विकिपिडिया
newiki
https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0
MediaWiki 1.47.0-wmf.14
first-letter
मीडिया
विशेष
वार्तालाप
प्रयोगकर्ता
प्रयोगकर्ता वार्ता
विकिपिडिया
विकिपिडिया वार्ता
चित्र
चित्र वार्ता
मीडियाविकि
मीडियाविकि वार्ता
ढाँचा
ढाँचा वार्ता
मद्दत
मद्दत वार्ता
श्रेणी
श्रेणी वार्ता
पोर्टल
पोर्टल वार्ता
मस्यौदा
मस्यौदा वार्ता
TimedText
TimedText talk
मोड्युल
मोड्युल वार्तालाप
Event
Event talk
गुरुत्व बल
0
10447
1368685
1265670
2026-08-08T07:40:09Z
Bishaldev100
28807
/* यो पनि हेर्नुहोस् */
1368685
wikitext
text/x-wiki
[[आइज्याक न्युटन|न्युटन]]को ब्रह्माण्डिय गुरूत्वको नियम अनुसार कुनै पनि दुई [[पिण्ड]]हरूको बीचमा पैदाहुने आकर्षण [[बल]]।
आइजक न्यूटनले आफ्नो खोजले पत्ता लगाए कि सबै ग्रह र ताराहरु मात्रै होइन, प्रत्येक कणले एक अर्कालाई आफू तिर आकर्षित गर्छ । यो आकर्षणलाई नै गुरुत्वाकर्षण र त्यसले उत्पन्न हुने बल लाई गुरुत्वाकर्षणबल भनिन्छ ।
न्यूटन द्वारा प्रतिपादित गुरुत्वाकर्षण सम्बन्धी नियमलाई '''न्यूटनको गुरुत्वाकर्षण सम्बन्धी विश्वव्यापी नियम''' भनिन्छ । न्यूटनले गुरुत्व बल बस्तुको घनत्वोसँग सम्बन्ध रख्ने भन्ने कुरा पत्ता लगाएको थियो।
==न्यूटनको गुरुत्वाकर्षण सम्बन्धी विश्वव्यापी नियम==
कुनै दुई बस्तुहरु बिच उत्पन्न हुने गुरुत्वाकर्षण बल ती बस्तुहरु बिचको गुणनफल संग समानुपातिक हुन्छ। भने ती दुई बस्तुहरु बिचको केन्द्रहरू बिचको दुरीको वर्गसँग व्युत्करमानुपातिक हुन्छ<ref>{{Cite web |title=Game Shop |url=https://garenatopup.blogspot.com/ |access-date=2024-07-20 |website=garenatopup.blogspot.com}}</ref>मानौँ कुनै दुई वस्तुको पिण्ड m१ र m२ छ । तिनीहरु बिचको दुरि r छ भने ति दुई बिचलाग्ने गुरुत्वाकर्षण बल (F):
[[चित्र:NewtonsLawOfUniversalGravitation.svg|100px|right|framed|न्यूटनको गुरुत्वाकर्षणको नियम]]
१.ति दुई वस्तुको को पिण्डहरूको गुणनफल सगँ समानुपातिक हुन्छ ।
:<math>F\propto m1*m2</math>
२.ति दुई वस्तुको दुरिको वर्ग सगँ व्युतक्रमानुपातिक हुन्छ ।
:<math>F\propto 1/r^2</math>
अर्थात,
:<math>F = G \frac{m_1 m_2}{r^2}\ </math>,
यहाँ G [[गुरुत्वाकर्षण स्थिर अङ्क]] हो । यसको मान यस प्रकार रहेको छ :
<Math> G = 6.67×10^{-11} Nm^2/kg^2 </math>
== यो पनि हेर्नुहोस्==
* [[गुरुत्वाकर्षण बल र गुरुत्व बलबिच फरक]]
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{stub}}
{{Commonscat|Gravitation}}
[[श्रेणी:विज्ञान]]
61fftsyjmahemkj0elu6q8zreotgdlb
ढाँचा:Infobox settlement
10
25760
1368655
1302581
2026-08-07T13:53:28Z
पर्वत सुवेदी
31224
/* */ परिक्षण
1368655
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{main other|{{#invoke:Settlement short description|main}}|}}{{Infobox
| child = {{yesno|{{{embed|}}}}}
| templatestyles = Infobox settlement/styles.css
| bodyclass = ib-settlement vcard
<!--** names, type, and transliterations ** -->
| above = <div class="fn org">{{if empty|{{{name|}}}|{{{official_name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</div>
{{#if:{{{native_name|}}}|<div class="nickname ib-settlement-native" {{#if:{{{native_name_lang|}}}|lang="{{{native_name_lang}}}"}}>{{{native_name}}}</div>}}{{#if:{{{other_name|}}}|<div class="nickname ib-settlement-other-name">{{{other_name}}}</div>}}
| subheader = {{#if:{{{settlement_type|}}}{{{type|}}}|<div class="category">{{if empty|{{{settlement_type|}}}|{{{type|}}}}}</div>}}
| rowclass1 = mergedtoprow ib-settlement-official
| data1 = {{#if:{{{name|}}}|{{{official_name|}}}}}
<!-- ***Transliteration language 1*** -->
| rowclass2 = mergedtoprow
| header2 = {{#if:{{{translit_lang1|}}}|{{{translit_lang1}}} transcription(s)}}
| rowclass3 = {{#if:{{{translit_lang1_type1|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label3 = • {{{translit_lang1_type}}}
| data3 = {{#if:{{{translit_lang1|}}}|{{#if:{{{translit_lang1_type|}}}|{{{translit_lang1_info|}}}}}}}
| rowclass4 = {{#if:{{{translit_lang1_type2|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label4 = • {{{translit_lang1_type1}}}
| data4 = {{#if:{{{translit_lang1|}}}|{{#if:{{{translit_lang1_type1|}}}|{{{translit_lang1_info1|}}}}}}}
| rowclass5 = {{#if:{{{translit_lang1_type3|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label5 = • {{{translit_lang1_type2}}}
| data5 = {{#if:{{{translit_lang1|}}}|{{#if:{{{translit_lang1_type2|}}}|{{{translit_lang1_info2|}}}}}}}
| rowclass6 = {{#if:{{{translit_lang1_type4|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label6 = • {{{translit_lang1_type3}}}
| data6 = {{#if:{{{translit_lang1|}}}|{{#if:{{{translit_lang1_type3|}}}|{{{translit_lang1_info3|}}}}}}}
| rowclass7 = {{#if:{{{translit_lang1_type5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label7 = • {{{translit_lang1_type4}}}
| data7 = {{#if:{{{translit_lang1|}}}|{{#if:{{{translit_lang1_type4|}}}|{{{translit_lang1_info4|}}}}}}}
| rowclass8 = {{#if:{{{translit_lang1_type6|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label8 = • {{{translit_lang1_type5}}}
| data8 = {{#if:{{{translit_lang1|}}}|{{#if:{{{translit_lang1_type5|}}}|{{{translit_lang1_info5|}}}}}}}
| rowclass9 = mergedbottomrow
| label9 = • {{{translit_lang1_type6}}}
| data9 = {{#if:{{{translit_lang1|}}}|{{#if:{{{translit_lang1_type6|}}}|{{{translit_lang1_info6|}}}}}}}
<!-- ***Transliteration language 2*** -->
| rowclass10 = mergedtoprow
| header10 = {{#if:{{{translit_lang2|}}}|{{{translit_lang2}}} transcription(s)}}
| rowclass11 = {{#if:{{{translit_lang2_type1|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label11 = • {{{translit_lang2_type}}}
| data11 = {{#if:{{{translit_lang2|}}}|{{#if:{{{translit_lang2_type|}}}|{{{translit_lang2_info|}}}}}}}
| rowclass12 = {{#if:{{{translit_lang2_type2|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label12 = • {{{translit_lang2_type1}}}
| data12 = {{#if:{{{translit_lang2|}}}|{{#if:{{{translit_lang2_type1|}}}|{{{translit_lang2_info1|}}}}}}}
| rowclass13 = {{#if:{{{translit_lang2_type3|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label13 = • {{{translit_lang2_type2}}}
| data13 = {{#if:{{{translit_lang2|}}}|{{#if:{{{translit_lang2_type2|}}}|{{{translit_lang2_info2|}}}}}}}
| rowclass14 = {{#if:{{{translit_lang2_type4|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label14 = • {{{translit_lang2_type3}}}
| data14 = {{#if:{{{translit_lang2|}}}|{{#if:{{{translit_lang2_type3|}}}|{{{translit_lang2_info3|}}}}}}}
| rowclass15 = {{#if:{{{translit_lang2_type5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label15 = • {{{translit_lang2_type4}}}
| data15 = {{#if:{{{translit_lang2|}}}|{{#if:{{{translit_lang2_type4|}}}|{{{translit_lang2_info4|}}}}}}}
| rowclass16 = {{#if:{{{translit_lang2_type6|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label16 = • {{{translit_lang2_type5}}}
| data16 = {{#if:{{{translit_lang2|}}}|{{#if:{{{translit_lang2_type5|}}}|{{{translit_lang2_info5|}}}}}}}
| rowclass17 = mergedbottomrow
| label17 = • {{{translit_lang2_type6}}}
| data17 = {{#if:{{{translit_lang2|}}}|{{#if:{{{translit_lang2_type6|}}}|{{{translit_lang2_info6|}}}}}}}
<!-- end ** names, type, and transliterations ** -->
<!-- ***Skyline Image*** -->
| rowclass18 = mergedtoprow
| data18 = {{#if:{{{image_skyline|}}}{{{image|}}}|<!--
-->{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage<!--
-->|image={{if empty|{{{image_skyline|}}}|{{{image|}}}}}<!--
-->|size={{if empty|{{{image_size|}}}|{{{imagesize|}}}}}|sizedefault=250px|upright={{{image_upright|}}}<!--
-->|alt={{if empty|{{{image_alt|}}}|{{{alt|}}}}}<!--
-->|title={{if empty|{{{image_caption|}}}|{{{caption|}}}|{{{image_alt|}}}|{{{alt|}}}}}}}<!--
-->{{#if:{{{image_caption|}}}{{{caption|}}}|<div class="ib-settlement-caption">{{if empty|{{{image_caption|}}}|{{{caption|}}}}}</div>}} }}
<!-- ***Flag, Seal, Shield and Coat of arms*** -->
| rowclass19 = mergedtoprow
| class19 = maptable
| data19 = {{#if:{{{image_flag|}}}{{{image_seal|}}}{{{image_shield|}}}{{{image_blank_emblem|}}}{{both|{{{pushpin_map_narrow|}}}|{{{pushpin_map|}}}}}
|{{Infobox settlement/columns
| 1 = {{#if:{{{image_flag|}}}|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_flag}}}|size={{{flag_size|}}}|sizedefault={{#if:{{both|{{{pushpin_map_narrow|}}}|{{{pushpin_map|}}}}}|125px|100x100px}}|border={{yesno |{{{flag_border|}}}|yes=yes|blank=yes}}|alt={{{flag_alt|}}}|title=Flag of {{if empty|{{{name|}}}|{{{official_name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}}<div class="ib-settlement-caption-link">{{Infobox settlement/link|type=Flag|link={{{flag_link|}}}|name={{{official_name}}}}}</div>}}
| 2 = {{#if:{{{image_seal|}}}|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_seal|}}}|size={{{seal_size|}}}|sizedefault={{#if:{{both|{{{pushpin_map_narrow|}}}|{{{pushpin_map|}}}}}|85px|100x100px}}|alt={{{seal_alt|}}}|title=Official seal of {{if empty|{{{name|}}}|{{{official_name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}|class={{{seal_class|}}}}}<div class="ib-settlement-caption-link">{{Infobox settlement/link|type={{if empty|{{{seal_type|}}}|Seal}}|link={{{seal_link|}}}|name={{{official_name}}}}}</div>}}
| 3 = {{#if:{{{image_shield|}}}|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_shield|}}}||size={{{shield_size|}}}|sizedefault={{#if:{{both|{{{pushpin_map_narrow|}}}|{{{pushpin_map|}}}}}|85px|100x100px}}|alt={{{shield_alt|}}}|title=Coat of arms of {{if empty|{{{name|}}}|{{{official_name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}}<div class="ib-settlement-caption-link">{{Infobox settlement/link|type=Coat of arms|link={{{shield_link|}}}|name={{{official_name}}}}}</div>}}
| 4 = {{#if:{{{image_blank_emblem|}}}|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_blank_emblem|}}}|size={{{blank_emblem_size|}}}|sizedefault={{#if:{{both|{{{pushpin_map_narrow|}}}|{{{pushpin_map|}}}}}|85px|100x100px}}|upright={{{blank_emblem_upright|}}}|alt={{{blank_emblem_alt|}}}|title=Official logo of {{if empty|{{{name|}}}|{{{official_name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}}<div class="ib-settlement-caption-link">{{Infobox settlement/link|type={{{blank_emblem_type|}}}|link={{{blank_emblem_link|}}}|name={{{official_name}}}}}</div>}}
| 5 = {{#if:{{{image_map|}}}|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map}}}|size={{if empty|{{{mapsize|}}}|{{{map_size|}}}}}|sizedefault=100x100px|alt={{{map_alt|}}}|title={{{map_caption|Location of {{if empty|{{{name|}}}|{{{official_name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}}{{#if:{{{map_caption|}}}|<div class="ib-settlement-caption-link">{{{map_caption}}}</div>}}}}
| 0 = {{#if:{{{pushpin_map_narrow|}}}|{{#invoke:Location map|infobox_pushpin_map
| pushpin_alt = {{{pushpin_map_alt|}}}
| pushpin_caption = {{{pushpin_map_caption|}}}
| pushpin_label = {{if empty|{{{pushpin_label|}}}|{{{name|}}}|{{{official_name|}}}}}
| default_width = 250 <!-- Shouldn't this be set to 150 and the if empty below removed? -->
| pushpin_map_size = {{if empty|{{{pushpin_mapsize|}}}|150}}
}}}}
}}
}}
<!-- ***Etymology*** -->
| rowclass20 = mergedtoprow
| data20 = {{#if:{{{etymology|}}}|Etymology: {{{etymology}}} }}
<!-- ***Nickname*** -->
| rowclass21 = {{#if:{{{etymology|}}}|mergedrow|mergedtoprow}}
| data21 = {{#if:{{{nickname|}}}{{{nicknames|}}}|<!--
-->{{Pluralize from text|parse_links=1|{{if empty|{{{nickname|}}}|{{{nicknames|}}}{{force plural}}}}|<!--
-->link={{{nickname_link|}}}|singular=Nickname|likely=Nickname(s)|plural=Nicknames}}: <!--
--><div class="ib-settlement-nickname nickname">{{if empty|{{{nickname|}}}|{{{nicknames|}}}}}</div><!--
-->{{Main other|{{Pluralize from text|parse_links=1|{{{nickname|}}}|<!--
-->likely=[[Category:Pages using infobox settlement with possible nickname list]]}}}}}}
<!-- ***Motto*** -->
| rowclass22 = {{#if:{{{etymology|}}}{{{nickname|}}}{{{nicknames|}}}|mergedrow|mergedtoprow}}
| data22 = {{#if:{{{motto|}}}{{{mottoes|}}}|<!--
-->{{Pluralize from text|{{if empty|{{{motto|}}}|{{{mottoes|}}}{{force plural}}}}|<!--
-->link={{{motto_link|}}}|singular=Motto|likely=Motto(s)|plural=Mottoes}}: <!--
--><div class="ib-settlement-nickname nickname">{{if empty|{{{motto|}}}|{{{mottoes|}}}}}</div><!--
-->{{Main other|{{Pluralize from text|{{{motto|}}}|<!--
-->likely=[[Category:Pages using infobox settlement with possible motto list]]}}}}}}
<!-- ***Anthem*** -->
| rowclass23 = {{#if:{{{etymology|}}}{{{nickname|}}}{{{nicknames|}}}{{{motto|}}}{{{mottoes|}}}|mergedrow|mergedtoprow}}
| data23 = {{#if:{{{anthem|}}}|{{#if:{{{anthem_link|}}}|[[{{{anthem_link|}}}|Anthem:]]|Anthem:}} {{{anthem}}}}}
<!-- ***Map*** -->
| rowclass24 = mergedtoprow
| data24 = {{#if:{{both|{{{pushpin_map_narrow|}}}|{{{pushpin_map|}}}}}||{{#if:{{{image_map|}}}
|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map}}}|size={{if empty|{{{mapsize|}}}|{{{map_size|}}}}}|sizedefault=250px|upright={{{image_upright|}}}|alt={{{map_alt|}}}|title={{{map_caption|Location of {{if empty|{{{name|}}}|{{{official_name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}}{{#if:{{{map_caption|}}}|<div class="ib-settlement-caption">{{{map_caption}}}</div>}}
}}}}
| rowclass25 = mergedrow
| data25 = {{#if:{{{image_map1|}}}|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map1}}}|size={{if empty|{{{mapsize1|}}}|{{{map_size1|}}}}}|sizedefault=250px|upright={{{image_upright|}}}|alt={{{map_alt1|}}}|title={{{map_caption1|Location of {{if empty|{{{name|}}}|{{{official_name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}}{{#if:{{{map_caption1|}}}|<div class="ib-settlement-caption">{{{map_caption1}}}</div>}} }}
| data26 = {{#invoke:Infobox mapframe
| autoWithCaption
| onByDefault = {{#if:{{{pushpin_map|}}}{{{image_map|}}}{{{image_map1|}}}|no|yes}}
| mapframe-frame-width = 250
| mapframe-stroke-width = 2
| mapframe-length_km = {{{length_km|}}}
| mapframe-length_mi = {{{length_mi|}}}
| mapframe-width_km = {{{width_km|}}}
| mapframe-width_mi = {{{width_mi|}}}
| mapframe-area_km2 = {{{area_total_km2|}}}
| mapframe-area_ha = {{{area_total_ha|}}}
| mapframe-area_acre = {{{area_total_acre|}}}
| mapframe-area_sq_mi = {{{area_total_sq_mi|}}}
| mapframe-type = city
| mapframe-population = {{if empty|{{{population_metro|}}}|{{{population_total|}}}}}
| mapframe-marker = town
| mapframe-wikidata = yes
| mapframe-caption = Interactive map of {{if empty|{{{name|}}}|{{{official_name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}
}}
<!-- ***Pushpin Map*** -->
| rowclass28 = mergedtoprow
| data28 = {{#if:{{{pushpin_map_narrow|}}}|| {{#invoke:Location map|infobox_pushpin_map
| default_width = 250
| pushpin_alt = {{{pushpin_map_alt|}}}
| pushpin_caption = {{{pushpin_map_caption|}}}
| pushpin_label = {{if empty|{{{pushpin_label|}}}|{{{name|}}}|{{{official_name|}}}}}
| pushpin_map_size = {{{pushpin_mapsize|}}}
}}
}}
<!-- ***Coordinates*** -->
| data29 = {{#if:{{{coordinates|}}}|{{#if:{{#invoke:string|match|s={{{coordinates|}}}|pattern=geo-inline-hidden|ignore_errors=true|plain=true}}|<!-- Nothing to display -->
|Coordinates{{#if:{{{coor_pinpoint|}}}{{{coor_type|}}}| ({{if empty|{{{coor_pinpoint|}}}|{{{coor_type|}}}}})}}: {{#invoke:ISO 3166|geocoordinsert|nocat=true|1={{{coordinates|}}}|country={{{subdivision_name|}}}|subdivision1={{{subdivision_name1|}}}|subdivision2={{{subdivision_name2|}}}|subdivision3={{{subdivision_name3|}}}|type=city{{#if:{{{population_total|}}}|{{#iferror:{{#expr:{{formatnum:{{{population_total}}}|R}}+1}}||({{formatnum:{{replace|{{{population_total}}}|,|}}|R}})}}}} }}{{{coordinates_footnotes|}}} }}}}
| rowclass30 = {{#if:{{{image_map|}}}{{{image_map1|}}}{{{pushpin_map|}}}|mergedbottomrow|mergedrow}}
| label30 = {{if empty|{{{grid_name|}}}|Grid position}}
| data30 = {{{grid_position|}}}
<!-- ***Subdivisions*** -->
| rowclass31 = mergedtoprow
| label31 = {{{subdivision_type}}}
| data31 = {{#if:{{{subdivision_type|}}}|{{{subdivision_name|}}} }}
| rowclass32 = mergedrow
| label32 = {{{subdivision_type1}}}
| data32 = {{#if:{{{subdivision_type1|}}}|{{{subdivision_name1|}}} }}
| rowclass33 = mergedrow
| label33 = {{{subdivision_type2}}}
| data33 = {{#if:{{{subdivision_type2|}}}|{{{subdivision_name2|}}} }}
| rowclass34 = mergedrow
| label34 = {{{subdivision_type3}}}
| data34 = {{#if:{{{subdivision_type3|}}}|{{{subdivision_name3|}}} }}
| rowclass35 = mergedrow
| label35 = {{{subdivision_type4}}}
| data35 = {{#if:{{{subdivision_type4|}}}|{{{subdivision_name4|}}} }}
| rowclass36 = mergedrow
| label36 = {{{subdivision_type5}}}
| data36 = {{#if:{{{subdivision_type5|}}}|{{{subdivision_name5|}}} }}
| rowclass37 = mergedrow
| label37 = {{{subdivision_type6}}}
| data37 = {{#if:{{{subdivision_type6|}}}|{{{subdivision_name6|}}} }}
<!--***Established*** -->
| rowclass38 = mergedtoprow
| label38 = {{if empty|{{{established_title|}}}|Established}}
| data38 = {{{established_date|}}}
| rowclass39 = mergedrow
| label39 = {{{established_title1}}}
| data39 = {{#if:{{{established_title1|}}}|{{{established_date1|}}} }}
| rowclass40 = mergedrow
| label40 = {{{established_title2}}}
| data40 = {{#if:{{{established_title2|}}}|{{{established_date2|}}} }}
| rowclass41 = mergedrow
| label41 = {{{established_title3}}}
| data41 = {{#if:{{{established_title3|}}}|{{{established_date3|}}} }}
| rowclass42 = mergedrow
| label42 = {{{established_title4}}}
| data42 = {{#if:{{{established_title4|}}}|{{{established_date4|}}} }}
| rowclass43 = mergedrow
| label43 = {{{established_title5}}}
| data43 = {{#if:{{{established_title5|}}}|{{{established_date5|}}} }}
| rowclass44 = mergedrow
| label44 = {{{established_title6}}}
| data44 = {{#if:{{{established_title6|}}}|{{{established_date6|}}} }}
| rowclass45 = mergedrow
| label45 = {{{established_title7}}}
| data45 = {{#if:{{{established_title7|}}}|{{{established_date7|}}} }}
| rowclass46 = mergedrow
| label46 = {{{extinct_title}}}
| data46 = {{#if:{{{extinct_title|}}}|{{{extinct_date|}}} }}
| rowclass47 = mergedrow
| label47 = Founded by
| data47 = {{{founder|}}}
| rowclass48 = mergedrow
| label48 = [[Namesake|Named after]]
| data48 = {{{named_for|}}}
<!-- ***Seat of government and subdivisions within the settlement*** -->
| rowclass49 = mergedtoprow
| label49 = {{if empty|{{{seat_type|}}}|Seat}}
| data49 = {{{seat|}}}
| rowclass50 = mergedrow
| label50 = {{if empty|{{{seat1_type|}}}|Former seat}}
| data50 = {{{seat1|}}}
| rowclass51 = mergedrow
| label51 = {{if empty|{{{seat2_type|}}}|Former seat}}
| data51 = {{{seat2|}}}
| rowclass52 = {{#if:{{{seat|}}}{{{seat1|}}}{{{seat2|}}}|mergedrow|mergedtoprow}}
| label52 = {{if empty|{{{parts_type|}}}|Boroughs}}
| data52 = {{#if:{{{parts|}}}{{{p1|}}}
|{{#ifeq:{{{parts_style|}}}|para
|<b>{{{parts|}}}{{#if:{{both|{{{parts|}}}|{{{p1|}}}}}|: |}}</b>{{comma separated entries|{{{p1|}}}|{{{p2|}}}|{{{p3|}}}|{{{p4|}}}|{{{p5|}}}|{{{p6|}}}|{{{p7|}}}|{{{p8|}}}|{{{p9|}}}|{{{p10|}}}|{{{p11|}}}|{{{p12|}}}|{{{p13|}}}|{{{p14|}}}|{{{p15|}}}|{{{p16|}}}|{{{p17|}}}|{{{p18|}}}|{{{p19|}}}|{{{p20|}}}|{{{p21|}}}|{{{p22|}}}|{{{p23|}}}|{{{p24|}}}|{{{p25|}}}|{{{p26|}}}|{{{p27|}}}|{{{p28|}}}|{{{p29|}}}|{{{p30|}}}|{{{p31|}}}|{{{p32|}}}|{{{p33|}}}|{{{p34|}}}|{{{p35|}}}|{{{p36|}}}|{{{p37|}}}|{{{p38|}}}|{{{p39|}}}|{{{p40|}}}|{{{p41|}}}|{{{p42|}}}|{{{p43|}}}|{{{p44|}}}|{{{p45|}}}|{{{p46|}}}|{{{p47|}}}|{{{p48|}}}|{{{p49|}}}|{{{p50|}}}}}
|{{#if:{{{p1|}}}|{{Collapsible list|title={{{parts|}}}|expand={{#switch:{{{parts_style|}}}|coll=|list=y|{{#if:{{{p6|}}}||y}}}}|1={{{p1|}}}|2={{{p2|}}}|3={{{p3|}}}|4={{{p4|}}}|5={{{p5|}}}|6={{{p6|}}}|7={{{p7|}}}|8={{{p8|}}}|9={{{p9|}}}|10={{{p10|}}}|11={{{p11|}}}|12={{{p12|}}}|13={{{p13|}}}|14={{{p14|}}}|15={{{p15|}}}|16={{{p16|}}}|17={{{p17|}}}|18={{{p18|}}}|19={{{p19|}}}|20={{{p20|}}}|21={{{p21|}}}|22={{{p22|}}}|23={{{p23|}}}|24={{{p24|}}}|25={{{p25|}}}|26={{{p26|}}}|27={{{p27|}}}|28={{{p28|}}}|29={{{p29|}}}|30={{{p30|}}}|31={{{p31|}}}|32={{{p32|}}}|33={{{p33|}}}|34={{{p34|}}}|35={{{p35|}}}|36={{{p36|}}}|37={{{p37|}}}|38={{{p38|}}}|39={{{p39|}}}|40={{{p40|}}}|41={{{p41|}}}|42={{{p42|}}}|43={{{p43|}}}|44={{{p44|}}}|45={{{p45|}}}|46={{{p46|}}}|47={{{p47|}}}|48={{{p48|}}}|49={{{p49|}}}|50={{{p50|}}}}}
|{{{parts}}}
}}
}} }}
<!-- ***Government type and Leader*** -->
| rowclass53 = mergedtoprow
| header53 = {{#if:{{{government_type|}}}{{{governing_body|}}}{{{leader_name|}}}{{{leader_name1|}}}{{{leader_name2|}}}{{{leader_name3|}}}{{{leader_name4|}}}|Government<div class="ib-settlement-fn">{{{government_footnotes|}}}</div>}}
<!-- ***Government*** -->
| rowclass54 = mergedrow
| label54 = • Type
| data54 = {{{government_type|}}}
| rowclass55 = mergedrow
| label55 = • Body
| class55 = agent
| data55 = {{{governing_body|}}}
| rowclass56 = mergedrow
| label56 = • {{{leader_title}}}
| data56 = {{#if:{{{leader_title|}}}|{{{leader_name|}}} {{#if:{{{leader_party|}}}|({{Polparty|{{{subdivision_name}}}|{{{leader_party}}}}})}}}}
| rowclass57 = mergedrow
| label57 = • {{{leader_title1}}}
| data57 = {{#if:{{{leader_title1|}}}|{{{leader_name1|}}}}}
| rowclass58 = mergedrow
| label58 = • {{{leader_title2}}}
| data58 = {{#if:{{{leader_title2|}}}|{{{leader_name2|}}}}}
| rowclass59 = mergedrow
| label59 = • {{{leader_title3}}}
| data59 = {{#if:{{{leader_title3|}}}|{{{leader_name3|}}}}}
| rowclass60 = mergedrow
| label60 = • {{{leader_title4}}}
| data60 = {{#if:{{{leader_title4|}}}|{{{leader_name4|}}}}}
| rowclass61 = mergedrow
| label61 = • {{{leader_title5}}}
| data61 = {{#if:{{{leader_title5|}}}|{{{leader_name5|}}}}}
| rowclass62 = mergedrow
| label62 = {{{government_blank1_title}}}
| data62 = {{#if:{{{government_blank1_title|}}}|{{{government_blank1|}}}}}
| rowclass63 = mergedrow
| label63 = {{{government_blank2_title}}}
| data63 = {{#if:{{{government_blank2_title|}}}|{{{government_blank2|}}}}}
| rowclass64 = mergedrow
| label64 = {{{government_blank3_title}}}
| data64 = {{#if:{{{government_blank3_title|}}}|{{{government_blank3|}}}}}
| rowclass65 = mergedrow
| label65 = {{{government_blank4_title}}}
| data65 = {{#if:{{{government_blank4_title|}}}|{{{government_blank4|}}}}}
| rowclass66 = mergedrow
| label66 = {{{government_blank5_title}}}
| data66 = {{#if:{{{government_blank5_title|}}}|{{{government_blank5|}}}}}
| rowclass67 = mergedrow
| label67 = {{{government_blank6_title}}}
| data67 = {{#if:{{{government_blank6_title|}}}|{{{government_blank6|}}}}}
<!-- ***Geographical characteristics*** -->
<!-- ***Area*** -->
| rowclass68 = mergedtoprow
| header68 = {{#if:{{{area_total_km2|}}}{{{area_total_ha|}}}{{{area_total_acre|}}}{{{area_total_sq_mi|}}}{{{area_total_dunam|}}}{{{area_land_km2|}}}{{{area_land_ha|}}}{{{area_land_acre|}}}{{{area_land_sq_mi|}}}{{{area_water_km2|}}}{{{area_water_ha|}}}{{{area_water_acre|}}}{{{area_water_sq_mi|}}}{{{area_urban_km2|}}}{{{area_urban_ha|}}}{{{area_urban_acre|}}}{{{area_urban_sq_mi|}}}{{{area_rural_sq_mi|}}}{{{area_rural_ha|}}}{{{area_rural_acre|}}}{{{area_rural_km2|}}}{{{area_metro_km2|}}}{{{area_metro_ha|}}}{{{area_metro_acre|}}}{{{area_blank1_km2|}}}{{{area_blank1_ha|}}}{{{area_blank1_acre|}}}{{{area_metro_sq_mi|}}}{{{area_blank1_sq_mi|}}}
|{{#if:{{both|{{#ifeq:{{{total_type}}}| |1}}|{{{area_total_km2|}}}{{{area_total_ha|}}}{{{area_total_acre|}}}{{{area_total_sq_mi|}}}{{{area_total_dunam|}}}}}
|<!-- displayed below -->
|Area<div class="ib-settlement-fn">{{{area_footnotes|}}}</div>
}}
}}
| rowclass69 = {{#if:{{both|{{#ifeq:{{{total_type}}}| |1}}|{{{area_total_km2|}}}{{{area_total_ha|}}}{{{area_total_acre|}}}{{{area_total_sq_mi|}}}{{{area_total_dunam|}}}}}|mergedtoprow|mergedrow}}
| label69 = <div style="white-space:nowrap;">{{#if:{{both|{{#ifeq:{{{total_type}}}| |1}}|{{{area_total_km2|}}}{{{area_total_ha|}}}{{{area_total_acre|}}}{{{area_total_sq_mi|}}}{{{area_total_dunam|}}}}}
|Area<div class="ib-settlement-fn">{{{area_footnotes|}}}</div>
| • {{#if:{{{total_type|}}}|{{{total_type}}}|{{#if:{{{area_metro_km2|}}}{{{area_metro_sq_mi|}}}{{{area_urban_km2|}}}{{{area_urban_sq_mi|}}}{{{area_rural_km2|}}}{{{area_rural_sq_mi|}}}{{{population_metro|}}}{{{population_urban|}}}{{{population_rural|}}}|{{if empty|{{{settlement_type|}}}|{{{type|}}}|City}}|Total}}}}
}}</div>
| data69 = {{#if:{{{area_total_km2|}}}{{{area_total_ha|}}}{{{area_total_acre|}}}{{{area_total_sq_mi|}}}{{{area_total_dunam|}}}
|{{infobox_settlement/areadisp
|km2 ={{{area_total_km2|}}}
|ha ={{{area_total_ha|}}}
|acre ={{{area_total_acre|}}}
|sqmi ={{{area_total_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_total_dunam|}}}
|link ={{#switch:{{{dunam_link|}}}||on|total=on}}
|pref ={{{unit_pref|}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}
| rowclass70 = mergedrow
| label70 = • Land
| data70 = {{#if:{{{area_land_km2|}}}{{{area_land_ha|}}}{{{area_land_acre|}}}{{{area_land_sq_mi|}}}{{{area_land_dunam|}}}
|{{infobox_settlement/areadisp
|km2 ={{{area_land_km2|}}}
|ha ={{{area_land_ha|}}}
|acre ={{{area_land_acre|}}}
|sqmi ={{{area_land_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_land_dunam|}}}
|link ={{#ifeq:{{{dunam_link|}}}|land|on}}
|pref ={{{unit_pref|}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}
| rowclass71 = mergedrow
| label71 = • Water
| data71 = {{#if:{{{area_water_km2|}}}{{{area_water_ha|}}}{{{area_water_acre|}}}{{{area_water_sq_mi|}}}{{{area_water_dunam|}}}
|{{infobox_settlement/areadisp
|km2 ={{{area_water_km2|}}}
|ha ={{{area_water_ha|}}}
|acre ={{{area_water_acre|}}}
|sqmi ={{{area_water_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_water_dunam|}}}
|link ={{#ifeq:{{{dunam_link|}}}|water|on}}
|pref ={{{unit_pref|}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}} {{#if:{{{area_water_percent|}}}| {{{area_water_percent}}}{{#ifeq:%|{{#invoke:string|sub|{{{area_water_percent|}}}|-1}}||%}}}}}}
| rowclass72 = mergedrow
| label72 = • [[Urban area|Urban]]<div class="ib-settlement-fn">{{{area_urban_footnotes|}}}</div>
| data72 = {{#if:{{{area_urban_km2|}}}{{{area_urban_ha|}}}{{{area_urban_acre|}}}{{{area_urban_sq_mi|}}}{{{area_urban_dunam|}}}
|{{infobox_settlement/areadisp
|km2 ={{{area_urban_km2|}}}
|ha ={{{area_urban_ha|}}}
|acre ={{{area_urban_acre|}}}
|sqmi ={{{area_urban_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_urban_dunam|}}}
|link ={{#ifeq:{{{dunam_link|}}}|urban|on}}
|pref ={{{unit_pref|}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}
| rowclass73 = mergedrow
| label73 = • Rural<div class="ib-settlement-fn">{{{area_rural_footnotes|}}}</div>
| data73 = {{#if:{{{area_rural_km2|}}}{{{area_rural_ha|}}}{{{area_rural_acre|}}}{{{area_rural_sq_mi|}}}{{{area_rural_dunam|}}}
|{{infobox_settlement/areadisp
|km2 ={{{area_rural_km2|}}}
|ha ={{{area_rural_ha|}}}
|acre ={{{area_rural_acre|}}}
|sqmi ={{{area_rural_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_rural_dunam|}}}
|link ={{#ifeq:{{{dunam_link|}}}|rural|on}}
|pref ={{{unit_pref|}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}
| rowclass74 = mergedrow
| label74 = • Metro<div class="ib-settlement-fn">{{{area_metro_footnotes|}}}</div>
| data74 = {{#if:{{{area_metro_km2|}}}{{{area_metro_ha|}}}{{{area_metro_acre|}}}{{{area_metro_sq_mi|}}}{{{area_metro_dunam|}}}
|{{infobox_settlement/areadisp
|km2 ={{{area_metro_km2|}}}
|ha ={{{area_metro_ha|}}}
|acre ={{{area_metro_acre|}}}
|sqmi ={{{area_metro_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_metro_dunam|}}}
|link ={{#ifeq:{{{dunam_link|}}}|metro|on}}
|pref ={{{unit_pref|}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}
<!-- ***Area rank*** -->
| rowclass75 = mergedrow
| label75 = • Rank
| data75 = {{{area_rank|}}}
| rowclass76 = mergedrow
| label76 = • {{{area_blank1_title}}}
| data76 = {{#if:{{{area_blank1_km2|}}}{{{area_blank1_ha|}}}{{{area_blank1_acre|}}}{{{area_blank1_sq_mi|}}}{{{area_blank1_dunam|}}}
|{{infobox_settlement/areadisp
|km2 ={{{area_blank1_km2|}}}
|ha ={{{area_blank1_ha|}}}
|acre ={{{area_blank1_acre|}}}
|sqmi ={{{area_blank1_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_blank1_dunam|}}}
|link ={{#ifeq:{{{dunam_link|}}}|blank1|on}}
|pref ={{{unit_pref|}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}
| rowclass77 = mergedrow
| label77 = • {{{area_blank2_title}}}
| data77 = {{#if:{{{area_blank2_km2|}}}{{{area_blank2_ha|}}}{{{area_blank2_acre|}}}{{{area_blank2_sq_mi|}}}{{{area_blank2_dunam|}}}
|{{infobox_settlement/areadisp
|km2 ={{{area_blank2_km2|}}}
|ha ={{{area_blank2_ha|}}}
|acre ={{{area_blank2_acre|}}}
|sqmi ={{{area_blank2_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_blank2_dunam|}}}
|link ={{#ifeq:{{{dunam_link|}}}|blank2|on}}
|pref ={{{unit_pref|}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}
| rowclass78 = mergedrow
| label78 =
| data78 = {{{area_note|}}}
<!-- ***Dimensions*** -->
| rowclass79 = mergedtoprow
| header79 = {{#if:{{{length_km|}}}{{{length_mi|}}}{{{width_km|}}}{{{width_mi|}}}|Dimensions<div class="ib-settlement-fn">{{{dimensions_footnotes|}}}</div>}}
| rowclass80 = mergedrow
| label80 = • Length
| data80 = {{#if:{{{length_km|}}}{{{length_mi|}}}
| {{infobox_settlement/lengthdisp
|km ={{{length_km|}}}
|mi ={{{length_mi|}}}
|pref={{{unit_pref|}}}
|name={{{subdivision_name}}}
}} }}
| rowclass81 = mergedrow
| label81 = • Width
| data81 = {{#if:{{{width_km|}}}{{{width_mi|}}}
|{{infobox_settlement/lengthdisp
|km ={{{width_km|}}}
|mi ={{{width_mi|}}}
|pref={{{unit_pref|}}}
|name={{{subdivision_name}}}
}} }}
<!-- ***Elevation*** -->
| rowclass82 = mergedtoprow
| label82 = {{#if:{{{elevation_link|}}}|[[{{{elevation_link|}}}|Elevation]]|Elevation}}<div class="ib-settlement-fn">{{{elevation_footnotes|}}}{{#if:{{{elevation_point|}}}| ({{{elevation_point}}})}}</div>
| data82 = {{#if:{{{elevation_m|}}}{{{elevation_ft|}}}
|{{infobox_settlement/lengthdisp
|m ={{{elevation_m|}}}
|ft ={{{elevation_ft|}}}
|pref={{{unit_pref|}}}
|name={{{subdivision_name}}}
}} }}
| rowclass83 = {{#if:{{{elevation_m|}}}{{{elevation_ft|}}}|mergedrow|mergedtoprow}}
| label83 = Highest elevation<div class="ib-settlement-fn">{{{elevation_max_footnotes|}}}{{#if:{{{elevation_max_point|}}}| ({{{elevation_max_point}}})}}</div>
| data83 = {{#if:{{{elevation_max_m|}}}{{{elevation_max_ft|}}}
|{{infobox_settlement/lengthdisp
|m ={{{elevation_max_m|}}}
|ft ={{{elevation_max_ft|}}}
|pref={{{unit_pref|}}}
|name={{{subdivision_name}}}
}} }}
<!-- ***Elevation max rank*** -->
| rowclass84 = mergedrow
| label84 = • Rank
| data84 = {{#if:{{{elevation_max_m|}}}{{{elevation_max_ft|}}}| {{{elevation_max_rank|}}} }}
| rowclass85 = {{#if:{{{elevation_min_rank|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label85 = Lowest elevation<div class="ib-settlement-fn">{{{elevation_min_footnotes|}}}{{#if:{{{elevation_min_point|}}}| ({{{elevation_min_point}}})}}</div>
| data85 = {{#if:{{{elevation_min_m|}}}{{{elevation_min_ft|}}}
|{{infobox_settlement/lengthdisp
|m ={{{elevation_min_m|}}}
|ft ={{{elevation_min_ft|}}}
|pref={{{unit_pref|}}}
|name={{{subdivision_name}}}
}} }}
<!-- ***Elevation min rank*** -->
| rowclass86 = mergedrow
| label86 = • Rank
| data86 = {{#if:{{{elevation_min_m|}}}{{{elevation_min_ft|}}}|{{{elevation_min_rank|}}}}}
<!-- ***Population*** -->
| rowclass87 = mergedtoprow
| label87 = Population<div class="ib-settlement-fn">{{#if:{{{population_as_of|}}}|{{nbsp}}({{{population_as_of}}})}}{{{population_footnotes|}}}</div>
| data87 = {{fix comma category|{{#ifeq:{{{total_type}}}|
| {{#if:{{{population_total|}}}
| {{formatnum:{{replace|{{{population_total}}}|,|}}}}
}}
}}
}}
| rowclass88 = mergedtoprow
| header88 ={{#ifeq:{{{total_type}}}|
|
|{{#if:{{{population_total|}}}{{{population_urban|}}}{{{population_rural|}}}{{{population_metro|}}}{{{population_blank1|}}}{{{population_blank2|}}}{{{population_est|}}}
|Population<div class="ib-settlement-fn">{{#if:{{{population_as_of|}}}|{{nbsp}}({{{population_as_of}}})}}{{{population_footnotes|}}}</div>
}}
}}
| rowclass89 = mergedrow
| label89 = <div style="white-space:nowrap;"> • {{#if:{{{total_type|}}}|{{{total_type}}}|{{#if:{{{population_metro|}}}{{{population_urban|}}}{{{population_rural|}}}{{{area_metro_km2|}}}{{{area_metro_sq_mi|}}}{{{area_urban_km2|}}}{{{area_urban_sq_mi|}}}{{{area_rural_km2|}}}{{{area_rural_sq_mi|}}}|{{if empty|{{{settlement_type|}}}|{{{type|}}}|City}}|Total}}}}</div>
| data89 = {{#ifeq:{{{total_type}}}|
|
|{{#if:{{{population_total|}}}
| {{fix comma category|{{formatnum:{{replace|{{{population_total}}}|,|}}}}}}
}}
}}
| rowclass90 = mergedrow
| label90 = <div style="white-space:nowrap;"> • Estimate {{#if:{{{pop_est_as_of|}}}|<div class="ib-settlement-fn">({{{pop_est_as_of}}}){{{pop_est_footnotes|}}}</div>}}</div>
| data90 = {{#if:{{{population_est|}}}|{{fix comma category|{{formatnum:{{replace|{{{population_est}}}|,|}}}}}} }}
<!-- ***Population rank*** -->
| rowclass91 = mergedrow
| label91 = • Rank
| data91 = {{{population_rank|}}}
| rowclass92 = mergedrow
| label92 = • Density
| data92 = {{#if:{{{population_density_km2|}}}{{{population_density_sq_mi|}}}{{{population_total|}}}
|{{infobox_settlement/densdisp
|/km2 ={{{population_density_km2|}}}
|/sqmi={{{population_density_sq_mi|}}}
|pop ={{{population_total|}}}
|dunam={{if empty|{{{area_land_dunam|}}}|{{{area_total_dunam|}}}}}
|ha ={{if empty|{{{area_land_ha|}}}|{{{area_total_ha|}}}}}
|km2 ={{if empty|{{{area_land_km2|}}}|{{{area_total_km2|}}}}}
|acre ={{if empty|{{{area_land_acre|}}}|{{{area_total_acre|}}}}}
|sqmi ={{if empty|{{{area_land_sq_mi|}}}|{{{area_total_sq_mi|}}}}}
|pref ={{{unit_pref|}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}
<!-- ***Population density rank*** -->
| rowclass93 = mergedrow
| label93 = • Rank
| data93 = {{{population_density_rank|}}}
| rowclass94 = mergedrow
| label94 = • [[Urban area|Urban]]<div class="ib-settlement-fn">{{{population_urban_footnotes|}}}</div>
| data94 = {{#if:{{{population_urban|}}}| {{fix comma category|{{formatnum:{{replace|{{{population_urban}}}|,|}}}}}} }}
| rowclass95 = mergedrow
| label95 = • Urban density
| data95 = {{#if:{{{population_density_urban_km2|}}}{{{population_density_urban_sq_mi|}}}{{{population_urban|}}}
|{{infobox_settlement/densdisp
|/km2 ={{{population_density_urban_km2|}}}
|/sqmi={{{population_density_urban_sq_mi|}}}
|pop ={{{population_urban|}}}
|ha ={{{area_urban_ha|}}}
|km2 ={{{area_urban_km2|}}}
|acre ={{{area_urban_acre|}}}
|sqmi ={{{area_urban_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_urban_dunam|}}}
|pref ={{{unit_pref|}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}
| rowclass96 = mergedrow
| label96 = • [[Rural area|Rural]]<div class="ib-settlement-fn">{{{population_rural_footnotes|}}}</div>
| data96 = {{#if:{{{population_rural|}}}|{{fix comma category|{{formatnum:{{replace|{{{population_rural}}}|,|}}}}}}}}
| rowclass97 = mergedrow
| label97 = • Rural density
| data97 = {{#if:{{{population_density_rural_km2|}}}{{{population_density_rural_sq_mi|}}}{{{population_rural|}}}
|{{infobox_settlement/densdisp
|/km2 ={{{population_density_rural_km2|}}}
|/sqmi={{{population_density_rural_sq_mi|}}}
|pop ={{{population_rural|}}}
|ha ={{{area_rural_ha|}}}
|km2 ={{{area_rural_km2|}}}
|acre ={{{area_rural_acre|}}}
|sqmi ={{{area_rural_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_rural_dunam|}}}
|pref ={{{unit_pref|}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}
| rowclass98 = mergedrow
| label98 = • [[Metropolitan area|Metro]]<div class="ib-settlement-fn">{{{population_metro_footnotes|}}}</div>
| data98 = {{#if:{{{population_metro|}}}| {{fix comma category|{{formatnum:{{replace|{{{population_metro}}}|,|}}}}}} }}
| rowclass99 = mergedrow
| label99 = • Metro density
| data99 = {{#if:{{{population_density_metro_km2|}}}{{{population_density_metro_sq_mi|}}}{{{population_metro|}}}
|{{infobox_settlement/densdisp
|/km2 ={{{population_density_metro_km2|}}}
|/sqmi={{{population_density_metro_sq_mi|}}}
|pop ={{{population_metro|}}}
|ha ={{{area_metro_ha|}}}
|km2 ={{{area_metro_km2|}}}
|acre ={{{area_metro_acre|}}}
|sqmi ={{{area_metro_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_metro_dunam|}}}
|pref ={{{unit_pref|}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}
| rowclass100 = mergedrow
| label100 = • {{{population_blank1_title|}}}<div class="ib-settlement-fn">{{{population_blank1_footnotes|}}}</div>
| data100 = {{#if:{{{population_blank1|}}}|{{fix comma category|{{formatnum:{{replace|{{{population_blank1}}}|,|}}}}}}}}
| rowclass101 = mergedrow
| label101 = • {{#if:{{{population_blank1_title|}}}|{{{population_blank1_title}}} density|Density}}
| data101 = {{#if:{{{population_density_blank1_km2|}}}{{{population_density_blank1_sq_mi|}}}{{{population_blank1|}}}
|{{infobox_settlement/densdisp
|/km2 ={{{population_density_blank1_km2|}}}
|/sqmi={{{population_density_blank1_sq_mi|}}}
|pop ={{{population_blank1|}}}
|ha ={{{area_blank1_ha|}}}
|km2 ={{{area_blank1_km2|}}}
|acre ={{{area_blank1_acre|}}}
|sqmi ={{{area_blank1_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_blank1_dunam|}}}
|pref ={{{unit_pref|}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}
| rowclass102 = mergedrow
| label102 = • {{{population_blank2_title|}}}<div class="ib-settlement-fn">{{{population_blank2_footnotes|}}}</div>
| data102 = {{#if:{{{population_blank2|}}}|{{fix comma category|{{formatnum:{{replace|{{{population_blank2}}}|,|}}}}}}}}
| rowclass103 = mergedrow
| label103 = • {{#if:{{{population_blank2_title|}}}|{{{population_blank2_title}}} density|Density}}
| data103 = {{#if:{{{population_density_blank2_km2|}}}{{{population_density_blank2_sq_mi|}}}{{{population_blank2|}}}
|{{infobox_settlement/densdisp
|/km2 ={{{population_density_blank2_km2|}}}
|/sqmi={{{population_density_blank2_sq_mi|}}}
|pop ={{{population_blank2|}}}
|ha ={{{area_blank2_ha|}}}
|km2 ={{{area_blank2_km2|}}}
|acre ={{{area_blank2_acre|}}}
|sqmi ={{{area_blank2_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_blank2_dunam|}}}
|pref ={{{unit_pref|}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}
| rowclass104 = mergedrow
| label104 =
| data104 = {{{population_note|}}}
| rowclass105 = mergedtoprow
| label105 = {{Pluralize from text|{{if empty|{{{population_demonym|}}}|{{{population_demonyms|}}}{{force plural}}}}|<!--
-->link=Demonym|singular=Demonym|likely=Demonym(s)|plural=Demonyms}}
| data105 = {{if empty|{{{population_demonym|}}}|{{{population_demonyms|}}}}}{{Main other|{{Pluralize from text|{{{population_demonym|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox settlement with possible demonym list]]}}}}
<!-- ***Demographics 1*** -->
| rowclass106 = mergedtoprow
| header106 = {{#if:{{{demographics_type1|}}}
|{{{demographics_type1}}}<div class="ib-settlement-fn">{{{demographics1_footnotes|}}}</div>}}
| rowclass107 = mergedrow
| label107 = • {{{demographics1_title1}}}
| data107 = {{#if:{{{demographics_type1|}}}
|{{#if:{{{demographics1_title1|}}}|{{{demographics1_info1|}}}}}}}
| rowclass108 = mergedrow
| label108 = • {{{demographics1_title2}}}
| data108 = {{#if:{{{demographics_type1|}}}
|{{#if:{{{demographics1_title2|}}}|{{{demographics1_info2|}}}}}}}
| rowclass109 = mergedrow
| label109 = • {{{demographics1_title3}}}
| data109 = {{#if:{{{demographics_type1|}}}
|{{#if:{{{demographics1_title3|}}}|{{{demographics1_info3|}}}}}}}
| rowclass110 = mergedrow
| label110 = • {{{demographics1_title4}}}
| data110 = {{#if:{{{demographics_type1|}}}
|{{#if:{{{demographics1_title4|}}}|{{{demographics1_info4|}}}}}}}
| rowclass111 = mergedrow
| label111 = • {{{demographics1_title5}}}
| data111 = {{#if:{{{demographics_type1|}}}
|{{#if:{{{demographics1_title5|}}}|{{{demographics1_info5|}}}}}}}
| rowclass112 = mergedrow
| label112 = • {{{demographics1_title6}}}
| data112 = {{#if:{{{demographics_type1|}}}
|{{#if:{{{demographics1_title6|}}}|{{{demographics1_info6|}}}}}}}
| rowclass113 = mergedrow
| label113 = • {{{demographics1_title7}}}
| data113 = {{#if:{{{demographics_type1|}}}
|{{#if:{{{demographics1_title7|}}}|{{{demographics1_info7|}}}}}}}
| rowclass114 = mergedrow
| label114 = • {{{demographics1_title8}}}
| data114 = {{#if:{{{demographics_type1|}}}
|{{#if:{{{demographics1_title8|}}}|{{{demographics1_info8|}}}}}}}
| rowclass115 = mergedrow
| label115 = • {{{demographics1_title9}}}
| data115 = {{#if:{{{demographics_type1|}}}
|{{#if:{{{demographics1_title9|}}}|{{{demographics1_info9|}}}}}}}
| rowclass116 = mergedrow
| label116 = • {{{demographics1_title10}}}
| data116 = {{#if:{{{demographics_type1|}}}
|{{#if:{{{demographics1_title10|}}}|{{{demographics1_info10|}}}}}}}
<!-- ***Demographics 2*** -->
| rowclass117 = mergedtoprow
| header117 = {{#if:{{{demographics_type2|}}}
|{{{demographics_type2}}}<div class="ib-settlement-fn">{{{demographics2_footnotes|}}}</div>}}
| rowclass118 = mergedrow
| label118 = • {{{demographics2_title1}}}
| data118 = {{#if:{{{demographics_type2|}}}
|{{#if:{{{demographics2_title1|}}}|{{{demographics2_info1|}}}}}}}
| rowclass119 = mergedrow
| label119 = • {{{demographics2_title2}}}
| data119 = {{#if:{{{demographics_type2|}}}
|{{#if:{{{demographics2_title2|}}}|{{{demographics2_info2|}}}}}}}
| rowclass120 = mergedrow
| label120 = • {{{demographics2_title3}}}
| data120 = {{#if:{{{demographics_type2|}}}
|{{#if:{{{demographics2_title3|}}}|{{{demographics2_info3|}}}}}}}
| rowclass121 = mergedrow
| label121 = • {{{demographics2_title4}}}
| data121 = {{#if:{{{demographics_type2|}}}
|{{#if:{{{demographics2_title4|}}}|{{{demographics2_info4|}}}}}}}
| rowclass122 = mergedrow
| label122 = • {{{demographics2_title5}}}
| data122 = {{#if:{{{demographics_type2|}}}
|{{#if:{{{demographics2_title5|}}}|{{{demographics2_info5|}}}}}}}
| rowclass123 = mergedrow
| label123 = • {{{demographics2_title6}}}
| data123 = {{#if:{{{demographics_type2|}}}
|{{#if:{{{demographics2_title6|}}}|{{{demographics2_info6|}}}}}}}
| rowclass124 = mergedrow
| label124 = • {{{demographics2_title7}}}
| data124 = {{#if:{{{demographics_type2|}}}
|{{#if:{{{demographics2_title7|}}}|{{{demographics2_info7|}}}}}}}
| rowclass125 = mergedrow
| label125 = • {{{demographics2_title8}}}
| data125 = {{#if:{{{demographics_type2|}}}
|{{#if:{{{demographics2_title8|}}}|{{{demographics2_info8|}}}}}}}
| rowclass126 = mergedrow
| label126 = • {{{demographics2_title9}}}
| data126 = {{#if:{{{demographics_type2|}}}
|{{#if:{{{demographics2_title9|}}}|{{{demographics2_info9|}}}}}}}
| rowclass127 = mergedrow
| label127 = • {{{demographics2_title10}}}
| data127 = {{#if:{{{demographics_type2|}}}
|{{#if:{{{demographics2_title10|}}}|{{{demographics2_info10|}}}}}}}
<!-- ***Time Zones*** -->
| rowclass128 = mergedtoprow
| header128 = {{#if:{{{timezone1_location|}}}{{{time_zone1_location|}}}|{{#if:{{{timezone2|}}}{{{time_zone2|}}}|[[{{if empty|{{{timezone_link|}}}|{{{time_zone_link|}}}|Time zone}}|Time zone]]s|[[{{if empty|{{{timezone_link|}}}|{{{time_zone_link|}}}|Time zone}}|Time zone]]}}|}}
| rowclass129 = {{#if:{{{timezone1_location|}}}{{{time_zone1_location|}}}|mergedrow|mergedtoprow}}
| label129 = {{#if:{{{timezone1_location|}}}{{{time_zone1_location|}}}|{{{timezone1_location}}}{{{time_zone1_location|}}}|{{#if:{{{timezone2_location|}}}{{{time_zone2_location|}}}|{{{timezone2_location}}}{{{time_zone2_location|}}}|{{#if:{{{timezone2|}}}{{{time_zone2|}}}|[[{{if empty|{{{timezone_link|}}}|{{{time_zone_link|}}}|Time zone}}|Time zone]]s|[[{{if empty|{{{timezone_link|}}}|{{{time_zone_link|}}}|Time zone}}|Time zone]]}}}}}}
| data129 = {{#if:{{{utc_offset1|}}}{{{utc_offset|}}}
|[[UTC{{if empty|{{{utc_offset1|}}}|{{{utc_offset}}}}}]] {{#if:{{{timezone1|}}}{{{time_zone1|}}}{{{timezone|}}}{{{time_zone|}}}|({{if empty|{{{timezone1|}}}|{{{time_zone1|}}}|{{{timezone|}}}|{{{time_zone|}}}}})}}
|{{if empty|{{{timezone1|}}}|{{{time_zone1|}}}|{{{timezone|}}}|{{{time_zone|}}}}}
}}
| rowclass130 = mergedrow
| label130 = <span class="nowrap"> • Summer ([[Daylight saving time|DST]])</span>
| data130 = {{#if:{{{utc_offset1_DST|}}}{{{utc_offset_DST|}}}
|[[UTC{{if empty|{{{utc_offset1_DST|}}}|{{{utc_offset_DST|}}}}}]] {{#if:{{{timezone1_DST|}}}{{{time_zone1_DST|}}}{{{timezone_DST|}}}{{{time_zone_DST|}}}|({{if empty|{{{timezone1_DST|}}}|{{{time_zone1_DST|}}}|{{{timezone_DST|}}}|{{{time_zone_DST|}}}}})}}
|{{if empty|{{{timezone1_DST|}}}|{{{time_zone1_DST|}}}|{{{timezone_DST|}}}|{{{time_zone_DST|}}}}}
}}
| rowclass131 = mergedrow
| label131 = {{if empty|{{{timezone2_location|}}}|{{{time_zone2_location|}}}|<nowiki />}}
| data131 = {{#if:{{{timezone1|}}}{{{time_zone1|}}}{{{timezone|}}}{{{time_zone|}}}{{{utc_offset1|}}}{{{utc_offset|}}}
|{{#if:{{{utc_offset2|}}}
|[[UTC{{{utc_offset2|}}}]] {{#if:{{{timezone2|}}}{{{time_zone2|}}}|({{if empty|{{{timezone2|}}}|{{{time_zone2|}}}}})}}
|{{if empty|{{{timezone2|}}}|{{{time_zone2|}}}}}
}}
}}
| rowclass132 = mergedrow
| label132 = <span class="nowrap"> • Summer ([[Daylight saving time|DST]])</span>
| data132 = {{#if:{{{utc_offset2_DST|}}}|[[UTC{{{utc_offset2_DST|}}}]] {{#if:{{{timezone2_DST|}}}{{{time_zone2_DST|}}}|({{if empty|{{{timezone2_DST|}}}|{{{time_zone2_DST|}}}}})}}
|{{if empty|{{{timezone2_DST|}}}|{{{time_zone2_DST|}}}}}
}}
| rowclass133 = mergedrow
| label133 = {{if empty|{{{timezone3_location|}}}|{{{time_zone3_location|}}}|<nowiki />}}
| data133 = {{#if:{{{timezone1|}}}{{{time_zone1|}}}{{{timezone|}}}{{{time_zone|}}}{{{utc_offset1|}}}{{{utc_offset|}}}
|{{#if:{{{utc_offset3|}}}
|[[UTC{{{utc_offset3|}}}]] {{#if:{{{timezone3|}}}{{{time_zone3|}}}|({{if empty|{{{timezone3|}}}|{{{time_zone3|}}}}})}}
|{{if empty|{{{timezone3|}}}|{{{time_zone3|}}}}}
}}
}}
| rowclass134 = mergedrow
| label134 = <span class="nowrap"> • Summer ([[Daylight saving time|DST]])</span>
| data134 = {{#if:{{{utc_offset3_DST|}}}|[[UTC{{{utc_offset3_DST|}}}]] {{#if:{{{timezone3_DST|}}}{{{time_zone3_DST|}}}|({{if empty|{{{timezone3_DST|}}}|{{{time_zone3_DST|}}}}})}}
|{{if empty|{{{timezone3_DST|}}}|{{{time_zone3_DST|}}}}}
}}
| rowclass135 = mergedrow
| label135 = {{if empty|{{{timezone4_location|}}}|{{{time_zone4_location|}}}|<nowiki />}}
| data135 = {{#if:{{{timezone1|}}}{{{time_zone1|}}}{{{timezone|}}}{{{time_zone|}}}{{{utc_offset1|}}}{{{utc_offset|}}}
|{{#if:{{{utc_offset4|}}}
|[[UTC{{{utc_offset4|}}}]] {{#if:{{{timezone4|}}}{{{time_zone4|}}}|({{if empty|{{{timezone4|}}}|{{{time_zone4|}}}}})}}
|{{if empty|{{{timezone4|}}}|{{{time_zone4|}}}}}
}}
}}
| rowclass136 = mergedrow
| label136 = <span class="nowrap"> • Summer ([[Daylight saving time|DST]])</span>
| data136 = {{#if:{{{utc_offset4_DST|}}}|[[UTC{{{utc_offset4_DST|}}}]] {{#if:{{{timezone4_DST|}}}{{{time_zone4_DST|}}}|({{if empty|{{{timezone4_DST|}}}|{{{time_zone4_DST|}}}}})}}
|{{if empty|{{{timezone4_DST|}}}|{{{time_zone4_DST|}}}}}
}}
| rowclass137 = mergedrow
| label137 = {{if empty|{{{timezone5_location|}}}|{{{time_zone5_location|}}}|<nowiki />}}
| data137 = {{#if:{{{timezone1|}}}{{{time_zone1|}}}{{{timezone|}}}{{{time_zone|}}}{{{utc_offset1|}}}{{{utc_offset|}}}
|{{#if:{{{utc_offset5|}}}
|[[UTC{{{utc_offset5|}}}]] {{#if:{{{timezone5|}}}{{{time_zone5|}}}|({{if empty|{{{timezone5|}}}|{{{time_zone5|}}}}})}}
|{{if empty|{{{timezone5|}}}|{{{time_zone5|}}}}}
}}
}}
| rowclass138 = mergedrow
| label138 = <span class="nowrap"> • Summer ([[Daylight saving time|DST]])</span>
| data138 = {{#if:{{{utc_offset5_DST|}}}|[[UTC{{{utc_offset5_DST|}}}]] {{#if:{{{timezone5_DST|}}}{{{time_zone5_DST|}}}|({{if empty|{{{timezone5_DST|}}}|{{{time_zone5_DST|}}}}})}}
|{{if empty|{{{timezone5_DST|}}}|{{{time_zone5_DST|}}}}}
}}
<!-- ***Postal Code(s)*** -->
| rowclass139 = mergedtoprow
| label139 = {{if empty|{{{postal_code_type|}}}|{{Pluralize from text|any_comma=1|parse_links=1|{{{postal_code|}}}|link=Postal code|singular=Postal code|plural=Postal codes}}}}
| class139 = adr
| data139 = {{#if:{{{postal_code|}}}|<div class="postal-code">{{{postal_code}}}</div>}}
| rowclass140 = {{#if:{{{postal_code|}}}|mergedbottomrow|mergedtoprow}}
| label140 = {{if empty|{{{postal2_code_type|}}}|{{Pluralize from text|any_comma=1|parse_links=1|{{{postal2_code|}}}|link=Postal code|singular=Postal code|plural=Postal codes}}}}
| class140 = adr
| data140 = {{#if:{{{postal2_code|}}}|<div class="postal-code">{{{postal2_code}}}</div>}}
<!-- ***Area Code(s)*** -->
| rowclass141 = {{#if:{{{postal_code|}}}{{{postal2_code|}}}|mergedrow|mergedtoprow}}
| label141 = {{if empty|{{{area_code_type|}}}|{{Pluralize from text|any_comma=1|parse_links=1|{{if empty|{{{area_code|}}}|{{{area_codes|}}}{{force plural}}}}|<!--
-->link=Telephone numbering plan|singular=Area code|likely=Area code(s)|plural=Area codes}}}}
| data141 = {{if empty|{{{area_code|}}}|{{{area_codes|}}}}}{{#if:{{{area_code_type|}}}||{{Main other|{{Pluralize from text|any_comma=1|parse_links=1|{{{area_code|}}}|||[[Category:Pages using infobox settlement with possible area code list]]}}}}}}
<!-- Geocode-->
| rowclass142 = {{#if:{{{postal_code|}}}{{{postal2_code|}}}{{{area_code|}}}|mergedrow|mergedtoprow}}
| label142 = [[Geocode]]
| class142 = nickname
