विकिपिडिया newiki https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter मीडिया विशेष वार्तालाप प्रयोगकर्ता प्रयोगकर्ता वार्ता विकिपिडिया विकिपिडिया वार्ता चित्र चित्र वार्ता मीडियाविकि मीडियाविकि वार्ता ढाँचा ढाँचा वार्ता मद्दत मद्दत वार्ता श्रेणी श्रेणी वार्ता पोर्टल पोर्टल वार्ता मस्यौदा मस्यौदा वार्ता TimedText TimedText talk मोड्युल मोड्युल वार्तालाप Event Event talk 0 1845 1372389 1367661 2026-08-27T03:30:37Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372389 wikitext text/x-wiki {{About|नेपालको राजधानी सहर तथा महानगरपालिका}} {{Infobox settlement | name = काठमाडौँ | official_name = काठमाडौँ महानगरपालिका | native_name = | native_name_lang = | settlement_type = [[राजधानी]] | image_skyline = {{Multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | caption_align = center | perrow = 1/2/2/1 | image1 = Locus3.jpg | caption1 = काठमाडौँको क्षितिज | image2 = Ghantaghar Kathmandu.jpg | caption2 = [[घण्टाघर (काठमाडौँ)|घण्टाघर]] | image3 = DHARAHARA TOWER.jpg | caption3 = [[धरहरा]] | image4 = Pashupatinath Temple-2020.jpg | caption4 = [[पशुपतिनाथ मन्दिर]] | image5 = Narayanhiti Palace Museum, crop.jpg | caption5 = [[नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालय|नारायणहिटी दरबार]] | image6 = Kathmandu Durbar Square, Shiva Parvati Temple, Nepal.jpg | caption6 = [[वसन्तपुर दरबार क्षेत्र]]}} | image_flag = Flag of Kathmandu, Nepal.svg | image_seal = | motto = साँस्कृतिक सहर, काठमाडौँ महानगर | pushpin_map = काठमाडौँ महानगरपालिका#काठमाडौँ जिल्ला#बागमती प्रदेश#नेपाल | pushpin_mapsize = 300 | coordinates = {{coord|27.7172|85.3240|type:city_region:NP|display=display=title, inline}} | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{flag|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[काठमाडौँ जिल्ला|काठमाडौँ]] | established_title = स्थापना | established_date = अज्ञात | founder = [[मञ्जुश्री]] (स्वयम्भू पुराण अनुसार)<ref name="इतिहास">{{cite news|title=गोकर्णेश्वर नगरपालिका सुन्ताखानको ईतिहास बदल्ने अभिलेख |url=https://www.gokarneshwormun.gov.np/sites/gokarneshwormun.gov.np/files/documents/%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A5%87%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%B0%20%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%96%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%88%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B8%20%E0%A4%AC%E0%A4%A6%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A5%87%20%E0%A4%85%E0%A4%AD%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%87%E0%A4%96_0.pdf |date=वि.सं. २०७७ |accessdate=वि.सं. २०७८ चैत २ |agency=गोकर्णेश्वर नगरपालिका |page=१२ |language=नेपाली |publisher=गोकर्णेश्वर नगरपालिका}}</ref> | established_title1 = राजधानी | established_date1 = वि.सं. १८२६ चैत १०<ref>{{Cite book |last=अमात्य |first=साफल्य |url=https://books.google.com.np/books?id=HpNPAQAAMAAJ&dq |title=काठमाडौँ नगरायण: काठमाडौँ नगरको उद्भव, नगरायण, र सांस्कृतिक इतिहास |date=सन् १९९६ |page=८६ |publisher=नेपाल राजकीय प्रज्ञा प्रतिष्ठान |language=नेपाली}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://risingnepaldaily.com/opinion/relocating-the-capital |title=Relocating The Capital? |trans-title=राजधानी स्थानान्तरण गर्ने? |website=गोरखापत्र |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2022-03-18}}</ref> | established_title2 = सफाई अड्डा<ref>{{Cite web |url=https://ekagaj.com/article/pradesh-3/91502/?v=1 |title=काठमाडौँमा १०२ वर्षदेखिको समस्या​ : सफाई अड्डा महानगर बन्यो, फोहर व्यवस्थापन ज्युँका त्युँ |website=ई कागज |language=नेपाली |accessdate=2022-03-18 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230406050318/https://ekagaj.com/article/pradesh-3/91502/?v=1 |date=2023-04-06 }}</ref> | established_date2 = वि.सं. १९७६ पुस २ (सवाल सनद् बमोजिम भोटाहिटीमा गठन)<ref name="सय वर्ष">{{Cite web |url=https://nayapatrikadaily.com/news-details/31590/2019-12-18 |title=स्थानीय तह अभ्यासका सय वर्ष |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-03-18 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="सवाल">{{cite news |title=स्वायत्त शासन |url=http://inlogos.org/wp-content/uploads/2016/02/Swayatta_Shasan-2072-Issue-I.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20190414225227/http://inlogos.org/wp-content/uploads/2016/02/Swayatta_Shasan-2072-Issue-I.pdf |archive-date=वि.सं. २०७९ चैत १५ |date=वि.सं. २०७२ बैशाख |accessdate=वि.सं. २०७८ चैत २ |language=नेपाली |page=७ |publisher=स्वशासन अध्ययन प्रतिष्ठान }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220316075129/http://inlogos.org/wp-content/uploads/2016/02/Swayatta_Shasan-2072-Issue-I.pdf |date=2022-03-16 }}</ref> | established_title3 = म्युनिसिपालिटी | established_date3 = वि.सं. २००३ फागुन २<ref name="सय वर्ष"/><ref>{{Cite web |url=https://arthasamaya.com/news/detail/1161 |title=स्थानीय तह निर्वाचन इतिहासलाई फर्केर हेर्दा... |website=अर्थसमय |language=नेपाली |accessdate=2022-03-18 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221204162355/https://arthasamaya.com/news/detail/1161 |date=2022-12-04 }}</ref> | established_title4 = नगरपालिका | established_date4 = वि.सं. २०१० भदौ १७<ref name="नगर वर्ष">{{Cite web |url=https://www.thenepaltop.com/news/224892 |title=कहिले-कहिले भएको थियो स्थानीय तह निर्वाचन? |website=द नेपाल टप |language=नेपाली |accessdate=2022-03-18 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221202042321/https://www.thenepaltop.com/news/224892 |date=2022-12-02 }}</ref> | established_title5 = महानगरपालिका | established_date5 = वि.सं. २०५२ मङ्सिर २९<ref name="महानगर">{{cite news|title=नगर कार्यपालिकाको कार्यालय - काठमाडौँ महानगरपालिका |url=https://kathmandu.gov.np/wp-content/uploads/2021/08/Notice-publication.pdf |date=वि.सं. २०७८ |accessdate=वि.सं. २०७८ चैत २ |language=नेपाली |page=१ |publisher=काठमाडौँ महनगरपालिका कार्यालय}}</ref> | parts_type = वडा सङ्ख्या | parts = ३२ | seat_type = | seat = | government_footnotes = | government_type = स्थानीय सरकार | governing_body = काठमाडौँ महानगरपालिका | leader_party = | leader_title = [[नेपालका नगर प्रमुखहरूको सूची|कावा नगरप्रमुख]] | leader_name = [[सुनिता डङ्गोल]] <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = | leader_name1 = | unit_pref = Metric <!-- square kilometers -->| area_total_km2 = 49.45 | area_metro_km2 = 899<!--- "Kathmandu Valley" is considered as a singular Metropolitan area by World Bank 2010. Source: https://www.worldbank.org/en/news/feature/2013/04/01/managing-nepals-urban-transition---> <!-- hectares -->| elevation_m = 1400 | population_footnotes = <ref name="नेपालको राष्ट्रिय जनगणना">{{cite news|url=https://web.archive.org/web/20130731124937/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०६८|date=वि.सं. २०७२ मङ्सिर २४|accessdate=वि.सं. २०७८ फागुन १|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|agency=नेपाल सरकार|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}}</ref> | population_as_of = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|राष्ट्रिय जनगणना २०६८]] | population_total = 862400 | population_density_km2 = auto | population_rank = [[नेपालका सहरहरूको सूची|पहिलो]] | population_metro = | population_blank1_title = | population_blank1 = | timezone1 = [[नेपालको प्रमाणिक समय]] | utc_offset1 = +०५:४५ | postal_code_type = हुलाक कोड | postal_code = ४४६०८८ | area_code = ०१ | area_codes = <!-- for multiple area codes --> | iso_code = | website = [http://www.kathmandu.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] | module = | footnotes = | other_name = कान्तिपुर, नेपाल मण्डल, येँ }} '''काठमाडौँ''' [[नेपाल]]को सङ्घीय [[राजधानी]] र नेपालको सबैभन्दा [[नेपालका सहरहरूको सूची|बढी जनसङ्ख्या]] भएको सहर हो।<ref name="स्थानीय तह">{{cite news |title=गाउँपालिका तथा नगरपालिकाको सङ्क्षिप्त परिचय पुस्तिका |url=https://mofaga.gov.np/download-notice/eyJpdiI6IjBSZ1g5ZlJJQkphMGZsMkp0WWhUU0E9PSIsInZhbHVlIjoic3c5enIycTNwbHhYUDllakRIWlBaK0xNRmwydjJMV25CczNKa3p6ajZ0aTdqdmRPWE9UXC9ZSnNiZVloNkRtbjciLCJtYWMiOiI2OTZmNjRiZjMyNmRjYjg3OTY5M2FkZTJkNGU5ZmM1YzYwOWNhNmQzYzgzOWY1Y2QyMzBjNmQ4MmFhY2ZhMDhlIn0= |date=वि.सं. २०७८ |accessdate=वि.सं. २०७८ चैत ५ |language=नेपाली |page=१८७ |publisher=सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय, नेपाल }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221129085606/https://mofaga.gov.np/download-notice/eyJpdiI6IjBSZ1g5ZlJJQkphMGZsMkp0WWhUU0E9PSIsInZhbHVlIjoic3c5enIycTNwbHhYUDllakRIWlBaK0xNRmwydjJMV25CczNKa3p6ajZ0aTdqdmRPWE9UXC9ZSnNiZVloNkRtbjciLCJtYWMiOiI2OTZmNjRiZjMyNmRjYjg3OTY5M2FkZTJkNGU5ZmM1YzYwOWNhNmQzYzgzOWY1Y2QyMzBjNmQ4MmFhY2ZhMDhlIn0= |date=2022-11-29 }}</ref> यो महानगर [[बागमती प्रदेश]] तथा मध्य नेपालको अग्लो पठारको रूपमा रहेको [[काठमाडौँ उपत्यका]]मा १,३३७ मिटर (४,६०० फिट) को उचाइमा अवस्थित छ। यो भारतको [[श्रीनगर]] सहरपछि हिमालय पहाडी क्षेत्रमा अवस्थित दोस्रो ठुलो सहर हो र हिमालय पहाडी क्षेत्रको सबैभन्दा ठुलो महानगरीय क्षेत्र हो। [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं. २०७८ को जनगणना]] अनुसार यो महानगरको कुल जनसङ्ख्या ८,६२,४०० रहेको छ भने यहाँ २,३८,९६६ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="तथ्याङ्क">{{cite news |title=Population Ward Level 753 Local Unit |trans-title=७५३ स्थानीय तहको वडागत जनसङ्ख्या |url=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2018/12/Population_Ward_Level_753_Local_Unit.pdf |date=सन् २०१७ |accessdate=वि.सं. २०७८ चैत ५ |language=अङ्ग्रेजी |page=१२५ |publisher=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग, नेपाल }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190214172717/http://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2018/12/Population_Ward_Level_753_Local_Unit.pdf |date=2019-02-14 }}</ref> प्रागऐतिहासिक इतिहास भएको यो नगर ईशा पूर्व दोस्रो शताब्दीमा स्थापना भएको र विश्वको सबैभन्दा पुरानो निरन्तर बसोबास गर्ने ठाउँहरू मध्येको एक हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/122223 |title=नेपाल चिनाउने 'नेपाल विद्या' |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-20}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/coin-speaks-the-history-189091 |title=इतिहास बोल्ने सिक्का |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-20}}</ref> यो उपत्यकालाई ऐतिहासिक रूपमा "[[नेपाल मण्डल]]" र मध्यकालमा "[[कान्तिपुर राज्य|कान्तिपुर]]" भनिन्थ्यो।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/4611 |title='नेपाल खादलको वंशावली' |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-19}}</ref> यो उपत्यका प्राचीन कालदेखि [[नेवार जाति|नेवार मानिस]]हरूको मूल घरको रूपमा रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/58677-58677 |title=आर्य सभ्यताको इतिहास |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-20}}</ref> हिमालयको फेदमा रहेको सर्वदेशीय सहरी सभ्यता बोकेको यो सहर [[नेपाल अधिराज्य]]को राजधानी र नेपालका कुलीन वर्गका दरबार, महल र [[बगैँचा|बगैँचा]]हरूद्वारा सुसज्जित छ। यो सहरमा सन् १९८५ देखि [[दक्षिण एसियाली क्षेत्रीय सहयोग सङ्गठन]]को मुख्यालय रहेको छ। काठमाडौँ धेरै वर्षदेखि [[नेपालको इतिहास]], [[कला]], [[संस्कृति]] र अर्थतन्त्रको केन्द्रको रूपमा रहँदै आएको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/124998 |title=के लिच्छविकाल 'स्वर्णयुग' नै थियो ? |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-20}}</ref> यो महानगर क्षेत्रमा बहु-जातीय मानिसहरूको बसोबास रहेता पनि [[हिन्दु धर्म|हिन्दु]] र [[बौद्ध धर्म|बौद्ध]] धर्मावलम्बीहरू बहुसङ्ख्यक छन्।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/hinduu-baudgh-ghulnmaa-pshuptinaath-172290 |title=हिन्दु–बौद्ध घुलनमा पशुपतिनाथ |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/127356 |title='नेपालमा ८५ प्रतिशत गैरहिन्दु छन्' |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21}}</ref> धार्मिक र सांस्कृतिक चाडपर्वहरू काठमाडौँमा बसोबास गर्ने मानिसहरूको जीवनको एक प्रमुख हिस्सा हो।<ref>{{Cite web |url=https://udghoshdaily.com/?p=10336 |title=हाम्रा चाडपर्व र यसको मौलिकता |website=उद्घोष दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21}}</ref> यो नगरको अर्थतन्त्रको महत्वपूर्ण भाग [[पर्यटन]] हो। सन् २०१९ मा ट्रिपएडभाइजरद्वारा विश्वको शीर्ष पच्चीस पर्यटकीय गन्तव्यहरूको सूचीमा काठमाडौँ १९औँ स्थानमा थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.newssewa.com/content/kathmandu-visit.html |title=घुम्नैपर्ने विश्वका उत्कृष्ट २५ पर्यटकीय गन्तव्यको सूचीमा काठमाडौँ १९औँ स्थानमा |website=न्युजसेवा |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21 }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यस सहरलाई नेपाली हिमालयको प्रवेशद्वार मानिन्छ र [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]]मा सूचीकृत [[वसन्तपुर दरबार क्षेत्र]], [[स्वयम्भूनाथ]], [[बौद्धनाथ]] र [[पशुपतिनाथ मन्दिर|पशुपतिनाथ]] यो सहरको ऐतिहासिकता तथा सुन्दरतालाई शोभामान बनाइरहेको छ।[[File: Kathmandu Photo College 2017.jpg|thumb|[[काठमाडौँ]] , [[नेपाल]] ]] इतिहासका विभिन्न कालखण्डमा विभिन्न राजवंशले शासन गरेको यो नगर [[नेपालको एकीकरण]] कालदेखि नेपालको राजधनीको रूपमा रहेको छ।<ref>{{Cite book |last=लेभी |first=सिल्भाँ |url=https://books.google.com.np/books?id=6uNJAQAAIAAJ&q |title=नेपाल, हिन्दु अधिराज्यको इतिहास |date=सन् २००५ |publisher=हिमाल किताब |page=३३ |language=नेपाली}}</ref> [[पृथ्वीनारायण शाह]]को नेतृत्वमा [[गोरखाली|गोर्खाली सेना]]ले [[काठमाडौँ उपत्यका]] विजय गरेपछि वि.सं. १८२६ चैत १० मा यो नगरलाई राजधानी बनाएका थिए। देशको राजधानी रहेकै कारण यो सहरमा [[राष्ट्रपति भवन|राष्ट्रपति निवास]], प्रधानमन्त्रीको कार्यालय ([[सिंहदरबार|सिंहदरवार]]), [[नेपाल सरकार]]को केन्द्रीय सचिवालय तथा मन्त्रालयहरू, सरकारी तथा निजी टेलिभिजन स्टेसनहरू लगायत उल्लेखनीय सङ्ख्यामा सरकारी तथा निजी रेडियोहरू र समाचार संस्थाहरू रहेका छन्। [[नेपाली सेना]]को केन्द्रीय कार्यालय जङ्गी अड्डा, सशस्त्र प्रहरी बलको प्रधान कार्यालय तथा [[नेपाल प्रहरी]]को केन्द्रीय कार्यालय पनि यसै नगरमा रहेका छन्। ==व्युत्पत्ति== काठमाडौँलाई आदिवासी [[नेवारी भाषा|नेपाल भाषा]]मा 'येँ' भन्ने गरिन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://gorkhapatraonline.com/education/2021-03-13-33671 |title='येँ देय् म्हसीके' अर्थात् 'काठमाडौँ चिनौं ' पाठ्यपुस्तक विमोचन |website=गोरखापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21}}</ref> काठमाडौँको [[नेपाली भाषा|नेपाली]] नाम [[हनुमान ढोका|काठमाडौँ दरबार क्षेत्र]]मा रहेको '[[काष्ठमण्डप]]'बाट आएको हो।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/53232-53232 |title=काष्ठमण्डपः एउटा मायावी कथा |last=किरण |first=सुरेश |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21}}</ref> [[संस्कृत|संस्कृत भाषा]]मा काष्ठको अर्थ 'काठ' र मण्डपको अर्थ 'देवपूजा गर्ने स्थान' हुन्छ। यो सार्वजनिक मण्डपलाई नेपाल भाषामा 'मरसतः' पनि भनिन्छ जसलाई [[मल्ल वंश|मल्लकालीन]] राजा [[लक्ष्मीनरसिंह मल्ल]]को पालामा बिसेत<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/kaasstthmnnddp-punh-nirmaann-85-prtisht-smpnn-173018 |title=काष्ठमण्डप पुनः निर्माण ८५ प्रतिशत सम्पन्न |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-22}}</ref> नामक व्यक्तिले सन् १५९६ मा पुनर्निर्माण गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/cover-story/katha-ye:/189887/ |title=पाँचौं शताब्दीदेखि पाँचपटक बनेको काष्ठमण्डप |last=श्रेष्ठ |first=सुदीप |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220126153644/https://www.setopati.com/cover-story/katha-ye:/189887 |date=2022-01-26 }}</ref> तीन तले यो संरचना पूर्णतया काठले बनेको थियो र यसमा कुनै फलामको कील वा कुनै समर्थन प्रयोग गरिएको थिएन।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/koseli/2021/04/24/16192339260267154.html |title=काष्ठमण्डपको काष्ठ–कथा |last=किरण |first=सुरेश |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21}}</ref> पौराणिक कथा अनुसार यस मण्डपको [[छाने शैली|प्यागोडा]] निर्माण गर्न प्रयोग गरिएको सबै काठ एउटै रूखबाट प्राप्त भएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://nepalmag.com.np/history/2017/06/13/20170613184503 |title=काष्ठमण्डपको जगभित्र लुकेको कथा |website=नेपाल पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21}}</ref> वि.