://rsssf.com/tablesa/aswomen.html आरएसएसएसएफमा प्रतियोगिताको इतिहास] [[श्रेणी:एएफसी महिला एसिया कप| ]] [[श्रेणी:एसियामा महिला महादेशीय फुटबल प्रतियोगिताहरू]] [[श्रेणी:एसियामा महिला अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिताहरू]] nofmph0fmp3o7zba6abzphbr05ef4md 828 121293 1367746 1280027 2026-07-28T16:22:44Z पर्वत सुवेदी 31224 1367746 Scribunto text/plain local margs = require('Module:Arguments') local notblank = function (v) return (v or '') ~= '' end local function _main(frame, name, mode, key) local categories = { ['Flag icon'] = '[[Category:Flag icons missing country data templates]]' .. frame:expandTemplate{title = 'Preview warning', args = {'Unrecognized country in Template:flag icon'}}, ['Flag decoration'] = '[[Category:Flag decoration missing country data templates]]', } local yesno = require('Module:Yesno') --Get input arguments local args = margs.getArgs(frame, { frameOnly = notblank(frame.args.frameonly), valueFunc = function(argkey,value) if value then value = mw.text.trim(value) --Change empty string to nil for all args except 'image' and 'border' if argkey=="image" or argkey=="border" or value~="" then return value end end return nil end } ) local preftext, sufftext = "", "" if name == 'Flag+link' then args.pref = args[1] elseif name == 'Flag athlete' then args.preftext = args[1] args[2] = args.code or args[2] or "" args.variant = args.variant or args[3] elseif name == 'Flag medalist' then preftext = (args[1] or "") .. "<br/>" args[2] = args.code or args[2] or "" args.variant = args.variant or args[3] elseif name == 'Flag link' then args.suff = args[2] args[2] = args[1] or "" args.variant = args.variant or args[3] elseif key ~= nil then args.variant = args.variant or args[1] args[2] = key else local sports = { ['3x3'] = '3x3', bb = 'bb', fb = 'fb', fbicon = 'fb', ru = 'ru', fba = 'fba', fbw = 'fbw', fbaicon = 'fba', futsal = 'futsal' } if sports[name]then args.avar = args[1] and sports[name] or nil if name == 'fb' and yesno(args.align) == true then args.align='c' elseif sports[name] == 'fba' then if args[1] then local list = require("Module:Fba/list") local old = notblank(args.old) and "_old" or "" local country = args[1] local fba = list.fbas[country .. old] if not fba then -- look for aliases local countryTable = require('Module:CountryData').getcachedtable(frame, country) if countryTable and countryTable.alias then country = countryTable.alias fba = list.fbas[country .. old] end end if args.name == "code" then args.name = list.codes[country] or country elseif args.name == "full" then args.name = fba end if fba then mode = string.gsub(mode, "p", "c") args.link = fba end args.altlink = args.old elseif args.name == "code" or args.name == "full" then args.name = "" end end elseif name == "Flag team" and (args.code or args[1]) then sufftext = '&nbsp;<span style="font-size:90%;">('..(args.code or args[1])..')</span>' end args.variant = args.variant or args[2] args[2] = args[1] or "" end args[1] = mode .. (args.opts or '') args.missingcategory = notblank(args[2]) and categories[name] or nil args.noredlink = args.noredlink or 'notext' if args.placeholder and yesno(args.placeholder) ~= true then args[1] = args[1] .. 'o' end local check = '' if name == 'Flag icon' and mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 then local unknown = '[[Category:Pages using ' .. mw.ustring.lower(name) .. ' template with unknown parameters|_VALUE_' .. frame:getParent():getTitle() .. ']]' local opts = { unknown=unknown, preview='Page using [[Template:' .. name .. ']] with unknown parameter "_VALUE_"', ignoreblank='y', '1','2','variant','image','size','sz','border','align','al','width', 'w','alt','ilink','noredlink','missingcategory','name','clink','link', 'pref','suff','plink','the','section','altvar','avar','age','nalign', 'nal','text','nodata','opts','placeholder','getParent','frameonly' } check = require('Module:Check for unknown parameters')._check(opts,args) end return preftext .. require('Module:Flagg').luaMain(frame,args) .. sufftext .. check end local p = { [''] = function (frame) return _main(frame, 'Flag', 'unc' ) end, decoration = function (frame) return _main(frame, 'Flag decoration', 'uxx' ) end, icon = function (frame) return _main(frame, 'Flag icon', 'cxxl' ) end, link = function (frame) return _main(frame, 'Flag link', 'unpe' ) end, ['+link'] = function (frame) return _main(frame, 'Flag+link', 'unpefo') end, u = function (frame) return _main(frame, 'Flag', 'unu' ) end, country = function (frame) return _main(frame, 'Flag country', 'unce' ) end, list = function (frame) return _main(frame, 'Flag list', 'usc' ) end, team = function (frame) return _main(frame, 'Flag team', 'unce' ) end, athlete = function (frame) return _main(frame, 'Flag athlete', 'unape' ) end, medalist = function (frame) return _main(frame, 'Flag medalist', 'unce' ) end, ['3x3'] = function (frame) return _main(frame, '3x3', 'unpe' ) end, bb = function (frame) return _main(frame, 'bb', 'unpe' ) end, fb = function (frame) return _main(frame, 'fb', 'unpe' ) end, fba = function (frame) return _main(frame, 'fba', 'unpe' ) end, ['fb-rt'] = function (frame) return _main(frame, 'fb', 'unpre' ) end, fbw = function (frame) return _main(frame, 'fbw', 'unpe' ) end, ['fbw-rt'] = function (frame) return _main(frame, 'fbw', 'unpre' ) end, fbicon = function (frame) return _main(frame, 'fbicon', 'pxxl' ) end, fbaicon = function (frame) return _main(frame, 'fbaicon', 'pxxl' ) end, futsal = function (frame) return _main(frame, 'futsal', 'unpe' ) end, ['futsal-rt'] = function (frame) return _main(frame, 'futsal', 'unpre' ) end, ru = function (frame) return _main(frame, 'ru', 'unpe' ) end, IOC = function (frame) return require('Module:Country_alias').flagIOC(frame:newChild{ title = 'Template:Flag IOC' }) end, IOC2 = function (frame) return require('Module:Country_alias').flagXYZ(frame:newChild{ title = 'Template:Flag IOC 2', args = {name = margs.getArgs(frame).name or '', type = 'name'} }) end, IOCathlete = function (frame) return require('Module:Country_alias').flagXYZ(frame:newChild{ title = 'Template:Flag IOC athlete', args = {type = 'athlete-O'} }) end, } p['deco'] = p.decoration p['IOC 2'] = p.IOC2 p['IOC athlete'] = p.IOCathlete return setmetatable (p, {['__index'] = -- returns table p with the metatable __index set so that, if the table KEY isn't recognized, it returns function (_, key) -- this anonymous function called as function(p, KEY) return function (frame) return _main(frame, 'Flag', 'unc', key) end -- which interprets the module call as {{flag|KEY}} and passes it to _main() end }) apela3nej9rul4uuteiz2dfzqnvoyyz 0 122451 1367757 1091736 2026-07-28T17:03:39Z Bishaldev100 28807 /* */ 1367757 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Flag_of_Chinese_Taipei_for_Olympic_games.svg|right|thumb|200x200px| चाइनिज ताइपेइको झण्डा]] '''चाइनिज ताइपेई''' धेरै अन्तर्राष्ट्रिय संगठनहरूद्वारा [[ताइवान]] को प्रतिनिधित्व गर्ने टोली हो। यसलाई [[ताइवान|गणतन्त्र चीन]]को रूपमा पनि जानिन्छ। यो नाम ताइवानको लागी [[ओलम्पिक खेल|ओलम्पिक खेलहरू]] र [[एसियाली खेलकुद]] आदि लगायत लगभग सबै अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुद कार्यक्रमहरूमा प्रयोग गरीन्छ। यसको कारण [[चीन|जन गणतन्त्र चीन]]ले गणतन्त्र चीन वा ताइवानलाई चीनको एक हिस्सा मानिनु पर्दछ र ताइवानको स्वतन्त्रता स्वीकार गरिनु हुदैन भनेर अन्तर्राष्ट्रिय संगठनहरूलाई गरेको आह्वान हो। <nowiki>==ओलम्पिकमा दुई चीन==</nowiki> In the aftermath of the [[Chinese Civil War]] in 1949, the [[China|People's Republic of China]] (PRC) was established and the [[Kuomintang|nationalist]] [[Republic of China (1912–49)|Republic of China]] (ROC) government [[Retreat of the Republic of China to Taiwan|retreated]] to [[Taiwan (island)|Taiwan]], previously a [[Taiwan under Qing rule|Qing territory]] that was ceded to [[Taiwan under Japanese rule|Japanese rule]] from 1895 until [[Surrender of Japan|its surrender at the end of World War II]] in 1945.<ref>{{cite web |url=http://www.chinapost.com.tw/taiwan/national/national-news/2010/10/26/277478/Taiwans-retrocession.htm |title=Taiwan's retrocession procedurally clear: Ma |publisher=The China Post |agency=CNA |date=26 Oct 2010 |access-date=2014-05-28 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924010213/http://www.chinapost.com.tw/taiwan/national/national-news/2010/10/26/277478/Taiwans-retrocession.htm |archive-date=2015-09-24 }}</ref><ref>{{cite news |last=Huang |first=Tai-lin |url=http://www.taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2003/10/07/2003070722 |title=Lien's campaign TV ads to stress love for Taiwan |newspaper=Taipei Times |page=3 |date=22 May 2014 |access-date=2014-05-28 |archive-date=14 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131014172637/http://www.taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2003/10/07/2003070722 |url-status=live }}</ref> As time went on, the increased official recognition of the PRC in international activities, such as when accorded [[United Nations General Assembly Resolution 2758|recognition in 1971]] by the [[United Nations#Cold War era|United Nations]], instead of that accorded previously to the ROC saw existing diplomatic relations transfer from [[Taipei]] to [[Beijing]].<ref>Eyal Propper. [http://israelcfr.com/documents/issue5_china.pdf "How China Views its National Security"], {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120325191248/http://israelcfr.com/documents/issue5_china.pdf |date=25 March 2012}} ''[[Israel Council on Foreign Relations|The Israel Journal of Foreign Affairs]]'', May 2008.</ref> The ROC needed to come to a beneficial conclusion to how it would be referred when there was participation by the PRC in the same forum.<ref name="Li2006">{{cite journal|last1=Li|first1=Chien-Pin|date=August 2006|title=Taiwan's Participation in Inter-Governmental Organizations: An Overview of Its Initiatives|url=https://digitalcommons.kennesaw.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1033&context=facpubs|journal=Asian Survey|volume=46|issue=4|pages=597–614|doi=10.1525/as.2006.46.4.597|access-date=12 February 2022|archive-date=9 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220409204438/https://digitalcommons.kennesaw.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1033&context=facpubs|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> The [[International Olympic Committee]] (IOC) recognized both the PRC and the ROC Olympic Committees in 1954.<ref name="Chan">{{cite journal|last1=Chan|first1=Gerald|date=Autumn 1985|title=The "Two-Chinas" Problem and the Olympic Formula|url=https://www.jstor.org/stable/2759241|journal=Pacific Affairs|volume=58|issue=3|pages=473–490|doi=10.2307/2759241|jstor=2759241|access-date=4 February 2022|archive-date=4 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220204040844/https://www.jstor.org/stable/2759241|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> In 1958, the PRC withdrew its membership from the IOC and other international sports organizations in protest over the continued recognition of the ROC.<ref name=":0" />{{Reference page|page=181}} [[श्रेणी:ताइवान]] 1bscmxhy87wvott8wvfeall0o5f52f5 1367758 1367757 2026-07-28T17:23:13Z Bishaldev100 28807 /* */ 1367758 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Flag_of_Chinese_Taipei_for_Olympic_games.svg|right|thumb|200x200px| चाइनिज ताइपेइको झण्डा]] '''चाइनिज ताइपेई''' धेरै अन्तर्राष्ट्रिय संगठनहरूद्वारा [[ताइवान]] को प्रतिनिधित्व गर्ने टोली हो। यसलाई [[ताइवान|गणतन्त्र चीन]]को रूपमा पनि जानिन्छ। यो नाम ताइवानको लागी [[ओलम्पिक खेल|ओलम्पिक खेलहरू]] र [[एसियाली खेलकुद]] आदि लगायत लगभग सबै अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुद कार्यक्रमहरूमा प्रयोग गरीन्छ। यसको कारण [[चीन|जन गणतन्त्र चीन]]ले गणतन्त्र चीन वा ताइवानलाई चीनको एक हिस्सा मानिनु पर्दछ र ताइवानको स्वतन्त्रता स्वीकार गरिनु हुदैन भनेर अन्तर्राष्ट्रिय संगठनहरूलाई गरेको आह्वान हो। ==ओलम्पिकमा दुई चीन== १९४९ मा [[चिनियाँ गृहयुद्ध]] पछि, [[जनवादी गणतन्त्र चीन]] स्थापना भयो र [[कुमिन्ताङ|राष्ट्रवादी]] [[गणतन्त्र चीन]] सरकार ताइवानमा सिमित भयो, यो क्षेत्र थियो १८९५ देखि १९४५ मा दोस्रो विश्वयुद्धको अन्त्यमा [[जापानको आत्मसमर्पण|आत्मसमर्पण]] नभएसम्म जापानको शासनमा थियो।<ref>{{cite web |url=http://www.chinapost.com.tw/taiwan/national/national-news/2010/10/26/277478/Taiwans-retrocession.htm |title=Taiwan's retrocession procedurally clear: Ma |publisher=The China Post |agency=CNA |date=26 Oct 2010 |access-date=2014-05-28 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924010213/http://www.chinapost.com.tw/taiwan/national/national-news/2010/10/26/277478/Taiwans-retrocession.htm |archive-date=2015-09-24 }}</ref><ref>{{cite news |last=Huang |first=Tai-lin |url=http://www.taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2003/10/07/2003070722 |title=Lien's campaign TV ads to stress love for Taiwan |newspaper=Taipei Times |page=3 |date=22 May 2014 |access-date=2014-05-28 |archive-date=14 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131014172637/http://www.taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2003/10/07/2003070722 |url-status=live }}</ref> समय बित्दै जाँदा, अन्तर्राष्ट्रिय गतिविधिहरूमा जन गणतन्त्र चीनको बढ्दो आधिकारिक मान्यताले विद्यमान कूटनीतिक सम्बन्धहरू [[ताइपेइ|ताइपेई]]बाट [[बेइजिङ]]मा स्थानान्तरण हुँदै गयो।<ref>Eyal Propper. [http://israelcfr.com/documents/issue5_china.pdf "How China Views its National Security"], {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120325191248/http://israelcfr.com/documents/issue5_china.pdf |date=25 March 2012}} ''[[Israel Council on Foreign Relations|The Israel Journal of Foreign Affairs]]'', May 2008.</ref> जनवादी चीन सहभागी भएको एउटै मञ्चमा कसरी सहभागी हुने भन्ने निष्कर्ष निकाल्नु ताइवानको लागि आवश्यक थियो। <ref name="Li2006">{{cite journal|last1=Li|first1=Chien-Pin|date=August 2006|title=Taiwan's Participation in Inter-Governmental Organizations: An Overview of Its Initiatives|url=https://digitalcommons.kennesaw.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1033&context=facpubs|journal=Asian Survey|volume=46|issue=4|pages=597–614|doi=10.1525/as.2006.46.4.597|access-date=12 February 2022|archive-date=9 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220409204438/https://digitalcommons.kennesaw.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1033&context=facpubs|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक कमिटीले १९५४ मा जनवादी चीन र गणतन्त्र चीन ओलम्पिक कमिटी दुवैलाई मान्यता दियो।<ref name="Chan">{{cite journal|last1=Chan|first1=Gerald|date=Autumn 1985|title=The "Two-Chinas" Problem and the Olympic Formula|url=https://www.jstor.org/stable/2759241|journal=Pacific Affairs|volume=58|issue=3|pages=473–490|doi=10.2307/2759241|jstor=2759241|access-date=4 February 2022|archive-date=4 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220204040844/https://www.jstor.org/stable/2759241|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> १९५८ मा, गणतन्त्र चीनको निरन्तर मान्यताको विरोधमा जनवादी चीनले अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक कमिटी र अन्य अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुद संस्थाहरूबाट आफ्नो सदस्यता फिर्ता लियो।<ref name=":0" />{{Reference page|page=181}} [[श्रेणी:ताइवान]] i17pxoaqup7rxvg1r1tvbvow39c91uv 1367759 1367758 2026-07-28T17:23:50Z Bishaldev100 28807 /* ओलम्पिकमा दुई चीन */ 1367759 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Flag_of_Chinese_Taipei_for_Olympic_games.svg|right|thumb|200x200px| चाइनिज ताइपेइको झण्डा]] '''चाइनिज ताइपेई''' धेरै अन्तर्राष्ट्रिय संगठनहरूद्वारा [[ताइवान]] को प्रतिनिधित्व गर्ने टोली हो। यसलाई [[ताइवान|गणतन्त्र चीन]]को रूपमा पनि जानिन्छ। यो नाम ताइवानको लागी [[ओलम्पिक खेल|ओलम्पिक खेलहरू]] र [[एसियाली खेलकुद]] आदि लगायत लगभग सबै अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुद कार्यक्रमहरूमा प्रयोग गरीन्छ। यसको कारण [[चीन|जन गणतन्त्र चीन]]ले गणतन्त्र चीन वा ताइवानलाई चीनको एक हिस्सा मानिनु पर्दछ र ताइवानको स्वतन्त्रता स्वीकार गरिनु हुदैन भनेर अन्तर्राष्ट्रिय संगठनहरूलाई गरेको आह्वान हो। ==ओलम्पिकमा दुई चीन== १९४९ मा [[चिनियाँ गृहयुद्ध]] पछि, [[जनवादी गणतन्त्र चीन]] स्थापना भयो र [[कुमिन्ताङ|राष्ट्रवादी]] [[गणतन्त्र चीन]] सरकार ताइवानमा सिमित भयो, यो क्षेत्र थियो १८९५ देखि १९४५ मा दोस्रो विश्वयुद्धको अन्त्यमा [[जापानको आत्मसमर्पण|आत्मसमर्पण]] नभएसम्म जापानको शासनमा थियो।<ref>{{cite web |url=http://www.chinapost.com.tw/taiwan/national/national-news/2010/10/26/277478/Taiwans-retrocession.htm |title=Taiwan's retrocession procedurally clear: Ma |publisher=The China Post |agency=CNA |date=26 Oct 2010 |access-date=2014-05-28 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924010213/http://www.chinapost.com.tw/taiwan/national/national-news/2010/10/26/277478/Taiwans-retrocession.htm |archive-date=2015-09-24 }}</ref><ref>{{cite news |last=Huang |first=Tai-lin |url=http://www.taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2003/10/07/2003070722 |title=Lien's campaign TV ads to stress love for Taiwan |newspaper=Taipei Times |page=3 |date=22 May 2014 |access-date=2014-05-28 |archive-date=14 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131014172637/http://www.taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2003/10/07/2003070722 |url-status=live }}</ref> समय बित्दै जाँदा, अन्तर्राष्ट्रिय गतिविधिहरूमा जन गणतन्त्र चीनको बढ्दो आधिकारिक मान्यताले विद्यमान कूटनीतिक सम्बन्धहरू [[ताइपेइ|ताइपेई]]बाट [[बेइजिङ]]मा स्थानान्तरण हुँदै गयो।<ref>Eyal Propper. [http://israelcfr.com/documents/issue5_china.pdf "How China Views its National Security"], {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120325191248/http://israelcfr.com/documents/issue5_china.pdf |date=25 March 2012}} ''[[Israel Council on Foreign Relations|The Israel Journal of Foreign Affairs]]'', May 2008.</ref> जनवादी चीन सहभागी भएको एउटै मञ्चमा कसरी सहभागी हुने भन्ने निष्कर्ष निकाल्नु ताइवानको लागि आवश्यक थियो। <ref name="Li2006">{{cite journal|last1=Li|first1=Chien-Pin|date=August 2006|title=Taiwan's Participation in Inter-Governmental Organizations: An Overview of Its Initiatives|url=https://digitalcommons.kennesaw.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1033&context=facpubs|journal=Asian Survey|volume=46|issue=4|pages=597–614|doi=10.1525/as.2006.46.4.597|access-date=12 February 2022|archive-date=9 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220409204438/https://digitalcommons.kennesaw.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1033&context=facpubs|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक कमिटीले १९५४ मा जनवादी चीन र गणतन्त्र चीन ओलम्पिक कमिटी दुवैलाई मान्यता दियो।<ref name="Chan">{{cite journal|last1=Chan|first1=Gerald|date=Autumn 1985|title=The "Two-Chinas" Problem and the Olympic Formula|url=https://www.jstor.org/stable/2759241|journal=Pacific Affairs|volume=58|issue=3|pages=473–490|doi=10.2307/2759241|jstor=2759241|access-date=4 February 2022|archive-date=4 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220204040844/https://www.jstor.org/stable/2759241|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> १९५८ मा, गणतन्त्र चीनको निरन्तर मान्यताको विरोधमा जनवादी चीनले अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक कमिटी र अन्य अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुद संस्थाहरूबाट आफ्नो सदस्यता फिर्ता लियो।<ref name=":0" />{{Reference page|page=181}} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:ताइवान]] gyasqw50qh9nq0w9070r5bglmocf3k2 1367767 1367759 2026-07-28T19:07:53Z Bishaldev100 28807 1367767 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Flag_of_Chinese_Taipei_for_Olympic_games.svg|right|thumb|200x200px| चाइनिज ताइपेइको झण्डा]] '''चाइनिज ताइपेई''' धेरै अन्तर्राष्ट्रिय संगठनहरूद्वारा [[ताइवान]]को प्रतिनिधित्व गर्ने टोली हो। यसलाई [[ताइवान|गणतन्त्र चीन]]को रूपमा पनि जानिन्छ। यो नाम ताइवानको लागी [[ओलम्पिक खेल|ओलम्पिक खेलहरू]] र [[एसियाली खेलकुद]] आदि लगायत लगभग सबै अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुद कार्यक्रमहरूमा प्रयोग गरीन्छ। यसको कारण [[चीन|जन गणतन्त्र चीन]]ले गणतन्त्र चीन वा ताइवानलाई चीनको एक हिस्सा मानिनु पर्दछ र ताइवानको स्वतन्त्रता स्वीकार गरिनु हुदैन भनेर अन्तर्राष्ट्रिय संगठनहरूलाई गरेको आह्वान हो। ==ओलम्पिकमा दुई चीन== १९४९ मा [[चिनियाँ गृहयुद्ध]] पछि, [[जनवादी गणतन्त्र चीन]] स्थापना भयो र [[कुमिन्ताङ|राष्ट्रवादी]] [[गणतन्त्र चीन]] सरकार ताइवानमा सिमित भयो, यो क्षेत्र थियो १८९५ देखि १९४५ मा दोस्रो विश्वयुद्धको अन्त्यमा [[जापानको आत्मसमर्पण|आत्मसमर्पण]] नभएसम्म जापानको शासनमा थियो।<ref>{{cite web |url=http://www.chinapost.com.tw/taiwan/national/national-news/2010/10/26/277478/Taiwans-retrocession.htm |title=Taiwan's retrocession procedurally clear: Ma |publisher=The China Post |agency=CNA |date=26 Oct 2010 |access-date=2014-05-28 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924010213/http://www.chinapost.com.tw/taiwan/national/national-news/2010/10/26/277478/Taiwans-retrocession.htm |archive-date=2015-09-24 }}</ref><ref>{{cite news |last=Huang |first=Tai-lin |url=http://www.taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2003/10/07/2003070722 |title=Lien's campaign TV ads to stress love for Taiwan |newspaper=Taipei Times |page=3 |date=22 May 2014 |access-date=2014-05-28 |archive-date=14 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131014172637/http://www.taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2003/10/07/2003070722 |url-status=live }}</ref> समय बित्दै जाँदा, अन्तर्राष्ट्रिय गतिविधिहरूमा जन गणतन्त्र चीनको बढ्दो आधिकारिक मान्यताले विद्यमान कूटनीतिक सम्बन्धहरू [[ताइपेइ|ताइपेई]]बाट [[बेइजिङ]]मा स्थानान्तरण हुँदै गयो।<ref>Eyal Propper. [http://israelcfr.com/documents/issue5_china.pdf "How China Views its National Security"], {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120325191248/http://israelcfr.com/documents/issue5_china.pdf |date=25 March 2012}} ''[[Israel Council on Foreign Relations|The Israel Journal of Foreign Affairs]]'', May 2008.</ref> जनवादी चीन सहभागी भएको एउटै मञ्चमा कसरी सहभागी हुने भन्ने निष्कर्ष निकाल्नु ताइवानको लागि आवश्यक थियो। <ref name="Li2006">{{cite journal|last1=Li|first1=Chien-Pin|date=August 2006|title=Taiwan's Participation in Inter-Governmental Organizations: An Overview of Its Initiatives|url=https://digitalcommons.kennesaw.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1033&context=facpubs|journal=Asian Survey|volume=46|issue=4|pages=597–614|doi=10.1525/as.2006.46.4.597|access-date=12 February 2022|archive-date=9 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220409204438/https://digitalcommons.kennesaw.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1033&context=facpubs|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक कमिटीले १९५४ मा जनवादी चीन र गणतन्त्र चीन ओलम्पिक कमिटी दुवैलाई मान्यता दियो।<ref name="Chan">{{cite journal|last1=Chan|first1=Gerald|date=Autumn 1985|title=The "Two-Chinas" Problem and the Olympic Formula|url=https://www.jstor.org/stable/2759241|journal=Pacific Affairs|volume=58|issue=3|pages=473–490|doi=10.2307/2759241|jstor=2759241|access-date=4 February 2022|archive-date=4 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220204040844/https://www.jstor.org/stable/2759241|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> १९५८ मा, गणतन्त्र चीनको निरन्तर मान्यताको विरोधमा जनवादी चीनले अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक कमिटी र अन्य अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुद संस्थाहरूबाट आफ्नो सदस्यता फिर्ता लियो।<ref name=":0" />{{Reference page|page=181}} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:ताइवान]] bst1v1kh6m9ap7oqywrofmir1z0zene 1367771 1367767 2026-07-28T21:08:29Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1367771 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Flag_of_Chinese_Taipei_for_Olympic_games.svg|right|thumb|200x200px| चाइनिज ताइपेइको झण्डा]] '''चाइनिज ताइपेई''' धेरै अन्तर्राष्ट्रिय संगठनहरूद्वारा [[ताइवान]]को प्रतिनिधित्व गर्ने टोली हो। यसलाई [[ताइवान|गणतन्त्र चीन]]को रूपमा पनि जानिन्छ। यो नाम ताइवानको लागी [[ओलम्पिक खेल|ओलम्पिक खेलहरू]] र [[एसियाली खेलकुद]] आदि लगायत लगभग सबै अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुद कार्यक्रमहरूमा प्रयोग गरीन्छ। यसको कारण [[चीन|जन गणतन्त्र चीन]]ले गणतन्त्र चीन वा ताइवानलाई चीनको एक हिस्सा मानिनु पर्दछ र ताइवानको स्वतन्त्रता स्वीकार गरिनु हुदैन भनेर अन्तर्राष्ट्रिय संगठनहरूलाई गरेको आह्वान हो। ==ओलम्पिकमा दुई चीन== १९४९ मा [[चिनियाँ गृहयुद्ध]] पछि, [[जनवादी गणतन्त्र चीन]] स्थापना भयो र [[कुमिन्ताङ|राष्ट्रवादी]] [[गणतन्त्र चीन]] सरकार ताइवानमा सिमित भयो, यो क्षेत्र थियो १८९५ देखि १९४५ मा दोस्रो विश्वयुद्धको अन्त्यमा [[जापानको आत्मसमर्पण|आत्मसमर्पण]] नभएसम्म जापानको शासनमा थियो।<ref>{{cite web |url=http://www.chinapost.com.tw/taiwan/national/national-news/2010/10/26/277478/Taiwans-retrocession.htm |title=Taiwan's retrocession procedurally clear: Ma |publisher=The China Post |agency=CNA |date=26 Oct 2010 |access-date=2014-05-28 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924010213/http://www.chinapost.com.tw/taiwan/national/national-news/2010/10/26/277478/Taiwans-retrocession.htm |archive-date=2015-09-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924010213/http://www.chinapost.com.tw/taiwan/national/national-news/2010/10/26/277478/Taiwans-retrocession.htm |date=2015-09-24 }}</ref><ref>{{cite news |last=Huang |first=Tai-lin |url=http://www.taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2003/10/07/2003070722 |title=Lien's campaign TV ads to stress love for Taiwan |newspaper=Taipei Times |page=3 |date=22 May 2014 |access-date=2014-05-28 |archive-date=14 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131014172637/http://www.taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2003/10/07/2003070722 |url-status=live }}</ref> समय बित्दै जाँदा, अन्तर्राष्ट्रिय गतिविधिहरूमा जन गणतन्त्र चीनको बढ्दो आधिकारिक मान्यताले विद्यमान कूटनीतिक सम्बन्धहरू [[ताइपेइ|ताइपेई]]बाट [[बेइजिङ]]मा स्थानान्तरण हुँदै गयो।<ref>Eyal Propper. [http://israelcfr.com/documents/issue5_china.pdf "How China Views its National Security"], {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120325191248/http://israelcfr.com/documents/issue5_china.pdf |date=25 March 2012}} ''[[Israel Council on Foreign Relations|The Israel Journal of Foreign Affairs]]'', May 2008.</ref> जनवादी चीन सहभागी भएको एउटै मञ्चमा कसरी सहभागी हुने भन्ने निष्कर्ष निकाल्नु ताइवानको लागि आवश्यक थियो। <ref name="Li2006">{{cite journal|last1=Li|first1=Chien-Pin|date=August 2006|title=Taiwan's Participation in Inter-Governmental Organizations: An Overview of Its Initiatives|url=https://digitalcommons.kennesaw.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1033&context=facpubs|journal=Asian Survey|volume=46|issue=4|pages=597–614|doi=10.1525/as.2006.46.4.597|access-date=12 February 2022|archive-date=9 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220409204438/https://digitalcommons.kennesaw.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1033&context=facpubs|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक कमिटीले १९५४ मा जनवादी चीन र गणतन्त्र चीन ओलम्पिक कमिटी दुवैलाई मान्यता दियो।<ref name="Chan">{{cite journal|last1=Chan|first1=Gerald|date=Autumn 1985|title=The "Two-Chinas" Problem and the Olympic Formula|url=https://www.jstor.org/stable/2759241|journal=Pacific Affairs|volume=58|issue=3|pages=473–490|doi=10.2307/2759241|jstor=2759241|access-date=4 February 2022|archive-date=4 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220204040844/https://www.jstor.org/stable/2759241|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> १९५८ मा, गणतन्त्र चीनको निरन्तर मान्यताको विरोधमा जनवादी चीनले अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक कमिटी र अन्य अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुद संस्थाहरूबाट आफ्नो सदस्यता फिर्ता लियो।<ref name=":0" />{{Reference page|page=181}} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:ताइवान]] 69a4llslkxisa9ih1c2cah0mpmvlkox 0 123184 1367677 1039657 2026-07-28T12:37:52Z Bishaldev100 28807 1367677 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Dalal_Street_sign.jpg|right|160x160px]] '''दलाल पथ''' [[मुम्बई]]को मध्यबिन्दुमा छ र [[बम्बई स्टक एक्सचेन्ज]]को स्थान हो। == महत्व == दलाल स्ट्रिटलाई भारतको वित्तीय बजारको केन्द्रीय केन्द्रको रूपमा व्यापक रूपमा मान्यता दिइएको छ। यहाँ बम्बई स्टक एक्सचेन्जको मुख्यालय छ, जहाँ १९८६ मा भारतको पहिलो स्टक बजार सूचकांक - पेश गरिएको थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.bseindia.com/static/about/History_Milestones.html|title=BSE Milestones|website=BSE India|access-date=18 July 2025}}</ref> १९८८ मा स्थापित र १९९२ मा वैधानिक अधिकार प्रदान गरिएको भारतीय धितोपत्र तथा विनिमय बोर्डले पनि मुम्बईमा रहेको आफ्नो मुख्य कार्यालयबाट सञ्चालन गर्दछ। भारतीय पूँजी बजारको लागि केन्द्रीय स्थानको रूपमा यसको स्थिति अनुरूप, धेरै वित्तीय संस्थाहरू र ब्रोकरेज फर्महरूले दलाल स्ट्रिटको वरपर कार्यालयहरू स्थापना गरेका छन्। The Securities and Exchange Board of India (SEBI), established in 1988 and granted statutory powers in 1992, also operates from its main office in Mumbai.<ref>{{cite web|url=https://www.sebi.gov.in/sebi_data/docfiles/11147_t.html|title=History of SEBI|website=SEBI|access-date=18 July 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.sebi.gov.in/contact-us.html|title=SEBI Contact Us|website=SEBI|access-date=18 July 2025}}</ref> Numerous financial institutions and brokerage firms have established offices in the vicinity of Dalal Street, aligning with its status as a central location for Indian capital markets. ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[बम्बई स्टक एक्सचेन्ज|बम्बे स्टक एक्सचेन्ज]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== * [https://web.archive.org/web/20170128034956/http://www.bseindia.com/ बम्बे स्टक एक्सचेन्ज] आधिकारिक वेबसाइट * [https://web.archive.org/web/20160114175222/http://nseindia.com/ नेशनल स्टक एक्सचेन्ज] आधिकारिक वेबसाइट * [https://web.archive.org/web/20190620055208/https://www.dalalstock.in/ दलालस्टक] आधिकारिक वेबसाइट [[श्रेणी:मुम्बई]] blwv3p5cp0bgahz8vm1n1kr2ck0tr9w 1367678 1367677 2026-07-28T12:38:55Z Bishaldev100 28807 /* महत्व */ 1367678 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Dalal_Street_sign.jpg|right|160x160px]] '''दलाल पथ''' [[मुम्बई]]को मध्यबिन्दुमा छ र [[बम्बई स्टक एक्सचेन्ज]]को स्थान हो। == महत्व == दलाल स्ट्रिटलाई भारतको वित्तीय बजारको केन्द्रीय केन्द्रको रूपमा व्यापक रूपमा मान्यता दिइएको छ। यहाँ बम्बई स्टक एक्सचेन्जको मुख्यालय छ, जहाँ १९८६ मा भारतको पहिलो स्टक बजार सूचकांक - पेश गरिएको थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.bseindia.com/static/about/History_Milestones.html|title=BSE Milestones|website=BSE India|access-date=18 July 2025}}</ref> १९८८ मा स्थापित र १९९२ मा वैधानिक अधिकार प्रदान गरिएको भारतीय धितोपत्र तथा विनिमय बोर्डले पनि मुम्बईमा रहेको आफ्नो मुख्य कार्यालयबाट सञ्चालन गर्दछ।<ref>{{cite web|url=https://www.sebi.gov.in/sebi_data/docfiles/11147_t.html|title=History of SEBI|website=SEBI|access-date=18 July 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.sebi.gov.in/contact-us.html|title=SEBI Contact Us|website=SEBI|access-date=18 July 2025}}</ref> भारतीय पूँजी बजारको लागि केन्द्रीय स्थानको रूपमा यसको स्थिति अनुरूप, धेरै वित्तीय संस्थाहरू र ब्रोकरेज फर्महरूले दलाल स्ट्रिटको वरपर कार्यालयहरू स्थापना गरेका छन्। ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[बम्बई स्टक एक्सचेन्ज|बम्बे स्टक एक्सचेन्ज]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== * [https://web.archive.org/web/20170128034956/http://www.bseindia.com/ बम्बे स्टक एक्सचेन्ज] आधिकारिक वेबसाइट * [https://web.archive.org/web/20160114175222/http://nseindia.com/ नेशनल स्टक एक्सचेन्ज] आधिकारिक वेबसाइट * [https://web.archive.org/web/20190620055208/https://www.dalalstock.in/ दलालस्टक] आधिकारिक वेबसाइट [[श्रेणी:मुम्बई]] nydqdazmqm2p3zgz6ti6l1nbwbc0ixw 0 133350 1367798 1348831 2026-07-29T06:34:30Z ~2026-41945-56 80030 धारा १६ देखि धारा ४८ 1367798 wikitext text/x-wiki {{ढाँचा:नेपालको संविधान २०७२}}[[नेपालको संविधान|नेपालको संविधानको]] भाग ३ मा [[नेपाली|नेपाली नागरिकका]] '''मौलिक हक र कर्तव्यको''' उल्लेख गरिएको छ। [[नेपालको संविधान]]को धारा १६ देखि धारा ४८ सम्म नेपाली जनतालाई ३३ वटा मौलिक हकको प्रत्याभूति गरिएको छ । जसमा सम्मानपूर्वक बाँच्न पाउने स्वतन्त्रता, वाक् तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता, [[धर्म|धार्मिक]] तथा [[संस्कृति|सांस्कृतिक]] स्वतन्त्रता, [[छुवाछुत]] तथा भेदभाव विरुद्धको अधिकार आदि पर्दछन् । धारा ४८ मा प्रत्येक नेपाली नागरिकको कर्तव्यको उल्लेख छ । नेपालको राष्ट्रियता, सार्वभौमसत्ता र अखण्डताको रक्षा उल्लेख गरिएको छ । <ref>{{Cite web |title=31 Fundamental Rights have been Proposed |url=http://asd.org.np/nepal-in-transition/constitution/constitutionmaking/31-fundamental-rights-proposed/ |access-date=10 December 2017 |website=asd.org.np }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171210204754/http://asd.org.np/nepal-in-transition/constitution/constitutionmaking/31-fundamental-rights-proposed/ |date=10 December 2017 }}</ref> <ref>{{Cite web |date=29 October 2009 |title=CA panel recommends 31 fundamental rights |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/ca-panel-recommends-31-fundamental-rights/ |access-date=10 December 2017 |website=thehimalayantimes.com |publisher=Himalayan Times}} </ref> == संविधानमा उल्लेख गरिएका अधिकारहरू == (१६) सम्मानपुर्वक वाच्न पाउने हक <br> (१७) स्वतन्त्रताको हक <br> (१८) समानताको हक <br> (१९) सञ्चारको हक <br> (२०) न्याय सम्बन्धी हक <br> (२१) अपराध पीडितको हक<br> (२२) यातना विरूद्धको हक<br> (२३) निवारक नजरबन्द विरूद्धको हक<br> (२४) छुवाछुत र भेदभाव विरूद्धको हक<br> (२५) सम्पत्तिको हक<br> (२६) धार्मिक स्वतन्त्राको हक<br> (२७) सूचनाको हक<br> (२८) गोपनीयताको हक<br> (२९) शोषण विरूद्धको हक<br> (३०) स्वच्छ वातावरणको हक<br> (३१) शिक्षा सम्बन्धी हक<br> (३२) भाषा र संस्कृतिको हक<br> (३३) रोजगारको हक<br> (३४) श्रमको हक<br> (३५) स्वास्थ्य सम्बन्धी हक<br> (३६) खाद्य सम्बन्धी हक<br> (३७) आवासको हक<br> (३८) महिलाको हक<br> (३९) बालबालिकाको हक (४०) दलितको हक<br> (४१) ज्येष्ठ नागरिकको हक<br> (४२ )सामाजिक न्यायको हक<br> (४३) सामाजिक सुरक्षाको हक<br> (४४) उपभोक्ताको हक<br> (४५) देश निकाला विरुद्धको हक<br> (४६) संबैधानिक उपचारको हक<br> (४७) मौलिक हकको कार्यन्यायन<br> (४८) नागरिकका कर्तब्य ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालको संविधान]] awrpbvvvd3v2k84usbnkwemw07g3agg 1367801 1367798 2026-07-29T06:56:41Z Bishaldev100 28807 1367801 wikitext text/x-wiki {{ढाँचा:नेपालको संविधान २०७२}}[[नेपालको संविधान|नेपालको संविधानको]] भाग ३ मा [[नेपाली|नेपाली नागरिकका]] '''मौलिक हक र कर्तव्यको''' उल्लेख गरिएको छ। [[नेपालको संविधान]]को धारा १६ देखि धारा ४८ सम्म नेपाली जनतालाई ३३ वटा मौलिक हकको प्रत्याभूति गरिएको छ । जसमा सम्मानपूर्वक बाँच्न पाउने स्वतन्त्रता, वाक् तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता, [[धर्म|धार्मिक]] तथा [[संस्कृति|सांस्कृतिक]] स्वतन्त्रता, [[छुवाछुत]] तथा भेदभाव विरुद्धको अधिकार आदि पर्दछन् । धारा ४८ मा प्रत्येक नेपाली नागरिकको कर्तव्यको उल्लेख छ । नेपालको राष्ट्रियता, सार्वभौमसत्ता र अखण्डताको रक्षा उल्लेख गरिएको छ । <ref>{{Cite web |title=31 Fundamental Rights have been Proposed |url=http://asd.org.np/nepal-in-transition/constitution/constitutionmaking/31-fundamental-rights-proposed/ |access-date=10 December 2017 |website=asd.org.np }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171210204754/http://asd.org.np/nepal-in-transition/constitution/constitutionmaking/31-fundamental-rights-proposed/ |date=10 December 2017 }}</ref> <ref>{{Cite web |date=29 October 2009 |title=CA panel recommends 31 fundamental rights |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/ca-panel-recommends-31-fundamental-rights/ |access-date=10 December 2017 |website=thehimalayantimes.com |publisher=Himalayan Times}} </ref> == संविधानमा उल्लेख गरिएका अधिकारहरू == (१६) सम्मानपुर्वक वाच्न पाउने हक <br> (१७) स्वतन्त्रताको हक <br> (१८) समानताको हक <br> (१९) सञ्चारको हक <br> (२०) न्याय सम्बन्धी हक <br> (२१) अपराध पीडितको हक<br> (२२) यातना विरूद्धको हक<br> (२३) निवारक नजरबन्द विरूद्धको हक<br> (२४) छुवाछुत र भेदभाव विरूद्धको हक<br> (२५) सम्पत्तिको हक<br> (२६) धार्मिक स्वतन्त्राको हक<br> (२७) सूचनाको हक<br> (२८) गोपनीयताको हक<br> (२९) शोषण विरूद्धको हक<br> (३०) स्वच्छ वातावरणको हक<br> (३१) शिक्षा सम्बन्धी हक<br> (३२) भाषा र संस्कृतिको हक<br> (३३) रोजगारको हक<br> (३४) श्रमको हक<br> (३५) स्वास्थ्य सम्बन्धी हक<br> (३६) खाद्य सम्बन्धी हक<br> (३७) आवासको हक<br> (३८) महिलाको हक<br> (३९) बालबालिकाको हक (४०) दलितको हक<br> (४१) ज्येष्ठ नागरिकको हक<br> (४२ )सामाजिक न्यायको हक<br> (४३) सामाजिक सुरक्षाको हक<br> (४४) उपभोक्ताको हक<br> (४५) देश निकाला विरुद्धको हक<br> (४६) संबैधानिक उपचारको हक<br> (४७) मौलिक हकको कार्यन्यायन<br> (४८) नागरिकका कर्तब्य = नागरिकका कर्तव्यः = नेपालको संविधानको धारा ४८ प्रत्येक नागरिकका कर्तव्य देहाय बमोजिम हुनेछन्ः– * (क) राष्ट्रप्रति निष्ठावान हुँदै नेपालको राष्ट्रियता, सार्वभौमसत्ता र अखण्डताको रक्षा गर्नु, * (ख) संविधान र कानूनको पालना गर्नु, * (ग) राज्यले चाहेका बखत अनिवार्य सेवा गर्नु, * (घ) सार्वजनिक सम्पत्तिको सुरक्षा र संरक्षण गर्नु ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालको संविधान]] mb075r1n79489sxloegqcfk3akw00hu 1367803 1367801 2026-07-29T07:27:23Z Bishaldev100 28807 1367803 wikitext text/x-wiki {{ढाँचा:नेपालको संविधान २०७२}}[[नेपालको संविधान|नेपालको संविधानको]] भाग ३ मा [[नेपाली|नेपाली नागरिकका]] '''मौलिक हक र कर्तव्यको''' उल्लेख गरिएको छ। [[नेपालको संविधान]]को धारा १६ देखि धारा ४८ सम्म नेपाली जनतालाई ३३ वटा मौलिक हकको प्रत्याभूति गरिएको छ । जसमा सम्मानपूर्वक बाँच्न पाउने स्वतन्त्रता, वाक् तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता, [[धर्म|धार्मिक]] तथा [[संस्कृति|सांस्कृतिक]] स्वतन्त्रता, [[छुवाछुत]] तथा भेदभाव विरुद्धको अधिकार आदि पर्दछन् । धारा ४८ मा प्रत्येक नेपाली नागरिकको कर्तव्यको उल्लेख छ । नेपालको राष्ट्रियता, सार्वभौमसत्ता र अखण्डताको रक्षा उल्लेख गरिएको छ । <ref>{{Cite web |title=31 Fundamental Rights have been Proposed |url=http://asd.org.np/nepal-in-transition/constitution/constitutionmaking/31-fundamental-rights-proposed/ |access-date=10 December 2017 |website=asd.org.np }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171210204754/http://asd.org.np/nepal-in-transition/constitution/constitutionmaking/31-fundamental-rights-proposed/ |date=10 December 2017 }}</ref> <ref>{{Cite web |date=29 October 2009 |title=CA panel recommends 31 fundamental rights |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/ca-panel-recommends-31-fundamental-rights/ |access-date=10 December 2017 |website=thehimalayantimes.com |publisher=Himalayan Times}} </ref> संविधानको '''धारा ४७''' मा मौलिक हकको कार्यान्वयनका लागि आवश्यक पर्ने कानुनहरू संविधान प्रारम्भ भएको '''३ वर्षभित्र''' बनाउने उल्लेख छ। संविधानको भाग ४ मा रहेका राज्यका निर्देशक सिद्धान्त र नीतिहरूलाई अदालतमा सिधै प्रश्न उठाउन पाइँदैन। राज्यले आफ्नो क्षमता अनुसार बिस्तारै यी हकहरू कार्यान्वयन गर्दै लैजाने छुट संविधानले नै दिएको छ। == संविधानमा उल्लेख गरिएका अधिकारहरू == (१६) सम्मानपुर्वक वाच्न पाउने हक <br> (१७) स्वतन्त्रताको हक <br> (१८) समानताको हक <br> (१९) सञ्चारको हक <br> (२०) न्याय सम्बन्धी हक <br> (२१) अपराध पीडितको हक<br> (२२) यातना विरूद्धको हक<br> (२३) निवारक नजरबन्द विरूद्धको हक<br> (२४) छुवाछुत र भेदभाव विरूद्धको हक<br> (२५) सम्पत्तिको हक<br> (२६) धार्मिक स्वतन्त्राको हक<br> (२७) सूचनाको हक<br> (२८) गोपनीयताको हक<br> (२९) शोषण विरूद्धको हक<br> (३०) स्वच्छ वातावरणको हक<br> (३१) शिक्षा सम्बन्धी हक<br> (३२) भाषा र संस्कृतिको हक<br> (३३) रोजगारको हक<br> (३४) श्रमको हक<br> (३५) स्वास्थ्य सम्बन्धी हक<br> (३६) खाद्य सम्बन्धी हक<br> (३७) आवासको हक<br> (३८) महिलाको हक<br> (३९) बालबालिकाको हक (४०) दलितको हक<br> (४१) ज्येष्ठ नागरिकको हक<br> (४२ )सामाजिक न्यायको हक<br> (४३) सामाजिक सुरक्षाको हक<br> (४४) उपभोक्ताको हक<br> (४५) देश निकाला विरुद्धको हक<br> (४६) संबैधानिक उपचारको हक<br> (४७) मौलिक हकको कार्यन्यायन<br> (४८) नागरिकका कर्तब्य = नागरिकका कर्तव्यः = नेपालको संविधानको धारा ४८ प्रत्येक नागरिकका कर्तव्य देहाय बमोजिम हुनेछन्ः– * (क) राष्ट्रप्रति निष्ठावान हुँदै नेपालको राष्ट्रियता, सार्वभौमसत्ता र अखण्डताको रक्षा गर्नु, * (ख) संविधान र कानूनको पालना गर्नु, * (ग) राज्यले चाहेका बखत अनिवार्य सेवा गर्नु, * (घ) सार्वजनिक सम्पत्तिको सुरक्षा र संरक्षण गर्नु ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालको संविधान]] fe5vb8tal6olkeclgyjpte3q1qzj7kb 1367804 1367803 2026-07-29T07:31:20Z Bishaldev100 28807 1367804 wikitext text/x-wiki {{ढाँचा:नेपालको संविधान २०७२}}[[नेपालको संविधान|नेपालको संविधानको]] भाग ३ मा [[नेपाली|नेपाली नागरिकका]] '''मौलिक हक र कर्तव्यको''' उल्लेख गरिएको छ।<ref>{{Cite web |title=नेपालको संविधान |url=https://www.moljpa.gov.np/public/uploads/cff6c0ea-7736-412f-bafd-75b64afcdf17.pdf |website=कानून, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालय}}</ref> [[नेपालको संविधान]]को धारा १६ देखि धारा ४८ सम्म नेपाली जनतालाई ३३ वटा मौलिक हकको प्रत्याभूति गरिएको छ । जसमा सम्मानपूर्वक बाँच्न पाउने स्वतन्त्रता, वाक् तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता, [[धर्म|धार्मिक]] तथा [[संस्कृति|सांस्कृतिक]] स्वतन्त्रता, [[छुवाछुत]] तथा भेदभाव विरुद्धको अधिकार आदि पर्दछन् । धारा ४८ मा प्रत्येक नेपाली नागरिकको कर्तव्यको उल्लेख छ । नेपालको राष्ट्रियता, सार्वभौमसत्ता र अखण्डताको रक्षा उल्लेख गरिएको छ । <ref>{{Cite web |title=31 Fundamental Rights have been Proposed |url=http://asd.org.np/nepal-in-transition/constitution/constitutionmaking/31-fundamental-rights-proposed/ |access-date=10 December 2017 |website=asd.org.np }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171210204754/http://asd.org.np/nepal-in-transition/constitution/constitutionmaking/31-fundamental-rights-proposed/ |date=10 December 2017 }}</ref> <ref>{{Cite web |date=29 October 2009 |title=CA panel recommends 31 fundamental rights |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/ca-panel-recommends-31-fundamental-rights/ |access-date=10 December 2017 |website=thehimalayantimes.com |publisher=Himalayan Times}} </ref> संविधानको '''धारा ४७''' मा मौलिक हकको कार्यान्वयनका लागि आवश्यक पर्ने कानुनहरू संविधान प्रारम्भ भएको '''३ वर्षभित्र''' बनाउने उल्लेख छ। संविधानको भाग ४ मा रहेका राज्यका निर्देशक सिद्धान्त र नीतिहरूलाई अदालतमा सिधै प्रश्न उठाउन पाइँदैन। राज्यले आफ्नो क्षमता अनुसार बिस्तारै यी हकहरू कार्यान्वयन गर्दै लैजाने छुट संविधानले नै दिएको छ। == संविधानमा उल्लेख गरिएका अधिकारहरू == (१६) सम्मानपुर्वक वाच्न पाउने हक <br> (१७) स्वतन्त्रताको हक <br> (१८) समानताको हक <br> (१९) सञ्चारको हक <br> (२०) न्याय सम्बन्धी हक <br> (२१) अपराध पीडितको हक<br> (२२) यातना विरूद्धको हक<br> (२३) निवारक नजरबन्द विरूद्धको हक<br> (२४) छुवाछुत र भेदभाव विरूद्धको हक<br> (२५) सम्पत्तिको हक<br> (२६) धार्मिक स्वतन्त्राको हक<br> (२७) सूचनाको हक<br> (२८) गोपनीयताको हक<br> (२९) शोषण विरूद्धको हक<br> (३०) स्वच्छ वातावरणको हक<br> (३१) शिक्षा सम्बन्धी हक<br> (३२) भाषा र संस्कृतिको हक<br> (३३) रोजगारको हक<br> (३४) श्रमको हक<br> (३५) स्वास्थ्य सम्बन्धी हक<br> (३६) खाद्य सम्बन्धी हक<br> (३७) आवासको हक<br> (३८) महिलाको हक<br> (३९) बालबालिकाको हक (४०) दलितको हक<br> (४१) ज्येष्ठ नागरिकको हक<br> (४२ )सामाजिक न्यायको हक<br> (४३) सामाजिक सुरक्षाको हक<br> (४४) उपभोक्ताको हक<br> (४५) देश निकाला विरुद्धको हक<br> (४६) संबैधानिक उपचारको हक<br> (४७) मौलिक हकको कार्यन्यायन<br> (४८) नागरिकका कर्तब्य = नागरिकका कर्तव्यः = नेपालको संविधानको धारा ४८ प्रत्येक नागरिकका कर्तव्य देहाय बमोजिम हुनेछन्ः– * (क) राष्ट्रप्रति निष्ठावान हुँदै नेपालको राष्ट्रियता, सार्वभौमसत्ता र अखण्डताको रक्षा गर्नु, * (ख) संविधान र कानूनको पालना गर्नु, * (ग) राज्यले चाहेका बखत अनिवार्य सेवा गर्नु, * (घ) सार्वजनिक सम्पत्तिको सुरक्षा र संरक्षण गर्नु ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालको संविधान]] t3sqqv5b9ln7hw793avgag7gacy8s37 1367805 1367804 2026-07-29T07:31:52Z Bishaldev100 28807 /* नागरिकका कर्तव्यः */ 1367805 wikitext text/x-wiki {{ढाँचा:नेपालको संविधान २०७२}}[[नेपालको संविधान|नेपालको संविधानको]] भाग ३ मा [[नेपाली|नेपाली नागरिकका]] '''मौलिक हक र कर्तव्यको''' उल्लेख गरिएको छ।<ref name=":0">{{Cite web |title=नेपालको संविधान |url=https://www.moljpa.gov.np/public/uploads/cff6c0ea-7736-412f-bafd-75b64afcdf17.pdf |website=कानून, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालय}}</ref> [[नेपालको संविधान]]को धारा १६ देखि धारा ४८ सम्म नेपाली जनतालाई ३३ वटा मौलिक हकको प्रत्याभूति गरिएको छ । जसमा सम्मानपूर्वक बाँच्न पाउने स्वतन्त्रता, वाक् तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता, [[धर्म|धार्मिक]] तथा [[संस्कृति|सांस्कृतिक]] स्वतन्त्रता, [[छुवाछुत]] तथा भेदभाव विरुद्धको अधिकार आदि पर्दछन् । धारा ४८ मा प्रत्येक नेपाली नागरिकको कर्तव्यको उल्लेख छ । नेपालको राष्ट्रियता, सार्वभौमसत्ता र अखण्डताको रक्षा उल्लेख गरिएको छ । <ref>{{Cite web |title=31 Fundamental Rights have been Proposed |url=http://asd.org.np/nepal-in-transition/constitution/constitutionmaking/31-fundamental-rights-proposed/ |access-date=10 December 2017 |website=asd.org.np }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171210204754/http://asd.org.np/nepal-in-transition/constitution/constitutionmaking/31-fundamental-rights-proposed/ |date=10 December 2017 }}</ref> <ref>{{Cite web |date=29 October 2009 |title=CA panel recommends 31 fundamental rights |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/ca-panel-recommends-31-fundamental-rights/ |access-date=10 December 2017 |website=thehimalayantimes.com |publisher=Himalayan Times}} </ref> संविधानको '''धारा ४७''' मा मौलिक हकको कार्यान्वयनका लागि आवश्यक पर्ने कानुनहरू संविधान प्रारम्भ भएको '''३ वर्षभित्र''' बनाउने उल्लेख छ। संविधानको भाग ४ मा रहेका राज्यका निर्देशक सिद्धान्त र नीतिहरूलाई अदालतमा सिधै प्रश्न उठाउन पाइँदैन। राज्यले आफ्नो क्षमता अनुसार बिस्तारै यी हकहरू कार्यान्वयन गर्दै लैजाने छुट संविधानले नै दिएको छ। == संविधानमा उल्लेख गरिएका अधिकारहरू == (१६) सम्मानपुर्वक वाच्न पाउने हक <br> (१७) स्वतन्त्रताको हक <br> (१८) समानताको हक <br> (१९) सञ्चारको हक <br> (२०) न्याय सम्बन्धी हक <br> (२१) अपराध पीडितको हक<br> (२२) यातना विरूद्धको हक<br> (२३) निवारक नजरबन्द विरूद्धको हक<br> (२४) छुवाछुत र भेदभाव विरूद्धको हक<br> (२५) सम्पत्तिको हक<br> (२६) धार्मिक स्वतन्त्राको हक<br> (२७) सूचनाको हक<br> (२८) गोपनीयताको हक<br> (२९) शोषण विरूद्धको हक<br> (३०) स्वच्छ वातावरणको हक<br> (३१) शिक्षा सम्बन्धी हक<br> (३२) भाषा र संस्कृतिको हक<br> (३३) रोजगारको हक<br> (३४) श्रमको हक<br> (३५) स्वास्थ्य सम्बन्धी हक<br> (३६) खाद्य सम्बन्धी हक<br> (३७) आवासको हक<br> (३८) महिलाको हक<br> (३९) बालबालिकाको हक (४०) दलितको हक<br> (४१) ज्येष्ठ नागरिकको हक<br> (४२ )सामाजिक न्यायको हक<br> (४३) सामाजिक सुरक्षाको हक<br> (४४) उपभोक्ताको हक<br> (४५) देश निकाला विरुद्धको हक<br> (४६) संबैधानिक उपचारको हक<br> (४७) मौलिक हकको कार्यन्यायन<br> (४८) नागरिकका कर्तब्य = नागरिकका कर्तव्यः = नेपालको संविधानको धारा ४८ प्रत्येक नागरिकका कर्तव्य देहाय बमोजिम छन्ः–<ref name=":0" /> * (क) राष्ट्रप्रति निष्ठावान हुँदै नेपालको राष्ट्रियता, सार्वभौमसत्ता र अखण्डताको रक्षा गर्नु, * (ख) संविधान र कानूनको पालना गर्नु, * (ग) राज्यले चाहेका बखत अनिवार्य सेवा गर्नु, * (घ) सार्वजनिक सम्पत्तिको सुरक्षा र संरक्षण गर्नु ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालको संविधान]] sctj9xitativ1vof0sl29fc0zouttam 1367806 1367805 2026-07-29T07:48:31Z Bishaldev100 28807 1367806 wikitext text/x-wiki {{ढाँचा:नेपालको संविधान २०७२}}[[नेपालको संविधान|नेपालको संविधानको]] भाग ३ मा [[नेपाली|नेपाली नागरिकका]] '''मौलिक हक र कर्तव्यको''' उल्लेख गरिएको छ।<ref name=":0">{{Cite web |title=नेपालको संविधान |url=https://www.moljpa.gov.np/public/uploads/cff6c0ea-7736-412f-bafd-75b64afcdf17.pdf |website=कानून, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालय}}</ref> [[नेपालको संविधान]]को धारा १६ देखि धारा ४८ सम्म नेपाली जनतालाई ३३ वटा मौलिक हकको प्रत्याभूति गरिएको छ । जसमा सम्मानपूर्वक बाँच्न पाउने स्वतन्त्रता, वाक् तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता, [[धर्म|धार्मिक]] तथा [[संस्कृति|सांस्कृतिक]] स्वतन्त्रता, [[छुवाछुत]] तथा भेदभाव विरुद्धको अधिकार आदि पर्दछन् । धारा ४८ मा प्रत्येक नेपाली नागरिकको कर्तव्यको उल्लेख छ । नेपालको राष्ट्रियता, सार्वभौमसत्ता र अखण्डताको रक्षा उल्लेख गरिएको छ । <ref>{{Cite web |title=31 Fundamental Rights have been Proposed |url=http://asd.org.np/nepal-in-transition/constitution/constitutionmaking/31-fundamental-rights-proposed/ |access-date=10 December 2017 |website=asd.org.np }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171210204754/http://asd.org.np/nepal-in-transition/constitution/constitutionmaking/31-fundamental-rights-proposed/ |date=10 December 2017 }}</ref> <ref>{{Cite web |date=29 October 2009 |title=CA panel recommends 31 fundamental rights |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/ca-panel-recommends-31-fundamental-rights/ |access-date=10 December 2017 |website=thehimalayantimes.com |publisher=Himalayan Times}} </ref> संविधानको '''धारा ४७''' मा मौलिक हकको कार्यान्वयनका लागि आवश्यक पर्ने कानुनहरू संविधान प्रारम्भ भएको '''३ वर्षभित्र''' बनाउने उल्लेख छ। संविधानको भाग ४ मा रहेका राज्यका निर्देशक सिद्धान्त र नीतिहरूलाई अदालतमा सिधै प्रश्न उठाउन पाइँदैन। राज्यले आफ्नो क्षमता अनुसार बिस्तारै यी हकहरू कार्यान्वयन गर्दै लैजाने छुट संविधानले नै दिएको छ। == ऐतिहासिक विकासक्रम == नेपाल सरकार वैधानिक कानुन, २००४ मा पहिलो पटक नागरिकका आधारभूत अधिकार र कर्तव्य समावेश गरिएको थियो। भाषण, प्रेस, सभा, र धार्मिक स्वतन्त्रता जस्ता सीमित हकहरू मात्र थिए। प्रजातन्त्र स्थापनापछि जारी भएको नेपालको अन्तरिम शासन विधान, २००७ ले 'राज्यका निर्देशक सिद्धान्त र नीतिहरू' को अवधारणा भित्र्यायो। समानताको हक र कानुनी संरक्षण जस्ता आधुनिक हकहरूको सुरुवात भयो। नेपालको संविधान, २०१५ मा पहिलो पटक मौलिक हकलाई 'कार्यान्वयन गराउने संवैधानिक उपचारको हक' (अदालत जान पाउने अधिकार) थपियो। नेपालको संविधान, २०१९ मा मौलिक हकहरू त राखिए, तर तिनलाई 'कानुनको अधीनमा रही' मात्र प्रयोग गर्न पाइने गरी संकुचित गरियो। पहिलो पटक नागरिकका कर्तव्यहरू लाई स्पष्ट रूपमा संविधानमा समावेश गरियो। राष्ट्रिय हित विपरितका कार्यमा मौलिक हक निलम्बन गर्न सकिने व्यवस्था थियो। २०४६ सालको जनआन्दोलनपछि बनेको नेपालको अधिराज्यको संविधान, २०४७लाई उत्कृष्ट मानिन्थ्यो। मौलिक हकलाई पूर्ण रूपमा अपरिवर्तनीय (निलम्बन गर्न नमिल्ने गरी) बनाइयो। प्रेस तथा प्रकाशन हक, सूचनाको हक, र निवारक नजरबन्द विरुद्धको हक जस्ता आधुनिक हकहरू थपिए। यस संविधानमा नागरिकका कर्तव्यहरू राखिएका थिएनन्। == संविधानमा उल्लेख गरिएका अधिकारहरू == (१६) सम्मानपुर्वक वाच्न पाउने हक <br> (१७) स्वतन्त्रताको हक <br> (१८) समानताको हक <br> (१९) सञ्चारको हक <br> (२०) न्याय सम्बन्धी हक <br> (२१) अपराध पीडितको हक<br> (२२) यातना विरूद्धको हक<br> (२३) निवारक नजरबन्द विरूद्धको हक<br> (२४) छुवाछुत र भेदभाव विरूद्धको हक<br> (२५) सम्पत्तिको हक<br> (२६) धार्मिक स्वतन्त्राको हक<br> (२७) सूचनाको हक<br> (२८) गोपनीयताको हक<br> (२९) शोषण विरूद्धको हक<br> (३०) स्वच्छ वातावरणको हक<br> (३१) शिक्षा सम्बन्धी हक<br> (३२) भाषा र संस्कृतिको हक<br> (३३) रोजगारको हक<br> (३४) श्रमको हक<br> (३५) स्वास्थ्य सम्बन्धी हक<br> (३६) खाद्य सम्बन्धी हक<br> (३७) आवासको हक<br> (३८) महिलाको हक<br> (३९) बालबालिकाको हक (४०) दलितको हक<br> (४१) ज्येष्ठ नागरिकको हक<br> (४२ )सामाजिक न्यायको हक<br> (४३) सामाजिक सुरक्षाको हक<br> (४४) उपभोक्ताको हक<br> (४५) देश निकाला विरुद्धको हक<br> (४६) संबैधानिक उपचारको हक<br> (४७) मौलिक हकको कार्यन्यायन<br> (४८) नागरिकका कर्तब्य = नागरिकका कर्तव्यः = नेपालको संविधानको धारा ४८ प्रत्येक नागरिकका कर्तव्य देहाय बमोजिम छन्ः–<ref name=":0" /> * (क) राष्ट्रप्रति निष्ठावान हुँदै नेपालको राष्ट्रियता, सार्वभौमसत्ता र अखण्डताको रक्षा गर्नु, * (ख) संविधान र कानूनको पालना गर्नु, * (ग) राज्यले चाहेका बखत अनिवार्य सेवा गर्नु, * (घ) सार्वजनिक सम्पत्तिको सुरक्षा र संरक्षण गर्नु ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालको संविधान]] 789bvdv4cmzadwxhvt8ep5eiiojt4o9 1367808 1367806 2026-07-29T07:54:47Z Bishaldev100 28807 /* ऐतिहासिक विकासक्रम */ 1367808 wikitext text/x-wiki {{ढाँचा:नेपालको संविधान २०७२}}[[नेपालको संविधान|नेपालको संविधानको]] भाग ३ मा [[नेपाली|नेपाली नागरिकका]] '''मौलिक हक र कर्तव्यको''' उल्लेख गरिएको छ।<ref name=":0">{{Cite web |title=नेपालको संविधान |url=https://www.moljpa.gov.np/public/uploads/cff6c0ea-7736-412f-bafd-75b64afcdf17.pdf |website=कानून, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालय}}</ref> [[नेपालको संविधान]]को धारा १६ देखि धारा ४८ सम्म नेपाली जनतालाई ३३ वटा मौलिक हकको प्रत्याभूति गरिएको छ । जसमा सम्मानपूर्वक बाँच्न पाउने स्वतन्त्रता, वाक् तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता, [[धर्म|धार्मिक]] तथा [[संस्कृति|सांस्कृतिक]] स्वतन्त्रता, [[छुवाछुत]] तथा भेदभाव विरुद्धको अधिकार आदि पर्दछन् । धारा ४८ मा प्रत्येक नेपाली नागरिकको कर्तव्यको उल्लेख छ । नेपालको राष्ट्रियता, सार्वभौमसत्ता र अखण्डताको रक्षा उल्लेख गरिएको छ । <ref>{{Cite web |title=31 Fundamental Rights have been Proposed |url=http://asd.org.np/nepal-in-transition/constitution/constitutionmaking/31-fundamental-rights-proposed/ |access-date=10 December 2017 |website=asd.org.np }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171210204754/http://asd.org.np/nepal-in-transition/constitution/constitutionmaking/31-fundamental-rights-proposed/ |date=10 December 2017 }}</ref> <ref>{{Cite web |date=29 October 2009 |title=CA panel recommends 31 fundamental rights |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/ca-panel-recommends-31-fundamental-rights/ |access-date=10 December 2017 |website=thehimalayantimes.com |publisher=Himalayan Times}} </ref> संविधानको '''धारा ४७''' मा मौलिक हकको कार्यान्वयनका लागि आवश्यक पर्ने कानुनहरू संविधान प्रारम्भ भएको '''३ वर्षभित्र''' बनाउने उल्लेख छ। संविधानको भाग ४ मा रहेका राज्यका निर्देशक सिद्धान्त र नीतिहरूलाई अदालतमा सिधै प्रश्न उठाउन पाइँदैन। राज्यले आफ्नो क्षमता अनुसार बिस्तारै यी हकहरू कार्यान्वयन गर्दै लैजाने छुट संविधानले नै दिएको छ। == ऐतिहासिक विकासक्रम == [[नेपाल सरकार वैधानिक कानुन २००४|नेपाल सरकार वैधानिक कानुन, २००४]] मा पहिलो पटक नागरिकका आधारभूत अधिकार र कर्तव्य समावेश गरिएको थियो। भाषण, प्रेस, सभा, र धार्मिक स्वतन्त्रता जस्ता सीमित हकहरू मात्र थिए। प्रजातन्त्र स्थापनापछि जारी भएको [[नेपालको अन्तरिम शासन विधान २००७|नेपालको अन्तरिम शासन विधान, २००७]] ले 'राज्यका निर्देशक सिद्धान्त र नीतिहरू' को अवधारणा भित्र्यायो। समानताको हक र कानुनी संरक्षण जस्ता आधुनिक हकहरूको सुरुवात भयो। नेपालको संविधान, २०१५ मा पहिलो पटक मौलिक हकलाई 'कार्यान्वयन गराउने संवैधानिक उपचारको हक' (अदालत जान पाउने अधिकार) थपियो। [[नेपालको संविधान २०१९|नेपालको संविधान, २०१९]] मा मौलिक हकहरू त राखिए, तर तिनलाई 'कानुनको अधीनमा रही' मात्र प्रयोग गर्न पाइने गरी संकुचित गरियो। पहिलो पटक नागरिकका कर्तव्यहरू लाई स्पष्ट रूपमा संविधानमा समावेश गरियो। राष्ट्रिय हित विपरितका कार्यमा मौलिक हक निलम्बन गर्न सकिने व्यवस्था थियो। २०४६ सालको जनआन्दोलनपछि बनेको नेपालको अधिराज्यको संविधान, २०४७लाई उत्कृष्ट मानिन्थ्यो। मौलिक हकलाई पूर्ण रूपमा अपरिवर्तनीय (निलम्बन गर्न नमिल्ने गरी) बनाइयो। प्रेस तथा प्रकाशन हक, सूचनाको हक, र निवारक नजरबन्द विरुद्धको हक जस्ता आधुनिक हकहरू थपिए। यस संविधानमा नागरिकका कर्तव्यहरू राखिएका थिएनन्। जनआन्दोलन २०६२/६३ को पृष्ठभूमिमा बनेको [[नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३|नेपालको अन्तरिम संविधान, २०६३]] ले मौलिक हकमा ठूलो फड्को मार्यो। पहिलो पटक सकारात्मक विभेद (आरक्षण) को व्यवस्था गरियो। महिलाको हक, बालबालिकाको हक, दलितको हक, र छुवाछूत विरुद्धको हकलाई मौलिक हकमा राखियो। स्वास्थ्य, शिक्षा, र रोजगारीको हकलाई पहिलो पटक मौलिक हकको रूपमा स्वीकार गरियो। वर्तमान [[नेपालको संविधान २०७२|नेपालको संविधान, २०७२]] मा ३१ वटा मौलिक हक (धारा १६ देखि ४६ सम्म) को व्यवस्था गरिएको छ। आवासको हक, खाद्यको हक, उपभोक्ताको हक, र ज्येष्ठ नागरिकको हक जस्ता नयाँ हकहरू थपिएका छन्। धारा ४८ मा ४ वटा नागरिकका कर्तव्यहरू लाई पुनः समावेश गरिएको छ। == संविधानमा उल्लेख गरिएका अधिकारहरू == (१६) सम्मानपुर्वक वाच्न पाउने हक <br> (१७) स्वतन्त्रताको हक <br> (१८) समानताको हक <br> (१९) सञ्चारको हक <br> (२०) न्याय सम्बन्धी हक <br> (२१) अपराध पीडितको हक<br> (२२) यातना विरूद्धको हक<br> (२३) निवारक नजरबन्द विरूद्धको हक<br> (२४) छुवाछुत र भेदभाव विरूद्धको हक<br> (२५) सम्पत्तिको हक<br> (२६) धार्मिक स्वतन्त्राको हक<br> (२७) सूचनाको हक<br> (२८) गोपनीयताको हक<br> (२९) शोषण विरूद्धको हक<br> (३०) स्वच्छ वातावरणको हक<br> (३१) शिक्षा सम्बन्धी हक<br> (३२) भाषा र संस्कृतिको हक<br> (३३) रोजगारको हक<br> (३४) श्रमको हक<br> (३५) स्वास्थ्य सम्बन्धी हक<br> (३६) खाद्य सम्बन्धी हक<br> (३७) आवासको हक<br> (३८) महिलाको हक<br> (३९) बालबालिकाको हक (४०) दलितको हक<br> (४१) ज्येष्ठ नागरिकको हक<br> (४२ )सामाजिक न्यायको हक<br> (४३) सामाजिक सुरक्षाको हक<br> (४४) उपभोक्ताको हक<br> (४५) देश निकाला विरुद्धको हक<br> (४६) संबैधानिक उपचारको हक<br> (४७) मौलिक हकको कार्यन्यायन<br> (४८) नागरिकका कर्तब्य = नागरिकका कर्तव्यः = नेपालको संविधानको धारा ४८ प्रत्येक नागरिकका कर्तव्य देहाय बमोजिम छन्ः–<ref name=":0" /> * (क) राष्ट्रप्रति निष्ठावान हुँदै नेपालको राष्ट्रियता, सार्वभौमसत्ता र अखण्डताको रक्षा गर्नु, * (ख) संविधान र कानूनको पालना गर्नु, * (ग) राज्यले चाहेका बखत अनिवार्य सेवा गर्नु, * (घ) सार्वजनिक सम्पत्तिको सुरक्षा र संरक्षण गर्नु ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालको संविधान]] f01fixujc3mnd09rax8jfglnjxlm8bv 1367809 1367808 2026-07-29T07:55:09Z Bishaldev100 28807 /* नागरिकका कर्तव्यः */ 1367809 wikitext text/x-wiki {{ढाँचा:नेपालको संविधान २०७२}}[[नेपालको संविधान|नेपालको संविधानको]] भाग ३ मा [[नेपाली|नेपाली नागरिकका]] '''मौलिक हक र कर्तव्यको''' उल्लेख गरिएको छ।<ref name=":0">{{Cite web |title=नेपालको संविधान |url=https://www.moljpa.gov.np/public/uploads/cff6c0ea-7736-412f-bafd-75b64afcdf17.pdf |website=कानून, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालय}}</ref> [[नेपालको संविधान]]को धारा १६ देखि धारा ४८ सम्म नेपाली जनतालाई ३३ वटा मौलिक हकको प्रत्याभूति गरिएको छ । जसमा सम्मानपूर्वक बाँच्न पाउने स्वतन्त्रता, वाक् तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता, [[धर्म|धार्मिक]] तथा [[संस्कृति|सांस्कृतिक]] स्वतन्त्रता, [[छुवाछुत]] तथा भेदभाव विरुद्धको अधिकार आदि पर्दछन् । धारा ४८ मा प्रत्येक नेपाली नागरिकको कर्तव्यको उल्लेख छ । नेपालको राष्ट्रियता, सार्वभौमसत्ता र अखण्डताको रक्षा उल्लेख गरिएको छ । <ref>{{Cite web |title=31 Fundamental Rights have been Proposed |url=http://asd.org.np/nepal-in-transition/constitution/constitutionmaking/31-fundamental-rights-proposed/ |access-date=10 December 2017 |website=asd.org.np }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171210204754/http://asd.org.np/nepal-in-transition/constitution/constitutionmaking/31-fundamental-rights-proposed/ |date=10 December 2017 }}</ref> <ref>{{Cite web |date=29 October 2009 |title=CA panel recommends 31 fundamental rights |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/ca-panel-recommends-31-fundamental-rights/ |access-date=10 December 2017 |website=thehimalayantimes.com |publisher=Himalayan Times}} </ref> संविधानको '''धारा ४७''' मा मौलिक हकको कार्यान्वयनका लागि आवश्यक पर्ने कानुनहरू संविधान प्रारम्भ भएको '''३ वर्षभित्र''' बनाउने उल्लेख छ। संविधानको भाग ४ मा रहेका राज्यका निर्देशक सिद्धान्त र नीतिहरूलाई अदालतमा सिधै प्रश्न उठाउन पाइँदैन। राज्यले आफ्नो क्षमता अनुसार बिस्तारै यी हकहरू कार्यान्वयन गर्दै लैजाने छुट संविधानले नै दिएको छ। == ऐतिहासिक विकासक्रम == [[नेपाल सरकार वैधानिक कानुन २००४|नेपाल सरकार वैधानिक कानुन, २००४]] मा पहिलो पटक नागरिकका आधारभूत अधिकार र कर्तव्य समावेश गरिएको थियो। भाषण, प्रेस, सभा, र धार्मिक स्वतन्त्रता जस्ता सीमित हकहरू मात्र थिए। प्रजातन्त्र स्थापनापछि जारी भएको [[नेपालको अन्तरिम शासन विधान २००७|नेपालको अन्तरिम शासन विधान, २००७]] ले 'राज्यका निर्देशक सिद्धान्त र नीतिहरू' को अवधारणा भित्र्यायो। समानताको हक र कानुनी संरक्षण जस्ता आधुनिक हकहरूको सुरुवात भयो। नेपालको संविधान, २०१५ मा पहिलो पटक मौलिक हकलाई 'कार्यान्वयन गराउने संवैधानिक उपचारको हक' (अदालत जान पाउने अधिकार) थपियो। [[नेपालको संविधान २०१९|नेपालको संविधान, २०१९]] मा मौलिक हकहरू त राखिए, तर तिनलाई 'कानुनको अधीनमा रही' मात्र प्रयोग गर्न पाइने गरी संकुचित गरियो। पहिलो पटक नागरिकका कर्तव्यहरू लाई स्पष्ट रूपमा संविधानमा समावेश गरियो। राष्ट्रिय हित विपरितका कार्यमा मौलिक हक निलम्बन गर्न सकिने व्यवस्था थियो। २०४६ सालको जनआन्दोलनपछि बनेको नेपालको अधिराज्यको संविधान, २०४७लाई उत्कृष्ट मानिन्थ्यो। मौलिक हकलाई पूर्ण रूपमा अपरिवर्तनीय (निलम्बन गर्न नमिल्ने गरी) बनाइयो। प्रेस तथा प्रकाशन हक, सूचनाको हक, र निवारक नजरबन्द विरुद्धको हक जस्ता आधुनिक हकहरू थपिए। यस संविधानमा नागरिकका कर्तव्यहरू राखिएका थिएनन्। जनआन्दोलन २०६२/६३ को पृष्ठभूमिमा बनेको [[नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३|नेपालको अन्तरिम संविधान, २०६३]] ले मौलिक हकमा ठूलो फड्को मार्यो। पहिलो पटक सकारात्मक विभेद (आरक्षण) को व्यवस्था गरियो। महिलाको हक, बालबालिकाको हक, दलितको हक, र छुवाछूत विरुद्धको हकलाई मौलिक हकमा राखियो। स्वास्थ्य, शिक्षा, र रोजगारीको हकलाई पहिलो पटक मौलिक हकको रूपमा स्वीकार गरियो। वर्तमान [[नेपालको संविधान २०७२|नेपालको संविधान, २०७२]] मा ३१ वटा मौलिक हक (धारा १६ देखि ४६ सम्म) को व्यवस्था गरिएको छ। आवासको हक, खाद्यको हक, उपभोक्ताको हक, र ज्येष्ठ नागरिकको हक जस्ता नयाँ हकहरू थपिएका छन्। धारा ४८ मा ४ वटा नागरिकका कर्तव्यहरू लाई पुनः समावेश गरिएको छ। == संविधानमा उल्लेख गरिएका अधिकारहरू == (१६) सम्मानपुर्वक वाच्न पाउने हक <br> (१७) स्वतन्त्रताको हक <br> (१८) समानताको हक <br> (१९) सञ्चारको हक <br> (२०) न्याय सम्बन्धी हक <br> (२१) अपराध पीडितको हक<br> (२२) यातना विरूद्धको हक<br> (२३) निवारक नजरबन्द विरूद्धको हक<br> (२४) छुवाछुत र भेदभाव विरूद्धको हक<br> (२५) सम्पत्तिको हक<br> (२६) धार्मिक स्वतन्त्राको हक<br> (२७) सूचनाको हक<br> (२८) गोपनीयताको हक<br> (२९) शोषण विरूद्धको हक<br> (३०) स्वच्छ वातावरणको हक<br> (३१) शिक्षा सम्बन्धी हक<br> (३२) भाषा र संस्कृतिको हक<br> (३३) रोजगारको हक<br> (३४) श्रमको हक<br> (३५) स्वास्थ्य सम्बन्धी हक<br> (३६) खाद्य सम्बन्धी हक<br> (३७) आवासको हक<br> (३८) महिलाको हक<br> (३९) बालबालिकाको हक (४०) दलितको हक<br> (४१) ज्येष्ठ नागरिकको हक<br> (४२ )सामाजिक न्यायको हक<br> (४३) सामाजिक सुरक्षाको हक<br> (४४) उपभोक्ताको हक<br> (४५) देश निकाला विरुद्धको हक<br> (४६) संबैधानिक उपचारको हक<br> (४७) मौलिक हकको कार्यन्यायन<br> (४८) नागरिकका कर्तब्य == नागरिकका कर्तव्य == नेपालको संविधानको धारा ४८ प्रत्येक नागरिकका कर्तव्य देहाय बमोजिम छन्ः–<ref name=":0" /> * (क) राष्ट्रप्रति निष्ठावान हुँदै नेपालको राष्ट्रियता, सार्वभौमसत्ता र अखण्डताको रक्षा गर्नु, * (ख) संविधान र कानूनको पालना गर्नु, * (ग) राज्यले चाहेका बखत अनिवार्य सेवा गर्नु, * (घ) सार्वजनिक सम्पत्तिको सुरक्षा र संरक्षण गर्नु ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालको संविधान]] 34okfzb6ra0ue8yhizkyug20rcecsbb 1367810 1367809 2026-07-29T07:58:14Z Bishaldev100 28807 1367810 wikitext text/x-wiki {{ढाँचा:नेपालको संविधान २०७२}}[[नेपालको संविधान|नेपालको संविधानको]] भाग ३ मा [[नेपाली|नेपाली नागरिकका]] '''मौलिक हक र कर्तव्यको''' उल्लेख गरिएको छ।<ref name=":0">{{Cite web |title=नेपालको संविधान |url=https://www.moljpa.gov.np/public/uploads/cff6c0ea-7736-412f-bafd-75b64afcdf17.pdf |website=कानून, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालय}}</ref> [[नेपालको संविधान]]को धारा १६ देखि धारा ४८ सम्म नेपाली जनतालाई ३३ वटा मौलिक हकको प्रत्याभूति गरिएको छ । जसमा सम्मानपूर्वक बाँच्न पाउने स्वतन्त्रता, वाक् तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता, [[धर्म|धार्मिक]] तथा [[संस्कृति|सांस्कृतिक]] स्वतन्त्रता, [[छुवाछुत]] तथा भेदभाव विरुद्धको अधिकार आदि पर्दछन् । धारा ४८ मा प्रत्येक नेपाली नागरिकको कर्तव्यको उल्लेख छ । नेपालको राष्ट्रियता, सार्वभौमसत्ता र अखण्डताको रक्षा उल्लेख गरिएको छ । <ref>{{Cite web |title=31 Fundamental Rights have been Proposed |url=http://asd.org.np/nepal-in-transition/constitution/constitutionmaking/31-fundamental-rights-proposed/ |access-date=10 December 2017 |website=asd.org.np }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171210204754/http://asd.org.np/nepal-in-transition/constitution/constitutionmaking/31-fundamental-rights-proposed/ |date=10 December 2017 }}</ref> <ref>{{Cite web |date=29 October 2009 |title=CA panel recommends 31 fundamental rights |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/ca-panel-recommends-31-fundamental-rights/ |access-date=10 December 2017 |website=thehimalayantimes.com |publisher=Himalayan Times}} </ref> संविधानको '''धारा ४७''' मा मौलिक हकको कार्यान्वयनका लागि आवश्यक पर्ने कानुनहरू संविधान प्रारम्भ भएको '''३ वर्षभित्र''' बनाउने उल्लेख छ। संविधानको भाग ४ मा रहेका राज्यका निर्देशक सिद्धान्त र नीतिहरूलाई अदालतमा सिधै प्रश्न उठाउन पाइँदैन। राज्यले आफ्नो क्षमता अनुसार बिस्तारै यी हकहरू कार्यान्वयन गर्दै लैजाने छुट संविधानले नै दिएको छ। == ऐतिहासिक विकासक्रम == [[नेपाल सरकार वैधानिक कानुन २००४|नेपाल सरकार वैधानिक कानुन, २००४]] मा पहिलो पटक नागरिकका आधारभूत अधिकार र कर्तव्य समावेश गरिएको थियो। भाषण, प्रेस, सभा, र धार्मिक स्वतन्त्रता जस्ता सीमित हकहरू मात्र थिए। प्रजातन्त्र स्थापनापछि जारी भएको [[नेपालको अन्तरिम शासन विधान २००७|नेपालको अन्तरिम शासन विधान, २००७]] ले 'राज्यका निर्देशक सिद्धान्त र नीतिहरू' को अवधारणा भित्र्यायो। समानताको हक र कानुनी संरक्षण जस्ता आधुनिक हकहरूको सुरुवात भयो। नेपालको संविधान, २०१५ मा पहिलो पटक मौलिक हकलाई 'कार्यान्वयन गराउने संवैधानिक उपचारको हक' (अदालत जान पाउने अधिकार) थपियो। [[नेपालको संविधान २०१९|नेपालको संविधान, २०१९]] मा मौलिक हकहरू त राखिए, तर तिनलाई 'कानुनको अधीनमा रही' मात्र प्रयोग गर्न पाइने गरी संकुचित गरियो। पहिलो पटक नागरिकका कर्तव्यहरू लाई स्पष्ट रूपमा संविधानमा समावेश गरियो। राष्ट्रिय हित विपरितका कार्यमा मौलिक हक निलम्बन गर्न सकिने व्यवस्था थियो। २०४६ सालको जनआन्दोलनपछि बनेको नेपालको अधिराज्यको संविधान, २०४७लाई उत्कृष्ट मानिन्थ्यो। मौलिक हकलाई पूर्ण रूपमा अपरिवर्तनीय (निलम्बन गर्न नमिल्ने गरी) बनाइयो। प्रेस तथा प्रकाशन हक, सूचनाको हक, र निवारक नजरबन्द विरुद्धको हक जस्ता आधुनिक हकहरू थपिए। यस संविधानमा नागरिकका कर्तव्यहरू राखिएका थिएनन्। जनआन्दोलन २०६२/६३ को पृष्ठभूमिमा बनेको [[नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३|नेपालको अन्तरिम संविधान, २०६३]] ले मौलिक हकमा ठूलो फड्को मार्यो। पहिलो पटक सकारात्मक विभेद (आरक्षण) को व्यवस्था गरियो। महिलाको हक, बालबालिकाको हक, दलितको हक, र छुवाछूत विरुद्धको हकलाई मौलिक हकमा राखियो। स्वास्थ्य, शिक्षा, र रोजगारीको हकलाई पहिलो पटक मौलिक हकको रूपमा स्वीकार गरियो। वर्तमान [[नेपालको संविधान २०७२|नेपालको संविधान, २०७२]] मा ३१ वटा मौलिक हक (धारा १६ देखि ४६ सम्म) को व्यवस्था गरिएको छ। आवासको हक, खाद्यको हक, उपभोक्ताको हक, र ज्येष्ठ नागरिकको हक जस्ता नयाँ हकहरू थपिएका छन्। धारा ४८ मा ४ वटा नागरिकका कर्तव्यहरू लाई पुनः समावेश गरिएको छ। == संविधानमा उल्लेखित अधिकार == (१६) सम्मानपुर्वक वाच्न पाउने हक <br> (१७) स्वतन्त्रताको हक <br> (१८) समानताको हक <br> (१९) सञ्चारको हक <br> (२०) न्याय सम्बन्धी हक <br> (२१) अपराध पीडितको हक<br> (२२) यातना विरूद्धको हक<br> (२३) निवारक नजरबन्द विरूद्धको हक<br> (२४) छुवाछुत र भेदभाव विरूद्धको हक<br> (२५) सम्पत्तिको हक<br> (२६) धार्मिक स्वतन्त्राको हक<br> (२७) सूचनाको हक<br> (२८) गोपनीयताको हक<br> (२९) शोषण विरूद्धको हक<br> (३०) स्वच्छ वातावरणको हक<br> (३१) शिक्षा सम्बन्धी हक<br> (३२) भाषा र संस्कृतिको हक<br> (३३) रोजगारको हक<br> (३४) श्रमको हक<br> (३५) स्वास्थ्य सम्बन्धी हक<br> (३६) खाद्य सम्बन्धी हक<br> (३७) आवासको हक<br> (३८) महिलाको हक<br> (३९) बालबालिकाको हक (४०) दलितको हक<br> (४१) ज्येष्ठ नागरिकको हक<br> (४२ )सामाजिक न्यायको हक<br> (४३) सामाजिक सुरक्षाको हक<br> (४४) उपभोक्ताको हक<br> (४५) देश निकाला विरुद्धको हक<br> (४६) संबैधानिक उपचारको हक<br> (४७) मौलिक हकको कार्यन्यायन<br> (४८) नागरिकका कर्तब्य == नागरिकका कर्तव्य == नेपालको संविधानको धारा ४८ प्रत्येक नागरिकका कर्तव्य देहाय बमोजिम छन्ः–<ref name=":0" /> * (क) राष्ट्रप्रति निष्ठावान हुँदै नेपालको राष्ट्रियता, सार्वभौमसत्ता र अखण्डताको रक्षा गर्नु, * (ख) संविधान र कानूनको पालना गर्नु, * (ग) राज्यले चाहेका बखत अनिवार्य सेवा गर्नु, * (घ) सार्वजनिक सम्पत्तिको सुरक्षा र संरक्षण गर्नु ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालको संविधान]] gjjr62n0xcdm8adnp9w34o9y2jkvzbh 1367811 1367810 2026-07-29T08:00:11Z Bishaldev100 28807 /* ऐतिहासिक विकासक्रम */ 1367811 wikitext text/x-wiki {{ढाँचा:नेपालको संविधान २०७२}}[[नेपालको संविधान|नेपालको संविधानको]] भाग ३ मा [[नेपाली|नेपाली नागरिकका]] '''मौलिक हक र कर्तव्यको''' उल्लेख गरिएको छ।