विकिपिडिया newiki https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter मीडिया विशेष वार्तालाप प्रयोगकर्ता प्रयोगकर्ता वार्ता विकिपिडिया विकिपिडिया वार्ता चित्र चित्र वार्ता मीडियाविकि मीडियाविकि वार्ता ढाँचा ढाँचा वार्ता मद्दत मद्दत वार्ता श्रेणी श्रेणी वार्ता पोर्टल पोर्टल वार्ता मस्यौदा मस्यौदा वार्ता TimedText TimedText talk मोड्युल मोड्युल वार्तालाप Event Event talk 0 9776 1368474 1355416 2026-08-05T11:47:01Z Bishaldev100 28807 1368474 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Langol.jpg|right|thumb|200px|बङ्गलादेशमा गोरुको सहायताले हलो जोतिरहेको किसान]] [[चित्र:Traditional Farming Methods and Equipments.jpg|thumb|200px|परम्परागत रूपमा हलोको प्रयोग गरिदैँ आएको छ । ]] '''हलो''' (अन्य नाम: '''फाली''', अङ्ग्रेजी: Plough [UK], Plow [US])जमीन जोत्ने प्रयोग गरिने कृषि औजार हो । यसको सहायताले बीउ छर्नु भन्दा पहिले जमीनको आवश्यक तयारी गरिन्छ । [[कृषि]]मा प्रयुक्त औजारहरूमा हलो सबै भन्दा प्राचीन हो, हलो कुनै न कुनै रूपमा इतिहासमा प्रचलित पाइएको छ । हलोले जमिनको माथिल्लो सतहलाई पल्टाइन्छ । जसले नयाँ पोषक तत्व माथी आउने गर्छ तथा खर-पतिङ्गर एवं बालीका डाँठ आदि जमीनमा दबिन्छन् । यी दबिएका खर पतिङ्गरहरू कुहिएर मलको रूपमा परिवर्तन हुन्छन् । जमिन जोत्नाले जमीनमा हवाको प्रवेश पनि हुन्छ जसले गर्दा जमीनमा [[आद्रता|आर्द्रता]] (चिसोपना) बनाइ राख्ने शक्ति बढ्छ । हलो [[गोरु]] जोत्दा गोरुले तान्ने काठ या फलामबाट बनाइएको औजार हो जसको टुप्पामा सियो अथवा फाली रहेको हुन्छ । हलो ठाउँ अनुसार फरक फरक प्रकारको हुन्छ । हलो जोत्ने व्यक्तिलाई हली भन्दछन् । नेपालमा विशेष गरी गोरु अथवा राँगाले हलो तानेको पाइन्छ । धान रोप्ने खेतमा पहिलो पटक जोत्नुलाई बाँझो मार्नु, दोस्रो पटक जोत्नुलाई राँटा मार्नु, तेस्रो पटक जोत्नुलाई हिल्याउनु र चौथो पटक जोत्नुलाई दाँदे लाउनु भनिन्छ । पाखा बारीमा डल्ला फुटाउन लिडुल्को लाईन्छ । जुवामा लामो डोरी बाँधेर लिडुल्कामा अड्काइन्छ र त्यसमाथि हली चडेर गोरु अथवा राँगा धपाएपछि थिचिएर डल्ला फुट्छ । हल्लोको महत्व (★) हल्लो बाली उब्ज्याउने आधारभूत औजार हो। यो बालीको लागि बिउ तयार गर्न प्रयोग गरिन्छ। कक्षा नौ का विद्यार्थीको भनाइ... हल्लोको प्रयोग माटो पल्टाउन बालीको अवशेष गाड्न र झारपाक नियन्त्रण गर्न यसको प्रयोग गरिन्छ। जमिन जोत्नाले जमिनमा हावा प्रवेश हुन्छ जसले गर्दा जमिनमा आद्रात(चिसोपना) बनाइराख्ने शक्ति बढ्छ == भागहरू == [[चित्र:हलो.jpg|right|thumb|300px|हलोको विभिन्न भागहरू]] यो चित्रमा देखिएका हलोका विभिन्न भागहरूमा राखिएका सङ्ख्या तल क्रमबद्ध गरेर नामहरू राखिएका छन् । हलोको बनोट अनुसार हलोका भागहरूको बनोट पनि फरक फरक हुन्छन् । # [[जुवा]] # [[हरिस]] # [[हलो|अनौ]] # [[ जोतारो ]] # [[फाली ]] # [[हल्लुडो]] # पाटी ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{कृषि औजारहरू}} {{stub}} {{Commonscat|Ploughs}} [[श्रेणी:कृषि औजारहरू]] कनारी सोईलो पाटी मुन्द्रो 0s2ryahe81z5sqd2piufowy8kixb7ry 0 9779 1368473 1129197 2026-08-05T11:42:02Z Bishaldev100 28807 1368473 wikitext text/x-wiki {{Expand language|topic=|langcode=en|otherarticle=Yoke|date=नोभेम्बर २०२२}} [[चित्र:Girl_on_bullock_cart,_Umaria_district,_MP,_India.jpg|अङ्गुठाकार|गोरुगाडी, उमरिया जिल्ला, मध्य प्रदेश, भारत]] [[चित्र:09.Chugo.jpg|अङ्गुठाकार|जुवा]] '''जुवा''' अथवा जु दुई गोरुहरूलाई सहि दुरीमा हिडाउन बनाइएको काठको औजार हो । जुवा दुई गोरुको काँधमा राखेर यसमा [[हल्लुडो]] (नारा) लगाएर [[हलो]] जोडिन्छ । जुवामा प्वाल पारेर गुरूलाई अडाउनको निमित्त काठका चारवटा पाताहरू लगाइएका हुन्छन् जसलाई "सैला" पनि भनिन्छ । सैलामा [[ जोतारो|जोतरा]] (एक डोरी)को प्रयोग गरेर गोरुलाई अडाइन्छ। == इतिहास == जुवा लिखित इतिहास भन्दा पहिले, प्यालेओलिथिक अवधिमा फिर्ता मितिहरू। मेसोपोटामियामा सबैभन्दा प्रारम्भिक छ-पक्षीय पासा लगभग 3000 ईसापूर्वको हो। यद्यपि, तिनीहरू हजारौं वर्ष पहिलेको अस्त्रगाली डेटिङमा आधारित थिए। चीनमा, प्रथम सहस्राब्दी ईसापूर्वमा जुवा घरहरू व्यापक थिए, र जनावरहरूमा लडाइँमा सट्टेबाजी सामान्य थियो। लोट्टो खेल र डोमिनोज (पाइ गाउ को पूर्ववर्ती) 10 औं शताब्दी को रूप मा चीन मा देखा पर्यो। 9 औं शताब्दीमा चीनमा कार्डहरू खेल्न देखा पर्‍यो। कम्तिमा 14 औं शताब्दीको रूपमा जापानमा जुवाको रेकर्ड पत्ता लगाउँदछ।<ref>Murdoch, James (1926). ''[https://books.google.com/books?id=32HnwxdP4pMC A History of Japan]''. Vol. 3 (reprint ed.). London: Psychology Press (published 1903). pp. 325–326. ISBN <bdi>978-0-415-15417-8</bdi>. Retrieved 6 April 2018.</ref> पोकर, जुआसँग सम्बन्धित सबैभन्दा लोकप्रिय अमेरिकी कार्ड खेल, फारसी खेल As-Nas बाट आएको हो, जुन १७ औं शताब्दीको हो। पहिलो ज्ञात क्यासिनो, भेनिस, इटाली मा 1638 मा सञ्चालन शुरू भयो।<ref>Thomassen, Bjørn (2014). ''[https://books.google.com/books?id=5Sd7BAAAQBAJ&pg=PA160 Liminality and the Modern: Living Through the In-Between]''. Ashgate Publishing, Ltd. p. 160. ISBN <bdi>978-1-4094-6080-0</bdi>.</ref> === ग्रेट ब्रिटेन === जुवा शताब्दीयौं देखि ग्रेट ब्रिटेन मा एक मुख्य मनोरञ्जन गतिविधि भएको छ। रानी एलिजाबेथ, मैले 1569 मा निकालिएको लटरी चार्टर्ड गरें। Horseracing तीन शताब्दीको लागि एक मनपर्ने विषय भएको छ। यो भारी विनियमित गरिएको छ। ऐतिहासिक रूप से धेरै विरोध इभान्जेलिकल प्रोटेस्टेन्टहरू, र सामाजिक सुधारकहरूबाट आउँदछ। === संयुक्त राज्य अमेरिका === जुआ संयुक्त राज्य अमेरिका मा शताब्दियों को लागि एक लोकप्रिय गतिविधि भएको छ।<ref>Roger Munting, ''An economic and social history of gambling in Britain and the USA.'' (Manchester U. Press, 1996).</ref> यो लगभग लामो समय को लागी धेरै क्षेत्रहरु मा कानून द्वारा दबाइएको छ। प्रारम्भिक 20 औं शताब्दी द्वारा, जुवा लगभग समान रूप से अमेरिका भर मा गैरकानूनी थियो र यस प्रकार माफिया र अन्य आपराधिक संगठनों को वृद्धि को प्रोत्साहन मा मदद गर्दै, एक ठूलो अवैध गतिविधि बन्यो। 20 औं शताब्दीको उत्तरार्धमा जुवाप्रतिको मनोवृत्तिमा नरमता र यसको विरुद्धमा कानूनमा ढिलाइ भएको देखियो। == सन्दर्भ == [https://allslotsmobilecasino.ca/ Mobile games] ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{कृषि औजारहरू}} [[श्रेणी:कृषि औजारहरू]] {{stub}} p0926lgh2bhn4hqxjlc0j4k0xpissy8 0 13371 1368453 1050588 2026-08-04T14:29:23Z Bishaldev100 28807 /* */ 1368453 wikitext text/x-wiki {{Wikify|date=जुन २०११}} {{Orphan|date=जुन २०११}} [[चित्र:3.5 Inch Speaker.jpg|250px|thumb|स्पीकर]] '''स्पीकर''' वा '''लाउड स्पीकर''' एक उपकरण हो जसले कुनै साउण्ड सिस्टम (sound system)को आवाज उत्पन्न गर्छ। {{stub}} {{Commonscat|Loudspeakers}} [[श्रेणी:विद्यूतीय उपकरण]] 4tua6skqjvulxtiwynvyuhnga4ad86i 0 16033 1368470 1368270 2026-08-05T11:33:07Z Bishaldev100 28807 /* सेनाको छनोटमा प्रयोग */ 1368470 wikitext text/x-wiki {{कृषि औजार विवरण | शीर्षक = डोको | तस्वीर = Doko1.jpg | तस्वीर आकार = 170px | तस्वीर वर्णन = डोकोले कुखुराको चल्लो थुनेको | बनोट आकार = सोली आकार | बनाउने साधन = बाँस तथा निङ्गलोको चोया | प्रयोग = वस्तुहरू बोक्न | मुख्य प्रचलित क्षेत्र = [[नेपाल]] लगायत [[भारत]] तथा [[भुटान|भूटान]] }} '''डोको''' [[बाँस]] अथवा [[निगालो]]को कप्टेरा र चोयाबाट बनाईने एक प्रकारको भारी बोक्नलाई प्रयोग हुने साधन हो। यो स-साना पशुपक्षीं छोप्न पनि प्रयोग गरिन्छ। ==आकार== यो हेर्दा [[सोली]] आकारको हुन्छ तर फेदको चौथाई भागबाट माथि चोया बुन्दा प्वाल रहने गरेर बुनिएको हुन्छ। यसको फेद साधारणतया आयातकार हुन्छ। ==बनाउने बिधी== [[चित्र:Kakani_(7).JPG|अङ्गुठाकार|डोको बनाइँदै]] नेपालको परम्परागत डोको बनाउन '''बाँस वा निगालोको चोया''' तयार गरी फेदबाट बुन्दै सोली आकारमा माथिल्लो भाग (टुप्पो) सम्म पुगेर बिट मारिन्छ। बलियो बाँस छनोट गरिन्छ र बाँसका भाटाहरू काटिन्छ। बाँसलाई ठाडो चिरेर कप्टेराहरू बनाइन्छ र ती कप्टेराहरूबाट मसिना र लचिला चोयाहरू बनाइन्छ। डोकोको आधार (तल्लाे भाग) का लागि अलि मोटा चोया र बुन्नका लागि पातला चोया चाहिन्छ। ४ देखि ६ वटा मोटा चोयाहरूलाई क्रस (गुणा) आकारमा भुइँमा राखिन्छ। ती मुख्य चोयाहरूलाई बाँध्न अन्य पातला चोयाहरूले बीचबाट बुनिन्छ। यसलाई स्थानीय भाषामा डोकोको 'घान हाल्ने' भनिन्छ। पिँध तयार भएपछि ठाडो परेका चोयाहरूलाई बिस्तारै माथितिर बङ्गाइन्छ। तेर्सो चोयाहरूलाई एक–एक गर्दै तल-माथि गरेर घेरा बुनिन्छ। डोकोलाई तल सानो र माथि ठूलो (सोली आकार) बनाउन ठाडो चोयाहरू फैलाइन्छ। डोको आवश्यक उचाइमा पुगेपछि बुन्न छोडिन्छ। बाँकी रहेका ठाडो चोयाहरूलाई एकापसमा जोडेर वा बटारेर दह्रो किनारा (बिट) बनाइन्छ। यसले डोकोको बुनाइ फुस्कन दिँदैन र डोको बलियो हुन्छ। डोको ==प्रयोग== [[नेपाल]], लगायत [[भारत]]को हिमांचल प्रदेश, उतराखंड, जम्मू कश्मिर, सिक्कीम. पश्चिम बङ्गाल, आशाम र पंजाव राज्यमा अनि [[भुटान]]मा समेत अझै पनि यो भारी बोक्ने प्रमुख साधन हो। डोको लाई [[नाम्लो]]ले लपेटेर नाम्लोको फेर टाउकोमा राखेर अथवा खकन्ता लगाएर खकन्ता कुममा लगाएर भारी बोकिन्छ। ==सेनाको छनोटमा प्रयोग== [[File:Eight_Gurkha_men_depicted_in_a_British_Indian_painting,_1815.jpg|thumb|Nepalese Gurkha soldiers, 1815.]] डोको दौड गोर्खा छनोट प्रक्रियाको एक चर्चित भाग बनेको छ।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Gurkha Recruitment {{!}} The British Army |url=https://www.army.mod.uk/learn-and-explore/about-the-army/corps-regiments-and-units/brigade-of-gurkhas/british-gurkhas-nepal/gurkha-recruitment/ |access-date=2026-05-28 |website=www.army.mod.uk |language=en-GB}}</ref> ब्रिटिश सेनाको गोर्खा ब्रिगेड र सिंगापुर प्रहरी बलको गोर्खा बलमा सैनिकहरूको लागि परम्परागत भर्ती परीक्षणहरूमा, उम्मेदवारहरूले [[नाम्लो|नाम्लो]] प्रयोग गरेर आफ्नो ढाडमा डोकोमा भारी भारी बोक्न आवश्यक हुन्छ, र कडा समय सीमा भित्र लामो, ठाडो उकालो र ओरालो दौड पूरा गर्न आवश्यक हुन्छ।<ref>{{Cite web |date=2025-10-03 |title=The Gurkha Selection Process: Inside the World's Toughest Military Recruitment |url=https://thegurkhakhukuri.com/blogs/gurkha-khukuri-blogs/the-gurkha-selection-process-inside-the-worlds-toughest-military-recruitment |access-date=2026-05-28 |website=The Gurkha Khukuri |language=en}}</ref> यो परीक्षण पहाडी भूभाग र युद्धभूमिमा सैनिकहरूले सामना गर्ने शारीरिक रूपमा कठिन परिस्थितिहरूको परिक्षण गर्न डिजाइन गरिएको हो। डोकोमा बोक्ने तौल अत्यन्तै भारी हुन सक्छ, र चुनौतीपूर्ण मार्गहरूले उम्मेदवारको सहनशीलता, शक्ति र दृढ संकल्पलाई छिट्टै प्रकट गर्दछ। यो अभ्यास गोर्खा भर्ती परम्पराको लामो समयदेखिको तत्व हो, जुन १८१५ देखि पुस्तादेखि विकसित हुँदै आएको छ।<ref>{{Cite web |last=Anusha |date=2026-02-28 |title=From Conflict to Comradeship : a retrospective on the Anglo-Nepal relationships |url=https://thegurkhamuseum.co.uk/blog/treaty-of-sugauli/ |access-date=2026-05-28 |website=The Gurkha Museum - Winchester |language=en-US}}</ref> ==चित्र दिर्घा== <gallery> File:Doko 001.jpg|डोको File:Doko namlo.jpg|डोको र नाम्लो </gallery> ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{कृषि औजारहरू}} [[श्रेणी:कृषि औजारहरू]] [[श्रेणी:घरायसी सामान]] c0s2lo3c07kuwauz3c4znz0wo3glxbj 0 45992 1368471 1368271 2026-08-05T11:35:46Z Bishaldev100 28807 1368471 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Namlo.jpg|thumb|right|नाम्लोको एक तस्बिर]] '''नाम्लो''' भारि बोक्दा प्रयोग हुने [[कृषि औजार]] हो। नाम्लो '''पातो''' र '''बरियो''' को संयुक्त रुप हो । नाम्लोको पछाडी जोडिने लामो डोरीलाई '''बरियो''' भनिन्छ । नाम्लोको अगाडि जोडिने चौडा आकारको सामग्री लाई '''पातो''' भनिन्छ। पातोमा [[नाम्लो|बरियो]] लगाएपछि नाम्लो भारी बोक्नको लागि तयार हुन्छ। [[चित्र:नेपाली_संस्कृती_17.JPG|अङ्गुठाकार|नाम्लो लगाएर डोकोमा भारी बोकिदै ]] ==बनोट== नाम्लोको बनोट एक डोरि जस्तै आकारको हुन्छ। अथवा नाम्लोलाई डोरिकै रूपमा समेत प्रयोग गर्न सकिन्छ। ==प्रयोग== मुख्य गरी नाम्लोको प्रयोग भारी बोक्नका लागि गरिेन्छ। [[डोको]], [[थुम्से]], [[डालो]] लगायत अन्य सामाग्रीमा नाम्लोले बाधि भारिका रूपमा बोकिने गरिन्छ । ==यो पनि हेर्नुहोस्== *[[डोरी]] ==सन्दर्भ सामाग्रीहरू== {{reflist}} {{कृषि औजारहरू}} [[श्रेणी:कृषि औजारहरू]] l3pz3i8rr1qxg8v7vb38g45tjr6hkvf 1368472 1368471 2026-08-05T11:36:05Z Bishaldev100 28807 1368472 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Namlo.jpg|thumb|right|नाम्लोको एक तस्बिर]] '''नाम्लो''' भारि बोक्दा प्रयोग हुने [[कृषि औजार]] हो। नाम्लो '''पातो''' र '''बरियो''' को संयुक्त रुप हो । नाम्लोको पछाडी जोडिने लामो डोरीलाई '''बरियो''' भनिन्छ । नाम्लोको अगाडि जोडिने चौडा आकारको सामग्री लाई '''पातो''' भनिन्छ। पातोमा [[नाम्लो|बरियो]] लगाएपछि नाम्लो भारी बोक्नको लागि तयार हुन्छ। [[चित्र:नेपाली_संस्कृती_17.JPG|अङ्गुठाकार|नाम्लो लगाएर [[डोको]]मा भारी बोकिदै ]] ==बनोट== नाम्लोको बनोट एक डोरि जस्तै आकारको हुन्छ। अथवा नाम्लोलाई डोरिकै रूपमा समेत प्रयोग गर्न सकिन्छ। ==प्रयोग== मुख्य गरी नाम्लोको प्रयोग भारी बोक्नका लागि गरिेन्छ। [[डोको]], [[थुम्से]], [[डालो]] लगायत अन्य सामाग्रीमा नाम्लोले बाधि भारिका रूपमा बोकिने गरिन्छ । ==यो पनि हेर्नुहोस्== *[[डोरी]] ==सन्दर्भ सामाग्रीहरू== {{reflist}} {{कृषि औजारहरू}} [[श्रेणी:कृषि औजारहरू]] gshweqxc4ezujbyzz1tgvs4udyb4voe 0 91286 1368459 1368195 2026-08-04T20:32:00Z CommonsDelinker 144 National_aquatic_marine_mammal_of_Pakistan.jpg हटाईंदै, कमन्समा [[c:User:Yann|Yann]]ले per [[:c:COM:NETCOPYVIO|]] को कारणले हटाएका कारण । 1368459 wikitext text/x-wiki '''राष्ट्रिय जनावर'''हरू कुनै पनि राष्ट्रका त्यस्ता महत्वपूर्ण प्रतीकहरू हुन् जसले राष्ट्रको सांस्कृतिक पहिचान, सम्पदा र प्राकृतिक वातावरणलाई प्रतिनिधित्व गर्छन्। राष्ट्रिय जनावरहरू प्रायः बल, साहस वा सहनशीलता जस्ता गुणहरूका लागि चयन गरिन्छन् र यी जनावरहरूले राष्ट्रका मूल्यहरू वा ऐतिहासिक महत्वलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ। कुनै पनि राष्ट्रहरूले आफ्नो राष्ट्रियताका आधारमा राष्ट्रिय जनावरको छनोट गर्दछ। जस मध्ये नेपालको राष्ट्रिय जनावर [[गाई]] हो। ==राष्ट्रिय जनावरहरूको सूची== {{Compact TOC|name=no|primary=no|o=|r=|w=|x=|y=}} {| class="wikitable sortable" style="width:100%;" ! style="width:18%;" | देश ! style="width:32%;" | जनावरको नाम ! style="width:25%;" | वैज्ञानिक नाम{{efn|सामान्यतया ल्याटिन नामका रूपले चिनिने}} ! class="unsortable" | चित्र ! scope="col" class="unsortable" | सन्दर्भ |- id="A" |{{झण्डा|अल्जेरिया}} || फेनेक फ्याउरो (''राष्ट्रिय जनावर'') ||''Vulpes zerda'' || [[File:Fennec_Fox_Vulpes_zerda.jpg|175px|center]] ||<ref>{{cite web|url=http://www.algeria.com/blog/the-fennec-fox-algeria-s-national-animal|title=The Fennec Fox: Algeria's National Animal|publisher=algeria.com|access-date=21 March 2013}}</ref> |- | rowspan="3" |{{झण्डा|एन्टिगुआ र बार्बुडा}} || युरोपेली हरिण (''राष्ट्रिय जनावर'')||''Dama dama'' || [[File:Fallow_deer_in_field_(cropped).jpg|175px|center]] ||<ref name="aggov">{{cite web|url=https://ab.gov.ag/detail_page.php?page=27|title=Our National Symbols|publisher=ab.gov.ag|access-date=10 October 2020|author=Government of Antigua and Barbuda|archive-url=https://archive.today/20220703225045/https://ab.gov.ag/detail_page.php?page=27|archive-date=3 July 2022}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200927055954/https://ab.gov.ag/detail_page.php?page=27 |date=27 September 2020 }}</ref> |- |[[Magnificent frigatebird|Frigate]] (''राष्ट्रिय चरा'')||''Fregata magnificens'' || [[File:Fregata_magnificens_Islas_Galápagos.jpg|175px|center]] ||<ref name="aggov" /> |- |समुद्री कछुवा (''राष्ट्रिय समुद्री जनावर'')||''Eretmochelys imbricata'' || [[File:Hawksbill Turtle.jpg|175px|center]] ||<ref name="aggov" /> |- |{{झण्डा|अर्जेन्टिना}} |[[Rufous hornero]] (''राष्ट्रिय चरा'') |''Furnarius rufus'' |[[File:Rufous_hornero_(Red_ovenbird)(Furnarius_rufus).JPG|175px|center]] |<ref>{{Cite web |title=Furnarius rufus (Hornero, Casero, Caserito, Albañil, Hornerillo, Alonsito (Argentina), Joao-de-barro (Brasil), Alonso García (Paraguay), Tiluchi (Bolivia), Obirog, Ogaraití (guaraní) - Rufous Hornero) &#124; SIB, Parques Nacionales, Argentina |url=https://sib.gob.ar/especies/furnarius-rufus |website=Sistema de Información de Biodiversidad}}</ref> |- |{{झण्डा|अजरबैजान}} |कराबाख घोडा (''राष्ट्रिय घोडा'') |''Equus caballus'' |[[File:Qarabaq ati.jpg|175px|center]] |<ref>{{Cite web|date=17 November 2020|title=Qarabağ atı|url=https://www.agro.gov.az/az/heyvandarliq/atciliq/qarabag-ati}}</ref> |- id="B" | rowspan="2" |{{झण्डा|बहामस}} || [[Blue marlin]] (''राष्ट्रिय माछा'')||''Makaira nigricans'' || [[File:Atlantic blue marlin.jpg|175px|center]] ||<ref name="bsgov">{{cite web|url=https://www.bahamas.gov.bs/wps/portal/public/About%20The%20Bahamas/National%20Symbols/!ut/p/b1/vVTJlpswEPyWfMAMLRBIHDE7RiwGbPDFD2PGGMY22HiBrw9ZDkney-SSRH3SU3VXq6olbs2l3PqU3w_7vD-cT_n7l_1a2ghgMkXBlJkiSGAngasExOJ9JE6A7AMAhm_5po-ZPh37hqqAjXRsCaEmQATcikvjjJe1q7037OVbm_SWckb7AVXezrCtdHcxUpWE2f4MRoNoScwYNic_FpxzLFxZnuCaJC1_q8bby_MQqfl7496u41EfBFjE1gsj_oXCph-6l-RubImp6BrcnbGdFZqmLBGW06I4O2NER03Pt88QVbtyD2TVuYNWLm2vz6PCfjcgOlyaaqnSm_5MsrolotgbVLx2of5dA_jNUuBPGjrc-rA9vj6K4yu8IgERxCOCCSGyKCJpkmj9YYU5_wfAFxe-Aj5oMZsA5IcK8RImo0BZRCgE6iEu5lLAm6geWntsxkU9LoIIMM_iDFCcjDFxE2-rA9utUKzjJ9IS8ABGpiO3byrH661gt1wkM0XVHeMi_Ero87E8EapImifiNBj4XxOaok8njUgcKCIPpo_-N6HwXyU1Ax_--Q1_Ghoc_n0Pf3opVJaQSCiWqQQYU8It6wwTjdoPzY43UVsyzJ7XWdisrD1jbdgPfDfTo5t99lKBluCsdfXJ5Ok3gQolhZayIlo1DWMPdy4MA85pM_eE84INzrEzto65aKWDsVUPD20_Ik31NKeMq95FvXCRQu94nft9YEimY71tCT1Zz6Er69mz7Os6zGSxy-prt1IudRWkreVq94ew7dXuAPnpropRdlqsLXpZO0dHFUDfNYWgVnU_k3fMRWlxv1niW7C3rh6pe86zzseSa4_J3RUd_c37MfCnz_GJs-Y!/dl4/d5/L2dBISEvZ0FBIS9nQSEh/|title=Official Website for the Government of The Bahamas|publisher=bahamas.gov.bs|access-date=10 October 2020|author=Government of The Bahamas}}</ref> |- |अमेरिकी भद्रपंक्षी (''राष्ट्रिय चरा'')||''Phoenicopterus ruber'' || [[File:American flamingo (Phoenicopterus ruber).JPG|175px|center]] ||<ref name="bsgov" /> |- | rowspan="3" |{{झण्डा|बङ्गलादेश}} ||[[पाटे बाघ]] (''राष्ट्रिय जनावर'') ||''Panthera tigris tigris'' || [[File:Panthera tigris tigris.jpg|175px|center]] ||rowspan='3' |<ref name="visitbangladesh.gov.bd">{{cite web|title=National Symbols|work=Bangladesh Tourism Board|location=Bangladesh|publisher=Ministry of Civil Aviation & Tourism|url=http://visitbangladesh.gov.bd/about-bangladesh/national-symbol/|access-date=30 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20161228040953/http://visitbangladesh.gov.bd/about-bangladesh/national-symbol/|archive-date=28 December 2016|url-status=dead}}</ref> |- |[[धोबिनी चरा]] (''राष्ट्रिय चरा'')||''Copsychus saularis'' || [[File:Magpie robin.jpg|175px|center]] |- |इलिस माछा (''राष्ट्रिय माछा'')||''Tenualosa ilisha'' || [[File:Ilish.JPG|175px|center]] |- | rowspan="2" |{{BLZ}} || [[Baird's tapir]] (''राष्ट्रिय जनावर'')||''Tapirus bairdii'' || [[File:Central American Tapir-Belize20.jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite web |title=National Symbols – Government of Belize Press Office |url=https://www.pressoffice.gov.bz/national-animals/ |access-date=22 June 2022 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250318090510/https://www.pressoffice.gov.bz/national-animals/ |date=18 March 2025 }}</ref> |- |[[Keel-billed toucan]] (''राष्ट्रिय चरा'')||''Ramphastos sulfuratus'' || [[File:Ramphastos sulfuratus -Belize Zoo-6a-2c.jpg|175px|center]] ||<ref>{{cite web|url=http://www.belize.gov.bz/index.php/component/content/article/26-about-belize/115-the-national-symbols|title=The National Symbols|publisher=Government of Belize|access-date=7 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923183407/http://www.belize.gov.bz/index.php/component/content/article/26-about-belize/115-the-national-symbols|archive-date=23 September 2015|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923183407/http://www.belize.gov.bz/index.php/component/content/article/26-about-belize/115-the-national-symbols |date=23 September 2015 }}</ref> |- |{{BWA}}||[[Plains zebra]] (''राष्ट्रिय जनावर'') ||''Equus quagga''|| [[File:Equus quagga burchellii - Etosha, 2014.jpg|175px|center]] || <ref>{{Cite web |title=National Symbols – Embassy and Permanent Mission of Botswana in Switzerland |url=https://botswanamission.ch/national-symbols/ |access-date=22 June 2022 }}</ref> |- |{{BRA}} || [[Rufous-bellied thrush]] (''राष्ट्रिय चरा'')||''Turdus rufiventris'' || [[File:Turdus-rufiventris.jpg|175px|center]] ||<ref>{{cite web|url=http://washington.itamaraty.gov.br/en-us/national_symbols.xml|title=Embassy of Brazil in Washington|access-date=17 March 2018}}</ref> |- id="C" | rowspan="4" |{{CAM}} || [[Kouprey]] (''राष्ट्रिय स्तनधारी जनावर'') ||''Bos sauveli'' ||[[File:Saen Monourom Mondul Kiri Cambodia crop.jpg|175px|center]]||<ref name="cambodia">{{cite web |url=http://www.forestry.gov.kh/Documents/ROYAL-DECREE-ENG.pdf |title=Forestry.gov.kh |access-date=29 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070630215053/http://www.forestry.gov.kh/Documents/ROYAL-DECREE-ENG.pdf |archive-date=30 June 2007 |url-status=dead }}</ref> <!-- {{better source needed|date=June 2022}} --> |- |[[Giant ibis]] (''राष्ट्रिय चरा'') ||''Pseudibis gigantea'' ||[[File:ThaumantibisGiganteaGronvold.jpg|175px|center]] ||<ref name="cambodia"/> <!-- {{better source needed|date=June 2022}} --> |- |[[Northern river terrapin]] (''राष्ट्रिय सरीसृप'') ||''Batagur baska'' || [[File:Batagur baska.jpg|175px|center]] ||<ref name="cambodia"/> <!-- {{better source needed|date=June 2022}} --> |- |[[Giant barb]] (''राष्ट्रिय माछा'') ||''Catlocarpio siamensis'' || [[File:Giant Barb.jpg|175px|center]] ||<ref name="cambodia"/> <!-- {{better source needed|date=June 2022}} --> |- |rowspan="2" |{{CAN}} || [[North American beaver]] (''राष्ट्रिय जनावर'')||''Castor canadensis'' || [[File:American Beaver.jpg|175px|center]] ||<ref name="canada">{{cite web|url=https://www.canada.ca/en/canadian-heritage/services/official-symbols-canada.html |title=Official symbols of Canada |access-date=20 December 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://lois-laws.justice.gc.ca/eng/acts/N-17/page-1.html |title=National Symbol of Canada Act |access-date=20 December 2024}}</ref> |- |[[Canadian horse]] (''राष्ट्रिय घोडा'') ||''Equus ferus caballus'' || [[File:Cheval_canadien_au_trot_3372.jpg|175px|center]] ||<ref name="canada"/><ref>{{cite web|url=https://laws-lois.justice.gc.ca/eng/annualstatutes/2002_11/FullText.html |title=National Horse of Canada Act|access-date=20 December 2024}}</ref> |- |{{COL}} || [[Andean condor]] (''राष्ट्रिय चरा'')||''Vultur gryphus'' || [[File:Colca-condor-c03.jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite web |title=National symbols and other information of interest {{!