सं. २०७२ सालमा नेपालमा गएको [[विसं २०७२ को महाभूकम्प|ठुलो भूकम्प]]मा यस मण्डपको संरचना भत्किएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/68151/2021-08-04 |title=काष्ठमण्डप पुनर्निर्माण ११ हजार क्युफिट काठको प्रयोग, कहिलेसम्म सकिएला ? |last=गौतम |first=गोकर्ण |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.karobardaily.com/news/166428 |title=काष्ठमण्डप पुनर्निर्माणको काम सकियो |website=कारोबार दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21}}</ref> २०औँ शताब्दीको अन्तमा लेखिएका पुरानो पाण्डुलिपिहरूको पुष्पिका [[नेपाल मण्डल]]मा काठमाडौँलाई काष्ठमण्डप [[महानगर]] भनेर सम्बोधन गरिएको छ।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/prdesh-nmbr-3-ko-naam-nepaal-mnnddl-raakhn-maag-128648 |title=प्रदेश नम्बर ३ को नाम 'नेपाल मण्डल' राख्न माग |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21}}</ref> महानगरको अर्थ 'महान सहर' हुने गर्छ। यो सहरलाई हालसम्म पनि [[बौद्ध धर्म|बौद्ध]] भिक्षु तथा पुजारीहरूले काष्ठमण्डप नै भन्ने गरेका छन्। यसैकारण काठमाडौँलाई काष्ठमण्डप पनि भन्ने गरिन्छ। मध्ययुगमा यो सहरलाई '[[कान्तिपुर राज्य|कान्तिपुर]]' पनि भनिन्थ्यो।<ref>{{Cite web |url=https://saptahik.com.np/travelling/2019/05/30/20190530085457 |title=खुम्चिँदै गएको हाम्रो सहर |last=नेपाली |first=किशोर |website=साप्ताहिक |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21}}</ref> यो नाम दुई [[संस्कृत|संस्कृत शब्द]] 'कान्ति' र 'पुर' बाट आएको हो। कान्ति शब्दको अर्थ 'सौन्दर्य' हुन्छ र प्रायः प्रकाशसँग सम्बन्धित छ तथा पुरको अर्थ 'ठाउँ' हुन्छ यसैले यो सहरले 'प्रकाशको सहर' भन्ने अर्थ दिन्छ। आदिवासी नेवार समुदायले, काठमाडौँलाई 'येँ देश' तथा [[ललितपुर महानगरपालिका|पाटन]] र [[भक्तपुर नगरपालिका|भक्तपुर]]लाई क्रमशः 'यल देश' र 'ख्वप देश' भन्ने गर्छन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.sanghunews.com/content/24371 |title=मच्छिन्द्रनाथ देवता भन्दा पनि कृषि वैज्ञानिक हुन् |website=साँघु समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-22 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 'यम्बु' शब्दको छोटो रूप 'येँ' हो, जसले मूलतः काठमाडौँको उत्तरी आधा भागलाई बुझाउने गर्छ। काठमाडौँको पुरानो उत्तरी बस्तीलाई 'याम्बी' र दक्षिणी बस्तीलाई 'यँगाल' भनेर चिनिन्थ्यो। == इतिहास == काठमाडौँका केही भागमा पुरातात्विक उत्खननले प्राचीन सभ्यताका प्रमाण फेला पारेको छ। विभिन्न कालखण्डमा गरिएका उत्खननबाट प्राप्त प्राचीन बस्तुहरू मध्ये मालिगाउँबाट प्राप्त एक मूर्तिमा सन् १८५ उल्लेख रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20100911000320/http://www.ekantipur.com/nepal/article/?id=1485 |title=सुस्त उत्खनन |date=2010-09-11 |website=नेपाल पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21}}</ref> [[चाबहिल]]मा अवस्थित [[अशोक|सम्राट अशोक]]को पुत्रीद्वारा निर्मित [[धन्दो चैत्य]]को उत्खननले [[ब्राह्मी लिपि]]मा शिलालेख भएको इँटा फेला परेको थियो। [[पुरातत्त्वशास्त्र|पुरातत्वविदहरूका]] अनुसार यो दुई हजार वर्ष पुरानो हुने सम्भावना रहेको छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.himalkhabar.com/news/14401|title=काठमाडाै‌ भन्दा पुरानाे सभ्यता दाेलखा |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-11}}</ref> ढुङ्गाका शिलालेखहरू सम्पदा स्थलहरूमा सर्वव्यापी तत्व हुन् र नेपालको इतिहासका प्रमुख स्रोत हुन्। सन् १६२८ को [[वसन्त|वसन्त ऋतु]]मा पुर्तगाली रोमन पादरी होआओ काब्राल [[काठमाडौँ उपत्यका]] भएर गएको र [[नेपाल अधिराज्य]]को राजधानी काठमाडौँ रहेको आफ्नो यात्रा वृतान्तमा वर्णन गरेका थिए<ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/blog/23518/ |title=नेपाली क्रिश्चियन इतिहासलाई नियाल्दा |last=पोखरेल |first=जगदीश |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220321150219/https://www.setopati.com/blog/23518/ |date=2022-03-21 }}</ref> र त्यस समयमा सम्भवतः काठमाडौँका राजा लक्ष्मीनरसिंह मल्लले उनलाई [[तिब्बत]]बाट [[भारत]] जाँदै गर्दा कृपापूर्वक स्वागत गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/3260/2019-01-15 |title=इसाईबारे पृथ्वीनारायण |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> पुरातात्विक रूपले काठमाडौँमा मानव वस्ती धेरै प्राचीन समयदेखि रहेको पाइन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://jhannaya.nayapatrikadaily.com/news-details/217/2019-05-11 |title=काठमाडौँका अद्भुत चार |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-03-11 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> काठमाडौँमा नवपाषाण युगका अवशेषहरू भेट्टाइएका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2019/07/779613 |title=काठमाडौँलाई कस्तो शहर बनाउने ? प्राचीन कि आधुनिक ? |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-11}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://baahrakhari.com/index.php/news-details/212471/ |title=किन राजधानी अन्तै सारे यी देशले ? |website=बाह्रखरी |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===प्राचीन काल=== काठमाडौँ नगरको प्राचीनतम् इतिहास धार्मिक ग्रन्थ, परम्परागत मिथक, किंवदन्ती तथा वंशावलीहरूबाट प्राप्त गर्न सकिन्छ। नेपालको प्रमुख प्राचीन ग्रन्थ [[स्वयम्भू पुराण]]का अनुसार वर्तमान काठमाडौँमा कुनै समय [[नागदह]] नामको विशाल र गहिरो ताल सर्पले भरिएको थियो। महाचीनबाट बुद्ध धर्मका बोधिसत्त्व [[मञ्जुश्री]]ले दहमा आलौकिक रश्मि देखेर यहाँ मानव वस्ती निर्माण गर्ने निधो गरेपछि दहको दक्षिणमा रहेको कच्छपाल पर्वतमा चन्द्रह्रास खड्गले प्रहार गरेर यहाँको पानी निकास गरिदिएका थिए।<ref>{{Cite web |url=http://www.shittalpati.com/index.php/Other/Art-Culture-Entertainment/6146 |title=गुँला पर्व र राँगाको सिङ फुक्ने चलन |website=शित्तलपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-03-22}}</ref> त्यसपछि उनले 'मञ्जुपट्टन'<ref>{{Cite book |last=मुनाकर्मी |first=लीलाभक्त |url=https://books.google.com.np/books?id=j60GAQAAIAAJ&q |title=मल्लकालीन नेपाल |date=सन् १९६८ |publisher=रत्न पुस्तक भण्डार |page=१६६ |language=नेपाली}}</ref> नामक सहर स्थापना गरे र धर्मकारलाई उपत्यकाको शासक बनाएर आफू चीनतर्फ लागेका थिए। केही समयपछि [[बाणासुर]] नामक राक्षसले नाका बन्द गरिदिए र उपत्यका फेरि तालमा परिणत भयो। त्यसपछि भगवान [[कृष्ण]] नेपाल आएर बाणासुरलाई मारेर फेरि पानी निकालेका थिए। उनले केही गोपालहरूलाई साथमा ल्याए र भुक्तमानलाई नेपालको राजा बनाएका थिए।<ref>{{Cite web |url=http://www.nepalmandal.com/content/7752.html |title=झीसं पत्याः यानाच्वनागु अन्धविश्वास |last=महर्जन |first=विपेन्द्र |website=नेपाल मण्डल |language=नेपाल भाषा |accessdate=2022-03-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120203210240/http://www.nepalmandal.com/content/7752.html |date=2012-02-03 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://nepalmag.com.np/history/2016/10/16/20161016181055 |title=उसबेलाको नेपाल |website=नेपाल पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-03-22}}</ref> [[शिव पुराण]]को कोटिरुद्र संहिता, अध्याय ११, श्लोक १८ ले पशुपति शिवलिङ्गका लागि प्रख्यात रहेको 'नयाँपाल सहर' भनेर उल्लेख गरेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/opinion/110378-1478152680.html |title=मुखर्जीको भ्रमण र पशुपति दर्शन |last=टण्डन |first=डा. गोविन्द |website=नागरिक न्युज |language=नेपाली |accessdate=2022-03-22}}</ref> नेपाल नामको उत्पत्ति सायद यसै नयाँपाल सहरबाट भएको भन्ने विश्वास गरिन्छ। मध्यकालीन लिच्छवी शासकहरू अघिको अवधिको धेरै थोरै ऐतिहासिक अभिलेखहरू पाइएका छन्। नेपाली राजतन्त्रको वंशावली [[गोपालराजवंशावली|गोपाल राजवंशावली]]का अनुसार [[लिच्छवि राज्य|लिच्छवि काल]]भन्दा पहिले काठमाडौँ उपत्यकाका शासकहरू गोपाल, महिषपाल, अभीर, किराँत र सोमवंशी थिए। किराँत राजवंश [[यलम्बर]]द्वारा स्थापित भएको थियो। किराँतकालमा पुरानो काठमाडौँको उत्तरी भागमा याम्बु नामको बस्ती थियो। [[चिनियाँ तिब्बती भाषा परिवार|चिनियाँ-तिब्बती भाषा परिवार]]का केही भाषाहरूमा अझै पनि काठमाडौँलाई याम्बु भनिन्छ। काठमाडौँको दक्षिणी भागमा 'मञ्जुपट्टन' नजिक यँगाल भनिने अर्को सानो प्राचीन बस्ती रहेको थियो।<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com.np/books?id=DOhFAQAAIAAJ&q |title=बुद्ध जयन्ती स्मारिका |date=सन् १९९३ |publisher=ॐ बुद्ध जयन्ती समारोह समिति |page=१७ |language=नेपाली}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://books.google.com.np/books?id=KRlHAQAAIAAJ&q |title=हेमराज भिन्तुना देश अभिनन्दन ग्रन्थ |date=सन् १९९४ |publisher=बोधी परिषद् |page=२८५ |language=संस्कृत}}</ref> सातौं किराँती शासक जितेदास्तीको पालामा बौद्ध भिक्षुहरू काठमाडौँ उपत्यकामा प्रवेश गरे र साँखुमा वन विहार स्थापना गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.janabhav.com/news-detail/1862 |title=प्राचीन नेपालको गौरवशाली इतिहास |website=जनभाव |language=नेपाली |accessdate=2022-03-25 }}{{Dead link|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[लुम्बिनी]]मा शाक्य वंशमाथि विरुढकद्वारा आक्रमण भएपश्चात् बचेका शाक्य र कोलियहरूको आगमन पश्चात काठमाडौँमा रहेका बस्तीहरूको नाम 'यम्बु'बाट कोलिग्राम र 'यँगाल'बाट दक्षिण कोलिग्राममा परिवर्तन भएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://nepalbuddhistnews.com/2021/08/1258 |title=काठमाडौँ उपत्यकासँग बौद्ध धर्म र संस्कारको प्राचीन सम्बन्ध |date=2021-08-14 |website=नेपाल बौद्ध समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-22}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/snsaarko-prtibimb-svymbhuu-mhaacaity-192244 |title=संसारको प्रतिबिम्ब स्वयम्भू महाचैत्य |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-22}}</ref> === किराँत काल === किराँत काल नेपालको इतिहासको एक काल खण्ड हो, जुन समयमा नेपालमा किराँतीहरूले शासन गर्दथे। किरातहरू सभ्य, सुसंस्कृत र लडाकू थिए । किरातको पालादेखि नेपालको मौलिक जीवनको क्रम बसेको थियो भन्छन् इतिहारकार राजाराम सुवेदी । काठमाडौं उपत्यकामा पशुपालन गरेर बसेका महिषपाल अभिरलाई धपाएर यो जातिले किरात सभ्यताको विकास गरेका थिए । प्रथम किराँती राजा यलम्बरले किराँत अधिराज्यको स्थापना गरेका थिए । काठमाडौँ उपत्यकामा पाइएका नि‍योलि‍थि‍क उपकरणहरूबाट यो थाहा पाइन्‍छ कि‍ नेपालमा मानि‍सको बसोबास कम्‍ति‍मा पनि‍ ९ हजार वर्ष पहि‍लादेखि‍ हुँदै आएको छ| यसले देखाएको छ कि मानिसहरू जुन शायद किराँत जातिका थिए लगभग २५०० वर्ष अगाडि यहाँ बसोबास गर्दथे। पुर्खाको कथन अनुसार नौलाख किराँती पहाडहरूको एक भुमिपुत्र मुलबासी हो, १९०३ वर्ष ८ महिना लामो ३१ पुस्ताले उपत्यकामा शासन गरेका थिए गरे भन्ने कुरा विभिन्न ऐतिहासिक स्रोतहरूमा उल्लेख गरिएको छ । किराँत राजा का सन्तानहरू मध्ये मा राई, लिम्बु, याक्खा, आदि इत्यादी जो नेपालमा मूल बासिको रुप मा चिनिन्छ। यलम्बर द्वारा स्थापित भएको थियो। किराँतकालमा पुरानो काठमाडौँको उत्तरी भागमा याम्बु नामको बस्ती थियो । केही भाषाहरूमा अझै पनि काठमाडौँलाई याम्बु भनिन्छ। काठमाडौँको दक्षिणी भागमा 'मञ्जुपट्टन' नजिक यँगाल भनिने अर्को सानो प्राचीन बस्ती रहेको थियो। सबै ३२ किरात राजा को एक सूची तल दिइएको छ । राजा श्री यलम्बर - ९० वर्ष, राजा श्री पेलं - ८१ वर्ष, राजा श्री मेलं - ८९ वर्ष, राजा श्री चंमिं - ४२ वर्ष, राजा श्री धस्कं - ३७ वर्ष राजा श्री वलंच - ३१ वर्ष ६ महिना, राजा श्री हुतिं - ४० वर्ष ८ महिना, राजा श्री हुरमा - ५० वर्ष, राजा श्री तुस्के - ४१ वर्ष ८ महिना, राजा श्री प्रसफुं - ३८ वर्ष ६ महिना, राजा श्री पवः - ४६ वर्ष, राजा श्री दास्ती - ४० वर्ष, राजा श्री चम्ब - ७१ वर्ष, राजा श्री कंकं - ५४ वर्ष, राजा श्री स्वनन्द - ४० वर्ष ६ महिना, राजा श्री फुकों - ५८ वर्ष, राजा श्री शिंघु - ४९ वर्ष ६ महिना, राजा श्री जुलम् - ७३ वर्ष ३ महिना, राजा श्री लुकं - ४० वर्ष, राजा श्री थोरम् - ७१ वर्ष, राजा श्री थुको - ८३ वर्ष, राजा श्री वर्म्म - ७३ वर्ष ६ महिना, राजा श्री गुंजं ७२ वर्ष ७ महिना, राजा श्री पुस्क - ८१ वर्ष, राजा श्री त्यपमि - ५४ वर्ष, राजा श्री मुगमम् - ५८ वर्ष, राजा श्री शसरू - ६३ वर्ष, राजा श्री गंणं - ७४ वर्ष, राजा श्री खिम्बुं - ७६ वर्ष, राजा श्री गिरीजं - ८१ वर्ष, राजा श्री खुरांज - ७८ वर्ष, राजा श्री गस्ती - ८५ वर्ष काठमाडौंलाई पहिले किरातहरूले नामकरण गरेका थिए जसलाई कोठमधुम भन्ने गर्थे किरातहरूको धर्म लाई मुक्धुम भनिन्छ। अहिले पनि राई, लिम्बु, याक्खाहरूको बस्तीमा कोट वा कोठ ठाउको नामकरण गरिन्छ जुन ठाउँ बिश्स्ता धर्म, कर्म, रितिर्वज, शिक्षा दिक्षा र गुठ को महान भूमिका राखिन्छ (कोठ + मुक्धुम = कोठमधुम) किरात राज्य पछि (कस्ठामण्डप) काठमाडौं राखिएको पाइन्छ राज्य गर्ने ठाउँ लाई कोट वा कोठ भनिन्छ कोट लाई २ किसिमले नामकरण गरिन्छ जुन पहिलो कोट एउटै मात्रै हुन्छ जुन अगाडि राखिन्छ जस्तै कोट + धर्म, ठाउँ र कुनै... दोस्रो कोट अन्तिम मा राखिन्छ जुन पहिलो कोट छुटिएर गाएको दाजु वा भई को राज्यलाई (शाख) कोट अन्तिममा राखिन्छ जस्तै : नगरकोट कोट+मण्डुम = काठमण्डु प्रमुख नगर+कोट = नगरकोट, चरी+कोट = चरीकोट शाख मानिन्छ । सम्राट अजातशत्रु (इ.पू. ४९३–४६२ इ.पू.) को पालामा मगध साम्राज्य विस्तारित भएको थियो । राज्यविस्तारका क्रममा अजातशत्रुले उत्तरी भारतका सबैजसो राज्यमाथि आक्रमण गरे । मगध साम्राज्यसँगको युद्धमा वैशाली गणराज्य तहसनहस भयो । वैशालीमा शासन गरिरहेका लिच्छवीहरूको भागाभाग भयो । उनीहरू भागेर नेपाल पसे । अजातशत्रुबाट पराजीत भएपछि वैशालीका लिच्छवीहरू उपत्यकामा सरणार्थी भएर आए । त्यस्तै कपिलवस्तुबाट शाक्य कुशीनगरबाट मल्ल र रामग्रामबाट कोलियहरू पनि नेपाल छिरे । विस्तारै सोझा र इमान्दार किरातीलाई आफ्नो बसमा पारी लिच्छवीहरूले शासनाधिकारमाथि कब्जा जमाए । इसाको प्रथम शताब्दीतिर उनीहरूले किरात राज्य हडपे । अन्तिम किराती राजा गस्तिलाई हराएर उनीहरूलाई कोशीपारि धकेले । यसरी करिब एक हजार वर्ष शासन गरेको किरात जातिको पतन भयो । किरात सभ्यताको विकास कहिलेदेखि भयो भन्नेमा इतिहासकारबिच फरक मत पाइन्छ । गोपाल वंशावली अनुसार बाह्रौँ किराती राजा जितेदास्तीका पालामा गौतम बुद्धका शिष्य आनन्द काठमाडौं आएका थिए । यो आँकडालाई आधार मान्ने हो भने किरात सभ्यता ३००० वर्षभन्दा पहिलेसम्म पुग्छ । ==== लिच्छवि काल ==== भारतीय गङ्गाको मैदानबाट लिच्छविहरू उत्तरमा बसाइँ सरेपछि किराँतहरूलाई पराजित गर्दै लगभग सन् ४०० मा लिच्छवि राजवंशको स्थापना गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/cover-story/katha-ye:/189886/ |title=लिच्छविकालमा कसले कसरी शासन हत्याए? |last=श्रेष्ठ |first=सुदीप |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-03-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220521175714/https://www.setopati.com/cover-story/katha-ye:/189886/ |date=2022-05-21 }}</ref> यस युगको समयमा लुम्बिनीमा विरुढकद्वारा शाक्यहरूको नरसंहार पछि उक्त युद्धबाट बाँचेकाहरू उत्तरतिर बसाइँ सरेका थिए भने कोलियको रूपमा लुकेर वन मठमा प्रवेश गरेका थिए। साँखुबाट उनीहरू यम्बु र यँगाल (लञ्जगवाल र मञ्जुपट्टन) गएर काठमाडौँको पहिलो स्थायी बौद्ध विहारको स्थापना गरेका थिए। यसले नेवार बौद्ध धर्मको आधार सृजना गरेको थियो<ref>{{Cite web |url=https://koliyakhabar.com/archives/187 |title=सरावलको बासा गाउ प्राचीन कोलिय गणराज्यको प्रमुख नगर ‘सज्जनेल नगर’ घोषणा |website=कोलिय खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220127022327/http://koliyakhabar.com/archives/187 |date=2022-01-27 }}</ref>, जुन संसारमा एकमात्र जीवित संस्कृत आधारित बौद्ध परम्परा हो। तिनीहरूको प्रवाससँगै लिच्छवि युगको अधिकांश समय 'यम्बु'लाई कोलिग्राम भनिन्थ्यो र 'यँगाल'लाई दक्षिण कोलिग्राम भनिन्थ्यो। अन्ततः लिच्छवि शासक [[गुणकामदेव]]ले कोलिग्राम र दक्षिण कोलिग्रामलाई विलय गरी काठमाडौँ सहरको स्थापना गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://kharibot.com/news-details/63156/2020-09-04 |title=कसरी शुरु भयो रातो मछिन्द्रनाथको भोटो जात्रा ? |website=खरिबोट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-26}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.ukeraa.com/news/2021/10/13/10255 |title=किसान र राजाको सहयोगबाट स्थापना भएकी भद्रकाली |last=थपलिया |first=पुष्पा |website=युकेरा |language=नेपाली |accessdate=2022-03-26 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यो सहर मञ्जुश्रीको तरवार चन्द्रह्रासको आकारमा डिजाइन गरिएको थियो। यो सहर [[अजिमा]]हरूद्वारा संरक्षित आठ ब्यारेकहरूले घेरिएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://rajdhanidaily.com/id/7563/ |title=पाहाँचः-हे र घोडेजात्रा |last=राउत |first=कुमार |date=2020-03-23 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2022-03-26}}</ref> यी मध्ये एउटा ब्यारेक अहिले पनि [[भद्रकाली]] ([[सिंहदरबार]] अगाडि) प्रयोगमा रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.aarthiksanjal.com/flash-news/49844.html |title=आज नवदुर्गा भगवतीको विशेष पूजा आराधना महानवमी पर्व मनाईंदै |date=2021-10-13 |website=आर्थिक सञ्जाल |language=नेपाली |accessdate=2022-03-26}}</ref> यो सहरले [[भारत]] र [[तिब्बत]]बीचको व्यापारमा महत्वपूर्ण नाका बिन्दुको रूपमा सेवा गरेको थियो, जसले [[वास्तुशास्त्र|वास्तुकला]]को क्षेत्रमा अत्यधिक वृद्धि गर्न सफल भएको थियो। मानगृह, कैलाशकूट भवन, भद्राधिवास भवन<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/literature/2020/09/19/16004841639672702.html |title=भद्राधिवासमा टेड रिकार्डी |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-26}}</ref> जस्ता भवनहरूको विवरण यस युगमा बस्ने यात्रु र भिक्षुहरूको संरक्षित तथा प्रकाशमा आएका यात्रा दस्तावेजहरूमा पाइन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://nepalmag.com.np/history/2016/01/24/20160124130621 |title=कैलाशकूट भवन: स्वर्ण युगको स्वर्ण दरबार |website=नेपाल पत्रिका |last=गौतम |first=गोकर्ण |language=नेपाली |accessdate=2022-03-26}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/social/179024/ |title=कहीँ नभएको इतिहास हाँडीगाउँमा |last=श्रेष्ठ |first=सुदीप |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-03-26 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उदाहरणको लागि, ७औँ शताब्दीमा प्रसिद्ध चीनी यात्री ह्वेन साङले लिच्छवि राजा [[अंशुवर्मा]]को कैलाशकूट भवनको बारेमा वर्णन गरेका थिए। यो ऐतिहासिक व्यापारिक मार्गले दुवै क्षेत्रहरूबीच सांस्कृतिक आदानप्रदान पनि भएको थियो। काठमाडौँ उपत्यकाका आदिवासी बासिन्दाहरूको रूपमा रहेका [[नेवार जाति|नेवार]]हरूको कलात्मकता यस युगमा, उपत्यका भित्र र बृहत् हिमालय क्षेत्रभरि फैलिएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/arts/502711-1618633074.html |title=लिच्छविकालीन कला |last=मल्ल |first=मुकेश |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-26}}</ref> नेवार कलाकारहरूले आफ्ना छिमेकीहरूका लागि धार्मिक कला सिर्जना गर्दै एसियाभर व्यापक रूपमा यात्रा गरेका थिए। उदाहरणको लागि, [[अरनिको]]ले तिब्बत र चीन हुँदै आफ्ना स्वदेशी कलाकारहरूको समूहको नेतृत्व गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/koseli/2020/08/28/159861509651481460.html?author=1 |title=लायकुको अन्तिम पर्खाल ! |website=कान्तिपुर समाचार |last=सापकोटा |first=दीपक |language=नेपाली |accessdate=2022-03-26}}</ref> तिब्बती सम्राट [[स्रोङ्चन गम्पो]]सँग विवाह गर्ने नेपालकी राजकुमारी [[भृकुटी]]ले तिब्बतमा [[बौद्ध धर्म|बुद्ध धर्म]]को परिचय गराउन महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेकी थिइन्।