| data142 = {{{geocode|}}}
<!-- ISO Code-->
| rowclass143 = {{#if:{{{postal_code|}}}{{{postal2_code|}}}{{{area_code|}}}{{{geocode|}}}|mergedrow|mergedtoprow}}
| label143 = [[ISO 3166|ISO 3166 code]]
| class143 = nickname
| data143 = {{{iso_code|}}}
<!-- Vehicle registration plate-->
| rowclass144 = {{#if:{{{postal_code|}}}{{{postal2_code|}}}{{{area_code|}}}{{{geocode|}}}{{{iso_code|}}}|mergedrow|mergedtoprow}}
| label144 = {{if empty|{{{registration_plate_type|}}}|[[Vehicle registration plate|Vehicle registration]]}}
| data144 = {{{registration_plate|}}}
<!-- Other codes -->
| rowclass145 = {{#if:{{{postal_code|}}}{{{postal2_code|}}}{{{area_code|}}}{{{geocode|}}}{{{iso_code|}}}{{{registration_plate|}}}|mergedrow|mergedtoprow}}
| label145 = {{{code1_name|}}}
| class145 = nickname
| data145 = {{#if:{{{code1_name|}}}|{{{code1_info|}}}}}
| rowclass146 = {{#if:{{{postal_code|}}}{{{postal2_code|}}}{{{area_code|}}}{{{geocode|}}}{{{iso_code|}}}{{{registration_plate|}}}{{{code1_name|}}}|mergedrow|mergedtoprow}}
| label146 = {{{code2_name|}}}
| class146 = nickname
| data146 = {{#if:{{{code2_name|}}}|{{{code2_info|}}}}}
<!-- ***Blank Fields (two sections)*** -->
| rowclass147 = mergedtoprow
| label147 = {{if empty|{{{blank_name_sec1|}}}|{{{blank_name|}}}|{{{custom_label_sec1|}}}}}
| data147 = {{#if:{{{blank_name_sec1|}}}{{{blank_name|}}}{{{custom_label_sec1|}}}|{{if empty|{{{blank_info_sec1|}}}|{{{blank_info|}}}|{{{custom_data_sec1|}}}}}}}
| rowclass148 = mergedrow
| label148 = {{if empty|{{{blank1_name_sec1|}}}|{{{blank1_name|}}}|{{{custom_label1_sec1|}}}}}
| data148 = {{#if:{{{blank1_name_sec1|}}}{{{blank1_name|}}}{{{custom_label1_sec1|}}}|{{if empty|{{{blank1_info_sec1|}}}|{{{blank1_info|}}}|{{{custom_data1_sec1|}}}}}}}
| rowclass149 = mergedrow
| label149 = {{if empty|{{{blank2_name_sec1|}}}|{{{blank2_name|}}}|{{{custom_label2_sec1|}}}}}
| data149 = {{#if:{{{blank2_name_sec1|}}}{{{blank2_name|}}}{{{custom_label2_sec1|}}}|{{if empty|{{{blank2_info_sec1|}}}|{{{blank2_info|}}}|{{{custom_data2_sec1|}}}}}}}
| rowclass150 = mergedrow
| label150 = {{if empty|{{{blank3_name_sec1|}}}|{{{blank3_name|}}}|{{{custom_label3_sec1|}}}}}
| data150 = {{#if:{{{blank3_name_sec1|}}}{{{blank3_name|}}}{{{custom_label3_sec1|}}}|{{if empty|{{{blank3_info_sec1|}}}|{{{blank3_info|}}}|{{{custom_data3_sec1|}}}}}}}
| rowclass151 = mergedrow
| label151 = {{if empty|{{{blank4_name_sec1|}}}|{{{blank4_name|}}}|{{{custom_label4_sec1|}}}}}
| data151 = {{#if:{{{blank4_name_sec1|}}}{{{blank4_name|}}}{{{custom_label4_sec1|}}}|{{if empty|{{{blank4_info_sec1|}}}|{{{blank4_info|}}}|{{{custom_data4_sec1|}}}}}}}
| rowclass152 = mergedrow
| label152 = {{if empty|{{{blank5_name_sec1|}}}|{{{blank5_name|}}}|{{{custom_label5_sec1|}}}}}
| data152 = {{#if:{{{blank5_name_sec1|}}}{{{blank5_name|}}}{{{custom_label5_sec1|}}}|{{if empty|{{{blank5_info_sec1|}}}|{{{blank5_info|}}}|{{{custom_data5_sec1|}}}}}}}
| rowclass153 = mergedrow
| label153 = {{if empty|{{{blank6_name_sec1|}}}|{{{blank6_name|}}}|{{{custom_label6_sec1|}}}}}
| data153 = {{#if:{{{blank6_name_sec1|}}}{{{blank6_name|}}}{{{custom_label6_sec1|}}}|{{if empty|{{{blank6_info_sec1|}}}|{{{blank6_info|}}}|{{{custom_data6_sec1|}}}}}}}
| rowclass154 = mergedrow
| label154 = {{if empty|{{{blank7_name_sec1|}}}|{{{blank7_name|}}}|{{{custom_label7_sec1|}}}}}
| data154 = {{#if:{{{blank7_name_sec1|}}}{{{blank7_name|}}}{{{custom_label7_sec1|}}}|{{if empty|{{{blank7_info_sec1|}}}|{{{blank7_info|}}}|{{{custom_data7_sec1|}}}}}}}
| rowclass155 = mergedtoprow
| label155 = {{if empty|{{{blank_name_sec2|}}}|{{{custom_label_sec2|}}}}}
| data155 = {{#if:{{{blank_name_sec2|}}}{{{custom_label_sec2|}}}|{{if empty|{{{blank_info_sec2|}}}|{{{custom_data_sec2|}}}}}}}
| rowclass156 = mergedrow
| label156 = {{if empty|{{{blank1_name_sec2|}}}|{{{custom_label1_sec2|}}}}}
| data156 = {{#if:{{{blank1_name_sec2|}}}{{{custom_label1_sec2|}}}|{{if empty|{{{blank1_info_sec2|}}}|{{{custom_data1_sec2|}}}}}}}
| rowclass157 = mergedrow
| label157 = {{if empty|{{{blank2_name_sec2|}}}|{{{custom_label2_sec2|}}}}}
| data157 = {{#if:{{{blank2_name_sec2|}}}{{{custom_label2_sec2|}}}|{{if empty|{{{blank2_info_sec2|}}}|{{{custom_data2_sec2|}}}}}}}
| rowclass158 = mergedrow
| label158 = {{if empty|{{{blank3_name_sec2|}}}|{{{custom_label3_sec2|}}}}}
| data158 = {{#if:{{{blank3_name_sec2|}}}{{{custom_label3_sec2|}}}|{{if empty|{{{blank3_info_sec2|}}}|{{{custom_data3_sec2|}}}}}}}
| rowclass159 = mergedrow
| label159 = {{if empty|{{{blank4_name_sec2|}}}|{{{custom_label4_sec2|}}}}}
| data159 = {{#if:{{{blank4_name_sec2|}}}{{{custom_label4_sec2|}}}|{{if empty|{{{blank4_info_sec2|}}}|{{{custom_data4_sec2|}}}}}}}
| rowclass160 = mergedrow
| label160 = {{if empty|{{{blank5_name_sec2|}}}|{{{custom_label5_sec2|}}}}}
| data160 = {{#if:{{{blank5_name_sec2|}}}{{{custom_label5_sec2|}}}|{{if empty|{{{blank5_info_sec2|}}}|{{{custom_data5_sec2|}}}}}}}
| rowclass161 = mergedrow
| label161 = {{if empty|{{{blank6_name_sec2|}}}|{{{custom_label6_sec2|}}}}}
| data161 = {{#if:{{{blank6_name_sec2|}}}{{{custom_label6_sec2|}}}|{{if empty|{{{blank6_info_sec2|}}}|{{{custom_data6_sec2|}}}}}}}
| rowclass162 = mergedrow
| label162 = {{if empty|{{{blank7_name_sec2|}}}|{{{custom_label7_sec2|}}}}}
| data162 = {{#if:{{{blank7_name_sec2|}}}{{{custom_label7_sec2|}}}|{{if empty|{{{blank7_info_sec2|}}}|{{{custom_data7_sec2|}}}}}}}
<!-- ***Website*** -->
| rowclass163 = mergedtoprow
| label163 = Website
| data163 = {{{website|}}}
| class164 = maptable
| data164 = {{{module|}}}
<!-- ***Footnotes*** -->
| belowrowclass = mergedtoprow
| below = {{{footnotes|}}}
}}<!-- Check for unknowns
-->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using {{if empty|{{lcfirst:{{{template_name|}}}}}|infobox settlement}} with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview = Page using [[Template:{{if empty|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox settlement}}]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y|mapframe_args=y
| alt | anthem | anthem_link | area_blank1_acre | area_blank1_dunam | area_blank1_ha | area_blank1_km2 | area_blank1_sq_mi | area_blank1_title | area_blank2_acre | area_blank2_dunam | area_blank2_ha | area_blank2_km2 | area_blank2_sq_mi | area_blank2_title | area_code | area_code_type | area_codes | area_footnotes | area_land_acre | area_land_dunam | area_land_ha | area_land_km2 | area_land_sq_mi | area_metro_acre | area_metro_dunam | area_metro_footnotes | area_metro_ha | area_metro_km2 | area_metro_sq_mi | area_note | area_rank | area_rural_acre | area_rural_dunam | area_rural_footnotes | area_rural_ha | area_rural_km2 | area_rural_sq_mi | area_total_acre | area_total_dunam | area_total_ha | area_total_km2 | area_total_sq_mi | area_urban_acre | area_urban_dunam | area_urban_footnotes | area_urban_ha | area_urban_km2 | area_urban_sq_mi | area_water_acre | area_water_dunam | area_water_ha | area_water_km2 | area_water_percent | area_water_sq_mi
| blank_emblem_alt | blank_emblem_link | blank_emblem_size | blank_emblem_type | blank_emblem_upright
| blank_info | blank_info_sec1 | blank_info_sec2 | blank_name | blank_name_sec1 | blank_name_sec2 | blank1_info | blank1_info_sec1 | blank1_info_sec2 | blank1_name | blank1_name_sec1 | blank1_name_sec2 | blank2_info | blank2_info_sec1 | blank2_info_sec2 | blank2_name | blank2_name_sec1 | blank2_name_sec2 | blank3_info | blank3_info_sec1 | blank3_info_sec2 | blank3_name | blank3_name_sec1 | blank3_name_sec2 | blank4_info | blank4_info_sec1 | blank4_info_sec2 | blank4_name | blank4_name_sec1 | blank4_name_sec2 | blank5_info | blank5_info_sec1 | blank5_info_sec2 | blank5_name | blank5_name_sec1 | blank5_name_sec2 | blank6_info | blank6_info_sec1 | blank6_info_sec2 | blank6_name | blank6_name_sec1 | blank6_name_sec2 | blank7_info | blank7_info_sec1 | blank7_info_sec2 | blank7_name | blank7_name_sec1 | blank7_name_sec2 | caption | code1_info | code1_name | code2_info | code2_name | coor_pinpoint | coor_type | coordinates | coordinates_footnotes | demographics_type1 | demographics_type2 | demographics1_footnotes | demographics1_info1 | demographics1_info10 | demographics1_info2 | demographics1_info3 | demographics1_info4 | demographics1_info5 | demographics1_info6 | demographics1_info7 | demographics1_info8 | demographics1_info9 | demographics1_title1 | demographics1_title10 | demographics1_title2 | demographics1_title3 | demographics1_title4 | demographics1_title5 | demographics1_title6 | demographics1_title7 | demographics1_title8 | demographics1_title9 | demographics2_footnotes | demographics2_info1 | demographics2_info10 | demographics2_info2 | demographics2_info3 | demographics2_info4 | demographics2_info5 | demographics2_info6 | demographics2_info7 | demographics2_info8 | demographics2_info9 | demographics2_title1 | demographics2_title10 | demographics2_title2 | demographics2_title3 | demographics2_title4 | demographics2_title5 | demographics2_title6 | demographics2_title7 | demographics2_title8 | demographics2_title9 | dimensions_footnotes | dunam_link | elevation_footnotes | elevation_ft | elevation_link | elevation_m | elevation_max_footnotes | elevation_max_ft | elevation_max_m | elevation_max_point | elevation_max_rank | elevation_min_footnotes | elevation_min_ft | elevation_min_m | elevation_min_point | elevation_min_rank | elevation_point | embed | established_date | established_date1 | established_date2 | established_date3 | established_date4 | established_date5 | established_date6 | established_date7 | established_title | established_title1 | established_title2 | established_title3 | established_title4 | established_title5 | established_title6 | established_title7 | etymology | extinct_date | extinct_title | flag_alt | flag_border | flag_link | flag_size | footnotes | founder | geocode | governing_body | government_footnotes | government_type | government_blank1_title | government_blank1 | government_blank2_title | government_blank2 | government_blank3 | government_blank3_title | government_blank4_title | government_blank4 | government_blank5_title | government_blank5 | government_blank6_title | government_blank6 | grid_name | grid_position
| image_alt | image_blank_emblem | image_caption | image_flag | image_map | image_map1 | image_seal | image_shield | image_size | image_skyline | imagesize | image_upright
| iso_code | leader_name | leader_name1 | leader_name2 | leader_name3 | leader_name4 | leader_name5 | leader_party | leader_title | leader_title1 | leader_title2 | leader_title3 | leader_title4 | leader_title5 | length_km | length_mi | map_alt | map_alt1 | map_caption | map_caption1 | mapsize | mapsize1 | module | motto | motto_link | mottoes | name | named_for | native_name | native_name_lang | nickname | nickname_link | nicknames | official_name | other_name | p1 | p10 | p11 | p12 | p13 | p14 | p15 | p16 | p17 | p18 | p19 | p2 | p20 | p21 | p22 | p23 | p24 | p25 | p26 | p27 | p28 | p29 | p3 | p30 | p31 | p32 | p33 | p34 | p35 | p36 | p37 | p38 | p39 | p4 | p40 | p41 | p42 | p43 | p44 | p45 | p46 | p47 | p48 | p49 | p5 | p50 | p6 | p7 | p8 | p9 | parts | parts_style | parts_type | pop_est_as_of | pop_est_footnotes | population_as_of | population_blank1 | population_blank1_footnotes | population_blank1_title | population_blank2 | population_blank2_footnotes | population_blank2_title | population_demonym | population_demonyms | population_density_blank1_km2 | population_density_blank1_sq_mi | population_density_blank2_km2 | population_density_blank2_sq_mi | population_density_km2 | population_density_metro_km2 | population_density_metro_sq_mi | population_density_rank | population_density_rural_km2 | population_density_rural_sq_mi | population_density_sq_mi | population_density_urban_km2 | population_density_urban_sq_mi | population_est | population_footnotes | population_metro | population_metro_footnotes | population_note | population_rank | population_rural | population_rural_footnotes | population_total | population_urban | population_urban_footnotes | postal_code | postal_code_type | postal2_code | postal2_code_type | pushpin_image | pushpin_label | pushpin_label_position | pushpin_map | pushpin_map_alt | pushpin_map_caption | pushpin_map_caption_notsmall | pushpin_map_narrow | pushpin_mapsize | pushpin_outside | pushpin_overlay | pushpin_relief | registration_plate | registration_plate_type | seal_alt | seal_class | seal_link | seal_size | seal_type | seat | seat_type | seat1 | seat1_type | seat2 | seat2_type | settlement_type | shield_alt | shield_link | shield_size | short_description <!--used by Module:Settlement short description-->| subdivision_name | subdivision_name1 | subdivision_name2 | subdivision_name3 | subdivision_name4 | subdivision_name5 | subdivision_name6 | subdivision_type | subdivision_type1 | subdivision_type2 | subdivision_type3 | subdivision_type4 | subdivision_type5 | subdivision_type6 | template_name | timezone | timezone_DST | timezone_link | timezone1 | timezone1_DST | timezone1_location | timezone2 | timezone2_DST | timezone2_location | timezone3 | timezone3_DST | timezone3_location | timezone4 | timezone4_DST | timezone4_location | timezone5 | timezone5_DST | timezone5_location | total_type | translit_lang1 | translit_lang1_info | translit_lang1_info1 | translit_lang1_info2 | translit_lang1_info3 | translit_lang1_info4 | translit_lang1_info5 | translit_lang1_info6 | translit_lang1_type | translit_lang1_type1 | translit_lang1_type2 | translit_lang1_type3 | translit_lang1_type4 | translit_lang1_type5 | translit_lang1_type6 | translit_lang2 | translit_lang2_info | translit_lang2_info1 | translit_lang2_info2 | translit_lang2_info3 | translit_lang2_info4 | translit_lang2_info5 | translit_lang2_info6 | translit_lang2_type | translit_lang2_type1 | translit_lang2_type2 | translit_lang2_type3 | translit_lang2_type4 | translit_lang2_type5 | translit_lang2_type6 | type | unit_pref | utc_offset | utc_offset_DST | utc_offset1 | utc_offset1_DST | utc_offset2 | utc_offset2_DST | utc_offset3 | utc_offset3_DST | utc_offset4 | utc_offset4_DST | utc_offset5 | utc_offset5_DST | website | width_km | width_mi <!--
NEW PARAMETERS AS PART OF REFACTOR - Will be integrated in alphebetical order once refactor is completed
-->| pushpin_map_args=y | map_size | map_size1 | image | custom_label_sec1 | custom_data_sec1 | custom_label1_sec1 | custom_data1_sec1 | custom_label2_sec1 | custom_data2_sec1 | custom_label3_sec1 | custom_data3_sec1 | custom_label4_sec1 | custom_data4_sec1 | custom_label5_sec1 | custom_data5_sec1 | custom_label6_sec1 | custom_data6_sec1 | custom_label7_sec1 | custom_data7_sec1 | custom_label_sec2 | custom_data_sec2 | custom_label1_sec2 | custom_data1_sec2 | custom_label2_sec2 | custom_data2_sec2 | custom_label3_sec2 | custom_data3_sec2 | custom_label4_sec2 | custom_data4_sec2 | custom_label5_sec2 | custom_data5_sec2 | custom_label6_sec2 | custom_data6_sec2 | custom_label7_sec2 | custom_data7_sec2 | time_zone | time_zone1_location | time_zone2 | time_zone_link | time_zone2_location | time_zone1 | time_zone1_DST | time_zone_DST | time_zone2_DST | time_zone3_location | time_zone3 | time_zone3_DST | time_zone4_location | time_zone4 | time_zone4_DST | time_zone5_location | time_zone5 | time_zone5_DST }}<!--
-->{{#invoke:Check for conflicting parameters|check
| template = [[Template:{{if empty|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox settlement}}]]
| cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{lcfirst:{{{template_name|}}}}}|infobox settlement}} with conflicting parameters}}
| settlement_type; type
| image_size; imagesize
| image_alt; alt
| image_caption; caption
| nickname; nicknames
| motto; mottoes
| coor_pinpoint; coor_type
| population_demonym; population_demonyms
| utc_offset1; utc_offset
| timezone1; timezone
| utc_offset1_DST; utc_offset_DST
| timezone1_DST; timezone_DST
| area_code; area_codes
| blank_name_sec1; blank_name
| blank_info_sec1; blank_info
| blank1_name_sec1; blank1_name
| blank1_info_sec1; blank1_info
| blank2_name_sec1; blank2_name
| blank2_info_sec1; blank2_info
| blank3_name_sec1; blank3_name
| blank3_info_sec1; blank3_info
| blank4_name_sec1; blank4_name
| blank4_info_sec1; blank4_info
| blank5_name_sec1; blank5_name
| blank5_info_sec1; blank5_info
| blank6_name_sec1; blank6_name
| blank6_info_sec1; blank6_info
| blank7_name_sec1; blank7_name
| blank7_info_sec1; blank7_info
}}<!-- Wikidata
-->{{#if:{{{coordinates_wikidata|}}}{{{wikidata|}}}
|[[Category:Pages using infobox settlement with the wikidata parameter]]
}}{{main other|<!-- Missing country
-->{{#if:{{{subdivision_name|}}}||[[Category:Pages using infobox settlement with missing country]]}}<!-- No map
-->{{#if:{{{pushpin_map|}}}{{{image_map|}}}{{{image_map1|}}}||[[Category:Pages using infobox settlement with no map]]}}<!-- Image_map1 without image_map
-->{{#if:{{{image_map1|}}}|{{#if:{{{image_map|}}}||[[Category:Pages using infobox settlement with image_map1 but not image_map]]}}}}<!-- No coordinates
-->{{#if:{{{coordinates|}}}||[[Category:Pages using infobox settlement with no coordinates]]}}<!--
-->{{#if:{{{embed|}}}|[[Category:Pages using infobox settlement with embed]]}}
}}<!-- Gathering information on over-use of maps
-->{{#ifexpr:{{#invoke:ParameterCount|main|mapframe|image_map|image_map1|pushpin_map}} >2 |{{main other| [[Category:Pages using infobox settlement with potentially too many maps]]}}}}</includeonly>{{#invoke:Check for deprecated parameters|check
| _category = {{main other|[[Category:Pages using infobox settlement with deprecated parameters|_VALUE_]]}}
| _remove = pushpin_map_caption_notsmall; pushpin_outside; pushpin_overlay; pushpin_image
| settlement_type = type
| image_skyline = image
| imagesize = image_size
| image_alt = alt
| image_caption = caption
| mapsize = map_size
| mapsize1 = map_size1
| pushpin_map_alt = pushpin_alt
| pushpin_map_caption = pushpin_caption
| pushpin_mapsize = pushpin_map_size
| _regexp1 = blank(%d*)_name = custom_label%1_sec1
| _regexp2 = blank(%d*)_info = custom_data%1_sec1
| _regexp3 = blank(%d*)_name_sec(%d) = custom_label%1_sec%2
| _regexp4 = blank(%d*)_info_sec(%d) = custom_data%1_sec%2
| timezone = time_zone
| timezone_DST = time_zone_DST
| timezone_link = time_zone_link
| _regexp5 = timezone(%d) = time_zone%1
| _regexp6 = timezone(%d)_DST = time_zone%1_DST
| _regexp7 = timezone(%d)_location = time_zone%1_location
}}<noinclude>
{{documentation}}
<!--Please add this template's categories to the /doc subpage, not here - thanks!-->
</noinclude>
bvmdh3rtxryhdjv18qnhcbp41w54xcn
1368656
1368655
2026-08-07T13:56:01Z
पर्वत सुवेदी
31224
[[Special:Contributions/पर्वत सुवेदी|पर्वत सुवेदी]] ([[User talk:पर्वत सुवेदी|वार्ता]])द्वारा [[Special:Diff/1368655|1368655]] संशोधनलाई खारेज गरियो
1368656
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{main other|{{#invoke:Settlement short description|main}}|}}{{Infobox
| child = {{yesno|{{{embed|}}}}}
| templatestyles = Infobox settlement/styles.css
| bodyclass = ib-settlement vcard
<!--** names, type, and transliterations ** -->
| above = <div class="fn org">{{if empty|{{{name|}}}|{{{official_name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</div>
{{#if:{{{native_name|}}}|<div class="nickname ib-settlement-native" {{#if:{{{native_name_lang|}}}|lang="{{{native_name_lang}}}"}}>{{{native_name}}}</div>}}{{#if:{{{other_name|}}}|<div class="nickname ib-settlement-other-name">{{{other_name}}}</div>}}
| subheader = {{#if:{{{settlement_type|{{{type|}}}}}}|<div class="category">{{{settlement_type|{{{type}}}}}}</div>}}
| rowclass1 = mergedtoprow ib-settlement-official
| data1 = {{#if:{{{name|}}}|{{{official_name|}}}}}
<!-- ***Transliteration language 1*** -->
| rowclass2 = mergedtoprow
| header2 = {{#if:{{{translit_lang1|}}}|{{{translit_lang1}}} प्रतिलेखन(हरू)}}
| rowclass3 = {{#if:{{{translit_lang1_type1|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label3 = • {{{translit_lang1_type}}}
| data3 = {{#if:{{{translit_lang1|}}}|{{#if:{{{translit_lang1_type|}}}|{{{translit_lang1_info|}}}}}}}
| rowclass4 = {{#if:{{{translit_lang1_type2|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label4 = • {{{translit_lang1_type1}}}
| data4 = {{#if:{{{translit_lang1|}}}|{{#if:{{{translit_lang1_type1|}}}|{{{translit_lang1_info1|}}}}}}}
| rowclass5 = {{#if:{{{translit_lang1_type3|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label5 = • {{{translit_lang1_type2}}}
| data5 = {{#if:{{{translit_lang1|}}}|{{#if:{{{translit_lang1_type2|}}}|{{{translit_lang1_info2|}}}}}}}
| rowclass6 = {{#if:{{{translit_lang1_type4|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label6 = • {{{translit_lang1_type3}}}
| data6 = {{#if:{{{translit_lang1|}}}|{{#if:{{{translit_lang1_type3|}}}|{{{translit_lang1_info3|}}}}}}}
| rowclass7 = {{#if:{{{translit_lang1_type5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label7 = • {{{translit_lang1_type4}}}
| data7 = {{#if:{{{translit_lang1|}}}|{{#if:{{{translit_lang1_type4|}}}|{{{translit_lang1_info4|}}}}}}}
| rowclass8 = {{#if:{{{translit_lang1_type6|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label8 = • {{{translit_lang1_type5}}}
| data8 = {{#if:{{{translit_lang1|}}}|{{#if:{{{translit_lang1_type5|}}}|{{{translit_lang1_info5|}}}}}}}
| rowclass9 = mergedbottomrow
| label9 = • {{{translit_lang1_type6}}}
| data9 = {{#if:{{{translit_lang1|}}}|{{#if:{{{translit_lang1_type6|}}}|{{{translit_lang1_info6|}}}}}}}
<!-- ***Transliteration language 2*** -->
| rowclass10 = mergedtoprow
| header10 = {{#if:{{{translit_lang2|}}}|{{{translit_lang2}}} प्रतिलेखन(हरू)}}
| rowclass11 = {{#if:{{{translit_lang2_type1|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label11 = • {{{translit_lang2_type}}}
| data11 = {{#if:{{{translit_lang2|}}}|{{#if:{{{translit_lang2_type|}}}|{{{translit_lang2_info|}}}}}}}
| rowclass12 = {{#if:{{{translit_lang2_type2|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label12 = • {{{translit_lang2_type1}}}
| data12 = {{#if:{{{translit_lang2|}}}|{{#if:{{{translit_lang2_type1|}}}|{{{translit_lang2_info1|}}}}}}}
| rowclass13 = {{#if:{{{translit_lang2_type3|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label13 = • {{{translit_lang2_type2}}}
| data13 = {{#if:{{{translit_lang2|}}}|{{#if:{{{translit_lang2_type2|}}}|{{{translit_lang2_info2|}}}}}}}
| rowclass14 = {{#if:{{{translit_lang2_type4|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label14 = • {{{translit_lang2_type3}}}
| data14 = {{#if:{{{translit_lang2|}}}|{{#if:{{{translit_lang2_type3|}}}|{{{translit_lang2_info3|}}}}}}}
| rowclass15 = {{#if:{{{translit_lang2_type5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label15 = • {{{translit_lang2_type4}}}
| data15 = {{#if:{{{translit_lang2|}}}|{{#if:{{{translit_lang2_type4|}}}|{{{translit_lang2_info4|}}}}}}}
| rowclass16 = {{#if:{{{translit_lang2_type6|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label16 = • {{{translit_lang2_type5}}}
| data16 = {{#if:{{{translit_lang2|}}}|{{#if:{{{translit_lang2_type5|}}}|{{{translit_lang2_info5|}}}}}}}
| rowclass17 = mergedbottomrow
| label17 = • {{{translit_lang2_type6}}}
| data17 = {{#if:{{{translit_lang2|}}}|{{#if:{{{translit_lang2_type6|}}}|{{{translit_lang2_info6|}}}}}}}
<!-- end ** names, type, and transliterations ** -->
<!-- ***Skyline Image*** -->
| rowclass18 = mergedtoprow
| data18 = {{#if:{{{image_skyline|}}}|<!--
-->{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage<!--
-->|image={{{image_skyline|}}}<!--
-->|size={{if empty|{{{image_size|}}}|{{{imagesize|}}}}}|sizedefault=250px<!--
-->|alt={{if empty|{{{image_alt|}}}|{{{alt|}}}}}<!--
-->|title={{if empty|{{{image_caption|}}}|{{{caption|}}}|{{{image_alt|}}}|{{{alt|}}}}}}}<!--
-->{{#if:{{{image_caption|}}}{{{caption|}}}|<div class="ib-settlement-caption">{{if empty|{{{image_caption|}}}|{{{caption|}}}}}</div>}} }}
<!-- ***Flag, Seal, Shield and Coat of arms*** -->
| rowclass19 = mergedtoprow
| class19 = maptable
| data19 = {{#if:{{{image_flag|}}}{{{image_seal|}}}{{{image_shield|}}}{{{image_blank_emblem|}}}{{both|{{{pushpin_map_narrow|}}}|{{{pushpin_map|}}}}}
|{{Infobox settlement/columns
| 1 = {{#if:{{{image_flag|}}}|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_flag}}}|size={{{flag_size|}}}|sizedefault={{#if:{{both|{{{pushpin_map_narrow|}}}|{{{pushpin_map|}}}}}|125px|100x100px}}|border={{yesno |{{{flag_border|}}}|yes=yes|blank=yes}}|alt={{{flag_alt|}}}|title={{#if:{{{name|}}}|{{{name}}}|{{{official_name}}}}}को झण्डा}}<div class="ib-settlement-caption-link">{{Infobox settlement/link|type=झण्डा|link={{{flag_link|}}}|name={{{official_name}}}}}</div>}}
| 2 = {{#if:{{{image_seal|}}}|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_seal|}}}|size={{{seal_size|}}}|sizedefault={{#if:{{both|{{{pushpin_map_narrow|}}}|{{{pushpin_map|}}}}}|85px|100x100px}}|alt={{{seal_alt|}}}|title={{#if:{{{name|}}}|{{{name}}}|{{{official_name}}}}}को आधिकारिक छाप}}<div class="ib-settlement-caption-link">{{Infobox settlement/link|type={{#if:{{{seal_type|}}}|{{{seal_type}}}|छाप}}|link={{{seal_link|}}}|name={{{official_name}}}}}</div>}}
| 3 = {{#if:{{{image_shield|}}}|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_shield|}}}||size={{{shield_size|}}}|sizedefault={{#if:{{both|{{{pushpin_map_narrow|}}}|{{{pushpin_map|}}}}}|85px|100x100px}}|alt={{{shield_alt|}}}|title={{#if:{{{name|}}}|{{{name}}}|{{{official_name}}}}}को प्रतीक चिह्न}}<div class="ib-settlement-caption-link">{{Infobox settlement/link|type=प्रतीक चिह्न|link={{{shield_link|}}}|name={{{official_name}}}}}</div>}}
| 4 = {{#if:{{{image_blank_emblem|}}}|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_blank_emblem|}}}|size={{{blank_emblem_size|}}}|sizedefault={{#if:{{both|{{{pushpin_map_narrow|}}}|{{{pushpin_map|}}}}}|85px|100x100px}}|alt={{{blank_emblem_alt|}}}|title={{#if:{{{name|}}}|{{{name}}}|{{{official_name}}}}}को आधिकारिक लोगो}}<div class="ib-settlement-caption-link">{{Infobox settlement/link|type={{#if:{{{blank_emblem_type|}}}|{{{blank_emblem_type}}}}}|link={{{blank_emblem_link|}}}|name={{{official_name}}}}}</div>}}
| 5 = {{#if:{{{image_map|}}}|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map}}}|size={{{mapsize|}}}|sizedefault=100x100px|alt={{{map_alt|}}}|title={{{map_caption|{{#if:{{{name|}}}|{{{name}}}|{{{official_name}}}}}}}}को अवस्थिति}}{{#if:{{{map_caption|}}}|<div class="ib-settlement-caption-link">{{{map_caption}}}</div>}}}}
| 0 = {{#if:{{{pushpin_map_narrow|}}}|{{#if:{{both| {{{pushpin_map|}}} | {{{coordinates|}}} }}|
{{location map|{{{pushpin_map|}}}
|border = infobox
|alt = {{{pushpin_map_alt|}}}
|caption ={{#if:{{{pushpin_map_caption_notsmall|}}}|{{{pushpin_map_caption_notsmall|}}}|{{#if:{{{pushpin_map_caption|}}}|{{{pushpin_map_caption}}}|{{#if:{{{map_caption|}}}|{{{map_caption}}}}}}}}}
|float = center
|width = {{#if:{{{pushpin_mapsize|}}}|{{{pushpin_mapsize}}}|150}}
|default_width = 250
|relief= {{{pushpin_relief|}}}
|AlternativeMap = {{{pushpin_image|}}}
|overlay_image = {{{pushpin_overlay|}}}
|coordinates = {{{coordinates|}}}
|label = {{#ifeq: {{lc: {{{pushpin_label_position|}}} }} | none | | {{#if:{{{pushpin_label|}}}|{{{pushpin_label}}}|{{#if:{{{name|}}}|{{{name}}}|{{{official_name|}}}}}}} }}
|marksize =6
|outside = {{{pushpin_outside|}}}<!-- pin is outside the map -->
|position = {{{pushpin_label_position|}}}
}}
}} }}
}} }}
<!-- ***Etymology*** -->
| rowclass20 = mergedtoprow
| data20 = {{#if:{{{etymology|}}}|नामकरण: {{{etymology}}} }}
<!-- ***Nickname*** -->
| rowclass21 = {{#if:{{{etymology|}}}|mergedrow|mergedtoprow}}
| data21 = {{#if:{{{nickname|}}}{{{nicknames|}}}|<!--
-->{{Pluralize from text|parse_links=1|{{if empty|{{{nickname|}}}|{{{nicknames|}}}{{force plural}}}}|<!--
-->link={{{nickname_link|}}}|singular=उपनाम|likely=उपनाम(हरू)|plural=उपनामहरू}}: <!--
--><div class="ib-settlement-nickname nickname">{{if empty|{{{nickname|}}}|{{{nicknames|}}}}}</div><!--
-->{{Main other|{{Pluralize from text|parse_links=1|{{{nickname|}}}|<!--
-->likely=[[Category:जानकारीबाकस व्यवस्थापनमा सम्भावित उपनामहरूका सूचीसहितका पृष्ठहरू]]}}}}}}
<!-- ***Motto*** -->
| rowclass22 = {{#if:{{{etymology|}}}{{{nickname|}}}{{{nicknames|}}}|mergedrow|mergedtoprow}}
| data22 = {{#if:{{{motto|}}}{{{mottoes|}}}|<!--
-->{{Pluralize from text|{{if empty|{{{motto|}}}|{{{mottoes|}}}{{force plural}}}}|<!--
-->link={{{motto_link|}}}|singular=आदर्श वाक्य|likely=आदर्श वाक्य(हरू)|plural=आदर्श वाक्यहरू}}: <!--
--><div class="ib-settlement-nickname nickname">{{if empty|{{{motto|}}}|{{{mottoes|}}}}}</div><!--
-->{{Main other|{{Pluralize from text|{{{motto|}}}|<!--
-->likely=[[Category:जानकारीबाकस व्यवस्थापनमा सम्भावित आदर्श वाक्यहरूका सूचीसहितका पृष्ठहरू]]}}}}}}
<!-- ***Anthem*** -->
| rowclass23 = {{#if:{{{etymology|}}}{{{nickname|}}}{{{nicknames|}}}{{{motto|}}}{{{mottoes|}}}|mergedrow|mergedtoprow}}
| data23 = {{#if:{{{anthem|}}}|{{#if:{{{anthem_link|}}}|[[{{{anthem_link|}}}|राष्ट्रियगान:]]|राष्ट्रियगान:}} {{{anthem}}}}}
<!-- ***Map*** -->
| rowclass24 = mergedtoprow
| data24 = {{#if:{{both|{{{pushpin_map_narrow|}}}|{{{pushpin_map|}}}}}||{{#if:{{{image_map|}}}
|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map}}}|size={{{mapsize|}}}|sizedefault=250px|alt={{{map_alt|}}}|title={{{map_caption|{{#if:{{{name|}}}|{{{name}}}|{{{official_name}}}}}}}}को अवस्थिति}}{{#if:{{{map_caption|}}}|<div class="ib-settlement-caption">{{{map_caption}}}</div>}}
}}}}
| rowclass25 = mergedrow
| data25 = {{#if:{{{image_map1|}}}|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map1}}}|size={{{mapsize1|}}}|sizedefault=250px|alt={{{map_alt1|}}}|title={{{map_caption1|{{#if:{{{name|}}}|{{{name}}}|{{{official_name}}}}}}}}को अवस्थिति}}{{#if:{{{map_caption1|}}}|<div class="ib-settlement-caption">{{{map_caption1}}}</div>}} }}
<!-- ***Pushpin Map*** -->
| rowclass26 = mergedtoprow
| data26 = {{#if:{{{pushpin_map_narrow|}}}||{{#if:{{both| {{{pushpin_map|}}} | {{{coordinates|}}} }}|
{{location map|{{{pushpin_map|}}}
|border = infobox
|alt = {{{pushpin_map_alt|}}}
|caption ={{#if:{{{pushpin_map_caption_notsmall|}}}|{{{pushpin_map_caption_notsmall|}}}|{{#if:{{{pushpin_map_caption|}}}|{{{pushpin_map_caption}}}|{{#if:{{{map_caption|}}}|{{#if:{{{image_map|}}}||{{{map_caption}}}}}}}}}}}
|float = center
|width = {{{pushpin_mapsize|}}}
|default_width = 250
|relief= {{{pushpin_relief|}}}
|AlternativeMap = {{{pushpin_image|}}}
|overlay_image = {{{pushpin_overlay|}}}
|coordinates = {{{coordinates|}}}
|label = {{#ifeq: {{lc: {{{pushpin_label_position|}}} }} | none | | {{#if:{{{pushpin_label|}}}|{{{pushpin_label}}}|{{#if:{{{name|}}}|{{{name}}}|{{{official_name|}}}}}}} }}
|marksize =6
|outside = {{{pushpin_outside|}}}<!-- pin is outside the map -->
|position = {{{pushpin_label_position|}}}
}}
}} }}
<!-- ***Coordinates*** -->
| rowclass27 = {{#if:{{{image_map|}}}{{{image_map1|}}}{{{pushpin_map|}}}|{{#if:{{{grid_position|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}}}
| data27 = {{#if:{{{coordinates|}}}
|निर्देशाङ्क{{#if:{{{coor_pinpoint|{{{coor_type|}}}}}}| ({{{coor_pinpoint|{{{coor_type|}}}}}})}}: {{#invoke:ISO 3166|geocoordinsert|nocat=true|1={{{coordinates|}}}|country={{{subdivision_name|}}}|subdivision1={{{subdivision_name1|}}}|subdivision2={{{subdivision_name2|}}}|subdivision3={{{subdivision_name3|}}}|type=city{{#if:{{{population_total|}}}|{{#iferror:{{#expr:{{formatnum:{{{population_total}}}|R}}+1}}||({{formatnum:{{replace|{{{population_total}}}|,|}}|R}})}}}} }}{{{coordinates_footnotes|}}} }}
| rowclass28 = {{#if:{{{image_map|}}}{{{image_map1|}}}{{{pushpin_map|}}}|mergedbottomrow|mergedrow}}
| label28 = {{if empty|{{{grid_name|}}}|ग्रिड स्थिति}}
| data28 = {{{grid_position|}}}
<!-- ***Subdivisions*** -->
| rowclass29 = mergedtoprow
| label29 = {{{subdivision_type}}}
| data29 = {{#if:{{{subdivision_type|}}}|{{{subdivision_name|}}} }}
| rowclass30 = mergedrow
| label30 = {{{subdivision_type1}}}
| data30 = {{#if:{{{subdivision_type1|}}}|{{{subdivision_name1|}}} }}
| rowclass31 = mergedrow
| label31 = {{{subdivision_type2}}}
| data31 = {{#if:{{{subdivision_type2|}}}|{{{subdivision_name2|}}} }}
| rowclass32 = mergedrow
| label32 = {{{subdivision_type3}}}
| data32 = {{#if:{{{subdivision_type3|}}}|{{{subdivision_name3|}}} }}
| rowclass33 = mergedrow
| label33 = {{{subdivision_type4}}}
| data33 = {{#if:{{{subdivision_type4|}}}|{{{subdivision_name4|}}} }}
| rowclass34 = mergedrow
| label34 = {{{subdivision_type5}}}
| data34 = {{#if:{{{subdivision_type5|}}}|{{{subdivision_name5|}}} }}
| rowclass35 = mergedrow
| label35 = {{{subdivision_type6}}}
| data35 = {{#if:{{{subdivision_type6|}}}|{{{subdivision_name6|}}} }}
<!--***Established*** -->
| rowclass36 = mergedtoprow
| label36 = {{{established_title}}}
| data36 = {{#if:{{{established_title|}}}|{{{established_date|}}} }}
| rowclass37 = mergedrow
| label37 = {{{established_title1}}}
| data37 = {{#if:{{{established_title1|}}}|{{{established_date1|}}} }}
| rowclass38 = mergedrow
| label38 = {{{established_title2}}}
| data38 = {{#if:{{{established_title2|}}}|{{{established_date2|}}} }}
| rowclass39 = mergedrow
| label39 = {{{established_title3}}}
| data39 = {{#if:{{{established_title3|}}}|{{{established_date3|}}} }}
| rowclass40 = mergedrow
| label40 = {{{established_title4}}}
| data40 = {{#if:{{{established_title4|}}}|{{{established_date4|}}} }}
| rowclass41 = mergedrow
| label41 = {{{established_title5}}}
| data41 = {{#if:{{{established_title5|}}}|{{{established_date5|}}} }}
| rowclass42 = mergedrow
| label42 = {{{established_title6}}}
| data42 = {{#if:{{{established_title6|}}}|{{{established_date6|}}} }}
| rowclass43 = mergedrow
| label43 = {{{established_title7}}}
| data43 = {{#if:{{{established_title7|}}}|{{{established_date7|}}} }}
| rowclass44 = mergedrow
| label44 = {{{extinct_title}}}
| data44 = {{#if:{{{extinct_title|}}}|{{{extinct_date|}}} }}
| rowclass45 = mergedrow
| label45 = संस्थापक
| data45 = {{{founder|}}}
| rowclass46 = mergedrow
| label46 = [[नामबाट नामकरण|नामकरण]]
| data46 = {{{named_for|}}}
<!-- ***Seat of government and subdivisions within the settlement*** -->
| rowclass47 = mergedtoprow
| label47 = {{#if:{{{seat_type|}}}|{{{seat_type}}}|Seat}}
| data47 = {{{seat|}}}
| rowclass48 = mergedrow
| label48 = {{#if:{{{seat1_type|}}}|{{{seat1_type}}}|Former seat}}
| data48 = {{{seat1|}}}
| rowclass49 = mergedrow
| label49 = {{#if:{{{seat2_type|}}}|{{{seat2_type}}}|Former seat}}
| data49 = {{{seat2|}}}
| rowclass51 = {{#if:{{{seat|}}}{{{seat1|}}}{{{seat2|}}}|mergedrow|mergedtoprow}}
| label51 = {{#if:{{{parts_type|}}}|{{{parts_type}}}|बोरोहरू}}
| data51 = {{#if:{{{parts|}}}{{{p1|}}}
|{{#ifeq:{{{parts_style|}}}|para
|<b>{{{parts|}}}{{#if:{{both|{{{parts|}}}|{{{p1|}}}}}|: |}}</b>{{comma separated entries|{{{p1|}}}|{{{p2|}}}|{{{p3|}}}|{{{p4|}}}|{{{p5|}}}|{{{p6|}}}|{{{p7|}}}|{{{p8|}}}|{{{p9|}}}|{{{p10|}}}|{{{p11|}}}|{{{p12|}}}|{{{p13|}}}|{{{p14|}}}|{{{p15|}}}|{{{p16|}}}|{{{p17|}}}|{{{p18|}}}|{{{p19|}}}|{{{p20|}}}|{{{p21|}}}|{{{p22|}}}|{{{p23|}}}|{{{p24|}}}|{{{p25|}}}|{{{p26|}}}|{{{p27|}}}|{{{p28|}}}|{{{p29|}}}|{{{p30|}}}|{{{p31|}}}|{{{p32|}}}|{{{p33|}}}|{{{p34|}}}|{{{p35|}}}|{{{p36|}}}|{{{p37|}}}|{{{p38|}}}|{{{p39|}}}|{{{p40|}}}|{{{p41|}}}|{{{p42|}}}|{{{p43|}}}|{{{p44|}}}|{{{p45|}}}|{{{p46|}}}|{{{p47|}}}|{{{p48|}}}|{{{p49|}}}|{{{p50|}}}}}
|{{#if:{{{p1|}}}|{{Collapsible list|title={{{parts|}}}|expand={{#switch:{{{parts_style|}}}|coll=|list=y|{{#if:{{{p6|}}}||y}}}}|1={{{p1|}}}|2={{{p2|}}}|3={{{p3|}}}|4={{{p4|}}}|5={{{p5|}}}|6={{{p6|}}}|7={{{p7|}}}|8={{{p8|}}}|9={{{p9|}}}|10={{{p10|}}}|11={{{p11|}}}|12={{{p12|}}}|13={{{p13|}}}|14={{{p14|}}}|15={{{p15|}}}|16={{{p16|}}}|17={{{p17|}}}|18={{{p18|}}}|19={{{p19|}}}|20={{{p20|}}}|21={{{p21|}}}|22={{{p22|}}}|23={{{p23|}}}|24={{{p24|}}}|25={{{p25|}}}|26={{{p26|}}}|27={{{p27|}}}|28={{{p28|}}}|29={{{p29|}}}|30={{{p30|}}}|31={{{p31|}}}|32={{{p32|}}}|33={{{p33|}}}|34={{{p34|}}}|35={{{p35|}}}|36={{{p36|}}}|37={{{p37|}}}|38={{{p38|}}}|39={{{p39|}}}|40={{{p40|}}}|41={{{p41|}}}|42={{{p42|}}}|43={{{p43|}}}|44={{{p44|}}}|45={{{p45|}}}|46={{{p46|}}}|47={{{p47|}}}|48={{{p48|}}}|49={{{p49|}}}|50={{{p50|}}}}}
|{{{parts}}}
}}
}} }}
<!-- ***Government type and Leader*** -->
| rowclass52 = mergedtoprow
| header52 = {{#if:{{{government_type|}}}{{{governing_body|}}}{{{leader_name|}}}{{{leader_name1|}}}{{{leader_name2|}}}{{{leader_name3|}}}{{{leader_name4|}}}|सरकार<div class="ib-settlement-fn">{{{government_footnotes|}}}</div>}}
<!-- ***Government*** -->
| rowclass53 = mergedrow
| label53 = • प्रकार
| data53 = {{{government_type|}}}
| rowclass54 = mergedrow
| label54 = • [[कार्यकारिणी अधिकार|अङ्ग]]
| class54 = agent
| data54 = {{{governing_body|}}}
| rowclass55 = mergedrow
| label55 = • {{{leader_title}}}
| data55 = {{#if:{{{leader_title|}}}|{{{leader_name|}}} {{#if:{{{leader_party|}}}|({{Polparty|{{{subdivision_name}}}|{{{leader_party}}}}})}}}}
| rowclass56 = mergedrow
| label56 = • {{{leader_title1}}}
| data56 = {{#if:{{{leader_title1|}}}|{{{leader_name1|}}}}}
| rowclass57 = mergedrow
| label57 = • {{{leader_title2}}}
| data57 = {{#if:{{{leader_title2|}}}|{{{leader_name2|}}}}}
| rowclass58 = mergedrow
| label58 = • {{{leader_title3}}}
| data58 = {{#if:{{{leader_title3|}}}|{{{leader_name3|}}}}}
| rowclass59 = mergedrow
| label59 = • {{{leader_title4}}}
| data59 = {{#if:{{{leader_title4|}}}|{{{leader_name4|}}}}}
| rowclass60 = mergedrow
| label60 = {{{government_blank1_title}}}
| data60 = {{#if:{{{government_blank1|}}}|{{{government_blank1|}}}}}
| rowclass61 = mergedrow
| label61 = {{{government_blank2_title}}}
| data61 = {{#if:{{{government_blank2|}}}|{{{government_blank2|}}}}}
| rowclass62 = mergedrow
| label62 = {{{government_blank3_title}}}
| data62 = {{#if:{{{government_blank3|}}}|{{{government_blank3|}}}}}
| rowclass63 = mergedrow
| label63 = {{{government_blank4_title}}}
| data63 = {{#if:{{{government_blank4|}}}|{{{government_blank4|}}}}}
| rowclass64 = mergedrow
| label64 = {{{government_blank5_title}}}
| data64 = {{#if:{{{government_blank5|}}}|{{{government_blank5|}}}}}
| rowclass65 = mergedrow
| label65 = {{{government_blank6_title}}}
| data65 = {{#if:{{{government_blank6|}}}|{{{government_blank6|}}}}}
<!-- ***Geographical characteristics*** -->
<!-- ***Area*** -->
| rowclass66 = mergedtoprow
| header66 = {{#if:{{{area_total_km2|}}}{{{area_total_ha|}}}{{{area_total_acre|}}}{{{area_total_sq_mi|}}}{{{area_total_dunam|}}}{{{area_land_km2|}}}{{{area_land_ha|}}}{{{area_land_acre|}}}{{{area_land_sq_mi|}}}{{{area_water_km2|}}}{{{area_water_ha|}}}{{{area_water_acre|}}}{{{area_water_sq_mi|}}}{{{area_urban_km2|}}}{{{area_urban_ha|}}}{{{area_urban_acre|}}}{{{area_urban_sq_mi|}}}{{{area_rural_sq_mi|}}}{{{area_rural_ha|}}}{{{area_rural_acre|}}}{{{area_rural_km2|}}}{{{area_metro_km2|}}}{{{area_metro_ha|}}}{{{area_metro_acre|}}}{{{area_blank1_km2|}}}{{{area_blank1_ha|}}}{{{area_blank1_acre|}}}{{{area_metro_sq_mi|}}}{{{area_blank1_sq_mi|}}}
|{{#if:{{both|{{#ifeq:{{{total_type}}}| |1}}|{{{area_total_km2|}}}{{{area_total_ha|}}}{{{area_total_acre|}}}{{{area_total_sq_mi|}}}{{{area_total_dunam|}}}}}
|<!-- displayed below -->
|क्षेत्रफल<div class="ib-settlement-fn">{{{area_footnotes|}}}</div>
}}
}}
| rowclass67 = {{#if:{{both|{{#ifeq:{{{total_type}}}| |1}}|{{{area_total_km2|}}}{{{area_total_ha|}}}{{{area_total_acre|}}}{{{area_total_sq_mi|}}}{{{area_total_dunam|}}}}}|mergedtoprow|mergedrow}}
| label67 = {{#if:{{both|{{#ifeq:{{{total_type}}}| |1}}|{{{area_total_km2|}}}{{{area_total_ha|}}}{{{area_total_acre|}}}{{{area_total_sq_mi|}}}{{{area_total_dunam|}}}}}
|क्षेत्रफल<div class="ib-settlement-fn">{{{area_footnotes|}}}</div>
| • {{#if:{{{total_type|}}}|{{{total_type}}}|{{#if:{{{area_metro_km2|}}}{{{area_metro_sq_mi|}}}{{{area_urban_km2|}}}{{{area_urban_sq_mi|}}}{{{area_rural_km2|}}}{{{area_rural_sq_mi|}}}{{{population_metro|}}}{{{population_urban|}}}{{{population_rural|}}}|{{#if:{{{settlement_type|{{{type|}}}}}}|{{{settlement_type|{{{type}}}}}}|नगर}}|जम्मा}}}}
}}
| data67 = {{#if:{{{area_total_km2|}}}{{{area_total_ha|}}}{{{area_total_acre|}}}{{{area_total_sq_mi|}}}{{{area_total_dunam|}}}
|{{ConvertDigit|{{infobox_settlement/areadisp
|km2 ={{{area_total_km2|}}}
|ha ={{{area_total_ha|}}}
|acre ={{{area_total_acre|}}}
|sqmi ={{{area_total_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_total_dunam|}}}
|link ={{#switch:{{{dunam_link|}}}||on|total=on}}
|pref ={{{unit_pref}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}}}
| rowclass68 = mergedrow
| label68 = • जमीन
| data68 = {{#if:{{{area_land_km2|}}}{{{area_land_ha|}}}{{{area_land_acre|}}}{{{area_land_sq_mi|}}}{{{area_land_dunam|}}}
|{{ConvertDigit|{{infobox_settlement/areadisp
|km2 ={{{area_land_km2|}}}
|ha ={{{area_land_ha|}}}
|acre ={{{area_land_acre|}}}
|sqmi ={{{area_land_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_land_dunam|}}}
|link ={{#ifeq:{{{dunam_link|}}}|land|on}}
|pref ={{{unit_pref}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}}}
| rowclass69 = mergedrow
| label69 = • पानी
| data69 = {{#if:{{{area_water_km2|}}}{{{area_water_ha|}}}{{{area_water_acre|}}}{{{area_water_sq_mi|}}}{{{area_water_dunam|}}}
|{{ConvertDigit|{{infobox_settlement/areadisp
|km2 ={{{area_water_km2|}}}
|ha ={{{area_water_ha|}}}
|acre ={{{area_water_acre|}}}
|sqmi ={{{area_water_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_water_dunam|}}}
|link ={{#ifeq:{{{dunam_link|}}}|water|on}}
|pref ={{{unit_pref}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}} {{#if:{{{area_water_percent|}}}| {{{area_water_percent}}}%}}}}}}
| rowclass70 = mergedrow
| label70 = • सहरी<div class="ib-settlement-fn">{{{area_urban_footnotes|}}}</div>
| data70 = {{#if:{{{area_urban_km2|}}}{{{area_urban_ha|}}}{{{area_urban_acre|}}}{{{area_urban_sq_mi|}}}{{{area_urban_dunam|}}}
|{{ConvertDigit|{{infobox_settlement/areadisp
|km2 ={{{area_urban_km2|}}}
|ha ={{{area_urban_ha|}}}
|acre ={{{area_urban_acre|}}}
|sqmi ={{{area_urban_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_urban_dunam|}}}
|link ={{#ifeq:{{{dunam_link|}}}|urban|on}}
|pref ={{{unit_pref}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}}}
| rowclass71 = mergedrow
| label71 = • ग्रामीण<div class="ib-settlement-fn">{{{area_rural_footnotes|}}}</div>
| data71 = {{#if:{{{area_rural_km2|}}}{{{area_rural_ha|}}}{{{area_rural_acre|}}}{{{area_rural_sq_mi|}}}{{{area_rural_dunam|}}}
|{{ConvertDigit|{{infobox_settlement/areadisp
|km2 ={{{area_rural_km2|}}}
|ha ={{{area_rural_ha|}}}
|acre ={{{area_rural_acre|}}}
|sqmi ={{{area_rural_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_rural_dunam|}}}
|link ={{#ifeq:{{{dunam_link|}}}|rural|on}}
|pref ={{{unit_pref}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}}}
| rowclass72 = mergedrow
| label72 = • महानगर<div class="ib-settlement-fn">{{{area_metro_footnotes|}}}</div>
| data72 = {{#if:{{{area_metro_km2|}}}{{{area_metro_ha|}}}{{{area_metro_acre|}}}{{{area_metro_sq_mi|}}}{{{area_metro_dunam|}}}
|{{ConvertDigit|{{infobox_settlement/areadisp
|km2 ={{{area_metro_km2|}}}
|ha ={{{area_metro_ha|}}}
|acre ={{{area_metro_acre|}}}
|sqmi ={{{area_metro_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_metro_dunam|}}}
|link ={{#ifeq:{{{dunam_link|}}}|metro|on}}
|pref ={{{unit_pref}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}}}
<!-- ***Area rank*** -->
| rowclass73 = mergedrow
| label73 = • क्रम
| data73 = {{{area_rank|}}}
| rowclass74 = mergedrow
| label74 = • {{{area_blank1_title}}}
| data74 = {{#if:{{{area_blank1_km2|}}}{{{area_blank1_ha|}}}{{{area_blank1_acre|}}}{{{area_blank1_sq_mi|}}}{{{area_blank1_dunam|}}}
|{{ConvertDigit|{{infobox_settlement/areadisp
|km2 ={{{area_blank1_km2|}}}
|ha ={{{area_blank1_ha|}}}
|acre ={{{area_blank1_acre|}}}
|sqmi ={{{area_blank1_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_blank1_dunam|}}}
|link ={{#ifeq:{{{dunam_link|}}}|blank1|on}}
|pref ={{{unit_pref}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}}}
| rowclass75 = mergedrow
| label75 = • {{{area_blank2_title}}}
| data75 = {{#if:{{{area_blank2_km2|}}}{{{area_blank2_ha|}}}{{{area_blank2_acre|}}}{{{area_blank2_sq_mi|}}}{{{area_blank2_dunam|}}}
|{{ConvertDigit|{{infobox_settlement/areadisp
|km2 ={{{area_blank2_km2|}}}
|ha ={{{area_blank2_ha|}}}
|acre ={{{area_blank2_acre|}}}
|sqmi ={{{area_blank2_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_blank2_dunam|}}}
|link ={{#ifeq:{{{dunam_link|}}}|blank2|on}}
|pref ={{{unit_pref}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}}}
| rowclass76 = mergedrow
| label76 =
| data76 = {{{area_note|}}}
<!-- ***Dimensions*** -->
| rowclass77 = mergedtoprow
| header77 = {{#if:{{{length_km|}}}{{{length_mi|}}}{{{width_km|}}}{{{width_mi|}}}|आयामहरू<div class="ib-settlement-fn">{{{dimensions_footnotes|}}}</div>}}
| rowclass78 = mergedrow
| label78 = • लम्बाइ
| data78 = {{#if:{{{length_km|}}}{{{length_mi|}}}
| {{infobox_settlement/lengthdisp
|km ={{{length_km|}}}
|mi ={{{length_mi|}}}
|pref={{{unit_pref}}}
|name={{{subdivision_name}}}
}} }}
| rowclass79 = mergedrow
| label79 = • चौडाइ
| data79 = {{#if:{{{width_km|}}}{{{width_mi|}}}
|{{infobox_settlement/lengthdisp
|km ={{{width_km|}}}
|mi ={{{width_mi|}}}
|pref={{{unit_pref}}}
|name={{{subdivision_name}}}
}} }}
<!-- ***Elevation*** -->
| rowclass80 = mergedtoprow
| label80 = {{#if:{{{elevation_link|}}}|[[{{{elevation_link|}}}|उन्नतांश]]|उन्नतांश}}<div class="ib-settlement-fn">{{{elevation_footnotes|}}}{{#if:{{{elevation_point|}}}| ({{{elevation_point}}})}}</div>
| data80 = {{#if:{{{elevation_m|}}}{{{elevation_ft|}}}
|{{infobox_settlement/lengthdisp
|m ={{{elevation_m|}}}
|ft ={{{elevation_ft|}}}
|pref={{{unit_pref}}}
|name={{{subdivision_name}}}
}} }}
| rowclass81 = {{#if:{{{elevation_m|}}}{{{elevation_ft|}}}|mergedrow|mergedtoprow}}
| label81 = उच्चतम उचाई<div class="ib-settlement-fn">{{{elevation_max_footnotes|}}}{{#if:{{{elevation_max_point|}}}| ({{{elevation_max_point}}})}}</div>
| data81 = {{#if:{{{elevation_max_m|}}}{{{elevation_max_ft|}}}
|{{infobox_settlement/lengthdisp
|m ={{{elevation_max_m|}}}
|ft ={{{elevation_max_ft|}}}
|pref={{{unit_pref}}}
|name={{{subdivision_name}}}
}} }}
<!-- ***Elevation max rank*** -->
| rowclass82 = mergedrow
| label82 = • क्रम
| data82 = {{#if:{{{elevation_max_m|}}}{{{elevation_max_ft|}}}| {{{elevation_max_rank|}}} }}
| rowclass83 = {{#if:{{{elevation_min_rank|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label83 = न्यूनतम उचाई<div class="ib-settlement-fn">{{{elevation_min_footnotes|}}}{{#if:{{{elevation_min_point|}}}| ({{{elevation_min_point}}})}}</div>
| data83 = {{#if:{{{elevation_min_m|}}}{{{elevation_min_ft|}}}
|{{infobox_settlement/lengthdisp
|m ={{{elevation_min_m|}}}
|ft ={{{elevation_min_ft|}}}
|pref={{{unit_pref}}}
|name={{{subdivision_name}}}
}} }}
<!-- ***Elevation min rank*** -->
| rowclass84 = mergedrow
| label84 = • क्रम
| data84 = {{#if:{{{elevation_min_m|}}}{{{elevation_min_ft|}}}|{{{elevation_min_rank|}}}}}
<!-- ***Population*** -->
| rowclass85 = mergedtoprow
| label85 = जनसङ्ख्या<div class="ib-settlement-fn">{{#if:{{{population_as_of|}}}|{{nbsp}}({{{population_as_of}}})}}{{{population_footnotes|}}}</div>
| data85 = {{fix comma category|{{#if:{{{population|}}}
| {{formatnum:{{replace|{{{population}}}|,|}}}}
| {{#ifeq:{{{total_type}}}|
| {{#if:{{{population_total|}}}
| {{formatnum:{{replace|{{{population_total}}}|,|}}}}
}}
}}
}}}}
| rowclass86 = mergedtoprow
| header86 = {{#if:{{{population|}}}
|
|{{#ifeq:{{{total_type}}}|
|
|{{#if:{{{population_total|}}}{{{population_urban|}}}{{{population_rural|}}}{{{population_metro|}}}{{{population_blank1|}}}{{{population_blank2|}}}{{{population_est|}}}
|जनसङ्ख्या<div class="ib-settlement-fn">{{#if:{{{population_as_of|}}}|{{nbsp}}({{{population_as_of}}})}}{{{population_footnotes|}}}</div>
}}
}}
}}
| rowclass87 = mergedrow
| label87 = • {{#if:{{{total_type|}}}|{{{total_type}}}|{{#if:{{{population_metro|}}}{{{population_urban|}}}{{{population_rural|}}}{{{area_metro_km2|}}}{{{area_metro_sq_mi|}}}{{{area_urban_km2|}}}{{{area_urban_sq_mi|}}}{{{area_rural_km2|}}}{{{area_rural_sq_mi|}}}|{{#if:{{{settlement_type|{{{type|}}}}}}|{{{settlement_type|{{{type}}}}}}|नगर}}|जम्मा}}}}
| data87 = {{#if:{{{population|}}}
|
|{{#ifeq:{{{total_type}}}|
|
|{{#if:{{{population_total|}}}
| {{fix comma category|{{formatnum:{{replace|{{{population_total}}}|,|}}}}}}
}}
}}
}}
| rowclass88 = mergedrow
| label88 = • लगत <div class="ib-settlement-fn">({{{pop_est_as_of}}}){{{pop_est_footnotes|}}}</div>