}} Cancillería |url=https://www.cancilleria.gov.co/en/national-symbols-and-other-information-interest |access-date=2023-03-23 |website=www.cancilleria.gov.co}}</ref> |- | rowspan="5" |{{CRC}} ||[[Yigüirro]] (''राष्ट्रिय चरा'')||''Turdus grayi'' || [[File:Turdus grayi Garita, Alajuela Costa Rica-10.jpg|175px|center]] ||<ref name="costa rica">{{Cite web |title=Presidencia de la República de Costa Rica |url=https://www.presidencia.go.cr/costa-rica/simbolos-nacionales/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200328205035/https://www.presidencia.go.cr/costa-rica/simbolos-nacionales/ |archive-date=March 28, 2020 |access-date=22 June 2022 |website=Presidencia de la República de Costa Rica |language=es}}</ref> |- |[[White-tailed deer]] (''राष्ट्रिय जनावर'') ||''Odocoileus virginianus'' ||[[File:Odocoileus virginianus Goose Island SP Texas 2024.jpg|175px|center]]||<ref name="costa rica"/> |- |[[West Indian manatee]] (''राष्ट्रिय जलचर जनावर'') ||''Trichechus manatus'' || [[File:Manatee with calf.PD - colour corrected.jpg|175px|center]] ||<ref name="costa rica"/> |- |[[Two-toed sloth]] (''राष्ट्रिय जनावर'') || ''[[Choloepus hoffmanni]]''||[[File:Choloepus hoffmanni 353441834.jpg|175px|center]]||<ref name="sloths">{{Cite web |last= |first= |date=24 August 2021 |title=¡Perezoso es oficialmente símbolo nacional! |url=https://www.presidencia.go.cr/comunicados/2021/08/perezoso-es-oficialmente-simbolo-nacional/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210917233037/https://www.presidencia.go.cr/comunicados/2021/08/perezoso-es-oficialmente-simbolo-nacional/ |archive-date=September 17, 2021 |access-date=22 June 2022 |website=Presidencia de la República de Costa Rica |language=es}}</ref> |- |[[Three-toed sloth]] (''राष्ट्रिय जनावर'') ||''[[Bradypus variegatus]]''||[[File:Bicho-preguiça 3.jpg|175px|center]]||<ref name="sloths"/> |- |{{CUB}} || [[Cuban trogon]] (''राष्ट्रिय चरा'') ||''Priotelus temnurus'' || [[File:Priotelus temnurus -Camaguey, Camaguey Province, Cuba-8.jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite news |last=AMPP Yaguajay Communicator |title=El Tocororo, Ave Nacional de Cuba, the most beautiful in the country |work=Portal del ciudadano de Yaguajay |url=https://www.yaguajay.gob.cu/actualidad/noticias/7690-el-tocororo-ave-nacional-de-cuba-la-mas-bella-del-pais }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220915083403/https://www.yaguajay.gob.cu/actualidad/noticias/7690-el-tocororo-ave-nacional-de-cuba-la-mas-bella-del-pais |date=2022-09-15 }}</ref> |- id="D" | rowspan="3" |{{DEN}} || [[Red squirrel]] (''राष्ट्रिय स्तनधारी जनावर'') ||''Sciurus vulgaris'' ||[[File:Red Squirrel 1c.jpg|175px|center]] ||<ref name="naturDK">{{cite web |url=https://naturstyrelsen.dk/om-os/kontakt/faq/nationalplanter-og-dyr/ |title=Nationalplanter og -dyr |publisher=Naturstyrelsen, Danish Ministry of the Environment |access-date=28 December 2019 |language=da |trans-title=Nationalplants and -animals |archive-url=https://web.archive.org/web/20191228230242/https://naturstyrelsen.dk/om-os/kontakt/faq/nationalplanter-og-dyr/ |archive-date=28 December 2019 |url-status=dead }}</ref> |- |[[Mute swan]] (''राष्ट्रिय चरा'')||''Cygnus olor'' || [[File:Cygnus olor 2 (Marek Szczepanek).jpg|175px|center]] ||<ref name="naturDK" /> |- |[[Small tortoiseshell]] (''राष्ट्रिय पुतली'')||''Aglais urticae'' || [[File:Aglais urticae LC0310.jpg|175px|center]] ||<ref name="naturDK" /> |- |{{DMA}} ||[[Sisserou parrot]] (''राष्ट्रिय चरा'')||''Amazona imperalis'' ||[[File:Amazona imperialis Mitchell 2.jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite web |title=National Bird - Government of the Commonwealth of Dominica |url=https://dominica.gov.dm/about-dominica/national-symbols/national-bird |access-date=2023-03-23 |website=dominica.gov.dm}}</ref> |- |{{SLV}} || [[Turquoise-browed motmot]] (''राष्ट्रिय चरा'') || ''Eumomota superciliosa'' || [[File:Motmot1.jpg#/media/File:Motmot1.jpg|175px|link=File:Motmot1.jpg|center]] ||<ref>{{cite journal|language=es|url=http://www.diariooficial.gob.sv/diarios/do-1999/11-noviembre/19-11-1999.pdf|title=Decreto Legislativo No 735 del 21 de octubre de 1999|journal=Diario Oficial|publisher=[[Imprenta Nacional de El Salvador]]|location=San Salvador|issue=216|volume=345|page=6|date=19 November 1999|access-date=22 July 2017}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401014418/https://www.diariooficial.gob.sv/diarios/do-1999/11-noviembre/19-11-1999.pdf |date=1 April 2022 }}</ref> |- | rowspan="4" |{{Flag|एस्टोनिया}} || [[ब्वाँसो]] (''राष्ट्रिय जनावर'') || ''Canis lupus'' || [[File:Loup gris (Canis lupus ).jpg|Loup_gris_(Canis_lupus_)|175px|center]]|| <ref name="est"> {{Cite web |title= State Insignia |url=https://www.eesti.ee/en/republic-of-estonia/republic-of-estonia/state-insignia |access-date=29 July 2024 |website=eesti.ee }}</ref> |- |[[घर गौँथली]] (''राष्ट्रिय चरा'') || ''Hirundo rustica'' || [[File:Barn swallow in Montezuma (14460).jpg|Barn_swallow_in_Montezuma_(150)|175px|center]]|| <ref name="est" /> |- |[[Baltic herring]] (''राष्ट्रिय माछा'')|| ''Clupea harengus membras''|| [[File:Silakka.jpg|Silakka|175px|center]]|| <ref name="est" /> |- |[[Swallowtail butterfly|Swallowtail]] (''राष्ट्रिय पुतली'') || ''Papilio machaon''|| [[File:Papilio machaon Mitterbach 01.jpg|Papilio_machaon_Mitterbach_01|175px|center]]|| <ref name="est" /> |- id="F" | rowspan="4" |{{FIN}} || [[खैरो भालु]] (''राष्ट्रिय जनावर'') || ''Ursus arctos'' || [[File:2010-kodiak-bear-1.jpg|175px|center]] || <ref name="fin">{{Cite web |date=2014-08-25 |title=Iconic Finnish nature symbols stand out |url=https://finland.fi/life-society/iconic-finnish-nature-symbols-stand-out/ |access-date=2023-01-27 |website=this is Finland }}</ref> |- |[[महाराज हंस]] (''राष्ट्रिय चरा'') || ''Cygnus cygnus'' || [[File:Cygnus cygnus Singschwan.jpg|175px|center]] || <ref name="fin" /> |- |[[European perch]] (''national fish'')|| ''Perca fluviatilis'' || [[File:Perca fluviatilis2.jpg|175px|center]] || <ref name="fin" /> |- | [[Seven-spot ladybird]] (''national insect'')|| ''Coccinella septempunctata''|| [[File:7-Spotted-Ladybug-Coccinella-septempunctata-sq1.jpg|175px|center]] |<ref name="fin" /> |- |{{GRN}} || [[Grenada dove]] (''राष्ट्रिय चरा'') || ''Leptotila wellsi'' ||[[File:Ece310767-fig-0001-m.jpg|175px|center]]||<ref>{{Cite web |title=National Symbols |url=https://www.gov.gd/index.php/national-symbols |access-date=2023-03-23 |website=Government of Grenada {{!}} Web Portal}}</ref> |- |{{GUA}} || [[Resplendent quetzal]] (''राष्ट्रिय चरा'') ||''Pharomachrus mocinno'' ||[[File:Pharomachrus mocinno Monteverde 05.jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite web |date=4 September 2020 |title=05 de septiembre, Día del Quetzal, Ave Nacional |url=https://conap.gob.gt/05-de-septiembre-dia-del-quetzal-ave-nacional/ |access-date=22 June 2022 |website=CONAP |language=es }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240713134038/https://conap.gob.gt/05-de-septiembre-dia-del-quetzal-ave-nacional/ |date=13 July 2024 }}</ref> |- id="H" | rowspan="2" | {{HON}} || [[White-tailed deer]] (''राष्ट्रिय जनावर'')||''Odocoileus virginianus'' ||[[File:White-tailed deer.jpg|175px|center]] ||<ref name="HON">{{Cite web |title=MiAmbiente+ participa en la 6ta Liberación de Guacamayas en Valle de Copán |url=http://www.miambiente.gob.hn/blog/view/miambiente-participa-en-la-6ta-liberacion-de-guacamayas-en-valle-de-copan }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220628152615/http://www.miambiente.gob.hn/blog/view/miambiente-participa-en-la-6ta-liberacion-de-guacamayas-en-valle-de-copan |date=2022-06-28 }}</ref> |- |[[Scarlet macaw]] (''राष्ट्रिय चरा'') || ''Ara macao'' || [[File:Ara macao - two at Lowry Park Zoo.jpg|175px|center]] ||<ref name="Latvia Symbols" /> |- id="I" | rowspan="4" | {{IND}} || [[पाटे बाघ]] (''राष्ट्रिय जनावर'') ||''Panthera tigris tigris''|| [[File:Panthera tigris tigris.jpg|175px|center]] ||<ref>{{cite web|url=http://knowindia.gov.in/knowindia/national_symbols.php?id=11|title=National Animal -National Symbols - Know India: National Portal of India|publisher=National Portal of India|access-date=23 March 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130122081716/http://www.knowindia.gov.in/knowindia/national_symbols.php?id=11|archive-date=22 January 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226002413/http://knowindia.gov.in/knowindia/national_symbols.php?id=11%20 |date=26 December 2018 }}</ref> |- |[[मुजुर]] (''राष्ट्रिय चरा'')||''Pavo cristatus'' ||[[File:Carnavalesco.jpg|175px|center]]||<ref>{{cite web|url=http://knowindia.gov.in/knowindia/national_symbols.php?id=3|title=National Bird -National Symbols - Know India: National Portal of India|publisher=National Portal of India|access-date=23 March 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130115003741/http://knowindia.gov.in/knowindia/national_symbols.php?id=3|archive-date=15 January 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130115003741/http://knowindia.gov.in/knowindia/national_symbols.php?id=3 |date=15 January 2013 }}</ref> |- | [[गङ्गा सोँस]] (''राष्ट्रिय जलचर जनावर'') ||''Platanista gangetica''||[[File:Ganges River Dolphin cropped.jpg|175px|center]] ||<ref name="National Portal of India">{{cite web|url=http://knowindia.gov.in/knowindia/national_symbols.php?id=8|title=National Aquatic Animal -National Symbols - Know India: National Portal of India|publisher=National Portal of India|access-date=23 March 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130122081831/http://www.knowindia.gov.in/knowindia/national_symbols.php?id=8|archive-date=22 January 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130122081831/http://www.knowindia.gov.in/knowindia/national_symbols.php?id=8 |date=22 January 2013 }}</ref> |- | [[भारतीय हात्ती]] (''राष्ट्रिय सम्पदा जनावर'') ||''Elephas maximus indicus'' ||[[File:IndianElephant.jpg|175px|center]] ||<ref>{{cite web |url=http://www.breakingnewsonline.net/news/4777-elephant-declared-national-heritage-animal-in-india.html |title=Elephant declared National Heritage Animal in India |year=2010 |publisher=Breaking News Online (India) |access-date=25 June 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110825162711/http://www.breakingnewsonline.net/news/4777-elephant-declared-national-heritage-animal-in-india.html |archive-date=25 August 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226002512/http://breakingnewsonline.net/ |date=26 December 2018 }}</ref> |- | rowspan="3" |{{INA}} || [[Komodo dragon]] (''राष्ट्रिय जनावर'') ||''Varanus komodoensis''||[[File:Komodo dragon (Varanus komodoensis).jpg|175px|center]] ||<ref name="Keppres No.4/1993">{{cite act |type= Presidential Decrees |index= 4 |date= 1993 |legislature= Government of the Republic of Indonesia |title= Keputusan Presiden (KEPPRES) tentang Satwa dan Bunga Nasional |page= 1-4 |url= https://peraturan.bpk.go.id/Home/Details/61884/keppres-no-4-tahun-1993 |trans-title= Presidential Decrees Number 4 of 1993 |language= id | access-date = 13 May 2023}}</ref> |- | [[Javan hawk-eagle]] (''राष्ट्रिय चरा'') ||''Nisaetus bartelsi''||[[File:ELANG JAWA.jpg|175px|center]] ||<ref name="Keppres No.4/1993"/> |- | [[Asian arowana]] (''राष्ट्रिय माछा'') || ''Scleropages formosus''||[[File:Rwana.jpg|center|175x175px]]||<ref name="Keppres No.4/1993"/> |- |{{JAM}} || [[Red-billed streamertail]] (''राष्ट्रिय चरा'') ||''Trochilus polytmus'' ||[[File:Red-billed Streamertail 2506104129.jpg|175px|center]] ||<ref name="jamsym">{{cite web |url=http://www.jis.gov.jm/special_sections/This%20Is%20Jamaica/symbols.html |title=National Symbols of Jamaica |publisher=jis.gov.jm |access-date=2 December 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060619153047/http://www.jis.gov.jm/special_sections/This%20Is%20Jamaica/symbols.html |archive-date=19 June 2006 }}</ref> |- id="L" | rowspan="2" |{{LAT}} || [[सेतो टिकटिके]] (''राष्ट्रिय चरा'') ||''Motacilla alba'' ||[[File:White-Wagtail.jpg|175px|center]] ||<ref name="Latvia Symbols">{{cite web|website=Latvia.eu|url=http://www.latvia.eu/key-facts/symbols|title=Symbols|access-date=12 April 2016|date=2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20171007033419/http://www.latvia.eu/key-facts/symbols|archive-date=7 October 2017|url-status=dead}}</ref> |- |[[Adalia bipunctata|Two-spotted ladybird]] (''राष्ट्रिय किरा'') ||''Adalia bipunctata''||[[File:Coccinellidae - Adalia bipunctata.JPG|175px|center]] ||<ref name="Latvia Symbols" /> |- | {{LBN}}||[[पाटे हुँडार]] (''राष्ट्रिय जनावर'')|| ''Hyaena hyaena'' | [[File:Striped hyena (Hyaena hyaena) - cropped.jpg|175px|center]]||<ref>{{Cite web |date=27 April 2023 |script-title=ar:جمعية الأرض: لحماية وانقاذ الضبع المخطط في لبنان |trans-title=Earth Association: To protect and save the striped hyena in Lebanon |url=https://www.nna-leb.gov.lb/ar/%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%82%D8%A7%D8%AA/610487/%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%B6-%D9%84%D8%AD%D9%85%D8%A7%D9%8A%D8%A9-%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B0-%D8%A7%D9%84%D8%B6%D8%A8%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AE%D8%B7%D8%B7-%D9%81%D9%8A-%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86 |access-date=19 October 2025 |publisher=[[National News Agency (Lebanon)|National News Agency]] |language=ar}}</ref> |- | {{LTU}}||[[सेतो गरुड]] (''राष्ट्रिय चरा'')|| ''Ciconia ciconia'' | [[File:White stork (Ciconia ciconia) standing.jpg|175px|center]]||<ref>{{Cite web|url=https://vstt.lrv.lt/en/news/the-number-of-storks-is-not-decreasing-in-the-zuvintas-biosphere-reserve|title=The number of storks is not decreasing in the Žuvintas biosphere reserve &#124; State Service for Protected Areas under the Ministry of Environment}}</ref> |- |{{MYS}} |[[मलेसियाली बाघ]] (''राष्ट्रिय जनावर'') |''Panthera tigris'' |[[File:MalayanTiger PantheraTigrisJacksoni.jpg|175px|center]] |<ref>{{cite web |title=Nameless Story |url=https://wwf.panda.org/projects/connect2tigers/nameless_story/#:~:text=The%20Malayan%20tiger%20is%20the,many%20of%20their%20wild%20tigers.}}</ref><!-- {{better source needed|date=May 2023}} --> |- id="M" | rowspan="2" | {{MGL}}|| [[तोप बाज]] (''राष्ट्रिय चरा'') || ''Falco cherrug'' || [[File:Falco cherrug (Marek Szczepanek).jpg|175px|center]]|| <ref>{{Cite web |title=Mongolia names falcon as national bird |url=https://wwf.panda.org/wwf_news/?206522/Mongolia-names-falcon-as-national-bird |access-date=22 June 2022 |website=wwf.panda.org }}</ref><!-- {{better source needed|date=June 2022}} --><ref>{{Cite web |title=Saker Falcon, A National Bird of Mongolia |url=http://www.birdmongolia.com/bird-blog/saker-falcon-a-national-bird-of-mongolia |access-date=22 June 2022 |website=Birds Mongolia |language=mn }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231217133715/https://www.birdmongolia.com/bird-blog/saker-falcon-a-national-bird-of-mongolia |date=17 December 2023 }}</ref> <!-- {{better source needed|date=June 2022}} --> |- |[[गोबी भालु]] (''राष्ट्रिय जनावर'') |''Ursus arctos gobiensis'' |[[File:Ursus arctos gobiensis.jpg|center|175x175px]] |<ref>{{Cite web |date=2023-12-13 |title=МАЗААЛАЙ БААВГАЙГ ҮНДЭСНИЙ БАХАРХАЛТ АМЬТНААР ЗАРЛАХ ТУХАЙ |url=https://legalinfo.mn/ |access-date=2025-10-18 |website=Эрх зүйн мэдээллийн нэгдсэн систем |language=mn}}</ref> |- | rowspan="2" |{{Flag|नेपाल}} |[[गाई]] (''राष्ट्रिय जनावर'') |''Bos indicus'' |[[File:The Cow Worship.jpg|175px|center]] | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |first3=Government of Nepal |others=Article 9 (B) |title=Constitution of Nepal, 2072 |url=https://lawcommission.gov.np/en/wp-content/uploads/2021/01/Constitution-of-Nepal.pdf }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240717174239/https://www.lawcommission.gov.np/en/wp-content/uploads/2021/01/Constitution-of-Nepal.pdf |date=2024-07-17 }}</ref> |- |[[डाँफे]] (''राष्ट्रिय चरा'') |''Lophophorus impejanus'' |[[File:Lophophorus impejanus Zoo DU 2.jpg|175px|center]] |- id="N" | {{NIC}} || [[Turquoise-browed motmot]] (''राष्ट्रिय चरा'') || ''Eumomota superciliosa'' || [[File:Turquoise-browed_Motmot_(16423222357).jpg|175px|center]]||<ref>{{cite journal|language=es|url=http://legislacion.asamblea.gob.ni/normaweb.nsf/($All)/F4908C9676104D7806257A31005E210E?OpenDocument|title=Ley No. 795 que declara al guardabarranco, ave nacional de Nicaragua|location=Managua|publisher=La Gaceta|journal=Diario Oficial|issue=118|date=25 June 2012|access-date=22 July 2017}}</ref> |- | rowspan="2" |{{PRK}} ||[[पुङसान कुकुर]] (''राष्ट्रिय कुकुर'') ||''Canis familiaris'' ||[[File:Poongsandogs.JPG|175px|center]] ||<ref name="Kang">{{cite magazine|magazine=Korea Pictorial|date=2015|issue=4|pages=26–27|title=Symbols of Korea|last=Kang|first=Su Jong|author-mask=Kang Su-jong|url=http://www.naenara.com.kp/en/periodic/korea/detail.php?kind=korea&&name=2015/04/04.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304192431/http://www.naenara.com.kp/en/periodic/korea/detail.php?kind=korea&&name=2015%2F04%2F04.pdf|archive-date=4 March 2016|issn=1727-9208}}</ref> |- |[[बलाकांक्ष वनबाज]] (''राष्ट्रिय चरा'') || ''Astur gentilis'' ||[[File:Northern Goshawk ad M2.jpg|175px|center]] ||<ref name="Kang" /> |- | rowspan="6" |{{PAK}}||[[मारखोर]] (''राष्ट्रिय जनावर'')||''Capra falconeri''||[[File:Markhor Schraubenziege Capra falconeri Zoo Augsburg-02.jpg|175px|center]]||<ref name="National Symbols of Pakistan">{{cite web|url=http://www.pakistan.gov.pk/national_symbols.html|title=National Symbols of Pakistan|publisher=Government of Pakistan|access-date=23 October 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161128073024/http://www.pakistan.gov.pk/national_symbols.html|archive-date=28 November 2016}}</ref> |- |[[सिन्धु सोँस]] (''national aquatic mammal'')||''Platanista minor''|| ||<ref name="National Symbols of Pakistan" /> |- |[[च्याखुरा]] (''राष्ट्रिय चरा'') ||''Alectoris chukar'' ||[[File:Alectoris-chukar-001.jpg|175px|center]] ||<ref name="National Symbols of Pakistan" /> |- |[[मगर गोही]] (''राष्ट्रिय सरीसृप'') ||''Crocodylus palustris'' || [[File:PK Kirthar NP asv2020-02 img25.jpg|175px|center]] ||<ref name="National Symbols of Pakistan" /> |- |[[शाहीन बाज]] (''heritage bird'') || ''Falco peregrinus peregrinator'' ||[[File:جير شاهين.jpg|175px|center]] ||<ref name="nationalsymbol">{{cite web |url=http://www.nationalheritage.gov.pk/nationalsymbols.html |title=National Symbols of Pakistan |publisher=Government of Pakistan |access-date=23 August 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130827084404/http://nationalheritage.gov.pk/nationalsymbols.html |archive-date=27 August 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130827084404/http://nationalheritage.gov.pk/nationalsymbols.html |date=27 August 2013 }}</ref> |- |[[हिउँ चितुवा]] (''national predator'') ||''Panthera uncia''||[[File:Snow Leopard 1 (4693059450).jpg|175px|center]] ||<ref name="National Symbols of Pakistan" /> |- |{{PAN}} || [[Harpy eagle]] (''राष्ट्रिय चरा'') ||''Harpia harpyja'' ||[[File:Harpia harpyja 001 800.jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite web |last=Prensa |title=Panamá posee la población más grande de Águilas Harpías de Centroamérica – MiAmbiente |date=10 April 2021 |url=https://www.miambiente.gob.pa/panama-posee-la-poblacion-mas-grande-de-aguilas-harpias-de-centroamerica/ |access-date=22 June 2022 |language=es}}</ref> |- | |{{PER}} |[[Andean cock-of-the-rock]] (''राष्ट्रिय चरा'') || ''Rupicola peruviana''||[[File:Rupicola peruviana (male) -San Diego Zoo-8a.jpg|175px|center]]||<ref>{{Cite web |title=Servicio Nacional de Áreas Naturales Protegidas por el Estado - SERNANP |url=https://old.sernanp.gob.pe/sernanp/contenido.jsp?ID=647 |access-date=22 June 2022 |website=old.sernanp.gob.pe}}</ref> |- |{{PHL}} || [[Philippine eagle]] (''राष्ट्रिय चरा'')||''Pithecophaga jefferyi''||[[File:Sir Arny(Philippine Eagle).jpg|175px|center]]||<ref name="phsymeagle">{{cite web|url=https://www.officialgazette.gov.ph/1995/07/04/proclamation-no-615-s-1995/ |title=Proclamation No. 615, s. 1995 |date=4 July 1995 |publisher=gov.ph|access-date=12 August 2012}}</ref> |- id="Q" |{{QAT}} || [[Arabian oryx]] (''राष्ट्रिय जनावर'') ||''Oryx leucoryx'' || [[File:Arabian oryx (oryx leucoryx).jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite web |title=Arabian Oryx |url=https://www.visitqatar.qa/intl-en/things-to-do/get-inspired/wildlife/arabian-oryx |access-date=22 June 2022 |website=www.visitqatar.qa }}</ref> |- id="S" |{{SKN}} || [[Brown pelican]] (''राष्ट्रिय चरा'') || ''Pelecanus occidentalis'' ||[[File:Brown Pelican21K.jpg|175px|center]]||<ref>{{Cite web |date=2022-11-04 |title=National Symbols {{!}} Gov.Kn |url=https://www.gov.kn/skn-national-symbols/ |access-date=2023-03-23 }}</ref> |- |{{LCA}} || [[Saint Lucia amazon]] (''राष्ट्रिय चरा'')||''Amazona versicolor'' ||[[File:Amazona versicolor -St Lucia-5a.jpg|175px|center]]||<ref>{{Cite web |title=The Saint Lucia Parrot (Amazona versicolor) |url=https://archive.stlucia.gov.lc/saint_lucia/the_saint_lucia_parrot_amazona_versicolor.htm |access-date=2023-03-23 |website=archive.stlucia.gov.lc}}</ref> |- |{{VCT}} || [[Saint Vincent amazon]] (''राष्ट्रिय चरा'')||''Amazona guildingii'' ||[[File:Amazona guildingii -Botanical Gardens -Kingstown -Saint Vincent-8a-4c.jpg|175px|center]]||<ref>{{cite web|url=http://www.foreign.gov.vc/index.php?option=com_content&view=article&id=91&Itemid=134|title=The National Bird|publisher=foreign.gov.vc|access-date=2 January 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130515010728/http://www.foreign.gov.vc/index.php?option=com_content&view=article&id=91&Itemid=134|archive-date=15 May 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130515010728/http://www.foreign.gov.vc/index.php?option=com_content&view=article&id=91&Itemid=134 |date=15 May 2013 }}</ref> |- |{{KSA}} || [[Arabian camel]] (''राष्ट्रिय जनावर'') ||''Camelus dromedarius'' || [[File:Camel in Al Ula 2023.jpg|175px|center]] ||<ref>{{cite web|url=https://www.visitsaudi.com/en/stories/camels-in-saudi|title=Camel culture: The history of Saudi's national animal|publisher=visitsaudi.com|access-date=18 September 2023}}</ref> |- | rowspan="3" |{{RSA}}<!--South Africa--> || [[Springbok]] (''राष्ट्रिय जनावर'') ||''Antidorcas marsupialis'' ||[[File:Springbok.JPG|175px|center]] |||<ref>{{Cite web |title=National animal {{!}} South African Government |url=https://www.gov.za/about-sa/national-symbols/national-animal |access-date=22 June 2022 |website=www.gov.za}}</ref> |- |[[नीलो सारस]] (''राष्ट्रिय चरा'')||''Anthropoides paradiseus'' ||[[File:Anthropoides paradiseus -Etosha National Park, Namibia-8.jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite web |title=National bird {{!}} South African Government |url=https://www.gov.za/about-sa/national-symbols/national-bird |access-date=22 June 2022 |website=www.gov.za}}</ref> |- |[[Galjoen]] (''national fish'') ||''Dichistius capensis'' ||[[File:Dichistius capensis.JPG|175px|center]] ||<ref>{{Cite web |title=National fish {{!}} South African Government |url=https://www.gov.za/about-sa/national-symbols/national-fish#:~:text=Galjoen%20-%20Coracinus%20capensis,is%20known%20to%20every%20angler. |access-date=22 June 2022 |website=www.gov.za}}</ref> |- | {{SRI}} || [[श्रीलङ्काली वनकुखुरा]] (''राष्ट्रिय चरा'') ||''Gallus lafayettii'' ||[[File:Thimindu 2009 09 04 Yala Sri Lanka Junglefowl 1.JPG|175px|center]] ||<ref>{{cite web|url=http://www.gov.lk/gov/index.php?option=com_content&view=article&id=65&lang=en|website=Government of Sri Lanka Official Web Portal|title=Sri Lanka National Bird|archive-url=https://web.archive.org/web/20120314120902/http://www.gov.lk/gov/index.php?option=com_content&view=article&id=65&lang=en|archive-date=14 March 2012}}</ref> |- id="T" |{{TAN}} || [[जिराफ]] (''राष्ट्रिय जनावर'')|| ''Giraffa'' sp.||[[File:Giraffe Mikumi National Park.jpg|175px|center]] ||<ref>{{cite web|url=http://tanzania.go.tz/home/pages/260|title=National Symbols: National Animal|website=tanzania.go.tz|publisher=Tanzania Government Portal|access-date=14 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150118195350/http://tanzania.go.tz/home/pages/260|archive-date=18 January 2015|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190106094439/https://www.tanzania.go.tz/ |date=6 January 2019 }}</ref><ref name="FoleyFoley2014">{{cite book|first1=Charles|last1=Foley|first2=Lara|last2=Foley|first3=Alex|last3=Lobora|first4=Daniela|last4=De Luca|first5=Maurus|last5=Msuha|first6=Tim R.B.|last6=Davenport|first7=Sarah M.|last7=Durant|title=A Field Guide to the Larger Mammals of Tanzania|url=https://books.google.com/books?id=dt6QAwAAQBAJ&pg=PA179|date=8 June 2014|publisher=Princeton University Press|isbn=978-1-4008-5280-2|pages=179–}}</ref><ref>{{Cite book |title=East Africa: Kenya, Tanzania & Uganda |last=Knappert |first=Jan |author-link=Jan Knappert |year=1987 |publisher=Vikas Pub. |location=New Delhi |isbn= 978-0-7069-2822-8 |page=57 |url=https://books.google.com/books?id=0ncwAQAAIAAJ&q=%22national+animal+of+Tanzania%22 |access-date=28 June 2011 }}</ref> |- | rowspan="2" |{{THA}} |[[एसियाली हात्ती]] (''राष्ट्रिय जनावर'') ||''Elephas maximus'' ||[[File:Elephas maximus (Bandipur).jpg|175px|center]] ||<ref>{{cite journal|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2544/D/099/1.PDF|archive-url=https://web.archive.org/web/20120125101256/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2544/D/099/1.PDF|url-status=dead|archive-date=25 January 2012|title=The government gazette about National symbols of Thailand|journal=Royal Thai Government Gazette|date=11 December 2001|volume=118|issue=99D|pages=1}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120125101256/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2544/D/099/1.PDF |date=25 January 2012 }}</ref> |- |[[Siamese fighting fish]] (''राष्ट्रिय जलचर जनावर'') ||''Betta splendens'' ||[[File:Male Betta -34245661920.jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite news |url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/1624026/siamese-fighting-fish-confirmed-as-national-aquatic-animal |title=Siamese fighting fish confirmed as national aquatic animal |newspaper=Bangkok Post |date=5 February 2019 |access-date=29 July 2019}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/thailand-makes-siamese-fighting-fish-national-aquatic-animal-119020500774_1.html |title=Thailand makes Siamese fighting fish national aquatic animal |last=AFP |date=5 February 2019 |website=Business Standard India |access-date=29 July 2019}}</ref> |- |{{UGA}} || [[Grey crowned crane]] (''राष्ट्रिय चरा'')|| ''Balearica regulorum'' ||[[File:Balearica_regulorum_001.jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite web|url=https://www.gou.go.ug/about-uganda/sector/national-symbols|title=National Symbols|website=www.gou.go.ug|access-date=28 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191109114536/https://www.gou.go.ug/about-uganda/sector/national-symbols|archive-date=9 November 2019|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="2" |{{UAE}} || [[तोप बाज]] (''राष्ट्रिय चरा'')||''Falco cherrug'' ||[[File:Falco cherrug (Marek Szczepanek).jpg|175px|center]] || <ref>{{Cite web |date=22 February 2023 |title=Discover all about Falconry |url=https://www.visitdubai.com/en/articles/falconry-experiences |access-date=2023-11-26 |website=Visit Dubai |publisher=Dubai Department of Economy and Tourism |quote=the UAE is the premier world centre for falconry – the falcon is, after all, the country's national bird}}</ref> |- |[[Arabian oryx]] (''राष्ट्रिय जनावर'')||''Oryx leucoryx'' ||[[File:Arabian oryx (oryx leucoryx).jpg|175px|center]] ||<ref>{{cite web |title=Arabia's Wildlife Centre |url=https://www.visitsharjah.com/en/activities/wildlife/arabias-wildlife-centre/ |website=Visit Sharjah |publisher=Sharjah Commerce & Tourism Development Authority |quote=Located in Sharjah Desert Park, Arabia's Wildlife Centre hosts several animals, including the Arabian Oryx, the UAE's national animal, and the Arabian leopard, the region's famous big cat.