<ref>{{Cite web |url=https://motivatenews.com/archives/31855 |title=को हुन भृकुटी ? कसरी भयो तिब्बतमा उनको विवाह ? |date=2020-06-20 |website=मोटिभेट न्युज |language=नेपाली |accessdate=2022-03-26}}</ref> ==== मल्ल काल ==== लिच्छवि कालको अन्त्यपछि नेपाल अधिराज्यमा [[मल्ल वंश|मल्ल काल]]को प्रारम्भ भएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/opinion/132620-1510717620.html |title=इतिहास पुनर्लेखन गर्नुपर्दैन ? |last=श्रेष्ठ |first=आदित्यमान |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-27}}</ref><ref name="टोखा">{{cite news |url=http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/contributions/pdf/CNAS_23_01_16.pdf |title=टोखा: एक ऐतिहासिक चर्चा |last=श्रेष्ठ |first=टेक बहादुर |accessdate=वि.सं. २०७८ चैत १३ |language=नेपाली |publisher=प्राचीन नेपाल |agency=नेपाल सरकार पुरातत्व विभाग }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220331075455/http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/contributions/pdf/CNAS_23_01_16.pdf |date=2022-03-31 }}</ref> मल्ल कालको पहिलो राजाको रूपमा [[अरि मल्ल]]लाई मानिन्छ।<ref>{{Cite book |last=ज्ञवाली |first=सूर्यविक्रम |url=https://books.google.com.np/books?id=1d8GAQAAIAAJ&q |title=नेपाल उपत्यकाको मध्यकालीन इतिहास |date=सन् १९६२ |publisher=शाही नेपाल एकेडमी |page=४८ |language=नेपाली}}</ref> [[दिल्ली]]को [[मुगल साम्राज्य|मुगल शासक]]ले नेपालको दक्षिणी भागमा रहेको तिरहुत राज्यमा आक्रमण गरेपछि तिरहुतका शासकहरू उत्तरतर्फ काठमाडौँ उपत्यकातिर भागेर आएका थिए।<ref>{{Cite web |url=http://nepalihimal.com/article/7461 |title=काठमाडौँका रैथाने तिरहुतिया |last=चापागाईं |first=प्रज्जवल |website=हिमाल खबरपत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-03-27}}</ref> उनीहरूले नेपाली राजपरिवारसँग अन्तरविवाह गरेपछि यसले मल्ल युगको नेतृत्व गरेको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/arts/520311-1620447831.html |title=मध्यकालीन कला |last=मल्ल |first=मुकेश |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-27}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/koseli/2017/12/30/20171230092244.html?author=1 |title=जयस्थिति मल्लको वंश |last=दास |first=वाशुदेव लाल |website=कान्तिपुर दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2022-03-27}}</ref> मल्ल युगको आरम्भमा [[खस राज्य|खस]] र [[टर्की|तुर्क]] [[मुसलमान|मुस्लिम]]हरूको आक्रमणले गर्दा यसको इतिहास उथलपुथल रहेको देखिन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/koseli/2021/07/31/162770098452181413.html |title=नेपाली सङ्घीयता, उमेर : २६०० वर्ष |last=चाम्लिङ |first=भोगीराज |website=कान्तिपुर दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2022-03-27}}</ref> वि.सं. १३१० सालमा नेपालमा आएको विनाशकारी भूकम्पले तत्कालीन राजा [[अभय मल्ल]]सहित काठमाडौँ उपत्यकाको एक तिहाई जनसङ्ख्याको ज्यान लिएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://saptahik.com.np/history/2015/06/15/17172 |title=भूकम्पमा परेर ज्यान गुमाउने राजा |website=साप्ताहिक पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-03-27}}</ref> यी प्रकोपहरूले लिच्छवि युगको अधिकांश वास्तुकला (जस्तै मानगृह र कैलाशकूट भवन) को विनाश भएको थियो भने सहर भित्रका विभिन्न गुम्बाहरूमा सङ्कलन गरेर राखिएका साहित्यको क्षति भएको थियो। प्रारम्भिक कठिनाइहरूलाई छिचोल्दै काठमाडौँले पुन: आफ्नो लोकप्रियता कायम गर्न सफल भएको थियो। मल्ल युगको अधिकांश समयमा काठमाडौँले भारत र तिब्बतबीचको व्यापारमा प्रभुत्व जमाएको थियो। नेपाली मुद्रा बृहत् हिमालय क्षेत्रको व्यापारमा मानक मुद्रा बनेको थियो।<ref name="मुद्रा">{{cite news|url=https://www.nepjol.info/index.php/hj/article/download/34695/27236/101251 |title=इतिहास र संस्कृतिको स्रोतका रूपमा प्राचीन र मध्यकालीन नेपाली मुद्रा |last=काफ्ले |first=डा. डोलराज |accessdate=वि.सं. २०७८ चैत १३ |language=नेपाली |publisher=हिस्टोरिक जर्नल |agency=नेपाल जोल}}</ref> मल्ल युगको उत्तरार्धमा, काठमाडौँ उपत्यकाभित्र चार सुदृढ सहरहरू [[कान्तिपुर राज्य|कान्तिपुर]], ललितपुर, भक्तपुर र कीर्तिपुर समावेश गरेको थियो। यी चारै सहरहरूले त्यस ताका नेपालमा राज्य गरिरहेको मल्ल महासङ्घको राजधानीको रूपमा सेवा गरेका थिए। यी सहररूले कला, वास्तुकला, सौन्दर्यशास्त्र र व्यापारमा एक-अर्कासँग प्रतिस्पर्धा गर्दै विकासको बाटो खोलेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.nagariktimes.com/2018/03/38245/ |title=मल्लकालदेखि आधुनिककालसम्म : यसरी भयो नेपाली रङ्गमञ्चको विकास |website=नागरिक टाइम्स |language=नेपाली |accessdate=2022-03-27 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230406050319/https://www.nagariktimes.com/2018/03/38245/ |date=2023-04-06 }}</ref> यस अवधिका राजाहरूले सार्वजनिक भवनहरू, दरबार क्षेत्रहरू र मन्दिरहरूको निर्माण, साथै जलस्रोतहरूको विकास, [[गुठी]]हरूको संस्थागतीकरण, कानूनको संहिताकरण, नाटक लेखन तथा सहरका चोकहरूमा नाटकहरूको प्रदर्शनमा उल्लेखनीय योगदान गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/arts/119083-1490668080.html |title=‘मध्यकाल र मल्लकालका नाटकबारे अनुसन्धान जरुरी’ |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-27}}</ref> [[भारत]], [[तिब्बत]], [[चीन]], [[इरान|फारस]] र [[युरोप]] लगायतका ठाउँबाट विचारधाराको आगमन भएको प्रमाण राजा [[प्रताप मल्ल]] पालाको ढुङ्गाको शिलालेखमा पाइन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/news/2022/01/24/164299214227314055.html |title=प्रताप मल्लकालीन शिलालेख प्रहरी चौकी आँगनमा |last=भट्टराई |first=देवेन्द्र |website=कान्तिपुर दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2022-03-27}}</ref><ref name="शिलालेख">{{cite news |url=http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_13_03.pdf |title=प्रताप मल्लका पालाका पाँच अभिलेख |last=रेगमी |first=जगदीशचन्द्र |accessdate=वि.सं. २०७८ चैत १३ |language=नेपाली |publisher=प्राचीन नेपाल |agency=नेपाल सरकार पुरातत्व विभाग }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220331075300/http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_13_03.pdf |date=2022-03-31 }}</ref> यस युगबाट तिनीहरूको तान्त्रिक परम्परा (जस्तै तान्त्रख्यान), चिकित्सा (जस्तै हरमेखला), धर्म (जस्तै मूलदेवशाशिदेव), कानून, नैतिकता र इतिहासको वर्णन गर्ने पुस्तकहरू फेला परेका छन्। सन् १३८१ मा लेखिएको संस्कृत-नेपाल भाषाको शब्दकोश अमरकोश पनि फेला परेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.khabarhub.com/2021/28/283694/ |title=फेरि संस्कृत भाषाविरुद्ध प्रचार अभियान ! |last=झा |first=देवेश |website=खबरहब |language=नेपाली |accessdate=2022-03-30}}</ref> यस युगका वास्तुकलाका रूपमा उल्लेखनीय भवनहरूमा [[वसन्तपुर दरबार क्षेत्र|काठमाडौँ दरबार क्षेत्र]], [[पाटन दरबार क्षेत्र]], [[भक्तपुर दरबार क्षेत्र]], कीर्तिपुरको पुरानो दरबार, [[पाँचतले मन्दिर|न्यातपोल]], [[पचपन्नझ्याले दरबार]]<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/55-jhyaale-drbaarkaa-mllkaaliin-bhittecitr-naasindai-108305 |title=५५ झ्याले दरबारका मल्लकालीन भित्तेचित्र नासिँदै |last=खाईजू |first=ईश्वरकाजी |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-27}}</ref>, [[कुम्भेश्वर मन्दिर|कुम्भेश्वर]], [[कृष्ण मन्दिर]] र अन्य समावेश छन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/8756 |title=कृष्ण मन्दिर जीर्णोद्धार सम्पन्न, सर्वसाधारणका लागि खुला |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-27 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221006142804/https://www.himalkhabar.com/news/8756 |date=2022-10-06 }}</ref> ===मध्यकालिक युग=== ==== प्रारम्भिक शाह काल ==== वि.सं. १८२५ सालमा [[कान्तिपुरको युद्ध|काठमाडौँको युद्ध]]पछि [[गोरखा राज्य]]ले मल्ल सङ्घको अन्त्य गरेको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/ampnews/2017-09-23/20170923104348.html |title=जसले नेपालको जग बसाए |last=वैद्य |first=तुलसीराम |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-30}}</ref> यसले काठमाडौँमा आधुनिक युगको सुरुवात गरेको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/opinion/2022/01/08/164165132466842421.html |title=पञ्चायती: एकीकरणको बहस |last=श्री |first=आहुति |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-30}}</ref> [[कीर्तिपुरको युद्ध]]मा गोरखाली सेनाको विजय नै काठमाडौँ उपत्यकामाथि गोरखालीहरूको विजयको सुरुवात थियो। काठमाडौँ उपत्यकाको विजय पश्चात् गोरखाका राजा [[पृथ्वीनारायण शाह]]ले काठमाडौँलाई नेपालको राजधानी बनाएका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/2043 |title=पृथ्वीनारायणको रणनीति |last=नेपाल |first=ज्ञानमणि |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-30}}</ref> यस युगको प्रारम्भिक अवधिमा, काठमाडौँले आफ्नो विशिष्ट संस्कृतिलाई कायम राखेको थियो। वसन्तपुरको नौ तले [[धरहरा]] जस्ता विशेषत: नेपाली वास्तुकला भएका भवनहरू यस युगमा निर्माण भएका थिए। यसका साथै यस कालका शासकहरूले आफ्नो भूभागलाई जोगाउँदै सीमा विस्तार गर्ने अभिप्राय राखेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/ampnews/2016-01-11/20160111084545.html?is_ifooter=1 |title=पृथ्वीनारायण शाहको सान्दर्भिकता |last=पन्त |first=रघु |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-30}}</ref> अस्थिर राजनीतिक अवस्था र नेपालको छिमेकी राष्ट्रहरूसँगको निरन्तर युद्धका कारण यो कालमा व्यापारमा अत्यधिक गिरावट देखिएको थियो। [[भीमसेन थापा]]ले [[इङ्ल्यान्ड|ग्रेट ब्रिटेन]]विरुद्ध [[फ्रान्स]]लाई समर्थन गरेका थिए जसले काठमाडौँमा आधुनिक सैन्य ब्यारेकहरू सहित आधुनिक सैन्य संरचनाहरूको विकास भएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.gorkhasamachar.com/2019/07/26/34313 |title=भीमसेन थापालाई किन सम्झिने ! |last=बस्नेत |first=श्रीरामसिंह |date=2019-07-26 |website=गोरखा समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-30 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==== राणा शासन काल ==== वि.सं. १९०३ भदौ ३१ गते हनुमानढोका दरबार नजिकै भएको [[कोत पर्व]]बाट नेपालमा [[राणा वंश|राणा शासन]] सुरु भएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://saptahik.com.np/archives/2019/06/02/20190602123127 |title=नेपालको इतिहासमा घटेका केही ठुला हत्याकाण्ड |website=साप्ताहिक |language=नेपाली |accessdate=2022-03-30}}</ref> यस नरसंहारका क्रममा [[जङ्गबहादुर राणा]] र उनका समर्थकहरूले नेपालका अधिकांश उच्च पदस्थ अधिकारीहरूको हत्या गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/111260 |title=राणा शासनमा सडकको झमेला |website=हिमाल खबर |last=रिसाल |first=भैरव |language=नेपाली |accessdate=2022-03-30}}</ref> कोत पर्व लगत्तै नेपालको अर्को चर्चित काण्ड, [[भण्डारखाल पर्व]] पनि काठमाडौँमा कुँवर र उनका समर्थकहरूले गराएका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/115863 |title=कुँवरबाट कसरी राणा बने जङ्गबहादुर? |last=दिक्पाल |first=राजकुमार |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-30 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201112013927/https://www.himalkhabar.com/news/115863 |date=2020-11-12 }}</ref> राणा शासनको समयमा, काठमाडौँको गठबन्धन ब्रिटिस विरोधीबाट ब्रिटिस समर्थकमा सरेको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/122173 |title=नेपाल–बेलायत सम्बन्धकाे २०० वर्ष : अझै बाँकी छ सम्बन्धमा संशय |website=हिमाल खबर |last=कन्दङ्वा |first=डा. राम |language=नेपाली |accessdate=2022-03-30}}</ref> यसै समर्थन तथा प्रभावका कारण पश्चिमी युरोपेली वास्तुकलाको शैलीमा काठमाडौँस्थित भवनहरूको निर्माण गर्न नेतृत्व गरेको थियो। यीमध्ये सबैभन्दा चर्चित भवनहरूमा [[सिंहदरबार]], [[स्वप्न बगैँचा]], [[राष्ट्रपति भवन|शितल निवास]] र पुरानो [[नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालय|नारायणहिटी दरबार]] पर्छन्। काठमाडौँ उपत्यकाको पहिलो आधुनिक व्यापारिक सडक ‘[[न्यु रोड, काठमाडौँ|न्युरोड]]’ पनि यही कालखण्डमा बनेको थियो। [[त्रि-चन्द्र कलेज|त्रिचन्द्र कलेज]] (नेपालको पहिलो कलेज), [[दरबार हाई स्कुल]] (नेपालको पहिलो आधुनिक विद्यालय) र [[वीर अस्पताल]] (नेपालको पहिलो अस्पताल) यस युगमा काठमाडौँमा बनेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2021/04/942838 |title=राणाकालको वास्तुकला |last=अर्याल |first=सुदर्शन |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-30}}</ref> यस युगमा शिक्षा भने विशेषाधिकार प्राप्त वर्गको लागि मात्र पहुँचयोग्य थियो। राणा शासन काललाई निरङ्कुश, आर्थिक शोषण र धार्मिक उत्पीडनद्वारा चिह्नित गर्ने गरिन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/opinion/454101-1612852653.html |title=के त्यस्तो पनि दिन थियो ? |last=श्रेष्ठ |first=आदित्यमान |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-30}}</ref> ==भूगोल== [[काठमाडौँ उपत्यका]]को उत्तरपश्चिमी भाग र [[बागमती नदी]]को उत्तरमा रहेको काठमाडौँ सहरले {{convert|50.7|km2|1|abbr=on}} क्षेत्रफल ओगटेको छ। समुद्र सतहदेखि यसको औसत उचाइ {{convert|1400|m|ft|sigfig=2}} रहेको छ। काठमाडौँ उपत्यकाभित्र रहेका अन्य नगरपालिकाहरूले यो सहरसँग सीमा साझा गर्दछ। यो सहरलाई बागमती नदीको दक्षिणमा रहेको [[ललितपुर महानगरपालिका]]ले रिङरोडले घेरिएको एउटा सहरी क्षेत्र बनाउँछ भने दक्षिणपश्चिममा [[कीर्तिपुर नगरपालिका]] र पूर्वमा [[मध्यपुर थिमी नगरपालिका]]ले गरेको छ। यसै प्रकार यो सहरको उत्तरमा [[नागार्जुन नगरपालिका|नागार्जुन]], [[तारकेश्वर नगरपालिका|तारकेश्वर]], [[टोखा नगरपालिका|टोखा]], [[बूढानीलकण्ठ नगरपालिका|बुढानीलकण्ठ]], [[गोकर्णेश्वर नगरपालिका|गोकर्णेश्वर]] र [[कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिका]] रहेका छन्। यद्यपि, सहरी परिवेश र व्यवस्थापन यसको छिमेकी नगरपालिका [[भक्तपुर नगरपालिका|भक्तपुर]]सम्म फैलिएको छ र यसले लगभग सम्पूर्ण काठमाडौँ उपत्यकालाई समेट्ने गर्छ। {{wide image|Panoramic view of Kathmandu Valley from Swoyambhu hill.jpg|800px|align-cap=center|स्वयम्भूबाट देखिएको काठमाडौँ उपत्यकाको प्यानोरेमिक दृश्य}} {{Geographic location |Centre = काठमाडौँ महानगरपालिका |North = [[टोखा सरस्वती|टोखा]] / [[बूढानीलकण्ठ नगरपालिका|बुढानीलकण्ठ]] |Northeast = [[गोकर्णेश्वर नगरपालिका|गोकर्णेश्वर]] |East = [[कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिका|कागेश्वरी मनोहरा]] |Southeast = [[मध्यपुर थिमी नगरपालिका|मध्यपुर थिमी]] |South = ''[[बागमती नदी]]''<br />[[ललितपुर महानगरपालिका|ललितपुर]] |Southwest = [[कीर्तिपुर नगरपालिका|कीर्तिपुर]] |West = [[नागार्जुन नगरपालिका|नागार्जुन]] |Northwest = [[तारकेश्वर नगरपालिका|तारकेश्वर]] }} उपत्यकाको मुख्य नदीको रूपमा रहेको बागमती र यसका सहायक नदीहरू, जसमध्ये [[विष्णुमती नदी|विष्णुमती]], धोबीखोला, मनोहरा खोला, हनुमन्ते खोला र टुकुचा खोला प्रमुख छन्। यी उपत्यकाका आठ नदीहरूले काठमाडौँलाई विच्छेद गरेको छ। यी नदीहरू {{convert|1500|-|3000|m|ft}} को उचाइबाट उत्पत्ति हुन्छन् र नदीसँगै रहेका डाँडाहरूले काठमाडौँ र यसको उपत्यकाबाट पहुँच प्रदान गर्दछ। कुनै समय नागार्जुन पहाडबाट बालाजुहुँदै काठमाडौँसम्म एउटा पुरानो नहर बगेको थियो जुन हाल आएर लोप भइसकेको छ। काठमाडौँ सहर र वरपरका उपत्यकाहरू 'पर्णपाती मनसुनी वन क्षेत्र' (१,२००–२,१०० मिटर (३,९००–६,९०० फिट)) को उचाइमा छन्, जुन नेपालका लागि परिभाषित पाँच वनस्पति क्षेत्रहरू मध्ये एक हो। यस क्षेत्रमा उम्रिने प्रमुख रूखका प्रजातिहरूमा [[कटुस]] लगायतका रुख र उच्च उचाइमा कोणधारी रूखहरू पाइने गर्छन्। <gallery mode="packed"> चित्र:2015-03-08 Swayambhunath, Katmandu, Nepal.jpg|काठमाडौँ सहरीकरण चित्र:Kathmandu, Nepal.JPG|काठमाडौँ महानगरीय क्षेत्र (हल्का खैरो, तस्विर केन्द्र) वरपरका हरियो, वनस्पति ढलानहरूमा वन आरक्ष र राष्ट्रिय निकुञ्ज दुवै समावेश छन्। चित्र:Kathmandu City during monsoon.jpg|[[अरनिको राजमार्ग]]ले काठमाडौँलाई [[भक्तपुर नगरपालिका|भक्तपुर]] र त्यसपछि चिनियाँ सीमासँग जोड्ने गर्छ। चित्र:Evening view of the mountain range from Patan, Lalitpur.jpg|पृष्ठभूमिमा [[गौरीशङ्कर हिमाल]]सँग पूर्वोत्तर काठमाडौँ। </gallery> ===काठमाडौँ प्रशासन=== देशको राजधानीको रूपमा रहेको काठमाडौँमा स्थानीय प्रशासनको आरम्भ तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री [[चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|चन्द्रशमशेर राणा]]ले गरेका थिए। 