| data88 = {{#if:{{{population_est|}}}|{{fix comma category|{{formatnum:{{replace|{{{population_est}}}|,|}}}}}} }}
<!-- ***Population rank*** -->
| rowclass89 = mergedrow
| label89 = • क्रम
| data89 = {{{population_rank|}}}
| rowclass90 = mergedrow
| label90 = • घनत्व
| data90 = {{#if:{{{population_density_km2|}}}{{{population_density_sq_mi|}}}{{{population_total|}}}
|{{infobox_settlement/densdisp
|/km2 ={{{population_density_km2|}}}
|/sqmi={{{population_density_sq_mi|}}}
|pop ={{{population_total|}}}
|dunam={{{area_total_dunam|}}}
|ha ={{{area_total_ha|}}}
|km2 ={{{area_total_km2|}}}
|acre ={{{area_total_acre|}}}
|sqmi ={{{area_total_sq_mi|}}}
|pref ={{{unit_pref}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}
<!-- ***Population density rank*** -->
| rowclass91 = mergedrow
| label91 = • क्रम
| data91 = {{{population_density_rank|}}}
| rowclass92 = mergedrow
| label92 = • [[सहरी क्षेत्र|सहरी]]<div class="ib-settlement-fn">{{{population_urban_footnotes|}}}</div>
| data92 = {{#if:{{{population_urban|}}}| {{fix comma category|{{formatnum:{{replace|{{{population_urban}}}|,|}}}}}} }}
| rowclass93 = mergedrow
| label93 = • सहरी घनत्व
| data93 = {{#if:{{{population_density_urban_km2|}}}{{{population_density_urban_sq_mi|}}}{{{population_urban|}}}
|{{infobox_settlement/densdisp
|/km2 ={{{population_density_urban_km2|}}}
|/sqmi={{{population_density_urban_sq_mi|}}}
|pop ={{{population_urban|}}}
|ha ={{{area_urban_ha|}}}
|km2 ={{{area_urban_km2|}}}
|acre ={{{area_urban_acre|}}}
|sqmi ={{{area_urban_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_urban_dunam|}}}
|pref ={{{unit_pref}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}
| rowclass94 = mergedrow
| label94 = • [[ग्रामीण क्षेत्र|ग्रामीण]]<div class="ib-settlement-fn">{{{population_rural_footnotes|}}}</div>
| data94 = {{#if:{{{population_rural|}}}|{{fix comma category|{{formatnum:{{replace|{{{population_rural}}}|,|}}}}}}}}
| rowclass95 = mergedrow
| label95 = • ग्रामीण घनत्व
| data95 = {{#if:{{{population_density_rural_km2|}}}{{{population_density_rural_sq_mi|}}}{{{population_rural|}}}
|{{infobox_settlement/densdisp
|/km2 ={{{population_density_rural_km2|}}}
|/sqmi={{{population_density_rural_sq_mi|}}}
|pop ={{{population_rural|}}}
|ha ={{{area_rural_ha|}}}
|km2 ={{{area_rural_km2|}}}
|acre ={{{area_rural_acre|}}}
|sqmi ={{{area_rural_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_rural_dunam|}}}
|pref ={{{unit_pref}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}
| rowclass96 = mergedrow
| label96 = • [[महानगरीय क्षेत्र|महानगर]]<div class="ib-settlement-fn">{{{population_metro_footnotes|}}}</div>
| data96 = {{#if:{{{population_metro|}}}| {{fix comma category|{{formatnum:{{replace|{{{population_metro}}}|,|}}}}}} }}
| rowclass97 = mergedrow
| label97 = • महानगरीय घनत्व
| data97 = {{#if:{{{population_density_metro_km2|}}}{{{population_density_metro_sq_mi|}}}{{{population_metro|}}}
|{{infobox_settlement/densdisp
|/km2 ={{{population_density_metro_km2|}}}
|/sqmi={{{population_density_metro_sq_mi|}}}
|pop ={{{population_metro|}}}
|ha ={{{area_metro_ha|}}}
|km2 ={{{area_metro_km2|}}}
|acre ={{{area_metro_acre|}}}
|sqmi ={{{area_metro_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_metro_dunam|}}}
|pref ={{{unit_pref}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}
| rowclass98 = mergedrow
| label98 = • {{{population_blank1_title|}}}<div class="ib-settlement-fn">{{{population_blank1_footnotes|}}}</div>
| data98 = {{#if:{{{population_blank1|}}}|{{fix comma category|{{formatnum:{{replace|{{{population_blank1}}}|,|}}}}}}}}
| rowclass99 = mergedrow
| label99 = • {{#if:{{{population_blank1_title|}}}|{{{population_blank1_title}}} density|Density}}
| data99 = {{#if:{{{population_density_blank1_km2|}}}{{{population_density_blank1_sq_mi|}}}{{{population_blank1|}}}
|{{infobox_settlement/densdisp
|/km2 ={{{population_density_blank1_km2|}}}
|/sqmi={{{population_density_blank1_sq_mi|}}}
|pop ={{{population_blank1|}}}
|ha ={{{area_blank1_ha|}}}
|km2 ={{{area_blank1_km2|}}}
|acre ={{{area_blank1_acre|}}}
|sqmi ={{{area_blank1_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_blank1_dunam|}}}
|pref ={{{unit_pref}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}
| rowclass100 = mergedrow
| label100 = • {{{population_blank2_title|}}}<div class="ib-settlement-fn">{{{population_blank2_footnotes|}}}</div>
| data100 = {{#if:{{{population_blank2|}}}|{{fix comma category|{{formatnum:{{replace|{{{population_blank2}}}|,|}}}}}}}}
| rowclass101 = mergedrow
| label101 = • {{#if:{{{population_blank2_title|}}}|{{{population_blank2_title}}} density|Density}}
| data101 = {{#if:{{{population_density_blank2_km2|}}}{{{population_density_blank2_sq_mi|}}}{{{population_blank2|}}}
|{{infobox_settlement/densdisp
|/km2 ={{{population_density_blank2_km2|}}}
|/sqmi={{{population_density_blank2_sq_mi|}}}
|pop ={{{population_blank2|}}}
|ha ={{{area_blank2_ha|}}}
|km2 ={{{area_blank2_km2|}}}
|acre ={{{area_blank2_acre|}}}
|sqmi ={{{area_blank2_sq_mi|}}}
|dunam={{{area_blank2_dunam|}}}
|pref ={{{unit_pref}}}
|name ={{{subdivision_name}}}
}}}}
| rowclass102 = mergedrow
| label102 =
| data102 = {{{population_note|}}}
| rowclass103 = mergedtoprow
| label103 = {{Pluralize from text|{{if empty|{{{population_demonym|}}}|{{{population_demonyms|}}}{{force plural}}}}|<!--
-->link=वासिन्दा|singular=वासिन्दा|likely=वासिन्दा(हरू)|plural=वासिन्दाहरू}}
| data103 = {{if empty|{{{population_demonym|}}}|{{{population_demonyms|}}}}}{{Main other|{{Pluralize from text|{{{population_demonym|}}}|likely=[[Category:जानकारीबाकस व्यवस्थापनमा सम्भावित वासिन्दा सूचीसहितका पृष्ठहरू]]}}}}
<!-- ***Demographics 1*** -->
| rowclass104 = mergedtoprow
| header104 = {{#if:{{{demographics_type1|}}}
|{{{demographics_type1}}}<div class="ib-settlement-fn">{{{demographics1_footnotes|}}}</div>}}
| rowclass105 = mergedrow
| label105 = • {{{demographics1_title1}}}
| data105 = {{#if:{{{demographics_type1|}}}
|{{#if:{{{demographics1_title1|}}}|{{{demographics1_info1|}}}}}}}
| rowclass106 = mergedrow
| label106 = • {{{demographics1_title2}}}
| data106 = {{#if:{{{demographics_type1|}}}
|{{#if:{{{demographics1_title2|}}}|{{{demographics1_info2|}}}}}}}
| rowclass107 = mergedrow
| label107 = • {{{demographics1_title3}}}
| data107 = {{#if:{{{demographics_type1|}}}
|{{#if:{{{demographics1_title3|}}}|{{{demographics1_info3|}}}}}}}
| rowclass108 = mergedrow
| label108 = • {{{demographics1_title4}}}
| data108 = {{#if:{{{demographics_type1|}}}
|{{#if:{{{demographics1_title4|}}}|{{{demographics1_info4|}}}}}}}
| rowclass109 = mergedrow
| label109 = • {{{demographics1_title5}}}
| data109 = {{#if:{{{demographics_type1|}}}
|{{#if:{{{demographics1_title5|}}}|{{{demographics1_info5|}}}}}}}
| rowclass110 = mergedrow
| label110 = • {{{demographics1_title6}}}
| data110 = {{#if:{{{demographics_type1|}}}
|{{#if:{{{demographics1_title6|}}}|{{{demographics1_info6|}}}}}}}
| rowclass111 = mergedrow
| label111 = • {{{demographics1_title7}}}
| data111 = {{#if:{{{demographics_type1|}}}
|{{#if:{{{demographics1_title7|}}}|{{{demographics1_info7|}}}}}}}
| rowclass112 = mergedrow
| label112 = • {{{demographics1_title8}}}
| data112 = {{#if:{{{demographics_type1|}}}
|{{#if:{{{demographics1_title8|}}}|{{{demographics1_info8|}}}}}}}
| rowclass113 = mergedrow
| label113 = • {{{demographics1_title9}}}
| data113 = {{#if:{{{demographics_type1|}}}
|{{#if:{{{demographics1_title9|}}}|{{{demographics1_info9|}}}}}}}
| rowclass114 = mergedrow
| label114 = • {{{demographics1_title10}}}
| data114 = {{#if:{{{demographics_type1|}}}
|{{#if:{{{demographics1_title10|}}}|{{{demographics1_info10|}}}}}}}
<!-- ***Demographics 2*** -->
| rowclass115 = mergedtoprow
| header115 = {{#if:{{{demographics_type2|}}}
|{{{demographics_type2}}}<div class="ib-settlement-fn">{{{demographics2_footnotes|}}}</div>}}
| rowclass116 = mergedrow
| label116 = • {{{demographics2_title1}}}
| data116 = {{#if:{{{demographics_type2|}}}
|{{#if:{{{demographics2_title1|}}}|{{{demographics2_info1|}}}}}}}
| rowclass117 = mergedrow
| label117 = • {{{demographics2_title2}}}
| data117 = {{#if:{{{demographics_type2|}}}
|{{#if:{{{demographics2_title2|}}}|{{{demographics2_info2|}}}}}}}
| rowclass118 = mergedrow
| label118 = • {{{demographics2_title3}}}
| data118 = {{#if:{{{demographics_type2|}}}
|{{#if:{{{demographics2_title3|}}}|{{{demographics2_info3|}}}}}}}
| rowclass119 = mergedrow
| label119 = • {{{demographics2_title4}}}
| data119 = {{#if:{{{demographics_type2|}}}
|{{#if:{{{demographics2_title4|}}}|{{{demographics2_info4|}}}}}}}
| rowclass120 = mergedrow
| label120 = • {{{demographics2_title5}}}
| data120 = {{#if:{{{demographics_type2|}}}
|{{#if:{{{demographics2_title5|}}}|{{{demographics2_info5|}}}}}}}
| rowclass121 = mergedrow
| label121 = • {{{demographics2_title6}}}
| data121 = {{#if:{{{demographics_type2|}}}
|{{#if:{{{demographics2_title6|}}}|{{{demographics2_info6|}}}}}}}
| rowclass122 = mergedrow
| label122 = • {{{demographics2_title7}}}
| data122 = {{#if:{{{demographics_type2|}}}
|{{#if:{{{demographics2_title7|}}}|{{{demographics2_info7|}}}}}}}
| rowclass123 = mergedrow
| label123 = • {{{demographics2_title8}}}
| data123 = {{#if:{{{demographics_type2|}}}
|{{#if:{{{demographics2_title8|}}}|{{{demographics2_info8|}}}}}}}
| rowclass124 = mergedrow
| label124 = • {{{demographics2_title9}}}
| data124 = {{#if:{{{demographics_type2|}}}
|{{#if:{{{demographics2_title9|}}}|{{{demographics2_info9|}}}}}}}
| rowclass125 = mergedrow
| label125 = • {{{demographics2_title10}}}
| data125 = {{#if:{{{demographics_type2|}}}
|{{#if:{{{demographics2_title10|}}}|{{{demographics2_info10|}}}}}}}
<!-- ***Time Zones*** -->
| rowclass126 = mergedtoprow
| header126 = {{#if:{{{timezone1_location|}}}|{{#if:{{{timezone2|}}}|[[{{#if:{{{timezone_link|}}}|{{{timezone_link}}}|समय क्षेत्र}}|समय क्षेत्र]]हरू|[[{{#if:{{{timezone_link|}}}|{{{timezone_link}}}|समय क्षेत्र}}|समय क्षेत्र]]}}|}}
| rowclass127 = {{#if:{{{timezone1_location|}}}|mergedrow|mergedtoprow}}
| label127 = {{#if:{{{timezone1_location|}}}|{{{timezone1_location}}}|{{#if:{{{timezone2_location|}}}|{{{timezone2_location}}}|{{#if:{{{timezone2|}}}|[[{{#if:{{{timezone_link|}}}|{{{timezone_link}}}|समय क्षेत्र}}|समय क्षेत्र]]हरू|[[{{#if:{{{timezone_link|}}}|{{{timezone_link}}}|समय क्षेत्र}}|समय क्षेत्र]]}}}}}}
| data127 = {{#if:{{{utc_offset1|{{{utc_offset|}}} }}}
|[[युटिसी{{{utc_offset1|{{{utc_offset}}}}}}]] {{#if:{{{timezone1|{{{timezone|}}}}}}|({{{timezone1|{{{timezone}}}}}})}}
|{{{timezone1|{{{timezone|}}}}}}
}}
| rowclass128 = mergedrow
| label128 = <span class="nowrap"> • ग्रीष्म ([[अरुणोदय बचत समय|डिएसटी]])</span>
| data128 = {{#if:{{{utc_offset1_DST|{{{utc_offset_DST|}}}}}}
|[[युटिसी{{{utc_offset1_DST|{{{utc_offset_DST|}}}}}}]] {{#if:{{{timezone1_DST|{{{timezone_DST|}}}}}}|({{{timezone1_DST|{{{timezone_DST}}}}}})}}
|{{{timezone1_DST|{{{timezone_DST|}}}}}}
}}
| rowclass129 = mergedrow
| label129 = {{#if:{{{timezone2_location|}}}| {{{timezone2_location|}}}|<nowiki />}}
| data129 = {{#if:{{{timezone1|{{{timezone|}}}}}}{{{utc_offset1|{{{utc_offset|}}}}}}
|{{#if:{{{utc_offset2|{{{utc_offset2|}}} }}}
|[[युटिसी{{{utc_offset2|{{{utc_offset2}}}}}}]] {{#if:{{{timezone2|}}}|({{{timezone2}}})}}
|{{{timezone2|}}}
}}
}}
| rowclass130 = mergedrow
| label130 = <span class="nowrap"> • ग्रीष्म ([[अरुणोदय बचत समय|डिएसटी]])</span>
| data130 = {{#if:{{{utc_offset2_DST|}}}|[[युटिसी{{{utc_offset2_DST|}}}]] {{#if:{{{timezone2_DST|}}}|({{{timezone2_DST|}}})}}
|{{{timezone2_DST|}}}
}}
| rowclass131 = mergedrow
| label131 = {{#if:{{{timezone3_location|}}}| {{{timezone3_location|}}}|<nowiki />}}
| data131 = {{#if:{{{timezone1|{{{timezone|}}}}}}{{{utc_offset1|{{{utc_offset|}}}}}}
|{{#if:{{{utc_offset3|{{{utc_offset3|}}} }}}
|[[UTC{{{utc_offset3|{{{utc_offset3}}}}}}]] {{#if:{{{timezone3|}}}|({{{timezone3}}})}}
|{{{timezone3|}}}
}}
}}
| rowclass132 = mergedrow
| label132 = <span class="nowrap"> • ग्रीष्मकालीन ([[अरुणोदय बचत समय|डिएसटी]])</span>
| data132 = {{#if:{{{utc_offset3_DST|}}}|[[UTC{{{utc_offset3_DST|}}}]] {{#if:{{{timezone3_DST|}}}|({{{timezone3_DST|}}})}}
|{{{timezone3_DST|}}}
}}
| rowclass133 = mergedrow
| label133 = {{#if:{{{timezone4_location|}}}| {{{timezone4_location|}}}|<nowiki />}}
| data133 = {{#if:{{{timezone1|{{{timezone|}}}}}}{{{utc_offset1|{{{utc_offset|}}}}}}
|{{#if:{{{utc_offset4|{{{utc_offset4|}}} }}}
|[[UTC{{{utc_offset4|{{{utc_offset4}}}}}}]] {{#if:{{{timezone4|}}}|({{{timezone4}}})}}
|{{{timezone4|}}}
}}
}}
| rowclass134 = mergedrow
| label134 = <span class="nowrap"> • ग्रीष्मकालीन ([[अरुणोदय बचत समय|डिएसटी]])</span>
| data134 = {{#if:{{{utc_offset4_DST|}}}|[[UTC{{{utc_offset4_DST|}}}]] {{#if:{{{timezone4_DST|}}}|({{{timezone4_DST|}}})}}
|{{{timezone4_DST|}}}
}}
| rowclass135 = mergedrow
| label135 = {{#if:{{{timezone5_location|}}}| {{{timezone5_location|}}}|<nowiki />}}
| data135 = {{#if:{{{timezone1|{{{timezone|}}}}}}{{{utc_offset1|{{{utc_offset|}}}}}}
|{{#if:{{{utc_offset5|{{{utc_offset5|}}} }}}
|[[UTC{{{utc_offset5|{{{utc_offset5}}}}}}]] {{#if:{{{timezone5|}}}|({{{timezone5}}})}}
|{{{timezone5|}}}
}}
}}
| rowclass136 = mergedrow
| label136 = <span class="nowrap"> • ग्रीष्मकालीन ([[अरुणोदय बचत समय|डिएसटी]])</span>
| data136 = {{#if:{{{utc_offset5_DST|}}}|[[UTC{{{utc_offset5_DST|}}}]] {{#if:{{{timezone5_DST|}}}|({{{timezone5_DST|}}})}}
|{{{timezone5_DST|}}}
}}
<!-- ***Postal Code(s)*** -->
| rowclass137 = mergedtoprow
| label137 = {{{postal_code_type}}}
| class137 = adr
| data137 = {{#if:{{{postal_code_type|}}}|{{#if:{{{postal_code|}}}|<div class="postal-code">{{{postal_code}}}</div>}}}}
| rowclass138 = {{#if:{{#if:{{{postal_code_type|}}}|{{#if:{{{postal_code|}}}|1}}}}|mergedbottomrow|mergedtoprow}}
| label138 = {{{postal2_code_type}}}
| class138 = adr
| data138 = {{#if:{{{postal_code_type|}}}|{{#if:{{{postal2_code_type|}}}|{{#if:{{{postal2_code|}}}|<div class="postal-code">{{{postal2_code}}}</div>}} }} }}
<!-- ***Area Code(s)*** -->
| rowclass139 = {{#if:{{#if:{{{postal_code_type|}}}|{{#if:{{{postal_code|}}}|1}}}}{{#if:{{{postal_code_type|}}}|{{#if:{{{postal2_code_type|}}}|{{#if:{{{postal2_code|}}}|1}}}}}}|mergedrow|mergedtoprow}}
| label139 = {{if empty|{{{area_code_type|}}}|{{Pluralize from text|any_comma=1|parse_links=1|{{if empty|{{{area_code|}}}|{{{area_codes|}}}{{force plural}}}}|<!--
-->link=नेपालमा टेलिफोन नम्बर|singular=क्षेत्रीय सङ्केत|likely=क्षेत्रीय सङ्केत(हरू)|plural=क्षेत्रीय सङ्केतहरू}}}}
| data139 = {{if empty|{{{area_code|}}}|{{{area_codes|}}}}}{{#if:{{{area_code_type|}}}||{{Main other|{{Pluralize from text|any_comma=1|parse_links=1|{{{area_code|}}}|||[[Category:जानकारीबाकस व्यवस्थापनमा सम्भावित क्षेत्र कोड सूचीसहितका पृष्ठहरू]]}}}}}}
<!-- Geocode-->
| rowclass140 = {{#if:{{#if:{{{postal_code_type|}}}|{{#if:{{{postal_code|}}}|1}}}}{{#if:{{{postal_code_type|}}}|{{#if:{{{postal2_code_type|}}}|{{#if:{{{postal2_code|}}}|1}}}}}}{{{area_code|}}}|mergedrow|mergedtoprow}}
| label140 = [[भूसङ्केत]]
| class140 = nickname
| data140 = {{{geocode|}}}
<!-- ISO Code-->
| rowclass141 = {{#if:{{#if:{{{postal_code_type|}}}|{{#if:{{{postal_code|}}}|1}}}}{{#if:{{{postal_code_type|}}}|{{#if:{{{postal2_code_type|}}}|{{#if:{{{postal2_code|}}}|1}}}}}}{{{area_code|}}}{{{geocode|}}}|mergedrow|mergedtoprow}}
| label141 = [[:en:ISO 3166|आइएसओ ३१६६ सङ्केत]]
| class141 = nickname
| data141 = {{{iso_code|}}}
<!-- Vehicle registration plate-->
| rowclass142 = {{#if:{{#if:{{{postal_code_type|}}}|{{#if:{{{postal_code|}}}|1}}}}{{#if:{{{postal_code_type|}}}|{{#if:{{{postal2_code_type|}}}|{{#if:{{{postal2_code|}}}|1}}}}}}{{{area_code|}}}{{{geocode|}}}{{{iso_code|}}}|mergedrow|mergedtoprow}}
| label142 = {{#if:{{{registration_plate_type|}}}|{{{registration_plate_type}}}|[[सवारी दर्ता प्लेट|सवारी दर्ता]]}}
| data142 = {{{registration_plate|}}}
<!-- Other codes -->
| rowclass143 = {{#if:{{#if:{{{postal_code_type|}}}|{{#if:{{{postal_code|}}}|1}}}}{{#if:{{{postal_code_type|}}}|{{#if:{{{postal2_code_type|}}}|{{#if:{{{postal2_code|}}}|1}}}}}}{{{area_code|}}}{{{geocode|}}}{{{iso_code|}}}|{{{registration_plate|}}}|mergedrow|mergedtoprow}}
| label143 = {{{code1_name|}}}
| class143 = nickname
| data143 = {{#if:{{{code1_name|}}}|{{{code1_info|}}}}}
| rowclass144 = {{#if:{{#if:{{{postal_code_type|}}}|{{#if:{{{postal_code|}}}|1}}}}{{#if:{{{postal_code_type|}}}|{{#if:{{{postal2_code_type|}}}|{{#if:{{{postal2_code|}}}|1}}}}}}{{{area_code|}}}{{{geocode|}}}{{{iso_code|}}}|{{{registration_plate|}}}|{{{code1_name|}}}|mergedrow|mergedtoprow}}
| label144 = {{{code2_name|}}}
| class144 = nickname
| data144 = {{#if:{{{code2_name|}}}|{{{code2_info|}}}}}
<!-- ***Blank Fields (two sections)*** -->
| rowclass145 = mergedtoprow
| label145 = {{{blank_name_sec1|{{{blank_name|}}}}}}
| data145 = {{#if:{{{blank_name_sec1|{{{blank_name|}}}}}}|{{{blank_info_sec1|{{{blank_info|}}}}}}}}
| rowclass146 = mergedrow
| label146 = {{{blank1_name_sec1|{{{blank1_name|}}}}}}
| data146 = {{#if:{{{blank1_name_sec1|{{{blank1_name|}}}}}}|{{{blank1_info_sec1|{{{blank1_info|}}}}}}}}
| rowclass147 = mergedrow
| label147 = {{{blank2_name_sec1|{{{blank2_name|}}}}}}
| data147 = {{#if:{{{blank2_name_sec1|{{{blank2_name|}}}}}}|{{{blank2_info_sec1|{{{blank2_info|}}}}}}}}
| rowclass148 = mergedrow
| label148 = {{{blank3_name_sec1|{{{blank3_name|}}}}}}
| data148 = {{#if:{{{blank3_name_sec1|{{{blank3_name|}}}}}}|{{{blank3_info_sec1|{{{blank3_info|}}}}}}}}
| rowclass149 = mergedrow
| label149 = {{{blank4_name_sec1|{{{blank4_name|}}}}}}
| data149 = {{#if:{{{blank4_name_sec1|{{{blank4_name|}}}}}}|{{{blank4_info_sec1|{{{blank4_info|}}}}}}}}
| rowclass150 = mergedrow
| label150 = {{{blank5_name_sec1|{{{blank5_name|}}}}}}
| data150 = {{#if:{{{blank5_name_sec1|{{{blank5_name|}}}}}}|{{{blank5_info_sec1|{{{blank5_info|}}}}}}}}
| rowclass151 = mergedrow
| label151 = {{{blank6_name_sec1|{{{blank6_name|}}}}}}
| data151 = {{#if:{{{blank6_name_sec1|{{{blank6_name|}}}}}}|{{{blank6_info_sec1|{{{blank6_info|}}}}}}}}
| rowclass152 = mergedrow
| label152 = {{{blank7_name_sec1|{{{blank7_name|}}}}}}
| data152 = {{#if:{{{blank7_name_sec1|{{{blank7_name|}}}}}}|{{{blank7_info_sec1|{{{blank7_info|}}}}}}}}
| rowclass153 = mergedtoprow
| label153 = {{{blank_name_sec2}}}
| data153 = {{#if:{{{blank_name_sec2|}}}|{{{blank_info_sec2|}}}}}
| rowclass154 = mergedrow
| label154 = {{{blank1_name_sec2}}}
| data154 = {{#if:{{{blank1_name_sec2|}}}|{{{blank1_info_sec2|}}}}}
| rowclass155 = mergedrow
| label155 = {{{blank2_name_sec2}}}
| data155 = {{#if:{{{blank2_name_sec2|}}}|{{{blank2_info_sec2|}}}}}
| rowclass156 = mergedrow
| label156 = {{{blank3_name_sec2}}}
| data156 = {{#if:{{{blank3_name_sec2|}}}|{{{blank3_info_sec2|}}}}}
| rowclass157 = mergedrow
| label157 = {{{blank4_name_sec2}}}
| data157 = {{#if:{{{blank4_name_sec2|}}}|{{{blank4_info_sec2|}}}}}
| rowclass158 = mergedrow
| label158 = {{{blank5_name_sec2}}}
| data158 = {{#if:{{{blank5_name_sec2|}}}|{{{blank5_info_sec2|}}}}}
| rowclass159 = mergedrow
| label159 = {{{blank6_name_sec2}}}
| data159 = {{#if:{{{blank6_name_sec2|}}}|{{{blank6_info_sec2|}}}}}
| rowclass160 = mergedrow
| label160 = {{{blank7_name_sec2}}}
| data160 = {{#if:{{{blank7_name_sec2|}}}|{{{blank7_info_sec2|}}}}}
<!-- ***Website*** -->
| rowclass161 = mergedtoprow
| label161 = वेबसाइट
| data161 = {{#if:{{{website|}}}|{{{website}}}}}
| class162 = maptable
| data162 = {{#if:{{{module|}}}|{{{module}}}}}
<!-- ***Footnotes*** -->
| belowrowclass = mergedtoprow
| below = {{{footnotes|}}}
}}<!-- Check for unknowns
-->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:जानकारीबाकस व्यवस्थापनमा अज्ञात मापदण्डसहितका पृष्ठहरू|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox settlement]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y
| alt | anthem | anthem_link | area_blank1_acre | area_blank1_dunam | area_blank1_ha | area_blank1_km2 | area_blank1_sq_mi | area_blank1_title | area_blank2_acre | area_blank2_dunam | area_blank2_ha | area_blank2_km2 | area_blank2_sq_mi | area_blank2_title | area_code | area_code_type | area_codes | area_footnotes | area_land_acre | area_land_dunam | area_land_ha | area_land_km2 | area_land_sq_mi | area_metro_acre | area_metro_dunam | area_metro_footnotes | area_metro_ha | area_metro_km2 | area_metro_sq_mi | area_note | area_rank | area_rural_acre | area_rural_dunam | area_rural_footnotes | area_rural_ha | area_rural_km2 | area_rural_sq_mi | area_total_acre | area_total_dunam | area_total_ha | area_total_km2 | area_total_sq_mi | area_urban_acre | area_urban_dunam | area_urban_footnotes | area_urban_ha | area_urban_km2 | area_urban_sq_mi | area_water_acre | area_water_dunam | area_water_ha | area_water_km2 | area_water_percent | area_water_sq_mi | blank_emblem_alt | blank_emblem_link | blank_emblem_size | blank_emblem_type | blank_info | blank_info_sec1 | blank_info_sec2 | blank_name | blank_name_sec1 | blank_name_sec2 | blank1_info | blank1_info_sec1 | blank1_info_sec2 | blank1_name | blank1_name_sec1 | blank1_name_sec2 | blank2_info | blank2_info_sec1 | blank2_info_sec2 | blank2_name | blank2_name_sec1 | blank2_name_sec2 | blank3_info | blank3_info_sec1 | blank3_info_sec2 | blank3_name | blank3_name_sec1 | blank3_name_sec2 | blank4_info | blank4_info_sec1 | blank4_info_sec2 | blank4_name | blank4_name_sec1 | blank4_name_sec2 | blank5_info | blank5_info_sec1 | blank5_info_sec2 | blank5_name | blank5_name_sec1 | blank5_name_sec2 | blank6_info | blank6_info_sec1 | blank6_info_sec2 | blank6_name | blank6_name_sec1 | blank6_name_sec2 | blank7_info | blank7_info_sec1 | blank7_info_sec2 | blank7_name | blank7_name_sec1 | blank7_name_sec2 | caption | code1_info | code1_name | code2_info | code2_name | coor_pinpoint | coor_type | coordinates | coordinates_footnotes | demographics_type1 | demographics_type2 | demographics1_footnotes | demographics1_info1 | demographics1_info10 | demographics1_info2 | demographics1_info3 | demographics1_info4 | demographics1_info5 | demographics1_info6 | demographics1_info7 | demographics1_info8 | demographics1_info9 | demographics1_title1 | demographics1_title10 | demographics1_title2 | demographics1_title3 | demographics1_title4 | demographics1_title5 | demographics1_title6 | demographics1_title7 | demographics1_title8 | demographics1_title9 | demographics2_footnotes | demographics2_info1 | demographics2_info10 | demographics2_info2 | demographics2_info3 | demographics2_info4 | demographics2_info5 | demographics2_info6 | demographics2_info7 | demographics2_info8 | demographics2_info9 | demographics2_title1 | demographics2_title10 | demographics2_title2 | demographics2_title3 | demographics2_title4 | demographics2_title5 | demographics2_title6 | demographics2_title7 | demographics2_title8 | demographics2_title9 | dimensions_footnotes | dunam_link | elevation_footnotes | elevation_ft | elevation_link | elevation_m | elevation_max_footnotes | elevation_max_ft | elevation_max_m | elevation_max_point | elevation_max_rank | elevation_min_footnotes | elevation_min_ft | elevation_min_m | elevation_min_point | elevation_min_rank | elevation_point | embed | established_date | established_date1 | established_date2 | established_date3 | established_date4 | established_date5 | established_date6 | established_date7 | established_title | established_title1 | established_title2 | established_title3 | established_title4 | established_title5 | established_title6 | established_title7 | etymology | extinct_date | extinct_title | flag_alt | flag_border | flag_link | flag_size | footnotes | founder | geocode | governing_body | government_footnotes | government_type | government_blank1_title | government_blank1 | government_blank2_title | government_blank2 | government_blank2_title | government_blank3 | government_blank3_title | government_blank3 | government_blank4_title | government_blank4 | government_blank5_title | government_blank5 | government_blank6_title | government_blank6 | grid_name | grid_position | image_alt | image_blank_emblem | image_caption | image_flag | image_map | image_map1 | image_seal | image_shield | image_size | image_skyline | imagesize | iso_code | leader_name | leader_name1 | leader_name2 | leader_name3 | leader_name4 | leader_party | leader_title | leader_title1 | leader_title2 | leader_title3 | leader_title4 | length_km | length_mi | map_alt | map_alt1 | map_caption | map_caption1 | mapsize | mapsize1 | module | motto | motto_link | mottoes | name | named_for | native_name | native_name_lang | nickname | nickname_link | nicknames | official_name | other_name | p1 | p10 | p11 | p12 | p13 | p14 | p15 | p16 | p17 | p18 | p19 | p2 | p20 | p21 | p22 | p23 | p24 | p25 | p26 | p27 | p28 | p29 | p3 | p30 | p31 | p32 | p33 | p34 | p35 | p36 | p37 | p38 | p39 | p4 | p40 | p41 | p42 | p43 | p44 | p45 | p46 | p47 | p48 | p49 | p5 | p50 | p6 | p7 | p8 | p9 | parts | parts_style | parts_type | pop_est_as_of | pop_est_footnotes | population | population_as_of | population_blank1 | population_blank1_footnotes | population_blank1_title | population_blank2 | population_blank2_footnotes | population_blank2_title | population_demonym | population_demonyms | population_density_blank1_km2 | population_density_blank1_sq_mi | population_density_blank2_km2 | population_density_blank2_sq_mi | population_density_km2 | population_density_metro_km2 | population_density_metro_sq_mi | population_density_rank | population_density_rural_km2 | population_density_rural_sq_mi | population_density_sq_mi | population_density_urban_km2 | population_density_urban_sq_mi | population_est | population_footnotes | population_metro | population_metro_footnotes | population_note | population_rank | population_rural | population_rural_footnotes | population_total | population_urban | population_urban_footnotes | postal_code | postal_code_type | postal2_code | postal2_code_type | pushpin_image | pushpin_label | pushpin_label_position | pushpin_map | pushpin_map_alt | pushpin_map_caption | pushpin_map_caption_notsmall | pushpin_map_narrow | pushpin_mapsize | pushpin_outside | pushpin_overlay | pushpin_relief | registration_plate | registration_plate_type | seal_alt | seal_link | seal_size | seal_type | seat | seat_type | seat1 | seat1_type | seat2 | seat2_type | settlement_type | shield_alt | shield_link | shield_size | short_description | subdivision_name | subdivision_name1 | subdivision_name2 | subdivision_name3 | subdivision_name4 | subdivision_name5 | subdivision_name6 | subdivision_type | subdivision_type1 | subdivision_type2 | subdivision_type3 | subdivision_type4 | subdivision_type5 | subdivision_type6 | timezone | timezone_DST | timezone_link | timezone1 | timezone1_DST | timezone1_location | timezone2 | timezone2_DST | timezone2_location | timezone3 | timezone3_DST | timezone3_location | timezone4 | timezone4_DST | timezone4_location | timezone5 | timezone5_DST | timezone5_location | total_type | translit_lang1 | translit_lang1_info | translit_lang1_info1 | translit_lang1_info2 | translit_lang1_info3 | translit_lang1_info4 | translit_lang1_info5 | translit_lang1_info6 | translit_lang1_type | translit_lang1_type1 | translit_lang1_type2 | translit_lang1_type3 | translit_lang1_type4 | translit_lang1_type5 | translit_lang1_type6 | translit_lang2 | translit_lang2_info | translit_lang2_info1 | translit_lang2_info2 | translit_lang2_info3 | translit_lang2_info4 | translit_lang2_info5 | translit_lang2_info6 | translit_lang2_type | translit_lang2_type1 | translit_lang2_type2 | translit_lang2_type3 | translit_lang2_type4 | translit_lang2_type5 | translit_lang2_type6 | type | unit_pref | utc_offset | utc_offset_DST | utc_offset1 | utc_offset1_DST | utc_offset2 | utc_offset2_DST | utc_offset3 | utc_offset3_DST | utc_offset4 | utc_offset4_DST | utc_offset5 | utc_offset5_DST | website | width_km | width_mi
}}<!--
-->{{#invoke:Check for clobbered parameters|check
| template = Infobox settlement
| cat = {{main other|Category:Pages using infobox settlement with conflicting parameters}}
| population; population_total
| image_size; imagesize
| image_alt; alt
| image_caption; caption
}}<!-- Wikidata
-->{{#if:{{{coordinates_wikidata|}}}{{{wikidata|}}}
|[[Category:Pages using infobox settlement with the wikidata parameter]]
}}{{main other|<!-- Missing country
-->{{#if:{{{subdivision_name|}}}||[[Category:Pages using infobox settlement with missing country]]}}<!-- No map
-->{{#if:{{{pushpin_map|}}}{{{image_map|}}}{{{image_map1|}}}||[[Category:Pages using infobox settlement with no map]]}}<!-- Image_map1 without image_map
-->{{#if:{{{image_map1|}}}|{{#if:{{{image_map|}}}||[[Category:Pages using infobox settlement with image_map1 but not image_map]]}}}}<!-- No coordinates
-->{{#if:{{{coordinates|}}}||[[Category:Pages using infobox settlement with no coordinates]]}}<!--
-->{{#if:{{{type|}}}|{{#ifeq:{{{settlement_type|a}}}|{{{settlement_type|b}}}|[[Category:Pages using infobox settlement with ignored type]]|}}|}}<!-- Ignored type parameter
-->{{#if:{{{embed|}}}|[[Category:Pages using infobox settlement with embed]]}}
}}</includeonly><noinclude>
{{documentation}}
<!--Please add this template's categories to the /doc subpage, not here - thanks!-->
</noinclude>
gkxcnu8v3rqr6eajmcql1wtxeop3zi2
ब्रोड शिखर
0
33473
1368670
1322255
2026-08-08T02:14:20Z
~2026-43632-97
80186
1368670
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox mountain
| name = ब्रोड शिखर
| other_name = ''Faichan Kangri''<br>ཨིྰན་ཨངརི་
| photo = 7 15 BroadPeak.jpg
| photo_caption = [[कन्कर्डिया (पाकिस्तान)|कन्कर्डिया]]बाट देखिएको ब्रोड शिखर
| elevation_m = ८०५१
| elevation_ref = <br /><small>[[विश्वका अग्ला हिमालहरू|बाह्रौँ]] ([[पाकिस्तानका हिमालहरू|पाकिस्तानमा चौंथा]])</small>
| prominence_m = १७०१
| prominence_ref =
| map = Tibetan Plateau
| map_caption = Location on Pakistan/China border
| label_position = right
| listing = [[Eight-thousander]]<br />[[Ultra prominent peak|Ultra]]
| location = [[गिल्गित बल्तिस्तान|गिल्गित-बाल्तिस्तान]] ([[पाकिस्तान|Pakistan]])/ ([[चीन]])
| range = [[काराकोरम]]
| lat_d = 35 | lat_m = 48 | lat_s = 39 | lat_NS = N
| long_d = 76 | long_m = 34 | long_s = 06 | long_EW = E
| coordinates_ref =
| first_ascent = जुन ९, १९५७ मा अस्ट्रियाली टोलीद्वारा
| easiest_route = snow/ice climb
}}
'''ब्रोड शिखर''' वा '''के३''' [[पाकिस्तान]] र [[चीन| चीन]]को सिमानामा अवस्थित विश्वको बाह्रौ अग्लो हिमाल हो । यसलाई स्थानिय बोलिचालिमा '''फैचन काङ्ग्रि''' पनि भन्ने गरिन्छ । यसको उचाइ ८०५१ मिटर छ ।
==यो पनि हेर्नुहोस==
{{आठ-हजारी}}
{{Himal-stub}}
{{Commonscat|Broad Peak}}
[[श्रेणी:हिमालहरू]]
iphm9lgjoufooo5dafk434noiu1knoa
1368671
1368670
2026-08-08T02:15:27Z
~2026-43632-97
80186
1368671
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox mountain
| name = ब्रोड शिखर
| other_name = ''Faichan Kangri''<br>ཨིྰན་ཨངརི་
| photo = 7 15 BroadPeak.jpg
| photo_caption = [[कन्कर्डिया (पाकिस्तान)|कन्कर्डिया]]बाट देखिएको ब्रोड शिखर
| elevation_m = ८०५१
| elevation_ref = <br /><small>[[विश्वका अग्ला हिमालहरू|बाह्रौँ]] ([[पाकिस्तानका हिमालहरू|पाकिस्तानमा चौंथा]])</small>
| prominence_m = १७०१
| prominence_ref =
| map = Tibetan Plateau
| map_caption = Location on Pakistan/China border
| label_position = right
| listing = [[Eight-thousander]]<br />[[Ultra prominent peak|Ultra]]
| location = [[गिल्गित बल्तिस्तान|गिल्गित-बाल्तिस्तान]] ([[पाकिस्तान|Pakistan]])/ ([[चीन]])
| range = [[काराकोरम]]
| lat_d = 35 | lat_m = 48 | lat_s = 39 | lat_NS = N
| long_d = 76 | long_m = 34 | long_s = 06 | long_EW = E
| coordinates_ref =
| first_ascent = जुन ९, १९५७ मा अस्ट्रियाली टोलीद्वारा
| easiest_route = हिउँ/बरफ चढाई
}}
'''ब्रोड शिखर''' वा '''के३''' [[पाकिस्तान]] र [[चीन| चीन]]को सिमानामा अवस्थित विश्वको बाह्रौ अग्लो हिमाल हो । यसलाई स्थानिय बोलिचालिमा '''फैचन काङ्ग्रि''' पनि भन्ने गरिन्छ । यसको उचाइ ८०५१ मिटर छ ।
==यो पनि हेर्नुहोस==
{{आठ-हजारी}}
{{Himal-stub}}
{{Commonscat|Broad Peak}}
[[श्रेणी:हिमालहरू]]
qcu2c37wqsmgtq0y420mz50pz77173u
1368672
1368671
2026-08-08T02:16:24Z
~2026-43632-97
80186
1368672
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox mountain
| name = ब्रोड शिखर
| other_name = ''Faichan Kangri''<br>ཨིྰན་ཨངརི་
| photo = 7 15 BroadPeak.jpg
| photo_caption = [[कन्कर्डिया (पाकिस्तान)|कन्कर्डिया]]बाट देखिएको ब्रोड शिखर
| elevation_m = ८०५१
| elevation_ref = <br /><small>[[विश्वका अग्ला हिमालहरू|बाह्रौँ]] ([[पाकिस्तानका हिमालहरू|पाकिस्तानमा चौंथा]])</small>
| prominence_m = १७०१
| prominence_ref =
| map = Tibetan Plateau
| map_caption = Location on Pakistan/China border
| label_position = right
| listing = [[Eight-thousander]]<br />[[Ultra prominent peak|Ultra]]
| location = [[गिल्गित बल्तिस्तान|गिल्गित-बाल्तिस्तान]] ([[पाकिस्तान]])/ ([[चीन]])
| range = [[काराकोरम]]
| lat_d = 35 | lat_m = 48 | lat_s = 39 | lat_NS = N
| long_d = 76 | long_m = 34 | long_s = 06 | long_EW = E
| coordinates_ref =
| first_ascent = जुन ९, १९५७ मा अस्ट्रियाली टोलीद्वारा
| easiest_route = हिउँ/बरफ चढाई
}}
'''ब्रोड शिखर''' वा '''के३''' [[पाकिस्तान]] र [[चीन| चीन]]को सिमानामा अवस्थित विश्वको बाह्रौ अग्लो हिमाल हो । यसलाई स्थानिय बोलिचालिमा '''फैचन काङ्ग्रि''' पनि भन्ने गरिन्छ । यसको उचाइ ८०५१ मिटर छ ।
==यो पनि हेर्नुहोस==
{{आठ-हजारी}}
{{Himal-stub}}
{{Commonscat|Broad Peak}}
[[श्रेणी:हिमालहरू]]
3lewdf1q8rwv36vcqpt9sndmgoh8fd5
छतरपुर
0
44736
1368669
1285593
2026-08-07T16:52:04Z
Rajeeb bastola
39875
1368669
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = छतरपुर
| settlement_type = [[सहर]]
| image_skyline = Mata Bambarbaini Temple.jpg
| image_alt =
| image_caption = माता बम्बरबैनी मन्दिर
| pushpin_map = India Madhya Pradesh#India
| pushpin_label_position = right
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption =
| coordinates = {{coord|24|33|0|N|79|21|9.72|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = देश
| subdivision_name = {{flag|भारत}}
| subdivision_type1 = [[भारतका राज्य तथा केन्द्र शासित प्रदेशहरू|राज्य]]
| subdivision_name1 = [[मध्य प्रदेश]]
| subdivision_type2 = [[भारतका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
| subdivision_name2 = [[छतरपुर जिल्ला]]
| founder = महाराजा छत्रसाल
| named_for = [[छत्रसाल]]
| unit_pref = Metric
| area_total_km2 = ७८
| elevation_m = ३०५
| population_total = ४५९९४३
| population_density_km2 = ५८९६
| demographics_type1 = भाषाहरू
| demographics1_title1 = आधिकारिक
| demographics1_info1 = [[हिन्दी भाषा|हिन्दी]]
| demographics1_title2 = स्थानिय
| demographics1_info2 = [[बुन्देली भाषा|बुन्देली]]
| timezone1 = [[भारतीय मानक समय]]
| utc_offset1 = +०५:३०
}}
'''छतरपुर''' [[भारत]]का मध्य प्रदेश राज्यको छतरपुर जिल्लाको एउटा सहर र नगरपालिका हो। यो छतरपुर जिल्लाको प्रशासनिक सदरमुकाम हो<ref>"[https://books.google.com/books?id=X6XNCwAAQBAJ Inde du Nord: Madhya Pradesh et Chhattisgarh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190703183559/https://books.google.com/books?id=X6XNCwAAQBAJ |date=3 जुलाई 2019 }}," Lonely Planet, 2016, ISBN 9782816159172</ref><ref>"[https://books.google.com/books?id=u6VB9_CrsfoC Tourism in the Economy of Madhya Pradesh]," Rajiv Dube, Daya Publishing House, 1987, ISBN 9788170350293</ref>
। छतरपुर भारतको मध्य प्रदेश राज्यको छतरपुर जिल्लाको एउटा सहर र नगरपालिका हो। यो छतरपुर जिल्लाको प्रशासनिक सदरमुकाम हो।
==परिचय==
विश्व प्रसिद्ध [[खजुराहो]] मन्दिर छतरपुर जिल्लामा अवस्थित छ। (चन्देल राजाले बनाएको) सिंहदी नदी छतरपुरको पूर्वी सीमाना नजिकै बग्छ। प्रारम्भिक रूपमा पन्ना सरदारहरूको शासन अन्तर्गत निर्माण गरिएको, शहर १८औँ शताब्दीमा कुँवर सोने शाह परमारको नियन्त्रणमा आयो। पहाडले घेरिएको र रुख, पोखरी र खोलाको घना जङ्गलले भरिएको यो निकै रमणीय ठाउँ हो। रावसागर, प्रताप सागर र किशोर सागर यहाँका तीन महत्वपूर्ण पोखरी हुन्।
==इतिहास==
छतरपुर १७८५ मा स्थापित भएको थियो र [[बुन्देलखण्ड]]को स्वतन्त्रताका संस्थापक बुन्देला राजपूत छत्रशाला (स्वतन्त्रता सेनानी) को नामबाट नामाकरण गरिएको छ। १७८५ सम्म, राज्य उनको सन्तान द्वारा शासित थियो। त्यसपछि राजपूतहरूको परमार वंशले छतरपुर कब्जा गर्यो।
सन् १८०६ मा ब्रिटिस राजद्वारा कुँवर सोने सिंह परिवारलाई राज्यको सुनिश्चिता गरिएको थियो १८५४ मा, छतरपुर ब्रिटिस सरकारको पूर्वनिर्धारित सिद्धान्त अन्तर्गत उत्तराधिकारीहरूको हातमा गयो, तर जगतराजलाई विशेष अनुग्रहको रूपमा सम्मानित गरियो। परमार राजाहरूले १,११८ वर्ग माइल (२,९०० किमी) को रियासतमा शासन गरे, र १९०१ मा १५६,१३९ जनसङ्ख्या थियो, जब यो मध्य भारतको बुन्देलखण्ड एजेन्सीको भाग थियो। नागाउँको ब्रिटिस क्यान्टोनमेन्ट पनि राज्यमा थियो।
यस प्रदेशमा शासन गर्ने राजाहरूको नाम यस प्रकार छ:-
* ४ मे १६४९ – २० डिसेम्बर १७३१ महाराजा छत्रशाला
* १७८५-१८१६ कुँवर पुत्र शाह
* १८१६-१८५४ परताब सिंह
* १८५४-१८६७ जगत सिंह
* १८६७-१८९५ विश्वनाथ सिंह
* १८९५-१९३२ विश्वनाथ सिंह
१९३२-१९४७ भवानी सिंह
१९४७ मा भारतको स्वतन्त्रता पछि, छतरपुर, बुन्देलखण्डको बाँकी भाग सहित, भारतीय राज्य विन्ध्य प्रदेशको हिस्सा भयो। पछि, विन्ध्य प्रदेशलाई मध्य प्रदेश राज्यमा विलय गरियो
==पर्यटन स्थलहरू==
छतरपुर २४.९°N ७९.६°E मा अवस्थित छ। यसको औसत उचाइ ३०५ मिटर (१,००० फीट) छ। यो मध्य प्रदेशको सुदूर उत्तर-पूर्वी सिमानामा अवस्थित छ, यसको सिमाना उत्तर प्रदेशको बांदा जिल्लासँग बाँडिएको छ। यो [[उत्तर प्रदेश]]को झाँसीबाट १३३ किमी र मध्य प्रदेशको ग्वालियरबाट २३३ किमी टाढा छ।
[[File:Chhatarpur Railway Station platform 1.jpg|thumb|left|Chhatarpur Railway Station platform]]
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
[[श्रेणी:मध्य प्रदेशका सहरहरू]]
nfiu2xvp2kbqhr2cjpx5xfte7wcl260
मीडियाविकि:Gadget-ReferenceTooltips.css
8
49618
1368686
1095318
2026-08-08T10:39:19Z
Johannnes89
49577
loading enwiki's latest version directly
1368686
css
text/css
/* See [[mw:Reference Tooltips]] */
@import url('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.css&action=raw&ctype=text/css');
skgtj5ux8jjjxk733vlpw43fz55iy9v
रवि लामिछाने
0
54713
1368683
1368644
2026-08-08T06:21:27Z
Saroj
31493
Restored revision 1365216 by [[Special:Contributions/~2026-36566-85|~2026-36566-85]] ([[User talk:~2026-36566-85|talk]])
1368683
wikitext
text/x-wiki
{{संक्षिप्त विवरण|नेपाली राजनीतिज्ञ}}
{{Infobox officeholder
| honorific-prefix = [[माननीय]]
| name =
| native_name =
| image =
| birth_place = [[काभ्रेपलाञ्चोक]], [[नेपाल]]
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1975|6|11}}
| citizenship = {{nowrap|[[नेपाली]] (सन् २००७ अगाडि; सन् २०२३–हाल)}} <br />[[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिकी]] (सन् २००७–२०१७) <br /> राज्यविहीन (२०१७–२०२३)<ref>{{cite web |title=रवि लामिछानेको सांसद पद खारेज |url=https://www.onlinekhabar.com/2023/01/1254226 |website=OnlineKhabar |access-date=27 January 2023}}</ref>
| nationality = [[नेपाली]]
| father =
| spouse = {{marriage|इसा लामिछाने|1994|2019|end=div}}<br/>{{marriage|[[निकिता पौडेल]]|2019}}
| children = २
| profession = {{hlist|[[पत्रकार]]|[[राजनीतिज्ञ]]}}
| office = [[नेपालको उपप्रधानमन्त्री]]
| termstart = वि.सं. २०७९ पौष ११
| termend = वि.सं. २०७९ माघ १३
| primeminister = [[पुष्पकमल दाहाल]]
| president = [[विद्यादेवी भण्डारी]]
| predecessor = [[नारायणकाजी श्रेष्ठ]]
| successor =
| office1 = [[गृह मन्त्रालय (नेपाल)|गृह मन्त्री]]
| termstart1 = वि.सं. २०७९ पौष ११
| termend1 = वि.सं. २०७९ माघ १३
| primeminister1 = [[पुष्पकमल दाहाल]]
| president1 = [[विद्यादेवी भण्डारी]]
| predecessor1 = [[बालकृष्ण खाँड]]
| successor1 = [[नारायणकाजी श्रेष्ठ]]
| office2 = {{nowrap|[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]को संस्थापक सभापति}}
| predecessor2 = ''स्वयम् संस्थापक सभापति''
| termstart2 = वि.सं. २०७९ असार १७
| office3 = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा सदस्य]]
| constituency3 = [[चितवन २ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन २]]
| predecessor3 = आफै
| term_start3 = वि.सं. २०८० वैशाख १५
| term_end3 =
| party = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]
| constituency4 = [[चितवन २ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन २]]
| predecessor4 = कृष्णभक्त पोखरेल
| term_start4 = वि.सं. २०७९ पौष ७
| term_end4 = वि.सं. २०७९ माघ १३
| parents = लालचन्द्र लामिछाने (पिता)
}}
'''रवि लामिछाने''' एक नेपाली राजनीतिज्ञ र [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]का सभापति हुन्। वि.सं. २०७९ मा सम्पन्न भएको [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|प्रतिनिधि सभा निर्वाचन]]मा उनी [[चितवन २ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन २]] बाट प्रतिनिधि सभाका सदस्य निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{Cite web|author=|title=चितवन–२ मा रवि लामिछाने ३४ हजार बढी मतान्तरले निर्वाचित|url=https://www.setopati.com/election/Parliamentary/287944|website=सेतोपाटी|language=नेपाली|accessdate=१५ मङ्सिर २०७९}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी राजनीतिमा प्रवेश गर्नुअघि एक टेलिभिजन प्रस्तोता रहेका थिए।
सन् २०१३ को अप्रिलमा नेपालको [[न्युज ट्वान्टी-फोर टेलिभिजन]]मा निरन्तर ६० घण्टाभन्दा बढी समय टेलिभिजन अन्तर्वार्ता चलाएर उनले [[गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्स]] कायम गरेका थिए। वि.सं. २०७९ मा, लामिछानेले [[ग्यालेक्सी फोरके टेलिभिजन]]को प्रबन्ध निर्देशकको पदबाट राजीनामा दिएर उनले [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|प्रतिनिधि सभा निर्वाचन]] लड्न [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] गठन गर्ने घोषणा गरेका थिए।<ref>{{Cite web|author=|title=पार्टीको चुनाव चिन्ह सार्वजनिक गर्दै रविले भने: भ्रष्टहरूको दिमागमा घण्टी बजाउँछौं|url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/861011-1655799822.html|work=|publisher=|website=नागरिक दैनिक|language=नेपाली|archive-date=|archive-url=|date=|accessdate=१७ कात्तिक २०७९}}</ref>
== पत्रकारिता करियर ==
सन् २०१३ को अप्रिलमा नेपालको [[न्युज ट्वान्टी-फोर टेलिभिजन]]मा निरन्तर ६० घण्टाभन्दा बढी समय टेलिभिजन अन्तर्वार्ता चलाएर उनले [[गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्स]] कायम गरेपछि उनी चर्चामा आएका थिए। लामिछानेले न्युज २४ मा प्रसारण हुने लोकप्रिय कार्यक्रम 'सिधा कुरा जनतासँग' प्रस्तुत गर्ने गरेका थिए। कार्यक्रमको ढाँचामा लामिछानेले प्रस्तुति दिनुका साथै एक सम्पादकीय दृष्टिकोण समेत राख्ने गर्दथे। लामिछानेले ठगी वा भ्रष्टाचारको मुख्यतया सिकार भएका सर्वसाधारणका गुनासोलाई आफ्नो कार्यक्रममा स्थान दिने गरेका थिए। लामिछानेले सन् २०२१ जनवरीमा न्युज २४ बाट राजीनामा दिएर [[ग्यालेक्सी फोरके टेलिभिजन]]मा आफ्नो कार्यक्रमको नयाँ संस्करण सुरु गर्ने घोषणा गरेका थिए।<ref>{{Cite web|author= |title=‘सिधा कुरा जनतासँग’का प्रस्तोता रवि लामिछानेले न्युज २४ छाड्दै|url=https://www.dcnepal.com/2021/01/217393/|website=डिसी नेपाल|language=नेपाली|accessdate=१५ मङ्सिर २०७९}}</ref> उनले पछिल्लो समय [[ग्यालेक्सी फोरके टेलिभिजन]]मा 'सिधा कुरा' नामक कार्यक्रम चलाउने गरेका थिए।
== कानुनी विवाद ==
=== आत्महत्या दुरुत्साहन ===
२०१९ अगस्ट १५ मा पत्रकार शालिकराम पुडासैनीको आत्महत्या प्रकरणमा पत्रकार रवि लामिछानेलाई न्यूज २४ को कार्यालयबाट प्रहरीले पक्राउ गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=पत्रकार दुर्व्यवहार र पक्राउको शैलीप्रति महासंघको ध्यानकर्षण}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |title=Popular Support Grows for Indicted Nepali Journalist}}</ref> पुडासैनीले आत्महत्या गर्नु अघि रेकर्ड गरिएको भिडियोमा लामिछाने लगायत अन्य केहीलाई आत्महत्यामा दुरुत्साहन दिएको आरोप लगाएका थिए।<ref name=":5" /> चितवन प्रहरीले लामिछाने र अन्य दुई जनामाथि आत्महत्या दुरुत्साहनको अभियोगमा मुद्दा चलाएको थियो।<ref name=":4">{{Cite web |title=Pudasaini death mystery: TV host Lamichhane among three arrested}}</ref><ref>{{Cite web |title=Suicide abetment charge lodged against three including Rabi Lamichhane}}</ref> यस घटनापछि देशभरि लामिछानेको समर्थनमा हजारौँ युवाहरूले प्रदर्शन गरेका थिए।<ref name=":3" /><ref>{{Cite web |title=Lamichhane's supporters continue protest in Chitwan}}</ref><ref>{{Cite web |title=Angry Supporters Vandalized Police Vehicle In Chitwan}}</ref> धेरैले लामिछानेको गिरफ्तारीलाई राज्यका भ्रष्टाचार विरुद्धको पत्रकारितामा भएको प्रतिशोधको रूपमा व्याख्या गरे।<ref>{{Cite web |title=Rabi Lamichhane's Supporters Demanded His Unconditional Release}}</ref> केही दिनपछि चितवन जिल्ला अदालतले रु ५ लाख धरौटीमा उनलाई रिहा गर्यो।<ref>{{Cite web |title=Lamichhane, Kandel released on bail, Karki on general date}}</ref> अन्ततः न्यायाधीश हेमन्त रावलको इजलासले उनलाई सबै अभियोगबाट सफाइ दियो।<ref name=":7">{{Cite news |title=Lamichhane gets clean chit in journo's suicide case}}</ref>
=== नागरिकता ===
लामिछाने सन् २००७ देखि २०१७ सम्म अमेरिकी नागरिक थिए। उनले सन् २०१७ मा अमेरिकी नागरिकता परित्याग गरेपछि आफ्नो पुरानो नेपाली नागरिकता पुनःप्राप्त भएको दाबी गरे। तर, सर्वोच्च अदालतले २०२३ जनवरी २७ मा लामिछानेले कानुनी प्रक्रिया नपुर्याईकन नयाँ नेपाली नागरिकता नलिएको भन्दै उनलाई उपप्रधानमन्त्री, गृहमन्त्री, पार्टी अध्यक्ष, संसदीय दलको नेता तथा सांसद पदबाट हटाउने आदेश दियो।<ref>{{cite web |title=रवि लामिछानेको सांसद पद खारेज}}</ref> त्यसपछि उनले २९ जनवरी २०२३ मा प्रक्रिया पूरा गरी पुनः नेपाली नागरिकता लिए।<ref name=":1">{{Cite web |title=Rabi Lamichhane reacquires citizenship certificate}}</ref>
=== दोहोरो राहदानी ===
सन् २०१५ मा लामिछानेले अमेरिकी नागरिक रहँदै नेपाली राहदानी लिएको आरोप लागेको थियो, जुन नेपालको कानून अनुसार गैरकानुनी हो किनभने नेपालले दोहोरो नागरिकता तथा राहदानीलाई मान्यता दिदैन।<ref name="e299">{{cite web | title=Rabi Lamichhane’s passport case will be resolved as per passport laws}}</ref> नेपालका महान्यायाधीवक्ताले उक्त प्रकरणमा मुद्दा नचलाई दिने निर्णय गरे भने सर्वोच्च अदालतले पनि राहदानी प्रकरणलाई नागरिकताको मुद्दामा समेट्न अस्वीकार गर्यो।<ref name="g037">{{cite web | title=Lamichhane passport case: One can file writ petition at SC...}}</ref><ref name="x864">{{cite web | title=District Attorney's office begins investigation...}}</ref><ref name="w957">{{cite web | title=Police say prosecution isn't necessary}}</ref>
=== राष्ट्रिय परिचयपत्र काण्ड ===
गृहमन्त्री हुँदा लामिछानेले राष्ट्रिय परिचयपत्र प्रणाली अन्तर्गत नागरिकको व्यक्तिगत तथा बायोमेट्रिक विवरण व्यवस्थापनका लागि एक अन्तर्राष्ट्रिय निजी कम्पनीलाई ठेक्का दिने विवादास्पद प्रक्रिया स्वीकृत गरेका थिए।<ref>[https://aawaajnews.com/...]</ref> सार्वजनिक खरीद ऐन अनुसार ४५ दिनको न्यूनतम समय दिनुपर्ने भए पनि उनले ७ दिनमै टेन्डर प्रक्रिया पूरा गराए र वित्त तथा कानुन मन्त्रालयसँग परामर्श नगरी प्रक्रिया अघि बढाए। Advantage International Pvt. Ltd. नामक कम्पनीलाई दिइएको ठेक्का यसअघि पनि पाँच पटक दिइसकेको थियो, जसले पक्षपात र प्रक्रिया बङ्ग्याइएको आशंका जन्माएको हो। मन्त्रिपरिषद्ले सो प्रक्रिया र ठेक्का दुबै खारेज गर्यो र कम्पनीको धरौटी जफत गरियो।<ref>[https://www.nepallivetoday.com/...]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://englishbackend.vishwanews.com/...]{{Dead link|date=July 2025|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref>
=== फाउन्डेसन घोटाला आरोप ===
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका अध्यक्ष लामिछानेमाथि ठगी, अवैध सम्पत्ति शुद्धिकरण र संगठित अपराधका आरोप लागेका छन्। उनले स्थापना गरेको "[Ravi Lamichhane Foundation]" बाट रास्कोट, कालिकोटमा अस्पताल बनाउने उद्देश्यले संकलित रकम आफ्नी पत्नी निकिता पौडेलको व्यक्तिगत खातामा ट्रान्सफर गरेका थिए।<ref>[https://ekantipur.com/en/news/...]{{Dead link|date=July 2025|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> उनले फाउन्डेसन घाटामा रहेको बताए पनि विभिन्न व्यक्तिगत खर्चमा प्रयोग भएको देखिएको छ{{cn}}। साथै, आर्थिक पुनःउत्थानका लागि भएको IMF ऋणको रकमबाट ४ करोड ९ लाख रुपैयाँको सरकारी अनुदान पनि प्राप्त गरेका थिए, जुन झुटो आर्थिक विवरण प्रस्तुत गरेर लिएको बताइएको छ{{cn}}।
=== सहकारी घोटाला ===
२०२४ को सुरुमा ''कान्तिपुर दैनिक'' ले लामिछानेले सहकारी संस्थाको रकम हिनामिना गरेको विषयमा रिपोर्ट श्रृंखला प्रकाशित गर्यो।<ref>{{Cite web |title=ग्यालेक्सी टीभीका सञ्चालकले हिनामिना गरे}}</ref> यद्यपि मुख्य अभियुक्त गीतेन्द्र बाबु राई थिए, लामिछानेको नाम र हस्ताक्षर वित्तीय कागजातहरूमा देखिएको थियो।<ref>{{Cite web |title=How Will Nepal's Government Respond...}}</ref> उनले आफ्नो नाम र हस्ताक्षर दुरुपयोग भएको भन्दै आरोप अस्वीकार गरे।<ref>{{Cite web |title=Home Minister's explanation...}}</ref>
२०२४ मे १८ मा संघीय संसदले सहकारी घोटालाको अनुसन्धान गर्न विशेष समिति गठन गर्यो।<ref>{{Cite web |title=Major parties agree to form panel...}}</ref> समितिले लामिछाने, गीतेन्द्र राई र छबिलाल जोशीले संयुक्त खाता प्रयोग गरी कर्मचारीलाई तलब भत्ता दिने काम गरेको निष्कर्ष निकालेको छ।<ref name="REPUB-CFC">{{cite web | title=Rabi Lamichhane found complicit}}</ref><ref name="v037">{{cite web | title=Special committee recommends action}}</ref>
यद्यपि राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले रिपोर्टले लामिछानेको दोष पुष्टि नगरेको दाबी गर्यो, तर राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका ध्रुवबहादुर प्रधानले उनीमाथि मुद्दा चल्न सक्ने बताए।<ref name="p242">{{cite web | title=Lamichhane guilty of cooperatives funds misuse}}</ref><ref name="x444">{{cite web | title=Rabi Lamichhane found guilty}}</ref><ref name="d918">{{cite web | title=Lamichhane arrested on fraud}}</ref><ref name="a193">{{cite web | title=Nepal Police arrest ex-Dy PM}}</ref><ref name="t033">{{cite web | title=Lamichhane arrested on charge...}}</ref>