}}</ref> |- | rowspan="2" |{{USA}} || [[Bald eagle]] (''राष्ट्रिय चरा'')||''Haliaeetus leucocephalus'' ||[[File:Haliaeetus leucocephalus.jpeg|175px|center]] || <ref>{{Cite journal |title=The American Bald Eagle |url=https://www.va.gov/opa/publications/celebrate/eagle.pdf |journal=United States Department of Veterans Affairs}}</ref> |- |[[American bison]] (''राष्ट्रिय स्तनधारी जनावर'')||''Bison bison'' ||[[File:American bison k5680-1.jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite web |title=Bison Bellows: America's New national mammal (U.S. National Park Service) |url=https://www.nps.gov/articles/bison-bellows-5-12-16.htm |access-date=22 June 2022 |website=www.nps.gov }}</ref> |- id="Z" |{{ZIM}} || [[Bateleur]] (''राष्ट्रिय चरा'')|| ''Terathopius ecaudatus'' || [[File:Bataleur - Kruger National park (37161617713).jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite web |title=Zimbabwe Bird |url=https://www.zim.gov.zw/index.php/en/my-government/government-ministries/national-symbols/464-zimbabwe-bird |access-date=23 March 2022 |website=Official Government of Zimbabwe Web Portal }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240814104715/https://www.zim.gov.zw/index.php/en/my-government/government-ministries/national-symbols/464-zimbabwe-bird |date=14 August 2024 }}</ref> |} {{Compact TOC|name=no|primary=no|o=|r=|w=|x=|y=}} == टिप्पणीहरू == <references group="lower-alpha"/> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== [[श्रेणी:राष्ट्रिय प्रतीकहरूका सूचीहरू]] he86hfg2awxeagn0kkoeyhuarp4nfgb 0 100101 1368452 1365512 2026-08-04T14:26:38Z Bishaldev100 28807 /* रास्ट्रपति */ 1368452 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |name = [[मून जे-इन]] |office = [[दक्षिण कोरिया]] को १२ औ राष्ट्रपति |native_name = {{nobold|문재인}}<br/>{{nobold|文在寅}} |native_name_lang = को |image = Moon Jae-in 2017.jpg |term_start = १० मे २०१७ |term_end = ९ मे २०२२ |predecessor = [[ह्वांग क्यो-आह]] {{small|(कार्यबाहक)}}<br>[[पार्क गेयुन हेई]] |successor =[[यून सुक एओल ]] |primeminister = [[ह्वांग क्यो-आह]]<br>यू इल-हो{{small|(Acting)}}<br>[[ली नाक-यॉन]] {{small|(Nominee)}} |signature = Moon Jae In Signature.png |constituency2 = [[बुसान]], ससांग जिला |office2 = दक्षिण कोरिया नेशनल असेंबली सदस्य |predecessor2 = [[चांग जी-जीन]] |party = [[डेमोक्रेटिक पार्टी कोरिया]] |office1 = डेमोक्रेटिक पार्टी कोरिया को नेता |predecessor1 = [[आह शोल-सू]]<br>[[किम हान-गिल]] |successor1 = [[किम चोंग-इन]] |successor2 = [[चांग जी-जीन]] |birth_date = {{birth date and age|1953|1|24|df=y}} |birth_place = [[जेओजे]], दक्षिण कोरिया |death_date = |death_place = |spouse = [[किम जंग-सूक]] |children = २ |residence = ब्लू हाउस |alma_mater = [[क्यूंग हे विश्वविद्यालय]] {{small|([[Bachelor of Laws|LLB]])}} <!-- RELIGION REMOVED PER PROJECT-WIDE CONSENSUS AT THE VILLAGE PUMP. [[Wikipedia:Village_pump_(policy)/Archive_126#RfC:_Religion_in_biographical_infoboxes]] --> |allegiance = {{flag|South Korea}} |branch = {{army|South Korea}} |serviceyears = १९७५–१९७७ |rank = {{Nowrap|[[File:ROK Army Byeongjang.png|25px]] [[Comparative military ranks of Korea#Army ranks 2|Sergeant]] {{small|({{lang-ko|Byeongjang}})}}}} |term_start1 = ९फेब्रुअरी २०१५ |term_end1 = २७ जनवरी २०१६ |term_start2 = ३० मे २०१२ |term_end2 = २९ मे २०१६ }} '''मून जे-इन''' (हंगुल :{{korean|hangul=문재인|hanja=文在寅}}हन्जा{{korean|hangul=문재인|hanja=文在寅}}; कोरियाली उच्चाहरण[mundʑɛin] or <span class="IPA" title="Representation in the International Phonetic Alphabet (IPA)">[mun]</span> <span class="IPA" title="Representation in the International Phonetic Alphabet (IPA)">[t͡ɕɛin]</span>;  जानम २४ जनवरी १९५३) २०१७ देखि २०२२ सम्म १९ औँ रास्ट्रपतिको रूपमा रहेका एक दक्षिण कोरियाली राजनीतिज्ञ हुन्।<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-39866696|title=South Korea's Moon Jae-in sworn in vowing to address North|date=10 May 2017|work=BBC News|access-date=13 May 2017|language=en-GB}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.cnn.com/2017/05/09/asia/south-korea-election/index.html|title=South Korea election: Moon Jae-in declared winner|last=CNN|first=K. J. Kwon, Pamela Boykoff and James Griffiths|website=CNN|access-date=13 May 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-39855956|title=Moon Jae-in: South Korean liberal claims presidency|date=9 May 2017|work=BBC News|access-date=13 May 2017|language=en-GB}}</ref> तत्कालीन रास्ट्रपति [[पार्क गेयुन हेई]] भ्रष्टाचारको आरोपमा महाअभियोग पछि पदमुक्त भएपछी डेमोक्रेटिक पार्टी ( तत्कालीन "प्रजातन्त्रको लागि नयाँ राजनैतिक गठबन्धन ")को उमेदवारको रूपमा रास्ट्रपतिमा निर्वाचित भएका थिए ।<ref>{{Cite news|url=http://world.kbs.co.kr/english/news/news_Po_detail.htm?No=127211|title=Moon Jae-in Sworn in as 19th S. Korean President|last=|first=|date=|work=KBS World Radio|access-date=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170524053215/http://world.kbs.co.kr/english/news/news_Po_detail.htm?No=127211 |date=2017-05-24 }}</ref> पुर्व विद्यार्थी अभियानकर्मी, मानव अधिकारवादी वकिल र चिफ अफ स्टाफ देखि दक्षिण कोरियाली रास्ट्रपतिको रूपमा सेवा गर्ने क्रममा , <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-39860158|title=Moon Jae-in: Who is South Korea's new president?|date=9 May 2017|work=BBC News|access-date=13 May 2017|language=en-GB}}</ref> मुन जे इनले डेमोक्रेटिक पार्टीको नेता (२०१५-२०१६) र १९ औँ रास्टृय सभाको सदस्य (२०१२-२०१६) को रूपमा काम गरे ।उनी पुर्व डेमोक्रेटिक युनाइटेड पार्टीको तर्फबाट २०१२ को रास्ट्रपति निर्वाचनमा उमेदवार बनेर उठेका थिए, जसमा उनी एकदम साघुँरो मतान्तरबाट  [[पार्क गेयुन हेई|पार्क गेयुन हे]] सँग पराजित भएका थिए । रास्ट्रपतिको रूपमा, मुन जे इनले अन्तर कोरियाली शिखर सम्मेलन, अप्रिल २०१८, अन्तर कोरियाली शिखर सम्मेलन, मे २०१८ , अन्तर कोरियाली शिखर सम्मेलन, सेप्टेम्बर २०१८ मा  [[उत्तर कोरिया|उत्तर कोरियाली]] नेता [[किम जोङ उन]] सँग भेटवार्ता गरेका थिए । == प्रारम्भिक जीवन , शिक्षा र सैन्य सेवा == [[कोरियाली युद्ध]] को उत्तरार्धमा [[दक्षिण कोरिया]]को गिओजीमा जन्मेका मून परिवारको दोश्रो सन्तान र जेठो छोरा थिए  । उनी उनका पिता मून योङ ह्युङ र आमा काङ हान ओकका पाँच सन्तान मध्ये दोश्रो सन्तान र जेठ छोरो थिए । उनको परिवार उत्तार कोरियाको दक्षिण हेमग्योङ प्रान्तबाट शरणार्थी भएका थिए । कोरियाली युद्धमा उत्तर कोरियाबाट भागेपछि मूनको परिवार बुसानमा स्थापित भयो ।उनका पिता उत्तर कोरियामा सरकारी कर्मचारी थिए र दक्षिण कोरियामा निजामती कर्मचारी हुन् चाहेनन् । त्यसैले उनका पिताले मोजा बेच्ने व्यापार सुरु गरे तारा यसले उनको परिवारलाई ठुलो ऋणमा डुबायो । मूनको आमा जब दुध पाउडर लिन स्थानीय गिर्जाघर /चर्चमा जान्थिन तब मूनको परिवार क्याथोलिक चर्चको सम्पर्कमा पुगे ।एक पटक मूनले एक अन्तर्वार्तामा भनेका थिए कि उनलाई बाइक चलाउन आउदैन किनकि मून परिवार एकदम गरिब स्थितिबाट गुज्रेका थिए र उनीसँग बाइक किन्न र स्कुलको फि तिर्न समेत पैसा हुदैनथ्यो । मूनले क्युङनाम हाइ स्कुलबाट कक्षामा टप गर्दै पास भए । <ref name="KoreaTimes-20170509">{{cite news|author=Jung Min-ho|title=Moon Jae-in: Son of war refugees rises to power [PHOTOS]|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2017/05/356_229029.html|newspaper=Korea Times|date=9 May 2017|accessdate=10 May 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://english.khan.co.kr/khan_art_view.html?artid=201701102307027&code=710100|title=[2017 Presidential Dreams] ⑤ Moon Jae-in, Former Leader of the Minjoo Party of Korea, "Aren't There Too Many Moon Supporters to Speak of a Pro-Moon Hegemony?|publisher=The Kyunghyang Shinmun|author=Ahn Hong-wuk|date=10 January 2017|access-date=17 May 2017}}</ref> उनले क्युङ ही विश्वविद्यालयमा पूर्ण छात्रवृत्तिमा कानुनको अध्ध्ययन गरे ।<ref name=":0">{{cite web|url=https://search.naver.com/search.naver?where=nexearch&sm=top_hty&fbm=1&ie=utf8&query=%EB%AC%B8%EC%9E%AC%EC%9D%B8|title=문재인 : 네이버 통합검색|website=search.naver.com|language=ko|access-date=28 April 2017}}</ref> Tत्यहाँ उनको आफ्नो भविस्यको श्रीमती किम जुङ सुक सँग भेट भयो । उनले युसिन संबिधान विरुद्ध विद्यार्थी आन्दोलन चलाएपछी उनलाई पक्राउ गरियो र जेलमा राखियो र विश्वविद्यालयबाट निष्काशन गरियो ।<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/technology-39779208|title=Moon Jae-in: Son of war refugees rises to power|publisher=The Korea Times|author=Jung Min-ho|date=9 May 2017|access-date=17 May 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://english.khan.co.kr/khan_art_view.html?artid=201209171404337&code=710100|title=Moon Jae-in, the Presidential Candidate of the Democratic United Party|publisher=The Kyunghyang Shinmun|author=Park Hong-du|date=17 September 2012|access-date=17 May 2017}}</ref> <ref>{{citation|last=Campbell|first=Charlie|title=The Negotiator: Moon Jae-in|url=http://time.com/4766618/moon-jae-in-the-negotiator/|journal=[[Time Magazine]]|date=4 May 2017|publication-date=15 May 2017|accessdate=11 May 2017|page=43}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2017/may/09/moon-jae-in-the-south-korean-pragmatist-who-would-be-presidentc|title=Who is Moon Jae-in, South Korea's new president?|last=McCurry|first=Justin|date=9 May 2017|work=The Guardian|access-date=4 July 2017|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> जेलबाट रिहाइपछी , बाबुको मृत्युले उनलाई बारको परीक्षामा भाग लिन प्रेरित गर्यो ।उनी परीक्षाको तयारीको लागि देहेङसा स्थित बौद्ध मन्दिरमा गए र दुई चरण मध्ये को पहिलो परीक्षा १९७९ मा पास गरे । १९८० मा उनी बाकीं पढाई पुरा गर्न स्कुल फर्के ।<ref>{{cite web|url=http://www.knnews.co.kr/news/articleView.php?idxno=1039776|title=대선주자 인물탐구 민주통합당 문재인|date=13 August 2012|publisher=경남신문}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220325060921/http://www.knnews.co.kr/news/articleView.php?idxno=1039776 |date=25 March 2022 }}</ref>  == प्रारम्भिक वृति /करियर == === मानव अधिकारबादी वक्ता === वकिल बनेपछि मूनले १९८० को दशकमा भविष्यका रास्ट्रपति रोह मू-ह्युनसँग काम र सहकार्य गरे ।<ref>{{cite news|url=http://www.tvreport.co.kr/?c=news&m=newsview&idx=188020|title=문재인 "고 노무현 대통령과 첫 만남에 의기투합, 소탈한 모습에...."|date=10 January 2012|access-date=10 May 2017|location=Seoul|language=ko|trans-title=|author=|newspaper=TV Report}}</ref> उनले सैन्य तानाशाहीको विरुद्ध विद्यार्थी र मजदुर अधिकारबादी को पक्षमा वकालत गरे ।<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2016/12/09/world/asia/south-korea-who-could-replace-park.html|title=After Park, Who? A Guide to Those Who Would Lead South Korea|last=Sang-hun|first=Choe|date=9 December 2016|work=The New York Times|access-date=4 July 2017|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref>  === रोह मू-ह्युन प्रशासन === रोह मू-ह्युनको रास्ट्रपतिय दौडमा मून अभियानको व्यवस्थापक बने ।<ref>{{cite book|title=UnMyeong (destiny)|publisher=Moon Jae In|year=2011|isbn=978-89-7777-188-8|location=Seoul|pages=196~205}}</ref> रोह मू-ह्युनको विजयपछी मून उनको मुख्य सचिव बने र रास्ट्रपति प्रशासनमा महत्त्वपुर्ण भूमिकामा रहे । === २०१२ राष्ट्रपतिय अभियान === १६ सेप्टेम्बर २०१२ , डेमोक्रेटिक युनाइटेड पार्टीको तर्फबाट उमेद्वार बने  । २०१२ को रास्ट्रपति निर्वाचनमा डेमोक्रेटिक युनाइटेड पार्टीको तर्फबाट उनी सहित सत्तारुढ दलको उमेदवार तथा स्वर्गीय रस्त्रपति [[पार्क चुंग-हि]]का पुत्री पार्क गुयेन हे ,<ref>{{cite news|title=Dictator's daughter elected South Korea's first female president|agency=Associated Press|url=http://news.nationalpost.com/2012/12/19/dictators-daughter-elected-south-koreas-first-female-president/|newspaper=[[National Post]]|date=19 December 2012|accessdate=19 December 2012}}</ref> र स्वतन्त्र उमेदवार आहन चिओल सू को त्रिपक्षीय प्रतिस्पर्ध थियो . सो निर्वाचनमा मूनले पराजय बेहोरे । === डेमोक्रेटिक पार्टी का नेता === [[चित्र:South_Korea_Buddha's_Birthday_ceremony_2015.jpg|right|thumb|मून जे-इन [[बुद्ध पूर्णिमा]] मे २०१५ ]] २ फ्रेबुअरी २०१५ मा मून “ प्रजातन्त्रको लागि नया राजनैतिक गठबन्धन”को नेतामा निर्वाचित भए । == २०१७ रास्ट्रपति निवाचन == === प्रारम्भिक तथा आम निर्वाचन === मूनले पार्क गुएन हेलाई महाभियोग लागेपछि भएको १९ औ रास्ट्रपति निर्वाचन मा विजय हासिल गरे । उनी ५७ % मतका साथ डेमोक्रेटिक पार्टीबाट उम्मेदवारमा मनोनित भएका थिए । १० मे २०१७ मा मून ४१.१ % मतका ( १,३४,२३,८०० मत ) का साथ विजयी भए।<ref>{{Cite news|url=http://edition.cnn.com/2017/05/09/asia/south-korea-election/|title=South Korea election: Moon Jae-in declared winner|last=Kwon|first=K. J.|date=10 May 2017|work=CNN|access-date=10 May 2017}}</ref> मून विशेष निर्वाचनमा निर्वाचित भएकाले ६० दिनको संक्रमणकालीन अवस्था रहेन र विजयी भएको भोलिपल्टै सपथ ग्रहण भयो। == रास्ट्रपति == [[चित्र:Moon_Jae-in_Presidential_Approval_Rating.svg|right|thumb|मूनजे-इनको लोकप्रियता]] [[चित्र:President_Donald_J._Trump_welcomes_President_Moon_Jae-in_of_the_Republic_of_Korea_to_the_White_House_(34809235764).jpg|right|thumb|अमेरिकी रास्ट्रपति [[डोनाल्ड ट्रम्प|डोनाल्ड ट्रम्पले]] ३० जुन २०१७ मा मून लाई ह्वाइटहाउस मा स्वागत गरेका थिए ]] मून विशेष निर्वाचनमा निर्वाचित भएकाले विजयी भएको भोलिपल्टै सपथ ग्रहण भयो र संक्रमणकालीन अवस्था रहेन।<ref>{{Cite news|url=http://www.latimes.com/world/asia/la-fg-south-korea-presidential-election-20170509-story.html|title=Liberal Moon Jae-in is winner in South Korea's presidential election|date=9 May 2017|work=Los Angeles Times|access-date=9 May 2017|language=en-US|issn=0458-3035}}</ref> === आन्तरिक नीति === ==== शिक्षा ==== मूनले आफ्नो पूर्ववर्ती [[पार्क गेयुन हेई]]को सरकारी पाठ्यपुस्तक मात्र पठनपाठन गर्ने नीति उल्ट्याए. पार्क गुएन हेईले आफ्ना पिता [[पार्क चुंग-हि]]को दमनकारी नीतिलाई ढाकछोप गर्न त्यो नीति ल्याएका थिए। पार्कले भनेका थिइन् “सरकरी पाठ्यपुस्तकले झन् देशभक्ति बढाउछ ।” <ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2017/05/12/world/asia/south-korea-history-textbooks-moon.html|title=South Korea's New Leader Abolishes State-Issued History Textbooks|last=Sang-hun|first=Choe|date=12 May 2017|work=The New York Times|access-date=13 May 2017|issn=0362-4331}}</ref> स्कुलले सरकारी नियममा निजि पाठ्यपुस्तक पढाउन सक्छन । <ref>{{Cite news|url=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20170512000653|title=Moon Jae-in orders scrapping of state textbooks|newspaper=The Korea Herald|date=12 May 2017|access-date=13 May 2017}}</ref> ==== पशु अधिकार ==== ==== उर्जा ==== [[चित्र:Vladimir_Putin_and_Moon_Jae-in_(2017-09-06)_01.jpg|thumb|६ सेप्टेम्बर २०१७ मा रसिया भ्लादिभोस्तोक मा भएको इस्टर्न इकोनोमिक फोरममा मून र रुसी रास्ट्रपति [[भ्लादिमिर पुटिन]]]] === विदेश नीति === [[चित्र:KOREA_US_CheongWaDae_Summit_13.jpg|thumb|मून र अमेरिकी रास्ट्रपति  [[डोनाल्ड ट्रम्प]] नोबेम्बर २०१७]] ==== उत्तर कोरिया ==== [[चित्र:Samjiyon_02112018.jpg|thumb|उत्तर कोरियाको [[राष्ट्रप्रमुख]] किम योङ नाम सँग प्रस्तुति हेर्दै मून, ११ फेब्रुअरी २०१८]] [[चित्र:2018_inter-Korean_summit_01.jpg|thumb|उत्तर कोरियाली नेता [[किम जोङ उन]] र  मून हात मिलाउदै]] [[चित्र:2018_inter-Korean_summit_square.jpg|thumb|किम र मून सिमारेखामा हात मिलाउदै]] मून ले कोरियाली एकीकरण प्रकिया एक दीर्घकालीन कार्यक्रमको रूपमा हेरेका छन्। उत्तर कोरियाको आणविक हतियार निशस्त्रीकरणको लागि उनले अमेरिका र [[उत्तर कोरिया]]सँग सहकार्य गरे। उनले उत्तर कोरिया विरुद्धको नाकाबन्दीको समर्थन गरे तर उत्तर कोरिया सँग वार्ता गर्दै [[कोरियाली युद्ध]]को अन्त्य र आणविक हतियार निशस्त्रीकरण गर्नुपर्ने बताएका थिए ।<ref>{{Cite news|url=http://thediplomat.com/2017/07/president-moons-north-korea-strategy/|title=President Moon's North Korea Strategy|last=Frank|first=Ruediger|work=The Diplomat. ''diplomat.com. Originally published by [[38 North]], blog of the U.S.-Korea Institute at Johns Hopkins University''|date=13 July 2017|access-date=18 August 2017|language=en-US}}</ref> मूनले थाड प्रणाली स्थापना गरिएको बिरोध गरे । मूनले कोरियाली वर्कर्स पार्टीका अध्यक्ष [[किम जोङ उन]]सँग अप्रिल २०१८ मा भेटवार्ता गरे। <ref>{{cite web|url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/kim-offers-to-visit-seoul-any-time-if-you-invite-me-south-korea-10181246|title=Kim offers to visit Seoul 'any time if you invite me': South Korea|publisher=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180427134030/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/kim-offers-to-visit-seoul-any-time-if-you-invite-me-south-korea-10181246 |date=2018-04-27 }}</ref> २६ मे मा उनीहरू बीच फेरी भेटवार्ता भयो। यो वार्ता दुई घण्टा भएको थियो ।  दोश्रो वार्ता सार्बजनिक रूपमा गोशाना गरिएको थिएन।<ref name="CNN">{{cite web|url=https://edition.cnn.com/2018/05/26/politics/north-and-south-korean-leaders-meet-again/index.html|title=North and South Korean leaders hold surprise meeting|date=26 May 2018|publisher=[[सिएनएन]]|accessdate=26 May 2018}}</ref> <ref name="may26summit">http://www.syracuse.com/politics/index.ssf/2018/05/north_south_korea_meet_for_surprise_second_summit.html</ref> सेप्टेम्बर २०१८ मा मून जे-इनले [[प्योङयाङ|प्योङ्गयाङ्ग]] भ्रमण गरे। उनी सहित १५० प्रतिनिधिमण्डल सुनान विमानस्थलबाट प्योङ्गयाङ्गको लागि प्रस्थान गर्यो र किम जोंग उन सँग भेट गर्यो ।<ref>http://www.atimes.com/article/moon-lands-in-pyongyang-for-high-stakes-summit-with-kim/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190124034010/http://www.atimes.com/article/moon-lands-in-pyongyang-for-high-stakes-summit-with-kim/ |date=2019-01-24 }}</ref><ref>https://www.usatoday.com/story/news/world/2018/09/19/kim-jong-un-moon-jae-sign-agreement-peace/1355006002/</ref> <ref>https://www.youtube.com/watch?v=hJod7qg2GCc</ref> मूनले पाइकेतु पहाडमा पुगेर आफ्नो इच्छा पुरा गरेका थिए। == सन्दर्भ == {{Reflist|30em}} [[श्रेणी:दक्षिण कोरिया]] [[श्रेणी:कोरियाली प्रायद्वीप]] [[श्रेणी:दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपतिहरू]] [[श्रेणी:सन् १९५३ मा जन्म]] 19ej0hdopoouwsst2g6bl9ssl4p52x0 0 103067 1368475 1357871 2026-08-05T11:51:10Z Bishaldev100 28807 1368475 wikitext text/x-wiki [[पृथ्वीको वायुमण्डल|वायुमण्डल]]मा विद्यमान अदृष्य [[जलवाष्प]]को मात्रालाई '''आर्द्रता''' ({{lang-en|humidity}}) भनिन्छ। आर्द्रता पृथ्वीबाट वाष्पीकरणको विभिन्न रूपबाट [[पृथ्वीको वायुमण्डल|वायुमण्डल]] मा पुग्छ। [[जलवायु विज्ञान]]मा आर्द्रताको सर्वाधिक महत्त्व हुन्छ,किनभने आर्द्रतामा [[वर्षा]], तथा [[वर्षण]]को विभिन्न रूप जस्तै वायुमण्डलीय [[तूफान]] तथा विक्षोभ ([[चक्रवात]] आदि) आधारित हुने गर्छ। [[चित्र:Umidaderelativa.jpg|thumb|[[आर्द्रतामापी]] - हावामा आद्राताको मापन गर्ने उपकरण]]सतहको जीवनको लागि आर्द्रताले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। शरीरको आन्तरिक तापक्रमलाई नियमित गर्न पसिनामा निर्भर जनावरहरूको जीवनको लागि, उच्च आर्द्रताले छालाको सतहबाट आर्द्रता वाष्पीकरणको दर घटाएर ताप नियन्त्रण कम गर्छ। == परिभाषा == * निरपेक्ष आर्द्रता * आपेक्षिक आर्द्रता {{ठुटो}} {{कमन्सश्रेणी|Humidity}} [[श्रेणी:मौसम]] [[श्रेणी:मौसम तथा हावापानी]] [[श्रेणी:भौतिक परिमाण]] 40rl6t7vzsqbtc062usdfhj93voh289 1368476 1368475 2026-08-05T11:56:40Z Bishaldev100 28807 1368476 wikitext text/x-wiki [[पृथ्वीको वायुमण्डल|वायुमण्डल]]मा विद्यमान अदृष्य [[जलवाष्प]]को मात्रालाई '''आर्द्रता''' ({{lang-en|humidity}}) भनिन्छ। आर्द्रता पृथ्वीबाट वाष्पीकरणको विभिन्न रूपबाट [[पृथ्वीको वायुमण्डल|वायुमण्डल]] मा पुग्छ। [[जलवायु विज्ञान]]मा आर्द्रताको सर्वाधिक महत्त्व हुन्छ,किनभने आर्द्रतामा [[वर्षा]], तथा [[वर्षण]]को विभिन्न रूप जस्तै वायुमण्डलीय [[तूफान]] तथा विक्षोभ ([[चक्रवात]] आदि) आधारित हुने गर्छ। [[चित्र:Umidaderelativa.jpg|thumb|[[आर्द्रतामापी]] - हावामा आद्राताको मापन गर्ने उपकरण]]सतहको जीवनको लागि आर्द्रताले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। शरीरको आन्तरिक तापक्रमलाई नियमित गर्न पसिनामा निर्भर जनावरहरूको जीवनको लागि, उच्च आर्द्रताले छालाको सतहबाट आर्द्रता वाष्पीकरणको दर घटाएर ताप नियन्त्रण कम गर्छ। == परिभाषा == * निरपेक्ष आर्द्रता * आपेक्षिक आर्द्रता == प्रभावहरू == === जलवायु === === विश्वव्यापी जलवायु === === जनावर र वनस्पति जीवन === === मानव आराम === === मानव स्वास्थ्य === === भवन निर्माण === === सवारी साधन === === उड्डयन === === इलेक्ट्रोनिक्स === === उद्योग === === बेकिंग === {{ठुटो}} {{कमन्सश्रेणी|Humidity}} [[श्रेणी:मौसम]] [[श्रेणी:मौसम तथा हावापानी]] [[श्रेणी:भौतिक परिमाण]] pz1ba5cehkz7toso9ye6v2dm4arpopg 0 107399 1368443 1368240 2026-08-04T13:13:07Z AlphaVictorDelta0107 64340 1368443 wikitext text/x-wiki {{short description|नेपाली पर्वतारोही}} {{Infobox mountaineer | honorific_suffix = [[Order of the British Empire|MBE]] | nationality = [[United Kingdom|बेलायती]],<ref>{{cite web|url=https://find-and-update.company-information.service.gov.uk/company/10846049/officers|title=Elite Himalayan Adventures Private Limited|publisher=find-and-update.company-information.service.gov.uk|access-date=31 October 2021}}</ref><ref>{{cite web|title=Change of Particulars for Director|access-date=31 October 2021|publisher=Companies House|url=https://find-and-update.company-information.service.gov.uk/company/10846049/filing-history/MzE5Nzc3OTkwOWFkaXF6a2N4/document?format=pdf&download=0}}</ref><ref name="ft">{{cite news |last1=Robbins |first1=Tom |title=Mountaineer Nirmal Purja: 'I'm sick of people saying things are impossible' |url=https://www.ft.com/content/0664aee1-44e1-492f-ab2c-57a47acb3534 |access-date=10 March 2022 |work=Financial Times |date=26 November 2021}}</ref> गैरआवासीय नेपाली नागरिकता (९ नोभेम्बर २०२३ देखि)<ref>{{cite web |url=https://en.nepalkhabar.com/news/detail/6956/ |title=Famed mountaineer Nimsdai receives NRN citizenship |publisher=nepalkhabar.com |date=9 November 2023 |access-date=2023-11-09}}</ref> | image = NIRMAL PURJA "NIMS".jpg | caption = सन् २०२१ मा पुर्जा | birth_date = {{जन्म मिति|1983|7|25|df=y}} | birth_place = [[दाना]], [[नेपाल]] | death_date = {{मृत्यु मिति र उमेर|2026|7|30|1983|7|25|df=y}} | death_place = [[ब्रोड शिखर]], [[गिलगित बल्तिस्तान]], [[पाकिस्तान]] | major_ascents = सबै चौध [[विश्वका अग्ला हिमालहरूको सूची|आठ हजार मिटरभन्दा अग्ला हिमाल]]को आरोहण, छ महिना र छ दिनमा ([[bottled oxygen (climbing)|पूरक अक्सिजन]]को सहायतासहित) – सन् २०२३ सम्मको कीर्तिमान समय। [[सगरमाथा]], [[ल्होत्से]] र [[मकालु]]को ४८ घण्टाभित्र सबैभन्दा छिटो आरोहण<ref name="Project" /><ref name="RaI">{{cite web|url=https://rockandice.com/climbing-news/nirmal-nims-purja-summits-all-14-8000-meter-peaks-in-just-6-months-6-days-shattering-former-record-by-over-7-years/|title=Nirmal "Nims" Purja Summits All 14 8,000 Meter Peaks in Just 6 Months 6 Days, Shattering Former Record by Over 7 Years|date=30 October 2019|publisher=Rock and Ice Magazine|access-date=29 October 2019|archive-date=29 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191029084755/https://rockandice.com/climbing-news/nirmal-nims-purja-summits-all-14-8000-meter-peaks-in-just-6-months-6-days-shattering-former-record-by-over-7-years/|url-status=live}}</ref><ref name=BBC>{{cite news |last1=BBC News |title=Nirmal Purja: Ex-soldier climbs 14 highest mountains in seven months |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-50217376 |work=BBC News |date=29 October 2019 |access-date=29 October 2019 |archive-date=29 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191029071814/https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-50217376 |url-status=live }}</ref> [[के टु]] को हिउँदे आरोहण पहिलोपटक सफलतापूर्वक सम्पन्न<ref>{{Cite web|title=Nirmal Purja climbed K2 in winter without supplementary oxygen|url=http://www.planetmountain.com/en/news/alpinism/nirmal-purja-climbed-k2-in-winter-without-supplementary-oxygen.html|access-date=29 January 2021|website=PlanetMountain.com|language=en|archive-date=27 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127070654/https://www.planetmountain.com/en/news/alpinism/nirmal-purja-climbed-k2-in-winter-without-supplementary-oxygen.