'ए श्रेणी'का राणा तथा शासकवर्गहरू हिड्ने बाटो सफा तथा व्यवस्थित गर्नुपर्ने अभिप्रायले गर्दा उनले वि.सं. १९७६ पुस २ गते सवाल सनद जारी गर्दै खड्ग निशान लगाएर भोटाहिटीमा सफाई अड्डाको स्थापना गरेका थिए।<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=ujK0AAAAIAAJ&newbks=0& |title=नेपालको संवैधानिक इतिहास र राजनीति |last=गौतम |first=राजेश |date=सन् १९९७ |publisher=रत्न पुस्तक भण्डार |language=नेपाली |page=८ |accessdate=2023-03-29}}</ref><ref name="सय वर्ष"/> सफाई अड्डाको प्रशासनिक व्यवस्थापनमा रैती दुनियाँबाट सात जना भलादमी सदस्यहरू र तत्कालीन राणा सरकारका तर्फबाट चेयरम्यान, भाइस चेयरम्यान, इन्जिनियर र म्युनिसिपालिटी हाकिम गरेर ११ जनाको समिति बनाएका थिए।<ref name="सवाल"/> नेपालमा यसलाई नै स्थानीय प्रशासन विकेन्द्रीकरणको पहिलो प्रयास तथा जनताहरूको समेत प्रत्यक्ष पहुँच र नजिकको सरकारी अड्डाको संस्थागत संरचना मान्ने गरिन्छ। प्रारम्भिक समयमा सफाई अड्डाको स्थापना हुँदा यसलाई तल्लो फाँट र माथिल्लो फाँट गरी २ फाँटमा विभाजन गरिएको थियो जसलाई सुधार गर्न, जनताको काम व्यवस्थापन गर्न र अड्डाको कार्य क्षेत्र फराकिलो बनाउन तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री [[भीम शमशेर जङ्गबहादुर राणा|भीम शमशेर राणा]]ले वि.सं. १९८८ मा सवाल सनद जारी गरेका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://nepalmag.com.np/literature/2014/07/13/7158|title=रोलक्रम परिवर्तन र प्रजातन्त्रको उदय|last=आचार्य|first=सन्तोष|website=नेपाल पत्रिका|language=नेपाली|access-date=2022-04-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20060501044858/http://www.kathmandu.gov.np/cityatglance/index.html|title=नगर परिचय|date=2006-05-01|website=काठमाडौँ महानगरपालिका कार्यालय|language=नेपाली|access-date=2022-04-03}}</ref> सफाई अड्डाको रूपमा २८ वर्षसम्म काम गरेपछि वि.सं. २००३ फागुन २ गते तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री [[पद्म शमशेर जङ्गबहादुर राणा|पद्म शमशेर राणा]]ले आफ्नै निवासमा मानिसहरू भेला पारी भोटाहिटी सफाइ अड्डालाई 'काठमाडौँ म्युनिसिपालिटी' घोषणा गरेका थिए। [[राणा वंश|राणा शासन]]कै समयमा वि.सं. २००६ चैत २७ गते तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री [[मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा|मोहन शमशेर राणा]]ले नेपालमा नगर पञ्चायत ऐन, २००६ जारी गरेर लागु गरेपछि 'काठमाडौँ म्युनिसिपालिटी' नगर पञ्चायत बन्न पुगेको थियो।<ref name="सवाल" /> देशमा राणा शासनको अन्त्य र [[लोकतन्त्र|प्रजातन्त्र]]को उदय भएसँगै वि.सं. २०१० जेठ ५ गते नेपाल राज्य नगरपालिका ऐन, २००९ जारी भएपछि वि.सं. २०१० भदौ १७<ref name="नगर वर्ष" /> गते १८ वटा वडाहरू सहितको काठमाडौँ नगरपालिका बनेको थियो। वि.सं. २०१७ पुष २२ गते देशमा तत्कालीन राजा [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|महेन्द्र शाह]]ले [[पञ्चायती व्यवस्था]] आरम्भ गरेको २ वर्षपछि वि.सं. २०१९ भदौ ५ गते नगर पञ्चायत ऐन, २०१९ जारी गरिएको थियो जसको फलस्वरूप यो नगरपालिका स्वतः नगर पञ्चायतमा परिणत भएको थियो। पञ्चायती व्यवस्थाको अन्त्य भएपछि तत्कालीन श्री ५ को सरकारद्वारा वि.सं. २०४७ साल जेठ २८ गते<ref name="नगरपालिका ऐन नेपाल">{{cite news|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=15813|title=नगरपालिका ऐन, २०४७|date=वि.सं. २०४७ जेठ २८|accessdate=वि.सं. २०७८ फागुन १०|publisher=नेपाल राजपत्र|agency=नेपाल सरकार|language=नेपाली}}</ref> नगरपालिका ऐन, २०४७ घोषणा गरि लागु गरेपछि नगरपालिका बन्नको लागि चाहिने आवश्यक पूर्वाधार तथा जनशक्ति भएको कारणले काठमाडौँ स्वतः आधिकारिक रूपमा नगरपालिका बन्न पुगेको थियो।<ref name="संविधान">{{cite news|title=श्री ५ महारजाधिराज वीरेन्द्र वीर विक्रम शाहदेवबाट नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७ बक्सेको घोषणा |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=15853 |date=वि.सं. २०४७ कात्तिक २३ |accessdate=वि.सं. २०७८ फागुन १ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://books.google.com.np/books?id=yi5GAQAAIAAJ |title=मेचीदेखि महाकाली |date=सन् १९७५ |publisher=श्री ५ सरकार सूचना मन्त्रालय |language=नेपाली |accessdate=2022-02-15}}</ref> राजधानीको रूपमा रहेको यो नगरमा बढ्दो जनसङ्ख्या, शिक्षा, स्वास्थ्य, खेलकूद, सहरीकरण, यातायात, विमानस्थल लगायतका आवश्यक भौतिक पूर्वाधार भएको कारणले तत्कालीन श्री ५ को सरकारद्वारा वि.सं. २०५२ मङ्सिर २९ गते काठमाडौँ नगरपालिकालाई स्तरोन्नति गर्दै देशकै पहिलो महानगरपालिकाको रूपमा काठमाडौँ महानगरपालिका घोषणा गरेको थियो।<ref name="महानगर" /> ===काठमाडौँका नगर प्रमुखहरूको सूची<ref name="मेयर इतिहास">{{Cite web|url=https://kathmandupost.com/miscellaneous/2017/05/13/a-mayoral-history-of-kathmandu|title=A mayoral history of Kathmandu|last=खतिवडा|first=दिपेश|website=काठमाडौँ पोस्ट|language=अङ्ग्रेजी|trans-title=काठमाडौँको मेयर इतिहास|access-date=2022-04-02}}</ref>=== {{मुख्य|काठमाडौँको नगर प्रमुख}} {| class="wikitable sortable" |+ !क्रसं !वर्ष !नाम !पद !राजनीतिक दल !नाम !पद !राजनीतिक दल !टिप्पणी |- |१ |वि.सं. १९७६ |सिंह शमशेर<ref name="मेयर इतिहास" /> |चेयरम्यान | - | - | | - |सफाई अड्डाका चेयरम्यान, चन्द्र शमशेरद्वारा मनोनित |- |२ |वि.सं. २००४- वि.सं. २००७ |गहेन्द्र शमशेर थापा<ref name="मेयर इतिहास" /> |सभापति | - |[[शङ्करदेव पन्त]] |उपसभापति |स्वतन्त्र |सभापति राणा वर्गद्वारा मनोनित गरिएका थिए भने उप सभापति जनताद्वारा निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2017/04/564708|title=यस्तो छ अहिलेसम्म भएका १२ स्थानीय चुनावको इतिहास|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली|access-date=2022-04-02}}</ref> |- |३ |वि.सं. २०१० |[[जनकमान श्रेष्ठ]]<ref name="मेयर">{{Cite web|url=https://nepalkhabar.com/opinion/14372-2019-12-13-11-55-58|title=जो २४ वर्षको उमेरमा काठमाडौँको पहिलो मेयर बने|last=थापा|first=सूर्य|website=नेपालखबर|language=नेपाली|access-date=2022-04-01}}</ref> |सभापति |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी|कम्युनिस्ट पार्टी]] |प्रयागराज सिंह सुवाल |उपसभापति |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |पहिलो जननिर्वाचित नगर प्रमुख र उप-प्रमुख<ref name="जनक2">{{Cite web|url=https://www.setopati.com/social/195566/|title=रहेनन् काठमाडौँका पहिलो मेयर जनकमान श्रेष्ठ|website=सेतोपाटी|language=नेपाली|access-date=2022-03-31}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="मातृका2">{{Cite web|url=https://www.setopati.com/politics/87845/|title=मातृकाले बर्खास्त गरेका काठमाडौँका पहिलो मेयर|last=शर्मा|first=शोभा|website=सेतोपाटी|language=नेपाली|access-date=2022-04-01}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |४ |वि.सं. २०१४ |प्रयागराज सिंह सुवाल<ref name="मेयर सूची">{{cite news |last=नेपाल |first=खेमराज |title=नगरपालिका: के छ, के छैन? |url=http://inlogos.org/wp-content/uploads/2016/02/Swayatta-Shasan-Municipal-Issue-10_2073.pdf |date=वि.सं. २०७३ आसार |accessdate=वि.सं. २०७८ चैत २० |language=नेपाली |page=१२ |publisher=स्वशासन अध्ययन प्रतिष्ठान }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220403235456/http://inlogos.org/wp-content/uploads/2016/02/Swayatta-Shasan-Municipal-Issue-10_2073.pdf |date=2022-04-03 }}</ref> |सभापति |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |कृष्णलाल श्रेष्ठ |उपसभापति |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी|कम्युनिस्ट पार्टी]] | |- | colspan="9" |<center>''वि.सं. २०१७ सालपछि अधिकांश समय वडाध्यक्षहरू र केही समय कायममुकायम प्रधानपञ्च हुनुभएका चन्द्रानन्द नेवाले काम गरेका थिए।<ref name="मेयर सूची"/>''</center> |- |५ |वि.सं. २०२२ |गणेशमान श्रेष्ठ<ref name="मेयर सूची"/> |प्रधानपञ्च | | | | | |- |६ |वि.सं. २०२७ |चन्द्रानन्द नेवा<ref name="मेयर सूची"/><ref name="नेवा">{{Cite web |url=https://www.lalitpurkhabar.com/2022/05/12/66736 |title=रहेनन् काठमाडौँ महानगरका पूर्ववडाध्यक्ष चन्द्रानन्द नेवा |date=2022-05-12 |website=ललितपुर खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-06-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220528103421/https://www.lalitpurkhabar.com/2022/05/12/66736 |date=2022-05-28 }}</ref> |प्रधानपञ्च | | | | |उनी तत्कालिन काठमाडौँ नगरपालिका वडा नं. १२ को वडाअध्यक्षको रूपमा निर्वाचित भएका थिए तर अधिकांश समय उनले कायममुकायम प्रधानपञ्च भएर काम गरेका थिए।<ref name="नेवा"/> |- |७ |वि.सं. २०३३ - वि.सं. २०३८ |बासुदेव ढुङ्गाना<ref name="मेयर सूची"/> |प्रधानपञ्च | | | | | |- |८<center></center> |वि.सं. २०३८ - वि.सं. २०३९ |प्रेमबहादुर शाक्य |प्रधानपञ्च | | | | |वि.सं. २०३८ देखि वि.सं. २०३९ सालसम्म पञ्चायत सुधार आयोगका अध्यक्षको रूपमा प्रधानपञ्च भएर कार्य गरेका थिए।<ref name="मेयर सूची" /> |- |९ |वि.सं. २०३९ - वि.सं. २०४३ |कमल चित्रकार<ref>{{Cite web|url=https://pahilopost.com/content/20190501124705.html|title=३८ वर्षअघि भोटाहिटीमा बनेको नेपालकै पहिलो 'अन्डरग्राउन्ड सब-वे' ठेकेदारको नियन्त्रणमा|website=पहिलो पोस्ट|language=नेपाली|access-date=2022-04-02}}</ref> |प्रधानपञ्च | | | | |काठमाडौँ नगर पञ्चायतका प्रधानपञ्च रहेका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://pahilopost.com/content/20190501124705.html|title=३८ वर्षअघि भोटाहिटीमा बनेको नेपालकै पहिलो 'अन्डरग्राउन्ड सब-वे' ठेकेदारको नियन्त्रणमा|last=रञ्जित|first=सहयोग|website=पहिलो पोस्ट|language=नेपाली|access-date=2022-04-02}}</ref> |- |१० |वि.सं. २०४४ - वि.सं. २०४९ |हरिबोल भट्टराई |प्रधानपञ्च |प्रजातान्त्रिक समूह |शारदाप्रसाद भट्टराई |उप प्रधानपञ्च |प्रजातान्त्रिक समूह |नेपाली काङ्ग्रेस र नेकपा एमाले मिलेर प्रजातान्त्रिक समूह नामक गठबन्धन बनाएर निर्वाचन लडेका थिए। हरिबोलले पञ्चायतको विरोध गरेपछि उनलाई पदबाट निलम्बित गरिएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.janaaastha.com/archives/25163|title=दुःखद् संयोग : मेयरलाई हृदयघात उपमेयरलाई ब्रेन ह्यामरेज,एउटै अस्पतालमा उपचार|website=जन आस्था|language=नेपाली|access-date=2022-04-02}}{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>प्रधानपञ्चको निलम्बनपछि शारदाप्रसादले कायममुकायम भएर काम गरेका थिए। |- |११ |वि.सं. २०४९ - वि.सं. २०५४ |प्रेमलाल सिंह<ref>{{Cite web|url=https://suryakhabar.com/2017/04/11079/|title=यसरी जितेका थिए पिएल सिंह र केशव स्थापितले काठमाडौँ महानगरको चुनाव, अहिले त्यस्तै तयारी नथाले जित्न मुस्किल पर्छ !|website=सूर्य खबर|language=नेपाली|access-date=2022-04-02}}</ref> |मेयर |नेपाली काङ्ग्रेस |नवीन्द्रराज जोशी<ref>{{Cite web|url=https://shilapatra.com/detail/54249/|title=नवीन्द्रराज जोशी जो ३१ वर्षमा काठमाडौँका उपमेयर भए, इमानको राजनीति गरे|last=ढकाल|first=योगेश|website=शिलापत्र |language=नेपाली |access-date=2022-04-02}}</ref> |उप मेयर |नेपाली काङ्ग्रेस |पिएल सिंहको रूपमा चिनिने प्रेमलाल नगर प्रमुख रहेकै समयमा काठमाडौँ नगरपालिकाबाट महानगरपालिकामा स्तरोन्नति भएको थियो। |- |१२ |वि.सं. २०५४ - वि.सं. २०६० |[[केशव स्थापित]]<ref>{{Cite web|url=https://www.makalukhabar.com/2018/11/572580/|title=केशव स्थापित सरकारबाट विस्थापित होलान् ?|date=2018-11-02|website=मकालु खबर|language=नेपाली|access-date=2022-04-02}}</ref> |मेयर |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी|कम्युनिस्ट पार्टी]] |विदुर मैनाली |उप मेयर |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी|कम्युनिस्ट पार्टी]] | |- |१३ |वि.सं. २०६० |[[राजाराम श्रेष्ठ]]<ref>{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2017/05/579806|title=आधा दर्जन पूर्वसांसद मेयरमा भिड्दै (सूचीसहित)|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली|access-date=2022-04-03}}</ref> |मेयर |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|राप्रपा]] | | | |तत्कालिन शाही सरकारद्वारा गरिएको स्थानीय निर्वाचनमा निर्वाचित भएर मात्र दुई महिना काम गरेका थिए। |- |१४ |वि.सं. २०७४ - वि.सं. २०७९ |[[विद्यासुन्दर शाक्य]]<ref>{{Cite web|url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/122924-1495942740.html|title=काठमाडौँ महानगरमा एमालेका विद्यासुन्दर शाक्य विजयी|website=नागरिक सामचार|language=नेपाली|access-date=2022-04-02}}</ref> |मेयर |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी|कम्युनिस्ट पार्टी]] |हरिप्रभा खड्गी |उप मेयर |नेपाली काङ्ग्रेस |देशमा सङ्घीयता स्थापना भएपछि पहिलो निर्वाचित मेयर<ref>{{Cite web|url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/122992-1496027280.html|title=विद्यासुन्दर शाक्य : वडाध्यक्षदेखि मेयरसम्म|last=पौडेल|first=सुरेन्द्र|website=नागरिक सामचार|language=नेपाली|access-date=2022-04-02}}</ref> |- |१५ |वि.सं. २०७९ - वर्तमान |[[बालेन शाह|बालेन्द्र शाह]]<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/after-the-defeat-sirjana-congratulated-balen-204944 |title=पराजित भएपछि सिर्जनाले दिइन् बालेनलाई बधाई |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-06-28}}</ref> |मेयर |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |सुनिता डंगोल |उप मेयर |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी|कम्युनिस्ट पार्टी]] |काठमाडौँ महानगरपालिकाको निर्वाचानमा नगर प्रमुखको रूपमा विजयी हुने पहिलो स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ<ref>{{Cite web |url=https://www.prasashan.com/2022/05/25/324748/ |title=काठमाडौँ महानगर : स्वतन्त्र उम्मेदवार बालेन्द्र साह विजयी, काङ्ग्रेस-एमाले असफल |website=प्रशासन |language=नेपाली |accessdate=2022-06-28}}</ref> |} === काठमाडौँ समूह === {{see|काठमाडौँ उपत्यका}} काठमाडौँ समूहलाई आधिकारिक रूपमा परिभाषित गरिएको छैन। [[काठमाडौँ उपत्यका]]को सहरी क्षेत्रलाई तीन फरक जिल्लाहरू (प्रदेशभित्रको दोस्रो तहको प्रशासनिक विभाजन) मा विभाजित छ। तुलनात्मक रूपमा थोरै जनसङ्ख्या भएको दक्षिणी भागहरू बाहेक उपत्यकाको क्षेत्र तीन वटै जिल्लाका सबै भागमा धेरै थोरै फैलिएको छ।<ref name="प्रशासन">{{Cite web |url=https://www.prasashan.com/2020/06/14/182376/ |title=काठमाडौँ उपत्यकाको साझा समस्या र स्थानीय तहको नीति तथा कार्यक्रम |last=त्रिपाठी |first=बलराम |website=प्रशासन |language=नेपाली |accessdate=2022-04-04}}</ref> [[उपत्यका]]भित्रका तीन वटै जिल्लाहरूमा देशको उच्च जनसङ्ख्या घनत्व छ। यी ३ जिल्लाहरूमा जम्मा २१ स्थानीय तहहरू छन् जस अन्तर्गत २ [[महानगरपालिका]] (काठमाडौँ र [[ललितपुर महानगरपालिका|ललितपुर]]), १६ [[नगरपालिका]] र ३ [[गाउँपालिका]] रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.lokpath.com/story/196480 |title=हरायो उपत्यकालाई ‘मेट्रोसिटी’ बनाउने अवधारणा |website=लोकपथ |language=नेपाली |accessdate=2022-04-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221203044829/https://www.lokpath.com/story/196480 |date=2022-12-03 }}</ref> निम्न तथ्याङ्क तालिकाले यी जिल्लाहरूको वर्णन गर्दछ जुन सम्भवतः एक समूह मानिनेछ: {| class="wikitable" style="text-align:right;" !प्रशासनिक जिल्ला !क्षेत्रफल (वर्ग किमी) !जनसङ्ख्या (२०५८ जनगणना)<ref name="जनसङ्ख्या">{{Cite web |url=http://www.citypopulation.de/en/nepal/admin/ |title=Nepal: Administrative Division |website=सिटी पोपुलेसन |language=अङ्ग्रेजी |trans-title=नेपाल : प्रशासनिक विभाजन |accessdate=2022-04-04}}</ref> !