'''उच्च अदालतको फैसला'''
२०८१ चैत २१ गते (२०२५ अप्रिल ४) मा तुल्सीपुर उच्च अदालतको बुटवल इजलासको आदेशपछि लामिछानेलाई पक्राउ गरिएको थियो।<ref>https://theprint.in/world/nepal-high-court-sends...</ref> यस फैसलाले रूपन्देही जिल्ला अदालतको धरौटी आदेश उल्टाएको हो। उनीमाथि सुप्रिम सहकारी प्रकरण अन्तर्गत करोडौंको हिनामिनासम्बन्धी ठगी र संगठित अपराधको आरोप छ। लामिछानेले दोष नस्वीकार गर्दै अदालतसँग सहयोग गर्ने बताएका छन्।<ref>https://thehimalayantimes.com/kathmandu...</ref><ref>https://kathmandupost.com/national/2025/04/05...</ref>
'''सर्वोच्च अदालतको फैसला'''
२०८२ जेठ १० गते (२०२५ मे २३), सर्वोच्च अदालतले तुल्सीपुर उच्च अदालतको फैसलालाई सदर गर्यो। लामिछानेकी पत्नीले दायर गरेको बन्दीप्रत्यक्षीकरण रिट खारेज गर्दै अदालतले "उपलब्ध प्रमाणहरूका आधारमा उनीहरू निर्दोष रहेको विश्वास गर्न सकिँदैन" भनेर ठहर गर्यो। जबसम्म रूपन्देही जिल्ला अदालतले अन्तिम फैसला सुनाउँदैन, उनीलाई न्यायिक हिरासतमा राख्नुपर्ने भनिएको छ।
==राजनैतिक वृत्ति==
२०७९ असार २ मा, लामिछानेले [[ग्यालेक्सी फोरके टेलिभिजन]]बाट राजीनामा दिने घोषणा गर्दै [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]]मा प्रत्यक्ष तर्फको लागि प्रतिस्पर्धा गर्ने घोषणा गरेका थिए। उनले २०७९ असार ७ मा [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] नामक नयाँ राजनीतिक दलको गठनको घोषणा गरेका थिए। उनले [[चितवन २ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन २]] बाट उम्मेदवारी दर्ता गराएका थिए।<ref>{{Cite web|author= |title=चितवन- २ बाट रवि लामिछानेले दिए उम्मेदवारी|url=https://ekantipur.com/news/2022/10/09/166530684499324214.html|website=कान्तिपुर|language=नेपाली|accessdate=१५ मङ्सिर २०७९}}</ref> २०७९ कार्तिक २७ मा चितवनमा चुनावी अभियानको क्रममा उनको गाडी तोडफोड गरिएको थियो।<ref>{{Cite web|author= |title=घरदैलोमा रहेका रवि लामिछानेको गाडी तोडफोड|url=https://www.onlinekhabar.com/2022/11/1217236|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली|accessdate=१५ मङ्सिर २०७९}}</ref>
[[नेपाली कांग्रेस|नेपाली काङ्ग्रेस]]का निवर्तमान राज्यमन्त्री [[उमेश श्रेष्ठ]] र [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]का कृष्णभक्त पोखरेललाई ३४ हजार ३१२ मतले पराजित गर्दै लामिछाने विजयी भएका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://result.election.gov.np/|title=मतगणना प्रगतिको विवरण|website=result.election.gov.np|accessdate=2022-11-24}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221123062409/https://result.election.gov.np/ |date=2022-11-23 }}</ref> उनले ४९,२६४ मत प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://election.ekantipur.com/pradesh-3/district-chitwan?lng=nep|title=चितवन : प्रदेश ३ - प्रतिनिधिसभाको निर्वाचन २०७९ विवरण तथा नतिजा|website=election.ekantipur.com|accessdate=2022-11-24}}</ref> चुनाव पछि, उनको पार्टीले [[पुष्पकमल दाहाल]]लाई प्रधानमन्त्रीको लागि मनोनयनलाई समर्थन गरेको थियो। लामिछानेले सरकारमा [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]को तर्फबाट उपप्रधान सहित गृहमन्त्रीमा नियुक्त भएका थिए। ११ पुुुस २०७९ मा उनले शपथ लिएका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://ekantipur.com/news/2022/12/26/167204998681143674.html|title=दाहाल नेतृत्वको सरकारमा तीन उपप्रधानमन्त्री|website=ekantipur.com|language=ne|accessdate=2022-12-26}}</ref> [[नेपालको सर्वोच्च अदालत|सर्वोच्च अदातल]]ले नेपाली नागरिकता लिने प्रक्रिया नै पुरा नगरेको फैसला गरेपछि उनको उपप्रधान तथा गृहमन्त्री पद गएको छ ।<ref>{{Cite web|url=https://ekantipur.com/news/2023/01/27/167481841952321676.html|title=३२ दिनमै गयो लामिछानेको उपप्रधान तथा गृहमन्त्री पद|website=ekantipur.com|language=ne|accessdate=2023-01-27}}</ref> अमेरिकी नागरिकता र पासपोर्ट परित्याग गरेपनि उनले नेपालको नागरिकता लिने प्रक्रिया सुरु नगरेपछि सांसद बन्न अयोग्य भएका हुन् ।<ref>{{Cite web|url=https://annapurnapost.com/news/supreme-curt-16-224215|title=रवि लामिछानेले ३३ दिनमै गुमाए उपप्रधान तथा गृहमन्त्री पद, यस्तो छ सर्वोच्चको आदेश|website=रवि लामिछानेले ३३ दिनमै गुमाए उपप्रधान तथा गृहमन्त्री पद, यस्तो छ सर्वोच्चको आदेश|language=en|accessdate=2023-01-27}}</ref> फैसला पार्टी अध्यक्ष, [[संसद|सांसद]] र [[नेपालको मन्त्रिपरिषद्|मन्त्री]]को पद गएको छ ।<ref>{{Cite web|url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/1066441-1674822666.html|title=रबि लामिछानेले गुमाए पार्टी अध्यक्ष,सांसद र मन्त्रीको पद|last=काठमाडौँ|first=नागरिक|website=nagariknews.nagariknetwork.com|language=ne|access-date=2023-01-27}}</ref>
युवाहरुको ढुकढुकी बनेको एक प्रखर नेताको रुपमा स्थापित रबि लामिछानेले भ्रस्टाचार निवारणका लागि ठूलो साहसका साथ देशमा शान्ति अमन चयनका लागि योगदान दिएका छन् ।
== व्यक्तिगत जीवन ==
रवि लामिछानेले इशा लामिछानेसँग विवाह गरेको २४ वर्ष बितिसकेको थियो।<ref>{{Cite web |last=Magazine |first=New Spolight |title=Media Person Rabi Lamicchane Secured Divorce From His Wife |url=https://www.spotlightnepal.com/2019/01/04/media-person-rabi-lamicchane-secured-divorce-his-wife/ |access-date=2022-11-23 |website=SpotlightNepal |language=en}}</ref> सम्बन्ध विच्छेद हुनुभन्दा १० वर्ष अघिदेखि नै उनीहरु छुट्टिएका थिए। उनले २०७५ माघ ७ मा नेपाल [[चलचित्र विकास बोर्ड]]की अध्यक्ष [[निकिता पौडेल]]सँग विवाह गरेका थिए। लामिछानेका पहिलो श्रीमतीसहित दुई छोरी छन्।<ref>{{Cite web |last=Republica |title=Rabi Lamichhane and Nikita Poudel get married |url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/57786/ |access-date=2022-11-23 |website=My City |language=en }}{{Dead link|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
लामिछाने सन् २००७ देखि २०१७ सम्म अमेरिकी नागरिक थिए। अमेरिकी नागरिकता परित्याग गरेपछि उनको पहिलेको नेपाली नागरिकता पुनर्जीवित भएको थियो। [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]]मा उनको चुनावी अभियानका क्रममा उनको उम्मेदवारी खारेजीको माग गर्दै उजुरी परेको थियो। उजुरीकर्ताले अमेरिकी नागरिक हुँदा लामिछानेले नेपाली नागरिकता नत्यागेको र नेपाली कानुनमा दोहोरो नागरिकताको व्यवस्था नभएको दाबी गरेका थिए।<ref>{{Cite web |last=Republica |title=EC seeks explanation from Ravi Lamichhane over citizenship controversy |url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/133448/ |access-date=2022-11-23 |website=My Republica |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221123031654/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/133448/ |date=2022-11-23 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Issue over Lamichhane's citizenship gets complex |url=https://kathmandupost.com/2/2022/11/17/issue-over-lamichhane-s-citizenship-gets-complex |access-date=2022-11-23 |website=kathmandupost.com |language=English}}</ref>
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
[[श्रेणी:नेपाली पत्रकारहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:काठमाडौँका मानिसहरू]]
[[श्रेणी:राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका राजनीतिज्ञहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७९–२०८२]]
[[श्रेणी:सन् १९७४ मा जन्म]]
3h4di5s6k0787yxx4owzhzjxk7ku4rb
गुरुत्वाकर्षण बल
0
69615
1368684
1238970
2026-08-08T07:38:51Z
Bishaldev100
28807
1368684
wikitext
text/x-wiki
{{शीमे-ले१०|article=गुरुत्व बल}}
दुई वा सो भन्दा बढी [[आकाशिय पिण्ड]]हरूमा एक अर्काबिच उत्पन्न हुने आकर्षण [[बल]]लाई गुरुत्वाकर्षण बल भनिन्छ । उदाहरणका लागि [[पृथ्वी]] र [[चन्द्रमा]] बिच गुरुत्वाकर्षण बल उत्पन्न हुने भएकाले चन्द्रमा पृथ्वीबाट फुत्केर जान पाउँदैन ।
Rajababu Mehta law
[[ब्रह्माण्ड]]मा भएका हरेक [[तारा]], [[ग्रह]], [[उपग्रह]], [[शिशु ग्रह]] लगायत सबैमा गुरुत्वाकर्षण बल उत्पन्न भएको हुन्छ । त्यै भएर हाम्रो [[सौर्यमण्डल]]मा [[सूर्य]]को गुरुत्वाकर्षण बलका कारण ग्रहहरूले सूर्यलाई परिक्रमा गर्छ्न् ।
गुरुत्वाकर्षण बल सम्बन्धी प्रशिद्ध बैज्ञानिक [[आइज्याक न्युटन|आइज्याक न्यूटन]]ले [[न्युटनको गुरुत्वाकर्षणसम्बन्धी विश्वव्यापी नियम|गुरुत्वाकर्षणको नियम]] प्रतिपादन गरेका छ्न् ।
गुरुत्वाकर्षण बल सापेछ सिद्धान्तबाट पनि वर्णन गरिएको छ । जसमा गुरुत्वाकर्षण बल spacetime खुम्चिएर उत्पन्न हूने गर्छ । गुरुत्वाकर्षण बल ब्रह्माण्डमा सबै ठाउँमा लागु हुन्छ । न्यूटन को सिद्धान्त अनुसार यो बल गणित मा यस पकार रहेको छ ।
<math>F=\frac{Gm_1m_2}{d^2}</math> जसमा
<math>m_1</math>=पहिलो वस्तु को पिण्ड
<math>m_2</math>=दोस्रो वस्तु को पिण्ड
<math>d^2</math>=तिनीहरूको दुरी (square)
<math>G</math>=gravitational constant<math>(6.67\times10^{-11})</math>
[[आइज्याक न्युटन|न्युटन]]ले पता लगाको यो नियम [[ब्रह्माण्ड]]मा जुनै वस्तु मा पनि लागू हुन्छ । गुरूत्वाकर्षण बल अरु कुनै चिजबाट असर हुंदैन । यो बल ले वस्तु हरूलाई आफू तिर तान्ने गर्छ । [[अल्बर्ट आइन्स्टाइन|अल्बर्ट आइन्सटाईन]]ले यस बललाई अर्कै मानेका छन् । उनको अनुसार यो बल होईन अर्कै चिज हो । [[माइकल फराडे|माईकल फराडे]]ले गुरुत्व बलले कसरी काम गर्छ भन्ने नियम बनाएका थिए । उनका अनुसार यो बल एक ठाउँबाट अर्को ठाउँमा फिल्ड बनाएर जाने गर्छ तर आज पनि यो बल कसरी उत्पन्न हुन्छ भन्ने रहस्यमयी नै छ । पृथ्वीको गुरुत्वाकर्षण बल ९.८ न्युटन हो ।
गुरुत्व बल प्रकृति को चार बल मध्य निकै कम्जोर बल हो । यस बल को फोर्स लाई एक ठाँउबाट अर्को ठाँउ मा ग्रविटोन (graviton) नामक पदार्थले पठाउन सहयोग गर्छ । यस बल ब्रह्माण्ड को सबै बस्तु मा लागु हुने गर्छ ।यो बलकै कारण दुई बस्तु एक आपस आकर्षित हुन्छन्।
[[श्रेणी:विज्ञान]]
[[श्रेणी:भौतिक विज्ञान]]
[[श्रेणी:भौतिक शास्त्र]]
l5hjzxjzsu02b2npwg6aojpt6ycf0wf
विकिपिडिया:स्वतन्त्र लेख योग्य सम्भावित नेपाली महिलाहरूको सूची
4
120717
1368678
1368576
2026-08-08T04:17:01Z
ListeriaBot
52294
Wikidata list updated [V2]
1368678
wikitext
text/x-wiki
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5 . ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?item wdt:P27 wd:Q837 . ?sitelink schema:about ?item . FILTER NOT EXISTS { ?wne schema:about ?item . ?wne schema:inLanguage "ne" } MINUS {?item wdt:P106 wd:Q10833314} } GROUP BY ?item ORDER BY DESC(?count)
|columns=number:#,label:Article,description,p106,p569,p570,p18,item
|thumb=100
|links=red
}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! Article
! description
! व्यवसाय
! जन्म मिति
! देहान्त मिति
! तस्वीर
! item
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[Shilshila Acharya]]
|
| [[उद्यमी]]<br/>[[environmental scientist]]
| data-sort-value="1901" | 20th century
|
| [[चित्र:Shilshila acharya 2 cropped.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q131389521|Q131389521]]
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[भूमिका गिरी]]
| एक नेपाली लोक गायिका हुन्
| [[गायक]]
|
|
|
| [[:d:Q94413431|Q94413431]]
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[सपना रोका मगर]]
|
|
| data-sort-value="2002" | 2002-02-10
|
|
| [[:d:Q102271811|Q102271811]]
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[गीता शाही]]
| नेपाली अभिनेत्री र मोडल
| [[अभिनेता]]<br/>[[मोडल (मानिस)|मोडल]]
| data-sort-value="1984" | 1984-02-03
|
| [[चित्र:Gita Shahi 2.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q37467229|Q37467229]]
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[दावा याङ्जुम शेर्पा]]
| नेपाली पर्वतारोही सहयोगी
| [[पर्वतारोही सहयोगी]]
| data-sort-value="1990" | 1990
|
| [[चित्र:Dawa Yangzum Sherpa 1.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q64406217|Q64406217]]
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[तेजश्री थापा]]
| मानव अधिकारकर्मी, वकिल र खोजकर्ता
| [[मानव अधिकार कार्यकर्ता]]<br/>[[अधिवक्ता]]<br/>[[लेखक]]
| data-sort-value="1966" | 1966-11-10
| data-sort-value="2019" | 2019-03-26
|
| [[:d:Q62581438|Q62581438]]
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[शान्ति मिश्र]]
| नेपाली लाइब्रेरियन तथा लेखक (१९३८–२०१९)
| [[लेखक]]<br/>[[librarian]]<br/>[[अनुवादक]]<br/>[[lecturer]]<br/>[[historian]]
| data-sort-value="1938" | 1938-06-22
| data-sort-value="2019" | 2019-05-15
| [[चित्र:Shanti Mishra graduation.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q94508889|Q94508889]]
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[पेम्बा डोमा शेर्पा]]
| नेपाली हिमाल आरोही
| [[पर्वतारोही]]
| data-sort-value="1970" | 1970-07-07
| data-sort-value="2007" | 2007-05-22
| [[चित्र:Pemba Doma Sherpa.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q4357604|Q4357604]]
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[योग माया]]
| नेपाली अभियन्ता, समाजसेविका
| [[अभियानी]]
| data-sort-value="1861" | 1861
| data-sort-value="1942" | 1942
| [[चित्र:Yogmaya in Sanctum.JPG|center|100px]]
| [[:d:Q8054419|Q8054419]]
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[मोतिलक्ष्मी उपासिका]]
|
| [[लेखक]]<br/>[[कवि]]
| data-sort-value="1909" | 1909-06-30
| data-sort-value="1997" | 1997
| [[चित्र:Moti laxmi upasika.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q16013979|Q16013979]]
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[पासाङ ल्हामु शेर्पा अकिता]]
| नेपाली महिला पर्वतारोही
| [[पर्वतारोही]]
| data-sort-value="1984" | 1984
|
|
| [[:d:Q27975671|Q27975671]]
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[सङ्गीता श्रेष्ठ]]
| नेपाली महिला चलचित्र निर्देशक
| [[चलचित्र निर्देशक]]
| data-sort-value="1976" | 1976-10-16
|
| [[चित्र:Sangita Shrestha 02.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q56190200|Q56190200]]
|-
| style='text-align:right'| 13
| [[उपासना सिंह ठकुरी]]
|
| [[अभिनेता]]
| data-sort-value="1998" | 1998-09-20
|
|
| [[:d:Q61778826|Q61778826]]
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[सङ्गीता मगर]]
| नेपाली महिला अधिकारकर्मी
| [[मानव अधिकार कार्यकर्ता]]
| data-sort-value="1995" | 1990s
|
|
| [[:d:Q63384810|Q63384810]]
|-
| style='text-align:right'| 15
| [[सरस्वती चौधरी]]
| नेपाली महिला एथलेटिक्स खेलाडी
| [[sprinter]]
| data-sort-value="1997" | 1997-02-12
|
|
| [[:d:Q68973687|Q68973687]]
|-
| style='text-align:right'| 16
| [[उषा शेरचन]]
|
| [[कवि]]<br/>[[lyricist]]
| data-sort-value="1955" | 1955-08-22
|
| [[चित्र:Usha Sherchan1.JPG|center|100px]]
| [[:d:Q110983836|Q110983836]]
|-
| style='text-align:right'| 17
| [[केल्साङ चुकी तेथोङ]]
| अभिनेत्री र चलचित्र निर्देशक
| [[अभिनेता]]<br/>[[चलचित्र कलाकार]]<br/>[[गायक]]
| data-sort-value="1957" | 1957-11
|
| [[चित्र:CHUCKIE KESLANG TETHONG.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q3194932|Q3194932]]
|-
| style='text-align:right'| 18
| [[अधिराजकुमारी प्रेरणा]]
| नेपाली अधिराजकुमारी
| [[शाही सदस्य]]
| data-sort-value="1978" | 1978-02-20
|
|
| [[:d:Q4202325|Q4202325]]
|-
| style='text-align:right'| 19
| [[नाङ्सल तामाङ]]
| ब्याडमिन्टन खेलाडी
| [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]]
| data-sort-value="1987" | 1987-12-28
|
|
| [[:d:Q18175685|Q18175685]]
|-
| style='text-align:right'| 20
| [[Srijana Regmi]]
|
| [[अभिनेता]]<br/>[[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]]
| data-sort-value="1992" | 1992-12-28
|
|
| [[:d:Q23796629|Q23796629]]
|-
| style='text-align:right'| 21
| [[करुणा भण्डारी]]
| नेपाली राष्ट्रिय महिला क्रिकेट टोलि को सदस्य
| [[क्रिकेट खेलाडी]]
| data-sort-value="1988" | 1988-11-24
|
|
| [[:d:Q47089258|Q47089258]]
|-
| style='text-align:right'| 22
| [[धनकुमारी बज्राचार्य]]
| कुमारी
| [[कुमारी (जीवित देवी)|कुमारी]]
|
|
|
| [[:d:Q68005618|Q68005618]]
|-
| style='text-align:right'| 23
| [[सोनिया भट्ट]]
| नेपाली जुडो खेलाडी
| [[जुडोका]]
| data-sort-value="2002" | 2002-01-04
|
|
| [[:d:Q107456052|Q107456052]]
|-
| style='text-align:right'| 24
| [[रेणु कुमारी यादव]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1963" | 1963-06-19
|
|
| [[:d:Q3425614|Q3425614]]
|-
| style='text-align:right'| 25
| [[चन्द्रकला थापा]]
| नेपाली खेलाडी
| [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]]
| data-sort-value="1980" | 1980-09-02
|
|
| [[:d:Q5071283|Q5071283]]
|-
| style='text-align:right'| 26
| [[मिङ किपा]]
| नेपाली हिमाल आरोही
| [[पर्वतारोही]]
| data-sort-value="1988" | 1988
|
|
| [[:d:Q6864647|Q6864647]]
|-
| style='text-align:right'| 27
| [[नगमा श्रेष्ठ]]
| मिस नेपाल प्रतियोगी
| [[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]]
| data-sort-value="1991" | 1991-11-10
|
|
| [[:d:Q6958877|Q6958877]]
|-
| style='text-align:right'| 28
| [[Chandra Kumari Gurung]]
|
|
| data-sort-value="1956" | 1956
|
|
| [[:d:Q16166617|Q16166617]]
|-
| style='text-align:right'| 29
| [[देवु थापा]]
| ओलम्पिक जुडो खेलाडी
| [[जुडोका]]
| data-sort-value="1974" | 1974-02-07
|
|
| [[:d:Q16215125|Q16215125]]
|-
| style='text-align:right'| 30
| [[Nimdoma Sherpa]]
|
| [[पर्वतारोही]]
| data-sort-value="1991" | 1991
|
|
| [[:d:Q16762305|Q16762305]]
|-
| style='text-align:right'| 31
| [[दिलमाया कार्की]]
| नेपाली महिला खेलाडी
| [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]]
| data-sort-value="1988" | 1988-10-05<br/>1988-08-05
|
|
| [[:d:Q20895958|Q20895958]]
|-
| style='text-align:right'| 32
| [[निशा रावल]]
| नेपाली तेक्वान्दो खेलाडी
| [[तेक्वान्दो खेलाडी]]
| data-sort-value="1995" | 1995-09-11
|
| [[चित्र:Olynisharawal.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q24678840|Q24678840]]
|-
| style='text-align:right'| 33
| [[Samita Bajracharya]]
|
| [[schoolchild]]
|
|
| [[चित्र:Kumari.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q27990214|Q27990214]]
|-
| style='text-align:right'| 34
| [[Laxmi Kunwar]]
|
| [[पौडी खेलाडी]]
| data-sort-value="1989" | 1989-03-29
|
|
| [[:d:Q28718095|Q28718095]]
|-
| style='text-align:right'| 35
| [[रोनाली अमात्य]]
| नेपाली महिला मोडल
| [[मोडल (मानिस)|मोडल]]
| data-sort-value="1995" | 1995-12-18
|
| [[चित्र:Ronali Amatya.png|center|100px]]
| [[:d:Q51757185|Q51757185]]
|-
| style='text-align:right'| 36
| [[Khandro Lhamo]]
|
| [[चिकित्सक]]
| data-sort-value="1914" | 1914
| data-sort-value="2003" | 2003-03-30
| [[चित्र:Dilgo Khyentse Family.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q59877941|Q59877941]]
|-
| style='text-align:right'| 37
| [[रवीना देसराज श्रेष्ठ]]
| नेपाली बैंकर तथा पब्लिक फिगर
| [[banker]]<br/>[[अभिनेता]]
| data-sort-value="1970" | 1970-04-27
|
|
| [[:d:Q62570956|Q62570956]]
|-
| style='text-align:right'| 38
| [[Bandana Nepal]]
|
| [[dancer]]
| data-sort-value="2001" | 2001
|
|
| [[:d:Q96059398|Q96059398]]
|-
| style='text-align:right'| 39
| [[Sonika Manandhar]]
|
| [[environmentalist]]<br/>[[programmer]]
| data-sort-value="1990" | 1990-01-17
|
| [[चित्र:Sonika Manandhar UN Award Speech.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q104420892|Q104420892]]
|-
| style='text-align:right'| 40
| [[बेलमाया नेपाली]]
|
| [[documentary filmmaker]]
|
|
|
| [[:d:Q109283523|Q109283523]]
|-
| style='text-align:right'| 41
| [[रोशनी रसाइली]]
| नेपाली गायीका
| [[गायक]]
| data-sort-value="1984" | 1984-11-05
|
| [[चित्र:Singer roshani rasaili.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q120496223|Q120496223]]
|-
| style='text-align:right'| 42
| [[प्रेक्ष्या शाह]]
| नेपाल शाह वंशीय सदस्य
|
| data-sort-value="1952" | 1952-01-19
| data-sort-value="2001" | 2001-11-12
|
| [[:d:Q3910252|Q3910252]]
|-
| style='text-align:right'| 43
| [[मोनी मुलेपती]]
| नेपाली महिला पर्वतारोही
| [[पर्वतारोही]]
| data-sort-value="1980" | 1980
|
| [[चित्र:41214461 everestlarga.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q6899850|Q6899850]]
|-
| style='text-align:right'| 44
| [[सुष्मा जोशी]]
| नेपाली लेखिका
| [[लेखक]]<br/>[[director]]<br/>[[कलाकार]]
| data-sort-value="1973" | 1973-05-26
|
| [[चित्र:Sushma Joshi.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q7648973|Q7648973]]
|-
| style='text-align:right'| 45
| [[बिभाश्वरी राई]]
| नेपाली महिला खेल सुटर
| [[खेल सुटर]]
| data-sort-value="1970" | 1970-03-25
|
|
| [[:d:Q11854223|Q11854223]]
|-
| style='text-align:right'| 46
| [[सोफिया शाह]]
| पौडी खेलाडी
| [[पौडी खेलाडी]]
| data-sort-value="1997" | 1997-08-09
|
|
| [[:d:Q16239784|Q16239784]]
|-
| style='text-align:right'| 47
| [[मणिकला राई]]
| नेपाली अल्ट्राम्याराथन धावक
| [[अल्ट्राम्याराथन धावक]]
| data-sort-value="1988" | 1988-11-27
|
| [[चित्र:Manikala Rai.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q20127296|Q20127296]]
|-
| style='text-align:right'| 48
| [[Princess Shanti Singh of Nepal]]
|
|
| data-sort-value="1941" | 1941-11-20
| data-sort-value="2001" | 2001-06-01
|
| [[:d:Q21009742|Q21009742]]
|-
| style='text-align:right'| 49
| [[Princess Jayanti of Nepal]]
|
| [[सामाजिक कार्यकर्ता]]
| data-sort-value="1946" | 1946-08-04
| data-sort-value="2001" | 2001-06-01
|
| [[:d:Q21009741|Q21009741]]
|-
| style='text-align:right'| 50
| [[Nilu Doma Sherpa]]
|
| [[चलचित्र निर्देशक]]
| data-sort-value="1985" | 1985
| data-sort-value="2017" | 2017-07-01
| [[चित्र:Nilu Doma Sherpa, Filmmaker, IVLP participant from Nepal (27700381796).png|center|100px]]
| [[:d:Q23769975|Q23769975]]
|-
| style='text-align:right'| 51
| [[सोनी राजभण्डारी]]
| मिस नेपाल २०१४ प्रतियोगी
| [[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]]
| data-sort-value="1989" | 1989
|
|
| [[:d:Q23883481|Q23883481]]
|-
| style='text-align:right'| 52
| [[Raj Kumari Pandey]]
|
| [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]]
| data-sort-value="1969" | 1969-12-13
|
|
| [[:d:Q29995877|Q29995877]]
|-
| style='text-align:right'| 53
| [[प्रिया सिग्देल]]
| सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी
| [[मोडल (मानिस)|मोडल]]
| data-sort-value="1995" | 1995-12-08
|
|
| [[:d:Q51756966|Q51756966]]
|-
| style='text-align:right'| 54
| [[कञ्चन अमात्य]]
| महिला मानव अधिकारकर्मी
| [[social entrepreneur]]
| data-sort-value="1996" | 1996
|
|
| [[:d:Q53870564|Q53870564]]
|-
| style='text-align:right'| 55
| [[प्रदिप्ता अधिकारी]]
| नेपाली महिला सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी
| [[मोडल (मानिस)|मोडल]]
| data-sort-value="1996" | 1996-06-03
|
|
| [[:d:Q64009491|Q64009491]]
|-
| style='text-align:right'| 56
| [[Shova Kumari Lama]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1974" | 1974-05-17
|
| [[चित्र:Shova Kumari Lama (1) (cropped).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q64015981|Q64015981]]
|-
| style='text-align:right'| 57
| [[करिमा बेगम]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1976" | 1976-03-23
|
| [[चित्र:Karima Begam (cropped).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q64063158|Q64063158]]
|-
| style='text-align:right'| 58
| [[रुबी कर्ण]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1981" | 1981-07-06
|
| [[चित्र:Rubi Karna (cropped).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q64133042|Q64133042]]
|-
| style='text-align:right'| 59
| [[Prashna Shakya]]
|
| [[गायक]]
|
|
| [[चित्र:Prashna Shakya.png|center|100px]]
| [[:d:Q64746550|Q64746550]]
|-
| style='text-align:right'| 60
| [[हसिमा खातुन]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
| [[चित्र:Hasima Khatun (1).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q67911139|Q67911139]]
|-
| style='text-align:right'| 61
| [[सृजना सुब्बा]]
| नेपाली अभिनेत्री
| [[अभिनेता]]
|
|
|
| [[:d:Q93439703|Q93439703]]
|-
| style='text-align:right'| 62
| [[गिता राना]]
|
| [[फुटबल खेलाडी]]
| data-sort-value="1996" | 1996-09-10
|
|
| [[:d:Q106003615|Q106003615]]
|-
| style='text-align:right'| 63
| [[Sanu Siva]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
| data-sort-value="2020" | 2020
|
| [[:d:Q107026786|Q107026786]]
|-
| style='text-align:right'| 64
| [[Manita Shrestha Pradhan]]
|
| [[जुडोका]]
| data-sort-value="1999" | 1999-06-01
|
|
| [[:d:Q127690896|Q127690896]]
|-
| style='text-align:right'| 65
| [[सम्पदा घिमिरे]]
| नेपाली सौन्दर्य प्रतियोगिता विजेता
| [[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]]<br/>[[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[marketer]]<br/>[[climate activist]]<br/>[[योगिनी]]
| data-sort-value="2001" | 2001
|
|
| [[:d:Q130289252|Q130289252]]
|-
| style='text-align:right'| 66
| [[Luna Luitel]]
|
| [[मोडल (मानिस)|मोडल]]
| data-sort-value="1999" | 1999-03-03
|
| [[चित्र:Luna Luitel Miss Nepal World 2025 (cropped).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q136031827|Q136031827]]
|-
| style='text-align:right'| 67
| [[जनक कुमारी चालिसे]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q6150649|Q6150649]]
|-
| style='text-align:right'| 68
| [[देविका बन्दना]]
| नेपाली गायिका
| [[गायक]]
|
|
|
| [[:d:Q16197783|Q16197783]]
|-
| style='text-align:right'| 69
| [[नयना शाक्य]]
| ओलम्पिक पौडी खेलाडी
| [[पौडी खेलाडी]]
| data-sort-value="1982" | 1982-05-10
|
|
| [[:d:Q16222041|Q16222041]]
|-
| style='text-align:right'| 70
| [[सम्पदा मल्ल]]
|
| [[चलचित्र निर्माता]]<br/>[[लेखक]]
| data-sort-value="1987" | 1987-02-19
|
|
| [[:d:Q16231931|Q16231931]]
|-
| style='text-align:right'| 71
| [[Supriya Maskey]]
|
| [[मोडल (मानिस)|मोडल]]
| data-sort-value="2000" | 2000-06-17
|
|
| [[:d:Q16240366|Q16240366]]
|-
| style='text-align:right'| 72
| [[Lily Thapa]]
|
| [[अभियानी]]
|
|
|
| [[:d:Q16886068|Q16886068]]
|-
| style='text-align:right'| 73
| [[प्रिन्सा श्रेष्ठ]]
| नेपाली महिला मोडल
| [[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]]
| data-sort-value="1992" | 1992-09-11
|
|
| [[:d:Q19661026|Q19661026]]
|-
| style='text-align:right'| 74
| [[सीता कुमारी राई]]
| नेपाली खेलाडी
| [[तेक्वान्दो खेलाडी]]
| data-sort-value="1968" | 1968-02-16
|
|
| [[:d:Q19830111|Q19830111]]
|-
| style='text-align:right'| 75
| [[Princess Princep Shah of Nepal]]
|
|
| data-sort-value="1930" | 1930-03-16
| data-sort-value="1982" | 1982-05-22
|
| [[:d:Q21070386|Q21070386]]
|-
| style='text-align:right'| 76
| [[सुशीला सिंह]]
|
| [[न्यायाधीश|न्यायधिश]]
|
| data-sort-value="2020" | 2020-05-22
|
| [[:d:Q21459157|Q21459157]]
|-
| style='text-align:right'| 77
| [[बिनिता बराल]]
|
| [[अभिनेता]]
| data-sort-value="1989" | 1989-10-08
|
| [[चित्र:Binita Baral actress.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q27924720|Q27924720]]
|-
| style='text-align:right'| 78
| [[अञ्जुकुमारी बिष्ट]]
|
| [[अभिनेता]]
|
|
|
| [[:d:Q31314642|Q31314642]]
|-
| style='text-align:right'| 79
| [[देवीमाया पनेरू]]
| नेपाली महिला धावक
| [[sprinter]]
| data-sort-value="1978" | 1978-08-25
|
|
| [[:d:Q32381507|Q32381507]]
|-
| style='text-align:right'| 80
| [[Tisa Shakya]]
|
| [[पौडी खेलाडी]]
| data-sort-value="2003" | 2003-02-04
|
|
| [[:d:Q33320546|Q33320546]]
|-
| style='text-align:right'| 81
| [[कान्छीमाया कोजु]]
| नेपाली एथलेटिक्स खेलाडी
| [[खेलकुद विज्ञ]]<br/>[[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]]
| data-sort-value="1981" | 1981-02-03
|
|
| [[:d:Q42667977|Q42667977]]
|-
| style='text-align:right'| 82
| [[पार्वती थापा]]
| नेपाली महिला खेल सुटर
| [[खेल सुटर]]
| data-sort-value="1970" | 1970
|
|
| [[:d:Q43120853|Q43120853]]
|-
| style='text-align:right'| 83
| [[दुर्गा पौडेल]]
| नेपालको संविधान सभा सदस्य
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1971" | 1971-09-21
|
|
| [[:d:Q44783325|Q44783325]]
|-
| style='text-align:right'| 84
| [[सुजाता परियार]]
| नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1973" | 1973-02-15
|
|
| [[:d:Q44802020|Q44802020]]
|-
| style='text-align:right'| 85
| [[सिता देवी यादव]]
| संबिधान सभा सदस्य
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q45086943|Q45086943]]
|-
| style='text-align:right'| 86
| [[सोभा आले]]
| नेपाल महिला राष्ट्रिय क्रिकेट टिम
| [[क्रिकेट खेलाडी]]
| data-sort-value="1989" | 1989-06-29
|
|
| [[:d:Q47087984|Q47087984]]
|-
| style='text-align:right'| 87
| [[अनिता श्रेष्ठ]]
| नेपाली खेल सुटर
| [[खेलकुद विज्ञ]]<br/>[[खेल सुटर]]
|
|
|
| [[:d:Q48869417|Q48869417]]
|-
| style='text-align:right'| 88
| [[Nishma Gurung]]
|
| [[पौडी खेलाडी]]
| data-sort-value="1980" | 1980-03-11
|
|
| [[:d:Q48869749|Q48869749]]
|-
| style='text-align:right'| 89
| [[रमा सिंह]]
| नेपाली टेलिभिजन व्यक्तित्व र महिला फुटबल खेलाडी
| [[फुटबल खेलाडी]]
|
|
| [[चित्र:Rama Singh.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q51655395|Q51655395]]
|-
| style='text-align:right'| 90
| [[शशिला महर्जन]]
| नेपाली जीवरासायनिक शास्त्री
| [[biochemist]]<br/>[[biotechnologist]]
|
|
|
| [[:d:Q51845108|Q51845108]]
|-
| style='text-align:right'| 91
| [[Anju Kumari]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1979" | 1979-02-12
|
| [[चित्र:Anju Kumari (1) (cropped).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q64015754|Q64015754]]
|-
| style='text-align:right'| 92
| [[भीमा यादव]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1958" | 1958-06-29
|
| [[चित्र:Bhima Yadav (1).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q64039326|Q64039326]]
|-
| style='text-align:right'| 93
| [[निलम देवी भुमिहारनी]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1954" | 1954-05-08
|
| [[चित्र:Nilam Devi Bhumiharin (cropped).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q64117314|Q64117314]]
|-
| style='text-align:right'| 94
| [[शशिकला दाहाल]]
|
|
| data-sort-value="1957" | 1957-05-28
|
|
| [[:d:Q66486498|Q66486498]]
|-
| style='text-align:right'| 95
| [[अनिता कुमारी]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1966" | 1966-08-13
|
|
| [[:d:Q67867869|Q67867869]]
|-
| style='text-align:right'| 96
| [[असिया देवी थरुनी]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1957" | 1957-05-13
|
|
| [[:d:Q67868468|Q67868468]]
|-
| style='text-align:right'| 97
| [[गीता कुमारी यादव]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1971" | 1971
|
| [[चित्र:Gita Kumari Yadav.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q67871177|Q67871177]]
|-
| style='text-align:right'| 98
| [[जगतारेण देवी सुडिन]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
| [[चित्र:Jaktarain Devi Sah Sudin (2).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q67911690|Q67911690]]
|-
| style='text-align:right'| 99
| [[मन्जु कुमारी]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q67915651|Q67915651]]
|-
| style='text-align:right'| 100
| [[मन्जु कुमारी यादव]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1982" | 1982-01-11
|
|
| [[:d:Q67915719|Q67915719]]
|-
| style='text-align:right'| 101
| [[Chandra Kala Lamgade]]
|
| [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]]<br/>[[javelin thrower]]
| data-sort-value="1993" | 1993-09-10
|
|
| [[:d:Q80046291|Q80046291]]
|-
| style='text-align:right'| 102
| [[रानी कुमारी तिवारी]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1979" | 1979-10-26
|
|
| [[:d:Q105942772|Q105942772]]
|-
| style='text-align:right'| 103
| [[Surita Kumari Shah]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1966" | 1966-03-03
|
|
| [[:d:Q105942922|Q105942922]]
|-
| style='text-align:right'| 104
| [[Gyani Maiya Sen-Kusunda]]
|
| [[किसान|कृषक]]
| data-sort-value="1937" | 1937
| data-sort-value="2020" | 2020-01-25
| [[चित्र:Gyani Maiya Sen Kusunda-"Gyani Maiya" (2019 documentary).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q106811256|Q106811256]]
|-
| style='text-align:right'| 105
| [[Sarita Neupane]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q107026755|Q107026755]]
|-
| style='text-align:right'| 106
| [[Chandra Kanta Devi Malla]]
|
| [[शिक्षक]]<br/>[[educator]]
| data-sort-value="1897" | 1897
| data-sort-value="1986" | 1986
|
| [[:d:Q109332415|Q109332415]]
|-
| style='text-align:right'| 107
| [[Saru Limbu]]
|
| [[फुटबल खेलाडी]]
| data-sort-value="1999" | 1999-03-06
|
|
| [[:d:Q113040053|Q113040053]]
|-
| style='text-align:right'| 108
| [[Sabita Dangol]]
|
| [[कलाकार]]<br/>[[चित्रकार]]
| data-sort-value="1984" | 1984
|
| [[चित्र:Sabita Dangol Contemporary Artist from Nepal WikiProfile.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q116250871|Q116250871]]
|-
| style='text-align:right'| 109
| [[Bidya Chamling Rai]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q117471294|Q117471294]]
|-
| style='text-align:right'| 110
| [[Indu Kadariya]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q123382520|Q123382520]]
|-
| style='text-align:right'| 111
| [[Sony Pakhrin]]
|
| [[क्रिकेट खेलाडी]]
| data-sort-value="2007" | 2007-11-02
|
|
| [[:d:Q131698540|Q131698540]]
|-
| style='text-align:right'| 112
| [[Sahara Sharma]]
|
| [[चलचित्र निर्माता]]
|
|
|
| [[:d:Q139583451|Q139583451]]
|-
| style='text-align:right'| 113
| [[सुजना श्रेष्ठ]]
| ब्याडमिन्टन खेलाडी
| [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]]
| data-sort-value="1988" | 1988-12-05
|
|
| [[:d:Q1342014|Q1342014]]
|-
| style='text-align:right'| 114
| [[सारा देवी तामाङ]]
| ब्याडमिन्टन खेलाडी
| [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]]
| data-sort-value="1984" | 1984-06-04
|
|
| [[:d:Q2224151|Q2224151]]
|-
| style='text-align:right'| 115
| [[अमिशा बस्नेत]]
|
| [[अभिनेता]]<br/>[[मोडल (मानिस)|मोडल]]
| data-sort-value="1981" | 1981-04-19
|
|
| [[:d:Q4746814|Q4746814]]
|-
| style='text-align:right'| 116
| [[सरिता श्रेष्ठ]]
| नेपाली चिकित्सक
| [[चिकित्सक]]
| data-sort-value="1957" | 1957-07-07
|
| [[चित्र:Dr Sarita Shrestha.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q4794239|Q4794239]]
|-
| style='text-align:right'| 117
| [[दामा कुमारी शर्मा]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q5211861|Q5211861]]
|-
| style='text-align:right'| 118
| [[धर्मशिला चापागाईं]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1973" | 1973-01-18
|
|
| [[:d:Q5269249|Q5269249]]
|-
| style='text-align:right'| 119
| [[दुर्गा कुमारी बि.क]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q5316379|Q5316379]]
|-
| style='text-align:right'| 120
| [[हसिना मिया]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q5679156|Q5679156]]
|-
| style='text-align:right'| 121
| [[जुन कुमारी रोका]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q6311490|Q6311490]]
|-
| style='text-align:right'| 122
| [[लीला कुमारी भण्डारी]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q6547472|Q6547472]]
|-
| style='text-align:right'| 123
| [[निलम केसी खँड्का]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q7036868|Q7036868]]
|-
| style='text-align:right'| 124
| [[फूलमाया क्याप्छाकी]]
|
| [[खेल सुटर]]
| data-sort-value="1980" | 1980-11-24
|
|
| [[:d:Q7187340|Q7187340]]
|-
| style='text-align:right'| 125
| [[फूलमती देवी चौधरी]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q7188331|Q7188331]]
|-
| style='text-align:right'| 126
| [[पूर्णाकुमारी सुवेदी]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q7261334|Q7261334]]
|-
| style='text-align:right'| 127
| [[रेनु चन्द]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q7313568|Q7313568]]
|-
| style='text-align:right'| 128
| [[रुपा सोसी चौधरी]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q7380185|Q7380185]]
|-
| style='text-align:right'| 129
| [[सदिच्छा श्रेष्ठ]]
|
| [[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]]
| data-sort-value="1991" | 1991-11-23
|
|
| [[:d:Q7397907|Q7397907]]
|-
| style='text-align:right'| 130
| [[सरला रेग्मी]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q7423017|Q7423017]]
|-
| style='text-align:right'| 131
| [[सबकी देवी दास तात्मा]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q7442335|Q7442335]]
|-
| style='text-align:right'| 132
| [[सीतादेबी बौडेल]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q7531571|Q7531571]]
|-
| style='text-align:right'| 133
| [[सुष्मा शर्मा घिमिरे]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q7648977|Q7648977]]
|-
| style='text-align:right'| 134
| [[उर्मिला अर्याल]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q7900743|Q7900743]]
|-
| style='text-align:right'| 135
| [[सरिता डङ्गोल]]
| नेपाली चित्रकार
| [[चित्रकार]]
| data-sort-value="1974" | 1974
|
|
| [[:d:Q11305353|Q11305353]]
|-
| style='text-align:right'| 136
| [[अप्साना गिरी]]
| नेपाली महिला एस्पेरान्तोभाषी
| [[Esperantist]]
| data-sort-value="1981" | 1981-04-21
| data-sort-value="2008" | 2008-01-02
|
| [[:d:Q12345243|Q12345243]]
|-
| style='text-align:right'| 137
| [[मिनाक्षी झा]]
| संविधान सभा सदस्य
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1960" | 1960-06-07
|
|
| [[:d:Q13184904|Q13184904]]
|-
| style='text-align:right'| 138
| [[काशी पौडेल]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q16191006|Q16191006]]
|-
| style='text-align:right'| 139
| [[सलमा खातुन मिकरानी]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1976" | 1976-01-25
|
|
| [[:d:Q16215941|Q16215941]]
|-
| style='text-align:right'| 140
| [[रुना प्रधान]]
|
| [[पौडी खेलाडी]]
| data-sort-value="1984" | 1984-12-05
|
|
| [[:d:Q16223375|Q16223375]]
|-
| style='text-align:right'| 141
| [[लिला कुमारी बगाले सोमई]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q16239920|Q16239920]]
|-
| style='text-align:right'| 142
| [[Sarita Gurung]]
|
| [[philanthropist]]<br/>[[सामाजिक कार्यकर्ता]]
|
|
| [[चित्र:SaritaGurung.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q16256873|Q16256873]]
|-
| style='text-align:right'| 143
| [[ज्ञानकुमारी छन्त्याल]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1953" | 1953
| data-sort-value="2020" | 2020-07-01
|
| [[:d:Q17385735|Q17385735]]
|-
| style='text-align:right'| 144
| [[राधा ज्ञवाली]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1954" | 1954
|
|
| [[:d:Q17386003|Q17386003]]
|-
| style='text-align:right'| 145
| [[निज्मा खुतान]]
| नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q17386175|Q17386175]]
|-
| style='text-align:right'| 146
| [[शिक्षा श्रेष्ठ]]
| ब्याडमिन्टन खेलाडी
| [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]]
| data-sort-value="1997" | 1997-01-09
|
|
| [[:d:Q18171093|Q18171093]]
|-
| style='text-align:right'| 147
| [[पुनम गुरुङ]]
| ब्याडमिन्टन खेलाडी
| [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]]
| data-sort-value="1992" | 1992-10-17
|
|
| [[:d:Q18175684|Q18175684]]
|-
| style='text-align:right'| 148
| [[Shashi Kumary Adhikary]]
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19917629|Q19917629]]
|-
| style='text-align:right'| 149
| [[पूर्ण शोभा चित्रकार]]
| नेपाली महिला शान्तिकर्मी
|
|
|
| [[चित्र:4MSP Lusaka 2013 ©CMC (9967354346).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q19921542|Q19921542]]
|-
| style='text-align:right'| 150
| [[Indu Devi Thapaliya]]
|
| [[Esperantist]]
| data-sort-value="1962" | 1962-06-20
|
| [[चित्र:Indu Devi Thapaliya.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q20479334|Q20479334]]
|-
| style='text-align:right'| 151
| [[Nirjala Tamrakar]]
|
| [[sport cyclist]]
| data-sort-value="1979" | 1979-08-24
|
| [[चित्र:Worldcup France 2012.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q24898424|Q24898424]]
|-
| style='text-align:right'| 152
| [[Bhagawati Khatri]]
|
| [[खेल सुटर]]
| data-sort-value="1972" | 1972
|
|
| [[:d:Q27907431|Q27907431]]
|-
| style='text-align:right'| 153
| [[रोजिना श्रेष्ठ]]
|
| [[मोडल (मानिस)|मोडल]]
| data-sort-value="1994" | 1994-03-19
|
| [[चित्र:Rojina Shrestha.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q30110052|Q30110052]]
|-
| style='text-align:right'| 154
| [[सहारा बस्नेत]]
| नेपाली महिला मोडल
| [[मोडल (मानिस)|मोडल]]
|
|
| [[चित्र:Sahara Basnet.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q30110208|Q30110208]]
|-
| style='text-align:right'| 155
| [[मदन कुमारी शाह (गरिमा शाह)]]
| संबिधान सभा सदस्य
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q44148576|Q44148576]]
|-
| style='text-align:right'| 156
| [[मिथिला चौधरी]]
| संविधान सभा सदस्य
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1966" | 1966-03-25
| data-sort-value="2022" | 2022
|
| [[:d:Q44160565|Q44160565]]
|-
| style='text-align:right'| 157
| [[रञ्जु कुमारी झा]]
| नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1965" | 1965-09-07
|
| [[चित्र:Ranju Kumari Jha.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q44271483|Q44271483]]
|-
| style='text-align:right'| 158
| [[निर्जला राउत]]
| नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1968" | 1968-10-13
|
|
| [[:d:Q44274982|Q44274982]]
|-
| style='text-align:right'| 159
| [[लक्ष्मी कुमारी चौधरी]]
| नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1982" | 1982-04-03
|
|
| [[:d:Q44279370|Q44279370]]
|-
| style='text-align:right'| 160
| [[दुलारी देवी]]
| नेपालको संविधान सभा सदस्य
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1970" | 1970
| data-sort-value="2017" | 2017-03-23
|
| [[:d:Q44789020|Q44789020]]
|-
| style='text-align:right'| 161
| [[ईश्वरी न्यौपाने]]
| नेपालको संविधान सभा सदस्य
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
| [[चित्र:सांसद ईश्वरी न्यौपाने Ishwari Neupane.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q45004136|Q45004136]]
|-
| style='text-align:right'| 162
| [[शोभा गौचन]]
| ब्याडमिन्टन खेलाडी
| [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]]
| data-sort-value="1993" | 1993-04-18
|
|
| [[:d:Q46902413|Q46902413]]
|-
| style='text-align:right'| 163
| [[सरस्वती कुमारी चौधरी]]
| नेपाली राष्ट्रिय महिला क्रिकेट टोलि को सदस्य
| [[क्रिकेट खेलाडी]]
| data-sort-value="1997" | 1997-01-28
|
|
| [[:d:Q47087995|Q47087995]]
|-
| style='text-align:right'| 164
| [[Rejina Uprety]]
|
| [[अभिनेता]]<br/>[[चलचित्र निर्माता]]
|
|
| [[चित्र:Rejina Uprety (cropped).jpeg|center|100px]]
| [[:d:Q47464928|Q47464928]]
|-
| style='text-align:right'| 165
| [[स्नेहा श्रेष्ठ]]
|
| [[basketball player]]
| data-sort-value="1995" | 1995-03-01<br/>1995-01-21
|
|
| [[:d:Q50717791|Q50717791]]
|-
| style='text-align:right'| 166
| [[Thinley Lhamo]]
|
| [[अभिनेता]]
|
|
| [[चित्र:Shambhala (Premiere Berlinale 2024) 1.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q54958039|Q54958039]]
|-
| style='text-align:right'| 167
| [[Sabita Rajbhandari]]
|
| [[तेक्वान्दो खेलाडी]]
|
|
|
| [[:d:Q56318222|Q56318222]]
|-
| style='text-align:right'| 168
| [[सुवेक्षा खड्का]]
| नेपाली महिला सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी
| [[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]]
| data-sort-value="1994" | 1994
|
| [[चित्र:Subeksha Khadka.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q59656231|Q59656231]]
|-
| style='text-align:right'| 169
| [[नैनकला ओझा]]
|
|
|
|
|
| [[:d:Q66370970|Q66370970]]
|-
| style='text-align:right'| 170
| [[Bodhmaya Kumari Yadav]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q66391512|Q66391512]]
|-
| style='text-align:right'| 171
| [[विना पोखरेल]]
|
|
|
|
|
| [[:d:Q66606785|Q66606785]]
|-
| style='text-align:right'| 172
| [[कलिला खातुन]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
| [[चित्र:Kalila Khatun PP.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q66659072|Q66659072]]
|-
| style='text-align:right'| 173
| [[थारु, शिवानी सिंह]]
|
| [[television presenter]]<br/>[[उपन्यासकार]]<br/>[[पत्रकार]]<br/>[[नाटककार]]
|
|
|
| [[:d:Q66860332|Q66860332]]
|-
| style='text-align:right'| 174
| [[बबिता कुमारी]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1975" | 1975-07-18
|
|
| [[:d:Q67868805|Q67868805]]
|-
| style='text-align:right'| 175
| [[Bechi Lungeli]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1978" | 1978-10-28
|
|
| [[:d:Q67869573|Q67869573]]
|-
| style='text-align:right'| 176
| [[चमेली देवी दास]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1977" | 1977-07-07
|
|
| [[:d:Q67870449|Q67870449]]
|-
| style='text-align:right'| 177
| [[Fuliya Devi Saday]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1978" | 1978-06-03
|
|
| [[:d:Q67871104|Q67871104]]
|-
| style='text-align:right'| 178
| [[किरण कुमारी राई]]
| नेपाल राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1978" | 1978-10-01
|
|
| [[:d:Q67915184|Q67915184]]
|-
| style='text-align:right'| 179
| [[निरा कुमारी शाह]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1987" | 1987-06-12
|
|
| [[:d:Q67935365|Q67935365]]
|-
| style='text-align:right'| 180
| [[दिलकुमारी रावल थापा]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
|
|
|
|
| [[:d:Q69524324|Q69524324]]
|-
| style='text-align:right'| 181
| [[केशरी चौधरी]]
| नेपाली महिला खेलाडी
| [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]]
| data-sort-value="1991" | 1991-07-25
|
|
| [[:d:Q96249806|Q96249806]]
|-
| style='text-align:right'| 182
| [[शेषकला पाण्डे]]
| समाजसेवी
|
|
|
|
| [[:d:Q106205604|Q106205604]]
|-
| style='text-align:right'| 183
| [[पूर्णिमा श्रेष्ठ]]
|
| [[photographer]]<br/>[[photojournalist]]
|
|
|
| [[:d:Q109324620|Q109324620]]
|-
| style='text-align:right'| 184
| [[पल्पसा डङ्गोल]]
| नेपाली अभिनेत्री
| [[अभिनेता]]
|
|
| [[चित्र:Palpasa Dangol.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q109389899|Q109389899]]
|-
| style='text-align:right'| 185
| [[Monalisha Khamboo]]
|
| [[chess player]]
| data-sort-value="1992" | 1992
|
|
| [[:d:Q109419600|Q109419600]]
|-
| style='text-align:right'| 186
| [[आशा मगराती]]
| नेपाली कलाकार
| [[अभिनेता]]<br/>[[casting director]]<br/>[[चलचित्र निर्माता]]<br/>[[पटकथाकार]]
|
|
| [[चित्र:Actress Asha Magrati at 81st Venice International Film Festival for Pouja, Sir EDITED.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q110620940|Q110620940]]
|-
| style='text-align:right'| 187
| [[Kamala Panta]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q110700869|Q110700869]]
|-
| style='text-align:right'| 188
| [[Kamala Sen-Khatri]]
|
|
|
|
|
| [[:d:Q113585474|Q113585474]]
|-
| style='text-align:right'| 189
| [[Nirmala Sharma]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[पत्रकार]]
| data-sort-value="1958" | 1958-08-29
|
| [[चित्र:Nirmala Sharma2.JPG|center|100px]]
| [[:d:Q113729137|Q113729137]]
|-
| style='text-align:right'| 190
| [[Kanta Rizal]]
|
| [[diplomat]]
|
|
| [[चित्र:Kanta Rizal (GPOHZ0 2834) (cropped).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q115764140|Q115764140]]
|-
| style='text-align:right'| 191
| [[लक्ष्मी तिवारी]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q115857024|Q115857024]]
|-
| style='text-align:right'| 192
| [[Chanda Karki]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q115857184|Q115857184]]
|-
| style='text-align:right'| 193
| [[Maya Panta]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q117471297|Q117471297]]
|-
| style='text-align:right'| 194
| [[Sabina Bajagain]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q117824504|Q117824504]]
|-
| style='text-align:right'| 195
| [[Nilam Karn]]
|
| [[banker]]<br/>[[Wikimedian]]<br/>[[Wikipedian]]
|
|
| [[चित्र:Nilam Karn And Biplab Anand - Hyderabad 2023-04-28 7865 (cropped).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q121503206|Q121503206]]
|-
| style='text-align:right'| 196
| [[सुनमाया बुढा]]
| नेपाली महिला धाविका
| [[धावक]]
| data-sort-value="1998" | 1998
|
|
| [[:d:Q123690167|Q123690167]]
|-
| style='text-align:right'| 197
| [[Sheila Dixit Karki]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q123945408|Q123945408]]
|-
| style='text-align:right'| 198
| [[Nimsari Rajbanshi]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q124006702|Q124006702]]
|-
| style='text-align:right'| 199
| [[बबिना भट्टराई]]
| नेपाली गायिका
| [[गायक]]
| data-sort-value="1990" | 1990-09-17
|
| [[चित्र:Babina bhattarai.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q124396920|Q124396920]]
|-
| style='text-align:right'| 200
| [[बन्दना झाँगड]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
|
|
|
| [[:d:Q128784714|Q128784714]]
|-
| style='text-align:right'| 201
| [[शुक माया तामाङ]]
|
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1975" | 1975-07-09
|
| [[चित्र:Hon'able Minister Shuk Maya Tamang.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q130266573|Q130266573]]
|-
| style='text-align:right'| 202
| [[Ashmina Ranjit]]
|
| [[interdisciplinary artist]]
| data-sort-value="1966" | 1966
|
|
| [[:d:Q133226301|Q133226301]]
|-
| style='text-align:right'| 203
| [[ᱠᱚᱢᱟᱞ ᱚᱞᱤ]]
|
| [[मनोरञ्जनकर्ता]]<br/>[[contemporary folk singer]]<br/>[[रेडियो व्यक्तित्व]]<br/>[[समाचार प्रस्तोता]]<br/>[[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[गायक]]
|
|
| [[चित्र:Komal oli.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q133759654|Q133759654]]
|-
| style='text-align:right'| 204
| [[पुष्पा कुमारी चौधरी]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[Auxiliary nurse midwife]]<br/>[[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1989" | 1989-11-20
|
|
| [[:d:Q138664900|Q138664900]]
|-
| style='text-align:right'| 205
| [[गौरी कुमारी]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value="1972" | 1972-01-19
|
|
| [[:d:Q138798005|Q138798005]]
|-
| style='text-align:right'| 206
| [[नीतिमा भण्डारी]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ तथा उद्यमी
| [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[उद्यमी]]
| data-sort-value="1982" | 1982-07-17
|
|
| [[:d:Q138798022|Q138798022]]
|}
{{Wikidata list end}}
h4s5kkxbudrtsfl3mm0axrvpqjj25f1
मानव विकास सूचकाङ्क अनुसार देशहरूको सूची
0
121230
1368657
1279966
2026-08-07T14:25:10Z
पर्वत सुवेदी
31224
/* सूची */
1368657
wikitext
text/x-wiki
[[File:2022-24 UN Human Development Report (multicolor).svg|thumb|[[मानव विकास सूचकाङ्क]]को प्रतिनिधित्व गर्ने विश्वको मानचित्र (सन् २०२२ को तथ्याङ्क, सन् २०२४ मा, प्रकाशित){{legend-col
|{{Legend|#008c00ff|अति उच्च (≥ ०.८००)}}
|{{Legend|#ffcc00ff|उच्च (०.७००–०.७९९)}}
|{{Legend|#ff6600ff|मध्यम (०.५५०–०.६६९)}}
|{{Legend|#d40000ff|न्यून (≤ ०.५४९)}}
|{{Legend|#b9b9b9ff|तथ्याङक अनुपलब्ध}}
}}|upright= 1.9|alt=विश्वको नक्सा]]
[[File:HDI2022Incrimental.svg|thumb|[[मानव विकास सूचकाङ्क]]ले ०.०५० को वृद्धिमा देश वा क्षेत्रहरूको विश्व मानचित्रको अङ्क प्रस्तुत गर्दछ (सन् २०२२ को तथ्याङ्कमा आधारित, सन् २०२४ मा प्रकाशित){{legend-col
|thumb size=wide
|{{Legend|#001A00|≥ ०.९५०}}
|{{Legend|#003C00|०.९००–०.९५०}}
|{{Legend|#007F00|०.८५०–०.८९९}}