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=16 January 2021|title=First winter ascent of K2 achieved by Nirmal Purja and fellow Nepalese|url=https://www.scmp.com/sport/outdoor/extreme-sports/article/3118032/first-winter-ascent-k2-achieved-nirmal-purja-and|access-date=29 January 2021|website=South China Morning Post|language=en|archive-date=28 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128170657/https://www.scmp.com/sport/outdoor/extreme-sports/article/3118032/first-winter-ascent-k2-achieved-nirmal-purja-and|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Nirmal Purja's K2 winter summit proves ANYTHING is possible|url=https://www.redbull.com/ca-en/nirmal-purja-k2-summit-winter|access-date=29 January 2021|website=Red Bull|language=en|archive-date=25 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125151724/https://www.redbull.com/ca-en/nirmal-purja-k2-summit-winter|url-status=live}}</ref> | spouse = सुची गुरुङ | relatives = [[Tejan Gurung|तेजन गुरुङ]] (साला)<ref>{{cite news |last1=Liu |first1=Gloria |title=Death on Shishapangma |url=https://www.outsideonline.com/outdoor-adventure/exploration-survival/death-on-shishapangma/ |access-date=1 August 2026 |publisher=Outside |date=26 September 2024}}</ref> | children=१ }} '''निर्मल पुर्जा''' वा '''निम्स दाइ''' (२०४० साउन ९ – २०८३ साउन १४) हिमाल आरोही तथा बेलायती भूतपूर्व गोर्खा सैनिक हुन्, जसले ७ महिनाभन्दा कम अवधि (१८९ दिन) मा समुद्री सतहबाट ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला संसारका सबै (१४ वटा) हिमालको सफल आरोहण गरेका थिए। यस अघि त्यस्तो कीर्तिमान कायम गर्ने दक्षिण कोरियाका किम चाङ्-हो थिए, जसले १४-हिमालको आरोहण सक्न सात वर्ष १० महिना ६ दिन लगाएर सन् १९८७ मा कायम गरेको कीर्तिमान उनले यस आधा वर्षमै र एउटै ऋतुमा भ‌ंग गरेका हुन्।<ref>https://www.bbc.com/nepali/news-50218038</ref><ref>https://projectpossible.co.uk/</ref><ref name="bbc.com">https://www.bbc.com/nepali/news-50272365</ref> <br>उनी ८ हजार मिटरमाथिका १४ वटै हिमाल आरोहण गर्ने भने ४४ ओँ आरोही हुन्। निर्मल पुर्जा यी सबै हिमाल चढ्ने नेपालीहरूमा पाँचौँ र गैरसेर्पा नेपालीमा पहिलो हुन्। यी सबै हिमाल आरोहण गर्ने पहिलो नेपाली भने मिङ्मा सेर्पा हुन् भने त्यसपछि नेपालीहरु छाङदावा सेर्पा, सानु सेर्पा र मिङ्मा डेभिड सेर्पाले १४ वटै उच्च हिमाल आरोहण गरेका थिए ।<ref>https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/27967/2019-10-31 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191110181730/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/27967/2019-10-31 |date=2019-11-10 }}</ref> उनी [[नेपाल]]को [[म्याग्दी जिल्ला|म्याग्दी]] जिल्ला, अन्नपूर्ण गाउँपालिका-३, दाना भन्ने ठाउँमा सन् १९८३ मा जन्मिएका हुन्। ब्रिटिस सेनामा १६ वर्ष काम गरेका निर्मलले १० वर्ष युके स्पेसल फोर्सेस (यूकेएसएफ)मा बिताएका थिए। सन् २०१२ डिसेम्बरबाट निर्मल पुर्जाले हिमाल चढ्न सुरु गरेका हुन्। [[सगरमाथा]]को [[आधार शिविर]] पुगेपछि अनायासै हिमाल चढ्ने सोख पलाएको उनले सञ्चार माध्यममा बताएका छन् र आफ्नो हिमाल आरोहणक्रमलाई मानव क्षमताको परीक्षण भएको र त्यसमा सफल भएको दावी गरेका छन्।<ref name="bbc.com" /> सगरमाथा चढ्दा ट्राफिक जामले सात घण्टा कुर्नुपरेको बताउने उनले खिचेको त्यही ट्राफिक जामको तस्बिर सञ्चार माध्यम र इन्टरनेटका विभिन्न सञ्जालमा व्यापक फैलिएको थियो।<ref>https://www.abc.net.au/news/2019-05-25/death-toll-climbs-amid-traffic-jam-on-mount-everest/11149420</ref> ==जीवनवृति== उनले सम्भव छ ({{Lang-en|Project Possible}}) भन्ने नाराका साथ ७ महिनाभित्र सबैभन्दा ठूला १४ वटै हिमाल आरोहण गर्ने अभियान थालेका थिए। 'असम्भवलाई सम्भव बनाउनु र मानवको सीमिततालाई अर्को तहमा पुर्‍याउनु नै हाम्रो एक मात्र लक्ष्य थियो’ पुर्जाले आफ्नो ट्विटरमार्फत् भनेका छन् ।<ref>https://twitter.com/nimsdai/status/1189501386007961605?s=20</ref> अप्रिल २०१९बाट सुरु गरेको यस अभियानअन्तर्गत उनले सन् २०१९ मे २०१९ मा विश्वको सर्वोच्च हिमाल [[सगरमाथा]] आरोहण गरेका थिए। उनले [[महालंगुर]] [[हिमशृङ्खला|हिमशृंखला]]मा पर्ने [[सगरमाथा]], [[ल्होत्से हिमाल|ल्होत्से]] र [[मकालु (स्पष्टता)|मकालु]] हिमाल ४८ घन्टाभित्र चढ्दा यसअघि पाँच दिनमा चढेको आफ्नै कीर्तिमान तोडेका थिए। उनले अभियानको अन्तिम आरोहण सन् २०१९ अक्टोबर २९ बिहान ८:५८ (स्थानीय समय) [[तिब्बत]], चीनको सिसापाङ्मा हिमालको गरे। उनले वसन्त याममा (६) र गर्मी याममा (५) सबैभन्दा धेरै आठ हजार मिटरमाथिका हिमाल चढेका छन्।<ref>https://ekantipur.com/news/2019/10/29/157235339917381952.html</ref><ref>https://twitter.com/nimsdai/status/1189019357483077632?s=20</ref> ===हिमाल आरोहण === {| class="wikitable" |- ! क्र. स‌ं. ! हिमालको नाम ! देश ! आरोहण मिति |- | १ | [[अन्नपूर्ण हिमाल]] | [[नेपाल]] | एप्रिल २३ |- | २ | [[धौलागिरि हिमाल]] | [[नेपाल]] | मे १२ |- | ३ | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | [[नेपाल]] | मे १५ |- | ४ | [[सगरमाथा]] | [[नेपाल]] | मे २० |- | ५ | [[ल्होत्से हिमाल]] | [[नेपाल]] | मे २२ |- | ६ | [[मकालु हिमाल]] | [[नेपाल]] | मे २४ |- | ७ | [[नाङ्गा पर्वत|नङ्गा पर्वत]] | [[पाकिस्तान]] | जुलाई ३ |- | ८ | [[ग्यासरब्रम १]] | [[पाकिस्तान]] | जुलाई १५ |- | ९ | [[ग्यासरब्रम २]] | [[पाकिस्तान]] | जुलाई १८ |- | १० | [[के२ हिमाल]] | [[पाकिस्तान]] | जुलाई २४ |- | ११ | [[ब्रोड शिखर]] | [[पाकिस्तान]] | जुलाई २६ |- | १२ | [[चोयु हिमाल]] | [[नेपाल]] | सेप्टेम्बर २३ |- | १३ | [[मनास्लु हिमाल]] | [[नेपाल]] | सेप्टेम्बर २७ |- | १४ | [[शिशापाङ्मा]] | [[चीन]] | अक्टोबर २९ |} == व्यक्तिगत जीवन == === विवाद === निर्मल पुर्जाले कुवेतको एक आरोहण दललाई आमादब्लम हिमाल आरोहणका क्रममा अनधिकृत रूपमा कुवेतको राष्ट्रिय झण्डा चुचुरोमा ओछ्याउन सहयोग गरेको आरोप लागेको छ। उनले उक्त काममा आफूले सहयोग गरेको तर त्यो गैरकानुनी र आफ्नो बदनियत नभएको प्रस्टीकरण दिएका छन्।<ref>https://twitter.com/nimsdai/status/1195646790642483200?s=20</ref> == मृत्यु == पाकिस्तानको ब्रोड पिक हिमालमा गएको हिमपहिरोमा परी ज्यान गुमाउनेहरूमध्ये निर्मल पुर्जा पनि रहे।<ref>{{Cite web |date=2026-08-01 |title=Mountaineer Nirmal Purja killed in Pakistan avalanche, his company says |url=https://www.bbc.com/news/articles/clyljq79kdko |access-date=2026-08-01 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> ब्रोड पिकलाई आरोहीहरूका लागि संसारकै एक अत्यन्तै चुनौतीपूर्ण र कठिन हिमालको रूपमा लिइन्छ। ब्रोड पिकको यात्रा सुरु गर्नु अघि पुर्जाले सामाजिक सञ्जालमा सन्देश साझा गर्दै आफूलाई सुरक्षित रूपमा शिखर पुगेर सकुशल फर्कने वातावरण बनोस् भनी प्रार्थना गरेका थिए।<ref>{{Cite web |title=ब्रोड पिकसँग निम्स दाइले मागेका थिए– म सकुशल फिर्ता हुन सकूँ |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/08/1987022/nims-dai-had-asked-broad-peak-to-return-safely |access-date=2026-08-01 |website=Online Khabar |language=en-US}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नेपाली पर्वतारोहीहरू]] [[श्रेणी:सन् १९८४ मा जन्म]] [[श्रेणी:म्याग्दी जिल्लाका मानिसहरू]] egngd2kawnzy3r9t96bs7des7ut2bih 4 120717 1368454 1367977 2026-08-04T15:01:13Z ListeriaBot 52294 Wikidata list updated [V2] 1368454 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5 . ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?item wdt:P27 wd:Q837 . ?sitelink schema:about ?item . FILTER NOT EXISTS { ?wne schema:about ?item . ?wne schema:inLanguage "ne" } MINUS {?item wdt:P106 wd:Q10833314} } GROUP BY ?item ORDER BY DESC(?count) |columns=number:#,label:Article,description,p106,p569,p570,p18,item |thumb=100 |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Article ! description ! व्यवसाय ! जन्म मिति ! देहान्त मिति ! तस्वीर ! item |- | style='text-align:right'| 1 | [[Shilshila Acharya]] | | [[उद्यमी]]<br/>[[environmental scientist]] | data-sort-value="1901" | 20th century | | [[चित्र:Shilshila acharya 2 cropped.jpg|center|100px]] | [[:d:Q131389521|Q131389521]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[भूमिका गिरी]] | एक नेपाली लोक गायिका हुन् | [[गायक]] | | | | [[:d:Q94413431|Q94413431]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[सपना रोका मगर]] | | | data-sort-value="2002" | 2002-02-10 | | | [[:d:Q102271811|Q102271811]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[दावा याङ्जुम शेर्पा]] | नेपाली पर्वतारोही सहयोगी | [[पर्वतारोही सहयोगी]] | data-sort-value="1990" | 1990 | | [[चित्र:Dawa Yangzum Sherpa 1.jpg|center|100px]] | [[:d:Q64406217|Q64406217]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[गीता शाही]] | नेपाली अभिनेत्री र मोडल | [[अभिनेता]]<br/>[[मोडल (मानिस)|मोडल]] | data-sort-value="1984" | 1984-02-03 | | [[चित्र:Gita Shahi 2.jpg|center|100px]] | [[:d:Q37467229|Q37467229]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[तेजश्री थापा]] | मानव अधिकारकर्मी, वकिल र खोजकर्ता | [[मानव अधिकार कार्यकर्ता]]<br/>[[अधिवक्ता]]<br/>[[लेखक]] | data-sort-value="1966" | 1966-11-10 | data-sort-value="2019" | 2019-03-26 | | [[:d:Q62581438|Q62581438]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[शान्ति मिश्र]] | नेपाली लाइब्रेरियन तथा लेखक (१९३८–२०१९) | [[लेखक]]<br/>[[librarian]]<br/>[[अनुवादक]]<br/>[[lecturer]]<br/>[[historian]] | data-sort-value="1938" | 1938-06-22 | data-sort-value="2019" | 2019-05-15 | [[चित्र:Shanti Mishra graduation.jpg|center|100px]] | [[:d:Q94508889|Q94508889]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[पेम्बा डोमा शेर्पा]] | नेपाली हिमाल आरोही | [[पर्वतारोही]] | data-sort-value="1970" | 1970-07-07 | data-sort-value="2007" | 2007-05-22 | [[चित्र:Pemba Doma Sherpa.jpg|center|100px]] | [[:d:Q4357604|Q4357604]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[मोतिलक्ष्मी उपासिका]] | | [[लेखक]]<br/>[[कवि]] | data-sort-value="1909" | 1909-06-30 | data-sort-value="1997" | 1997 | [[चित्र:Moti laxmi upasika.jpg|center|100px]] | [[:d:Q16013979|Q16013979]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[सङ्गीता श्रेष्ठ]] | नेपाली महिला चलचित्र निर्देशक | [[चलचित्र निर्देशक]] | data-sort-value="1976" | 1976-10-16 | | [[चित्र:Sangita Shrestha 02.jpg|center|100px]] | [[:d:Q56190200|Q56190200]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[उपासना सिंह ठकुरी]] | | [[अभिनेता]] | data-sort-value="1998" | 1998-09-20 | | | [[:d:Q61778826|Q61778826]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[सङ्गीता मगर]] | नेपाली महिला अधिकारकर्मी | [[मानव अधिकार कार्यकर्ता]] | data-sort-value="1995" | 1990s | | | [[:d:Q63384810|Q63384810]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[सरस्वती चौधरी]] | नेपाली महिला एथलेटिक्स खेलाडी | [[sprinter]] | data-sort-value="1997" | 1997-02-12 | | | [[:d:Q68973687|Q68973687]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[उषा शेरचन]] | | [[कवि]]<br/>[[lyricist]] | data-sort-value="1955" | 1955-08-22 | | [[चित्र:Usha Sherchan1.JPG|center|100px]] | [[:d:Q110983836|Q110983836]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[पासाङ ल्हामु शेर्पा अकिता]] | नेपाली महिला पर्वतारोही | [[पर्वतारोही]] | data-sort-value="1984" | 1984 | | | [[:d:Q27975671|Q27975671]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[केल्साङ चुकी तेथोङ]] | अभिनेत्री र चलचित्र निर्देशक | [[अभिनेता]]<br/>[[चलचित्र कलाकार]]<br/>[[गायक]] | data-sort-value="1957" | 1957-11 | | [[चित्र:CHUCKIE KESLANG TETHONG.jpg|center|100px]] | [[:d:Q3194932|Q3194932]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[अधिराजकुमारी प्रेरणा]] | नेपाली अधिराजकुमारी | [[शाही सदस्य]] | data-sort-value="1978" | 1978-02-20 | | | [[:d:Q4202325|Q4202325]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[करुणा भण्डारी]] | नेपाली राष्ट्रिय महिला क्रिकेट टोलि को सदस्य | [[क्रिकेट खेलाडी]] | data-sort-value="1988" | 1988-11-24 | | | [[:d:Q47089258|Q47089258]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[धनकुमारी बज्राचार्य]] | कुमारी | [[कुमारी (जीवित देवी)|कुमारी]] | | | | [[:d:Q68005618|Q68005618]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[सोनिया भट्ट]] | नेपाली जुडो खेलाडी | [[जुडोका]] | data-sort-value="2002" | 2002-01-04 | | | [[:d:Q107456052|Q107456052]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[नाङ्सल तामाङ]] | ब्याडमिन्टन खेलाडी | [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]] | data-sort-value="1987" | 1987-12-28 | | | [[:d:Q18175685|Q18175685]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[Srijana Regmi]] | | [[अभिनेता]]<br/>[[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]] | data-sort-value="1992" | 1992-12-28 | | | [[:d:Q23796629|Q23796629]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[रेणु कुमारी यादव]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1963" | 1963-06-19 | | | [[:d:Q3425614|Q3425614]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[चन्द्रकला थापा]] | नेपाली खेलाडी | [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]] | data-sort-value="1980" | 1980-09-02 | | | [[:d:Q5071283|Q5071283]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[मिङ किपा]] | नेपाली हिमाल आरोही | [[पर्वतारोही]] | data-sort-value="1988" | 1988 | | | [[:d:Q6864647|Q6864647]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[नगमा श्रेष्ठ]] | मिस नेपाल प्रतियोगी | [[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]] | data-sort-value="1991" | 1991-11-10 | | | [[:d:Q6958877|Q6958877]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[Chandra Kumari Gurung]] | | | data-sort-value="1956" | 1956 | | | [[:d:Q16166617|Q16166617]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[देवु थापा]] | ओलम्पिक जुडो खेलाडी | [[जुडोका]] | data-sort-value="1974" | 1974-02-07 | | | [[:d:Q16215125|Q16215125]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[रोनाली अमात्य]] | नेपाली महिला मोडल | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | data-sort-value="1995" | 1995-12-18 | | [[चित्र:Ronali Amatya.png|center|100px]] | [[:d:Q51757185|Q51757185]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[Khandro Lhamo]] | | [[चिकित्सक]] | data-sort-value="1914" | 1914 | data-sort-value="2003" | 2003-03-30 | [[चित्र:Dilgo Khyentse Family.jpg|center|100px]] | [[:d:Q59877941|Q59877941]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[रवीना देसराज श्रेष्ठ]] | नेपाली बैंकर तथा पब्लिक फिगर | [[banker]]<br/>[[अभिनेता]] | data-sort-value="1970" | 1970-04-27 | | | [[:d:Q62570956|Q62570956]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[Bandana Nepal]] | | [[dancer]] | data-sort-value="2001" | 2001 | | | [[:d:Q96059398|Q96059398]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[Sonika Manandhar]] | | [[environmentalist]]<br/>[[programmer]] | data-sort-value="1990" | 1990-01-17 | | [[चित्र:Sonika Manandhar UN Award Speech.jpg|center|100px]] | [[:d:Q104420892|Q104420892]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[बेलमाया नेपाली]] | | [[documentary filmmaker]] | | | | [[:d:Q109283523|Q109283523]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[रोशनी रसाइली]] | नेपाली गायीका | [[गायक]] | data-sort-value="1984" | 1984-11-05 | | [[चित्र:Singer roshani rasaili.jpg|center|100px]] | [[:d:Q120496223|Q120496223]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[Nimdoma Sherpa]] | | [[पर्वतारोही]] | data-sort-value="1991" | 1991 | | | [[:d:Q16762305|Q16762305]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[दिलमाया कार्की]] | नेपाली महिला खेलाडी | [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]] | data-sort-value="1988" | 1988-10-05<br/>1988-08-05 | | | [[:d:Q20895958|Q20895958]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[निशा रावल]] | नेपाली तेक्वान्दो खेलाडी | [[तेक्वान्दो खेलाडी]] | data-sort-value="1995" | 1995-09-11 | | [[चित्र:Olynisharawal.jpg|center|100px]] | [[:d:Q24678840|Q24678840]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[Samita Bajracharya]] | | [[schoolchild]] | | | [[चित्र:Kumari.jpg|center|100px]] | [[:d:Q27990214|Q27990214]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[Laxmi Kunwar]] | | [[पौडी खेलाडी]] | data-sort-value="1989" | 1989-03-29 | | | [[:d:Q28718095|Q28718095]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[प्रेक्ष्या शाह]] | नेपाल शाह वंशीय सदस्य | | data-sort-value="1952" | 1952-01-19 | data-sort-value="2001" | 2001-11-12 | | [[:d:Q3910252|Q3910252]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[मोनी मुलेपती]] | नेपाली महिला पर्वतारोही | [[पर्वतारोही]] | data-sort-value="1980" | 1980 | | [[चित्र:41214461 everestlarga.jpg|center|100px]] | [[:d:Q6899850|Q6899850]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[सुष्मा जोशी]] | नेपाली लेखिका | [[लेखक]]<br/>[[director]]<br/>[[कलाकार]] | data-sort-value="1973" | 1973-05-26 | | [[चित्र:Sushma Joshi.jpg|center|100px]] | [[:d:Q7648973|Q7648973]] |- | style='text-align:right'| 44 | [[बिभाश्वरी राई]] | नेपाली महिला खेल सुटर | [[खेल सुटर]] | data-sort-value="1970" | 1970-03-25 | | | [[:d:Q11854223|Q11854223]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[सोफिया शाह]] | पौडी खेलाडी | [[पौडी खेलाडी]] | data-sort-value="1997" | 1997-08-09 | | | [[:d:Q16239784|Q16239784]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[प्रिया सिग्देल]] | सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | data-sort-value="1995" | 1995-12-08 | | | [[:d:Q51756966|Q51756966]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[कञ्चन अमात्य]] | महिला मानव अधिकारकर्मी | [[social entrepreneur]] | data-sort-value="1996" | 1996 | | | [[:d:Q53870564|Q53870564]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[प्रदिप्ता अधिकारी]] | नेपाली महिला सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | data-sort-value="1996" | 1996-06-03 | | | [[:d:Q64009491|Q64009491]] |- | style='text-align:right'| 49 | [[Shova Kumari Lama]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1974" | 1974-05-17 | | [[चित्र:Shova Kumari Lama (1) (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q64015981|Q64015981]] |- | style='text-align:right'| 50 | [[करिमा बेगम]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1976" | 1976-03-23 | | [[चित्र:Karima Begam (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q64063158|Q64063158]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[रुबी कर्ण]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1981" | 1981-07-06 | | [[चित्र:Rubi Karna (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q64133042|Q64133042]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[Prashna Shakya]] | | [[गायक]] | | | [[चित्र:Prashna Shakya.png|center|100px]] | [[:d:Q64746550|Q64746550]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[हसिमा खातुन]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | [[चित्र:Hasima Khatun (1).jpg|center|100px]] | [[:d:Q67911139|Q67911139]] |- | style='text-align:right'| 54 | [[सृजना सुब्बा]] | नेपाली अभिनेत्री | [[अभिनेता]] | | | | [[:d:Q93439703|Q93439703]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[गिता राना]] | | [[फुटबल खेलाडी]] | data-sort-value="1996" | 1996-09-10 | | | [[:d:Q106003615|Q106003615]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[Sanu Siva]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | data-sort-value="2020" | 2020 | | [[:d:Q107026786|Q107026786]] |- | style='text-align:right'| 57 | [[Manita Shrestha Pradhan]] | | [[जुडोका]] | data-sort-value="1999" | 1999-06-01 | | | [[:d:Q127690896|Q127690896]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[सम्पदा घिमिरे]] | नेपाली सौन्दर्य प्रतियोगिता विजेता | [[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]]<br/>[[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[marketer]]<br/>[[climate activist]]<br/>[[योगिनी]] | data-sort-value="2001" | 2001 | | | [[:d:Q130289252|Q130289252]] |- | style='text-align:right'| 59 | [[Luna Luitel]] | | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | data-sort-value="1999" | 1999-03-03 | | [[चित्र:Luna Luitel Miss Nepal World 2025 (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q136031827|Q136031827]] |- | style='text-align:right'| 60 | [[मणिकला राई]] | नेपाली अल्ट्राम्याराथन धावक | [[अल्ट्राम्याराथन धावक]] | data-sort-value="1988" | 1988-11-27 | | [[चित्र:Manikala Rai.jpg|center|100px]] | [[:d:Q20127296|Q20127296]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[Princess Shanti Singh of Nepal]] | | | data-sort-value="1941" | 1941-11-20 | data-sort-value="2001" | 2001-06-01 | | [[:d:Q21009742|Q21009742]] |- | style='text-align:right'| 62 | [[Princess Jayanti of Nepal]] | | [[सामाजिक कार्यकर्ता]] | data-sort-value="1946" | 1946-08-04 | data-sort-value="2001" | 2001-06-01 | | [[:d:Q21009741|Q21009741]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[Nilu Doma Sherpa]] | | [[चलचित्र निर्देशक]] | data-sort-value="1985" | 1985 | data-sort-value="2017" | 2017-07-01 | [[चित्र:Nilu Doma Sherpa, Filmmaker, IVLP participant from Nepal (27700381796).png|center|100px]] | [[:d:Q23769975|Q23769975]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[सोनी राजभण्डारी]] | मिस नेपाल २०१४ प्रतियोगी | [[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]] | data-sort-value="1989" | 1989 | | | [[:d:Q23883481|Q23883481]] |- | style='text-align:right'| 65 | [[Raj Kumari Pandey]] | | [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]] | data-sort-value="1969" | 1969-12-13 | | | [[:d:Q29995877|Q29995877]] |- | style='text-align:right'| 66 | [[जनक कुमारी चालिसे]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q6150649|Q6150649]] |- | style='text-align:right'| 67 | [[देविका बन्दना]] | नेपाली गायिका | [[गायक]] | | | | [[:d:Q16197783|Q16197783]] |- | style='text-align:right'| 68 | [[नयना शाक्य]] | ओलम्पिक पौडी खेलाडी | [[पौडी खेलाडी]] | data-sort-value="1982" | 1982-05-10 | | | [[:d:Q16222041|Q16222041]] |- | style='text-align:right'| 69 | [[सम्पदा मल्ल]] | | [[चलचित्र निर्माता]]<br/>[[लेखक]] | data-sort-value="1987" | 1987-02-19 | | | [[:d:Q16231931|Q16231931]] |- | style='text-align:right'| 70 | [[Supriya Maskey]] | | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | data-sort-value="2000" | 2000-06-17 | | | [[:d:Q16240366|Q16240366]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[दुर्गा पौडेल]] | नेपालको संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1971" | 1971-09-21 | | | [[:d:Q44783325|Q44783325]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[सुजाता परियार]] | नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1973" | 1973-02-15 | | | [[:d:Q44802020|Q44802020]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[सिता देवी यादव]] | संबिधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q45086943|Q45086943]] |- | style='text-align:right'| 74 | [[सोभा आले]] | नेपाल महिला राष्ट्रिय क्रिकेट टिम | [[क्रिकेट खेलाडी]] | data-sort-value="1989" | 1989-06-29 | | | [[:d:Q47087984|Q47087984]] |- | style='text-align:right'| 75 | [[अनिता श्रेष्ठ]] | नेपाली खेल सुटर | [[खेलकुद विज्ञ]]<br/>[[खेल सुटर]] | | | | [[:d:Q48869417|Q48869417]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[Nishma Gurung]] | | [[पौडी खेलाडी]] | data-sort-value="1980" | 1980-03-11 | | | [[:d:Q48869749|Q48869749]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[रमा सिंह]] | नेपाली टेलिभिजन व्यक्तित्व र महिला फुटबल खेलाडी | [[फुटबल खेलाडी]] | | | [[चित्र:Rama Singh.jpg|center|100px]] | [[:d:Q51655395|Q51655395]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[शशिला महर्जन]] | नेपाली जीवरासायनिक शास्त्री | [[biochemist]]<br/>[[biotechnologist]] | | | | [[:d:Q51845108|Q51845108]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[Anju Kumari]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1979" | 1979-02-12 | | [[चित्र:Anju Kumari (1) (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q64015754|Q64015754]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[भीमा यादव]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1958" | 1958-06-29 | | [[चित्र:Bhima Yadav (1).jpg|center|100px]] | [[:d:Q64039326|Q64039326]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[निलम देवी भुमिहारनी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1954" | 1954-05-08 | | [[चित्र:Nilam Devi Bhumiharin (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q64117314|Q64117314]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[शशिकला दाहाल]] | | | data-sort-value="1957" | 1957-05-28 | | | [[:d:Q66486498|Q66486498]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[अनिता कुमारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1966" | 1966-08-13 | | | [[:d:Q67867869|Q67867869]] |- | style='text-align:right'| 84 | [[असिया देवी थरुनी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1957" | 