जनसङ्ख्या (२०६८ जनगणना)<ref name="जनसङ्ख्या"/> !जनसङ्ख्या (२०७८ जनगणना)<ref name="जनसङ्ख्या"/> !जनघनत्व (/वर्ग किमी) |- | style="text-align:left;" |[[काठमाडौँ जिल्ला]] |३९५ |१०,८१,८४५ |१७,४०,९७७ |२०,१७,५३२ |५१०८ |- | style="text-align:left;" |[[ललितपुर जिल्ला]] |३८५ |३,३७,७८५ |४,६६,७८४ |५,४८,४०१ |१४२४ |- | style="text-align:left;" |[[भक्तपुर जिल्ला]] |११९ |२,२५,४६१ |३,०३,०२७ |४,३०,४०८ |३६१७ |- | style="text-align:left;" |'''काठमाडौँ समूह''' |'''८९९''' |'''१६,४५,०९१''' |'''२५,१०,७८८''' |'''२९,९६,३४१''' |'''३३३३''' |} === हावापानी === {{climate chart | काठमाडौँ |2|19|14.4 |5|21|18.7 |8|25|34.2 |12|28|61.0 |16|29|123.6 |19|29|236.3 |20|28|363.4 |20|29|330.8 |19|28|199.8 |13|27|51.2 |8|24|8.3 |4|20|13.2 |float=right |clear=none |units=metric}} नेपालमा पाँच प्रमुख हावापानी क्षेत्र पाइन्छ। काठमाडौँ उपत्यकाको {{convert|1200|to|2300|m|ft}} सम्मको उचाइमा पर्ने क्षेत्रहरूको हावापानी एकदमै [[समशीतोष्ण हावापानी|समशीतोष्ण]] छ जुन यस क्षेत्रको लागि असामान्य रहेको छ। उपत्यकाको {{convert|2100|and|3300|m|ft}} बीचको उचाइमा पर्ने भागहरूमा शीत शीतोष्ण हावापानीद्वारा पछ्याइएको छ। [[कोपेन हावापानी वर्गीकरण|कोपेन जलवायु वर्गीकरण]] अन्तर्गत, तल्लो उचाइ भएका सहरका भागहरूमा [[आर्द्र उपोष्णकटिबन्धीय हावापानी]] रहेको छ, जबकि उच्च उचाइ भएका सहरका केही भागहरूमा सामान्यतया उपोष्णकटिबन्धीय समुद्री जलवायु रहेको छ। उपत्यकाको हावापानीको प्रतिनिधित्व गर्ने काठमाडौँ उपत्यकामा गर्मीको औसत तापक्रम २८ देखि ३० डिग्री सेल्सियस (८२ देखि ८६ डिग्री फारेनहाइट) सम्म हुन्छ। जाडोयाममा यहाँको औसत तापक्रम {{convert|10.1|C|1}} हुन्छ। सहरमा सामान्यतया दिन न्यानो हुने गर्छ भने रात र बिहानको मौसम चिसो हुन्छ। जाडोको समयमा यहाँको तापक्रम {{convert|1|C|F}} वा कममा झर्ने भएको हुनाले सो मौसममा यहाँको तापक्रम अप्रत्याशित हुने गरेको छ। सन् २०१३ को चिसोयामको आरम्भमा काठमाडौँ तापक्रम {{convert|−4|C|F}}मा झरेको थियो भने सबैभन्दा कम तापक्रम सन् २०१३ जनवरी १० मा {{convert|-9.2|C|F}} तापक्रम रेकर्ड गरिएको थियो। उपत्यकाको वर्षा प्रायः [[मनसुन]]मा आधारित हुन्छ ([[जुन]]देखि [[सेप्टेम्बर]]सम्मको मनसुन महिनाहरूमा केन्द्रित कुल वर्षाको लगभग ६५%), र पूर्वी नेपालदेखि पश्चिम नेपालसम्म पर्याप्त मात्रामा ({{convert|100|to|200|cm|0|abbr=on}}) घट्छ। काठमाडौँ उपत्यकामा करिब १४०० मिलिमिटर (५५.१ इन्च) र काठमाडौँ सहरमा औसत १४०७ मिलिमिटर (५५.४ इन्च) वर्षा रेकर्ड गरिएको छ। यहाँको औसत आर्द्रता ७५% छ। {{Weather box | location = काठमाडौँ | metric first = Y | single line = Y | Jan record high C = 24.4 | Feb record high C = 28.3 | Mar record high C = 33.3 | Apr record high C = 35.0 | May record high C = 36.1 | Jun record high C = 37.2 | Jul record high C = 32.8 | Aug record high C = 33.3 | Sep record high C = 33.3 | Oct record high C = 33.3 | Nov record high C = 29.4 | Dec record high C = 28.3 |year record high C = 37.2 | Jan high C = 19.1 | Feb high C = 21.4 | Mar high C = 25.3 | Apr high C = 28.2 | May high C = 28.7 | Jun high C = 29.1 | Jul high C = 28.4 | Aug high C = 28.7 | Sep high C = 28.1 | Oct high C = 26.8 | Nov high C = 23.6 | Dec high C = 20.2 |year high C = 25.6 | Jan mean C = 10.8 | Feb mean C = 13.0 | Mar mean C = 16.7 | Apr mean C = 19.9 | May mean C = 22.2 | Jun mean C = 24.1 | Jul mean C = 24.3 | Aug mean C = 24.3 | Sep mean C = 23.3 | Oct mean C = 20.1 | Nov mean C = 15.7 | Dec mean C = 12.0 |year mean C = | Jan low C = 2.4 | Feb low C = 4.5 | Mar low C = 8.2 | Apr low C = 11.7 | May low C = 15.7 | Jun low C = 19.1 | Jul low C = 20.2 | Aug low C = 20.0 | Sep low C = 18.5 | Oct low C = 13.4 | Nov low C = 7.8 | Dec low C = 3.7 |year low C = 12.1 | Jan record low C = -9.2 | Feb record low C = -1.1 | Mar record low C = 1.7 | Apr record low C = 4.4 | May record low C = 9.4 | Jun record low C = 13.9 | Jul record low C = 16.1 | Aug record low C = 16.1 | Sep record low C = 13.3 | Oct record low C = 5.6 | Nov record low C = 0.6 | Dec record low C = -1.7 |year record low C = -9.2 |precipitation colour = green | Jan precipitation mm = 14.4 | Feb precipitation mm = 18.7 | Mar precipitation mm = 34.2 | Apr precipitation mm = 61.0 | May precipitation mm = 123.6 | Jun precipitation mm = 236.3 | Jul precipitation mm = 363.4 | Aug precipitation mm = 330.8 | Sep precipitation mm = 199.8 | Oct precipitation mm = 51.2 | Nov precipitation mm = 8.3 | Dec precipitation mm = 13.2 |year precipitation mm = 1454.9 | Jan precipitation days = 2 | Feb precipitation days = 3 | Mar precipitation days = 4 | Apr precipitation days = 6 | May precipitation days = 12 | Jun precipitation days = 17 | Jul precipitation days = 23 | Aug precipitation days = 22 | Sep precipitation days = 15 | Oct precipitation days = 4 | Nov precipitation days = 1 | Dec precipitation days = 1 |year precipitation days = 110 | Jan humidity = 79 | Feb humidity = 71 | Mar humidity = 61 | Apr humidity = 53 | May humidity = 57 | Jun humidity = 73 | Jul humidity = 81 | Aug humidity = 83 | Sep humidity = 82 | Oct humidity = 79 | Nov humidity = 85 | Dec humidity = 80 |year humidity = 74 | Jan sun = 223 | Feb sun = 254 | Mar sun = 260 | Apr sun = 231 | May sun = 229 | Jun sun = 186 | Jul sun = 136 | Aug sun = 159 | Sep sun = 132 | Oct sun = 252 | Nov sun = 244 | Dec sun = 250 |year sun = 2556 | source 1 = जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, नेपाल<ref name= DHM>{{cite web |url = https://web.archive.org/web/20130511135805/http://www.dhm.gov.np/uploads/climatic/657898146NORMAL%20FILE.pdf |title = सन् १९८१ देखि सन् २०१० सम्मको तापक्रम |access-date = 14 October 2012 |publisher = जल तथा मौसम विज्ञान विभाग (नेपाल)}}</ref>}} === वायु गुणस्तर === काठमाडौँ उपत्यकामा [[वायु प्रदूषण|वायु प्रदुषण]] एउटा प्रमुख समस्या हो जसकारण यो सहरलाई 'धुलोको सहर'<ref>{{Cite web|url=https://www.setopati.com/new-news/44215/|title=‘काठमाडौँ सहर, धुलोले उडायो रहर’|website=सेतोपाटी|language=नेपाली|access-date=2022-04-07}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221202073815/https://www.setopati.com/new-news/44215/ |date=2022-12-02 }}</ref>, 'धुलोमाडौँ'<ref>{{Cite web|url=https://www.karobardaily.com/news/5787|title=धुलोधुवाँ पीडित काठमाडौँ|website=कारोबार दैनिक|language=नेपाली|access-date=2022-04-07}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.abcnepal.tv/posts/34157|title=धुलोमाडौं काठमाडौँ : श्वास फेर्नै गाह्रो (भिडियोसहित)|date=2018-04-25|website=एसबिसी न्युज नेपाल|language=नेपाली|access-date=2022-04-07}}</ref> भन्ने उपनाम दिइएको छ। वि.सं. २०७८ को चैत महिनामा काठमाडौँ सहरको वायु प्रदूषण [[विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन]]को वायु प्रदूषणको मापदण्डभन्दा १० गुणा बढी देखिएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/83083/2022-03-24|title=काठमाडौँको वायु प्रदूषण डब्लुएचओको मापदण्डभन्दा १० गुणा बढी|last=बम|first=यम|website=नयाँ पत्रिका|language=नेपाली|access-date=2022-04-07}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> युरोपेली संस्था आइक्युएअरले सन् २०२१ मा प्रकाशित गरेको ‘विश्वको वायुको गुणस्तरसम्बन्धी प्रतिवेदन, २०२१’ अनुसार विश्वको प्रदूषित राजधानीहरूको सूचीमा काठमाडौँ छैटौँ स्थानमा रहेको थियो ।<ref>{{Cite web|url=https://kharibot.com/news-details/92546/2021-11-20|title=काठमाडौँ विश्वकै आठौँ प्रदूषित शहर|website=खरिबोट|language=नेपाली|access-date=2022-04-07}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.himalkhabar.com/news/121835|title=कसरी संसारकै उच्च वायुप्रदूषित शहर बन्यो काठमाडौँ ?|last=कुमार|first=रमेश|website=हिमाल खबर|language=नेपाली|access-date=2022-04-07}}</ref> सन् २०१७ देखि काठमाडौँको वायु गुणस्तर मापन गर्न [[नेपाल सरकार]]को वातावरण विभाग र काठमाडौँस्थित [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]को राजदूतावासले वास्तविक समयको वायु गुणस्तर तथ्याङ्क अनुगमन र सार्वजनिक रूपमा साझा गर्दै आएको छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/nepali/news-51734845|title=वायु प्रदूषण धूमपानभन्दा खतरनाक|date=2020-03-04|website=बिबिसी नेपाली सेवा|language=नेपाली|access-date=2022-04-07}}</ref> नेपालमा वायु प्रदूषणका कारण हुने कुल अकाल मृत्युमध्ये झण्डै एक चौथाइ काठमाडौँमा हुने गरेको एक प्रतिवेदनले जनाएको छ।<ref>{{Cite web|url=https://gorkhapatraonline.com/opinion/2022-03-26-60693|title=वायु प्रदूषणको पेचिलो मुद्दा|last=पौड्याल|first=डा. रामहरी|website=गोरखापत्र|language=नेपाली|access-date=2022-04-07}}</ref> ==सरकारी र सार्वजनिक सेवाहरू== ===नागरिक प्रशासन=== काठमाडौँको प्रशासन व्यवस्थापनको लागि काठमाडौँ महानगरपालिका कार्यालय (केएमसी) प्रमुख जिम्मेवार स्वायत्त संस्था हो। नेपालका शासक वर्गद्वारा उपयोग गरिने सडकलाई सफा राख्न तथा जनताको समेत पहुँच हुने अभिप्रायले काठमाडौँको भोटाहिटीमा वि.सं. १९७६ पुस २ गते सफाई अड्डा स्थापना गरिएको थियो।<ref name="सय वर्ष"/><ref name="प्रोफाइल">{{cite web |title=स्वायत्त शासन |url=https://nepalindata.com/media/resources/bulk_file/Ktm-Profile-2075.pdf |date=वि.सं. २०७५ बैशाख |accessdate=वि.सं. २०७८ चैत २४ |language=नेपाली |page=५ |publisher=नेपाल सरकार, योजना आयोग }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220408075035/https://nepalindata.com/media/resources/bulk_file/Ktm-Profile-2075.pdf |date=2022-04-08 }}</ref> विभिन्न कालखण्डमा म्युनिसपालिटी, नगरपालिका, नगरपञ्चायत, पुनः नगरपालिका र अन्त्यमा वि.सं. २०५२ मङ्सिर २९ गते काठमाडौँ महानगरपालिकाको रूपमा स्तरोन्नति गरिएको यो कार्यालयले काठमाडौँको प्रशासनिक व्यवस्थापन गर्दै आएको छ।<ref name="प्रोफाइल"/> काठमाडौँ महानगरपालिकालाई केन्द्रीय क्षेत्र, पूर्व क्षेत्र, उत्तरी क्षेत्र, नगर क्षेत्र र पश्चिम क्षेत्र गरी पाँच भागमा विभाजन गरिएको छ। नागरिक प्रशासनको लागि यो सहरलाई ३२ वटा प्रशासनिक वडाहरूमा विभाजन गरिएको छ।<ref>{{Cite web |title=९० प्रतिशत निर्वाचन क्षेत्र जनसङ्ख्याको आधारमा निर्धारण |url=https://www.setopati.com/politics/80274/ |access-date=2022-04-07 |website=सेतोपाटी |language=नेपाली }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> नगर कार्यपालिकाको समितिमा रहेका १७७ निर्वाचित प्रतिनिधि र २० मनोनित सदस्यहरूले काठमाडौँ महानगरपालिकाको व्यवस्थापन गर्ने कार्य गर्दछ।<ref>{{Cite web |url=https://kathmandu.gov.np/official-type/elected-official/ |title= जनप्रतिनिधि विवरण |website=काठमाडौँ महानगरपालिका, नगर कार्यपालिकाको कार्यालय |language=नेपाली |accessdate=2022-04-07}}</ref> यसले वार्षिक बजेटको समीक्षा, प्रक्रिया र अनुमोदन गर्न र प्रमुख नीतिगत निर्णयहरू गर्न द्विवार्षिक बैठकहरू गर्छ। काठमाडौँ महानगरपालिका नगर कार्यपालिकाद्वारा तयार पारिएको ३२ वडाको वडा प्रोफाइलमा प्रत्येक वडाको [[जनसङ्ख्या]], घरको संरचना र अवस्था, सडकको प्रकार, [[शिक्षा|शैक्षिक]], [[स्वास्थ्य]] तथा वित्तीय संस्था, [[मनोरञ्जन|मनोरञ्जन सुविधा]], पार्किङ, सुरक्षा प्रावधानहरू, आदि रहेको छ। यसमा [[संस्कृति|सांस्कृतिक सम्पदा]], [[चाडपर्व]], ऐतिहासिक स्थलहरू र स्थानीय बासिन्दाहरू बारे जानकारीमूलक तथ्याङ्कहरू सहित सम्पन्न, चालु र योजनाबद्ध विकास परियोजनाहरूको सूची समावेश छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.prasashan.com/2019/06/01/121311/ |title=स्थानीय कार्यपालिका |last=खतिवडा |first=केदार |website=प्रशासन |language=नेपाली |accessdate=2022-04-07}}</ref> क्षेत्रफलको आधारमा काठमाडौँ महानगरपालिकाको सबैभन्दा ठुलो वडा वडा नं. १६ हो जसको क्षेत्रफल ४३७.४ हेक्टर रहेको छ भने सबैभन्दा सानो वडा वडा नं. २६ हो जसको क्षेत्रफल ४ हेक्टर रहेको छ। काठमाडौँ नगर काठमाडौँ जिल्लाको [[मुख्यालय|सदरमुकाम]] हो। [[बूढानीलकण्ठ नगरपालिका|बूढानीलकण्ठ]], [[चन्द्रागिरी नगरपालिका|चन्द्रागिरी]], [[दक्षिणकाली नगरपालिका|दक्षिणकाली]], [[गोकर्णेश्वर नगरपालिका|गोकर्णेश्वर]], [[कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिका|कागेश्वरी मनोहरा]], [[कीर्तिपुर नगरपालिका|कीर्तिपुर]], [[नागार्जुन नगरपालिका|नागार्जुन]], [[शङ्खरापुर नगरपालिका|शङ्खरापुर]], [[तारकेश्वर नगरपालिका|तारकेश्वर]] र [[टोखा नगरपालिका|टोखा]] गरी १० वटा नगरपालिकासँगै काठमाडौँ सहरले यो जिल्ला बनाएको छ। ===कानून र व्यवस्था=== यो सहरको प्रमुख कानून प्रवर्तन निकाय महानगरीय प्रहरी कार्यालय हो।<ref>{{Cite web |url=https://metro.nepalpolice.gov.np/about-us/introduction/ |title=परिचय |website=महानगरीय प्रहरी कार्यालय |language=नेपाली |accessdate=2022-04-07 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220523091301/https://metro.nepalpolice.gov.np/about-us/introduction/ |date=2022-05-23 }}</ref> यो निकाय प्रहरी अतिरिक्त महानिरीक्षकको नेतृत्वमा रहेको हुन्छ। महानगरीय प्रहरी [[नेपाल प्रहरी]]को एउटा महाशाखा हो र यसको प्रशासनिक नियन्त्रण नेपाल सरकारको [[गृह मन्त्रालय (नेपाल)|गृह मन्त्रालय]]मा रहेको छ। === अग्नि नियन्त्रण सेवा === वि.सं. १९९४ सालको भदौ महिनामा सातौँ [[नेपालका प्रधानमन्त्रीहरूको सूची|राणा प्रधानमन्त्री]] [[जुद्ध शमशेर जङ्गबहादुर राणा|जुद्ध शमशेर]]ले काठमाडौँको न्यु रोडमा पहिलो वारुण यन्त्र कार्यलय खोलेका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2018/12/730894|title=जुद्ध समशेरकालीन दमकल भवन भत्काउने तयारी|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली|access-date=2022-04-07}}</ref> वि.सं. १९९० सालमा नेपालमा गएको महाभूकम्पका कारण दरबारमा ठुलो आगलागि भएको थियो जसलाई नियन्त्रण गर्न सो समयमा निकै कठिनाई भएको थियो।<ref name="दमकल">{{Cite web|url=https://www.nepalkhoj.com/2020/11/04/50935/|title=जलन व्यवस्थापनमा वारुणयन्त्रको भूमिका : एक सङ्क्षिप्त विवेचना|last=सुवाल|first=पुण्यश्वरी|website=नेपाल खोज|language=नेपाली|access-date=2022-04-07}}</ref> आगलागिका कारण दरबारका विभिन्न भौतिक संरचनाहरू नष्ट भएको घटनाबाट प्रभावित तत्कालीन प्रधानमन्त्री राणा [[इङ्ल्यान्ड|बेलायत]] भ्रमणमा जाँदा त्यहाँको [[दमकल]] सेवालाई अध्ययन गरेर त्यहाँबाट दमकल ल्याउन पहल गरेका थिए। पहल अनुरूप बेलायत सरकारले 'मोरिस' कम्पनीको दमकल सहयोगस्वरूप उपलब्ध गराएको थियो। देशमा यातायातको साधन सीमित र राजधानीसँग सडक सञ्जाल नभएको कारणले मानिसहरूद्वारा भीमफेदी भएर दमकल (पानी तान्ने पम्प जडित यन्त्र) ल्याइएको थियो।<ref name="दमकल" /> नेपालमा सर्वसाधारणको लागि टेलिफोन सेवा नभएको कारणले गर्दा सहरमा आगलागि भएको हेर्न फलामको अग्लो टावर बनाइएको थियो। काठमाडौँमा वारुण यन्त्र कार्यालय स्थापना भएको सात वर्षपछि वि.सं. २००१ सालमा छिमेकी सहर [[ललितपुर महानगरपालिका|ललितपुर]] र [[भक्तपुर नगरपालिका|भक्तपुर]]मा समेत दमकल सेवा विस्तार गरिएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://ekantipur.com/ampnews/2015-02-11/403601.html|title=दमकल छ, काम लाग्ने छैन|last=श्रेष्ठ|first=लीला|website=कान्तिपुर समाचार|language=नेपाली|access-date=2022-04-07}}</ref> वि.सं. २०२२ सालमा काठमाडौँ केन्द्रीय विमानस्थलमा अग्नि नियन्त्रक सेवा स्थापना भएको थियो। वि.सं. २०३० सालसम्म उपत्यकामा मात्रै केन्द्रित रहेको दमकल सेवा वि.सं. २०३१ सालमा जर्मनी सरकारबाट सात वटा 'म्यागिरस डज' दमकल प्राप्त भएपछि उपत्यकाबाहिरका नेपालका औद्योगिक सहरमा समेत दमकल सेवा विस्तार भएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/opinion/104244-1468902120.html|title=वारुणयन्त्रको दारुण कथा|last=भट्टराई|first=किशोरकुमार|website=नागरिक समाचार|language=नेपाली|access-date=2022-04-07}}</ref>काठमाडौँ महानगरमा सानो र ठुलो गरी जम्मा ६ थान दमकल रहेका छन् भने आठ वटा फायर वाइक रहेको छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.safalkhabar.com/news/84420|title=काठमाडौँ महानगरमा अब २० तला सम्म आगो निभाउने ‘बारुण यन्त्र’|website=सफल खबर|language=नेपाली|access-date=2022-04-07}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://nayapatrikadaily.com/news-details/51486/2020-09-19|title=७७ वर्षे इतिहास बोकेको जुद्ध बारुण यन्त्र अलपत्र|website=नयाँ पत्रिका|language=नेपाली|access-date=2022-04-07}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2016/01/373321|title=उपत्यकामा दमकल स्टेसन थप गरी दश बनाइने|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली|access-date=2022-04-08}}</ref> === बिजुली र पानी आपूर्ति === काठमाडौँ महानगरपालिकाभित्र [[नेपाल विद्युत प्राधिकरण]]द्वारा बिजली सेवा नियमन र वितरण गरिन्छ। यसै प्रकार खानेपानी र सरसफाई सुविधा [[काठमाडौँ उपत्यका खानेपानी लिमिटेड]]ले उपलब्ध गराएको छ। काठमाडौँमा पिउने, नुहाउने, खाना पकाउने, धुने र सिँचाइ जस्ता घरायसी प्रयोजनका लागि पानीको चरम अभाव छ।