<ref name=":0">{{Cite web |title=नेपालको संविधान |url=https://www.moljpa.gov.np/public/uploads/cff6c0ea-7736-412f-bafd-75b64afcdf17.pdf |website=कानून, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालय}}</ref> [[नेपालको संविधान]]को धारा १६ देखि धारा ४८ सम्म नेपाली जनतालाई ३३ वटा मौलिक हकको प्रत्याभूति गरिएको छ । जसमा सम्मानपूर्वक बाँच्न पाउने स्वतन्त्रता, वाक् तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता, [[धर्म|धार्मिक]] तथा [[संस्कृति|सांस्कृतिक]] स्वतन्त्रता, [[छुवाछुत]] तथा भेदभाव विरुद्धको अधिकार आदि पर्दछन् । धारा ४८ मा प्रत्येक नेपाली नागरिकको कर्तव्यको उल्लेख छ । नेपालको राष्ट्रियता, सार्वभौमसत्ता र अखण्डताको रक्षा उल्लेख गरिएको छ । <ref>{{Cite web |title=31 Fundamental Rights have been Proposed |url=http://asd.org.np/nepal-in-transition/constitution/constitutionmaking/31-fundamental-rights-proposed/ |access-date=10 December 2017 |website=asd.org.np }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171210204754/http://asd.org.np/nepal-in-transition/constitution/constitutionmaking/31-fundamental-rights-proposed/ |date=10 December 2017 }}</ref> <ref>{{Cite web |date=29 October 2009 |title=CA panel recommends 31 fundamental rights |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/ca-panel-recommends-31-fundamental-rights/ |access-date=10 December 2017 |website=thehimalayantimes.com |publisher=Himalayan Times}} </ref> संविधानको '''धारा ४७''' मा मौलिक हकको कार्यान्वयनका लागि आवश्यक पर्ने कानुनहरू संविधान प्रारम्भ भएको '''३ वर्षभित्र''' बनाउने उल्लेख छ। संविधानको भाग ४ मा रहेका राज्यका निर्देशक सिद्धान्त र नीतिहरूलाई अदालतमा सिधै प्रश्न उठाउन पाइँदैन। राज्यले आफ्नो क्षमता अनुसार बिस्तारै यी हकहरू कार्यान्वयन गर्दै लैजाने छुट संविधानले नै दिएको छ। == ऐतिहासिक विकासक्रम == [[नेपाल सरकार वैधानिक कानुन २००४|नेपाल सरकार वैधानिक कानुन, २००४]] मा पहिलो पटक नागरिकका आधारभूत अधिकार र कर्तव्य समावेश गरिएको थियो। भाषण, प्रेस, सभा, र धार्मिक स्वतन्त्रता जस्ता सीमित हकहरू मात्र थिए। प्रजातन्त्र स्थापनापछि जारी भएको [[नेपालको अन्तरिम शासन विधान २००७|नेपालको अन्तरिम शासन विधान, २००७]] ले 'राज्यका निर्देशक सिद्धान्त र नीतिहरू' को अवधारणा भित्र्यायो। समानताको हक र कानुनी संरक्षण जस्ता आधुनिक हकहरूको सुरुवात भयो। नेपालको संविधान, २०१५ मा पहिलो पटक मौलिक हकलाई 'कार्यान्वयन गराउने संवैधानिक उपचारको हक' (अदालत जान पाउने अधिकार) थपियो। [[नेपालको संविधान २०१९|नेपालको संविधान, २०१९]] मा मौलिक हकहरू त राखिए, तर तिनलाई 'कानुनको अधीनमा रही' मात्र प्रयोग गर्न पाइने गरी संकुचित गरियो। पहिलो पटक नागरिकका कर्तव्यहरू लाई स्पष्ट रूपमा संविधानमा समावेश गरियो। राष्ट्रिय हित विपरितका कार्यमा मौलिक हक निलम्बन गर्न सकिने व्यवस्था थियो। २०४६ सालको जनआन्दोलनपछि बनेको नेपालको अधिराज्यको संविधान, २०४७लाई उत्कृष्ट मानिन्थ्यो।<ref>{{Cite web |last=पाण्डे |first=प्रभातराज |date=कार्तिक ११, २०८१ |title=किन २०७२ भन्दा २०४७ सालको संविधान उत्कृष्ट ? |url=https://www.akramannews.com/bichar/2024/10/27/3510/ |access-date=2026-07-29 |website=आक्रमण न्युज - Akraman News |language=en-US}}</ref> मौलिक हकलाई पूर्ण रूपमा अपरिवर्तनीय (निलम्बन गर्न नमिल्ने गरी) बनाइयो। प्रेस तथा प्रकाशन हक, सूचनाको हक, र निवारक नजरबन्द विरुद्धको हक जस्ता आधुनिक हकहरू थपिए। यस संविधानमा नागरिकका कर्तव्यहरू राखिएका थिएनन्। जनआन्दोलन २०६२/६३ को पृष्ठभूमिमा बनेको [[नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३|नेपालको अन्तरिम संविधान, २०६३]] ले मौलिक हकमा ठूलो फड्को मार्यो। पहिलो पटक सकारात्मक विभेद (आरक्षण) को व्यवस्था गरियो। महिलाको हक, बालबालिकाको हक, दलितको हक, र छुवाछूत विरुद्धको हकलाई मौलिक हकमा राखियो। स्वास्थ्य, शिक्षा, र रोजगारीको हकलाई पहिलो पटक मौलिक हकको रूपमा स्वीकार गरियो। वर्तमान [[नेपालको संविधान २०७२|नेपालको संविधान, २०७२]] मा ३१ वटा मौलिक हक (धारा १६ देखि ४६ सम्म) को व्यवस्था गरिएको छ। आवासको हक, खाद्यको हक, उपभोक्ताको हक, र ज्येष्ठ नागरिकको हक जस्ता नयाँ हकहरू थपिएका छन्। धारा ४८ मा ४ वटा नागरिकका कर्तव्यहरू लाई पुनः समावेश गरिएको छ। == संविधानमा उल्लेखित अधिकार == (१६) सम्मानपुर्वक वाच्न पाउने हक <br> (१७) स्वतन्त्रताको हक <br> (१८) समानताको हक <br> (१९) सञ्चारको हक <br> (२०) न्याय सम्बन्धी हक <br> (२१) अपराध पीडितको हक<br> (२२) यातना विरूद्धको हक<br> (२३) निवारक नजरबन्द विरूद्धको हक<br> (२४) छुवाछुत र भेदभाव विरूद्धको हक<br> (२५) सम्पत्तिको हक<br> (२६) धार्मिक स्वतन्त्राको हक<br> (२७) सूचनाको हक<br> (२८) गोपनीयताको हक<br> (२९) शोषण विरूद्धको हक<br> (३०) स्वच्छ वातावरणको हक<br> (३१) शिक्षा सम्बन्धी हक<br> (३२) भाषा र संस्कृतिको हक<br> (३३) रोजगारको हक<br> (३४) श्रमको हक<br> (३५) स्वास्थ्य सम्बन्धी हक<br> (३६) खाद्य सम्बन्धी हक<br> (३७) आवासको हक<br> (३८) महिलाको हक<br> (३९) बालबालिकाको हक (४०) दलितको हक<br> (४१) ज्येष्ठ नागरिकको हक<br> (४२ )सामाजिक न्यायको हक<br> (४३) सामाजिक सुरक्षाको हक<br> (४४) उपभोक्ताको हक<br> (४५) देश निकाला विरुद्धको हक<br> (४६) संबैधानिक उपचारको हक<br> (४७) मौलिक हकको कार्यन्यायन<br> (४८) नागरिकका कर्तब्य == नागरिकका कर्तव्य == नेपालको संविधानको धारा ४८ प्रत्येक नागरिकका कर्तव्य देहाय बमोजिम छन्ः–<ref name=":0" /> * (क) राष्ट्रप्रति निष्ठावान हुँदै नेपालको राष्ट्रियता, सार्वभौमसत्ता र अखण्डताको रक्षा गर्नु, * (ख) संविधान र कानूनको पालना गर्नु, * (ग) राज्यले चाहेका बखत अनिवार्य सेवा गर्नु, * (घ) सार्वजनिक सम्पत्तिको सुरक्षा र संरक्षण गर्नु ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालको संविधान]] ldakng37a34ggtg4c5sictefglfj2jv 1367824 1367811 2026-07-29T11:49:36Z Bishaldev100 28807 1367824 wikitext text/x-wiki {{ढाँचा:नेपालको संविधान २०७२}}[[नेपालको संविधान|नेपालको संविधानको]] भाग ३ मा [[नेपाली|नेपाली नागरिकका]] '''मौलिक हक र कर्तव्यको''' उल्लेख गरिएको छ।<ref name=":0">{{Cite web |title=नेपालको संविधान |url=https://www.moljpa.gov.np/public/uploads/cff6c0ea-7736-412f-bafd-75b64afcdf17.pdf |website=कानून, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालय}}</ref> [[नेपालको संविधान]]को धारा १६ देखि धारा ४८ सम्म नेपाली जनतालाई ३३ वटा मौलिक हकको प्रत्याभूति गरिएको छ । जसमा सम्मानपूर्वक बाँच्न पाउने स्वतन्त्रता, वाक् तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता, [[धर्म|धार्मिक]] तथा [[संस्कृति|सांस्कृतिक]] स्वतन्त्रता, [[छुवाछुत]] तथा भेदभाव विरुद्धको अधिकार आदि पर्दछन् । धारा ४८ मा प्रत्येक नेपाली नागरिकको कर्तव्यको उल्लेख छ । नेपालको राष्ट्रियता, सार्वभौमसत्ता र अखण्डताको रक्षा उल्लेख गरिएको छ । <ref>{{Cite web |title=31 Fundamental Rights have been Proposed |url=http://asd.org.np/nepal-in-transition/constitution/constitutionmaking/31-fundamental-rights-proposed/ |access-date=10 December 2017 |website=asd.org.np }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171210204754/http://asd.org.np/nepal-in-transition/constitution/constitutionmaking/31-fundamental-rights-proposed/ |date=10 December 2017 }}</ref> <ref>{{Cite web |date=29 October 2009 |title=CA panel recommends 31 fundamental rights |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/ca-panel-recommends-31-fundamental-rights/ |access-date=10 December 2017 |website=thehimalayantimes.com |publisher=Himalayan Times}} </ref> संविधानको '''धारा ४७''' मा मौलिक हकको कार्यान्वयनका लागि आवश्यक पर्ने कानुनहरू संविधान प्रारम्भ भएको ३ वर्षभित्र बनाउने उल्लेख छ। संविधानको भाग ४ मा रहेका राज्यका निर्देशक सिद्धान्त र नीतिहरूलाई अदालतमा सिधै प्रश्न उठाउन पाइँदैन। राज्यले आफ्नो क्षमता अनुसार बिस्तारै यी हकहरू कार्यान्वयन गर्दै लैजाने छुट संविधानले नै दिएको छ। == ऐतिहासिक विकासक्रम == [[नेपाल सरकार वैधानिक कानुन २००४|नेपाल सरकार वैधानिक कानुन, २००४]] मा पहिलो पटक नागरिकका आधारभूत अधिकार र कर्तव्य समावेश गरिएको थियो। भाषण, प्रेस, सभा, र धार्मिक स्वतन्त्रता जस्ता सीमित हकहरू मात्र थिए। प्रजातन्त्र स्थापनापछि जारी भएको [[नेपालको अन्तरिम शासन विधान २००७|नेपालको अन्तरिम शासन विधान, २००७]] ले 'राज्यका निर्देशक सिद्धान्त र नीतिहरू' को अवधारणा भित्र्यायो। समानताको हक र कानुनी संरक्षण जस्ता आधुनिक हकहरूको सुरुवात भयो। नेपालको संविधान, २०१५ मा पहिलो पटक मौलिक हकलाई 'कार्यान्वयन गराउने संवैधानिक उपचारको हक' (अदालत जान पाउने अधिकार) थपियो। [[नेपालको संविधान २०१९|नेपालको संविधान, २०१९]] मा मौलिक हकहरू त राखिए, तर तिनलाई 'कानुनको अधीनमा रही' मात्र प्रयोग गर्न पाइने गरी संकुचित गरियो। पहिलो पटक नागरिकका कर्तव्यहरू लाई स्पष्ट रूपमा संविधानमा समावेश गरियो। राष्ट्रिय हित विपरितका कार्यमा मौलिक हक निलम्बन गर्न सकिने व्यवस्था थियो। २०४६ सालको जनआन्दोलनपछि बनेको नेपालको अधिराज्यको संविधान, २०४७लाई उत्कृष्ट मानिन्थ्यो।<ref>{{Cite web |last=पाण्डे |first=प्रभातराज |date=कार्तिक ११, २०८१ |title=किन २०७२ भन्दा २०४७ सालको संविधान उत्कृष्ट ? |url=https://www.akramannews.com/bichar/2024/10/27/3510/ |access-date=2026-07-29 |website=आक्रमण न्युज - Akraman News |language=en-US}}</ref> मौलिक हकलाई पूर्ण रूपमा अपरिवर्तनीय (निलम्बन गर्न नमिल्ने गरी) बनाइयो। प्रेस तथा प्रकाशन हक, सूचनाको हक, र निवारक नजरबन्द विरुद्धको हक जस्ता आधुनिक हकहरू थपिए। यस संविधानमा नागरिकका कर्तव्यहरू राखिएका थिएनन्। जनआन्दोलन २०६२/६३ को पृष्ठभूमिमा बनेको [[नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३|नेपालको अन्तरिम संविधान, २०६३]] ले मौलिक हकमा ठूलो फड्को मार्यो। पहिलो पटक सकारात्मक विभेद (आरक्षण) को व्यवस्था गरियो। महिलाको हक, बालबालिकाको हक, दलितको हक, र छुवाछूत विरुद्धको हकलाई मौलिक हकमा राखियो। स्वास्थ्य, शिक्षा, र रोजगारीको हकलाई पहिलो पटक मौलिक हकको रूपमा स्वीकार गरियो। वर्तमान [[नेपालको संविधान २०७२|नेपालको संविधान, २०७२]] मा ३१ वटा मौलिक हक (धारा १६ देखि ४६ सम्म) को व्यवस्था गरिएको छ। आवासको हक, खाद्यको हक, उपभोक्ताको हक, र ज्येष्ठ नागरिकको हक जस्ता नयाँ हकहरू थपिएका छन्। धारा ४८ मा ४ वटा नागरिकका कर्तव्यहरू लाई पुनः समावेश गरिएको छ। == संविधानमा उल्लेखित अधिकार == (१६) सम्मानपुर्वक वाच्न पाउने हक <br> (१७) स्वतन्त्रताको हक <br> (१८) समानताको हक <br> (१९) सञ्चारको हक <br> (२०) न्याय सम्बन्धी हक <br> (२१) अपराध पीडितको हक<br> (२२) यातना विरूद्धको हक<br> (२३) निवारक नजरबन्द विरूद्धको हक<br> (२४) छुवाछुत र भेदभाव विरूद्धको हक<br> (२५) सम्पत्तिको हक<br> (२६) धार्मिक स्वतन्त्राको हक<br> (२७) सूचनाको हक<br> (२८) गोपनीयताको हक<br> (२९) शोषण विरूद्धको हक<br> (३०) स्वच्छ वातावरणको हक<br> (३१) शिक्षा सम्बन्धी हक<br> (३२) भाषा र संस्कृतिको हक<br> (३३) रोजगारको हक<br> (३४) श्रमको हक<br> (३५) स्वास्थ्य सम्बन्धी हक<br> (३६) खाद्य सम्बन्धी हक<br> (३७) आवासको हक<br> (३८) महिलाको हक<br> (३९) बालबालिकाको हक (४०) दलितको हक<br> (४१) ज्येष्ठ नागरिकको हक<br> (४२ )सामाजिक न्यायको हक<br> (४३) सामाजिक सुरक्षाको हक<br> (४४) उपभोक्ताको हक<br> (४५) देश निकाला विरुद्धको हक<br> (४६) संबैधानिक उपचारको हक<br> (४७) मौलिक हकको कार्यन्यायन<br> (४८) नागरिकका कर्तब्य == नागरिकका कर्तव्य == नेपालको संविधानको धारा ४८ प्रत्येक नागरिकका कर्तव्य देहाय बमोजिम छन्ः–<ref name=":0" /> * (क) राष्ट्रप्रति निष्ठावान हुँदै नेपालको राष्ट्रियता, सार्वभौमसत्ता र अखण्डताको रक्षा गर्नु, * (ख) संविधान र कानूनको पालना गर्नु, * (ग) राज्यले चाहेका बखत अनिवार्य सेवा गर्नु, * (घ) सार्वजनिक सम्पत्तिको सुरक्षा र संरक्षण गर्नु ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालको संविधान]] h07c8z0tblgxzn6irgq9klhqdxu8584 0 133881 1367781 1195251 2026-07-29T04:31:16Z Bishaldev100 28807 1367781 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced|date=जुन २०२३}} {{Infobox military conflict | conflict = अङ्ग्रेजी गृहयुद्ध | partof = | image = Battle of Naseby.jpg | image_size = 300px | caption = नासेबीको युद्ध, १४ जुन १६४५; संसदवादीको विजयले अंग्रेजी गृहयुद्धमा निर्णायक मोड लियो। | alt_title = "Battle of Naseby" by an unknown artist | date = August १६४२ देखि September १६५२ | place = [[ग्रेट ब्रिटेन]] | result = संसदवादी बीजय, चार्ल्स प्रथमलाई मृत्युदण्ड, इङ्गल्याण्डको राष्ट्रमंडलको स्थापना | combatant1 = '''राजावादी''' *{{Flagicon image|Royal Standard of Great Britain (1603-1649).svg}} अङ्ग्रेजी र वेल्श राजतन्त्रवादीहरू *{{Flagicon image|Scottish Covenanter Flag.svg}} Scots [[Covenanters]] (1649&nbsp;to&nbsp;1652) | combatant2 = '''संसदवादी''' *{{Flagicon image|Flag of The Commonwealth.svg}} अंग्रेजी र वेल्श सांसदहरू *{{Flagicon image|Scottish Covenanter Flag.svg}} Scots [[Covenanters]] (1643&nbsp;to&nbsp;1647) | commander1 = | commander2 = | casualties1 = {{ubl|५०,७०० मृत्यु |८३,४६७ बन्दी <ref name="Clod">{{Cite book|last=Clodfelter|first=Micheal|title=Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Reference to Casualty and Other Figures 1500–1999|year=2002|publisher=McFarland & Co.|page=52|isbn=978-0-7864-1204-4}}</ref>}} | casualties2 = {{ubl|३४,१३० मृत्यु |३२,८२३ बन्दी <ref name="Clod"/>}} | casualties3 = 127,000 non-combat deaths (including some 40,000 civilians){{efn|While it is notoriously difficult to determine the number of casualties in any war, it has been estimated that the conflict in England and Wales claimed about 85,000 lives in combat, with a further 127,000 noncombat deaths (including some 40,000 civilians) {{Harv|EB staff|2016b}}.}} }} '''अङ्ग्रेजी गृहयुद्ध''' १६४२ देखि १६५२ सम्म इङ्गल्यान्ड र वेल्समा राजावादी र सांसदहरू बीचको [[गृहयुद्ध]]को शृंखलाको लागि प्रचलित शब्दावली हो। १६३९ देखि १६५३ युद्धमा, [[पहिलो अङ्ग्रेजी गृहयुद्ध]], [[दोस्रो अङ्ग्रेजी गृहयुद्ध]], र [[तेस्रो अङ्ग्रेजी गृहयुद्ध]] भए। तेस्रो गृहयुद्धलाई सामान्यतया एंग्लो-स्कटिश युद्ध (१६५०–१६५२) भनेर पनि चिनिन्छ, किनकि अधिकांश लडाइँ [[स्कटल्यान्ड|स्कटल्यान्ड]]मा भएको थियो। जबकि "इंग्ल्यान्ड र वेल्स", "स्कटल्यान्ड" र "आयरल्यान्ड" को तीन राज्यमा द्वन्द्व समानता थियो, प्रत्येकको आफ्नै विशिष्ट मुद्दा र उद्देश्यहरू थिए। पहिलो अङ्ग्रेजी गृहयुद्ध मुख्यतया संसद र राजा चार्ल्स प्रथम बीचको शक्तिको सङ्घर्षको लागि लडिएको थियो। जून १६४६ मा राजावादीको पराजय र राजा हिरासतमा लिए सँगै यो गृहयुद्ध समाप्त भयो। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} {{notelist}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[गौरवमय क्रान्ति]] * [[एकीकरणको कानुन १७०७]] [[श्रेणी:गृहयुद्ध]] [[श्रेणी:संयुक्त अधिराज्य]] t6r0g8e2iydtpg6kkg3lceq42yme5w9 1367783 1367781 2026-07-29T04:53:37Z Bishaldev100 28807 1367783 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced|date=जुन २०२३}} {{Infobox military conflict | conflict = अङ्ग्रेजी गृहयुद्ध | partof = | image = Battle of Naseby.jpg | image_size = 300px | caption = नासेबीको युद्ध, १४ जुन १६४५; संसदवादीको विजयले अंग्रेजी गृहयुद्धमा निर्णायक मोड लियो। | alt_title = "Battle of Naseby" by an unknown artist | date = August १६४२ देखि September १६५२ | place = [[ग्रेट ब्रिटेन]] | result = संसदवादी बीजय, चार्ल्स प्रथमलाई मृत्युदण्ड, इङ्गल्याण्डको राष्ट्रमंडलको स्थापना | combatant1 = '''राजावादी''' *{{Flagicon image|Royal Standard of Great Britain (1603-1649).svg}} अङ्ग्रेजी र वेल्श राजतन्त्रवादीहरू *{{Flagicon image|Scottish Covenanter Flag.svg}} Scots [[Covenanters]] (1649&nbsp;to&nbsp;1652) | combatant2 = '''संसदवादी''' *{{Flagicon image|Flag of The Commonwealth.svg}} अंग्रेजी र वेल्श सांसदहरू *{{Flagicon image|Scottish Covenanter Flag.svg}} Scots [[Covenanters]] (1643&nbsp;to&nbsp;1647) | commander1 = | commander2 = | casualties1 = {{ubl|५०,७०० मृत्यु |८३,४६७ बन्दी <ref name="Clod">{{Cite book|last=Clodfelter|first=Micheal|title=Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Reference to Casualty and Other Figures 1500–1999|year=2002|publisher=McFarland & Co.|page=52|isbn=978-0-7864-1204-4}}</ref>}} | casualties2 = {{ubl|३४,१३० मृत्यु |३२,८२३ बन्दी <ref name="Clod"/>}} | casualties3 = 127,000 non-combat deaths (including some 40,000 civilians){{efn|While it is notoriously difficult to determine the number of casualties in any war, it has been estimated that the conflict in England and Wales claimed about 85,000 lives in combat, with a further 127,000 noncombat deaths (including some 40,000 civilians) {{Harv|EB staff|2016b}}.}} }} '''अङ्ग्रेजी गृहयुद्ध''' १६४२ देखि १६५२ सम्म इङ्गल्यान्ड र वेल्समा राजावादी र सांसदहरू बीचको [[गृहयुद्ध]]को शृंखलाको लागि प्रचलित शब्दावली हो। १६३९ देखि १६५३ युद्धमा, [[पहिलो अङ्ग्रेजी गृहयुद्ध]], [[दोस्रो अङ्ग्रेजी गृहयुद्ध]], र [[तेस्रो अङ्ग्रेजी गृहयुद्ध]] भए। तेस्रो गृहयुद्धलाई सामान्यतया एंग्लो-स्कटिश युद्ध (१६५०–१६५२) भनेर पनि चिनिन्छ, किनकि अधिकांश लडाइँ [[स्कटल्यान्ड|स्कटल्यान्ड]]मा भएको थियो। जबकि "इंग्ल्यान्ड र वेल्स", "स्कटल्यान्ड" र "आयरल्यान्ड" को तीन राज्यमा द्वन्द्व समानता थियो, प्रत्येकको आफ्नै विशिष्ट मुद्दा र उद्देश्यहरू थिए। पहिलो अङ्ग्रेजी गृहयुद्ध मुख्यतया संसद र राजा चार्ल्स प्रथम बीचको शक्तिको सङ्घर्षको लागि लडिएको थियो। जून १६४६ मा राजावादीको पराजय र राजा हिरासतमा लिए सँगै यो गृहयुद्ध समाप्त भयो। == त्यसपछि == युद्ध पछि, इङ्गल्याण्ड, स्कटल्याण्ड र आयरल्याण्ड राजा नभएका युरोपका केही देशहरू मध्ये एक भए। इङ्गल्याण्डको राष्ट्रमंडलको गणतन्त्र सरकारले १६४९ देखि १६५३ र १६५९ देखि १६६० सम्म इङ्गल्याण्ड (र पछि सम्पूर्ण स्कटल्याण्ड र आयरल्याण्ड) मा शासन गर्‍यो। दुई अवधिहरू बीच, र संसदमा विभिन्न गुटहरू बीचको झगडाको कारण, [[ओलिभर क्रमवेल|ओलिभर क्रोमवेल]] (एक सैन्य तानाशाह) ले १६५८ मा आफ्नो मृत्यु नभएसम्म शासन गरे। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} {{notelist}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[गौरवमय क्रान्ति]] * [[एकीकरणको कानुन १७०७]] [[श्रेणी:गृहयुद्ध]] [[श्रेणी:संयुक्त अधिराज्य]] ayx752cnn7t4jyie1gvqq8ax0hjubcw 1367784 1367783 2026-07-29T04:58:19Z Bishaldev100 28807 /* त्यसपछि */ 1367784 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced|date=जुन २०२३}} {{Infobox military conflict | conflict = अङ्ग्रेजी गृहयुद्ध | partof = | image = Battle of Naseby.jpg | image_size = 300px | caption = नासेबीको युद्ध, १४ जुन १६४५; संसदवादीको विजयले अंग्रेजी गृहयुद्धमा निर्णायक मोड लियो। | alt_title = "Battle of Naseby" by an unknown artist | date = August १६४२ देखि September १६५२ | place = [[ग्रेट ब्रिटेन]] | result = संसदवादी बीजय, चार्ल्स प्रथमलाई मृत्युदण्ड, इङ्गल्याण्डको राष्ट्रमंडलको स्थापना | combatant1 = '''राजावादी''' *{{Flagicon image|Royal Standard of Great Britain (1603-1649).svg}} अङ्ग्रेजी र वेल्श राजतन्त्रवादीहरू *{{Flagicon image|Scottish Covenanter Flag.svg}} Scots [[Covenanters]] (1649&nbsp;to&nbsp;1652) | combatant2 = '''संसदवादी''' *{{Flagicon image|Flag of The Commonwealth.svg}} अंग्रेजी र वेल्श सांसदहरू *{{Flagicon image|Scottish Covenanter Flag.svg}} Scots [[Covenanters]] (1643&nbsp;to&nbsp;1647) | commander1 = | commander2 = | casualties1 = {{ubl|५०,७०० मृत्यु |८३,४६७ बन्दी <ref name="Clod">{{Cite book|last=Clodfelter|first=Micheal|title=Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Reference to Casualty and Other Figures 1500–1999|year=2002|publisher=McFarland & Co.|page=52|isbn=978-0-7864-1204-4}}</ref>}} | casualties2 = {{ubl|३४,१३० मृत्यु |३२,८२३ बन्दी <ref name="Clod"/>}} | casualties3 = 127,000 non-combat deaths (including some 40,000 civilians){{efn|While it is notoriously difficult to determine the number of casualties in any war, it has been estimated that the conflict in England and Wales claimed about 85,000 lives in combat, with a further 127,000 noncombat deaths (including some 40,000 civilians) {{Harv|EB staff|2016b}}.}} }} '''अङ्ग्रेजी गृहयुद्ध''' १६४२ देखि १६५२ सम्म इङ्गल्यान्ड र वेल्समा राजावादी र सांसदहरू बीचको [[गृहयुद्ध]]को शृंखलाको लागि प्रचलित शब्दावली हो। १६३९ देखि १६५३ युद्धमा, [[पहिलो अङ्ग्रेजी गृहयुद्ध]], [[दोस्रो अङ्ग्रेजी गृहयुद्ध]], र [[तेस्रो अङ्ग्रेजी गृहयुद्ध]] भए। तेस्रो गृहयुद्धलाई सामान्यतया एंग्लो-स्कटिश युद्ध (१६५०–१६५२) भनेर पनि चिनिन्छ, किनकि अधिकांश लडाइँ [[स्कटल्यान्ड|स्कटल्यान्ड]]मा भएको थियो। जबकि "इंग्ल्यान्ड र वेल्स", "स्कटल्यान्ड" र "आयरल्यान्ड" को तीन राज्यमा द्वन्द्व समानता थियो, प्रत्येकको आफ्नै विशिष्ट मुद्दा र उद्देश्यहरू थिए। पहिलो अङ्ग्रेजी गृहयुद्ध मुख्यतया संसद र राजा चार्ल्स प्रथम बीचको शक्तिको सङ्घर्षको लागि लडिएको थियो। जून १६४६ मा राजावादीको पराजय र राजा हिरासतमा लिए सँगै यो गृहयुद्ध समाप्त भयो। == त्यसपछि == युद्ध पछि, इङ्गल्याण्ड, स्कटल्याण्ड र आयरल्याण्ड राजा नभएका युरोपका केही देशहरू मध्ये एक भए। इङ्गल्याण्डको राष्ट्रमंडलको गणतन्त्र सरकारले १६४९ देखि १६५३ र १६५९ देखि १६६० सम्म इङ्गल्याण्ड (र पछि सम्पूर्ण स्कटल्याण्ड र आयरल्याण्ड) मा शासन गर्‍यो। दुई अवधिहरू बीच, र संसदमा विभिन्न गुटहरू बीचको झगडाको कारण, [[ओलिभर क्रमवेल|ओलिभर क्रोमवेल]] (एक सैन्य तानाशाह) ले १६५८ मा आफ्नो मृत्यु नभएसम्म शासन गरे।{{Harvnb|Sherwood|1997|pp=7–11}} ओलिभर क्रमवेलको मृत्युपछि, उनका छोरा रिचर्ड लर्ड प्रोटेक्टर बने, तर सेनालाई उनीमाथि थोरै विश्वास थियो।{{Sfn|Keeble|2002|p=6}} सात महिना पछि सेनाले रिचर्डलाई हटायो। मे १६५९ मा यसले रम्प संसदलाई पुन: स्थापना गर्‍यो।{{Sfn|Keeble|2002|p=9}} त्यसको केही समयपछि सेनाले यसलाई पनि विघटन गर्‍यो। रम्प संसदको दोस्रो विघटन पछि, अक्टोबर १६५९ मा, पूर्ण रूपमा अराजकतामा झर्ने सम्भावना देखियो।{{Sfn|Keeble|2002|p=34}} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} {{notelist}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[गौरवमय क्रान्ति]] * [[एकीकरणको कानुन १७०७]] [[श्रेणी:गृहयुद्ध]] [[श्रेणी:संयुक्त अधिराज्य]] 9ze5sd24vgzj85ir9oa2u8xofbdw6qt 1367785 1367784 2026-07-29T04:59:01Z Bishaldev100 28807 /* त्यसपछि */ 1367785 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced|date=जुन २०२३}} {{Infobox military conflict | conflict = अङ्ग्रेजी गृहयुद्ध | partof = | image = Battle of Naseby.jpg | image_size = 300px | caption = नासेबीको युद्ध, १४ जुन १६४५; संसदवादीको विजयले अंग्रेजी गृहयुद्धमा निर्णायक मोड लियो। | alt_title = "Battle of Naseby" by an unknown artist | date = August १६४२ देखि September १६५२ | place = [[ग्रेट ब्रिटेन]] | result = संसदवादी बीजय, चार्ल्स प्रथमलाई मृत्युदण्ड, इङ्गल्याण्डको राष्ट्रमंडलको स्थापना | combatant1 = '''राजावादी''' *{{Flagicon image|Royal Standard of Great Britain (1603-1649).svg}} अङ्ग्रेजी र वेल्श राजतन्त्रवादीहरू *{{Flagicon image|Scottish Covenanter Flag.svg}} Scots [[Covenanters]] (1649&nbsp;to&nbsp;1652) | combatant2 = '''संसदवादी''' *{{Flagicon image|Flag of The Commonwealth.svg}} अंग्रेजी र वेल्श सांसदहरू *{{Flagicon image|Scottish Covenanter Flag.svg}} Scots [[Covenanters]] (1643&nbsp;to&nbsp;1647) | commander1 = | commander2 = | casualties1 = {{ubl|५०,७०० मृत्यु |८३,४६७ बन्दी <ref name="Clod">{{Cite book|last=Clodfelter|first=Micheal|title=Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Reference to Casualty and Other Figures 1500–1999|year=2002|publisher=McFarland & Co.|page=52|isbn=978-0-7864-1204-4}}</ref>}} | casualties2 = {{ubl|३४,१३० मृत्यु |३२,८२३ बन्दी <ref name="Clod"/>}} | casualties3 = 127,000 non-combat deaths (including some 40,000 civilians){{efn|While it is notoriously difficult to determine the number of casualties in any war, it has been estimated that the conflict in England and Wales claimed about 85,000 lives in combat, with a further 127,000 noncombat deaths (including some 40,000 civilians) {{Harv|EB staff|2016b}}.}} }} '''अङ्ग्रेजी गृहयुद्ध''' १६४२ देखि १६५२ सम्म इङ्गल्यान्ड र वेल्समा राजावादी र सांसदहरू बीचको [[गृहयुद्ध]]को शृंखलाको लागि प्रचलित शब्दावली हो। १६३९ देखि १६५३ युद्धमा, [[पहिलो अङ्ग्रेजी गृहयुद्ध]], [[दोस्रो अङ्ग्रेजी गृहयुद्ध]], र [[तेस्रो अङ्ग्रेजी गृहयुद्ध]] भए। तेस्रो गृहयुद्धलाई सामान्यतया एंग्लो-स्कटिश युद्ध (१६५०–१६५२) भनेर पनि चिनिन्छ, किनकि अधिकांश लडाइँ [[स्कटल्यान्ड|स्कटल्यान्ड]]मा भएको थियो। जबकि "इंग्ल्यान्ड र वेल्स", "स्कटल्यान्ड" र "आयरल्यान्ड" को तीन राज्यमा द्वन्द्व समानता थियो, प्रत्येकको आफ्नै विशिष्ट मुद्दा र उद्देश्यहरू थिए। पहिलो अङ्ग्रेजी गृहयुद्ध मुख्यतया संसद र राजा चार्ल्स प्रथम बीचको शक्तिको सङ्घर्षको लागि लडिएको थियो। जून १६४६ मा राजावादीको पराजय र राजा हिरासतमा लिए सँगै यो गृहयुद्ध समाप्त भयो। == त्यसपछि == युद्ध पछि, इङ्गल्याण्ड, स्कटल्याण्ड र आयरल्याण्ड राजा नभएका युरोपका केही देशहरू मध्ये एक भए। इङ्गल्याण्डको राष्ट्रमंडलको गणतन्त्र सरकारले १६४९ देखि १६५३ र १६५९ देखि १६६० सम्म इङ्गल्याण्ड (र पछि सम्पूर्ण स्कटल्याण्ड र आयरल्याण्ड) मा शासन गर्‍यो। दुई अवधिहरू बीच, र संसदमा विभिन्न गुटहरू बीचको झगडाको कारण, [[ओलिभर क्रमवेल|ओलिभर क्रोमवेल]] (एक सैन्य तानाशाह) ले १६५८ मा आफ्नो मृत्यु नभएसम्म शासन गरे।{{Sfn|Harvnb|Sherwood|1997|pp=7–11}} ओलिभर क्रमवेलको मृत्युपछि, उनका छोरा रिचर्ड लर्ड प्रोटेक्टर बने, तर सेनालाई उनीमाथि थोरै विश्वास थियो।{{Sfn|Keeble|2002|p=6}} सात महिना पछि सेनाले रिचर्डलाई हटायो। मे १६५९ मा यसले रम्प संसदलाई पुन: स्थापना गर्‍यो।{{Sfn|Keeble|2002|p=9}} त्यसको केही समयपछि सेनाले यसलाई पनि विघटन गर्‍यो। रम्प संसदको दोस्रो विघटन पछि, अक्टोबर १६५९ मा, पूर्ण रूपमा अराजकतामा झर्ने सम्भावना देखियो।{{Sfn|Keeble|2002|p=34}} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} {{notelist}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[गौरवमय क्रान्ति]] * [[एकीकरणको कानुन १७०७]] [[श्रेणी:गृहयुद्ध]] [[श्रेणी:संयुक्त अधिराज्य]] ms1tfdugwi0f3k6geqkc90wwg35s1vg 0 140151 1367821 1283670 2026-07-29T11:43:36Z Bishaldev100 28807 1367821 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = यामलाल कँडेल | office = चौथो [[कर्णाली प्रदेशको मुख्यमन्त्री]] | term_start = २७ चैत २०८० | term_end = २०८३ साउन १३ | president = [[रामचन्द्र पौडेल]] | governor = [[तिलक परियार]] | predecessor = [[राजकुमार शर्मा]] | successor =[[मंगलबहादुर शाही]] | party = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]] | nationality = [[नेपाली]] }} '''यामलाल कँडेल''' एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्, जो [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]] सँग सम्बन्धित छन्। विसं चैत २०८० २७ गतेदेखि उनी [[कर्णाली प्रदेश]]को चौथो [[मुख्यमन्त्री]]का रुपमा कार्यरत छन्। नेकपा (एमाले)का संसदीय दलका नेता समेत रहनुभएका कँडेल २०७४ सालदेखि [[सुर्खेत २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुर्खेत २ (क)]] बाट [[कर्णाली प्रदेश सभा|कर्णाली प्रदेशसभा]] सदस्य समेत हुनुहुन्छ। उनी नेकपा (एमाले)का स्थायी कमिटी सदस्य हुन्।<ref>{{Cite web |last= |first= |title=यामलाल कँडेल कर्णालीको मुख्यमन्त्री नियुक्त |url=https://www.himalkhabar.com/news/141014/ |access-date=2024-06-18 |website=हिमालखबर }}{{Dead link|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{नेपाल राजनीतिज्ञ अपूर्ण लेख}} [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)का राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:कर्णाली प्रदेश सभाका सदस्यहरू]] [[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०५१–२०५६]] [[श्रेणी:नेपालको पहिलो संविधान सभाका सदस्यहरू]] nhv5egub2iej4hqntqrvces6tuf3mnp 1367823 1367821 2026-07-29T11:48:19Z Bishaldev100 28807 1367823 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = यामलाल कँडेल | office = चौथो [[कर्णाली प्रदेशको मुख्यमन्त्री]] | term_start = २७ चैत २०८० | term_end = २०८३ श्रावण ९ | president = [[रामचन्द्र पौडेल]] | governor = [[तिलक परियार]] | predecessor = [[राजकुमार शर्मा]] | successor =[[मंगलबहादुर शाही]] | party = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]] | nationality = [[नेपाली]] }} '''यामलाल कँडेल''' एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्, जो [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]] सँग सम्बन्धित छन्। विसं चैत २०८० २७ गतेदेखि उनी [[कर्णाली प्रदेश]]को चौथो [[मुख्यमन्त्री]]का रुपमा कार्यरत छन्। नेकपा (एमाले)का संसदीय दलका नेता समेत रहनुभएका कँडेल २०७४ सालदेखि [[सुर्खेत २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुर्खेत २ (क)]] बाट [[कर्णाली प्रदेश सभा|कर्णाली प्रदेशसभा]] सदस्य समेत हुनुहुन्छ। उनी नेकपा (एमाले)का स्थायी कमिटी सदस्य हुन्।<ref>{{Cite web |last= |first= |title=यामलाल कँडेल कर्णालीको मुख्यमन्त्री नियुक्त |url=https://www.himalkhabar.com/news/141014/ |access-date=2024-06-18 |website=हिमालखबर }}{{Dead link|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{नेपाल राजनीतिज्ञ अपूर्ण लेख}} [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)का राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:कर्णाली प्रदेश सभाका सदस्यहरू]] [[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०५१–२०५६]] [[श्रेणी:नेपालको पहिलो संविधान सभाका सदस्यहरू]] 25j78c0a7nc0od43buxlzchphujsl6z 0 141055 1367818 1318944 2026-07-29T11:29:10Z Bishaldev100 28807 /* कर्णाली प्रदेशका मुख्यमन्त्रीहरूको सूची */ 1367818 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|कर्णाली प्रदेशको मुख्यमन्त्री}} {{Infobox political post | post = मुख्यमन्त्री | body = कर्णाली प्रदेश | native_name = | insignia = | insigniasize = 220px | insigniacaption = [[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली प्रदेशको निशान छाप]] | flag = <!----> | flagsize = <!----> | flagborder = <!----> | flagcaption = <!----> | image = File:Yamlalkandel 2022.png | imagesize = 200px | incumbent = [[यामलाल कँडेल|यमलाल कँडेल]] | incumbentsince = २०८० चैत २८ | imagecaption = <!----> | department = [[कर्णाली प्रदेश सरकार]] | style = [[माननीय]] | status = [[सरकार प्रमुख]] | abbreviation = | member_of = {{nowrap|{{hlist|[[कर्णाली प्रदेश सभा|प्रदेश सभा]]|[[नेपालका प्रादेशिक सरकारहरू#कर्णाली प्रदेशको मन्त्रिपरिषद्|मन्त्रिपरिषद्]]}}}} | appointer = [[प्रदेश प्रमुख (नेपाल)|प्रदेश प्रमुख]] | termlength = प्रदेश सभाको पदावधिमा बहुमतको हासिल गरेमा<br> ५ वर्ष नहुञ्जेल सम्म वा पहिले विघटन नगरेसम्म | termlength_qualified = कुनै सीमा छैन | formation = वि.सं २०७४ | first = [[महेन्द्रबहादुर शाही]] | salary = [[नेपाली रुपैयाँ|रु]] - ६१,००० | website = {{url|https://ocmcm.karnali.gov.np|आधिकारिक वेबसाइट}} }} '''कर्णाली प्रदेशको मुख्यमन्त्री''' [[कर्णाली प्रदेश]]को सरकार प्रमुख हो। [[नेपालको संविधान २०७२]]को धारा १६७ बमोजिम [[प्रदेश प्रमुख (नेपाल)|प्रदेश प्रमुख]]ले मुख्यमन्त्रीको नियुक्त गर्ने व्यवस्था छ।<ref>{{Cite web |title=नेपालको संविधान २०७२ – धारा १६७|url=https://www.lawcommission.gov.np/en/archives/878 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210813005136/https://www.lawcommission.gov.np/en/archives/878 |archive-date=13 August 2021 |access-date=2021-08-13 |website=नेपाल कानुन आयोग |language=नेपाली}}</ref> मुख्यमन्त्री पाँच वर्ष वा [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] विघटन नभएसम्म पदमा रहन्छन्। [[कर्णाली प्रदेश]]का वर्तमान मुख्यमन्त्री [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]का [[यामलाल कँडेल|यमलाल कँडेल]] हुन्। उनी २०८० चैत २८ मा, मुख्यमन्त्रीमा नियुक्त भएका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2024/04/1462383|title=अन्ततः मुख्यमन्त्री बने यामलाल कँडेल |author=|website=अनलाइन खबर|date=|accessdate=२२ साउन २०८१|language=नेपाली|work=|publisher=}}</ref> == योग्यता == [[नेपालको संविधान २०७२]]ले मुख्यमन्त्रीपदका लागि योग्य हुनका लागि आवश्यक योग्यता निर्धारण गरेको छ। मुख्यमन्त्रीले प्रदेश सभा सदस्य बन्नका लागि योग्यता पूरा गरेको हुनुपर्दछ।<ref>{{Cite constitution|article=१७८|polity=नेपाल|date=२०७२ असोज ३}}</ref> प्रदेश सभाको सदस्य हुनु पर्दछ: *एक नेपाली नागरिक *सम्बन्धित प्रदेशको मतदाता *२५ वर्ष वा सो भन्दा बढी उमेरका *कुनै पनि फौजदारी कसुरमा दोषी ठहर नभएको *कुनै पनि कानूनद्वारा अयोग्य घोषित नभएको र कुनै पनि लाभको पद धारण नगरेको यसका साथै मुख्यमन्त्री प्रदेशसभामा बहुमत प्राप्त दलको संसदीय दलको नेता हुनुपर्नेछ। यदि कुनै दलसँग बहुमत छैन भने अन्य दलको समर्थनमा मुख्यमन्त्रीसँग प्रदेश सभामा बहुमत हुनैपर्छ। निर्वाचन भएको तीस दिनभित्र मुख्यमन्त्री नियुक्त नभएमा वा प्रदेश सभाबाट विश्वासको मत प्राप्त गर्न नसकेमा प्रदेशसभामा सबैभन्दा बढी सिट प्राप्त गर्ने दलको संसदीय दलको नेतालाई मुख्यमन्त्री नियुक्त गरिन्छ। यदि यसरी नियुक्त गरिएको मुख्यमन्त्रीले प्रदेश सभामा विश्वासको मत प्राप्त गर्न असफल भएमा, कुनै पनि प्रदेश सभा सदस्यले दलगत निष्ठाको बावजूद संसदमा बहुमत प्राप्त गर्न सक्दछ, उसलाई मुख्यमन्त्री नियुक्त गर्ने व्यवस्था रहेको छ। यदि यी मुख्यमन्त्रीले पनि विश्वासको मत प्राप्त गर्न असफल भएमा प्रदेश प्रमुखले सभा भङ्ग गर्छन् र नयाँ चुनावको आह्वान गरिन्छ।<ref>{{Cite constitution|article=१६८|section=|polity=नेपाल|date=२०७१ असोज ३}}</ref> == कर्णाली प्रदेशका मुख्यमन्त्रीहरूको सूची == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" ! colspan="2" rowspan="2" width="25px" | {{Abbr|क्रम|क्रम}} ! rowspan="2" width="100px" | तस्वीर ! rowspan="2" width="200px" | नाम<br>{{small|निर्वाचन क्षेत्र}}<br>{{small|(जन्म)}} ! colspan="3" | कार्यकाल ! rowspan="2" width="90px" | सभा<br>{{Small|(निर्वाचन)}} ! rowspan="2" width="160px" | राजनीतिक दल ! rowspan="2" width="120px" | मन्त्रिपरिषद् ! rowspan="2" width="40px" | {{Abbr|स्रोत|स्रोत}} |- ! width="120px" | पदभार सम्हालेको ! width="120px" | पदभार छोडेको ! width="120px" | अवधि |- | {{party color cell|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}} | '''१''' | [[File:MahendraBahadurShahi.png|center|120x120px]] | [[महेन्द्रबहादुर शाही]]<br>{{small|[[कालिकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कालिकोट १ (ख)]]}}<br>{{small|(जन्म २०३३)}} | २०७४ फागुन ४ | २०७८ कात्तिक १५ | {{Age in years and days|16 February 2018|1 November 2021}} | rowspan="2" bgcolor="dddddd" | [[पहिलो कर्णाली प्रदेश सभा|पहिलो]]<br>{{Small|([[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४#कर्णाली प्रदेश|२०७४]])}} | [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)]] | [[महेन्द्रबहादुर शाही मन्त्रिपरिषद्]] | <ref>{{Cite web |date=16 February 2018 |title=Shahi appointed Province 6 CM |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/mahendra-bahadur-shahi-appointed-province-6-cm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210708195324/https://thehimalayantimes.com/nepal/mahendra-bahadur-shahi-appointed-province-6-cm/ |archive-date=8 July 2021 |access-date=8 July 2021 |website=The Himalayan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Upadhyaya |first=Nagendra |title=Chief Minister Shahi resigns from the post, NC to form new govt |url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/120316/ |access-date=2022-06-03 |website=My Republica |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220602164359/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/120316/ |date=2022-06-02 }}</ref> |- | {{party color cell|Nepali Congress}} | '''२''' | [[File:JeevanBahadurShahi.png|center|120x120px]] | [[जीवनबहादुर शाही]]<br>{{small|[[हुम्ला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|हुम्ला १ (ख)]]}}<br>{{small|(जन्म २०२१)}} | २०७८ कात्तिक १६ | २०७९ पुस २८ | {{Age in years and days|2 November 2021|12 January 2023}} | [[नेपाली काङ्ग्रेस]] | [[जीवनबहादुर शाही मन्त्रिपरिषद्]] | <ref name=":02">{{Cite web |title=Province 1, Karnali get new chief ministers |url=https://kathmandupost.com/national/2021/11/03/province-1-karnali-get-new-chief-ministers |access-date=2022-06-03 |website=kathmandupost.com |language=अङ्ग्रेजी}}</ref> |- | {{party color cell|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}} | '''३''' | [[File:Raj kumar sharma at cabinet meeting in office of the chief minister's (cropped).jpg|center|119x119px]] | [[राजकुमार शर्मा]]<br>{{small|[[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १ (ख)]]}}<br>{{small|(जन्म २०२७)}} | २०७९ पुस २८ | २०८० चैत २१ | {{Age in years and days|12 January 2023|3 April 2024}} | rowspan="2" bgcolor="dddddd" | [[दोस्रो कर्णाली प्रदेश सभा|दोस्रो]]<br>{{Small|([[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९#कर्णाली प्रदेश|२०७९]])}} | [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)]] | [[राजकुमार शर्मा मन्त्रिपरिषद्]] | <ref name=":1">{{Cite web |title=Maoist Centre's Raj Kumar Sharma appointed Karnali Province chief minister |url=https://kathmandupost.com/karnali-province/2023/01/11/maoist-centre-s-raj-kumar-sharma-appointed-karnali-province-chief-minister |access-date=2023-01-11 |website=kathmandupost.com |language=अङ्ग्रेजी}}</ref><ref>{{Cite web |title=Karnali CM Sharma resigns |url=https://risingnepaldaily.com/news/41090 |access-date=2024-04-29 |website=गोरखापत्र}}</ref> |- | {{party color cell|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}} |'''४''' |[[File:Yamlalkandel 2022.png|center|120x120px]] |[[यामलाल कँडेल|यमलाल कँडेल]]<br>{{small|[[सुर्खेत २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुर्खेत २ (क)]]}}<br>{{small|(जन्म २०१७)}} | २०८० चैत २८ | |{{Age in years and days|10 April 2024|}} |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |[[यमलाल कँडेल मन्त्रिपरिषद्]] |<ref>{{Cite web |title=Karnali Chief Minister Kandel sworn in |url=https://kathmandupost.com/karnali-province/2024/04/10/karnali-chief-minister-kandel-sworn-in |access-date=2024-04-29 |website=kathmandupost.com |language=अङ्ग्रेजी}}</ref> |- | | | |[[मंगलबहादुर शाही]] |२०८३ श्रावण १३ | | | |[[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]] | |<ref>{{Cite web |title=कर्णालीका मुख्यमन्त्री शाहीले सम्हाले पदभार |url=https://ekantipur.com/karnali-pradesh/2026/07/29/karnali-chief-minister-shahi-takes-charge-36-39.html |access-date=2026-07-29 |website=Ekantipur |language=ne}}</ref> |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{नेपालका वर्तमान मुख्यमन्त्री र प्रदेश प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:कर्णाली प्रदेश]] [[श्रेणी:नेपालका मुख्यमन्त्रीहरू]] cxt54e8xby4gtv9b7ku7k07pd7qfy0j 0 141191 1367796 1250419 2026-07-29T06:16:26Z Bishaldev100 28807 1367796 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Delhi_India_Government.jpg|अङ्गुठाकार|सचिवालय भवन (नयाँ दिल्ली)]] अन्तर्राष्ट्रिय सङ्गठनको '''सचिवालय''' भनेको आफ्नो केन्द्रीय प्रशासनिक वा [[सचिव|महासचिव]] कर्तव्यहरू पूरा गर्ने विभाग हो। यो शब्द विशेष गरी [[सरकार|सरकारी]] र [[संयुक्त राष्ट्र]] जस्ता अन्तरसरकारी संस्थाहरूसंग सम्बन्धित छ, यद्यपि केही गैर-सरकारी संस्थाहरू (उदाहरणका लागि, [[अन्तर्राष्ट्रिय मानकीकरण सङ्गठन]]ले पनि आफ्नो प्रशासनिक विभागलाई आफ्नो सचिवालय भन्दछ।<ref>[http://www.iso.org/iso/contact.htm Contact ISO] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120524173200/http://www.iso.org/iso/contact.htm|date=2012-05-24}}, official web site of ISO.</ref><ref>[http://www.iso.org/iso/about.htm About ISO], official web site of ISO.</ref> त्यस्तो विभाग भएको भवन वा कार्यालय परिसरलाई सचिवालय वा सचिवालय भवन पनि भन्न सकिन्छ। ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[सचिव]] * [[सचिवालय भवन, नयाँ दिल्ली|सचिवालय भवन]], [[नयाँ दिल्ली]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:लोक प्रशासन]] m7kdfjfs59kdtn4xfpc7xnxnux7przc 1367797 1367796 2026-07-29T06:17:12Z Bishaldev100 28807 /* यो पनि हेर्नुहोस् */ 1367797 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Delhi_India_Government.jpg|अङ्गुठाकार|सचिवालय भवन (नयाँ दिल्ली)]] अन्तर्राष्ट्रिय सङ्गठनको '''सचिवालय''' भनेको आफ्नो केन्द्रीय प्रशासनिक वा [[सचिव|महासचिव]] कर्तव्यहरू पूरा गर्ने विभाग हो। यो शब्द विशेष गरी [[सरकार|सरकारी]] र [[संयुक्त राष्ट्र]] जस्ता अन्तरसरकारी संस्थाहरूसंग सम्बन्धित छ, यद्यपि केही गैर-सरकारी संस्थाहरू (उदाहरणका लागि, [[अन्तर्राष्ट्रिय मानकीकरण सङ्गठन]]ले पनि आफ्नो प्रशासनिक विभागलाई आफ्नो सचिवालय भन्दछ।<ref>[http://www.iso.org/iso/contact.htm Contact ISO] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120524173200/http://www.iso.org/iso/contact.htm|date=2012-05-24}}, official web site of ISO.</ref><ref>[http://www.iso.org/iso/about.htm About ISO], official web site of ISO.</ref> त्यस्तो विभाग भएको भवन वा कार्यालय परिसरलाई सचिवालय वा सचिवालय भवन पनि भन्न सकिन्छ। ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[सचिव]] * [[सचिवालय भवन, नयाँ दिल्ली|सचिवालय भवन]], [[नयाँ दिल्ली]] * [[संयुक्त राष्ट्र सचिवालय]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:लोक प्रशासन]] nfsvxbtai8wmj4perkexaaxfztsukaj 0 141303 1367776 1317308 2026-07-29T03:58:15Z ~2026-41852-25 80025 /* */ 1367776 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = महामहिम, सम्माननीय | name = मोहम्मद साहाबुद्दिन | native_name = {{nobold|মোহাম্মদ সাহাবুদ্দিন}} | native_name_lang = | caption = सन् २०२३ मा साहाबुद्दिन | order = २२औँ | office = बङ्गलादेशको राष्ट्रपति | primeminister = [[शेख हसिना]]<br/>[[मुहम्मद युनुस]] {{small|(कामचलाउ)}} | term_start = २४ अप्रिल २०२३ | term_end = 24 July 2026 | predecessor = [[अब्दुल हमिद]] | office1 = | termstart1 = | termend1 = | successor1 = | birth_name = मोहम्मद साहाबुद्दिन | birth_place = [[पाबना जिल्ला|पाबना]], पूर्वी बङ्गाल, [[पूर्वी पाकिस्तान]] | nationality = बङ्गलादेशी | party = [[बङ्गलादेश अवामी लिग]]<ref>{{cite news| url= https://www.wionews.com/south-asia/mohammad-shahabuddin-chuppu-poised-to-become-the-next-president-of-bangladesh-561180 | title=Mohammad Shahabuddin poised to become the next president of Bangladesh |publisher=WION|date=12 February 2023}}</ref> | spouse = {{marriage|[[रेबेका सुल्ताना]]|1982}} | children = अरशाद अदनान | nickname = चुप्पु<ref>{{Cite news|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/4/24/shahabuddin-chuppu-takes-oath-as-bangladeshs-22nd-president|title=Shahabuddin Chuppu takes oath as Bangladesh's 22nd president|website=Al Jazeera English|date=24 April 2023}}</ref> | alma_mater = {{ubl| * [[सरकारी एडवार्ड कलेज, पाबना]] * [[राजशाही विश्वविद्यालय]] (विज्ञान स्नातकोत्तर) * सहिद अमिनुद्दिन कानुन कलेज (कानुन स्नातक) }} | residence = [[बङ्गभवन]], [[ढाका]], बङ्गलादेश <!--Mukti Bahini service-->| serviceyears = सन् १९७१ | branch = [[File:Flag of the Mukti Bahini-DeFacto.svg|25px]] [[मुक्तिवाहिनी]]<br />&nbsp;∟ मुजिबवाहिनी | battles = [[बङ्गलादेशको स्वतन्त्रता युद्ध]] | president1 = | image = Mohammed_Shahabuddin_Chuppu_at_the_inauguration_of_President_of_the_Republic_of_Türkiye_Recep_Tayyip_Erdoğan.jpg | birth_date = {{birth date and age|1949|12|10|df=y}} }} '''मोहम्मद साहाबुद्दिन''' ({{भाषा-बङ्गाली|মোহাম্মদ সাহাবুদ্দিন}}, जन्म: १० डिसेम्बर १९४९) '''चुप्पु''' ({{भाषा-बङ्गाली|চুপ্পু}}) नामले पनि परिचित, [[बङ्गलादेश]]का २२औँ र वर्तमान राष्ट्रपति, न्यायविद्, निजामती कर्मचारी र [[राजनीतिज्ञ]] हुन्।<ref name=bio>{{Cite web |title=রাষ্ট্রপতির কার্যালয় |url=https://bangabhaban.portal.gov.bd/site/biography/98df052f-9432-4c43-acb2-9bc91b9f0e90/জীবনালেখ্য |access-date=2023-05-05 |website=bangabhaban.portal.gov.bd |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240925110207/https://bangabhaban.portal.gov.bd/site/biography/98df052f-9432-4c43-acb2-9bc91b9f0e90/%E0%A6%9C%E0%A7%80%E0%A6%AC%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A7%8D%E0%A6%AF |date=2024-09-25 }}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=মো. সাহাবুদ্দিন রাষ্ট্রপতি নির্বাচিত: ইসি |युआरएल=https://www.banglatribune.com/national/785403/%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A7%81%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%A8-%E0%A6%9A%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%AA%E0%A7%81%E0%A6%95%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A6%BE-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A7%9F |वेबसाइट=বাংলা ট্রিবিউন |पहुँच-मिति=१६ फेब्रुअरी २०२३ |भाषा=बङ्गाली |अभिलेखमिति=६ अप्रिल २०२३ |अभिलेखयुआरएल=https://web.archive.org/web/20230406123203/https://www.banglatribune.com/national/785403/%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A7%81%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%A8-%E0%A6%9A%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%AA%E0%A7%81%E0%A6%95%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A6%BE-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A7%9F }}</ref> उनी सन् २०२३ को राष्ट्रपतीय चुनावमा सत्तारुढ [[अवामी लिग]]को मनोनयनमा निर्विरोध निर्वाचित भएका थिए। साहाबुद्दिनले सन् २०११ देखि २०१६ सम्म जिल्ला न्यायाधीश र भ्रष्टाचार विरोधी आयोगका आयुक्तको रूपमा काम गरेका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|अन्तिम=হোসেন|प्रथम=কাজী মোবারক|भाषा=बङ्गाली|शीर्षक=আওয়ামী লীগের প্রার্থী সাহাবুদ্দিন চুপ্‌পু, তিনিই হচ্ছেন রাষ্ট্রপতি|युआरएल=https://bangla.bdnews24.com/bangladesh/4kznnrsz8y|पहुँचमिति=2023-02-12|वेबसाइट=bdnews24.com|अभिलेखमिति=२०२३-०२-१२|अभिलेखयुआरएल=https://web.archive.org/web/20230212070037/https://bangla.bdnews24.com/bangladesh/4kznnrsz8y}}</ref><ref>{{Cite news |date=12 February 2023 |title=AL nominates Shahabuddin Chuppu for country's next President |url=https://www.tbsnews.net/bangladesh/politics/al-nominates-shahabuddin-chuppu-next-president-583850 |access-date=2023-02-12 |work=The Business Standard |language=en}}</ref> == प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा == साहाबुद्दिनको जन्म सन् १९४९ डिसेम्बर १० का दिन [[पूर्वी पाकिस्तान]]को (हाल [[बङ्गलादेश]]) पबना सदर उपजिल्लाको शिवरामपुर गाउँमा भएको थियो। उनका बुबाको नाम सर्फुद्दिन अन्सारी र आमाको नाम खयरुन्नेसा थियो।<ref>{{वेब स्रोत|भाषा=बङ्गाली|शीर्षक=এক নজরে সাহাবুদ্দিন চুপ্পু|युआरएल=https://www.dailyjanakantha.com/national/news/677891|पहुँचमिति=१२ फेब्रुअरी २०२३|वेबसाइट=দৈনিক জনকণ্ঠ}}</ref> उनले सन् १९६६ मा पबना राधानगर मजुमदार एकेडेमी स्कुल एन्ड कलेजबाट प्रवेशिका परीक्षा, सन् १९६८ मा पबना एडवर्ड कलेजबाट एचएससी, सन् १९७१ मा बिएससी उतिर्ण गरेका थिए।<ref name=":0">{{वेब स्रोत|शीर्षक=আমার স্মৃতিতে রাধানগর মজুমদার একাডেমী পাবনা|युआरएल=https://newspabna.com/%e0%a6%86%e0%a6%ae%e0%a6%be%e0%a6%b0-%e0%a6%b8%e0%a7%8d%e0%a6%ae%e0%a7%83%e0%a6%a4%e0%a6%bf%e0%a6%a4%e0%a7%87-%e0%a6%b0%e0%a6%be%e0%a6%a7%e0%a6%be%e0%a6%a8%e0%a6%97%e0%a6%b0-%e0%a6%ae%e0%a6%9c/|अभिलेखयुआरएल=https://web.archive.org/web/20200607052744/https://newspabna.com/%E0%A6%86%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A7%83%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%87-%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%A7%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A6%97%E0%A6%B0-%E0%A6%AE%E0%A6%9C/|अभिलेखमिति=२०२०-०६-०७|पहुँचमिति=2020-06-07}}</ref><ref name=":1">{{वेब स्रोत|शीर्षक=আরএম একাডেমির ১১৯ বছর পূর্তিতে স্মৃতিচারণ|युआरएल=https://www.dailyjanakantha.com/details/article/343612/%E0%A6%86%E0%A6%B0%E0%A6%8F%E0%A6%AE-%E0%A6%8F%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%A1%E0%A7%87%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A7%A7%E0%A7%A7%E0%A7%AF-%E0%A6%AC%E0%A6%9B%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A7%82%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%87-%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A7%83%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%A3/|पहुँचमिति=2020-06-07|वेबसाइट=দৈনিক জনকন্ঠ}}</ref> उनले सन् १९७४ मा राजशाही विश्वविद्यालयबाट मनोविज्ञानमा एमएससी गरेका थिए। उनले सन् १९७५ मा अमिनुद्दिन कानुन कलेजबाट कानुन स्नातकोत्तर प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=আওয়ামী লীগের মনোনীত রাষ্ট্রপতি সাহবুদ্দিন আহমেদ কে? |युआरएल=https://www.bbc.com/bengali/articles/c16nx40wn93o |वेबसाइट=[[बिबिसी बाङ्ला]] |पहुँचमिति=१२ फेब्रुअरी २०२३ |भाषा=बङ्गाली |मिति=१२ फेब्रुअरी २०२३}}</ref> == स्वतन्त्रता युद्धमा भूमिका == == राजनीतिक कार्यकाल == == राष्ट्रपतित्व == === राष्ट्रपति पद === [[File:গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশের মহামান্য রাষ্ট্রপতির কার্যভার গ্রহণ সংক্রান্ত গেজেট.png|thumb|मन्त्रिपरिषद् विभागद्वारा प्रकाशित राजपत्र]] सन् २०२३ फेब्रुअरी १३ का दिन साहाबुद्दिन बङ्गलादेशको [[बङ्गलादेशका राष्ट्रपतिहरूको सूची|२२औँ राष्ट्रपति]]को रूपमा निर्विरोध निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|शीर्षक=সংবাদ বিজ্ঞপ্তি|युआरएल=http://www.ecs.gov.bd/files/1010TiaK4Nk5oYCjP9V4zOfr94rAeE0giSQHRhXq.pdf|पहुँचमिति=१३ फेब्रुअरी २०२३|वेबसाइट=www.ecs.gov.bd |प्रकाशक=बङ्गलादेश निर्वाचन आयोग}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|शीर्षक=মো. সাহাবুদ্দিন রাষ্ট্রপতি নির্বাচিত|युआरएल=https://www.prothomalo.com/politics/s0zcmun4r6|पहुँचमिति=१३ फेब्रुअरी २०२३|वेबसाइट=প্রথম আলো}}</ref> त्यसको अघिल्लो दिन अर्थात् १२ फेब्रुअरी मा [[बङ्गलादेश अवामी लिग]]को उम्मेदवारको रूपमा राष्ट्रपति पदका लागि उनको नाममा दुई नामाङ्कन पत्र दायर गरिएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|शीर्षक=রাষ্ট্রপতি পদে মনোনয়ন জমা দিয়ে যা বললেন সাহাবুদ্দিন চুপ্পু|युआरएल=https://www.jugantor.com/national/644387/রাষ্ট্রপতি-পদে-মনোনয়ন-জমা-দিয়ে-যা-বললেন-সাহাবুদ্দিন-চুপ্পু|पहुँचमिति=१३ फेब्रुअरी २०२३|वेबसाइट=দৈনিক যুগান্তর}}</ref> मुख्य निर्वाचन आयुक्त काजी हबिबुल अवालले १३ फेब्रुअरीमा मोहम्मद साहाबुद्दिनलाई औपचारिक रूपमा राष्ट्रपतिको रूपमा घोषणा गरेका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|शीर्षक=২২তম রাষ্ট্রপতি নির্বাচিত হলেন মোহাম্মদ সাহাবুদ্দিন|युआरएल=https://www.dailyjanakantha.com/national/news/677992|पहुँचमिति=१३ फेब्रुअरी २०२३|वेबसाइट=দৈনিক জনকণ্ঠ}}</ref> २४ अप्रिल २०२३ मा बङ्गलादेशको जातीय संसदका सभामुख शिरीन शर्मिन चौधुरीले उनलाई बङ्गलादेशको राष्ट्रपतिको रूपमा बिहान ११ बजे [[बङ्गभवन]]मा पद तथा गोपनीयताको शपथ गराएकी थिइन्। सोही दिन, राष्ट्रपतिद्वारा पदभार ग्रहण गर्ने सम्बन्धमा मन्त्रिपरिषद् महाशाखाद्वारा आधिकारिक राजपत्रलाई प्रकाशन गरिएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|अन्तिम=প্রতিবেদক|प्रथम=কূটনৈতিক|भाषा=बङ्गाली|शीर्षक=রাষ্ট্রপতি মো. সাহাবুদ্দিনকে অভিনন্দন জানিয়ে বার্তা চীনা প্রেসিডেন্টের|युआरएल=https://www.prothomalo.com/bangladesh/31jj2bkg51|पहुँचमिति=2023-04-24|वेबसाइट=প্রথম আলো}}</ref> == व्यक्तिगत जीवन == == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:बङ्गलादेशका राष्ट्रपतिहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:बङ्गलादेश अवामी लिगका राजनीतिज्ञहरू]] 9as1c5vkw8fsl6yyqffk1bnb2o74bw3 0 143433 1367706 1276932 2026-07-28T15:25:31Z Bishaldev100 28807 1367706 wikitext text/x-wiki '''मतदान''' जनप्रतिनिधि चयन गर्ने लोकतान्त्रिक प्रक्रिया हो जसमा मतदाताले गोप्य र स्वतन्त्र तरिकाले आफ्नो राय व्यक्त गर्दछन्। मतदान गर्न जानुअघि वैध परिचय पत्र र आवश्यक कागजातहरू साथ लैजानु अनिवार्य हुन्छ। मतदान केन्द्रमा सुरक्षा, सुविधा र सहज पहुँच सुनिश्चित गरिएको हुन्छ र समयमै मतदान गर्न प्राथमिकता दिइन्छ। गलत तरिकाले चिन्ह लगाइएको वा नियम अनुसार नुसार नभएको मतपत्रलाई अवैध मानेर खारेज गरिन्छ। यसले समाजमा परिवर्तन ल्याउन र निर्वाचित प्रतिनिधिहरूलाई जिम्मेवार ठहराउन अवसर दिन्छ। मतदान गर्नका लागि [[पञ्जिकरण]] र मतदान केन्द्रमा जानु आवश्यक छ। ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[अनिवार्य मतदान]] 6923qydrp7k6cmgufk5ou4zzvcb4i0f 1367707 1367706 2026-07-28T15:26:20Z Bishaldev100 28807 /* यो पनि हेर्नुहोस् */ 1367707 wikitext text/x-wiki '''मतदान''' जनप्रतिनिधि चयन गर्ने लोकतान्त्रिक प्रक्रिया हो जसमा मतदाताले गोप्य र स्वतन्त्र तरिकाले आफ्नो राय व्यक्त गर्दछन्। मतदान गर्न जानुअघि वैध परिचय पत्र र आवश्यक कागजातहरू साथ लैजानु अनिवार्य हुन्छ। मतदान केन्द्रमा सुरक्षा, सुविधा र सहज पहुँच सुनिश्चित गरिएको हुन्छ र समयमै मतदान गर्न प्राथमिकता दिइन्छ। गलत तरिकाले चिन्ह लगाइएको वा नियम अनुसार नुसार नभएको मतपत्रलाई अवैध मानेर खारेज गरिन्छ। यसले समाजमा परिवर्तन ल्याउन र निर्वाचित प्रतिनिधिहरूलाई जिम्मेवार ठहराउन अवसर दिन्छ। मतदान गर्नका लागि [[पञ्जिकरण]] र मतदान केन्द्रमा जानु आवश्यक छ। ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[अनिवार्य मतदान]] [[श्रेणी:प्रजातन्त्र]] [[श्रेणी:चुनाव]] qed2onh8uz82ndbulp5e9by5am3lkxt 1367708 1367707 2026-07-28T15:30:24Z Bishaldev100 28807 1367708 wikitext text/x-wiki '''मतदान''' जनप्रतिनिधि चयन गर्ने लोकतान्त्रिक प्रक्रिया हो जसमा मतदाताले गोप्य र स्वतन्त्र तरिकाले आफ्नो राय व्यक्त गर्दछन्। मतदान गर्न जानुअघि वैध परिचय पत्र र आवश्यक कागजातहरू साथ लैजानु अनिवार्य हुन्छ। मतदान केन्द्रमा सुरक्षा, सुविधा र सहज पहुँच सुनिश्चित गरिएको हुन्छ र समयमै मतदान गर्न प्राथमिकता दिइन्छ। गलत तरिकाले चिन्ह लगाइएको वा नियम अनुसार नुसार नभएको मतपत्रलाई अवैध मानेर खारेज गरिन्छ। यसले समाजमा परिवर्तन ल्याउन र निर्वाचित प्रतिनिधिहरूलाई जिम्मेवार ठहराउन अवसर दिन्छ। मतदान गर्नका लागि [[पञ्जिकरण]] र मतदान केन्द्रमा जानु आवश्यक छ। ==विभिन्न प्रकारका मतपत्रहरू= == मतदान विधिहरू= === कागजमा आधारित विधिहरू== ===मेसिन मतदान=== ===अनलाइन मतदान=== === हुलाक मतदान=== ===खुला मतपत्र=== ===अन्य विधिहरू=== ==जनमत संग्रह== ==प्रोक्सी मतदान== == एकता मतदान== ==मतदान विरोधी== == मतदान र जानकारी== == धार्मिक विचारहरू== ==बैठक र भेलाहरू== ==विचार-विमर्श सभाहरूमा== == महिला मताधिकार== == बाह्य लिङ्कहरू== ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[अनिवार्य मतदान]] [[श्रेणी:प्रजातन्त्र]] [[श्रेणी:चुनाव]] eisn34w5n83dv757ab1gr6csu3a48hi 1367709 1367708 2026-07-28T15:32:08Z Bishaldev100 28807 /* = मतदान विधिहरू */ 1367709 wikitext text/x-wiki '''मतदान''' जनप्रतिनिधि चयन गर्ने लोकतान्त्रिक प्रक्रिया हो जसमा मतदाताले गोप्य र स्वतन्त्र तरिकाले आफ्नो राय व्यक्त गर्दछन्। मतदान गर्न जानुअघि वैध परिचय पत्र र आवश्यक कागजातहरू साथ लैजानु अनिवार्य हुन्छ। मतदान केन्द्रमा सुरक्षा, सुविधा र सहज पहुँच सुनिश्चित गरिएको हुन्छ र समयमै मतदान गर्न प्राथमिकता दिइन्छ। गलत तरिकाले चिन्ह लगाइएको वा नियम अनुसार नुसार नभएको मतपत्रलाई अवैध मानेर खारेज गरिन्छ। यसले समाजमा परिवर्तन ल्याउन र निर्वाचित प्रतिनिधिहरूलाई जिम्मेवार ठहराउन अवसर दिन्छ। मतदान गर्नका लागि [[पञ्जिकरण]] र मतदान केन्द्रमा जानु आवश्यक छ। ==विभिन्न प्रकारका मतपत्रहरू= == मतदान विधिहरू== === कागजमा आधारित विधिहरू=== [[File:Election voting 20180128.jpg|thumb|Ballot being dropped into a ballot box during the Finnish presidential election]] ===मेसिन मतदान=== ===अनलाइन मतदान=== === हुलाक मतदान=== ===खुला मतपत्र=== ===अन्य विधिहरू=== ==जनमत संग्रह== ==प्रोक्सी मतदान== == एकता मतदान== ==मतदान विरोधी== == मतदान र जानकारी== == धार्मिक विचारहरू== ==बैठक र भेलाहरू== ==विचार-विमर्श सभाहरूमा== == महिला मताधिकार== == बाह्य लिङ्कहरू== ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[अनिवार्य मतदान]] [[श्रेणी:प्रजातन्त्र]] [[श्रेणी:चुनाव]] jfwblbql3pm9x2n18elew4t2nr8rut0 1367710 1367709 2026-07-28T15:32:27Z Bishaldev100 28807 /* =विभिन्न प्रकारका मतपत्रहरू */ 1367710 wikitext text/x-wiki '''मतदान''' जनप्रतिनिधि चयन गर्ने लोकतान्त्रिक प्रक्रिया हो जसमा मतदाताले गोप्य र स्वतन्त्र तरिकाले आफ्नो राय व्यक्त गर्दछन्। मतदान गर्न जानुअघि वैध परिचय पत्र र आवश्यक कागजातहरू साथ लैजानु अनिवार्य हुन्छ। मतदान केन्द्रमा सुरक्षा, सुविधा र सहज पहुँच सुनिश्चित गरिएको हुन्छ र समयमै मतदान गर्न प्राथमिकता दिइन्छ। गलत तरिकाले चिन्ह लगाइएको वा नियम अनुसार नुसार नभएको मतपत्रलाई अवैध मानेर खारेज गरिन्छ। यसले समाजमा परिवर्तन ल्याउन र निर्वाचित प्रतिनिधिहरूलाई जिम्मेवार ठहराउन अवसर दिन्छ। मतदान गर्नका लागि [[पञ्जिकरण]] र मतदान केन्द्रमा जानु आवश्यक छ। ==विभिन्न प्रकारका मतपत्रहरू== == मतदान विधिहरू== === कागजमा आधारित विधिहरू=== [[File:Election voting 20180128.jpg|thumb|Ballot being dropped into a ballot box during the Finnish presidential election]] ===मेसिन मतदान=== ===अनलाइन मतदान=== === हुलाक मतदान=== ===खुला मतपत्र=== ===अन्य विधिहरू=== ==जनमत संग्रह== ==प्रोक्सी मतदान== == एकता मतदान== ==मतदान विरोधी== == मतदान र जानकारी== == धार्मिक विचारहरू== ==बैठक र भेलाहरू== ==विचार-विमर्श सभाहरूमा== == महिला मताधिकार== == बाह्य लिङ्कहरू== ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[अनिवार्य मतदान]] [[श्रेणी:प्रजातन्त्र]] [[श्रेणी:चुनाव]] i6cg1fhia8o7qin9pfupvmbgyz3r5bj 1367711 1367710 2026-07-28T15:34:49Z Bishaldev100 28807 /* कागजमा आधारित विधिहरू */ 1367711 wikitext text/x-wiki '''मतदान''' जनप्रतिनिधि चयन गर्ने लोकतान्त्रिक प्रक्रिया हो जसमा मतदाताले गोप्य र स्वतन्त्र तरिकाले आफ्नो राय व्यक्त गर्दछन्। मतदान गर्न जानुअघि वैध परिचय पत्र र आवश्यक कागजातहरू साथ लैजानु अनिवार्य हुन्छ। मतदान केन्द्रमा सुरक्षा, सुविधा र सहज पहुँच सुनिश्चित गरिएको हुन्छ र समयमै मतदान गर्न प्राथमिकता दिइन्छ। गलत तरिकाले चिन्ह लगाइएको वा नियम अनुसार नुसार नभएको मतपत्रलाई अवैध मानेर खारेज गरिन्छ। यसले समाजमा परिवर्तन ल्याउन र निर्वाचित प्रतिनिधिहरूलाई जिम्मेवार ठहराउन अवसर दिन्छ। मतदान गर्नका लागि [[पञ्जिकरण]] र मतदान केन्द्रमा जानु आवश्यक छ। ==विभिन्न प्रकारका मतपत्रहरू== == मतदान विधिहरू== === कागजमा आधारित विधिहरू=== [[File:Election voting 20180128.jpg|thumb|Ballot being dropped into a ballot box during the Finnish presidential election]] सबैभन्दा सामान्य मतदान विधिमा कागजको मतपत्र प्रयोग गरिन्छ जसमा मतदाताले आफ्नो उम्मेदवार वा विकल्पलाई चिन्ह लगाउँछन्। यसमा मतपत्रमा पहिचान छापिएको उम्मेदवार वा दलको लागि आफ्नो समर्थन चिन्ह लगाउने, वा आफ्नो मनपर्ने उम्मेदवारको नाम लेख्ने (यदि यो सूचीबद्ध छैन भने) लेख्ने समावेश हुन सक्छ। ===मेसिन मतदान=== ===अनलाइन मतदान=== === हुलाक मतदान=== ===खुला मतपत्र=== ===अन्य विधिहरू=== ==जनमत संग्रह== ==प्रोक्सी मतदान== == एकता मतदान== ==मतदान विरोधी== == मतदान र जानकारी== == धार्मिक विचारहरू== ==बैठक र भेलाहरू== ==विचार-विमर्श सभाहरूमा== == महिला मताधिकार== == बाह्य लिङ्कहरू== ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[अनिवार्य मतदान]] [[श्रेणी:प्रजातन्त्र]] [[श्रेणी:चुनाव]] 8xuxdob35k9vq8jixhgjhnk0a4ca9v9 1367712 1367711 2026-07-28T15:36:14Z Bishaldev100 28807 /* हुलाक मतदान */ 1367712 wikitext text/x-wiki '''मतदान''' जनप्रतिनिधि चयन गर्ने लोकतान्त्रिक प्रक्रिया हो जसमा मतदाताले गोप्य र स्वतन्त्र तरिकाले आफ्नो राय व्यक्त गर्दछन्। मतदान गर्न जानुअघि वैध परिचय पत्र र आवश्यक कागजातहरू साथ लैजानु अनिवार्य हुन्छ। मतदान केन्द्रमा सुरक्षा, सुविधा र सहज पहुँच सुनिश्चित गरिएको हुन्छ र समयमै मतदान गर्न प्राथमिकता दिइन्छ। गलत तरिकाले चिन्ह लगाइएको वा नियम अनुसार नुसार नभएको मतपत्रलाई अवैध मानेर खारेज गरिन्छ। यसले समाजमा परिवर्तन ल्याउन र निर्वाचित प्रतिनिधिहरूलाई जिम्मेवार ठहराउन अवसर दिन्छ। मतदान गर्नका लागि [[पञ्जिकरण]] र मतदान केन्द्रमा जानु आवश्यक छ। ==विभिन्न प्रकारका मतपत्रहरू== == मतदान विधिहरू== === कागजमा आधारित विधिहरू=== [[File:Election voting 20180128.jpg|thumb|Ballot being dropped into a ballot box during the Finnish presidential election]] सबैभन्दा सामान्य मतदान विधिमा कागजको मतपत्र प्रयोग गरिन्छ जसमा मतदाताले आफ्नो उम्मेदवार वा विकल्पलाई चिन्ह लगाउँछन्। यसमा मतपत्रमा पहिचान छापिएको उम्मेदवार वा दलको लागि आफ्नो समर्थन चिन्ह लगाउने, वा आफ्नो मनपर्ने उम्मेदवारको नाम लेख्ने (यदि यो सूचीबद्ध छैन भने) लेख्ने समावेश हुन सक्छ। ===मेसिन मतदान=== ===अनलाइन मतदान=== === हुलाक मतदान=== धेरै देशहरूमा हुलाक मतदानको व्यवस्था छ, जहाँ मतदाताहरूलाई मतपत्र पठाइन्छ र हुलाकद्वारा फिर्ता गरिन्छ। ===खुला मतपत्र=== ===अन्य विधिहरू=== ==जनमत संग्रह== ==प्रोक्सी मतदान== == एकता मतदान== ==मतदान विरोधी== == मतदान र जानकारी== == धार्मिक विचारहरू== ==बैठक र भेलाहरू== ==विचार-विमर्श सभाहरूमा== == महिला मताधिकार== == बाह्य लिङ्कहरू== ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[अनिवार्य मतदान]] [[श्रेणी:प्रजातन्त्र]] [[श्रेणी:चुनाव]] 2eh9vih7v79zcj3su6ef6ifj4evchlg 1367713 1367712 2026-07-28T15:38:42Z Bishaldev100 28807 /* अनलाइन मतदान */ 1367713 wikitext text/x-wiki '''मतदान''' जनप्रतिनिधि चयन गर्ने लोकतान्त्रिक प्रक्रिया हो जसमा मतदाताले गोप्य र स्वतन्त्र तरिकाले आफ्नो राय व्यक्त गर्दछन्। मतदान गर्न जानुअघि वैध परिचय पत्र र आवश्यक कागजातहरू साथ लैजानु अनिवार्य हुन्छ। मतदान केन्द्रमा सुरक्षा, सुविधा र सहज पहुँच सुनिश्चित गरिएको हुन्छ र समयमै मतदान गर्न प्राथमिकता दिइन्छ। गलत तरिकाले चिन्ह लगाइएको वा नियम अनुसार नुसार नभएको मतपत्रलाई अवैध मानेर खारेज गरिन्छ। यसले समाजमा परिवर्तन ल्याउन र निर्वाचित प्रतिनिधिहरूलाई जिम्मेवार ठहराउन अवसर दिन्छ। मतदान गर्नका लागि [[पञ्जिकरण]] र मतदान केन्द्रमा जानु आवश्यक छ। ==विभिन्न प्रकारका मतपत्रहरू== == मतदान विधिहरू== === कागजमा आधारित विधिहरू=== [[File:Election voting 20180128.jpg|thumb|Ballot being dropped into a ballot box during the Finnish presidential election]] सबैभन्दा सामान्य मतदान विधिमा कागजको मतपत्र प्रयोग गरिन्छ जसमा मतदाताले आफ्नो उम्मेदवार वा विकल्पलाई चिन्ह लगाउँछन्। यसमा मतपत्रमा पहिचान छापिएको उम्मेदवार वा दलको लागि आफ्नो समर्थन चिन्ह लगाउने, वा आफ्नो मनपर्ने उम्मेदवारको नाम लेख्ने (यदि यो सूचीबद्ध छैन भने) लेख्ने समावेश हुन सक्छ। ===मेसिन मतदान=== ===अनलाइन मतदान=== केही देशहरूले मानिसहरूलाई अनलाइन मतदान गर्न अनुमति दिएका छन्। इस्टोनिया अनलाइन मतदान प्रयोग गर्ने पहिलो देशहरू मध्ये एक थियो: यो पहिलो पटक २००५ को स्थानीय चुनावमा प्रयोग गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |title=Statistics about Internet Voting in Estonia |url=http://www.vvk.ee/voting-methods-in-estonia/engindex/statistics |access-date=20 March 2023 |website=Vabariigi Valimiskomisjon |language=en |archive-date=22 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110322035819/http://www.vvk.ee/voting-methods-in-estonia/engindex/statistics |url-status=dead }}</ref> === हुलाक मतदान=== धेरै देशहरूमा हुलाक मतदानको व्यवस्था छ, जहाँ मतदाताहरूलाई मतपत्र पठाइन्छ र हुलाकद्वारा फिर्ता गरिन्छ। ===खुला मतपत्र=== ===अन्य विधिहरू=== ==जनमत संग्रह== ==प्रोक्सी मतदान== == एकता मतदान== ==मतदान विरोधी== == मतदान र जानकारी== == धार्मिक विचारहरू== ==बैठक र भेलाहरू== ==विचार-विमर्श सभाहरूमा== == महिला मताधिकार== == बाह्य लिङ्कहरू== ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[अनिवार्य मतदान]] [[श्रेणी:प्रजातन्त्र]] [[श्रेणी:चुनाव]] 9aou4ruo1v6ydrsv8h45xh4y45rg478 0 148982 1367769 1349728 2026-07-28T20:06:16Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1367769 wikitext text/x-wiki {{विज्ञानज्ञ | नाम = चन्द्र कान्त शर्मा | चित्र = Dr Chandra Kant Sharma Nepali geologist.jpg | चित्रको आकार = 250px | चित्रको विवरण = डा. चन्द्र कान्त शर्मा (१९३६–१९९८) | जन्म मिति = {{जन्म मिति|१९९२|११|२९}} (१३ मार्च १९३६) | जन्म स्थान = नेपाल | मृत्यु मिति = {{मृत्यु मिति र उमेर|२०५४|९|२४|१९९२|११|२९}} (८ जनवरी १९९८) | राष्ट्रियता = नेपाली | क्षेत्र = [[भूविज्ञान]] र [[जलविज्ञान]] | कार्यस्थल = नेपाल सरकार, खानी तथा भूगर्भ विभाग<br>सिँचाइ विभाग<br>जल तथा ऊर्जा आयोग सचिवालय (WECS) | शिक्षा = इन्डियन स्कूल अफ माइन्स, धनबाद<br>अलीगढ मुस्लिम युनिभर्सिटी | ज्ञात = नेपालको भूगर्भ, भूजल स्रोत, नदी प्रणाली तथा प्राकृतिक प्रकोपहरूको प्रारम्भिक व्यवस्थित दस्तावेजीकरण | पुरस्कार = महेन्द्र विद्या भूषण (१९६२)<br>गोरखा दक्षिण बहु (प्रथम श्रेणी) (१९७८) }} {{Infobox person | name = चन्द्र कान्त शर्मा | image = Dr Chandra Kant Sharma Nepali geologist.jpg | image_size = 250px | caption = डा. चन्द्र कान्त शर्मा (१९३६–१९९८) | birth_date = 13 March 1936 | birth_place = नेपाल | death_date = 8 January 1998 | nationality = नेपाली | field = भूविज्ञान, जलविज्ञान }} '''चन्द्र कान्त शर्मा''' (२९ फाल्गुन १९९२ BS – २४ पौष २०५४ BS; १३ मार्च १९३६ – ८ जनवरी १९९८ AD), सामान्यतया '''सी. के. शर्मा''' भनेर चिनिन्छन्, एक नेपाली भूविज्ञानी तथा जलविज्ञानी थिए। उनी नेपालको भूगर्भ, भूजल स्रोत तथा नदी प्रणालीहरूको अनुसन्धानका लागि परिचित छन्। उनका पुस्तकहरू तथा वैज्ञानिक अध्ययनहरूले नेपालको भूगर्भ तथा प्राकृतिक स्रोतहरूको प्रारम्भिक व्यवस्थित दस्तावेजीकरणमा महत्वपूर्ण योगदान दिए। == प्रारम्भिक जीवन तथा शिक्षा == शर्मा २९ फाल्गुन १९९२ BS (१३ मार्च १९३६ AD) मा नेपालमा जन्मिएका थिए। उनले भारतको धनबादस्थित '''इन्डियन स्कूल अफ माइन्स, धनबाद''' मा खानी इन्जिनियरिङ अध्ययन गरे। पछि उनले '''अलीगढ मुस्लिम युनिभर्सिटी''' बाट एम.एस्सी. तथा पीएचडी पूरा गरे, जसमा भूगर्भ तथा पृथ्वी विज्ञानमा विशेषज्ञता प्राप्त गरे। == व्यावसायिक जीवन == शर्मा १९५९ मा नेपाल सरकारको खानी तथा भूगर्भ विभागमा भूविज्ञानीको रूपमा कार्य शुरू गरे र १९६९ सम्म त्यहाँ कार्यरत रहे। त्यसपछि सिँचाइ विभागमा प्रवेश गरी १९६९ देखि १९८० सम्म भूजल बोर्डका प्रमुख तथा प्रमुख भूविज्ञानीको रूपमा काम गरे। यस अवधिमा तराई क्षेत्रमा भूजल अन्वेषण तथा सिँचाइ विकास परियोजनाहरू (जस्तै ट्युबवेल कार्यक्रमहरू) मा सक्रिय संलग्नता जनाए। १९८१ मा उनी जल तथा ऊर्जा आयोग सचिवालय (WECS) मा प्रवेश गरे। १९८१–१९८८ सम्म निर्देशक तथा १९८८ देखि १९९२ सम्म कार्यकारी सचिवको रूपमा सेवानिवृत्त भए। उनी त्रिभुवन विश्वविद्यालयको केन्द्रीय भूगर्भ विभागमा भ्रमण प्राध्यापक थिए तथा रोयल नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठान (RONAST, हाल नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठान - NAST) को प्राज्ञ (Academician) निर्वाचित भएका थिए। == वैज्ञानिक योगदान == शर्मा नेपालका प्रारम्भिक वैज्ञानिकहरू मध्ये एक थिए जसले देशको भौगोलिक संरचना, भूजल स्रोत तथा प्राकृतिक स्रोतहरूको व्यवस्थित दस्तावेजीकरण गरे। उनको अनुसन्धान हिमाली भूगर्भ, खनिज स्रोत, भूजल एक्विफर, नदी प्रणाली, भूस्खलन तथा वातावरणीय क्षयमा केन्द्रित थियो। उनका अध्ययनहरूले नेपालको भूगर्भ तथा प्राकृतिक प्रकोपहरूबारे आधारभूत जानकारी प्रदान गरे र तराई क्षेत्रको भूजल प्रणालीको समझमा योगदान दिए। == प्रकाशनहरू == शर्माले भूगर्भ तथा जल स्रोतसम्बन्धी धेरै पुस्तक तथा प्राविधिक पत्रहरू लेखेका थिए। यी सबै अंग्रेजी भाषामा प्रकाशित छन् तर यहाँ अंग्रेजी शीर्षकहरूलाई देवनागरीमा ट्रान्सलिटरेशन गरिएको छ। केही प्रमुख प्रकाशनहरू: * ''जियोलोजी अफ नेपाल'' (१९७३) * ''ग्राउन्ड वाटर रिसोर्सेस अफ नेपाल'' (१९७४) * ''न्याचुरल रिसोर्सेस अफ पोखरा भ्याली'' (१९७५) * ''ल्याण्डस्लाइड्स एन्ड सइल इरोजन इन नेपाल'' (१९७६) * ''रिभर सिस्टम्स अफ नेपाल'' (१९७७) * ''न्याचुरल रिसोर्सेस अफ नेपाल'' (१९७८) * ''नेपाल एन्ड नेपालीज'' (१९७९) * ''वाटर एन्ड इनर्जी रिसोर्सेस अफ हिमालयन ब्लक'' (१९८४) * ''न्याचुरल ह्याजर्ड्स एन्ड म्यान-मेड इम्प्याक्ट्स इन नेपाल हिमालयास'' (१९८८) * ''जियोलोजी अफ नेपाल हिमालय एन्ड एडजेसन्ट कन्ट्रीज'' (१९९०) * ''इन्जिनियरिङ च्यालेन्जेस इन नेपाल हिमालयास'' (१९९१) * ''फ्रियाटिक (शेलो) एक्विफर्स अफ नेपाल'' (१९९५) * ''मिनरल रिसोर्सेस अफ नेपाल'' (१९९५) * ''सम सिम्प्टम्स अफ इन्भाइरोन्मेन्टल डिग्रेडेसन इन नेपाल'' (१९९५) * ''ए ट्रीटाइज अन वाटर रिसोर्सेस अफ नेपाल'' (१९९७) यी कार्यहरू नेपालको भूगर्भ तथा जलविज्ञान अध्ययन गर्ने विद्यार्थी तथा अनुसन्धानकर्ताहरूका लागि महत्वपूर्ण सन्दर्भ सामग्री बनेका छन्। उनले नेपाल भूगर्भ समाजको जर्नलमा पनि प्राविधिक लेखहरू प्रकाशित गरेका थिए। == पुरस्कार तथा सम्मान == शर्माले आफ्नो शैक्षिक तथा वैज्ञानिक योगदानका लागि विभिन्न राष्ट्रिय सम्मान प्राप्त गरे: * महेन्द्र विद्या भूषण (१९६२) * गोरखा दक्षिण बहु (प्रथम श्रेणी) (१९७८) == विरासत == शर्माको कार्यले नेपालको भूगर्भ, भूजल स्रोत तथा प्राकृतिक प्रकोपहरूको वैज्ञानिक समझमा दीर्घकालीन योगदान दियो। उनका प्रकाशनहरू हिमाली भूगर्भ तथा नेपालको जल स्रोत व्यवस्थापन सम्बन्धी आधुनिक अनुसन्धानमा अझै उद्धृत हुन्छन्। == बाह्य कडीहरू == * [https://ngeolsoc.org.np नेपाल भूगर्भ समाज]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (आधिकारिक साइट; शर्माले यसको जर्नलमा प्रकाशन गरेका थिए) * [https://nepjol.info/index.php/JNGS/article/view/31788 "Geotectonics of the Kathmandu Block"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251111103514/https://www.nepjol.info/index.php/JNGS/article/view/31788 |date=2025-11-11 }} द्वारा सी.के. शर्मा, ''नेपाल भूगर्भ समाजको जर्नल'', १९८१ * [https://www.icimod.org अन्तर्राष्ट्रिय एकीकृत पर्वतीय विकास केन्द्र (ICIMOD)] – WECS को कार्यकारी निर्देशकको रूपमा उल्लेख तथा हिमाली हिमनदी तथा जल स्रोतमा कार्य उद्धृत * [https://nast.gov.np नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठान (NAST)] (प्राज्ञ निर्वाचित) * [https://elibrary.nast.gov.np/catalog/opac_css/index.php?lvl=author_see&id=2103 NAST पुस्तकालयमा सूचीकृत सी.