1957-05-13 | | | [[:d:Q67868468|Q67868468]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[गीता कुमारी यादव]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1971" | 1971 | | [[चित्र:Gita Kumari Yadav.jpg|center|100px]] | [[:d:Q67871177|Q67871177]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[जगतारेण देवी सुडिन]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | [[चित्र:Jaktarain Devi Sah Sudin (2).jpg|center|100px]] | [[:d:Q67911690|Q67911690]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[मन्जु कुमारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q67915651|Q67915651]] |- | style='text-align:right'| 88 | [[मन्जु कुमारी यादव]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1982" | 1982-01-11 | | | [[:d:Q67915719|Q67915719]] |- | style='text-align:right'| 89 | [[Chandra Kala Lamgade]] | | [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]]<br/>[[javelin thrower]] | data-sort-value="1993" | 1993-09-10 | | | [[:d:Q80046291|Q80046291]] |- | style='text-align:right'| 90 | [[रानी कुमारी तिवारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1979" | 1979-10-26 | | | [[:d:Q105942772|Q105942772]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[Surita Kumari Shah]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1966" | 1966-03-03 | | | [[:d:Q105942922|Q105942922]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[Gyani Maiya Sen-Kusunda]] | | [[किसान|कृषक]] | data-sort-value="1937" | 1937 | data-sort-value="2020" | 2020-01-25 | [[चित्र:Gyani Maiya Sen Kusunda-"Gyani Maiya" (2019 documentary).jpg|center|100px]] | [[:d:Q106811256|Q106811256]] |- | style='text-align:right'| 93 | [[Sarita Neupane]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q107026755|Q107026755]] |- | style='text-align:right'| 94 | [[Chandra Kanta Devi Malla]] | | [[शिक्षक]]<br/>[[educator]] | data-sort-value="1897" | 1897 | data-sort-value="1986" | 1986 | | [[:d:Q109332415|Q109332415]] |- | style='text-align:right'| 95 | [[Saru Limbu]] | | [[फुटबल खेलाडी]] | data-sort-value="1999" | 1999-03-06 | | | [[:d:Q113040053|Q113040053]] |- | style='text-align:right'| 96 | [[Sabita Dangol]] | | [[कलाकार]]<br/>[[चित्रकार]] | data-sort-value="1984" | 1984 | | [[चित्र:Sabita Dangol Contemporary Artist from Nepal WikiProfile.jpg|center|100px]] | [[:d:Q116250871|Q116250871]] |- | style='text-align:right'| 97 | [[Bidya Chamling Rai]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q117471294|Q117471294]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[Indu Kadariya]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q123382520|Q123382520]] |- | style='text-align:right'| 99 | [[Sony Pakhrin]] | | [[क्रिकेट खेलाडी]] | data-sort-value="2007" | 2007-11-02 | | | [[:d:Q131698540|Q131698540]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[Sahara Sharma]] | | [[चलचित्र निर्माता]] | | | | [[:d:Q139583451|Q139583451]] |- | style='text-align:right'| 101 | [[Lily Thapa]] | | [[अभियानी]] | | | | [[:d:Q16886068|Q16886068]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[प्रिन्सा श्रेष्ठ]] | नेपाली महिला मोडल | [[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]] | data-sort-value="1992" | 1992-09-11 | | | [[:d:Q19661026|Q19661026]] |- | style='text-align:right'| 103 | [[सीता कुमारी राई]] | नेपाली खेलाडी | [[तेक्वान्दो खेलाडी]] | data-sort-value="1968" | 1968-02-16 | | | [[:d:Q19830111|Q19830111]] |- | style='text-align:right'| 104 | [[Princess Princep Shah of Nepal]] | | | data-sort-value="1930" | 1930-03-16 | data-sort-value="1982" | 1982-05-22 | | [[:d:Q21070386|Q21070386]] |- | style='text-align:right'| 105 | [[सुशीला सिंह]] | | [[न्यायाधीश|न्यायधिश]] | | data-sort-value="2020" | 2020-05-22 | | [[:d:Q21459157|Q21459157]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[बिनिता बराल]] | | [[अभिनेता]] | data-sort-value="1989" | 1989-10-08 | | [[चित्र:Binita Baral actress.jpg|center|100px]] | [[:d:Q27924720|Q27924720]] |- | style='text-align:right'| 107 | [[अञ्जुकुमारी बिष्ट]] | | [[अभिनेता]] | | | | [[:d:Q31314642|Q31314642]] |- | style='text-align:right'| 108 | [[देवीमाया पनेरू]] | नेपाली महिला धावक | [[sprinter]] | data-sort-value="1978" | 1978-08-25 | | | [[:d:Q32381507|Q32381507]] |- | style='text-align:right'| 109 | [[Tisa Shakya]] | | [[पौडी खेलाडी]] | data-sort-value="2003" | 2003-02-04 | | | [[:d:Q33320546|Q33320546]] |- | style='text-align:right'| 110 | [[कान्छीमाया कोजु]] | नेपाली एथलेटिक्स खेलाडी | [[खेलकुद विज्ञ]]<br/>[[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]] | data-sort-value="1981" | 1981-02-03 | | | [[:d:Q42667977|Q42667977]] |- | style='text-align:right'| 111 | [[पार्वती थापा]] | नेपाली महिला खेल सुटर | [[खेल सुटर]] | data-sort-value="1970" | 1970 | | | [[:d:Q43120853|Q43120853]] |- | style='text-align:right'| 112 | [[सुजना श्रेष्ठ]] | ब्याडमिन्टन खेलाडी | [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]] | data-sort-value="1988" | 1988-12-05 | | | [[:d:Q1342014|Q1342014]] |- | style='text-align:right'| 113 | [[सारा देवी तामाङ]] | ब्याडमिन्टन खेलाडी | [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]] | data-sort-value="1984" | 1984-06-04 | | | [[:d:Q2224151|Q2224151]] |- | style='text-align:right'| 114 | [[अमिशा बस्नेत]] | | [[अभिनेता]]<br/>[[मोडल (मानिस)|मोडल]] | data-sort-value="1981" | 1981-04-19 | | | [[:d:Q4746814|Q4746814]] |- | style='text-align:right'| 115 | [[सरिता श्रेष्ठ]] | नेपाली चिकित्सक | [[चिकित्सक]] | data-sort-value="1957" | 1957-07-07 | | [[चित्र:Dr Sarita Shrestha.jpg|center|100px]] | [[:d:Q4794239|Q4794239]] |- | style='text-align:right'| 116 | [[दामा कुमारी शर्मा]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q5211861|Q5211861]] |- | style='text-align:right'| 117 | [[धर्मशिला चापागाईं]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1973" | 1973-01-18 | | | [[:d:Q5269249|Q5269249]] |- | style='text-align:right'| 118 | [[दुर्गा कुमारी बि.क]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q5316379|Q5316379]] |- | style='text-align:right'| 119 | [[हसिना मिया]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q5679156|Q5679156]] |- | style='text-align:right'| 120 | [[जुन कुमारी रोका]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q6311490|Q6311490]] |- | style='text-align:right'| 121 | [[लीला कुमारी भण्डारी]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q6547472|Q6547472]] |- | style='text-align:right'| 122 | [[निलम केसी खँड्का]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7036868|Q7036868]] |- | style='text-align:right'| 123 | [[फूलमाया क्याप्छाकी]] | | [[खेल सुटर]] | data-sort-value="1980" | 1980-11-24 | | | [[:d:Q7187340|Q7187340]] |- | style='text-align:right'| 124 | [[फूलमती देवी चौधरी]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7188331|Q7188331]] |- | style='text-align:right'| 125 | [[पूर्णाकुमारी सुवेदी]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7261334|Q7261334]] |- | style='text-align:right'| 126 | [[रेनु चन्द]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7313568|Q7313568]] |- | style='text-align:right'| 127 | [[रुपा सोसी चौधरी]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7380185|Q7380185]] |- | style='text-align:right'| 128 | [[सदिच्छा श्रेष्ठ]] | | [[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]] | data-sort-value="1991" | 1991-11-23 | | | [[:d:Q7397907|Q7397907]] |- | style='text-align:right'| 129 | [[सरला रेग्मी]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7423017|Q7423017]] |- | style='text-align:right'| 130 | [[सबकी देवी दास तात्मा]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7442335|Q7442335]] |- | style='text-align:right'| 131 | [[सीतादेबी बौडेल]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7531571|Q7531571]] |- | style='text-align:right'| 132 | [[सुष्मा शर्मा घिमिरे]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7648977|Q7648977]] |- | style='text-align:right'| 133 | [[उर्मिला अर्याल]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7900743|Q7900743]] |- | style='text-align:right'| 134 | [[सरिता डङ्गोल]] | नेपाली चित्रकार | [[चित्रकार]] | data-sort-value="1974" | 1974 | | | [[:d:Q11305353|Q11305353]] |- | style='text-align:right'| 135 | [[योग माया]] | नेपाली अभियन्ता, समाजसेविका | [[अभियानी]] | data-sort-value="1861" | 1861 | data-sort-value="1942" | 1942 | | [[:d:Q12011003|Q12011003]] |- | style='text-align:right'| 136 | [[अप्साना गिरी]] | नेपाली महिला एस्पेरान्तोभाषी | [[Esperantist]] | data-sort-value="1981" | 1981-04-21 | data-sort-value="2008" | 2008-01-02 | | [[:d:Q12345243|Q12345243]] |- | style='text-align:right'| 137 | [[मिनाक्षी झा]] | संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1960" | 1960-06-07 | | | [[:d:Q13184904|Q13184904]] |- | style='text-align:right'| 138 | [[काशी पौडेल]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q16191006|Q16191006]] |- | style='text-align:right'| 139 | [[सलमा खातुन मिकरानी]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1976" | 1976-01-25 | | | [[:d:Q16215941|Q16215941]] |- | style='text-align:right'| 140 | [[रुना प्रधान]] | | [[पौडी खेलाडी]] | data-sort-value="1984" | 1984-12-05 | | | [[:d:Q16223375|Q16223375]] |- | style='text-align:right'| 141 | [[लिला कुमारी बगाले सोमई]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q16239920|Q16239920]] |- | style='text-align:right'| 142 | [[रञ्जु कुमारी झा]] | नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1965" | 1965-09-07 | | [[चित्र:Ranju Kumari Jha.jpg|center|100px]] | [[:d:Q44271483|Q44271483]] |- | style='text-align:right'| 143 | [[निर्जला राउत]] | नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1968" | 1968-10-13 | | | [[:d:Q44274982|Q44274982]] |- | style='text-align:right'| 144 | [[लक्ष्मी कुमारी चौधरी]] | नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1982" | 1982-04-03 | | | [[:d:Q44279370|Q44279370]] |- | style='text-align:right'| 145 | [[दुलारी देवी]] | नेपालको संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1970" | 1970 | data-sort-value="2017" | 2017-03-23 | | [[:d:Q44789020|Q44789020]] |- | style='text-align:right'| 146 | [[ईश्वरी न्यौपाने]] | नेपालको संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | | | [[चित्र:सांसद ईश्वरी न्यौपाने Ishwari Neupane.jpg|center|100px]] | [[:d:Q45004136|Q45004136]] |- | style='text-align:right'| 147 | [[शोभा गौचन]] | ब्याडमिन्टन खेलाडी | [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]] | data-sort-value="1993" | 1993-04-18 | | | [[:d:Q46902413|Q46902413]] |- | style='text-align:right'| 148 | [[सरस्वती कुमारी चौधरी]] | नेपाली राष्ट्रिय महिला क्रिकेट टोलि को सदस्य | [[क्रिकेट खेलाडी]] | data-sort-value="1997" | 1997-01-28 | | | [[:d:Q47087995|Q47087995]] |- | style='text-align:right'| 149 | [[Rejina Uprety]] | | [[अभिनेता]]<br/>[[चलचित्र निर्माता]] | | | [[चित्र:Rejina Uprety (cropped).jpeg|center|100px]] | [[:d:Q47464928|Q47464928]] |- | style='text-align:right'| 150 | [[स्नेहा श्रेष्ठ]] | | [[basketball player]] | data-sort-value="1995" | 1995-03-01<br/>1995-01-21 | | | [[:d:Q50717791|Q50717791]] |- | style='text-align:right'| 151 | [[Thinley Lhamo]] | | [[अभिनेता]] | | | [[चित्र:Shambhala (Premiere Berlinale 2024) 1.jpg|center|100px]] | [[:d:Q54958039|Q54958039]] |- | style='text-align:right'| 152 | [[Sabita Rajbhandari]] | | [[तेक्वान्दो खेलाडी]] | | | | [[:d:Q56318222|Q56318222]] |- | style='text-align:right'| 153 | [[सुवेक्षा खड्का]] | नेपाली महिला सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी | [[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]] | data-sort-value="1994" | 1994 | | [[चित्र:Subeksha Khadka.jpg|center|100px]] | [[:d:Q59656231|Q59656231]] |- | style='text-align:right'| 154 | [[नैनकला ओझा]] | | | | | | [[:d:Q66370970|Q66370970]] |- | style='text-align:right'| 155 | [[Bodhmaya Kumari Yadav]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q66391512|Q66391512]] |- | style='text-align:right'| 156 | [[विना पोखरेल]] | | | | | | [[:d:Q66606785|Q66606785]] |- | style='text-align:right'| 157 | [[कलिला खातुन]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | [[चित्र:Kalila Khatun PP.jpg|center|100px]] | [[:d:Q66659072|Q66659072]] |- | style='text-align:right'| 158 | [[थारु, शिवानी सिंह]] | | [[television presenter]]<br/>[[उपन्यासकार]]<br/>[[पत्रकार]]<br/>[[नाटककार]] | | | | [[:d:Q66860332|Q66860332]] |- | style='text-align:right'| 159 | [[बबिता कुमारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1975" | 1975-07-18 | | | [[:d:Q67868805|Q67868805]] |- | style='text-align:right'| 160 | [[Bechi Lungeli]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1978" | 1978-10-28 | | | [[:d:Q67869573|Q67869573]] |- | style='text-align:right'| 161 | [[चमेली देवी दास]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1977" | 1977-07-07 | | | [[:d:Q67870449|Q67870449]] |- | style='text-align:right'| 162 | [[Fuliya Devi Saday]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1978" | 1978-06-03 | | | [[:d:Q67871104|Q67871104]] |- | style='text-align:right'| 163 | [[किरण कुमारी राई]] | नेपाल राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1978" | 1978-10-01 | | | [[:d:Q67915184|Q67915184]] |- | style='text-align:right'| 164 | [[निरा कुमारी शाह]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1987" | 1987-06-12 | | | [[:d:Q67935365|Q67935365]] |- | style='text-align:right'| 165 | [[दिलकुमारी रावल थापा]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | | | | | [[:d:Q69524324|Q69524324]] |- | style='text-align:right'| 166 | [[केशरी चौधरी]] | नेपाली महिला खेलाडी | [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]] | data-sort-value="1991" | 1991-07-25 | | | [[:d:Q96249806|Q96249806]] |- | style='text-align:right'| 167 | [[शेषकला पाण्डे]] | समाजसेवी | | | | | [[:d:Q106205604|Q106205604]] |- | style='text-align:right'| 168 | [[पूर्णिमा श्रेष्ठ]] | | [[photographer]]<br/>[[photojournalist]] | | | | [[:d:Q109324620|Q109324620]] |- | style='text-align:right'| 169 | [[पल्पसा डङ्गोल]] | नेपाली अभिनेत्री | [[अभिनेता]] | | | [[चित्र:Palpasa Dangol.jpg|center|100px]] | [[:d:Q109389899|Q109389899]] |- | style='text-align:right'| 170 | [[Monalisha Khamboo]] | | [[chess player]] | data-sort-value="1992" | 1992 | | | [[:d:Q109419600|Q109419600]] |- | style='text-align:right'| 171 | [[आशा मगराती]] | नेपाली कलाकार | [[अभिनेता]]<br/>[[casting director]]<br/>[[चलचित्र निर्माता]]<br/>[[पटकथाकार]] | | | [[चित्र:Actress Asha Magrati at 81st Venice International Film Festival for Pouja, Sir EDITED.jpg|center|100px]] | [[:d:Q110620940|Q110620940]] |- | style='text-align:right'| 172 | [[Kamala Panta]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q110700869|Q110700869]] |- | style='text-align:right'| 173 | [[Kamala Sen-Khatri]] | | | | | | [[:d:Q113585474|Q113585474]] |- | style='text-align:right'| 174 | [[Nirmala Sharma]] | | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[पत्रकार]] | data-sort-value="1958" | 1958-08-29 | | [[चित्र:Nirmala Sharma2.JPG|center|100px]] | [[:d:Q113729137|Q113729137]] |- | style='text-align:right'| 175 | [[Kanta Rizal]] | | [[diplomat]] | | | [[चित्र:Kanta Rizal (GPOHZ0 2834) (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q115764140|Q115764140]] |- | style='text-align:right'| 176 | [[लक्ष्मी तिवारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q115857024|Q115857024]] |- | style='text-align:right'| 177 | [[Chanda Karki]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | [[चित्र:Chanda Karki.png|center|100px]] | [[:d:Q115857184|Q115857184]] |- | style='text-align:right'| 178 | [[Maya Panta]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q117471297|Q117471297]] |- | style='text-align:right'| 179 | [[Sabina Bajagain]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q117824504|Q117824504]] |- | style='text-align:right'| 180 | [[Nilam Karn]] | | [[banker]]<br/>[[Wikimedian]]<br/>[[Wikipedian]] | | | [[चित्र:Nilam Karn And Biplab Anand - Hyderabad 2023-04-28 7865 (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q121503206|Q121503206]] |- | style='text-align:right'| 181 | [[सुनमाया बुढा]] | नेपाली महिला धाविका | [[धावक]] | data-sort-value="1998" | 1998 | | | [[:d:Q123690167|Q123690167]] |- | style='text-align:right'| 182 | [[Sheila Dixit Karki]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q123945408|Q123945408]] |- | style='text-align:right'| 183 | [[Nimsari Rajbanshi]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q124006702|Q124006702]] |- | style='text-align:right'| 184 | [[बबिना भट्टराई]] | नेपाली गायिका | [[गायक]] | data-sort-value="1990" | 1990-09-17 | | [[चित्र:Babina bhattarai.jpg|center|100px]] | [[:d:Q124396920|Q124396920]] |- | style='text-align:right'| 185 | [[बन्दना झाँगड]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q128784714|Q128784714]] |- | style='text-align:right'| 186 | [[शुक माया तामाङ]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1975" | 1975-07-09 | | [[चित्र:Hon'able Minister Shuk Maya Tamang.jpg|center|100px]] | [[:d:Q130266573|Q130266573]] |- | style='text-align:right'| 187 | [[Ashmina Ranjit]] | | [[interdisciplinary artist]] | data-sort-value="1966" | 1966 | | | [[:d:Q133226301|Q133226301]] |- | style='text-align:right'| 188 | [[ᱠᱚᱢᱟᱞ ᱚᱞᱤ]] | | [[मनोरञ्जनकर्ता]]<br/>[[contemporary folk singer]]<br/>[[रेडियो व्यक्तित्व]]<br/>[[समाचार प्रस्तोता]]<br/>[[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[गायक]] | | | [[चित्र:Komal oli.jpg|center|100px]] | [[:d:Q133759654|Q133759654]] |- | style='text-align:right'| 189 | [[पुष्पा कुमारी चौधरी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[Auxiliary nurse midwife]]<br/>[[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1989" | 1989-11-20 | | | [[:d:Q138664900|Q138664900]] |- | style='text-align:right'| 190 | [[गौरी कुमारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1972" | 1972-01-19 | | | [[:d:Q138798005|Q138798005]] |- | style='text-align:right'| 191 | [[नीतिमा भण्डारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ तथा उद्यमी | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[उद्यमी]] | data-sort-value="1982" | 1982-07-17 | | | [[:d:Q138798022|Q138798022]] |- | style='text-align:right'| 192 | [[Sarita Gurung]] | | [[philanthropist]]<br/>[[सामाजिक कार्यकर्ता]] | | | [[चित्र:SaritaGurung.jpg|center|100px]] | [[:d:Q16256873|Q16256873]] |- | style='text-align:right'| 193 | [[ज्ञानकुमारी छन्त्याल]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1953" | 1953 | data-sort-value="2020" | 2020-07-01 | | [[:d:Q17385735|Q17385735]] |- | style='text-align:right'| 194 | [[राधा ज्ञवाली]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1954" | 1954 | | | [[:d:Q17386003|Q17386003]] |- | style='text-align:right'| 195 | [[निज्मा खुतान]] | नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q17386175|Q17386175]] |- | style='text-align:right'| 196 | [[शिक्षा श्रेष्ठ]] | ब्याडमिन्टन खेलाडी | [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]] | data-sort-value="1997" | 1997-01-09 | | | [[:d:Q18171093|Q18171093]] |- | style='text-align:right'| 197 | [[पुनम गुरुङ]] | ब्याडमिन्टन खेलाडी | [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]] | data-sort-value="1992" | 1992-10-17 | | | [[:d:Q18175684|Q18175684]] |- | style='text-align:right'| 198 | [[Shashi Kumary Adhikary]] | | | | | | [[:d:Q19917629|Q19917629]] |- | style='text-align:right'| 199 | [[पूर्ण शोभा चित्रकार]] | नेपाली महिला शान्तिकर्मी | | | | [[चित्र:4MSP Lusaka 2013 ©CMC (9967354346).jpg|center|100px]] | [[:d:Q19921542|Q19921542]] |- | style='text-align:right'| 200 | [[Indu Devi Thapaliya]] | | [[Esperantist]] | data-sort-value="1962" | 1962-06-20 | | [[चित्र:Indu Devi Thapaliya.jpg|center|100px]] | [[:d:Q20479334|Q20479334]] |- | style='text-align:right'| 201 | [[Nirjala Tamrakar]] | | [[sport cyclist]] | data-sort-value="1979" | 1979-08-24 | | [[चित्र:Worldcup France 2012.jpg|center|100px]] | [[:d:Q24898424|Q24898424]] |- | style='text-align:right'| 202 | [[Bhagawati Khatri]] | | [[खेल सुटर]] | data-sort-value="1972" | 1972 | | | [[:d:Q27907431|Q27907431]] |- | style='text-align:right'| 203 | [[रोजिना श्रेष्ठ]] | | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | data-sort-value="1994" | 1994-03-19 | | [[चित्र:Rojina Shrestha.jpg|center|100px]] | [[:d:Q30110052|Q30110052]] |- | style='text-align:right'| 204 | [[सहारा बस्नेत]] | नेपाली महिला मोडल | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | | | [[चित्र:Sahara Basnet.jpg|center|100px]] | [[:d:Q30110208|Q30110208]] |- | style='text-align:right'| 205 | [[मदन कुमारी शाह (गरिमा शाह)]] | संबिधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q44148576|Q44148576]] |- | style='text-align:right'| 206 | [[मिथिला चौधरी]] | संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1966" | 1966-03-25 | data-sort-value="2022" | 2022 | | [[:d:Q44160565|Q44160565]] |} {{Wikidata list end}} 5mj7081hglfbdhczkib381299llq8lj 0 121484 1368463 1347260 2026-08-05T07:45:04Z ~2026-43051-10 80139 1368463 wikitext text/x-wiki '''कारक''' भनेको कुनै वाक्यमा प्रयोग भएका नामिक शब्दको क्रियासँगको [[राम|सम्बन्ध]]लाई जनाउने व्याकरणीय भूमिका हो। नेपाली व्याकरणमा छवटा प्रमुख कारकहरू पहिचान गरिएको छ। हरेक कारकले आ-आफ्नो विशेष भूमिका तथा प्रयोग गर्दछ। यहाँ कारकका प्रकारहरू तथा उदाहरणसहित व्याख्या गरिएको छ। === '''कर्ता कारक''' === वाक्यमा कुनै पनि कार्य सम्पादन गर्ने नामिक शब्दलाई '''कर्ता कारक''' भनिन्छ। यसमा सामान्यतया 'को' वा 'कसले' भन्ने प्रश्नको उत्तर आउँछ। कर्ता कारकमा प्रायः 'ले', 'बाट', वा 'द्वारा' जस्ता विभक्ति चिन्हहरू प्रयोग गरिन्छ। '''उदाहरणः''' * तिनीहरू घर गएनन्। * वीरले युद्ध जित्यो। === '''कर्म कारक''' === वाक्यमा कामको परिणाम भोग्ने वा असर पर्ने नामिक शब्दलाई '''कर्म कारक''' भनिन्छ। यसमा 'के' वा 'कसलाई' भन्ने प्रश्नको उत्तर आउँछ। कर्म कारकमा सामान्यतया द्वितीया विभक्तिको चिन्ह 'लाई' प्रयोग गरिन्छ। '''उदाहरणः''' * म खुशीलाई पिट्छु। * ऊ पत्रका बेच्छ। * किरणले सोझालाई हेप्छ। === '''करण कारक''' === काम गर्न प्रयोग गरिने साधन, कारण, वा हेतु जनाउने नामिक शब्दलाई '''करण कारक''' भनिन्छ। यसमा 'के ले' वा 'के बाट' भन्ने प्रश्नको उत्तर आउँछ। करण कारकमा सामान्यतया 'ले', 'बाट', वा 'द्वारा' विभक्ति चिन्हहरू लाग्दछन्। '''उदाहरणः''' * बहिनी चम्चाले खाना खान्छे। * उसले गणेशद्वारा काम बनायो। * हामी बसबाट मुक्तिनाथ गयौँ। === '''सम्प्रदान कारक''' === कामको लक्ष्य वा प्रयोजन जनाउने नामिक शब्दलाई '''सम्प्रदान कारक''' भनिन्छ। यो प्रायः 'कसलाई' वा 'लागि' भन्ने प्रश्नको उत्तरमा आउँछ। यसमा 'लाई', 'लागि', वा 'निम्ति' विभक्ति चिन्हहरू प्रयोग गरिन्छ। '''उदाहरणः''' * हामीले भूकम्पपीडितका लागि चन्दा उठायौँ। * कलाले पूजाका निम्ति फूल टिपी। * बुबाले भाइलाई लुगा ल्याइदिनुभयो। === '''अपादान कारक''' === काम सुरु हुने समय, छुट्टिने ठाउँ, वा वस्तुको स्रोत जनाउने नामिक शब्दलाई '''अपादान कारक''' भनिन्छ। यसमा सामान्यतया 'देखि' वा 'बाट' विभक्ति चिन्हहरू प्रयोग गरिन्छ। '''उदाहरणः''' * आइतबारदेखि पानी पर्दैछ। * ऊ सिन्धुलीबाट आइपुग्यो। * बाँदर रूखबाट हाम्फाल्यो। === '''अधिकरण कारक''' === काम हुने स्थान, समय, वा विषय जनाउने नामिक शब्दलाई '''अधिकरण कारक''' भनिन्छ। यसमा 'कहाँ' वा 'कहिले' भन्ने प्रश्नको उत्तर आउँछ। अधिकरण कारकमा सामान्यतया 'मा' वा 'माथि' विभक्ति चिन्हहरू लाग्दछन्। '''उदाहरणः''' * चरो रूखमा बसेको छ। * घरमाथि हेलिकोप्टर उड्दै छ। * कलम झोलामा राख। ==आविष्कारलाई कुन कारक हो र कुन विभक्ति हो== * [[विभक्ति|चतुर्थी विभक्ति]] * सम्प्रदान कारक [[श्रेणी:व्याकरण]] 205sel7qehvfka374m060syh0glmv6a 1368464 1368463 2026-08-05T07:47:29Z ~2026-43051-10 80139 1368464 wikitext text/x-wiki '''कारक''' भनेको कुनै वाक्यमा प्रयोग भएका नामिक शब्दको क्रियासँगको [[राम|सम्बन्ध]]लाई जनाउने व्याकरणीय भूमिका हो। नेपाली व्याकरणमा छवटा प्रमुख कारकहरू पहिचान गरिएको छ। हरेक कारकले आ-आफ्नो विशेष भूमिका तथा प्रयोग गर्दछ। यहाँ कारकका प्रकारहरू तथा उदाहरणसहित व्याख्या गरिएको छ। === '''कर्ता कारक''' === वाक्यमा कुनै पनि कार्य सम्पादन गर्ने नामिक शब्दलाई '''कर्ता कारक''' भनिन्छ। यसमा सामान्यतया 'को' वा 'कसले' भन्ने प्रश्नको उत्तर आउँछ। कर्ता कारकमा प्रायः 'ले', 'बाट', वा 'द्वारा' जस्ता विभक्ति चिन्हहरू प्रयोग गरिन्छ। === '''कर्म कारक''' === वाक्यमा कामको परिणाम भोग्ने वा असर पर्ने नामिक शब्दलाई '''कर्म कारक''' भनिन्छ। यसमा 'के' वा 'कसलाई' भन्ने प्रश्नको उत्तर आउँछ। कर्म कारकमा सामान्यतया द्वितीया विभक्तिको चिन्ह 'लाई' प्रयोग गरिन्छ। === '''करण कारक''' === काम गर्न प्रयोग गरिने साधन, कारण, वा हेतु जनाउने नामिक शब्दलाई '''करण कारक''' भनिन्छ। यसमा 'के ले' वा 'के बाट' भन्ने प्रश्नको उत्तर आउँछ। करण कारकमा सामान्यतया 'ले', 'बाट', वा 'द्वारा' विभक्ति चिन्हहरू लाग्दछन्। === '''सम्प्रदान कारक''' === कामको लक्ष्य वा प्रयोजन जनाउने नामिक शब्दलाई '''सम्प्रदान कारक''' भनिन्छ। यो प्रायः 'कसलाई' वा 'लागि' भन्ने प्रश्नको उत्तरमा आउँछ। यसमा 'लाई', 'लागि', वा 'निम्ति' विभक्ति चिन्हहरू प्रयोग गरिन्छ। === '''अपादान कारक''' === काम सुरु हुने समय, छुट्टिने ठाउँ, वा वस्तुको स्रोत जनाउने नामिक शब्दलाई '''अपादान कारक''' भनिन्छ। यसमा सामान्यतया 'देखि' वा 'बाट' विभक्ति चिन्हहरू प्रयोग गरिन्छ। === '''अधिकरण कारक''' === काम हुने स्थान, समय, वा विषय जनाउने नामिक शब्दलाई '''अधिकरण कारक''' भनिन्छ। यसमा 'कहाँ' वा 'कहिले' भन्ने प्रश्नको उत्तर आउँछ। अधिकरण कारकमा सामान्यतया 'मा' वा 'माथि' विभक्ति चिन्हहरू लाग्दछन्। * ==आविष्कारलाई कुन कारक हो र कुन विभक्ति हो== * [[विभक्ति|चतुर्थी विभक्ति]] * सम्प्रदान कारक [[श्रेणी:व्याकरण]] 7sw6t7bo8fnl03hlzol7zmh97lurofh 1368467 1368464 2026-08-05T11:27:43Z Bishaldev100 28807 1368467 wikitext text/x-wiki '''कारक''' भनेको कुनै वाक्यमा प्रयोग भएका नामिक शब्दको क्रियासँगको [[राम|सम्बन्ध]]लाई जनाउने व्याकरणीय भूमिका हो। नेपाली व्याकरणमा छवटा प्रमुख कारकहरू पहिचान गरिएको छ। हरेक कारकले आ-आफ्नो विशेष भूमिका तथा प्रयोग गर्दछ। यहाँ कारकका प्रकारहरू तथा उदाहरणसहित व्याख्या गरिएको छ। === '''कर्ता कारक''' === वाक्यमा कुनै पनि कार्य सम्पादन गर्ने नामिक शब्दलाई '''कर्ता कारक''' भनिन्छ। यसमा सामान्यतया 'को' वा 'कसले' भन्ने प्रश्नको उत्तर आउँछ। कर्ता कारकमा प्रायः 'ले', 'बाट', वा 'द्वारा' जस्ता विभक्ति चिन्हहरू प्रयोग गरिन्छ। === '''कर्म कारक''' === वाक्यमा कामको परिणाम भोग्ने वा असर पर्ने नामिक शब्दलाई '''कर्म कारक''' भनिन्छ। यसमा 'के' वा 'कसलाई' भन्ने प्रश्नको उत्तर आउँछ। कर्म कारकमा सामान्यतया द्वितीया विभक्तिको चिन्ह 'लाई' प्रयोग गरिन्छ। === '''करण कारक''' === काम गर्न प्रयोग गरिने साधन, कारण, वा हेतु जनाउने नामिक शब्दलाई '''करण कारक''' भनिन्छ। यसमा 'के ले' वा 'के बाट' भन्ने प्रश्नको उत्तर आउँछ। करण कारकमा सामान्यतया 'ले', 'बाट', वा 'द्वारा' विभक्ति चिन्हहरू लाग्दछन्। === '''सम्प्रदान कारक''' === कामको लक्ष्य वा प्रयोजन जनाउने नामिक शब्दलाई '''सम्प्रदान कारक''' भनिन्छ। यो प्रायः 'कसलाई' वा 'लागि' भन्ने प्रश्नको उत्तरमा आउँछ। यसमा 'लाई', 'लागि', वा 'निम्ति' [[विभक्ति]] चिन्हहरू प्रयोग गरिन्छ। === '''अपादान कारक''' === काम सुरु हुने समय, छुट्टिने ठाउँ, वा वस्तुको स्रोत जनाउने नामिक शब्दलाई '''अपादान कारक''' भनिन्छ। यसमा सामान्यतया 'देखि' वा 'बाट' विभक्ति चिन्हहरू प्रयोग गरिन्छ। === '''अधिकरण कारक''' === काम हुने स्थान, समय, वा विषय जनाउने नामिक शब्दलाई '''अधिकरण कारक''' भनिन्छ। यसमा 'कहाँ' वा 'कहिले' भन्ने प्रश्नको उत्तर आउँछ। अधिकरण कारकमा सामान्यतया 'मा' वा 'माथि' विभक्ति चिन्हहरू लाग्दछन्। * ==आविष्कारलाई कुन कारक हो र कुन विभक्ति हो== * [[विभक्ति|चतुर्थी विभक्ति]] * सम्प्रदान कारक [[श्रेणी:व्याकरण]] 2m03qk4afi5z0y2codiztn651vkj95a 0 125106 1368455 1302329 2026-08-04T15:42:48Z ~2026-43098-44 80130 /* सन्दर्भहरू */ म चर्चित साउदहरूलाई चिन्दछु । किनभने म त्यही कम्युनिटीमा बिलङ गर्छु । 