<ref>{{Cite web|url=https://ekagaj.com/article/society/6614/?v=1|title=काठमाडौँमा दैनिक ४३ करोड लिटर खानेपानीको माग|website=इ कागज|language=नेपाली|access-date=2022-04-08}}{{Dead link|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> पानीसँग सम्बन्धित सबै प्रयोजनका लागि मानिसले बोतलबन्द मिनरल वाटर, ट्याङ्की ट्रकको पानी र प्राचीन [[ढुङ्गे धारा]]को पानी प्रयोग गर्दै आएका छन्। नेपालको राष्ट्रिय गौरव तथा बहुचर्चित [[मेलम्ची खानेपानी आयोजना]]<ref>{{Cite web|url=https://www.himalkhabar.com/news/122672|title=को थिए मेलम्ची खानेपानी आयोजनाका परिकल्पनाकार ?|last=कुमार|first=रमेश|website=हिमाल खबर|language=नेपाली|access-date=2022-04-08}}</ref>को आंशिक काम सम्पन्न गरेर वि.सं. २०७७ साल चैत २५ गतेदेखि सहरमा पानी वितरण थालिएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://ekantipur.com/business/2021/03/29/16169827936181117.html|title=धारामा आयो मेलम्ची|last=दीपेन्द्र विष्ट|first=नुमा थाम्सुहाङ,|website=कान्तिपुर समाचार|language=नेपाली|access-date=2022-04-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://rajdhanidaily.com/id/36099/|title=मेलम्चीको पानी आज काठमाडौमा|last=राउत|first=कुमार|date=2021-03-06|website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक|language=नेपाली|access-date=2022-04-08}}</ref> पानी वितरण सुरु गरेको दुई महिना नबित्दै वि.सं. २०७८ असार १ गते मेलम्ची खोलामा आएको बाढीले खानेपानीको लाइनलाई प्रभावित गरेपछि यसको सेवा ठप्प रहेको छ।<ref>{{Cite web|url=https://farakdhar.com/story/56423/|title=मेलम्चीको पानी, अब कहिले खानी ?|last=अवस्थी|first=मनीषा|website=फरकधार|language=नेपाली|access-date=2022-04-08}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210712062112/https://farakdhar.com/story/56423/ |date=2021-07-12 }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nepalpress.com/2021/06/23/70033/|title=मेलम्ची खानेपानी आयोजनामा एक अर्बको क्षति, वैकल्पिक माध्यमबाट पानी ल्याउने तयारी|website=नेपाल प्रेस|language=नेपाली|access-date=2022-04-08}}</ref> === फोहोर व्यवस्थापन === काठमाडौँ महानगरपालिकाको फोहोर व्यवस्थापन महानगरपालिका कार्यालय अन्तर्गतको सरसफाई शाखाले गर्दै आएको छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.khabarhub.com/2021/30/301610/|title=फोहोर फालेर महानगरको कार्यालय अगाडि प्रदर्शन, प्रधानमन्त्री र मेयरबीच छलफल|website=खबरहब|language=नेपाली|access-date=2022-04-08}}</ref> महनगरपालिकाबाट दैनिक ४ सय ५० टन फोहोर उत्पादन हुने गरेको छ। महानगरको घर, पसल, व्यवसाय, उद्योग तथा कार्यालय लगायतका स्थानहरूबाट उत्सर्जित हुने फोहोर वि.सं. २०६२ सालदेखि [[नुवाकोट जिल्ला]]को [[ककनी गाउँपालिका]]को वडा नं. २ मा रहेको सिसडोल ल्यान्डफिल साइटमा व्यवस्थापन गरिँदै आएको छ।<ref>{{Cite web|url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/social-affairs/82010-1439673015.html|title=महानगरको फोहर व्यवस्थापनमा कर्मचारी र निजी ठेकेदारको लुट|last=न्यौपाने|first=ज्ञान|website=नागरिक समाचार|language=नेपाली|access-date=2022-04-08}}</ref> ==जनसाङ्ख्यिकी== {{Historical populations |type = US |align = center |cols = 2 |source = [https://docs.censusnepal.cbs.gov.np/Documents/12a7daec-ca34-417b-ab81-d7a9f6f89a36.pdf सोधपत्र] |वि.सं.१९७८ |१,०८,८०५ |वि.सं.१९९८ |६८,५९४ |वि.सं.२००८ |१०६,५७९ |वि.सं.२०१८ |१२१,०१९ |वि.सं.२०२८ |१५०,४०२ |वि.सं.२०३८ |२३,५१६० |वि.सं.२०४८ |४२१,२५८ |वि.सं.२०५८ |६७१,८४६ |वि.सं.२०६८ |९७५,४५३ |वि.सं.२०७८ |८६५,९०६ |footnote=थप स्रोत: [https://www.internationalscholarsjournals.com/articles/ethniccaste-diversification-in-kathmandu-metropolitan-changing-social-landscape-of-a-capital-city.pdf तथ्य],<ref>{{Cite web |url=https://books.google.com/books?id=Vnk6AAAAIAAJ&newbks=0&hl=en |title=भारतको जनसाङ्ख्यिकी |date=सन् १९७४ |page=२३९ |publisher=हिन्दुस्तान पब्लिशिङ कर्पोरेशन |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2023-03-29}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://books.google.com/books?id=OLlBAAAAYAAJ&newbks=0 |title=एसियाली प्रोफाइल |date=सन् १९७५ |page=१९१ |publisher=एसियाली अनुसन्धान सेवा |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2023-03-29}}</ref> }} काठमाडौँको विश्वव्यापी सहरी चरित्रले यसलाई नेपालको सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको सहर बनाएको छ।<ref>{{Cite web|url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/others/171669-1550803860.html|title=महानगरको जनघनत्व थेग्नै नसकिने|last=लम्साल|first=हिमाल|website=नागरिक सामचार|language=नेपाली|access-date=2022-04-11}}</ref> नेपालमा भएको [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं. २०६८ को राष्ट्रिय जनगणना]] अनुसार काठमाडौँको जनसङ्ख्या ९,७५,४५३ रहेको छ।<ref name="नेपालको राष्ट्रिय जनगणना"/> [[नेपालको दसौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०५८|वि.सं. २०५८ को जनगणना]]को सन्दर्भमा यो सहरको वार्षिक जनसङ्ख्या बृद्धि दर ६.१२% रहेको थियो। काठमाडौँमा बसोबास गर्ने कुल जनसङ्ख्याको ७०% मानिसहरू १५ देखि ५९ वर्षका छन्।<ref name="महानगर जनसङ्ख्या">{{cite web |last=नरेन्द्रराज खनाल |first=गोपीकृष्ण वश्याल |title=Process and Characteristics of Urbanization in Nepal |trans-title=नेपालमा सहरीकरणको प्रक्रिया र विशेषताहरू |url=http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/contributions/pdf/CNAS_28_02_03.pdf |date=सन् २००१ |accessdate=वि.सं. २०७८ चैत २८ |language=अङ्ग्रेजी |page=७-८ |publisher=त्रिभुवन विश्वविद्यालय अनुसन्धान पत्र }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220921141325/https://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/contributions/pdf/CNAS_28_02_03.pdf |date=2022-09-21 }}</ref> एक दशकमा काठमाडौँको जनसङ्ख्या [[नेपालको नवौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०४८|वि.सं. २०४८]] मा ४,२७,०४५ बाट बढेर वि.सं. २०५८ मा ६,७१,८४६ पुगेको थियो।<ref name="महानगर जनसङ्ख्या"/> काठमाडौँको वि.सं. २०६८ को जनगणना अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या ९,७५,४५३ रहेको थियो भने [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं. २०७८ को प्रारम्भिक जनगणना]] प्रतिवेदन अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या ११.२३% घटेर ८,६५,९०६ पुगेको छ।<ref>{{Cite web |date=2022-01-26 |title=११.२३ प्रतिशतले घट्यो काठमाडौँ महानगरको जनसङ्ख्या |url=https://www.lalitpurkhabar.com/2022/01/26/55842 |access-date=2022-04-10 |website=ललितपुर खबर |language=नेपाली }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126083944/https://www.lalitpurkhabar.com/2022/01/26/55842 |date=2022-11-26 }}</ref> ===जातीय समूह=== {{Bar chart | title = काठमाडौँ महानगरमा बसोबास गर्ने जातिगत विवरण<ref>{{Cite web |url=https://www.nepalarchives.com/popbycaste-piechart-kathmandu-kathmandu-2011/ |title=Caste-Based Population Pie Chart of Kathmandu Metropolitan City |trans-title=काठमाडौँ महानगरपालिकाको जातीय आधारमा जनसङ्ख्या तालिका |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2022-04-19 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220419021433/https://www.nepalarchives.com/popbycaste-piechart-kathmandu-kathmandu-2011/ |date=2022-04-19 }}</ref><br/><small>वि.सं. २०६८ को राष्ट्रिय जनगणनाको आधारमा</small> | float = center | label_type = जाति | data_type = जनसङ्ख्या | bar_width = 25 | width_units = em | data_max = 250000 | label1 = [[नेवार जाति|नेवार]] | data1 = 2,41,131 | label2 = [[ब्राह्मण|ब्राह्मण (पहाड)]] | data2 = 2,38,590 | label3 = [[क्षेत्री]] | data3 = 1,75,889 | label4 = [[तामाङ जाति|तामाङ]] | data4 = 76,066 | label5 = [[मगर जाति|मगर]] | data5 = 36,761 | label6 = [[गुरुङ जाति|गुरुङ]] | data6 = 25,780 | label7 = [[राई जाति]] | data7 = 20,648 | label8 = [[मुसलमान]] | data8 = 17,706 | label9 = [[मारवाडी जाति|मारवाडी]] | data9 = 12,823 | label10 = [[थारू जाति|थारु जाति]] | data10 = 11,903 | label11 = [[शेर्पा जाति]] | data11 = 11,776 | label12 = [[ठकुरी]] | data12 = 11,260 | label13 = अन्य | data13 = 95,120 }} काठमाडौँको सबैभन्दा ठुलो जातीय समूह उपत्यकाको मूल निवासी [[नेवार जाति|नेवार]]हरू हुन्,<ref>{{Cite web|url=https://www.blastkhabar.com/news/2017/03/28/37352.html|title=नेवार जाति र वर्तमान अवस्था|website=ब्लाष्ट खबर|language=नेपाली|access-date=2022-04-11}}</ref> जसको विभिन्न जात समूहहरूको संयुक्त जनसङ्ख्या २५% रहेको छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.janakhabar.com/2021/07/05/73190/|title=नेपालमा वर्ण र जात व्यवस्थाको सुरुवात|last=लुवार|first=दयाराम|date=2021-07-05|website=जनखबर|language=नेपाली|access-date=2022-04-11}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221206032812/https://www.janakhabar.com/2021/07/05/73190/ |date=2022-12-06 }}</ref> जनसङ्ख्याको हिसाबले काठमाडौँ महानगरपालिकामा [[ब्राह्मण|बाहुन]]हरू लगभग २४% छन् भने [[क्षेत्री]]हरूको जनसङ्ख्या १८% रहेको छ। काठमाडौँका अन्य जाति समूहहरूमा [[तामाङ जाति|तामाङ]] (८%), [[मगर जाति|मगर]] (४%), [[गुरुङ जाति|गुरुङ]] (३%), [[राई जाति|राई]] (२%) र [[लिम्बू जाति|लिम्बू]] (१%) सहित जनजातिहरू समावेश छन्। पहाडी क्षेत्रका विभिन्न जातीय समूह र [[तराई]] क्षेत्रका रैथाने जातीय समूहहरूले काठमाडौँ सहरको जनसङ्ख्या अनुपातको पर्याप्त मात्रामा प्रतिनिधित्व गरिरहेका छन्। यस नगरमा लगभग १२,००० [[मारवाडी जाति|मारवाडी]]हरू छन् जुन मुख्य रूपमा व्यापारीहरू हुन्। वि.सं. २०६८ को तथ्याङ्क अनुसार काठमाडौँ सहरमा सबैभन्दा प्रमुख धर्म [[हिन्दु धर्म|हिन्दु धर्म]] रहेको छ जसको जनसङ्ख्या ८१.३% रहेको छ। यसै प्रकार [[बौद्ध धर्म|बौद्ध]] ९%, [[इस्लाम धर्म|इस्लाम]] ४.४% र अन्य जातजाति ५.२% रहेका छन्।<ref name="नेपालको राष्ट्रिय जनगणना"/> ===भाषा=== [[शाह वंश]]को शासनकालमा हिन्दु संस्कृतिप्रतिको कडा पूर्वाग्रहका कारण काठमाडौँको भाषिक पार्श्वचित्रमा ठुलो परिवर्तन आएको थियो।<ref name="महानगर शिक्षा">{{cite web |last=दाहाल |first=कमला |title=नेपालमा शिक्षा |url=https://www.nepjol.info/index.php/TUJ/article/download/2797/2481 |date=सन् २००९ |accessdate=वि.सं. २०७८ चैत २८ |language=नेपाली |page=१ |publisher=नेपाल जोल}}</ref> यस शासन कालमा शासकहरूले [[संस्कृत|संस्कृत भाषा]]लाई प्राथमिकता दिनुका साथै नेपालको तराई भेगमा संस्कृत भाषा सिक्न र प्रोत्साहित गर्नका निमित्त संस्कृत केन्द्रहरू स्थापित गरिएको थियो।<ref name="महानगर शिक्षा"/> संस्कृत विद्यालयहरू विशेष रूपमा काठमाडौँ र तराई क्षेत्रमा परम्परागत हिन्दु संस्कृति र नेपालबाट उत्पन्न प्रथाहरूलाई जोगाउनको लागि स्थापना गरिएको थियो। वि.सं. २०६८ को जनगणना अनुसार यो सहरको कुल जनसङ्ख्याको ६१.२६% [[नेपाली भाषा]], १९.००% [[नेवारी भाषा|नेवार भाषा]], ५.५५% [[तामाङ भाषा]], २.८२% [[मैथिली भाषा]], १.८१% [[हिन्दी भाषा]], १.६०% [[भोजपुरी भाषा]], १.२३% [[गुरुङ भाषा]], १.१६% [[मगर भाषा]] र १.४०% ले आफ्नो पहिलो भाषाको रूपमा बोल्ने गर्छन्। [[अङ्ग्रेजी भाषा]] बोल्ने र बुझ्ने मानिसहरूको सङ्ख्या समेत उल्लेखनीय रहेको छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.setopati.com/blog/256018/|title=नेपाली राम्रोसँग बोल्न आउँदैन, अङ्ग्रेजी जानेमा उत्कृष्ट!|last=पराजुली|first=कृष्णप्रसाद|website=सेतोपाटी|language=नेपाली|access-date=2022-04-11}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_147_03.pdf |title=नेपाल+तिब्बत सम्बन्ध:ऐतिहासिक सिंहावलोकन |last=जोशी |first=इन्दिरा |website=प्राचीन नेपाल |language=नेपाली |page=१-६ |type=pdf |accessdate=2022-04-14 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220415034346/http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_147_03.pdf |date=2022-04-15 }}</ref> ==वास्तुकला र सहर दृश्य== {{Main|काठमाडौँको वास्तुकला}} {{Kathmandu valley World Heritage Site (WHS) Monuments}} [[भारत]] र [[तिब्बत]] बीचको प्राचीन व्यापारिक मार्ग काठमाडौँलाई काटेर गएको थियो जसले गर्दा अन्य संस्कृतिका कलात्मक र वास्तुकलाको परम्परालाई स्थानीय कला र वास्तुकलासँग मिलाउन सक्षम बनाएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/116385 |title=प्राचीन खशमार्ग नै हो आजको रेशममार्ग (सिल्क रोड) |last=न्यौपाने |first=गोविन्द |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/opinion/135290-1514172360.html |title=रेशमी मार्ग र हामी |last=सुवेदी |first=डा. देवीप्रसाद |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> काठमाडौँ सहरका स्मारकहरू कैयौँ शताब्दीदेखि हिन्दु र बौद्ध धार्मिक अभ्यासहरूद्वारा प्रभावित छन्।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/opinion/131502-1509075120.html |title=यसरी बन्छ काठमाडौँ |last=बम |first=पुकार |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> काठमाडौँ उपत्यकाभित्र रहेका वास्तुकलाहरू जसमा प्राचीन स्मारक र भवनहरू रहेका छन्।<ref name="युनेस्को">{{Cite web |url=https://www.bbc.com/nepali/news/2016/11/161102_heritage_sites_concerns |title=सम्पदाबारे युनेस्कोको चिन्ता |last=फुयाल |first=सुरेन्द्र |date=2016-11-02 |website=बिबिसी नेपाली सेवा |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> यी वास्तुकलाहरूलाई सात समूहमा वर्गीकरण गरिएको छ। यस समूहभित्र सांस्कृतिक सम्पदा र भवनहरू रहेका छन्। सन् २००६ मा [[युनेस्को]]ले स्मारकहरूको यी सात समूहहरूलाई विश्व सम्पदा क्षेत्रभित्र स्थान दिएको थियो। सात स्मारक क्षेत्रहरूले {{convert|189|ha|acre}} क्षेत्रफल ओगटेको छ भने मध्यवर्ती क्षेत्रसमेत जोडेर यसले कुल {{convert|2394|ha|acre}} क्षेत्रफल ओगटेको छ। सन् १९७९ मा मूल रूपमा सूचीकृत गरिएका सात स्मारक क्षेत्रहरू भित्र [[हनुमान ढोका|हनुमानढोका]], [[पाटन दरबार क्षेत्र|पाटन]] र [[भक्तपुर दरबार क्षेत्र|भक्तपुरका दरबार क्षेत्रहरू]], [[पशुपतिनाथ मन्दिर|पशुपतिनाथ]] र [[चाँगुनारायण मन्दिर|चाँगुनारायणका हिन्दु मन्दिरहरू]], [[स्वयम्भूनाथ]] र [[बौद्धनाथ|बौद्धनाथका बौद्ध स्तूपहरू]] रहेका छन्।<ref name="युनेस्को"/><ref>{{Cite web |url=https://www.khabarhub.com/2019/26/43090/ |title=काठमाडौँ उपत्यका युनेस्कोको खतराको सूचीमा पर्नसक्ने |website=खबरहब |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://ekagaj.com/article/society/6235/?v=1 |title=विश्व सम्पदा : राजनीति 'इन', सूचीबाट 'आउट' |last=साखकर्मी |first=सुनीता |website=ई कागज |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230406052324/https://ekagaj.com/article/society/6235/?v=1 |date=2023-04-06 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://gorkhapatraonline.com/mainnews/2021-12-21-53439 |title=सम्भावित विश्व सम्पदा स्थलको अध्ययन सुस्त |last=श्रेष्ठ |first=दीपक |website=गोरखापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> === दरबार क्षेत्रहरू === {{Main|वसन्तपुर दरबार क्षेत्र|हनुमान ढोका}} दरबार क्षेत्रको शाब्दिक अर्थ 'दरबारहरूको स्थान' हुने गर्छ। काठमाडौँ उपत्यकामा तीन र [[कीर्तिपुर नगरपालिका|कीर्तिपुर]]मा एउटा असुरक्षित दरबार क्षेत्रहरू रहेका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.prasashan.com/2021/07/01/244531/ |title=पुनर्निर्माणपछि जीवन्तता पाउँदै भक्तपुर दरबार स्क्वायर(भिडियोसहित) |last=उपाध्याय |first=एस. राज |website=प्रशासन |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> काठमाडौँ दरबार क्षेत्र जसलाई वसन्तपुर दरबार क्षेत्र पनि भनिन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.khabarhub.com/2019/08/73994/ |title=के वसन्तपुर घुम्नका लागि योग्य छैन ? |last=कार्की |first=सविना |website=खबर हब |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> यो पुरानो सहरमा अवस्थित छ र यसमा चार राज्यहरू ([[कान्तिपुर राज्य|कान्तिपुर]], ललितपुर, भक्तपुर र कीर्तिपुर) को प्रतिनिधित्व गर्ने सम्पदा भवनहरू छन् जसमा सबैभन्दा प्रारम्भिक [[लिच्छवि राज्य|लिच्छवि वंश]]को हो। यस परिसरमा ५० वटा मन्दिरहरू छन् र दरबार क्षेत्र दुई चतुर्भुजमा विभाजित छ।<ref name="दरबार क्षेत्र">{{Cite web |url=https://gorkhapatraonline.com/mustread/2022-01-05-54648 |title=वसन्तपुर क्षेत्रका ३० वटा सम्पदाको पुनर्निर्माण सम्पन्न |last=पाण्डेय |first=विष्णु |website=गोरखापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> बाहिरी चतुर्भुजमा [[काष्ठमण्डप]], [[कुमारीघर|कुमारी घर]] र शिव-पार्वती मन्दिर छ भने भित्री चतुर्भुजमा [[हनुमान ढोका|हनुमानढोका दरबार]] छ। [[विसं २०७२ को महाभूकम्प|वि.सं. २०७२ को भूकम्प]]मा दरबार क्षेत्रहरू नराम्ररी क्षतिग्रस्त भएका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://nepalmag.com.np/contemporary/2015/05/04/8356 |title=सिद्धिए सम्पदा |last=सापकोटा |first=जनकराज |website=नेपाल पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/social/168010/ |title=वसन्तपुर दरबारको सेतो भित्तामा इतिहासको एनिमेसन |last=श्रेष्ठ |first=सुदीप |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> हनुमानढोका [[मल्ल वंश|मल्ल राजा]] र [[शाह वंश]]को राजदरबार भएको संरचनाको एक जटिल संरचना हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.ghamchhaya.com/?p=696 |title=मल्लकाल देखि बन्द चोकहरू; अब खुल्दै छन् |last=आचार्य |first=रूपेश |date=2020-01-01 |website=घामछाया |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201129065154/https://www.ghamchhaya.com/?p=696 |date=2020-11-29 }}</ref> यो पाँच एकड अर्थात् ४४ रोपनीमा फैलिएको छ।