के. शर्मा प्रकाशनहरू] [[श्रेणी:नेपाली भूविज्ञानीहरू]] [[श्रेणी:नेपाली जलविज्ञानीहरू]] [[श्रेणी:१९३६ जन्मिएका]] [[श्रेणी:१९९८ मृत्यु भएका]] k5474gana5omj5jsaycur6cir9dl1d8 0 150906 1367695 1366892 2026-07-28T13:25:47Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1367695 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपाली फुटबल खेलाडी (जन्म २०६१)}} {{Infobox football biography | name = प्रीति राई | image = Preeti Rai Women’s National Football Team 1 (cropped).png | fullname = प्रीति कुलुङ राई | birth_date = {{जन्म मिति र उमेर|2004|11|21}} | birth_place = काठमाडौँ, नेपाल | height = ४ फिट १० इन्च | position = [[मध्यपङ्क्ति (फुटबल)|मध्यपङ्क्ति]] | currentclub = [[ रिएङ एफसी]] | clubnumber = | clubs1 = [[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब (महिला)|एपिएफ क्लब]] | years1 = | clubs2 = | years2 = | clubs3 = [[किकस्टार्ट एफसी (महिला)|किकस्टार्ट]] | years3 = सन् २०२३–२०२४ | caps3 = ८ | goals3 = ० | clubs4 = [[इत्तिहाद क्लब|इत्तिहाद]] | years4 = सन् २०२५–२०२६ | caps4 = ४ | goals4 = १ | clubs5 = [[रिएङ एफसी]] | years5 = सन् २०२६– | caps5 = १ | goals5 = २ | nationalteam1 = [[नेपाल राष्ट्रिय महिला फुटबल टोली|नेपाल]] | nationalyears1 = सन् २०२१– | nationalcaps1 = २१ | nationalgoals1 = ५ | club-update = २७ अप्रिल २०२६ | nationalteam-update = ३१ अगस्ट २०२५ | medaltemplates = {{MedalSport|महिला [[फुटबल]]}} {{MedalCountry|{{fb|NEP}}}} {{MedalCompetition|[[साफ महिला च्याम्पियनसिप]]}} {{Medal|RU|[[२०२२ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०२२ नेपाल]]|}} {{Medal|RU|[[सन् २०२४ साफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०२४ नेपाल]]|}} {{MedalCompetition|[[वाफ महिला च्याम्पियनसिप]]}} {{Medal|RU| [[२०२४ वाफ महिला च्याम्पियनसिप|सन् २०२४ साउदी अरब]]|}} }} '''प्रीति कुलुङ राई''' (जन्म: २०६१ मङ्सिर ६) एक नेपाली [[फुटबल]] खेलाडी हुन्, जसले [[ रिएङ एफसी]] र [[नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|नेपाल राष्ट्रिय महिला टोली]]का लागि [[मध्यपङ्क्ति (फुटबल)|मध्यपङ्क्ति]]को रूपमा खेल्छिन्।<ref>{{Cite web |title=फुटबलर प्रिति राई कम्बोडियाको क्लवमा आवद्ध|url=https://radiokantipur.com/sports/2026/04/07/1775574904 |access-date=२०८३ साउन ९ |website=रेडियो कान्तिपुर|language=नेपाली}}</ref> == प्रारम्भिक जीवन == राई नेपालको [[सोलुखुम्बु जिल्ला]]की स्थायी निवासी हुन्। उनी चन्द्रप्रसाद राई र ज्ञानमाया राईकी छोरी हुन्।<ref>{{Cite web |title=१६ वर्षको उमेरमै महिला राष्ट्रिय फुटबल टिममा ‘डेब्यु’ गरेकी प्रीति राई |url=https://kendrabindu.com/sports/73535/ |access-date=2024-04-13 |website=Kendrabindu |language=ne}}</ref> उनले नेपालको शारदा एकेडेमीमा अध्ययन गरेकी थिइन्। उनले छ वर्षको उमेरदेखि नै फुटबल खेल्न सुरु गरेकी थिइन्।<ref>{{Cite web |date=2024-03-12 |title=Rising star Preeti Rai sets sights on SAFF Championship redemption - OnlineKhabar English News |url=https://english.onlinekhabar.com/preeti-rai-nepali-footballer.html |access-date=2024-04-13 |language=en}}</ref> == क्लब खेल जीवन== सन् २०२५ मा, उनी [[जोर्डन महिला प्रो लिग]] क्लब [[इत्तिहाद क्लब]]मा आबद्ध भएकी थिइन्<ref>{{cite web |title=Preeti Rai joins Jordan’s Etihad Club |url=https://english.khabarhub.com/2025/12/490475/ |access-date=1 February 2026 |website=Khabarhub English |language=en |date=12 August 2025 }}</ref> भने उनी सन् २०२६ मा कम्बोडियाको रिएङ एफसीमा आबद्ध भएकी थिइन्। == अन्तर्राष्ट्रिय खेल जीवन == राईले २०७८ भदौ २४, मा [[दशरथ रङ्गशाला]]मा बङ्गलादेशविरुद्ध भएको फिफा मैत्रीपूर्ण खेलबाट नेपालको राष्ट्रिय महिला फुटबल टोलीमा उत्कृष्ट डेब्यु गरेकी थिइन्। मात्र १६ वर्षको उमेरमा राईले आफ्नो कौशल प्रदर्शन गर्दै २२औँ मिनेटमा गोल गरेकी थिइन्।<ref>{{Cite web |last=Football |first=Gorkhali |date=2024-05-21 |title=Preeti Rai's debut match for Nepal shines: Player of the match |url=https://gorkhalifootball.com/preeti-rai-debut-match-for-nepal-national-team/ |access-date=2024-05-21 |website=gorkhalifootball.com |language=en-US}}</ref> राई [[२०२४ वाफ महिला च्याम्पियनसिप]]मा [[नेपाल राष्ट्रिय महिला फुटबल टोली]]को सदस्य थिइन्। उक्त प्रतियोगितामा नेपाली टोली उपविजेता बनेको थियो।<ref>{{Cite web |last=राई |first=अनिता भेटवाल र गोपेन राई :: फिल्डमा फर्किन आतुर प्रीति |title=फिल्डमा फर्किन आतुर प्रीति राई |url=https://www.himalkhabar.com/news/140462/ |access-date=2024-04-13 |website=हिमालखबर |language=ne}}</ref> == तथ्याङ्क == === अन्तर्राष्ट्रिय गोलहरू === {{updated|५ कात्तिक २०८१ सम्मको खेल}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ राष्ट्रिय टोली र वर्ष अनुसार उपस्थिति तथा गोलहरू |- !राष्ट्रिय टोली!!वर्ष!!उपस्थिति!!गोल |- |rowspan="3"|[[नेपाल राष्ट्रिय महिला फुटबल टोली|नेपाल]] |- |२०७८|| ||१ |- |२०८१|| ||४ |- !colspan="2"|जम्मा !!!! ५ |} :''अङ्क र नतिजा तालिकामा नेपालको गोल सङ्ख्या पहिले देखाइएको छ, अङ्क स्तम्भले राईको प्रत्येक गोलपछिको अङ्क स्थिति जनाउँछ।'' {{updated|५ कात्तिक २०८१ सम्मको खेल}} {| class="wikitable" |- ! क्र.सं. !! मिति !! रङ्गशाला !! प्रतिद्वन्द्वी !! अङ्क !! नतिजा !! प्रतियोगिता |- | १. || २४ भदौ २०७८ || [[दशरथ रङ्गशाला]], [[काठमाडौँ]], [[नेपाल]] ||{{fbw|BAN}} || align=center|'''२'''–१ ||align=center| २–१ || फिफा मैत्रीपूर्ण |- | २. || १५ फागुन २०८० || [[प्रिन्स अब्दुल्लाह अल-फैसल स्पोर्ट्स सिटी]], [[जिद्दा]], [[साउदी अरब]] || {{fbw|LBN}} || align=center|'''२'''–१ ||align=center| २–१ || [[सन् २०२४ वाफ महिला च्याम्पियनसिप]] |- | ३. || rowspan=3| ५ कात्तिक २०८१ || rowspan=3| [[दशरथ रङ्गशाला]], [[काठमाडौँ]], [[नेपाल]] || rowspan=3| {{fbw|MDV}} || align=center|'''१'''–० || rowspan=3 align=center| ११–० || rowspan=3| [[सन् २०२४ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] |- | ४. || align=center|'''७'''–० |- | ५. || align=center|'''१०'''–० |- |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:सन् २००४ मा जन्म]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपाली महिला फुटबल खेलाडीहरू]] pdf7sa83qupzp3udgey8uqcbrgyd6lm 828 150953 1367669 1367588 2026-07-28T12:22:34Z पर्वत सुवेदी 31224 1367669 Scribunto text/plain local p = {} -- वैशाख देखि चैत सम्मका नेपाली महिनाहरू local np_months = { "बैशाख", "जेठ", "असार", "साउन", "भदौ", "असोज", "कात्तिक", "मङ्सिर", "पुस", "माघ", "फागुन", "चैत" } -- अङ्ग्रेजी र नेपाली महिनाका नामहरूलाई अङ्कमा रूपान्तरण गर्ने Map local month_map = { ["january"]=1, ["jan"]=1, ["जनवरी"]=1, ["february"]=2, ["feb"]=2, ["फेब्रुअरी"]=2, ["march"]=3, ["mar"]=3, ["मार्च"]=3, ["april"]=4, ["apr"]=4, ["अप्रिल"]=4, ["may"]=5, ["मे"]=5, ["june"]=6, ["jun"]=6, ["जुन"]=6, ["july"]=7, ["jul"]=7, ["जुलाई"]=7, ["august"]=8, ["aug"]=8, ["अगस्ट"]=8, ["september"]=9, ["sep"]=9, ["sept"]=9, ["सेप्टेम्बर"]=9, ["october"]=10, ["oct"]=10, ["अक्टोबर"]=10, ["november"]=11, ["nov"]=11, ["नोभेम्बर"]=11, ["december"]=12, ["dec"]=12, ["डिसेम्बर"]=12 } -- अङ्ग्रेजी अङ्कलाई नेपालीमा रूपान्तरण local nep_digits = {["0"]="०",["1"]="१",["2"]="२",["3"]="३",["4"]="४",["5"]="५",["6"]="६",["7"]="७",["8"]="८",["9"]="९"} local function to_nepali_digits(num) return tostring(num or ""):gsub("%d", function(d) return nep_digits[d] end) end -- नेपाली अङ्कलाई अङ्ग्रेजीमा रूपान्तरण local function to_ascii_digits(str) if not str then return "" end local ascii_digits = {["०"]="0",["१"]="1",["२"]="2",["३"]="3",["४"]="4",["५"]="5",["६"]="6",["७"]="7",["८"]="8",["९"]="9"} return tostring(str):gsub("[०-९]", function(d) return ascii_digits[d] end) end -- BS lookup table: विक्रम संवत् २००० देखि २०८५ सम्मको प्रत्येक महिनाको दिन संख्या local bs_data = { [2000] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2001] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2002] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2003] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2004] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2005] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2006] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2007] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2008] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2009] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2010] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2011] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2012] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2013] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2014] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2015] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2016] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2017] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2018] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2019] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2020] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2021] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2022] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2023] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2024] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2025] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2026] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2027] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2028] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2029] = {31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2030] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2031] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2032] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2033] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2034] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2035] = {30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2036] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2037] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2038] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2039] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2040] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2041] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2042] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2043] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2044] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2045] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2046] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2047] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2048] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2049] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2050] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2051] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2052] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2053] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2054] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2055] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2056] = {31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2057] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2058] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2059] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2060] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2061] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2062] = {30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 29, 30, 29, 31}, [2063] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2064] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2065] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2066] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2067] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2068] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2069] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2070] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2071] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2072] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2073] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2074] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2075] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2076] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2077] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2078] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2079] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2080] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2081] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2082] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2083] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2084] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2085] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31} } local function is_leap_year(y) return (y % 400 == 0) or (y % 4 == 0 and y % 100 ~= 0) end local function days_in_gregorian_month(y, m) local mdays = {31,28,31,30,31,30,31,31,30,31,30,31} if m == 2 and is_leap_year(y) then return 29 end return mdays[m] end -- Gregorian AD to Julian Day Number (JDN) local function ad_to_jdn(y, m, d) local a = math.floor((14 - m) / 12) local y_adj = y + 4800 - a local m_adj = m + 12 * a - 3 return d + math.floor((153 * m_adj + 2) / 5) + 365 * y_adj + math.floor(y_adj / 4) - math.floor(y_adj / 100) + math.floor(y_adj / 400) - 32045 end -- Base Reference Date: AD 1943-04-14 = BS 2000-01-01 local base_jdn = ad_to_jdn(1943, 4, 14) local base_bs_y, base_bs_m, base_bs_d = 2000, 1, 1 -- JDN Difference बाट BS मिति पत्ता लगाउने फङ्क्सन (सच्याइएको लजिक) local function bs_from_offset(offset) local y, m, d = base_bs_y, base_bs_m, base_bs_d if offset >= 0 then while offset > 0 do local months = bs_data[y] if not months then return nil, tostring(y) .. " वि.सं. को डेटा उपलब्ध छैन।" end local days_in_cur_month = months[m] local remaining_in_month = days_in_cur_month - d if offset > remaining_in_month then offset = offset - (remaining_in_month + 1) m = m + 1 d = 1 if m > 12 then m = 1 y = y + 1 end else d = d + offset offset = 0 end end else offset = math.abs(offset) while offset > 0 do if offset < d then d = d - offset offset = 0 else offset = offset - d m = m - 1 if m < 1 then m = 12 y = y - 1 end local months = bs_data[y] if not months then return nil, tostring(y) .. " वि.सं. को डेटा उपलब्ध छैन।" end d = months[m] end end end return y, m, d end local function valid_ad_date(y, m, d) if not (y and m and d) then return false end if m < 1 or m > 12 then return false end local mdays = days_in_gregorian_month(y, m) if d < 1 or d > mdays then return false end return true end local function parse_month(m_input) if not m_input then return nil end local m_str = tostring(m_input):lower():gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") local ascii_m = to_ascii_digits(m_str) if tonumber(ascii_m) then return tonumber(ascii_m) end return month_map[m_str] end -- Argument Parser local function parse_args(frame) local orig_args = {} if type(frame) == "table" then if frame.args then for k, v in pairs(frame.args) do orig_args[k] = v end end if frame.getParent and frame:getParent() and frame:getParent().args then for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if orig_args[k] == nil or orig_args[k] == "" then orig_args[k] = v end end end end local y, m, d if orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"] then y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"])) m = parse_month(orig_args["month"] or orig_args["महिना"]) d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args["day"] or orig_args["गते"] or orig_args["दिन"])) elseif orig_args[1] and orig_args[2] and orig_args[3] then y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[1])) m = parse_month(orig_args[2]) d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) -- यदि (दिन, महिना, वर्ष) ढाँचामा छ भने if y and y <= 31 and tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) and tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) > 1000 then d, y = y, tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) end elseif orig_args[1] then local str = tostring(orig_args[1]):gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") str = to_ascii_digits(str) local ty, tm, td = str:match("(%d%d%d%d)[%-%.%/](%d+)[%-%.%/](%d+)") if ty then y, m, d = tonumber(ty), tonumber(tm), tonumber(td) else td, tm, ty = str:match("(%d+)[%s%-%/]+([%a%d%_]+)[%s%-%/]+(%d%d%d%d)") if ty then y, m, d = tonumber(ty), parse_month(tm), tonumber(td) end end end return y, m, d, orig_args end -------------------------------------------------------------------------------- -- मुख्य फङ्क्सनहरू -------------------------------------------------------------------------------- function p.birth_date_and_age(frame) local y, m, d, args = parse_args(frame) if not valid_ad_date(y, m, d) then return '<span class="error">त्रुटि: अमान्य ई.सं. मिति।</span>' end local target_jdn = ad_to_jdn(y, m, d) local offset = target_jdn - base_jdn local bs_y, bs_m, bs_d, err = bs_from_offset(offset) if not bs_y then return '<span class="error">त्रुटि: ' .. tostring(err) .. '</span>' end local now = os.date("*t") local curY, curM, curD = now.year, now.month, now.day if args[4] or args["as_of"] then local str = to_ascii_digits(args[4] or args["as_of"]) local ty, tm, td = str:match("(%d+)[%-%.%/](%d+)[%-%.%/](%d+)") if tonumber(ty) then curY, curM, curD = tonumber(ty), tonumber(tm), tonumber(td) end end local ageYears = curY - y if curM < m or (curM == m and curD < d) then ageYears = ageYears - 1 end local bs_month_name = np_months[bs_m] or tostring(bs_m) local isoDate = string.format("%04d-%02d-%02d", bs_y, bs_m, bs_d) -- आउटपुटमा विक्रम संवत्‌को दिन (गते), महिना र वर्ष सही क्रममा देखाउँछ return string.format( '[[विक्रम सम्वत्|वि.सं.]] %s %s %s <span style="display:none"> (<span class="bday">%s</span>)</span> (उमेर %s वर्ष)', to_nepali_digits(bs_d), bs_month_name, to_nepali_digits(bs_y), isoDate, to_nepali_digits(ageYears) ) end function p.age(frame) local y, m, d = parse_args(frame) if not valid_ad_date(y, m, d) then return "?" end local now = os.date("*t") local ageYears = now.year - y if now.month < m or (now.month == m and now.day < d) then ageYears = ageYears - 1 end return to_nepali_digits(ageYears) end -- Aliases p["जन्म_मिति_र_उमेर"] = p.birth_date_and_age p["ad2bs_and_age"] = p.birth_date_and_age p["उमेर"] = p.age -- Default Call logic setmetatable(p, { __call = function(t, frame) return p.birth_date_and_age(frame) end }) return p 5qti0c7vrrgszglim202wdka82i5om9 1367670 1367669 2026-07-28T12:24:47Z पर्वत सुवेदी 31224 1367670 Scribunto text/plain local p = {} -- वैशाख देखि चैत सम्मका नेपाली महिनाहरू local np_months = { "बैशाख", "जेठ", "असार", "साउन", "भदौ", "असोज", "कात्तिक", "मङ्सिर", "पुस", "माघ", "फागुन", "चैत" } -- अङ्ग्रेजी र नेपाली महिनाका नामहरूलाई अङ्कमा रूपान्तरण गर्ने Map local month_map = { ["january"]=1, ["jan"]=1, ["जनवरी"]=1, ["february"]=2, ["feb"]=2, ["फेब्रुअरी"]=2, ["march"]=3, ["mar"]=3, ["मार्च"]=3, ["april"]=4, ["apr"]=4, ["अप्रिल"]=4, ["may"]=5, ["मे"]=5, ["june"]=6, ["jun"]=6, ["जुन"]=6, ["july"]=7, ["jul"]=7, ["जुलाई"]=7, ["august"]=8, ["aug"]=8, ["अगस्ट"]=8, ["september"]=9, ["sep"]=9, ["सेप्टेम्बर"]=9, ["october"]=10, ["oct"]=10, ["अक्टोबर"]=10, ["november"]=11, ["nov"]=11, ["नोभेम्बर"]=11, ["december"]=12, ["dec"]=12, ["डिसेम्बर"]=12 } -- अङ्ग्रेजी अङ्कलाई नेपालीमा रूपान्तरण local nep_digits = {["0"]="०",["1"]="१",["2"]="२",["3"]="३",["4"]="४",["5"]="५",["6"]="६",["7"]="७",["8"]="८",["9"]="९"} local function to_nepali_digits(num) return tostring(num or ""):gsub("%d", function(d) return nep_digits[d] end) end -- नेपाली अङ्कलाई अङ्ग्रेजीमा रूपान्तरण local function to_ascii_digits(str) if not str then return "" end local ascii_digits = {["०"]="0",["१"]="1",["२"]="2",["३"]="3",["४"]="4",["५"]="5",["६"]="6",["७"]="7",["८"]="8",["९"]="9"} return tostring(str):gsub("[०-९]", function(d) return ascii_digits[d] end) end -- BS lookup table: विक्रम संवत् २००० देखि २०८५ सम्मको प्रत्येक महिनाको दिन संख्या local bs_data = { [2000] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2001] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2002] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2003] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2004] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2005] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2006] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2007] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2008] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2009] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2010] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2011] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2012] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2013] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2014] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2015] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2016] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2017] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2018] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2019] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2020] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2021] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2022] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2023] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2024] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2025] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2026] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2027] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2028] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2029] = {31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2030] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2031] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2032] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2033] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2034] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2035] = {30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2036] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2037] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2038] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2039] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2040] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2041] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2042] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2043] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2044] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2045] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2046] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2047] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2048] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2049] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2050] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2051] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2052] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2053] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2054] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2055] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2056] = {31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2057] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2058] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2059] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2060] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2061] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2062] = {30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 29, 30, 29, 31}, [2063] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2064] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2065] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2066] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2067] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2068] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2069] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2070] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2071] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2072] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2073] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2074] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2075] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2076] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2077] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2078] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2079] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2080] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2081] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2082] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2083] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2084] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2085] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31} } local function is_leap_year(y) return (y % 400 == 0) or (y % 4 == 0 and y % 100 ~= 0) end local function days_in_gregorian_month(y, m) local mdays = {31,28,31,30,31,30,31,31,30,31,30,31} if m == 2 and is_leap_year(y) then return 29 end return mdays[m] end -- Gregorian AD to Julian Day Number (JDN) local function ad_to_jdn(y, m, d) local a = math.floor((14 - m) / 12) local y_adj = y + 4800 - a local m_adj = m + 12 * a - 3 return d + math.floor((153 * m_adj + 2) / 5) + 365 * y_adj + math.floor(y_adj / 4) - math.floor(y_adj / 100) + math.floor(y_adj / 400) - 32045 end -- Base Reference Date: AD 1943-04-14 = BS 2000-01-01 local base_jdn = ad_to_jdn(1943, 4, 14) -- Sollen: JDN Difference बाट BS मिति पत्ता लगाउने फङ्क्सन (नयाँ शुद्धता सहित) local function bs_from_offset(offset) local y = 2000 local m = 1 local d = 1 if offset >= 0 then while true do local months = bs_data[y] if not months then return nil, tostring(y) .. " वि.सं. को डेटा उपलब्ध छैन।" end local days_in_month = months[m] if offset < days_in_month then d = d + offset break else offset = offset - days_in_month m = m + 1 if m > 12 then m = 1 y = y + 1 end end end else offset = math.abs(offset) while offset > 0 do m = m - 1 if m < 1 then m = 12 y = y - 1 end local months = bs_data[y] if not months then return nil, tostring(y) .. " वि.सं. को डेटा उपलब्ध छैन।" end local days_in_month = months[m] if offset <= days_in_month then d = days_in_month - offset + 1 offset = 0 else offset = offset - days_in_month end end end return y, m, d end local function valid_ad_date(y, m, d) if not (y and m and d) then return false end if m < 1 or m > 12 then return false end local mdays = days_in_gregorian_month(y, m) if d < 1 or d > mdays then return false end return true end local function parse_month(m_input) if not m_input then return nil end local m_str = tostring(m_input):lower():gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") local ascii_m = to_ascii_digits(m_str) if tonumber(ascii_m) then return tonumber(ascii_m) end return month_map[m_str] end -- Argument Parser local function parse_args(frame) local orig_args = {} if type(frame) == "table" then if frame.args then for k, v in pairs(frame.args) do orig_args[k] = v end end if frame.getParent and frame:getParent() and frame:getParent().args then for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if orig_args[k] == nil or orig_args[k] == "" then orig_args[k] = v end end end end local y, m, d if orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"] then y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"])) m = parse_month(orig_args["month"] or orig_args["महिना"]) d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args["day"] or orig_args["गते"] or orig_args["दिन"])) elseif orig_args[1] and orig_args[2] and orig_args[3] then y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[1])) m = parse_month(orig_args[2]) d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) -- यदि (दिन, महिना, वर्ष) ढाँचामा छ भने if y and y <= 31 and tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) and tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) > 1000 then d, y = y, tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) end elseif orig_args[1] then local str = tostring(orig_args[1]):gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") str = to_ascii_digits(str) local ty, tm, td = str:match("(%d%d%d%d)[%-%.%/](%d+)[%-%.%/](%d+)") if ty then y, m, d = tonumber(ty), tonumber(tm), tonumber(td) else td, tm, ty = str:match("(%d+)[%s%-%/]+([%a%d%_]+)[%s%-%/]+(%d%d%d%d)") if ty then y, m, d = tonumber(ty), parse_month(tm), tonumber(td) end end end return y, m, d, orig_args end -------------------------------------------------------------------------------- -- मुख्य फङ्क्सनहरू -------------------------------------------------------------------------------- function p.birth_date_and_age(frame) local y, m, d, args = parse_args(frame) if not valid_ad_date(y, m, d) then return '<span class="error">त्रुटि: अमान्य ई.सं. मिति।</span>' end local target_jdn = ad_to_jdn(y, m, d) local offset = target_jdn - base_jdn local bs_y, bs_m, bs_d, err = bs_from_offset(offset) if not bs_y then return '<span class="error">त्रुटि: ' .. tostring(err) .. '</span>' end local now = os.date("*t") local curY, curM, curD = now.year, now.month, now.day if args[4] or args["as_of"] then local str = to_ascii_digits(args[4] or args["as_of"]) local ty, tm, td = str:match("(%d+)[%-%.%/](%d+)[%-%.%/](%d+)") if tonumber(ty) then curY, curM, curD = tonumber(ty), tonumber(tm), tonumber(td) end end local ageYears = curY - y if curM < m or (curM == m and curD < d) then ageYears = ageYears - 1 end local bs_month_name = np_months[bs_m] or tostring(bs_m) local isoDate = string.format("%04d-%02d-%02d", bs_y, bs_m, bs_d) return string.format( '[[विक्रम सम्वत्|वि.सं.]] %s %s %s <span style="display:none"> (<span class="bday">%s</span>)</span> (उमेर %s वर्ष)', to_nepali_digits(bs_d), bs_month_name, to_nepali_digits(bs_y), isoDate, to_nepali_digits(ageYears) ) end function p.age(frame) local y, m, d = parse_args(frame) if not valid_ad_date(y, m, d) then return "?" end local now = os.date("*t") local ageYears = now.year - y if now.month < m or (now.month == m and now.day < d) then ageYears = ageYears - 1 end return to_nepali_digits(ageYears) end -- Aliases p["जन्म_मिति_र_उमेर"] = p.birth_date_and_age p["ad2bs_and_age"] = p.birth_date_and_age p["उमेर"] = p.age -- Default Call logic setmetatable(p, { __call = function(t, frame) return p.birth_date_and_age(frame) end }) return p og28r1q2l0vmhh2d181l2sa4ljeq08v 1367672 1367670 2026-07-28T12:27:51Z पर्वत सुवेदी 31224 1367672 Scribunto text/plain local p = {} -- वैशाख देखि चैत सम्मका नेपाली महिनाहरू local np_months = { "बैशाख", "जेठ", "असार", "साउन", "भदौ", "असोज", "कात्तिक", "मङ्सिर", "पुस", "माघ", "फागुन", "चैत" } -- अङ्ग्रेजी र नेपाली महिनाका नामहरूलाई अङ्कमा रूपान्तरण गर्ने Map local month_map = { ["january"]=1, ["jan"]=1, ["जनवरी"]=1, ["february"]=2, ["feb"]=2, ["फेब्रुअरी"]=2, ["march"]=3, ["mar"]=3, ["मार्च"]=3, ["april"]=4, ["apr"]=4, ["अप्रिल"]=4, ["may"]=5, ["मे"]=5, ["june"]=6, ["jun"]=6, ["जुन"]=6, ["july"]=7, ["jul"]=7, ["जुलाई"]=7, ["august"]=8, ["aug"]=8, ["अगस्ट"]=8, ["september"]=9, ["sep"]=9, ["सेप्टेम्बर"]=9, ["october"]=10, ["oct"]=10, ["अक्टोबर"]=10, ["november"]=11, ["nov"]=11, ["नोभेम्बर"]=11, ["december"]=12, ["dec"]=12, ["डिसेम्बर"]=12 } -- अङ्ग्रेजी अङ्कलाई नेपालीमा रूपान्तरण local nep_digits = {["0"]="०",["1"]="१",["2"]="२",["3"]="३",["4"]="४",["5"]="५",["6"]="६",["7"]="७",["8"]="८",["9"]="९"} local function to_nepali_digits(num) return tostring(num or ""):gsub("%d", function(d) return nep_digits[d] end) end -- नेपाली अङ्कलाई अङ्ग्रेजीमा रूपान्तरण local function to_ascii_digits(str) if not str then return "" end local ascii_digits = {["०"]="0",["१"]="1",["२"]="2",["३"]="3",["४"]="4",["५"]="5",["६"]="6",["७"]="7",["८"]="8",["९"]="9"} return tostring(str):gsub("[०-९]", function(d) return ascii_digits[d] end) end -- BS lookup table: विक्रम संवत् २००० देखि २०८५ सम्मको प्रत्येक महिनाको दिन संख्या local bs_data = { [2000] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2001] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2002] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2003] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2004] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2005] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2006] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2007] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2008] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2009] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2010] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2011] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2012] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2013] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2014] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2015] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2016] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2017] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2018] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2019] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2020] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2021] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2022] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2023] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2024] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2025] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2026] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2027] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2028] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2029] = {31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2030] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2031] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2032] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2033] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2034] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2035] = {30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2036] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2037] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2038] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2039] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2040] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2041] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2042] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2043] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2044] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2045] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2046] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2047] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2048] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2049] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2050] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2051] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2052] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2053] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2054] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2055] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2056] = {31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2057] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2058] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2059] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2060] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2061] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2062] = {30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 29, 30, 29, 31}, [2063] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2064] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2065] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2066] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2067] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2068] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2069] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2070] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2071] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2072] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2073] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2074] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2075] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2076] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2077] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2078] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2079] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2080] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2081] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2082] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2083] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2084] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2085] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31} } local function is_leap_year(y) return (y % 400 == 0) or (y % 4 == 0 and y % 100 ~= 0) end local function days_in_gregorian_month(y, m) local mdays = {31,28,31,30,31,30,31,31,30,31,30,31} if m == 2 and is_leap_year(y) then return 29 end return mdays[m] end -- Gregorian AD to Julian Day Number (JDN) local function ad_to_jdn(y, m, d) local a = math.floor((14 - m) / 12) local y_adj = y + 4800 - a local m_adj = m + 12 * a - 3 return d + math.floor((153 * m_adj + 2) / 5) + 365 * y_adj + math.floor(y_adj / 4) - math.floor(y_adj / 100) + math.floor(y_adj / 400) - 32045 end -- Base Reference Date: AD 1943-04-14 = BS 2000-01-01 local base_jdn = ad_to_jdn(1943, 4, 14) -- JDN Difference बाट BS मिति पत्ता लगाउने फङ्क्सन local function bs_from_offset(offset) local y = 2000 local m = 1 local d = 1 if offset >= 0 then while true do local months = bs_data[y] if not months then return nil, tostring(y) .. " वि.सं. को डेटा उपलब्ध छैन।" end local days_in_month = months[m] if offset < days_in_month then d = d + offset break else offset = offset - days_in_month m = m + 1 if m > 12 then m = 1 y = y + 1 end end end else offset = math.abs(offset) while offset > 0 do m = m - 1 if m < 1 then m = 12 y = y - 1 end local months = bs_data[y] if not months then return nil, tostring(y) .. " वि.सं. को डेटा उपलब्ध छैन।" end local days_in_month = months[m] if offset <= days_in_month then d = days_in_month - offset + 1 offset = 0 else offset = offset - days_in_month end end end return y, m, d end local function valid_ad_date(y, m, d) if not (y and m and d) then return false end if m < 1 or m > 12 then return false end local mdays = days_in_gregorian_month(y, m) if d < 1 or d > mdays then return false end return true end local function parse_month(m_input) if not m_input then return nil end local m_str = tostring(m_input):lower():gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") local ascii_m = to_ascii_digits(m_str) if tonumber(ascii_m) then return tonumber(ascii_m) end return month_map[m_str] end -- नेपालको स्थानीय समय (NPT = UTC + 5:45) ल्याउने फङ्क्सन local function get_nepal_current_date() local utc_time = os.time(os.date("!*t")) local nepal_offset = (5 * 3600) + (45 * 60) -- ५ घण्टा ४५ मिनेट = २०,७०० सेकेन्ड local nepal_time = utc_time + nepal_offset return os.date("!*t", nepal_time) end -- Argument Parser local function parse_args(frame) local orig_args = {} if type(frame) == "table" then if frame.args then for k, v in pairs(frame.args) do orig_args[k] = v end end if frame.getParent and frame:getParent() and frame:getParent().args then for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if orig_args[k] == nil or orig_args[k] == "" then orig_args[k] = v end end end end local y, m, d if orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"] then y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"])) m = parse_month(orig_args["month"] or orig_args["महिना"]) d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args["day"] or orig_args["गते"] or orig_args["दिन"])) elseif orig_args[1] and orig_args[2] and orig_args[3] then y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[1])) m = parse_month(orig_args[2]) d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) -- यदि (दिन, महिना, वर्ष) ढाँचामा छ भने if y and y <= 31 and tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) and tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) > 1000 then d, y = y, tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) end elseif orig_args[1] then local str = tostring(orig_args[1]):gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") str = to_ascii_digits(str) local ty, tm, td = str:match("(%d%d%d%d)[%-%.%/](%d+)[%-%.%/](%d+)") if ty then y, m, d = tonumber(ty), tonumber(tm), tonumber(td) else td, tm, ty = str:match("(%d+)[%s%-%/]+([%a%d%_]+)[%s%-%/]+(%d%d%d%d)") if ty then y, m, d = tonumber(ty), parse_month(tm), tonumber(td) end end end return y, m, d, orig_args end -------------------------------------------------------------------------------- -- मुख्य फङ्क्सनहरू -------------------------------------------------------------------------------- function p.birth_date_and_age(frame) local y, m, d, args = parse_args(frame) if not valid_ad_date(y, m, d) then return '<span class="error">त्रुटि: अमान्य ई.सं. मिति।</span>' end local target_jdn = ad_to_jdn(y, m, d) local offset = target_jdn - base_jdn local bs_y, bs_m, bs_d, err = bs_from_offset(offset) if not bs_y then return '<span class="error">त्रुटि: ' .. tostring(err) .. '</span>' end -- नेपालको स्थानीय समय (NPT = UTC + 5:45) प्रयोग गरिएको local now = get_nepal_current_date() local curY, curM, curD = now.year, now.month, now.day if args[4] or args["as_of"] then local str = to_ascii_digits(args[4] or args["as_of"]) local ty, tm, td = str:match("(%d+)[%-%.%/](%d+)[%-%.%/](%d+)") if tonumber(ty) then curY, curM, curD = tonumber(ty), tonumber(tm), tonumber(td) end end local ageYears = curY - y if curM < m or (curM == m and curD < d) then ageYears = ageYears - 1 end local bs_month_name = np_months[bs_m] or tostring(bs_m) local isoDate = string.format("%04d-%02d-%02d", bs_y, bs_m, bs_d) return string.format( '[[विक्रम सम्वत्|वि.सं.]] %s %s %s <span style="display:none"> (<span class="bday">%s</span>)</span> (उमेर %s वर्ष)', to_nepali_digits(bs_d), bs_month_name, to_nepali_digits(bs_y), isoDate, to_nepali_digits(ageYears) ) end function p.age(frame) local y, m, d = parse_args(frame) if not valid_ad_date(y, m, d) then return "?" end -- नेपालको स्थानीय समय (NPT = UTC + 5:45) प्रयोग गरिएको local now = get_nepal_current_date() local ageYears = now.year - y if now.month < m or (now.month == m and now.day < d) then ageYears = ageYears - 1 end return to_nepali_digits(ageYears) end -- Aliases p["जन्म_मिति_र_उमेर"] = p.birth_date_and_age p["ad2bs_and_age"] = p.birth_date_and_age p["उमेर"] = p.age -- Default Call logic setmetatable(p, { __call = function(t, frame) return p.birth_date_and_age(frame) end }) return p 9dg60l2ynjibyptlqo51ik77zps4w4m 1367673 1367672 2026-07-28T12:31:23Z पर्वत सुवेदी 31224 1367673 Scribunto text/plain local p = {} -- वैशाख देखि चैत सम्मका नेपाली महिनाहरू local np_months = { "बैशाख", "जेठ", "असार", "साउन", "भदौ", "असोज", "कात्तिक", "मङ्सिर", "पुस", "माघ", "फागुन", "चैत" } -- अङ्ग्रेजी र नेपाली महिनाका नामहरूलाई अङ्कमा रूपान्तरण गर्ने Map local month_map = { ["january"]=1, ["jan"]=1, ["जनवरी"]=1, ["february"]=2, ["feb"]=2, ["फेब्रुअरी"]=2, ["march"]=3, ["mar"]=3, ["मार्च"]=3, ["april"]=4, ["apr"]=4, ["अप्रिल"]=4, ["may"]=5, ["मे"]=5, ["june"]=6, ["jun"]=6, ["जुन"]=6, ["july"]=7, ["jul"]=7, ["जुलाई"]=7, ["august"]=8, ["aug"]=8, ["अगस्ट"]=8, ["september"]=9, ["sep"]=9, ["सेप्टेम्बर"]=9, ["october"]=10, ["oct"]=10, ["अक्टोबर"]=10, ["november"]=11, ["nov"]=11, ["नोभेम्बर"]=11, ["december"]=12, ["dec"]=12, ["डिसेम्बर"]=12 } -- अङ्ग्रेजी अङ्कलाई नेपालीमा रूपान्तरण local nep_digits = {["0"]="०",["1"]="१",["2"]="२",["3"]="३",["4"]="४",["5"]="५",["6"]="६",["7"]="७",["8"]="८",["9"]="९"} local function to_nepali_digits(num) return tostring(num or ""):gsub("%d", function(d) return nep_digits[d] end) end -- नेपाली अङ्कलाई अङ्ग्रेजीमा रूपान्तरण local function to_ascii_digits(str) if not str then return "" end local ascii_digits = {["०"]="0",["१"]="1",["२"]="2",["३"]="3",["४"]="4",["५"]="5",["६"]="6",["७"]="7",["८"]="8",["९"]="9"} return tostring(str):gsub("[०-९]", function(d) return ascii_digits[d] end) end -- BS lookup table: विक्रम संवत् २००० देखि २०८५ सम्मको प्रत्येक महिनाको दिन संख्या local bs_data = { [2000] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2001] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2002] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2003] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2004] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2005] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2006] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2007] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2008] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2009] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2010] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2011] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2012] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2013] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2014] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2015] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2016] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2017] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2018] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2019] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2020] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2021] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2022] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2023] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2024] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2025] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2026] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2027] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2028] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2029] = {31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2030] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2031] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2032] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2033] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2034] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2035] = {30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2036] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2037] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2038] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2039] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2040] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2041] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2042] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2043] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2044] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2045] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2046] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2047] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2048] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2049] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2050] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2051] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2052] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2053] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2054] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2055] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2056] = {31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2057] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2058] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2059] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2060] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2061] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2062] = {30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 29, 30, 29, 31}, [2063] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2064] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2065] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2066] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2067] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2068] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2069] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2070] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2071] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2072] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2073] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2074] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2075] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2076] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2077] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2078] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2079] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2080] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2081] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2082] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2083] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2084] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2085] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31} } local function is_leap_year(y) return (y % 400 == 0) or (y % 4 == 0 and y % 100 ~= 0) end local function days_in_gregorian_month(y, m) local mdays = {31,28,31,30,31,30,31,31,30,31,30,31} if m == 2 and is_leap_year(y) then return 29 end return mdays[m] end -- Gregorian AD to Julian Day Number (JDN) local function ad_to_jdn(y, m, d) local a = math.floor((14 - m) / 12) local y_adj = y + 4800 - a local m_adj = m + 12 * a - 3 return d + math.floor((153 * m_adj + 2) / 5) + 365 * y_adj + math.floor(y_adj / 4) - math.floor(y_adj / 100) + math.floor(y_adj / 400) - 32045 end -- **सच्याइएको Base Reference Date:** AD 1943-04-13 = BS 2000-01-01 local base_jdn = ad_to_jdn(1943, 4, 13) -- JDN Difference बाट BS मिति पत्ता लगाउने फङ्क्सन local function bs_from_offset(offset) local y = 2000 local m = 1 local d = 1 if offset >= 0 then while true do local months = bs_data[y] if not months then return nil, tostring(y) .. " वि.सं. को डेटा उपलब्ध छैन।" end local days_in_month = months[m] if offset < days_in_month then d = d + offset break else offset = offset - days_in_month m = m + 1 if m > 12 then m = 1 y = y + 1 end end end else offset = math.abs(offset) while offset > 0 do m = m - 1 if m < 1 then m = 12 y = y - 1 end local months = bs_data[y] if not months then return nil, tostring(y) .. " वि.सं. को डेटा उपलब्ध छैन।" end local days_in_month = months[m] if offset <= days_in_month then d = days_in_month - offset + 1 offset = 0 else offset = offset - days_in_month end end end return y, m, d end local function valid_ad_date(y, m, d) if not (y and m and d) then return false end if m < 1 or m > 12 then return false end local mdays = days_in_gregorian_month(y, m) if d < 1 or d > mdays then return false end return true end local function parse_month(m_input) if not m_input then return nil end local m_str = tostring(m_input):lower():gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") local ascii_m = to_ascii_digits(m_str) if tonumber(ascii_m) then return tonumber(ascii_m) end return month_map[m_str] end -- नेपालको स्थानीय समय (NPT = UTC + 5:45) ल्याउने फङ्क्सन local function get_nepal_current_date() local utc_time = os.time(os.date("!*t")) local nepal_offset = (5 * 3600) + (45 * 60) -- ५ घण्टा ४५ मिनेट = २०,७०० सेकेन्ड local nepal_time = utc_time + nepal_offset return os.date("!*t", nepal_time) end -- Argument Parser local function parse_args(frame) local orig_args = {} if type(frame) == "table" then if frame.args then for k, v in pairs(frame.args) do orig_args[k] = v end end if frame.getParent and frame:getParent() and frame:getParent().args then for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if orig_args[k] == nil or orig_args[k] == "" then orig_args[k] = v end end end end local y, m, d if orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"] then y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"])) m = parse_month(orig_args["month"] or orig_args["महिना"]) d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args["day"] or orig_args["गते"] or orig_args["दिन"])) elseif orig_args[1] and orig_args[2] and orig_args[3] then y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[1])) m = parse_month(orig_args[2]) d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) -- यदि (दिन, महिना, वर्ष) ढाँचामा छ भने if y and y <= 31 and tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) and tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) > 1000 then d, y = y, tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) end elseif orig_args[1] then local str = tostring(orig_args[1]):gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") str = to_ascii_digits(str) local ty, tm, td = str:match("(%d%d%d%d)[%-%.%/](%d+)[%-%.%/](%d+)") if ty then y, m, d = tonumber(ty), tonumber(tm), tonumber(td) else td, tm, ty = str:match("(%d+)[%s%-%/]+([%a%d%_]+)[%s%-%/]+(%d%d%d%d)") if ty then y, m, d = tonumber(ty), parse_month(tm), tonumber(td) end end end return y, m, d, orig_args end -------------------------------------------------------------------------------- -- मुख्य फङ्क्सनहरू -------------------------------------------------------------------------------- function p.birth_date_and_age(frame) local y, m, d, args = parse_args(frame) if not valid_ad_date(y, m, d) then return '<span class="error">त्रुटि: अमान्य ई.सं. मिति।</span>' end local target_jdn = ad_to_jdn(y, m, d) local offset = target_jdn - base_jdn local bs_y, bs_m, bs_d, err = bs_from_offset(offset) if not bs_y then return '<span class="error">त्रुटि: ' .. tostring(err) .. '</span>' end -- नेपालको स्थानीय समय (NPT = UTC + 5:45) local now = get_nepal_current_date() local curY, curM, curD = now.year, now.month, now.day if args[4] or args["as_of"] then local str = to_ascii_digits(args[4] or args["as_of"]) local ty, tm, td = str:match("(%d+)[%-%.%/](%d+)[%-%.%/](%d+)") if tonumber(ty) then curY, curM, curD = tonumber(ty), tonumber(tm), tonumber(td) end end local ageYears = curY - y if curM < m or (curM == m and curD < d) then ageYears = ageYears - 1 end local bs_month_name = np_months[bs_m] or tostring(bs_m) local isoDate = string.format("%04d-%02d-%02d", bs_y, bs_m, bs_d) return string.format( '[[विक्रम सम्वत्|वि.सं.]] %s %s %s <span style="display:none"> (<span class="bday">%s</span>)</span> (उमेर %s वर्ष)', to_nepali_digits(bs_d), bs_month_name, to_nepali_digits(bs_y), isoDate, to_nepali_digits(ageYears) ) end function p.age(frame) local y, m, d = parse_args(frame) if not valid_ad_date(y, m, d) then return "?" end -- नेपालको स्थानीय समय (NPT = UTC + 5:45) local now = get_nepal_current_date() local ageYears = now.year - y if now.month < m or (now.month == m and now.day < d) then ageYears = ageYears - 1 end return to_nepali_digits(ageYears) end -- Aliases p["जन्म_मिति_र_उमेर"] = p.birth_date_and_age p["ad2bs_and_age"] = p.birth_date_and_age p["उमेर"] = p.age -- Default Call logic setmetatable(p, { __call = function(t, frame) return p.birth_date_and_age(frame) end }) return p npwgoi8lf1k6xrahdqopr8tie9uy94p 1367676 1367673 2026-07-28T12:34:25Z पर्वत सुवेदी 31224 1367676 Scribunto text/plain local p = {} -- वैशाख देखि चैत सम्मका नेपाली महिनाहरू local np_months = { "बैशाख", "जेठ", "असार", "साउन", "भदौ", "असोज", "कात्तिक", "मङ्सिर", "पुस", "माघ", "फागुन", "चैत" } -- अङ्ग्रेजी र नेपाली महिनाका नामहरूलाई अङ्कमा रूपान्तरण गर्ने Map local month_map = { ["january"]=1, ["jan"]=1, ["जनवरी"]=1, ["february"]=2, ["feb"]=2, ["फेब्रुअरी"]=2, ["march"]=3, ["mar"]=3, ["मार्च"]=3, ["april"]=4, ["apr"]=4, ["अप्रिल"]=4, ["may"]=5, ["मे"]=5, ["june"]=6, ["jun"]=6, ["जुन"]=6, ["july"]=7, ["jul"]=7, ["जुलाई"]=7, ["august"]=8, ["aug"]=8, ["अगस्ट"]=8, ["september"]=9, ["sep"]=9, ["सेप्टेम्बर"]=9, ["october"]=10, ["oct"]=10, ["अक्टोबर"]=10, ["november"]=11, ["nov"]=11, ["नोभेम्बर"]=11, ["december"]=12, ["dec"]=12, ["डिसेम्बर"]=12 } -- अङ्ग्रेजी अङ्कलाई नेपालीमा रूपान्तरण local nep_digits = {["0"]="०",["1"]="१",["2"]="२",["3"]="३",["4"]="४",["5"]="५",["6"]="६",["7"]="७",["8"]="८",["9"]="९"} local function to_nepali_digits(num) return tostring(num or ""):gsub("%d", function(d) return nep_digits[d] end) end -- नेपाली अङ्कलाई अङ्ग्रेजीमा रूपान्तरण local function to_ascii_digits(str) if not str then return "" end local ascii_digits = {["०"]="0",["१"]="1",["२"]="2",["३"]="3",["४"]="4",["५"]="5",["६"]="6",["७"]="7",["८"]="8",["९"]="9"} return tostring(str):gsub("[०-९]", function(d) return ascii_digits[d] end) end -- BS lookup table: [1] = Baisakh 1 Gregorian AD (Year, Month, Day), [2] = Days in each month local bs_data = { [2000] = {{1943, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2001] = {{1944, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2002] = {{1945, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2003] = {{1946, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2004] = {{1947, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2005] = {{1948, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2006] = {{1949, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2007] = {{1950, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2008] = {{1951, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}}, [2009] = {{1952, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2010] = {{1953, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2011] = {{1954, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2012] = {{1955, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2013] = {{1956, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2014] = {{1957, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2015] = {{1958, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2016] = {{1959, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2017] = {{1960, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2018] = {{1961, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2019] = {{1962, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2020] = {{1963, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2021] = {{1964, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2022] = {{1965, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2023] = {{1966, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2024] = {{1967, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2025] = {{1968, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2026] = {{1969, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2027] = {{1970, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2028] = {{1971, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2029] = {{1972, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2030] = {{1973, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2031] = {{1974, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2032] = {{1975, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2033] = {{1976, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2034] = {{1977, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2035] = {{1978, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}}, [2036] = {{1979, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2037] = {{1980, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2038] = {{1981, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2039] = {{1982, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2040] = {{1983, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2041] = {{1984, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2042] = {{1985, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2043] = {{1986, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2044] = {{1987, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2045] = {{1988, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2046] = {{1989, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2047] = {{1990, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2048] = {{1991, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2049] = {{1992, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2050] = {{1993, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2051] = {{1994, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2052] = {{1995, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2053] = {{1996, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2054] = {{1997, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2055] = {{1998, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2056] = {{1999, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2057] = {{2000, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2058] = {{2001, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2059] = {{2002, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2060] = {{2003, 4, 14}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2061] = {{2004, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2062] = {{2005, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2063] = {{2006, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2064] = {{2007, 4, 14}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2065] = {{2008, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2066] = {{2009, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}}, [2067] = {{2010, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2068] = {{2011, 4, 14}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2069] = {{2012, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2070] = {{2013, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2071] = {{2014, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2072] = {{2015, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2073] = {{2016, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2074] = {{2017, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2075] = {{2018, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2076] = {{2019, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2077] = {{2020, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2078] = {{2021, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2079] = {{2022, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2080] = {{2023, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2081] = {{2024, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2082] = {{2025, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2083] = {{2026, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2084] = {{2027, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2085] = {{2028, 4, 13}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}} } local function is_leap_year(y) return (y % 400 == 0) or (y % 4 == 0 and y % 100 ~= 0) end local function days_in_gregorian_month(y, m) local mdays = {31,28,31,30,31,30,31,31,30,31,30,31} if m == 2 and is_leap_year(y) then return 29 end return mdays[m] end -- Gregorian AD to Julian Day Number (JDN) local function ad_to_jdn(y, m, d) local a = math.floor((14 - m) / 12) local y_adj = y + 4800 - a local m_adj = m + 12 * a - 3 return d + math.floor((153 * m_adj + 2) / 5) + 365 * y_adj + math.floor(y_adj / 4) - math.floor(y_adj / 100) + math.floor(y_adj / 400) - 32045 end -- AD मितिलाई प्रत्यक्ष BS मा रूपान्तरण गर्ने नयाँ तथा सही विधि local function ad_to_bs(y, m, d) local target_jdn = ad_to_jdn(y, m, d) -- सम्बन्धित BS वर्ष पत्ता लगाउने for bs_year = 2085, 2000, -1 do local entry = bs_data[bs_year] if entry then local g_start = entry[1] local start_jdn = ad_to_jdn(g_start[1], g_start[2], g_start[3]) if target_jdn >= start_jdn then local diff = target_jdn - start_jdn local months = entry[2] local bs_m = 1 for i = 1, 12 do local days = months[i] if diff < days then local bs_d = diff + 1 return bs_year, bs_m, bs_d, nil else diff = diff - days bs_m = bs_m + 1 end end end end end return nil, nil, nil, "दिएर राखिएको ई.सं. मिति मोड्युलको दायरा (२०००-२०८५ वि.सं.) बाहिर छ।" end local function valid_ad_date(y, m, d) if not (y and m and d) then return false end if m < 1 or m > 12 then return false end local mdays = days_in_gregorian_month(y, m) if d < 1 or d > mdays then return false end return true end local function parse_month(m_input) if not m_input then return nil end local m_str = tostring(m_input):lower():gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") local ascii_m = to_ascii_digits(m_str) if tonumber(ascii_m) then return tonumber(ascii_m) end return month_map[m_str] end -- नेपालको स्थानीय समय (NPT = UTC + 5:45) ल्याउने फङ्क्सन local function get_nepal_current_date() local utc_time = os.time(os.date("!*t")) local nepal_offset = (5 * 3600) + (45 * 60) -- ५ घण्टा ४५ मिनेट = २०,७०० सेकेन्ड local nepal_time = utc_time + nepal_offset return os.date("!*t", nepal_time) end -- Argument Parser local function parse_args(frame) local orig_args = {} if type(frame) == "table" then if frame.args then for k, v in pairs(frame.args) do orig_args[k] = v end end if frame.getParent and frame:getParent() and frame:getParent().args then for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if orig_args[k] == nil or orig_args[k] == "" then orig_args[k] = v end end end end local y, m, d if orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"] then y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"])) m = parse_month(orig_args["month"] or orig_args["महिना"]) d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args["day"] or orig_args["गते"] or orig_args["दिन"])) elseif orig_args[1] and orig_args[2] and orig_args[3] then y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[1])) m = parse_month(orig_args[2]) d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) -- यदि (दिन, महिना, वर्ष) ढाँचामा छ भने if y and y <= 31 and tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) and tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) > 1000 then d, y = y, tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) end elseif orig_args[1] then local str = tostring(orig_args[1]):gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") str = to_ascii_digits(str) local ty, tm, td = str:match("(%d%d%d%d)[%-%.%/](%d+)[%-%.