1368455 wikitext text/x-wiki '''साउँद, साउद, सावद''' नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने खस समुदायको [[क्षेत्री]]हरूको थर हो । नेपाल बाट कामको सिलसिलामा पहिले नै त्यतै बसोबास गरेर गएकाले साउद थर भारतमा पनि भेटिन्छ्न । यो थरका मानिसहरु नेपालको पश्चिम् भेग तिर बाक्लो बसोबास रहेको छ । नेपालका मुख्य गरि अछाम, डोटि, बाजुरा, बझाङ, दार्चुला, बैतडी, डडेल्धुरा, कैलाली , कंचनपुर, बाके, बर्दिया, सुर्खेत लगायतका जिल्लाहरुमा यो थरको बाक्लो जनसंख्या रहेको छ । सुदुर पश्चिम् प्रदेश मुख्य गरि धेरै जनसंख्या रहेको छ भने लुम्बिनी प्रदेश र कर्णाली प्रदेशमा छिट्पुट छरिएर पातलो बसोबास रहेको पाईन्छ । साउद जातका मानिसहरुको ठूलो जनसंख्या अछाम जिल्लामा रहेको छ । लेखाइको हिसाब ले धेरै अपभ्रम्स भैइ कोहि 'साउद/Saud' लेख्छन त कोहि 'सावद/Sawad' लेख्ने गर्छन भने कोहि-कोहि ' साउँद/Saund' पनि लेख्ने गर्छन। यसरी यो समुदायको फरक फरक थर लेखाइ भए पनि समग्रमा सबै खस क्षेत्री समुदायका जाती भित्र पर्दछन । यो जातीको त्यस्तो फरक किसिमको भासा हाल नभेटिएता पनि जुन जुन ठाउँमा साउद थर बसोबास गरेका छ्न त्यतै को भेगिए भासा बोल्ने गरेको पाईन्छ । जस्तै अछाममा रहेका साउदहरु 'अछामी' भासा बोल्छन भने डोटिमा बस्नेले 'डोटेली', बैतडिमा बस्नेहरु 'बैतडेल' लगाएत मिश्रित तरिकाले लवज मिलाएर बोलचाल गर्ने गरेको पाईन्छ । साउद थर/जातका सोह्र प्रकारहरु जनसंख्याका आधारमा तलका अनुसार छुट्टयाइएको छ। - तेभारे / तेभार्या साउद - पल्तेले साउद - स्यावनी साउद - कुस्कोटी साउद - दुदुडेल साउद - मलासी साउद - बनासी साउद - घिघिडेल साउद - करुडेल / करुड्याल साउद - बैक साउद - हाङ/हाङग साउद - माङ/ मान/ माङ्ग साउद - वाङ / वान / वाङ्ग साउद - टिमाल साउद - जलु साउद - तामल साउद साउद जातीहरु बाईसे चौबिसे राजाका पालामा लाडाकु र सिपाही बनेर युद्धमा लडेको ईतिहास छ । जुम्लामा रहेका सिलालेखहरुमा साउद जातीहरु खस साम्राज्यको समयमा सैनिक प्रमुख पदमा नियुक्त भै युद्धका योजना तथा रणनीतिहरुले खस साम्राज्य बचाउनका लागि लडेको भन्ने प्रमाणहरु भेटिएको छ । ==उल्लेखनीय साउद, सावद/सामन्तहरू== *[[चन्द्र सावद]] *[[नरबहादुर साउद]] *नारायण प्रकास साउद *भरत साउद *भरत कुमार साउद *दिव्य सागर साउद ==सन्दर्भहरू== {{reflist}} ==यो पनि हेर्नुहोला== *[[रावल]] *[[बोगटी]] *[[बोहरा]] *क्षेडाल *के सि * [[श्रेणी:नेपालको इतिहास]] [[श्रेणी:नेपालका थरहरू]] 1h90ir5bjncjbg15on1prz4l7d8mzym 0 141978 1368460 1321754 2026-08-05T01:54:51Z KishorEdits 62372 /* */ 1368460 wikitext text/x-wiki {{short description|Indian actor}} {{Infobox person | name = प्रदीप रावत | image = Rawatman.jpg | caption = रावत सन् २०१४ मा | birth_name = | birth_date = {{birth date|1952|01|21|df=y}}<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/topic/Pradeep-Rawat/ampdefault |title = Pradeep Rawat: Movies, Photos, Videos, News, Biography & Birthday {{!}} eTimes|website = [[The Times of India]]}}</ref> | birth_place = जबलपुर, [[मध्य प्रदेश]], [[भारत]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|2026|08|04|1952|01|21}} | occupation = अभिनेता | nationality = भारतीय | yearsactive = १९८३–वर्तमान | othername = | spouse = | children = | website = | height = १.७८ मि }} '''प्रदीप रावत''' (जन्म २१ जनवरी १९५२) एक भारतीय अभिनेता हुन् जसले मुख्य रूपमा [[तेलुगु]], [[हिन्दी भाषा|हिन्दी]] र [[तमिल]] भाषाका चलचित्रहरूमा काम गर्छन्। खलनायक भूमिका खेल्नका लागि प्रसिद्ध, रावतको पहिलो उपस्थिति [[बी.आर चोपडा]]को महाभारतमा अश्वत्थामाको रूपमा थियो। रावतलाई तेलुगु सिनेमामा ''साई'' फिल्म मार्फत परिचय गराइएको थियो। तमिल सिनेमामा, उनले फिल्म गजनी (२००५) मा अभिनय गरे। जहाँ उनी दोहोरो भूमिकामा देखिए । उनले पारोडी बाट कन्नड सिनेमामा डेब्यु गरे; चाइना टाउनको साथ मलयालम सिनेमा; हीरो ४२० को साथ बंगाली सिनेमा र क्र्याक फाइटर को साथ भोजपुरी सिनेमा। ==पुरस्कार== * २००४: विजेता, फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ खलनायक पुरस्कार (तेलुगु) Sye को लागि * २००४: विजेता, सन्तोषम सर्वश्रेष्ठ खलनायक पुरस्कार Sye को लागि * २००४: विजेता, Sye को लागि सर्वश्रेष्ठ खलनायक को लागी नन्दी पुरस्कार * २०१२: मनोनीत - मंगला को लागि नकारात्मक भूमिका (तेलुगु) मा सर्वश्रेष्ठ अभिनेता को लागि SIIMA पुरस्कार * २०१४: मनोनीत- नायकको लागि नकारात्मक भूमिका (तेलुगु) मा सर्वश्रेष्ठ अभिनेताको लागि SIIMA पुरस्कार ==फिल्मग्राफी== ===तेलुगु=== {| class="wikitable sortable" |+ प्रदीप रावत तेलुगु फिल्म को सूची |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | चलचित्र ! scope="col" | भूमिका ! class="unsortable" scope="col" | नोटहरू |- | २००४||''[[Sye (2004 film)|Sye]]''||Bikshu Yadav ||[[Filmfare Best Villain Award (Telugu)|Filmfare Award for Best Villain]] |- | rowspan="4" | २००५||''[[Bhadra (2005 film)|Bhadra]]''||Veerayya || |- |''[[Andarivadu]]''||Satti Bihari || |- |''[[Jagapati]]''|| [[Member of Legislative Assembly|MLA]] Goud || |- |''[[Chhatrapati (film)|Chhatrapati]]''|| Ras Bihari || |- | rowspan="4" | २००६||''[[Lakshmi (2006 film)|Lakshmi]]''|| Rayudu|| |- |''[[Mayajalam (2006 film)|Maayajaalam]]''|| [[Member of Parliament|MP]] Pradeep|| |- |''Hanumanthu''|| Krishna Murthy "KM" || |- |''[[Stalin (2006 film)|Stalin]]''||[[Member of Legislative Assembly|MLA]]|| |- | rowspan="5" | २००७||''[[Desamuduru]]''||Tambi Durai|| |- |''[[Yogi (2007 film)|Yogi]]''||Narsing Pahilwan|| |- |''[[Maharadhi]]''|| || |- |''[[Jagadam]]''||Manikyam|| |- |''[[Maisamma IPS]]''||Khan Bhaiyya|| |- | rowspan="7" | २००८||''Veedhi Rowdy''|| || |- |''[[Nagaram (2008 film)|Nagaram]]''||Kaasim Bhai|| |- |''[[Bhale Dongalu]]''||Veer Raju|| |- |''[[Homam (film)|Homam]]''||Police Officer Vishwanath|| |- |''[[Baladur]]''||Umapathi|| |- |''[[Adi Vishnu]]''||Yadagiri|| |- |''[[Raksha (2008 film)|Raksha]]''||Sanathan Baba|| |- |२००८ |''[[Ghajini (2008 film)|Ghajini]]''|| Ghajini Dharmatma|| |- | rowspan="5" | २००९||''[[Maska (2009 film)|Maska]]''||Shinde|| |- |''[[Mestri (film)|Mesthri]]''||Subbaraju|| |- |''[[Mitrudu]]''|||| |- |''[[Oye (film)|Oy!]]''||Ras Bihari|| |- |''[[Kasko]]''|| Basavanna || |- | rowspan="2" |२०१०||''[[Panchakshari]]''||Radeep/Billa Bhai||| |- |''[[Ragada]]''||Peddhanna|| |- | rowspan="5" | २०११||''[[Mangala]]''|| || |- |''[[Chattam]]''|| || |- |''[[Veera (2011 film)|Veera]]''||Pedda Rayudu|| |- | ''[[Rajanna]]''|| || |-Ji | ''Dalapati''|| || |- | rowspan="6" | २०१२|| ''[[All the Best (film)|All the Best]]'' ||Razak || |- | ''[[Rebel (2012 film)|Rebel]]'' ||Simhadri|| |- | ''[[Nippu]]'' ||Raja Goud|| |- | ''[[Poola Rangadu (2012 film)|Poola Rangadu]]''||Lala Goud|| |- | ''[[Adhinayakudu]]''||Ramappa|| |- | ''[[Genius (2012 film)|Genius]]''||[[Member of Legislative Assembly|MLA]] Nanaji|| |- | rowspan="4" | २०१३|| ''[[Sevakudu]]'' || Balram Jadoo || |- | ''[[Naayak]]''||[[Minister (government)|Minister]] Rawat|| |- | ''[[Baadshah (2013 film)|Baadshah]]''|| Violent Victor || |- | ''Wall Poster'' || || |- | rowspan="2" | २०१४|| ''[[1: Nenokkadine]]'' || Taxi Driver || |- |''[[Alludu Seenu]]''||Bhanu Bhai|| |- | rowspan="2" | २०१५||''[[Lion (2015 film)|Lion]]''|| Dhooli Krishna|| |- |''[[Soukhyam]]''|| Bavuji|| |- | rowspan="3" | २०१६ || ''[[Nenu Sailaja]]'' || Maharshi || |- | ''[[Sardaar Gabbar Singh]]'' || Bhairav Singh's father || |- | ''[[Sarrainodu]]'' || Obul Reddy || |- | rowspan="5" | २०१७ || ''[[Prajapathi]]'' || Sivaji || |- | ''[[Aakatayi]]'' || Jehangir || |- | ''[[Katamarayudu]]'' || Radia || |- | ''[[Nene Raju Nene Mantri]]''|| Sarpanch || |- | ''[[Jai Lava Kusa]]'' || Yadagiri || |- | rowspan="2" | २०१८||''[[Achari America Yatra]]'' || Subramanyam || |- | ''[[Naa Peru Surya, Naa Illu India]]'' || PC || |- | २०१९ || ''[[Mismatch (2019 film)|Mismatch]]'' || Mahalakshmi's father || |- | २०२२ || ''[[Aadavallu Meeku Johaarlu (2022 film)|Aadavallu Meeku Johaarlu]]'' || Vasu || |- |२०२३ || ''[[Waltair Veerayya]]'' || David ||<ref>{{Cite web |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/waltair-veerayya-movie-review-an-in-form-chiranjeevi-doesnt-make-this-film-a-pumped-up-experience-1206210 |title=Waltair Veerayya Movie Review: An in-form Chiranjeevi doesn't make this film a pumped-up experience |date=13 January 2023 |website=Pinkvilla |access-date=27 March 2023 |author1=Arvind V }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230114060417/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/waltair-veerayya-movie-review-an-in-form-chiranjeevi-doesnt-make-this-film-a-pumped-up-experience-1206210 |date=14 January 2023 }}</ref> <!----------------------------------------------------------> <!-- Per WP:FILMOGRAPHY: Do not add future projects until --> <!-- filming has begun as verified by a reliable source. --> <!----------------------------------------------------------> |} ===[[हिन्दी भाषा|हिन्दी]]=== {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! चलचित्र !! भूमिका |- | rowspan="2" |१९८५ || ''[[Aitbaar]]''|| Police Inspector |- |''[[Meri Jung]]''|| Rawat, Public Prosecutor Lawyer |- | rowspan="2" |१९८६||''[[Aap Ke Saath]]''|| Rajwa (Uncredited Role) |- |''[[Samundar]]''||Navy Officer |- | rowspan="2" | १९८७||''[[Kaash]]''||Man in hotel |- |''[[Insaaf (1987 film)|Insaaf]]''||Police Inspector at hospital (Uncredited) |- | १९८८||''[[Mar Mitenge]]''||Manjit's Henchman |- | १९८९||''[[Desh Ke Dushman]]''||Rakka's goon |- | rowspan="6" | १९९०||''[[Maha-Sangram]]''|| Pakya, Henchman |- |''[[Awaargi]]''||Rajesh Kumar |- |''[[Agneepath (1990 film)|Agneepath]]''||Vijay's Henchman |- |''[[Baaghi: A Rebel for Love|Baaghi]]''||Buddha |- |''[[Zimmedaaar]]''|| |- |''[[Mera Pati Sirf Mera Hai]]''|| Gangaram |- | १९९१||''[[Patthar Ke Phool]]''||Meera's first husband |- | १९९२|| ''[[Apradhi (1992 film)|Apradhi]]'' ||Tejoo |- | rowspan="3" | १९९३ || ''Andha Intequam''|| Karan |- | ''Rani Aur Maharani''|| Police Inspector Sher Singh |- |''[[Kohra (1993 film)|Kohra]]''|| |- | rowspan="5" | १९९४ || ''Aag Aur Chingaari''|| |- |''[[Jazbaat (1994 film)|Jazbaat]]''|| |- |''[[Kayda Kanoon]]''||Inspector Deshmukh |- |''[[Insaniyat (1994 film)|Insaniyat]]''||Brijbhan's Man |- |''[[Sangdil Sanam]]''||Pradeep |- | rowspan="3" | १९९५||''Vartmaan''|| |- |''[[Policewala Gunda]]''||Jailor Patania |- |''[[Sarhad: The Border of Crime|Sarhad]]''|| |- | rowspan="2" | १९९६||''[[Dushmani: A Violent Love Story]]''|| |- |''[[Rajkumar (1996 film)|Rajkumar]]''|| |- | १९९७||''[[Koyla]]''||Police Commissioner DIG |- | १९९८||''[[Major Saab]]''|| Subiedaar Singh |- | १९९९||''[[Sarfarosh]]''||Sultan |- | २००१||''[[Lagaan]]''||Deva Singh Sodhi, the Sikh batsman |- | २००३||''[[The Hero: Love Story of a Spy]]''||Chief of RAW |- | २००४||''[[Deewaar (2004 film)|Deewaar]]''||Baldev |- | २००८||''[[Ghajini (2008 film)|Ghajini]]''|| Ghajini Dharmatma |- | २०११||''[[Shabri]]''||Rajdhar Bhau |- | २०१३||''[[Grand Masti]]''|| Robert Pereira |- | २०१५ ||''[[Singh Is Bliing]]'' || Kirpal Singh |- |२०२४ |''[[Chhaava]]'' |Yesaji Kank |} ===[[तमिल]]=== {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! चलचित्र !! भूमिका |- | rowspan="2" | २००५||''[[Thotti Jaya]]''||Seena Thana |- |''[[Ghajini (2005 film)|Ghajini]]''||Lakshman/Ram |- | rowspan="2" | २००६||''[[Sabari]]''||Vajravelu |- |''[[Vathiyar]]''||Nachiyar |- | २०१०||''[[Aasal]]''||Kali Mama (Kalivardhan) |- | २०११||''[[Rajapattai]]''||Abdul Kathir (Vappa) |- | २०१२||''[[Mirattal]]'' ||Soori |- | २०१३|| ''[[Haridas (2013 film)|Haridas]]'' || Aadhi |- | rowspan="2" | २०१४|| ''[[Jilla]]'' || Commissioner |- | ''[[Veeram (2014 film)|Veeram]]''|| Vanangamudi |- | rowspan="2" | २०१५||''[[Aambala]]''|| Pasupathy |- |''[[Eli (2015 film)|Eli]]''|| Nagarajan |- | rowspan="2" | २०१७ || ''[[Shivalinga (2017 film)|Shivalinga]]'' || Baba |- | ''[[Aayirathil Iruvar]]'' || Bhima Raju |- | २०१९ || ''[[Market Raja MBBS]]'' || Manohar Singh |- |२०२२ |''[[Gulu Gulu]]'' |David |- |२०२३||''[[DD Returns]]'' || Fernandes |} ===[[कन्नड (स्पष्टता)|कन्नड]]=== {| class="wikitable" |- ! वर्ष !! चलचित्र !! भूमिका |- | २००७ || ''[[Parodi (film)|Parodi]]'' || |- | २००८ || ''[[Gaja (film)|Gaja]]'' || |- | २००९ || ''[[Abhay (2009 film)|Abhay]]'' || MLA Narasimha Murthy |- | rowspan="2" | २०१३ || ''[[Bachchan (2013 film)|Bachchan]]'' || Minister Madhusudhan |- | ''[[Election (2013 film)|Election]]'' || Narasimha |- | rowspan="2" | २०१६ || ''[[Shivalinga (2016 film)|Shivalinga]]'' ||Baba |- | ''[[Lakshmana (film)|Lakshmana]]'' || |- | २०२१ || ''Thrishulam'' || |} ===[[मलयालम भाषा|मलयालम]]=== {| class="wikitable" |- ! वर्ष !! चलचित्र !! भूमिका |- | २०११||''[[China Town (2011 film)|China Town]]''||Gauda |- | २०१३||''[[Ithu Pathiramanal]]''||Police Constable Shouri |- | २०१४||''[[Cousins (2014 film)|Cousins]]''||Nagarajan Adiga |- |२०१९||''Oru Kadathu Naadan Kadha''||Baba |- |} ===[[अङ्ग्रेजी भाषा|अंग्रेजी]]=== {| class="wikitable" |- ! वर्ष !! चलचित्र !!भूमिका |- | २०००||''[[Nightfall (2000 film)|Nightfall]]''||Django |} ===[[ओडिया]]=== {| class="wikitable" |- ! वर्ष !! चलचित्र !!भूमिका |- | २०१२||''A.C.P. Ranveer''<ref>{{cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ghajini-comes-to-ollywood/articleshow/13007241.cms | title=Ghajini comes to Ollywood | newspaper=The Times of India | last1=Dasgupta | first1=Priyanka }}</ref>||Salim Langda |} ===[[बङ्गाली जाति|बङ्गाली]]=== {| class="wikitable" |- ! वर्ष !! चलचित्र!!भूमिका!!नोटहरू |- | २०१६||''[[Hero 420]]'' ||Anukul Roy|| |- | २०२१||''[[Netri: The Leader]]'' ||Not Announced|| |} ===[[भोजपुरी भाषा|भोजपुरी]]=== {| class="wikitable" |- ! वर्ष !! चलचित्र!!भूमिका!!नोटहरू |- | २०१९||''क्र्याक फाइटर'' |चंगेज खान |डेब्यु फिल्म |} ===[[नेपाली]]=== {| class="wikitable" |- ! वर्ष !! चलचित्र!!भूमिका!!नोटहरू |- | २०२४ ||''हर्श्व दिर्घा'' |महामन्त |डेब्यु फिल्म<ref>{{Citation |last=Pant |first=Chandra |title=Hrashwo Deergha |date=2024-11-15 |type=Action, Comedy, Romance |url=https://www.imdb.com/title/tt33058210/?ref_=ext_shr |access-date=2024-10-16 |others=Sunil, Mohammad Ali, Pradeep Singh Rawat |publisher=Neeta Films}}</ref> |} == टेलिभिजन == {|class="wikitable" |- ! वर्ष !! सिरियल !! भूमिका !! च्यानल !! नोटहरू |- |१९८८–१९९०||''महाभारत'' ||[[अश्वत्थामा]] ||Rowspan="5"|डीडी नेशनल || |- |Rowspan="2"|१९९४ ||''तहकीकात'' ||Episode 12/13 Terror Attack Conspirancy-Tiger, Sharp Shooter || |- |''चन्द्रकान्त (टिभी श्रृंखला)'' ||अय्यर हिम्मत सिंह || |- |१९९६ ||''युग'' ||ब्रिटिश पुलिस अधिकारी मार्शल || |- |१९९९–२०००|| ''गुल सनोबर'' || || |- |२००३ || ''मिशन फतेह'' ||पुनीतनाथ दत्तका बुबा || [[सहारा वन]] || |- |} ==सन्दर्भ == {{reflist}} ==बाह्य लिङ्कहरू== * {{IMDb name|1004887}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:रावत, प्रदीप}} [[श्रेणी:नन्दी पुरस्कार विजेताहरू]] le02t07vsqgqt3ddnm5k453k1ae7lom 0 142668 1368465 1268913 2026-08-05T11:26:20Z Bishaldev100 28807 1368465 wikitext text/x-wiki '''विभक्ति''' भन्नाले नामिक शब्दहरूलाई क्रियासँग सम्बन्धित पार्न प्रयोग गरिने चिन्ह हो। विभक्तिले नामिक शब्द र क्रियाको सम्बन्धलाई स्पष्ट पार्छ। '''उदाहरणः''' * ऊ बिहानदेखि खेल्दै छन्। * सुमनद्वारा सामान किनियो। * एक घण्टामा बसपार्क पुगिन्छ। * दिलिपले मलाई किताब ल्याइदियो। dg7sza6komo52rka9effh2u8ik093wk 1368466 1368465 2026-08-05T11:26:49Z Bishaldev100 28807 1368466 wikitext text/x-wiki '''विभक्ति''' भन्नाले नामिक शब्दहरूलाई क्रियासँग सम्बन्धित पार्न प्रयोग गरिने चिन्ह हो। विभक्तिले [[कारक]] शब्द र क्रियाको सम्बन्धलाई स्पष्ट पार्छ। '''उदाहरणः''' * ऊ बिहानदेखि खेल्दै छन्। * सुमनद्वारा सामान किनियो। * एक घण्टामा बसपार्क पुगिन्छ। * दिलिपले मलाई किताब ल्याइदियो। 1djphm635n901l77wva1m0nwps1i1y6 1368468 1368466 2026-08-05T11:29:05Z Bishaldev100 28807 1368468 wikitext text/x-wiki '''विभक्ति''' भन्नाले नामिक शब्दहरूलाई क्रियासँग सम्बन्धित पार्न प्रयोग गरिने चिन्ह हो। विभक्तिले [[कारक]] शब्द र क्रियाको सम्बन्धलाई स्पष्ट पार्छ। '''उदाहरणः''' * ऊ बिहानदेखि खेल्दै छन्। * सुमनद्वारा सामान किनियो। * एक घण्टामा बसपार्क पुगिन्छ। * दिलिपले मलाई किताब ल्याइदियो। [[श्रेणी:व्याकरण]] fpmc9fa3respj6mdwarzts1fr5h9wlh 0 150888 1368456 1366644 2026-08-04T17:40:24Z Xministrator 70636 /* */ 1368456 wikitext text/x-wiki '''सुमन राई''' एक नेपाली चर्चित गायक हुन, उनले नेपाली साङगीतिक क्षेत्रमा आधुनिक, लोक, पप तथा युगल गीतहरू मार्फत ख्याती कमाएका छन्। {{Infobox musical artist|name=सुमन राई|image=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Singer_Suman_Rai.jpg|caption=Suman Rai|image_size=|background=एकल तथा युगल गायन|birth_name=|birth_date=असार ७, June 21|death_date=|origin=[[संखुवासभा|संखुवासभा]], [[नेपाल]]|instrument=[[स्वर]], [[गितार]], [[हार्मोनियम]]|genre=[[पप सङ्गीत|पप]], [[आधुनिक सङ्गीत|आधुनिक]]|occupation=[[गायक]], [[संगीतकार]], [[इन्जिनियर]]|years_active=सन् २०२०–हाल|label=Suman Rai|associated_acts=|website=https://sumanrai.com|notable_instruments=[[मादल]]}} '''चर्चित गीतहरू''' * '''<nowiki/>'आऊन माया'''': [[मेलिना राई]] र सुमन राईको स्वर रहेको यो गीत निकै लोकप्रिय छ, जसमा [[दयाहाङ राई]] र बिमला खजुमले अभिनय गरेका छन्। * '''<nowiki/>'होकी भनेर'''': यो एक सालाइजो लोकगीत हो जुन उनले मेलिना राईसँग सहकार्य गरेर गाएका छन्।<ref>{{Cite web |title=Suman Rai – Nepali Music Artists {{!}} Biography, Career, Works & Profile {{!}} ArtistNepal |url=https://artistnepal.com/artist/sumanrai-1 |access-date=2026-07-22 |website=Artist Nepal |language=en}}</ref> '''सन्दर्भहरु''' [[Source: Artist Nepal]] [https://artistnepal.com/artist/sumanrai-1 आर्टिस्ट नेपाल] k6j5pgav92ufvfibw3idf8ufhisl0c9 1368457 1368456 2026-08-04T17:45:03Z Xministrator 70636 /* */ 1368457 wikitext text/x-wiki '''सुमन राई''' एक नेपाली चर्चित गायक हुन, उनले नेपाली साङगीतिक क्षेत्रमा आधुनिक, लोक, पप तथा युगल गीतहरू मार्फत ख्याती कमाएका छन्। {{Infobox musical artist|name=सुमन राई|image=Singer_Suman_Rai.jpg|caption=Suman Rai|image_size=150|background=एकल तथा युगल गायन|birth_name=|birth_date=असार ७, June 21|death_date=|origin=[[संखुवासभा|संखुवासभा]], [[नेपाल]]|instrument=[[स्वर]], [[गितार]], [[हार्मोनियम]]|genre=[[पप सङ्गीत|पप]], [[आधुनिक सङ्गीत|आधुनिक]]|occupation=[[गायक]], [[संगीतकार]], [[इन्जिनियर]]|years_active=सन् २०२०–हाल|label=Suman Rai|associated_acts=|website=https://sumanrai.com|notable_instruments=[[मादल]]}} '''चर्चित गीतहरू''' * '''<nowiki/>'आऊन माया'''': [[मेलिना राई]] र सुमन राईको स्वर रहेको यो गीत निकै लोकप्रिय छ, जसमा [[दयाहाङ राई]] र बिमला खजुमले अभिनय गरेका छन्। * '''<nowiki/>'होकी भनेर'''': यो एक सालाइजो लोकगीत हो जुन उनले मेलिना राईसँग सहकार्य गरेर गाएका छन्।<ref>{{Cite web |title=Suman Rai – Nepali Music Artists {{!}} Biography, Career, Works & Profile {{!}} ArtistNepal |url=https://artistnepal.com/artist/sumanrai-1 |access-date=2026-07-22 |website=Artist Nepal |language=en}}</ref> '''सन्दर्भहरु''' [[Source: Artist Nepal]] [https://artistnepal.com/artist/sumanrai-1 आर्टिस्ट नेपाल] h0whaavdd32nkv1a1vm4f8objry51cn 0 151113 1368449 1368360 2026-08-04T14:19:45Z Bishaldev100 28807 /* */ 1368449 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = <!-- Do not put "His Excellency" or similar titles here, per [[MOS:HONORIFIC]] --> | name = ली जे म्युङ <!--Do not add the native_name parameter; redundant with Infobox Korean name below, see [[MOS:KO-INFOBOX]] -->| image = President Lee Jae Myung 20260306.jpg <!--Do not change the image without consensus on talk page first--> | caption = | office = १४ औं राष्ट्रपति, दक्षिण कोरिया | prime_minister = | term_start = ४ जुन २०२५ | term_end = | predecessor = {{ubl | [[यून सुक योल]] | ली जु-हो (कार्यबाहक) }} | successor = | birth_date = {{circa|{{birth date and age|df=y|1963|12|8}}}}{{efn|name="birthdate"}} | birth_place = [[Andong]], दक्षिण कोरिया | death_date = | party = डेमोक्रेटिक पार्टी (२०१५ देखि ) | spouse = {{marriage|[[Kim Hea Kyung]]|1991}} | children = २ | education = {{ubl | [[Chung-Ang University]] ([[Bachelor of Laws|LLB]]) | [[Gachon University]] ([[Master of Public Administration|MPA]]) }} | occupation = {{hlist|राजनीतिज्ञ|वकिल|लेखक}} | signature = 이재명 서명.svg | website = }} '''ली जे म्युङ''' ({{Korean/auto|이재명|ko_ipa=i.dʑɛ.mjʌŋ}} जन्म ८ डिसेम्बर १९६३ एक दक्षिण कोरियाली राजनीतिज्ञ र वकिल हुन् जसले २०२५ देखि [[दक्षिण कोरिया]]को १४ औं राष्ट्रपतिको रूपमा सेवा गर्दै आएका छन्। ।{{Efn|It is believed that Lee was born around this date; Lee's father registered his birth date late. Lee's legal birth date is 22 December 1964, but this was arbitrarily selected by his father.<ref name="Chosun birthdate" />|name="birthdate"}} <span> </span>डेमोक्रेटिक पार्टी अफ कोरिया का सदस्य, उनी २०२२ देखि २०२५ सम्म राष्ट्रिय सभाको सदस्यको रूपमा सेवा गर्दा पार्टीका नेता थिए। लीले यसअघि २०१८ देखि २०२१ सम्म ग्योन्गीको गभर्नर र २०१० देखि २०१८ सम्म सेओङनामको मेयरको रूपमा सेवा गरेका थिए। अन्डोङको गरिब परिवारमा जन्मेका लीले माध्यमिक विद्यालयमा पढ्नुको सट्टा सानो उमेरमा सेओङ्गनाम कारखानामा काम गर्न थाले। [[Category:Pages with Korean IPA]] == राष्ट्रपति (सन् २०२५ -वर्तमान) == [[चित्र:The_Inauguration_Ceremony_of_the_21st_President_of_Republic_of_Korea_(54566787254).jpg|बायाँ|अङ्गुठाकार|४ जुन २०२५ मा राष्ट्रिय सभाको रोटुन्डा हलमा राष्ट्रपति पदको शपथ लिँदै ली।]] लीले ४ जुन २०२५ मा ११:०० बजे शपथ लिएका थिए।