|{{Legend|#00C400|०.८००–०.८४९}}
|{{Legend|#00F900|०.७५०–०.७९९}}
|{{Legend|#D3FF00|०.७००–०.७४९}}
|{{Legend|#FFEE00|०.६५०–०.६९९}}
|{{Legend|#FFD215|०.६००–०.६४९}}
|{{Legend|#FFA83C|०.५५०–०.५९९}}
|{{Legend|#FF852F|०.५००–०.५४९}}
|{{Legend|#FF5B00|०.४५०–०.४९९}}
|{{Legend|#FF0000|०.४००–०.४४९}}
|{{Legend|#A70000|≤ ०.३९९}}
|{{Legend|#C0C0C0|तथ्याङक अनुपलब्ध}}
}}|upright=1.9|alt=विश्वको नक्सा]]
मानवको जीवनस्तरमा गुणात्मक परिवर्तन आउनु नै मानव विकास हो भने मानव जीवनमा परिवर्तन ल्याउने उक्त पक्षहरुलाई मानव विकास सूचकाङ्क भनिन्छ। यस सूचकाङ्कले कुनै खास देशमा स्वास्थ्य, शिक्षा र आयका आधारमा मानव विकास सूचकाङ्क सङ्कलन गर्दछ। संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय विकास कार्यक्रमले वार्षिक मानव विकास प्रतिवेदनमा १८९ देशका मानव विकास सूचकाङ्क सङ्कलन गर्ने गरेको छ।<ref name="overview" />
[[कुल ग्राहस्थ उत्पादन]] जस्ता विशुद्ध आर्थिक उपायहरू भन्दा मानव विकासको अधिक व्यापक मापदण्ड हुने लक्ष्यका साथ सन् १९९० मा पहिलो पटक मानव विकास सूचकाङ्क प्रकाशित भएको थियो।सूचकाङ्कमा मानव विकासका तीन आयामहरू जस्तै लामो र स्वस्थ जीवन, ज्ञान र सभ्य जीवनस्तर समावेश छन्। देशहरूले प्रत्येक आयाममा कसरी प्रदर्शन गर्छन् भन्ने परिमाण गर्न विभिन्न सूचकहरू प्रयोग गरिन्छ। सन् २०२० को प्रतिवेदनमा प्रयोग गरिएका सूचकहरूमा प्रतिव्यक्ति आय, जीवन प्रत्याशा, कुल ग्रहस्थ उत्पादन आदी पर्दछन्। यी सूचकहरू स्वास्थ्य सूचकाङ्क, शिक्षा सूचकाङ्क र आय सूचकाङ्क बनाउन प्रयोग गरिन्छ प्रत्येकको मूल्य ० देखि १ को बीचमा हुन्छ। तीन सूचकाङ्कको ज्यामितीय मान, सूचकाङ्कको उत्पादनको घन मूल, मानव विकास सूचकाङ्क हो। ०.८०० भन्दा माथिको मानलाई धेरै उच्च, ०.७०० देखि ०.७९९ उच्च, ०.५५० देखि ०.६९९ सम्म मध्यम र ०.५५० भन्दा कम को बीचमा वर्गीकृत गरिएको छ।<ref name="overview">{{cite web|title=Human Development Index (HDI) {{!}} Human Development Reports|url=http://hdr.undp.org/en/content/human-development-index-hdi|website=hdr.undp.org|publisher=United Nations Development Programme|access-date=15 December 2020}}</ref><ref>{{cite book |title=Human Development Report 1990|date=1 May 1990|publisher=संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम|isbn=0-1950-6481-X|pages=iii,iv,5,9,12|website=hdr.undp.org|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/reports/219/hdr_1990_en_complete_nostats.pdf |access-date=15 December 2020}}</ref><ref name="Technical notes 2020">{{cite web|title=Human Development Report 2019 – Technical notes|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020_technical_notes.pdf|website=hdr.undp.org|publisher=संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम|access-date=15 December 2020|pages=2–4}}</ref>
मानव विकास सूचकाङ्क गणना गर्न प्रयोग गरिने तथ्याङ्क प्रायजसो संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय निकायहरू र संयुक्त राष्ट्र शैक्षिक, वैज्ञानिक तथा सांस्कृतिक संगठन (युनेस्को), संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय आर्थिक तथा सामाजिक मामिला विभाग, विश्व बैङ्क, अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष तथा आर्थिक सहयोग तथा विकास सङ्गठन जस्ता अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूबाट प्राप्त हुन्छ। उन्नत तथ्याङ्क र पद्धति अद्यावधिकका कारण, मानव विकास प्रतिवेदनहरूमा मानव विकास सूचकाङ्क मानहरू तुलना गर्न सकिँदैन। प्रत्येक प्रतिवेदनले केही अघिल्लो वर्षका लागि मानव विकास सूचकाङ्क पुन: गणना गर्दछ।<ref>{{cite web|title=Human Development Report 2020: Reader's Guide|url=http://hdr.undp.org/en/content/human-development-report-2020-readers-guide|website=hdr.undp.org|publisher=संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम|access-date=15 December 2020}}</ref>
देशहरूको मानव विकासको मापनका धेरै सीमितताहरू रहेका छन्। असमानता र प्रशासन सहभागिता जस्ता अन्य मानव विकासका आयामहरूलाई यसले विचार गर्दैैैन।<ref>{{cite web|last1=Jahan|first1=Selim|title=The Human Development Index – what it is and what it is not {{!}} Human Development Reports|url=http://hdr.undp.org/en/hdi-what-it-is|website=hdr.undp.org|publisher=United Nations Development Programme|access-date=15 December 2020}}</ref><ref>{{cite web|title=Frequently Asked Questions {{!}} Why does the HDI not include dimensions of participation, gender and equality?|url=http://hdr.undp.org/en/faq-page#t292n3135|website=hdr.undp.org|publisher=United Nations Development Programme|access-date=15 December 2020}}</ref> यो मानिसहरूको ठूलो समूहको औसत पनि हो र यसले विभिन्न क्षेत्र, जातीय समूह वा लिङ्गका लागि विकासको तथ्याङ्क देखाउन सक्दैन। एक सीमितताको समाधान गर्न असमानता-समायोजित मानव विकास सूचकाङ्क, सन् २०१० को प्रतिवेदनमा पेश गरिएको थियो जसमा असमानता-समायोजित मानव विकास सूचकाङ्क मानव विकासको वास्तविक भएको बताइएको थियो।<ref>{{cite book|title=Human Development Report 2010|date=2010|publisher=संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम|location=न्युयोर्क|isbn=978-0-230-28445-6|page=87|website=hdr.undp.org|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/reports/270/hdr_2010_en_complete_reprint.pdf|access-date=23 February 2020}}</ref> देशहरू भित्र विकासात्मक भिन्नताहरू प्रतिबिम्बित गर्न सन् २०१८ मा नेदरल्यान्डको राडबुड विश्वविद्यालयको विश्वव्यापी तथ्याङ्क प्रयोगशालाद्वारा एक उपराष्ट्रिय मानव विकास सूचकाङ्क पेश गरिएको थियो जहाँ मानव विकास सूचकाङ्कलाई १६०० भन्दा बढी क्षेत्रहरूका लागि अन्तर्राष्ट्रिय रुपमा तुलनात्मक तरिकाले गणना गरिएको थियो।<ref>{{cite web|last1=Iñaki|first1=Permanyer|last2=Jeroen|first2=Smits|title=The Subnational Human Development Index: Moving beyond country-level averages {{!}} Human Development Reports|url=http://hdr.undp.org/en/content/subnational-human-development-index-moving-beyond-country-level-averages|website=hdr.undp.org|publisher=संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम|access-date=15 December 2020}}</ref>
== आयाम र सूचकहरू ==
मानव विकास सूचकाङ्क पहिलो पटक सन् १९९० मा प्रकाशित भएको थियो जसमा [[कुल ग्राहस्थ उत्पादन]] जस्ता विशुद्ध आर्थिक उपायहरू भन्दा मानव विकासको अधिक व्यापक मापन हुने लक्ष्य राखिएको थियो। सूचकाङ्कले मानव विकासका तीन आयामलाई समेटेको छः लामो र स्वस्थ जीवन, ज्ञान र सभ्य जीवनस्तर। देशहरूलाई प्रत्येक आयाममा कसरी प्रदर्शन गर्छन् भनेर मापन गर्न विभिन्न सूचकहरू प्रयोग गरिन्छ। सन् २०२२ को प्रतिवेदनमा प्रयोग गरिएका सूचकहरू जन्मको समयमा जीवन प्रत्याशा; बच्चाहरूको लागि पढाईको अपेक्षित वर्षहरू; वयस्कहरूको लागि पढाईको औसत वर्ष; र प्रति व्यक्ति कुल राष्ट्रिय आय थिए। सूचकहरूमा एक स्वास्थ्य सूचकाङ्क पनि समावेश छ जसमा प्रत्येक ० र १ को बीच मानसँग एक शिक्षा सूचकाङ्क र एक आय सूचकाङ्क सिर्जना गर्न प्रयोग गरिन्छ। तीन सूचकहरूको ज्यामितीय माध्य अर्थात् सूचकहरूको गुणनफलको घन मूल मानव विकास सूचकाङ्क हो। ०.८०० भन्दा माथिको मानलाई अति उच्च, ०.७०० र ०.७९९ लाई उच्च, ०.५५० देखि ०.६९९ लाई मध्यम र ०.५५० भन्दा तलको मानलाई निम्नको रूपमा वर्गीकृत गरिएको छ।<ref name="overview"/><ref name="Technical notes 2020"/>
मानव विकास सूचकाङ्क गणना गर्न प्रयोग गरिने तथ्याङ्कहरू प्रायः संयुक्त राष्ट्र शैक्षिक, वैज्ञानिक तथा सांस्कृतिक सङ्गठन (युनेस्को), संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय आर्थिक तथा सामाजिक मामिला विभाग, विश्व बैंक, अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष र आर्थिक सहयोग तथा विकास सङ्गठन जस्ता संयुक्त राष्ट्रसङ्घका नियोगहरू र अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूबाट प्राप्त हुन्छन्। सुधारिएको डेटा र पद्धति अद्यावधिकहरूको कारण, मानव विकास मानहरू मानव विकास प्रतिवेदनहरूमा तुलनीय छैनन्; यसको सट्टा, प्रत्येक प्रतिवेदनले अघिल्लो वर्षहरूको लागि मानव विकास सूचकाङ्कको पुन: गणना गर्दछ।<ref>{{Cite web |title=Human Development Report 2020: Reader's Guide |url=http://hdr.undp.org/en/content/human-development-report-2020-readers-guide |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210416000749/http://hdr.undp.org/en/content/human-development-report-2020-readers-guide |archive-date=16 April 2021 |access-date=15 December 2020 |website=hdr.undp.org |publisher=United Nations Development Programme}}</ref>[[File:Average annual HDI growth from 2010 to 2022 published in 2023.png|alt=World map|thumb|सन् २०१० देखि २०२२ सम्मको औसत वार्षिक मानव विकास सूचकाङ्क वृद्धि (सन् २०२२ मा प्रकाशित){{legend-col
|thumb size=wide
|{{Legend|#00112B|≥ १.४%}}
|{{Legend|#08306B|१.२%…१.४%}}
|{{Legend|#08519c|१%…१.२%}}
|{{Legend|#2171b5|०.८%…१%}}
|{{Legend|#4292c6|०.६%…०.८%}}
|{{Legend|#6baed6|०.४%…०.६%}}
|{{Legend|#9ecae1|०.२%…०.४%}}
|{{Legend|#c6dbef|०%…०.२%}}
|{{Legend|#fcbba1|−०.५%…०%}}
|{{Legend|#fc9272|−१%…−०.५%}}
|{{Legend|#af321e|< −१%}}
|{{Legend|#e3dbdb|तथ्याङ्क छेन}}
}}|240x240px]]
{| class="wikitable"
|+मानव विकास सूचकाङ्कका आयाम तथा सूचकाङ्कहरू<ref>{{Cite web |title=Human Development Index (HDI) |url=https://hdr.undp.org/data-center/human-development-index#/indicies/HDI |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220610040330/https://hdr.undp.org/data-center/human-development-index#/indicies/HDI |archive-date=10 June 2022 |access-date=9 September 2022 |publisher=UNDP}}</ref>
! scope=col | आयामहरू
! scope=col | सूचकहरू
! scope=col | आयाम सूचकाङ्क
|-
! scope=row | लामो र स्वास्थ्य जीवन
| जन्मको समयमा जीवन प्रत्याशा || जीवन प्रत्याशा सूचकाङ्क
|-
! scope=row | ज्ञान
| विद्यालय शिक्षाको अपेक्षित वर्षहरू <br>विद्यालय शिक्षाको औसत वर्षहरू || शिक्षा सूचकाङ्क
|-
! scope=row | सभ्य जीवनस्तर
| खुद राष्ट्रिय आय प्रति व्यक्ति (क्रय शक्ति समता $) || खुद राष्ट्रिय आय सूचकाङ्क
|}
== {{sticky header}}{{sort under}}सूची==
मानव विकास प्रतिवेदनमा संयुक्त राष्ट्रसङ्घका सबै १९३ सदस्य राष्ट्रहरू,<ref>{{Cite web |last=Nations |first=United |title=Member States |url=https://www.un.org/en/about-us/member-states |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/2022629090000/https://www.un.org/en/about-us/member-states |archive-date=२९ June २०२२ |access-date=२०२३-०४-०६ |publisher=United Nations |language=en}}</ref> साथै [[हङकङ]] र [[प्यालेस्टाइन राज्य]]को तथ्याङ्क समावेश गरिएको छ। यद्यपि, मानव विकास सूचकाङ्क संयुक्त राष्ट्रसङ्घका दुई सदस्य राष्ट्रहरू [[उत्तर कोरिया]] र [[मोनाको]]का लागि गणना गरिएको छैन, यी दुई देशका लागि सूचकाङ्कका केही अवयवहरू मात्र गणना गरिन्छ। कुक टापु, द होली सी ([[भ्याटिकन सिटी]]) र नियु संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय प्रणालीका तीन राज्य पक्ष मात्र हुन् जसलाई प्रतिवेदनमा समावेश गरिएको छैन।<ref>{{Cite web |title=A World Tour of the States not recognized by the UN |url=https://www.lejournalinternational.fr/A-World-Tour-of-the-States-not-recognized-by-the-UN_a2998.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221206041508/https://www.lejournalinternational.fr/A-World-Tour-of-the-States-not-recognized-by-the-UN_a2998.html |archive-date=६ December २०२२ |access-date=६ December २०२२}}</ref> कुलमा, मानव विकास सूचकाङ्क १९२ देशहरू र एक क्षेत्रको लागि उपलब्ध छ।<ref name="2022 components">Rank and index on pages 272-276. Change in rank and percentage growth on pages 277-280. {{Cite book |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf |title=Human Development Report 2021-22: Uncertain Times, Unsettled Lives: Shaping our Future in a Transforming World |date=8 September 2022 |publisher=United Nations Development Programme |isbn=978-9-211-26451-7 |pages=272–280 |access-date=8 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220908114232/hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf |archive-date=8 September 2022 |url-status=live}}</ref>
सन् २०२२ मा १ देखि ६९औँ स्थानमा रहेका देशहरुलाई 'अति उच्च' मानव विकास सूचकाङ्कको दर्जा दिइएको छ। ७० देखि ११८ सम्मका देशहरूलाई "उच्च"; ११९ देखि १५९ सम्म सम्मका देशहरूलाई "मध्यम"; र १६० देखि १९३ सम्मका देशहरूलाई "न्यून" मानव विकास सूचकाङ्क नामित गरिएको छ।
यो सन् २०२३ को तथ्याङ्कमा आधारित छ।<ref name="2022 components3">{{cite book |url=https://hdr.undp.org/content/human-development-report-2025 |title=Human Development Report 2025 - A matter of choice: People and possibilities in the age of AI |date=6 May 2025 |publisher=United Nations Development Programme |isbn= |publication-date=6 May 2025 |pages= |access-date=6 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506064128/https://hdr.undp.org/content/human-development-report-2025 |archive-date=6 May 2025}}</ref>
{{sticky header}}{{sort under}}
{| class="wikitable plainrowheaders sortable sticky-header sort-under" {{right}}
|+{{sronly|देश अनुसार मानव विकास सूचकाङ्क}}
|-
! scope=col | क्रम
! scope=col data-sort-type="number"|सन् २०१५<br />देखि<br />परिवर्तन
! scope=col style="width:१७em;"| देश वा क्षेत्र
! scope=col | मान
! scope=col data-sort-type="number"| %<br />वार्षिक वृद्धि<br />(सन् २०१०–२०२३)
|-
| १
| {{sort|२|{{increase}} (२)}}
! scope=row {{left}} {{flag|आइसल्यान्ड}}
| ०.९७२
| {{sort|०.२८|{{increase}} ०.२८%}}
|-
| rowspan="2" |२
| {{sort|-१|{{decrease}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|नर्वे}}
| rowspan="2"| ०.९७०
| {{sort|०.२५|{{increase}} ०.२५%}}
|-
| {{sort|०|{{steady}}}}
! scope=row {{left}} {{flag|स्विट्जरल्यान्ड}}
| {{sort|०.२४|{{increase}} ०.२४%}}
|-
| ४
| {{sort|२|{{increase}} (२)}}
! scope=row {{left}} {{flag|डेनमार्क}}
| ०.९६२
| {{sort|०.३५|{{increase}} ०.३५%}}
|-
| rowspan="2" |५
| {{sort|-१|{{decrease}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|जर्मनी}}
| rowspan="2" |०.९५९
| {{sort|०.१९|{{increase}} ०.१९%}}
|-
| {{sort|०|{{steady}}}}
! scope=row {{left}} {{flag|स्विडेन}}
| {{sort|०.३८|{{increase}} ०.३८%}}
|-
| ७
| {{sort|१|{{increase}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|अस्ट्रेलिया}}
| ०.९५८
| {{sort|०.२०|{{increase}} ०.२०%}}
|-
| rowspan="2" | ८
| {{sort|-१|{{decrease}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|हङकङ}}
| rowspan="2" | ०.९५५
| {{sort|०.३८|{{increase}} ०.३८%}}
|-
| {{sort|२|{{increase}} (२)}}
! scope=row {{left}} {{flag|नेदरल्यान्ड}}
| {{sort|०.२६|{{increase}} ०.२६%}}
|-
| १०
| {{sort|३|{{increase}} (३)}}
! scope=row {{left}} {{flag|बेल्जियम}}
| ०.९५१
| {{sort|०.२६|{{increase}} ०.२६%}}
|-
| ११|| {{sort|४|{{increase}} (४)}}
! scope=row {{left}} {{flag|आयरल्यान्ड}}
| ०.९४९ || {{sort|०.३८|{{increase}} ०.३८%}}
|-
| १२
| {{sort|-४|{{decrease}} (४)}}
! scope=row {{left}} {{flag|फिनल्यान्ड}}
| ०.९४८
| {{sort|०.२७|{{increase}} ०.२७%}}
|-
| rowspan="2" |१३
| {{sort|-२|{{decrease}} (२)}}
! scope=row {{left}} {{flag|सिङ्गापुर}}
| rowspan="2"| ०.९४६
| {{sort|०.२५|{{increase}} ०.२५%}}
|-
| {{sort|२|{{increase}} (२)}}
! scope=row {{left}} {{flag|संयुक्त अधिराज्य}}
| {{sort|०.२४|{{increase}} ०.२४%}}
|-
| १५
| {{sort|२७|{{increase}} (२७)}}
! scope=row {{left}} {{flag|संयुक्त अरब इमिरेट्स}}
| ०.९४०
| {{sort|१.०४|{{increase}} १.०४%}}
|-
|१६|| {{sort|-२|{{decrease}} (२)}}
! scope=row {{left}} {{flag|क्यानडा}}
|| ०.९३९ || {{sort|०.२२|{{increase}} ०.२२%}}
|-
| rowspan="3" | १७|| {{sort|१|{{increase}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|लिस्टेनस्टाइन}}
| rowspan="3" | ०.९३८ || {{sort|०.२३|{{increase}} ०.२३%}}
|-
| {{sort|-५|{{decrease}} (५)}}
! scope=row {{left}} {{flag|न्युजिल्यान्ड}}
| {{sort|०.१३|{{increase}} ०.१३%}}
|-
| {{sort|०|{{steady}}}}
! scope=row {{left}} {{flag|संयुक्त राज्य अमेरिका}}
| {{sort|०.१०|{{increase}} ०.१०%}}
|-
|२०|| {{sort|१|{{increase}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|दक्षिण कोरिया}}
| ०.९३७ || {{sort|०.३६|{{increase}} ०.३६%}}
|-
| २१|| {{sort|२|{{increase}} (२)}}
! scope=row {{left}} {{flag|स्लोभेनिया}}
| ०.९३१ || {{sort|०.३३|{{increase}} ०.३३%}}
|-
|२२
| {{sort|-३|{{decrease}} (३)}}
! scope=row {{left}} {{flag|अस्ट्रिया}}
|०.९३०
| {{sort|०.२१|{{increase}} ०.२१%}}
|-
|२३
| {{sort|-३|{{decrease}} (३)}}
! scope=row {{left}} {{flag|जापान}}
|०.९२५
| {{sort|०.१६|{{increase}} ०.१६%}}
|-
|२४
| {{sort|५|{{increase}} (५)}}
! scope=row {{left}} {{flag|माल्टा}}
|०.९२४
| {{sort|०.५०|{{increase}} ०.५०%}}
|-
|२५
| {{sort|-३|{{decrease}} (३)}}
! scope=row {{left}} {{flag|लक्जेम्बर्ग}}
|०.९२२
| {{sort|०.१४|{{increase}} ०.१४%}}
|-
|२६|| {{sort|-१|{{decrease}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|फ्रान्स}}
|| ०.९२० || {{sort|०.२८|{{increase}} ०.२८%}}
|-
| २७|| {{sort|-३|{{decrease}} (३)}}
! scope=row {{left}} {{flag|इजरायल}}
| ०.९१९ || {{sort|०.२६|{{increase}} ०.२६%}}
|-
|२८|| {{sort|०|{{steady}}}}
! scope=row {{left}} {{flag|स्पेन}}
|| ०.९१८ || {{sort|०.४०|{{increase}} ०.४०%}}
|-
| rowspan="3" |२९|| {{sort|-३|{{decrease}} (३)}}
! scope=row {{left}} {{flag|चेक गणतन्त्र}}
| rowspan="3"| ०.९१५ || {{sort|०.२२|{{increase}} ०.२२%}}
|-
| {{sort|१|{{increase}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|इटाली}}
| {{sort|०.३०|{{increase}} ०.३०%}}
|-
| {{sort|-२|{{decrease}} (२)}}
! scope=row {{left}} {{flag|सान मारिनो}}
| {{sort|-०.३२|{{decrease}} ०.३२%}}
|-
| rowspan="2" |३२|| {{sort|१|{{increase}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|एन्डोरा}}
| rowspan="2"| ०.९१३ || {{sort|०.२०|{{increase}} ०.२०%}}
|-
| {{sort|३|{{increase}} (३)}}
! scope=row {{left}} {{flag|साइप्रस}}
| {{sort|०.४५|{{increase}} ०.४५%}}
|-
|३४|| {{sort|-३|{{decrease}} (३)}}
! scope=row {{left}} {{flag|ग्रिस}}
|| ०.९०८ || {{sort|०.१८|{{increase}} ०.१८%}}
|-
|३५
| {{sort|-१|{{decrease}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|पोल्यान्ड}}
|०.९०६
| {{sort|०.३५|{{increase}} ०.३५%}}
|-
|३६|| {{sort|-५|{{decrease}} (५)}}
! scope=row {{left}} {{flag|एस्टोनिया}}
|| ०.९०५ || {{sort|०.३३|{{increase}} ०.३३%}}
|-
|३७
| {{sort|९|{{increase}} (९)}}
! scope=row {{left}} {{flag|साउदी अरब}}
|०.९००
| {{sort|०.७०|{{increase}} ०.७०%}}
|-
|३८|| {{sort|-१|{{decrease}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|बहराइन}}
|| ०.८९९ || {{sort|०.८०|{{increase}} ०.८०%}}
|-
|३९
| {{sort|-४|{{decrease}} (४)}}
! scope=row {{left}} {{flag|लिथुआनिया}}
|०.८९५
| {{sort|०.३२|{{increase}} ०.३२%}}
|-
| ४० || {{sort|२|{{increase}} (२)}}
! scope=row {{left}} {{flag|पोर्चुगल}}
| ०.८९० || {{sort|०.४२|{{increase}} ०.४२%}}
|-
| rowspan="2" |४१
| {{sort|-१|{{decrease}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|क्रोएसिया}}
| rowspan="2" |०.८८९
| {{sort|०.५३|{{increase}} ०.५३%}}
|-
| {{sort|४|{{increase}} (४)}}
! scope=row {{left}} {{flag|लात्भिया}}
| {{sort|०.५१|{{increase}} ०.५१%}}
|-
| ४३|| {{sort|-४|{{decrease}} (४)}}
! scope=row {{left}} {{flag|कतार}}
| ०.८८६ || {{sort|०.४५|{{increase}} ०.४५%}}
|-
|४४
| {{sort|-६|{{decrease}} (६)}}
! scope=row {{left}} {{flag|स्लोभाकिया}}
|०.८८०
| {{sort|०.१४|{{increase}} ०.१४%}}
|-
|४५|| {{sort|-१|{{decrease}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|चिली}}
|| ०.८७८ || {{sort|०.४७|{{increase}} ०.४७%}}
|-
|४६|| {{sort|१|{{increase}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|हङ्गेरी}}
|| ०.८७० || {{sort|०.२२|{{increase}} ०.२२%}}
|-
|४७|| {{sort|-७|{{decrease}} (७)}}
! scope=row {{left}} {{flag|अर्जेन्टिना}}
|| ०.८६५ || {{sort|०.१५|{{increase}} ०.१५%}}
|-
| rowspan="2" |४८|| {{sort|०|{{steady}}}}
! scope=row {{left}} {{flag|मोन्टेनेग्रो}}
| rowspan="2"| ०.८६२ || {{sort|०.३८|{{increase}} ०.३८%}}
|-
| {{sort|१३|{{increase}} (१३)}}
! scope=row {{left}} {{flag|उरुग्वे}}
| {{sort|०.४७|{{increase}} ०.४७%}}
|-
|५०
| {{sort|१|{{increase}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|ओमान}}
|०.८५८
| {{sort|०.२२|{{increase}} ०.२२%}}
|-
| ५१|| {{sort|७|{{increase}} (७)}}
! scope=row {{left}} {{flag|टर्की}}
| ०.८५३ || {{sort|१.१०|{{increase}} १.१०%}}
|-
|५२|| {{sort|१|{{increase}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|कुवेत}}
|| ०.८५२ || {{sort|०.३६|{{increase}} ०.३६%}}
|-
|५३|| {{sort|-५|{{decrease}} (५)}}
! scope=row {{left}} {{flag|एन्टिगुआ र बर्बुडा}}
|| ०.८५१ || {{sort|०.१८|{{increase}} ०.१८%}}
|-
| ५४ || {{sort|५|{{increase}} (५)}}
! scope=row {{left}} {{flag|सेसेल्स}}
| ०.८४८ || {{sort|०.३०|{{increase}} ०.३०%}}
|-
| rowspan="2" |५५ || {{sort|१|{{increase}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|बुल्गेरिया}}
| rowspan="2"| ०.८४५ || {{sort|०.०९|{{increase}} ०.०९%}}
|-
| {{sort|२|{{increase}} (२)}}
! scope=row {{left}} {{flag|रोमानिया}}
| {{sort|०.१४|{{increase}} ०.१४%}}
|-
|५७
| {{sort|६|{{increase}} (६)}}
! scope=row {{left}} {{flag|जर्जिया}}
|०.८४४
| {{sort|०.५४|{{increase}} ०.५४%}}
|-
|५८|| {{sort|-४|{{decrease}} (४)}}
! scope=row {{left}} {{flag|सेन्ट किट्स र नेभिस}}
|| ०.८४० || {{sort|०.४९|{{increase}} ०.४९%}}
|-
|५९
| {{sort|६|{{increase}} (६)}}
! scope=row {{left}} {{flag|पानामा}}
|०.८३९
| {{sort|०.४७|{{increase}} ०.४७%}}
|-
| rowspan="2" |६०|| {{sort|-१२|{{decrease}} (१२)}}
! scope=row {{left}} {{flag|ब्रुनाई}}
| rowspan="2"| ०.८३७ || {{sort|+०.१३|{{increase}} ०.१३%}}
|-
| {{sort|-१|{{decrease}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|कजाख्स्तान}}
| {{sort|०.३८|{{increase}} ०.३८%}}
|-
| rowspan="2" |६२
| {{sort|३|{{increase}} (३)}}
! scope=row {{left}} {{flag|कोस्टा रिका}}
| rowspan="2" |०.८३३
| {{sort|०.३९|{{increase}} ०.३९%}}
|-
| {{sort|५|{{increase}} (५)}}
! scope=row {{left}} {{flag|सर्बिया}}
| {{sort|०.३९|{{increase}} ०.३९%}}
|-
| ६४
| {{sort|-१२|{{decrease}} (१२)}}
! scope=row {{left}} {{flag|रुस}}
| ०.८३२
| {{sort|०.२५|{{increase}} ०.२५%}}
|-
| ६५
| {{sort|-१०|{{decrease}} (१०)}}
! scope=row {{left}} {{flag|बेलारुस}}
| ०.८२४
| {{sort|०.१२|{{increase}} ०.१२%}}
|-
| ६६
| {{sort|-३|{{decrease}} (३)}}
! scope=row {{left}} {{flag|बहामस}}
| ०.८२०
| {{sort|०.२१|{{increase}} ०.२१%}}
|-
| ६७
| {{sort|२|{{increase}} (२)}}
! scope=row {{left}} {{flag|मलेसिया}}
| ०.८१९
| {{sort|०.४१|{{increase}} ०.४१%}}
|-
| ६८
| {{sort|४|{{increase}} (४)}}
! scope=row {{left}} {{flag|उत्तर म्यासेडोनिया}}
| ०.८१५
| {{sort|०.२१|{{increase}} ०.२१%}}
|-
| rowspan="2" |६९
| {{sort|०|{{steady}}}}
! scope=row {{left}} {{flag|आर्मेनिया}}
| rowspan="2"| ०.८११
| {{sort|०.५२|{{increase}} ०.५२%}}
|-
| {{sort|९|{{increase}} (९)}}
! scope=row {{left}} {{flag|बार्बाडोस}}
| {{sort|०.१८|{{increase}} ०.१८%}}
|-
| ७१
| {{sort|०|{{steady}}}}
! scope=row {{left}} {{flag|अल्बानिया}}
| ०.८१०
| {{sort|०.२५|{{increase}} ०.२५%}}
|-
| ७२
| {{sort|-१०|{{decrease}} (१०)}}
! scope=row {{left}} {{flag|ट्रिनिडाड र टोबागो}}
| ०.८०७
| {{sort|०.३०|{{increase}} ०.३०%}}
|-
| ७३
| {{sort|०|{{steady}}}}
! scope=row {{left}} {{flag|मौरिसस}}
| ०.८०६
| {{sort|०.४४|{{increase}} ०.४४%}}
|-
| ७४
| {{sort|७|{{increase}} (७)}}
! scope=row {{left}} {{flag|बोस्निया र हर्जगोभिना}}
| ०.८०४
| {{sort|०.६८|{{increase}} ०.६८%}}
|-
| ७५ || {{sort|-१|{{decrease}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|इरान}}
| ०.७९९ || {{sort|०.२६|{{increase}} ०.२६%}}
|-
| rowspan="2" |७६
| {{sort|११|{{increase}} (११)}}
! scope=row {{left}} {{flag|सेन्ट भिन्सेन्ट र ग्रेनाडिन्स}}
| rowspan="2" |०.७९८
| {{sort|०.१७|{{increase}} ०.१७%}}
|-
| {{sort|-२|{{decrease}} (२)}}
! scope=row {{left}} {{flag|थाइल्यान्ड}}
| {{sort|०.६५|{{increase}} ०.६५%}}
|-
|७८ || {{sort|१६|{{increase}} (१६)}}
! scope=row {{left}} {{flag|चीन}}
|| ०.७९७ || {{sort|१.०२|{{increase}} १.०२%}}
|-
|७९
| {{sort|५|{{increase}} (५)}}
! scope=row {{left}} {{flag|पेरू}}
|०.७९४
| {{sort|०.४२|{{increase}} ०.४२%}}
|-
|८० || {{sort|-४|{{decrease}} (४)}}
! scope=row {{left}} {{flag|ग्रेनाडा}}
|| ०.७९१ || {{sort|०.१५|{{increase}} ०.१५%}}
|-
| rowspan="2" | ८१ || {{sort|-१|{{decrease}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|अजरबैजान}}
| rowspan="2" | ०.७८९ || {{sort|०.३०|{{increase}} ०.३०%}}
|-
| {{sort|-२|{{decrease}} (२)}}
! scope=row {{left}} {{flag|मेक्सिको}}
| {{sort|०.३७|{{increase}} ०.३७%}}
|-
| ८३ || {{sort|३|{{increase}} (३)}}
! scope=row {{left}} {{flag|कोलम्बिया}}
| ०.७८८ || {{sort|०.२९|{{increase}} ०.२९%}}
|-
| rowspan="2" |८४
| {{sort|४|{{increase}} (४)}}
! scope=row {{left}} {{flag|ब्राजिल}}
| rowspan="2" |०.७८६
| {{sort|०.४३|{{increase}} ०.४३%}}
|-
| {{sort|-१७|{{decrease}} (१७)}}
! scope=row {{left}} {{flag|पलाउ}}
| {{sort|०.२३|{{increase}} ०.२३%}}
|-
| ८६ || {{sort|५|{{increase}} (५)}}
! scope=row {{left}} {{flag|मोल्दोभा}}
|| ०.७८५ || {{sort|०.५३|{{increase}} ०.५३%}}
|-
|८७
| {{sort|-१०|{{decrease}} (१०)}}
! scope=row {{left}} {{flag|युक्रेन}}
|०.७७९
| {{sort|-०.३५|{{decrease}} ०.३५%}}
|-
| ८८ || {{sort|०|{{steady}}}}
! scope=row {{left}} {{flag|इक्वेडर}}
| ०.७७७ || {{sort|०.३२|{{increase}} ०.३२%}}
|-
| rowspan="3" |८९
| {{sort|६|{{increase}} (६)}}
! scope=row {{left}} {{flag|डोमिनिकन गणतन्त्र}}
| rowspan="3" |०.७७६
| {{sort|०.६७|{{increase}} ०.६७%}}
|-
| {{sort|३३|{{increase}} (३३)}}
! scope=row {{left}} {{flag|गयाना}}
| {{sort|१.११|{{increase}} १.११%}}
|-
| {{sort|-८|{{decrease}} (८)}}
! scope=row {{left}} {{flag|श्रीलङ्का}}
| {{sort|०.५०|{{increase}} ०.५०%}}
|-
|९२
| {{sort|४|{{increase}} (४)}}
! scope=row {{left}} {{flag|टोङ्गा}}
|०.७६९
| {{sort|०.३५|{{increase}} ०.३५%}}
|-
| rowspan="2" | ९३ || {{sort|१०|{{increase}} (१०)}}
! scope=row {{left}} {{flag|मालदिभ्स}}
| rowspan="2" | ०.७६६ || {{sort|०.८१|{{increase}} ०.८१%}}
|-
| {{sort|१६|{{increase}} (१६)}}
! scope=row {{left}} {{flag|भियतनाम}}
| {{sort|०.६०|{{increase}} ०.६०%}}
|-
|९५
| {{sort|८|{{increase}} (८)}}
! scope=row {{left}} {{flag|तुर्कमेनिस्तान}}
|०.७६४
| {{sort|०.५२|{{increase}} ०.५२%}}
|-
|९६
| {{sort|३|{{increase}} (३)}}
! scope=row {{left}} {{flag|अल्जेरिया}}
|०.७६३
| {{sort|०.२७|{{increase}} ०.२७%}}
|-
| ९७ || {{sort|-१६|{{decrease}} (१६)}}
! scope=row {{left}} {{flag|क्युबा}}
|| ०.७६२ || {{sort|-०.१६|{{decrease}} ०.१६%}}
|-
| ९८ || {{sort|०|{{steady}}}}
! scope=row {{left}} {{flag|डोमिनिका}}
| ०.७६१ || {{sort|०.०६|{{increase}} ०.०६%}}
|-
|९९
| {{sort|०|{{steady}}}}
! scope=row {{left}} {{flag|पाराग्वे}}
|०.७५६
| {{sort|०.३६|{{increase}} ०.३६%}}
|-
| rowspan="2" |१०० || {{sort|१५|{{increase}} (१५)}}
! scope=row {{left}} {{flag|इजिप्ट}}
| rowspan="2"| ०.७५४ || {{sort|०.७३|{{increase}} ०.७३%}}
|-
| {{sort|-४|{{decrease}} (४)}}
! scope=row {{left}} {{flag|जोर्डन}}
| {{sort|०.१०|{{increase}} ०.१०%}}
|-
|१०२ || {{sort|-१२|{{decrease}} (१२)}}
! scope=row {{left}} {{flag|लेबनान}}
|| ०.७५२ || {{sort|-०.२९|{{decrease}} ०.२९%}}
|-
|१०३ || {{sort|-११|{{decrease}} (११)}}
! scope=row {{left}} {{flag|सेन्ट लुसिया}}
|| ०.७४८ || {{sort|-०.०७|{{decrease}} ०.०७%}}
|-
| १०४ || {{sort|-११|{{decrease}} (११)}}
! scope=row {{left}} {{flag|मङ्गोलिया}}
|| ०.७४७ || {{sort|०.४८|{{increase}} ०.४८%}}
|-
|१०५ || {{sort|-४|{{decrease}} (४)}}
! scope=row {{left}} {{flag|ट्युनिसिया}}
|| ०.७४६ || {{sort|०.२२|{{increase}} ०.२२%}}
|-
|१०६ || {{sort|-१|{{decrease}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|दक्षिण अफ्रिका}}
|| ०.७४१ || {{sort|०.५०|{{increase}} ०.५०%}}
|-
|१०७ || {{sort|७|{{increase}} (७)}}
! scope=row {{left}} {{flag|उज्बेकिस्तान}}
| ०.७४० || {{sort|०.६२|{{increase}} ०.६२%}}
|-
| rowspan="3" |१०८
| {{sort|८|{{increase}} (८)}}
! scope=row {{left}} {{flag|बोलिभिया}}
| rowspan="3" |०.७३३
| {{sort|०.४५|{{increase}} ०.४५%}}
|-
| {{sort|-१|{{decrease}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|गाबोन}}
| {{sort|०.४६|{{increase}} ०.४६%}}
|-
| {{sort|११|{{increase}} (११)}}
! scope=row {{left}} {{flag|मार्सल टापु}}
| {{sort|-१.०|N/A}}{{efn|name=olddata|पछिल्लो प्रतिवेदनमा सन् २०११ अघि मानव विकास सूचकाङ्क उपलब्ध छैन}}
|-
| rowspan="2" |१११ || {{sort|९|{{increase}} (९)}}
! scope=row {{left}} {{flag|बोत्स्वाना}}
| rowspan="2"| ०.७३१ || {{sort|०.६९|{{increase}} ०.६९%}}
|-
| {{sort|-१|{{decrease}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|फिजी}}
| {{sort|०.३५|{{increase}} ०.३५%}}
|-
|११३ || {{sort|४|{{increase}} (४)}}
! scope=row {{left}} {{flag|इन्डोनेसिया}}
| ०.७२८ || {{sort|०.५६|{{increase}} ०.५६%}}
|-
|११४
| {{sort|-६|{{decrease}} (६)}}
! scope=row {{left}} {{flag|सुरिनाम}}
|०.७२२
| {{sort|-०.०७|{{decrease}} ०.०७%}}
|-
| rowspan="2" |११५ || {{sort|-९|{{decrease}} (९)}}
! scope=row {{left}} {{flag|बेलिज}}
| rowspan="2" | ०.७२१ || {{sort|-०.२३|{{decrease}} ०.२३%}}
|-
| {{sort|-१४|{{decrease}} (१४)}}
! scope=row {{left}} {{flag|लिबिया}}
| {{sort|-०.३१|{{decrease}} ०.३१%}}
|-
| rowspan="3" |११७|| {{sort|-६|{{decrease}} (६)}}
! scope=row {{left}} {{flag|जमैका}}
| rowspan="3" |०.७२०|| {{sort|-०.०६|{{decrease}} ०.०६%}}
|-
| {{sort|१|{{increase}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|किर्गिस्तान}}
| {{sort|०.४९|{{increase}} ०.४९%}}
|-
| {{sort|३|{{increase}} (३)}}
! scope=row {{left}} {{flag|फिलिपिन्स}}
| {{sort|०.४५|{{increase}} ०.४५%}}
|-
| १२० || {{sort|७|{{increase}} (७)}}
! scope=row {{left}} {{flag|मोरोक्को}}
| ०.७१० || {{sort|१.२१|{{increase}} १.२१%}}
|-
|१२१
| {{sort|-३७|{{decrease}} (३७)}}
! scope=row {{left}} {{flag|भेनेजुएला}}
|०.७०९
| {{sort|-०.६८|{{decrease}} ०.६८%}}
|-
|१२२ || {{sort|-९|{{decrease}} (९)}}
! scope=row {{left}} {{flag|सामोआ}}
|| ०.७०८ || {{sort|-०.०२|{{decrease}} ०.०२%}}
|-
|१२३ || {{sort|०|{{steady}}}}
! scope=row {{left}} {{flag|निकाराग्वा}}
|| ०.७०६ || {{sort|०.७६|{{increase}} ०.७६%}}
|-
|१२४
| {{sort|२|{{increase}} (२)}}
! scope=row {{left}} {{flag|नाउरू}}
|०.७०३
| {{sort|१.८४|{{increase}} १.८४%}}
|-
|१२५ || {{sort|९|{{increase}} (९)}}
! scope=row {{left}} {{flag|भुटान}}
|| ०.६९८ || {{sort|१.३२|{{increase}} १.३२%}}
|-
| rowspan="2" |१२६
| {{sort|१६|{{increase}} (१६)}}
! scope=row {{left}} {{flag|एस्वातिनी}}
| rowspan="2" |०.६९५
| {{sort|१.७०|{{increase}} १.७०%}}
|-
| {{sort|-२|{{decrease}} (२)}}
! scope=row {{left}} {{flag|इराक}}
| {{sort|०.५७|{{increase}} ०.५७%}}
|-
|१२८
| {{sort|०|{{steady}}}}
! scope=row {{left}} {{flag|ताजिकिस्तान}}
|०.६९१
| {{sort|०.६१|{{increase}} ०.६१%}}
|-
|१२९ || {{sort|-१|{{decrease}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|टुभालु}}
|०.६८९|| {{sort|०.३९|{{increase}} ०.३९%}}
|-
| rowspan="2" |१३० || {{sort|९|{{increase}} (९)}}
! scope=row {{left}} {{flag|बङ्गलादेश}}
| rowspan="2"| ०.६८५ || {{sort|१.५४|{{increase}} १.५४%}}
|-
| {{sort|५|{{increase}} (५)}}
! scope=row {{left}} {{flag|भारत}}
| {{sort|०.९९|{{increase}} ०.९९%}}
|-
|१३२ || {{sort|-७|{{decrease}} (७)}}
! scope=row {{left}} {{flag|एल साल्भादोर}}
|| ०.६७८ || {{sort|०.२१|{{increase}} ०.२१%}}
|-
| rowspan="2" |१३३ || {{sort|-२|{{decrease}} (२)}}
! scope=row {{left}} {{flag|भूमध्यरेखीय गिनी}}
| rowspan="2"| ०.६७४ || {{sort|०.५४|{{increase}} ०.५४%}}
|-
| {{sort|-२१|{{decrease}} (२१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|प्यालेस्टाइन}}
| {{sort|०.३३|{{increase}} ०.३३%}}
|-
|१३५ || {{sort|-७|{{decrease}} (७)}}
! scope=row {{left}} {{flag|केप भर्ड}}
|| ०.६६८ || {{sort|०.१५|{{increase}} ०.१५%}}
|-
|१३६
| {{sort|०|{{steady}}}}
! scope=row {{left}} {{flag|नामिबिया}}
|०.६६५
| {{sort|०.३६|{{increase}} ०.३६%}}
|-
|१३७ || {{sort|-४|{{decrease}} (४)}}
! scope=row {{left}} {{flag|ग्वाटेमाला}}
|| ०.६६२ || {{sort|०.२१|{{increase}} ०.२१%}}
|-
|१३८ || {{sort|-६|{{decrease}} (६)}}
! scope=row {{left}} {{flag|गणतन्त्र कङ्गो}}
|| ०.६४९ || {{sort|०.१७|{{increase}} ०.१७%}}
|-
|१३९ || {{sort|१|{{increase}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|होन्डुरस}}
|| ०.६४५ || {{sort|०.३८|{{increase}} ०.३८%}}
|-
|१४० || {{sort|-२|{{decrease}} (२)}}
! scope=row {{left}} {{flag|किरिबाटी}}
|| ०.६४४ || {{sort|०.६१|{{increase}} ०.६१%}}
|-
|१४१
| {{sort|०|{{steady}}}}
! scope=row {{left}} {{flag|साओ तोमे र प्रिन्सिपी}}
|०.६३७
| {{sort|०.८६|{{increase}} ०.८६%}}
|-
|१४२ || {{sort|-५|{{decrease}} (५)}}
! scope=row {{left}} {{flag|पूर्वी टिमोर}}
|| ०.६३४ || {{sort|-१.०१|{{decrease}} १.०१%}}
|-
| rowspan="2" |१४३ || {{sort|४|{{increase}} (४)}}
! scope=row {{left}} {{flag|घाना}}
| rowspan="2"| ०.६२८ || {{sort|०.४४|{{increase}} ०.४४%}}
|-
| {{sort|५|{{increase}} (५)}}
! scope=row {{left}} {{flag|केन्या}}
| {{sort|०.८२|{{increase}} ०.८२%}}
|-
|१४५ || {{sort|५|{{increase}} (५)}}
! scope=row {{left}} {{flag|नेपाल}}
| ०.६२२ || {{sort|०.८५|{{increase}} ०.८५%}}
|-
|१४६ || {{sort|०|{{steady}}}}
! scope=row {{left}} {{flag|भानुअटु}}
| ०.६२१ || {{sort|०.५०|{{increase}} ०.५०%}}
|-
|१४७ || {{sort|-४|{{decrease}} (४)}}
! scope=row {{left}} {{flag|लाओस}}
|| ०.६१७ || {{sort|०.९०|{{increase}} ०.९०%}}
|-
|१४८ || {{sort|-३|{{decrease}} (३)}}
! scope=row {{left}} {{flag|अङ्गोला}}
|| ०.६१६ || {{sort|१.१४|{{increase}} १.१४%}}
|-
|१४९ || {{sort|-६|{{decrease}} (६)}}
! scope=row {{left}} {{flag|माइक्रोनेसिया}}
|| ०.६१५ || {{sort|-०.१३|{{decrease}} ०.१३%}}
|-
|१५० || {{sort|३|{{increase}} (३)}}
! scope=row {{left}} {{flag|म्यानमार}}
|| ०.६०९ || {{sort|१.५४|{{increase}} १.५४%}}
|-
|१५१ || {{sort|५|{{increase}} (५)}}
! scope=row {{left}} {{flag|कम्बोडिया}}
|| ०.६०६ || {{sort|०.८५|{{increase}} ०.८५%}}
|-
|१५२ || {{sort|२|{{increase}} (२)}}
! scope=row {{left}} {{flag|कोमोरोस}}
|| ०.६०३ || {{sort|०.९४|{{increase}} ०.९४%}}
|-
|१५३
| {{sort|-१|{{decrease}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|जिम्बाब्वे}}
|०.५९८
| {{sort|१.१२|{{increase}} १.१२%}}
|-
|१५४ || {{sort|०|{{steady}}}}
! scope=row {{left}} {{flag|जाम्बिया}}
|| ०.५९५ || {{sort|०.६३|{{increase}} ०.६३%}}
|-
|१५५ || {{sort|-५|{{decrease}} (५)}}
! scope=row {{left}} {{flag|क्यामेरून}}
|| ०.५८८ || {{sort|१.१०|{{increase}} १.१०%}}
|-
|१५६ || {{sort|-७|{{decrease}} (७)}}
! scope=row {{left}} {{flag|सोलोमन द्वीप}}
| ०.५८४ || {{sort|०.१३|{{increase}} ०.१३%}}
|-
| rowspan="2" | १५७ || {{sort|१०|{{increase}} (१०)}}
! scope=row {{left}} {{flag|आइभोरी कोस्ट}}
| rowspan="2" | ०.५८२ || {{sort|१.०७|{{increase}} १.०७%}}
|-
| {{sort|३|{{increase}} (३)}}
! scope=row {{left}} {{flag|युगान्डा}}
| {{sort|०.८०|{{increase}} ०.८०%}}
|-
| १५९ || {{sort|५|{{increase}} (५)}}
! scope=row {{left}} {{flag|रुवान्डा}}
| ०.५७८ || {{sort|१.०२|{{increase}} १.०२%}}
|-
|१६० || {{sort|१|{{increase}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|पपुवा न्युगिनी}}
|| ०.५७६ || {{sort|१.१२|{{increase}} १.१२%}}
|-
|१६१ || {{sort|४|{{increase}} (४)}}
! scope=row {{left}} {{flag|टोगो}}
| ०.५७१ || {{sort|१.२९|{{increase}} १.२९%}}
|-
|१६२
| {{sort|-३|{{decrease}} (३)}}
! scope=row {{left}} {{flag|सिरिया}}
|०.५६४
| {{sort|-१.४२|{{decrease}} १.४२%}}
|-
|१६३
| {{sort|-५|{{decrease}} (५)}}
! scope=row {{left}} {{flag|मौरिटानिया}}
|०.५६३
| {{sort|०.५१|{{increase}} ०.५१%}}
|-
|१६४
| {{sort|-२|{{decrease}} (२)}}
! scope=row {{left}} {{flag|नाइजेरिया}}
|०.५६०
| {{sort|०.९७|{{increase}} ०.९७%}}
|-
|१६५
| {{sort|१|{{increase}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|तान्जानिया}}
|०.५५५
| {{sort|०.६४|{{increase}} ०.६४%}}
|-
|१६६ || {{sort|-९|{{decrease}} (९)}}
! scope=row {{left}} {{flag|हाइटी}}
|| ०.५५४ || {{sort|१.७४|{{increase}} १.७४%}}
|-
|१६७ || {{sort|१|{{increase}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|लेसोथो}}
|| ०.५५० || {{sort|०.८६|{{increase}} ०.८६%}}
|-
|१६८
| {{sort|-५|{{decrease}} (५)}}
! scope=row {{left}} {{flag|पाकिस्तान}}
|०.५४४
| {{sort|०.७१|{{increase}} ०.७१%}}
|-
|१६९ || {{sort|१|{{increase}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|सेनेगल}}
|| ०.५३० || {{sort|०.८०|{{increase}} ०.८०%}}
|-
|१७० || {{sort|५|{{increase}} (५)}}
! scope=row {{left}} {{flag|गाम्बिया}}
|| ०.५२४ || {{sort|०.८२|{{increase}} ०.८२%}}
|-
|१७१ || {{sort|८|{{increase}} (८)}}
! scope=row {{left}} {{flag|प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कङ्गो}}
|| ०.५२२ || {{sort|१.०६|{{increase}} १.०६%}}
|-
|१७२ || {{sort|-१|{{decrease}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|मलावी}}
|| ०.५१७ || {{sort|०.८१|{{increase}} ०.८१%}}
|-
|१७३ || {{sort|-४|{{decrease}} (४)}}
! scope=row {{left}} {{flag|बेनिन}}
|| ०.५१५ || {{sort|०.३९|{{increase}} ०.३९%}}
|-
|१७४ || {{sort|२|{{increase}} (२)}}
! scope=row {{left}} {{flag|गिनी-बिसाउ}}
|| ०.५१४ || {{sort|०.७६|{{increase}} ०.७६%}}
|-
|१७५ || {{sort|६|{{increase}} (६)}}
! scope=row {{left}} {{flag|जिबुती}}
|| ०.५१३ || {{sort|१.६७|{{increase}} १.६७%}}
|-
|१७६ || {{sort|-३|{{decrease}} (३)}}
! scope=row {{left}} {{flag|सुडान}}
|| ०.५११ || {{sort|०.४५|{{increase}} ०.४५%}}
|-
| १७७ || {{sort|०|{{steady}}}}
! scope=row {{left}} {{flag|लाइबेरिया}}
| ०.५१० || {{sort|०.४८|{{increase}} ०.४८%}}
|-
|१७८ || {{sort|-१|{{decrease}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|इरित्रिया}}
|| ०.५०३ || {{sort|०.६२|{{increase}} ०.६२%}}
|-
|१७९ || {{sort|३|{{increase}} (३)}}
! scope=row {{left}} {{flag|गिनी}}
|| ०.५०० || {{sort|१.०६|{{increase}} १.०६%}}
|-
|१८० || {{sort|४|{{increase}} (४)}}
! scope=row {{left}} {{flag|इथियोपिया}}
|| ०.४९७ || {{sort|१.५५|{{increase}} १.५५%}}
|-
|१८१ || {{sort|-७|{{decrease}} (७)}}
! scope=row {{left}} {{flag|Islamic Emirate of Afghanistan|name=अफगानिस्तान}}
|| ०.४९६ || {{sort|०.२४|{{increase}} ०.२४%}}
|-
|१८२ || {{sort|१|{{increase}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|मोजाम्बिक}}
|| ०.४९३ || {{sort|१.०४|{{increase}} १.०४%}}
|-
|१८३
| {{sort|-११|{{decrease}} (११)}}
! scope=row {{left}} {{flag|माडागास्कर}}
|०.४८७
| {{sort|-०.०२|{{decrease}} ०.०२%}}
|-
|१८४ || {{sort|-४|{{decrease}} (४)}}
! scope=row {{left}} {{flag|यमन}}
|| ०.४७० || {{sort|-१.३०|{{decrease}} १.३०%}}
|-
|१८५ || {{sort|०|{{steady}}}}
! scope=row {{left}} {{flag|सिएरा लियोन}}
|| ०.४६७ || {{sort|०.८०|{{increase}} ०.८०%}}
|-
|१८६ || {{sort|१|{{increase}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|बुर्किना फासो}}
|| ०.४५९ || {{sort|१.३७|{{increase}} १.३७%}}
|-
|१८७ || {{sort|-२|{{decrease}} (२)}}
! scope=row {{left}} {{flag|बुरुन्डी}}
|| ०.४३९ || {{sort|०.३२|{{increase}} ०.३२%}}
|-
| rowspan="2" |१८८ || {{sort|०|{{steady}}}}
! scope=row {{left}} {{flag|माली}}
| rowspan="2"| ०.४१९ || {{sort|०.०८|{{increase}} ०.०८%}}
|-
| {{sort|३|{{increase}} (३)}}
! scope=row {{left}} {{flag|नाइजर}}
| {{sort|१.३४|{{increase}} १.३४%}}
|-
|१९०
| {{sort|-१|{{decrease}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|चाड}}
|०.४१६
| {{sort|०.६६|{{increase}} ०.६६%}}
|-
|१९१ || {{sort|-१|{{decrease}} (१)}}
! scope=row {{left}} {{flag|मध्य अफ्रिकी गणतन्त्र}}
|| ०.४१४ || {{sort|०.५८|{{increase}} ०.५८%}}
|-
|१९२ || {{sort|-१.०|N/A}}{{efn|सन् २०२२ भन्दा पहिले मानव विकास सूचकाङ्क उपलब्ध छैन}}
! scope=row {{left}} {{flag|सोमालिया}}
|| ०.४०४|| {{sort|-१.०|N/A}}{{efn|सन् २०२२ भन्दा पहिले मानव विकास सूचकाङ्क उपलब्ध छैन}}
|-
|१९३ || {{sort|०|{{steady}}}}
! scope=row {{left}} {{flag|दक्षिण सुडान}}
|| ०.३८८|| {{sort|-०.६१|{{decrease}} ०.६१%}}
|}
== क्षेत्र तथा समूह ==
मानव विकास प्रतिवेदनले विभिन्न देशहरूको लागि पनि मानव विकास सूचकाङ्क प्रतिवेदन प्रस्तुत गर्दछ।<ref>{{cite web |title=Developing regions {{!}} Human Development Reports |url=http://hdr.undp.org/en/content/developing-regions |publisher=संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम |website=hdr.undp.org |access-date=३० March २०२१}}</ref>
यसमा संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम क्षेत्रीय वर्गीकरणमा आधारित क्षेत्रीय समूहहरू जस्तै मानव विकास सूचकाङ्क समूहहरू जसमा हाल दिइएको मानव विकास सूचकाङ्क कोष्ठक, आर्थिक सहयोग तथा विकास सङ्गठन सदस्यहरू र विभिन्न संयुक्त राष्ट्र समूहहरू समावेश छन्। <ref>{{cite web |title=Human Development Report २०२०: Reader's Guide {{!}} Human Development Reports |url=http://hdr.undp.org/en/content/human-development-report-२०२०-readers-guide |publisher=संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम |website=hdr.undp.org |access-date=३० March २०२१}}</ref>
{{table alignment}}
{|class="wikitable sortable plainrowheaders col1left" style="text-align:center"
|+ क्षेत्र तथा समूहका अनुसार मानव विकास सूचकाङ्कको तालिका<ref name="2022 region">{{Cite book |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf |title=Human Development Report 2021-22: Uncertain Times, Unsettled Lives: Shaping our Future in a Transforming World |date=8 September 2022 |publisher=United Nations Development Programme |isbn=978-9-211-26451-7 |pages=280 |access-date=8 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220908114232/hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf |archive-date=8 September 2022 |url-status=live}}</ref>
! scope=col | क्षेत्र तथा समूह
! scope=col | सन् १९९०
! scope=col | सन् २०००
! scope=col | सन् २०१०
! scope=col | सन् २०२०
! scope=col | सन् २०२१
! scope=col | सन् २०२२
!%
वार्षिक वृद्धि
(सन् १९९०–२०२०)
|-
! scope="row" | [[आर्थिक सहयोग तथा विकास सङ्गठन]]
|| ०.७९५ || ०.८४० || ०.८७५ || ०.८९७ || ०.८९९
|०.९०६
| +०.४०%
|-
! scope="row" | ''उति उच्च मानव विकास''
|| ०.७८४ || ०.८२६ || ०.८६८ || ०.८९५ || ०.८९६
|०.९०२
| +०.४४%
|-
! scope="row" | [[युरोप]] र [[मध्य एसिया]]
|| ०.६६४ || ०.६८१ || ०.७४६ || ०.७९३ || ०.७९६
|०.८०२
| +०.५९%
|-
! scope="row" | [[एसिया-प्रशान्त|पूर्वी एसिया तथा प्रशान्त क्षेत्र]]
|| ०.५०७ || ०.५९२ || ०.६८४ || ०.७४८ || ०.७४९
|०.७६६
| +१.३१%
|-
! scope="row" | ''उच्च मानव विकास''
|| ०.५५७ || ०.६२५ || ०.७०० || ०.७५३ || ०.७५४
|०.७६४
| +१.०१%
|-
! scope="row" | [[दक्षिण अमेरिका]] र [[क्यारिबियाली|क्यारिबियन]]
|| ०.६३३ || ०.६८९ || ०.७३३ || ०.७५५ || ०.७५४
|०.७६३
| +०.५९%
|-
! scope="row" | विश्व
|| ०.६०१ || ०.६४५ || ०.६९७ || ०.७३५ || ०.७३२
|०.७३९
| +०.६७%
|-
! scope="row" | [[साना टापु तथा विकासोन्मुख देशहरू]]
|| ०.६०१ || ०.६४९ || ०.६९३ || ०.७३२ || ०.७३०
|०.७३०
| +०.६६%
|-
! scope="row" | [[अरब क्षेत्र]]
|| ०.५५५ || ०.६१८ || ०.६७६ || ०.७०८ || ०.७०८
|०.७०४
| +०.८२%
|-
! scope="row" | [[विकासोन्मुख देश]]
|| ०.५१३ || ०.५६९ || ०.६३८ || ०.६८७ || ०.६८५
|०.६९४
| +०.९८%
|-
! scope="row" | [[दक्षिण एसिया]]
|| ०.४४२ || ०.५०० || ०.५७६ || ०.६३८ || ०.६३२
|०.६४१
| +१.०१%
|-
! scope="row" | ''मध्यम मानव विकास''
|| ०.४५३ || ०.५०६ || ०.५८२ || ०.६४२ || ०.६३६
|०.६४०
| +१.१७%
|-
! scope="row" | [[उप-साहारा अफ्रिका]]
|| ०.४०७ || ०.४३० || ०.५०३ || ०.५४९ || ०.५४७
|०.५४९
| +१.००%
|-
! scope="row" | [[अल्पविकसित देश]]
|| ०.३५७ || ०.४०८ || ०.४८७ || ०.५४२ || ०.५४०
|०.५४२
| +१.४०%
|-
! scope="row" | ''नयून मानव विकास''
|| ०.३५६ || ०.३९९ || ०.४७७ || ०.५१९ || ०.५१८
|०.५१७
| +१.२७%
|}
== टिप्पणी ==
<references group="टिप्पणीहरू"/>
<references group="lower-alpha"/>
== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{सन्दर्भसूची}}
== बाह्य सूत्रहरू ==
* [http://hdr.undp.org/en मानव विकास प्रतिवेदन]
[[श्रेणी:मानव विकास सूचकाङ्क]]
dcsmf75j9njwiq28oxmcocy34s5kt7v
पुथा उत्तरगङ्गा गाउँपालिका
0
130355
1368653
1353090
2026-08-07T13:48:14Z
पर्वत सुवेदी
31224
/* */
1368653
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage-->
<!-- आधारभूत जानकारी -->| name =
| other_name =
| native_name =
| nickname =
| settlement_type = [[गाउँपालिका]]
| motto = <!-- images and maps -->
| image_skyline =
| image_caption =
| image_flag =
| image_seal =
| image_map =
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_map_caption = लुम्बिनी प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
| pushpin_map = Nepal Lumbini Province#Nepal
<!-- अवस्थिति-->
| subdivision_type = [[देश]]
| subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}}
| subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
| subdivision_name1 = [[लुम्बिनी प्रदेश]]
| subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
| subdivision_name2 = [[पूर्वी रुकुम जिल्ला|पूर्वी रुकुम]]
|<!-- राजनीति-->
| government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-5/district-eastern-rukum/putha-uttar-ganga?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref>
| government_type =
| leader_title = अध्यक्ष
| leader_name =
पुनीराज घर्ती <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]])
| leader_title1 = उपाध्यक्ष
| leader_name1 = नरपुर बुढा <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]])
| established_title = स्थापित
| established_date = २७ फागुन २०७३
| unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired-->
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 560.34<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion-->
|population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]
|population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=5&district=47&municipality=1|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref>
| population_total = 18308
| population_density_km2 = auto
| population_blank1_title = Ethnicities
<!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
| utc_offset = +५:४५
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
| coordinates = {{coord|28.58|82.82|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}}
| elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags-->
| elevation_m = <!-- Area/postal codes & others -->
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code = +९७७-०७१
| blank_name = केन्द्र
| blank_info = साविक [[तकसेरा]] गाविसको कार्यालय
| website = [https://puthauttargangamun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट]
| footnotes =
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[लुम्बिनी प्रदेश]]को [[पूर्वी रुकुम जिल्ला]]का ३ [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा [[रन्मामैकोट]], [[हुकाम]], [[जाङ]], [[तकसेरा]], [[कोल, पूर्वी रुकुम|कोल]] र [[राङ्सी, पूर्वी रुकुम|राङ्सी]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए।
==जनसङ्ख्या==
[[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या १८,३०८ रहेको छ भने यहाँ ४,३६८ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/>
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
|+ पुथा उत्तरगंगा गाउँपालिकाको वडा विवरण
|-
! वडा नं. !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (प्रति व.कि.मी.)
|-
| १ || [[रन्मामैकोट]] (१-३) || ७७३ || ३४.०९ || २२.६८
|-
| २ || [[रन्मामैकोट]] (४-५) || १,७५२ || ३०.६१ || ५७.२४
|-
| ३ || [[रन्मामैकोट]] (६-७) || ७७८ || १०.२२ || ७६.१३
|-
| ४ || [[रन्मामैकोट]] (८-९) || ९११ || १३.९९ || ६५.१२
|-
| ५ || [[हुकाम]] (१-७) || १,७३० || ७४.२४ || २३.३०
|-
| ६ || [[हुकाम]] (८-९) || ७६२ || १३.६२ || ५५.९५
|-
| ७ || [[जाङ]] (१-२) || ८०८ || २२.९९ || ३५.१५
|-
| ८ || [[जाङ]] (३-७) || १,३७८ || ८१.८८ || १६.८३
|-
| ९ || [[जाङ]] (८-९) || १,०१८ || ३७.६८ || २७.०२
|-
| १० || [[तकसेरा]] (१-६, ९) || २,००४ || ७५.०५ || २६.७०
|-
| ११ || [[तकसेरा]] (७-८) || १,२९५ || ५५.७५ || २३.२३
|-
| १२ || [[कोल, पूर्वी रुकुम|कोल]] (१-५, ८, ९) || २,०४६ || ३५.९१ || ५६.९८
|-
| १३ || [[कोल, पूर्वी रुकुम|कोल]] (६-७) || १,१७१ || २६.३७ || ४४.४१
|-
| १४ || [[राङ्सी, पूर्वी रुकुम|राङ्सी]] || १,८८२ || ४७.९४ || ३९.२६
|-
! कुल !! !! १८,३०८ !! ५६०.३४ !! ३२.६७
|}
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
==बाह्य कडीहरू==
*[http://www.ddcrukum.gov.np/ जिल्ला समन्वय समितिको कार्यालय, पूर्वी रुकुम, नेपाल] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201012142418/http://ddcrukum.gov.np/ |date=2020-10-12 }}
{{पूर्वी रुकुम जिल्लाका स्थानीय तहहरू}}
[[श्रेणी:पूर्वी रुकुम जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:लुम्बिनी प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]]
e0ysojn3xhy53hx8j317vftsru91ao1
1368654
1368653
2026-08-07T13:49:15Z
पर्वत सुवेदी
31224
/* */
1368654
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage-->
<!-- आधारभूत जानकारी -->| name =
| other_name =
| native_name =
| nickname =
| settlement_type = [[गाउँपालिका]]
| motto = <!-- images and maps -->
| image_skyline =
| image_caption =
| image_flag =
| image_seal =
| image_map =
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_map_caption =
| pushpin_map = पूर्वी रुकुम जिल्ला#लुम्बिनी प्रदेश#नेपाल
<!-- अवस्थिति-->
| subdivision_type = [[देश]]
| subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}}
| subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
| subdivision_name1 = [[लुम्बिनी प्रदेश]]
| subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
| subdivision_name2 = [[पूर्वी रुकुम जिल्ला|पूर्वी रुकुम]]
|<!-- राजनीति-->
| government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-5/district-eastern-rukum/putha-uttar-ganga?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref>
| government_type =
| leader_title = अध्यक्ष
| leader_name =
पुनीराज घर्ती <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]])
| leader_title1 = उपाध्यक्ष
| leader_name1 = नरपुर बुढा <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]])
| established_title = स्थापित
| established_date = २७ फागुन २०७३
| unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired-->
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 560.34<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion-->
|population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]
|population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=5&district=47&municipality=1|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref>
| population_total = 18308
| population_density_km2 = auto
| population_blank1_title = Ethnicities
<!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
| utc_offset = +५:४५
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
| coordinates = {{coord|28.58|82.82|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}}
| elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags-->
| elevation_m = <!-- Area/postal codes & others -->
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code = +९७७-०७१
| blank_name = केन्द्र
| blank_info = साविक [[तकसेरा]] गाविसको कार्यालय
| website = [https://puthauttargangamun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट]
| footnotes =
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[लुम्बिनी प्रदेश]]को [[पूर्वी रुकुम जिल्ला]]का ३ [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा [[रन्मामैकोट]], [[हुकाम]], [[जाङ]], [[तकसेरा]], [[कोल, पूर्वी रुकुम|कोल]] र [[राङ्सी, पूर्वी रुकुम|राङ्सी]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए।
==जनसङ्ख्या==
[[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या १८,३०८ रहेको छ भने यहाँ ४,३६८ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/>
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
|+ पुथा उत्तरगंगा गाउँपालिकाको वडा विवरण
|-
! वडा नं. !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (प्रति व.कि.मी.)