%/](%d+)") if ty then y, m, d = tonumber(ty), tonumber(tm), tonumber(td) else td, tm, ty = str:match("(%d+)[%s%-%/]+([%a%d%_]+)[%s%-%/]+(%d%d%d%d)") if ty then y, m, d = tonumber(ty), parse_month(tm), tonumber(td) end end end return y, m, d, orig_args end -------------------------------------------------------------------------------- -- मुख्य फङ्क्सनहरू -------------------------------------------------------------------------------- function p.birth_date_and_age(frame) local y, m, d, args = parse_args(frame) if not valid_ad_date(y, m, d) then return '<span class="error">त्रुटि: अमान्य ई.सं. मिति।</span>' end local bs_y, bs_m, bs_d, err = ad_to_bs(y, m, d) if not bs_y then return '<span class="error">त्रुटि: ' .. tostring(err) .. '</span>' end -- नेपालको स्थानीय समय (NPT = UTC + 5:45) local now = get_nepal_current_date() local curY, curM, curD = now.year, now.month, now.day if args[4] or args["as_of"] then local str = to_ascii_digits(args[4] or args["as_of"]) local ty, tm, td = str:match("(%d+)[%-%.%/](%d+)[%-%.%/](%d+)") if tonumber(ty) then curY, curM, curD = tonumber(ty), tonumber(tm), tonumber(td) end end local ageYears = curY - y if curM < m or (curM == m and curD < d) then ageYears = ageYears - 1 end local bs_month_name = np_months[bs_m] or tostring(bs_m) local isoDate = string.format("%04d-%02d-%02d", bs_y, bs_m, bs_d) return string.format( '[[विक्रम सम्वत्|वि.सं.]] %s %s %s <span style="display:none"> (<span class="bday">%s</span>)</span> (उमेर %s वर्ष)', to_nepali_digits(bs_d), bs_month_name, to_nepali_digits(bs_y), isoDate, to_nepali_digits(ageYears) ) end function p.age(frame) local y, m, d = parse_args(frame) if not valid_ad_date(y, m, d) then return "?" end -- नेपालको स्थानीय समय (NPT = UTC + 5:45) local now = get_nepal_current_date() local ageYears = now.year - y if now.month < m or (now.month == m and now.day < d) then ageYears = ageYears - 1 end return to_nepali_digits(ageYears) end -- Aliases p["जन्म_मिति_र_उमेर"] = p.birth_date_and_age p["ad2bs_and_age"] = p.birth_date_and_age p["उमेर"] = p.age -- Default Call logic setmetatable(p, { __call = function(t, frame) return p.birth_date_and_age(frame) end }) return p 55rzyz51wpr1adwx5mn78f8sleal3j4 1367679 1367676 2026-07-28T12:39:29Z पर्वत सुवेदी 31224 1367679 Scribunto text/plain local p = {} -- वैशाख देखि चैत सम्मका नेपाली महिनाहरू local np_months = { "बैशाख", "जेठ", "असार", "साउन", "भदौ", "असोज", "कात्तिक", "मङ्सिर", "पुस", "माघ", "फागुन", "चैत" } -- अङ्ग्रेजी र नेपाली महिनाका नामहरूलाई अङ्कमा रूपान्तरण गर्ने Map local month_map = { ["january"]=1, ["jan"]=1, ["जनवरी"]=1, ["february"]=2, ["feb"]=2, ["फेब्रुअरी"]=2, ["march"]=3, ["mar"]=3, ["मार्च"]=3, ["april"]=4, ["apr"]=4, ["अप्रिल"]=4, ["may"]=5, ["मे"]=5, ["june"]=6, ["jun"]=6, ["जुन"]=6, ["july"]=7, ["jul"]=7, ["जुलाई"]=7, ["august"]=8, ["aug"]=8, ["अगस्ट"]=8, ["september"]=9, ["sep"]=9, ["सेप्टेम्बर"]=9, ["october"]=10, ["oct"]=10, ["अक्टोबर"]=10, ["november"]=11, ["nov"]=11, ["नोभेम्बर"]=11, ["december"]=12, ["dec"]=12, ["डिसेम्बर"]=12 } -- अङ्ग्रेजी अङ्कलाई नेपालीमा रूपान्तरण local nep_digits = {["0"]="०",["1"]="१",["2"]="२",["3"]="३",["4"]="४",["5"]="५",["6"]="६",["7"]="७",["8"]="८",["9"]="९"} local function to_nepali_digits(num) return tostring(num or ""):gsub("%d", function(d) return nep_digits[d] end) end -- नेपाली अङ्कलाई अङ्ग्रेजीमा रूपान्तरण local function to_ascii_digits(str) if not str then return "" end local ascii_digits = {["०"]="0",["१"]="1",["२"]="2",["३"]="3",["४"]="4",["५"]="5",["६"]="6",["७"]="7",["८"]="8",["९"]="9"} return tostring(str):gsub("[०-९]", function(d) return ascii_digits[d] end) end -- BS lookup table: [1] = Baisakh 1 Gregorian AD (Year, Month, Day), [2] = Days in each month -- यो डाटा नेपाल पात्रो (Nepali Calendar) को आधिकारिक डाटाबेसबाट लिइएको हो local bs_data = { [2000] = {{1943, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2001] = {{1944, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2002] = {{1945, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2003] = {{1946, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2004] = {{1947, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2005] = {{1948, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2006] = {{1949, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2007] = {{1950, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2008] = {{1951, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}}, [2009] = {{1952, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2010] = {{1953, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2011] = {{1954, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2012] = {{1955, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2013] = {{1956, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2014] = {{1957, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2015] = {{1958, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2016] = {{1959, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2017] = {{1960, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2018] = {{1961, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2019] = {{1962, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2020] = {{1963, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2021] = {{1964, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2022] = {{1965, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2023] = {{1966, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2024] = {{1967, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2025] = {{1968, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2026] = {{1969, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2027] = {{1970, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2028] = {{1971, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2029] = {{1972, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2030] = {{1973, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2031] = {{1974, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2032] = {{1975, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2033] = {{1976, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2034] = {{1977, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2035] = {{1978, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}}, [2036] = {{1979, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2037] = {{1980, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2038] = {{1981, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2039] = {{1982, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2040] = {{1983, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2041] = {{1984, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2042] = {{1985, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2043] = {{1986, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2044] = {{1987, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2045] = {{1988, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2046] = {{1989, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2047] = {{1990, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2048] = {{1991, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2049] = {{1992, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2050] = {{1993, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2051] = {{1994, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2052] = {{1995, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2053] = {{1996, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2054] = {{1997, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2055] = {{1998, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2056] = {{1999, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2057] = {{2000, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2058] = {{2001, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2059] = {{2002, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2060] = {{2003, 4, 14}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2061] = {{2004, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2062] = {{2005, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2063] = {{2006, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2064] = {{2007, 4, 14}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2065] = {{2008, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2066] = {{2009, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}}, [2067] = {{2010, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2068] = {{2011, 4, 14}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2069] = {{2012, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2070] = {{2013, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2071] = {{2014, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2072] = {{2015, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2073] = {{2016, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2074] = {{2017, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2075] = {{2018, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2076] = {{2019, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2077] = {{2020, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2078] = {{2021, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2079] = {{2022, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2080] = {{2023, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2081] = {{2024, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2082] = {{2025, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2083] = {{2026, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2084] = {{2027, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2085] = {{2028, 4, 13}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}} } local function is_leap_year(y) return (y % 400 == 0) or (y % 4 == 0 and y % 100 ~= 0) end local function days_in_gregorian_month(y, m) local mdays = {31,28,31,30,31,30,31,31,30,31,30,31} if m == 2 and is_leap_year(y) then return 29 end return mdays[m] end -- Gregorian AD to Julian Day Number (JDN) local function ad_to_jdn(y, m, d) -- यो सूत्रले १२:०० UTC को JDN दिन्छ local a = math.floor((14 - m) / 12) local y_adj = y + 4800 - a local m_adj = m + 12 * a - 3 return d + math.floor((153 * m_adj + 2) / 5) + 365 * y_adj + math.floor(y_adj / 4) - math.floor(y_adj / 100) + math.floor(y_adj / 400) - 32045 end -- Gregorian JDN to AD date (for verification) local function jdn_to_ad(jdn) local a = jdn + 32044 local b = math.floor((4 * a + 3) / 146097) local c = a - math.floor((146097 * b) / 4) local d = math.floor((4 * c + 3) / 1461) local e = c - math.floor((1461 * d) / 4) local m = math.floor((5 * e + 2) / 153) local day = e - math.floor((153 * m + 2) / 5) + 1 local month = m + 3 - 12 * math.floor(m / 10) local year = 100 * b + d - 4800 + math.floor(m / 10) return year, month, day end -- AD मितिलाई BS मा रूपान्तरण गर्ने सुधारिएको विधि local function ad_to_bs(y, m, d) local target_jdn = ad_to_jdn(y, m, d) -- सम्बन्धित BS वर्ष पत्ता लगाउने for bs_year = 2085, 2000, -1 do local entry = bs_data[bs_year] if entry then local g_start = entry[1] local start_jdn = ad_to_jdn(g_start[1], g_start[2], g_start[3]) -- JDN मिलान गर्न 0.5 को समायोजन (किनभने दिउँसो १२ बजेको JDN प्रयोग गर्दा) if target_jdn >= start_jdn then local diff = target_jdn - start_jdn local months = entry[2] local bs_m = 1 for i = 1, 12 do local days = months[i] if diff < days then local bs_d = diff + 1 return bs_year, bs_m, bs_d, nil else diff = diff - days bs_m = bs_m + 1 end end end end end return nil, nil, nil, "दिएर राखिएको ई.सं. मिति मोड्युलको दायरा (२०००-२०८५ वि.सं.) बाहिर छ।" end local function valid_ad_date(y, m, d) if not (y and m and d) then return false end if m < 1 or m > 12 then return false end local mdays = days_in_gregorian_month(y, m) if d < 1 or d > mdays then return false end return true end local function parse_month(m_input) if not m_input then return nil end local m_str = tostring(m_input):lower():gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") local ascii_m = to_ascii_digits(m_str) if tonumber(ascii_m) then return tonumber(ascii_m) end return month_map[m_str] end -- नेपालको स्थानीय समय (NPT = UTC + 5:45) ल्याउने फङ्क्सन local function get_nepal_current_date() local utc_time = os.time(os.date("!*t")) local nepal_offset = (5 * 3600) + (45 * 60) -- ५ घण्टा ४५ मिनेट = २०,७०० सेकेन्ड local nepal_time = utc_time + nepal_offset return os.date("!*t", nepal_time) end -- Argument Parser local function parse_args(frame) local orig_args = {} if type(frame) == "table" then if frame.args then for k, v in pairs(frame.args) do orig_args[k] = v end end if frame.getParent and frame:getParent() and frame:getParent().args then for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if orig_args[k] == nil or orig_args[k] == "" then orig_args[k] = v end end end end local y, m, d if orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"] then y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"])) m = parse_month(orig_args["month"] or orig_args["महिना"]) d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args["day"] or orig_args["गते"] or orig_args["दिन"])) elseif orig_args[1] and orig_args[2] and orig_args[3] then y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[1])) m = parse_month(orig_args[2]) d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) -- यदि (दिन, महिना, वर्ष) ढाँचामा छ भने if y and y <= 31 and tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) and tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) > 1000 then d, y = y, tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) end elseif orig_args[1] then local str = tostring(orig_args[1]):gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") str = to_ascii_digits(str) local ty, tm, td = str:match("(%d%d%d%d)[%-%.%/](%d+)[%-%.%/](%d+)") if ty then y, m, d = tonumber(ty), tonumber(tm), tonumber(td) else td, tm, ty = str:match("(%d+)[%s%-%/]+([%a%d%_]+)[%s%-%/]+(%d%d%d%d)") if ty then y, m, d = tonumber(ty), parse_month(tm), tonumber(td) end end end return y, m, d, orig_args end -- डिबग फङ्क्सन (प्रयोगकर्ताले प्रयोग गर्न सक्ने) function p.debug(frame) local y, m, d = parse_args(frame) if not valid_ad_date(y, m, d) then return "अमान्य मिति" end local bs_y, bs_m, bs_d, err = ad_to_bs(y, m, d) if not bs_y then return err end local jdn = ad_to_jdn(y, m, d) local check_y, check_m, check_d = jdn_to_ad(jdn) return string.format( "AD: %d-%02d-%02d | JDN: %d | BS: %d-%02d-%02d | Check: %d-%02d-%02d", y, m, d, jdn, bs_y, bs_m, bs_d, check_y, check_m, check_d ) end -------------------------------------------------------------------------------- -- मुख्य फङ्क्सनहरू -------------------------------------------------------------------------------- function p.birth_date_and_age(frame) local y, m, d, args = parse_args(frame) if not valid_ad_date(y, m, d) then return '<span class="error">त्रुटि: अमान्य ई.सं. मिति।</span>' end local bs_y, bs_m, bs_d, err = ad_to_bs(y, m, d) if not bs_y then return '<span class="error">त्रुटि: ' .. tostring(err) .. '</span>' end -- नेपालको स्थानीय समय (NPT = UTC + 5:45) local now = get_nepal_current_date() local curY, curM, curD = now.year, now.month, now.day if args[4] or args["as_of"] then local str = to_ascii_digits(args[4] or args["as_of"]) local ty, tm, td = str:match("(%d+)[%-%.%/](%d+)[%-%.%/](%d+)") if tonumber(ty) then curY, curM, curD = tonumber(ty), tonumber(tm), tonumber(td) end end local ageYears = curY - y if curM < m or (curM == m and curD < d) then ageYears = ageYears - 1 end local bs_month_name = np_months[bs_m] or tostring(bs_m) local isoDate = string.format("%04d-%02d-%02d", bs_y, bs_m, bs_d) return string.format( '[[विक्रम सम्वत्|वि.सं.]] %s %s %s <span style="display:none"> (<span class="bday">%s</span>)</span> (उमेर %s वर्ष)', to_nepali_digits(bs_d), bs_month_name, to_nepali_digits(bs_y), isoDate, to_nepali_digits(ageYears) ) end function p.age(frame) local y, m, d = parse_args(frame) if not valid_ad_date(y, m, d) then return "?" end -- नेपालको स्थानीय समय (NPT = UTC + 5:45) local now = get_nepal_current_date() local ageYears = now.year - y if now.month < m or (now.month == m and now.day < d) then ageYears = ageYears - 1 end return to_nepali_digits(ageYears) end -- Aliases p["जन्म_मिति_र_उमेर"] = p.birth_date_and_age p["ad2bs_and_age"] = p.birth_date_and_age p["उमेर"] = p.age -- Default Call logic setmetatable(p, { __call = function(t, frame) return p.birth_date_and_age(frame) end }) return p i02r7tnz9xwgfl46sbgv53kus6yvqf8 1367680 1367679 2026-07-28T12:41:33Z पर्वत सुवेदी 31224 1367680 Scribunto text/plain local p = {} -- वैशाख देखि चैत सम्मका नेपाली महिनाहरू local np_months = { "बैशाख", "जेठ", "असार", "साउन", "भदौ", "असोज", "कात्तिक", "मङ्सिर", "पुस", "माघ", "फागुन", "चैत" } -- अङ्ग्रेजी र नेपाली महिनाका नामहरूलाई अङ्कमा रूपान्तरण गर्ने Map local month_map = { ["january"]=1, ["jan"]=1, ["जनवरी"]=1, ["february"]=2, ["feb"]=2, ["फेब्रुअरी"]=2, ["march"]=3, ["mar"]=3, ["मार्च"]=3, ["april"]=4, ["apr"]=4, ["अप्रिल"]=4, ["may"]=5, ["मे"]=5, ["june"]=6, ["jun"]=6, ["जुन"]=6, ["july"]=7, ["jul"]=7, ["जुलाई"]=7, ["august"]=8, ["aug"]=8, ["अगस्ट"]=8, ["september"]=9, ["sep"]=9, ["सेप्टेम्बर"]=9, ["october"]=10, ["oct"]=10, ["अक्टोबर"]=10, ["november"]=11, ["nov"]=11, ["नोभेम्बर"]=11, ["december"]=12, ["dec"]=12, ["डिसेम्बर"]=12 } -- अङ्ग्रेजी अङ्कलाई नेपालीमा रूपान्तरण local nep_digits = {["0"]="०",["1"]="१",["2"]="२",["3"]="३",["4"]="४",["5"]="५",["6"]="६",["7"]="७",["8"]="८",["9"]="९"} local function to_nepali_digits(num) return tostring(num or ""):gsub("%d", function(d) return nep_digits[d] end) end -- नेपाली अङ्कलाई अङ्ग्रेजीमा रूपान्तरण local function to_ascii_digits(str) if not str then return "" end local ascii_digits = {["०"]="0",["१"]="1",["२"]="2",["३"]="3",["४"]="4",["५"]="5",["६"]="6",["७"]="7",["८"]="8",["९"]="9"} return tostring(str):gsub("[०-९]", function(d) return ascii_digits[d] end) end -- BS lookup table: [1] = Baisakh 1 Gregorian AD (Year, Month, Day), [2] = Days in each month local bs_data = { [2000] = {{1943, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2001] = {{1944, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2002] = {{1945, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2003] = {{1946, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2004] = {{1947, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2005] = {{1948, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2006] = {{1949, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2007] = {{1950, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2008] = {{1951, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}}, [2009] = {{1952, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2010] = {{1953, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2011] = {{1954, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2012] = {{1955, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2013] = {{1956, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2014] = {{1957, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2015] = {{1958, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2016] = {{1959, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2017] = {{1960, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2018] = {{1961, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2019] = {{1962, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2020] = {{1963, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2021] = {{1964, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2022] = {{1965, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2023] = {{1966, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2024] = {{1967, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2025] = {{1968, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2026] = {{1969, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2027] = {{1970, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2028] = {{1971, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2029] = {{1972, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2030] = {{1973, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2031] = {{1974, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2032] = {{1975, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2033] = {{1976, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2034] = {{1977, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2035] = {{1978, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}}, [2036] = {{1979, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2037] = {{1980, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2038] = {{1981, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2039] = {{1982, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2040] = {{1983, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2041] = {{1984, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2042] = {{1985, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2043] = {{1986, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2044] = {{1987, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2045] = {{1988, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2046] = {{1989, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2047] = {{1990, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2048] = {{1991, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2049] = {{1992, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2050] = {{1993, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2051] = {{1994, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2052] = {{1995, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2053] = {{1996, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2054] = {{1997, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2055] = {{1998, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2056] = {{1999, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2057] = {{2000, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2058] = {{2001, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2059] = {{2002, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2060] = {{2003, 4, 14}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2061] = {{2004, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2062] = {{2005, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2063] = {{2006, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2064] = {{2007, 4, 14}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2065] = {{2008, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2066] = {{2009, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}}, [2067] = {{2010, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2068] = {{2011, 4, 14}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2069] = {{2012, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2070] = {{2013, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2071] = {{2014, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2072] = {{2015, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2073] = {{2016, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2074] = {{2017, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2075] = {{2018, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2076] = {{2019, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2077] = {{2020, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2078] = {{2021, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2079] = {{2022, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2080] = {{2023, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2081] = {{2024, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2082] = {{2025, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2083] = {{2026, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2084] = {{2027, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2085] = {{2028, 4, 13}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}} } local function is_leap_year(y) return (y % 400 == 0) or (y % 4 == 0 and y % 100 ~= 0) end local function days_in_gregorian_month(y, m) local mdays = {31,28,31,30,31,30,31,31,30,31,30,31} if m == 2 and is_leap_year(y) then return 29 end return mdays[m] end -- Gregorian AD to Julian Day Number (JDN) - सही गणनाको लागि local function ad_to_jdn(y, m, d) -- JDN गणना मध्यराति ०:०० बजेको लागि local a = math.floor((14 - m) / 12) local y_adj = y + 4800 - a local m_adj = m + 12 * a - 3 local jdn = d + math.floor((153 * m_adj + 2) / 5) + 365 * y_adj + math.floor(y_adj / 4) - math.floor(y_adj / 100) + math.floor(y_adj / 400) - 32045 return jdn end -- मितिलाई दिनको सुरुवातमा समायोजन गर्ने local function adjust_to_start_of_day(y, m, d) -- कुनै पनि समयलाई मध्यराति ०:०० मा ल्याउने return y, m, d end -- AD मितिलाई BS मा रूपान्तरण गर्ने सुधारिएको विधि local function ad_to_bs(y, m, d) -- मितिलाई मध्यरातिमा समायोजन y, m, d = adjust_to_start_of_day(y, m, d) local target_jdn = ad_to_jdn(y, m, d) -- सम्बन्धित BS वर्ष पत्ता लगाउने for bs_year = 2085, 2000, -1 do local entry = bs_data[bs_year] if entry then local g_start = entry[1] -- BS वर्षको पहिलो दिन (वैशाख १) को JDN local start_jdn = ad_to_jdn(g_start[1], g_start[2], g_start[3]) -- target_jdn start_jdn भन्दा ठूलो वा बराबर भएमा if target_jdn >= start_jdn then local diff = target_jdn - start_jdn local months = entry[2] local bs_m = 1 for i = 1, 12 do local days = months[i] if diff < days then local bs_d = diff + 1 return bs_year, bs_m, bs_d, nil else diff = diff - days bs_m = bs_m + 1 end end end end end return nil, nil, nil, "दिएर राखिएको ई.सं. मिति मोड्युलको दायरा (२०००-२०८५ वि.सं.) बाहिर छ।" end local function valid_ad_date(y, m, d) if not (y and m and d) then return false end if m < 1 or m > 12 then return false end local mdays = days_in_gregorian_month(y, m) if d < 1 or d > mdays then return false end return true end local function parse_month(m_input) if not m_input then return nil end local m_str = tostring(m_input):lower():gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") local ascii_m = to_ascii_digits(m_str) if tonumber(ascii_m) then return tonumber(ascii_m) end return month_map[m_str] end -- नेपालको स्थानीय समय (NPT = UTC + 5:45) ल्याउने फङ्क्सन local function get_nepal_current_date() local utc_time = os.time(os.date("!*t")) local nepal_offset = (5 * 3600) + (45 * 60) local nepal_time = utc_time + nepal_offset return os.date("!*t", nepal_time) end -- Argument Parser local function parse_args(frame) local orig_args = {} if type(frame) == "table" then if frame.args then for k, v in pairs(frame.args) do orig_args[k] = v end end if frame.getParent and frame:getParent() and frame:getParent().args then for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if orig_args[k] == nil or orig_args[k] == "" then orig_args[k] = v end end end end local y, m, d if orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"] then y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"])) m = parse_month(orig_args["month"] or orig_args["महिना"]) d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args["day"] or orig_args["गते"] or orig_args["दिन"])) elseif orig_args[1] and orig_args[2] and orig_args[3] then y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[1])) m = parse_month(orig_args[2]) d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) -- यदि (दिन, महिना, वर्ष) ढाँचामा छ भने if y and y <= 31 and tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) and tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) > 1000 then d, y = y, tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) end elseif orig_args[1] then local str = tostring(orig_args[1]):gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") str = to_ascii_digits(str) local ty, tm, td = str:match("(%d%d%d%d)[%-%.%/](%d+)[%-%.%/](%d+)") if ty then y, m, d = tonumber(ty), tonumber(tm), tonumber(td) else td, tm, ty = str:match("(%d+)[%s%-%/]+([%a%d%_]+)[%s%-%/]+(%d%d%d%d)") if ty then y, m, d = tonumber(ty), parse_month(tm), tonumber(td) end end end return y, m, d, orig_args end -- डिबग फङ्क्सन function p.debug(frame) local y, m, d = parse_args(frame) if not valid_ad_date(y, m, d) then return "अमान्य मिति" end local bs_y, bs_m, bs_d, err = ad_to_bs(y, m, d) if not bs_y then return err end local jdn = ad_to_jdn(y, m, d) -- BS मितिको JDN पनि देखाउने local bs_start_y, bs_start_m, bs_start_d = bs_data[bs_y][1][1], bs_data[bs_y][1][2], bs_data[bs_y][1][3] local bs_start_jdn = ad_to_jdn(bs_start_y, bs_start_m, bs_start_d) local bs_day_offset = (bs_m - 1) * 30 -- अनुमानित for i = 1, bs_m - 1 do bs_day_offset = bs_day_offset + bs_data[bs_y][2][i] end bs_day_offset = bs_day_offset + bs_d - 1 local bs_jdn = bs_start_jdn + bs_day_offset return string.format( "AD: %d-%02d-%02d | JDN: %d | BS: %d-%02d-%02d | BS JDN: %d | BS Start: %d", y, m, d, jdn, bs_y, bs_m, bs_d, bs_jdn, bs_start_jdn ) end -------------------------------------------------------------------------------- -- मुख्य फङ्क्सनहरू -------------------------------------------------------------------------------- function p.birth_date_and_age(frame) local y, m, d, args = parse_args(frame) if not valid_ad_date(y, m, d) then return '<span class="error">त्रुटि: अमान्य ई.सं. मिति।</span>' end local bs_y, bs_m, bs_d, err = ad_to_bs(y, m, d) if not bs_y then return '<span class="error">त्रुटि: ' .. tostring(err) .. '</span>' end -- नेपालको स्थानीय समय (NPT = UTC + 5:45) local now = get_nepal_current_date() local curY, curM, curD = now.year, now.month, now.day if args[4] or args["as_of"] then local str = to_ascii_digits(args[4] or args["as_of"]) local ty, tm, td = str:match("(%d+)[%-%.%/](%d+)[%-%.%/](%d+)") if tonumber(ty) then curY, curM, curD = tonumber(ty), tonumber(tm), tonumber(td) end end local ageYears = curY - y if curM < m or (curM == m and curD < d) then ageYears = ageYears - 1 end local bs_month_name = np_months[bs_m] or tostring(bs_m) local isoDate = string.format("%04d-%02d-%02d", bs_y, bs_m, bs_d) return string.format( '[[विक्रम सम्वत्|वि.सं.]] %s %s %s <span style="display:none"> (<span class="bday">%s</span>)</span> (उमेर %s वर्ष)', to_nepali_digits(bs_d), bs_month_name, to_nepali_digits(bs_y), isoDate, to_nepali_digits(ageYears) ) end function p.age(frame) local y, m, d = parse_args(frame) if not valid_ad_date(y, m, d) then return "?" end -- नेपालको स्थानीय समय (NPT = UTC + 5:45) local now = get_nepal_current_date() local ageYears = now.year - y if now.month < m or (now.month == m and now.day < d) then ageYears = ageYears - 1 end return to_nepali_digits(ageYears) end -- Aliases p["जन्म_मिति_र_उमेर"] = p.birth_date_and_age p["ad2bs_and_age"] = p.birth_date_and_age p["उमेर"] = p.age -- Default Call logic setmetatable(p, { __call = function(t, frame) return p.birth_date_and_age(frame) end }) return p 3qxyysggolex150lfr01i4hk6awvadp 1367682 1367680 2026-07-28T12:56:58Z पर्वत सुवेदी 31224 1367682 Scribunto text/plain local p = {} -- वैशाख देखि चैत सम्मका नेपाली महिनाहरू local np_months = { "बैशाख", "जेठ", "असार", "साउन", "भदौ", "असोज", "कात्तिक", "मङ्सिर", "पुस", "माघ", "फागुन", "चैत" } -- अङ्ग्रेजी र नेपाली महिनाका नामहरूलाई अङ्कमा रूपान्तरण गर्ने Map local month_map = { ["january"]=1, ["jan"]=1, ["जनवरी"]=1, ["february"]=2, ["feb"]=2, ["फेब्रुअरी"]=2, ["march"]=3, ["mar"]=3, ["मार्च"]=3, ["april"]=4, ["apr"]=4, ["अप्रिल"]=4, ["may"]=5, ["मे"]=5, ["june"]=6, ["jun"]=6, ["जुन"]=6, ["july"]=7, ["jul"]=7, ["जुलाई"]=7, ["august"]=8, ["aug"]=8, ["अगस्ट"]=8, ["september"]=9, ["sep"]=9, ["सेप्टेम्बर"]=9, ["october"]=10, ["oct"]=10, ["अक्टोबर"]=10, ["november"]=11, ["nov"]=11, ["नोभेम्बर"]=11, ["december"]=12, ["dec"]=12, ["डिसेम्बर"]=12 } -- अङ्ग्रेजी अङ्कलाई नेपालीमा रूपान्तरण local nep_digits = {["0"]="०",["1"]="१",["2"]="२",["3"]="३",["4"]="४",["5"]="५",["6"]="६",["7"]="७",["8"]="८",["9"]="९"} local function to_nepali_digits(num) return tostring(num or ""):gsub("%d", function(d) return nep_digits[d] end) end -- नेपाली अङ्कलाई अङ्ग्रेजीमा रूपान्तरण local function to_ascii_digits(str) if not str then return "" end local ascii_digits = {["०"]="0",["१"]="1",["२"]="2",["३"]="3",["४"]="4",["५"]="5",["६"]="6",["७"]="7",["८"]="8",["९"]="9"} return tostring(str):gsub("[०-९]", function(d) return ascii_digits[d] end) end -- BS lookup table: [1] = Baisakh 1 Gregorian AD (Year, Month, Day), [2] = Days in each month local bs_data = { [2000] = {{1943, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2001] = {{1944, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2002] = {{1945, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2003] = {{1946, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2004] = {{1947, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2005] = {{1948, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2006] = {{1949, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2007] = {{1950, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2008] = {{1951, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}}, [2009] = {{1952, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2010] = {{1953, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2011] = {{1954, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2012] = {{1955, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2013] = {{1956, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2014] = {{1957, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2015] = {{1958, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2016] = {{1959, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2017] = {{1960, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2018] = {{1961, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2019] = {{1962, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2020] = {{1963, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2021] = {{1964, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2022] = {{1965, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2023] = {{1966, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2024] = {{1967, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2025] = {{1968, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2026] = {{1969, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2027] = {{1970, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2028] = {{1971, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2029] = {{1972, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2030] = {{1973, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2031] = {{1974, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2032] = {{1975, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2033] = {{1976, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2034] = {{1977, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2035] = {{1978, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}}, [2036] = {{1979, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2037] = {{1980, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2038] = {{1981, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2039] = {{1982, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2040] = {{1983, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2041] = {{1984, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2042] = {{1985, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2043] = {{1986, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2044] = {{1987, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2045] = {{1988, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2046] = {{1989, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2047] = {{1990, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2048] = {{1991, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2049] = {{1992, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2050] = {{1993, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2051] = {{1994, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2052] = {{1995, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2053] = {{1996, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2054] = {{1997, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2055] = {{1998, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2056] = {{1999, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2057] = {{2000, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2058] = {{2001, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2059] = {{2002, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2060] = {{2003, 4, 14}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2061] = {{2004, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2062] = {{2005, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2063] = {{2006, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2064] = {{2007, 4, 14}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2065] = {{2008, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2066] = {{2009, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}}, [2067] = {{2010, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2068] = {{2011, 4, 14}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2069] = {{2012, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2070] = {{2013, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2071] = {{2014, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2072] = {{2015, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2073] = {{2016, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2074] = {{2017, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2075] = {{2018, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2076] = {{2019, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2077] = {{2020, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2078] = {{2021, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2079] = {{2022, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2080] = {{2023, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2081] = {{2024, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2082] = {{2025, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2083] = {{2026, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2084] = {{2027, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2085] = {{2028, 4, 13}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}} } local function is_leap_year(y) return (y % 400 == 0) or (y % 4 == 0 and y % 100 ~= 0) end local function days_in_gregorian_month(y, m) local mdays = {31,28,31,30,31,30,31,31,30,31,30,31} if m == 2 and is_leap_year(y) then return 29 end return mdays[m] end -- Gregorian AD to Julian Day Number (JDN) - Standard Standard Astronomical Algorithm local function ad_to_jdn(y, m, d) local a = math.floor((14 - m) / 12) local y_adj = y + 4800 - a local m_adj = m + 12 * a - 3 return d + math.floor((153 * m_adj + 2) / 5) + 365 * y_adj + math.floor(y_adj / 4) - math.floor(y_adj / 100) + math.floor(y_adj / 400) - 32045 end -- AD मितिलाई BS मा रूपान्तरण गर्ने सुधारेको विधि local function ad_to_bs(y, m, d) local target_jdn = ad_to_jdn(y, m, d) -- सम्बन्धित BS वर्ष पत्ता लगाउने for bs_year = 2085, 2000, -1 do local entry = bs_data[bs_year] if entry then local g_start = entry[1] -- BS वर्षको पहिलो दिन (वैशाख १) को JDN local start_jdn = ad_to_jdn(g_start[1], g_start[2], g_start[3]) -- target_jdn start_jdn भन्दा ठूलो वा बराबर भएमा if target_jdn >= start_jdn then local diff = target_jdn - start_jdn local months = entry[2] for bs_m = 1, 12 do local days = months[bs_m] if diff < days then local bs_d = diff + 1 return bs_year, bs_m, bs_d, nil else diff = diff - days end end end end end return nil, nil, nil, "दिएर राखिएको ई.सं. मिति मोड्युलको दायरा (२०००-२०८५ वि.सं.) बाहिर छ।" end local function valid_ad_date(y, m, d) if not (y and m and d) then return false end if m < 1 or m > 12 then return false end local mdays = days_in_gregorian_month(y, m) if d < 1 or d > mdays then return false end return true end local function parse_month(m_input) if not m_input then return nil end local m_str = tostring(m_input):lower():gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") local ascii_m = to_ascii_digits(m_str) if tonumber(ascii_m) then return tonumber(ascii_m) end return month_map[m_str] end -- नेपालको वर्तमान स्थानीय समय (NPT = UTC + 5:45) ल्याउने सच्याइएको फङ्क्सन local function get_nepal_current_date() local utc_now = os.time() local nepal_offset = (5 * 3600) + (45 * 60) return os.date("!*t", utc_now + nepal_offset) end -- Argument Parser local function parse_args(frame) local orig_args = {} if type(frame) == "table" then if frame.args then for k, v in pairs(frame.args) do orig_args[k] = v end end if frame.getParent and frame:getParent() and frame:getParent().args then for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if orig_args[k] == nil or orig_args[k] == "" then orig_args[k] = v end end end end local y, m, d if orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"] then y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"])) m = parse_month(orig_args["month"] or orig_args["महिना"]) d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args["day"] or orig_args["गते"] or orig_args["दिन"])) elseif orig_args[1] and orig_args[2] and orig_args[3] then y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[1])) m = parse_month(orig_args[2]) d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) -- यदि (दिन, महिना, वर्ष) ढाँचामा छ भने if y and y <= 31 and tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) and tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) > 1000 then d, y = y, tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) end elseif orig_args[1] then local str = tostring(orig_args[1]):gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") str = to_ascii_digits(str) local ty, tm, td = str:match("(%d%d%d%d)[%-%.%/](%d+)[%-%.%/](%d+)") if ty then y, m, d = tonumber(ty), tonumber(tm), tonumber(td) else td, tm, ty = str:match("(%d+)[%s%-%/]+([%a%d%_]+)[%s%-%/]+(%d%d%d%d)") if ty then y, m, d = tonumber(ty), parse_month(tm), tonumber(td) end end end return y, m, d, orig_args end -------------------------------------------------------------------------------- -- मुख्य फङ्क्सनहरू -------------------------------------------------------------------------------- function p.birth_date_and_age(frame) local y, m, d, args = parse_args(frame) if not valid_ad_date(y, m, d) then return '<span class="error">त्रुटि: अमान्य ई.सं. मिति।</span>' end local bs_y, bs_m, bs_d, err = ad_to_bs(y, m, d) if not bs_y then return '<span class="error">त्रुटि: ' .. tostring(err) .. '</span>' end local now = get_nepal_current_date() local curY, curM, curD = now.year, now.month, now.day if args[4] or args["as_of"] then local str = to_ascii_digits(args[4] or args["as_of"]) local ty, tm, td = str:match("(%d+)[%-%.%/](%d+)[%-%.%/](%d+)") if tonumber(ty) then curY, curM, curD = tonumber(ty), tonumber(tm), tonumber(td) end end local ageYears = curY - y if curM < m or (curM == m and curD < d) then ageYears = ageYears - 1 end local bs_month_name = np_months[bs_m] or tostring(bs_m) local isoDate = string.format("%04d-%02d-%02d", bs_y, bs_m, bs_d) return string.format( '[[विक्रम सम्वत्|वि.सं.]] %s %s %s <span style="display:none"> (<span class="bday">%s</span>)</span> (उमेर %s वर्ष)', to_nepali_digits(bs_d), bs_month_name, to_nepali_digits(bs_y), isoDate, to_nepali_digits(ageYears) ) end function p.age(frame) local y, m, d = parse_args(frame) if not valid_ad_date(y, m, d) then return "?" end local now = get_nepal_current_date() local ageYears = now.year - y if now.month < m or (now.month == m and now.day < d) then ageYears = ageYears - 1 end return to_nepali_digits(ageYears) end -- Aliases p["जन्म_मिति_र_उमेर"] = p.birth_date_and_age p["ad2bs_and_age"] = p.birth_date_and_age p["उमेर"] = p.age -- Default Call logic setmetatable(p, { __call = function(t, frame) return p.birth_date_and_age(frame) end }) return p rg6h7lmk0kmrrt17gvlmqfjcx17iffw 1367683 1367682 2026-07-28T13:04:53Z पर्वत सुवेदी 31224 1367683 Scribunto text/plain local p = {} -- वैशाख देखि चैत सम्मका नेपाली महिनाहरू local np_months = { "बैशाख", "जेठ", "असार", "साउन", "भदौ", "असोज", "कात्तिक", "मङ्सिर", "पुस", "माघ", "फागुन", "चैत" } -- अङ्ग्रेजी र नेपाली महिनाका नामहरूलाई अङ्कमा रूपान्तरण गर्ने Map local month_map = { ["january"]=1, ["jan"]=1, ["जनवरी"]=1, ["february"]=2, ["feb"]=2, ["फेब्रुअरी"]=2, ["march"]=3, ["mar"]=3, ["मार्च"]=3, ["april"]=4, ["apr"]=4, ["अप्रिल"]=4, ["may"]=5, ["मे"]=5, ["june"]=6, ["jun"]=6, ["जुन"]=6, ["july"]=7, ["jul"]=7, ["जुलाई"]=7, ["august"]=8, ["aug"]=8, ["अगस्ट"]=8, ["september"]=9, ["sep"]=9, ["सेप्टेम्बर"]=9, ["october"]=10, ["oct"]=10, ["अक्टोबर"]=10, ["november"]=11, ["nov"]=11, ["नोभेम्बर"]=11, ["december"]=12, ["dec"]=12, ["डिसेम्बर"]=12 } -- अङ्ग्रेजी अङ्कलाई नेपालीमा रूपान्तरण local nep_digits = {["0"]="०",["1"]="१",["2"]="२",["3"]="३",["4"]="४",["5"]="५",["6"]="६",["7"]="७",["8"]="८",["9"]="९"} local function to_nepali_digits(num) return tostring(num or ""):gsub("%d", function(d) return nep_digits[d] end) end -- नेपाली अङ्कलाई अङ्ग्रेजीमा रूपान्तरण local function to_ascii_digits(str) if not str then return "" end local ascii_digits = {["०"]="0",["१"]="1",["२"]="2",["३"]="3",["४"]="4",["५"]="5",["६"]="6",["७"]="7",["८"]="8",["९"]="9"} return tostring(str):gsub("[०-९]", function(d) return ascii_digits[d] end) end -- BS lookup table: [1] = Baisakh 1 Gregorian AD (Year, Month, Day), [2] = Days in each month local bs_data = { [2000] = {{1943, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2001] = {{1944, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2002] = {{1945, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2003] = {{1946, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2004] = {{1947, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2005] = {{1948, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2006] = {{1949, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2007] = {{1950, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2008] = {{1951, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}}, [2009] = {{1952, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2010] = {{1953, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2011] = {{1954, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2012] = {{1955, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2013] = {{1956, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2014] = {{1957, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2015] = {{1958, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2016] = {{1959, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2017] = {{1960, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2018] = {{1961, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2019] = {{1962, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2020] = {{1963, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2021] = {{1964, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2022] = {{1965, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2023] = {{1966, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2024] = {{1967, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2025] = {{1968, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2026] = {{1969, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2027] = {{1970, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2028] = {{1971, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2029] = {{1972, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2030] = {{1973, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2031] = {{1974, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2032] = {{1975, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2033] = {{1976, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2034] = {{1977, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2035] = {{1978, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}}, [2036] = {{1979, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2037] = {{1980, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2038] = {{1981, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2039] = {{1982, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2040] = {{1983, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2041] = {{1984, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2042] = {{1985, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2043] = {{1986, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2044] = {{1987, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2045] = {{1988, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2046] = {{1989, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2047] = {{1990, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2048] = {{1991, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2049] = {{1992, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2050] = {{1993, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2051] = {{1994, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2052] = {{1995, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2053] = {{1996, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2054] = {{1997, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2055] = {{1998, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2056] = {{1999, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2057] = {{2000, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2058] = {{2001, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2059] = {{2002, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2060] = {{2003, 4, 14}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2061] = {{2004, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2062] = {{2005, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2063] = {{2006, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2064] = {{2007, 4, 14}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2065] = {{2008, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2066] = {{2009, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}}, [2067] = {{2010, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2068] = {{2011, 4, 14}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2069] = {{2012, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2070] = {{2013, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2071] = {{2014, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2072] = {{2015, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2073] = {{2016, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2074] = {{2017, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2075] = {{2018, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2076] = {{2019, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2077] = {{2020, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2078] = {{2021, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2079] = {{2022, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2080] = {{2023, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2081] = {{2024, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2082] = {{2025, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2083] = {{2026, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2084] = {{2027, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2085] = {{2028, 4, 13}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}} } local function is_leap_year(y) return (y % 400 == 0) or (y % 4 == 0 and y % 100 ~= 0) end local function days_in_gregorian_month(y, m) local mdays = {31,28,31,30,31,30,31,31,30,31,30,31} if m == 2 and is_leap_year(y) then return 29 end return mdays[m] end -- Standard Astronomical Fliegel-Van Flandern Algorithm -- यसले अधिक वर्ष (Leap year) लाई पूर्ण शुद्धताका साथ JDN मा बदल्छ। local function ad_to_jdn(y, m, d) local a = math.floor((14 - m) / 12) local y_adj = y + 4800 - a local m_adj = m + 12 * a - 3 return d + math.floor((153 * m_adj + 2) / 5) + 365 * y_adj + math.floor(y_adj / 4) - math.floor(y_adj / 100) + math.floor(y_adj / 400) - 32045 end -- AD मितिलाई BS मा रूपान्तरण गर्ने सुधारिएको र शुद्ध विधि local function ad_to_bs(y, m, d) local target_jdn = ad_to_jdn(y, m, d) for bs_year = 2085, 2000, -1 do local entry = bs_data[bs_year] if entry then local g_start = entry[1] local start_jdn = ad_to_jdn(g_start[1], g_start[2], g_start[3]) if target_jdn >= start_jdn then local diff = target_jdn - start_jdn local months = entry[2] for bs_m = 1, 12 do local days = months[bs_m] if diff < days then local bs_d = diff + 1 return bs_year, bs_m, bs_d, nil else diff = diff - days end end end end end return nil, nil, nil, "दिएर राखिएको ई.सं. मिति मोड्युलको दायरा (२०००-२०८५ वि.सं.) बाहिर छ।" end local function valid_ad_date(y, m, d) if not (y and m and d) then return false end if m < 1 or m > 12 then return false end local mdays = days_in_gregorian_month(y, m) if d < 1 or d > mdays then return false end return true end local function parse_month(m_input) if not m_input then return nil end local m_str = tostring(m_input):lower():gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") local ascii_m = to_ascii_digits(m_str) if tonumber(ascii_m) then return tonumber(ascii_m) end return month_map[m_str] end -- नेपालको वर्तमान स्थानीय समय (NPT = UTC + 5:45) ल्याउने सच्याइएको फङ्क्सन local function get_nepal_current_date() local utc_now = os.time() local nepal_offset = (5 * 3600) + (45 * 60) return os.date("!*t", utc_now + nepal_offset) end -- Argument Parser local function parse_args(frame) local orig_args = {} if type(frame) == "table" then if frame.args then for k, v in pairs(frame.args) do orig_args[k] = v end end if frame.getParent and frame:getParent() and frame:getParent().args then for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if orig_args[k] == nil or orig_args[k] == "" then orig_args[k] = v end end end end local y, m, d if orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"] then y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"])) m = parse_month(orig_args["month"] or orig_args["महिना"]) d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args["day"] or orig_args["गते"] or orig_args["दिन"])) elseif orig_args[1] and orig_args[2] and orig_args[3] then y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[1])) m = parse_month(orig_args[2]) d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) -- यदि (दिन, महिना, वर्ष) ढाँचामा छ भने if y and y <= 31 and tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) and tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) > 1000 then d, y = y, tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) end elseif orig_args[1] then local str = tostring(orig_args[1]):gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") str = to_ascii_digits(str) local ty, tm, td = str:match("(%d%d%d%d)[%-%.%/](%d+)[%-%.%/](%d+)") if ty then y, m, d = tonumber(ty), tonumber(tm), tonumber(td) else td, tm, ty = str:match("(%d+)[%s%-%/]+([%a%d%_]+)[%s%-%/]+(%d%d%d%d)") if ty then y, m, d = tonumber(ty), parse_month(tm), tonumber(td) end end end return y, m, d, orig_args end -------------------------------------------------------------------------------- -- मुख्य फङ्क्सनहरू -------------------------------------------------------------------------------- function p.birth_date_and_age(frame) local y, m, d, args = parse_args(frame) if not valid_ad_date(y, m, d) then return '<span class="error">त्रुटि: अमान्य ई.सं. मिति।</span>' end local bs_y, bs_m, bs_d, err = ad_to_bs(y, m, d) if not bs_y then return '<span class="error">त्रुटि: ' .. tostring(err) .. '</span>' end local now = get_nepal_current_date() local curY, curM, curD = now.year, now.month, now.day if args[4] or args["as_of"] then local str = to_ascii_digits(args[4] or args["as_of"]) local ty, tm, td = str:match("(%d+)[%-%.%/](%d+)[%-%.%/](%d+)") if tonumber(ty) then curY, curM, curD = tonumber(ty), tonumber(tm), tonumber(td) end end local ageYears = curY - y if curM < m or (curM == m and curD < d) then ageYears = ageYears - 1 end local bs_month_name = np_months[bs_m] or tostring(bs_m) local isoDate = string.format("%04d-%02d-%02d", bs_y, bs_m, bs_d) return string.format( '[[विक्रम सम्वत्|वि.सं.]] %s %s %s <span style="display:none"> (<span class="bday">%s</span>)</span> (उमेर %s वर्ष)', to_nepali_digits(bs_d), bs_month_name, to_nepali_digits(bs_y), isoDate, to_nepali_digits(ageYears) ) end function p.age(frame) local y, m, d = parse_args(frame) if not valid_ad_date(y, m, d) then return "?" end local now = get_nepal_current_date() local ageYears = now.year - y if now.month < m or (now.month == m and now.day < d) then ageYears = ageYears - 1 end return to_nepali_digits(ageYears) end -- Aliases p["जन्म_मिति_र_उमेर"] = p.birth_date_and_age p["ad2bs_and_age"] = p.birth_date_and_age p["उमेर"] = p.age -- Default Call logic setmetatable(p, { __call = function(t, frame) return p.birth_date_and_age(frame) end }) return p omu36cs2tdzoqhji7amimwa359o5lud 1367684 1367683 2026-07-28T13:09:01Z पर्वत सुवेदी 31224 1367684 Scribunto text/plain local p = {} -- वैशाख देखि चैत सम्मका नेपाली महिनाहरू local np_months = { "बैशाख", "जेठ", "असार", "साउन", "भदौ", "असोज", "कात्तिक", "मङ्सिर", "पुस", "माघ", "फागुन", "चैत" } -- अङ्ग्रेजी र नेपाली महिनाका नामहरूलाई अङ्कमा रूपान्तरण गर्ने Map local month_map = { ["january"]=1, ["jan"]=1, ["जनवरी"]=1, ["february"]=2, ["feb"]=2, ["फेब्रुअरी"]=2, ["march"]=3, ["mar"]=3, ["मार्च"]=3, ["april"]=4, ["apr"]=4, ["अप्रिल"]=4, ["may"]=5, ["मे"]=5, ["june"]=6, ["jun"]=6, ["जुन"]=6, ["july"]=7, ["jul"]=7, ["जुलाई"]=7, ["august"]=8, ["aug"]=8, ["अगस्ट"]=8, ["september"]=9, ["sep"]=9, ["सेप्टेम्बर"]=9, ["october"]=10, ["oct"]=10, ["अक्टोबर"]=10, ["november"]=11, ["nov"]=11, ["नोभेम्बर"]=11, ["december"]=12, ["dec"]=12, ["डिसेम्बर"]=12 } -- अङ्ग्रेजी अङ्कलाई नेपालीमा रूपान्तरण local nep_digits = {["0"]="०",["1"]="१",["2"]="२",["3"]="३",["4"]="४",["5"]="५",["6"]="६",["7"]="७",["8"]="८",["9"]="९"} local function to_nepali_digits(num) return tostring(num or ""):gsub("%d", function(d) return nep_digits[d] end) end -- नेपाली अङ्कलाई अङ्ग्रेजीमा रूपान्तरण local function to_ascii_digits(str) if not str then return "" end local ascii_digits = {["०"]="0",["१"]="1",["२"]="2",["३"]="3",["४"]="4",["५"]="5",["६"]="6",["७"]="7",["८"]="8",["९"]="9"} return tostring(str):gsub("[०-९]", function(d) return ascii_digits[d] end) end -- BS lookup table: [1] = Baisakh 1 Gregorian AD (Year, Month, Day), [2] = Days in each month local bs_data = { [2000] = {{1943, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2001] = {{1944, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2002] = {{1945, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2003] = {{1946, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2004] = {{1947, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2005] = {{1948, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2006] = {{1949, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2007] = {{1950, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2008] = {{1951, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}}, [2009] = {{1952, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2010] = {{1953, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2011] = {{1954, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2012] = {{1955, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2013] = {{1956, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2014] = {{1957, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2015] = {{1958, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2016] = {{1959, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2017] = {{1960, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2018] = {{1961, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2019] = {{1962, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2020] = {{1963, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2021] = {{1964, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2022] = {{1965, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2023] = {{1966, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2024] = {{1967, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2025] = {{1968, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2026] = {{1969, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2027] = {{1970, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2028] = {{1971, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2029] = {{1972, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2030] = {{1973, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2031] = {{1974, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2032] = {{1975, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2033] = {{1976, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2034] = {{1977, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2035] = {{1978, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}}, [2036] = {{1979, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2037] = {{1980, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2038] = {{1981, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2039] = {{1982, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2040] = {{1983, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2041] = {{1984, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2042] = {{1985, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2043] = {{1986, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2044] = {{1987, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2045] = {{1988, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2046] = {{1989, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2047] = {{1990, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2048] = {{1991, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2049] = {{1992, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2050] = {{1993, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2051] = {{1994, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2052] = {{1995, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2053] = {{1996, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2054] = {{1997, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2055] = {{1998, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2056] = {{1999, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2057] = {{2000, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2058] = {{2001, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2059] = {{2002, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2060] = {{2003, 4, 14}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2061] = {{2004, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2062] = {{2005, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2063] = {{2006, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2064] = {{2007, 4, 14}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2065] = {{2008, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2066] = {{2009, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}}, [2067] = {{2010, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2068] = {{2011, 4, 14}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2069] = {{2012, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2070] = {{2013, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2071] = {{2014, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2072] = {{2015, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2073] = {{2016, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2074] = {{2017, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2075] = {{2018, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2076] = {{2019, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2077] = {{2020, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2078] = {{2021, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2079] = {{2022, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2080] = {{2023, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2081] = {{2024, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2082] = {{2025, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2083] = {{2026, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2084] = {{2027, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2085] = {{2028, 4, 13}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}} } -- Leap year परीक्षण गर्ने फङ्क्सन local function is_leap_year(y) return (y % 400 == 0) or (y % 4 == 0 and y % 100 ~= 0) end -- अंग्रेजी महिनाका दिनहरू ल्याउने फङ्क्सन (Leap year समावेश गरिएको) local function days_in_gregorian_month(y, m) local mdays = {31,28,31,30,31,30,31,31,30,31,30,31} if m == 2 and is_leap_year(y) then return 29 end return mdays[m] end -- Fliegel-Van Flandern Algorithm -- यसले leap year (Feb 29) र महिनाको हिसाबलाई १ दिनको त्रुटि बिना सही JDN (Julian Day Number) मा बदल्छ। local function ad_to_jdn(y, m, d) local a = math.floor((14 - m) / 12) local y_adj = y + 4800 - a local m_adj = m + 12 * a - 3 return d + math.floor((153 * m_adj + 2) / 5) + 365 * y_adj + math.floor(y_adj / 4) - math.floor(y_adj / 100) + math.floor(y_adj / 400) - 32045 end -- AD बाट BS मा रूपान्तरण गर्ने शुद्ध फङ्क्सन local function ad_to_bs(y, m, d) local target_jdn = ad_to_jdn(y, m, d) for bs_year = 2085, 2000, -1 do local entry = bs_data[bs_year] if entry then local g_start = entry[1] local start_jdn = ad_to_jdn(g_start[1], g_start[2], g_start[3]) if target_jdn >= start_jdn then local diff = target_jdn - start_jdn local months = entry[2] for bs_m = 1, 12 do local days = months[bs_m] if diff < days then local bs_d = diff + 1 return bs_year, bs_m, bs_d, nil else diff = diff - days end end end end end return nil, nil, nil, "दिएर राखिएको ई.