<ref name="becomesskpresident">{{cite news|url=https://en.yna.co.kr/view/PYH20250604105800315?section=image/general|title=Lee sworn in as S. Korean president|date=4 June 2025|access-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604041221/https://en.yna.co.kr/view/PYH20250604105800315?section=image/general|archive-date=4 June 2025|publisher=Yonhap News Agency|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/south-koreas-liberal-new-president-lee-jae-myung-vows-economic-revival-judgement-2025-06-03/|title=South Korea's new President Lee vows to revive democracy from 'near demise'|last1=Park|first1=Ju-Min|date=2 January 2024|work=Reuters|access-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604032007/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/south-koreas-liberal-new-president-lee-jae-myung-vows-economic-revival-judgement-2025-06-03/|archive-date=4 June 2025|last2=Kim|first2=Hyunsu|url-status=live}}</ref><ref name="swearingin">{{cite news|url=https://www.koreatimes.co.kr/southkorea/politics/20250604/lee-jae-myung-to-take-presidential-oath-at-national-assembly-at-11-am|title=Lee Jae Myung to take presidential oath at National Assembly at 11 am|date=4 June 2025|access-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604033534/https://www.koreatimes.co.kr/southkorea/politics/20250604/lee-jae-myung-to-take-presidential-oath-at-national-assembly-at-11-am|archive-date=4 June 2025|publisher=The Korea Times|url-status=live}}</ref> शपथ ग्रहण समारोह, राष्ट्रिय सभाको रोटुन्डा हलमा आयोजना गरिएको थियो। समारोहमा लीले राष्ट्रको सम्बोधन पनि गरेका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.koreatimes.co.kr/southkorea/politics/20250604/s-koreas-new-president-lee-jae-myung-vows-to-end-divisive-politics-in-inaugural-speech|title=New president vows to unite divided nation in inaugural address|last=Park|first=Anna J.|date=4 June 2025|access-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604061436/https://www.koreatimes.co.kr/southkorea/politics/20250604/s-koreas-new-president-lee-jae-myung-vows-to-end-divisive-politics-in-inaugural-speech|archive-date=4 June 2025|publisher=The Korea Times|url-status=live}}</ref><ref name="becomesskpresident2">{{cite news|url=https://en.yna.co.kr/view/PYH20250604105800315?section=image/general|title=Lee sworn in as S. Korean president|date=4 June 2025|access-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604041221/https://en.yna.co.kr/view/PYH20250604105800315?section=image/general|archive-date=4 June 2025|publisher=Yonhap News Agency|url-status=live}}</ref><ref name="swearingin2">{{cite news|url=https://www.koreatimes.co.kr/southkorea/politics/20250604/lee-jae-myung-to-take-presidential-oath-at-national-assembly-at-11-am|title=Lee Jae Myung to take presidential oath at National Assembly at 11 am|date=4 June 2025|access-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604033534/https://www.koreatimes.co.kr/southkorea/politics/20250604/lee-jae-myung-to-take-presidential-oath-at-national-assembly-at-11-am|archive-date=4 June 2025|publisher=The Korea Times|url-status=live}}</ref> शपथ ग्रहण गर्नुअघि, लीले आफ्नो "पहिलो आधिकारिक कार्यक्रम" मानिने क्रममा सियोल राष्ट्रिय चिहानमा "सँगै बस्ने संसार" श्रद्धाञ्जलीमा भाग लिए। <ref>{{Cite news|url=https://www.mk.co.kr/en/politics/11334034|title=The first official schedule emphasizes the 'world of living together' in the guest book for visiting the Seoul National Cemetery|last=Hyeongmin|first=Jeon|date=4 June 2025|access-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604061436/https://www.mk.co.kr/en/politics/11334034|archive-date=4 June 2025|publisher=Maeli Business Newspaper}}</ref> === विदेश नीति === ==== चिन ==== लीले चीनसँगको सम्बन्ध सुधार गर्नमा ध्यान केन्द्रित गरेका छन्, जुन उनका पूर्ववर्ती युन सुक येओलको समयमा तुलनात्मक रूपमा बिग्रिएको थियो, जसले संयुक्त राज्य अमेरिकासँगको घनिष्ठ सम्बन्धलाई प्राथमिकता दिएका थिए।<ref name=":2">{{Cite news|url=https://www.economist.com/asia/2025/11/09/south-koreas-new-president-is-fixing-relations-with-america-japan-and-china|title=South Korea's new president is fixing relations with America, Japan and China|newspaper=The Economist|access-date=14 November 2025|issn=0013-0613}}</ref> अक्टोबर २०२५ मा, उनले दक्षिण कोरियामा [[जनवादी गणतन्त्र चीनका सर्वोच्च नेता|चिनियाँ नेता]] [[सि जिनपिङ|सी जिनपिङ]]लाई स्वागत गरे; यो २०१४ पछि सीको दक्षिण कोरियाको पहिलो भ्रमण थियो।<ref>{{Cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-11-01/xi-lee-will-hold-talks-in-south-korea-saturday-to-rebuild-ties|title=Xi Renews China-Korea Ties With Lee on First Visit in 11 Years|last1=Choi|first1=Soo-hyang|date=1 November 2025|work=[[Bloomberg News]]|access-date=2 November 2025|last2=Mayger|first2=James}}</ref>जनवरी २०२६ मा लीको चीन भ्रमणको प्रतिफल थियो, जुन २०१९ पछि दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपतिको पहिलो भ्रमण थियो। भ्रमणको क्रममा, लीले "दक्षिण कोरिया-चीन सम्बन्धको पूर्ण-स्तरीय पुनर्स्थापना" को लागि आह्वान गरे।<ref>{{Cite web |date=6 January 2026 |title=South Korea's Lee Jae Myung seeks 'new phase' in ties with China at Xi Jinping meeting |url=https://www.bbc.com/news/articles/c70lw9x581no |access-date=9 January 2026 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> भ्रमणको क्रममा, उनले दक्षिण कोरियामा चीन विरोधी भावना र दक्षिण कोरियामा चुनावी धाँधलीमा चीनको संलग्नताको बारेमा षड्यन्त्र सिद्धान्त फैलाउनेहरूको आलोचना गरे, जसलाई उनले "चिनियाँ जनतालाई रिस उठाए र उनीहरूलाई कोरियाबाट पछाडि फर्काउन प्रेरित गरे" भने। उनले भने कि चीन विरोधी भावनाले देशलाई हानि पुर्‍यायो किनकि यसले चीनमा कोरियाली विरोधी भावनालाई बढावा दियो, जसले गर्दा कोरियाली सामान र उत्पादनहरूको उपभोक्ता बहिष्कार भयो।<ref>{{Cite web |last=Kang |first=Hyun-kyung |date=9 January 2026 |title=Korea and China at odds: Lee defends China, calls out Koreans over mutual hostility |url=https://www.koreatimes.co.kr/foreignaffairs/others/20260109/korea-and-china-at-odds-lee-defends-china-scolds-koreans-over-mutual-hostility |access-date=9 January 2026 |website=[[The Korea Times]] |language=en}}</ref> ==== उत्तर कोरिया ==== ११ जुन २०२५ मा, लीले उत्तर कोरिया विरोधी कार्यकर्ताहरूलाई बेलुनबाट उत्तरमा पर्चा पठाउन प्रतिबन्ध लगाए। उनले सेनालाई उत्तर कोरियासँगको सीमापार [[लाउड स्पिकर|लाउडस्पीकर]] प्रचार प्रसारण रोक्न पनि आदेश दिए, दक्षिण कोरियाले सम्बन्ध सुधार गर्ने प्रयासमा आधा शताब्दीभन्दा बढी समयदेखि यस्तै प्रचार प्रसार गर्दै आएका सर्टवेभ रेडियो प्रसारणहरू पनि बन्द गर्यो।<ref>{{Cite web |date=12 June 2025 |title=한국과 북한, 확성기 방송 중지에 담긴 의미는? |url=https://www.bbc.com/korean/articles/c4gr1jg8515o |access-date=8 August 2025 |website=BBC News 코리아 |language=ko}}</ref> उत्तर कोरियाले केही घण्टा पछि दक्षिणतर्फ आफ्नै प्रचार लाउडस्पीकरहरू बन्द गरेर प्रतिक्रिया दियो।<ref>{{Cite web |author=권혁철 |date=12 June 2025 |title=북, 대남 '소음 방송' 멈췄다…이 대통령 확성기 중단에 호응했나 |url=https://www.hani.co.kr/arti/politics/defense/1202391.html |access-date=8 August 2025 |website=한겨레 |language=ko}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20250613117500504|title=북, 40여곳에서 틀던 대남 소음방송 이틀째 중지 {{!}} 연합뉴스|author=김철선|date=13 June 2025|work=연합뉴스|access-date=8 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250613100744/https://www.yna.co.kr/view/AKR20250613117500504|archive-date=13 June 2025|language=ko-KR|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |author=조선일보 |date=12 June 2025 |title=대북 확성기 끄자... 北도 대남 소음 방송 멈췄다 |url=https://www.chosun.com/politics/diplomacy-defense/2025/06/12/67TIWEQX3ZHMXJN3XGKFFB4WBA/ |access-date=8 August 2025 |website=조선일보 |language=ko}}</ref> लीले उत्तर कोरियाको प्रतिक्रियाका लागि कृतज्ञता व्यक्त गर्दै सम्बन्धमा सुधारको आशा पनि व्यक्त गरे।<ref>{{Cite news|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20250703122000504?section=politics/all|title=남북관계 "길게 보겠다"는 李대통령…北인권문제엔 말 아껴 {{!}} 연합뉴스|last=하채림|date=3 July 2025|work=연합뉴스|access-date=8 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250703093438/https://www.yna.co.kr/view/AKR20250703122000504?section=politics/all|archive-date=3 July 2025|language=ko-KR}}</ref> ==== जापान ==== [[चित्र:20251031_Sanae_Takaichi_at_the_APEC_South_Korea_2025_(4).jpg|दायाँ|अङ्गुठाकार|३१ अक्टोबर २०२५ मा APEC दक्षिण कोरिया २०२५ शिखर सम्मेलनमा जापानी प्रधानमन्त्री [[सानाए ताकाइची|साने ताकाइची]]सँग ली जे म्युङ]] विगतमा जापानको बारेमा उनको आलोचनात्मक बयानका बावजुद, लीले सामान्यतया राष्ट्रपतिको रूपमा जापानसँग सुधारिएको सम्बन्ध कायम राख्नमा ध्यान केन्द्रित गरेका छन्।<ref name=":22">{{Cite news|url=https://www.economist.com/asia/2025/11/09/south-koreas-new-president-is-fixing-relations-with-america-japan-and-china|title=South Korea's new president is fixing relations with America, Japan and China|newspaper=The Economist|access-date=14 November 2025|issn=0013-0613}}</ref> ==== संयुक्त राज्य अमेरिका ==== [[चित्र:President_Donald_Trump_hosts_a_bilateral_meeting_with_President_Lee_Jae-myung_of_the_Republic_of_Korea_(54748578568).jpg|अङ्गुठाकार|२५ अगस्ट २०२५ मा ओभल अफिसमा अमेरिकी राष्ट्रपति [[डोनाल्ड ट्रम्प]]सँग ली]] २५ अगस्ट २०२५ मा, लीले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँगको द्विपक्षीय बैठकमा भाग लिए।<ref>{{cite news|url=https://apnews.com/live/donald-trump-news-updates-8-25-2025|title=Live updates: Trump hosts South Korea's new leader, Lee Jae Myung, for a trade summit|date=25 August 2025|access-date=25 August 2025|publisher=Associated Press}}</ref> २९ अक्टोबर २०२५ मा, लीले दक्षिण कोरियामा ट्रम्पलाई आतिथ्यता दिए।<ref>{{Cite news|url=https://www.usatoday.com/story/news/politics/2025/10/29/trump-gold-crown-south-korea/86959263007/|title=In South Korea, Trump gets a gold crown and highest state honor|last=Ramaswamy|first=Swampa Venugopal|date=29 October 2025|access-date=30 October 2025|publisher=USA Today}}</ref> १४ अप्रिल २०२६ मा मन्त्रिपरिषद्को बैठकमा, लीले उच्च तेलको मूल्यलाई विश्वव्यापी अर्थतन्त्रको लागि महत्त्वपूर्ण खतराको रूपमा उल्लेख गर्दै २०२६ को इरान युद्धमा संलग्न पक्षहरूलाई शान्तितर्फ "साहसी कदम" चाल्न आग्रह गरे, ।<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/south-koreas-lee-warns-middle-east-conflict-keep-oil-price-high-orders-quick-aid-2026-04-14/|title=South Korea's Lee warns Iran war to keep oil price high, orders quick aid rollout|last=Lee|first=Joyce|date=14 April 2026|work=Reuters}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपतिहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:सन् १९६३ मा जन्म]] [[श्रेणी:Articles with hAudio microformats]] nmrdkm6dgbqn6nmk9i6aaxte2qvw51a 1368450 1368449 2026-08-04T14:23:49Z Bishaldev100 28807 /* */ 1368450 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = <!-- Do not put "His Excellency" or similar titles here, per [[MOS:HONORIFIC]] --> | name = ली जे म्युङ <!--Do not add the native_name parameter; redundant with Infobox Korean name below, see [[MOS:KO-INFOBOX]] -->| image = President Lee Jae Myung 20260306.jpg <!--Do not change the image without consensus on talk page first--> | caption = | office = १४ औं राष्ट्रपति, दक्षिण कोरिया | prime_minister = | term_start = ४ जुन २०२५ | term_end = | predecessor = {{ubl | [[यून सुक योल]] | ली जु-हो (कार्यबाहक) }} | successor = | birth_date = {{circa|{{birth date and age|df=y|1963|12|8}}}}{{efn|name="birthdate"}} | birth_place = [[Andong]], दक्षिण कोरिया | death_date = | party = डेमोक्रेटिक पार्टी (२०१५ देखि ) | spouse = {{marriage|[[Kim Hea Kyung]]|1991}} | children = २ | education = {{ubl | [[Chung-Ang University]] ([[Bachelor of Laws|LLB]]) | [[Gachon University]] ([[Master of Public Administration|MPA]]) }} | occupation = {{hlist|राजनीतिज्ञ|वकिल|लेखक}} | signature = 이재명 서명.svg | website = }} '''ली जे म्युङ''' ({{Korean/auto|이재명|ko_ipa=i.dʑɛ.mjʌŋ}} जन्म ८ डिसेम्बर १९६३ एक दक्षिण कोरियाली राजनीतिज्ञ र वकिल हुन् जसले २०२५ देखि [[दक्षिण कोरिया]]को १४ औं राष्ट्रपतिको रूपमा सेवा गर्दै आएका छन्। ।{{Efn|It is believed that Lee was born around this date; Lee's father registered his birth date late. Lee's legal birth date is 22 December 1964, but this was arbitrarily selected by his father.<ref name="Chosun birthdate" />|name="birthdate"}} <span> </span>डेमोक्रेटिक पार्टी अफ कोरिया का सदस्य, उनी २०२२ देखि २०२५ सम्म राष्ट्रिय सभाको सदस्यको रूपमा सेवा गर्दा पार्टीका नेता थिए। लीले यसअघि २०१८ देखि २०२१ सम्म ग्योन्गीको गभर्नर र २०१० देखि २०१८ सम्म सेओङनामको मेयरको रूपमा सेवा गरेका थिए। अन्डोङको गरिब परिवारमा जन्मेका लीले माध्यमिक विद्यालयमा पढ्नुको सट्टा सानो उमेरमा सेओङ्गनाम कारखानामा काम गर्न थाले। लीले २००५ मा राजनीतिमा प्रवेश गरे र धेरै चुनावमा भाग लिए तर सफल भएनन्। उनी २०१० मा सेओङनामको मेयर निर्वाचित भए। २०१४ मा पुन: निर्वाचित भए। २०१७ मा, उनले डेमोक्रेटिक पार्टी को राष्ट्रपति पदको मनोनयनमा प्ररिस्पर्धा गरे तर [[मुन जे-इन]]सँग हारे। लीले २०१८ मा ग्योङगी प्रान्तको गभर्नरको लागि उम्मेदवारी दिन सेओङनामको मेयर पदबाट राजीनामा दिए, त्यो दौड जिते र २०२१ सम्म सेवा गरे। २०२२ मा, उनले आफ्नो पार्टीको राष्ट्रपति पदको मनोनयन जिते र पिपुल पावर पार्टी का युन सुक येओलसँग चुनावमा झिनो अन्तरले हारे। [[Category:Pages with Korean IPA]] == राष्ट्रपति (सन् २०२५ -वर्तमान) == [[चित्र:The_Inauguration_Ceremony_of_the_21st_President_of_Republic_of_Korea_(54566787254).jpg|बायाँ|अङ्गुठाकार|४ जुन २०२५ मा राष्ट्रिय सभाको रोटुन्डा हलमा राष्ट्रपति पदको शपथ लिँदै ली।]] लीले ४ जुन २०२५ मा ११:०० बजे शपथ लिएका थिए।<ref name="becomesskpresident">{{cite news|url=https://en.yna.co.kr/view/PYH20250604105800315?section=image/general|title=Lee sworn in as S. Korean president|date=4 June 2025|access-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604041221/https://en.yna.co.kr/view/PYH20250604105800315?section=image/general|archive-date=4 June 2025|publisher=Yonhap News Agency|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/south-koreas-liberal-new-president-lee-jae-myung-vows-economic-revival-judgement-2025-06-03/|title=South Korea's new President Lee vows to revive democracy from 'near demise'|last1=Park|first1=Ju-Min|date=2 January 2024|work=Reuters|access-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604032007/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/south-koreas-liberal-new-president-lee-jae-myung-vows-economic-revival-judgement-2025-06-03/|archive-date=4 June 2025|last2=Kim|first2=Hyunsu|url-status=live}}</ref><ref name="swearingin">{{cite news|url=https://www.koreatimes.co.kr/southkorea/politics/20250604/lee-jae-myung-to-take-presidential-oath-at-national-assembly-at-11-am|title=Lee Jae Myung to take presidential oath at National Assembly at 11 am|date=4 June 2025|access-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604033534/https://www.koreatimes.co.kr/southkorea/politics/20250604/lee-jae-myung-to-take-presidential-oath-at-national-assembly-at-11-am|archive-date=4 June 2025|publisher=The Korea Times|url-status=live}}</ref> शपथ ग्रहण समारोह, राष्ट्रिय सभाको रोटुन्डा हलमा आयोजना गरिएको थियो। समारोहमा लीले राष्ट्रको सम्बोधन पनि गरेका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.koreatimes.co.kr/southkorea/politics/20250604/s-koreas-new-president-lee-jae-myung-vows-to-end-divisive-politics-in-inaugural-speech|title=New president vows to unite divided nation in inaugural address|last=Park|first=Anna J.|date=4 June 2025|access-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604061436/https://www.koreatimes.co.kr/southkorea/politics/20250604/s-koreas-new-president-lee-jae-myung-vows-to-end-divisive-politics-in-inaugural-speech|archive-date=4 June 2025|publisher=The Korea Times|url-status=live}}</ref><ref name="becomesskpresident2">{{cite news|url=https://en.yna.co.kr/view/PYH20250604105800315?section=image/general|title=Lee sworn in as S. Korean president|date=4 June 2025|access-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604041221/https://en.yna.co.kr/view/PYH20250604105800315?section=image/general|archive-date=4 June 2025|publisher=Yonhap News Agency|url-status=live}}</ref><ref name="swearingin2">{{cite news|url=https://www.koreatimes.co.kr/southkorea/politics/20250604/lee-jae-myung-to-take-presidential-oath-at-national-assembly-at-11-am|title=Lee Jae Myung to take presidential oath at National Assembly at 11 am|date=4 June 2025|access-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604033534/https://www.koreatimes.co.kr/southkorea/politics/20250604/lee-jae-myung-to-take-presidential-oath-at-national-assembly-at-11-am|archive-date=4 June 2025|publisher=The Korea Times|url-status=live}}</ref> शपथ ग्रहण गर्नुअघि, लीले आफ्नो "पहिलो आधिकारिक कार्यक्रम" मानिने क्रममा सियोल राष्ट्रिय चिहानमा "सँगै बस्ने संसार" श्रद्धाञ्जलीमा भाग लिए। <ref>{{Cite news|url=https://www.mk.co.kr/en/politics/11334034|title=The first official schedule emphasizes the 'world of living together' in the guest book for visiting the Seoul National Cemetery|last=Hyeongmin|first=Jeon|date=4 June 2025|access-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604061436/https://www.mk.co.kr/en/politics/11334034|archive-date=4 June 2025|publisher=Maeli Business Newspaper}}</ref> === विदेश नीति === ==== चिन ==== लीले चीनसँगको सम्बन्ध सुधार गर्नमा ध्यान केन्द्रित गरेका छन्, जुन उनका पूर्ववर्ती युन सुक येओलको समयमा तुलनात्मक रूपमा बिग्रिएको थियो, जसले संयुक्त राज्य अमेरिकासँगको घनिष्ठ सम्बन्धलाई प्राथमिकता दिएका थिए।<ref name=":2">{{Cite news|url=https://www.economist.com/asia/2025/11/09/south-koreas-new-president-is-fixing-relations-with-america-japan-and-china|title=South Korea's new president is fixing relations with America, Japan and China|newspaper=The Economist|access-date=14 November 2025|issn=0013-0613}}</ref> अक्टोबर २०२५ मा, उनले दक्षिण कोरियामा [[जनवादी गणतन्त्र चीनका सर्वोच्च नेता|चिनियाँ नेता]] [[सि जिनपिङ|सी जिनपिङ]]लाई स्वागत गरे; यो २०१४ पछि सीको दक्षिण कोरियाको पहिलो भ्रमण थियो।<ref>{{Cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-11-01/xi-lee-will-hold-talks-in-south-korea-saturday-to-rebuild-ties|title=Xi Renews China-Korea Ties With Lee on First Visit in 11 Years|last1=Choi|first1=Soo-hyang|date=1 November 2025|work=[[Bloomberg News]]|access-date=2 November 2025|last2=Mayger|first2=James}}</ref>जनवरी २०२६ मा लीको चीन भ्रमणको प्रतिफल थियो, जुन २०१९ पछि दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपतिको पहिलो भ्रमण थियो। भ्रमणको क्रममा, लीले "दक्षिण कोरिया-चीन सम्बन्धको पूर्ण-स्तरीय पुनर्स्थापना" को लागि आह्वान गरे।<ref>{{Cite web |date=6 January 2026 |title=South Korea's Lee Jae Myung seeks 'new phase' in ties with China at Xi Jinping meeting |url=https://www.bbc.com/news/articles/c70lw9x581no |access-date=9 January 2026 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> भ्रमणको क्रममा, उनले दक्षिण कोरियामा चीन विरोधी भावना र दक्षिण कोरियामा चुनावी धाँधलीमा चीनको संलग्नताको बारेमा षड्यन्त्र सिद्धान्त फैलाउनेहरूको आलोचना गरे, जसलाई उनले "चिनियाँ जनतालाई रिस उठाए र उनीहरूलाई कोरियाबाट पछाडि फर्काउन प्रेरित गरे" भने। उनले भने कि चीन विरोधी भावनाले देशलाई हानि पुर्‍यायो किनकि यसले चीनमा कोरियाली विरोधी भावनालाई बढावा दियो, जसले गर्दा कोरियाली सामान र उत्पादनहरूको उपभोक्ता बहिष्कार भयो।<ref>{{Cite web |last=Kang |first=Hyun-kyung |date=9 January 2026 |title=Korea and China at odds: Lee defends China, calls out Koreans over mutual hostility |url=https://www.koreatimes.co.kr/foreignaffairs/others/20260109/korea-and-china-at-odds-lee-defends-china-scolds-koreans-over-mutual-hostility |access-date=9 January 2026 |website=[[The Korea Times]] |language=en}}</ref> ==== उत्तर कोरिया ==== ११ जुन २०२५ मा, लीले उत्तर कोरिया विरोधी कार्यकर्ताहरूलाई बेलुनबाट उत्तरमा पर्चा पठाउन प्रतिबन्ध लगाए। उनले सेनालाई उत्तर कोरियासँगको सीमापार [[लाउड स्पिकर|लाउडस्पीकर]] प्रचार प्रसारण रोक्न पनि आदेश दिए, दक्षिण कोरियाले सम्बन्ध सुधार गर्ने प्रयासमा आधा शताब्दीभन्दा बढी समयदेखि यस्तै प्रचार प्रसार गर्दै आएका सर्टवेभ रेडियो प्रसारणहरू पनि बन्द गर्यो।<ref>{{Cite web |date=12 June 2025 |title=한국과 북한, 확성기 방송 중지에 담긴 의미는? |url=https://www.bbc.com/korean/articles/c4gr1jg8515o |access-date=8 August 2025 |website=BBC News 코리아 |language=ko}}</ref> उत्तर कोरियाले केही घण्टा पछि दक्षिणतर्फ आफ्नै प्रचार लाउडस्पीकरहरू बन्द गरेर प्रतिक्रिया दियो।<ref>{{Cite web |author=권혁철 |date=12 June 2025 |title=북, 대남 '소음 방송' 멈췄다…이 대통령 확성기 중단에 호응했나 |url=https://www.hani.co.kr/arti/politics/defense/1202391.html |access-date=8 August 2025 |website=한겨레 |language=ko}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20250613117500504|title=북, 40여곳에서 틀던 대남 소음방송 이틀째 중지 {{!}} 연합뉴스|author=김철선|date=13 June 2025|work=연합뉴스|access-date=8 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250613100744/https://www.yna.co.kr/view/AKR20250613117500504|archive-date=13 June 2025|language=ko-KR|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |author=조선일보 |date=12 June 2025 |title=대북 확성기 끄자... 北도 대남 소음 방송 멈췄다 |url=https://www.chosun.com/politics/diplomacy-defense/2025/06/12/67TIWEQX3ZHMXJN3XGKFFB4WBA/ |access-date=8 August 2025 |website=조선일보 |language=ko}}</ref> लीले उत्तर कोरियाको प्रतिक्रियाका लागि कृतज्ञता व्यक्त गर्दै सम्बन्धमा सुधारको आशा पनि व्यक्त गरे।<ref>{{Cite news|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20250703122000504?section=politics/all|title=남북관계 "길게 보겠다"는 李대통령…北인권문제엔 말 아껴 {{!}} 연합뉴스|last=하채림|date=3 July 2025|work=연합뉴스|access-date=8 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250703093438/https://www.yna.co.kr/view/AKR20250703122000504?section=politics/all|archive-date=3 July 2025|language=ko-KR}}</ref> ==== जापान ==== [[चित्र:20251031_Sanae_Takaichi_at_the_APEC_South_Korea_2025_(4).jpg|दायाँ|अङ्गुठाकार|३१ अक्टोबर २०२५ मा APEC दक्षिण कोरिया २०२५ शिखर सम्मेलनमा जापानी प्रधानमन्त्री [[सानाए ताकाइची|साने ताकाइची]]सँग ली जे म्युङ]] विगतमा जापानको बारेमा उनको आलोचनात्मक बयानका बावजुद, लीले सामान्यतया राष्ट्रपतिको रूपमा जापानसँग सुधारिएको सम्बन्ध कायम राख्नमा ध्यान केन्द्रित गरेका छन्।<ref name=":22">{{Cite news|url=https://www.economist.com/asia/2025/11/09/south-koreas-new-president-is-fixing-relations-with-america-japan-and-china|title=South Korea's new president is fixing relations with America, Japan and China|newspaper=The Economist|access-date=14 November 2025|issn=0013-0613}}</ref> ==== संयुक्त राज्य अमेरिका ==== [[चित्र:President_Donald_Trump_hosts_a_bilateral_meeting_with_President_Lee_Jae-myung_of_the_Republic_of_Korea_(54748578568).jpg|अङ्गुठाकार|२५ अगस्ट २०२५ मा ओभल अफिसमा अमेरिकी राष्ट्रपति [[डोनाल्ड ट्रम्प]]सँग ली]] २५ अगस्ट २०२५ मा, लीले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँगको द्विपक्षीय बैठकमा भाग लिए।<ref>{{cite news|url=https://apnews.com/live/donald-trump-news-updates-8-25-2025|title=Live updates: Trump hosts South Korea's new leader, Lee Jae Myung, for a trade summit|date=25 August 2025|access-date=25 August 2025|publisher=Associated Press}}</ref> २९ अक्टोबर २०२५ मा, लीले दक्षिण कोरियामा ट्रम्पलाई आतिथ्यता दिए।<ref>{{Cite news|url=https://www.usatoday.com/story/news/politics/2025/10/29/trump-gold-crown-south-korea/86959263007/|title=In South Korea, Trump gets a gold crown and highest state honor|last=Ramaswamy|first=Swampa Venugopal|date=29 October 2025|access-date=30 October 2025|publisher=USA Today}}</ref> १४ अप्रिल २०२६ मा मन्त्रिपरिषद्को बैठकमा, लीले उच्च तेलको मूल्यलाई विश्वव्यापी अर्थतन्त्रको लागि महत्त्वपूर्ण खतराको रूपमा उल्लेख गर्दै २०२६ को इरान युद्धमा संलग्न पक्षहरूलाई शान्तितर्फ "साहसी कदम" चाल्न आग्रह गरे, ।<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/south-koreas-lee-warns-middle-east-conflict-keep-oil-price-high-orders-quick-aid-2026-04-14/|title=South Korea's Lee warns Iran war to keep oil price high, orders quick aid rollout|last=Lee|first=Joyce|date=14 April 2026|work=Reuters}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपतिहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:सन् १९६३ मा जन्म]] [[श्रेणी:Articles with hAudio microformats]] 9i87bn6s61mhfb6s7m6me08lpu2m0c7 1368451 1368450 2026-08-04T14:24:15Z Bishaldev100 28807 /* */ 1368451 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = <!-- Do not put "His Excellency" or similar titles here, per [[MOS:HONORIFIC]] --> | name = ली जे म्युङ <!--Do not add the native_name parameter; redundant with Infobox Korean name below, see [[MOS:KO-INFOBOX]] -->| image = President Lee Jae Myung 20260306.jpg <!--Do not change the image without consensus on talk page first--> | caption = | office = १४ औं राष्ट्रपति, दक्षिण कोरिया | prime_minister = | term_start = ४ जुन २०२५ | term_end = | predecessor = {{ubl | [[यून सुक योल]] | ली जु-हो (कार्यबाहक) }} | successor = | birth_date = {{circa|{{birth date and age|df=y|1963|12|8}}}}{{efn|name="birthdate"}} | birth_place = [[Andong]], दक्षिण कोरिया | death_date = | party = डेमोक्रेटिक पार्टी (२०१५ देखि ) | spouse = {{marriage|[[Kim Hea Kyung]]|1991}} | children = २ | education = {{ubl | [[Chung-Ang University]] ([[Bachelor of Laws|LLB]]) | [[Gachon University]] ([[Master of Public Administration|MPA]]) }} | occupation = {{hlist|राजनीतिज्ञ|वकिल|लेखक}} | signature = 이재명 서명.svg | website = }} '''ली जे म्युङ''' ({{Korean/auto|이재명|ko_ipa=i.dʑɛ.mjʌŋ}} जन्म ८ डिसेम्बर १९६३ एक दक्षिण कोरियाली राजनीतिज्ञ र वकिल हुन् जसले २०२५ देखि [[दक्षिण कोरिया]]को १४ औं राष्ट्रपतिको रूपमा सेवा गर्दै आएका छन्। ।