|-
| १ || [[रन्मामैकोट]] (१-३) || ७७३ || ३४.०९ || २२.६८
|-
| २ || [[रन्मामैकोट]] (४-५) || १,७५२ || ३०.६१ || ५७.२४
|-
| ३ || [[रन्मामैकोट]] (६-७) || ७७८ || १०.२२ || ७६.१३
|-
| ४ || [[रन्मामैकोट]] (८-९) || ९११ || १३.९९ || ६५.१२
|-
| ५ || [[हुकाम]] (१-७) || १,७३० || ७४.२४ || २३.३०
|-
| ६ || [[हुकाम]] (८-९) || ७६२ || १३.६२ || ५५.९५
|-
| ७ || [[जाङ]] (१-२) || ८०८ || २२.९९ || ३५.१५
|-
| ८ || [[जाङ]] (३-७) || १,३७८ || ८१.८८ || १६.८३
|-
| ९ || [[जाङ]] (८-९) || १,०१८ || ३७.६८ || २७.०२
|-
| १० || [[तकसेरा]] (१-६, ९) || २,००४ || ७५.०५ || २६.७०
|-
| ११ || [[तकसेरा]] (७-८) || १,२९५ || ५५.७५ || २३.२३
|-
| १२ || [[कोल, पूर्वी रुकुम|कोल]] (१-५, ८, ९) || २,०४६ || ३५.९१ || ५६.९८
|-
| १३ || [[कोल, पूर्वी रुकुम|कोल]] (६-७) || १,१७१ || २६.३७ || ४४.४१
|-
| १४ || [[राङ्सी, पूर्वी रुकुम|राङ्सी]] || १,८८२ || ४७.९४ || ३९.२६
|-
! कुल !! !! १८,३०८ !! ५६०.३४ !! ३२.६७
|}
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
==बाह्य कडीहरू==
*[http://www.ddcrukum.gov.np/ जिल्ला समन्वय समितिको कार्यालय, पूर्वी रुकुम, नेपाल] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201012142418/http://ddcrukum.gov.np/ |date=2020-10-12 }}
{{पूर्वी रुकुम जिल्लाका स्थानीय तहहरू}}
[[श्रेणी:पूर्वी रुकुम जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:लुम्बिनी प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]]
2r8hot5lbgbrtpabku7snwy3ts4lnz7
घोडासैनी
0
139407
1368650
1368641
2026-08-07T12:02:22Z
Prahlad Nepal
72094
1368650
wikitext
text/x-wiki
'''घोडासैनी''' (अंग्रेजी: Ghodasaini) नेपालको एक पुरानो र विशिष्ट ब्राह्मणहरूको थर हो । विभिन्न आञ्चलिक उच्चारण अनुसार यिनिहरूले घोरासैनी, घोरसाइने, वा घोरसाइँ लेख्ने गर्दछन् । नेपालमा बसोबास गर्ने खस ब्राह्मण घोडासैनीहरू (उपाध्याय/जैसी/ खत्री) छन् । यो थरको मुख्य उद्गम थलो नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेश अन्तर्गत अछाम जिल्लाको घोडासैन क्षेत्रलाई मानिन्छ । घोडासैनी थरधारीहरू महर्षि भगवान् जैमिनिका सन्तान हुन् ।
अछाम जिल्लाको घोडासैन क्षेत्रका प्राचीन विद्वान ब्राह्मण महादेव जोशीको वंशलाई 'घोडासैनी' भनिएको हो । घोडासैनीहरूले बढी जसो क्षेत्रमा आफ्नो परिचयमा जोशी वा शर्मा बढी प्रयोग गरेको पाइन्छ । आफ्नो परिचयमा उपाध्याय नै रहेका घोडासैनीहरू उपाध्याय वा जोशी प्रयोग गर्छन् । जैसीमा खसीसकेको भए जैसी पनि प्रयोग गर्ने गरेको पाइन्छ । यिनीहरूले जे जे प्रयोग गरेपनि मूलत: यिनीहरूको थर घोडासैनी नै हो ।
'''१. व्युत्पत्ति तथा नामकरण'''
'थर' शब्द संस्कृतको 'स्थल' (स्थान) शब्दबाट अपभ्रंश भई बनेको मानिन्छ । नेपालका विभिन्न थरहरू स्थान, पेसा, अधिकार वा चरित्रका आधारमा बनेका छन् । घोडासैनी थरको नामकरण पनि स्थान (स्थल) का आधारमा भएको हो ।
भौगोलिक आधार: अछाम जिल्लाको सदरमुकाम मङ्गलसैनबाट दक्षिण-पूर्वमा अवस्थित ऐतिहासिक 'घोडासैन' गाउँमा सुरुमा बसोबास गर्ने कबिला (वंश) भएकाले सोही स्थानका आधारमा यिनको पहिचान 'घोडासैनी' रहन गएको हो ।
शाब्दिक अर्थ: स्थानीय भाषामा 'सैन' शब्दको अर्थ सम्झौतो वा भिरालो/करालो फाँट भन्ने हुन्छ । घोडा राख्ने वा घोडा भएको भिरालो/कराले ठाउँमा बस्ने भएकाले 'घोडासैन' र त्यहाँका बासिन्दालाई 'घोडासैनी' भनिएको मानिन्छ ।
लोक कथन तथा किम्बदन्ती: प्राचीन बाइसे-चौबिसे राजा वा कल्याल/अछामी राजाका पालामा घोडासैनमा बस्ने बाहुन परिवारका महिलाहरूको कडा धार्मिक/सामाजिक अनुशासन र मर्यादाको परीक्षा लिन आँगन अर्थात अछामी भाषामा (खला)मा सुकाएको बिस्कुनमा घोडा छोड्दा पनि सहने 'घोडालाई सहने परिवार' वा सैनिकका घोडा पाल्ने पेसाका कारण 'घोडासैन' नाम रहन गएको भन्ने विभिन्न लोक कथाहरू पनि प्रचलित छन् ।
'''२. इतिहास तथा उत्पत्ति'''
ऐतिहासिक दस्तावेज तथा ताम्रपत्रहरूका अनुसार संवत् ११०० देखि १३०० (विक्रमको एघारौँदेखि तेह्रौँ शताब्दी) को बिचमा अछामका राजा (अशोक मल्ल वा तत्कालीन शासक) को समयमा मानिसहरू बसोबास गरेको गाउँका आधारमा थरहरू निर्धारण गर्ने क्रममा यो थरको नामकरण भएको मानिन्छ ।
घोडासैनीहरू आफ्ना पुर्खा कन्नौज (वर्तमान भारतको उत्तर प्रदेशस्थित कानपुर नजिकै) बाट गढवाल हुँदै नेपाल प्रवेश गरेका कान्यकुब्जी ब्राह्मण का सन्तति मान्छन् । अछामको घोडासैन गाविस (हालको गाउँपालिका/नगरपालिका क्षेत्र) लाई यिनीहरूको आदिम थलो वा मुलघर मानिन्छ ।
'''३. गोत्र, प्रवर र वैदिक शाखा'''
घोडासैनीहरू महर्षि जैमिनिका वंशज मानिन्छन् । जैमिनि ऋषि वेदको पूर्वमिमांसा दर्शनका प्रवर्तक हुन्, र उनले रचित जैमिनि सूत्र वैदिक न्याय र कर्म सिद्धान्तमा महत्वपूर्ण ग्रन्थ हो । उनी महर्षि व्यासका शिष्य तथा हिन्दू वैदिक दर्शनका प्रभावशाली ऋषि थिए ।
गोत्र: जैमिनि (Jaimini)
प्रवर (तीन प्रवर): जैमिनि, उग्र, साङ्कृति
वेद र शाखा: यजुर्वेद (शुक्ल यजुर्वेदको माध्यन्दिनीय शाखा)
द्रष्टव्य: घोडासैनीहरूले (जोशी) लेख्नुको कारण कतिपय ऐतिहासिक वंशावलीहरूमा पुर्खाहरूले ज्योतिष पेसा अपनाएका कारण 'जोइसी' (जोशी) लेखिएको पाइए तापनि सांस्कृतिक तथा गोत्रीय आधारमा जैमिनि गोत्रीयहरूको मूल र शुद्ध थर 'घोडासैनी' नै हो । उनीहरूको सुरुवाती पुस्ता नै निकै विद्वान ब्राह्मण भएको तथ्य पाइन्छन् । महर्षि जैमिनि आफैंमा त्रिकालदर्शी भगवान् थिए । उनि ज्योतिषशास्त्र लिपिबद्ध गर्ने ऋषि पनि हुन् । ज्योतिष क्षेत्रमा जैमिनि सूत्र निकै महत्त्वपूर्ण र चर्चित मानिन्छ ।
जैमिनि परम्पराका अनुयायीहरूले ज्योतिषशास्त्रमा पनि उल्लेखनीय योगदान दिएका छन्। जैमिनि ज्योतिषसूत्र नामक ग्रन्थ ज्योतिषको कारकदशा, आत्मकारक, र चरणदशा प्रणालीमा केन्द्रित छ, र पराशरी पद्धतिभन्दा फरक तर सशक्त विश्लेषण पद्धति हो। यसै परम्परालाई पछ्याउने विद्वानहरू आज पनि नेपाल र भारतमा सक्रिय छन्।
'''४. कुल देवता तथा धार्मिक परम्परा'''
घोडासैनीहरू मूलतः सनातन वैदिक शैव परम्पराका अनुयायी हुन् ।
कुल देवता: यिनीहरूको मूल कुल देवतालाई गल्वाल (वा गल्भाल/गोठालो/गौ-पालक देवता) भनिन्छ । बसाइँसराइ र स्थानीय प्रभावका कारण कतिपय ठाउँमा बन्डाली, जैपाल/मैपाल वा त्रिपुरा सुन्दरी र देउतीबज्यैलाई पनि इष्टदेवी/देवताका रूपमा मान्ने गरिएको पाइन्छ । चौकुनेको रेक्चा हाल (गुटु-बिजौरा बस्ने) घोडासैनीहरू र त्यहाँका क्षेत्री र घोडासैनीहरू कै दमाइहरूले (गोला, रेक्चाको माटो माटे र देउती) पुज्छन् । गोला र माटेलाई भने बलिको परम्परा छ । गल्वाल र मैपाल भने घोडासैनी, टिमाल अनि उनीहरूका दमाइहरूका कुल देउता हुन् । यो अनन्त चतुर्दशीका दिन पुज्ने गरिन्छ ।
पूजा परम्परा: घोडासैनीहरू परम्परागत रूपमा शाकाहारी संस्कार बोकेका ब्राह्मण मानिन्छन् । यिनीहरूको कुल देवताको पूजामा पशु बलि दिने प्रथा छैन । अनन्त चतुर्दशीका दिन सामूहिक वा व्यक्तिगत रूपमा गाईको दुध, दही, मख्खन, मोही र खिर चढाएर तथा गाईको किला (वा खूँटी सहित साङ्लो/दाम्लो (गल्यौँ) को पूजा गर्ने परम्परा छ । त्यो पूजा गरेको मोहीको अग्राधिकार भने दमाईहरूलाई छ । जे जति त्यहाँ भोज प्रसाद छ त्यसमा पनि सबैको अधिकार छ ।
'''५. आञ्चलिक रूप र उच्चारण'''
नेपालका विभिन्न भौगोलिक क्षेत्र तथा बसाइँसराइका आधारमा घोडासैनी थरका विभिन्न उच्चारण र लेख्य रूपहरू पाइन्छन्:
घोडासैनी: सुदूरपश्चिम, मध्यपश्चिम र उपत्यका क्षेत्रमा प्रचलित शुद्ध रूप ।
घोरासैनी / घोरसाइने: मध्यमाञ्चल (सिन्धुपाल्चोक, काभ्रेपलाञ्चोक, सर्लाही, पर्सा) क्षेत्रमा प्रयोग हुने रूप ।
घोरसाइँ / घोरसाइन: पूर्वी नेपाल (झापा) तथा भारतको असम (तिनसुकिया) क्षेत्रका छेत्री/ब्राह्मणहरूमा प्रचलित रूप ।
'''६. भौगोलिक फैलावट'''
घोडासैनी परिवारको बसोबास नेपालका विभिन्न जिल्लाहरूका साथै विदेशमा पनि रहेको छ:
सुदूरपश्चिम तथा कर्णाली: अछाम (घोडासैन, माजी, पैंयासैन, ढाङ्टा, कोटबाडा, सेप्टे, धमाली), सुर्खेत (गुटु, बिजौरा, पन्चपुरी, चिउरी, वीरेन्द्रनगर आदि), दैलेख (बडलम्जी, जैभाने), कैलाली (टीकापुर, बलिया, सोल्टा), कञ्चनपुर, बझाङ ।
लुम्बिनी प्रदेश: बाँके (कोहलपुर, नौवस्ता), बर्दिया (गुलरिया, पाताभार) ।
बागमती र मध्य क्षेत्र: सिन्धुपाल्चोक, काभ्रेपलाञ्चोक, भक्तपुर, काठमाडौँ, मकवानपुर, पर्सा ।
पूर्वी क्षेत्र तथा प्रवास: झापा, नवलपरासी, भुटानी शरणार्थी शिविर, भारतको असम (तिनसुकिया) आदि ।
'''७. समाज तथा क्षेत्रमा उल्लेखनीय व्यक्तित्वहरू'''
घोडासैनी थर तथा यसैसँग जोडिएका वंशजका व्यक्तिहरूले राजनीति, शिक्षा, अनुसन्धान, सञ्चार तथा संस्कृतिमा योगदान पुर्याएका छन्:
शिवराज जोशी: प्रजातान्त्रिक/ लोकतान्त्रिक आन्दोलनका योद्धा, पूर्वमन्त्री, सुर्खेत-२/३ सांसद।
शिवराज जोशी: प्रजातान्त्रिक/ लोकतान्त्रिक आन्दोलनका योद्धा, पूर्वराज्यमन्त्री, दैलेख-२ सांसद ।
रङ्गनाथ जोशी: राष्ट्रिय सभा पूर्व सांसद
जनकराज उपाध्याय: घोडासैनी थर र संस्कृति सम्बन्धी खोज-अनुसन्धाता ।
डा. खगेन्द्र घोडासैनी: प्राध्यापक, भाषाशास्त्री तथा घोडासैनी थर र संस्कृति सम्बन्धी खोज-अनुसन्धाता ।
नवराज घोडासैनी: चर्चित नेपाली लोक तथा दोहोरी गायक ।
डायमण्ड जोशी: राष्ट्रिय स्तरका ख्यातीप्राप्त राजनीतिक पत्रकार ।
== सन्दर्भ सामग्री ==
<ref>[https://newsnepalhd.com/pradesh/karnali-pradesh/24826/ कर्णालीका पूर्वमन्त्री शिवराज जोशीबारे समाचार], न्युज नेपाल एचडी, पहुँचमिति: २०२६ अगस्ट ७।</ref>
<ref>[https://bihanionline.com/archives/9453 अछामको इतिहास र स्थानीय वंशावली सम्बन्धी प्रतिवेदन], बिहानी अनलाइन, पहुँचमिति: २०२६ अगस्ट ७।</ref>
<ref>डा. खगेन्द्र घोडासैनी, Biography Personality and Works of Maharishi Jaimini (महर्षि जैमिनिको जीवनी व्यक्तित्व र कृतित्व)</ref>
<ref>जनकराज उपाध्याय, ''घोडासैनी वंशावली २०८०''</ref>
<references group="https://ghodasainik.blogspot.com/2020/05/blog-post.html" />
mn9s0jjc11c58ke7l34l0j6186fd0fa
1368651
1368650
2026-08-07T12:17:50Z
Prahlad Nepal
72094
1368651
wikitext
text/x-wiki
'''घोडासैनी''' (अंग्रेजी: Ghodasaini) नेपालको एक पुरानो र विशिष्ट ब्राह्मणहरूको थर हो । विभिन्न आञ्चलिक उच्चारण अनुसार यिनिहरूले घोरासैनी, घोरसाइने, वा घोरसाइँ लेख्ने गर्दछन् । नेपालमा बसोबास गर्ने खस ब्राह्मण घोडासैनीहरू (उपाध्याय/जैसी/ खत्री) छन् । यो थरको मुख्य उद्गम थलो नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेश अन्तर्गत अछाम जिल्लाको घोडासैन क्षेत्रलाई मानिन्छ । घोडासैनी थरधारीहरू महर्षि भगवान् जैमिनिका सन्तान हुन् ।
अछाम जिल्लाको घोडासैन क्षेत्रका प्राचीन विद्वान ब्राह्मण महादेव जोशीको वंशलाई 'घोडासैनी' भनिएको हो । घोडासैनीहरूले बढी जसो क्षेत्रमा आफ्नो परिचयमा जोशी वा शर्मा बढी प्रयोग गरेको पाइन्छ । आफ्नो परिचयमा उपाध्याय नै रहेका घोडासैनीहरू उपाध्याय वा जोशी प्रयोग गर्छन् । जैसीमा खसीसकेको भए जैसी पनि प्रयोग गर्ने गरेको पाइन्छ । यिनीहरूले जे जे प्रयोग गरेपनि मूलत: यिनीहरूको थर घोडासैनी नै हो ।
== '''१. व्युत्पत्ति तथा नामकरण''' ==
'थर' शब्द संस्कृतको 'स्थल' (स्थान) शब्दबाट अपभ्रंश भई बनेको मानिन्छ । नेपालका विभिन्न थरहरू स्थान, पेसा, अधिकार वा चरित्रका आधारमा बनेका छन् । घोडासैनी थरको नामकरण पनि स्थान (स्थल) का आधारमा भएको हो ।
भौगोलिक आधार: अछाम जिल्लाको सदरमुकाम मङ्गलसैनबाट दक्षिण-पूर्वमा अवस्थित ऐतिहासिक 'घोडासैन' गाउँमा सुरुमा बसोबास गर्ने कबिला (वंश) भएकाले सोही स्थानका आधारमा यिनको पहिचान 'घोडासैनी' रहन गएको हो ।
शाब्दिक अर्थ: स्थानीय भाषामा 'सैन' शब्दको अर्थ सम्झौतो वा भिरालो/करालो फाँट भन्ने हुन्छ । घोडा राख्ने वा घोडा भएको भिरालो/कराले ठाउँमा बस्ने भएकाले 'घोडासैन' र त्यहाँका बासिन्दालाई 'घोडासैनी' भनिएको मानिन्छ ।
लोक कथन तथा किम्बदन्ती: प्राचीन बाइसे-चौबिसे राजा वा कल्याल/अछामी राजाका पालामा घोडासैनमा बस्ने बाहुन परिवारका महिलाहरूको कडा धार्मिक/सामाजिक अनुशासन र मर्यादाको परीक्षा लिन आँगन अर्थात अछामी भाषामा (खला)मा सुकाएको बिस्कुनमा घोडा छोड्दा पनि सहने 'घोडालाई सहने परिवार' वा सैनिकका घोडा पाल्ने पेसाका कारण 'घोडासैन' नाम रहन गएको भन्ने विभिन्न लोक कथाहरू पनि प्रचलित छन् ।
== २. इतिहास तथा उत्पत्ति ==
ऐतिहासिक दस्तावेज तथा ताम्रपत्रहरूका अनुसार संवत् ११०० देखि १३०० (विक्रमको एघारौँदेखि तेह्रौँ शताब्दी) को बिचमा अछामका राजा (अशोक मल्ल वा तत्कालीन शासक) को समयमा मानिसहरू बसोबास गरेको गाउँका आधारमा थरहरू निर्धारण गर्ने क्रममा यो थरको नामकरण भएको मानिन्छ ।
घोडासैनीहरू आफ्ना पुर्खा कन्नौज (वर्तमान भारतको उत्तर प्रदेशस्थित कानपुर नजिकै) बाट गढवाल हुँदै नेपाल प्रवेश गरेका कान्यकुब्जी ब्राह्मण का सन्तति मान्छन् । अछामको घोडासैन गाविस (हालको गाउँपालिका/नगरपालिका क्षेत्र) लाई यिनीहरूको आदिम थलो वा मुलघर मानिन्छ।
== '''३. गोत्र, प्रवर र वैदिक शाखा''' ==
घोडासैनीहरू महर्षि जैमिनिका वंशज मानिन्छन् । जैमिनि ऋषि वेदको पूर्वमिमांसा दर्शनका प्रवर्तक हुन्, र उनले रचित जैमिनि सूत्र वैदिक न्याय र कर्म सिद्धान्तमा महत्वपूर्ण ग्रन्थ हो । उनी महर्षि व्यासका शिष्य तथा हिन्दू वैदिक दर्शनका प्रभावशाली ऋषि थिए ।
गोत्र: जैमिनि (Jaimini)
प्रवर (तीन प्रवर): जैमिनि, उग्र, साङ्कृति
वेद र शाखा: यजुर्वेद (शुक्ल यजुर्वेदको माध्यन्दिनीय शाखा)
द्रष्टव्य: घोडासैनीहरूले (जोशी) लेख्नुको कारण कतिपय ऐतिहासिक वंशावलीहरूमा पुर्खाहरूले ज्योतिष पेसा अपनाएका कारण 'जोइसी' (जोशी) लेखिएको पाइए तापनि सांस्कृतिक तथा गोत्रीय आधारमा जैमिनि गोत्रीयहरूको मूल र शुद्ध थर 'घोडासैनी' नै हो । उनीहरूको सुरुवाती पुस्ता नै निकै विद्वान ब्राह्मण भएको तथ्य पाइन्छन् । महर्षि जैमिनि आफैंमा त्रिकालदर्शी भगवान् थिए । उनि ज्योतिषशास्त्र लिपिबद्ध गर्ने ऋषि पनि हुन् । ज्योतिष क्षेत्रमा जैमिनि सूत्र निकै महत्त्वपूर्ण र चर्चित मानिन्छ ।
जैमिनि परम्पराका अनुयायीहरूले ज्योतिषशास्त्रमा पनि उल्लेखनीय योगदान दिएका छन्। जैमिनि ज्योतिषसूत्र नामक ग्रन्थ ज्योतिषको कारकदशा, आत्मकारक, र चरणदशा प्रणालीमा केन्द्रित छ, र पराशरी पद्धतिभन्दा फरक तर सशक्त विश्लेषण पद्धति हो। यसै परम्परालाई पछ्याउने विद्वानहरू आज पनि नेपाल र भारतमा सक्रिय छन्।
== ४. कुल देवता तथा धार्मिक परम्परा ==
यिनीहरूको मूल कुल देवतालाई गल्वाल (वा गल्भाल/गोठालो/गौ-पालक देवता) भनिन्छ। बसाइँसराइ र स्थानीय प्रभावका कारण कतिपय ठाउँमा बन्डाली, जैपाल/मैपाल वा त्रिपुरा सुन्दरी र देउतीबज्यैलाई पनि इष्टदेवी/देवताका रूपमा मान्ने गरिएको पाइन्छ।
घोडासैनीहरू परम्परागत रूपमा शाकाहारी संस्कार बोकेका ब्राह्मण मानिन्छन्। यिनीहरूको कुल देवताको पूजामा पशु बलि दिने प्रथा छैन। अनन्त चतुर्दशीका दिन सामूहिक वा व्यक्तिगत रूपमा गाईको दुध, दही, मख्खन, मोही र खिर चढाएर तथा गाईको किला (वा खूँटी सहित साङ्लो/दाम्लो (गल्यौँ) को पूजा गर्ने परम्परा छ। त्यो पूजा गरेको मोहीको अग्राधिकार भने दमाईहरूलाई छ। जे जति त्यहाँ भोज प्रसाद छ त्यसमा पनि सबैको अधिकार छ।
चौकुनेको रेक्चा हाल (गुटु-बिजौरा बस्ने) घोडासैनीहरू र त्यहाँका क्षेत्री तथा घोडासैनीहरू कै दमाइहरूले (गोला, रेक्चाको माटो माटे र देउती) पुज्छन्। गोला र माटेलाई भने बलिको परम्परा छ। गल्वाल र मैपाल भने घोडासैनी, टिमाल अनि उनीहरूका दमाइहरूका कुल देउता हुन्। यो अनन्त चतुर्दशीका दिन पुज्ने गरिन्छ।
== '''५. भौगोलिक फैलावट अनुसार रूप र उच्चारण''' ==
नेपालका विभिन्न भौगोलिक क्षेत्र तथा बसाइँसराइका आधारमा घोडासैनी थरका विभिन्न उच्चारण र लेख्य रूपहरू पाइन्छन्:
घोडासैनी: सुदूरपश्चिम, मध्यपश्चिम र उपत्यका क्षेत्रमा प्रचलित शुद्ध रूप ।
घोरासैनी / घोरसाइने: मध्यमाञ्चल (सिन्धुपाल्चोक, काभ्रेपलाञ्चोक, सर्लाही, पर्सा) क्षेत्रमा प्रयोग हुने रूप ।
घोरसाइँ / घोरसाइन: पूर्वी नेपाल (झापा) तथा भारतको असम (तिनसुकिया) क्षेत्रका छेत्री/ब्राह्मणहरूमा प्रचलित रूप ।
घोडासैनी परिवारको बसोबास नेपालका विभिन्न जिल्लाहरूका साथै विदेशमा पनि रहेको छ:
सुदूरपश्चिम तथा कर्णाली: अछाम (घोडासैन, माजी, पैंयासैन, ढाङ्टा, कोटबाडा, सेप्टे, धमाली), सुर्खेत (गुटु, बिजौरा, पन्चपुरी, चिउरी, वीरेन्द्रनगर आदि), दैलेख (बडलम्जी, जैभाने), कैलाली (टीकापुर, बलिया, सोल्टा), कञ्चनपुर, बझाङ ।
लुम्बिनी प्रदेश: बाँके (कोहलपुर, नौवस्ता), बर्दिया (गुलरिया, पाताभार) ।
बागमती र मध्य क्षेत्र: सिन्धुपाल्चोक, काभ्रेपलाञ्चोक, भक्तपुर, काठमाडौँ, मकवानपुर, पर्सा ।
पूर्वी क्षेत्र तथा प्रवास: झापा, नवलपरासी, भुटानी शरणार्थी शिविर, भारतको असम (तिनसुकिया) आदि ।
== ६.समाज तथा क्षेत्रमा उल्लेखनीय व्यक्तित्वहरू ==
घोडासैनी थर तथा यसैसँग जोडिएका वंशजका व्यक्तिहरूले राजनीति, शिक्षा, अनुसन्धान, सञ्चार तथा संस्कृतिमा योगदान पुर्याएका छन्:
शिवराज जोशी: प्रजातान्त्रिक/ लोकतान्त्रिक आन्दोलनका योद्धा, पूर्वमन्त्री, सुर्खेत-२/३ सांसद।
शिवराज जोशी: प्रजातान्त्रिक/ लोकतान्त्रिक आन्दोलनका योद्धा, पूर्वराज्यमन्त्री, दैलेख-२ सांसद ।
रङ्गनाथ जोशी: राष्ट्रिय सभा पूर्व सांसद
जनकराज उपाध्याय: घोडासैनी थर र संस्कृति सम्बन्धी खोज-अनुसन्धाता ।
डा. खगेन्द्र घोडासैनी: प्राध्यापक, भाषाशास्त्री तथा घोडासैनी थर र संस्कृति सम्बन्धी खोज-अनुसन्धाता ।
नवराज घोडासैनी: चर्चित नेपाली लोक तथा दोहोरी गायक ।
डायमण्ड जोशी: राष्ट्रिय स्तरका ख्यातीप्राप्त राजनीतिक पत्रकार ।
== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
<references />
== सन्दर्भ सामग्री ==
<ref>[https://newsnepalhd.com/pradesh/karnali-pradesh/24826/ कर्णालीका पूर्वमन्त्री शिवराज जोशीबारे समाचार], न्युज नेपाल एचडी, पहुँचमिति: २०२६ अगस्ट ७।</ref>
<ref>[https://bihanionline.com/archives/9453 अछामको इतिहास र स्थानीय वंशावली सम्बन्धी प्रतिवेदन], बिहानी अनलाइन, पहुँचमिति: २०२६ अगस्ट ७।</ref>
<ref>डा. खगेन्द्र घोडासैनी, Biography Personality and Works of Maharishi Jaimini (महर्षि जैमिनिको जीवनी व्यक्तित्व र कृतित्व)</ref>
<ref>जनकराज उपाध्याय, ''घोडासैनी वंशावली २०८०''</ref>
<references group="https://ghodasainik.blogspot.com/2020/05/blog-post.html" />
<references />
j8t9rghf14on3bdq7kksphshumeedmx
विद्युतीय उपकरण
0
141996
1368677
1267025
2026-08-08T03:48:14Z
Bishaldev100
28807
/* */
1368677
wikitext
text/x-wiki
[[चित्र:Stator_and_rotor_by_Zureks.JPG|दायाँ|अङ्गुठाकार|300x300पिक्सेल| विद्युतीय मोटर (इन्डक्शन मोटर) जसको स्टेटर र [[रोटर (विद्युत)|रोटर]] अलग राखिएको छ।]]
[[विद्युतीय इन्जिनियरिङ|विद्युतीय ईन्जिनियरिङ]] मा, '''विद्युतीय मेसिन''', [[विद्युतीय मोटर|बिजुली मोटर]] र विद्युतीय जेनरेटर र अन्य इलेक्ट्रोमग्नेटिक यन्त्रहरुको लागी एक व्यापक शब्द हो। यी सबै इलेक्ट्रोमेकानिकल [[ऊर्जा रूपान्तरण|ऊर्जा रुपान्तरण]] गर्ने उपकरण हुन्। [[विद्युतीय मोटर]]ले विद्युतीय ऊर्जालाई यान्त्रिक ऊर्जामा रूपान्तरण गर्छ, जबकि विद्युतीय जेनेरेटरले मेकानिकल ऊर्जालाई विद्युतीय ऊर्जामा रूपान्तरण गर्छ। मेसिनको गतिशील पुर्जाहरूमा घूर्णन वा [[रेखीय चाल|रैखिक गति]] ( रैखिक मोटरहरूमा ) हुन सक्छ। मोटर र जेनेरेटरको अतिरिक्त, [[ट्रान्सफर्मर]]लाई प्रायः तेस्रो श्रेणीको रूपमा समावेश गरिन्छ, [[ट्रान्सफर्मर]]मा गतिशील पुर्जा{{sfn|Iqbal|Moinoddin|Reddy|2021|p=xxii}} नभए पनि वैकल्पिक ऊर्जाको भोल्टेजलाई रूपान्तरण गर्दछ।
विद्युतीय उपकरणको विकास १९ औं शताब्दीको मध्यमा सुरु भयो। त्यसबेलादेखि हालसम्म [[उद्योग]]देखि घर-घरसम्म विद्युतीय मेसिनहरू सर्वव्यापी भएका छन् । बिजुली जनरेटरको स्वरुपमा, यी विद्युतीय उपकरणहरूले संसारमा लगभग सबै विद्युत शक्ति उत्पादन गर्दछ।{{sfn|Ritonja|2021|p=}} त्यसैगरी कुल उत्पादन हुने विद्युतको ६० प्रतिशत विद्युतीय मोटरबाट खपत हुने गरेको छ। यसको व्यापकतालाई ध्यानमा राख्दै, वैश्विक संरक्षणको लागि अधिक प्रभावकारी विद्युतीय उपकरणहरू विकास गर्न अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ।
सारमा, [[ट्रान्सफर्मर]], [[विद्युतीय मोटर]] र विद्युतीय जेनेरेटर आदिलाई '''विद्युतीय मेसिन''' (Electrical Machine) भनिन्छ। विद्युतीय मेसिनहरूले [[ऊर्जा|ऊर्जालाई]] तीन तरिकामा [[ऊर्जा रूपान्तरण|रूपान्तरण]] गर्छन्:
* यान्त्रिक ऊर्जा ==> विद्युत ऊर्जा : '''बिजुली जेनेरेटर'''
* विद्युत ऊर्जा ==> यान्त्रिक ऊर्जा : '''[[विद्युतीय मोटर|इलेक्ट्रिक मोटर]]'''
* विद्युत ऊर्जा (V1 [[भोल्टेज]]) ==> विद्युत ऊर्जा (V2 [[भोल्टेज]]) : '''[[ट्रान्सफर्मर]]'''
तीमध्ये विद्युतीय जेनेरेटर र विद्युतीय मोटर घुम्ने/गतिशील मेसिन हुन् भने ट्रान्सफर्मर स्थिर मेसिन (अर्थात्, बिना घुमेर काम गर्ने विद्युतीय मेसिन) हो । तीन प्रकारका घुमाउरो विद्युतीय मेसिनहरू छन्:
* (१) [[:hi:दिष्टधारा_मोटर|डी सी]] मेसिन वा कम्युटेटरहरू भएका मेसिनहरू
* (२) सिंक्रोनस मेसिन
* (३) एसिन्क्रोनस मेसिन
[[चित्र:Motore_elettrico_giocattolo.jpg|दायाँ|अङ्गुठाकार|300x300पिक्सेल| यो एक विद्युतीय मोटर हो।]]
== वर्गीकरण ==
[[चित्र:Trafostation_Alter_Hellweg_IMGP4722.jpg|दायाँ|अङ्गुठाकार|300x300पिक्सेल| एक पावर ट्रान्सफर्मर , यससँगै अन्य उपकरण पनि जडान गरिएको छ ।]]
[[चित्र:Transformer.filament.agr.jpg|दायाँ|अङ्गुठाकार|300x300पिक्सेल| यो एउटा सानो ट्रान्सफर्मर हो जुन इलेक्ट्रोनिक सर्किटका लागि ५ भोल्ट, १२ भोल्ट वा १५ भोल्ट डीसी उत्पन्न गर्न प्रयोग गरिन्छ। यसका लागि रेक्टिफायर र रेगुलेटर पनि राख्नुपर्छ ।]]
विद्युतीय उपकरण (मोटर र जेनेरेटर)को बर्गीकरण यसको कामको भौतिक सिद्धान्तको आधारमा गर्न सकिन्छ। विद्युतीय मेसिनहरूको बर्गीकरण विद्युतीय ऊर्जा (विद्युत जनरेटर) उत्पन्न गर्ने वा विद्युतीय उर्जालाई मेकानिकल उर्जा (मोटर) मा रूपान्तरण गर्ने वा विद्युतीय ऊर्जा (जस्तै एम्प्लिडाइन) लाई नियन्त्रण गर्ने अनुसार वर्गीकरण गर्न सकिन्छ। विद्युतीय मेसिनहरूलाई पनि [[डिसी करेन्ट]] मेसिनहरू वा [[एसी करेन्ट]] मेसिनहरू हुन् भन्ने आधारमा वर्गीकृत गर्न सकिन्छ।
=== विद्युत जनरेटर ===
==== एसी जेनेरेटर ====
==== डिसी जेनरेटर ====
=== विद्युत मोटर ===
==== एसी मोटर ====
==== डीसी मोटर ====
== सन्दर्भहरू ==
<references></references>
==यो पनि हेर्नुहोस्==
* [[विद्युतीय मोटर|बिजुली मोटर]]
* बिजुली जनरेटर
* [[ट्रान्सफर्मर]]
* विद्युत शक्ति को उपयोग
{{Electric machines}}
[[श्रेणी:इलेक्ट्रिकल इन्जिनियरिङ]]
[[श्रेणी:विद्युतीय उपकरण]]
[[श्रेणी:विद्युतीय मोटर]]
ivrdl0itfqpnldiilkjgte37zr76tku
1368679
1368677
2026-08-08T04:41:46Z
Bishaldev100
28807
/* यो पनि हेर्नुहोस् */
1368679
wikitext
text/x-wiki
[[चित्र:Stator_and_rotor_by_Zureks.JPG|दायाँ|अङ्गुठाकार|300x300पिक्सेल| विद्युतीय मोटर (इन्डक्शन मोटर) जसको स्टेटर र [[रोटर (विद्युत)|रोटर]] अलग राखिएको छ।]]
[[विद्युतीय इन्जिनियरिङ|विद्युतीय ईन्जिनियरिङ]] मा, '''विद्युतीय मेसिन''', [[विद्युतीय मोटर|बिजुली मोटर]] र विद्युतीय जेनरेटर र अन्य इलेक्ट्रोमग्नेटिक यन्त्रहरुको लागी एक व्यापक शब्द हो। यी सबै इलेक्ट्रोमेकानिकल [[ऊर्जा रूपान्तरण|ऊर्जा रुपान्तरण]] गर्ने उपकरण हुन्। [[विद्युतीय मोटर]]ले विद्युतीय ऊर्जालाई यान्त्रिक ऊर्जामा रूपान्तरण गर्छ, जबकि विद्युतीय जेनेरेटरले मेकानिकल ऊर्जालाई विद्युतीय ऊर्जामा रूपान्तरण गर्छ। मेसिनको गतिशील पुर्जाहरूमा घूर्णन वा [[रेखीय चाल|रैखिक गति]] ( रैखिक मोटरहरूमा ) हुन सक्छ। मोटर र जेनेरेटरको अतिरिक्त, [[ट्रान्सफर्मर]]लाई प्रायः तेस्रो श्रेणीको रूपमा समावेश गरिन्छ, [[ट्रान्सफर्मर]]मा गतिशील पुर्जा{{sfn|Iqbal|Moinoddin|Reddy|2021|p=xxii}} नभए पनि वैकल्पिक ऊर्जाको भोल्टेजलाई रूपान्तरण गर्दछ।
विद्युतीय उपकरणको विकास १९ औं शताब्दीको मध्यमा सुरु भयो। त्यसबेलादेखि हालसम्म [[उद्योग]]देखि घर-घरसम्म विद्युतीय मेसिनहरू सर्वव्यापी भएका छन् । बिजुली जनरेटरको स्वरुपमा, यी विद्युतीय उपकरणहरूले संसारमा लगभग सबै विद्युत शक्ति उत्पादन गर्दछ।{{sfn|Ritonja|2021|p=}} त्यसैगरी कुल उत्पादन हुने विद्युतको ६० प्रतिशत विद्युतीय मोटरबाट खपत हुने गरेको छ। यसको व्यापकतालाई ध्यानमा राख्दै, वैश्विक संरक्षणको लागि अधिक प्रभावकारी विद्युतीय उपकरणहरू विकास गर्न अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ।
सारमा, [[ट्रान्सफर्मर]], [[विद्युतीय मोटर]] र विद्युतीय जेनेरेटर आदिलाई '''विद्युतीय मेसिन''' (Electrical Machine) भनिन्छ। विद्युतीय मेसिनहरूले [[ऊर्जा|ऊर्जालाई]] तीन तरिकामा [[ऊर्जा रूपान्तरण|रूपान्तरण]] गर्छन्:
* यान्त्रिक ऊर्जा ==> विद्युत ऊर्जा : '''बिजुली जेनेरेटर'''
* विद्युत ऊर्जा ==> यान्त्रिक ऊर्जा : '''[[विद्युतीय मोटर|इलेक्ट्रिक मोटर]]'''
* विद्युत ऊर्जा (V1 [[भोल्टेज]]) ==> विद्युत ऊर्जा (V2 [[भोल्टेज]]) : '''[[ट्रान्सफर्मर]]'''
तीमध्ये विद्युतीय जेनेरेटर र विद्युतीय मोटर घुम्ने/गतिशील मेसिन हुन् भने ट्रान्सफर्मर स्थिर मेसिन (अर्थात्, बिना घुमेर काम गर्ने विद्युतीय मेसिन) हो । तीन प्रकारका घुमाउरो विद्युतीय मेसिनहरू छन्:
* (१) [[:hi:दिष्टधारा_मोटर|डी सी]] मेसिन वा कम्युटेटरहरू भएका मेसिनहरू
* (२) सिंक्रोनस मेसिन
* (३) एसिन्क्रोनस मेसिन
[[चित्र:Motore_elettrico_giocattolo.jpg|दायाँ|अङ्गुठाकार|300x300पिक्सेल| यो एक विद्युतीय मोटर हो।]]
== वर्गीकरण ==
[[चित्र:Trafostation_Alter_Hellweg_IMGP4722.jpg|दायाँ|अङ्गुठाकार|300x300पिक्सेल| एक पावर ट्रान्सफर्मर , यससँगै अन्य उपकरण पनि जडान गरिएको छ ।]]
[[चित्र:Transformer.filament.agr.jpg|दायाँ|अङ्गुठाकार|300x300पिक्सेल| यो एउटा सानो ट्रान्सफर्मर हो जुन इलेक्ट्रोनिक सर्किटका लागि ५ भोल्ट, १२ भोल्ट वा १५ भोल्ट डीसी उत्पन्न गर्न प्रयोग गरिन्छ। यसका लागि रेक्टिफायर र रेगुलेटर पनि राख्नुपर्छ ।]]
विद्युतीय उपकरण (मोटर र जेनेरेटर)को बर्गीकरण यसको कामको भौतिक सिद्धान्तको आधारमा गर्न सकिन्छ। विद्युतीय मेसिनहरूको बर्गीकरण विद्युतीय ऊर्जा (विद्युत जनरेटर) उत्पन्न गर्ने वा विद्युतीय उर्जालाई मेकानिकल उर्जा (मोटर) मा रूपान्तरण गर्ने वा विद्युतीय ऊर्जा (जस्तै एम्प्लिडाइन) लाई नियन्त्रण गर्ने अनुसार वर्गीकरण गर्न सकिन्छ। विद्युतीय मेसिनहरूलाई पनि [[डिसी करेन्ट]] मेसिनहरू वा [[एसी करेन्ट]] मेसिनहरू हुन् भन्ने आधारमा वर्गीकृत गर्न सकिन्छ।
=== विद्युत जनरेटर ===
==== एसी जेनेरेटर ====
==== डिसी जेनरेटर ====
=== विद्युत मोटर ===
==== एसी मोटर ====
==== डीसी मोटर ====
== सन्दर्भहरू ==
<references></references>
==यो पनि हेर्नुहोस्==
* [[विद्युतीय मोटर|बिजुली मोटर]]
* [[विद्युत जेनरेटर|बिजुली जनरेटर]]
* [[ट्रान्सफर्मर]]
* [[विद्युत शक्तिको उपयोग]]
{{Electric machines}}
[[श्रेणी:इलेक्ट्रिकल इन्जिनियरिङ]]
[[श्रेणी:विद्युतीय उपकरण]]
[[श्रेणी:विद्युतीय मोटर]]
[[श्रेणी:ऊर्जा रूपान्तरण]]
4xsril2tcimzj3jrlq6n4dvy37ifxbq
थ्री फेज विद्युत
0
142244
1368673
1322652
2026-08-08T03:38:12Z
Bishaldev100
28807
/* सिद्धान्त */
1368673
wikitext
text/x-wiki
[[चित्र:Simpel-3-faset-generator.gif|दायाँ|अङ्गुठाकार|300x300पिक्सेल|थ्री फेज सिङ्क्रोनस जेनेरेटरको सरल चित्र]]
'''थ्री फेज विद्युत शक्ति''' (छोटो रुप 3φ<ref>{{Cite book|last1=Saleh|first1=S. A.|last2=Rahman|first2=M. A.|title=2012 IEEE International Conference on Power Electronics, Drives and Energy Systems (PEDES)|chapter=The analysis and development of controlled 3φ wavelet modulated AC-DC converter|date=25 March 2013|chapter-url=https://ieeexplore.ieee.org/document/6484282|pages=1–6|doi=10.1109/PEDES.2012.6484282|isbn=978-1-4673-4508-8|s2cid=32935308}}</ref>) बिजुली उत्पादन, प्रसारण, र वितरणमा प्रयोग हुने एक आम प्रकारको [[एसी करेन्ट]] (AC) हो।<ref>William D. Stevenson, Jr. ''Elements of Power System Analysis Third Edition'', McGraw-Hill, New York (1975). {{ISBN|0-07-061285-4}}, p. 2</ref> यो एक प्रकारको [[Polyphase system|पोलिफेज प्रणाली]] हो जसमा तीन तार (वा वैकल्पिक रुपमा न्युट्रल तार सहित चार) प्रयोग गरिन्छ र विश्वव्यापी रूपमा विद्युतीय ग्रिडहरू शक्ति हस्तान्तरण गर्न प्रयोग गरिने सबैभन्दा सामान्य विधि हो।
सन् १८८० को दशकमा थ्री फेज विद्युत शक्तिको विकास कयौं व्यक्तिहरुद्वारा भएको थियो। थ्री फेजमा, प्रत्येक तारमा भोल्टेज १२० डिग्री फेज अन्य तारहरू प्रत्येकको सापेक्षमा सारिएको हुन्छ। किनभने यो एक एसी प्रणाली हो , यसले भोल्टेजहरूलाई [[ट्रान्सफर्मर|ट्रान्सफर्मरहरू]] प्रयोग गरेर प्रसारणको लागि उच्च [[भोल्टेज]]मा र वितरणको लागि ब्याक डाउन गर्न सजिलो बनाउँदछ, जसले उच्च दक्षता दिन्छ।
== इतिहास ==
पोलिफेज पावर सिस्टम स्वतन्त्र रूपमा ग्यालिलियो फेरारी, मिखाइल डोलिभो-डोब्रोभोल्स्की, जोनास वेनस्ट्रोम, जोन हप्किन्सन, विलियम स्टेनली जुनियर, र [[निकोला टेस्ला]] १८८० को दशकको अन्तमा आविष्कार गरेका थिए।<ref>{{Cite web |title=AC Power History and Timeline |url=https://edisontechcenter.org/AC-PowerHistory.html |access-date=January 24, 2022 |website=Edison Tech Center}}</ref>
== सिद्धान्त ==
थ्री फेज प्रणालीमा तीन तार हुन्छ (जसबाट बग्ने [[एसी करेन्ट]] परस्पर १२० डिग्री अन्तरमा हुन्छन्। यी तीनको एउटै आवृत्ति (Frequency) हुन्छ। फेज अन्तर भनेको यी धाराहरू अलग-अलग समयमा आफ्नो अधिकतम बिन्दुमा हुन्छ, एउटै समयमा हुँदैन। [[चित्र:3_phase_AC_waveform.svg|अङ्गुठाकार|Normalized [[Waveform|waveforms]] of the instantaneous voltages in a three-phase system in one cycle with time increasing to the right. The phase order is 1–2–3. This sequence repeats each cycle, and thus the [[rotational frequency]] of the generator sets the [[Utility frequency|frequency]] of the power system. Ideally, each phase's [[voltage]], current, and power is offset from the others' by 120°, thus having all at equidistance. This symmetry can also be recreated in converters.]]
[[चित्र:Three_Phase_Electric_Power_Transmission.jpg|अङ्गुठाकार|थ्री फेज बिजुलीको प्रशारण लाईन]]
[[चित्र:Transzformator-allomas.jpg|अङ्गुठाकार|थ्री फेज ट्रान्सर्फमर (Békéscsaba, हङ्गेरी): On the left are the primary wires, and on the right are the secondary wires.]]
== लाभ र हानि ==
[[सिङ्गल फेज विद्युत|सिङ्गल फेज एसी पावर सप्लाई]] (जसले दुईवटा [[एसी करेन्ट]]-वाहक कन्डक्टरहरू (फेज र न्यूट्रल) प्रयोग गर्दछ) को तुलनामा १.५ गुणा मात्र बढी तार प्रयोग गरेरप्रति फेज तीन गुणा विद्युत प्रसारण गर्न सक्छ। यसरी, कन्डक्टर सामग्रीको क्षमताको अनुपात दोब्बर हुन्छ।<ref>Cotton, H, ''Electrical Technology'', 6th ed., Pitman, London, 1950, p. 268.</ref>
पोली फेज वा थ्री फेज पावर सप्लाईमा सिङ्गल फेज बिजुली आपूर्ति प्रणालीमा निम्न फाइदाहरू छन्। <ref>{{Cite web |last=Technology |first=Electrical |title=Advantages of Three Phase System Over Single Phase System |url=https://www.electricaltechnology.org/2020/09/advantages-three-phase-over-single-phase.html |website=Electrical Technology}}</ref>
# थ्री फेज प्रणालीमा लोडमा दिइएको कुल शक्ति हर क्षण सामान हुन्छ। यसबाट [[विद्युत जेनरेटर|विद्युत जेनेरेटर]] र [[विद्युतीय मोटर|विद्युत मोटर]]मा कुनै कम्पन हुँदैन।
# थ्री फेज प्रणालीमा यदि सन्तुलित भएमा यसको योग हर समय शून्य हुन्छ। यसको अर्थ सन्तुलित लोड भएको स्थितिमा न्यूट्रल तार बिना पनि काम चलाउन सकिन्छ, वा धेरै पातलो न्यूट्रल तारबाट काम चलाउन सकिन्छ।
# थ्री फेज उपकरणहरू कम लागत र थप प्रभावकारी हुन्छ ।
# थ्री-फेज प्रणालीहरूले निर्दिष्ट दिशा र स्थिर परिमाणको साथ रोटेटिङ म्याग्नेटिक फिल्ड उत्पादन गर्न सक्छ, जसले [[विद्युतीय मोटर]]हरूको डिजाइनलाई सरल बनाउँछ, किनकि कुनै सुरूवात सर्किट आवश्यकता हुँदैन। <br />
== थ्री फेज लोड ==
थ्री-फेज लोडको एक महत्त्वपूर्ण वर्ग [[विद्युतीय मोटर|इलेक्ट्रिक मोटर]] हो। थ्री-फेज [[इन्डक्सन मोटर]]को सरल डिजाइन, स्वाभाविक रूपमा उच्च स्टार्टिङ टर्क र उच्च दक्षता हुन्छ। त्यस्ता मोटरहरू धेरै उप्योगहरूको लागि उद्योगमा लागू हुन्छन्। एउटै भोल्टेज क्लास र रेटिङको सिंगल-फेज मोटरको तुलनामा थ्री-फेज मोटर बढी कम्प्याक्ट र कम महँगो हुन्छ, र १० [[हर्स पावर]] (७.५ [[वाट|किलोवाट]]) भन्दा माथिका सिंगल-फेज एसी मोटरहरू कम आम छन्। थ्री-फेज मोटरहरू कम कम्पन पनि हुन्छन् र यसैले समान परिस्थितिमा प्रयोग हुने समान शक्तिको सिङ्गल-फेज मोटरहरू भन्दा लामो समयसम्म टिक्छ।<ref>{{cite book|last1=Alexander|first1=Charles K.|last2=Sadiku|first2=Matthew N. O.|date=2007|title=Fundamentals of Electric Circuits|page=504|location=New York|publisher=McGraw-Hill|isbn=978-0-07-297718-9}}</ref>
रेजिस्टिभ तताउने लोड्हरू जस्तै बिजुली [[बोइलर|बोयलर]] वा स्पेस हीटिङ थ्री-फेज प्रणालीहरूमा जडान हुन सक्छ। विद्युतीय प्रकाश पनि जडान हुन सक्छ।
== रङको कोड ==
थ्री फेज विद्युत प्रणालीका कन्डक्टरहरू सन्तुलित लोडिङलाई सहज बनाउन र मोटरहरूको लागि सही चरण रोटेशन सुनिश्चित गर्न सामान्यतया रङ कोडद्वारा पहिचान गरिन्छ, ।
{| class="wikitable"
! colspan="2" rowspan="2" |देश
! colspan="6" |फेज <ref name="note9" group="note">Many labelling systems exist for phases, some having additional meaning, such as: {{nowrap|H1, H2, H3}}; {{nowrap|A, B, C}}; {{nowrap|R, S, T}}; {{nowrap|U, V, W}}; {{nowrap|R, Y, B}}.</ref>
! colspan="2" rowspan="2" |न्युट्रल ,
N<ref name="note10" group="note">Also, grounded conductor.</ref>
! colspan="3" rowspan="2" |Protective earth,
PE<ref name="note11" group="note">Also, earth, or grounding conductor.</ref>
|-
! colspan="2" |L1
! colspan="2" |L2
! colspan="2" |L3
|-
| colspan="2" |अष्ट्रेलिया र न्यूजिल्याण्ड
| style="padding:0.2em 0.6em; background:red;" |
|रातो, or खैरो<ref name="note1" group="note">In Australia and New Zealand, active conductors can be any color except green/yellow, green, yellow, black, or light blue. Yellow is no longer permitted in the 2007 revision of wiring code ASNZS 3000. European color codes are used for all IEC or flex cables such as extension leads, appliance leads etc. and are equally permitted for use in building wiring per AS/NZS 3000:2007.</ref>
| style="padding:0.2em 0.6em; background:white;" |
|सेतो;<ref name="note1" group="note" /> {{abbr|prev.|previously}} पहेंलो
| style="padding:0.2em 0.6em; background:darkblue;" |
|Dark नीलो, or grey<ref name="note1" group="note" />
| style="padding:0.2em 0.6em; background:black;" |
|कालो, or नीलो<ref name="note1" group="note" />
| style="background:green; padding:0.2em 0.3em;" |
| style="padding:0.2em; background:yellow;" |
|हरियो/पहेंलो-striped (installations prior to 1966: हरियो)
|-
| rowspan="2" |क्यानडा
|Mandatory<ref>{{cite book|date=2015|title=C22.1-15 – Canadian Electrical Code, Part I: Safety Standard for Electrical Installations|publisher=Canadian Standards Association|edition=23rd|isbn=978-1-77139-718-6|page=Rule 4–038|no-pp=y}}</ref>
| style="background:red;" |
|रातो<ref name="note2" group="note">In Canada the high leg conductor in a high-leg delta system is always marked red.</ref>
| style="background:black;" |
|कालो
| style="background:blue;" |
|नीलो
| style="background:white;" |
|सेतो, or grey
| style="background:green;" |
| style="padding:0.2em; background:yellow;" |
|हरियो, perhaps पहेंलो-striped, or uninsulated
|-
|Isolated systems<ref>{{cite book|date=2015|title=C22.1-15 – Canadian Electrical Code, Part I: Safety Standard for Electrical Installations|publisher=Canadian Standards Association|edition=23rd|isbn=978-1-77139-718-6|page=Rule 24–208(c)|no-pp=y}}</ref>
| style="background:orange;" |
|सुन्तला
| style="background:#7f462c;" |
|खैरो
| style="background:yellow;" |
|पहेंलो
| style="background:white;" |
|सेतो, or grey
| style="background:green;" |
| style="padding:0.2em; background:yellow;" |
|हरियो perhaps पहेंलो-striped
|-
| colspan="2" |युरोपियन युनियन, युनाइटेड किंगडम , हङकङ , सिङ्गापुर , रूस , अर्जेन्टिना, युक्रेन, बेलारुस, काजाकिस्तान, दक्षिण कोरिया
| style="background:#7f462c;" |
|खैरो
| style="background:black;" |
|कालो
| style="background:gray;" |
|Grey
| style="background:blue;" |
|नीलो
| style="background:green;" |
| style="padding:0.2em; background:yellow;" |
|हरियो/पहेंलो-striped<ref name="note3" group="note">The international standard green-yellow marking of protective-earth conductors was introduced to reduce the risk of confusion by [[Color blindness|color blind]] installers. About 7% to 10% of men cannot clearly distinguish between red and green, which is a particular concern in older schemes where red marks a live conductor and green marks protective earth or safety ground.</ref>
|-
| colspan="2" |दक्षिण अफ्रिका, मलेसिया
| style="background:red;" |
|रातो
| style="background:yellow;" |
|पहेंलो
| style="background:blue;" |
|नीलो
| style="background:black;" |
|कालो
| style="background:green;" |
| style="padding:0.2em; background:yellow;" |
|हरियो/पहेंलो-striped (before c. 1970: हरियो)
|-
| colspan="2" |भारत
| style="background:red;" |
|रातो
| style="background:yellow;" |
|पहेंलो
| style="background:blue;" |
|नीलो
| style="background:black;" |
|कालो
| style="background:green;" |
| style="padding:0.2em; background:yellow;" |
|हरियो, perhaps पहेंलो-striped
|-
| colspan="2" |चिली
| style="background:blue;" |
|नीलो
| style="background:black;" |
|कालो
| style="background:red;" |
|रातो
| style="background:white;" |
|सेतो
| style="background:green;" |
| style="padding:0.2em; background:yellow;" |
|हरियो, perhaps पहेंलो-striped
|-
| colspan="2" |जनवादी गणतन्त्र चीन<ref name="note8" group="note">Note that while China officially uses phase 1: yellow, phase 2: green, phase 3: red, neutral: blue, ground: green/yellow, this is not strongly enforced and there is significant local variation.</ref> (GB{{nbsp}}50303-2002 Section{{nbsp}}15.2.2)
| style="background:yellow;" |
|पहेंलो
| style="background:green;" |
|हरियो
| style="background:red;" |
|रातो
| style="background:#09f;" |
|Sky नीलो
| style="background:green;" |
| style="padding:0.2em; background:yellow;" |
|हरियो/पहेंलो-striped
|-
| rowspan="5" |संयुक्त राज्य अमेरिका<ref name="note6" group="note">Since 1975, the U.S. National Electric Code has not specified coloring of phase conductors. It is common practice in many regions to identify 120/208{{nbsp}}V (wye) conductors as black, red, and blue, and 277/480{{nbsp}}V (wye or delta) conductors as brown, orange, yellow. In a 120/240{{nbsp}}V delta system with a 208{{nbsp}}V high leg, the high leg (typically B phase) is always marked orange, commonly A phase is black and C phase is either red or blue. Local regulations may amend the N.E.C. The U.S. National Electric Code has color requirements for grounded conductors, ground, and grounded-delta three-phase systems which result in one ungrounded leg having a higher voltage potential to ground than the other two ungrounded legs.</ref>
|120, 208, or 240 V
| style="background:black;" |
|कालो
| style="background:red;" |
|रातो
| style="background:blue;" |
|नीलो
| style="background:white;" |
|सेतो
| colspan="2" style="background:gold;" |
|Bare Conductor (no insulation)
|-
|277 or 480 V
| style="background:#7f462c;" |
|खैरो
| style="background:orange;" |
|सुन्तला
| style="background:yellow;" |
|पहेंलो
| style="background:gray;" |
|Gray
| colspan="2" style="background:gold;" |
|Bare Conductor (no insulation)
|-
| rowspan="3" |Alternate Practices (Delta with tapped winding)
| rowspan="2" style="background:black;" |
| rowspan="2" |कालो
| rowspan="2" style="background:orange;" |
| rowspan="2" |सुन्तला
(High-Leg<ref name="note12" group="note">Must be the high leg, if it is present.</ref>)
| style="background:red;" |
|रातो
| rowspan="2" style="background:white;" |
| rowspan="2" |सेतो
| rowspan="2" style="background:green;" |
| rowspan="2" style="padding:0.2em; background:yellow;" |
| rowspan="2" |हरियो or पहेंलो/हरियो-striped or no insulation
|-
| style="background:blue;" |
|नीलो
|}
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}
{{notelist}}
{{ढाँचा:Electric machines}}
[[श्रेणी:इलेक्ट्रिकल इन्जिनियरिङ]]
[[श्रेणी:विद्युत]]
7cybjin928xvsw790wrt9eef1cf26at
प्रयोगकर्ता वार्ता:Prahlad Nepal
3
144377
1368680
1284552
2026-08-08T06:17:29Z
Saroj
31493
अधिसूचना: शीघ्र मेटाउने [[:चित्र:प्रमोद न्यौपाने.jpeg]]।
1368680
wikitext
text/x-wiki
==विकिपिडियामा स्वागत छ!==
<div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|1px|3px|rgba(0, 0, 0, 0.35)}} {{border-radius|2px}}">
<div style="overflow:hidden; height:auto; background: #fff; width: 100%; padding-bottom:18px;">
<div style="font-size: 36px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 1.2em;">नमस्ते, Prahlad Nepalज्यू</div>
<div style="font-size: 24px; padding-top: 0px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; color: #666; ">
[[नेपाली विकिपिडिया]]मा हार्दिक [[विकिपिडिया:स्वागत|स्वागत]] छ!
</div></div>
<div style="vertical-align:middle; color: black; background-color:#fff">
<div style="display: flex; flex-flow: row wrap; background-color:#EAECF0; padding: 10px; padding-left: 25px; ">
<div style="font-size: 18px; padding-top: 0px; margin-left: 0px; text-align: center; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.5em; color: #111; ">
हालसम्म नेपाली विकिपिडियामा [[विशेष:Statistics|२९,८६८]] लेखहरू छन्। यसलाई बढाउन तपाईंको योगदानको आवश्यकता रहेको छ। आउनुहोस् तपाईं हामी सबै मिलेर नेपाली विकिपिडियालाई विश्वका अन्य प्रमुख [[:meta:List_of_Wikipedias/ne|भाषाका विकिपिडिया जत्ति कै धनी]] बनाऔँ। विकिपिडियाले कुनै पनि व्यक्तिलाई सम्पादन गर्ने अधिकार दिन्छ। मलाई आशा छ कि तपाईंले यहाँ मन पराउनुहुन्छ र योगदान गर्ने निर्णय गर्नुहुन्छ।</div>
<div style="flex: 1 1 300px;"><br/>
<div style="font-size: 17px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;">[[File:Symbol support2 vote.svg|25px|alt=|link=]] सुरुवात</div>
<div style="font-size: 15px;">
* पहिले [[विकिपिडिया:विकिपिडियाको बारेमा|विकिपिडियाको परिचय पृष्ठ]] पढ्नुहोस्।
* तपाईंले कसरी [[मद्दत:सहायता विषयसूचि|विकिपिडियामा योगदान गर्न सक्नुहुन्छ]] जान्नुहोस्।
* आफ्नो परिचय दिनको लागि तपाईंको [[प्रयोगकर्ता:Prahlad Nepal|प्रयोगकर्ता पृष्ठ]] बनाउनुहोला ताकि हामी तपाईंलाई अझ राम्रोसँग चिन्न सक्छौँ। (परिचय दिइरहनु आवश्यक नै भने छैन)
</div>
</div>
<div style="flex: 1 1 300px;"><br/>
<div style="font-size: 17px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;">[[File:Artículo bueno-blue.svg|25px|alt=|link=]] सुझावहरू</div>
<div style="font-size: 15px;">
* कृपया [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/वार्तालाप पृष्ठ|वार्तालाप पृष्ठ]]मा चारवटा वक्र (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) प्रयोग गरि हस्ताक्षर गर्नुहोला। यसो गर्नाले वार्तालाप पृष्ठमा स्वत: तपाईंको नाम, वार्ता पृष्ठसूत्र र मिति थपिने छ।
* यदि तपाईंलाई विकिपिडियामा केही समस्या परेको छ भने आफ्नो वार्तालाप पृष्ठमा <code>'''<nowiki>{{मद्दत}}</nowiki>'''</code> राख्नु होला। हाम्रा प्रयोगकर्ताहरूले तपाईंको समस्याको समाधान बताउने छन्।
* नयाँ पृष्ठहरू [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/सम्पादन|सम्पादन गर्दा]] वा [[विकिपिडिया:कसरी लेख बनाउने?|सिर्जना गर्दा]], [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/सन्दर्भ|सन्दर्भ]]हरू थप्दा वा मेटाउँदा गल्ती गर्न डराउनु पर्दैन किनकि गल्ती जो कोहीबाट हुन् सक्छ।
</div>
</div>
</div>
<div style="padding: 10px; padding-left: 25px; ">
<div style="text-align: center;">
{{clickable button 2|विकिपिडिया:कसरी लेख बनाउने?|कसरी लेख बनाउने?|class=mw-ui-constructive center}}
</div>
<div style="text-align: center;">
{{clickable button 2|विकिपिडिया:चिया घर|यदि तपाईंसँग प्रश्नहरू छन् भने यहाँ सोध्नुहोस्|class=mw-ui-constructive center}}
</div>
</div>
</div>
</div>
'''स्वागतम्''', हामी नेपाली विकिपिडियामा तपाईंको सम्पादनको लागि पर्खिरहेका छौं!