सं. मिति मोड्युलको दायरा (२०००-२०८५ वि.सं.) बाहिर छ।" end -- प्रविष्ट गरिएको AD मिति सही छ कि छैन जाँच्ने local function valid_ad_date(y, m, d) if not (y and m and d) then return false end if m < 1 or m > 12 then return false end local mdays = days_in_gregorian_month(y, m) if d < 1 or d > mdays then return false end return true end local function parse_month(m_input) if not m_input then return nil end local m_str = tostring(m_input):lower():gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") local ascii_m = to_ascii_digits(m_str) if tonumber(ascii_m) then return tonumber(ascii_m) end return month_map[m_str] end -- नेपालको स्थानीय समय (NPT = UTC + 5:45) ल्याउने local function get_nepal_current_date() local utc_now = os.time() local nepal_offset = (5 * 3600) + (45 * 60) return os.date("!*t", utc_now + nepal_offset) end -- Parameter Parser local function parse_args(frame) local orig_args = {} if type(frame) == "table" then if frame.args then for k, v in pairs(frame.args) do orig_args[k] = v end end if frame.getParent and frame:getParent() and frame:getParent().args then for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if orig_args[k] == nil or orig_args[k] == "" then orig_args[k] = v end end end end local y, m, d if orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"] then y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"])) m = parse_month(orig_args["month"] or orig_args["महिना"]) d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args["day"] or orig_args["गते"] or orig_args["दिन"])) elseif orig_args[1] and orig_args[2] and orig_args[3] then y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[1])) m = parse_month(orig_args[2]) d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) -- यदि (दिन, महिना, वर्ष) ढाँचामा इन्पुट छ भने if y and y <= 31 and tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) and tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) > 1000 then d, y = y, tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) end elseif orig_args[1] then local str = tostring(orig_args[1]):gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") str = to_ascii_digits(str) local ty, tm, td = str:match("(%d%d%d%d)[%-%.%/](%d+)[%-%.%/](%d+)") if ty then y, m, d = tonumber(ty), tonumber(tm), tonumber(td) else td, tm, ty = str:match("(%d+)[%s%-%/]+([%a%d%_]+)[%s%-%/]+(%d%d%d%d)") if ty then y, m, d = tonumber(ty), parse_month(tm), tonumber(td) end end end return y, m, d, orig_args end -------------------------------------------------------------------------------- -- मुख्य सार्वजनिक फङ्क्सनहरू (Wiki Template का लागि) -------------------------------------------------------------------------------- function p.birth_date_and_age(frame) local y, m, d, args = parse_args(frame) if not valid_ad_date(y, m, d) then return '<span class="error">त्रुटि: अमान्य ई.सं. मिति।</span>' end local bs_y, bs_m, bs_d, err = ad_to_bs(y, m, d) if not bs_y then return '<span class="error">त्रुटि: ' .. tostring(err) .. '</span>' end local now = get_nepal_current_date() local curY, curM, curD = now.year, now.month, now.day if args[4] or args["as_of"] then local str = to_ascii_digits(args[4] or args["as_of"]) local ty, tm, td = str:match("(%d+)[%-%.%/](%d+)[%-%.%/](%d+)") if tonumber(ty) then curY, curM, curD = tonumber(ty), tonumber(tm), tonumber(td) end end local ageYears = curY - y if curM < m or (curM == m and curD < d) then ageYears = ageYears - 1 end local bs_month_name = np_months[bs_m] or tostring(bs_m) local isoDate = string.format("%04d-%02d-%02d", bs_y, bs_m, bs_d) return string.format( '[[विक्रम सम्वत्|वि.सं.]] %s %s %s <span style="display:none"> (<span class="bday">%s</span>)</span> (उमेर %s वर्ष)', to_nepali_digits(bs_d), bs_month_name, to_nepali_digits(bs_y), isoDate, to_nepali_digits(ageYears) ) end function p.age(frame) local y, m, d = parse_args(frame) if not valid_ad_date(y, m, d) then return "?" end local now = get_nepal_current_date() local ageYears = now.year - y if now.month < m or (now.month == m and now.day < d) then ageYears = ageYears - 1 end return to_nepali_digits(ageYears) end -- Aliases p["जन्म_मिति_र_उमेर"] = p.birth_date_and_age p["ad2bs_and_age"] = p.birth_date_and_age p["उमेर"] = p.age -- Default Call setmetatable(p, { __call = function(t, frame) return p.birth_date_and_age(frame) end }) return p iy1hgvddt2rkmwt8e3mzngn1pwbx5cs 1367685 1367684 2026-07-28T13:10:27Z पर्वत सुवेदी 31224 1367685 Scribunto text/plain local p = {} -- वैशाख देखि चैत सम्मका नेपाली महिनाहरू local np_months = { "बैशाख", "जेठ", "असार", "साउन", "भदौ", "असोज", "कात्तिक", "मङ्सिर", "पुस", "माघ", "फागुन", "चैत" } -- अङ्ग्रेजी र नेपाली महिनाका नामहरूलाई अङ्कमा रूपान्तरण गर्ने Map local month_map = { ["january"]=1, ["jan"]=1, ["जनवरी"]=1, ["february"]=2, ["feb"]=2, ["फेब्रुअरी"]=2, ["march"]=3, ["mar"]=3, ["मार्च"]=3, ["april"]=4, ["apr"]=4, ["अप्रिल"]=4, ["may"]=5, ["मे"]=5, ["june"]=6, ["jun"]=6, ["जुन"]=6, ["july"]=7, ["jul"]=7, ["जुलाई"]=7, ["august"]=8, ["aug"]=8, ["अगस्ट"]=8, ["september"]=9, ["sep"]=9, ["सेप्टेम्बर"]=9, ["october"]=10, ["oct"]=10, ["अक्टोबर"]=10, ["november"]=11, ["nov"]=11, ["नोभेम्बर"]=11, ["december"]=12, ["dec"]=12, ["डिसेम्बर"]=12 } -- अङ्ग्रेजी अङ्कलाई नेपालीमा रूपान्तरण local nep_digits = {["0"]="०",["1"]="१",["2"]="२",["3"]="३",["4"]="४",["5"]="५",["6"]="६",["7"]="७",["8"]="८",["9"]="९"} local function to_nepali_digits(num) return tostring(num or ""):gsub("%d", function(d) return nep_digits[d] end) end -- नेपाली अङ्कलाई अङ्ग्रेजीमा रूपान्तरण local function to_ascii_digits(str) if not str then return "" end local ascii_digits = {["०"]="0",["१"]="1",["२"]="2",["३"]="3",["४"]="4",["५"]="5",["६"]="6",["७"]="7",["८"]="8",["९"]="9"} return tostring(str):gsub("[०-९]", function(d) return ascii_digits[d] end) end -- सच्याइएको BS lookup table: -- [1] = Baisakh 1 Reference Date in Gregorian AD {Year, Month, Day} -- [2] = Days in each BS month (Baisakh to Chaitra) local bs_data = { [2000] = {{1943, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2001] = {{1944, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2002] = {{1945, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2003] = {{1946, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2004] = {{1947, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2005] = {{1948, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2006] = {{1949, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2007] = {{1950, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2008] = {{1951, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}}, [2009] = {{1952, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2010] = {{1953, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2011] = {{1954, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2012] = {{1955, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2013] = {{1956, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2014] = {{1957, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2015] = {{1958, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2016] = {{1959, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2017] = {{1960, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2018] = {{1961, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2019] = {{1962, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2020] = {{1963, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2021] = {{1964, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2022] = {{1965, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2023] = {{1966, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2024] = {{1967, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2025] = {{1968, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2026] = {{1969, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2027] = {{1970, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2028] = {{1971, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2029] = {{1972, 4, 13}, {31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2030] = {{1973, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2031] = {{1974, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2032] = {{1975, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2033] = {{1976, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2034] = {{1977, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2035] = {{1978, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}}, [2036] = {{1979, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2037] = {{1980, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2038] = {{1981, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2039] = {{1982, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2040] = {{1983, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2041] = {{1984, 4, 13}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2042] = {{1985, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2043] = {{1986, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2044] = {{1987, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2045] = {{1988, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2046] = {{1989, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2047] = {{1990, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2048] = {{1991, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2049] = {{1992, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2050] = {{1993, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2051] = {{1994, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2052] = {{1995, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2053] = {{1996, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2054] = {{1997, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2055] = {{1998, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2056] = {{1999, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2057] = {{2000, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2058] = {{2001, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2059] = {{2002, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2060] = {{2003, 4, 14}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2061] = {{2004, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2062] = {{2005, 4, 14}, {30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2063] = {{2006, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2064] = {{2007, 4, 14}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2065] = {{2008, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2066] = {{2009, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}}, [2067] = {{2010, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2068] = {{2011, 4, 14}, {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2069] = {{2012, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2070] = {{2013, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}}, [2071] = {{2014, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2072] = {{2015, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2073] = {{2016, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2074] = {{2017, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2075] = {{2018, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2076] = {{2019, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2077] = {{2020, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2078] = {{2021, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2079] = {{2022, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2080] = {{2023, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}}, [2081] = {{2024, 4, 13}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}}, [2082] = {{2025, 4, 14}, {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2083] = {{2026, 4, 14}, {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}}, [2084] = {{2027, 4, 14}, {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}}, [2085] = {{2028, 4, 13}, {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}} } local function is_leap_year(y) return (y % 400 == 0) or (y % 4 == 0 and y % 100 ~= 0) end local function days_in_gregorian_month(y, m) local mdays = {31,28,31,30,31,30,31,31,30,31,30,31} if m == 2 and is_leap_year(y) then return 29 end return mdays[m] end -- Gregorian AD Date लाई JDN (Julian Day Number) मा बदल्ने शतप्रतिशत सटीक Algorithm local function ad_to_jdn(y, m, d) local a = math.floor((14 - m) / 12) local y_adj = y + 4800 - a local m_adj = m + 12 * a - 3 return d + math.floor((153 * m_adj + 2) / 5) + 365 * y_adj + math.floor(y_adj / 4) - math.floor(y_adj / 100) + math.floor(y_adj / 400) - 32045 end -- AD बाट BS रूपान्तरण गर्ने शुद्ध विधि local function ad_to_bs(y, m, d) local target_jdn = ad_to_jdn(y, m, d) -- तालिकामा रहेका BS वर्षहरू परीक्षण गर्ने for bs_year = 2085, 2000, -1 do local entry = bs_data[bs_year] if entry then local g_start = entry[1] local start_jdn = ad_to_jdn(g_start[1], g_start[2], g_start[3]) if target_jdn >= start_jdn then local diff = target_jdn - start_jdn local months = entry[2] for bs_m = 1, 12 do local days = months[bs_m] if diff < days then local bs_d = diff + 1 return bs_year, bs_m, bs_d, nil else diff = diff - days end end end end end return nil, nil, nil, "दिएर राखिएको ई.सं. मिति मोड्युलको दायरा (२०००-२०८५ वि.सं.) बाहिर छ।" end local function valid_ad_date(y, m, d) if not (y and m and d) then return false end if m < 1 or m > 12 then return false end local mdays = days_in_gregorian_month(y, m) if d < 1 or d > mdays then return false end return true end local function parse_month(m_input) if not m_input then return nil end local m_str = tostring(m_input):lower():gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") local ascii_m = to_ascii_digits(m_str) if tonumber(ascii_m) then return tonumber(ascii_m) end return month_map[m_str] end -- नेपाल मानक समय (UTC + 5:45) local function get_nepal_current_date() local utc_now = os.time() local nepal_offset = (5 * 3600) + (45 * 60) return os.date("!*t", utc_now + nepal_offset) end -- Parameter Parser local function parse_args(frame) local orig_args = {} if type(frame) == "table" then if frame.args then for k, v in pairs(frame.args) do orig_args[k] = v end end if frame.getParent and frame:getParent() and frame:getParent().args then for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if orig_args[k] == nil or orig_args[k] == "" then orig_args[k] = v end end end end local y, m, d if orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"] then y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"])) m = parse_month(orig_args["month"] or orig_args["महिना"]) d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args["day"] or orig_args["गते"] or orig_args["दिन"])) elseif orig_args[1] and orig_args[2] and orig_args[3] then y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[1])) m = parse_month(orig_args[2]) d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) -- (दिन, महिना, वर्ष) ढाँचा मिलाउने if y and y <= 31 and tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) and tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) > 1000 then d, y = y, tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3])) end elseif orig_args[1] then local str = tostring(orig_args[1]):gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") str = to_ascii_digits(str) local ty, tm, td = str:match("(%d%d%d%d)[%-%.%/](%d+)[%-%.%/](%d+)") if ty then y, m, d = tonumber(ty), tonumber(tm), tonumber(td) else td, tm, ty = str:match("(%d+)[%s%-%/]+([%a%d%_]+)[%s%-%/]+(%d%d%d%d)") if ty then y, m, d = tonumber(ty), parse_month(tm), tonumber(td) end end end return y, m, d, orig_args end -------------------------------------------------------------------------------- -- विकिपिडिया वा ढाँचाका लागि सार्वजनिक फङ्क्सनहरू -------------------------------------------------------------------------------- function p.birth_date_and_age(frame) local y, m, d, args = parse_args(frame) if not valid_ad_date(y, m, d) then return '<span class="error">त्रुटि: अमान्य ई.सं. मिति।</span>' end local bs_y, bs_m, bs_d, err = ad_to_bs(y, m, d) if not bs_y then return '<span class="error">त्रुटि: ' .. tostring(err) .. '</span>' end local now = get_nepal_current_date() local curY, curM, curD = now.year, now.month, now.day if args[4] or args["as_of"] then local str = to_ascii_digits(args[4] or args["as_of"]) local ty, tm, td = str:match("(%d+)[%-%.%/](%d+)[%-%.%/](%d+)") if tonumber(ty) then curY, curM, curD = tonumber(ty), tonumber(tm), tonumber(td) end end local ageYears = curY - y if curM < m or (curM == m and curD < d) then ageYears = ageYears - 1 end local bs_month_name = np_months[bs_m] or tostring(bs_m) local isoDate = string.format("%04d-%02d-%02d", bs_y, bs_m, bs_d) return string.format( '[[विक्रम सम्वत्|वि.सं.]] %s %s %s <span style="display:none"> (<span class="bday">%s</span>)</span> (उमेर %s वर्ष)', to_nepali_digits(bs_d), bs_month_name, to_nepali_digits(bs_y), isoDate, to_nepali_digits(ageYears) ) end function p.age(frame) local y, m, d = parse_args(frame) if not valid_ad_date(y, m, d) then return "?" end local now = get_nepal_current_date() local ageYears = now.year - y if now.month < m or (now.month == m and now.day < d) then ageYears = ageYears - 1 end return to_nepali_digits(ageYears) end -- Aliases p["जन्म_मिति_र_उमेर"] = p.birth_date_and_age p["ad2bs_and_age"] = p.birth_date_and_age p["उमेर"] = p.age -- Default Call setmetatable(p, { __call = function(t, frame) return p.birth_date_and_age(frame) end }) return p 5tns7jom0ls2mmg8bch5lwxqt88tzas 1367686 1367685 2026-07-28T13:12:02Z पर्वत सुवेदी 31224 1367686 Scribunto text/plain local p = {} local np_months = { "बैशाख", "जेठ", "असार", "साउन", "भदौ", "असोज", "कात्तिक", "मङ्सिर", "पुस", "माघ", "फागुन", "चैत" } local month_map = { ["january"]=1, ["jan"]=1, ["जनवरी"]=1, ["february"]=2, ["feb"]=2, ["फेब्रुअरी"]=2, ["march"]=3, ["mar"]=3, ["मार्च"]=3, ["april"]=4, ["apr"]=4, ["अप्रिल"]=4, ["may"]=5, ["मे"]=5, ["june"]=6, ["jun"]=6, ["जुन"]=6, ["july"]=7, ["jul"]=7, ["जुलाई"]=7, ["august"]=8, ["aug"]=8, ["अगस्ट"]=8, ["september"]=9, ["sep"]=9, ["सेप्टेम्बर"]=9, ["october"]=10, ["oct"]=10, ["अक्टोबर"]=10, ["november"]=11, ["nov"]=11, ["नोभेम्बर"]=11, ["december"]=12, ["dec"]=12, ["डिसेम्बर"]=12 } local nep_digits = {["0"]="०",["1"]="१",["2"]="२",["3"]="३",["4"]="४",["5"]="५",["6"]="६",["7"]="७",["8"]="८",["9"]="९"} local function to_nepali_digits(num) return tostring(num or ""):gsub("%d", function(d) return nep_digits[d] end) end local function to_ascii_digits(str) if not str then return "" end local ascii_digits = {["०"]="0",["१"]="1",["२"]="2",["३"]="3",["४"]="4",["५"]="5",["६"]="6",["७"]="7",["८"]="8",["९"]="9"} return tostring(str):gsub("[०-९]", function(d) return ascii_digits[d] end) end -- Leap Year चेक गर्ने फङ्क्सन local function is_leap_year(y) return (y % 400 == 0) or (y % 4 == 0 and y % 100 ~= 0) end -- BS Data Reference Table (वि.सं. २००० देखि २०८५ सम्म) -- { Baisakh 1 AD Year, Month, Day, Days in BS Months... } local bs_data = { [2000] = {1943, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2001] = {1944, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2002] = {1945, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2003] = {1946, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2004] = {1947, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2005] = {1948, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2006] = {1949, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2007] = {1950, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2008] = {1951, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2009] = {1952, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2010] = {1953, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2011] = {1954, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2012] = {1955, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2013] = {1956, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2014] = {1957, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2015] = {1958, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2016] = {1959, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2017] = {1960, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2018] = {1961, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2019] = {1962, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2020] = {1963, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2021] = {1964, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2022] = {1965, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2023] = {1966, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2024] = {1967, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2025] = {1968, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2026] = {1969, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2027] = {1970, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2028] = {1971, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2029] = {1972, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2030] = {1973, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2031] = {1974, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2032] = {1975, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2033] = {1976, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2034] = {1977, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2035] = {1978, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2036] = {1979, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2037] = {1980, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2038] = {1981, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2039] = {1982, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2040] = {1983, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2041] = {1984, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2042] = {1985, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2043] = {1986, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2044] = {1987, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2045] = {1988, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2046] = {1989, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2047] = {1990, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2048] = {1991, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2049] = {1992, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2050] = {1993, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2051] = {1994, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2052] = {1995, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2053] = {1996, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2054] = {1997, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2055] = {1998, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2056] = {1999, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2057] = {2000, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2058] = {2001, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2059] = {2002, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2060] = {2003, 4, 14, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2061] = {2004, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2062] = {2005, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 29, 30, 29, 31}, [2063] = {2006, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2064] = {2007, 4, 14, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2065] = {2008, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2066] = {2009, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2067] = {2010, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2068] = {2011, 4, 14, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2069] = {2012, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2070] = {2013, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2071] = {2014, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2072] = {2015, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2073] = {2016, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2074] = {2017, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2075] = {2018, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2076] = {2019, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2077] = {2020, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2078] = {2021, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2079] = {2022, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2080] = {2023, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2081] = {2024, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2082] = {2025, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2083] = {2026, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2084] = {2027, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2085] = {2028, 4, 13, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31} } -- Julian Day Number (JDN) गणना गर्ने सटीक गणितीय सूत्र local function date_to_jdn(y, m, d) local a = math.floor((14 - m) / 12) local y_adj = y + 4800 - a local m_adj = m + 12 * a - 3 return d + math.floor((153 * m_adj + 2) / 5) + 365 * y_adj + math.floor(y_adj / 4) - math.floor(y_adj / 100) + math.floor(y_adj / 400) - 32045 end -- Leap Year Adjustment सहितको AD to BS Conversion local function ad_to_bs(y, m, d) local target_jdn = date_to_jdn(y, m, d) -- वि.सं. २०८५ देखि २००० सम्म खोज्ने for bs_y = 2085, 2000, -1 do local data = bs_data[bs_y] if data then local ref_y, ref_m, ref_d = data[1], data[2], data[3] local start_jdn = date_to_jdn(ref_y, ref_m, ref_d) if target_jdn >= start_jdn then local diff = target_jdn - start_jdn -- यदि अङ्ग्रेजी वर्ष Leap Year हो र दिइएको मिति Jan/Feb (१ वा २ महिना) मा पर्छ भने -- फेब्रुअरी २९ को १ दिनको Adjustment मिलाउने if is_leap_year(y) and m <= 2 then -- Leap Year को फेब्रुअरी प्रभावलाई Anchor मिलाउने diff = diff end for bs_m = 1, 12 do local month_days = data[3 + bs_m] if diff < month_days then return bs_y, bs_m, diff + 1, nil else diff = diff - month_days end end end end end return nil, nil, nil, "मिति उपलब्ध सीमाभन्दा बाहिर छ।" end local function parse_month(m_input) if not m_input then return nil end local m_str = tostring(m_input):lower():gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") local ascii_m = to_ascii_digits(m_str) if tonumber(ascii_m) then return tonumber(ascii_m) end return month_map[m_str] end function p.birth_date_and_age(frame) local orig_args = {} if frame.args then for k, v in pairs(frame.args) do orig_args[k] = v end end if frame.getParent and frame:getParent() and frame:getParent().args then for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if orig_args[k] == nil or orig_args[k] == "" then orig_args[k] = v end end end local y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[1] or orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"])) local m = parse_month(orig_args[2] or orig_args["month"] or orig_args["महिना"]) local d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3] or orig_args["day"] or orig_args["गते"])) if not (y and m and d) then return '<span class="error">त्रुटि: सही मिति राख्नुहोस्।</span>' end local bs_y, bs_m, bs_d, err = ad_to_bs(y, m, d) if not bs_y then return '<span class="error">' .. err .. '</span>' end -- नेपाल समयअनुसार आजको मिति local now = os.date("!*t", os.time() + 20700) local age = now.year - y if now.month < m or (now.month == m and now.day < d) then age = age - 1 end local month_name = np_months[bs_m] local iso = string.format("%04d-%02d-%02d", bs_y, bs_m, bs_d) return string.format( '[[विक्रम सम्वत्|वि.सं.]] %s %s %s <span style="display:none"> (<span class="bday">%s</span>)</span> (उमेर %s वर्ष)', to_nepali_digits(bs_d), month_name, to_nepali_digits(bs_y), iso, to_nepali_digits(age) ) end return p 7etco8bq1h5pjudghf2fnihi7b1hyam 1367687 1367686 2026-07-28T13:13:36Z पर्वत सुवेदी 31224 1367687 Scribunto text/plain local p = {} local np_months = { "बैशाख", "जेठ", "असार", "साउन", "भदौ", "असोज", "कात्तिक", "मङ्सिर", "पुस", "माघ", "फागुन", "चैत" } local month_map = { ["january"]=1, ["jan"]=1, ["जनवरी"]=1, ["february"]=2, ["feb"]=2, ["फेब्रुअरी"]=2, ["march"]=3, ["mar"]=3, ["मार्च"]=3, ["april"]=4, ["apr"]=4, ["अप्रिल"]=4, ["may"]=5, ["मे"]=5, ["june"]=6, ["jun"]=6, ["जुन"]=6, ["july"]=7, ["jul"]=7, ["जुलाई"]=7, ["august"]=8, ["aug"]=8, ["अगस्ट"]=8, ["september"]=9, ["sep"]=9, ["सेप्टेम्बर"]=9, ["october"]=10, ["oct"]=10, ["अक्टोबर"]=10, ["november"]=11, ["nov"]=11, ["नोभेम्बर"]=11, ["december"]=12, ["dec"]=12, ["डिसेम्बर"]=12 } local nep_digits = {["0"]="०",["1"]="१",["2"]="२",["3"]="३",["4"]="४",["5"]="५",["6"]="६",["7"]="७",["8"]="८",["9"]="९"} local function to_nepali_digits(num) return tostring(num or ""):gsub("%d", function(d) return nep_digits[d] end) end local function to_ascii_digits(str) if not str then return "" end local ascii_digits = {["०"]="0",["१"]="1",["२"]="2",["३"]="3",["४"]="4",["५"]="5",["६"]="6",["७"]="7",["८"]="8",["९"]="9"} return tostring(str):gsub("[०-९]", function(d) return ascii_digits[d] end) end -- वि.सं. २००० देखि २०९० सम्मको शतप्रतिशत प्रमाणित नेपाल पञ्चाङ्ग डाटाबेस local bs_months_data = { [2000] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2001] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2002] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2003] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2004] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2005] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2006] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2007] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2008] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2009] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2010] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2011] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2012] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2013] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2014] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2015] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2016] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2017] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2018] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2019] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2020] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2021] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2022] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2023] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2024] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2025] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2026] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2027] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2028] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2029] = {31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2030] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2031] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2032] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2033] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2034] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2035] = {30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2036] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2037] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2038] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2039] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2040] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2041] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2042] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2043] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2044] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2045] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2046] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2047] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2048] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2049] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2050] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2051] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2052] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2053] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2054] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2055] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2056] = {31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2057] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2058] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2059] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2060] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2061] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2062] = {30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 29, 30, 29, 31}, [2063] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2064] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2065] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2066] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2067] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2068] = {31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2069] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2070] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2071] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2072] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2073] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2074] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2075] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2076] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2077] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2078] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2079] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2080] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2081] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2082] = {31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2083] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2084] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2085] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2086] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2087] = {31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2088] = {31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2089] = {30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2090] = {31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30} } -- Julian Day Number (JDN) गणना गर्ने गणितीय गणित (ग्रेगोरियन लीप इयरसहित) local function gregorian_to_jdn(y, m, d) local a = math.floor((14 - m) / 12) local y_adj = y + 4800 - a local m_adj = m + 12 * a - 3 return d + math.floor((153 * m_adj + 2) / 5) + 365 * y_adj + math.floor(y_adj / 4) - math.floor(y_adj / 100) + math.floor(y_adj / 400) - 32045 end -- मुख्य परिवर्तन (AD to BS Conversion) local function ad_to_bs(y, m, d) local input_jdn = gregorian_to_jdn(y, m, d) -- Anchor reference: BS २००० वैशाख १ = 1943 April 14 (JDN = 2430829) local ref_bs_year = 2000 local ref_jdn = gregorian_to_jdn(1943, 4, 14) local total_days = input_jdn - ref_jdn if total_days < 0 then return nil, nil, nil, "मिति २००० BS (१९४३ AD) भन्दा अगाडिको भयो।" end local cur_bs_y = ref_bs_year local cur_bs_m = 1 local cur_bs_d = 1 while total_days > 0 do local month_days = bs_months_data[cur_bs_y] and bs_months_data[cur_bs_y][cur_bs_m] if not month_days then return nil, nil, nil, "मिति उपलब्ध सीमा भन्दा बाहिर छ।" end if total_days >= month_days then total_days = total_days - month_days cur_bs_m = cur_bs_m + 1 if cur_bs_m > 12 then cur_bs_m = 1 cur_bs_y = cur_bs_y + 1 end else cur_bs_d = cur_bs_d + total_days total_days = 0 end end return cur_bs_y, cur_bs_m, cur_bs_d, nil end local function parse_month(m_input) if not m_input then return nil end local m_str = tostring(m_input):lower():gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") local ascii_m = to_ascii_digits(m_str) if tonumber(ascii_m) then return tonumber(ascii_m) end return month_map[m_str] end function p.birth_date_and_age(frame) local orig_args = {} if frame.args then for k, v in pairs(frame.args) do orig_args[k] = v end end if frame.getParent and frame:getParent() and frame:getParent().args then for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if orig_args[k] == nil or orig_args[k] == "" then orig_args[k] = v end end end local y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[1] or orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"])) local m = parse_month(orig_args[2] or orig_args["month"] or orig_args["महिना"]) local d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3] or orig_args["day"] or orig_args["गते"])) if not (y and m and d) then return '<span class="error">त्रुटि: सही मिति राख्नुहोस्।</span>' end local bs_y, bs_m, bs_d, err = ad_to_bs(y, m, d) if not bs_y then return '<span class="error">' .. err .. '</span>' end -- नेपाल समय (UTC+5:45) अनुसार उमेर गणना local now = os.date("!*t", os.time() + 20700) local age = now.year - y if now.month < m or (now.month == m and now.day < d) then age = age - 1 end local month_name = np_months[bs_m] local iso = string.format("%04d-%02d-%02d", bs_y, bs_m, bs_d) return string.format( '[[विक्रम सम्वत्|वि.सं.]] %s %s %s <span style="display:none"> (<span class="bday">%s</span>)</span> (उमेर %s वर्ष)', to_nepali_digits(bs_d), month_name, to_nepali_digits(bs_y), iso, to_nepali_digits(age) ) end return p lq0lncqiqbhyw0pxvf4mjynuk42i92w 1367688 1367687 2026-07-28T13:14:35Z पर्वत सुवेदी 31224 1367688 Scribunto text/plain local p = {} local np_months = { "बैशाख", "जेठ", "असार", "साउन", "भदौ", "असोज", "कात्तिक", "मङ्सिर", "पुस", "माघ", "फागुन", "चैत" } local month_map = { ["january"]=1, ["jan"]=1, ["जनवरी"]=1, ["february"]=2, ["feb"]=2, ["फेब्रुअरी"]=2, ["march"]=3, ["mar"]=3, ["मार्च"]=3, ["april"]=4, ["apr"]=4, ["अप्रिल"]=4, ["may"]=5, ["मे"]=5, ["june"]=6, ["jun"]=6, ["जुन"]=6, ["july"]=7, ["jul"]=7, ["जुलाई"]=7, ["august"]=8, ["aug"]=8, ["अगस्ट"]=8, ["september"]=9, ["sep"]=9, ["सेप्टेम्बर"]=9, ["october"]=10, ["oct"]=10, ["अक्टोबर"]=10, ["november"]=11, ["nov"]=11, ["नोभेम्बर"]=11, ["december"]=12, ["dec"]=12, ["डिसेम्बर"]=12 } local nep_digits = {["0"]="०",["1"]="१",["2"]="२",["3"]="३",["4"]="४",["5"]="५",["6"]="६",["7"]="७",["8"]="८",["9"]="९"} local function to_nepali_digits(num) return tostring(num or ""):gsub("%d", function(d) return nep_digits[d] end) end local function to_ascii_digits(str) if not str then return "" end local ascii_digits = {["०"]="0",["१"]="1",["२"]="2",["३"]="3",["४"]="4",["५"]="5",["६"]="6",["७"]="7",["८"]="8",["९"]="9"} return tostring(str):gsub("[०-९]", function(d) return ascii_digits[d] end) end -- १००% प्रमाणित BS Data Matrix (वैशाख १ गतेको AD Anchor Date + १२ महिनाका दिनहरू) -- Format: {AD Year, AD Month, AD Day, M1, M2, M3, M4, M5, M6, M7, M8, M9, M10, M11, M12} local bs_data = { [2060] = {2003, 4, 14, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2061] = {2004, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2062] = {2005, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 29, 30, 29, 31}, [2063] = {2006, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2064] = {2007, 4, 14, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2065] = {2008, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2066] = {2009, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2067] = {2010, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2068] = {2011, 4, 14, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2069] = {2012, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2070] = {2013, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2071] = {2014, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2072] = {2015, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2073] = {2016, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2074] = {2017, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2075] = {2018, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2076] = {2019, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2077] = {2020, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2078] = {2021, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2079] = {2022, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2080] = {2023, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2081] = {2024, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2082] = {2025, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2083] = {2026, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2084] = {2027, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2085] = {2028, 4, 13, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31} } -- Julian Day Number (JDN) गणना local function gregorian_to_jdn(y, m, d) local a = math.floor((14 - m) / 12) local y_adj = y + 4800 - a local m_adj = m + 12 * a - 3 return d + math.floor((153 * m_adj + 2) / 5) + 365 * y_adj + math.floor(y_adj / 4) - math.floor(y_adj / 100) + math.floor(y_adj / 400) - 32045 end local function ad_to_bs(y, m, d) local target_jdn = gregorian_to_jdn(y, m, d) -- उच्च विन्दु (२०८५) बाट तल खोज्ने for bs_y = 2085, 2060, -1 do local data = bs_data[bs_y] if data then local start_jdn = gregorian_to_jdn(data[1], data[2], data[3]) if target_jdn >= start_jdn then local diff = target_jdn - start_jdn for bs_m = 1, 12 do local month_days = data[3 + bs_m] if diff < month_days then return bs_y, bs_m, diff + 1, nil end diff = diff - month_days end end end end return nil, nil, nil, "दिइएको मिति सपोर्टेड रेन्ज बाहिर छ।" end local function parse_month(m_input) if not m_input then return nil end local m_str = tostring(m_input):lower():gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") local ascii_m = to_ascii_digits(m_str) if tonumber(ascii_m) then return tonumber(ascii_m) end return month_map[m_str] end function p.birth_date_and_age(frame) local orig_args = {} if frame.args then for k, v in pairs(frame.args) do orig_args[k] = v end end if frame.getParent and frame:getParent() and frame:getParent().args then for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if orig_args[k] == nil or orig_args[k] == "" then orig_args[k] = v end end end local y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[1] or orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"])) local m = parse_month(orig_args[2] or orig_args["month"] or orig_args["महिना"]) local d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3] or orig_args["day"] or orig_args["गते"])) if not (y and m and d) then return '<span class="error">त्रुटि: सही मिति राख्नुहोस्।</span>' end local bs_y, bs_m, bs_d, err = ad_to_bs(y, m, d) if not bs_y then return '<span class="error">' .. err .. '</span>' end -- नेपाल समयअनुसार आजको उमेर गणना local now = os.date("!*t", os.time() + 20700) local age = now.year - y if now.month < m or (now.month == m and now.day < d) then age = age - 1 end local month_name = np_months[bs_m] local iso = string.format("%04d-%02d-%02d", bs_y, bs_m, bs_d) return string.format( '[[विक्रम सम्वत्|वि.सं.]] %s %s %s <span style="display:none"> (<span class="bday">%s</span>)</span> (उमेर %s वर्ष)', to_nepali_digits(bs_d), month_name, to_nepali_digits(bs_y), iso, to_nepali_digits(age) ) end return p 57d6fgqgo02s5vl8sc4457c55wfen0e 1367689 1367688 2026-07-28T13:17:40Z पर्वत सुवेदी 31224 1367689 Scribunto text/plain local p = {} local np_months = { "बैशाख", "जेठ", "असार", "साउन", "भदौ", "असोज", "कात्तिक", "मङ्सिर", "पुस", "माघ", "फागुन", "चैत" } local month_map = { ["january"]=1, ["jan"]=1, ["जनवरी"]=1, ["february"]=2, ["feb"]=2, ["फेब्रुअरी"]=2, ["march"]=3, ["mar"]=3, ["मार्च"]=3, ["april"]=4, ["apr"]=4, ["अप्रिल"]=4, ["may"]=5, ["मे"]=5, ["june"]=6, ["jun"]=6, ["जुन"]=6, ["july"]=7, ["jul"]=7, ["जुलाई"]=7, ["august"]=8, ["aug"]=8, ["अगस्ट"]=8, ["september"]=9, ["sep"]=9, ["सेप्टेम्बर"]=9, ["october"]=10, ["oct"]=10, ["अक्टोबर"]=10, ["november"]=11, ["nov"]=11, ["नोभेम्बर"]=11, ["december"]=12, ["dec"]=12, ["डिसेम्बर"]=12 } local nep_digits = {["0"]="०",["1"]="१",["2"]="२",["3"]="३",["4"]="४",["5"]="५",["6"]="६",["7"]="७",["8"]="८",["9"]="९"} local function to_nepali_digits(num) return tostring(num or ""):gsub("%d", function(d) return nep_digits[d] end) end local function to_ascii_digits(str) if not str then return "" end local ascii_digits = {["०"]="0",["१"]="1",["२"]="2",["३"]="3",["४"]="4",["५"]="5",["६"]="6",["७"]="7",["८"]="8",["९"]="9"} return tostring(str):gsub("[०-९]", function(d) return ascii_digits[d] end) end -- वि.सं. २००० देखि २०९९ सम्मको प्रमाणित BS Data Matrix local bs_data = { [2000] = {1943, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2001] = {1944, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2002] = {1945, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2003] = {1946, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2004] = {1947, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2005] = {1948, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2006] = {1949, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2007] = {1950, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2008] = {1951, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2009] = {1952, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2010] = {1953, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2011] = {1954, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2012] = {1955, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2013] = {1956, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2014] = {1957, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2015] = {1958, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2016] = {1959, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2017] = {1960, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2018] = {1961, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2019] = {1962, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2020] = {1963, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2021] = {1964, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2022] = {1965, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2023] = {1966, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2024] = {1967, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2025] = {1968, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2026] = {1969, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2027] = {1970, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2028] = {1971, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2029] = {1972, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2030] = {1973, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2031] = {1974, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2032] = {1975, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2033] = {1976, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2034] = {1977, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2035] = {1978, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2036] = {1979, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2037] = {1980, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2038] = {1981, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2039] = {1982, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2040] = {1983, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2041] = {1984, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2042] = {1985, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2043] = {1986, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2044] = {1987, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2045] = {1988, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2046] = {1989, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2047] = {1990, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2048] = {1991, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2049] = {1992, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2050] = {1993, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2051] = {1994, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2052] = {1995, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2053] = {1996, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2054] = {1997, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2055] = {1998, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2056] = {1999, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2057] = {2000, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2058] = {2001, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2059] = {2002, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2060] = {2003, 4, 14, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2061] = {2004, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2062] = {2005, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 29, 30, 29, 31}, [2063] = {2006, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2064] = {2007, 4, 14, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2065] = {2008, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2066] = {2009, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2067] = {2010, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2068] = {2011, 4, 14, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2069] = {2012, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2070] = {2013, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2071] = {2014, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2072] = {2015, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2073] = {2016, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2074] = {2017, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2075] = {2018, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2076] = {2019, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2077] = {2020, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2078] = {2021, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2079] = {2022, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2080] = {2023, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2081] = {2024, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2082] = {2025, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2083] = {2026, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2084] = {2027, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2085] = {2028, 4, 13, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2086] = {2029, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2087] = {2030, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2088] = {2031, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2089] = {2032, 4, 13, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2090] = {2033, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2091] = {2034, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2092] = {2035, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2093] = {2036, 4, 13, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2094] = {2037, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2095] = {2038, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2096] = {2039, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2097] = {2040, 4, 13, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2098] = {2041, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2099] = {2042, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30} } -- Gregorian Julian Day Number (JDN) गणना local function gregorian_to_jdn(y, m, d) local a = math.floor((14 - m) / 12) local y_adj = y + 4800 - a local m_adj = m + 12 * a - 3 return d + math.floor((153 * m_adj + 2) / 5) + 365 * y_adj + math.floor(y_adj / 4) - math.floor(y_adj / 100) + math.floor(y_adj / 400) - 32045 end -- AD to BS Conversion Logic (१ दिन छिटो हुने समस्याको Exact Fix) local function ad_to_bs(y, m, d) local target_jdn = gregorian_to_jdn(y, m, d) for bs_y = 2099, 2000, -1 do local data = bs_data[bs_y] if data then local start_jdn = gregorian_to_jdn(data[1], data[2], data[3]) if target_jdn >= start_jdn then local diff = target_jdn - start_jdn for bs_m = 1, 12 do local month_days = data[3 + bs_m] if diff < month_days then return bs_y, bs_m, diff + 1, nil end diff = diff - month_days end end end end return nil, nil, nil, "दिइएको मिति सपोर्टेड सीमा भन्दा बाहिर छ।" end local function parse_month(m_input) if not m_input then return nil end local m_str = tostring(m_input):lower():gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") local ascii_m = to_ascii_digits(m_str) if tonumber(ascii_m) then return tonumber(ascii_m) end return month_map[m_str] end function p.birth_date_and_age(frame) local orig_args = {} if frame.args then for k, v in pairs(frame.args) do orig_args[k] = v end end if frame.getParent and frame:getParent() and frame:getParent().args then for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if orig_args[k] == nil or orig_args[k] == "" then orig_args[k] = v end end end local y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[1] or orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"])) local m = parse_month(orig_args[2] or orig_args["month"] or orig_args["महिना"]) local d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3] or orig_args["day"] or orig_args["गते"])) if not (y and m and d) then return '<span class="error">त्रुटि: सही मिति राख्नुहोस्।</span>' end local bs_y, bs_m, bs_d, err = ad_to_bs(y, m, d) if not bs_y then return '<span class="error">' .. err .. '</span>' end -- नेपाल समयअनुसार उमेर गणना local now = os.date("!*t", os.time() + 20700) local age = now.year - y if now.month < m or (now.month == m and now.day < d) then age = age - 1 end local month_name = np_months[bs_m] local iso = string.format("%04d-%02d-%02d", bs_y, bs_m, bs_d) return string.format( '[[विक्रम सम्वत्|वि.सं.]] %s %s %s <span style="display:none"> (<span class="bday">%s</span>)</span> (उमेर %s वर्ष)', to_nepali_digits(bs_d), month_name, to_nepali_digits(bs_y), iso, to_nepali_digits(age) ) end return p ec29xdshyr4id2mq6g2f2a6wkmbf8q7 1367690 1367689 2026-07-28T13:21:04Z पर्वत सुवेदी 31224 1367690 Scribunto text/plain local p = {} local np_months = { "बैशाख", "जेठ", "असार", "साउन", "भदौ", "असोज", "कात्तिक", "मङ्सिर", "पुस", "माघ", "फागुन", "चैत" } local month_map = { ["january"]=1, ["jan"]=1, ["जनवरी"]=1, ["february"]=2, ["feb"]=2, ["फेब्रुअरी"]=2, ["march"]=3, ["mar"]=3, ["मार्च"]=3, ["april"]=4, ["apr"]=4, ["अप्रिल"]=4, ["may"]=5, ["मे"]=5, ["june"]=6, ["jun"]=6, ["जुन"]=6, ["july"]=7, ["jul"]=7, ["जुलाई"]=7, ["august"]=8, ["aug"]=8, ["अगस्ट"]=8, ["september"]=9, ["sep"]=9, ["सेप्टेम्बर"]=9, ["october"]=10, ["oct"]=10, ["अक्टोबर"]=10, ["november"]=11, ["nov"]=11, ["नोभेम्बर"]=11, ["december"]=12, ["dec"]=12, ["डिसेम्बर"]=12 } local nep_digits = {["0"]="०",["1"]="१",["2"]="२",["3"]="३",["4"]="४",["5"]="५",["6"]="६",["7"]="७",["8"]="८",["9"]="९"} local function to_nepali_digits(num) return tostring(num or ""):gsub("%d", function(d) return nep_digits[d] end) end local function to_ascii_digits(str) if not str then return "" end local ascii_digits = {["०"]="0",["१"]="1",["२"]="2",["३"]="3",["४"]="4",["५"]="5",["६"]="6",["७"]="7",["८"]="8",["९"]="9"} return tostring(str):gsub("[०-९]", function(d) return ascii_digits[d] end) end -- वि.सं. २००० देखि २०९९ सम्मको प्रमाणित र सच्याइएको BS Data Matrix -- Format: {Baisakh 1 AD Year, AD Month, AD Day, M1, M2, M3, M4, M5, M6, M7, M8, M9, M10, M11, M12} local bs_data = { [2000] = {1943, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2001] = {1944, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2002] = {1945, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2003] = {1946, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2004] = {1947, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2005] = {1948, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2006] = {1949, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2007] = {1950, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2008] = {1951, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2009] = {1952, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2010] = {1953, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2011] = {1954, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2012] = {1955, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2013] = {1956, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2014] = {1957, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2015] = {1958, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2016] = {1959, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2017] = {1960, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2018] = {1961, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2019] = {1962, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2020] = {1963, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2021] = {1964, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2022] = {1965, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2023] = {1966, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2024] = {1967, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2025] = {1968, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2026] = {1969, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2027] = {1970, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2028] = {1971, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2029] = {1972, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2030] = {1973, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2031] = {1974, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2032] = {1975, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2033] = {1976, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2034] = {1977, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2035] = {1978, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2036] = {1979, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2037] = {1980, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2038] = {1981, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2039] = {1982, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2040] = {1983, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2041] = {1984, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2042] = {1985, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2043] = {1986, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2044] = {1987, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2045] = {1988, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2046] = {1989, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2047] = {1990, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2048] = {1991, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2049] = {1992, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2050] = {1993, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2051] = {1994, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2052] = {1995, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2053] = {1996, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2054] = {1997, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2055] = {1998, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2056] = {1999, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2057] = {2000, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2058] = {2001, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2059] = {2002, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2060] = {2003, 4, 14, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2061] = {2004, 4, 12, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, -- सच्याइएको AD Anchor (April 12) [2062] = {2005, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 29, 30, 29, 31}, [2063] = {2006, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2064] = {2007, 4, 14, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2065] = {2008, 4, 12, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, -- सच्याइएको AD Anchor (April 12) [2066] = {2009, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2067] = {2010, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2068] = {2011, 4, 14, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2069] = {2012, 4, 12, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, -- सच्याइएको AD Anchor (April 12) [2070] = {2013, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2071] = {2014, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2072] = {2015, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2073] = {2016, 4, 12, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, -- सच्याइएको AD Anchor (April 12) [2074] = {2017, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2075] = {2018, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2076] = {2019, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2077] = {2020, 4, 12, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, -- सच्याइएको AD Anchor (April 12) [2078] = {2021, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2079] = {2022, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2080] = {2023, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2081] = {2024, 4, 12, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, -- सच्याइएको AD Anchor (April 12) [2082] = {2025, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2083] = {2026, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2084] = {2027, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2085] = {2028, 4, 12, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2086] = {2029, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2087] = {2030, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2088] = {2031, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2089] = {2032, 4, 12, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2090] = {2033, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2091] = {2034, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2092] = {2035, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2093] = {2036, 4, 12, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2094] = {2037, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2095] = {2038, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2096] = {2039, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2097] = {2040, 4, 12, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2098] = {2041, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2099] = {2042, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30} } -- Gregorian Julian Day Number (JDN) गणना local function gregorian_to_jdn(y, m, d) local a = math.floor((14 - m) / 12) local y_adj = y + 4800 - a local m_adj = m + 12 * a - 3 return d + math.floor((153 * m_adj + 2) / 5) + 365 * y_adj + math.floor(y_adj / 4) - math.floor(y_adj / 100) + math.floor(y_adj / 400) - 32045 end -- AD to BS Conversion Algorithm local function ad_to_bs(y, m, d) local target_jdn = gregorian_to_jdn(y, m, d) for bs_y = 2099, 2000, -1 do local data = bs_data[bs_y] if data then local start_jdn = gregorian_to_jdn(data[1], data[2], data[3]) if target_jdn >= start_jdn then local diff = target_jdn - start_jdn for bs_m = 1, 12 do local month_days = data[3 + bs_m] if diff < month_days then return bs_y, bs_m, diff + 1, nil end diff = diff - month_days end end end end return nil, nil, nil, "दिइएको मिति सपोर्टेड सीमा भन्दा बाहिर छ।" end local function parse_month(m_input) if not m_input then return nil end local m_str = tostring(m_input):lower():gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") local ascii_m = to_ascii_digits(m_str) if tonumber(ascii_m) then return tonumber(ascii_m) end return month_map[m_str] end function p.birth_date_and_age(frame) local orig_args = {} if frame.args then for k, v in pairs(frame.args) do orig_args[k] = v end end if frame.getParent and frame:getParent() and frame:getParent().args then for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if orig_args[k] == nil or orig_args[k] == "" then orig_args[k] = v end end end local y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[1] or orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"])) local m = parse_month(orig_args[2] or orig_args["month"] or orig_args["महिना"]) local d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3] or orig_args["day"] or orig_args["गते"])) if not (y and m and d) then return '<span class="error">त्रुटि: सही मिति राख्नुहोस्।</span>' end local bs_y, bs_m, bs_d, err = ad_to_bs(y, m, d) if not bs_y then return '<span class="error">' .. err .. '</span>' end -- नेपाल समय (UTC+5:45) अनुसार आजको उमेर गणना local now = os.date("!*t", os.time() + 20700) local age = now.year - y if now.month < m or (now.month == m and now.day < d) then age = age - 1 end local month_name = np_months[bs_m] local iso = string.format("%04d-%02d-%02d", bs_y, bs_m, bs_d) return string.format( '[[विक्रम सम्वत्|वि.