{{Efn|It is believed that Lee was born around this date; Lee's father registered his birth date late. Lee's legal birth date is 22 December 1964, but this was arbitrarily selected by his father.<ref name="Chosun birthdate" />|name="birthdate"}} <span> </span>डेमोक्रेटिक पार्टी अफ कोरिया का सदस्य, उनी २०२२ देखि २०२५ सम्म राष्ट्रिय सभाको सदस्यको रूपमा सेवा गर्दा पार्टीका नेता थिए। लीले यसअघि २०१८ देखि २०२१ सम्म ग्योन्गीको गभर्नर र २०१० देखि २०१८ सम्म सेओङनामको मेयरको रूपमा सेवा गरेका थिए। अन्डोङको गरिब परिवारमा जन्मेका लीले माध्यमिक विद्यालयमा पढ्नुको सट्टा सानो उमेरमा सेओङ्गनाम कारखानामा काम गर्न थाले। लीले २००५ मा राजनीतिमा प्रवेश गरे र धेरै चुनावमा भाग लिए तर सफल भएनन्। उनी २०१० मा सेओङनामको मेयर निर्वाचित भए। २०१४ मा पुन: निर्वाचित भए। २०१७ मा, उनले डेमोक्रेटिक पार्टी को राष्ट्रपति पदको मनोनयनमा प्ररिस्पर्धा गरे तर [[मून जे-इन]]सँग हारे। लीले २०१८ मा ग्योङगी प्रान्तको गभर्नरको लागि उम्मेदवारी दिन सेओङनामको मेयर पदबाट राजीनामा दिए, त्यो दौड जिते र २०२१ सम्म सेवा गरे। २०२२ मा, उनले आफ्नो पार्टीको राष्ट्रपति पदको मनोनयन जिते र पिपुल पावर पार्टी का युन सुक येओलसँग चुनावमा झिनो अन्तरले हारे। [[Category:Pages with Korean IPA]] == राष्ट्रपति (सन् २०२५ -वर्तमान) == [[चित्र:The_Inauguration_Ceremony_of_the_21st_President_of_Republic_of_Korea_(54566787254).jpg|बायाँ|अङ्गुठाकार|४ जुन २०२५ मा राष्ट्रिय सभाको रोटुन्डा हलमा राष्ट्रपति पदको शपथ लिँदै ली।]] लीले ४ जुन २०२५ मा ११:०० बजे शपथ लिएका थिए।<ref name="becomesskpresident">{{cite news|url=https://en.yna.co.kr/view/PYH20250604105800315?section=image/general|title=Lee sworn in as S. Korean president|date=4 June 2025|access-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604041221/https://en.yna.co.kr/view/PYH20250604105800315?section=image/general|archive-date=4 June 2025|publisher=Yonhap News Agency|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/south-koreas-liberal-new-president-lee-jae-myung-vows-economic-revival-judgement-2025-06-03/|title=South Korea's new President Lee vows to revive democracy from 'near demise'|last1=Park|first1=Ju-Min|date=2 January 2024|work=Reuters|access-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604032007/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/south-koreas-liberal-new-president-lee-jae-myung-vows-economic-revival-judgement-2025-06-03/|archive-date=4 June 2025|last2=Kim|first2=Hyunsu|url-status=live}}</ref><ref name="swearingin">{{cite news|url=https://www.koreatimes.co.kr/southkorea/politics/20250604/lee-jae-myung-to-take-presidential-oath-at-national-assembly-at-11-am|title=Lee Jae Myung to take presidential oath at National Assembly at 11 am|date=4 June 2025|access-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604033534/https://www.koreatimes.co.kr/southkorea/politics/20250604/lee-jae-myung-to-take-presidential-oath-at-national-assembly-at-11-am|archive-date=4 June 2025|publisher=The Korea Times|url-status=live}}</ref> शपथ ग्रहण समारोह, राष्ट्रिय सभाको रोटुन्डा हलमा आयोजना गरिएको थियो। समारोहमा लीले राष्ट्रको सम्बोधन पनि गरेका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.koreatimes.co.kr/southkorea/politics/20250604/s-koreas-new-president-lee-jae-myung-vows-to-end-divisive-politics-in-inaugural-speech|title=New president vows to unite divided nation in inaugural address|last=Park|first=Anna J.|date=4 June 2025|access-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604061436/https://www.koreatimes.co.kr/southkorea/politics/20250604/s-koreas-new-president-lee-jae-myung-vows-to-end-divisive-politics-in-inaugural-speech|archive-date=4 June 2025|publisher=The Korea Times|url-status=live}}</ref><ref name="becomesskpresident2">{{cite news|url=https://en.yna.co.kr/view/PYH20250604105800315?section=image/general|title=Lee sworn in as S. Korean president|date=4 June 2025|access-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604041221/https://en.yna.co.kr/view/PYH20250604105800315?section=image/general|archive-date=4 June 2025|publisher=Yonhap News Agency|url-status=live}}</ref><ref name="swearingin2">{{cite news|url=https://www.koreatimes.co.kr/southkorea/politics/20250604/lee-jae-myung-to-take-presidential-oath-at-national-assembly-at-11-am|title=Lee Jae Myung to take presidential oath at National Assembly at 11 am|date=4 June 2025|access-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604033534/https://www.koreatimes.co.kr/southkorea/politics/20250604/lee-jae-myung-to-take-presidential-oath-at-national-assembly-at-11-am|archive-date=4 June 2025|publisher=The Korea Times|url-status=live}}</ref> शपथ ग्रहण गर्नुअघि, लीले आफ्नो "पहिलो आधिकारिक कार्यक्रम" मानिने क्रममा सियोल राष्ट्रिय चिहानमा "सँगै बस्ने संसार" श्रद्धाञ्जलीमा भाग लिए। <ref>{{Cite news|url=https://www.mk.co.kr/en/politics/11334034|title=The first official schedule emphasizes the 'world of living together' in the guest book for visiting the Seoul National Cemetery|last=Hyeongmin|first=Jeon|date=4 June 2025|access-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604061436/https://www.mk.co.kr/en/politics/11334034|archive-date=4 June 2025|publisher=Maeli Business Newspaper}}</ref> === विदेश नीति === ==== चिन ==== लीले चीनसँगको सम्बन्ध सुधार गर्नमा ध्यान केन्द्रित गरेका छन्, जुन उनका पूर्ववर्ती युन सुक येओलको समयमा तुलनात्मक रूपमा बिग्रिएको थियो, जसले संयुक्त राज्य अमेरिकासँगको घनिष्ठ सम्बन्धलाई प्राथमिकता दिएका थिए।<ref name=":2">{{Cite news|url=https://www.economist.com/asia/2025/11/09/south-koreas-new-president-is-fixing-relations-with-america-japan-and-china|title=South Korea's new president is fixing relations with America, Japan and China|newspaper=The Economist|access-date=14 November 2025|issn=0013-0613}}</ref> अक्टोबर २०२५ मा, उनले दक्षिण कोरियामा [[जनवादी गणतन्त्र चीनका सर्वोच्च नेता|चिनियाँ नेता]] [[सि जिनपिङ|सी जिनपिङ]]लाई स्वागत गरे; यो २०१४ पछि सीको दक्षिण कोरियाको पहिलो भ्रमण थियो।<ref>{{Cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-11-01/xi-lee-will-hold-talks-in-south-korea-saturday-to-rebuild-ties|title=Xi Renews China-Korea Ties With Lee on First Visit in 11 Years|last1=Choi|first1=Soo-hyang|date=1 November 2025|work=[[Bloomberg News]]|access-date=2 November 2025|last2=Mayger|first2=James}}</ref>जनवरी २०२६ मा लीको चीन भ्रमणको प्रतिफल थियो, जुन २०१९ पछि दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपतिको पहिलो भ्रमण थियो। भ्रमणको क्रममा, लीले "दक्षिण कोरिया-चीन सम्बन्धको पूर्ण-स्तरीय पुनर्स्थापना" को लागि आह्वान गरे।<ref>{{Cite web |date=6 January 2026 |title=South Korea's Lee Jae Myung seeks 'new phase' in ties with China at Xi Jinping meeting |url=https://www.bbc.com/news/articles/c70lw9x581no |access-date=9 January 2026 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> भ्रमणको क्रममा, उनले दक्षिण कोरियामा चीन विरोधी भावना र दक्षिण कोरियामा चुनावी धाँधलीमा चीनको संलग्नताको बारेमा षड्यन्त्र सिद्धान्त फैलाउनेहरूको आलोचना गरे, जसलाई उनले "चिनियाँ जनतालाई रिस उठाए र उनीहरूलाई कोरियाबाट पछाडि फर्काउन प्रेरित गरे" भने। उनले भने कि चीन विरोधी भावनाले देशलाई हानि पुर्‍यायो किनकि यसले चीनमा कोरियाली विरोधी भावनालाई बढावा दियो, जसले गर्दा कोरियाली सामान र उत्पादनहरूको उपभोक्ता बहिष्कार भयो।<ref>{{Cite web |last=Kang |first=Hyun-kyung |date=9 January 2026 |title=Korea and China at odds: Lee defends China, calls out Koreans over mutual hostility |url=https://www.koreatimes.co.kr/foreignaffairs/others/20260109/korea-and-china-at-odds-lee-defends-china-scolds-koreans-over-mutual-hostility |access-date=9 January 2026 |website=[[The Korea Times]] |language=en}}</ref> ==== उत्तर कोरिया ==== ११ जुन २०२५ मा, लीले उत्तर कोरिया विरोधी कार्यकर्ताहरूलाई बेलुनबाट उत्तरमा पर्चा पठाउन प्रतिबन्ध लगाए। उनले सेनालाई उत्तर कोरियासँगको सीमापार [[लाउड स्पिकर|लाउडस्पीकर]] प्रचार प्रसारण रोक्न पनि आदेश दिए, दक्षिण कोरियाले सम्बन्ध सुधार गर्ने प्रयासमा आधा शताब्दीभन्दा बढी समयदेखि यस्तै प्रचार प्रसार गर्दै आएका सर्टवेभ रेडियो प्रसारणहरू पनि बन्द गर्यो।<ref>{{Cite web |date=12 June 2025 |title=한국과 북한, 확성기 방송 중지에 담긴 의미는? |url=https://www.bbc.com/korean/articles/c4gr1jg8515o |access-date=8 August 2025 |website=BBC News 코리아 |language=ko}}</ref> उत्तर कोरियाले केही घण्टा पछि दक्षिणतर्फ आफ्नै प्रचार लाउडस्पीकरहरू बन्द गरेर प्रतिक्रिया दियो।<ref>{{Cite web |author=권혁철 |date=12 June 2025 |title=북, 대남 '소음 방송' 멈췄다…이 대통령 확성기 중단에 호응했나 |url=https://www.hani.co.kr/arti/politics/defense/1202391.html |access-date=8 August 2025 |website=한겨레 |language=ko}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20250613117500504|title=북, 40여곳에서 틀던 대남 소음방송 이틀째 중지 {{!}} 연합뉴스|author=김철선|date=13 June 2025|work=연합뉴스|access-date=8 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250613100744/https://www.yna.co.kr/view/AKR20250613117500504|archive-date=13 June 2025|language=ko-KR|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |author=조선일보 |date=12 June 2025 |title=대북 확성기 끄자... 北도 대남 소음 방송 멈췄다 |url=https://www.chosun.com/politics/diplomacy-defense/2025/06/12/67TIWEQX3ZHMXJN3XGKFFB4WBA/ |access-date=8 August 2025 |website=조선일보 |language=ko}}</ref> लीले उत्तर कोरियाको प्रतिक्रियाका लागि कृतज्ञता व्यक्त गर्दै सम्बन्धमा सुधारको आशा पनि व्यक्त गरे।<ref>{{Cite news|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20250703122000504?section=politics/all|title=남북관계 "길게 보겠다"는 李대통령…北인권문제엔 말 아껴 {{!}} 연합뉴스|last=하채림|date=3 July 2025|work=연합뉴스|access-date=8 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250703093438/https://www.yna.co.kr/view/AKR20250703122000504?section=politics/all|archive-date=3 July 2025|language=ko-KR}}</ref> ==== जापान ==== [[चित्र:20251031_Sanae_Takaichi_at_the_APEC_South_Korea_2025_(4).jpg|दायाँ|अङ्गुठाकार|३१ अक्टोबर २०२५ मा APEC दक्षिण कोरिया २०२५ शिखर सम्मेलनमा जापानी प्रधानमन्त्री [[सानाए ताकाइची|साने ताकाइची]]सँग ली जे म्युङ]] विगतमा जापानको बारेमा उनको आलोचनात्मक बयानका बावजुद, लीले सामान्यतया राष्ट्रपतिको रूपमा जापानसँग सुधारिएको सम्बन्ध कायम राख्नमा ध्यान केन्द्रित गरेका छन्।<ref name=":22">{{Cite news|url=https://www.economist.com/asia/2025/11/09/south-koreas-new-president-is-fixing-relations-with-america-japan-and-china|title=South Korea's new president is fixing relations with America, Japan and China|newspaper=The Economist|access-date=14 November 2025|issn=0013-0613}}</ref> ==== संयुक्त राज्य अमेरिका ==== [[चित्र:President_Donald_Trump_hosts_a_bilateral_meeting_with_President_Lee_Jae-myung_of_the_Republic_of_Korea_(54748578568).jpg|अङ्गुठाकार|२५ अगस्ट २०२५ मा ओभल अफिसमा अमेरिकी राष्ट्रपति [[डोनाल्ड ट्रम्प]]सँग ली]] २५ अगस्ट २०२५ मा, लीले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँगको द्विपक्षीय बैठकमा भाग लिए।<ref>{{cite news|url=https://apnews.com/live/donald-trump-news-updates-8-25-2025|title=Live updates: Trump hosts South Korea's new leader, Lee Jae Myung, for a trade summit|date=25 August 2025|access-date=25 August 2025|publisher=Associated Press}}</ref> २९ अक्टोबर २०२५ मा, लीले दक्षिण कोरियामा ट्रम्पलाई आतिथ्यता दिए।<ref>{{Cite news|url=https://www.usatoday.com/story/news/politics/2025/10/29/trump-gold-crown-south-korea/86959263007/|title=In South Korea, Trump gets a gold crown and highest state honor|last=Ramaswamy|first=Swampa Venugopal|date=29 October 2025|access-date=30 October 2025|publisher=USA Today}}</ref> १४ अप्रिल २०२६ मा मन्त्रिपरिषद्को बैठकमा, लीले उच्च तेलको मूल्यलाई विश्वव्यापी अर्थतन्त्रको लागि महत्त्वपूर्ण खतराको रूपमा उल्लेख गर्दै २०२६ को इरान युद्धमा संलग्न पक्षहरूलाई शान्तितर्फ "साहसी कदम" चाल्न आग्रह गरे, ।<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/south-koreas-lee-warns-middle-east-conflict-keep-oil-price-high-orders-quick-aid-2026-04-14/|title=South Korea's Lee warns Iran war to keep oil price high, orders quick aid rollout|last=Lee|first=Joyce|date=14 April 2026|work=Reuters}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपतिहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:सन् १९६३ मा जन्म]] [[श्रेणी:Articles with hAudio microformats]] 11qze32qhdt6gx5jjea24ltjxczcln7 0 151121 1368444 1368411 2026-08-04T13:26:33Z AlphaVictorDelta0107 64340 1368444 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|पाकिस्तानमा गएको हिमपहिरो दुर्घटना}} {{Infobox event | image = 7 15 BroadPeak.jpg | image_size = | image_alt = | image_caption = ब्रोड शिखर हिमाल | native_name = | native_name_lang = | time = | duration = | date = ३० जुलाई २०२६<br>२०८३ साउन १४ | venue = | location = [[ब्रोड शिखर|ब्रोड पिक]]<br/>उचाइ {{cvt|6660|m|ft}} | coordinates = {{coord|35|48|40|N|76|32|56|E|display=inline,title}} | also_known_as = | type = [[हिमपहिरो]] | theme = | cause = | first_reporter = | budget = | patrons = | organisers = | filmed_by = | participants = | outcome = | deaths = १० | injuries = | missing = }} सन् २०२६ जुलाई ३० मा, [[पाकिस्तान]]को [[काराकोरम]] हिमशृङ्खलामा रहेको [[ब्रोड पिक]]को शिखरतर्फ जाँदै गरेका १० जना पर्वतारोहीको टोली [[हिमपहिरो]]मा परेको थियो।<ref>{{cite news |last=|first=|date=२०८३ साउन १६|title=ब्रोड पिक हिमपहिरो : निर्मल पुर्जासहित १० जनाको निधन, खोजी कार्यबारे गिलगित प्रहरीले के भन्यो ?|url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/international/broad-peak-avalanche-10-people-including-nirmal-purja-died-what-did-gilgit-police-say-about-the-search-operation-16-72.html |access-date=२०८३ साउन २०|work=नागरिक दैनिक|language=नेपाली }}</ref> क्याम्प २ र क्याम्प ३ को बिचको ढलानमा करिब {{cvt|6600|m}} को उचाइमा हिमपहिरो जाँदा उनीहरूलाई हिमालबाट तल बगाएको थियो।<ref>{{cite news |date=31 July 2026 |title=Four bodies located after 10 climbers go missing on Pakistani peak |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/7/31/nepali-climber-purja-9-others-missing-in-pakistan-after-avalanche |work=[[अल जजिरा]] |access-date=1 August 2026 |archive-date=1 August 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260801034025/https://www.aljazeera.com/news/2026/7/31/nepali-climber-purja-9-others-missing-in-pakistan-after-avalanche |url-status=live }}</ref> अगस्ट १ मा, हिमपहिरोमा परेका सबै पर्वतारोहीको मृत्यु भएको पुष्टि भएको थियो। मृत्यु हुने पर्वतारोहीहरूमा [[निर्मल पुर्जा]] (निम्स दाई), [[पुरबहादुर गुरुङ]] (युक्ता), निमा शेर्पा, [[नधिरा अल हार्थी]], किली पेम्बा शेर्पा (किलु), नवाङ थिन्दु शेर्पा, ग्यालु शेर्पा, सोहेल सखी, म्यालोरी गेस, र वाङ जोङ रहेका थिए।<ref>{{cite news |last=|first=|date=२०८३ साउन १६ |title=ब्रोड पिक हिमपहिरो : सबै १० पर्वतारोहीको मृत्यु भएको पुष्टि, मृतकमध्ये ६ जना नेपाली |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/08/1987145/broad-peak-avalanche-all-10-climbers-confirmed-dead-6-nepalis-among-dead |access-date=२०८३ साउन २०|work=खनलाइन खबर|language=नेपाली }}</ref> == पृष्ठभूमि == [[ब्रोड पिक]] (८,०५१ मिटर) विश्वको १२औँ अग्लो हिमाल हो, जुन [[पाकिस्तान]]को [[गिलगित-बल्तिस्तान]]मा [[केटु]] नजिकै अवस्थित छ।<ref>{{Cite news |title=4 Bodies Found, 6 Climbers Missing After Avalanche in Pakistan |url=https://www.nytimes.com/2026/07/31/world/asia/nirmal-purja-nims-avalanche-pakistan.html |work=[[The New York Times]] |date=31 July 2026 |last1=Peltier |first1=Elian |last2=Ghimire |first2=Binod |last3=Regalado |first3=Francesca |access-date=2 August 2026 }}</ref> २०२६ को ग्रीष्मकालीन आरोहण मौसममा निर्मल पुर्जाको 'इलिट एक्स्पेड' टोलीसहित धेरै अभियानहरूले शिखरोहणको प्रयास गरिरहेका थिए। पुर्जा सबै १४ वटा [[आठ हजारी|आठ हजार मिटरभन्दा अग्ला हिमालहरू]] तीन पटक आरोहण गर्ने र बिना अक्सिजन दुई पटक आरोहण गर्ने पहिलो व्यक्ति बन्ने प्रयासमा थिए। <ref name="benavides1">{{cite web |url=https://explorersweb.com/broad-peak-search-continues-shocked-k2-teams-abort-summit-push/ |title=Broad Peak Search Continues, Shocked K2 Teams Abort Summit Push |author=Benavides, Angela |work=ExplorersWeb |date=31 July 2026 |access-date=31 July 2026 |archive-date=31 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260731150228/https://explorersweb.com/broad-peak-search-continues-shocked-k2-teams-abort-summit-push/ |url-status=live }}</ref> <ref name="benavides2">{{cite web |url=https://explorersweb.com/broad-peak-avalanche-four-bodies-found-helicopters-search-for-other-six/ |title=Broad Peak Avalanche: Two Bodies Found, Helicopters Search for Others |author=Benavides, Angela |work=ExplorersWeb |date=31 July 2026 |access-date=31 July 2026 |archive-date=31 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260731074902/https://explorersweb.com/broad-peak-avalanche-four-bodies-found-helicopters-search-for-other-six/ |url-status=live }}</ref> <ref name="benavides3">{{cite web |url=https://explorersweb.com/local-climber-tries-to-change-how-karakoram-expeditions-are-run/ |title=The View From Pakistan: A Local Climber Is Trying to Change How Karakoram Expeditions Are Run |author=Benavides, Angela |work=ExplorersWeb |date=28 August 2025 |access-date=31 July 2026 |archive-date=31 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260731231006/https://explorersweb.com/local-climber-tries-to-change-how-karakoram-expeditions-are-run/ |url-status=live }}</ref> हिमपहिरोमा परेका मध्ये धेरैजसो नेपालका अनुभवी शेर्पा गाइडहरू थिए। आइएफएमजिए प्रमाणित गाइड [[पुरबहादुर गुरुङ]] (युक्ता) पुर्जाको इलिट एक्स्पेड टोलीका लागि कार्यरत गाइडहरूमध्ये एक थिए।<ref name="benavides2" /> 'इम्याजिन नेपाल' टोलीका सबैभन्दा अनुभवी पर्वतारोहीहरूमध्येका एक किली "किलु" पेम्बा शेर्पा सन् २०२१ मा केटुको पहिलो हिउँदकालीन आरोहण पूरा गर्ने पुर्जा सहितको टोलीमा थिए।<ref name="benavides2" /> निमा शेर्पा, नवाङ थिन्दु शेर्पा, र ग्यालु शेर्पा पनि हिमपहिरोमा पर्नेहरूमा थिए।<ref name="benavides2" /> 'सेभेन समिट ट्रेक्स'बाट आरोहण गरिरहेकी ओमानकी [[नधिरा अल हार्थी]] सन् २०१९ मा [[सगरमाथा]]को सफल आरोहण गर्ने पहिलो ओमानी महिला बनेकी थिइन् र उनले यसअघि केटु तथा मनास्लुको आरोहण गरिसकेकी थिइन्।<ref name="benavides2" /> पाकिस्तानका कुशल पर्वतारोही सोहेल सखीले अमेरिकी क्लाइन्ट म्यालोरी गेसलाई गाइड गरिरहेका थिए, जो आफ्नो पहिलो आठ हजारी हिमाल अभियानमा थिइन्।<ref name="benavides2" /><ref name="benavides3" /> हिमपहिरो आउनुअघिका दिनहरूमा मौसमको अवस्था अस्थिर थियो। उक्त याममा अलि अघि हिमाल छाडेका एक पर्वतारोहीले १८ जुलाईमा ठुलो हावाहुरी आएको र सम्पूर्ण क्षेत्रमा हावाको गति उच्च हुनुका साथै आर्द्रता बढेको बताएका थिए, जसले २९ जुलाईसम्म नयाँ हिउँ परेको सङ्केत गर्दथ्यो।<ref name="benavides2" /> == हिमपहिरो == सन् २०२६ जुलाई ३० (२०८३ साउन १४) का दिन स्थानीय समय अनुसार बिहान करिब ९:३० बजे क्याम्प २ र क्याम्प ३ को बिचको भागमा शिखरतर्फ जाँदै गरेका १० जना पर्वतारोहीहरूलाई हिमपहिरोले बगाएको थियो। उनीहरूको स्याटेलाइट जिपिएस ट्र्याकरले केही सय मिटर द्रुत गतिमा तल खसेको रेकर्ड गरेको थियो; केही पर्वतारोहीहरू लगभग बेस क्याम्प नजिकै पुगेर रोकिएका थिए। पुर्जाको ट्र्याकरले उनी करिब {{cvt|800|m}} तल खसेको देखाएको थियो भने अल हार्थी पहाडको लगभग फेदीमै खसेकी थिइन्।<ref name="benavides2" /> हिमपहिरो गएको केही घण्टापछि मात्र हवाई उद्धारका लागि अनुरोध गरिएको थियो।<ref name="benavides2" /> == खोज तथा उद्धार == जुलाई ३१ को बिहान क्याम्प १ बाट खटिएका पैदल टोलीहरूसँगै दुईवटा हेलिकप्टरले हवाई खोज सुरु गरेका थिए।<ref name="benavides2" /> ड्रोनको उडानले थप शवहरू देखेको भए पनि तिनको पहिचान सम्भव थिएन, र केही बेपत्ता पर्वतारोहीहरूको जिपिएस ट्र्याकरले करिब {{cvt|5800|m}} को उचाइमा अनुमानित स्थान देखाएको थियो।<ref name="benavides1" /> 'अल्पाइन क्लब अफ पाकिस्तान'ले उद्धार कार्यको समन्वय गरेको थियो र पुर्जाको कम्पनी 'इलिट एक्स्पेड'ले खोजमा सघाउन थप नेपाली पर्वतारोहीहरूलाई पाकिस्तान उडाएको थियो।<ref name="benavides1" /> सहयोग गर्नका लागि छिमेकी केटु हिमालमा रहेका अधिकांश टोलीहरूले आफ्ना शिखरोहणका प्रयासहरू स्थगित गरेका थिए।<ref name="benavides1" /> == मानवीय क्षति == जुलाई ३१ मा, 'अल्पाइन क्लब अफ पाकिस्तान'ले अल हार्थी, गुरुङ, र गेस गरी मृतक तीन जना पर्वतारोहीहरूको पहिचान पुष्टि गरेको थियो।<ref name=":0">{{Cite news |last=Beaumont |first=Peter |last2=Baloch |first2=Shah Meer |date=31 July 2026 |title=World-renowned climber Nirmal Purja among 11 struck by avalanche on Pakistan mountain |url=https://www.theguardian.com/world/2026/jul/31/nirmal-purja-10-climbers-missing-pakistan-broad-peak-mountain |access-date=1 August 2026 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077 }}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=1 August 2026 |title=Pakistan avalanche: Race to rescue remaining climbers enters second day |url=https://www.bbc.com/news/articles/cddjz1r01l8o |access-date=1 August 2026 |website=www.bbc.com |language=en-GB |archive-date=1 August 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260801111521/https://www.bbc.com/news/articles/cddjz1r01l8o |url-status=live }}</ref><ref name="benavides2" /><ref name=":2">{{Cite web |date=1 August 2026 |title=Search resumes for missing climbers after avalanche on Pakistan's Broad Peak |url=https://apnews.com/article/pakistan-missing-climbers-search-resumed-broad-peak-2dae7b8a316072a82b84d27189795ec5 |access-date=1 August 2026 |website=AP News |language=en |archive-date=1 August 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260801100709/https://apnews.com/article/pakistan-missing-climbers-search-resumed-broad-peak-2dae7b8a316072a82b84d27189795ec5 |url-status=live }}</ref> उनीहरूको शव 'काराकोरम आरोहण टोली'द्वारा ब्रोड पिक आधार शिविरको विपरीत हिमपहिरोको फेदीबाट फेला पारिएको थियो।<ref name="benavides2" /> जुलाई ३१ मा, एउटा ड्रोनले सात वटा शव देखेको थियो तर पहिचान पुष्टि गर्न नसक्दा १० जनामध्ये एक जना बेपत्ता रहेका थिए।<ref>{{Cite web |last=Callaghan |first=Anna |last2=Schaffer |first2=Grayson |date=31 July 2026 |title=How Nims Purja's Himalayan climb ended in deadly disaster |url=https://www.nationalgeographic.com/adventure/article/nims-purja-avalanche-broad-peak-himalayas |access-date=31 July 2026 |website=National Geographic Adventure |language=en |archive-date=31 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260731215449/https://www.nationalgeographic.com/adventure/article/nims-purja-avalanche-broad-peak-himalayas |url-status=live }}</ref> चार वटा शव फेला परेको अघिल्लो रिपोर्टलाई पछि संशोधन गरिएको थियो।<ref name="benavides1" /><ref>{{Cite web |last=Whitehead |first=Jamie |last2=Kathmandu |first2=with reporting from Pradeep Bashyal in |last3=Islamabad |first3=Carrie Davies in |title=Two bodies found during search for 10 missing climbers after Pakistan avalanche |url=https://www.bbc.com/news/live/cjd42d4jvxkt |access-date=31 July 2026 |website=BBC News |language=en|archive-date=31 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260731225528/https://www.bbc.com/news/live/cjd42d4jvxkt |url-status=live }}</ref> अगस्ट १ मा, 'इलिट एक्स्पेड' टोलीले आधिकारिक रूपमा आफ्नो सामाजिक सञ्जाल खाता मार्फत सबै पर्वतारोहीको मृत्यु भएको पुष्टि गरेको थियो।<ref>{{cite news |last=|first=|date=२०८३ साउन १६|title=ब्रोड पिक हिमपहिरो : चारवटा शव भेटिँदा एकजना नेपाली र ओमानी आरोहीको परिचय खुल्यो|url=https://khabarhub.com/2026/31/1004523/ |access-date=२०८३ साउन २०|work=खबरहब|language=नेपाली }}</ref> === मृतकहरू === {| class="wikitable" |- ! नाम<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /> ! राष्ट्रियता |- | [[नधिरा अल हार्थी]] | {{झण्डा|ओमान}} |- | [[पुरबहादुर गुरुङ|पुरबहादुर गुरुङ ("युक्ता")]] | {{NPL}} |- | म्यालोरी गेस | {{USA}} |- | [[निर्मल पुर्जा|निर्मल पुर्जा ("निम्स दाई")]] | {{GBR}} |- | सोहेल सखी | {{PAK}} |- | वाङ जोङ | {{CHN}} |- | किली "किलु" पेम्बा शेर्पा | {{NPL}} |- | निमा शेर्पा | {{NPL}} |- | नवाङ थिन्दु शेर्पा | {{NPL}} |- | ग्यालु शेर्पा | {{NPL}} |} == प्रतिक्रियाहरू == ओमानको विदेश मन्त्रालयले अल हार्थीको निधनप्रति सार्वजनिक रूपमा समवेदना व्यक्त गर्दै [[नेपाल]] र ओमानबिचको सम्बन्धलाई सुदृढ बनाउन उनले गरेको प्रयासको प्रशंसा गरेको थियो।<ref>{{Cite news |date=1 August 2026 |title=Oman' Foreign Ministery mourns mountaineer Nadhira Al Harthy |url=https://timesofoman.com/article/175106-oman-foreign-ministery-mourns-mountaineer-nadhira-al-harthy |work=[[Times of Oman]] |access-date=2 August 2026 |archive-date=2 August 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260802054853/https://timesofoman.com/article/175106-oman-foreign-ministery-mourns-mountaineer-nadhira-al-harthy |url-status=live }}</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:ब्रोड शिखर]] [[श्रेणी:एसियामा गएका हिमपहिरोहरू]] hq0e9xbg0o5gqj16fg9rgjdw95x2uuw 2 151132 1368461 2026-08-05T02:18:10Z ArjeKhas 77671 /* */ 1368461 wikitext text/x-wiki '''जननी च नेपालजन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी।''' '''मेरो देश नेपालका लागि ज्यान दिन तयार छु।''' 7kifu796ks67805mrbcm7blos1p21va