-- [[User:नेपाली विकिपिडिया स्वागत|नेपाली विकिपिडिया स्वागत]] ([[User talk:नेपाली विकिपिडिया स्वागत|कुरा गर्नुहोस्]]) ००:२८, ६ मे २०२५ (नेपाली समय)
{{subst:db-imgcopyvio-deleted|चित्र:प्रमोद न्यौपाने.jpeg|nowelcome=|{{{key1}}}={{{value1}}}|{{{key2}}}={{{value2}}}|{{{key3}}}={{{value3}}}}}<!-- Template:Db-csd-deleted-custom --> [[User:Saroj|Saroj]] ([[User talk:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) १२:०२, ८ अगस्ट २०२६ (नेपाली समय)
6s1j08tcae6q1iqfnwqwjs9lk6qah8r
शिवराज जोशी
0
146759
1368652
1368132
2026-08-07T12:21:46Z
Prahlad Nepal
72094
1368652
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| honorific_prefix = [[माननीय]]
| name = शिवराज जोशी
| honorific_suffix =
| native_name = पूर्व सञ्चार, सूचना र यातायात मन्त्री
| native_name_lang = ne
| image = Shivraj joshi at minister of Nepal.jpg
| caption = मा. मन्त्री शिवराज जोशी
| office = नेपाल सरकार, सूचना तथा सञ्चार मन्त्रालय
| primeminister = [[गिरिजाप्रसाद कोइराला]]
| president =
| successor =
| birth_date =
| birth_place = सुर्खेत, रेक्चा, गुटु
| nationality = [[नेपाल]]
| alma_mater = [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]]
| occupation = राजनीतिज्ञ
| monarch = श्री ५ महाराजाधिराज [[वीरेन्द्र वीरविक्रम शाह]] देव
| party = [[नेपाली कांग्रेस]]
| assembly = प्रतिनिधि सभा
| parliament = सिंहदरबार
| constituency = [[सुर्खेत २]] / तत्कालीन [[सुर्खेत-३]]
}}
'''शिवराज जोशी''' नेपाल सरकारका पूर्व सूचना सञ्चार तथा यातायात मन्त्री हुन् । तत्कालीन प्रधानमन्त्री [[गिरिजाप्रसाद कोइराला]] नेतृत्वको सरकारमा जोशी तीन पटक मन्त्री बनेका थिए। वि.सं. २०४८ मा निर्माण तथा यातायात सहायक मन्त्री, २०५६ मा जनसंख्या तथा वातावरण राज्यमन्त्री हुँदै २०५६ मै कोइराला मन्त्रीपरिषद्को दोश्रो पुनर्गठन पछि [[सूचना तथा सञ्चार मन्त्रालय (नेपाल)|सूचना तथा सञ्चार]] मन्त्री बनेका उनी तत्कालीन सरकारका प्रवक्ता थिए । [[नेपाल सरकार]]को तथ्यांक हेर्दा जोशी करिब ६ वर्ष मन्त्री पदको जिम्मेवारीमा थिए । प्रमुख सत्तारुढ दल [[नेपाली काँग्रेस]]का उनि तत्कालीन समयमा संसदीय दलका मुख्य सचेतक समेत बनेका थिए।<ref>{{Cite web |last=एच.डी |first=न्युज नेपाल |date=2025-09-20 |title=कांग्रेस नेता शिवराज जोशीको सुझाव : मैले त छोडिसकें अब पुराना नेताले विश्राम लिएर नयाँ पुस्तालाई नेतृत्व दिनुपर्छ ! |url=https://newsnepalhd.com/newsnepalhd-com-politics/45002/ |access-date=2025-09-22 |website=NewsNepal HD |language=en-US}}</ref> जोशी [[सुर्खेत]] प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नम्बर-२ बाट प्रतिनिधित्व गर्छन् भने यहीँबाट तीनपटक निर्वाचित भइ प्रतिनिधि सभामा प्रवेश गरेका थिए । तत्कालीन समयमा यो क्षेत्र निर्वाचन क्षेत्र नम्बर-३ थियो । <ref>{{Cite web |last=एच.डी |first=न्युज नेपाल |date=2022-09-05 |title=सुर्खेत -२ बाट पुर्वमन्त्री जोशी समानुपातिक उम्मेदवार सिफारिस |url=https://newsnepalhd.com/pradesh/karnali-pradesh/24826/ |access-date=2025-09-22 |website=NewsNepal HD |language=en-US}}</ref> उनी [[चौकुने गाउँपालिका]] [[गुटु]]का स्थायी बासिन्दा हुन् । उनको जन्म चौकुने कै पहाडी लेखमा रहेको रेक्चा गाउँमा भएको थियो ।
== '''राजनीतिक जीवन''' ==
शिवराज जोशी '''करिब १६ वर्ष (वि.सं. २०४८ देखि २०६४ सम्म)''' निरन्तर जसो संसद सदस्य (सांसद) को जिम्मेवारीमा रहे।<ref>{{Cite web |title=तपाईं "शिवराज जोशी" सम्पादन गर्दै हुनुहुन्छ - विकिपिडिया |url=https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B6%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C_%E0%A4%9C%E0%A5%8B%E0%A4%B6%E0%A5%80 |access-date=2026-07-31 |website=ne.wikipedia.org |language=ne}}</ref>
उनको यो १६ वर्षे संसदीय कार्यकाललाई निर्वाचन र राजनीतिक घटनाक्रमका आधारमा तीन भागमा विभाजन गरेर हेर्न सकिन्छ:<ref>{{Cite web |title=तपाईं "शिवराज जोशी" सम्पादन गर्दै हुनुहुन्छ - विकिपिडिया |url=https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B6%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C_%E0%A4%9C%E0%A5%8B%E0%A4%B6%E0%A5%80 |access-date=2026-07-31 |website=ne.wikipedia.org |language=ne}}</ref>
* '''पहिलो कार्यकाल (वि.सं. २०४८ – २०५१):''' प्रजातन्त्र पुनर्स्थापनापछि भएको पहिलो आम निर्वाचन २०४८ मा उनी सुर्खेत क्षेत्र नं. ३ बाट प्रतिनिधि सभा सदस्यमा निर्वाचित भएका थिए। यो संसद मध्यावधि निर्वाचन घोषणा हुनुअघि करिब ३ वर्ष चल्यो।
* '''दोस्रो कार्यकाल (वि.सं. २०५१ – २०५६):''' वि.सं. २०५१ को मध्यावधि निर्वाचनमा उनी पुनः सोही क्षेत्रबाट निर्वाचित भए। यो संसदले ५ वर्षको पूर्ण कार्यकाल पूरा गर्यो।
* '''तेस्रो कार्यकाल (वि.सं. २०५६ – २०६४):''' वि.सं. २०५६ को आम निर्वाचनमा उनी तेस्रो पटक निर्वाचित भए। यो संसद २०५९ मा विघटन भए पनि २०६३ मा पुनर्स्थापित भयो र पछि रूपान्तरित हुँदै २०६४ चैतसम्म कायम रह्यो (बिचको केही वर्ष संसद नहुँदा पनि उनको सांसदको रूपमा कानुनी कार्यकाल २०६४ सम्म नै गणना हुन्छ)।
यसरी लगातार तीन पटक प्रतिनिधि सभामा निर्वाचित भई उनी कूल '''१६ वर्ष''' देशको विधायिका (संसद) को महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारीमा रहे, जसमध्ये करिब ६ वर्ष उनले विभिन्न मन्त्रालयको मन्त्री पद समेत सम्हालेका थिए।<ref>{{Cite web |title=कांग्रेस महाधिवेशन: जिल्ला सभापति र दुई पूर्व मन्त्री महाधिवेशन प्रतिनिधिमा पराजित |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/673721-1637742349.html |access-date=2026-07-31 |website=nagariknews.nagariknetwork.com |language=ne}}</ref>
== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{Reflist}}
mid5g291v765wg4u1wsbb26e7mt2aej
सिङ्गल फेज विद्युत
0
146839
1368674
1354381
2026-08-08T03:39:33Z
Bishaldev100
28807
/* */
1368674
wikitext
text/x-wiki
[[चित्र:Single-phase-pole-transformer-d335.jpg|अङ्गुठाकार|क्यानाडामा सिंगल फेज पोलमाउन्ट स्टेपडाउन ट्रान्सफर्मर। उपयोगिताबाट एक आपूर्ति चरण (चरण-देखि-तटस्थ) ग्राहकहरूका लागि विभाजन-चरणमा रूपान्तरण गरिन्छ।]]
'''सिंगल फेज विद्युत''' (abbreviated 1φ′) [[एसी करेन्ट]] को सबैभन्दा सरल रुप हो जुन बिजुली आपूर्ति गर्न प्रयोग गरिन्छ।
सिंगल फेज प्रणालीमा, सबै [[भोल्टेज|भोल्टेजहरू]] एकसाथ भिन्न हुन्छन्, सिंगल अल्टरनेनिङ वेभफर्म सिर्जना गर्दछ।
यस प्रकारको विद्युत व्यापक रूपमा घरायसी प्रायोजन , साना व्यवसायहरू, र अन्य उपयोगिताका लागि प्रयोग गरिन्छ जहाँ मुख्य आवश्यकताहरू प्रकाश, ताप, र साना उपकरणहरूका लागि हुन्छ।
[[थ्री फेज विद्युत|थ्री फेज]] प्रणालीहरूको विपरीत, सिंगल फेज बिद्युतले स्वाभाविक रूपमा घुम्ने चुम्बकीय क्षेत्र उत्पादन गर्दैन, त्यसैले यसका लागि डिजाइन गरिएको मोटरहरूलाई सुरु गर्न अतिरिक्त कम्पोनेन्टहरू चाहिन्छ र सामान्यतया कम पावर रेटिङहरू हुन्छन् (विरलै १० किलोवाट भन्दा माथि।
किनभने प्रत्येक चक्रको समयमा भोल्टेज दुई पटक अधिकतम हुन्छ, यसको शक्ति प्रदान स्थिर हुँदैन, जसले यसलाई ठुलो मेसिनरी चलाउनका लागि कम कुशल हुन्छ।
विश्वका अधिकांश सिंगल फेज प्रणालीहरू ५० वा ६० हर्जको मानक फ्रिक्वेन्सीमा सञ्चालन हुन्छन्। केही विशेष प्रणालीहरू, जस्तै विद्युतीय रेलवेहरूका लागि कर्षण शक्ति सञ्जालहरू, अन्य फ्रिक्वेन्सीहरू जस्तै १६.६७ हर्ज प्रयोग गर्न सक्छन्। <ref name="AEH">Terrell Croft and Wilford Summers (ed), ''American Electricians' Handbook, Eleventh Edition'', McGraw Hill, New York (1987) {{ISBN|0-07-013932-6}}, chapter 3, pages 3-10, 3-14 to 3-22.</ref>
== प्रयोग ==
सिंगल फेज विद्युत विद्युतीय रेलवेका लागि प्रयोग गर्न सकिन्छ-विश्वको सबैभन्दा ठूलो सिंगल फेज जेनेरेटर, नेकरवेस्टहेम आणविक उर्जा संयन्त्रमा, एक समर्पित कर्षण पावर नेटवर्कमा रेलवे प्रणाली आपूर्ति गरियो।
== ग्राउन्डिङ ==
==यो पनि हेर्नुहोस्==
* [[थ्री फेज विद्युत|थ्री फेज विद्युत शक्ति]]
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
[[श्रेणी:इलेक्ट्रिकल इन्जिनियरिङ]]
[[श्रेणी:विद्युत]]
9v9gkpso7w9l115qlvhc44mrewrw0y5
1368675
1368674
2026-08-08T03:45:27Z
Bishaldev100
28807
/* */
1368675
wikitext
text/x-wiki
[[चित्र:Single-phase-pole-transformer-d335.jpg|अङ्गुठाकार|सिंगल फेज पोलमाउन्ट स्टेपडाउन ट्रान्सफर्मर, क्यानाडा]]
'''सिंगल फेज विद्युत''' (abbreviated 1φ′) [[एसी करेन्ट]] को सबैभन्दा सरल रुप हो जुन बिजुली आपूर्ति गर्न प्रयोग गरिन्छ।
सिंगल फेज प्रणालीमा, सबै [[भोल्टेज|भोल्टेजहरू]] एकसाथ भिन्न हुन्छन्, सिंगल अल्टरनेनिङ वेभफर्म सिर्जना गर्दछ।
यस प्रकारको विद्युत व्यापक रूपमा घरायसी प्रायोजन , साना व्यवसायहरू, र अन्य उपयोगिताका लागि प्रयोग गरिन्छ जहाँ मुख्य आवश्यकताहरू प्रकाश, ताप, र साना उपकरणहरूका लागि हुन्छ।
[[थ्री फेज विद्युत|थ्री फेज]] प्रणालीहरूको विपरीत, सिंगल फेज बिद्युतले स्वाभाविक रूपमा घुम्ने चुम्बकीय क्षेत्र उत्पादन गर्दैन, त्यसैले यसका लागि डिजाइन गरिएको मोटरहरूलाई सुरु गर्न अतिरिक्त कम्पोनेन्टहरू चाहिन्छ र सामान्यतया कम पावर रेटिङहरू हुन्छन् (विरलै १० किलोवाट भन्दा माथि।
किनभने प्रत्येक चक्रको समयमा भोल्टेज दुई पटक अधिकतम हुन्छ, यसको शक्ति प्रदान स्थिर हुँदैन, जसले यसलाई ठुलो मेसिनरी चलाउनका लागि कम कुशल हुन्छ।
विश्वका अधिकांश सिंगल फेज प्रणालीहरू ५० वा ६० हर्जको मानक फ्रिक्वेन्सीमा सञ्चालन हुन्छन्। केही विशेष प्रणालीहरू, जस्तै विद्युतीय रेलवेहरूका लागि कर्षण शक्ति सञ्जालहरू, अन्य फ्रिक्वेन्सीहरू जस्तै १६.६७ हर्ज प्रयोग गर्न सक्छन्। <ref name="AEH">Terrell Croft and Wilford Summers (ed), ''American Electricians' Handbook, Eleventh Edition'', McGraw Hill, New York (1987) {{ISBN|0-07-013932-6}}, chapter 3, pages 3-10, 3-14 to 3-22.</ref>
== प्रयोग ==
सिंगल फेज विद्युत विद्युतीय रेलवेका लागि प्रयोग गर्न सकिन्छ-विश्वको सबैभन्दा ठूलो सिंगल फेज जेनेरेटर, नेकरवेस्टहेम आणविक उर्जा संयन्त्रमा, एक समर्पित कर्षण पावर नेटवर्कमा रेलवे प्रणाली आपूर्ति गरियो।
== ग्राउन्डिङ ==
==यो पनि हेर्नुहोस्==
* [[थ्री फेज विद्युत|थ्री फेज विद्युत शक्ति]]
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
[[श्रेणी:इलेक्ट्रिकल इन्जिनियरिङ]]
[[श्रेणी:विद्युत]]
lyyw8tm1jvcjp260znsws7rf4uiigef
1368676
1368675
2026-08-08T03:45:52Z
Bishaldev100
28807
/* */
1368676
wikitext
text/x-wiki
[[चित्र:Single-phase-pole-transformer-d335.jpg|अङ्गुठाकार|सिंगल फेज पोलमाउन्ट स्टेपडाउन [[ट्रान्सफर्मर]], क्यानाडा]]
'''सिंगल फेज विद्युत''' (abbreviated 1φ′) [[एसी करेन्ट]] को सबैभन्दा सरल रुप हो जुन बिजुली आपूर्ति गर्न प्रयोग गरिन्छ।
सिंगल फेज प्रणालीमा, सबै [[भोल्टेज|भोल्टेजहरू]] एकसाथ भिन्न हुन्छन्, सिंगल अल्टरनेनिङ वेभफर्म सिर्जना गर्दछ।
यस प्रकारको विद्युत व्यापक रूपमा घरायसी प्रायोजन , साना व्यवसायहरू, र अन्य उपयोगिताका लागि प्रयोग गरिन्छ जहाँ मुख्य आवश्यकताहरू प्रकाश, ताप, र साना उपकरणहरूका लागि हुन्छ।
[[थ्री फेज विद्युत|थ्री फेज]] प्रणालीहरूको विपरीत, सिंगल फेज बिद्युतले स्वाभाविक रूपमा घुम्ने चुम्बकीय क्षेत्र उत्पादन गर्दैन, त्यसैले यसका लागि डिजाइन गरिएको मोटरहरूलाई सुरु गर्न अतिरिक्त कम्पोनेन्टहरू चाहिन्छ र सामान्यतया कम पावर रेटिङहरू हुन्छन् (विरलै १० किलोवाट भन्दा माथि।
किनभने प्रत्येक चक्रको समयमा भोल्टेज दुई पटक अधिकतम हुन्छ, यसको शक्ति प्रदान स्थिर हुँदैन, जसले यसलाई ठुलो मेसिनरी चलाउनका लागि कम कुशल हुन्छ।
विश्वका अधिकांश सिंगल फेज प्रणालीहरू ५० वा ६० हर्जको मानक फ्रिक्वेन्सीमा सञ्चालन हुन्छन्। केही विशेष प्रणालीहरू, जस्तै विद्युतीय रेलवेहरूका लागि कर्षण शक्ति सञ्जालहरू, अन्य फ्रिक्वेन्सीहरू जस्तै १६.६७ हर्ज प्रयोग गर्न सक्छन्। <ref name="AEH">Terrell Croft and Wilford Summers (ed), ''American Electricians' Handbook, Eleventh Edition'', McGraw Hill, New York (1987) {{ISBN|0-07-013932-6}}, chapter 3, pages 3-10, 3-14 to 3-22.</ref>
== प्रयोग ==
सिंगल फेज विद्युत विद्युतीय रेलवेका लागि प्रयोग गर्न सकिन्छ-विश्वको सबैभन्दा ठूलो सिंगल फेज जेनेरेटर, नेकरवेस्टहेम आणविक उर्जा संयन्त्रमा, एक समर्पित कर्षण पावर नेटवर्कमा रेलवे प्रणाली आपूर्ति गरियो।
== ग्राउन्डिङ ==
==यो पनि हेर्नुहोस्==
* [[थ्री फेज विद्युत|थ्री फेज विद्युत शक्ति]]
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
[[श्रेणी:इलेक्ट्रिकल इन्जिनियरिङ]]
[[श्रेणी:विद्युत]]
lkuv0e97alaxnh8ek505q65c0bdegj2
प्रमोद न्यौपाने
0
150554
1368681
1368550
2026-08-08T06:20:34Z
Saroj
31493
शीघ्र मेटाउन अनुरोध गरिँदै ([[वि:शीमे#ले७|शीमे ले७]])।
1368681
wikitext
text/x-wiki
{{db-person|help=off}}
'''प्रमोद न्यौपाने''' एक नेपाली पत्रकार, लेखक तथा राजनीतिज्ञ हुन् ।<ref>{{Cite web |last=आकांक्षी |first=सिधाकुरा :: रविबारेका भ्रामक सूचना चिर्ने र प्रतिशोधविरुद्ध हस्ताक्षर अभियान चलाउने प्रमोद न्यौपाने समानुपातिक उम्मेदवार |title=रविबारेका भ्रामक सूचना चिर्ने र प्रतिशोधविरुद्ध हस्ताक्षर अभियान चलाउने प्रमोद न्यौपाने समानुपातिक उम्मेदवार आकांक्षी |url=https://www.sidhakura.com/detail/19906/ |access-date=2026-08-06 |website=रविबारेका भ्रामक सूचना चिर्ने र प्रतिशोधविरुद्ध हस्ताक्षर अभियान चलाउने प्रमोद न्यौपाने समानुपातिक उम्मेदवार आकांक्षी}}</ref>
{{Infobox person
| name = प्रमोद न्यौपाने
| image = प्रमोद न्यौपाने.jpeg
| image_size = 170px
| caption = रास्वपा नेता तथा पूर्व पत्रकार प्रमोद न्यौपाने
| birth_place = [[सिन्धुपाल्चोक]]
| nationality = [[नेपाली]]
| occupation = [[पत्रकार]] [[लेखक]] [[राजनीतिज्ञ]]
| party = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]
* '''सभापति:''' [[रवि लामिछाने]]
* '''उपसभापति:''' [[स्वर्णिम वाग्ले]]
* '''उपसभापति:''' [[सोविता गौतम]]
}}
न्यौपाने राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी रास्वपाका नेता हुन् । पूर्व पत्रकार समेत रहेका न्यौपाने नेपाली सञ्चार जगतमा चिर परिचित नाम हो । न्यौपाने नेपालको राजनीतिक वृत्तमा एक वैचारिक तथा राजनीतिक नेता र विश्लेषकका रूपमा परिचित छन्। उनी रास्वपाको राजनीतिक सिद्धान्त, संगठनात्मक ढाँचा र समसामयिक राजनीतिबारे आफ्ना तर्क तथा विचारहरू सार्वजनिक गर्दै आएका छन्।
[https://www.setopati.com/opinion/389121]
iw7z736yzwlyyqqx8uwknhiw65u7c5r
पण्डित
0
151135
1368687
1368499
2026-08-08T11:48:23Z
Bishaldev100
28807
पृष्ठको सबै सामाग्रीहरू हटाइ पृष्ठ खाली गरीँदै
1368687
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
1368688
1368687
2026-08-08T11:56:26Z
Bishaldev100
28807
"[[:hi:Special:Redirect/revision/6268400|पण्डित]]"पृष्ठलाई अनुवाद गरि सृजना गरियो
1368688
wikitext
text/x-wiki
[[चित्र:Brahmin_boy_ritual.jpg|अङ्गुठाकार|200x200पिक्सेल| एक कर्मकाण्डी पण्डितको तस्वीर]]
'''पण्डित'''को अर्थ विद्वान वा शिक्षक हो, विशेष गरी [[संस्कृत]] र [[हिन्दु धर्म|हिन्दू]] [[कानून|विधि]], [[धर्म]], [[सङ्गीत|संगीत]], वा [[दर्शन]]मा दक्ष व्यक्ति हो। यसको मूल अर्थमा, 'पण्डित' शब्दले सधैं [[हिन्दुत्व|हिन्दू]]लाई जनाउँछ जसले [[वेद|वेदहरूको]] एक प्रमुख भाग, [[उच्चारण]] र गायनको लय र [[सङ्गीत ताल|ताल]] सहित कण्ठ गरेको हुन्छ।
== धर्म ==
पण्डित वा पुजारीहरूलाई निजी र सार्वजनिक [[यज्ञ]] र अन्य अनुष्ठानहरूमा [[ऐतिहासिक वैदिक धर्म|वैदिक]] मन्त्रहरू उच्चारण गर्न बोलाइन्छ र बदलामा उनीहरूलाई [[:hi:दान|दान-दक्षिणा]] दिएर बिदा गरिन्छ।
यस प्रकारको मन्त्रोच्चार को उद्देश्य कार्यको वातावरणलाई जीवन्त बनाउनु हो, साथै श्रोताको आध्यात्मिक उन्नतिलाई बढाउँदै शान्त मनले सुन्नु हो। धेरैजसो पण्डितहरू आध्यात्मिक कारणले [[शाकाहार|शाकाहारी]] हुन्छन्, किनकि उनीहरूबाट सामान्यतया शरीर र मनमा शुद्धता कायम राख्ने अपेक्षा गरिन्छ। पण्डित कुनै जात होइनन्।
== 'पण्डित' उपनाम ==
पण्डित उपनाम प्रायः ब्राह्मणहरूमा पाइन्छ। यद्यपि यो उपनाम प्रायः (९९%) हिन्दूहरूमा पाइन्छ। यो [[कश्मीर]], [[महाराष्ट्र]], [[दिल्ली]], [[उत्तर प्रदेश]], [[मध्य प्रदेश]] र [[बिहार|बिहारमा]] पनि प्रयोग गरिन्छ। [[हिन्दी भाषा|हिन्दीमा,]] तिनीहरूलाई भट्ट, [[पुरोहित]], [[उप्रेती|उपरोहित]], राजपुरोहित र [[रावल (पालीवाल ) ब्राह्मण|रावल]] पनि भनिन्छ।
पण्डित थर मात्र होईन होइन तर नामको ठीक अगाडि थपिएको सम्बोधन पनि हो। पण्डित उपसर्ग ब्राह्मण र गैर-ब्राह्मण दुवैले प्रयोग गर्छन्, अर्थात्, ती सबै व्यक्तिहरूले जो कुनै विशेष क्षेत्रमा उच्च ज्ञान राख्छन्। पण्डित शब्दले विद्वतालाई जनाउँछ।
== संगीत ==
== अन्य ==
भारतको [[सर्वोच्च न्यायालय|सर्वोच्च अदालत]]मा पण्डितको रूपमा एक कानून अधिकारी नियुक्त गरिन्थ्यो जसले हिन्दू विधिका बुँदाहरूमा ब्रिटिश न्यायाधीशहरूलाई सल्लाह दिन्थे। न्यायाधीशहरूले हिन्दू कानूनसँग व्यवहार गर्ने केही अनुभव हासिल गरेका थिए र विकसित भएको 'केस ल' प्रयोग गर्न थालेका थिए, त्यसैले १८६४ मा यो अभ्यास बन्द गरियो। दुई वर्ष अगाडि, १८६२ मा, उच्च अदालतले पनि यसको आधिकारिक प्रयोग घटाएको थियो।
== पश्चिममा पण्डित ==
पश्चिममा, पण्डित शब्द कुनै क्षेत्रमा कुशल, विशेषज्ञ व्यक्तिलाई जनाउन पनि प्रयोग गरिन्छ। उदाहरणका लागि, प्रोग्रामिङ पण्डित, मार्केटिङ पण्डित, फुटबल पण्डित आदि।
* [[मन्त्र|मंत्र]]
* विक्रम पण्डित
* एन आर नारायण मूर्ति
[[श्रेणी:जातीय समूहहरू]]
[[श्रेणी:सम्मान]]
8hbyyt11fx0gdl62edqql8k4foje6lq
1368689
1368688
2026-08-08T11:56:47Z
Bishaldev100
28807
1368689
wikitext
text/x-wiki
[[चित्र:Brahmin_boy_ritual.jpg|अङ्गुठाकार|200x200पिक्सेल| एक कर्मकाण्डी पण्डितको तस्वीर]]
'''पण्डित'''को अर्थ विद्वान वा शिक्षक हो, विशेष गरी [[संस्कृत]] र [[हिन्दु धर्म|हिन्दू]] [[कानून|विधि]], [[धर्म]], [[सङ्गीत|संगीत]], वा [[दर्शन]]मा दक्ष व्यक्ति हो। यसको मूल अर्थमा, 'पण्डित' शब्दले सधैं [[हिन्दुत्व|हिन्दू]]लाई जनाउँछ जसले [[वेद|वेदहरूको]] एक प्रमुख भाग, [[उच्चारण]] र गायनको लय र [[सङ्गीत ताल|ताल]] सहित कण्ठ गरेको हुन्छ।
== धर्म ==
पण्डित वा पुजारीहरूलाई निजी र सार्वजनिक [[यज्ञ]] र अन्य अनुष्ठानहरूमा [[ऐतिहासिक वैदिक धर्म|वैदिक]] मन्त्रहरू उच्चारण गर्न बोलाइन्छ र बदलामा उनीहरूलाई [[:hi:दान|दान-दक्षिणा]] दिएर बिदा गरिन्छ।
यस प्रकारको मन्त्रोच्चार को उद्देश्य कार्यको वातावरणलाई जीवन्त बनाउनु हो, साथै श्रोताको आध्यात्मिक उन्नतिलाई बढाउँदै शान्त मनले सुन्नु हो। धेरैजसो पण्डितहरू आध्यात्मिक कारणले [[शाकाहार|शाकाहारी]] हुन्छन्, किनकि उनीहरूबाट सामान्यतया शरीर र मनमा शुद्धता कायम राख्ने अपेक्षा गरिन्छ। पण्डित कुनै जात होइनन्।
== 'पण्डित' उपनाम ==
पण्डित उपनाम प्रायः ब्राह्मणहरूमा पाइन्छ। यद्यपि यो उपनाम प्रायः (९९%) हिन्दूहरूमा पाइन्छ। यो [[कश्मीर]], [[महाराष्ट्र]], [[दिल्ली]], [[उत्तर प्रदेश]], [[मध्य प्रदेश]] र [[बिहार|बिहारमा]] पनि प्रयोग गरिन्छ। [[हिन्दी भाषा|हिन्दीमा,]] तिनीहरूलाई भट्ट, [[पुरोहित]], [[उप्रेती|उपरोहित]], राजपुरोहित र [[रावल (पालीवाल ) ब्राह्मण|रावल]] पनि भनिन्छ।
पण्डित थर मात्र होईन होइन तर नामको ठीक अगाडि थपिएको सम्बोधन पनि हो। पण्डित उपसर्ग ब्राह्मण र गैर-ब्राह्मण दुवैले प्रयोग गर्छन्, अर्थात्, ती सबै व्यक्तिहरूले जो कुनै विशेष क्षेत्रमा उच्च ज्ञान राख्छन्। पण्डित शब्दले विद्वतालाई जनाउँछ।
== संगीत ==
== अन्य ==
भारतको [[सर्वोच्च न्यायालय|सर्वोच्च अदालत]]मा पण्डितको रूपमा एक कानून अधिकारी नियुक्त गरिन्थ्यो जसले हिन्दू विधिका बुँदाहरूमा ब्रिटिश न्यायाधीशहरूलाई सल्लाह दिन्थे। न्यायाधीशहरूले हिन्दू कानूनसँग व्यवहार गर्ने केही अनुभव हासिल गरेका थिए र विकसित भएको 'केस ल' प्रयोग गर्न थालेका थिए, त्यसैले १८६४ मा यो अभ्यास बन्द गरियो। दुई वर्ष अगाडि, १८६२ मा, उच्च अदालतले पनि यसको आधिकारिक प्रयोग घटाएको थियो।
== पश्चिममा पण्डित ==
पश्चिममा, पण्डित शब्द कुनै क्षेत्रमा कुशल, विशेषज्ञ व्यक्तिलाई जनाउन पनि प्रयोग गरिन्छ। उदाहरणका लागि, प्रोग्रामिङ पण्डित, मार्केटिङ पण्डित, फुटबल पण्डित आदि।
==यो पनि हेर्नुहोस्==
* [[मन्त्र|मंत्र]]
* विक्रम पण्डित
* एन आर नारायण मूर्ति
[[श्रेणी:जातीय समूहहरू]]
[[श्रेणी:सम्मान]]
eim6cov7gzs0z161n3jsz1hzpvicc0h
1368690
1368689
2026-08-08T11:57:50Z
Bishaldev100
28807
/* 'पण्डित' उपनाम */
1368690
wikitext
text/x-wiki
[[चित्र:Brahmin_boy_ritual.jpg|अङ्गुठाकार|200x200पिक्सेल| एक कर्मकाण्डी पण्डितको तस्वीर]]
'''पण्डित'''को अर्थ विद्वान वा शिक्षक हो, विशेष गरी [[संस्कृत]] र [[हिन्दु धर्म|हिन्दू]] [[कानून|विधि]], [[धर्म]], [[सङ्गीत|संगीत]], वा [[दर्शन]]मा दक्ष व्यक्ति हो। यसको मूल अर्थमा, 'पण्डित' शब्दले सधैं [[हिन्दुत्व|हिन्दू]]लाई जनाउँछ जसले [[वेद|वेदहरूको]] एक प्रमुख भाग, [[उच्चारण]] र गायनको लय र [[सङ्गीत ताल|ताल]] सहित कण्ठ गरेको हुन्छ।
== धर्म ==
पण्डित वा पुजारीहरूलाई निजी र सार्वजनिक [[यज्ञ]] र अन्य अनुष्ठानहरूमा [[ऐतिहासिक वैदिक धर्म|वैदिक]] मन्त्रहरू उच्चारण गर्न बोलाइन्छ र बदलामा उनीहरूलाई [[:hi:दान|दान-दक्षिणा]] दिएर बिदा गरिन्छ।
यस प्रकारको मन्त्रोच्चार को उद्देश्य कार्यको वातावरणलाई जीवन्त बनाउनु हो, साथै श्रोताको आध्यात्मिक उन्नतिलाई बढाउँदै शान्त मनले सुन्नु हो। धेरैजसो पण्डितहरू आध्यात्मिक कारणले [[शाकाहार|शाकाहारी]] हुन्छन्, किनकि उनीहरूबाट सामान्यतया शरीर र मनमा शुद्धता कायम राख्ने अपेक्षा गरिन्छ। पण्डित कुनै जात होइनन्।
== 'पण्डित' उपनाम ==
{{मुख्य|पण्डित (थर)}}
पण्डित उपनाम प्रायः ब्राह्मणहरूमा पाइन्छ। यद्यपि यो उपनाम प्रायः (९९%) हिन्दूहरूमा पाइन्छ। यो [[कश्मीर]], [[महाराष्ट्र]], [[दिल्ली]], [[उत्तर प्रदेश]], [[मध्य प्रदेश]] र [[बिहार|बिहारमा]] पनि प्रयोग गरिन्छ। [[हिन्दी भाषा|हिन्दीमा,]] तिनीहरूलाई भट्ट, [[पुरोहित]], [[उप्रेती|उपरोहित]], राजपुरोहित र [[रावल (पालीवाल ) ब्राह्मण|रावल]] पनि भनिन्छ।
पण्डित थर मात्र होईन होइन तर नामको ठीक अगाडि थपिएको सम्बोधन पनि हो। पण्डित उपसर्ग ब्राह्मण र गैर-ब्राह्मण दुवैले प्रयोग गर्छन्, अर्थात्, ती सबै व्यक्तिहरूले जो कुनै विशेष क्षेत्रमा उच्च ज्ञान राख्छन्। पण्डित शब्दले विद्वतालाई जनाउँछ।
== संगीत ==
== अन्य ==
भारतको [[सर्वोच्च न्यायालय|सर्वोच्च अदालत]]मा पण्डितको रूपमा एक कानून अधिकारी नियुक्त गरिन्थ्यो जसले हिन्दू विधिका बुँदाहरूमा ब्रिटिश न्यायाधीशहरूलाई सल्लाह दिन्थे। न्यायाधीशहरूले हिन्दू कानूनसँग व्यवहार गर्ने केही अनुभव हासिल गरेका थिए र विकसित भएको 'केस ल' प्रयोग गर्न थालेका थिए, त्यसैले १८६४ मा यो अभ्यास बन्द गरियो। दुई वर्ष अगाडि, १८६२ मा, उच्च अदालतले पनि यसको आधिकारिक प्रयोग घटाएको थियो।
== पश्चिममा पण्डित ==
पश्चिममा, पण्डित शब्द कुनै क्षेत्रमा कुशल, विशेषज्ञ व्यक्तिलाई जनाउन पनि प्रयोग गरिन्छ। उदाहरणका लागि, प्रोग्रामिङ पण्डित, मार्केटिङ पण्डित, फुटबल पण्डित आदि।
==यो पनि हेर्नुहोस्==
* [[मन्त्र|मंत्र]]
* विक्रम पण्डित
* एन आर नारायण मूर्ति
[[श्रेणी:जातीय समूहहरू]]
[[श्रेणी:सम्मान]]
306c0fwd5ebr5vkna1mjb2kwyq0idmv
सर गंगाराम अस्पताल (भारत)
0
151160
1368658
2026-08-07T16:13:46Z
Rajeeb bastola
39875
"[[:en:Special:Redirect/revision/1367781739|Sir Ganga Ram Hospital (India)]]"पृष्ठलाई अनुवाद गरि सृजना गरियो
1368658
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox hospital|name=Sir Ganga Ram Hospital|org_group=|logo=|logo_size=|image=SirGangaranDelhi.jpg|image_size=225|alt=|caption=Statue of the benefactor, [[Sir Ganga Ram]] at the hospital.|coordinates=<!-- {{coord|LAT|LON|type:landmark|display=inline, title}} -->|location=[[Delhi]]|region=|state=|country=[[India]]|healthcare=[[Private hospital]]|funding=[[For-profit hospital]]|type=General|network=|standards=[[NABH]]|emergency=Yes ([[Trauma center]])|beds=900+|speciality=multi-specialty|helipad=|h1_number=|h1_length_f=|h1_length_m=|h1_surface=<!-- up to h12 -->|founded=1954|closed=|demolished=|website=<!-- {{URL|www.example.com}} -->|other_links=|module=}}<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
{| class="infobox vcard"
! colspan="2" class="infobox-above fn org" |सर गङ्गाराम अस्पताल
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:SirGangaranDelhi.jpg|284x284पिक्सेल]]<div class="infobox-caption">अस्पतालमा दाता सर गङ्गारामको मूर्ति।</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |<mapframe zoom="13" align="center" frameless="1" height="200" width="250">[
{"properties":{"title":"Sir Ganga Ram Hospital (India)","fill-opacity":0.1,"stroke":"#525252","stroke-width":3,"fill":"#dbdbdb"},"type":"ExternalData","service":"geoshape","ids":"Q7526817"},
{"properties":{"stroke-width":3,"stroke":"#525252","title":"Sir Ganga Ram Hospital (India)"},"type":"ExternalData","service":"geoline","ids":"Q7526817"},
{"type":"Feature","geometry":{"coordinates":[77.18,28.63],"type":"Point"},"properties":{"marker-color":"#919090","title":"Sir Ganga Ram Hospital (India)","marker-symbol":"hospital"}}
]</mapframe><div class="infobox-caption"></div>
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color: #efefef; color: inherit;" |भूगोल
|-
! class="infobox-label" scope="row" |स्थान
| class="infobox-data" |[[Delhi|दिल्ली]], [[India|भारत]]
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color: #efefef; color: inherit;" |सङ्गठन
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Health system|हेरचाह प्रणाली ]]
| class="infobox-data" |[[Private hospital|निजी अस्पताल]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Hospital#Types|प्रकार]]
| class="infobox-data category" |[[Hospital#General|जनरल]]
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color: #efefef; color: inherit;" |सेवाहरू
|-
! class="infobox-label" scope="row" |मापदण्डहरू
| class="infobox-data" |[[NABH|एनएबीएच]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; ">[[Emergency department|आपतकालीन विभाग]]</div>
| class="infobox-data" |हो (ट्राउमा सेन्टर)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |बेडहरू
| class="infobox-data" |900+
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color: #efefef; color: inherit;" |इतिहास
|-
! class="infobox-label" scope="row" |स्थापना
| class="infobox-data" |1954
|}
28°38′N 77°11′E/28.63 °N 77.18 °E/<id1 a="" href="./Rajendra_Nagar,_Delhi" id2="" rel="mw:WikiLink" title="Rajendra Nagar, Delhi" अस्पताल="" गङ्गा="" राम="" सर="">राजेन्द्र नगर, दिल्ली रहेको एक नाफामूलक [[Private hospital|निजी अस्पताल]] हो। यसले [[दक्षिणपूर्व एसिया|दक्षिणपूर्वी एसिया]] बिरामीहरूलाई व्यापक चिकित्सा सेवाहरू प्रदान गर्दछ । अस्पतालको न्यूनतम पहुँच शल्यक्रिया विभाग [[दक्षिण एसिया]] पहिलो यस्तो विभाग थियो।<indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:6}}<span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Sir_Ganga_Ram_Hospital_(India)¶ms=28.63_N_77.18_E_ <span class="geo-nondefault"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">28°38′N</span> <span class="longitude">77°11′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-default"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">28.63°N 77.18°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">28.63; 77.18</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator><ref>{{Cite web |title=Achievements |url=http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090621084021/http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 |archive-date=21 June 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20090621084021/http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 "Achievements"]. Archived from [https://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 the original] on 21 June 2009.</cite></ref></id1>
सर गंगाराम ह्यासपिटलले डिप्लोमेट इन नेसनल बोर्ड (डिएनबि) कार्यक्रमअन्तर्गत युवा डाक्टरहरूलाई तालिम पनि प्रदान गर्दछ। अस्पतालमा डिएनबी कार्यक्रम सन् १९८४ मा सुरु भएको थियो र हाल देशमा सबैभन्दा धेरै डिएनबी विशेषताहरू सञ्चालन गर्दछ। भारतमा पहिलो हड्डीको ब्याङ्क भएकोमा यसको विशेषता छ।
[[चित्र:Sir_Ganga_Ram_Hospital_Ambulance.jpg|अङ्गुठाकार|सर गंगाराम अस्पताल एम्बुलेन्स]]
२९ मार्च २०१९ मा, सर गंगाराम अस्पताल एबी-पीएमजेएवाईमा सामेल हुने दिल्लीको पहिलो ठुलो अस्पताल बन्यो।<ref>{{Cite news|url=https://medicaldialogues.in/sir-ganga-ram-hospital-becomes-first-delhi-hospital-to-join-ayushman-bharat-scheme/|title=Sir Ganga Ram Hospital becomes First Big Delhi Hospital to join Ayushman Bharat scheme|date=2019-03-29|work=Medical Dialogues|access-date=2019-03-29|language=en-IN}}</ref>
हाल सर गंगाराम अस्पतालको नेतृत्व सर गंगाराम ट्रस्ट सोसाइटीका अध्यक्ष डा. (प्रोफेसर डी. एस. राणा र व्यवस्थापन बोर्डका अध्यक्ष डा अजय स्वरूपले गरिरहेका छन्।
== इतिहास ==
मूल अस्पताल पहिलो पटक १९२१ मा [[लाहोर]], ब्रिटिस भारत (अहिले पाकिस्तान) मा सर गङ्गा राम (१८५१-१९२७) द्वारा स्थापित गरिएको थियो, जो एक सिभिल इन्जिनियर र आफ्नो समयका प्रमुख परोपकारी थिए। दोस्रो विश्वयुद्धपछि र सन् १९४७ मा [[भारतको विभाजन]], यो दोस्रो अस्पताल [[नयाँ दिल्ली]] लगभग ११ एकड जमिनमा स्थापना गरिएको थियो। अप्रिल १९५१ मा भारतका तत्कालीन प्रधानमन्त्री श्री जवाहरलाल नेहरूले धर्मवीरको तत्वावधानमा आधारशिला राखेका थिए, जो त्यस समयमा प्रधानमन्त्रीको प्रमुख निजी सचिव पनि थिए। पछि १३ अप्रिल १९५४ मा उनले अस्पतालको उद्घाटन गरे। सर गंगारामका ज्वाइँ धर्मवीरलाई नयाँ दिल्लीको सर गंगाराम अस्पतालको प्रमुख वास्तुकार र संस्थापकका रूपमा पनि चिनिन्छ।
[[चित्र:Sir_Ganga_Ram_Hospital_Top_View.jpg|अङ्गुठाकार|सर गंगारामअस्पताल]]
सन् १९७० को दशकमा कोषको अभावका कारण अस्पताल लगभग बन्द भयो। यसलाई सन् १९८१ मा नयाँ दिल्लीका उल्लेखनीय सामान्य शल्यचिकित्सकहरू मध्ये एक डा. के. सी. महाजनद्वारा पुनर्गठन गरिएको थियो। व्यवस्थापन बोर्डका अध्यक्षका रूपमा डा महाजनले अस्पतालको वित्तीय र कार्यात्मक संरचनामा संशोधन गरी सर गंगाराम अस्पताल परिसरभित्र महाजन इमेजिङ डायग्नोस्टिक्स सेन्टर खोलेका थिए। सन् १९७० को दशकमा सिकेका पाठहरूले अस्पतालको ध्यान सेवा उन्मुखबाट उच्च गुणस्तरको क्यान्टिन सेवाको साथ लाभदायकमा परिवर्तन गऱ्यो।<ref name=":0">{{Cite web |title=Expert Talk – Dr KC Mahajan » DoctorNDTV ....for the better health of Indians |url=http://doctor.ndtv.com/expertinterview/ndtv/expertintid/6/Dr_KC_Mahajan.html |access-date=2016-06-26 |website=doctor.ndtv.com}}</ref>
डा. एस.के. भण्डारी ले सर गंगाराम अस्पतालमा स्त्रीरोग र प्रसूति विभाग स्थापना गरे र 86 वर्षको उमेरमा हृदयघात र [[कोरोनाभाइरस रोग २०१९|कोभिड-19]] को शिकार हुनु अघि 58 वर्ष काम गरे। डा. भण्डारी ले काङ्ग्रेस नेता [[राहुल गान्धी]] र प्रियङ्का गान्धी र उनका बच्चाहरू सहित धेरै प्रमुख व्यक्तित्वहरू जन्माएको भनिन्छ।<ref>{{Cite web |date=2021-05-14 |title=Delhi's top gynaecologist, with Ganga Ram hospital for 58 years, dies of Covid-19 |url=https://indianexpress.com/article/cities/delhi/renowned-gynaecologist-dr-s-k-bhandari-who-delivered-rahul-and-priyanka-gandhi-dies-of-covid-19-7314206/ |access-date=2021-05-14 |website=The Indian Express |language=en}}</ref>
== सन्दर्भहरू ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== बाह्य लिङ्कहरू ==
* [https://sgrh.com आधिकारिक वेबसाइट]
{{प्राधिकरण नियन्त्रण}}
[[श्रेणी:सङ्क्षिप्त विवरण भएका लेखहरू]]
mqm2m87lr5s1yuza7bt82ecvykd9cpv
1368659
1368658
2026-08-07T16:17:29Z
Rajeeb bastola
39875
1368659
wikitext
text/x-wiki
{{short description|For-profit hospital in Delhi}}
{{use Indian English|date=May 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox hospital
| name = Sir Ganga Ram Hospital
| org_group =
| logo =
| logo_size =
| image = SirGangaranDelhi.jpg
| image_size = 225
| alt =
| caption = Statue of the benefactor, [[Sir Ganga Ram]] at the hospital.
| coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|type:landmark|display=inline, title}} -->
| location = [[Delhi]]
| region =
| state =
| country = [[India]]
| healthcare = [[Private hospital]]
| funding = [[For-profit hospital]]
| type = General
| network =
| standards = [[NABH]]
| emergency = Yes ([[Trauma center]])
| beds = 900+
| speciality = multi-specialty
| helipad =
| h1_number =
| h1_length_f =
| h1_length_m =
| h1_surface = <!-- up to h12 -->
| founded = 1954
| closed =
| demolished =
| website = <!-- {{URL|www.example.com}} -->
| other_links =
| module =
}}
28°38′N 77°11′E/28.63 °N 77.18 °E/<id1 a="" href="./Rajendra_Nagar,_Delhi" id2="" rel="mw:WikiLink" title="Rajendra Nagar, Delhi" अस्पताल="" गङ्गा="" राम="" सर="">राजेन्द्र नगर, दिल्ली रहेको एक नाफामूलक [[Private hospital|निजी अस्पताल]] हो। यसले [[दक्षिणपूर्व एसिया|दक्षिणपूर्वी एसिया]] बिरामीहरूलाई व्यापक चिकित्सा सेवाहरू प्रदान गर्दछ । अस्पतालको न्यूनतम पहुँच शल्यक्रिया विभाग [[दक्षिण एसिया]] पहिलो यस्तो विभाग थियो।<indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:6}}<span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Sir_Ganga_Ram_Hospital_(India)¶ms=28.63_N_77.18_E_ <span class="geo-nondefault"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">28°38′N</span> <span class="longitude">77°11′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-default"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">28.63°N 77.18°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">28.63; 77.18</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator><ref>{{Cite web |title=Achievements |url=http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090621084021/http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 |archive-date=21 June 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20090621084021/http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 "Achievements"]. Archived from [https://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 the original] on 21 June 2009.</cite></ref></id1>
सर गंगाराम ह्यासपिटलले डिप्लोमेट इन नेसनल बोर्ड (डिएनबि) कार्यक्रमअन्तर्गत युवा डाक्टरहरूलाई तालिम पनि प्रदान गर्दछ। अस्पतालमा डिएनबी कार्यक्रम सन् १९८४ मा सुरु भएको थियो र हाल देशमा सबैभन्दा धेरै डिएनबी विशेषताहरू सञ्चालन गर्दछ। भारतमा पहिलो हड्डीको ब्याङ्क भएकोमा यसको विशेषता छ।
[[चित्र:Sir_Ganga_Ram_Hospital_Ambulance.jpg|अङ्गुठाकार|सर गंगाराम अस्पताल एम्बुलेन्स]]
२९ मार्च २०१९ मा, सर गंगाराम अस्पताल एबी-पीएमजेएवाईमा सामेल हुने दिल्लीको पहिलो ठुलो अस्पताल बन्यो।<ref>{{Cite news|url=https://medicaldialogues.in/sir-ganga-ram-hospital-becomes-first-delhi-hospital-to-join-ayushman-bharat-scheme/|title=Sir Ganga Ram Hospital becomes First Big Delhi Hospital to join Ayushman Bharat scheme|date=2019-03-29|work=Medical Dialogues|access-date=2019-03-29|language=en-IN}}</ref>
हाल सर गंगाराम अस्पतालको नेतृत्व सर गंगाराम ट्रस्ट सोसाइटीका अध्यक्ष डा. (प्रोफेसर डी. एस. राणा र व्यवस्थापन बोर्डका अध्यक्ष डा अजय स्वरूपले गरिरहेका छन्।
== इतिहास ==
मूल अस्पताल पहिलो पटक १९२१ मा [[लाहोर]], ब्रिटिस भारत (अहिले पाकिस्तान) मा सर गङ्गा राम (१८५१-१९२७) द्वारा स्थापित गरिएको थियो, जो एक सिभिल इन्जिनियर र आफ्नो समयका प्रमुख परोपकारी थिए। दोस्रो विश्वयुद्धपछि र सन् १९४७ मा [[भारतको विभाजन]], यो दोस्रो अस्पताल [[नयाँ दिल्ली]] लगभग ११ एकड जमिनमा स्थापना गरिएको थियो। अप्रिल १९५१ मा भारतका तत्कालीन प्रधानमन्त्री श्री जवाहरलाल नेहरूले धर्मवीरको तत्वावधानमा आधारशिला राखेका थिए, जो त्यस समयमा प्रधानमन्त्रीको प्रमुख निजी सचिव पनि थिए। पछि १३ अप्रिल १९५४ मा उनले अस्पतालको उद्घाटन गरे। सर गंगारामका ज्वाइँ धर्मवीरलाई नयाँ दिल्लीको सर गंगाराम अस्पतालको प्रमुख वास्तुकार र संस्थापकका रूपमा पनि चिनिन्छ।
[[चित्र:Sir_Ganga_Ram_Hospital_Top_View.jpg|अङ्गुठाकार|सर गंगारामअस्पताल]]
सन् १९७० को दशकमा कोषको अभावका कारण अस्पताल लगभग बन्द भयो। यसलाई सन् १९८१ मा नयाँ दिल्लीका उल्लेखनीय सामान्य शल्यचिकित्सकहरू मध्ये एक डा. के. सी. महाजनद्वारा पुनर्गठन गरिएको थियो। व्यवस्थापन बोर्डका अध्यक्षका रूपमा डा महाजनले अस्पतालको वित्तीय र कार्यात्मक संरचनामा संशोधन गरी सर गंगाराम अस्पताल परिसरभित्र महाजन इमेजिङ डायग्नोस्टिक्स सेन्टर खोलेका थिए। सन् १९७० को दशकमा सिकेका पाठहरूले अस्पतालको ध्यान सेवा उन्मुखबाट उच्च गुणस्तरको क्यान्टिन सेवाको साथ लाभदायकमा परिवर्तन गऱ्यो।<ref name=":0">{{Cite web |title=Expert Talk – Dr KC Mahajan » DoctorNDTV ....for the better health of Indians |url=http://doctor.ndtv.com/expertinterview/ndtv/expertintid/6/Dr_KC_Mahajan.html |access-date=2016-06-26 |website=doctor.ndtv.com}}</ref>
डा. एस.के. भण्डारी ले सर गंगाराम अस्पतालमा स्त्रीरोग र प्रसूति विभाग स्थापना गरे र 86 वर्षको उमेरमा हृदयघात र [[कोरोनाभाइरस रोग २०१९|कोभिड-19]] को शिकार हुनु अघि 58 वर्ष काम गरे। डा. भण्डारी ले काङ्ग्रेस नेता [[राहुल गान्धी]] र प्रियङ्का गान्धी र उनका बच्चाहरू सहित धेरै प्रमुख व्यक्तित्वहरू जन्माएको भनिन्छ।<ref>{{Cite web |date=2021-05-14 |title=Delhi's top gynaecologist, with Ganga Ram hospital for 58 years, dies of Covid-19 |url=https://indianexpress.com/article/cities/delhi/renowned-gynaecologist-dr-s-k-bhandari-who-delivered-rahul-and-priyanka-gandhi-dies-of-covid-19-7314206/ |access-date=2021-05-14 |website=The Indian Express |language=en}}</ref>
== सन्दर्भहरू ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== बाह्य लिङ्कहरू ==
* [https://sgrh.com आधिकारिक वेबसाइट]
{{प्राधिकरण नियन्त्रण}}
[[श्रेणी:सङ्क्षिप्त विवरण भएका लेखहरू]]
5qiovm3aewb5gl6d3fn5s4n9yssig0m
1368660
1368659
2026-08-07T16:18:24Z
Rajeeb bastola
39875
1368660
wikitext
text/x-wiki
{{short description|For-profit hospital in Delhi}}
{{use Indian English|date=May 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox hospital
| name = सर गंगाराम अस्पताल
| org_group =
| logo =
| logo_size =
| image = SirGangaranDelhi.jpg
| image_size = 225
| alt =
| caption = Statue of the benefactor, [[Sir Ganga Ram]] at the hospital.
| coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|type:landmark|display=inline, title}} -->
| location = [[Delhi]]
| region =
| state =
| country = [[India]]
| healthcare = [[Private hospital]]
| funding = [[For-profit hospital]]
| type = General
| network =
| standards = [[NABH]]
| emergency = Yes ([[Trauma center]])
| beds = 900+
| speciality = multi-specialty
| helipad =
| h1_number =
| h1_length_f =
| h1_length_m =
| h1_surface = <!-- up to h12 -->
| founded = 1954
| closed =
| demolished =
| website = <!-- {{URL|www.example.com}} -->
| other_links =
| module =
}}
28°38′N 77°11′E/28.63 °N 77.18 °E/<id1 a="" href="./Rajendra_Nagar,_Delhi" id2="" rel="mw:WikiLink" title="Rajendra Nagar, Delhi" अस्पताल="" गङ्गा="" राम="" सर="">राजेन्द्र नगर, दिल्ली रहेको एक नाफामूलक [[Private hospital|निजी अस्पताल]] हो। यसले [[दक्षिणपूर्व एसिया|दक्षिणपूर्वी एसिया]] बिरामीहरूलाई व्यापक चिकित्सा सेवाहरू प्रदान गर्दछ । अस्पतालको न्यूनतम पहुँच शल्यक्रिया विभाग [[दक्षिण एसिया]] पहिलो यस्तो विभाग थियो।<indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:6}}<span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Sir_Ganga_Ram_Hospital_(India)¶ms=28.63_N_77.18_E_ <span class="geo-nondefault"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">28°38′N</span> <span class="longitude">77°11′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-default"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">28.63°N 77.18°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">28.63; 77.18</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator><ref>{{Cite web |title=Achievements |url=http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090621084021/http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 |archive-date=21 June 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20090621084021/http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 "Achievements"]. Archived from [https://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 the original] on 21 June 2009.</cite></ref></id1>
सर गंगाराम ह्यासपिटलले डिप्लोमेट इन नेसनल बोर्ड (डिएनबि) कार्यक्रमअन्तर्गत युवा डाक्टरहरूलाई तालिम पनि प्रदान गर्दछ। अस्पतालमा डिएनबी कार्यक्रम सन् १९८४ मा सुरु भएको थियो र हाल देशमा सबैभन्दा धेरै डिएनबी विशेषताहरू सञ्चालन गर्दछ। भारतमा पहिलो हड्डीको ब्याङ्क भएकोमा यसको विशेषता छ।
[[चित्र:Sir_Ganga_Ram_Hospital_Ambulance.jpg|अङ्गुठाकार|सर गंगाराम अस्पताल एम्बुलेन्स]]
२९ मार्च २०१९ मा, सर गंगाराम अस्पताल एबी-पीएमजेएवाईमा सामेल हुने दिल्लीको पहिलो ठुलो अस्पताल बन्यो।<ref>{{Cite news|url=https://medicaldialogues.in/sir-ganga-ram-hospital-becomes-first-delhi-hospital-to-join-ayushman-bharat-scheme/|title=Sir Ganga Ram Hospital becomes First Big Delhi Hospital to join Ayushman Bharat scheme|date=2019-03-29|work=Medical Dialogues|access-date=2019-03-29|language=en-IN}}</ref>
हाल सर गंगाराम अस्पतालको नेतृत्व सर गंगाराम ट्रस्ट सोसाइटीका अध्यक्ष डा. (प्रोफेसर डी. एस. राणा र व्यवस्थापन बोर्डका अध्यक्ष डा अजय स्वरूपले गरिरहेका छन्।
== इतिहास ==
मूल अस्पताल पहिलो पटक १९२१ मा [[लाहोर]], ब्रिटिस भारत (अहिले पाकिस्तान) मा सर गङ्गा राम (१८५१-१९२७) द्वारा स्थापित गरिएको थियो, जो एक सिभिल इन्जिनियर र आफ्नो समयका प्रमुख परोपकारी थिए। दोस्रो विश्वयुद्धपछि र सन् १९४७ मा [[भारतको विभाजन]], यो दोस्रो अस्पताल [[नयाँ दिल्ली]] लगभग ११ एकड जमिनमा स्थापना गरिएको थियो। अप्रिल १९५१ मा भारतका तत्कालीन प्रधानमन्त्री श्री जवाहरलाल नेहरूले धर्मवीरको तत्वावधानमा आधारशिला राखेका थिए, जो त्यस समयमा प्रधानमन्त्रीको प्रमुख निजी सचिव पनि थिए। पछि १३ अप्रिल १९५४ मा उनले अस्पतालको उद्घाटन गरे। सर गंगारामका ज्वाइँ धर्मवीरलाई नयाँ दिल्लीको सर गंगाराम अस्पतालको प्रमुख वास्तुकार र संस्थापकका रूपमा पनि चिनिन्छ।
[[चित्र:Sir_Ganga_Ram_Hospital_Top_View.jpg|अङ्गुठाकार|सर गंगारामअस्पताल]]
सन् १९७० को दशकमा कोषको अभावका कारण अस्पताल लगभग बन्द भयो। यसलाई सन् १९८१ मा नयाँ दिल्लीका उल्लेखनीय सामान्य शल्यचिकित्सकहरू मध्ये एक डा. के. सी. महाजनद्वारा पुनर्गठन गरिएको थियो। व्यवस्थापन बोर्डका अध्यक्षका रूपमा डा महाजनले अस्पतालको वित्तीय र कार्यात्मक संरचनामा संशोधन गरी सर गंगाराम अस्पताल परिसरभित्र महाजन इमेजिङ डायग्नोस्टिक्स सेन्टर खोलेका थिए। सन् १९७० को दशकमा सिकेका पाठहरूले अस्पतालको ध्यान सेवा उन्मुखबाट उच्च गुणस्तरको क्यान्टिन सेवाको साथ लाभदायकमा परिवर्तन गऱ्यो।<ref name=":0">{{Cite web |title=Expert Talk – Dr KC Mahajan » DoctorNDTV ....for the better health of Indians |url=http://doctor.ndtv.com/expertinterview/ndtv/expertintid/6/Dr_KC_Mahajan.html |access-date=2016-06-26 |website=doctor.ndtv.com}}</ref>
डा. एस.के. भण्डारी ले सर गंगाराम अस्पतालमा स्त्रीरोग र प्रसूति विभाग स्थापना गरे र 86 वर्षको उमेरमा हृदयघात र [[कोरोनाभाइरस रोग २०१९|कोभिड-19]] को शिकार हुनु अघि 58 वर्ष काम गरे। डा. भण्डारी ले काङ्ग्रेस नेता [[राहुल गान्धी]] र प्रियङ्का गान्धी र उनका बच्चाहरू सहित धेरै प्रमुख व्यक्तित्वहरू जन्माएको भनिन्छ।<ref>{{Cite web |date=2021-05-14 |title=Delhi's top gynaecologist, with Ganga Ram hospital for 58 years, dies of Covid-19 |url=https://indianexpress.com/article/cities/delhi/renowned-gynaecologist-dr-s-k-bhandari-who-delivered-rahul-and-priyanka-gandhi-dies-of-covid-19-7314206/ |access-date=2021-05-14 |website=The Indian Express |language=en}}</ref>
== सन्दर्भहरू ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== बाह्य लिङ्कहरू ==
* [https://sgrh.com आधिकारिक वेबसाइट]
{{प्राधिकरण नियन्त्रण}}
[[श्रेणी:सङ्क्षिप्त विवरण भएका लेखहरू]]
qlhwpwcx3ur9urei0sjs7a9uwkj9uus
1368661
1368660
2026-08-07T16:20:19Z
Rajeeb bastola
39875
1368661
wikitext
text/x-wiki
{{short description|For-profit hospital in Delhi}}
{{use Indian English|date=May 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox hospital
| name = सर गंगाराम अस्पताल
| org_group =
| logo =
| logo_size =
| image = SirGangaranDelhi.jpg
| image_size = 225
| alt =
| caption = अस्पतालमा परोपकारी सर गंगा रामको प्रतिमा
| coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|type:landmark|display=inline, title}} -->
| location = [[Delhi]]
| region =
| state =
| country = [[India]]
| healthcare = [[Private hospital]]
| funding = [[For-profit hospital]]
| type = General
| network =
| standards = [[NABH]]
| emergency = Yes ([[Trauma center]])
| beds = 900+
| speciality = multi-specialty
| helipad =
| h1_number =
| h1_length_f =
| h1_length_m =
| h1_surface = <!-- up to h12 -->
| founded = 1954
| closed =
| demolished =
| website = <!-- {{URL|www.example.com}} -->
| other_links =
| module =
}}
28°38′N 77°11′E/28.63 °N 77.18 °E/<id1 a="" href="./Rajendra_Nagar,_Delhi" id2="" rel="mw:WikiLink" title="Rajendra Nagar, Delhi" अस्पताल="" गङ्गा="" राम="" सर="">राजेन्द्र नगर, दिल्ली रहेको एक नाफामूलक [[Private hospital|निजी अस्पताल]] हो। यसले [[दक्षिणपूर्व एसिया|दक्षिणपूर्वी एसिया]] बिरामीहरूलाई व्यापक चिकित्सा सेवाहरू प्रदान गर्दछ । अस्पतालको न्यूनतम पहुँच शल्यक्रिया विभाग [[दक्षिण एसिया]] पहिलो यस्तो विभाग थियो।<indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:6}}<span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Sir_Ganga_Ram_Hospital_(India)¶ms=28.63_N_77.18_E_ <span class="geo-nondefault"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">28°38′N</span> <span class="longitude">77°11′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-default"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">28.63°N 77.18°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">28.63; 77.18</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator><ref>{{Cite web |title=Achievements |url=http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090621084021/http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 |archive-date=21 June 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20090621084021/http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 "Achievements"]. Archived from [https://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 the original] on 21 June 2009.</cite></ref></id1>
सर गंगाराम ह्यासपिटलले डिप्लोमेट इन नेसनल बोर्ड (डिएनबि) कार्यक्रमअन्तर्गत युवा डाक्टरहरूलाई तालिम पनि प्रदान गर्दछ। अस्पतालमा डिएनबी कार्यक्रम सन् १९८४ मा सुरु भएको थियो र हाल देशमा सबैभन्दा धेरै डिएनबी विशेषताहरू सञ्चालन गर्दछ। भारतमा पहिलो हड्डीको ब्याङ्क भएकोमा यसको विशेषता छ।
[[चित्र:Sir_Ganga_Ram_Hospital_Ambulance.jpg|अङ्गुठाकार|सर गंगाराम अस्पताल एम्बुलेन्स]]
२९ मार्च २०१९ मा, सर गंगाराम अस्पताल एबी-पीएमजेएवाईमा सामेल हुने दिल्लीको पहिलो ठुलो अस्पताल बन्यो।<ref>{{Cite news|url=https://medicaldialogues.in/sir-ganga-ram-hospital-becomes-first-delhi-hospital-to-join-ayushman-bharat-scheme/|title=Sir Ganga Ram Hospital becomes First Big Delhi Hospital to join Ayushman Bharat scheme|date=2019-03-29|work=Medical Dialogues|access-date=2019-03-29|language=en-IN}}</ref>
हाल सर गंगाराम अस्पतालको नेतृत्व सर गंगाराम ट्रस्ट सोसाइटीका अध्यक्ष डा. (प्रोफेसर डी. एस. राणा र व्यवस्थापन बोर्डका अध्यक्ष डा अजय स्वरूपले गरिरहेका छन्।
== इतिहास ==
मूल अस्पताल पहिलो पटक १९२१ मा [[लाहोर]], ब्रिटिस भारत (अहिले पाकिस्तान) मा सर गङ्गा राम (१८५१-१९२७) द्वारा स्थापित गरिएको थियो, जो एक सिभिल इन्जिनियर र आफ्नो समयका प्रमुख परोपकारी थिए। दोस्रो विश्वयुद्धपछि र सन् १९४७ मा [[भारतको विभाजन]], यो दोस्रो अस्पताल [[नयाँ दिल्ली]] लगभग ११ एकड जमिनमा स्थापना गरिएको थियो। अप्रिल १९५१ मा भारतका तत्कालीन प्रधानमन्त्री श्री जवाहरलाल नेहरूले धर्मवीरको तत्वावधानमा आधारशिला राखेका थिए, जो त्यस समयमा प्रधानमन्त्रीको प्रमुख निजी सचिव पनि थिए। पछि १३ अप्रिल १९५४ मा उनले अस्पतालको उद्घाटन गरे। सर गंगारामका ज्वाइँ धर्मवीरलाई नयाँ दिल्लीको सर गंगाराम अस्पतालको प्रमुख वास्तुकार र संस्थापकका रूपमा पनि चिनिन्छ।
[[चित्र:Sir_Ganga_Ram_Hospital_Top_View.jpg|अङ्गुठाकार|सर गंगारामअस्पताल]]
सन् १९७० को दशकमा कोषको अभावका कारण अस्पताल लगभग बन्द भयो। यसलाई सन् १९८१ मा नयाँ दिल्लीका उल्लेखनीय सामान्य शल्यचिकित्सकहरू मध्ये एक डा. के. सी. महाजनद्वारा पुनर्गठन गरिएको थियो। व्यवस्थापन बोर्डका अध्यक्षका रूपमा डा महाजनले अस्पतालको वित्तीय र कार्यात्मक संरचनामा संशोधन गरी सर गंगाराम अस्पताल परिसरभित्र महाजन इमेजिङ डायग्नोस्टिक्स सेन्टर खोलेका थिए। सन् १९७० को दशकमा सिकेका पाठहरूले अस्पतालको ध्यान सेवा उन्मुखबाट उच्च गुणस्तरको क्यान्टिन सेवाको साथ लाभदायकमा परिवर्तन गऱ्यो।<ref name=":0">{{Cite web |title=Expert Talk – Dr KC Mahajan » DoctorNDTV ....for the better health of Indians |url=http://doctor.ndtv.com/expertinterview/ndtv/expertintid/6/Dr_KC_Mahajan.html |access-date=2016-06-26 |website=doctor.ndtv.com}}</ref>
डा. एस.के. भण्डारी ले सर गंगाराम अस्पतालमा स्त्रीरोग र प्रसूति विभाग स्थापना गरे र 86 वर्षको उमेरमा हृदयघात र [[कोरोनाभाइरस रोग २०१९|कोभिड-19]] को शिकार हुनु अघि 58 वर्ष काम गरे। डा. भण्डारी ले काङ्ग्रेस नेता [[राहुल गान्धी]] र प्रियङ्का गान्धी र उनका बच्चाहरू सहित धेरै प्रमुख व्यक्तित्वहरू जन्माएको भनिन्छ।<ref>{{Cite web |date=2021-05-14 |title=Delhi's top gynaecologist, with Ganga Ram hospital for 58 years, dies of Covid-19 |url=https://indianexpress.com/article/cities/delhi/renowned-gynaecologist-dr-s-k-bhandari-who-delivered-rahul-and-priyanka-gandhi-dies-of-covid-19-7314206/ |access-date=2021-05-14 |website=The Indian Express |language=en}}</ref>
== सन्दर्भहरू ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== बाह्य लिङ्कहरू ==
* [https://sgrh.com आधिकारिक वेबसाइट]
{{प्राधिकरण नियन्त्रण}}
[[श्रेणी:सङ्क्षिप्त विवरण भएका लेखहरू]]
cxn1bojaqy1vpii9tn1fdzt7eijvhle
1368662
1368661
2026-08-07T16:27:00Z
Rajeeb bastola
39875
1368662
wikitext
text/x-wiki
{{short description|For-profit hospital in Delhi}}
{{use Indian English|date=May 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox hospital
| name = सर गंगाराम अस्पताल
| org_group =
| logo =
| logo_size =
| image = SirGangaranDelhi.jpg
| image_size = 225
| alt =
| caption = अस्पतालमा परोपकारी सर गंगा रामको प्रतिमा
| coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|type:landmark|display=inline, title}} -->
| location = [[दिल्ली]]
| region =
| state =
| country = [[भारत]]
| healthcare = निजी अस्पताल
| funding = नाफामुखी अस्पताल
| type = सामान्य
| network =
| standards = एनएबीएच
| emergency = छ (ट्रमा सेन्टर)
| beds = ९००+
| speciality = बहु-विशेषज्ञता
| helipad =
| h1_number =
| h1_length_f =
| h1_length_m =
| h1_surface = <!-- up to h12 -->
| founded = 1954
| closed =
| demolished =
| website = <!-- {{URL|www.example.com}} -->
| other_links =
| module =
}}
28°38′N 77°11′E/28.63 °N 77.18 °E/<id1 a="" href="./Rajendra_Nagar,_Delhi" id2="" rel="mw:WikiLink" title="Rajendra Nagar, Delhi" अस्पताल="" गङ्गा="" राम="" सर="">राजेन्द्र नगर, दिल्ली रहेको एक नाफामूलक [[Private hospital|निजी अस्पताल]] हो। यसले [[दक्षिणपूर्व एसिया|दक्षिणपूर्वी एसिया]] बिरामीहरूलाई व्यापक चिकित्सा सेवाहरू प्रदान गर्दछ । अस्पतालको न्यूनतम पहुँच शल्यक्रिया विभाग [[दक्षिण एसिया]] पहिलो यस्तो विभाग थियो।<indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:6}}<span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Sir_Ganga_Ram_Hospital_(India)¶ms=28.63_N_77.18_E_ <span class="geo-nondefault"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">28°38′N</span> <span class="longitude">77°11′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-default"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">28.63°N 77.18°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">28.63; 77.18</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator><ref>{{Cite web |title=Achievements |url=http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090621084021/http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 |archive-date=21 June 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20090621084021/http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 "Achievements"]. Archived from [https://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 the original] on 21 June 2009.</cite></ref></id1>
सर गंगाराम ह्यासपिटलले डिप्लोमेट इन नेसनल बोर्ड (डिएनबि) कार्यक्रमअन्तर्गत युवा डाक्टरहरूलाई तालिम पनि प्रदान गर्दछ। अस्पतालमा डिएनबी कार्यक्रम सन् १९८४ मा सुरु भएको थियो र हाल देशमा सबैभन्दा धेरै डिएनबी विशेषताहरू सञ्चालन गर्दछ। भारतमा पहिलो हड्डीको ब्याङ्क भएकोमा यसको विशेषता छ।
[[चित्र:Sir_Ganga_Ram_Hospital_Ambulance.jpg|अङ्गुठाकार|सर गंगाराम अस्पताल एम्बुलेन्स]]
२९ मार्च २०१९ मा, सर गंगाराम अस्पताल एबी-पीएमजेएवाईमा सामेल हुने दिल्लीको पहिलो ठुलो अस्पताल बन्यो।<ref>{{Cite news|url=https://medicaldialogues.in/sir-ganga-ram-hospital-becomes-first-delhi-hospital-to-join-ayushman-bharat-scheme/|title=Sir Ganga Ram Hospital becomes First Big Delhi Hospital to join Ayushman Bharat scheme|date=2019-03-29|work=Medical Dialogues|access-date=2019-03-29|language=en-IN}}</ref>
हाल सर गंगाराम अस्पतालको नेतृत्व सर गंगाराम ट्रस्ट सोसाइटीका अध्यक्ष डा. (प्रोफेसर डी. एस. राणा र व्यवस्थापन बोर्डका अध्यक्ष डा अजय स्वरूपले गरिरहेका छन्।
== इतिहास ==
मूल अस्पताल पहिलो पटक १९२१ मा [[लाहोर]], ब्रिटिस भारत (अहिले पाकिस्तान) मा सर गङ्गा राम (१८५१-१९२७) द्वारा स्थापित गरिएको थियो, जो एक सिभिल इन्जिनियर र आफ्नो समयका प्रमुख परोपकारी थिए। दोस्रो विश्वयुद्धपछि र सन् १९४७ मा [[भारतको विभाजन]], यो दोस्रो अस्पताल [[नयाँ दिल्ली]] लगभग ११ एकड जमिनमा स्थापना गरिएको थियो। अप्रिल १९५१ मा भारतका तत्कालीन प्रधानमन्त्री श्री जवाहरलाल नेहरूले धर्मवीरको तत्वावधानमा आधारशिला राखेका थिए, जो त्यस समयमा प्रधानमन्त्रीको प्रमुख निजी सचिव पनि थिए। पछि १३ अप्रिल १९५४ मा उनले अस्पतालको उद्घाटन गरे। सर गंगारामका ज्वाइँ धर्मवीरलाई नयाँ दिल्लीको सर गंगाराम अस्पतालको प्रमुख वास्तुकार र संस्थापकका रूपमा पनि चिनिन्छ।
[[चित्र:Sir_Ganga_Ram_Hospital_Top_View.jpg|अङ्गुठाकार|सर गंगारामअस्पताल]]
सन् १९७० को दशकमा कोषको अभावका कारण अस्पताल लगभग बन्द भयो। यसलाई सन् १९८१ मा नयाँ दिल्लीका उल्लेखनीय सामान्य शल्यचिकित्सकहरू मध्ये एक डा. के. सी. महाजनद्वारा पुनर्गठन गरिएको थियो। व्यवस्थापन बोर्डका अध्यक्षका रूपमा डा महाजनले अस्पतालको वित्तीय र कार्यात्मक संरचनामा संशोधन गरी सर गंगाराम अस्पताल परिसरभित्र महाजन इमेजिङ डायग्नोस्टिक्स सेन्टर खोलेका थिए। सन् १९७० को दशकमा सिकेका पाठहरूले अस्पतालको ध्यान सेवा उन्मुखबाट उच्च गुणस्तरको क्यान्टिन सेवाको साथ लाभदायकमा परिवर्तन गऱ्यो।<ref name=":0">{{Cite web |title=Expert Talk – Dr KC Mahajan » DoctorNDTV ....for the better health of Indians |url=http://doctor.ndtv.com/expertinterview/ndtv/expertintid/6/Dr_KC_Mahajan.html |access-date=2016-06-26 |website=doctor.ndtv.com}}</ref>
डा. एस.के. भण्डारी ले सर गंगाराम अस्पतालमा स्त्रीरोग र प्रसूति विभाग स्थापना गरे र 86 वर्षको उमेरमा हृदयघात र [[कोरोनाभाइरस रोग २०१९|कोभिड-19]] को शिकार हुनु अघि 58 वर्ष काम गरे। डा. भण्डारी ले काङ्ग्रेस नेता [[राहुल गान्धी]] र प्रियङ्का गान्धी र उनका बच्चाहरू सहित धेरै प्रमुख व्यक्तित्वहरू जन्माएको भनिन्छ।<ref>{{Cite web |date=2021-05-14 |title=Delhi's top gynaecologist, with Ganga Ram hospital for 58 years, dies of Covid-19 |url=https://indianexpress.com/article/cities/delhi/renowned-gynaecologist-dr-s-k-bhandari-who-delivered-rahul-and-priyanka-gandhi-dies-of-covid-19-7314206/ |access-date=2021-05-14 |website=The Indian Express |language=en}}</ref>
== सन्दर्भहरू ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== बाह्य लिङ्कहरू ==
* [https://sgrh.com आधिकारिक वेबसाइट]
{{प्राधिकरण नियन्त्रण}}
[[श्रेणी:सङ्क्षिप्त विवरण भएका लेखहरू]]
d6ezsue33s8s661wfauchevrm00ze8d
1368663
1368662
2026-08-07T16:28:12Z
Rajeeb bastola
39875
1368663
wikitext
text/x-wiki
{{short description|For-profit hospital in Delhi}}
{{use Indian English|date=May 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox hospital
| name = सर गंगाराम अस्पताल
| org_group =
| logo =
| logo_size =
| image = SirGangaranDelhi.jpg
| image_size = 225
| alt =
| caption = अस्पतालमा परोपकारी सर गंगा रामको प्रतिमा
| coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|type:landmark|display=inline, title}} -->
| location = [[दिल्ली]]
| region =
| state =
| country = [[भारत]]
| healthcare = निजी अस्पताल
| funding = नाफामुखी अस्पताल
| type = सामान्य
| network =
| standards = एनएबीएच
| emergency = छ (ट्रमा सेन्टर)
| beds = ९००+
| speciality = बहु-विशेषज्ञता
| helipad =
| h1_number =
| h1_length_f =
| h1_length_m =
| h1_surface = <!-- up to h12 -->
| founded = १९५४
| closed =
| demolished =
| website = <!-- {{URL|www.example.com}} -->
| other_links =
| module =
}}
28°38′N 77°11′E/28.63 °N 77.18 °E/<id1 a="" href="./Rajendra_Nagar,_Delhi" id2="" rel="mw:WikiLink" title="Rajendra Nagar, Delhi" अस्पताल="" गङ्गा="" राम="" सर="">राजेन्द्र नगर, दिल्ली रहेको एक नाफामूलक [[Private hospital|निजी अस्पताल]] हो। यसले [[दक्षिणपूर्व एसिया|दक्षिणपूर्वी एसिया]] बिरामीहरूलाई व्यापक चिकित्सा सेवाहरू प्रदान गर्दछ । अस्पतालको न्यूनतम पहुँच शल्यक्रिया विभाग [[दक्षिण एसिया]] पहिलो यस्तो विभाग थियो।<indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:6}}<span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Sir_Ganga_Ram_Hospital_(India)¶ms=28.63_N_77.18_E_ <span class="geo-nondefault"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">28°38′N</span> <span class="longitude">77°11′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-default"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">28.63°N 77.18°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">28.63; 77.18</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator><ref>{{Cite web |title=Achievements |url=http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090621084021/http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 |archive-date=21 June 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20090621084021/http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 "Achievements"]. Archived from [https://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 the original] on 21 June 2009.</cite></ref></id1>
सर गंगाराम ह्यासपिटलले डिप्लोमेट इन नेसनल बोर्ड (डिएनबि) कार्यक्रमअन्तर्गत युवा डाक्टरहरूलाई तालिम पनि प्रदान गर्दछ। अस्पतालमा डिएनबी कार्यक्रम सन् १९८४ मा सुरु भएको थियो र हाल देशमा सबैभन्दा धेरै डिएनबी विशेषताहरू सञ्चालन गर्दछ। भारतमा पहिलो हड्डीको ब्याङ्क भएकोमा यसको विशेषता छ।
[[चित्र:Sir_Ganga_Ram_Hospital_Ambulance.jpg|अङ्गुठाकार|सर गंगाराम अस्पताल एम्बुलेन्स]]
२९ मार्च २०१९ मा, सर गंगाराम अस्पताल एबी-पीएमजेएवाईमा सामेल हुने दिल्लीको पहिलो ठुलो अस्पताल बन्यो।<ref>{{Cite news|url=https://medicaldialogues.in/sir-ganga-ram-hospital-becomes-first-delhi-hospital-to-join-ayushman-bharat-scheme/|title=Sir Ganga Ram Hospital becomes First Big Delhi Hospital to join Ayushman Bharat scheme|date=2019-03-29|work=Medical Dialogues|access-date=2019-03-29|language=en-IN}}</ref>
हाल सर गंगाराम अस्पतालको नेतृत्व सर गंगाराम ट्रस्ट सोसाइटीका अध्यक्ष डा. (प्रोफेसर डी. एस. राणा र व्यवस्थापन बोर्डका अध्यक्ष डा अजय स्वरूपले गरिरहेका छन्।
== इतिहास ==
मूल अस्पताल पहिलो पटक १९२१ मा [[लाहोर]], ब्रिटिस भारत (अहिले पाकिस्तान) मा सर गङ्गा राम (१८५१-१९२७) द्वारा स्थापित गरिएको थियो, जो एक सिभिल इन्जिनियर र आफ्नो समयका प्रमुख परोपकारी थिए। दोस्रो विश्वयुद्धपछि र सन् १९४७ मा [[भारतको विभाजन]], यो दोस्रो अस्पताल [[नयाँ दिल्ली]] लगभग ११ एकड जमिनमा स्थापना गरिएको थियो। अप्रिल १९५१ मा भारतका तत्कालीन प्रधानमन्त्री श्री जवाहरलाल नेहरूले धर्मवीरको तत्वावधानमा आधारशिला राखेका थिए, जो त्यस समयमा प्रधानमन्त्रीको प्रमुख निजी सचिव पनि थिए। पछि १३ अप्रिल १९५४ मा उनले अस्पतालको उद्घाटन गरे। सर गंगारामका ज्वाइँ धर्मवीरलाई नयाँ दिल्लीको सर गंगाराम अस्पतालको प्रमुख वास्तुकार र संस्थापकका रूपमा पनि चिनिन्छ।
[[चित्र:Sir_Ganga_Ram_Hospital_Top_View.jpg|अङ्गुठाकार|सर गंगारामअस्पताल]]
सन् १९७० को दशकमा कोषको अभावका कारण अस्पताल लगभग बन्द भयो। यसलाई सन् १९८१ मा नयाँ दिल्लीका उल्लेखनीय सामान्य शल्यचिकित्सकहरू मध्ये एक डा. के. सी. महाजनद्वारा पुनर्गठन गरिएको थियो। व्यवस्थापन बोर्डका अध्यक्षका रूपमा डा महाजनले अस्पतालको वित्तीय र कार्यात्मक संरचनामा संशोधन गरी सर गंगाराम अस्पताल परिसरभित्र महाजन इमेजिङ डायग्नोस्टिक्स सेन्टर खोलेका थिए। सन् १९७० को दशकमा सिकेका पाठहरूले अस्पतालको ध्यान सेवा उन्मुखबाट उच्च गुणस्तरको क्यान्टिन सेवाको साथ लाभदायकमा परिवर्तन गऱ्यो।<ref name=":0">{{Cite web |title=Expert Talk – Dr KC Mahajan » DoctorNDTV ....for the better health of Indians |url=http://doctor.ndtv.com/expertinterview/ndtv/expertintid/6/Dr_KC_Mahajan.html |access-date=2016-06-26 |website=doctor.ndtv.com}}</ref>
डा. एस.के. भण्डारी ले सर गंगाराम अस्पतालमा स्त्रीरोग र प्रसूति विभाग स्थापना गरे र 86 वर्षको उमेरमा हृदयघात र [[कोरोनाभाइरस रोग २०१९|कोभिड-19]] को शिकार हुनु अघि 58 वर्ष काम गरे। डा. भण्डारी ले काङ्ग्रेस नेता [[राहुल गान्धी]] र प्रियङ्का गान्धी र उनका बच्चाहरू सहित धेरै प्रमुख व्यक्तित्वहरू जन्माएको भनिन्छ।<ref>{{Cite web |date=2021-05-14 |title=Delhi's top gynaecologist, with Ganga Ram hospital for 58 years, dies of Covid-19 |url=https://indianexpress.com/article/cities/delhi/renowned-gynaecologist-dr-s-k-bhandari-who-delivered-rahul-and-priyanka-gandhi-dies-of-covid-19-7314206/ |access-date=2021-05-14 |website=The Indian Express |language=en}}</ref>
== सन्दर्भहरू ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== बाह्य लिङ्कहरू ==
* [https://sgrh.com आधिकारिक वेबसाइट]
{{प्राधिकरण नियन्त्रण}}
[[श्रेणी:सङ्क्षिप्त विवरण भएका लेखहरू]]
lr821wlrnfxvmuq17vuqtsuvsviispj
1368664
1368663
2026-08-07T16:30:50Z
Rajeeb bastola
39875
1368664
wikitext
text/x-wiki
{{short description|For-profit hospital in Delhi}}
{{use Indian English|date=May 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox hospital
| name = सर गंगाराम अस्पताल
| org_group =
| logo =
| logo_size =
| image = SirGangaranDelhi.jpg
| image_size = 225
| alt =
| caption = अस्पतालमा परोपकारी सर गंगा रामको प्रतिमा
| coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|type:landmark|display=inline, title}} -->
| location = [[दिल्ली]]
| region =
| state =
| country = [[भारत]]
| healthcare = निजी अस्पताल
| funding = नाफामुखी अस्पताल
| type = सामान्य
| network =
| standards = एनएबीएच
| emergency = छ (ट्रमा सेन्टर)
| beds = ९००+
| speciality = बहु-विशेषज्ञता
| helipad =
| h1_number =
| h1_length_f =
| h1_length_m =
| h1_surface = <!-- up to h12 -->
| founded = १९५४
| closed =
| demolished =
| website = <!-- {{URL|www.example.com}} -->
| other_links =
| module =
}}
28°38′N 77°11′E/28.63 °N 77.18 °E/<id1 a="" href="./Rajendra_Nagar,_Delhi" id2="" rel="mw:WikiLink" title="Rajendra Nagar, Delhi" अस्पताल="" गङ्गा="" राम="" सर="">राजेन्द्र नगर, दिल्ली रहेको एक नाफामूलक [[Private hospital|निजी अस्पताल]] हो। यसले [[दक्षिणपूर्व एसिया|दक्षिणपूर्वी एसिया]] बिरामीहरूलाई व्यापक चिकित्सा सेवाहरू प्रदान गर्दछ । अस्पतालको न्यूनतम पहुँच शल्यक्रिया विभाग [[दक्षिण एसिया]] पहिलो यस्तो विभाग थियो।<ref>{{Cite web|url=http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6|archive-url=https://web.archive.org/web/20090621084021/http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 |url-status=dead |title=Achievements|archive-date=21 June 2009}}</ref>
सर गंगाराम ह्यासपिटलले डिप्लोमेट इन नेसनल बोर्ड (डिएनबि) कार्यक्रमअन्तर्गत युवा डाक्टरहरूलाई तालिम पनि प्रदान गर्दछ। अस्पतालमा डिएनबी कार्यक्रम सन् १९८४ मा सुरु भएको थियो र हाल देशमा सबैभन्दा धेरै डिएनबी विशेषताहरू सञ्चालन गर्दछ। भारतमा पहिलो हड्डीको ब्याङ्क भएकोमा यसको विशेषता छ।
[[चित्र:Sir_Ganga_Ram_Hospital_Ambulance.jpg|अङ्गुठाकार|सर गंगाराम अस्पताल एम्बुलेन्स]]
२९ मार्च २०१९ मा, सर गंगाराम अस्पताल एबी-पीएमजेएवाईमा सामेल हुने दिल्लीको पहिलो ठुलो अस्पताल बन्यो।<ref>{{Cite news|url=https://medicaldialogues.in/sir-ganga-ram-hospital-becomes-first-delhi-hospital-to-join-ayushman-bharat-scheme/|title=Sir Ganga Ram Hospital becomes First Big Delhi Hospital to join Ayushman Bharat scheme|date=2019-03-29|work=Medical Dialogues|access-date=2019-03-29|language=en-IN}}</ref>
हाल सर गंगाराम अस्पतालको नेतृत्व सर गंगाराम ट्रस्ट सोसाइटीका अध्यक्ष डा. (प्रोफेसर डी. एस. राणा र व्यवस्थापन बोर्डका अध्यक्ष डा अजय स्वरूपले गरिरहेका छन्।
== इतिहास ==
मूल अस्पताल पहिलो पटक १९२१ मा [[लाहोर]], ब्रिटिस भारत (अहिले पाकिस्तान) मा सर गङ्गा राम (१८५१-१९२७) द्वारा स्थापित गरिएको थियो, जो एक सिभिल इन्जिनियर र आफ्नो समयका प्रमुख परोपकारी थिए। दोस्रो विश्वयुद्धपछि र सन् १९४७ मा [[भारतको विभाजन]], यो दोस्रो अस्पताल [[नयाँ दिल्ली]] लगभग ११ एकड जमिनमा स्थापना गरिएको थियो। अप्रिल १९५१ मा भारतका तत्कालीन प्रधानमन्त्री श्री जवाहरलाल नेहरूले धर्मवीरको तत्वावधानमा आधारशिला राखेका थिए, जो त्यस समयमा प्रधानमन्त्रीको प्रमुख निजी सचिव पनि थिए। पछि १३ अप्रिल १९५४ मा उनले अस्पतालको उद्घाटन गरे। सर गंगारामका ज्वाइँ धर्मवीरलाई नयाँ दिल्लीको सर गंगाराम अस्पतालको प्रमुख वास्तुकार र संस्थापकका रूपमा पनि चिनिन्छ।
[[चित्र:Sir_Ganga_Ram_Hospital_Top_View.jpg|अङ्गुठाकार|सर गंगारामअस्पताल]]
सन् १९७० को दशकमा कोषको अभावका कारण अस्पताल लगभग बन्द भयो। यसलाई सन् १९८१ मा नयाँ दिल्लीका उल्लेखनीय सामान्य शल्यचिकित्सकहरू मध्ये एक डा. के. सी. महाजनद्वारा पुनर्गठन गरिएको थियो। व्यवस्थापन बोर्डका अध्यक्षका रूपमा डा महाजनले अस्पतालको वित्तीय र कार्यात्मक संरचनामा संशोधन गरी सर गंगाराम अस्पताल परिसरभित्र महाजन इमेजिङ डायग्नोस्टिक्स सेन्टर खोलेका थिए। सन् १९७० को दशकमा सिकेका पाठहरूले अस्पतालको ध्यान सेवा उन्मुखबाट उच्च गुणस्तरको क्यान्टिन सेवाको साथ लाभदायकमा परिवर्तन गऱ्यो।<ref name=":0">{{Cite web |title=Expert Talk – Dr KC Mahajan » DoctorNDTV ....for the better health of Indians |url=http://doctor.ndtv.com/expertinterview/ndtv/expertintid/6/Dr_KC_Mahajan.html |access-date=2016-06-26 |website=doctor.ndtv.com}}</ref>
डा. एस.के. भण्डारी ले सर गंगाराम अस्पतालमा स्त्रीरोग र प्रसूति विभाग स्थापना गरे र 86 वर्षको उमेरमा हृदयघात र [[कोरोनाभाइरस रोग २०१९|कोभिड-19]] को शिकार हुनु अघि 58 वर्ष काम गरे। डा. भण्डारी ले काङ्ग्रेस नेता [[राहुल गान्धी]] र प्रियङ्का गान्धी र उनका बच्चाहरू सहित धेरै प्रमुख व्यक्तित्वहरू जन्माएको भनिन्छ।<ref>{{Cite web |date=2021-05-14 |title=Delhi's top gynaecologist, with Ganga Ram hospital for 58 years, dies of Covid-19 |url=https://indianexpress.com/article/cities/delhi/renowned-gynaecologist-dr-s-k-bhandari-who-delivered-rahul-and-priyanka-gandhi-dies-of-covid-19-7314206/ |access-date=2021-05-14 |website=The Indian Express |language=en}}</ref>
== सन्दर्भहरू ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== बाह्य लिङ्कहरू ==
* [https://sgrh.com आधिकारिक वेबसाइट]
{{प्राधिकरण नियन्त्रण}}
[[श्रेणी:सङ्क्षिप्त विवरण भएका लेखहरू]]
tp3xey52e2nv004hfbfi6v04nl31gi6
1368665
1368664
2026-08-07T16:33:15Z
Rajeeb bastola
39875
1368665
wikitext
text/x-wiki
{{short description|For-profit hospital in Delhi}}
{{use Indian English|date=May 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox hospital
| name = सर गंगाराम अस्पताल
| org_group =
| logo =
| logo_size =
| image = SirGangaranDelhi.jpg
| image_size = 225
| alt =
| caption = अस्पतालमा परोपकारी सर गंगा रामको प्रतिमा
| coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|type:landmark|display=inline, title}} -->
| location = [[दिल्ली]]
| region =
| state =
| country = [[भारत]]
| healthcare = निजी अस्पताल
| funding = नाफामुखी अस्पताल
| type = सामान्य
| network =
| standards = एनएबीएच
| emergency = छ (ट्रमा सेन्टर)
| beds = ९००+
| speciality = बहु-विशेषज्ञता
| helipad =
| h1_number =
| h1_length_f =
| h1_length_m =
| h1_surface = <!-- up to h12 -->
| founded = १९५४
| closed =
| demolished =
| website = <!-- {{URL|www.example.com}} -->
| other_links =
| module =
}}
सर गंगा राम अस्पताल दिल्लीको राजेन्द्र नगरमा रहेको एक नाफामुखी निजी अस्पताल [1] हो। यसले दक्षिणपूर्वी एसियाभरिका बिरामीहरूलाई व्यापक चिकित्सा सेवाहरू [2] प्रदान गर्दछ।[3] अस्पतालको न्यूनतम पहुँच शल्यक्रिया विभाग [[दक्षिण एसिया]] पहिलो यस्तो विभाग थियो।<ref>{{Cite web|url=http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6|archive-url=https://web.archive.org/web/20090621084021/http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 |url-status=dead |title=Achievements|archive-date=21 June 2009}}</ref>
सर गंगाराम ह्यासपिटलले डिप्लोमेट इन नेसनल बोर्ड (डिएनबि) कार्यक्रमअन्तर्गत युवा डाक्टरहरूलाई तालिम पनि प्रदान गर्दछ। अस्पतालमा डिएनबी कार्यक्रम सन् १९८४ मा सुरु भएको थियो र हाल देशमा सबैभन्दा धेरै डिएनबी विशेषताहरू सञ्चालन गर्दछ। भारतमा पहिलो हड्डीको ब्याङ्क भएकोमा यसको विशेषता छ।
[[चित्र:Sir_Ganga_Ram_Hospital_Ambulance.jpg|अङ्गुठाकार|सर गंगाराम अस्पताल एम्बुलेन्स]]
२९ मार्च २०१९ मा, सर गंगाराम अस्पताल एबी-पीएमजेएवाईमा सामेल हुने दिल्लीको पहिलो ठुलो अस्पताल बन्यो।<ref>{{Cite news|url=https://medicaldialogues.in/sir-ganga-ram-hospital-becomes-first-delhi-hospital-to-join-ayushman-bharat-scheme/|title=Sir Ganga Ram Hospital becomes First Big Delhi Hospital to join Ayushman Bharat scheme|date=2019-03-29|work=Medical Dialogues|access-date=2019-03-29|language=en-IN}}</ref>
हाल सर गंगाराम अस्पतालको नेतृत्व सर गंगाराम ट्रस्ट सोसाइटीका अध्यक्ष डा. (प्रोफेसर डी. एस. राणा र व्यवस्थापन बोर्डका अध्यक्ष डा अजय स्वरूपले गरिरहेका छन्।
== इतिहास ==
मूल अस्पताल पहिलो पटक १९२१ मा [[लाहोर]], ब्रिटिस भारत (अहिले पाकिस्तान) मा सर गङ्गा राम (१८५१-१९२७) द्वारा स्थापित गरिएको थियो, जो एक सिभिल इन्जिनियर र आफ्नो समयका प्रमुख परोपकारी थिए। दोस्रो विश्वयुद्धपछि र सन् १९४७ मा [[भारतको विभाजन]], यो दोस्रो अस्पताल [[नयाँ दिल्ली]] लगभग ११ एकड जमिनमा स्थापना गरिएको थियो। अप्रिल १९५१ मा भारतका तत्कालीन प्रधानमन्त्री श्री जवाहरलाल नेहरूले धर्मवीरको तत्वावधानमा आधारशिला राखेका थिए, जो त्यस समयमा प्रधानमन्त्रीको प्रमुख निजी सचिव पनि थिए। पछि १३ अप्रिल १९५४ मा उनले अस्पतालको उद्घाटन गरे। सर गंगारामका ज्वाइँ धर्मवीरलाई नयाँ दिल्लीको सर गंगाराम अस्पतालको प्रमुख वास्तुकार र संस्थापकका रूपमा पनि चिनिन्छ।
[[चित्र:Sir_Ganga_Ram_Hospital_Top_View.jpg|अङ्गुठाकार|सर गंगारामअस्पताल]]
सन् १९७० को दशकमा कोषको अभावका कारण अस्पताल लगभग बन्द भयो। यसलाई सन् १९८१ मा नयाँ दिल्लीका उल्लेखनीय सामान्य शल्यचिकित्सकहरू मध्ये एक डा. के. सी. महाजनद्वारा पुनर्गठन गरिएको थियो। व्यवस्थापन बोर्डका अध्यक्षका रूपमा डा महाजनले अस्पतालको वित्तीय र कार्यात्मक संरचनामा संशोधन गरी सर गंगाराम अस्पताल परिसरभित्र महाजन इमेजिङ डायग्नोस्टिक्स सेन्टर खोलेका थिए। सन् १९७० को दशकमा सिकेका पाठहरूले अस्पतालको ध्यान सेवा उन्मुखबाट उच्च गुणस्तरको क्यान्टिन सेवाको साथ लाभदायकमा परिवर्तन गऱ्यो।<ref name=":0">{{Cite web |title=Expert Talk – Dr KC Mahajan » DoctorNDTV ....for the better health of Indians |url=http://doctor.ndtv.com/expertinterview/ndtv/expertintid/6/Dr_KC_Mahajan.html |access-date=2016-06-26 |website=doctor.ndtv.com}}</ref>
डा. एस.के. भण्डारी ले सर गंगाराम अस्पतालमा स्त्रीरोग र प्रसूति विभाग स्थापना गरे र 86 वर्षको उमेरमा हृदयघात र [[कोरोनाभाइरस रोग २०१९|कोभिड-19]] को शिकार हुनु अघि 58 वर्ष काम गरे। डा. भण्डारी ले काङ्ग्रेस नेता [[राहुल गान्धी]] र प्रियङ्का गान्धी र उनका बच्चाहरू सहित धेरै प्रमुख व्यक्तित्वहरू जन्माएको भनिन्छ।<ref>{{Cite web |date=2021-05-14 |title=Delhi's top gynaecologist, with Ganga Ram hospital for 58 years, dies of Covid-19 |url=https://indianexpress.com/article/cities/delhi/renowned-gynaecologist-dr-s-k-bhandari-who-delivered-rahul-and-priyanka-gandhi-dies-of-covid-19-7314206/ |access-date=2021-05-14 |website=The Indian Express |language=en}}</ref>
== सन्दर्भहरू ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== बाह्य लिङ्कहरू ==
* [https://sgrh.com आधिकारिक वेबसाइट]
{{प्राधिकरण नियन्त्रण}}
[[श्रेणी:सङ्क्षिप्त विवरण भएका लेखहरू]]
9dlu263ishccsz2byebz1siojwefs85
1368666
1368665
2026-08-07T16:34:32Z
Rajeeb bastola
39875
1368666
wikitext
text/x-wiki
{{short description|For-profit hospital in Delhi}}
{{use Indian English|date=May 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox hospital
| name = सर गंगाराम अस्पताल
| org_group =
| logo =
| logo_size =
| image = SirGangaranDelhi.jpg
| image_size = 225
| alt =
| caption = अस्पतालमा परोपकारी सर गंगा रामको प्रतिमा
| coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|type:landmark|display=inline, title}} -->
| location = [[दिल्ली]]
| region =
| state =
| country = [[भारत]]
| healthcare = निजी अस्पताल
| funding = नाफामुखी अस्पताल
| type = सामान्य
| network =
| standards = एनएबीएच
| emergency = छ (ट्रमा सेन्टर)
| beds = ९००+
| speciality = बहु-विशेषज्ञता
| helipad =
| h1_number =
| h1_length_f =
| h1_length_m =
| h1_surface = <!-- up to h12 -->
| founded = १९५४
| closed =
| demolished =
| website = <!-- {{URL|www.example.com}} -->
| other_links =
| module =
}}
सर गंगा राम अस्पताल दिल्लीको राजेन्द्र नगरमा रहेको एक नाफामुखी निजी अस्पताल<ref>{{Cite web|url=http://www.financialexpress.com/article/healthcare/life-healthcare/we-feel-proud-that-we-have-created-an-excellent-medical-and-para-medical-manpower-to-serve-the-nation/278516/|title=We feel proud that we have created an excellent medical and para-medical manpower to serve the nation|date=2016-06-09|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2016-06-26}}</ref> हो। यसले दक्षिणपूर्वी एसियाभरिका बिरामीहरूलाई व्यापक चिकित्सा सेवाहरू [2] प्रदान गर्दछ।[3] अस्पतालको न्यूनतम पहुँच शल्यक्रिया विभाग [[दक्षिण एसिया]] पहिलो यस्तो विभाग थियो।<ref>{{Cite web|url=http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6|archive-url=https://web.archive.org/web/20090621084021/http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 |url-status=dead |title=Achievements|archive-date=21 June 2009}}</ref>
सर गंगाराम ह्यासपिटलले डिप्लोमेट इन नेसनल बोर्ड (डिएनबि) कार्यक्रमअन्तर्गत युवा डाक्टरहरूलाई तालिम पनि प्रदान गर्दछ। अस्पतालमा डिएनबी कार्यक्रम सन् १९८४ मा सुरु भएको थियो र हाल देशमा सबैभन्दा धेरै डिएनबी विशेषताहरू सञ्चालन गर्दछ। भारतमा पहिलो हड्डीको ब्याङ्क भएकोमा यसको विशेषता छ।
[[चित्र:Sir_Ganga_Ram_Hospital_Ambulance.jpg|अङ्गुठाकार|सर गंगाराम अस्पताल एम्बुलेन्स]]
२९ मार्च २०१९ मा, सर गंगाराम अस्पताल एबी-पीएमजेएवाईमा सामेल हुने दिल्लीको पहिलो ठुलो अस्पताल बन्यो।<ref>{{Cite news|url=https://medicaldialogues.in/sir-ganga-ram-hospital-becomes-first-delhi-hospital-to-join-ayushman-bharat-scheme/|title=Sir Ganga Ram Hospital becomes First Big Delhi Hospital to join Ayushman Bharat scheme|date=2019-03-29|work=Medical Dialogues|access-date=2019-03-29|language=en-IN}}</ref>
हाल सर गंगाराम अस्पतालको नेतृत्व सर गंगाराम ट्रस्ट सोसाइटीका अध्यक्ष डा. (प्रोफेसर डी. एस. राणा र व्यवस्थापन बोर्डका अध्यक्ष डा अजय स्वरूपले गरिरहेका छन्।
== इतिहास ==
मूल अस्पताल पहिलो पटक १९२१ मा [[लाहोर]], ब्रिटिस भारत (अहिले पाकिस्तान) मा सर गङ्गा राम (१८५१-१९२७) द्वारा स्थापित गरिएको थियो, जो एक सिभिल इन्जिनियर र आफ्नो समयका प्रमुख परोपकारी थिए। दोस्रो विश्वयुद्धपछि र सन् १९४७ मा [[भारतको विभाजन]], यो दोस्रो अस्पताल [[नयाँ दिल्ली]] लगभग ११ एकड जमिनमा स्थापना गरिएको थियो। अप्रिल १९५१ मा भारतका तत्कालीन प्रधानमन्त्री श्री जवाहरलाल नेहरूले धर्मवीरको तत्वावधानमा आधारशिला राखेका थिए, जो त्यस समयमा प्रधानमन्त्रीको प्रमुख निजी सचिव पनि थिए। पछि १३ अप्रिल १९५४ मा उनले अस्पतालको उद्घाटन गरे। सर गंगारामका ज्वाइँ धर्मवीरलाई नयाँ दिल्लीको सर गंगाराम अस्पतालको प्रमुख वास्तुकार र संस्थापकका रूपमा पनि चिनिन्छ।
[[चित्र:Sir_Ganga_Ram_Hospital_Top_View.jpg|अङ्गुठाकार|सर गंगारामअस्पताल]]
सन् १९७० को दशकमा कोषको अभावका कारण अस्पताल लगभग बन्द भयो। यसलाई सन् १९८१ मा नयाँ दिल्लीका उल्लेखनीय सामान्य शल्यचिकित्सकहरू मध्ये एक डा. के. सी. महाजनद्वारा पुनर्गठन गरिएको थियो। व्यवस्थापन बोर्डका अध्यक्षका रूपमा डा महाजनले अस्पतालको वित्तीय र कार्यात्मक संरचनामा संशोधन गरी सर गंगाराम अस्पताल परिसरभित्र महाजन इमेजिङ डायग्नोस्टिक्स सेन्टर खोलेका थिए। सन् १९७० को दशकमा सिकेका पाठहरूले अस्पतालको ध्यान सेवा उन्मुखबाट उच्च गुणस्तरको क्यान्टिन सेवाको साथ लाभदायकमा परिवर्तन गऱ्यो।<ref name=":0">{{Cite web |title=Expert Talk – Dr KC Mahajan » DoctorNDTV ....for the better health of Indians |url=http://doctor.ndtv.com/expertinterview/ndtv/expertintid/6/Dr_KC_Mahajan.html |access-date=2016-06-26 |website=doctor.ndtv.com}}</ref>
डा. एस.के. भण्डारी ले सर गंगाराम अस्पतालमा स्त्रीरोग र प्रसूति विभाग स्थापना गरे र 86 वर्षको उमेरमा हृदयघात र [[कोरोनाभाइरस रोग २०१९|कोभिड-19]] को शिकार हुनु अघि 58 वर्ष काम गरे। डा. भण्डारी ले काङ्ग्रेस नेता [[राहुल गान्धी]] र प्रियङ्का गान्धी र उनका बच्चाहरू सहित धेरै प्रमुख व्यक्तित्वहरू जन्माएको भनिन्छ।<ref>{{Cite web |date=2021-05-14 |title=Delhi's top gynaecologist, with Ganga Ram hospital for 58 years, dies of Covid-19 |url=https://indianexpress.com/article/cities/delhi/renowned-gynaecologist-dr-s-k-bhandari-who-delivered-rahul-and-priyanka-gandhi-dies-of-covid-19-7314206/ |access-date=2021-05-14 |website=The Indian Express |language=en}}</ref>
== सन्दर्भहरू ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== बाह्य लिङ्कहरू ==
* [https://sgrh.com आधिकारिक वेबसाइट]
{{प्राधिकरण नियन्त्रण}}
[[श्रेणी:सङ्क्षिप्त विवरण भएका लेखहरू]]
iyxxbf2leazjzp1khkhbm70oq7oueau
1368667
1368666
2026-08-07T16:36:06Z
Rajeeb bastola
39875
1368667
wikitext
text/x-wiki
{{short description|For-profit hospital in Delhi}}
{{use Indian English|date=May 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox hospital
| name = सर गंगाराम अस्पताल
| org_group =
| logo =
| logo_size =
| image = SirGangaranDelhi.jpg
| image_size = 225
| alt =
| caption = अस्पतालमा परोपकारी सर गंगा रामको प्रतिमा
| coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|type:landmark|display=inline, title}} -->
| location = [[दिल्ली]]
| region =
| state =
| country = [[भारत]]
| healthcare = निजी अस्पताल
| funding = नाफामुखी अस्पताल
| type = सामान्य
| network =
| standards = एनएबीएच
| emergency = छ (ट्रमा सेन्टर)
| beds = ९००+
| speciality = बहु-विशेषज्ञता
| helipad =
| h1_number =
| h1_length_f =
| h1_length_m =
| h1_surface = <!-- up to h12 -->
| founded = १९५४
| closed =
| demolished =
| website = <!-- {{URL|www.example.com}} -->
| other_links =
| module =
}}
सर गंगा राम अस्पताल दिल्लीको राजेन्द्र नगरमा रहेको एक नाफामुखी निजी अस्पताल<ref>{{Cite web|url=http://www.financialexpress.com/article/healthcare/life-healthcare/we-feel-proud-that-we-have-created-an-excellent-medical-and-para-medical-manpower-to-serve-the-nation/278516/|title=We feel proud that we have created an excellent medical and para-medical manpower to serve the nation|date=2016-06-09|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2016-06-26}}</ref> हो। यसले दक्षिणपूर्वी एसियाभरिका बिरामीहरूलाई व्यापक चिकित्सा सेवाहरू<ref>{{Cite web|url=http://www.hindustantimes.com/education/microbiologists-save-lives-too/story-i6lqQS6j6fsd8Eq36qqFUO.html|title=Microbiologists|date=2016-06-23|access-date=2016-06-26}}</ref> प्रदान गर्दछ।[3] अस्पतालको न्यूनतम पहुँच शल्यक्रिया विभाग [[दक्षिण एसिया]] पहिलो यस्तो विभाग थियो।<ref>{{Cite web|url=http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6|archive-url=https://web.archive.org/web/20090621084021/http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 |url-status=dead |title=Achievements|archive-date=21 June 2009}}</ref>
सर गंगाराम ह्यासपिटलले डिप्लोमेट इन नेसनल बोर्ड (डिएनबि) कार्यक्रमअन्तर्गत युवा डाक्टरहरूलाई तालिम पनि प्रदान गर्दछ। अस्पतालमा डिएनबी कार्यक्रम सन् १९८४ मा सुरु भएको थियो र हाल देशमा सबैभन्दा धेरै डिएनबी विशेषताहरू सञ्चालन गर्दछ। भारतमा पहिलो हड्डीको ब्याङ्क भएकोमा यसको विशेषता छ।
[[चित्र:Sir_Ganga_Ram_Hospital_Ambulance.jpg|अङ्गुठाकार|सर गंगाराम अस्पताल एम्बुलेन्स]]
२९ मार्च २०१९ मा, सर गंगाराम अस्पताल एबी-पीएमजेएवाईमा सामेल हुने दिल्लीको पहिलो ठुलो अस्पताल बन्यो।<ref>{{Cite news|url=https://medicaldialogues.in/sir-ganga-ram-hospital-becomes-first-delhi-hospital-to-join-ayushman-bharat-scheme/|title=Sir Ganga Ram Hospital becomes First Big Delhi Hospital to join Ayushman Bharat scheme|date=2019-03-29|work=Medical Dialogues|access-date=2019-03-29|language=en-IN}}</ref>
हाल सर गंगाराम अस्पतालको नेतृत्व सर गंगाराम ट्रस्ट सोसाइटीका अध्यक्ष डा. (प्रोफेसर डी. एस. राणा र व्यवस्थापन बोर्डका अध्यक्ष डा अजय स्वरूपले गरिरहेका छन्।
== इतिहास ==
मूल अस्पताल पहिलो पटक १९२१ मा [[लाहोर]], ब्रिटिस भारत (अहिले पाकिस्तान) मा सर गङ्गा राम (१८५१-१९२७) द्वारा स्थापित गरिएको थियो, जो एक सिभिल इन्जिनियर र आफ्नो समयका प्रमुख परोपकारी थिए। दोस्रो विश्वयुद्धपछि र सन् १९४७ मा [[भारतको विभाजन]], यो दोस्रो अस्पताल [[नयाँ दिल्ली]] लगभग ११ एकड जमिनमा स्थापना गरिएको थियो। अप्रिल १९५१ मा भारतका तत्कालीन प्रधानमन्त्री श्री जवाहरलाल नेहरूले धर्मवीरको तत्वावधानमा आधारशिला राखेका थिए, जो त्यस समयमा प्रधानमन्त्रीको प्रमुख निजी सचिव पनि थिए। पछि १३ अप्रिल १९५४ मा उनले अस्पतालको उद्घाटन गरे। सर गंगारामका ज्वाइँ धर्मवीरलाई नयाँ दिल्लीको सर गंगाराम अस्पतालको प्रमुख वास्तुकार र संस्थापकका रूपमा पनि चिनिन्छ।
[[चित्र:Sir_Ganga_Ram_Hospital_Top_View.jpg|अङ्गुठाकार|सर गंगारामअस्पताल]]
सन् १९७० को दशकमा कोषको अभावका कारण अस्पताल लगभग बन्द भयो। यसलाई सन् १९८१ मा नयाँ दिल्लीका उल्लेखनीय सामान्य शल्यचिकित्सकहरू मध्ये एक डा. के. सी. महाजनद्वारा पुनर्गठन गरिएको थियो। व्यवस्थापन बोर्डका अध्यक्षका रूपमा डा महाजनले अस्पतालको वित्तीय र कार्यात्मक संरचनामा संशोधन गरी सर गंगाराम अस्पताल परिसरभित्र महाजन इमेजिङ डायग्नोस्टिक्स सेन्टर खोलेका थिए। सन् १९७० को दशकमा सिकेका पाठहरूले अस्पतालको ध्यान सेवा उन्मुखबाट उच्च गुणस्तरको क्यान्टिन सेवाको साथ लाभदायकमा परिवर्तन गऱ्यो।<ref name=":0">{{Cite web |title=Expert Talk – Dr KC Mahajan » DoctorNDTV ....for the better health of Indians |url=http://doctor.ndtv.com/expertinterview/ndtv/expertintid/6/Dr_KC_Mahajan.html |access-date=2016-06-26 |website=doctor.ndtv.com}}</ref>
डा. एस.के. भण्डारी ले सर गंगाराम अस्पतालमा स्त्रीरोग र प्रसूति विभाग स्थापना गरे र 86 वर्षको उमेरमा हृदयघात र [[कोरोनाभाइरस रोग २०१९|कोभिड-19]] को शिकार हुनु अघि 58 वर्ष काम गरे। डा. भण्डारी ले काङ्ग्रेस नेता [[राहुल गान्धी]] र प्रियङ्का गान्धी र उनका बच्चाहरू सहित धेरै प्रमुख व्यक्तित्वहरू जन्माएको भनिन्छ।<ref>{{Cite web |date=2021-05-14 |title=Delhi's top gynaecologist, with Ganga Ram hospital for 58 years, dies of Covid-19 |url=https://indianexpress.com/article/cities/delhi/renowned-gynaecologist-dr-s-k-bhandari-who-delivered-rahul-and-priyanka-gandhi-dies-of-covid-19-7314206/ |access-date=2021-05-14 |website=The Indian Express |language=en}}</ref>
== सन्दर्भहरू ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== बाह्य लिङ्कहरू ==
* [https://sgrh.com आधिकारिक वेबसाइट]
{{प्राधिकरण नियन्त्रण}}
[[श्रेणी:सङ्क्षिप्त विवरण भएका लेखहरू]]
9r9gu34sij2k492n8xtxaqnme5se7z8
1368668
1368667
2026-08-07T16:37:07Z
Rajeeb bastola
39875
1368668
wikitext
text/x-wiki
{{short description|For-profit hospital in Delhi}}
{{use Indian English|date=May 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox hospital
| name = सर गंगाराम अस्पताल
| org_group =
| logo =
| logo_size =
| image = SirGangaranDelhi.jpg
| image_size = 225
| alt =
| caption = अस्पतालमा परोपकारी सर गंगा रामको प्रतिमा
| coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|type:landmark|display=inline, title}} -->
| location = [[दिल्ली]]
| region =
| state =
| country = [[भारत]]
| healthcare = निजी अस्पताल
| funding = नाफामुखी अस्पताल
| type = सामान्य
| network =
| standards = एनएबीएच
| emergency = छ (ट्रमा सेन्टर)
| beds = ९००+
| speciality = बहु-विशेषज्ञता
| helipad =
| h1_number =
| h1_length_f =
| h1_length_m =
| h1_surface = <!-- up to h12 -->
| founded = १९५४
| closed =
| demolished =
| website = <!-- {{URL|www.example.com}} -->
| other_links =
| module =
}}
सर गंगा राम अस्पताल दिल्लीको राजेन्द्र नगरमा रहेको एक नाफामुखी निजी अस्पताल<ref>{{Cite web|url=http://www.financialexpress.com/article/healthcare/life-healthcare/we-feel-proud-that-we-have-created-an-excellent-medical-and-para-medical-manpower-to-serve-the-nation/278516/|title=We feel proud that we have created an excellent medical and para-medical manpower to serve the nation|date=2016-06-09|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2016-06-26}}</ref> हो। यसले दक्षिणपूर्वी एसियाभरिका बिरामीहरूलाई व्यापक चिकित्सा सेवाहरू<ref>{{Cite web|url=http://www.hindustantimes.com/education/microbiologists-save-lives-too/story-i6lqQS6j6fsd8Eq36qqFUO.html|title=Microbiologists|date=2016-06-23|access-date=2016-06-26}}</ref> प्रदान गर्दछ।<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/child-with-structural-defect-gets-help/article8729631.ece|title=Child with structural defect gets help|date=2016-06-15|newspaper=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=2016-06-26}}</ref> अस्पतालको न्यूनतम पहुँच शल्यक्रिया विभाग [[दक्षिण एसिया]] पहिलो यस्तो विभाग थियो।<ref>{{Cite web|url=http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6|archive-url=https://web.archive.org/web/20090621084021/http://www.sgrh.com/subcat.aspx?id=6 |url-status=dead |title=Achievements|archive-date=21 June 2009}}</ref>
सर गंगाराम ह्यासपिटलले डिप्लोमेट इन नेसनल बोर्ड (डिएनबि) कार्यक्रमअन्तर्गत युवा डाक्टरहरूलाई तालिम पनि प्रदान गर्दछ। अस्पतालमा डिएनबी कार्यक्रम सन् १९८४ मा सुरु भएको थियो र हाल देशमा सबैभन्दा धेरै डिएनबी विशेषताहरू सञ्चालन गर्दछ। भारतमा पहिलो हड्डीको ब्याङ्क भएकोमा यसको विशेषता छ।
[[चित्र:Sir_Ganga_Ram_Hospital_Ambulance.jpg|अङ्गुठाकार|सर गंगाराम अस्पताल एम्बुलेन्स]]
२९ मार्च २०१९ मा, सर गंगाराम अस्पताल एबी-पीएमजेएवाईमा सामेल हुने दिल्लीको पहिलो ठुलो अस्पताल बन्यो।<ref>{{Cite news|url=https://medicaldialogues.in/sir-ganga-ram-hospital-becomes-first-delhi-hospital-to-join-ayushman-bharat-scheme/|title=Sir Ganga Ram Hospital becomes First Big Delhi Hospital to join Ayushman Bharat scheme|date=2019-03-29|work=Medical Dialogues|access-date=2019-03-29|language=en-IN}}</ref>
हाल सर गंगाराम अस्पतालको नेतृत्व सर गंगाराम ट्रस्ट सोसाइटीका अध्यक्ष डा. (प्रोफेसर डी. एस. राणा र व्यवस्थापन बोर्डका अध्यक्ष डा अजय स्वरूपले गरिरहेका छन्।
== इतिहास ==
मूल अस्पताल पहिलो पटक १९२१ मा [[लाहोर]], ब्रिटिस भारत (अहिले पाकिस्तान) मा सर गङ्गा राम (१८५१-१९२७) द्वारा स्थापित गरिएको थियो, जो एक सिभिल इन्जिनियर र आफ्नो समयका प्रमुख परोपकारी थिए। दोस्रो विश्वयुद्धपछि र सन् १९४७ मा [[भारतको विभाजन]], यो दोस्रो अस्पताल [[नयाँ दिल्ली]] लगभग ११ एकड जमिनमा स्थापना गरिएको थियो। अप्रिल १९५१ मा भारतका तत्कालीन प्रधानमन्त्री श्री जवाहरलाल नेहरूले धर्मवीरको तत्वावधानमा आधारशिला राखेका थिए, जो त्यस समयमा प्रधानमन्त्रीको प्रमुख निजी सचिव पनि थिए। पछि १३ अप्रिल १९५४ मा उनले अस्पतालको उद्घाटन गरे। सर गंगारामका ज्वाइँ धर्मवीरलाई नयाँ दिल्लीको सर गंगाराम अस्पतालको प्रमुख वास्तुकार र संस्थापकका रूपमा पनि चिनिन्छ।
[[चित्र:Sir_Ganga_Ram_Hospital_Top_View.jpg|अङ्गुठाकार|सर गंगारामअस्पताल]]
सन् १९७० को दशकमा कोषको अभावका कारण अस्पताल लगभग बन्द भयो। यसलाई सन् १९८१ मा नयाँ दिल्लीका उल्लेखनीय सामान्य शल्यचिकित्सकहरू मध्ये एक डा. के. सी. महाजनद्वारा पुनर्गठन गरिएको थियो। व्यवस्थापन बोर्डका अध्यक्षका रूपमा डा महाजनले अस्पतालको वित्तीय र कार्यात्मक संरचनामा संशोधन गरी सर गंगाराम अस्पताल परिसरभित्र महाजन इमेजिङ डायग्नोस्टिक्स सेन्टर खोलेका थिए। सन् १९७० को दशकमा सिकेका पाठहरूले अस्पतालको ध्यान सेवा उन्मुखबाट उच्च गुणस्तरको क्यान्टिन सेवाको साथ लाभदायकमा परिवर्तन गऱ्यो।<ref name=":0">{{Cite web |title=Expert Talk – Dr KC Mahajan » DoctorNDTV ....for the better health of Indians |url=http://doctor.ndtv.com/expertinterview/ndtv/expertintid/6/Dr_KC_Mahajan.html |access-date=2016-06-26 |website=doctor.ndtv.com}}</ref>
डा. एस.के. भण्डारी ले सर गंगाराम अस्पतालमा स्त्रीरोग र प्रसूति विभाग स्थापना गरे र 86 वर्षको उमेरमा हृदयघात र [[कोरोनाभाइरस रोग २०१९|कोभिड-19]] को शिकार हुनु अघि 58 वर्ष काम गरे। डा. भण्डारी ले काङ्ग्रेस नेता [[राहुल गान्धी]] र प्रियङ्का गान्धी र उनका बच्चाहरू सहित धेरै प्रमुख व्यक्तित्वहरू जन्माएको भनिन्छ।<ref>{{Cite web |date=2021-05-14 |title=Delhi's top gynaecologist, with Ganga Ram hospital for 58 years, dies of Covid-19 |url=https://indianexpress.com/article/cities/delhi/renowned-gynaecologist-dr-s-k-bhandari-who-delivered-rahul-and-priyanka-gandhi-dies-of-covid-19-7314206/ |access-date=2021-05-14 |website=The Indian Express |language=en}}</ref>
== सन्दर्भहरू ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== बाह्य लिङ्कहरू ==
* [https://sgrh.com आधिकारिक वेबसाइट]
{{प्राधिकरण नियन्त्रण}}
[[श्रेणी:सङ्क्षिप्त विवरण भएका लेखहरू]]
s0x8xdz3fp1ahbtyoc4k1p0thg5ftic
प्रयोगकर्ता वार्ता:~2026-31719-93
3
151161
1368682
2026-08-08T06:20:36Z
Saroj
31493
अधिसूचना: शीघ्र मेटाउने नामाङ्कन [[:प्रमोद न्यौपाने]]।
1368682
wikitext
text/x-wiki
== स्वागतम्! ==
नमस्कार, ~2026-31719-93, विकिपिडियामा [[विकिपिडिया:स्वागत/नव आगन्तुक|स्वागत]] छ! म आशा गर्दछु कि तपाईँलाई विकिपिडिया मनपर्यो र यहाँ रमाउनु हुनेछ। दुर्भाग्यवस, तपाईँले सृजना गर्नुभएको मध्ये एक वा बढी पृष्ठहरू, जस्तो कि [[प्रमोद न्यौपाने]], विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:दिशानिर्देशहरू|सामग्री दिशानिर्देश]] अनुरूप नहुन सक्छ, र यसलाई सुरक्षित गर्न सकिदैन। सङ्क्षेपमा भन्नुपर्दा, लेखको शीर्षक [[विकिपिडिया:उल्लेखनियता|उल्लेखनीय]] र पहिले नै [[विकिपिडिया:विश्वसनीय स्रोत पहिचान|विश्वसनीय]] तथा [[विकिपिडिया:तेस्रो-पक्ष स्रोतहरू|स्वतन्त्र स्रोतहरू]]द्वारा प्रकाशित भएको हुनुपर्दछ।
कृपया [[विकिपिडिया:लेख सृजना|लेख सृजना]] प्रक्रियाको विस्तृत सर्वेक्षणको लागि '''[[विकिपिडिया:तपाईँको पहिलो लेख|तपाईँको पहिलो लेख]]''' समीक्षा गर्नुहोस्। एक लेख सृजना गर्न मद्दतको लागि '''[[विकिपिडिया:लेख विजार्ड|लेख विजार्ड]]''' तपाईँलाई उपलब्ध छ, जहाँ लेखलाई समीक्षा र प्रकाशनको लागि विचार गरिनेछ। अरू कसैले सृजना गर्न सक्ने नयाँ लेखलाई कसरी अनुरोध गर्ने भन्ने बारेमा जानकारीको लागि, '''[[विकिपिडिया:अनुरोध गरिएका लेखहरू|अनुरोध गरिएका लेखहरू]]''' हेर्नुहोस्। यदि तपाईँ अलमलिनु भएको खण्डमा, '''[[विकिपिडिया:चिया घर|चिया घर]]'''मा आउनुहोस्, जहाँ अनुभवी विकिपिडियनहरूले तपाईँलाई प्रक्रियाहरूका बारेमा मद्दत गर्न सक्छन्।
विकिपिडियामा नयाँ हुनुहुन्छ? कृपया हाम्रो [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा|स्वशिक्षा]] वा सम्पादन सम्बन्धी आधारभूत कुराहरू सिक्न [[विकिपिडिया:योगदान|विकिपिडिया पृष्ठमा योगदान]] हेर्नुहोस्। तल लेख सृजनाको बारेमा केहि अन्य सहयोगी पृष्ठहरू दिइएको छ।
* [[विकिपिडिया:नयाँ पृष्ठ कसरी आरम्भ गर्ने|नयाँ पृष्ठ कसरी बनाउने]]
* [[विकिपिडिया:योगदान|तपाईँको पहिलो लेख]]
* [[विकिपिडिया:नेपालीमा राम्रा लेख लेख्नको निम्ति सहायता|राम्रा लेख कसरी लेख्ने]]
* [[विकिपिडिया:पञ्च स्तम्भ|विकिपिडियाका पाँच स्तम्भ]]
* [[मद्दत:सहायता|सहायता पृष्ठ]]
* [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा|स्वशिक्षा]]
म आशा गर्दछु कि तपाईँ एक [[विकिपिडिया:विकिपिडियन|विकिपिडियन]] भएर सम्पादन गर्दा रमाउनुभयो होला! कृपया वार्ता पृष्ठहरूमा जहिले पनि चारवटा टिल्डहरू (<nowiki>~~~~</nowiki>); प्रयोग गरेर आफ्नो नामको हस्ताक्षर गर्नुहोला यसले स्वतः तपाईँको नाम र मिति सहितको हस्ताक्षर उत्पन्न गर्दछ। यदि तपाईँसँग केहि प्रश्नहरू छन् भने कृपया मलाई मेरो वार्ता पृष्ठमा सोध्न सक्नुहुन्छ<!-- ढाँचा:प्रथम लेख --> वा आफ्नो प्रश्न सहित तपाईँ यो पृष्ठमा '''{{tl|मद्दत}}''' ढाँचा राख्न सक्नुहुन्छ, र तपाईँको प्रश्नहरूको जवाफ चाँडैनै कसैले दिनुहुनेछ। फेरि, स्वागत छ! [[User:Saroj|Saroj]] ([[User talk:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) १२:०५, ८ अगस्ट २०२६ (नेपाली समय)
==[[:प्रमोद न्यौपाने]] [[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार|शीघ्र मेट्नुपर्ने]]मा मनोनित==
[[File:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]]
{{Quote box|quote=<p>यदि यो तपाईँले सृजना गर्नुभएको पहिलो लेख हो भने, तपाईँ [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा|लेखन सहयोग स्वशिक्षा]] पढ्न सक्नुहुन्छ।</p><p>लेख सृजना गर्न मद्दत गर्ने [[विकिपिडिया:लेख विजार्ड|लेख सहायिका]] पनि तपाईँ प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ।</p>|width=20%|align=right}}
यस [[:प्रमोद न्यौपाने]]लाई विकिपिडिया देखि [[विकिपिडिया:पृष्ठ हटाउने नीति|चाँडैनै मेटिने]] भनेर एउटा चिनो राखिएको छ। यसले [[वि:शीमे#ले७|ले७]] मापदण्ड अन्तर्गत एक वास्तविक व्यक्ति वा मानिसहरूको समूहलाई जनाउदछ। विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:प्रमानिकता|विश्वसनीयता]] ज्ञानकोशमा भएका सम्पूर्ण सामग्री प्रमाणित भएको हुनुपर्नेछ । तर [[विकिपिडिया:प्रमानिकता|विश्वसनीयता]] नभएका सम्पूर्ण सामग्रीलाई [[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार|शीघ्र मेट्नुपर्ने मापदण्ड]]को आधारमा कुनै पनि समयमा मेटाउन सकिन्छ। थप जानकारिका लागि कृपया [[विकिपिडिया:उल्लेखनियता|विकिपिडिया उल्लेखनियता]] पढ्नुहोला।
यदि तपाईँलाई लाग्छ पृष्ठलाई यस कारणले मेटाउनु हुँदैन, तपाईँ '''नामाङ्कन विरोध गर्न''' [[:प्रमोद न्यौपाने|पृष्ठमा गएर]] आफ्नो विचार राख्नुहोला। यसले तपाईँलाई पृष्ठ किन मेटाउनु हुँदैन वर्णन गर्ने अवसर दिनेछ। यद्यपि, याद रहोस्, एक पटक पृष्ठ शीघ्र मेटाउन अङ्कित भएमा, यो तत्काल मेटाइनेछ। कृपया पृष्ठबाट शीघ्र मेटाउने चिनो आफैंले नहटाउनुहोला, तर विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:नीति तथा दिशानिर्देशहरूको सूची|नीति तथा दिशानिर्देशहरू]] अनुरूप जानकारी थप्न नहिचकिचाउनुहोला। यदि पृष्ठ मेटिसकिएको, र भविष्यका सन्दर्भ वा सुधारको लागि तपाईँ मेटाइएको सामग्री पुनःप्राप्त गर्न चाहनुहुन्छ भने, कृपया {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%A6+%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%8C%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%87|मेटाउने प्रशासकलाई सम्पर्क गर्न सक्नुहुन्छ}}। <!-- Template:Db-notability-notice --><!-- Template:Db-csd-notice-custom --> [[User:Saroj|Saroj]] ([[User talk:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) १२:०५, ८ अगस्ट २०२६ (नेपाली समय)
pjx4g5lcdq6y3lm3dvt04fqf5r9hhvv