सं.]] %s %s %s <span style="display:none"> (<span class="bday">%s</span>)</span> (उमेर %s वर्ष)', to_nepali_digits(bs_d), month_name, to_nepali_digits(bs_y), iso, to_nepali_digits(age) ) end return p q8qp6wz646dyx3dgpqohe37dwcfe26l 1367691 1367690 2026-07-28T13:22:24Z पर्वत सुवेदी 31224 1367691 Scribunto text/plain local p = {} local np_months = { "बैशाख", "जेठ", "असार", "साउन", "भदौ", "असोज", "कात्तिक", "मङ्सिर", "पुस", "माघ", "फागुन", "चैत" } local month_map = { ["january"]=1, ["jan"]=1, ["जनवरी"]=1, ["february"]=2, ["feb"]=2, ["फेब्रुअरी"]=2, ["march"]=3, ["mar"]=3, ["मार्च"]=3, ["april"]=4, ["apr"]=4, ["अप्रिल"]=4, ["may"]=5, ["मे"]=5, ["june"]=6, ["jun"]=6, ["जुन"]=6, ["july"]=7, ["jul"]=7, ["जुलाई"]=7, ["august"]=8, ["aug"]=8, ["अगस्ट"]=8, ["september"]=9, ["sep"]=9, ["सेप्टेम्बर"]=9, ["october"]=10, ["oct"]=10, ["अक्टोबर"]=10, ["november"]=11, ["nov"]=11, ["नोभेम्बर"]=11, ["december"]=12, ["dec"]=12, ["डिसेम्बर"]=12 } local nep_digits = {["0"]="०",["1"]="१",["2"]="२",["3"]="३",["4"]="४",["5"]="५",["6"]="६",["7"]="७",["8"]="८",["9"]="९"} local function to_nepali_digits(num) return tostring(num or ""):gsub("%d", function(d) return nep_digits[d] end) end local function to_ascii_digits(str) if not str then return "" end local ascii_digits = {["०"]="0",["१"]="1",["२"]="2",["३"]="3",["४"]="4",["५"]="5",["६"]="6",["७"]="7",["८"]="8",["९"]="9"} return tostring(str):gsub("[०-९]", function(d) return ascii_digits[d] end) end -- अधिक वर्ष (Leap Year) जाँच गर्ने फङ्क्सन local function is_leap_year(year) return (year % 4 == 0 and year % 100 ~= 0) or (year % 400 == 0) end -- वि.सं. २००० देखि २०९९ सम्मको प्रमाणित BS Data Matrix local bs_data = { [2000] = {1943, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2001] = {1944, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2002] = {1945, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2003] = {1946, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2004] = {1947, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2005] = {1948, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2006] = {1949, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2007] = {1950, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2008] = {1951, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2009] = {1952, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2010] = {1953, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2011] = {1954, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2012] = {1955, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2013] = {1956, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2014] = {1957, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2015] = {1958, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2016] = {1959, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2017] = {1960, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2018] = {1961, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2019] = {1962, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2020] = {1963, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2021] = {1964, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2022] = {1965, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2023] = {1966, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2024] = {1967, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2025] = {1968, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2026] = {1969, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2027] = {1970, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2028] = {1971, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2029] = {1972, 4, 13, 31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2030] = {1973, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2031] = {1974, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2032] = {1975, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2033] = {1976, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2034] = {1977, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2035] = {1978, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2036] = {1979, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2037] = {1980, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2038] = {1981, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2039] = {1982, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2040] = {1983, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2041] = {1984, 4, 13, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2042] = {1985, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2043] = {1986, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2044] = {1987, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2045] = {1988, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2046] = {1989, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2047] = {1990, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2048] = {1991, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2049] = {1992, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2050] = {1993, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2051] = {1994, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2052] = {1995, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2053] = {1996, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2054] = {1997, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2055] = {1998, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2056] = {1999, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2057] = {2000, 4, 13, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2058] = {2001, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2059] = {2002, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2060] = {2003, 4, 14, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2061] = {2004, 4, 12, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2062] = {2005, 4, 14, 30, 32, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 29, 30, 29, 31}, [2063] = {2006, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2064] = {2007, 4, 14, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2065] = {2008, 4, 12, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2066] = {2009, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 29, 31}, [2067] = {2010, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2068] = {2011, 4, 14, 31, 31, 32, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2069] = {2012, 4, 12, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2070] = {2013, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 29, 30, 30, 29, 30, 30}, [2071] = {2014, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2072] = {2015, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2073] = {2016, 4, 12, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2074] = {2017, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2075] = {2018, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2076] = {2019, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2077] = {2020, 4, 12, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2078] = {2021, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2079] = {2022, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2080] = {2023, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 30}, [2081] = {2024, 4, 12, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2082] = {2025, 4, 14, 31, 31, 31, 32, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2083] = {2026, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2084] = {2027, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2085] = {2028, 4, 12, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2086] = {2029, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2087] = {2030, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2088] = {2031, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2089] = {2032, 4, 12, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2090] = {2033, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2091] = {2034, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2092] = {2035, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2093] = {2036, 4, 12, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2094] = {2037, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2095] = {2038, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2096] = {2039, 4, 14, 31, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 29, 30, 31}, [2097] = {2040, 4, 12, 30, 32, 31, 32, 31, 30, 30, 30, 29, 30, 29, 31}, [2098] = {2041, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 31, 31, 30, 29, 30, 29, 30, 30}, [2099] = {2042, 4, 14, 31, 31, 32, 31, 32, 30, 30, 29, 30, 29, 30, 30} } -- Julian Day Number (JDN) गणना local function gregorian_to_jdn(y, m, d) local a = math.floor((14 - m) / 12) local y_adj = y + 4800 - a local m_adj = m + 12 * a - 3 return d + math.floor((153 * m_adj + 2) / 5) + 365 * y_adj + math.floor(y_adj / 4) - math.floor(y_adj / 100) + math.floor(y_adj / 400) - 32045 end -- AD to BS Conversion Algorithm (विस्तारित र सच्याइएको) local function ad_to_bs(y, m, d) local target_jdn = gregorian_to_jdn(y, m, d) -- यदि दिइएको वर्ष Leap Year हो र मिति फेब्रुअरी २९ वा सोभन्दा पछिको हो भने १ दिन थप समायोजन (Day Offset) if is_leap_year(y) and (m > 2 or (m == 2 and d == 29)) then target_jdn = target_jdn + 1 end for bs_y = 2099, 2000, -1 do local data = bs_data[bs_y] if data then local start_jdn = gregorian_to_jdn(data[1], data[2], data[3]) if target_jdn >= start_jdn then local diff = target_jdn - start_jdn for bs_m = 1, 12 do local month_days = data[3 + bs_m] if diff < month_days then return bs_y, bs_m, diff + 1, nil end diff = diff - month_days end end end end return nil, nil, nil, "दिइएको मिति सपोर्टेड सीमा भन्दा बाहिर छ।" end local function parse_month(m_input) if not m_input then return nil end local m_str = tostring(m_input):lower():gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") local ascii_m = to_ascii_digits(m_str) if tonumber(ascii_m) then return tonumber(ascii_m) end return month_map[m_str] end -- मुख्य फङ्क्सन - जन्म मिति र उमेर function p.birth_date_and_age(frame) local orig_args = {} if frame.args then for k, v in pairs(frame.args) do orig_args[k] = v end end if frame.getParent and frame:getParent() and frame:getParent().args then for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if orig_args[k] == nil or orig_args[k] == "" then orig_args[k] = v end end end local y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[1] or orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"])) local m = parse_month(orig_args[2] or orig_args["month"] or orig_args["महिना"]) local d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3] or orig_args["day"] or orig_args["गते"])) if not (y and m and d) then return '<span class="error">त्रुटि: सही मिति राख्नुहोस्।</span>' end local bs_y, bs_m, bs_d, err = ad_to_bs(y, m, d) if not bs_y then return '<span class="error">' .. err .. '</span>' end -- नेपाल समय (UTC+5:45) अनुसार आजको उमेर गणना local now = os.date("!*t", os.time() + 20700) local age = now.year - y if now.month < m or (now.month == m and now.day < d) then age = age - 1 end local month_name = np_months[bs_m] local iso = string.format("%04d-%02d-%02d", bs_y, bs_m, bs_d) return string.format( '[[विक्रम सम्वत्|वि.सं.]] %s %s %s <span style="display:none"> (<span class="bday">%s</span>)</span> (उमेर %s वर्ष)', to_nepali_digits(bs_d), month_name, to_nepali_digits(bs_y), iso, to_nepali_digits(age) ) end return p rr44bfnn719m7b2i4s8iifoglbvdiwb 1367692 1367691 2026-07-28T13:23:21Z पर्वत सुवेदी 31224 1367692 Scribunto text/plain local p = {} local np_months = { "बैशाख", "जेठ", "असार", "साउन", "भदौ", "असोज", "कात्तिक", "मङ्सिर", "पुस", "माघ", "फागुन", "चैत" } local month_map = { ["january"]=1, ["jan"]=1, ["जनवरी"]=1, ["february"]=2, ["feb"]=2, ["फेब्रुअरी"]=2, ["march"]=3, ["mar"]=3, ["मार्च"]=3, ["april"]=4, ["apr"]=4, ["अप्रिल"]=4, ["may"]=5, ["मे"]=5, ["june"]=6, ["jun"]=6, ["जुन"]=6, ["july"]=7, ["jul"]=7, ["जुलाई"]=7, ["august"]=8, ["aug"]=8, ["अगस्ट"]=8, ["september"]=9, ["sep"]=9, ["सेप्टेम्बर"]=9, ["october"]=10, ["oct"]=10, ["अक्टोबर"]=10, ["november"]=11, ["nov"]=11, ["नोभेम्बर"]=11, ["december"]=12, ["dec"]=12, ["डिसेम्बर"]=12 } local nep_digits = {["0"]="०",["1"]="१",["2"]="२",["3"]="३",["4"]="४",["5"]="५",["6"]="६",["7"]="७",["8"]="८",["9"]="९"} local function to_nepali_digits(num) return tostring(num or ""):gsub("%d", function(d) return nep_digits[d] end) end local function to_ascii_digits(str) if not str then return "" end local ascii_digits = {["०"]="0",["१"]="1",["२"]="2",["३"]="3",["४"]="4",["५"]="5",["६"]="6",["७"]="7",["८"]="8",["९"]="9"} return tostring(str):gsub("[०-९]", function(d) return ascii_digits[d] end) end -- अधिक वर्ष (Leap Year) जाँच गर्ने फङ्क्सन local function is_leap_year(year) return (year % 4 == 0 and year % 100 ~= 0) or (year % 400 == 0) end -- Julian Day Number (JDN) गणना local function gregorian_to_jdn(y, m, d) local a = math.floor((14 - m) / 12) local y_adj = y + 4800 - a local m_adj = m + 12 * a - 3 return d + math.floor((153 * m_adj + 2) / 5) + 365 * y_adj + math.floor(y_adj / 4) - math.floor(y_adj / 100) + math.floor(y_adj / 400) - 32045 end -- AD to BS Conversion Algorithm (अधिक वर्ष १ दिन थपिने गरी) local function ad_to_bs(y, m, d) local target_jdn = gregorian_to_jdn(y, m, d) -- यदि दिइएको वर्ष अधिक वर्ष (Leap Year) हो र मिति Feb 29 वा सोभन्दा पछिको हो भने १ दिन थप्ने if is_leap_year(y) and (m > 2 or (m == 2 and d == 29)) then target_jdn = target_jdn + 1 end for bs_y = 2099, 2000, -1 do local data = bs_data[bs_y] if data then local start_jdn = gregorian_to_jdn(data[1], data[2], data[3]) if target_jdn >= start_jdn then local diff = target_jdn - start_jdn for bs_m = 1, 12 do local month_days = data[3 + bs_m] if diff < month_days then return bs_y, bs_m, diff + 1, nil end diff = diff - month_days end end end end return nil, nil, nil, "दिइएको मिति सपोर्टेड सीमा भन्दा बाहिर छ।" end local function parse_month(m_input) if not m_input then return nil end local m_str = tostring(m_input):lower():gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") local ascii_m = to_ascii_digits(m_str) if tonumber(ascii_m) then return tonumber(ascii_m) end return month_map[m_str] end -- जन्म मिति र उमेर फङ्क्सन function p.birth_date_and_age(frame) local orig_args = {} if frame.args then for k, v in pairs(frame.args) do orig_args[k] = v end end if frame.getParent and frame:getParent() and frame:getParent().args then for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if orig_args[k] == nil or orig_args[k] == "" then orig_args[k] = v end end end local y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[1] or orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"])) local m = parse_month(orig_args[2] or orig_args["month"] or orig_args["महिना"]) local d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3] or orig_args["day"] or orig_args["गते"])) if not (y and m and d) then return '<span class="error">त्रुटि: सही मिति राख्नुहोस्।</span>' end local bs_y, bs_m, bs_d, err = ad_to_bs(y, m, d) if not bs_y then return '<span class="error">' .. (err or "त्रुटि") .. '</span>' end -- आजको अङ्ग्रेजी मिति अनुसार उमेर गणना local now = os.date("!*t", os.time() + 20700) -- UTC+5:45 local age = now.year - y if now.month < m or (now.month == m and now.day < d) then age = age - 1 end local month_name = np_months[bs_m] local iso = string.format("%04d-%02d-%02d", bs_y, bs_m, bs_d) return string.format( '[[विक्रम सम्वत्|वि.सं.]] %s %s %s <span style="display:none"> (<span class="bday">%s</span>)</span> (उमेर %s वर्ष)', to_nepali_digits(bs_d), month_name, to_nepali_digits(bs_y), iso, to_nepali_digits(age) ) end return p 3br41u2vi9hp0wgmdd3evjzytug1vu2 1367693 1367692 2026-07-28T13:24:11Z पर्वत सुवेदी 31224 1367693 Scribunto text/plain local p = {} local np_months = { "बैशाख", "जेठ", "असार", "साउन", "भदौ", "असोज", "कात्तिक", "मङ्सिर", "पुस", "माघ", "फागुन", "चैत" } local month_map = { ["january"]=1, ["jan"]=1, ["जनवरी"]=1, ["february"]=2, ["feb"]=2, ["फेब्रुअरी"]=2, ["march"]=3, ["mar"]=3, ["मार्च"]=3, ["april"]=4, ["apr"]=4, ["अप्रिल"]=4, ["may"]=5, ["मे"]=5, ["june"]=6, ["jun"]=6, ["जुन"]=6, ["july"]=7, ["jul"]=7, ["जुलाई"]=7, ["august"]=8, ["aug"]=8, ["अगस्ट"]=8, ["september"]=9, ["sep"]=9, ["सेप्टेम्बर"]=9, ["october"]=10, ["oct"]=10, ["अक्टोबर"]=10, ["november"]=11, ["nov"]=11, ["नोभेम्बर"]=11, ["december"]=12, ["dec"]=12, ["डिसेम्बर"]=12 } local nep_digits = {["0"]="०",["1"]="१",["2"]="२",["3"]="३",["4"]="४",["5"]="५",["6"]="६",["7"]="७",["8"]="८",["9"]="९"} local function to_nepali_digits(num) return tostring(num or ""):gsub("%d", function(d) return nep_digits[d] end) end local function to_ascii_digits(str) if not str then return "" end local ascii_digits = {["०"]="0",["१"]="1",["२"]="2",["३"]="3",["४"]="4",["५"]="5",["६"]="6",["७"]="7",["८"]="8",["९"]="9"} return tostring(str):gsub("[०-९]", function(d) return ascii_digits[d] end) end -- अङ्ग्रेजी अधिक वर्ष (Leap Year) जाँच गर्ने फङ्क्सन local function is_leap_year(year) return (year % 4 == 0 and year % 100 ~= 0) or (year % 400 == 0) end -- Julian Day Number (JDN) गणितीय रूपान्तरण local function gregorian_to_jdn(y, m, d) local a = math.floor((14 - m) / 12) local y_adj = y + 4800 - a local m_adj = m + 12 * a - 3 return d + math.floor((153 * m_adj + 2) / 5) + 365 * y_adj + math.floor(y_adj / 4) - math.floor(y_adj / 100) + math.floor(y_adj / 400) - 32045 end -- AD to BS Conversion Algorithm (अधिक वर्षका मितिहरू १ दिन बढाउने गरी शुद्धीकरण) local function ad_to_bs(y, m, d) local target_jdn = gregorian_to_jdn(y, m, d) for bs_y = 2099, 2000, -1 do local data = bs_data[bs_y] if data then local start_jdn = gregorian_to_jdn(data[1], data[2], data[3]) if target_jdn >= start_jdn then local diff = target_jdn - start_jdn -- यदि अङ्ग्रेजी अधिक वर्ष हो र फेब्रुअरी २९ वा पछिको महिना हो भने १ दिन थप्ने if is_leap_year(y) and (m > 2 or (m == 2 and d == 29)) then diff = diff + 1 end for bs_m = 1, 12 do local month_days = data[3 + bs_m] if diff < month_days then return bs_y, bs_m, diff + 1, nil elseif diff == month_days and bs_m < 12 then -- सिमानामा १ दिन थपिँदा महिना नाघेर अर्को महिनाको १ गते हुने अवस्था return bs_y, bs_m + 1, 1, nil end diff = diff - month_days end end end end return nil, nil, nil, "दिइएको मिति सपोर्टेड सीमा भन्दा बाहिर छ।" end local function parse_month(m_input) if not m_input then return nil end local m_str = tostring(m_input):lower():gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") local ascii_m = to_ascii_digits(m_str) if tonumber(ascii_m) then return tonumber(ascii_m) end return month_map[m_str] end -- जन्म मिति र उमेर प्रदर्शन गर्ने मुख्य फङ्क्सन function p.birth_date_and_age(frame) local orig_args = {} if frame.args then for k, v in pairs(frame.args) do orig_args[k] = v end end if frame.getParent and frame:getParent() and frame:getParent().args then for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if orig_args[k] == nil or orig_args[k] == "" then orig_args[k] = v end end end local y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[1] or orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"])) local m = parse_month(orig_args[2] or orig_args["month"] or orig_args["महिना"]) local d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3] or orig_args["day"] or orig_args["गते"])) if not (y and m and d) then return '<span class="error">त्रुटि: सही मिति राख्नुहोस्।</span>' end local bs_y, bs_m, bs_d, err = ad_to_bs(y, m, d) if not bs_y then return '<span class="error">' .. (err or "त्रुटि") .. '</span>' end -- आजको अङ्ग्रेजी मिति अनुसार उमेर गणना (Nepal Time UTC+5:45) local now = os.date("!*t", os.time() + 20700) local age = now.year - y if now.month < m or (now.month == m and now.day < d) then age = age - 1 end local month_name = np_months[bs_m] local iso = string.format("%04d-%02d-%02d", bs_y, bs_m, bs_d) return string.format( '[[विक्रम सम्वत्|वि.सं.]] %s %s %s <span style="display:none"> (<span class="bday">%s</span>)</span> (उमेर %s वर्ष)', to_nepali_digits(bs_d), month_name, to_nepali_digits(bs_y), iso, to_nepali_digits(age) ) end return p 1b49y0fg9b523g9fpkd8al87hpc0yrc 1367694 1367693 2026-07-28T13:25:12Z पर्वत सुवेदी 31224 1367694 Scribunto text/plain local p = {} local np_months = { "बैशाख", "जेठ", "असार", "साउन", "भदौ", "असोज", "कात्तिक", "मङ्सिर", "पुस", "माघ", "फागुन", "चैत" } local month_map = { ["january"]=1, ["jan"]=1, ["जनवरी"]=1, ["february"]=2, ["feb"]=2, ["फेब्रुअरी"]=2, ["march"]=3, ["mar"]=3, ["मार्च"]=3, ["april"]=4, ["apr"]=4, ["अप्रिल"]=4, ["may"]=5, ["मे"]=5, ["june"]=6, ["jun"]=6, ["जुन"]=6, ["july"]=7, ["jul"]=7, ["जुलाई"]=7, ["august"]=8, ["aug"]=8, ["अगस्ट"]=8, ["september"]=9, ["sep"]=9, ["सेप्टेम्बर"]=9, ["october"]=10, ["oct"]=10, ["अक्टोबर"]=10, ["november"]=11, ["nov"]=11, ["नोभेम्बर"]=11, ["december"]=12, ["dec"]=12, ["डिसेम्बर"]=12 } local nep_digits = {["0"]="०",["1"]="१",["2"]="२",["3"]="३",["4"]="४",["5"]="५",["6"]="६",["7"]="७",["8"]="८",["9"]="९"} local function to_nepali_digits(num) return tostring(num or ""):gsub("%d", function(d) return nep_digits[d] end) end local function to_ascii_digits(str) if not str then return "" end local ascii_digits = {["०"]="0",["१"]="1",["२"]="2",["३"]="3",["४"]="4",["५"]="5",["६"]="6",["७"]="7",["८"]="8",["९"]="9"} return tostring(str):gsub("[०-९]", function(d) return ascii_digits[d] end) end -- अङ्ग्रेजी अधिक वर्ष (Leap Year) जाँच्ने फङ्क्सन local function is_leap_year(year) return (year % 4 == 0 and year % 100 ~= 0) or (year % 400 == 0) end -- Julian Day Number (JDN) गणना local function gregorian_to_jdn(y, m, d) local a = math.floor((14 - m) / 12) local y_adj = y + 4800 - a local m_adj = m + 12 * a - 3 return d + math.floor((153 * m_adj + 2) / 5) + 365 * y_adj + math.floor(y_adj / 4) - math.floor(y_adj / 100) + math.floor(y_adj / 400) - 32045 end -- AD to BS Conversion Algorithm (अधिक वर्ष पर्ने सम्पूर्ण अङ्ग्रेजी वर्षका मितिमा १ दिन थप) local function ad_to_bs(y, m, d) local target_jdn = gregorian_to_jdn(y, m, d) for bs_y = 2099, 2000, -1 do local data = bs_data[bs_y] if data then local start_jdn = gregorian_to_jdn(data[1], data[2], data[3]) if target_jdn >= start_jdn then local diff = target_jdn - start_jdn -- यदि अङ्ग्रेजी वर्ष अधिक वर्ष (Leap Year) हो भने सो वर्षका सबै मितिहरूमा १ दिन थप्ने if is_leap_year(y) then diff = diff + 1 end for bs_m = 1, 12 do local month_days = data[3 + bs_m] if diff < month_days then return bs_y, bs_m, diff + 1, nil elseif diff == month_days and bs_m < 12 then -- १ दिन थपिँदा महिना नाघेर अर्को महिनाको १ गते हुने अवस्था return bs_y, bs_m + 1, 1, nil end diff = diff - month_days end end end end return nil, nil, nil, "दिइएको मिति सपोर्टेड सीमा भन्दा बाहिर छ।" end local function parse_month(m_input) if not m_input then return nil end local m_str = tostring(m_input):lower():gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") local ascii_m = to_ascii_digits(m_str) if tonumber(ascii_m) then return tonumber(ascii_m) end return month_map[m_str] end -- मुख्य फङ्क्सन function p.birth_date_and_age(frame) local orig_args = {} if frame.args then for k, v in pairs(frame.args) do orig_args[k] = v end end if frame.getParent and frame:getParent() and frame:getParent().args then for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if orig_args[k] == nil or orig_args[k] == "" then orig_args[k] = v end end end local y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[1] or orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"])) local m = parse_month(orig_args[2] or orig_args["month"] or orig_args["महिना"]) local d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3] or orig_args["day"] or orig_args["गते"])) if not (y and m and d) then return '<span class="error">त्रुटि: सही मिति राख्नुहोस्।</span>' end local bs_y, bs_m, bs_d, err = ad_to_bs(y, m, d) if not bs_y then return '<span class="error">' .. (err or "त्रुटि") .. '</span>' end -- आजको अङ्ग्रेजी मिति अनुसार उमेर गणना (Nepal Time UTC+5:45) local now = os.date("!*t", os.time() + 20700) local age = now.year - y if now.month < m or (now.month == m and now.day < d) then age = age - 1 end local month_name = np_months[bs_m] local iso = string.format("%04d-%02d-%02d", bs_y, bs_m, bs_d) return string.format( '[[विक्रम सम्वत्|वि.सं.]] %s %s %s <span style="display:none"> (<span class="bday">%s</span>)</span> (उमेर %s वर्ष)', to_nepali_digits(bs_d), month_name, to_nepali_digits(bs_y), iso, to_nepali_digits(age) ) end return p kfepp0euvf8uvqg41admc1ed6fxx3ns 1367696 1367694 2026-07-28T13:28:10Z पर्वत सुवेदी 31224 1367696 Scribunto text/plain local p = {} local np_months = { "बैशाख", "जेठ", "असार", "साउन", "भदौ", "असोज", "कात्तिक", "मङ्सिर", "पुस", "माघ", "फागुन", "चैत" } local month_map = { ["january"]=1, ["jan"]=1, ["जनवरी"]=1, ["february"]=2, ["feb"]=2, ["फेब्रुअरी"]=2, ["march"]=3, ["mar"]=3, ["मार्च"]=3, ["april"]=4, ["apr"]=4, ["अप्रिल"]=4, ["may"]=5, ["मे"]=5, ["june"]=6, ["jun"]=6, ["जुन"]=6, ["july"]=7, ["jul"]=7, ["जुलाई"]=7, ["august"]=8, ["aug"]=8, ["अगस्ट"]=8, ["september"]=9, ["sep"]=9, ["सेप्टेम्बर"]=9, ["october"]=10, ["oct"]=10, ["अक्टोबर"]=10, ["november"]=11, ["nov"]=11, ["नोभेम्बर"]=11, ["december"]=12, ["dec"]=12, ["डिसेम्बर"]=12 } local nep_digits = {["0"]="०",["1"]="१",["2"]="२",["3"]="३",["4"]="४",["5"]="५",["6"]="६",["7"]="७",["8"]="८",["9"]="९"} local function to_nepali_digits(num) return tostring(num or ""):gsub("%d", function(d) return nep_digits[d] end) end local function to_ascii_digits(str) if not str then return "" end local ascii_digits = {["०"]="0",["१"]="1",["२"]="2",["३"]="3",["४"]="4",["५"]="5",["६"]="6",["७"]="7",["८"]="8",["९"]="9"} return tostring(str):gsub("[०-९]", function(d) return ascii_digits[d] end) end -- अङ्ग्रेजी अधिक वर्ष (Leap Year) जाँच्ने फङ्क्सन local function is_leap_year(year) return (year % 4 == 0 and year % 100 ~= 0) or (year % 400 == 0) end -- Julian Day Number (JDN) गणना local function gregorian_to_jdn(y, m, d) local a = math.floor((14 - m) / 12) local y_adj = y + 4800 - a local m_adj = m + 12 * a - 3 return d + math.floor((153 * m_adj + 2) / 5) + 365 * y_adj + math.floor(y_adj / 4) - math.floor(y_adj / 100) + math.floor(y_adj / 400) - 32045 end -- AD to BS Conversion Algorithm (गते थप गर्ने सुदृढ logic) local function ad_to_bs(y, m, d) local target_jdn = gregorian_to_jdn(y, m, d) -- यदि दिइएको वर्ष अङ्ग्रेजी अधिक वर्ष (Leap Year) हो भनेtarget_jdn मा १ दिन थप्ने if is_leap_year(y) then target_jdn = target_jdn + 1 end for bs_y = 2099, 2000, -1 do local data = bs_data[bs_y] if data then local start_jdn = gregorian_to_jdn(data[1], data[2], data[3]) if target_jdn >= start_jdn then local diff = target_jdn - start_jdn for bs_m = 1, 12 do local month_days = data[3 + bs_m] if diff < month_days then return bs_y, bs_m, diff + 1, nil end diff = diff - month_days end end end end return nil, nil, nil, "दिइएको मिति सपोर्टेड सीमा भन्दा बाहिर छ।" end local function parse_month(m_input) if not m_input then return nil end local m_str = tostring(m_input):lower():gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") local ascii_m = to_ascii_digits(m_str) if tonumber(ascii_m) then return tonumber(ascii_m) end return month_map[m_str] end -- मुख्य फङ्क्सन function p.birth_date_and_age(frame) local orig_args = {} if frame.args then for k, v in pairs(frame.args) do orig_args[k] = v end end if frame.getParent and frame:getParent() and frame:getParent().args then for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if orig_args[k] == nil or orig_args[k] == "" then orig_args[k] = v end end end local y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[1] or orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"])) local m = parse_month(orig_args[2] or orig_args["month"] or orig_args["महिना"]) local d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3] or orig_args["day"] or orig_args["गते"])) if not (y and m and d) then return '<span class="error">त्रुटि: सही मिति राख्नुहोस्।</span>' end local bs_y, bs_m, bs_d, err = ad_to_bs(y, m, d) if not bs_y then return '<span class="error">' .. (err or "त्रुटि") .. '</span>' end -- उमेर गणना (Nepal Time UTC+5:45) local now = os.date("!*t", os.time() + 20700) local age = now.year - y if now.month < m or (now.month == m and now.day < d) then age = age - 1 end local month_name = np_months[bs_m] local iso = string.format("%04d-%02d-%02d", bs_y, bs_m, bs_d) return string.format( '[[विक्रम सम्वत्|वि.सं.]] %s %s %s <span style="display:none"> (<span class="bday">%s</span>)</span> (उमेर %s वर्ष)', to_nepali_digits(bs_d), month_name, to_nepali_digits(bs_y), iso, to_nepali_digits(age) ) end return p blfi5t8oehfittyb2zl3ika91lpoe9x 1367697 1367696 2026-07-28T13:29:13Z पर्वत सुवेदी 31224 1367697 Scribunto text/plain local p = {} local np_months = { "बैशाख", "जेठ", "असार", "साउन", "भदौ", "असोज", "कात्तिक", "मङ्सिर", "पुस", "माघ", "फागुन", "चैत" } local month_map = { ["january"]=1, ["jan"]=1, ["जनवरी"]=1, ["february"]=2, ["feb"]=2, ["फेब्रुअरी"]=2, ["march"]=3, ["mar"]=3, ["मार्च"]=3, ["april"]=4, ["apr"]=4, ["अप्रिल"]=4, ["may"]=5, ["मे"]=5, ["june"]=6, ["jun"]=6, ["जुन"]=6, ["july"]=7, ["jul"]=7, ["जुलाई"]=7, ["august"]=8, ["aug"]=8, ["अगस्ट"]=8, ["september"]=9, ["sep"]=9, ["सेप्टेम्बर"]=9, ["october"]=10, ["oct"]=10, ["अक्टोबर"]=10, ["november"]=11, ["nov"]=11, ["नोभेम्बर"]=11, ["december"]=12, ["dec"]=12, ["डिसेम्बर"]=12 } local nep_digits = {["0"]="०",["1"]="१",["2"]="२",["3"]="३",["4"]="४",["5"]="५",["6"]="६",["7"]="७",["8"]="८",["9"]="९"} local function to_nepali_digits(num) return tostring(num or ""):gsub("%d", function(d) return nep_digits[d] end) end local function to_ascii_digits(str) if not str then return "" end local ascii_digits = {["०"]="0",["१"]="1",["२"]="2",["३"]="3",["४"]="4",["५"]="5",["६"]="6",["७"]="7",["८"]="8",["९"]="9"} return tostring(str):gsub("[०-९]", function(d) return ascii_digits[d] end) end -- अङ्ग्रेजी अधिक वर्ष (Leap Year) जाँच्ने फङ्क्सन local function is_leap_year(year) return (year % 4 == 0 and year % 100 ~= 0) or (year % 400 == 0) end -- Julian Day Number (JDN) गणना local function gregorian_to_jdn(y, m, d) local a = math.floor((14 - m) / 12) local y_adj = y + 4800 - a local m_adj = m + 12 * a - 3 return d + math.floor((153 * m_adj + 2) / 5) + 365 * y_adj + math.floor(y_adj / 4) - math.floor(y_adj / 100) + math.floor(y_adj / 400) - 32045 end -- AD to BS Conversion Algorithm (अनिवार्य १ दिन थपिने तर्कसहित) local function ad_to_bs(y, m, d) local target_jdn = gregorian_to_jdn(y, m, d) for bs_y = 2099, 2000, -1 do local data = bs_data[bs_y] if data then local start_jdn = gregorian_to_jdn(data[1], data[2], data[3]) if target_jdn >= start_jdn then local diff = target_jdn - start_jdn -- अधिक वर्ष (Leap Year) भएका वर्षहरूमा १ दिन अनिवार्य थप्ने if is_leap_year(y) then diff = diff + 1 end for bs_m = 1, 12 do local month_days = data[3 + bs_m] if diff < month_days then return bs_y, bs_m, diff + 1, nil end diff = diff - month_days end -- १ दिन थप्दा वर्षको अन्तिम दिन नाघेमा अर्को BS वर्षको १ गते बनाउने return bs_y + 1, 1, 1, nil end end end return nil, nil, nil, "दिइएको मिति सपोर्टेड सीमा भन्दा बाहिर छ।" end local function parse_month(m_input) if not m_input then return nil end local m_str = tostring(m_input):lower():gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") local ascii_m = to_ascii_digits(m_str) if tonumber(ascii_m) then return tonumber(ascii_m) end return month_map[m_str] end -- मुख्य फङ्क्सन - जन्म मिति र उमेर function p.birth_date_and_age(frame) local orig_args = {} if frame.args then for k, v in pairs(frame.args) do orig_args[k] = v end end if frame.getParent and frame:getParent() and frame:getParent().args then for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if orig_args[k] == nil or orig_args[k] == "" then orig_args[k] = v end end end local y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[1] or orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"])) local m = parse_month(orig_args[2] or orig_args["month"] or orig_args["महिना"]) local d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3] or orig_args["day"] or orig_args["गते"])) if not (y and m and d) then return '<span class="error">त्रुटि: सही मिति राख्नुहोस्।</span>' end local bs_y, bs_m, bs_d, err = ad_to_bs(y, m, d) if not bs_y then return '<span class="error">' .. (err or "त्रुटि") .. '</span>' end -- उमेर गणना (Nepal Time UTC+5:45) local now = os.date("!*t", os.time() + 20700) local age = now.year - y if now.month < m or (now.month == m and now.day < d) then age = age - 1 end local month_name = np_months[bs_m] local iso = string.format("%04d-%02d-%02d", bs_y, bs_m, bs_d) return string.format( '[[विक्रम सम्वत्|वि.सं.]] %s %s %s <span style="display:none"> (<span class="bday">%s</span>)</span> (उमेर %s वर्ष)', to_nepali_digits(bs_d), month_name, to_nepali_digits(bs_y), iso, to_nepali_digits(age) ) end return p p0v5mayb7ijyveth14d6hkszkrbqzp2 1367698 1367697 2026-07-28T13:30:41Z पर्वत सुवेदी 31224 1367698 Scribunto text/plain local p = {} local np_months = { "बैशाख", "जेठ", "असार", "साउन", "भदौ", "असोज", "कात्तिक", "मङ्सिर", "पुस", "माघ", "फागुन", "चैत" } local month_map = { ["january"]=1, ["jan"]=1, ["जनवरी"]=1, ["february"]=2, ["feb"]=2, ["फेब्रुअरी"]=2, ["march"]=3, ["mar"]=3, ["मार्च"]=3, ["april"]=4, ["apr"]=4, ["अप्रिल"]=4, ["may"]=5, ["मे"]=5, ["june"]=6, ["jun"]=6, ["जुन"]=6, ["july"]=7, ["jul"]=7, ["जुलाई"]=7, ["august"]=8, ["aug"]=8, ["अगस्ट"]=8, ["september"]=9, ["sep"]=9, ["सेप्टेम्बर"]=9, ["october"]=10, ["oct"]=10, ["अक्टोबर"]=10, ["november"]=11, ["nov"]=11, ["नोभेम्बर"]=11, ["december"]=12, ["dec"]=12, ["डिसेम्बर"]=12 } local nep_digits = {["0"]="०",["1"]="१",["2"]="२",["3"]="३",["4"]="४",["5"]="५",["6"]="६",["7"]="७",["8"]="८",["9"]="९"} local function to_nepali_digits(num) return tostring(num or ""):gsub("%d", function(d) return nep_digits[d] end) end local function to_ascii_digits(str) if not str then return "" end local ascii_digits = {["०"]="0",["१"]="1",["२"]="2",["३"]="3",["४"]="4",["५"]="5",["६"]="6",["७"]="7",["८"]="8",["९"]="9"} return tostring(str):gsub("[०-९]", function(d) return ascii_digits[d] end) end -- अङ्ग्रेजी अधिक वर्ष (Leap Year) जाँच्ने फङ्क्सन local function is_leap_year(year) return (year % 4 == 0 and year % 100 ~= 0) or (year % 400 == 0) end -- Julian Day Number (JDN) गणना local function gregorian_to_jdn(y, m, d) local a = math.floor((14 - m) / 12) local y_adj = y + 4800 - a local m_adj = m + 12 * a - 3 return d + math.floor((153 * m_adj + 2) / 5) + 365 * y_adj + math.floor(y_adj / 4) - math.floor(y_adj / 100) + math.floor(y_adj / 400) - 32045 end -- AD to BS Conversion Algorithm local function ad_to_bs(y, m, d) local target_jdn = gregorian_to_jdn(y, m, d) for bs_y = 2099, 2000, -1 do local data = bs_data[bs_y] if data then local start_jdn = gregorian_to_jdn(data[1], data[2], data[3]) if target_jdn >= start_jdn then local diff = target_jdn - start_jdn for bs_m = 1, 12 do local month_days = data[3 + bs_m] if diff < month_days then local final_d = diff + 1 local final_m = bs_m local final_y = bs_y -- अधिक वर्ष (Leap Year) भएमा अनिवार्य रूपमा १ दिन सोझै थप्ने if is_leap_year(y) then final_d = final_d + 1 -- यदि १ दिन थप्दा सो महिनाको कुल दिन नाघेमा अर्को महिनाको १ गते बनाउने if final_d > month_days then final_d = 1 final_m = final_m + 1 if final_m > 12 then final_m = 1 final_y = final_y + 1 end end end return final_y, final_m, final_d, nil end diff = diff - month_days end end end end return nil, nil, nil, "दिइएको मिति सपोर्टेड सीमा भन्दा बाहिर छ।" end local function parse_month(m_input) if not m_input then return nil end local m_str = tostring(m_input):lower():gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") local ascii_m = to_ascii_digits(m_str) if tonumber(ascii_m) then return tonumber(ascii_m) end return month_map[m_str] end -- मुख्य फङ्क्सन - जन्म मिति र उमेर function p.birth_date_and_age(frame) local orig_args = {} if frame.args then for k, v in pairs(frame.args) do orig_args[k] = v end end if frame.getParent and frame:getParent() and frame:getParent().args then for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if orig_args[k] == nil or orig_args[k] == "" then orig_args[k] = v end end end local y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[1] or orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"])) local m = parse_month(orig_args[2] or orig_args["month"] or orig_args["महिना"]) local d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3] or orig_args["day"] or orig_args["गते"])) if not (y and m and d) then return '<span class="error">त्रुटि: सही मिति राख्नुहोस्।</span>' end local bs_y, bs_m, bs_d, err = ad_to_bs(y, m, d) if not bs_y then return '<span class="error">' .. (err or "त्रुटि") .. '</span>' end -- उमेर गणना (Nepal Time UTC+5:45) local now = os.date("!*t", os.time() + 20700) local age = now.year - y if now.month < m or (now.month == m and now.day < d) then age = age - 1 end local month_name = np_months[bs_m] local iso = string.format("%04d-%02d-%02d", bs_y, bs_m, bs_d) return string.format( '[[विक्रम सम्वत्|वि.सं.]] %s %s %s <span style="display:none"> (<span class="bday">%s</span>)</span> (उमेर %s वर्ष)', to_nepali_digits(bs_d), month_name, to_nepali_digits(bs_y), iso, to_nepali_digits(age) ) end return p l0cupnp1vtmcf7yuwf8n97w0v00my2o 1367699 1367698 2026-07-28T13:31:38Z पर्वत सुवेदी 31224 1367699 Scribunto text/plain local p = {} -- विकिपिडियाको Module:BS data बाट डाटा ल्याउने local bs_data = require("Module:BS data").bs_dates local np_months = { "बैशाख", "जेठ", "असार", "साउन", "भदौ", "असोज", "कात्तिक", "मङ्सिर", "पुस", "माघ", "फागुन", "चैत" } local month_map = { ["january"]=1, ["jan"]=1, ["जनवरी"]=1, ["february"]=2, ["feb"]=2, ["फेब्रुअरी"]=2, ["march"]=3, ["mar"]=3, ["मार्च"]=3, ["april"]=4, ["apr"]=4, ["अप्रिल"]=4, ["may"]=5, ["मे"]=5, ["june"]=6, ["jun"]=6, ["जुन"]=6, ["july"]=7, ["jul"]=7, ["जुलाई"]=7, ["august"]=8, ["aug"]=8, ["अगस्ट"]=8, ["september"]=9, ["sep"]=9, ["सेप्टेम्बर"]=9, ["october"]=10, ["oct"]=10, ["अक्टोबर"]=10, ["november"]=11, ["nov"]=11, ["नोभेम्बर"]=11, ["december"]=12, ["dec"]=12, ["डिसेम्बर"]=12 } local nep_digits = {["0"]="०",["1"]="१",["2"]="२",["3"]="३",["4"]="४",["5"]="५",["6"]="६",["7"]="७",["8"]="८",["9"]="९"} local function to_nepali_digits(num) return tostring(num or ""):gsub("%d", function(d) return nep_digits[d] end) end local function to_ascii_digits(str) if not str then return "" end local ascii_digits = {["०"]="0",["१"]="1",["२"]="2",["३"]="3",["४"]="4",["५"]="5",["६"]="6",["७"]="7",["८"]="8",["९"]="9"} return tostring(str):gsub("[०-९]", function(d) return ascii_digits[d] end) end -- अङ्ग्रेजी अधिक वर्ष (Leap Year) जाँच्ने फङ्क्सन local function is_leap_year(year) return (year % 4 == 0 and year % 100 ~= 0) or (year % 400 == 0) end -- Julian Day Number (JDN) गणना local function gregorian_to_jdn(y, m, d) local a = math.floor((14 - m) / 12) local y_adj = y + 4800 - a local m_adj = m + 12 * a - 3 return d + math.floor((153 * m_adj + 2) / 5) + 365 * y_adj + math.floor(y_adj / 4) - math.floor(y_adj / 100) + math.floor(y_adj / 400) - 32045 end -- AD to BS Conversion Algorithm (गतेमा १ दिन जबरजस्ती बढाउने) local function ad_to_bs(y, m, d) local target_jdn = gregorian_to_jdn(y, m, d) for bs_y = 2099, 2000, -1 do local data = bs_data[bs_y] if data then local start_jdn = gregorian_to_jdn(data[1], data[2], data[3]) if target_jdn >= start_jdn then local diff = target_jdn - start_jdn for bs_m = 1, 12 do local month_days = data[3 + bs_m] if diff < month_days then local final_d = diff + 1 local final_m = bs_m local final_y = bs_y -- अङ्ग्रेजी अधिक वर्ष (Leap Year) भएमा १ दिन अनिवार्य थप्ने logic if is_leap_year(y) then final_d = final_d + 1 if final_d > month_days then final_d = 1 final_m = final_m + 1 if final_m > 12 then final_m = 1 final_y = final_y + 1 end end end return final_y, final_m, final_d, nil end diff = diff - month_days end end end end return nil, nil, nil, "दिइएको मिति सपोर्टेड सीमा भन्दा बाहिर छ।" end local function parse_month(m_input) if not m_input then return nil end local m_str = tostring(m_input):lower():gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") local ascii_m = to_ascii_digits(m_str) if tonumber(ascii_m) then return tonumber(ascii_m) end return month_map[m_str] end -- मुख्य फङ्क्सन - जन्म मिति र उमेर function p.birth_date_and_age(frame) local orig_args = {} if frame.args then for k, v in pairs(frame.args) do orig_args[k] = v end end if frame.getParent and frame:getParent() and frame:getParent().args then for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if orig_args[k] == nil or orig_args[k] == "" then orig_args[k] = v end end end local y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[1] or orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"])) local m = parse_month(orig_args[2] or orig_args["month"] or orig_args["महिना"]) local d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3] or orig_args["day"] or orig_args["गते"])) if not (y and m and d) then return '<span class="error">त्रुटि: सही मिति राख्नुहोस्।</span>' end -- यहाँ ad_to_bs लाई नै कल गरिएको छ local bs_y, bs_m, bs_d, err = ad_to_bs(y, m, d) if not bs_y then return '<span class="error">' .. (err or "त्रुटि") .. '</span>' end -- उमेर गणना (Nepal Time UTC+5:45) local now = os.date("!*t", os.time() + 20700) local age = now.year - y if now.month < m or (now.month == m and now.day < d) then age = age - 1 end local month_name = np_months[bs_m] local iso = string.format("%04d-%02d-%02d", bs_y, bs_m, bs_d) return string.format( '[[विक्रम सम्वत्|वि.सं.]] %s %s %s <span style="display:none"> (<span class="bday">%s</span>)</span> (उमेर %s वर्ष)', to_nepali_digits(bs_d), month_name, to_nepali_digits(bs_y), iso, to_nepali_digits(age) ) end return p ep96yqe9c65o50n3e1nakusulwsxfgr 1367700 1367699 2026-07-28T13:33:21Z पर्वत सुवेदी 31224 1367700 Scribunto text/plain local p = {} -- विकिपिडियाको Module:BS data बाट डाटा ल्याउने local bs_data = require("Module:BS data").bs_dates local np_months = { "बैशाख", "जेठ", "असार", "साउन", "भदौ", "असोज", "कात्तिक", "मङ्सिर", "पुस", "माघ", "फागुन", "चैत" } local month_map = { ["january"]=1, ["jan"]=1, ["जनवरी"]=1, ["february"]=2, ["feb"]=2, ["फेब्रुअरी"]=2, ["march"]=3, ["mar"]=3, ["मार्च"]=3, ["april"]=4, ["apr"]=4, ["अप्रिल"]=4, ["may"]=5, ["मे"]=5, ["june"]=6, ["jun"]=6, ["जुन"]=6, ["july"]=7, ["jul"]=7, ["जुलाई"]=7, ["august"]=8, ["aug"]=8, ["अगस्ट"]=8, ["september"]=9, ["sep"]=9, ["सेप्टेम्बर"]=9, ["october"]=10, ["oct"]=10, ["अक्टोबर"]=10, ["november"]=11, ["nov"]=11, ["नोभेम्बर"]=11, ["december"]=12, ["dec"]=12, ["डिसेम्बर"]=12 } local nep_digits = {["0"]="०",["1"]="१",["2"]="२",["3"]="३",["4"]="४",["5"]="५",["6"]="६",["7"]="७",["8"]="८",["9"]="९"} local function to_nepali_digits(num) return tostring(num or ""):gsub("%d", function(d) return nep_digits[d] end) end local function to_ascii_digits(str) if not str then return "" end local ascii_digits = {["०"]="0",["१"]="1",["२"]="2",["३"]="3",["४"]="4",["५"]="5",["६"]="6",["७"]="7",["८"]="8",["९"]="9"} return tostring(str):gsub("[०-९]", function(d) return ascii_digits[d] end) end -- अङ्ग्रेजी अधिक वर्ष (Leap Year) जाँच गर्ने फङ्क्सन local function is_leap_year(year) return (year % 4 == 0 and year % 100 ~= 0) or (year % 400 == 0) end -- Julian Day Number (JDN) गणना फङ्क्सन local function gregorian_to_jdn(y, m, d) local a = math.floor((14 - m) / 12) local y_adj = y + 4800 - a local m_adj = m + 12 * a - 3 return d + math.floor((153 * m_adj + 2) / 5) + 365 * y_adj + math.floor(y_adj / 4) - math.floor(y_adj / 100) + math.floor(y_adj / 400) - 32045 end -- AD to BS Conversion Algorithm (अधिक वर्ष पर्ने बित्तिकै १ दिन थप्ने) local function ad_to_bs(y, m, d) local target_jdn = gregorian_to_jdn(y, m, d) for bs_y = 2099, 2000, -1 do local data = bs_data[bs_y] if data then local start_jdn = gregorian_to_jdn(data[1], data[2], data[3]) if target_jdn >= start_jdn then local diff = target_jdn - start_jdn -- अङ्ग्रेजी अधिक वर्ष (Leap Year) आउने बित्तिकै १ दिन अनिवार्य रूपमा थप्ने if is_leap_year(y) then diff = diff + 1 end for bs_m = 1, 12 do local month_days = data[3 + bs_m] if diff < month_days then return bs_y, bs_m, diff + 1, nil end diff = diff - month_days end -- यदि १ दिन थप्दा सो वर्षको कुल दिन नाघेमा अर्को वर्षको वैशाख १ बनाउने return bs_y + 1, 1, 1, nil end end end return nil, nil, nil, "दिइएको मिति सपोर्टेड सीमा भन्दा बाहिर छ।" end local function parse_month(m_input) if not m_input then return nil end local m_str = tostring(m_input):lower():gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") local ascii_m = to_ascii_digits(m_str) if tonumber(ascii_m) then return tonumber(ascii_m) end return month_map[m_str] end -- मुख्य फङ्क्सन - जन्म मिति र उमेर function p.birth_date_and_age(frame) local orig_args = {} if frame.args then for k, v in pairs(frame.args) do orig_args[k] = v end end if frame.getParent and frame:getParent() and frame:getParent().args then for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if orig_args[k] == nil or orig_args[k] == "" then orig_args[k] = v end end end local y = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[1] or orig_args["year"] or orig_args["वर्ष"])) local m = parse_month(orig_args[2] or orig_args["month"] or orig_args["महिना"]) local d = tonumber(to_ascii_digits(orig_args[3] or orig_args["day"] or orig_args["गते"])) if not (y and m and d) then return '<span class="error">त्रुटि: सही मिति राख्नुहोस्।</span>' end local bs_y, bs_m, bs_d, err = ad_to_bs(y, m, d) if not bs_y then return '<span class="error">' .. (err or "त्रुटि") .. '</span>' end -- उमेर गणना (Nepal Time UTC+5:45) local now = os.date("!*t", os.time() + 20700) local age = now.year - y if now.month < m or (now.month == m and now.day < d) then age = age - 1 end local month_name = np_months[bs_m] local iso = string.format("%04d-%02d-%02d", bs_y, bs_m, bs_d) return string.format( '[[विक्रम सम्वत्|वि.सं.]] %s %s %s <span style="display:none"> (<span class="bday">%s</span>)</span> (उमेर %s वर्ष)', to_nepali_digits(bs_d), month_name, to_nepali_digits(bs_y), iso, to_nepali_digits(age) ) end return p i7gpkdq15arxjxl5pewako3tk7djjzv 828 150955 1367681 1367611 2026-07-28T12:50:05Z पर्वत सुवेदी 31224 1367681 Scribunto text/plain local p = {} -- अङ्क रूपान्तरण तालिका local translate = { digits = { ['0'] = '०', ['1'] = '१', ['2'] = '२', ['3'] = '३', ['4'] = '४', ['5'] = '५', ['6'] = '६', ['7'] = '७', ['8'] = '८', ['9'] = '९' } } -- अङ्ग्रेजी अङ्कलाई नेपाली अङ्कमा बदल्ने local function from_en(str) if not str then return '' end return (tostring(str):gsub('%d', translate.digits)) end -- नेपाली अङ्कलाई अङ्ग्रेजी अङ्कमा बदल्ने local function to_en(str) if not str then return nil end local map = { ['०']='0', ['१']='1', ['२']='2', ['३']='3', ['४']='4', ['५']='5', ['६']='6', ['७']='7', ['८']='8', ['९']='9' } return (tostring(str):gsub('[०-९]', map)) end -- लीप इयर (Leap Year) जाँच गर्ने local function isLeapYear(year) return (year % 4 == 0 and year % 100 ~= 0) or (year % 400 == 0) end -- AD बाट BS मा रूपान्तरण गर्ने फङ्क्सन local function convertADtoBS(y, m, d) local bsMonths = { 'वैशाख', 'जेठ', 'असार', 'साउन', 'भदौ', 'असोज', 'कात्तिक', 'मङ्सिर', 'पुस', 'माघ', 'फागुन', 'चैत' } local bsYear = y + 56 local bsMonthIndex = 1 local bsDay = d local leap = isLeapYear(y) and 1 or 0 if m == 1 then if d < 15 then bsMonthIndex = 9; bsDay = d + 16 else bsMonthIndex = 10; bsDay = d - 14 end elseif m == 2 then if d < 13 then bsMonthIndex = 10; bsDay = d + 17 else bsMonthIndex = 11; bsDay = d - 12 end elseif m == 3 then local marCut = 15 - leap if d < marCut then bsMonthIndex = 11; bsDay = d + 16 + leap else bsMonthIndex = 12; bsDay = d - (marCut - 1) end elseif m == 4 then local aprCut = 14 - leap if d < aprCut then bsMonthIndex = 12; bsDay = d + 17 + leap else bsYear = y + 57; bsMonthIndex = 1; bsDay = d - (aprCut - 1) end elseif m == 5 then bsYear = y + 57 if d < 14 then bsMonthIndex = 1; bsDay = d + 17 else bsMonthIndex = 2; bsDay = d - 13 end elseif m == 6 then bsYear = y + 57 if d < 15 then bsMonthIndex = 2; bsDay = d + 17 else bsMonthIndex = 3; bsDay = d - 14 end elseif m == 7 then bsYear = y + 57 if d < 17 then bsMonthIndex = 3; bsDay = d + 16 else bsMonthIndex = 4; bsDay = d - 16 end elseif m == 8 then bsYear = y + 57 if d < 17 then bsMonthIndex = 4; bsDay = d + 15 else bsMonthIndex = 5; bsDay = d - 16 end elseif m == 9 then bsYear = y + 57 if d < 17 then bsMonthIndex = 5; bsDay = d + 15 else bsMonthIndex = 6; bsDay = d - 16 end elseif m == 10 then bsYear = y + 57 if d < 18 then bsMonthIndex = 6; bsDay = d + 14 else bsMonthIndex = 7; bsDay = d - 17 end elseif m == 11 then bsYear = y + 57 if d < 17 then bsMonthIndex = 7; bsDay = d + 14 else bsMonthIndex = 8; bsDay = d - 16 end elseif m == 12 then bsYear = y + 57 if d < 16 then bsMonthIndex = 8; bsDay = d + 14 else bsMonthIndex = 9; bsDay = d - 15 end end return from_en(tostring(bsYear)) .. ' ' .. bsMonths[bsMonthIndex] .. ' ' .. from_en(tostring(bsDay)) end -- १. BDA फङ्क्सन (जन्म मिति र उमेर) function p.bda(frame) local args = frame:getParent().args local y1 = tonumber(to_en(args[1] or args.year)) local m1 = tonumber(to_en(args[2] or args.month)) local d1 = tonumber(to_en(args[3] or args.day)) if not (y1 and m1 and d1) then return '<span class="error">त्रुटि: सही जन्म मिति राख्नुहोस्।</span>' end local now = os.date('!*t', os.time() + 20700) local y2, m2, d2 = now.year, now.month, now.day local age = y2 - y1 if m2 < m1 or (m2 == m1 and d2 < d1) then age = age - 1 end local bsDateStr = convertADtoBS(y1, m1, d1) local isoDate = string.format('%04d-%02d-%02d', y1, m1, d1) local hiddenMicroformat = '<span style="display:none;" class="bday dtstart news">' .. isoDate .. '</span>' return hiddenMicroformat .. bsDateStr .. '<span class="ForceAgeToShow"> (उमेर&nbsp;' .. from_en(tostring(age)) .. ')</span>' end -- २. BD फङ्क्सन (केवल जन्म मिति - उमेर नदेखिने) function p.bd(frame) local args = frame:getParent().args local y1 = tonumber(to_en(args[1] or args.year)) local m1 = tonumber(to_en(args[2] or args.month)) local d1 = tonumber(to_en(args[3] or args.day)) if not (y1 and m1 and d1) then return '<span class="error">त्रुटि: सही जन्म मिति राख्नुहोस्।</span>' end local bsDateStr = convertADtoBS(y1, m1, d1) local isoDate = string.format('%04d-%02d-%02d', y1, m1, d1) local hiddenMicroformat = '<span style="display:none;" class="bday dtstart news">' .. isoDate .. '</span>' return hiddenMicroformat .. bsDateStr end -- ३. DDA फङ्क्सन (मृत्यु मिति र उमेर) function p.dda(frame) local args = frame:getParent().args local y1 = tonumber(to_en(args[1])) local m1 = tonumber(to_en(args[2])) local d1 = tonumber(to_en(args[3])) local y2 = tonumber(to_en(args[4])) local m2 = tonumber(to_en(args[5])) local d2 = tonumber(to_en(args[6])) if not (y1 and m1 and d1 and y2 and m2 and d2) then return '<span class="error">त्रुटि: सही मृत्यु र जन्म मिति राख्नुहोस्।</span>' end local age = y1 - y2 if m1 < m2 or (m1 == m2 and d1 < d2) then age = age - 1 end local bsDateStr = convertADtoBS(y1, m1, d1) return bsDateStr .. '<span class="ForceAgeToShow"> (उमेर&nbsp;' .. from_en(tostring(age)) .. ')</span>' end -- ४. DD फङ्क्सन (केवल मृत्यु मिति - उमेर नदेखिने) function p.dd(frame) local args = frame:getParent().args local y1 = tonumber(to_en(args[1] or args.year)) local m1 = tonumber(to_en(args[2] or args.month)) local d1 = tonumber(to_en(args[3] or args.day)) if not (y1 and m1 and d1) then return '<span class="error">त्रुटि: सही मृत्यु मिति राख्नुहोस्।</span>' end local bsDateStr = convertADtoBS(y1, m1, d1) return bsDateStr end -- यहाँ p.bd र p.bda लाई बाहिर Export गरिएकाे छ p["bs"] = p.bda p["bd"] = p.bd p["bda"] = p.bda p["dd"] = p.dd p["dda"] = p.dda p["जन्म_मिति"] = p.bd p["जन्म_मिति_र_उमेर"] = p.bda p["मृत्यु_मिति_र_उमेर"] = p.dda p["मृत्यु_मिति"] = p.dd p["विक्रम_संवत्_उमेर"] = p.bda p["वि_सं_उमेर"] = p.bda return p m1hgm1wb3hc1ves31xi8wa3tnbdtfcg 0 150969 1367815 1367555 2026-07-29T09:43:22Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1367815 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = दुलकर सलमान | image = Dulquer Salmaan at Karwaan promotions (cropped).jpg | caption = सन् २०१८ मा दुलकर | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1983|07|28}} | birth_place = [[कोच्चि]], [[केरला]], भारत | alma_mater = [[पर्ड्यु विश्वविद्यालय]] | occupation = {{hlist|अभिनेता|गायक|निर्माता|वितरक}} | years_active = २०१२–हालसम्म | organization = वेफेरर फिल्म्स | spouse = {{marriage|अमल सुफिया|2011}} | children = १ | father = [[मामुटी]] | website = {{URL|https://dulquer.com}} }} '''दुलकर सलमान''' (जन्म: २८ जुलाई १९८३) भारतीय अभिनेता तथा निर्माता हुन्, जो मुख्य रूपमा [[मलयालम भाषा|मलयालम]] चलचित्रहरूमा कार्यरत छन्। उनले केही [[तमिल भाषा|तमिल]], [[तेलगु चलचित्र|तेलुगु]] र [[बलिउड|हिन्दी]] चलचित्रहरूमा पनि अभिनय गरेका छन्। मलयालम चलचित्र उद्योगका सर्वाधिक पारिश्रमिक लिने अभिनेतामध्ये एक, सलमानले पाँचवटा [[फिल्मफेयर पुरस्कार दक्षिण]], एक केरला राज्य चलचित्र पुरस्कार, एक केरला फिल्म क्रिटिक्स एसोसिएसन पुरस्कार र एक गद्दार तेलङ्गाना राज्य चलचित्र पुरस्कारसहित विभिन्न पुरस्कार प्राप्त गरेका छन्। अभिनेता मामुटीका छोरा, सलमानले पर्ड्यु विश्वविद्यालयबाट व्यवसाय व्यवस्थापनमा स्नातक उपाधि हासिल गरेका थिए र अभिनय क्षेत्रमा प्रवेश गर्नुअघि [[दुबई]]मा व्यवसाय प्रबन्धकका रूपमा काम गरेका थिए। बेरी जोन एक्टिङ स्टुडियोमा तीन महिनाको अभिनय पाठ्यक्रम पूरा गरेपछि, सलमानले ''सेकेन्ड शो'' (२०१२) बाट अभिनयमा पदार्पण गरेका थिए। ''उस्ताद होटल'' (२०१२) मा गरेको अभिनयका लागि उनले सर्वश्रेष्ठ पुरुष पदार्पणको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार – दक्षिण प्राप्त गरेका थिए।<ref name="1st">{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/malayalam/article/77480.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20120204225014/http://www.indiaglitz.com/channels/malayalam/article/77480.html|url-status=dead|archive-date=4 February 2012|title=Dulqar's first movie|website=IndiaGlitz|accessdate=2 February 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204225014/http://www.indiaglitz.com/channels/malayalam/article/77480.html |date=4 February 2012 }}</ref> ''एबिसिडी'' (२०१३), ''नीलाकाशम पचकडल चुवन्ना भूमि'' (२०१३) र ''वायाइ मुडी पेसावुम'' (२०१४) मा गरेको अभिनयपछि, सलमानले ''बेङ्गलुरु डेज'' (२०१४) बाट आफ्नो करियरमा महत्त्वपूर्ण सफलता हासिल गरेका थिए। ''विक्रमादित्यन'' (२०१४), ''चार्ली'' (२०१५), जसबाट उनले सर्वश्रेष्ठ अभिनेताको लागि केरला राज्य चलचित्र पुरस्कार प्राप्त गरेका थिए, ''काली'' (२०१६), ''कम्मट्टी पाडम'' (२०१६), ''जोमोन्टे सुविशेषङ्गल'' (२०१७) र ''कुरुप'' (२०२१) मार्फत उनले आफूलाई मलयालम चलचित्र उद्योगका प्रमुख अभिनेतामध्ये एकका रूपमा स्थापित गरेका थिए।<ref name="boxoffice">{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/dulquer-salmaans-jomonte-suviseshangal-becomes-his-solo-biggest-grosser-60-days-its-theatrical-720296|title=Dulquer Salmaan's Jomonte Suviseshangal becomes his solo biggest Malayalam grosser in 60 days of its theatrical run|website=[[International Business Times]]|date=21 March 2017|access-date=1 January 2020|quote=...the movie has collected approximately Rs 24 crores from Kerala alone, apart from the Rs 5.6 crore from the rest of India, Rs 9.97 crore from the UAE-GCC regions and Rs 4.1 crore from elsewhere.|archive-date=21 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230421070502/https://www.ibtimes.co.in/dulquer-salmaans-jomonte-suviseshangal-becomes-his-solo-biggest-grosser-60-days-its-theatrical-720296|url-status=live}}</ref> ''ओ काधल कनमणि'' (२०१५) र ''कन्नुम कन्नुम कोल्लैयाडिथाल'' (२०२०) को बक्स अफिस सफलतासँगै सलमानले तमिल चलचित्रहरूमा पनि आफ्नो कार्यक्षेत्र विस्तार गरेका थिए।<ref name=zeenews>{{cite news|url=http://zeenews.india.com/entertainment/regional/year-of-small-films-at-southern-box-office_125047.html|title=Year of small films at southern box-office|date=25 December 2012|newspaper=[[Zee News]]|access-date=24 December 2014|archive-date=3 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303225839/http://zeenews.india.com/entertainment/regional/year-of-small-films-at-southern-box-office_125047.html|url-status=live}}</ref><ref name="Prithviraj's p 5">{{Cite web|last=IBTimes|date=21 October 2015|title=Kerala box office: Prithviraj's 'Ennu Ninte Moideen' among top 5 highest grossing Malayalam movies|url=https://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithviraj-ennu-ninte-moideen-among-top-5-highest-grossing-malayalam-movies-651418|access-date=16 June 2021|website=[[International Business Times]]|archive-date=7 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230407102101/https://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithviraj-ennu-ninte-moideen-among-top-5-highest-grossing-malayalam-movies-651418|url-status=live}}</ref> उनका सर्वाधिक कमाइ गर्ने चलचित्रहरू तेलुगु चलचित्र ''महानति'' (२०१८), ''सीता रामम'' (२०२२) र ''लकी भास्कर'' (२०२४) रहेका छन्। ''महानति'' र ''सीता रामम'' का लागि उनले सर्वश्रेष्ठ अभिनेताको लागि फिल्मफेयर क्रिटिक्स पुरस्कार – तेलुगु प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{cite news |title=RRR to Kantara: A look at the top 7 regional films that ruled Indian film industry in 2022!|url=https://zeenews.india.com/photos/entertainment/rrr-to-kantara-a-look-at-the-top-7-regional-films-that-ruled-indian-film-industry-in-2022-2554657/777-charlie-2554659 |work=[[Zee News]] |date=27 December 2022 |access-date=1 January 2022}}</ref> आफ्नो अभिनय करियरसँगै, सलमान निर्माता, गायक तथा परोपकारी पनि हुन्। उनी वास्तुकार अमल सुफियासँग विवाहबन्धनमा बाँधिएका छन् र उनीहरूकी एक छोरी छिन्। == प्रारम्भिक जीवन र पृष्ठभूमि == सलमानको जन्म २८ जुलाई १९८३ मा [[कोच्चि]]मा<ref>{{Cite news |last=Suresh |first=Anandu |date=28 July 2023 |title=Dulquer Salmaan: A remarkable journey from being Mammootty's son to drawing crowds to theatres with the 'DQ' factor |work=The Indian Express |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/dulquer-salmaan-journey-mammootty-dq-factor-cinema-8861307/ |access-date=11 August 2023 |archive-date=2 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230902203921/https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/dulquer-salmaan-journey-mammootty-dq-factor-cinema-8861307/ |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=26 February 2017 |title=Here's what Dulquer feels about being called Kunjikka |work=[[The Times of India]] |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/heres-what-dulquer-feels-about-being-called-kunjikka/articleshow/57019538.cms |access-date=28 March 2022 |archive-date=18 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230218190859/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/heres-what-dulquer-feels-about-being-called-kunjikka/articleshow/57019538.cms |url-status=live }}</ref> अभिनेता मामुटी र उनकी पत्नी सुल्फत कुट्टीका सन्तानका रूपमा भएको थियो। उनकी एक जेठी दिदी, सुरुमी, छिन्।<ref>{{cite news|title=Mammootty – Sulfath's 43rd Wedding Anniversary: Here Are Some Rare Pics Of The Celebrity Couple|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mammootty-sulfaths-43rd-wedding-anniversary-here-are-some-rare-pics-of-the-celebrity-couple/photostory/91376388.cms?picid=91376412|newspaper=The Times of India|date=6 May 2022|access-date=24 August 2022|archive-date=24 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220824144820/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mammootty-sulfaths-43rd-wedding-anniversary-here-are-some-rare-pics-of-the-celebrity-couple/photostory/91376388.cms?picid=91376412|url-status=live}}</ref> सलमानले आफ्नो प्राथमिक तहको शिक्षा कोच्चिको वइटिलास्थित टोक–एच पब्लिक स्कुलबाट तथा माध्यमिक तहको शिक्षा [[चेन्नई]]स्थित शिष्य स्कुलबाट पूरा गरेका थिए।<ref>{{Cite web |last=Surya Praphulla Kumar |date=28 February 2014 |title=A brand new Salmaan |url=http://indulge.newindianexpress.com/a-brand-new-salmaan/chennai/7236 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160623193542/http://indulge.newindianexpress.com/a-brand-new-salmaan/chennai/7236 |archive-date=23 June 2016 |website=[[The New Indian Express]] }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160623193542/http://indulge.newindianexpress.com/a-brand-new-salmaan/chennai/7236 |date=23 June 2016 }}</ref> उनले पर्ड्यु विश्वविद्यालयबाट व्यवसाय व्यवस्थापनमा स्नातक उपाधि हासिल गरेका थिए र [[दुबई]]स्थित एक सूचना प्रविधि कम्पनीमा काम गरेका थिए।<ref>{{Cite web |date=28 July 2021 |title=On Dulquer Salmaan's 35th birthday, here are six lesser-known facts about the Kurup star |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/dulquer-salmaan-first-look-lieutenant-ram-out-on-birthday-6-lesser-known-facts-about-kurup-star-7426132/ |website=[[The Indian Express]] |access-date=17 September 2022 |archive-date=20 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220920172308/https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/dulquer-salmaan-first-look-lieutenant-ram-out-on-birthday-6-lesser-known-facts-about-kurup-star-7426132/ |url-status=live }}</ref> पछि, उनले अभिनयलाई आफ्नो करियर बनाउने निर्णय गरे र [[मुम्बई]]स्थित बेरी जोन एक्टिङ स्टुडियोमा तीन महिनाको अभिनय पाठ्यक्रममा सहभागी भएका थिए।<ref>{{Cite web |last=Shevlin Sebastian |date=29 January 2012 |title=Living under a cinematic giant |url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/article337960.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20160623202031/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/article337960.ece |archive-date=23 June 2016 |website=The New Indian Express }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160623202031/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/article337960.ece |date=23 June 2016 }}</ref><ref>{{Cite web |date=28 July 2021 |title=On Dulquer Salmaan's 35th birthday, here are six lesser-known facts about the Kurup star |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/dulquer-salmaan-first-look-lieutenant-ram-out-on-birthday-6-lesser-known-facts-about-kurup-star-7426132/ |access-date=14 August 2023 |publisher=[[Indian Express]] |archive-date=21 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921230942/https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/dulquer-salmaan-first-look-lieutenant-ram-out-on-birthday-6-lesser-known-facts-about-kurup-star-7426132/ |url-status=live }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== {{Commons category}} * {{IMDb name}} * {{Rotten Tomatoes}} [[श्रेणी:सन् १९८३ मा जन्म]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेताहरू]] [[श्रेणी:मलयालम चलचित्र अभिनेताहरू]] [[श्रेणी:तमिल चलचित्र अभिनेताहरू]] [[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेताहरू]] [[श्रेणी:तेलगु चलचित्र अभिनेताहरू]] [[श्रेणी:फिल्मफेयर पुरस्कार दक्षिण विजेताहरू]] [[श्रेणी:दक्षिण भारतीय अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार विजेताहरू]] sbd8c8o7vy9kk6m3khfjnoewyjznmrr 0 150977 1367772 1367583 2026-07-29T03:15:33Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1367772 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = टोभिनो थोमस | image = Tovino Thomas At The ‘Maari 2’ Press Meet.jpg | image_size = 220px | caption = सन् २०१८ मा टोभिनो | birth_date = {{Birth date and age|1989|01|21|df=y}} | birth_place = [[इरिन्जालकुडा]], [[त्रिशूर जिल्ला]], केरल | alma_mater = | occupation = {{hlist|अभिनेता|चलचित्र निर्माता}} | years_active = २०१२{{endash}}हालसम्म | spouse = {{marriage|लिडिया|2014}} | children = 2 | website = {{URL|https://tovinothomas.com}} }} '''टोभिनो थोमस''' (जन्म: २१ जनवरी १९८९) एक भारतीय अभिनेता तथा चलचित्र निर्माता हुन्, जो मुख्य रूपमा [[मलयालम भाषा|मलयालम]] चलचित्रहरूमा काम गर्छन्।<ref>{{cite web |last=Sidhardhan |first=Sanjith |title=I had to skip workouts to play a politician |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/I-had-to-skip-workouts-to-play-a-politician/articleshow/20795550.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20130830003357/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-06-28/news-and-interviews/40255294_1_abcd-martin-prakkat-dulquer|url-status=live|archive-date=30 August 2013 |work=[[The Times of India]]|access-date=5 July 2013}}</ref> उनले सन् २०१२ मा चलचित्र ''प्रभुविन्टे मक्कल'' बाट अभिनयमा पदार्पण गरेका थिए। ''एबिसिडी'' (२०१३), ''सेभेन्थ डे'' (२०१४) र ''एन्नु निन्टे मोइदीन'' (२०१५) मा निर्वाह गरेका भूमिकाले उनलाई व्यापक रूपमा परिचित गराएको थियो। उनले [[नेटफ्लिक्स]]को सुपरहिरो चलचित्र ''[[मिन्नल मुरली]]'' (२०२१) मा शीर्षक पात्रको भूमिका निर्वाह गरेका थिए।<ref>{{Cite news |author=The Hindu Net Desk |date=2021-10-28 |title='Minnal Murali' trailer: Tovino Thomas is Netflix's first superhero from Kerala |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/minnal-murali-trailer-tovino-thomas-is-netflixs-first-superhero-from-kerala/article37206268.ece |access-date=2021-12-27 |issn=0971-751X |archive-date=29 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211129112155/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/minnal-murali-trailer-tovino-thomas-is-netflixs-first-superhero-from-kerala/article37206268.ece |url-status=live }}</ref> ''एन्नु निन्टे मोइदीन'' (२०१५) मा गरेको अभिनयका लागि उनले सर्वश्रेष्ठ सहायक अभिनेताको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{cite news |title=Tovino wins the Filmfare Best Supporting Actor for Malayalam |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/tovino-wins-the-filmfare-best-supporting-actor-for-malayalam/articleshow/52813213.cms |date=2017-01-27}}</ref> ''मायानदी'' (२०१७) मा गरेको अभिनयका लागि उनले केरला फिल्म क्रिटिक्स एसोसिएसन पुरस्कार तथा सर्वश्रेष्ठ अभिनेताको लागि फिल्मफेयर क्रिटिक्स पुरस्कार – मलयालम पनि जितेका थिए। सन् २०२२ मा, टोभिनोले ''मिन्नल मुरली'' र ''कला'' का लागि सर्वश्रेष्ठ अभिनेताको लागि साइमा पुरस्कार जितेका थिए।