<ref name="दरबार क्षेत्र"/> दस प्राङ्गण भएको सबैभन्दा पुरानो भाग पूर्व पट्टी रहेको छ, जुन १६औँ शताब्दीको मध्यतिर निर्माण गरिएको हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.prasashan.com/2021/06/30/244294/ |title=वसन्तपुर दरबार स्क्वायर : मौलिक स्वरूप र शैलीमै पुनर्निर्माण हुँदै[भिडियो रिपोर्ट] |last=उपाध्याय |first=एस. राज |website=प्रशासन |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://nayapatrikadaily.com/news-details/34148/2020-01-21 |title=विश्व सम्पदा सूचीका ६४ सम्पदा अझै पुनर्निर्माण भएनन् |last=शान्ति तामाङ |first=प्रकाश धौलाकोटी |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> १७औँ शताब्दीमा मल्ल वंशका राजा [[प्रताप मल्ल]]ले अनेक मन्दिरहरू सहित यसको विस्तार गरेका थिए। सन् १८८६ मा [[नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालय|नारायणहिटी दरबार]]मा सर्नुभन्दा पहिले राजपरिवारका सदस्यहरू यसै दरबारमा बस्ने गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/15365 |title=त्यो नारायणहिटी राजदरबार, त्यो मालश्री र मङ्गलधुन |last=खरेल |first=शेखर |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> काठमाडौँ सहरको मध्यभागमा रहेको दरबार क्षेत्रको छेउमा कुमारी घर रहेको छ जहाँ धेरै कुमारीहरूबाट छानिएका शाही [[कुमारी (जीवित देवी)|कुमारी]]हरू बस्छिन्।<ref>{{Cite web |url=https://ratopati.com/story/171028/2021/3/9/kumari-ghar |title=कुमारी घर पुनःनिर्माण हुने |website=रातोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> कुमारी, वा कुमारी देवी, दक्षिण एसियाली देशहरूमा दैवी नारी शक्ति वा देवीको अभिव्यक्तिको रूपमा युवा हुनु पूर्व [[किशोरावस्था|किशोरी]]हरूलाई पूजा गर्ने परम्परा हो।<ref name="कुमारी">{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/video/160637-1538061300.html |title=जीवित देवी कुमारी माथि राजनीति (भिडियाे) |last=बिष्ट |first=देबकी |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> नेपालमा कुमारी छनोटको प्रक्रिया निकै कडा र प्रतिस्पर्धात्मक छ।<ref name="कुमारी"/> राजतन्त्रको समयमा तत्कालीन रानी र राज पुजारीहरूले ज्योतिषीय परीक्षण र ३२ गुणको नाजुक प्रक्रियाबाट प्रस्तावित कुमारी नियुक्त गर्ने गर्दथे। चिना अर्थात् प्राचीन हिन्दु ज्योतिषीय प्रतिवेदन अनुसार वर्तमान कुमारी र शासन गरिरहेका राजाको चिना समान हुनुपर्ने व्यवस्था रहेको थियो। कुमारीलाई [[तलेजु भवानी|देवी तलेजु]] (दुर्गा) को शारीरिक अवतार मानिन्छ जबसम्म उनीहरूको [[महिनावारी]] हुँदैन, त्यसपछि देवीले आफ्नो शरीर खाली गर्छिन् भन्ने विश्वास गरिन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/ampnews/2016-10-06/20161006080554.html |title=कसले बनाउने कुमारी घर ? |last=न्यौपाने |first=दामोदर |website= कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> गम्भीर रोग वा चोटबाट रगत ह्रास हुँदा समेत कुमारीहरूलाई आफ्नो सामान्य स्थितिमा फर्काउन सक्छ।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/social-affairs/129780-1506218220.html |title=काठमाडौँमा नयाँ कुमारी आउँदै |last=घिमिरे |first=शिवहरि |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> सन् २०१७ सेप्टेम्बरमा पदभार ग्रहण गरेकी तृष्णा शाक्य वर्तमान कुमारी हुन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2017/09/629106 |title=कुमारी घरमा नयाँ कुमारीको प्रवेश |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> उनी कुमारी नियुक्ति हुने समयमा तीन वर्षकी थिइन्। राजतन्त्रको अन्त्यपछि काठमाडौँकी पहिलो कुमारी रहेकी मतिना शाक्यलाई तृष्णाले पदस्थान्तर गरेकी थिइन्। [[गोरखनाथ]]को प्रतिमा राखिएको काष्ठमण्डप एक तीन तले मन्दिर हो। यो १६औँ शताब्दीमा [[छाने शैली|प्यागोडा]] शैलीमा बनाइएको थियो। काठमाडौँ नाम काष्ठमण्डप शब्दबाट आएको हो। यो राजा [[लक्ष्मीनरसिंह मल्ल]]को पालामा बनेको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/116435 |title=सातौँ शताब्दीको प्रविधिबाटै काष्ठमण्डप पुनःनिर्माण हुँदै |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> भारत र तिब्बत जोड्ने दुई प्राचीन व्यापारिक मार्गहरूलाई काट्ने मरु क्षेत्रमा काष्ठमण्डप उभिएको छ। यो सुरुमा यात्रुहरूको लागि विश्राम गृहको रूपमा निर्माण गरिएको थियो। === पशुपतिनाथ मन्दिर === {{Main|पशुपतिनाथ मन्दिर}} [[चित्र:Pashupatinath Temple-2020.jpg|thumb|centre|बागमती नदीको किनारमा रहेको पशुपतिनाथ मन्दिरको दृश्य|633x633px|alt=]] पशुपतिनाथ मन्दिर [[शिव|भगवान शिव]]लाई समर्पित पाँचौं शताब्दीको प्रसिद्ध [[मन्दिर|हिन्दु मन्दिर]] हो। [[बागमती नदी]]को किनारमा अवस्थित पशुपतिनाथ मन्दिर काठमाडौँको सबैभन्दा पुरानो हिन्दु मन्दिर हो।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/arts/172497-1551599700.html |title=काठमाडौँ उपत्यकाकै प्राचीनतम धार्मिकस्थल , पशुपतिनाथ मन्दिर |last=नागरिक - |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-14}}</ref> नेपाल धर्मनिरपेक्ष राष्ट्र नभएसम्म यसले राष्ट्रिय देवता तथा [[पशुपतिनाथ मन्दिर|भगवान पशुपतिनाथ]]को आसनको रूपमा सेवा गरेको थियो। यो मन्दिरको एक महत्वपूर्ण भागलाई वि.सं. १४०६ मा [[बङ्गाल]]का मुसलमान शासक शमशुद्दीन इलियासको आक्रमणकारी सेनाहरूले नष्ट गरेको थियो जसकारण यो मन्दिरको मूल ५औँ शताब्दीको मन्दिरको बाहिरी भागको थोरै वा केही पनि बाँकी छैन।<ref>{{Cite web |url=http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_115_03.pdf |title=पशुपतिनाथ प्राङ्गणमा प्राप्त अप्रकाशित लिच्छवि अभिलेख |last=राजवंशी |first=श्यामसुन्दर |website=प्राचीन नेपाल |language=नेपाली |page=१-२ |type=pdf |accessdate=2022-04-14 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220415074939/http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_115_03.pdf |date=2022-04-15 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/bhgvaan-raamle-muddaa-jite-140757 |title=भगवान् रामले मुद्दा जिते |last=कोइराला |first=कमल |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-04-14}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2018/02/658585 |title=जब बङ्गालका राजाले ‘नेपाल उपत्यका’मा आक्रमण गरे |last=जोशी |first=अभयराज |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-14}}</ref> गोरुको मूर्ति र पशुपतिको कालो चार टाउको भएको मूर्ति कम्तिमा ३०० वर्ष पुरानो भए पनि आज उभिएको मन्दिर १९औँ शताब्दीमा बनेको हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/117165 |title=पशुपति विनाश गुरुयोजना ! |last=महर्जन |first=वसन्त |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-14}}</ref> यो मन्दिरलाई [[युनेस्को]]ले आफ्नो [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]]मा सूचिकृत गरेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.nirmanpati.com/detail/2484/ |title=विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत पशुपति मन्दिर जीर्णोद्धारको पर्खाइमा |website=निर्माणपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-04-14}}</ref> यो मन्दिरमा मनाइने सबैभन्दा महत्वपूर्ण चाड [[महाशिवरात्रि|शिवरात्रि]] हो। शिवरात्रिको दिन यो मन्दिर दर्शन गर्न हजारौँ भक्त र साधुहरू आउने गर्छन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/nepali/live/news-56356566 |title=शिवरात्रिः पशुपतिनाथ र अन्य शिवालयमा मानिसको घुइँचो |website=बिबिसी समाचार नेपाली |language=नेपालय |accessdate=2022-04-14}}</ref> पशुपतिनाथमा विश्वास गर्नेहरूमध्ये मुख्यतया [[हिन्दु धर्म|हिन्दु]]हरूलाई मात्रै मन्दिर परिसरमा प्रवेश गर्न अनुमति दिइएको छ, तर गैर-हिन्दु आगन्तुकहरूलाई बागमती नदी पारीबाट मात्र मन्दिर हेर्न अनुमति दिइएको छ।<ref>{{Cite web |url=https://bigulnews.tv/story/2018/06/27/102225.html |title=नेपालको यस्तो ५ मन्दिर जहाँ हिन्दुहरूलाई मात्र प्रवेश अनुमति! |date=2018-06-27 |website=बिगुल न्यूज |language=नेपाली |accessdate=2022-04-14 }}{{Dead link|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यस मन्दिरमा सेवा गर्ने पुजारीहरू [[मल्ल वंश|मल्ल राजा]] [[यक्ष मल्ल]]को समयदेखि [[दक्षिण भारत]]को [[कर्नाटक]]का ब्राह्मणहरू हुन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2013/09/118269 |title=अब को बन्ला पशुपतिनाथको मूल पूजारी ? |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-14}}</ref> यो परम्परा आदि [[शङ्कराचार्य]]को अनुरोधमा सुरु भएको मानिन्छ जसले सांस्कृतिक आदानप्रदानलाई प्रोत्साहित गरेर पौराणिक राजा भरतले शासन गरेको मानिने दक्षिण एसियाको भारतीय राज्यहरूलाई एकीकरण गर्न खोजेका थिए। यो प्रक्रिया भारत वरपरका अन्य मन्दिरहरूमा पछ्याइएको छ, जुन आदि शङ्कराचार्यद्वारा पवित्र गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://nayapusta.com/2018/05/28/69280 |title=पशुपतिनाथमा यसरी आए भारतीय भट्ट, जो पछि मूलभट्ट र पुजारी भएर राज गर्दैछन् |date=2018-05-28 |website=नयाँ पुस्ता |language=नेपाली |accessdate=2022-04-14}}</ref> यो मन्दिर [[छाने शैली|प्यागोडा]] वास्तुकलाको शैलीमा बनाइएको छ। मन्दिरमा [[तामा]] र [[सुन]]को दुई-स्तरको छानाहरू रहेका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.pashupati.gov.np/content/62 |title=पशुपति विकास ट्रस्ट |website=पशुपतिनाथ आधिकारिक वेबसाइट |language=नेपाली |accessdate=2022-04-14 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220524090622/https://pashupati.gov.np/content/62 |date=2022-05-24 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://nepaliheadlines.com/142542-2/ |title=पशुपतिनाथको मन्दिरको बारेमा ११ रोचक तथ्य- भगवान शिवको नाम 'पशुपतिनाथ' कसरी हुन पुग्यो? |date=2016-02-17 |website=नेपाली हेडलाइन्स |language=नेपाली |accessdate=2022-04-14 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221205155046/https://nepaliheadlines.com/142542-2/ |date=2022-12-05 }}</ref> ===बौद्धनाथ=== {{Main|बौद्धनाथ}} [[चित्र:Boudhanath Panorama.jpg|thumb|centre|बौद्धनाथ स्तूपको प्यानोरेमिक दृश्य|alt=|737x737px]] '''बौद्धनाथ'''लाई बौद्ध स्तुप वा खस चैत्य भनेर पनि चिनिन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://newsabhiyan.com/news-details.php?nid=83259 |title=बौद्धनाथ स्तूप’ वृत्तचित्र निर्माण |website=न्युज अभियान |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यो [[स्वयम्भूनाथ]]सँगै नेपालको सबैभन्दा पवित्र बौद्ध स्थलहरू मध्ये एक हो। यो लोकप्रिय पर्यटकीय क्षेत्र हो। बौद्धनाथलाई नेवारहरूद्वारा खस्ती र नेपाली वक्ताहरूद्वारा बौद्ध या बोधनाथ भन्ने गरिन्छ। काठमाडौँको केन्द्र उत्तरपूर्वी बाहिरी इलाकादेखि {{convert|11|km|0|abbr=on}}को दूरीमा रहेको यो स्तूपको विशाल मण्डलाले यसलाई नेपालको सबैभन्दा ठुलो गोलाकार स्तूपहरू मध्ये एक बनाएको छ। बौद्धनाथलाई सन् १९७९ मा [[युनेस्को]]द्वारा [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]]मा सूचिकृत गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |url=http://www.tamangonline.com/news/30969 |title=बौद्धनाथको पौराणिक कथा |date=2018-10-18 |website=तामाङ अनलाइन |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221012160530/https://www.tamangonline.com/news/30969 |date=2022-10-12 }}</ref> स्तूपको आधारखण्डमा ध्यानी बुद्ध अमिताभको १०८ वटा साना चित्रणहरू छन्। प्रत्येक वर्ष स्तूप भ्रमण गर्न विश्वभरिका तिब्बती [[बौद्ध धर्म|बौद्ध]] तीर्थयात्रिहरू यहाँ आउने गरेका छन्। यी तीर्थालुहरूले यो स्तूपको आन्तरिक तल्लो घेरिएको भागमा शरीर निहुराएर साष्टाङ्ग प्रणाम गर्छन्, प्रार्थना चक्रसँगै स्तूपको चारै दिशामा घुम्ने गर्छन्, मन्त्रोच्चार र प्रार्थना गर्ने गर्छन्।<ref>{{Cite web |url=http://www.paryatanbazar.com/archives/4778 |title=स्वदेशी तथा विदेशी पाहुनाको प्रमुख आकर्षणको गन्तव्य , बौद्धनाथ स्तुपा |date=2019-11-10 |website=पर्यटन बजार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230407132426/https://www.paryatanbazar.com/archives/4778 |date=2023-04-07 }}</ref> ===स्वयम्भूनाथ=== {{Main|स्वयम्भूनाथ}} स्वयम्भूनाथ स्तूप काठमाडौँ सहरको उत्तरपश्चिमी भागमा अवस्थित पहाडमा रहेको बौद्ध [[स्तूप]] हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/111200 |title=स्वयम्भूनाथ होइन् स्वयम्भू महाचैत्य |last=महर्जन |first=बसन्त |website=हिमाल खबर |accessdate=2022-04-15}}</ref> यो नेपालको सबैभन्दा पुरानो धार्मिक स्थल हो।<ref>{{Cite web|url=https://kendrabindu.com/others/102230-1612474407.html|title=स्वयम्भूनाथ १८ करोडको लागतमा जीर्णोद्वार हुँदै|website=केन्द्रबिन्दु|language=नेपाली|accessdate=2022-04-15}}{{Dead link|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यो बौद्ध क्षेत्र मान्ने गरिएता पनि यो बौद्ध र हिन्दु दुवै धर्मावलम्बीद्वारा सम्मानित र पूजनीय रहेको छ। स्तूपको आधारखण्डमा गुम्बज छ र गुम्बजको माथि, चारै दिशामा बुद्धको आँखाले हेरेको घन संरचना छ। चारै दिशामा पञ्चकोणीय तोरण छन्, जसमा मूर्तिहरू कुँदिएका छन्। तोरणको पछाडि र माथि गरि जम्मा तेह्र तहहरू छन्। सबै तहहरू माथि एउटा सानो ठाउँ छ जसमाथि गजुर रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://pahilopost.com/content/20181222131419.html |title=बौद्ध स्तुपमा प्वालैप्वाल : के हो विवाद? यस्तो छ चिनियाँ लामाको ‘कनेक्सन’ |last=रञ्जित |first=सहयोग |website=पहिलो पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref> === रानी पोखरी === {{Main|रानी पोखरी}} रानीपोखरी काठमाडौँ सहरको मध्य भागमा अवस्थित एक ऐतिहासिक मानव निर्मित [[पोखरी]] हो।<ref>{{Cite web |url=https://jhannaya.nayapatrikadaily.com/news-details/1138/2020-10-10 |title=कथा रानीपोखरीको |last=मल्ल |first=के. सुन्दर |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यसलाई मल्ल राजा [[प्रताप मल्ल]]ले सन् १६६५ मा आफ्नो प्यारी रानीको लागि बनाएका थिए। पोखरीको दक्षिण कुनामा एउटा हात्तीको मूर्ति रहेको छ जसमा प्रताप मल्ल र उनको दुवै छोराहरूको छविलाई दर्शाउने गरेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/91895-91895 |title=रानी पोखरी प्रताप मल्लले बनाएका होइनन् |last=जोशी |first=हरिराम |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref> बालगोपालेश्वर मन्दिर पोखरीको मध्यभागमा रहेको छ। रानी पोखरी प्रत्येक वर्ष [[तिहार]]को अन्तिम दिन अर्थात् [[भाइटीका]] र [[छठ]] पर्वको समयमा सर्वसाधारणको लागि खोलिने गरेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/ke-ho-raaniipokhrii-mndirko-vaastviktaa-98951 |title=के हो रानीपोखरी मन्दिरको वास्तविकता ? |last=काफ्ले |first=सुरेन्द्र |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/news/2020/10/21/160324829198498141.html |title=यसरी बन्यो रानीपोखरी |last=न्यौपाने |first=दामोदर |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref> == संस्कृति == {{Main|काठमाडौँको संस्कृति}} === कला === [[मन्दिर]], तीर्थस्थल, [[स्तूप]], गोम्पा, [[चैत्य]] र दरबारहरूमा प्रशस्त पाइने काठ, ढुङ्गा, धातु र टेराकोटाबाट बनेको कलात्मक बस्तुहरूले काठमाडौँ उपत्यकालाई [[नेवार जाति|नेवार]]हरूको सहरको रूपमा वर्णन गर्ने गरिएको छ।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/news/2022/04/15/16500215292493433.html |title=नेपालको कला विश्वकै चिनारी : उपराष्ट्रपति |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/blog/221949/ |title=रहरै रहर, काठमाडौँ सहर |last=केसी |first=खिमु |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> कलात्मक वस्तुहरू सडकको कुना, गल्ली, निजी आँगन र खुला मैदानमा पनि देखिन्छन्।