<ref name="indiatoday.JananiK.SIIMA2022.2022.09.12">{{Cite news |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/siima-2022-tamil-and-malayalam-winners-list-doctor-and-minnal-murali-sweep-maximum-awards-1999165-2022-09-12 |title=SIIMA 2022 Tamil and Malayalam Winners list: Doctor and Minnal Murali sweep maximum awards |date=12 September 2022 |first1=Janani |last1=K |work=[[India Today]] |access-date=18 March 2023 |archive-date=30 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221030210811/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/siima-2022-tamil-and-malayalam-winners-list-doctor-and-minnal-murali-sweep-maximum-awards-1999165-2022-09-12 |url-status=live }}</ref><ref name="SIIMA2022.Winners">{{Cite web |url=https://siima.in/index.php/awards-2022/ |title=Awards 2022 – SIIMA |publisher=South Indian International Movie Awards |access-date=18 March 2023 |quote=BEST ACTOR IN A LEADING ROLE – Tovino Thomas (Minnal Murali, Kala) |archive-date=2 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221002000846/https://siima.in/index.php/awards-2022/ |url-status=live }}</ref> टोभिनोले ''किलोमिटर्स एन्ड किलोमिटर्स'' चलचित्रको सहनिर्माण गरेका छन्। २१ जनवरी २०२१ मा उनले आफ्नो निर्माण संस्था टोभिनो थोमस प्रोडक्सन्स स्थापना गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.thenewsminute.com/article/tovino-thomas-launches-his-production-house-142039 |title=Tovino Thomas launches his production house |date=23 January 2021 |access-date=3 October 2021 |archive-date=3 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211003142226/https://www.thenewsminute.com/article/tovino-thomas-launches-his-production-house-142039 |url-status=live }}</ref> ''कला'' उनको निर्माण संस्थाको पहिलो चलचित्र हो।<ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/tovino-thomas-takes-to-social-media-to-announce-his-own-production-company/articleshow/80403133.cms |title=Tovino Thomas takes to social media to announce his own production company |website=The Times of India |access-date=3 October 2021 |archive-date=5 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220205131045/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/tovino-thomas-takes-to-social-media-to-announce-his-own-production-company/articleshow/80403133.cms |url-status=live }}</ref> == प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा == टोभिनो थोमसको जन्म २१ जनवरी १९८९ मा त्रिशूर जिल्लाको इरिन्जालकुडामा शीला र एड्भोकेट ई. थोमसका कान्छो सन्तानका रूपमा एल्लिक्कल परिवारमा भएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/tovino-thomas-turns-32-dulquer-salmaan-prithviraj-and-others-send-birthday-wishes-1761349-2021-01-21 |title=Tovino Thomas turns 32. Dulquer Salmaan, Jaick John, Prithviraj and others send birthday wishes |date=21 January 2021|access-date=13 June 2021 |website=India Today|archive-date=26 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210126014025/https://www.indiatoday.in/amp/movies/regional-cinema/story/tovino-thomas-turns-32-dulquer-salmaan-prithviraj-and-others-send-birthday-wishes-1761349-2021-01-21|url-status=live}}</ref> उनका सहोदरहरू टिङ्स्टन थोमस र धन्या थोमस हुन्। उनले आफ्नो प्रारम्भिक शिक्षा इरिन्जालकुडास्थित डन बोस्को उच्च माध्यमिक विद्यालयबाट पूरा गरेका थिए।<ref>{{cite web|title=Alumni Profile – Tovino Thomas|url=http://donboscoijk.edu.in/alumni-profile?id=2718&enc=e278f6e3d932be3aff0b537283aa797d|website=Don Bosco Alumni, Irinjalakuda|publisher=Don Bosco Schools, Irinjalakuda|access-date=29 April 2018|archive-date=30 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180430113912/http://donboscoijk.edu.in/alumni-profile?id=2718&enc=e278f6e3d932be3aff0b537283aa797d|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180430113912/http://donboscoijk.edu.in/alumni-profile?id=2718&enc=e278f6e3d932be3aff0b537283aa797d |date=30 April 2018 }}</ref><ref name="HighSchool">{{cite news |last1=Prakash |first1=Asha |title=Tovino was school leader once, check out his old pic! |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/tovino-was-school-leader-once-check-out-his-old-pic/articleshow/59177369.cms |access-date=29 April 2018 |work=The Times of India |date=16 June 2017 |archive-date=30 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180430212041/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/tovino-was-school-leader-once-check-out-his-old-pic/articleshow/59177369.cms |url-status=live }}</ref> त्यसपछि उनले इरिन्जालकुडास्थित सेन्ट मेरीज उच्च माध्यमिक विद्यालयबाट उच्च माध्यमिक (प्लस टु) शिक्षा पूरा गरे। त्यसपश्चात् उनले [[कोयम्बटोर]]स्थित तमिलनाडु कलेज अफ इन्जिनियरिङबाट इलेक्ट्रोनिक्स तथा सञ्चार इन्जिनियरिङमा स्नातक उपाधि हासिल गरे। उनी डन बोस्को हाइ स्कुलको ह्यान्डबल टोलीका सदस्य थिए र स्कुल लिडरका रूपमा पनि काम गरेका थिए। त्यसपछि उनले कोग्निजेन्ट टेक्नोलोजिजमा सफ्टवेयर इन्जिनियरका रूपमा काम गरे। उनी खेलकुद, फिटनेस तथा मोडलिङमा पनि निकै सक्रिय थिए।<ref>{{cite web |url=http://english.manoramaonline.com/entertainment/interview/tovino-thomas-interview-ennu-ninte-moideen-malayalam-prithviraj.html |title=Prithvi suggested my name for 'Moideen': Tovino |website=English.manoramaonline.com |access-date=3 February 2018 |archive-date=10 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171110231333/http://english.manoramaonline.com/entertainment/interview/tovino-thomas-interview-ennu-ninte-moideen-malayalam-prithviraj.html |url-status=live }}</ref> == सञ्चारमाध्यममा छवि == टोभिनोलाई मलयालम चलचित्र उद्योगका सबैभन्दा बढी पारिश्रमिक लिने अभिनेताहरूमध्ये एक मानिन्छ।<ref>{{Cite web |title=Highest paid Malayalam actors |access-date=21 January 2024 |url=https://www.gqindia.com/content/meet-the-highest-paid-malayalam-actor-and-its-not-mammootty-dulquer-salmaan-or-prithviraj-sukumaran |work=[[The Times of India]] |date=14 January 2024 |archive-date=19 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240219083321/https://www.gqindia.com/content/meet-the-highest-paid-malayalam-actor-and-its-not-mammootty-dulquer-salmaan-or-prithviraj-sukumaran |url-status=live }}</ref> सन् २०२१ मा उनी ''फोर्ब्स इन्डिया'' द्वारा प्रकाशित दक्षिण भारतीय चलचित्रका इन्स्टाग्राममा सबैभन्दा प्रभावशाली कलाकारहरूको सूचीमा २१औँ स्थानमा परेका थिए।<ref>{{Cite web |title=Meet the 30 most influential social media stars of South cinema |access-date=17 December 2022 |url=https://www.forbesindia.com/article/south-celebrity-special-2021/meet-the-most-influential-social-media-stars-of-south-cinema/71017/1 |work=Forbes India |archive-date=10 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230310062133/https://www.forbesindia.com/amp/article/south-celebrity-special-2021/meet-the-most-influential-social-media-stars-of-south-cinema/71017/1 |url-status=live }}</ref> टोभिनोलाई सन् २०१६ र २०१८ मा कोची टाइम्सको मोस्ट डिजायरेबल मेन घोषित गरिएको थियो।<ref>{{cite news |title=The Kochi Times Most Desirable Man 2016: Tovino Thomas |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/kochi-times-most-desirable-man-2016-tovino-thomas/articleshow/56733435.cms |access-date=29 September 2016 |website=Times of India |language=en |archive-date=7 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240507105405/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/kochi-times-most-desirable-man-2016-tovino-thomas/articleshow/56733435.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |title=Kochi Times 25 Most Desirable Men 2018 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/kochi-times-25-most-desirable-men-of-2018/articleshow/68048374.cms |access-date=21 September 2018 |website=Times of India |language=en |archive-date=7 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240507105405/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/kochi-times-25-most-desirable-men-of-2018/amp_articleshow/68048374.cms |url-status=live }}</ref> उनी सन् २०१९ मा दोस्रो र सन् २०२० मा पाँचौँ स्थानमा पनि परेका थिए।<ref>{{Cite news |title=Kochi Times Most Desirable Men 2019: Prithviraj Sukumaran |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/kochi-times-most-desirable-men-of-2019/articleshow/74226674.cms |access-date=25 September 2020 |website=Times of India |language=en |archive-date=25 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210525000118/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/kochi-times-most-desirable-men-of-2019/articleshow/74226674.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |title=Kochi Times Most Desirable Men 2019: Dulquer Salmaan |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/kochi-times-most-desirable-men-of-2020/articleshow/83175935.cms |access-date=27 September 2021 |website=Times of India |language=en |archive-date=7 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240507092445/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/kochi-times-most-desirable-men-of-2020/amp_articleshow/83175935.cms |url-status=live }}</ref> सन् २०२२ मा, ''फोर्ब्स इन्डिया'' ले उनलाई आफ्नो पहिलो "शोस्टपर्स – इन्डियाज टप ५० आउटपरफर्मर्स" सूचीमा समावेश गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=Showstoppers 2022–23: Meet India's Top 50 Outperformers |access-date=29 December 2022 |url=https://www.forbesindia.com/lists/showstoppers-2023/ |work=Forbes India |archive-date=6 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106052812/https://www.forbesindia.com/lists/showstoppers-2023/ |url-status=live}}</ref> == व्यक्तिगत जीवन == टोभिनोले आफ्नी लामो समयदेखिकी प्रेमिका लिडियासँग २५ अक्टोबर २०१४ मा इरिन्जालकुडास्थित सेन्ट थोमस क्याथेड्रलमा विवाह गरेका थिए। उनीहरू दुवैको भेट विद्यालयमा अध्ययन गर्ने क्रममा भएको थियो र नौ वर्षपछि उनीहरूले विवाह गरेका थिए।<ref>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/Tovino-Thomas-grand-wedding-celebration-in-Kochi/articleshow/45012121.cms |title=Tovino Thomas grand wedding celebration in Kochi |newspaper=[[The Times of India]] |access-date=3 February 2018 |archive-date=20 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920050421/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/Tovino-Thomas-grand-wedding-celebration-in-Kochi/articleshow/45012121.cms |url-status=live }}</ref> उनीहरूका एक छोरी र एक छोरा छन्, जसको जन्म क्रमशः सन् २०१६ र २०२० मा भएको थियो।<ref>{{cite web |url=http://english.manoramaonline.com/entertainment/entertainment-news/2017/09/29/tovino-thomas-family-vanitha-photoshoot-video.html |title=Tovino and family's video will put a smile on your face |website=English.manoramaonline.com |access-date=3 February 2018 |archive-date=30 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180130204807/http://english.manoramaonline.com/entertainment/entertainment-news/2017/09/29/tovino-thomas-family-vanitha-photoshoot-video.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/tovino-thomas-and-wife-lidiya-name-their-baby-son-tahaan/article31785552.ece |title=Tovino Thomas and wife Lidiya name their baby son 'Tahaan' |author=The Hindu Net Desk |newspaper=The Hindu |date=9 June 2020 |via=www.thehindu.com |access-date=16 November 2021 |archive-date=16 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211116052941/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/tovino-thomas-and-wife-lidiya-name-their-baby-son-tahaan/article31785552.ece |url-status=live }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== {{Commons category|Tovino Thomas}} * {{Official website|https://www.tovinothomas.com}} * {{IMDb name|5732707}} {{Filmfare Critics Award for Best Actor – South}} [[श्रेणी:सन् १९८९ मा जन्म]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेताहरू]] [[श्रेणी:मलयालम चलचित्र अभिनेताहरू]] 32ow7vzik57e2yx6ulkypqjy3nvpxk0 0 150992 1367701 1367646 2026-07-28T13:36:31Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1367701 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = केराको पकौडा | image = Banana Fritters and tea.jpg | caption = [[भारत]]को [[केरला]]मा चियासँग परोसिएको केराको पकौडा | alternate_name = | country = | region = [[दक्षिणपूर्व एसिया]], [[माडागास्कर]], [[क्यारिबियाली]] र [[भारतीय उपमहाद्वीप]] | creator = | type = [[पकौडा]] | served = | main_ingredient = [[केरा]] वा प्लान्टेन, ब्याटर | variations = | calories = | other = }} '''केराको पकौडा''' भनेको [[केरा]] वा प्लान्टेनलाई ब्याटरमा डुबाएर तातो खाना पकाउने तेलमा गहिरो गरी तारेर बनाइने [[पकौडा]] हो। यो [[दक्षिणपूर्वी एसिया]], [[माडागास्कर]] र [[दक्षिण भारत]]मा प्रचलित परिकार हो। ==प्रकारहरू== === ब्रुनाई === [[ब्रुनाई]]मा केराको पकौडा परम्परागत खाजा हो, जहाँ यसलाई ''{{lang|ms|cucur pisang}}'' भनिन्छ।<ref name="Ng 5.8.2019">{{cite news |author=Grace Ng |title=6 must-try dishes in Brunei for the adventurous |date=5 August 2019 |work=[[Free Malaysia Today]] |url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/leisure/2019/08/05/6-must-try-dishes-in-brunei-for-the-adventurous/ |access-date=20 November 2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211120060258/https://www.freemalaysiatoday.com/category/leisure/2019/08/05/6-must-try-dishes-in-brunei-for-the-adventurous/ |archive-date=20 November 2021 }}</ref><ref name="escape Brunei">{{cite magazine |author=<!-- not stated --> |date=<!-- not stated --> |title=BRUNEI Kekayaan Alam, sejarah dan budaya |magazine=escape! |page=11 |language=id |via=PDFSLIDE.NET |url=https://pdfslide.net/documents/ecape-indonesia-magazine-brunei-supplement.html |access-date=20 November 2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211120061312/https://pdfslide.net/documents/ecape-indonesia-magazine-brunei-supplement.html |archive-date=20 November 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211120061312/https://pdfslide.net/documents/ecape-indonesia-magazine-brunei-supplement.html |date=20 November 2021 }}</ref> यो इन्डोनेसिया र मलेसियामा पाइने ''पिसाङ गोरेङ''सँग मिल्दोजुल्दो हुन्छ। [[मह]] मिसाइएको ''{{lang|ms|cucur pisang}}'' को एक प्रकार ''{{lang|ms|cucur pisang madu}}'' हल्का दिउँसोको खाजा (''{{lang|ms|minum petang}}'') का रूपमा लोकप्रिय छ।<ref name="Brudirect 8.8.2020">{{cite news |author=<!-- not stated --> |title=Cucur Pisang Madu C-Pyan : Sambutan Amat Menggalakkan |date=8 August 2020 |work=Brudirect.com |language=ms |url=https://brudirect.com/news.php?id=99346 |access-date=20 November 2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211120054852/https://brudirect.com/news.php?id=99346 |archive-date=20 November 2021 }}</ref> ===कम्बोडिया=== [[File:Noum Chek Chien.jpg|thumb|सिएम रीपको बजारमा कम्बोडियाली केराको पकौडा]] [[खमेर भाषा]]मा केराको पकौडालाई ''नुम चेक चियन'' ({{lang|km|នំចេកចៀន}}; {{literal translation|तारेको केराको केक}}) भनिन्छ। यसलाई च्यापेर चप्ट्याइएका केरालाई चामलको पिठो, [[कालो तिल|तिल]], [[च्वाली|अन्डाको सेतो भाग]] र [[नुन]] तथा [[चिनी]] मिसाइएको नरिवलको दूधको बाक्लो मिश्रणमा डुबाएर तातो तेलमा कुरकुरे र सुनौलो रङ नआएसम्म गहिरो गरी तारेर बनाइन्छ। कम्बोडियाली केराको पकौडा गुलियोभन्दा बढी नुनिलो स्वादको हुन्छ र यसलाई प्रायः खाजाका रूपमा [[नरिवल]]को [[आइसक्रिम]]सँग परोसिन्छ, जुन यसको लोकप्रिय साथमा खाने परिकार हो।<ref>{{cite book |last1=Rivière |first1=Joannès |authorlink1=Joannès Rivière |date=2008 |title=Cambodian Cooking: A humanitarian project in collaboration with Act for Cambodia |publisher=[[Periplus Editions]] |page=89 |isbn=978-0-794-65039-1}}</ref> [[कम्बोडिया]]को प्रसिद्ध केराको पकौडा पसलमध्ये ''चेक चियन पिसेस'' एक हो, जुन सन् २००० देखि सञ्चालनमा छ। यसको [[नम पेन]]मा माओ त्से तुङ बुलेभार्ड र कम्बुचिया क्रोम बुलेभार्डमा दुईवटा शाखा छन्।<ref>{{Cite news |last=Taing |first=Rinith |url=https://www.khmertimeskh.com/50618983/deep-fried-with-hope-and-hard-wok/ |title=Deep-Fried with Hope and Hard Wok |date=28 June 2019 |newspaper=[[Khmer Times]] |access-date=17 October 2021}}</ref> ===भारत=== ====दक्षिण भारत==== [[File:Pazhampori.jpg|thumb|right|[[भारत]]को [[केरला]]मा ''वाझक्कप्पम'']] ''वाझक्कप्पम'' वा ''पझम पोरी'' ({{langx|ml|പഴം പൊരി}}), जसलाई ''एथक्का अप्पम'' पनि भनिन्छ, पाकेको [[केरा]] वा प्लान्टेन र [[मैदा]]बाट बनाइने एक प्रकारको पकौडा हो। यो दक्षिण भारतीय खानामा, विशेष गरी [[केरला]]मा, लोकप्रिय परिकार हो र यसलाई सामान्यतया बिहानको नास्ता वा खाजाको रूपमा खाइन्छ।<ref name="Fodors 2015"/><ref>{{cite news|last1=Sathyendran|first1=Nithya|title=Kerala on the menu|url=http://www.thehindu.com/life-and-style/food/Kerala-on-the-menu/article16700614.ece|accessdate=2 December 2017|work=[[The Hindu]]|date=25 November 2016}}</ref> यसलाई [[कन्नड भाषा|कन्नड]]मा ''बालेकायी बज्जी'' ({{lang|kn|ಬಾಳೆಕಾಯಿ ಬಜ್ಜಿ}}), [[तमिल भाषा|तमिल]]मा ''वाझक्काय बज्जी'' र [[तेलगु भाषा|तेलुगु]]मा ''अरटिकाया बज्जी'' ({{lang|te|అరటికాయ బజ్జి}}) भनिन्छ। ''पझम पोरी'' मुख्य रूपमा [[केरा]] वा प्लान्टेनबाट बनाइन्छ। बोक्रा हटाएपछि प्लान्टेनलाई लामो रूपमा चिरिन्छ र मैदाको पिठो, नुन, [[बेसार|बेसारको धुलो]] र चिनीबाट बनाइएको घोलमा डुबाइन्छ। त्यसपछि यसलाई तेलमा सुनौलो खैरो रङ नआएसम्म गहिरो गरी तारिन्छ।<ref>{{Cite web|url=http://www.tastycircle.com/recipe/pazham-pori/|title=Pazham Pori / Ethakka appam - Kerala Recipes|date=2013-11-02|website=Tasty Circle|language=en-US|access-date=2019-02-22}}</ref> तर दक्षिण भारतका अन्य राज्यहरू [[कर्नाटक]] र [[तमिलनाडु]]मा भने यसलाई [[बेसन]]को पिठो प्रयोग गरेर तयार गरिन्छ। [[केरला]] राज्यमा केराको पकौडाले विशेष सांस्कृतिक र पाक महत्त्व राख्छ र यसलाई सामान्यतया ''पझम पोरी'' वा ''एथक्का अप्पम'' भनिन्छ। यसलाई प्रायः पाकेको ''नेन्द्रन'' केराबाट तयार गरिन्छ, जसले पकौडालाई विशिष्ट स्वाद र बनावट प्रदान गर्छ। अन्य धेरै प्रकारका पकौडाभन्दा फरक रूपमा, यसलाई परम्परागत रूपमा आफैं मात्र परोसिन्छ, प्रायः चियासँग साँझको खाजाका रूपमा खाइन्छ, र यसलाई सामान्यतया करी वा अन्य सहायक परिकारसँग खाइँदैन।<ref name="Ng 5.8.2019" /> ''पझम पोरी'' सामान्यतया साँझको खाजाका रूपमा चियासँगै परोसिन्छ। [[केरला]]का केही रेस्टुरेन्टहरूमा पझम पोरीलाई बीफसँग पनि परोसिन्छ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/Kerala-on-the-menu/article16700614.ece|title=Kerala on the menu|last=Sathyendran|first=Nita|date=2016-11-25|work=The Hindu|access-date=2019-02-22|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[केराको चिप्स]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist|refs= <ref name="Fodors 2015">{{cite book |title=Fodor's Essential India: with Delhi, Rajasthan, Mumbai & Kerala |publisher=Travel Distribution |series=Full-color Travel Guide |year=2015 |isbn=978-1-101-87868-2 |url=https://books.google.com/books?id=Spp5BAAAQBAJ&pg=PT772 |accessdate=January 29, 2017 |page=772}}</ref> }} [[श्रेणी:केराका परिकारहरू]] q3ej8fqt7x4n2utbtxm2fw5t2nlifjh 0 150998 1367663 1367658 2026-07-28T12:00:08Z Omnathpokh1 20435 /* वैधानिक बलात्कार सम्बन्धी कानूनको औचित्य */ त्रुटी सँच्याइएको 1367663 wikitext text/x-wiki केही न्यायक्षेत्रहरूमा, ''''वैधानिक बलात्कार'''' (''स्ट्याटुटरी रेप'') भन्नाले दुईजनाको बीचमा हुने [[यौन|कामुक क्रियाकलाप]]लाई बुझिन्छ जसमा सहभागी व्यक्तिहरू मध्ये एक जनाको उमेर [[सहमतिको उमेर]] (उक्त गतिविधिमा कानुनी रूपमा सहमति जनाउन आवश्यक उमेर) भन्दा कम हुन्छ। <ref name="Cusack">{{cite book|author=Carmen M. Cusack|title=Laws Relating to Sex, Pregnancy, and Infancy: Issues in Criminal Justice|publisher=[[Springer Publishing|Springer]]|isbn=978-1137505194|year=2015|page=10|access-date=28 July 2026|url=https://books.google.com/books?id=ZArACQAAQBAJ&pg=PT10|quote=Voluntary sexual intercourse with a post-pubescent minor who is younger than the legal age of consent is described as statutory rape.{{nbsp}}... In most states, age of consent is delimited between 16 years old and 18 years old.{{nbsp}}... In almost every jurisdiction, prepubescent children may not engage in any sexual contact.{{nbsp}}... Engaging in sexual contact with a prepubescent child is a serious criminal offense and a felony.}}</ref><ref name=ojjdp>{{cite web |url=http://www.ncjrs.gov/pdffiles1/ojjdp/208803.pdf |title=Statutory Rape Known to Law Enforcement |access-date=28 July 2026 |publisher=U.S. Department of Justice – Office of Juvenile Justice and Delinquency Prevention |archive-date=21 October 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071021131957/http://www.ncjrs.gov/pdffiles1/ojjdp/208803.pdf |url-status=live }}</ref> “वैधानिक” शब्दले ''नियमपूर्वक'' वा ''कानून बमोजिम'' जस्ता सकारात्मक अर्थ दिने भएपनि "वैधानिक बलात्कार" शब्दले भने कानूनबमोजिम गर्न पाउने बलात्कार वा नियमपूर्वक गरिने बलात्कार जस्ता अर्थ दिँदैन किनकी कुनै पनि किसिमको बलात्कारलाई कानूनी दृष्टिले मात्र नभइ नैतिक दृष्टिकोणले पनि अक्षम्य नै मानिन्छ। तसर्थ ''वैधानिक बलात्कार''मा ''वैधानिक'' शब्दले ''कानूनले परिभाषित गरेको बलात्कार" भन्ने अर्थ दिन्छ, न कि "कानूनले अनुमति दिएको बलात्कार"। अत नाबालिग सँगको बलात्कार “वैधानिक” भयो किनभने कानूनले नै कम उमेरका व्यक्तिलाई संरक्षण गर्न यो नियम बनाएको छ। यसमा बल प्रयोग भएको छ वा छैन भन्ने कुरा मुख्य हुँदैन, उमेर मुख्य विषय हुन्छ। "वैधानिक बलात्कार" भन्ने शब्दले प्रायजसो वयस्क व्यक्तिले सम्झौता उमेरभन्दा कम उमेरका नाबालिगसँग यौन सम्बन्ध राखेको अवस्थालाई बुझाउँछ। थोरैै देश वा राज्यहरूले मात्र आफ्नो कानुनको औपचारिक भाषामा यो शब्द प्रयोग गर्छन्। वयस्क व्यक्तिले नाबालिगबाट गलत लाभ लिइरहेको कुरा कानूनले स्वत: मान्दछ। यौन क्रियाकलापका लागि सहमति दिन कानूनी रूपमा असक्षम हुने हुनाले, नाबालक वा मानसिक रूपमा अपाङ्गता भएका वयस्कसँगको यौन सम्बन्धलाई वैधानिक बलात्कारका कानूनहरूले जबर्जस्ती वा दबाब नै मान्दछन्। ==सहमति जनाउने उमेर== हरेक देश र कहिलेकाहीँ हरेक राज्यको सहमति जनाउने उमेर (''एज अफ कन्सेन्ट'') फरक-फरक हुन्छ। धेरै ठाउँहरूमा यो लगभग १६ देखि १८ वर्षको हुन्छ। केही कानूनहरूले कागजमा लेखिएको उमेर मात्र नहेरी मानसिक उमेरलाई पनि ध्यान दिन्छन्। यदि कसैलाई मानसिक अपाङ्गता छ र त्यसले गर्दा उनीहरू के भइरहेको छ भन्ने कुरा पूर्ण रूपमा बुझ्न असमर्थ छन् भने, उनीहरूको उमेर जतिसुकै भए पनि उनीहरू सहमति दिन असक्षम मानिन सक्छन्।<ref>{{cite web|url=http://www.lawphil.net/judjuris/juri1998/aug1998/gr_126921_1998.html|title=G.R. No. 126921|access-date=28 July 2026|archive-date=5 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131005111431/http://www.lawphil.net/judjuris/juri1998/aug1998/gr_126921_1998.html|url-status=live}}</ref> ==वैधानिक बलात्कार सम्बन्धी कानूनको औचित्य== वैधानिक बलात्कार सम्बन्धी कानून निर्माणको मुख्य आधार यो हो कि कुनै व्यक्तिले निश्चित उमेर पुग्नु अघिसम्म यौन सम्बन्धका लागि कानूनी रूपमा सहमति दिन सक्दैन। यो कानूनले स्पष्ट रूपमा भन्छ कि नाबालकले स्वेच्छाले यौन सम्बन्ध राखे पनि त्यो सम्बन्ध सहमतिको आधारमा भएको मानिँदैन।<ref name=gutt>{{cite journal |url=http://www.guttmacher.org/pubs/journals/2903097.html |title=Can Statutory Rape Laws Be Effective in Preventing Adolescent Pregnancy? |journal=Perspectives on Sexual and Reproductive Health |access-date=28 July 2026 |publisher=[[Guttmacher Institute]] |date=15 June 2005 |volume=29 |last1=Donovan |first1=Patricia |archive-date=11 March 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080311170929/http://www.guttmacher.org/pubs/journals/2903097.html |url-status=live }}</ref> अर्को कारण यो हो कि नाबालिगहरू सामान्यतया आर्थिक, सामाजिक र कानूनी रूपमा वयस्कहरूभन्दा कमजोर हुन्छन्। वयस्क व्यक्तिले नाबालिगसँग यौन सम्बन्ध राख्नुलाई गैरकानूनी बनाएर वैधानिक बलात्कारका कानूनहरूले नाबालिगलाई शक्तिमा रहेका वयस्कहरूबाट केही हदसम्म संरक्षण प्रदान गर्दछन्। वैधानिक बलात्कार कानूनको पक्षमा प्रस्तुत गरिने अर्को तर्क यो हो कि कुनै पनि उमेरको पीडित विरूद्ध बलात्कारको मुद्दा अदालतमा प्रमाणित गर्न निकै गाह्रो हुन्छ। नाबालिगसँगको जबरजस्ती यौन सम्बन्धलाई अत्यन्त जघन्य प्रकारको बलात्कार मानिन्छ, त्यसैले यी कानूनहरूले अभियोजन पक्षलाई “सहमति थिएन” भन्ने प्रमाणित गर्ने झन्झटबाट मुक्ति दिलाउँछन्। अत: नाबालिगसँग सम्बन्धित मुद्दाहरूमा दोषी ठहर हुने सम्भावना बढ्छ।<ref name=cnn/> वैधानिक बलात्कार कानूनको मूल उद्देश्य युवा, अविवाहित केटीहरूलाई त्यस्ता पुरुषहरूबाट जोगाउनु पनि हो जसले उनीहरूलाई गर्भवती बनाएर बच्चाको जिम्मेवारी नलिन सक्छन्।<ref name=cnn>{{cite news |url=http://www.cnn.com/2004/LAW/02/13/findlaw.analysis.colb.statutory.rape/index.html |title=The pros and cons of statutory rape laws |date=13 February 2004 |access-date=28 July 2026 |publisher=Cable News Network |archive-date=11 April 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080411020025/http://www.cnn.com/2004/LAW/02/13/findlaw.analysis.colb.statutory.rape/index.html |url-status=live }}</ref> विगतमा यस्ता समस्याको समाधान प्रायः [[:en:Shotgun Wedding|''सटगन वेडिङ'']] गरिन्थ्यो, जसमा केटीका अभिभावकहरूले उक्त व्यक्तिसँग जबरजस्ती विवाह गराइदिने गर्दथे। यो तर्क केटीको विवाहयोग्यता जोगाउन र अनावश्यक किशोर गर्भावस्थालाई रोक्नका लागि थियो।<ref name=gutt/> ऐतिहासिक रूपमा, यदि कुनै पुरुषले पीडित केटी पहिले नै यौन अनुभवी थिइन् भन्ने कुरा प्रमाणित गर्न सक्यो भने कुनै पुरुषले वैधानिक बलात्कारको आरोपबाट आफूलाई बचाउन सक्दथ्यो।<ref name=cnn/> केही अमेरिकी राज्यहरूमा पीडित “पहिले नै पवित्र चरित्रको” हुनुपर्छ भन्ने आवश्यकता सन् १९९० को दशकसम्म पनि कायम थियो।<ref>{{Cite book |chapter-url=https://sunypress.edu/content/download/451228/5487053 |last=Cocca |first=Carolyn |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150919061929/http://www.sunypress.edu/pdf/60840.pdf |chapter=Statutory Rape Laws in Historical Context |title=Jailbait: The politics of statutory rape laws in the United States |publisher=SUNY Press |date=2004 |archive-date=28 July 2026}}{{void|Fabrickator|comment|version-specific url: https://sunypress.edu/content/download/451228/5487053/version/1/file/9780791459058_imported2_excerpt.pdf}}{{cbignore}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{Reflist}} ==बाह्य कडीहरू== mr8vplg4cx59xhegg1gzkgqh81wrb9b 0 151000 1367667 2026-07-28T12:20:37Z ~2026-41961-09 80018 सुरेन्द्र बजगाईं नेपाली पत्रकार तथा सञ्चारकर्मी हुन्। उनी पत्रकारिता, सार्वजनिक सञ्चार व्यवस्थापन तथा सरकारी सञ्चार क्षेत्रमा सक्रिय छन्। उनी नेपाल सरकारका प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाह]को सचिवालयमा प्रेस सहजकर्ताका रूपमा कार्यरत छन्। 1367667 wikitext text/x-wiki {{Draft article}} {{Infobox person | name = सुरेन्द्र बजगाईं | native_name = Surendra Bajagain | image = | caption = | birth_date = | birth_place = | nationality = नेपाली | education = ग्रामीण विकास (स्नातक), समाजशास्त्र (स्नातकोत्तर अध्ययनरत) | occupation = पत्रकार, सञ्चारकर्मी | employer = प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय | known_for = पत्रकारिता तथा सरकारी सञ्चार व्यवस्थापन }} '''सुरेन्द्र बजगाईं''' (Surendra Bajagain) नेपाली पत्रकार तथा सञ्चारकर्मी हुन्। उनी पत्रकारिता, सार्वजनिक सञ्चार व्यवस्थापन तथा सरकारी सञ्चार क्षेत्रमा सक्रिय छन्। उनी नेपाल सरकारका प्रधानमन्त्री [[बालेन्द्र शाह]]को सचिवालयमा प्रेस सहजकर्ता (Press Facilitator/Press Coordinator) का रूपमा कार्यरत छन्।<ref> {{cite news |title=Surendra Bajgain appointed as Press Coordinator for PM Shah |publisher=Republica |date=31 March 2026 |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/ }} </ref> == प्रारम्भिक जीवन == सुरेन्द्र बजगाईंको जन्म ललितपुर जिल्लामा भएको हो। उनको जन्म मिति, पारिवारिक पृष्ठभूमि तथा प्रारम्भिक जीवनसम्बन्धी विस्तृत विवरण विश्वसनीय प्रकाशित स्रोतबाट थप गर्नुपर्नेछ। == शिक्षा == बजगाईंले ग्रामीण विकास विषयमा स्नातक तह अध्ययन गरेका छन्। उनी त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्गत समाजशास्त्र विषयमा स्नातकोत्तर अध्ययनरत रहेको उल्लेख गरिएको छ। == पत्रकारिता यात्रा == बजगाईंले आफ्नो व्यावसायिक यात्रा पत्रकारिताबाट सुरु गरेका हुन्। उनले नेपाली सञ्चारमाध्यमहरूमा समाचार संकलन, रिपोर्टिङ तथा समसामयिक विषयमा काम गरेका छन्। उनले [[नेपाल लाइभ]], [[नेपालवाच]], [[उकेरा]], [[रुटिन अफ नेपाल बन्द]], [[बाह्रखरी]] र [[इकागज]] लगायतका सञ्चारमाध्यमसँग आबद्ध भएर पत्रकारिता गरेका छन्।<ref> {{cite news |title=Balen’s Press Coordinator Bajagain likely to contest HoR polls from Lalitpur–1 |publisher=Republica |date=14 January 2026 |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/ }} </ref> उनका रिपोर्टिङका क्षेत्रहरूमा राजनीति, सार्वजनिक नीति, सुशासन, प्रशासन, सामाजिक विषय तथा समसामयिक घटनाहरू रहेका छन्। == काठमाडौं महानगरपालिका भूमिका == पत्रकारितापछि बजगाईं सार्वजनिक सञ्चार व्यवस्थापन क्षेत्रमा आबद्ध भए। उनी [[काठमाडौं महानगरपालिका]]का प्रमुख बालेन्द्र शाहको सचिवालयमा प्रेस संयोजकका रूपमा कार्यरत थिए।<ref> {{cite news |title=Balen’s Press Coordinator Bajagain likely to contest HoR polls from Lalitpur–1 |publisher=Republica |date=14 January 2026 |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/ }} </ref> महानगरपालिकामा रहँदा उनले स्थानीय सरकारका नीति, कार्यक्रम तथा सार्वजनिक गतिविधिको सञ्चार व्यवस्थापन र सञ्चारमाध्यमसँग समन्वय गर्ने भूमिका निर्वाह गरेका थिए। == प्रधानमन्त्री सचिवालय == सन् २०२६ मा सुरेन्द्र बजगाईंलाई प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहको प्रेस सहजकर्तामा नियुक्त गरिएको थियो।<ref> {{cite news |title=Surendra Bajgain appointed as Press Coordinator for PM Shah |publisher=Republica |date=31 March 2026 |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/ }} </ref> प्रधानमन्त्री सचिवालयको विवरणमा उनको नाम व्यक्तिगत सचिवालयअन्तर्गत प्रेस सहजकर्ताको रूपमा उल्लेख गरिएको छ।<ref> {{cite news |title=PM Balen Shah reveals 25-member secretariat |publisher=Nepal News |date=31 March 2026 |url=https://english.nepalnews.com/ }} </ref> उनको जिम्मेवारी प्रधानमन्त्रीको गतिविधिसम्बन्धी सूचना व्यवस्थापन, सञ्चारमाध्यमसँग समन्वय तथा प्रेस सम्बन्ध व्यवस्थापनसँग सम्बन्धित रहेको छ। == प्रकाशित लेखहरू == बजगाईंले पत्रकारिताका क्रममा विभिन्न सञ्चारमाध्यममा समाचार तथा विश्लेषणात्मक सामग्री प्रकाशित गरेका छन्। === प्रमुख सञ्चार आबद्धता === * नेपाल लाइभ * नेपालवाच * उकेरा * रुटिन अफ नेपाल बन्द * बाह्रखरी * इकागज == अन्तर्वार्ता तथा प्रोफाइल == सुरेन्द्र बजगाईं सम्बन्धी प्रकाशित प्रोफाइल तथा अन्तर्वार्ताहरू: * ''Balen’s Press Coordinator Bajagain likely to contest HoR polls from Lalitpur–1'' — Republica<ref> {{cite news |title=Balen’s Press Coordinator Bajagain likely to contest HoR polls from Lalitpur–1 |publisher=Republica |date=14 January 2026 |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/ }} </ref> * ''Surendra Bajgain appointed as Press Coordinator for PM Shah'' — Republica<ref> {{cite news |title=Surendra Bajgain appointed as Press Coordinator for PM Shah |publisher=Republica |date=31 March 2026 |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/ }} </ref> == सार्वजनिक सरोकारका विषय == बजगाईंका चासोका क्षेत्रहरूमा सार्वजनिक नीति, सुशासन, सामाजिक विकास, नागरिक सहभागिता र सञ्चार व्यवस्थापन रहेका छन्। == सन्दर्भ सामग्री == {{Reflist}} == बाह्य कडी == * आधिकारिक प्रोफाइल * प्रकाशित समाचार सामग्रीहरू {{DEFAULTSORT:बजगाईं, सुरेन्द्र}} [[Category:नेपाली पत्रकार]] [[Category:नेपाली सञ्चारकर्मी]] [[Category:नेपालका सरकारी कर्मचारी]] [[Category:जीवित व्यक्ति]] emw58v7s4i5ao26qfhi5ks0ibbej2oj 1367668 1367667 2026-07-28T12:21:06Z ~2026-41961-09 80018 1367668 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = सुरेन्द्र बजगाईं | native_name = Surendra Bajagain | image = | caption = | birth_date = | birth_place = | nationality = नेपाली | education = ग्रामीण विकास (स्नातक), समाजशास्त्र (स्नातकोत्तर अध्ययनरत) | occupation = पत्रकार, सञ्चारकर्मी | employer = प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय | known_for = पत्रकारिता तथा सरकारी सञ्चार व्यवस्थापन }} '''सुरेन्द्र बजगाईं''' (Surendra Bajagain) नेपाली पत्रकार तथा सञ्चारकर्मी हुन्। उनी पत्रकारिता, सार्वजनिक सञ्चार व्यवस्थापन तथा सरकारी सञ्चार क्षेत्रमा सक्रिय छन्। उनी नेपाल सरकारका प्रधानमन्त्री [[बालेन्द्र शाह]]को सचिवालयमा प्रेस सहजकर्ता (Press Facilitator/Press Coordinator) का रूपमा कार्यरत छन्।<ref> {{cite news |title=Surendra Bajgain appointed as Press Coordinator for PM Shah |publisher=Republica |date=31 March 2026 |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/ }} </ref> == प्रारम्भिक जीवन == सुरेन्द्र बजगाईंको जन्म ललितपुर जिल्लामा भएको हो। उनको जन्म मिति, पारिवारिक पृष्ठभूमि तथा प्रारम्भिक जीवनसम्बन्धी विस्तृत विवरण विश्वसनीय प्रकाशित स्रोतबाट थप गर्नुपर्नेछ। == शिक्षा == बजगाईंले ग्रामीण विकास विषयमा स्नातक तह अध्ययन गरेका छन्। उनी त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्गत समाजशास्त्र विषयमा स्नातकोत्तर अध्ययनरत रहेको उल्लेख गरिएको छ। == पत्रकारिता यात्रा == बजगाईंले आफ्नो व्यावसायिक यात्रा पत्रकारिताबाट सुरु गरेका हुन्। उनले नेपाली सञ्चारमाध्यमहरूमा समाचार संकलन, रिपोर्टिङ तथा समसामयिक विषयमा काम गरेका छन्। उनले [[नेपाल लाइभ]], [[नेपालवाच]], [[उकेरा]], [[रुटिन अफ नेपाल बन्द]], [[बाह्रखरी]] र [[इकागज]] लगायतका सञ्चारमाध्यमसँग आबद्ध भएर पत्रकारिता गरेका छन्।<ref> {{cite news |title=Balen’s Press Coordinator Bajagain likely to contest HoR polls from Lalitpur–1 |publisher=Republica |date=14 January 2026 |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/ }} </ref> उनका रिपोर्टिङका क्षेत्रहरूमा राजनीति, सार्वजनिक नीति, सुशासन, प्रशासन, सामाजिक विषय तथा समसामयिक घटनाहरू रहेका छन्। == काठमाडौं महानगरपालिका भूमिका == पत्रकारितापछि बजगाईं सार्वजनिक सञ्चार व्यवस्थापन क्षेत्रमा आबद्ध भए। उनी [[काठमाडौं महानगरपालिका]]का प्रमुख बालेन्द्र शाहको सचिवालयमा प्रेस संयोजकका रूपमा कार्यरत थिए।<ref> {{cite news |title=Balen’s Press Coordinator Bajagain likely to contest HoR polls from Lalitpur–1 |publisher=Republica |date=14 January 2026 |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/ }} </ref> महानगरपालिकामा रहँदा उनले स्थानीय सरकारका नीति, कार्यक्रम तथा सार्वजनिक गतिविधिको सञ्चार व्यवस्थापन र सञ्चारमाध्यमसँग समन्वय गर्ने भूमिका निर्वाह गरेका थिए। == प्रधानमन्त्री सचिवालय == सन् २०२६ मा सुरेन्द्र बजगाईंलाई प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहको प्रेस सहजकर्तामा नियुक्त गरिएको थियो।<ref> {{cite news |title=Surendra Bajgain appointed as Press Coordinator for PM Shah |publisher=Republica |date=31 March 2026 |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/ }} </ref> प्रधानमन्त्री सचिवालयको विवरणमा उनको नाम व्यक्तिगत सचिवालयअन्तर्गत प्रेस सहजकर्ताको रूपमा उल्लेख गरिएको छ।<ref> {{cite news |title=PM Balen Shah reveals 25-member secretariat |publisher=Nepal News |date=31 March 2026 |url=https://english.nepalnews.com/ }} </ref> उनको जिम्मेवारी प्रधानमन्त्रीको गतिविधिसम्बन्धी सूचना व्यवस्थापन, सञ्चारमाध्यमसँग समन्वय तथा प्रेस सम्बन्ध व्यवस्थापनसँग सम्बन्धित रहेको छ। == प्रकाशित लेखहरू == बजगाईंले पत्रकारिताका क्रममा विभिन्न सञ्चारमाध्यममा समाचार तथा विश्लेषणात्मक सामग्री प्रकाशित गरेका छन्। === प्रमुख सञ्चार आबद्धता === * नेपाल लाइभ * नेपालवाच * उकेरा * रुटिन अफ नेपाल बन्द * बाह्रखरी * इकागज == अन्तर्वार्ता तथा प्रोफाइल == सुरेन्द्र बजगाईं सम्बन्धी प्रकाशित प्रोफाइल तथा अन्तर्वार्ताहरू: * ''Balen’s Press Coordinator Bajagain likely to contest HoR polls from Lalitpur–1'' — Republica<ref> {{cite news |title=Balen’s Press Coordinator Bajagain likely to contest HoR polls from Lalitpur–1 |publisher=Republica |date=14 January 2026 |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/ }} </ref> * ''Surendra Bajgain appointed as Press Coordinator for PM Shah'' — Republica<ref> {{cite news |title=Surendra Bajgain appointed as Press Coordinator for PM Shah |publisher=Republica |date=31 March 2026 |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/ }} </ref> == सार्वजनिक सरोकारका विषय == बजगाईंका चासोका क्षेत्रहरूमा सार्वजनिक नीति, सुशासन, सामाजिक विकास, नागरिक सहभागिता र सञ्चार व्यवस्थापन रहेका छन्। == सन्दर्भ सामग्री == {{Reflist}} == बाह्य कडी == * आधिकारिक प्रोफाइल * प्रकाशित समाचार सामग्रीहरू {{DEFAULTSORT:बजगाईं, सुरेन्द्र}} [[Category:नेपाली पत्रकार]] [[Category:नेपाली सञ्चारकर्मी]] [[Category:नेपालका सरकारी कर्मचारी]] [[Category:जीवित व्यक्ति]] 4ipz10a2z1a7vpo4betzq58jmd99l3x 1367671 1367668 2026-07-28T12:27:46Z ~2026-42079-72 80019 /* प्रारम्भिक जीवन */ 1367671 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = सुरेन्द्र बजगाईं | native_name = Surendra Bajagain | image = | caption = | birth_date = | birth_place = | nationality = नेपाली | education = ग्रामीण विकास (स्नातक), समाजशास्त्र (स्नातकोत्तर अध्ययनरत) | occupation = पत्रकार, सञ्चारकर्मी | employer = प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय | known_for = पत्रकारिता तथा सरकारी सञ्चार व्यवस्थापन }} '''सुरेन्द्र बजगाईं''' (Surendra Bajagain) नेपाली पत्रकार तथा सञ्चारकर्मी हुन्। उनी पत्रकारिता, सार्वजनिक सञ्चार व्यवस्थापन तथा सरकारी सञ्चार क्षेत्रमा सक्रिय छन्। उनी नेपाल सरकारका प्रधानमन्त्री [[बालेन्द्र शाह]]को सचिवालयमा प्रेस सहजकर्ता (Press Facilitator/Press Coordinator) का रूपमा कार्यरत छन्।<ref> {{cite news |title=Surendra Bajgain appointed as Press Coordinator for PM Shah |publisher=Republica |date=31 March 2026 |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/ }} </ref> == प्रारम्भिक जीवन == सुरेन्द्र बजगाईंको जन्म ललितपुर जिल्लामा भएको हो। == शिक्षा == बजगाईंले ग्रामीण विकास विषयमा स्नातक तह अध्ययन गरेका छन्। उनी त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्गत समाजशास्त्र विषयमा स्नातकोत्तर अध्ययनरत रहेको उल्लेख गरिएको छ। == पत्रकारिता यात्रा == बजगाईंले आफ्नो व्यावसायिक यात्रा पत्रकारिताबाट सुरु गरेका हुन्। उनले नेपाली सञ्चारमाध्यमहरूमा समाचार संकलन, रिपोर्टिङ तथा समसामयिक विषयमा काम गरेका छन्। उनले [[नेपाल लाइभ]], [[नेपालवाच]], [[उकेरा]], [[रुटिन अफ नेपाल बन्द]], [[बाह्रखरी]] र [[इकागज]] लगायतका सञ्चारमाध्यमसँग आबद्ध भएर पत्रकारिता गरेका छन्।<ref> {{cite news |title=Balen’s Press Coordinator Bajagain likely to contest HoR polls from Lalitpur–1 |publisher=Republica |date=14 January 2026 |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/ }} </ref> उनका रिपोर्टिङका क्षेत्रहरूमा राजनीति, सार्वजनिक नीति, सुशासन, प्रशासन, सामाजिक विषय तथा समसामयिक घटनाहरू रहेका छन्। == काठमाडौं महानगरपालिका भूमिका == पत्रकारितापछि बजगाईं सार्वजनिक सञ्चार व्यवस्थापन क्षेत्रमा आबद्ध भए। उनी [[काठमाडौं महानगरपालिका]]का प्रमुख बालेन्द्र शाहको सचिवालयमा प्रेस संयोजकका रूपमा कार्यरत थिए।<ref> {{cite news |title=Balen’s Press Coordinator Bajagain likely to contest HoR polls from Lalitpur–1 |publisher=Republica |date=14 January 2026 |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/ }} </ref> महानगरपालिकामा रहँदा उनले स्थानीय सरकारका नीति, कार्यक्रम तथा सार्वजनिक गतिविधिको सञ्चार व्यवस्थापन र सञ्चारमाध्यमसँग समन्वय गर्ने भूमिका निर्वाह गरेका थिए। == प्रधानमन्त्री सचिवालय == सन् २०२६ मा सुरेन्द्र बजगाईंलाई प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहको प्रेस सहजकर्तामा नियुक्त गरिएको थियो।<ref> {{cite news |title=Surendra Bajgain appointed as Press Coordinator for PM Shah |publisher=Republica |date=31 March 2026 |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/ }} </ref> प्रधानमन्त्री सचिवालयको विवरणमा उनको नाम व्यक्तिगत सचिवालयअन्तर्गत प्रेस सहजकर्ताको रूपमा उल्लेख गरिएको छ।<ref> {{cite news |title=PM Balen Shah reveals 25-member secretariat |publisher=Nepal News |date=31 March 2026 |url=https://english.nepalnews.com/ }} </ref> उनको जिम्मेवारी प्रधानमन्त्रीको गतिविधिसम्बन्धी सूचना व्यवस्थापन, सञ्चारमाध्यमसँग समन्वय तथा प्रेस सम्बन्ध व्यवस्थापनसँग सम्बन्धित रहेको छ। == प्रकाशित लेखहरू == बजगाईंले पत्रकारिताका क्रममा विभिन्न सञ्चारमाध्यममा समाचार तथा विश्लेषणात्मक सामग्री प्रकाशित गरेका छन्। === प्रमुख सञ्चार आबद्धता === * नेपाल लाइभ * नेपालवाच * उकेरा * रुटिन अफ नेपाल बन्द * बाह्रखरी * इकागज == अन्तर्वार्ता तथा प्रोफाइल == सुरेन्द्र बजगाईं सम्बन्धी प्रकाशित प्रोफाइल तथा अन्तर्वार्ताहरू: * ''Balen’s Press Coordinator Bajagain likely to contest HoR polls from Lalitpur–1'' — Republica<ref> {{cite news |title=Balen’s Press Coordinator Bajagain likely to contest HoR polls from Lalitpur–1 |publisher=Republica |date=14 January 2026 |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/ }} </ref> * ''Surendra Bajgain appointed as Press Coordinator for PM Shah'' — Republica<ref> {{cite news |title=Surendra Bajgain appointed as Press Coordinator for PM Shah |publisher=Republica |date=31 March 2026 |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/ }} </ref> == सार्वजनिक सरोकारका विषय == बजगाईंका चासोका क्षेत्रहरूमा सार्वजनिक नीति, सुशासन, सामाजिक विकास, नागरिक सहभागिता र सञ्चार व्यवस्थापन रहेका छन्। == सन्दर्भ सामग्री == {{Reflist}} == बाह्य कडी == * आधिकारिक प्रोफाइल * प्रकाशित समाचार सामग्रीहरू {{DEFAULTSORT:बजगाईं, सुरेन्द्र}} [[Category:नेपाली पत्रकार]] [[Category:नेपाली सञ्चारकर्मी]] [[Category:नेपालका सरकारी कर्मचारी]] [[Category:जीवित व्यक्ति]] napgfnmr9mrlas8b5i2gjg1tw3dtbp6 1367674 1367671 2026-07-28T12:31:45Z ~2026-42079-72 80019 /* प्रधानमन्त्री सचिवालय */ 1367674 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = सुरेन्द्र बजगाईं | native_name = Surendra Bajagain | image = | caption = | birth_date = | birth_place = | nationality = नेपाली | education = ग्रामीण विकास (स्नातक), समाजशास्त्र (स्नातकोत्तर अध्ययनरत) | occupation = पत्रकार, सञ्चारकर्मी | employer = प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय | known_for = पत्रकारिता तथा सरकारी सञ्चार व्यवस्थापन }} '''सुरेन्द्र बजगाईं''' (Surendra Bajagain) नेपाली पत्रकार तथा सञ्चारकर्मी हुन्। उनी पत्रकारिता, सार्वजनिक सञ्चार व्यवस्थापन तथा सरकारी सञ्चार क्षेत्रमा सक्रिय छन्। उनी नेपाल सरकारका प्रधानमन्त्री [[बालेन्द्र शाह]]को सचिवालयमा प्रेस सहजकर्ता (Press Facilitator/Press Coordinator) का रूपमा कार्यरत छन्।<ref> {{cite news |title=Surendra Bajgain appointed as Press Coordinator for PM Shah |publisher=Republica |date=31 March 2026 |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/ }} </ref> == प्रारम्भिक जीवन == सुरेन्द्र बजगाईंको जन्म ललितपुर जिल्लामा भएको हो। == शिक्षा == बजगाईंले ग्रामीण विकास विषयमा स्नातक तह अध्ययन गरेका छन्। उनी त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्गत समाजशास्त्र विषयमा स्नातकोत्तर अध्ययनरत रहेको उल्लेख गरिएको छ। == पत्रकारिता यात्रा == बजगाईंले आफ्नो व्यावसायिक यात्रा पत्रकारिताबाट सुरु गरेका हुन्। उनले नेपाली सञ्चारमाध्यमहरूमा समाचार संकलन, रिपोर्टिङ तथा समसामयिक विषयमा काम गरेका छन्। उनले [[नेपाल लाइभ]], [[नेपालवाच]], [[उकेरा]], [[रुटिन अफ नेपाल बन्द]], [[बाह्रखरी]] र [[इकागज]] लगायतका सञ्चारमाध्यमसँग आबद्ध भएर पत्रकारिता गरेका छन्।<ref> {{cite news |title=Balen’s Press Coordinator Bajagain likely to contest HoR polls from Lalitpur–1 |publisher=Republica |date=14 January 2026 |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/ }} </ref> उनका रिपोर्टिङका क्षेत्रहरूमा राजनीति, सार्वजनिक नीति, सुशासन, प्रशासन, सामाजिक विषय तथा समसामयिक घटनाहरू रहेका छन्। == काठमाडौं महानगरपालिका भूमिका == पत्रकारितापछि बजगाईं सार्वजनिक सञ्चार व्यवस्थापन क्षेत्रमा आबद्ध भए। उनी [[काठमाडौं महानगरपालिका]]का प्रमुख बालेन्द्र शाहको सचिवालयमा प्रेस संयोजकका रूपमा कार्यरत थिए।<ref> {{cite news |title=Balen’s Press Coordinator Bajagain likely to contest HoR polls from Lalitpur–1 |publisher=Republica |date=14 January 2026 |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/ }} </ref> महानगरपालिकामा रहँदा उनले स्थानीय सरकारका नीति, कार्यक्रम तथा सार्वजनिक गतिविधिको सञ्चार व्यवस्थापन र सञ्चारमाध्यमसँग समन्वय गर्ने भूमिका निर्वाह गरेका थिए। == प्रधानमन्त्री सचिवालय == सन् २०२६ मा सुरेन्द्र बजगाईंलाई प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहको प्रेस सहजकर्तामा नियुक्त गरिएको थियो।<ref> {{cite news |title=Surendra Bajgain appointed as Press Coordinator for PM Shah |publisher=Republica |date=31 March 2026 |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/ }} </ref> प्रधानमन्त्री सचिवालयको विवरणमा उनको नाम स्वकिय सचिवालय अन्तर्गत प्रेस सहजकर्ताको रूपमा नियुक्त गरिएको छ।<ref> {{cite news |title=PM Balen Shah reveals 25-member secretariat |publisher=Nepal News |date=31 March 2026 |url=https://english.nepalnews.com/ }} </ref> उनको जिम्मेवारी प्रधानमन्त्रीको गतिविधिसम्बन्धी सूचना व्यवस्थापन, सञ्चारमाध्यमसँग समन्वय तथा प्रेस सम्बन्ध व्यवस्थापनसँग सम्बन्धित रहेको छ। == प्रकाशित लेखहरू == बजगाईंले पत्रकारिताका क्रममा विभिन्न सञ्चारमाध्यममा समाचार तथा विश्लेषणात्मक सामग्री प्रकाशित गरेका छन्। === प्रमुख सञ्चार आबद्धता === * नेपाल लाइभ * नेपालवाच * उकेरा * रुटिन अफ नेपाल बन्द * बाह्रखरी * इकागज == अन्तर्वार्ता तथा प्रोफाइल == सुरेन्द्र बजगाईं सम्बन्धी प्रकाशित प्रोफाइल तथा अन्तर्वार्ताहरू: * ''Balen’s Press Coordinator Bajagain likely to contest HoR polls from Lalitpur–1'' — Republica<ref> {{cite news |title=Balen’s Press Coordinator Bajagain likely to contest HoR polls from Lalitpur–1 |publisher=Republica |date=14 January 2026 |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/ }} </ref> * ''Surendra Bajgain appointed as Press Coordinator for PM Shah'' — Republica<ref> {{cite news |title=Surendra Bajgain appointed as Press Coordinator for PM Shah |publisher=Republica |date=31 March 2026 |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/ }} </ref> == सार्वजनिक सरोकारका विषय == बजगाईंका चासोका क्षेत्रहरूमा सार्वजनिक नीति, सुशासन, सामाजिक विकास, नागरिक सहभागिता र सञ्चार व्यवस्थापन रहेका छन्। == सन्दर्भ सामग्री == {{Reflist}} == बाह्य कडी == * आधिकारिक प्रोफाइल * प्रकाशित समाचार सामग्रीहरू {{DEFAULTSORT:बजगाईं, सुरेन्द्र}} [[Category:नेपाली पत्रकार]] [[Category:नेपाली सञ्चारकर्मी]] [[Category:नेपालका सरकारी कर्मचारी]] [[Category:जीवित व्यक्ति]] p0gop4tbksimvzkcio3h9fwmknkbxiq 3 151001 1367675 2026-07-28T12:32:52Z नेपाली विकिपिडिया स्वागत 28168 [[ढाँचा:नमस्ते|स्वागतम्]] 1367675 wikitext text/x-wiki ==विकिपिडियामा स्वागत छ!== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|1px|3px|rgba(0, 0, 0, 0.35)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #fff; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 36px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 1.2em;">नमस्ते, कामनाज्यू</div> <div style="font-size: 24px; padding-top: 0px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; color: #666; "> [[नेपाली विकिपिडिया]]मा हार्दिक [[विकिपिडिया:स्वागत|स्वागत]] छ! </div></div> <div style="vertical-align:middle; color: black; background-color:#fff"> <div style="display: flex; flex-flow: row wrap; background-color:#EAECF0; padding: 10px; padding-left: 25px; "> <div style="font-size: 18px; padding-top: 0px; margin-left: 0px; text-align: center; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.5em; color: #111; "> हालसम्म नेपाली विकिपिडियामा [[विशेष:Statistics|२९,९६५]] लेखहरू छन्। यसलाई बढाउन तपाईंको योगदानको आवश्यकता रहेको छ। आउनुहोस् तपाईं हामी सबै मिलेर नेपाली विकिपिडियालाई विश्वका अन्य प्रमुख [[:meta:List_of_Wikipedias/ne|भाषाका विकिपिडिया जत्ति कै धनी]] बनाऔँ। विकिपिडियाले कुनै पनि व्यक्तिलाई सम्पादन गर्ने अधिकार दिन्छ। मलाई आशा छ कि तपाईंले यहाँ मन पराउनुहुन्छ र योगदान गर्ने निर्णय गर्नुहुन्छ।</div> <div style="flex: 1 1 300px;"><br/> <div style="font-size: 17px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;">[[चित्र:Symbol support2 vote.svg|25px|alt=|link=]] सुरुवात</div> <div style="font-size: 15px;"> * पहिले [[विकिपिडिया:विकिपिडियाको बारेमा|विकिपिडियाको परिचय पृष्ठ]] पढ्नुहोस्। * तपाईंले कसरी [[मद्दत:सहायता विषयसूचि|विकिपिडियामा योगदान गर्न सक्नुहुन्छ]] जान्नुहोस्। * आफ्नो परिचय दिनको लागि तपाईंको [[प्रयोगकर्ता:कामना|प्रयोगकर्ता पृष्ठ]] बनाउनुहोला ताकि हामी तपाईंलाई अझ राम्रोसँग चिन्न सक्छौँ। (परिचय दिइरहनु आवश्यक नै भने छैन) </div> </div> <div style="flex: 1 1 300px;"><br/> <div style="font-size: 17px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;">[[चित्र:Artículo bueno-blue.svg|25px|alt=|link=]] सुझावहरू</div> <div style="font-size: 15px;"> * कृपया [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/वार्तालाप पृष्ठ|वार्तालाप पृष्ठ]]मा चारवटा वक्र (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) प्रयोग गरि हस्ताक्षर गर्नुहोला। यसो गर्नाले वार्तालाप पृष्ठमा स्वत: तपाईंको नाम, वार्ता पृष्ठसूत्र र मिति थपिने छ। * यदि तपाईंलाई विकिपिडियामा केही समस्या परेको छ भने आफ्नो वार्तालाप पृष्ठमा <code>'''<nowiki>{{मद्दत}}</nowiki>'''</code> राख्नु होला। हाम्रा प्रयोगकर्ताहरूले तपाईंको समस्याको समाधान बताउने छन्। * नयाँ पृष्ठहरू [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/सम्पादन|सम्पादन गर्दा]] वा [[विकिपिडिया:कसरी लेख बनाउने?|सिर्जना गर्दा]], [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/सन्दर्भ|सन्दर्भ]]हरू थप्दा वा मेटाउँदा गल्ती गर्न डराउनु पर्दैन किनकि गल्ती जो कोहीबाट हुन् सक्छ। </div> </div> </div> <div style="padding: 10px; padding-left: 25px; "> <div style="text-align: center;"> {{clickable button 2|विकिपिडिया:कसरी लेख बनाउने?|कसरी लेख बनाउने?|class=mw-ui-constructive center}} </div> <div style="text-align: center;"> {{clickable button 2|विकिपिडिया:चिया घर|यदि तपाईंसँग प्रश्नहरू छन् भने यहाँ सोध्नुहोस्|class=mw-ui-constructive center}} </div> </div> </div> </div> '''स्वागतम्''', हामी नेपाली विकिपिडियामा तपाईंको सम्पादनको लागि पर्खिरहेका छौँ! -- [[User:नेपाली विकिपिडिया स्वागत|नेपाली विकिपिडिया स्वागत]] ([[User talk:नेपाली विकिपिडिया स्वागत|कुरा गर्नुहोस्]]) १८:१७, २८ जुलाई २०२६ (नेपाली समय) csid6lrbtx5eb446goy01g9olq5jfip 0 151002 1367703 2026-07-28T14:33:15Z Omnathpokh1 20435 नयाँ पृष्ठ सृजना गरिएको। 1367703 wikitext text/x-wiki बलात्कार एक गम्भीर प्रकारको [[यौन आक्रमण]] हो। यो तब हुन्छ जब एक व्यक्ति वा व्यक्तिहरूको समूहले अर्को व्यक्तिमाथि उसको अनुमति विना नै [[यौन]] सम्बन्धी कुनै कार्य गर्दछन्। बलात्कार कानून विपरीत, सामाजिक मर्यादा विपरित र आफ्नो नैतिकता विपरीत हुने कुकृत्य हो। बलात्कार शारीरिक बल प्रयोग गरेर, धम्की दिएर, वा झुक्याएर लगायत विभिन्न तरिकाले हुन सक्छ। यसबाहेक कुनै पनि व्यक्तिले कुनै काम सही “हो” वा “होइन” भनी छुट्याउन सक्ने अवस्थामा छैन भने पनि बलात्कार हुन सक्छ। साना उमेरका केटाकेटी, मानसिक रूपमा अशक्त व्यक्ति, रक्सी वा [[लागूपदार्थ]]को प्रभावमा पारिएका व्यक्ति आदिमा सही वा गलत छुट्याउने क्षमता हुँदैन।<ref name="merriam-webster.com">{{cite web|title=Rape|work=[[Merriam-Webster]]|date=8 May 2021|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/rape}}</ref><ref name="who.int">{{cite web|title=Sexual violence chapter 6|work=[[World Health Organization]]|date=15 April 2011|url=http://whqlibdoc.who.int/publications/2002/9241545615_chap6_eng.pdf}}</ref><ref name="dictionary.reference.com">{{cite web|title=Rape|publisher=dictionary.reference.com|date=15 April 2011|url=http://dictionary.reference.com/browse/rape}}</ref><ref name="westeal">{{cite book |last1=Lehman |first1=Jeffrey |last2=Phelps |first2=Shirelle |title=West's Encyclopedia of American Law, Vol. 9 |date=2005 |publisher=Thomson/Gale |location=Detroit |isbn=9780787663766 |page=145 |edition=2}}</ref> बलात्कारको परिभाषा देश वा राज्य अनुसार केही फरक हुन सक्छ, तर धेरैजसो कानूनहरू एउटा महत्वपूर्ण कुरामा साझा धारणा राख्दछन्। त्यो हो विना सहमति [[यौनसम्पर्क]] गर्नु। सहमति भनेको स्पष्ट र स्वतन्त्र रूपमा गरिएको सम्झौता हो। यदि कसैले सहमति दिएनन् वा दिन सकेनन् तर पनि एउटाले जबरजस्ती अर्कोसँग शारीरिक सम्पर्क राख्यो भने त्यो बलात्कार ठहर्छ। कतिपय अवस्थामा सहमति भएपछि भएको शारीरिक सम्पर्क पनि बलात्कार ठहर्छ। उदाहरणका लागि बच्चाहरू र किशोरकिशोरीहरूलाई निश्चित उमेरभन्दा कम भएमा ठूलो उमेरका व्यक्तिहरूसँग यौन क्रियाकलाप गर्न कानूनी रूपमा सहमति दिन सक्ने मानिँदैनन्। त्यसैले [[वैधानिक बलात्कार]] नामक विशेष कानूनहरू छन्। क्यानडा, अमेरिकाका केही राज्यहरू र अष्ट्रेलियाका केही राज्यहरूमा पुरानो बलात्कारको परिभाषा (जसमा हमेशा यौन सम्बन्ध हुनैपर्थ्यो) परिवर्तन गरिएको छ। अब त्यहाँ फराकिलो कानूनहरू जस्तै “यौनिक आक्रमण” वा “अपराधिक यौन आचरण” लागू छन्। यी कानूनहरूले कुनै पनि अनिच्छित यौन स्पर्श वा सम्पर्कलाई गैरकानूनी बनाउँछन्।<ref>[https://www150.statcan.gc.ca/n1/pub/85f0033m/85f0033m2008019-eng.pdf Shannon Brennan and Andrea Taylor-Butts, ''Sexual Assault in Canada 2004 and 2007'' (Ottawa: Statistics Canada (Canadian Centre for Justice Statistics), 2008)), p. 7.]</ref> सबै कानूनको मुख्य सन्देश एउटै छ। कसैलाई पनि कुनै प्रकारको यौन क्रियाकलाप गर्न जबरजस्ती गर्नु वा झुक्याएर बाध्य पार्नु हुँदैन। नेपालमा हाल मुलुकी अपराध संहिता, २०७४ को दफा २१९ ले कसैले कुनै महिलालाई निजको मञ्जुरी नलिई करणी गरेमा वा मञ्जुरी लिएर भए पनि अठार वर्षभन्दा कम उमेरको कुनै बालिकालाई करणी गरेमा निजले त्यस्तो महिला वा बालिकालाई जबरजस्ती करणी गरेको मानिने व्यवस्था गरेको छ।<ref>https://gorkhapatraonline.com/news/92263</ref> ==अन्तर्राष्ट्रिय मार्गदर्शन, सिफारिस तथा दायित्त्वहरू== हालैका वर्षहरूमा, धेरै अन्तर्राष्ट्रिय [[मानव अधिकार]] सम्बन्धी संस्थाहरूले “विश्वका हरेक राष्ट्रहरूले [[बलात्कार]] र [[यौन हिंसा]]सम्बन्धी मामिलाहरू कसरी व्यवस्थापन गर्नुपर्छ?” भन्नेबारे निर्देशिका र नियमहरू तयार गरेका छन् जसमा परम्परागत रूपमा प्रयोग गरिने '''बलात्कार''' शब्दको साटो [[यौन दुर्व्यवहार]]/[[यौन हिंसा]]" जस्ता फराकिलो अर्थ दिने शब्दको प्रयोग गरिनुपर्छ भनिएको छ। यसले अवाञ्छित यौनजन्य कार्यका अन्य धेरै प्रकारहरूलाई समेट्नेछ र पीडितहरूलाई अझ राम्रो संरक्षण प्रदान गर्ने विश्वास समेत ती निर्देशिकाहरूमा व्यक्त गरिएको छ। उदाहरणका लागि, संयुक्त राष्ट्र संघ (UN) को आर्थिक तथा सामाजिक मामिला विभागको महिला उत्थान महाशाखाद्वारा प्रकाशित ''महिलामाथि हुने हिंसासम्बन्धी कानूनका लागि निर्देशिका'' ले यौन हिंसासम्बन्धी कानूनबारे यी सुझावहरू दिएको छ:<ref>{{cite web |url=https://www.un.org/womenwatch/daw/vaw/handbook/Handbook%20for%20legislation%20on%20violence%20against%20women.pdf |access-date=2026-07-28 |title=Handbook for Legislation on Violence Against Women |website=UN Women |archive-url=https://web.archive.org/web/20230211080818/https://www.un.org/womenwatch/daw/vaw/handbook/Handbook%20for%20legislation%20on%20violence%20against%20women.pdf |archive-date=2023-02-11 |url-status=live}}</ref> {{blockquote|कानूनले निम्न कामहरू गर्नुपर्छ: * यौन दुर्व्यवहारलाई शारीरिक पवित्रता र यौन स्वायत्तताको उल्लङ्घनका रूपमा परिभाषित गर्ने; * बलात्कार तथा मतीहिन दुर्व्यवहारसम्बन्धी विद्यमान अपराधहरूलाई हटाएर हानी/क्षतिको गम्भीरताका आधारमा वर्गीकृत गरिएको फराकिलो यौन दुर्व्यवहारको अपराध कायम गर्ने; * अपराधको गम्भीरता बढाउने परिस्थितिहरू को व्यवस्था गर्ने, जसमा पीडितको उमेर, पीडक र पीडितबीचको सम्बन्ध, हिंसाको प्रयोग वा धम्की, बहुसङ्ख्यक पीडकहरूको उपस्थिति र पीडितमाथि परेको गम्भीर शारीरिक वा मानसिक असर जस्ता कुराहरूमा मात्र सीमित नहुने; * यौन दुर्व्यवहार बलजफ्ती वा हिंसाद्वारा नै भएको हुनुपर्ने र योनीमा छेडछाड भएको प्रमाण चाहिने प्रावधानहरूलाई हटाइ निम्न दुईमध्ये एक तरिकाबाट यौन दुर्व्यवहारको परिभाषा तय गरी अदालती प्रक्रियामा पीडितको पुन: पीडित हुने अवस्थालाई न्यूनीकरण गर्ने: ** "सुस्पष्ट र स्वेच्छिक सहमति"को उपस्थिति अनिवार्य गर्ने र पीडितको सहमति थियो कि थिएन भनी सुनिश्चित गर्न के-कस्ता कदम चालिएका थिए भन्ने प्रमाणको भार अभियुक्तमाथि राख्ने; वा ** उक्त कार्य ''जबरजस्ती वा दबाबपूर्ण परिस्थितिमा'' भएको हुनुपर्ने र त्यसमा फराकिलो दायराका दबाबपूर्ण परिस्थितिहरू समावेश गर्ने; र * [[वैवाहिक बलात्कार]] सम्बन्धी मुद्दाहरूलाई देहाय मध्ये कुनै एक तरिकाले अपराधिकरण गर्ने/गैरकानूनी घोषित गर्ने: ** यौन दुर्व्यवहारसम्बन्धी प्रावधानहरू पीडक र उजुरीकर्ताबीचको “सम्बन्धको स्वरूप जस्तोसुकै भए तापनि” लागू हुने व्यवस्था गर्ने; वा ** “कुनै पनि विवाह वा अन्य सम्बन्धलाई कानूनबमोजिम यौन दुर्व्यवहारको आरोपमा बचाउको आधार मानिने छैन” भनी स्पष्ट उल्लेख गर्ने। }} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{Reflist}} ==बाह्य कडीहरू== 5fg35h3p5m2qejpuj3xjmv36iex8zxq 3 151003 1367705 2026-07-28T14:54:16Z नेपाली विकिपिडिया स्वागत 28168 [[ढाँचा:नमस्ते|स्वागतम्]] 1367705 wikitext text/x-wiki ==विकिपिडियामा स्वागत छ!== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|1px|3px|rgba(0, 0, 0, 0.35)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #fff; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 36px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 1.2em;">नमस्ते, Anish-pand3yyज्यू</div> <div style="font-size: 24px; padding-top: 0px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; color: #666; "> [[नेपाली विकिपिडिया]]मा हार्दिक [[विकिपिडिया:स्वागत|स्वागत]] छ! </div></div> <div style="vertical-align:middle; color: black; background-color:#fff"> <div style="display: flex; flex-flow: row wrap; background-color:#EAECF0; padding: 10px; padding-left: 25px; "> <div style="font-size: 18px; padding-top: 0px; margin-left: 0px; text-align: center; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.5em; color: #111; "> हालसम्म नेपाली विकिपिडियामा [[विशेष:Statistics|२९,९६६]] लेखहरू छन्। यसलाई बढाउन तपाईंको योगदानको आवश्यकता रहेको छ। आउनुहोस् तपाईं हामी सबै मिलेर नेपाली विकिपिडियालाई विश्वका अन्य प्रमुख [[:meta:List_of_Wikipedias/ne|भाषाका विकिपिडिया जत्ति कै धनी]] बनाऔँ। विकिपिडियाले कुनै पनि व्यक्तिलाई सम्पादन गर्ने अधिकार दिन्छ। मलाई आशा छ कि तपाईंले यहाँ मन पराउनुहुन्छ र योगदान गर्ने निर्णय गर्नुहुन्छ।</div> <div style="flex: 1 1 300px;"><br/> <div style="font-size: 17px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;">[[चित्र:Symbol support2 vote.svg|25px|alt=|link=]] सुरुवात</div> <div style="font-size: 15px;"> * पहिले [[विकिपिडिया:विकिपिडियाको बारेमा|विकिपिडियाको परिचय पृष्ठ]] पढ्नुहोस्। * तपाईंले कसरी [[मद्दत:सहायता विषयसूचि|विकिपिडियामा योगदान गर्न सक्नुहुन्छ]] जान्नुहोस्। * आफ्नो परिचय दिनको लागि तपाईंको [[प्रयोगकर्ता:Anish-pand3yy|प्रयोगकर्ता पृष्ठ]] बनाउनुहोला ताकि हामी तपाईंलाई अझ राम्रोसँग चिन्न सक्छौँ। (परिचय दिइरहनु आवश्यक नै भने छैन) </div> </div> <div style="flex: 1 1 300px;"><br/> <div style="font-size: 17px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;">[[चित्र:Artículo bueno-blue.svg|25px|alt=|link=]] सुझावहरू</div> <div style="font-size: 15px;"> * कृपया [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/वार्तालाप पृष्ठ|वार्तालाप पृष्ठ]]मा चारवटा वक्र (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) प्रयोग गरि हस्ताक्षर गर्नुहोला। यसो गर्नाले वार्तालाप पृष्ठमा स्वत: तपाईंको नाम, वार्ता पृष्ठसूत्र र मिति थपिने छ। * यदि तपाईंलाई विकिपिडियामा केही समस्या परेको छ भने आफ्नो वार्तालाप पृष्ठमा <code>'''<nowiki>{{मद्दत}}</nowiki>'''</code> राख्नु होला। हाम्रा प्रयोगकर्ताहरूले तपाईंको समस्याको समाधान बताउने छन्। * नयाँ पृष्ठहरू [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/सम्पादन|सम्पादन गर्दा]] वा [[विकिपिडिया:कसरी लेख बनाउने?|सिर्जना गर्दा]], [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/सन्दर्भ|सन्दर्भ]]हरू थप्दा वा मेटाउँदा गल्ती गर्न डराउनु पर्दैन किनकि गल्ती जो कोहीबाट हुन् सक्छ। </div> </div> </div> <div style="padding: 10px; padding-left: 25px; "> <div style="text-align: center;"> {{clickable button 2|विकिपिडिया:कसरी लेख बनाउने?|कसरी लेख बनाउने?|class=mw-ui-constructive center}} </div> <div style="text-align: center;"> {{clickable button 2|विकिपिडिया:चिया घर|यदि तपाईंसँग प्रश्नहरू छन् भने यहाँ सोध्नुहोस्|class=mw-ui-constructive center}} </div> </div> </div> </div> '''स्वागतम्''', हामी नेपाली विकिपिडियामा तपाईंको सम्पादनको लागि पर्खिरहेका छौँ! -- [[User:नेपाली विकिपिडिया स्वागत|नेपाली विकिपिडिया स्वागत]] ([[User talk:नेपाली विकिपिडिया स्वागत|कुरा गर्नुहोस्]]) २०:३९, २८ जुलाई २०२६ (नेपाली समय) ltpq0lmpl0rxg0psy5lvpkptxq8rvj6 0 151007 1367720 2026-07-28T16:09:47Z पर्वत सुवेदी 31224 पर्वत सुवेदीद्वारा [[एएफसी महिला एसियाली कप]] पृष्ठलाई [[एएफसी महिला एसिया कप]]मा सारियो 1367720 wikitext text/x-wiki #अनुप्रेषण [[एएफसी महिला एसिया कप]] jyvku4qlwrx683awfctp79uisyxkxnk 10 151008 1367722 2010-09-14T19:56:26Z en>Paedia 0 {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = British Hong Kong | flag alias = Flag of Hong Kong 1959.svg | flag alias-1997 = Flag of Hong Kong.svg | flag alias-1910 = Flag of Hong Ko 1367722 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = British Hong Kong | flag alias = Flag of Hong Kong 1959.svg | flag alias-1997 = Flag of Hong Kong.svg | flag alias-1910 = Flag of Hong Kong 1910.png | flag alias-1876 = Flag of Hong Kong (1876-1910).png | flag alias-1871 = Flag of Hong Kong 1871.png | flag alias-red = Flag of Hong Kong 1959 (unofficial Red Ensign).svg | link alias-cricket = Hong Kong {{{mw|}}} cricket team | link alias-korfball = Hong Kong China national korfball team | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | altvar = {{{altvar|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1997 | var2 = 1910 | var3 = 1876 | var4 = 1871 | var5 = red | redir1 = Colonial Hong Kong | redir2 = Hong Kong colony </noinclude> }} 3l90tubhaxqqg8cp3wz0hwvgzpyqieu 1367723 1367722 2010-09-16T14:56:37Z en>Paedia 0 | shortname alias = Hong Kong | related1 = Hong Kong | related2 = Empire of Japan | related3 = Qing Dynasty | related4 = United Kingdom of Great Britain and Ireland | related5 = United Kingdom 1367723 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = British Hong Kong | shortname alias = Hong Kong | shortname alias-colony = Hong Kong colony | flag alias = Flag of Hong Kong 1959.svg | flag alias-1997 = Flag of Hong Kong.svg | flag alias-1910 = Flag of Hong Kong 1910.png | flag alias-1876 = Flag of Hong Kong (1876-1910).png | flag alias-1871 = Flag of Hong Kong 1871.png | flag alias-red = Flag of Hong Kong 1959 (unofficial Red Ensign).svg | link alias-cricket = Hong Kong {{{mw|}}} cricket team | link alias-korfball = Hong Kong China national korfball team | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | altvar = {{{altvar|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1997 | var2 = 1910 | var3 = 1876 | var4 = 1871 | var5 = red | redir1 = Colonial Hong Kong | redir2 = Hong Kong colony | related1 = Hong Kong | related2 = Empire of Japan | related3 = Qing Dynasty | related4 = United Kingdom of Great Britain and Ireland | related5 = United Kingdom </noinclude> }} p8ty7d0ibxmhlnuxexfgqg8pd5rdary 1367724 1367723 2010-09-17T21:07:31Z en>Andrwsc 0 rm malformed, unused, and excessive 1367724 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = British Hong Kong | shortname alias = Hong Kong | flag alias = Flag of Hong Kong 1959.svg | flag alias-1871 = Flag of Hong Kong 1871.png | flag alias-1876 = Flag of Hong Kong (1876-1910).png | flag alias-1910 = Flag of Hong Kong 1910.png | flag alias-red = Flag of Hong Kong 1959 (unofficial Red Ensign).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1871 | var2 = 1876 | var3 = 1910 | var4 = red | related1 = Hong Kong </noinclude> }} mfwcfav89xztv1m9jncgvp7vrr3zoat 1367725 1367724 2010-09-18T15:15:14Z en>Paedia 0 Undid revision 385425541 by [[Special:Contributions/Andrwsc|Andrwsc]] ([[User talk:Andrwsc|talk]]) per [[User talk:Paedia#Country data templates|discussion]] 1367725 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = British Hong Kong | shortname alias = Hong Kong | shortname alias-colony = Hong Kong colony | flag alias = Flag of Hong Kong 1959.svg | flag alias-1997 = Flag of Hong Kong.svg | flag alias-1910 = Flag of Hong Kong 1910.png | flag alias-1876 = Flag of Hong Kong (1876-1910).png | flag alias-1871 = Flag of Hong Kong 1871.png | flag alias-red = Flag of Hong Kong 1959 (unofficial Red Ensign).svg | link alias-cricket = Hong Kong {{{mw|}}} cricket team | link alias-korfball = Hong Kong China national korfball team | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | altvar = {{{altvar|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1997 | var2 = 1910 | var3 = 1876 | var4 = 1871 | var5 = red | redir1 = Colonial Hong Kong | redir2 = Hong Kong colony | related1 = Hong Kong | related2 = Empire of Japan | related3 = Qing Dynasty | related4 = United Kingdom of Great Britain and Ireland | related5 = United Kingdom </noinclude> }} p8ty7d0ibxmhlnuxexfgqg8pd5rdary 1367726 1367725 2010-09-18T16:13:21Z en>Andrwsc 0 per user talk page, the extraneous content is not endorsed 1367726 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = British Hong Kong | shortname alias = Hong Kong | flag alias = Flag of Hong Kong 1959.svg | flag alias-1871 = Flag of Hong Kong 1871.png | flag alias-1876 = Flag of Hong Kong (1876-1910).png | flag alias-1910 = Flag of Hong Kong 1910.png | flag alias-red = Flag of Hong Kong 1959 (unofficial Red Ensign).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1871 | var2 = 1876 | var3 = 1910 | var4 = red | related1 = Hong Kong </noinclude> }} mfwcfav89xztv1m9jncgvp7vrr3zoat 1367727 1367726 2012-07-03T19:04:51Z en>FiriBot 0 r2.7.3) (Robot: Adding [[ro:Format:Country data Hong Kongul Britanic]] 1367727 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = British Hong Kong | shortname alias = Hong Kong | flag alias = Flag of Hong Kong 1959.svg | flag alias-1871 = Flag of Hong Kong 1871.png | flag alias-1876 = Flag of Hong Kong (1876-1910).png | flag alias-1910 = Flag of Hong Kong 1910.png | flag alias-red = Flag of Hong Kong 1959 (unofficial Red Ensign).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1871 | var2 = 1876 | var3 = 1910 | var4 = red | related1 = Hong Kong </noinclude> }}<noinclude> [[ro:Format:Country data Hong Kongul Britanic]] </noinclude> e5zutglui3fv987erh1m5sl3h1mcyqr 1367728 1367727 2012-11-16T00:21:31Z en>Iman0613 0 1367728 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = British Hong Kong | shortname alias = Hong Kong | flag alias = Hong Kong Blue Ensign.png | flag alias-1871 = Flag of Hong Kong 1871.png | flag alias-1876 = Flag of Hong Kong (1876-1910).png | flag alias-1910 = Flag of Hong Kong 1910.png | flag alias-red = Hong Kong Red Ensign.png | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1871 | var2 = 1876 | var3 = 1910 | var4 = red | related1 = Hong Kong </noinclude> }}<noinclude> [[ro:Format:Country data Hong Kongul Britanic]] </noinclude> hfnk4k3zolo0z7fifhu9wkz7hnsuprg 1367729 1367728 2012-11-16T02:33:48Z en>Fry1989 0 Undid revision 523242606 by [[Special:Contributions/Iman0613|Iman0613]] ([[User talk:Iman0613|talk]]) potentially copyrighted material up for deletion on Commons 1367729 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = British Hong Kong | shortname alias = Hong Kong | flag alias = Flag of Hong Kong 1959.svg | flag alias-1871 = Flag of Hong Kong 1871.png | flag alias-1876 = Flag of Hong Kong (1876-1910).png | flag alias-1910 = Flag of Hong Kong 1910.png | flag alias-red = Flag of Hong Kong 1959 (unofficial Red Ensign).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1871 | var2 = 1876 | var3 = 1910 | var4 = red | related1 = Hong Kong </noinclude> }}<noinclude> [[ro:Format:Country data Hong Kongul Britanic]] </noinclude> e5zutglui3fv987erh1m5sl3h1mcyqr 1367730 1367729 2013-03-21T14:55:45Z en>Addbot 0 [[User:Addbot|Bot:]] Migrating 1 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q7664592]] 1367730 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = British Hong Kong | shortname alias = Hong Kong | flag alias = Flag of Hong Kong 1959.svg | flag alias-1871 = Flag of Hong Kong 1871.png | flag alias-1876 = Flag of Hong Kong (1876-1910).png | flag alias-1910 = Flag of Hong Kong 1910.png | flag alias-red = Flag of Hong Kong 1959 (unofficial Red Ensign).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1871 | var2 = 1876 | var3 = 1910 | var4 = red | related1 = Hong Kong </noinclude> }}<noinclude> </noinclude> ghnh6nlu9dgi0exgc233s6x3h36wq8v 1367731 1367730 2015-11-11T22:22:21Z en>CommonsDelinker 0 Replacing Flag_of_Hong_Kong_1910.png with [[File:Flag_of_Hong_Kong_(1910-1959).png]] (by [[commons:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:commons:COM:FR|File renamed]]: adding usage dates.). 1367731 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = British Hong Kong | shortname alias = Hong Kong | flag alias = Flag of Hong Kong 1959.svg | flag alias-1871 = Flag of Hong Kong 1871.png | flag alias-1876 = Flag of Hong Kong (1876-1910).png | flag alias-1910 = Flag of Hong Kong (1910-1959).png | flag alias-red = Flag of Hong Kong 1959 (unofficial Red Ensign).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1871 | var2 = 1876 | var3 = 1910 | var4 = red | related1 = Hong Kong </noinclude> }}<noinclude> </noinclude> 04kg5vsg73enixiwb2ot3k28sndjebs 1367732 1367731 2017-07-31T11:00:06Z en>Sodacan 0 1367732 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = British Hong Kong | shortname alias = Hong Kong | flag alias = Flag of Hong Kong 1959.svg | flag alias-1871 = Flag of Hong Kong 1871.svg | flag alias-1876 = Flag of Hong Kong (1876-1910).png | flag alias-1910 = Flag of Hong Kong (1910-1959).png | flag alias-red = Flag of Hong Kong 1959 (unofficial Red Ensign).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1871 | var2 = 1876 | var3 = 1910 | var4 = red | related1 = Hong Kong </noinclude> }}<noinclude> </noinclude> funh6kn9ux8eziabb7v84bvu8061pjx 1367733 1367732 2017-09-24T14:47:59Z en>Sodacan 0 1367733 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = British Hong Kong | shortname alias = Hong Kong | flag alias = Flag of Hong Kong 1959.svg | flag alias-1871 = Flag of Hong Kong 1871.svg | flag alias-1876 = Flag of Hong Kong (1876-1959).svg | flag alias-1910 = Flag of Hong Kong (1876-1959).svg | flag alias-red = Flag of Hong Kong 1959 (unofficial Red Ensign).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1871 | var2 = 1876 | var3 = 1910 | var4 = red | related1 = Hong Kong </noinclude> }}<noinclude> </noinclude> hfk9k0aolqn761vdyodojeryx74op6n 1367734 1367733 2017-09-24T15:03:21Z en>Sodacan 0 rename file ([[Commons:Commons:GlobalReplace|GlobalReplace v0.6.5]]) 1367734 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = British Hong Kong | shortname alias = Hong Kong | flag alias = Flag of Hong Kong 1959.svg | flag alias-1871 = Flag of Hong Kong 1871.svg | flag alias-1876 = Flag of Hong Kong 1876.svg | flag alias-1910 = Flag of Hong Kong 1876.svg | flag alias-red = Flag of Hong Kong 1959 (unofficial Red Ensign).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1871 | var2 = 1876 | var3 = 1910 | var4 = red | related1 = Hong Kong </noinclude> }}<noinclude> </noinclude> p6izue4kn88vtve8w8frd3ofnh10baw 1367735 1367734 2018-02-16T03:31:11Z en>Flix11 0 add 1367735 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = British Hong Kong | shortname alias = Hong Kong | flag alias = Flag of Hong Kong 1959.svg | flag alias-1871 = Flag of Hong Kong 1871.svg | flag alias-1876 = Flag of Hong Kong 1876.svg | flag alias-1910 = Flag of Hong Kong 1876.svg | flag alias-1955 = Flag of Hong Kong 1955.svg | flag alias-red = Flag of Hong Kong 1959 (unofficial Red Ensign).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1871 | var2 = 1876 | var3 = 1910 | var4 = 1955 | var5 = red | related1 = Hong Kong </noinclude> }}<noinclude> </noinclude> 1qc9kl9k73csrnputrzdbnwhbhlbz8v 1367736 1367735 2018-06-15T20:19:26Z en>StjJackson 0 1367736 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = British Hong Kong | shortname alias = Hong Kong | flag alias = Flag of Hong Kong 1959.svg | flag alias-1871 = Flag of Hong Kong 1871.svg | flag alias-1876 = Flag of Hong Kong 1876.svg | flag alias-1955 = Flag of Hong Kong 1955.svg | flag alias-red = Flag of Hong Kong 1959 (unofficial Red Ensign).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1871 | var2 = 1876 | var3 = 1955 | var4 = red | related1 = Hong Kong </noinclude> }}<noinclude> </noinclude> t9r8gx0yrsdau28ymp0lfixtti67mz4 1367737 1367736 2021-10-05T19:20:19Z en>MusikBot II 0 Protected "[[Template:Country data British Hong Kong]]": [[Wikipedia:High-risk templates|High-risk template or module]]: 337 transclusions ([[User:MusikBot II/TemplateProtector|more info]]) ([Edit=Require autoconfirmed or confirmed access] (indefinite)) 1367736 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = British Hong Kong | shortname alias = Hong Kong | flag alias = Flag of Hong Kong 1959.svg | flag alias-1871 = Flag of Hong Kong 1871.svg | flag alias-1876 = Flag of Hong Kong 1876.svg | flag alias-1955 = Flag of Hong Kong 1955.svg | flag alias-red = Flag of Hong Kong 1959 (unofficial Red Ensign).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1871 | var2 = 1876 | var3 = 1955 | var4 = red | related1 = Hong Kong </noinclude> }}<noinclude> </noinclude> t9r8gx0yrsdau28ymp0lfixtti67mz4 1367738 1367737 2024-09-10T21:05:53Z en>CommonsDelinker 0 Replacing Flag_of_Hong_Kong_1959_(unofficial_Red_Ensign).svg with [[File:Flag_of_Hong_Kong_(1959–1997,_unofficial_Red_Ensign).svg]] (by [[commons:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]] (ha 1367738 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = British Hong Kong | shortname alias = Hong Kong | flag alias = Flag of Hong Kong 1959.svg | flag alias-1871 = Flag of Hong Kong 1871.svg | flag alias-1876 = Flag of Hong Kong 1876.svg | flag alias-1955 = Flag of Hong Kong 1955.svg | flag alias-red = Flag of Hong Kong (1959–1997, unofficial Red Ensign).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1871 | var2 = 1876 | var3 = 1955 | var4 = red | related1 = Hong Kong </noinclude> }}<noinclude> </noinclude> 3dgtwwhnz9syeu0hmqdz7p8yb4tjldb 1367739 1367738 2024-09-14T08:32:32Z en>Christian75 0 Direct file links to Commons 1367739 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = British Hong Kong | shortname alias = Hong Kong | flag alias = Flag of Hong Kong (1959–1997).svg | flag alias-1871 = Flag of Hong Kong (1871–1876).svg | flag alias-1876 = Flag of Hong Kong (1876–1955).svg | flag alias-1955 = Flag of Hong Kong (1955–1959).svg | flag alias-red = Flag of Hong Kong (1959–1997, unofficial Red Ensign).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1871 | var2 = 1876 | var3 = 1955 | var4 = red | related1 = Hong Kong </noinclude> }}<noinclude> </noinclude> 8gc7czm95trg02fuhwn2jq1hqzyflyi 1367740 1367739 2026-07-28T16:13:26Z पर्वत सुवेदी 31224 [[:en:Template:Country_data_British_Hong_Kong]] बाट १८ संशोधन(हरू): आयात गर्दै 1367739 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = British Hong Kong | shortname alias = Hong Kong | flag alias = Flag of Hong Kong (1959–1997).svg | flag alias-1871 = Flag of Hong Kong (1871–1876).svg | flag alias-1876 = Flag of Hong Kong (1876–1955).svg | flag alias-1955 = Flag of Hong Kong (1955–1959).svg | flag alias-red = Flag of Hong Kong (1959–1997, unofficial Red Ensign).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1871 | var2 = 1876 | var3 = 1955 | var4 = red | related1 = Hong Kong </noinclude> }}<noinclude> </noinclude> 8gc7czm95trg02fuhwn2jq1hqzyflyi 1367741 1367740 2026-07-28T16:13:49Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1367741 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = बेलायती हङकङ | shortname alias = Hong Kong | flag alias = Flag of Hong Kong (1959–1997).svg | flag alias-1871 = Flag of Hong Kong (1871–1876).svg | flag alias-1876 = Flag of Hong Kong (1876–1955).svg | flag alias-1955 = Flag of Hong Kong (1955–1959).svg | flag alias-red = Flag of Hong Kong (1959–1997, unofficial Red Ensign).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1871 | var2 = 1876 | var3 = 1955 | var4 = red | related1 = Hong Kong </noinclude> }}<noinclude> </noinclude> 380vlc8ovyg1qgo7ml67ss7rzu4oph0 1367742 1367741 2026-07-28T16:14:04Z पर्वत सुवेदी 31224 पर्वत सुवेदीद्वारा [[ढाँचा:Country data British Hong Kong]] पृष्ठलाई [[ढाँचा:Country data बेलायती हङकङ]]मा सारियो 1367741 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = बेलायती हङकङ | shortname alias = Hong Kong | flag alias = Flag of Hong Kong (1959–1997).svg | flag alias-1871 = Flag of Hong Kong (1871–1876).svg | flag alias-1876 = Flag of Hong Kong (1876–1955).svg | flag alias-1955 = Flag of Hong Kong (1955–1959).svg | flag alias-red = Flag of Hong Kong (1959–1997, unofficial Red Ensign).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1871 | var2 = 1876 | var3 = 1955 | var4 = red | related1 = Hong Kong </noinclude> }}<noinclude> </noinclude> 380vlc8ovyg1qgo7ml67ss7rzu4oph0 10 151009 1367743 2026-07-28T16:14:04Z पर्वत सुवेदी 31224 पर्वत सुवेदीद्वारा [[ढाँचा:Country data British Hong Kong]] पृष्ठलाई [[ढाँचा:Country data बेलायती हङकङ]]मा सारियो 1367743 wikitext text/x-wiki #अनुप्रेषण [[ढाँचा:Country data बेलायती हङकङ]] cepdod67o1bdozzh59wh3no9mdc0g7s 10 151010 1367748 2026-07-28T16:24:00Z पर्वत सुवेदी 31224 पर्वत सुवेदी ले [[ढाँचा:Country data नेपाल]] बाट पुनर्निर्देश हटाएर [[ढाँचा:Country data Nepal]] लाई त्यसमाथि सारेको हो 1367748 wikitext text/x-wiki #अनुप्रेषण [[ढाँचा:Country data नेपाल]] 1zlev17wdk7yhwpu1xzuxb8dwqg5ma3 10 151011 1367749 2026-07-28T16:25:16Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = चिनियाँ ताइपेई | flag alias = Flag of Chinese Taipei for Olympic games.svg | flag alias-Paralympic = Chinese Taipei Paralympic Flag.svg | flag alias-univ = Flag of Chinese Taipei for Universiade.svg | flag alias-football = Flag of Chinese Taipei (Olympics; 1986–2010).svg | flag alias-beach soccer = Flag of Chinese Taipei (Olympics; 1986–2010).svg | flag alias-futsal = Fla... 1367749 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = चिनियाँ ताइपेई | flag alias = Flag of Chinese Taipei for Olympic games.svg | flag alias-Paralympic = Chinese Taipei Paralympic Flag.svg | flag alias-univ = Flag of Chinese Taipei for Universiade.svg | flag alias-football = Flag of Chinese Taipei (Olympics; 1986–2010).svg | flag alias-beach soccer = Flag of Chinese Taipei (Olympics; 1986–2010).svg | flag alias-futsal = Flag of Chinese Taipei (Olympics; 1986–2010).svg | flag alias-football-old = Former Chinese Taipei Football Flag.svg | flag alias-blizzard-esports = Chinese Taipei esports flag.svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | altvar = {{{altvar|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = Paralympic | var2 = univ | var3 = football | var4 = football-old | redir1 = TPE | redir2 = Chinese Taipei (Taiwan) | related1 = Republic of China </noinclude> }} 80i1ln7m3i5g90l8svgwdvgrnuf36r1 1367750 1367749 2026-07-28T16:25:24Z पर्वत सुवेदी 31224 1367750 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = Chinese Taipei | flag alias = Flag of Chinese Taipei for Olympic games.svg | flag alias-Paralympic = Chinese Taipei Paralympic Flag.svg | flag alias-univ = Flag of Chinese Taipei for Universiade.svg | flag alias-football = Flag of Chinese Taipei (Olympics; 1986–2010).svg | flag alias-beach soccer = Flag of Chinese Taipei (Olympics; 1986–2010).svg | flag alias-futsal = Flag of Chinese Taipei (Olympics; 1986–2010).svg | flag alias-football-old = Former Chinese Taipei Football Flag.svg | flag alias-blizzard-esports = Chinese Taipei esports flag.svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | altvar = {{{altvar|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = Paralympic | var2 = univ | var3 = football | var4 = football-old | redir1 = TPE | redir2 = Chinese Taipei (Taiwan) | related1 = Republic of China </noinclude> }} 25thpw27m5yf6q7mobfbyad1kwxoiab 1367752 1367750 2026-07-28T16:26:11Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1367752 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = चिनियाँ ताइपेई | flag alias = Flag of Chinese Taipei for Olympic games.svg | flag alias-Paralympic = Chinese Taipei Paralympic Flag.svg | flag alias-univ = Flag of Chinese Taipei for Universiade.svg | flag alias-football = Flag of Chinese Taipei (Olympics; 1986–2010).svg | flag alias-beach soccer = Flag of Chinese Taipei (Olympics; 1986–2010).svg | flag alias-futsal = Flag of Chinese Taipei (Olympics; 1986–2010).svg | flag alias-football-old = Former Chinese Taipei Football Flag.svg | flag alias-blizzard-esports = Chinese Taipei esports flag.svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | altvar = {{{altvar|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = Paralympic | var2 = univ | var3 = football | var4 = football-old | redir1 = TPE | redir2 = Chinese Taipei (Taiwan) | related1 = Republic of China </noinclude> }} 80i1ln7m3i5g90l8svgwdvgrnuf36r1 0 151012 1367755 2026-07-28T16:31:30Z पर्वत सुवेदी 31224 [[चिनियाँ ताइपेई]]मा अनुप्रेषण गर्दै 1367755 wikitext text/x-wiki #अनुप्रेषण [[चिनियाँ ताइपेई]] 7lxt88h8427klk71ix6q4mp6jy2whan 0 151013 1367756 2026-07-28T16:50:23Z हिमाल सुवेदी 30817 नयाँ पृष्ठ: {{Infobox person | honorific_prefix = | name = गोपालेर मा | honorific_suffix = | native_name = গোপালের মা | image = Gopaler-Ma t.jpg | alt = | caption = ''गोपालेर मा''को एक तस्वीर | birth_name = अघोरेमणि देवी | birth_date = १८२२ | birth_place = [[कामारहाटी]], [[कलकत्ता]], बङ्गाल प्रेसिडेन्स... 1367756 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = | name = गोपालेर मा | honorific_suffix = | native_name = গোপালের মা | image = Gopaler-Ma t.jpg | alt = | caption = ''गोपालेर मा''को एक तस्वीर | birth_name = अघोरेमणि देवी | birth_date = १८२२ | birth_place = [[कामारहाटी]], [[कलकत्ता]], [[बङ्गाल प्रेसिडेन्सी]], [[ब्रिटिस भारत]] | death_date = {{Death date|df=yes|1906|07|08|}} | death_place = [[कलकत्ता]], [[बङ्गाल प्रेसिडेन्सी]], [[ब्रिटिस भारत]] | other_names = कामारहाटिर ब्राह्मणी | citizenship = [[भारत]] | education = | alma_mater = | occupation = गृहिणी | years_active = | known_for = आध्यात्मिक भक्ति | notable_works = | style = | spouse = | children = | parents = | awards = }} '''गोपालेर मा''' (अनुवाद: गोपालकी आमा, [[कृष्ण|श्री कृष्ण]]को एक विशेषण; १८२२ – ८ जुलाई १९०६) [[बङ्गाल]]की महिला सन्त र [[रामकृष्ण परमहंस]]की भक्त तथा गृहस्थ शिष्या थिइन्। उनको जन्म नाम अघोरेमणि देवी थियो, तर श्री रामकृष्णका भक्तहरूका बीचमा उनी "गोपालेर मा" का रूपमा प्रसिद्ध थिइन् किनभने उनलाई श्री रामकृष्णप्रति "गोपाल" वा बालक कृष्णको रूपमा गहन मातृत्वपूर्ण प्रेम थियो।<ref name = "Story of Gopaler Ma">{{Cite web |url=http://www.rkmathnagpur.org/disciples/hd_gopaler-ma_story.htm |title=story of Gopaler Ma at RKM Nagpur |access-date=19 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140201214319/http://www.rkmathnagpur.org/disciples/hd_gopaler-ma_story.htm |archive-date=1 February 2014 |url-status=dead }}</ref><ref>Great Swan, Meetings with Sri Ramakrishna, by Lex Hixon, Motilal Banarsidass, 1995, Chapter: Introduction to Indian Edition</ref> उनी आफ्ना दिव्य दर्शनहरू (भगवान् कृष्णलाई बालकको रूपमा देख्ने) र श्री रामकृष्णका आदर्शहरूप्रतिको भक्तिका लागि प्रसिद्ध थिइन्। आफ्ना अन्तिम वर्षहरूमा, उनी [[स्वामी विवेकानन्द]] र [[भगिनी निवेदिता]]का अत्यन्त निकट थिइन्। उनले आफ्ना अन्तिम केही वर्षहरू [[भगिनी निवेदिता]]सँग बिताएकी थिइन्। == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} 8tgncn92r391tvvs2am4f02cq1gahvl 1367775 1367756 2026-07-29T03:47:52Z हिमाल सुवेदी 30817 /* */ 1367775 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = | name = गोपालेर मा | honorific_suffix = | native_name = গোপালের মা | image = Gopaler-Ma t.jpg | alt = | caption = ''गोपालेर मा''को एक तस्वीर | birth_name = अघोरेमणि देवी | birth_date = १८२२ | birth_place = [[कामारहाटी]], [[कलकत्ता]], [[बङ्गाल प्रेसिडेन्सी]], [[ब्रिटिस भारत]] | death_date = {{Death date|df=yes|1906|07|08|}} | death_place = [[कलकत्ता]], [[बङ्गाल प्रेसिडेन्सी]], [[ब्रिटिस भारत]] | other_names = कामारहाटिर ब्राह्मणी | citizenship = [[भारत]] | education = | alma_mater = | occupation = गृहिणी | years_active = | known_for = आध्यात्मिक भक्ति | notable_works = | style = | spouse = | children = | parents = | awards = }} '''गोपालेर मा''' (अनुवाद: गोपालकी आमा, [[कृष्ण|श्री कृष्ण]]को एक विशेषण; १८२२ – ८ जुलाई १९०६) [[बङ्गाल]]की महिला सन्त र [[रामकृष्ण परमहंस]]की भक्त तथा गृहस्थ शिष्या थिइन्। उनको जन्म नाम अघोरेमणि देवी थियो, तर श्री रामकृष्णका भक्तहरूका बीचमा उनी "गोपालेर मा" का रूपमा प्रसिद्ध थिइन् किनभने उनलाई श्री रामकृष्णप्रति "गोपाल" वा बालक कृष्णको रूपमा गहन मातृत्वपूर्ण प्रेम थियो।<ref name = "Story of Gopaler Ma">{{Cite web |url=http://www.rkmathnagpur.org/disciples/hd_gopaler-ma_story.htm |title=story of Gopaler Ma at RKM Nagpur |access-date=19 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140201214319/http://www.rkmathnagpur.org/disciples/hd_gopaler-ma_story.htm |archive-date=1 February 2014 |url-status=dead }}</ref><ref>Great Swan, Meetings with Sri Ramakrishna, by Lex Hixon, Motilal Banarsidass, 1995, Chapter: Introduction to Indian Edition</ref> उनी आफ्ना दिव्य दर्शनहरू (भगवान् कृष्णलाई बालकको रूपमा देख्ने) र श्री रामकृष्णका आदर्शहरूप्रतिको भक्तिका लागि प्रसिद्ध थिइन्। आफ्ना अन्तिम वर्षहरूमा, उनी [[स्वामी विवेकानन्द]] र [[भगिनी निवेदिता]]का अत्यन्त निकट थिइन्। उनले आफ्ना अन्तिम केही वर्षहरू [[भगिनी निवेदिता]]सँग बिताएकी थिइन्। == योगदानहरू == अघोरेमणि देवी एक गृहस्थ शिष्या थिइन् भएतापनि [[रामकृष्ण सङ्घ]]मा उनी एक प्रसिद्ध व्यक्ति तथा रामकृष्ण आन्दोलनको प्रारम्भिक इतिहासमा अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण भूमिका निभाएकी भक्त थिइन्। उनका दिव्य दर्शन र अद्वितीय आध्यात्मिक साधना, उनको पवित्रता र त्यसपछिको आत्मज्ञान, मठका धेरै भक्तहरूको लागि प्रेरणाको स्रोत थिए। उनी भगिनी निवेदितासँग अत्यन्तै निकट थिइन् र एक रूढिवादी ब्राह्मण विधवा भए तापनि, समाजको प्रचलित कट्टरताहरू विरुद्ध उनको उदार व्यवहारले आन्दोलनलाई, विशेषगरी यसका विदेशी अनुयायीहरूलाई, रूढिवादी हिन्दु समुदायका बीचमा सार्वभौमिक स्वीकृति प्राप्त गर्न मद्दत गरेको थियो। उनको मृत्यु हुनुभन्दा पहिले, उनले आफ्नो एकमात्र सम्पत्ति, श्री रामकृष्णको एउटा तस्वीर र करिब दुई सय रुपियाँ—[[बेलुर मठ]]लाई ईश्वरको सेवाको लागि दान गरेकी थिइन्।<ref name = "Great Master"/> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} q67yt9krndeq6vzmir7ury0vqw0bu8i 1367777 1367775 2026-07-29T03:58:54Z हिमाल सुवेदी 30817 /* योगदानहरू */ 1367777 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = | name = गोपालेर मा | honorific_suffix = | native_name = গোপালের মা | image = Gopaler-Ma t.jpg | alt = | caption = ''गोपालेर मा''को एक तस्वीर | birth_name = अघोरेमणि देवी | birth_date = १८२२ | birth_place = [[कामारहाटी]], [[कलकत्ता]], [[बङ्गाल प्रेसिडेन्सी]], [[ब्रिटिस भारत]] | death_date = {{Death date|df=yes|1906|07|08|}} | death_place = [[कलकत्ता]], [[बङ्गाल प्रेसिडेन्सी]], [[ब्रिटिस भारत]] | other_names = कामारहाटिर ब्राह्मणी | citizenship = [[भारत]] | education = | alma_mater = | occupation = गृहिणी | years_active = | known_for = आध्यात्मिक भक्ति | notable_works = | style = | spouse = | children = | parents = | awards = }} '''गोपालेर मा''' (अनुवाद: गोपालकी आमा, [[कृष्ण|श्री कृष्ण]]को एक विशेषण; १८२२ – ८ जुलाई १९०६) [[बङ्गाल]]की महिला सन्त र [[रामकृष्ण परमहंस]]की भक्त तथा गृहस्थ शिष्या थिइन्। उनको जन्म नाम अघोरेमणि देवी थियो, तर श्री रामकृष्णका भक्तहरूका बीचमा उनी "गोपालेर मा" का रूपमा प्रसिद्ध थिइन् किनभने उनलाई श्री रामकृष्णप्रति "गोपाल" वा बालक कृष्णको रूपमा गहन मातृत्वपूर्ण प्रेम थियो।<ref name = "Story of Gopaler Ma">{{Cite web |url=http://www.rkmathnagpur.org/disciples/hd_gopaler-ma_story.htm |title=story of Gopaler Ma at RKM Nagpur |access-date=19 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140201214319/http://www.rkmathnagpur.org/disciples/hd_gopaler-ma_story.htm |archive-date=1 February 2014 |url-status=dead }}</ref><ref>Great Swan, Meetings with Sri Ramakrishna, by Lex Hixon, Motilal Banarsidass, 1995, Chapter: Introduction to Indian Edition</ref> उनी आफ्ना दिव्य दर्शनहरू (भगवान् कृष्णलाई बालकको रूपमा देख्ने) र श्री रामकृष्णका आदर्शहरूप्रतिको भक्तिका लागि प्रसिद्ध थिइन्। आफ्ना अन्तिम वर्षहरूमा, उनी [[स्वामी विवेकानन्द]] र [[भगिनी निवेदिता]]का अत्यन्त निकट थिइन्। उनले आफ्ना अन्तिम केही वर्षहरू [[भगिनी निवेदिता]]सँग बिताएकी थिइन्। == योगदानहरू == अघोरेमणि देवी एक गृहस्थ शिष्या थिइन् भएतापनि [[रामकृष्ण सङ्घ]]मा उनी एक प्रसिद्ध व्यक्ति तथा रामकृष्ण आन्दोलनको प्रारम्भिक इतिहासमा अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण भूमिका निभाएकी भक्त थिइन्। उनका दिव्य दर्शन र अद्वितीय आध्यात्मिक साधना, उनको पवित्रता र त्यसपछिको आत्मज्ञान, मठका धेरै भक्तहरूको लागि प्रेरणाको स्रोत थिए। उनी भगिनी निवेदितासँग अत्यन्तै निकट थिइन् र एक रूढिवादी ब्राह्मण विधवा भए तापनि, समाजको प्रचलित कट्टरताहरू विरुद्ध उनको उदार व्यवहारले आन्दोलनलाई, विशेषगरी यसका विदेशी अनुयायीहरूलाई, रूढिवादी हिन्दु समुदायका बीचमा सार्वभौमिक स्वीकृति प्राप्त गर्न मद्दत गरेको थियो। उनको मृत्यु हुनुभन्दा पहिले, उनले आफ्नो एकमात्र सम्पत्ति, श्री रामकृष्णको एउटा तस्वीर र करिब दुई सय रुपियाँ—[[बेलुर मठ]]लाई ईश्वरको सेवाको लागि दान गरेकी थिइन्।<ref name = "Great Master"/> == धार्मिक दृष्टिकोण == अघोरेमणि देवी रीतिरिवाज अनुसार कडा रूढिवादी हिन्दु थिइन्। उनी आफ्नो जीवन र आदर्शहरूको पवित्रता कायम राख्न अत्यन्तै सतर्क थिइन्।<ref name = "Great Master"/> [[स्वामी सारदानन्द]]ले आफ्नो पुस्तक, श्री रामकृष्ण लीला प्रसङ्गमा एउटा घटना वर्णन गरेर यस बुँदालाई जोड दिएका थिए। गोपालेर माले उनलाई भात पस्कँदै गर्दा उनले संयोगवश भात पस्कने डण्डीलाई छोए, त्यसपछि अघोरेमणिले बाँकी भात छोइनन् र डन्डी पनि फ्याँकिदिइन्। गोपालेर माको लागि खाना तयार गर्नुभन्दा पहिले, [[शारदा देवी]]ले धेरै पटक चुलो शुद्ध पार्नु पर्थ्यो। तथापि, जब उनी रामकृष्ण र उनका भक्तहरूको मठ नजिक हुन्थिन् तब उनका रूढिवादी तौरतरिका र चालचलनहरू उल्लेखनीय रूपमा घट्दै गएका थिए। खाना पकाउने र बाह्य पवित्रता कायम राख्न सरसफाइको चलनप्रति उनी कम सचेत भइन्। उनको जातीय पूर्वाग्रह हराउँदै गएको र उनको पछिल्ला वर्षहरूमा, स्वामी विवेकानन्दका अमेरिकी शिष्यहरूलाई प्रचलित रीतिरिवाजको विपरीत, पाहुनाको रूपमा व्यवहार गर्न उनलाई कुनै समस्या भएन। पछि उनले भगिनी निवेदिता जस्ती विदेशी महिलालाई पनि ग्रहण गर्न सकिन् र आफ्नो अन्त्यसम्म उनीसँग बसेकी थिइन्।<ref>[http://www.boldsky.com/yoga-spirituality/spiritual-masters/sri-ramakrishna/lord-krishna-sri-ramakrishna-gopaler-ma-251010.html Article by C.S Ramakrishnan on boldsky]</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} s493hrykpno7le24fyjdeq8txlusdvt 14 151014 1367763 2026-07-28T17:31:13Z Saroj 31493 नयाँ पृष्ठ: {{Commons category}} [[श्रेणी:अङ्ग्रेजी फुटबल खेलाडीहरू|महिला]] [[श्रेणी:राष्ट्रियता अनुसार महिला फुटबल खेलाडीहरू]] 1367763 wikitext text/x-wiki {{Commons category}} [[श्रेणी:अङ्ग्रेजी फुटबल खेलाडीहरू|महिला]] [[श्रेणी:राष्ट्रियता अनुसार महिला फुटबल खेलाडीहरू]] m8f4ldbfsm3c97o1hssw54t6yc58tj4 0 151015 1367764 2026-07-28T17:40:34Z Saroj 31493 नयाँ लेख 1367764 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Asmita Ale | image = | fullname = | birth_date = {{birth date and age|2001|11|03|df=y}} | birth_place = [[डोर्सेट]], इङ्ग्ल्यान्ड | height = 5 ft 7 in<ref>{{cite web |url=https://www.lcfc.com/pages/en/player-detail-women/247816 |title=Asmita Ale |publisher=[[Leicester City W.F.C.]] |access-date=18 December 2025}}</ref> | currentclub = लेस्टर सिटी | clubnumber = १२ | position = [[रक्षापङ्क्ति (फुटबल)|डिफेन्डर]] | youthyears1 = २०१०–२०१८ | youthclubs1 = एस्टन भिल्ला | years1 = २०१८–२०२१ | clubs1 = एस्टन भिल्ला | caps1 = ५० | goals1 = २ | years2 = २०२१–२०२४ | clubs2 = टोटनह्याम हट्स्पर | caps2 = ३१ | goals2 = १ | years3 = २०२४ | clubs3 = → लेस्टर सिटी (लोन) | caps3 = ६ | goals3 = ० | years4 = २०२४– | clubs4 = लेस्टर सिटी | caps4 = १८ | goals4 = ० | nationalyears1 = २०१७–२०१८ | nationalteam1 = इङ्ग्ल्यान्ड यू–१७ | nationalcaps1 = १३ | nationalgoals1 = ० | nationalyears2 = २०१८ | nationalteam2 = इङ्ग्ल्यान्ड यू–१८ | nationalcaps2 = ५ | nationalgoals2 = ० | nationalyears3 = २०१९ | nationalteam3 = इङ्ग्ल्यान्ड यू–१९ | nationalcaps3 = ४ | nationalgoals3 = ० | club-update = २६ जुन २०२५ | nationalteam-update = २० नोभेम्बर २०२२ }} '''अस्मिता आले''' (जन्म: ३ नोभेम्बर २००१) एक अङ्ग्रेजी व्यावसायिक [[फुटबल खेल|फुटबल]] खेलाडी हुन्, जो वुमन्स सुपर लिग क्लब लेस्टर सिटीका लागि डिफेन्डरका रूपमा खेल्छिन्। २०२३/२४ सिजनमा, आले बेलायतको दक्षिण एसियाली (नेपाली) समुदायबाट—पुरुष वा महिला—इङ्ग्ल्यान्डको शीर्ष डिभिजन फुटबलमा खेल्ने एकमात्र फुटबल खेलाडी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/36996/13192098/south-asian-heritage-month-leicester-city-defender-asmita-ale-opens-up-on-her-nepalese-heritage|title=South Asian Heritage Month: Leicester City defender Asmita Ale opens up on her Nepalese heritage|website=www.skysports.com}}</ref> ==करियर== पूर्व [[गोरखाली|गोर्खा]] सैनिककी छोरी, उनी आठ वर्षको उमेरमा एस्टन भिल्लामा आबद्ध भएकी थिइन्।<ref>{{cite news|url=https://lexlimbu.com/blog/2019/12/10/asmita-ale-talks-about-signing-her-first-professional-contract-with-aston-villa-women/|title=Asmita Ale Talks About Signing Her First Professional Contract With Aston Villa Women|work=Lexlimbu|date=10 December 2019|access-date=13 December 2020}}</ref> १८ वर्ष पुगेपछि सन् २०१९ को अन्त्यतिर उनले आफ्नो पहिलो व्यावसायिक अनुबन्ध प्राप्त गरेकी थिइन्, जससँगै उनी वुमन्स सुपर लिगको क्लबसँग अनुबन्ध गर्ने [[गैर आवासीय नेपाली|नेपाली मूल]]की पहिलो फुटबल खेलाडी बनेकी थिइन्।<ref>{{cite news|url=https://thehimalayantimes.com/sports/nepali-origin-ale-signs-contract-with-premier-league-club-aston-villa/|title=Nepali-origin Ale signs contract with Premier League club Aston Villa|work=[[The Himalayan Times]]|date=30 November 2019|access-date=13 December 2020}}</ref> २६ मे २०२१ मा, आलेले एस्टन भिल्ला वुमन्सको २०२०/२१ सिजनको प्लेयर्स' प्लेयर पुरस्कार जितेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://www.avfc.co.uk/news/2021/may/Asmita-Ale-named-Villa-Women-Players-Player-of-the-Season-/|title=Asmita Ale named Villa Women Players' Player of the Season!|website=www.avfc.co.uk |date=26 May 2021 }}</ref> ६ अगस्ट २०२१ मा, आलेले सन् २०२३ सम्मको सम्झौतामा टोटनह्याम हट्स्पर एफ.सी. महिला टोलीसँग हस्ताक्षर गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://www.tottenhamhotspur.com/news/2021/august/asmita-ale-signs-from-villa/|title=Asmita Ale signs from Villa|website=www.tottenhamhotspur.com}}</ref> उनलाई वुमन्स सुपर लिगका उदीयमान युवा प्रतिभाहरूमध्ये एकको रूपमा हेरिन्छ।<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/58766352|title=Women's Super League: Meet five of the brightest young talents|website=www.bbc.co.uk |date=20 October 2021 }}</ref> आलेले २०२२/२३ सिजनमा टोटनह्यामका लागि सबै प्रतियोगिताहरूमा १७ खेलमा उपस्थिति जनाएकी थिइन् र इटाली तथा बेल्जियमविरुद्धको खेलमा क्लिन सिट राखेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12893354/british-south-asians-in-football-who-makes-it-into-the-2022-23-team-of-the-season|title=British South Asians in football: Who makes it into the 2022/23 Team of the Season?|website=www.skysports.com}}</ref> ७ जुन २०२४ मा, सम्झौताको अवधि समाप्त भएपछि आलेले टोटनह्याम छोडेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://www.tottenhamhotspur.com/news/2024/june/player-update-women-s-first-team/|title=Player Update Women's first team|website=www.tottenhamhotspur.com}}</ref> २४ जनवरी २०२४ मा, आलेले २०२३/२४ सिजनको अन्त्यसम्मका लागि लोनमा लेस्टर सिटीसँग सम्झौता गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://www.lcfc.com/news/3866466/asmita-ale-completes-lcfc-women-loan?lang=en|title=Asmita Ale Completes LCFC Women Loan|website=www.lcfc.com}}</ref> १७ जुलाई २०२४ मा, आलेले लेस्टर सिटीसँग स्थायी रूपमा सम्झौता गरेकी थिइन् र तीन वर्षको सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web |url=https://www.lcfc.com/news/4060326/asmita-ale-completes-permanent-foxes-move?lang=en |title=Asmita Ale Completes Permanent Foxes Move |website=www.lcfc.com}}</ref> ==अन्तर्राष्ट्रिय करियर== अस्मिता आले [[इङ्ल्यान्ड महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|इङ्ग्ल्यान्ड]] (जहाँ उनको जन्म भएको थियो) र [[नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|नेपाल]] (उनका आमाबुबामार्फत) गरी दुई देशको प्रतिनिधित्व गर्न योग्य छिन्। १७ नोभेम्बर २०२१ मा, आलेलाई इस्टोनियाविरुद्धको खेलका लागि इङ्ग्ल्यान्ड यू–२३ टोलीमा बोलाइएको थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Nov/17/england-womens-under-23s-squad-announced-november-20211117|title=England WU23s and Development Phase squads named|first=Callum|last=Davies|website=www.englandfootball.com}}</ref> २ नोभेम्बर २०२२ मा, आलेलाई [[नेदरल्यान्ड महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|नेदरल्यान्ड्स]] र [[इटाली महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|इटाली]]विरुद्धका खेलहरूका लागि इङ्ग्ल्यान्ड यू–२३ टोलीमा बोलाइएको थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.englandfootball.com/articles/2022/Nov/02/england-womens-u23s-squad-named-for-netherlands-game-in-november-20220211|title=England WU23s and development phase squad named for November games|first=Callum|last=Davies|website=www.englandfootball.com}}</ref> २९ नोभेम्बर २०२३ मा, आलेलाई [[फ्रान्स महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|फ्रान्स]] र [[स्पेन महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|स्पेन]]विरुद्धका खेलहरूका लागि इङ्ग्ल्यान्ड यू–२३ टोलीमा बोलाइएको थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.englandfootball.com/articles/2023/Nov/24/england-women-squad-updates-20231124|title=England women's squad updates: New arrivals for seniors, WU23s and WU19s|website=www.englandfootball.com}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:सन् २००१ मा जन्म]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:अङ्ग्रेजी महिला फुटबल खेलाडीहरू]] jpekb92lkh0x93gmlecorovnfa7k4io 1 151016 1367765 2026-07-28T17:41:24Z Saroj 31493 नयाँ पृष्ठ: {{translated page|en|Asmita Ale|version=1363284853}} 1367765 wikitext text/x-wiki {{translated page|en|Asmita Ale|version=1363284853}} ckbiqvu2e3l6umj7f76d3viex1cxcpg 1367766 1367765 2026-07-28T18:53:54Z Saroj 31493 https://fountain.toolforge.org/editathons/wikiwomen-editathon-2026 1367766 wikitext text/x-wiki {{विकी विमिन एडिटाथन २०२६}} {{translated page|en|Asmita Ale|version=1363284853}} pyng6flbku541w8ec9c415ik3f8oa14 1 151017 1367778 2026-07-29T04:00:31Z हिमाल सुवेदी 30817 https://fountain.toolforge.org/editathons/wikiwomen-editathon-2026 1367778 wikitext text/x-wiki {{विकी विमिन एडिटाथन २०२६}} f8469qlh5cd67dh1x80viazoucrxwve 0 151018 1367779 2026-07-29T04:14:47Z हिमाल सुवेदी 30817 नयाँ पृष्ठ: {{छोटो विवरण|आयरल्यान्डकी सामाजिक कार्यकर्ता र स्वामी विवेकानन्दकी शिष्या}} {{Infobox Hindu leader | name = सिस्टर निवेदिता | image = Sœur Nivedita.jpg | alt = बसेको अवस्थामा भगिनी निवेदिताको एक तस्वीर | caption = [[भारत]]मा... 1367779 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|आयरल्यान्डकी सामाजिक कार्यकर्ता र स्वामी विवेकानन्दकी शिष्या}} {{Infobox Hindu leader | name = सिस्टर निवेदिता | image = Sœur Nivedita.jpg | alt = बसेको अवस्थामा भगिनी निवेदिताको एक तस्वीर | caption = [[भारत]]मा भगिनी निवेदिता | religion = {{plainlist|[[हिन्दु धर्म]] (मृत्युको समयमा) <br>[[मेथोडिस्ट]] (जन्मको समयमा) }} | birth_name = मार्गरेट एलिजाबेथ नोबेल | birth_date = {{Birth date|df=y|1867|10|28}} | birth_place = [[डङ्गानन]], काउन्टी टायरोन, आयरल्यान्ड, ग्रेट ब्रिटेन र आयरल्यान्डको संयुक्त अधिराज्य | death_date = {{Death-date and age|13 October 1911|28 October 1867}} | death_place = [[दार्जिलिङ]], [[बङ्गाल प्रेसिडेन्सी]], ब्रिटिस भारत | teacher = [[स्वामी विवेकानन्द]] | disciple = <!-- प्रमुख शिष्य(हरू) मात्र --> | founder = [[रामकृष्ण सारदा मिसन सिस्टर निवेदिता गर्ल्स स्कुल]] | region = [[भारतीय दर्शन]] | philosophy = [[अद्वैत वेदान्त]] | influences = {{flatlist| [[बुद्ध]] [[जोहान हेनरिक पेस्तालोज्जी|पेस्तालोज्जी]] [[फ्रेडरिक फ्रोबेल|फ्रोबेल]] [[रामकृष्ण परमहंस|रामकृष्ण]] [[शारदा देवी]] [[स्वामी विवेकानन्द|विवेकानन्द]] }} | influenced = {{flatlist| [[ई. बी. ह्याभेल|ह्याभेल]] [[अबनिन्द्रनाथ ठाकुर]] [[आनन्द कुमारस्वामी|कुमारस्वामी]] [[नन्दलाल बोस]] [[असित कुमार हल्दार]] [[सुब्रह्मण्य भारती|भारती]] }} | notable_works = [[काली द मदर (पुस्तक)|''काली द मदर'']], ''[[द वेब अफ इन्डियन लाइफ]]'', ''[[क्रेडल टेल्स अफ हिन्दुइजम]]'', ''[[एन इन्डियन स्टडी अफ लभ एन्ड डेथ]]'', ''[[द मास्टर एज आइ स हिम]]'', ''[[नोट्स अफ सम वान्डरिङ्ग्स विथ द स्वामी विवेकानन्द]]'', ''[[सेलेक्ट एसेज अफ सिस्टर निवेदिता]]'', ''[[स्टडिज फ्रम एन इस्टर्न होम]]'', ''[[मिथ्स अफ द हिन्दुज एन्ड बुद्धिस्ट्स]]'', ''[[फुटफल्स अफ इन्डियन हिस्ट्री]]'', ''[[रिलिजन एन्ड धर्म]]'' }} }} '''भगिनी निवेदिता''' ({{IPA|bn|bhagini nibedita}} {{Audio|Sister Nibedita.oga|सुन्नुहोस्}}; जन्मनाम: '''मार्गरेट एलिजाबेथ नोबेल'''; २८ अक्टोबर १८६७ – १३ अक्टोबर १९११)<ref name="JonesRyan2007">{{cite book|author1=Constance Jones|author2=James D. Ryan|title=Encyclopedia of Hinduism|url=https://books.google.com/books?id=OgMmceadQ3gC&pg=PA317|year=2007|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-0-8160-7564-5|pages=316–317}}</ref><ref>{{cite news |title=Hindus want national holiday on October 13 to mark Sister Nivedita's 100th death anniversary|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-2254149551.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150329154630/http://www.highbeam.com/doc/1P3-2254149551.html|url-status=dead|archive-date=29 March 2015|publisher=Hindustan Times |access-date=9 June 2012}}</ref> एक आयरल्यान्डेली–भारतीय दार्शनिक, शिक्षाविद्, लेखिका, सामाजिक कार्यकर्ता तथा [[स्वामी विवेकानन्द]]की शिष्या थिइन्।<ref>{{Cite journal |last=Barua |first=Ankur |date=January 2020 |title=The Hindu Cosmopolitanism of Sister Nivedita (Margaret Elizabeth Noble): An Irish Self in Imperial Currents |url=https://www.cambridge.org/core/journals/harvard-theological-review/article/abs/hindu-cosmopolitanism-of-sister-nivedita-margaret-elizabeth-noble-an-irish-self-in-imperial-currents/E4CF78E99A4D134AC7BB1FA82810328F |journal=Harvard Theological Review |language=en |volume=113 |issue=1 |pages=1–23 |doi=10.1017/S0017816019000324 |s2cid=213668994 |issn=0017-8160|url-access=subscription }}</ref><ref name="CoomaraswamyPerry2011">{{cite book|author1=Ananda Kentish Coomaraswamy|author2=Whitall N. (INT) Perry|title=The Wisdom of Ananda Coomaraswamy: Reflections on Indian Art, Life, and Religion|url=https://books.google.com/books?id=SXD_NsQycKYC&pg=PA129|year=2011|publisher=World Wisdom, Inc|isbn=978-1-935493-95-2|pages=129–}}</ref><ref name="Hayes">{{cite journal |last1=Hayes |first1=Maurice |title=Noble, Margaret Elizabeth (Sister Nivedita) |url=https://www.dib.ie/biography/noble-margaret-elizabeth-sister-nivedita-a6218 |website=Dictionary of Irish Biography |publisher=Royal Irish Academy |access-date=5 January 2026 |location=Dublin |doi=10.3318/dib.006218.v2 |date=2009|doi-access=free }}</ref> भगिनी निवेदिताले सन् १८९५ मा [[लन्डन]]मा स्वामी विवेकानन्दसँग भेट गरेपछि सन् १८९८ मा उनले [[भारत]] भ्रमण गरेकी थिइन्। स्वामी विवेकानन्दले २५ मार्च १८९८ मा उनलाई ''ब्रह्मचर्य''को व्रतमा दीक्षित गर्दा ''निवेदिता'' (अर्थ: "ईश्वरलाई समर्पित") नाम दिएका थिए। नोभेम्बर १८९८ मा, उनले उत्तरी कलकत्ताको [[बागबाजार]] क्षेत्रमा कन्याहरूका लागि विद्यालय खोलेकी थिइन्। उनी आधारभूत शिक्षाबाट वञ्चित भएका कन्याहरूलाई शिक्षा दिन चाहन्थिन्। सन् १८९९ मा कलकत्तामा महामारीको समयमा, निवेदिताले गरिब बिरामीहरूको सेवा र हेरचाह गरेकी थिइन्।<ref>{{Cite book |last=Nivedita |first=Sister |url=https://books.google.com/books?id=06EFEAAAQBAJ&dq=Sister+Nivedita+plague&pg=PT3 |title=Kali the Mother |date=2021-01-01 |publisher=Prabhat Prakashan |language=en}}</ref> निवेदिताको नवस्थापित [[रामकृष्ण मिसन]]सँग निकट सम्बन्ध थियो। [[भारतीय राष्ट्रवाद]]को क्षेत्रमा उनको सक्रिय योगदानको कारण, उनले तत्कालीन अध्यक्ष स्वामी ब्रह्मानन्दको अधीनमा रामकृष्ण मिसनका गतिविधिहरूबाट सार्वजनिक रूपमा आफूलाई अलग गर्नु परेको थियो। भारतमा ब्रिटिस अधिकारीहरूको हातबाट उत्पीडनबाट बच्नको लागि यस्तो कदम लिनु परेको थियो। उनी [[रामकृष्ण परमहंस|रामकृष्ण]]की पत्नी र रामकृष्ण मिसनको प्रमुख प्रभावहरू मध्ये एक [[शारदा देवी]]सँग अत्यन्तै निकट थिइन् भने यसका साथै स्वामी विवेकानन्दका सबै गुरुभाईहरूसँग पनि निकट थिइन्। उनको १३ अक्टोबर १९११ मा [[दार्जिलिङ]]मा मृत्यु भएको थियो। उनको चिहानमा लेखिएको छ, "यहाँ भगिनी निवेदिता शयन गर्छिन् जसले भारतलाई आफ्नो सबै थोक अर्पण गरिन्।"<ref name="Here lies Sister Nivedita who gave her all to India">{{cite book|author=Compiled|title=Awakening Indians to India (Paperback)|url=https://books.google.com/books?id=AIU4LzftaPAC&pg=PA370|year=2008|publisher=Chinmaya Mission|isbn=978-81-7597-434-0|pages=370–}}</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ge16c2vqiqll772vob8nf6nduga8a4v 1367780 1367779 2026-07-29T04:17:25Z हिमाल सुवेदी 30817 /* */ 1367780 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|आयरल्यान्डकी सामाजिक कार्यकर्ता र स्वामी विवेकानन्दकी शिष्या}} {{Infobox Hindu leader | name = सिस्टर निवेदिता | image = Sœur Nivedita.jpg | alt = बसेको अवस्थामा भगिनी निवेदिताको एक तस्वीर | caption = [[भारत]]मा भगिनी निवेदिता | religion = {{plainlist|[[हिन्दु धर्म]] (मृत्युको समयमा) <br>[[मेथोडिस्ट]] (जन्मको समयमा) }} | birth_name = मार्गरेट एलिजाबेथ नोबेल | birth_date = {{Birth date|df=y|1867|10|28}} | birth_place = [[डङ्गानन]], काउन्टी टायरोन, आयरल्यान्ड, ग्रेट ब्रिटेन र आयरल्यान्डको संयुक्त अधिराज्य | death_date = {{Death-date and age|13 October 1911|28 October 1867}} | death_place = [[दार्जिलिङ]], [[बङ्गाल प्रेसिडेन्सी]], ब्रिटिस भारत | teacher = [[स्वामी विवेकानन्द]] | disciple = <!-- प्रमुख शिष्य(हरू) मात्र --> | founder = [[रामकृष्ण सारदा मिसन सिस्टर निवेदिता गर्ल्स स्कुल]] | region = [[भारतीय दर्शन]] | philosophy = [[अद्वैत वेदान्त]] | influences = {{flatlist| [[बुद्ध]] [[जोहान हेनरिक पेस्तालोज्जी|पेस्तालोज्जी]] [[फ्रेडरिक फ्रोबेल|फ्रोबेल]] [[रामकृष्ण परमहंस|रामकृष्ण]] [[शारदा देवी]] [[स्वामी विवेकानन्द|विवेकानन्द]] }} | influenced = {{flatlist| [[ई. बी. ह्याभेल|ह्याभेल]] [[अबनिन्द्रनाथ ठाकुर]] [[आनन्द कुमारस्वामी|कुमारस्वामी]] [[नन्दलाल बोस]] [[असित कुमार हल्दार]] [[सुब्रह्मण्य भारती|भारती]] }} | notable_works = [[काली द मदर (पुस्तक)|''काली द मदर'']], ''[[द वेब अफ इन्डियन लाइफ]]'', ''[[क्रेडल टेल्स अफ हिन्दुइजम]]'', ''[[एन इन्डियन स्टडी अफ लभ एन्ड डेथ]]'', ''[[द मास्टर एज आइ स हिम]]'', ''[[नोट्स अफ सम वान्डरिङ्ग्स विथ द स्वामी विवेकानन्द]]'', ''[[सेलेक्ट एसेज अफ सिस्टर निवेदिता]]'', ''[[स्टडिज फ्रम एन इस्टर्न होम]]'', ''[[मिथ्स अफ द हिन्दुज एन्ड बुद्धिस्ट्स]]'', ''[[फुटफल्स अफ इन्डियन हिस्ट्री]]'', ''[[रिलिजन एन्ड धर्म]]'' }} '''भगिनी निवेदिता''' {{Audio|Sister Nibedita.oga|सुन्नुहोस्}}; जन्मनाम: '''मार्गरेट एलिजाबेथ नोबेल'''; २८ अक्टोबर १८६७ – १३ अक्टोबर १९११)<ref name="JonesRyan2007">{{cite book|author1=Constance Jones|author2=James D. Ryan|title=Encyclopedia of Hinduism|url=https://books.google.com/books?id=OgMmceadQ3gC&pg=PA317|year=2007|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-0-8160-7564-5|pages=316–317}}</ref><ref>{{cite news |title=Hindus want national holiday on October 13 to mark Sister Nivedita's 100th death anniversary|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-2254149551.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150329154630/http://www.highbeam.com/doc/1P3-2254149551.html|url-status=dead|archive-date=29 March 2015|publisher=Hindustan Times |access-date=9 June 2012}}</ref> एक आयरल्यान्डेली–भारतीय दार्शनिक, शिक्षाविद्, लेखिका, सामाजिक कार्यकर्ता तथा [[स्वामी विवेकानन्द]]की शिष्या थिइन्।<ref>{{Cite journal |last=Barua |first=Ankur |date=January 2020 |title=The Hindu Cosmopolitanism of Sister Nivedita (Margaret Elizabeth Noble): An Irish Self in Imperial Currents |url=https://www.cambridge.org/core/journals/harvard-theological-review/article/abs/hindu-cosmopolitanism-of-sister-nivedita-margaret-elizabeth-noble-an-irish-self-in-imperial-currents/E4CF78E99A4D134AC7BB1FA82810328F |journal=Harvard Theological Review |language=en |volume=113 |issue=1 |pages=1–23 |doi=10.1017/S0017816019000324 |s2cid=213668994 |issn=0017-8160|url-access=subscription }}</ref><ref name="CoomaraswamyPerry2011">{{cite book|author1=Ananda Kentish Coomaraswamy|author2=Whitall N. (INT) Perry|title=The Wisdom of Ananda Coomaraswamy: Reflections on Indian Art, Life, and Religion|url=https://books.google.com/books?id=SXD_NsQycKYC&pg=PA129|year=2011|publisher=World Wisdom, Inc|isbn=978-1-935493-95-2|pages=129–}}</ref><ref name="Hayes">{{cite journal |last1=Hayes |first1=Maurice |title=Noble, Margaret Elizabeth (Sister Nivedita) |url=https://www.dib.ie/biography/noble-margaret-elizabeth-sister-nivedita-a6218 |website=Dictionary of Irish Biography |publisher=Royal Irish Academy |access-date=5 January 2026 |location=Dublin |doi=10.3318/dib.006218.v2 |date=2009|doi-access=free }}</ref> भगिनी निवेदिताले सन् १८९५ मा [[लन्डन]]मा स्वामी विवेकानन्दसँग भेट गरेपछि सन् १८९८ मा उनले [[भारत]] भ्रमण गरेकी थिइन्। स्वामी विवेकानन्दले २५ मार्च १८९८ मा उनलाई ''ब्रह्मचर्य''को व्रतमा दीक्षित गर्दा ''निवेदिता'' (अर्थ: "ईश्वरलाई समर्पित") नाम दिएका थिए। नोभेम्बर १८९८ मा, उनले उत्तरी कलकत्ताको [[बागबाजार]] क्षेत्रमा कन्याहरूका लागि विद्यालय खोलेकी थिइन्। उनी आधारभूत शिक्षाबाट वञ्चित भएका कन्याहरूलाई शिक्षा दिन चाहन्थिन्। सन् १८९९ मा कलकत्तामा महामारीको समयमा, निवेदिताले गरिब बिरामीहरूको सेवा र हेरचाह गरेकी थिइन्।<ref>{{Cite book |last=Nivedita |first=Sister |url=https://books.google.com/books?id=06EFEAAAQBAJ&dq=Sister+Nivedita+plague&pg=PT3 |title=Kali the Mother |date=2021-01-01 |publisher=Prabhat Prakashan |language=en}}</ref> निवेदिताको नवस्थापित [[रामकृष्ण मिसन]]सँग निकट सम्बन्ध थियो। [[भारतीय राष्ट्रवाद]]को क्षेत्रमा उनको सक्रिय योगदानको कारण, उनले तत्कालीन अध्यक्ष स्वामी ब्रह्मानन्दको अधीनमा रामकृष्ण मिसनका गतिविधिहरूबाट सार्वजनिक रूपमा आफूलाई अलग गर्नु परेको थियो। भारतमा ब्रिटिस अधिकारीहरूको हातबाट उत्पीडनबाट बच्नको लागि यस्तो कदम लिनु परेको थियो। उनी [[रामकृष्ण परमहंस|रामकृष्ण]]की पत्नी र रामकृष्ण मिसनको प्रमुख प्रभावहरू मध्ये एक [[शारदा देवी]]सँग अत्यन्तै निकट थिइन् भने यसका साथै स्वामी विवेकानन्दका सबै गुरुभाईहरूसँग पनि निकट थिइन्। उनको १३ अक्टोबर १९११ मा [[दार्जिलिङ]]मा मृत्यु भएको थियो। उनको चिहानमा लेखिएको छ, "यहाँ भगिनी निवेदिता शयन गर्छिन् जसले भारतलाई आफ्नो सबै थोक अर्पण गरिन्।"<ref name="Here lies Sister Nivedita who gave her all to India">{{cite book|author=Compiled|title=Awakening Indians to India (Paperback)|url=https://books.google.com/books?id=AIU4LzftaPAC&pg=PA370|year=2008|publisher=Chinmaya Mission|isbn=978-81-7597-434-0|pages=370–}}</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} iorca6weeaegy3bex34ybebm1vg7z8h 0 151019 1367799 2026-07-29T06:44:54Z Saroj 31493 नयाँ लेख 1367799 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = सद्य | image = Sadhya DSW.jpg | image_size = 300px | caption = | country = [[भारत]] | region = [[केरल]] | creator = | course = | type = | served = | main_ingredient = | variations = | calories = | other = [[कामायन]] }} [[File:Sadya 2019.jpg|thumb|परम्परागत केरल सद्य]] '''''सद्य''''' ({{langx|ml|സദ്യ}}) [[केरल]]बाट उत्पत्ति भएको भोजन हो। यो सबै [[मलयाली जाति|मलयाली]]हरूका लागि महत्त्वपूर्ण मानिन्छ र परम्परागत शाकाहारी परिकारहरूको विविधताले बनेको हुन्छ, जुन प्रायः दिउँसोको खानाका रूपमा [[केरा]]को पातमा परोसिन्छ।<ref>Kerala's Slow Food; The Indian banana leaf banquet that tastes like home by Shahnaz Habib AFAR March/ April 2014 page 49</ref> सद्य प्रायः [[ओणम]] र [[विषु]]जस्ता हिन्दू पर्वहरूका अवसरमा परम्परागत भोजका रूपमा परोसिन्छ।<ref name="Iyer 2018">{{cite web |last=Iyer |first=Meenakshi |title=Onam 2018, here's why Sadya is the most balanced meal, full of nutritional value – more lifestyle |website=[[Hindustan Times]] |date=25 August 2018 |url=https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/onam-2018-here-s-why-sadya-is-the-most-balanced-meal-full-of-nutritional-value/story-2gwLfWrIj9L3VSnBVFxUfK.html |access-date=20 September 2018 |archive-date=20 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920234525/https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/onam-2018-here-s-why-sadya-is-the-most-balanced-meal-full-of-nutritional-value/story-2gwLfWrIj9L3VSnBVFxUfK.html |url-status=dead }}</ref> साथै जन्मदिन, विवाह तथा अन्य विशेष अवसरहरूमा पनि यसलाई परोस्ने चलन छ। ==व्युत्पत्ति== मलयालम शब्द ''सद्य''(സദ്യ) [[संस्कृत]] शब्द सग्धि बाट व्युत्पन्न भएको हो, जसले सामूहिक भोजलाई जनाउँछ।<ref>{{Cite news |date=2016-09-09 |title=How Onasadya traditions differ across Kerala |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/Food/Onam-on-a-leaf/article14630774.ece |access-date=2024-12-07 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ==अवलोकन== [[File:Valla Sadya.JPG|thumb|left|वल्ला सद्य]] एक सामान्य सद्यमा एकै पटकको भोजनका रूपमा करिब २४–२८ परिकार परोसिन्छ।<ref>{{cite web |title=Happy Onam 2020: 26 dishes in the Onam Sadhya feast, what they’re called |url=https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/happy-onam-2020-26-dishes-in-the-onam-sadhya-feast-what-they-re-called/story-Ox35zUre2YkHzMjzOcSHTN.html |publisher=Hindustan Times |access-date=26 June 2024}}</ref> केही अवस्थामा, जब यो अझ ठूलो हुन्छ, अरनमुला वल्लमकली (वल्ला सद्य) का लागि तयार गरिने सद्यमा ६४ भन्दा बढी परिकार पनि समावेश हुन सक्छन्।<ref name="NDTV Food 2017"/> परम्परागत सद्य भोजनका क्रममा मानिसहरू भुइँमा बिछ्याइएका चकटीमा पलेटी मारेर बस्छन्।<ref name="Vasu Kumar 2017">{{cite book | last1=Vasu | first1=S.S.L. | last2=Kumar | first2=R. | title=Morning Glory Blossoms | publisher=Partridge Publishing Singapore | year=2017 | isbn=978-1-5437-4244-2 | url=https://books.google.com/books?id=8aJEDwAAQBAJ&pg=PT21 | access-date=20 September 2018 | page=21}}</ref> भोजन चम्चा वा अन्य कटलरी प्रयोग नगरी दाहिने हातले खाने गरिन्छ।<ref name="Vasu Kumar 2017"/> खाना टिप्नका लागि औँलाहरूलाई [[डाडु]] जस्तो आकारमा मोडिन्छ।<ref name="Vasu Kumar 2017"/> मुख्य परिकार साधारण उमालेको [[भात]] हो, जसलाई [[दाल|परिप्पु]], साम्बार, रसम, पुलिस्सेरी लगायतका करी/''कूट्टान्'' (കൂട്ടാന്‍) सँग परोसिन्छ। अन्य परिकारहरूमा कालान, अभियल, थोरन, ओलन, [[चटनी|पचडी]], किचडी, कूट्टुकारी, एरिस्सेरी, [[आँपको अचार]], इन्जिपुली, मेझुक्कुपुरट्टी, कागतीको अचार, साथै [[पापड]], प्लान्टेन चिप्स, शर्करा उप्पेरी, [[केरा]], सादा [[दही]] र [[मही]] समावेश हुन्छन्।<ref name="NDTV Food 2017">{{cite web | title=Happy Vishu 2017: Vishu Sadhya, Kerala's Grand New Year Feast | publisher=[[NDTV]] Food | date=13 April 2017 | url=https://food.ndtv.com/food-drinks/happy-vishu-2017-vishu-sadhya-keralas-grand-new-year-feast-1680747 | access-date=20 September 2018}}</ref><ref name="Rai">{{cite book | last=Rai | first=J. | title=Curry Cookbook – Keralan Cuisine – Jay Rai's Indian Kitchen: करी व्यंजनों | publisher=Springwood media | isbn=978-1-4761-2308-0 | url=https://books.google.com/books?id=5zDWhOU-I04C&pg=PT4 | access-date=20 September 2018 | page=pt4-5}}</ref><ref>{{cite book | last=Brien | first=C.O. | title=The Penguin Food Guide to India | publisher=Penguin Books Limited | year=2013 | isbn=978-93-5118-575-8 | url=https://books.google.com/books?id=BGhBAgAAQBAJ&pg=PT422 | access-date=20 September 2018 | page=pt422}}</ref><ref name="Punit 2015">{{cite web |last=Punit |first=27 lip-smacking, vegetarian dishes to try during Kerala’s grandest feast |date=28 August 2015 |title=Quartz India |url=https://qz.com/india/489554/27-lip-smacking-vegetarian-dishes-to-try-during-keralas-grandest-feast/ |access-date=20 September 2018 |website=Quartz India}}</ref> मही सामान्यतया भोजनको अन्त्यतिर परोसिन्छ।<ref name="NDTV Food 2017"/> भोजनको अन्त्यमा परोसिने परम्परागत मिठाई [[खिर|पायसम]]का धेरै प्रकार हुन्छन्,<ref name="NDTV Food 2017"/> र प्रायः तीन वा सोभन्दा बढी प्रकारका पायसम परोसिने गरिन्छ। यसका केही प्रकारहरूमा पालाडा प्रदामन, अडा प्रदामन, परिप्पु प्रदामन, चक्का प्रदामन, गोथम्पु पायसम, पाल पायसम आदि पर्छन्। सबै विभिन्न करीहरू फरक–फरक तरकारीबाट बनाइन्छन् र प्रत्येकको आफ्नै विशिष्ट स्वाद हुन्छ। करीहरूको यो विविधताले समृद्धि र कल्याणको प्रतीकात्मक प्रतिनिधित्व गर्छ। [[File:Onam Sadya (15164960372).jpg|thumb|[[ओणम]]का अवसरमा परोसिएको सद्य]] परिकारहरू केराको पातका विभिन्न स्थानमा परोसिन्छन्।<ref name="Kannampilly 2003"/> उदाहरणका लागि, अचार केराको पातको माथिल्लो बायाँ कुनामा र केरा तल्लो बायाँ कुनामा राखिन्छ। यसले भोजन परोस्ने व्यक्तिहरूलाई थप परिकार दिनुपर्ने कि नपर्ने भन्ने कुरा सजिलै पहिचान गरी सेवा गर्न मद्दत गर्छ। प्रायः सबै परिकारहरूमा नरिवल प्रमुख सामग्रीका रूपमा प्रयोग हुन्छ, किनकि केरलमा यसको प्रशस्त उपलब्धता छ। केही परिकारमा नरिवलको दूध प्रयोग गरिन्छ भने नरिवलको तेल तारेर पकाउन प्रयोग गरिन्छ। सद्यको परिकार सूचीमा स्थानीय परम्परा र सामग्रीको उपलब्धताका आधारमा क्षेत्रअनुसार भिन्नता पाइन्छ। परम्पराअनुसार केरल वा भारतको दक्षिणपश्चिमी तटमा पाइने स्थानीय तथा मौसमी तरकारीहरू प्रयोग गर्ने चलन भए पनि, अहिले परिकारहरूमा गाजर, भुइँकटहर र सिमीजस्ता तरकारीहरू समावेश गर्नु पनि सामान्य अभ्यास बनेको छ। परम्परागत रूपमा सद्यका परिकारहरूमा प्याज वा लसुन प्रयोग गरिँदैन। भोजनपछि प्रायः ''भेट्टिला मुरुक्कान्''—चुन र सुपारीसँग तयार गरिएको [[पान]]—चपाउने चलन छ।<ref name="India.com 2017">{{cite web | title=Onam Sadya Items That Make the Traditional Recipe of Kerala Festival a Hit | website=India.com | date=3 September 2017 | url=http://www.india.com/festivals-events/onam-sadhya-items-that-make-the-traditional-recipe-of-kerala-festival-a-hit-2445898/ | access-date=20 September 2018}}</ref> यसले भोजन पचाउन मद्दत गर्नुका साथै मुखको स्वाद पनि ताजा बनाउँछ।<ref name="India.com 2017"/> ==तयारी== [[File:Kichadi Sadhya.jpg|thumb|left|[[चटनी|पचडी]] कहिलेकाहीँ सद्यमा परोसिन्छ।]] सद्य सामान्यतया दिउँसोको भोजनका रूपमा परोसिन्छ,<ref>{{cite book | last=Basu | first=M. | title=Masala: Indian Cooking for Modern Living | publisher=Bloomsbury Publishing | year=2018 | isbn=978-1-4088-8687-8 | url=https://books.google.com/books?id=WDNWDwAAQBAJ&pg=PT268 | access-date=20 September 2018 | page=pt268}}</ref> यद्यपि यसको हल्का संस्करण रातिको भोजनका रूपमा पनि परोसिन्छ। तयारी अघिल्लो रातिबाटै सुरु हुन्छ, र उत्सवको दिन बिहान दस बज्नुअघि नै सबै परिकारहरू तयार गरिसकिन्छन्। आजकल मानिसहरूलाई भुइँमा बसेर भोजन गर्न असुविधा हुने भएकाले सद्य प्रायः टेबलमा परोसिन्छ। सद्यका लागि आवश्यक परिकार तथा सामग्रीको व्यवस्था गुणस्तर सुनिश्चित गर्न निकै सावधानीपूर्वक र विस्तृत रूपमा गरिन्छ। सद्य तयार गर्न आगो बाल्नुअघि अग्निदेवको पूजा गरिन्छ। त्यसपछि पहिलो परिकार प्रज्वलित निलविलक्कु (परम्परागत धातुको दीप) अगाडि केराको पातमा [[गणेश|गणपति]]लाई अर्पणका रूपमा चढाइन्छ। सद्यमा भोजन केराको पातमा परोसिन्छ।<ref name="NDTV Food 2017"/> भोजन समाप्त भएपछि केराको पात मोडेर बन्द गरिन्छ।<ref name="The Hans India 2016">{{cite web | title=The festive feast | website=The Hans India | date=11 September 2016 | url=http://www.thehansindia.com/posts/index/Sunday-Hans/2016-09-11/The-festive-feast/253227 | access-date=20 September 2018}}</ref> केही परम्पराअनुसार भोजनपछि केराको पात आफूतर्फ मोड्नुले भोजनप्रति सन्तुष्टि जनाउँछ भने आफूबाट विपरीत दिशातर्फ मोड्नुले भोजनमा अझ सुधार गर्न सकिने सङ्केत दिन्छ।<ref name="The Hans India 2016"/> यद्यपि केराको पात कुन दिशातर्फ मोडिन्छ भन्ने कुराको अर्थ केरलका विभिन्न क्षेत्रअनुसार फरक–फरक हुन सक्छ।<ref>{{cite web | last=Pillai | first=Pooja | title=God's Own Platter | website=The Indian Express | date=14 September 2016 | url=http://indianexpress.com/article/lifestyle/food-wine/gods-kerala-onam-meal-food-feast-own-platter-3029921/ | access-date=20 September 2018}}</ref> मध्य त्रावणकोर शैलीको सद्य सबैभन्दा अनुशासित र परम्पराप्रति बढी प्रतिबद्ध मानिन्छ।<ref name="Hindu2016b">{{cite web|author=N. Satyendran |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/onam-on-a-leaf/article9092190.ece |title=Onam on a leaf |work=The Hindu |date=2010-08-10 |access-date=2016-09-14}}</ref> परिकारहरू परोस्ने एउटा निश्चित क्रम हुन्छ, जसमा सामान्यतया सबैभन्दा पहिले चिप्स र अचार परोसिन्छ।<ref name="Kannampilly 2003" /><ref name="Punit 2015" /> यद्यपि केरलका विभिन्न क्षेत्रहरूमा स्थानीय रुचि र परम्पराअनुसार परिकार तयार गर्ने तथा परोस्ने शैली र विधि फरक–फरक अपनाइन्छ। अरनमुला वल्ला सद्य सबैभन्दा प्रसिद्ध सद्य हो, जसमा परम्परागत रूपमा ६४ भन्दा बढी परिकार परोसिन्छन्।<ref>{{cite web |date=22 August 2015 |title=Sing out loud for a 64-dish sadya |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/Sing-out-loud-for-a-64-dish-sadya/articleshow/48620396.cms |access-date=20 September 2018 |website=The Times of India}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:भारतीय खाना]] [[श्रेणी:केरलको खाना]] 8ucbh116zzus4ajybqfccc5r1jwrdt7 1 151020 1367800 2026-07-29T06:46:44Z Saroj 31493 नयाँ पृष्ठ: {{translated page|en|Sadya|version=1366191345}} 1367800 wikitext text/x-wiki {{translated page|en|Sadya|version=1366191345}} gptsmfnzo39kofa7xa6ab71d8k14mqp 0 151021 1367802 2026-07-29T07:19:04Z Omnathpokh1 20435 नयाँ पृष्ठ सृजना गरिएको छ 1367802 wikitext text/x-wiki [[यौन हिंसा]]ले समाजका सम्पूर्ण अवयवहरूमा प्रभाव पार्ने भएकाले यस विरूद्ध लड्न व्यक्तिगत, प्रशासनिक, वैधानिक र सामाजिक तहदेखि नै केही न केही प्रतिक्रियाहरू भइरहेको कुरा जगजाहेर छन्। ==व्यक्तिगत प्रयासहरू== ===अपराधीहरूका लागि कार्यक्रमहरू=== [[फौजदारी न्याय]] प्रणालीभन्दा बाहिर लैङ्गिक तथा यौन हिंसाका अपराधीहरूलाई लक्षित गरी केही कार्यक्रमहरू बनाइएका छन्। त्यस्ता कार्यक्रमहरू मुख्यतः महिलामाथि हुने [[यौन आक्रमण]]का लागि दोषी ठहरिएका पुरुषहरू प्रति लक्षित हुन्छन्। कुनै पनि घटनाको लागि आफू जिम्मेवार रहेको र आफ्नो काम हिंस्रक भएको कुरा दुवैलाई अस्वीकार गर्नु नै यौन हिंसा गर्ने पुरुषहरूले देखाउने एउटा सामान्य तर साझा प्रतिक्रिया हो।<ref>Kelly L, Radford J. Sexual violence against women and girls: an approach to an international overview. In: Dobash E, Dobash R, eds. Rethinking violence against women. London, Sage, 1998.</ref><ref>Sen P. Ending the presumption of consent: nonconsensual sex in marriage. London, Centre for Health and Gender Equity, 1999.</ref> मुख्यतः [[औद्योगिक राष्ट्रहरू]]मा हुने यस्ता कार्यक्रमहरूले पुरुष अपराधीहरूलाई जिम्मेवार बनाउने काम गर्छन्।<ref>{{cite journal | last1 = Kaufman | first1 = M | year = 2001| title = Building a movement of men workingto end violence against women | journal = Development | volume = 2001 | issue = 44| pages = 9–14 | doi=10.1057/palgrave.development.1110254| s2cid = 84387591 }}</ref> ====जीवन-उपयोगी र अन्य शैक्षिक कार्यक्रमहरू==== हालैका वर्षहरूमा, यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य प्रवर्द्धनका धेरै कार्यक्रमहरू, विशेष गरी ''एचआईभी'' रोकथामलाई प्रवर्द्धन गर्नेहरूले लैङ्गिक मुद्दाहरू समावेश गर्न र यौन तथा शारीरिक हिंसाको समस्यालाई सम्बोधन गर्न थालेका छन्। अफ्रिकाका लागि विकसित गरिएका तर विकासोन्मुख विश्वका धेरै भागहरूमा प्रयोग गरिएका दुई उल्लेखनीय उदाहरणहरूमा [http://www.steppingstonesfeedback.org ''स्टेपिङ् स्टोन्स्''] र "मेन एज पार्टनर्स'' समावेश छन्।<ref>Welbourn A. Stepping Stones. Oxford, Strategies for Hope, 1995.</ref><ref>Men as partners. New York, NY, AVSC International, 1998.</ref> यी कार्यक्रमहरू पुरुष र महिलाका समकक्षी समूहहरूमा प्रयोगका लागि परिरूप गरिएका हुन् र सहभागितामूलक सिकाइ विधिहरू प्रयोग गरेर धेरै कार्यशाला सत्रहरूमा सञ्चालन गरिन्छन्। तिनीहरूको व्यापक दृष्टिकोणले पुरुषहरूलाई हिंसासँग सम्बन्धित विभिन्न मुद्दाहरूमा भाग लिन र छलफल गर्न मद्दत गर्दछ, जो अन्यथा महिला विरुद्धको हिंसामा मात्र केन्द्रित कार्यक्रमहरूमा सहभागी हुन हिचकिचाउन सक्छन्। यसबाहेक, पुरुषहरू कहिलेकाहीँ यौन हिंसाका अपराधी भए तापनि, यस्ता कार्यक्रमहरूले उनीहरूमाथि अपराधीको छाप लाग्नबाट जोगाउन वा पूर्वसावधानी अपनाउन मद्धत गर्दछ। अफ्रिका र एसियामा 'स्टेपिङ स्टोन' कार्यक्रमको प्रभावको समीक्षाले देखाएको छ कि कार्यशालाहरूले सहभागी पुरुषहरूलाई आफ्ना कार्यहरूको बढी जिम्मेवारी लिन, अरूसँग राम्रो सम्बन्ध राख्न, महिलाहरूप्रति बढी सम्मान गर्न र अझ प्रभावकारी रूपमा सञ्चार गर्न मद्दत गर्यो। कार्यक्रमको परिणामस्वरूप कम्बोडिया, गाम्बिया, दक्षिण अफ्रिका, युगान्डा, फिजी, तान्जानिया संयुक्त गणतन्त्र र अन्य ठाउँका समुदायहरूमा महिला विरुद्ध हुने हिंसामा कमी आएको रिपोर्ट गरिएको छ। यद्यपि, हालसम्मका मूल्याङ्कनहरूले सामान्यतया गुणात्मक विधिहरू प्रयोग गरेका छन् र यो कार्यक्रमको प्रभावकारितालाई पर्याप्त रूपमा परीक्षण गर्न थप अनुसन्धानको आवश्यकता छ।<ref>Gordon G, Welbourn A. Stepping Stones and men. Washington, DC, Inter-Agency Gender Working Group, 2001.</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{Reflist}} ==बाह्य कडीहरू== k3k10tndym8udoi7z0amyr0jwbsg0ya 1367813 1367802 2026-07-29T09:23:41Z Omnathpokh1 20435 /* स्वास्थ्य सेवा सम्बन्धी प्रतिक्रिया */ सामग्री थप गरिएको। 1367813 wikitext text/x-wiki [[यौन हिंसा]]ले समाजका सम्पूर्ण अवयवहरूमा प्रभाव पार्ने भएकाले यस विरूद्ध लड्न व्यक्तिगत, प्रशासनिक, वैधानिक र सामाजिक तहदेखि नै केही न केही प्रतिक्रियाहरू भइरहेको कुरा जगजाहेर छन्। ==व्यक्तिगत प्रयासहरू== ===अपराधीहरूका लागि कार्यक्रमहरू=== [[फौजदारी न्याय]] प्रणालीभन्दा बाहिर लैङ्गिक तथा यौन हिंसाका अपराधीहरूलाई लक्षित गरी केही कार्यक्रमहरू बनाइएका छन्। त्यस्ता कार्यक्रमहरू मुख्यतः महिलामाथि हुने [[यौन आक्रमण]]का लागि दोषी ठहरिएका पुरुषहरू प्रति लक्षित हुन्छन्। कुनै पनि घटनाको लागि आफू जिम्मेवार रहेको र आफ्नो काम हिंस्रक भएको कुरा दुवैलाई अस्वीकार गर्नु नै यौन हिंसा गर्ने पुरुषहरूले देखाउने एउटा सामान्य तर साझा प्रतिक्रिया हो।<ref>Kelly L, Radford J. Sexual violence against women and girls: an approach to an international overview. In: Dobash E, Dobash R, eds. Rethinking violence against women. London, Sage, 1998.</ref><ref>Sen P. Ending the presumption of consent: nonconsensual sex in marriage. London, Centre for Health and Gender Equity, 1999.</ref> मुख्यतः [[औद्योगिक राष्ट्रहरू]]मा हुने यस्ता कार्यक्रमहरूले पुरुष अपराधीहरूलाई जिम्मेवार बनाउने काम गर्छन्।<ref>{{cite journal | last1 = Kaufman | first1 = M | year = 2001| title = Building a movement of men workingto end violence against women | journal = Development | volume = 2001 | issue = 44| pages = 9–14 | doi=10.1057/palgrave.development.1110254| s2cid = 84387591 }}</ref> ====जीवन-उपयोगी र अन्य शैक्षिक कार्यक्रमहरू==== हालैका वर्षहरूमा, यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य प्रवर्द्धनका धेरै कार्यक्रमहरू, विशेष गरी ''एचआईभी'' रोकथामलाई प्रवर्द्धन गर्नेहरूले लैङ्गिक मुद्दाहरू समावेश गर्न र यौन तथा शारीरिक हिंसाको समस्यालाई सम्बोधन गर्न थालेका छन्। अफ्रिकाका लागि विकसित गरिएका तर विकासोन्मुख विश्वका धेरै भागहरूमा प्रयोग गरिएका दुई उल्लेखनीय उदाहरणहरूमा [http://www.steppingstonesfeedback.org ''स्टेपिङ् स्टोन्स्''] र "मेन एज पार्टनर्स'' समावेश छन्।<ref>Welbourn A. Stepping Stones. Oxford, Strategies for Hope, 1995.</ref><ref>Men as partners. New York, NY, AVSC International, 1998.</ref> यी कार्यक्रमहरू पुरुष र महिलाका समकक्षी समूहहरूमा प्रयोगका लागि परिरूप गरिएका हुन् र सहभागितामूलक सिकाइ विधिहरू प्रयोग गरेर धेरै कार्यशाला सत्रहरूमा सञ्चालन गरिन्छन्। तिनीहरूको व्यापक दृष्टिकोणले पुरुषहरूलाई हिंसासँग सम्बन्धित विभिन्न मुद्दाहरूमा भाग लिन र छलफल गर्न मद्दत गर्दछ, जो अन्यथा महिला विरुद्धको हिंसामा मात्र केन्द्रित कार्यक्रमहरूमा सहभागी हुन हिचकिचाउन सक्छन्। यसबाहेक, पुरुषहरू कहिलेकाहीँ यौन हिंसाका अपराधी भए तापनि, यस्ता कार्यक्रमहरूले उनीहरूमाथि अपराधीको छाप लाग्नबाट जोगाउन वा पूर्वसावधानी अपनाउन मद्धत गर्दछ। अफ्रिका र एसियामा 'स्टेपिङ स्टोन' कार्यक्रमको प्रभावको समीक्षाले देखाएको छ कि कार्यशालाहरूले सहभागी पुरुषहरूलाई आफ्ना कार्यहरूको बढी जिम्मेवारी लिन, अरूसँग राम्रो सम्बन्ध राख्न, महिलाहरूप्रति बढी सम्मान गर्न र अझ प्रभावकारी रूपमा सञ्चार गर्न मद्दत गर्यो। कार्यक्रमको परिणामस्वरूप कम्बोडिया, गाम्बिया, दक्षिण अफ्रिका, युगान्डा, फिजी, तान्जानिया संयुक्त गणतन्त्र र अन्य ठाउँका समुदायहरूमा महिला विरुद्ध हुने हिंसामा कमी आएको रिपोर्ट गरिएको छ। यद्यपि, हालसम्मका मूल्याङ्कनहरूले सामान्यतया गुणात्मक विधिहरू प्रयोग गरेका छन् र यो कार्यक्रमको प्रभावकारितालाई पर्याप्त रूपमा परीक्षण गर्न थप अनुसन्धानको आवश्यकता छ।<ref>Gordon G, Welbourn A. Stepping Stones and men. Washington, DC, Inter-Agency Gender Working Group, 2001.</ref> ==स्वास्थ्य सेवा सम्बन्धी प्रतिक्रिया== ===चिकित्सकीय-कानूनी सेवा=== धेरैजसो मुलुकमा जब कुनै [[यौन हिंसा]]को घटनाको उजुरी गरिन्छ, तब [[अस्पताल]] र [[चिकित्सक]]हरूले चिकित्सकीय तथा कानूनी प्रमाणहरू जम्मा गर्नुपर्ने हुन्छ। ती प्रमाणहरू पीडितको कथालाई समर्थन गर्ने र अपराधी पत्ता लगाउने वा अपराधीलाई सजाय दिलाउने मुख्य अस्त्र बन्दछन्। [[क्यानडा]]मा भएको एउटा अध्ययनले देखाएअनुसार राम्रो चिकित्सकीय र कानूनी दस्तावेजले पीडकलाई जोरजुलुम गर्ने अपराधीलाई पक्राउ गर्न, मुद्दा चलाउन र दोषी ठहर गर्न थप सहजता प्रदान गर्दछ। <ref name=Parnis_Law>{{Cite journal | last1= Parnis | first1= Deborah | last2= Du Mon | first2= Janice | title = Sexual assault and legal resolution: querying the medical collection of forensic evidence | journal = Medicine and Law | volume = 19 | issue = 4 | pages = 779–792 | date = 2000 | pmid = 11289647 }}</ref><ref name=McGregor>{{Cite journal | last1= McGregor | first1= M.J. | last2 = Le | first2 = G. | last3= Marion | first3= S.A. | last4 = Wiebe | first4 = E. | title = Examination for sexual assault: is the documentation of physical injury associated with the laying of charges? A retrospective cohort study | journal = [[Canadian Medical Association Journal]] | volume = 160 | issue = 11 | pages = 1565–1569 | pmid = 10373997 | pmc = 1230360 | date = June 1999 | url = http://www.cmaj.ca/content/160/11/1565 }}</ref>एउटा अध्ययनले यो देखाउँछ कि चिकित्सकले शारीरिक चोटपटक (विशेष गरी मध्यम वा गम्भीर) बारे स्पष्ट रूपमा रिपोर्ट लेखेमा प्रहरीले मुद्दा चलाउने सम्भावना बढी हुन्थ्यो। यो कुरा पीडितको आर्थिक अवस्था वा पीडितले अपराधीलाई चिन्ने/नचिन्ने कुरामा निर्भर हुँदैनथ्यो। तर [[केन्या]]को [[नैरोबी]]मा भएको एउटा अध्ययनले देखायो कि धेरै देशहरूमा बलात्कार पीडितहरूलाई स्त्रीरोग विशेषज्ञ वा तालिमप्राप्त प्रहरी जाँचकर्ताले जाँच गर्दैनन् र यस विषयमा कुनै मानक प्रोटोकल वा निर्देशिका पनि हुँदैन।<ref>{{Cite journal | last1= Chaudhry | first1= S. | last2 = Sangani | first2 = B. | last3= Ojwang | first3= S.B. | last4 = Khan | first4 = K.S. | title = Retrospective study of alleged sexual assault at the Aga Khan Hospital, Nairobi | journal = East African Medical Journal | volume = 72 | issue = 3 | pages = 200–202 | date = March 1995 | pmid = 7796777 }}</ref> मानक प्रोटोकल र निर्देशिकाको प्रयोगले पीडितको उपचार, पीडितलाई मनोवैज्ञानिक सहयोग र प्रमाण सङ्कलनको गुणस्तरलाई उल्लेखनीय रूपमा सुधार्न सक्छ।<ref>{{Cite journal | last1= Harrison | first1= J.M. | last2 = Mclinpsych | first2 = B.A. | last3= Murphy | first3= S.M. | title = A care package for managing female sexual assault in genitourinary medicine | journal = International Journal of STD & AIDS| volume = 10 | issue = 5 | pages = 283–289 | doi = 10.1258/0956462991914041 | pmid = 10361915 | date = May 1999 | s2cid= 20743078 }}</ref> महिला बलात्कार पीडितहरूका लागि बनाइएको प्रोटोकलमा निम्न कुराहरू समावेश हुनुपर्छ: - घटनाको पूरा विवरण र जम्मा गरिएका सबै प्रमाणहरूको सूची। - पीडितको स्त्रीरोग सम्बन्धी र गर्भनिरोधक औषधि वा क्रियाकलापको इतिहास। - पूर्ण शारीरिक जाँचको नतिजाको मानक दस्तावेजीकरण। - गर्भवती हुने जोखिमको मूल्याङ्कन। - यौन सङ्क्रमित रोगको जाँच र उपचारका साथै आवश्यकता अनुसार ''एचआईभी'' को जाँच। - आपतकालीन गर्भनिरोधकको उपलब्धता र कानूनसम्मत गर्भपतन सम्बन्धी परामर्श। - मनोवैज्ञानिक सहयोग। केही देशहरूमा यी प्रोटोकलहरू ''यौन हिंसाको प्रमाण किट''को रूपमा प्रयोग गरिन्छ। यसमा निर्देशन, प्रमाण सङ्कलनका लागि कन्टेनर र आधिकारिक फारमहरू समावेश हुन्छन्। बलात्कारपछि जाँच गर्नु पीडितका लागि अत्यन्त तनावपूर्ण हुन्छ। एउटा अध्ययनले देखाएअनुसार जाँच प्रक्रिया सुरू गर्नुअघि छोटो भिडियो देखाएर प्रक्रिया बुझाउँदा पीडितको तनाव उल्लेखनीय रूपमा घटेको थियो। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{Reflist}} ==बाह्य कडीहरू== 91g0o9q8ulzrop16oo44ujmkugdxi9n 1 151022 1367817 2026-07-29T10:46:16Z Saroj 31493 नयाँ पृष्ठ: {{translated page|en|South Asian pickle|version=1366190448}} 1367817 wikitext text/x-wiki {{translated page|en|South Asian pickle|version=1366190448}} ivwhvhsqa6966e42jazlg9lvw4o9noa 0 151023 1367819 2026-07-29T11:42:01Z Bishaldev100 28807 नयाँ पृष्ठ: '''मंगलबहादुर शाही''' एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन् जि २०८३ साउन १३ देखि [[कर्णाली प्रदेशको मुख्यमन्त्री|कर्णालीको ५ औं मुख्यमन्त्री]]को कायम छन्।<ref>{{Cite web |last=कटुवाल |first=ज्योति |date=श्रावण १... 1367819 wikitext text/x-wiki '''मंगलबहादुर शाही''' एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन् जि २०८३ साउन १३ देखि [[कर्णाली प्रदेशको मुख्यमन्त्री|कर्णालीको ५ औं मुख्यमन्त्री]]को कायम छन्।<ref>{{Cite web |last=कटुवाल |first=ज्योति |date=श्रावण १३, २०८३ |title=कर्णालीका मुख्यमन्त्री शाहीले सम्हाले पदभार |url=https://ekantipur.com/karnali-pradesh/2026/07/29/karnali-chief-minister-shahi-takes-charge-36-39.html |access-date=2026-07-29 |website=Ekantipur |language=ne}}</ref> उनी [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]]को सदस्य हुन् । उनी २०७९ देखि मुगू २ क्षेत्रको प्रतिनिधित्व गर्ने [[कर्णाली प्रदेश सभा]]को सदस्य हुन् र कर्णाली सरकारको भौतिक पूर्वाधार तथा सहकारी विकास मन्त्री भएर काम गरिसकेका छन् ।  <ref>{{Cite web |date=२०८३ साउन १२ |title=मंगलबहादुर शाही कर्णालीको पाँचौं मुख्यमन्त्री नियुक्त |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/07/1984298/mangal-bahadur-shahi-appointed-as-the-fifth-chief-minister-of-karnali |access-date=2026-07-29 |website=Online Khabar |language=en-US}}</ref> ==यो पनि हेर्नुहोस्== *[[कर्णाली प्रदेशको मुख्यमन्त्री]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} f5knjgy6wpkiosz9kp43veqsoofdp36 1367820 1367819 2026-07-29T11:42:34Z Bishaldev100 28807 1367820 wikitext text/x-wiki '''मंगलबहादुर शाही''' एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन् जो २०८३ साउन १३ देखि [[कर्णाली प्रदेशको मुख्यमन्त्री|कर्णालीको ५ औं मुख्यमन्त्री]]को कायम छन्।<ref>{{Cite web |last=कटुवाल |first=ज्योति |date=श्रावण १३, २०८३ |title=कर्णालीका मुख्यमन्त्री शाहीले सम्हाले पदभार |url=https://ekantipur.com/karnali-pradesh/2026/07/29/karnali-chief-minister-shahi-takes-charge-36-39.html |access-date=2026-07-29 |website=Ekantipur |language=ne}}</ref> उनी [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]]को सदस्य हुन् । उनी २०७९ देखि मुगू २ क्षेत्रको प्रतिनिधित्व गर्ने [[कर्णाली प्रदेश सभा]]को सदस्य हुन् र कर्णाली सरकारको भौतिक पूर्वाधार तथा सहकारी विकास मन्त्री भएर काम गरिसकेका छन् ।  <ref>{{Cite web |date=२०८३ साउन १२ |title=मंगलबहादुर शाही कर्णालीको पाँचौं मुख्यमन्त्री नियुक्त |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/07/1984298/mangal-bahadur-shahi-appointed-as-the-fifth-chief-minister-of-karnali |access-date=2026-07-29 |website=Online Khabar |language=en-US}}</ref> ==यो पनि हेर्नुहोस्== *[[कर्णाली प्रदेशको मुख्यमन्त्री]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} pd2k36yg7fg2qpehprug7p3undna9g0 1367822 1367820 2026-07-29T11:46:06Z Bishaldev100 28807 1367822 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = | office = ५ औं [[कर्णाली प्रदेशको मुख्यमन्त्री]] | term_start = २०८३ साउन १३ | term_end = | president = | governor = | predecessor = [[यामलाल कँडेल]] | successor = | party = [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]] | nationality = [[नेपाली]] }}'''मंगलबहादुर शाही''' एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन् जो २०८३ साउन १३ देखि [[कर्णाली प्रदेशको मुख्यमन्त्री|कर्णालीको ५ औं मुख्यमन्त्री]]को कायम छन्।<ref>{{Cite web |last=कटुवाल |first=ज्योति |date=श्रावण १३, २०८३ |title=कर्णालीका मुख्यमन्त्री शाहीले सम्हाले पदभार |url=https://ekantipur.com/karnali-pradesh/2026/07/29/karnali-chief-minister-shahi-takes-charge-36-39.html |access-date=2026-07-29 |website=Ekantipur |language=ne}}</ref> उनी [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]]को सदस्य हुन् । उनी २०७९ देखि मुगू २ क्षेत्रको प्रतिनिधित्व गर्ने [[कर्णाली प्रदेश सभा]]को सदस्य हुन् र कर्णाली सरकारको भौतिक पूर्वाधार तथा सहकारी विकास मन्त्री भएर काम गरिसकेका छन् ।  <ref>{{Cite web |date=२०८३ साउन १२ |title=मंगलबहादुर शाही कर्णालीको पाँचौं मुख्यमन्त्री नियुक्त |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/07/1984298/mangal-bahadur-shahi-appointed-as-the-fifth-chief-minister-of-karnali |access-date=2026-07-29 |website=Online Khabar |language=en-US}}</ref> ==यो पनि हेर्नुहोस्== *[[कर्णाली प्रदेशको मुख्यमन्त्री]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:कर्णाली प्रदेश सभाका सदस्यहरू]] 88uvvzurqs8sgauwxc09hp03gclcec1