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/others/111689-1480138260.html |title=कलाको मूल्य |last=खतिवडा |first=ऋषि |website=नागरिक न्युज |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref> प्रायजसो [[देवता]] र [[देवी]]हरूको प्रतिमामा कला देखिने गरेन्छ। काठमाडौँ उपत्यका लामो समयदेखि कलाको खजाना रहेको भए पनि सन् १९५० मा बाहिरी विश्वका लागि यो देश खुलेपछि मात्रै यसले विश्वव्यापी मान्यता पाएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://gorkhapatraonline.com/national/2019-09-21-1636 |title=काठमाडौँ उपत्यका: कला र सम्पदाले झकिझकाउ बनाइँदै |last=हमाल |first=चाँदनी |website=गोरखापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref> नेपाल र काठमाडौँको धार्मिक कलामा विशेष गरी [[भवानी देवी|भवानी]], [[दुर्गा]], गज-लक्ष्मी, हरिती-सीतला, महिषमर्दिनी, सप्तमातृका (सात मातृ देवी), र [[लक्ष्मी|श्रीलक्ष्मी]] (धन देवी) माता देवीहरूको प्रतीकात्मक प्रतीकहरू समावेश छन्। ईशा पूर्व तेस्रो शताब्दीदेखि हिन्दु देवी-देवताहरू बाहेक [[अशोक|सम्राट अशोक]] कालका बौद्ध स्मारकहरूले सामान्यतया नेपाल र विशेष गरी उपत्यकालाई सुन्दर बनाएको छ। यी कला र वास्तुकलाका भवनहरूले विकासको तीन प्रमुख कालहरू समेटेका छन्: [[लिच्छवि राज्य|लिच्छवि]] वा शास्त्रीय काल (सन् ५०० देखि ९००), उत्तर-शास्त्रीय अवधि (सन् १००० देखि १४००) जसमा पाल कालको बलियो प्रभाव रहेको थियो त्यसपछि [[मल्ल वंश|मल्ल काल]] (सन् १४०० पछि) जसले तिब्बती दानवविज्ञानको कलाको साथमा स्पष्ट रूपमा तान्त्रिक प्रभावहरू देखाएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2019/04/760454 |title=नेपाली कला-संस्कृतिमा लोभिएका चिनियाँ कलाकार |last=ढुङ्गाना |first=नारायण |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/Art/2021/11/04/163599130276998220.html |title=आधुनिकताले बिर्साएको सहरको कथा |last=तामा‌ङ |first=सुशीला |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref> नेपाली कलाकारले बनाएको कलात्मक प्रतिमूर्ति र नक्काशीलाई व्यापक टाइपोलोजी भनिएको छ। यी कलाकारहरूले हिन्दु र बौद्ध धर्मको मिश्रणलाई कायम राखेका छन्। यी कलाकारहरूले प्रायः ढुङ्गा कला, धातु कला, काठ कला, टेराकोटा कला, र चित्रकलाको प्रयोग गरिएको सामग्री बनाउने गरेका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/arts/625391-1631928629.html |title=नेपाली कला कार्यशालाको इतिवृत्ति |last=मल्ल |first=मुकेश |website=नागरिक न्युज |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref> <gallery mode="packed"> चित्र:Bhairav Statue Koteshwor Mahadev Temple Koteshwor Kathmandu Nepal Rajesh Dhungana.jpg|भैरवको मूर्ति चित्र:Stone carving in Kathmandu.jpg|ढुङ्गा कलाको एक नमूना चित्र:Basantapur Kathmandu Nepal (8528227205).jpg|बसन्तपुरमा रहेको एक मन्दिर बाहिरको काष्ठ कला चित्र:Basantapur Kathmandu Nepal (8528168475).jpg|धातु कला </gallery> ====सङ्ग्रहालय==== काठमाडौँ नेपालको राष्ट्रिय सङ्ग्रहालय<ref>{{Cite web |url=https://shilapatra.com/detail/52606/ |title=अब घरमै बसीबसी छाउनी राष्ट्रिय सङ्ग्रहालय घुम्न सकिने |website=शिलापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.news24nepal.tv/2022/03/21/864946 |title=राष्ट्रिय सङ्ग्रहालयलाई सार्कस्तर बनाउनुपर्छ : मन्त्री आले |date=2022-03-21 |website=न्युज २४ |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220412001451/https://www.news24nepal.tv/2022/03/21/864946 |date=2022-04-12 }}</ref> र नेपालको प्राकृतिक इतिहास सङ्ग्रहालय सहित धेरै सङ्ग्रहालयहरू र कला गृहहरूको घर हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/112249 |title=‘भगवान भरोसा’ मा हाम्रा ऐतिहासिक सङ्ग्रहालय |last=महर्जन |first=वसन्त |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref> नेपालको कला र वास्तुकला दुई प्राचीन धर्म हिन्दु र बौद्ध धर्मको मिलन हो। काठमाडौँ उपत्यकाका सात राम्ररी परिभाषित स्मारक क्षेत्रहरूमा रहेका धेरै मन्दिर, तीर्थस्थल, स्तूप, गुम्बा र दरबारहरूमा यिनीहरू पर्याप्त रूपमा प्रतिबिम्बित छन्। यो एकीकरण काठमाडौँ र यसका भगिनी सहर [[ललितपुर महानगरपालिका|पाटन]] र [[भक्तपुर नगरपालिका|भक्तपुर]]का सङ्ग्रहालय र कला गृहहरूमा आयोजना र प्रदर्शनीहरूमा पनि झल्किन्छ। सङ्ग्रहालयहरूले पुरातात्विक निर्यात सहित ५औँ शताब्दीदेखि वर्तमान दिनसम्मका अद्वितीय कलाकृतिहरू र चित्रहरू प्रदर्शन गर्छन्। =====राष्ट्रिय सङ्ग्रहालय===== {{मुख्य|राष्ट्रिय सङ्ग्रहालय, छाउनी}} राष्ट्रिय सङ्ग्रहालय काठमाडौँको पश्चिमी भागमा नेपालका तत्कालीन सेनापति र मुख्तियार [[भीमसेन थापा]]ले १९औँ शताब्दीको प्रारम्भमा निर्माण गरेको ऐतिहासिक भवनमा स्वयम्भूनाथ स्तूप नजिकै छ। यो देशको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण सङ्ग्रहालय हो।<ref>{{Cite web |url=https://onlineradionepal.gov.np/2022/03/21/263644.html |title=राष्ट्रिय सङ्ग्रहालयलाई सार्कस्तरीय बनाउनुपर्छ : मन्त्री आले |website=रेडियो नेपाल |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref> यो सङ्ग्रहालयमा हतियार, कला र ऐतिहासिक र सांस्कृतिक महत्त्वको पुरातात्विक वस्तुहरूको विस्तृत सङ्ग्रह रहेको छ। यो सङ्ग्रहालय युद्ध ट्रफी र हतियारहरूको सङ्कलन गृहको रूपमा सन् १९२८ मा स्थापना भएको थियो भने यस सङ्ग्रहालयको प्रारम्भिक नाम छाउनी सिलखाना थियो, जसको अर्थ "हतियार र गोला बारुदको ढुङ्गा घर" हो।<ref>{{Cite web |url=https://nepalmag.com.np/history/2019/07/18/20190718133719 |title=सङ्ग्रहागारदेखि सङ्ग्रहालयसम्म |last=जोशी |first=हरिराम |website=नेपाल पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref> यसको महत्वलाई ध्यानमा राख्दै सङ्ग्रहालयमा धेरै हतियारहरू छन्, जसमा युद्धहरूमा प्रयोग हुने स्थानीय रूपमा बनाइएको हतियारहरू, १८ र १९औँ शताब्दीका छालाका तोपहरू, र काठ, काँसा, ढुङ्गा र चित्रहरूमा मध्यकालीन र आधुनिक कार्यहरू समावेश छन्।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/praathmiktaamaa-pren-sngrhaaly-149311 |title=‘प्राथमिकतामा परेन सङ्ग्रहालय’ |last=महर्जन |first=सपना |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref> =====प्राकृतिक इतिहास सङ्ग्रहालय===== {{मुख्य|प्राकृतिक इतिहास सङ्ग्रहालय नेपाल}} प्राकृतिक इतिहास सङ्ग्रहालय स्वयम्भूनाथ पहाडको दक्षिणी फेदमा छ। यो सङ्ग्रहालयमा विभिन्न प्रजातिका जनावर, पुतली र बोटबिरुवाहरूको ठुलो सङ्ग्रह छ। यो सङ्ग्रहालय प्रागैतिहासिक गोलादेखि भरिएका जनावरहरूका प्रजातिहरूको प्रदर्शनको लागि प्रख्यात छ।<ref>{{Cite web |url=https://emulyankan.org/natural-history-museum-tu/ |title=प्रकृति बुझ्न प्राकृतिक विज्ञान सङ्ग्रहालय जाने कि ? |last=डङ्गोल |first=प्रा.डा. धर्मराज |date=2018-05-15 |website=मूल्याङ्कन अनलाइन |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230406050320/https://emulyankan.org/natural-history-museum-tu/ |date=2023-04-06 }}</ref> =====नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालय===== {{मुख्य|नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालय}} नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालय काठमाडौँको उत्तर-मध्य भागमा अवस्थित छ। वर्तमान दरबारको मुख्य भवन सन् १९७० मा पुरानो दरबारको अगाडि बनाइएको थियो। यो भवन तत्कालीन युवराज र सिंहासनका उत्तराधिकारी वीरेन्द्रको विवाहको अवसरमा निर्माण गरिएको थियो। दरबारको दक्षिणी ढोका पृथ्वीपथ र [[दरबार मार्ग|दरबारमार्ग]] सडकको छेउमा छ। दरबार क्षेत्रले कुल {{convert|30|ha|acre}} क्षेत्रफल ओगटेको छ र चारैतिर अग्ला फाटकहरूद्वारा पूर्ण रूपले सुरक्षित छ। नेपालको [[दरबार हत्याकाण्ड]] यसै स्थानमा भएको थियो। [[राजतन्त्र]]को पतनपछि यसलाई सङ्ग्रहालयमा परिणत गरिएको हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2022/01/1066225 |title=नारायणहिटीको श्रीसदनका दुई कोठाको दस्तावेज सूचीकृत गरिँदै |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref> =====तारागाउँ सङ्ग्रहालय===== {{मुख्य|तारागाउँ सङ्ग्रहालय}} तारागाउँ सङ्ग्रहालयले काठमाडौँ उपत्यकाको आधुनिक इतिहास प्रस्तुत गर्दछ। यसले काठमाडौँ उपत्यकाको ५० वर्षको अनुसन्धान र सांस्कृतिक सम्पदा संरक्षणमा २०औँ शताब्दीको उत्तरार्धमा विदेशबाट आएका कलाकार, फोटोग्राफर, वास्तुविद् र मानवशास्त्रीहरूले योगदान दिएका कलाहरूलाई दस्तावेजीकरण गर्ने प्रयास गरिएको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.janaboli.com/post/48586 |title=पौभा, थान्का बारे अध्ययन अनुसन्धान बढाउन माग |date=2016-08-25 |website=जनबोली न्यूज |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230406050319/https://www.janaboli.com/post/48586 |date=2023-04-06 }}</ref> सङ्ग्रहालयको वास्तविक संरचनाले काठमाडौँको निर्मित सम्पदा जोगाउनको लागि पुनर्स्थापना र पुनर्स्थापनाका लागि गरिएका प्रयासहरू देखाउँछ। यो सङ्ग्रहालय काठमाडौँ उपत्यकाको नियोजनकर्ताको रूपमा परिचित कार्ल प्रुस्चाले सन् १९७० मा डिजाइन गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/128803 |title=४० देशको जीवनशैली चिनाउने ३०० कलाकृति |last=भेटवाल |first=तारा |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref> <gallery mode="packed"> चित्र:Nepal's Museum.jpg|राष्ट्रिय सङ्ग्रहालय चित्र:Toran Dwar of Simroungarh in National Museum Kathmandu.jpg|राष्ट्रिय सङ्ग्रहालयमा रहेको तोरण द्वार चित्र:The Royal Palace and its surrounding during spring season in Nepal.jpg|बसन्त ऋतुमा नारायणहिटी दरबार चित्र:The Taragaon Museum.jpg|तारागाउँ सङ्ग्रहालयको आँगन </gallery> ==== कला गृह ==== नेपालको कलाको केन्द्रको रूपमा रहेको काठमाडौँमा देशका समसामयिक कलाकारहरूको काम र ऐतिहासिक कलाकारहरूको सङ्कलित कलाकृति प्रदर्शन गरिन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/Art/2022/03/04/164637798712694756.html |last=तामा‌ङ |first=सुशीला |title=काठमाडौँ ट्रिएनाले : कलामा समकालीन साझा समस्याको उठान |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-21}}</ref> उपत्यका भित्रको पाटन सहर विशेषगरी [[ललितकला|ललित कला]] र शिल्पकलाका लागि प्रख्यात प्राचीन सहर हो।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/art/2021/04/22/161905887537176195.html |title=पाटन कलानगरी ‘रेड जोन’ मा |last=माली |first=प्रशान्त |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-21}}</ref> काठमाडौँको कला नेपाली परम्परागतता र आधुनिक कलाको सम्मिश्रण प्रदर्शन गर्दै, ठुलो सङ्ख्यामा राष्ट्रिय, एसियाली र विश्वव्यापी प्रभावहरूबाट व्युत्पन्न कलाकृति जीवन्त रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/arts/555201-1624070894.html |title=कलामा सौन्दर्यको चासो |last=मल्ल |first=मुकेश |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-21}}</ref> नेपाली कलालाई सामान्यतया दुई क्षेत्रमा विभाजन गरिएको छ: नेपालमा [[पौभा]]<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/arts/178008-1556951700.html |title=पौभा चित्रको भबिश्य |last=निरौला |first=तीर्थ |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-21}}</ref> भनेर चिनिने आदर्शवादी परम्परागत चित्रकला जसलाई तिब्बतमा [[थान्का]] भनेर चिनिन्छ<ref>{{Cite web |url=https://www.lokpath.com/story/66501 |title=थाङ्का चित्र: एउटा अद्भुत इतिहास, तर यसरी मासिँदैछ (भिडियो सहित) |website=लोकपथ |language=नेपाली |accessdate=2022-04-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230406050319/https://www.lokpath.com/story/66501 |date=2023-04-06 }}</ref>, जुन देशको धार्मिक इतिहाससँग घनिष्ठ रूपमा जोडिएको छ र अर्कोतर्फ समकालीन पश्चिमी शैलीको प्रकृति सहितको चित्रकला रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/nepali/news-50520563 |title=थाङ्का बनाउँदै 'अँध्यारोबाट उज्यालोतिर'को यात्रा |date=2019-11-23 |website=बिबिसी नेपाली समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-21}}</ref> तान्त्रिक तत्वहरू र सामाजिक विषयवस्तुहरूमा आधारित रचनाहरू वा अमूर्त कलाकृति जसका लागि नेपालका चित्रकारहरू प्रख्यात छन्। अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा बेलायतमा रहेको परोपकारी संस्था, काठमाडौँ समकालीन कला केन्द्र काठमाडौँमा कला प्रवर्द्धनमा संलग्न छ। काठमाडौँमा धेरै उल्लेखनीय कला प्रदर्शनी गृहहरू छन्। नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानको कला तथा शिल्प विभागद्वारा सञ्चालित नाफा कला प्रदर्शनी गृह नव-शास्त्रीय पुरानो राणा दरबार सीता भवनमा रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/126225 |title=संसारभर फैलिएको नेपाली कलाकृतिको सुकीर्ति |last=बराल |first=सजना |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-21}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://shilapatra.com/detail/52772/ |title=पाटन सङ्ग्रहालयको गर्भमा लुकेको रहस्यमय मल्लकालीन कलाकृति |last=देवकोटा |first=सबिना |website=शिलापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-04-21}}</ref> भृकुटीमण्डप प्रदर्शनी मैदान भित्र रहेको सृजना समकालीन कला गृहले समकालीन चित्रकार र मूर्तिकारहरूको कामलाई प्रदर्शन गर्ने गर्दछ र नियमित रूपमा प्रदर्शनीहरू आयोजना गर्दछ। यसले कला विद्यालयहरूमा बिहान र साँझ कक्षाहरू पनि चलाउँछ। भीमसेनथानको तीन-तले भवनमा रहेको मोती अजिमा कलागृह पनि उल्लेखनीय छ। यहाँ परम्परागत भाँडाहरू र हस्तनिर्मित पुतलीहरू र मध्यकालीन नेवार घरको विशिष्ट वस्तुहरूको प्रभावशाली सङ्ग्रह समावेश छ, जसले नेपाली इतिहासमा महत्त्वपूर्ण अन्तरदृष्टि प्रदान गर्दछ। दरबारमार्गमा रहेको नारायणहिटी दरबार नजिकैको जे आर्ट कलागृहमा प्रख्यात, स्थापित नेपाली चित्रकारहरूको कलाकृति प्रदर्शन गरिएको छ। [[त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल]] जाने बाटोमा रहेको [[बबरमहल]]मा रहेको [[नेपाल कला-परिषद्|नेपाल कला परिषद्]] कलागृहमा राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय कलाकारका कलाकृति र कला प्रदर्शनीका लागि नियमित रूपमा प्रयोग हुने फराकिलो सभाकक्षहरू रहेका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://sampurnaweekly.com/news/3086 |title=‘नेपाली साहित्य मेला–महोत्सवमा रमाइरहेको छ’ |last=स्मृति |first=स्वपनिल |website=सम्पूर्ण साप्ताहिक |language=नेपाली |accessdate=2022-04-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220528145921/https://sampurnaweekly.com/news/3086 |date=2022-05-28 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/arts/566141-1625290505.html |title=नेपाली आधुनिक कलाको पहिलो दशक |last=मल्ल |first=मुकेश |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-21}}</ref> ==== साहित्य ==== [[नेपाल राष्ट्रिय पुस्तकालय|नेपालको राष्ट्रिय पुस्तकालय]] पाटनमा अवस्थित छ। [[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]], [[नेपाली]], [[संस्कृत]], [[हिन्दी भाषा|हिन्दी]] र [[नेपाल]] भाषाका ७० हजारभन्दा बढी पुस्तकहरू भएको यो देशकै ठुलो पुस्तकालय हो। पुस्तकालयमा १७औँ शताब्दीका संस्कृत र अङ्ग्रेजी भाषाका दुर्लभ विद्वानहरूद्वारा लिखित पुस्तकहरू रहेका छन्। काठमाडौँको [[केशर महल]]मा रहेको शिक्षा मन्त्रालय भवनको भुइँ तल्लामा रहेको [[केसर पुस्तकालय]] रहेको छ। करिब ४५ हजार पुस्तकको यो सङ्ग्रह [[केशर शमशेर राणा|केशर सम्शेर राणा]]को व्यक्तिगत सङ्ग्रहबाट लिइएको हो। यसले [[इतिहास]], [[कानून]], कला, धर्म, र दर्शनलगायतका विषयहरूको विस्तृत दायरालाई समेट्छ। यहाँ तन्त्रको एक संस्कृत पुस्तिकालाई १,००० वर्षभन्दा पुरानो मानिन्छ। [[विसं २०७२ को महाभूकम्प|वि.सं. २०७२ भूकम्प]]ले गर्दा शिक्षा मन्त्रालयको भवनमा ठुलो क्षति पुगेको थियो र केसर पुस्तकालयका सामग्रीहरूलाई अस्थायी रूपमा सारिएको थियो। ==== चलचित्र र रङ्गमञ्च ==== काठमाडौँ नेपाली चलचित्र र रङ्गमञ्चहरूको गृह सहर हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.merofilm.com/2018/02/156/ |title=‘नेपाली चलचित्र’ इतिहासदेखि वर्तमानसम्म |website=मेरो फिल्म |language=नेपाली |accessdate=2022-04-17 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220525045513/https://www.merofilm.com/2018/02/156/ |date=2022-05-25 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://archive.himalkhabar.com/65916 |title=अल्मलिएको नेपाली चलचित्र |last=कार्की |first=प्रकाशजङ्ग |date=2014-04-23 |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-17 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221207162756/https://archive.himalkhabar.com/65916 |date=2022-12-07 }}</ref> महानगरभित्र कान्ति पथमा अवस्थित [[राष्ट्रिय नाचघर|राष्ट्रिय नाच घर]], गङ्गा रङ्गमञ्च, हिमालयन रङ्गमञ्च र सन् १९८२ मा स्थापित आरोहण रङ्गमञ्च समूह सहित धेरै रङ्गमञ्चहरू छन्। गुरुकुल स्कूल अफ थिएटरले काठमाडौँमा अन्तर्राष्ट्रिय रङ्गमञ्च महोत्सव आयोजना गर्दछ, जसले विश्वभरका कलाकारहरूलाई आकर्षित गर्दछ। दरबार संरक्षण तथा प्रवर्द्धन समितिले स्थापना गरेको हनुमानढोका दरबार क्षेत्रमा सानो रङ्गमञ्च खोलिएको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.newsabhiyan.com.np/news-details.php?nid=54329 |title=रङ्गमञ्चको काल यात्रा |last=कार्की |first=पदम सिंह |website=न्युज अभियान |language=नेपाली |accessdate=2022-04-17 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://gorkhapatraonline.com/arts/2021-03-28-34532 |title=रङ्गमञ्च : हिजो, आज र भोलि |last=सायमी |first=प्रकाश |language=नेपाली |website=गोरखापत्र |accessdate=2022-04-17}}</ref> काठमाडौँमा [[कलिउड (चलचित्र)|नेपाली]], [[बलिउड]] र [[हलिउड]] चलचित्रहरू देखाउने धेरै सिनेमाघरहरू (पुरानो एकल पर्दा भएका चलचित्र घर र केही नयाँ मल्टिप्लेक्सहरू) छन्।<ref>{{Cite web |url=https://nepalmag.com.np/history/2019/01/17/20190117185453 |title=पहिलो सिनेमा घरको कथा : ‘फस्ट सो’ मा सधैँ राजा |last=पराजुली |first=लोकरञ्जन |website=नेपाल पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-04-17}}</ref> केही पुराना चलचित्र घरहरूमा विश्वज्योति सिनेमा हल, [[जय नेपाल सिनेमा हल|जय नेपाल हल]], कुमारी सिनेमा हल, गोपीकृष्ण सिनेमा हल र गुण सिनेमा हल पर्छन्। काठमाडौँमा केही अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका सिनेमा घरहरू र मल्टिप्लेक्सहरू पनि छन्। मल्टिप्लेक्सहरूमा [[क्यूएफएक्स सिनेमाज]], सिने डे सेफ, एफक्युब सिनेमा, क्युज सिनेमाज, बिग मुभिज, बिएसआर मुभिज र अन्य धेरै रहेका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.kharibot.com/news-details/38870/2019-08-19 |title=काठमाडौँमा ३८ सिनेमा हलले तिरेनन् मनोरञ्जन कर |website=खरिबोट |language=नेपाली |accessdate=2022-04-17}}</ref> ==== सङ्गीत ==== काठमाडौँ नेपालको सङ्गीत र नृत्यको केन्द्र हो। यी कलाका विधाहरू सहरको अभिन्न अङ्ग हुन्। काठमाडौँका साँस्कृतिक स्थलहरूमा साङ्गीतिक कार्यक्रमहरू आयोजना गरिन्छ। सङ्गीत काठमाडौँको परम्परागत पक्ष हो। [[नेपाल सम्वत्|नेपाल संवत्]] अनुसार 'गुन्ला' परम्परागत साङ्गीतिक पर्व हो। नेवार सङ्गीतको उत्पत्ति काठमाडौँबाट भएको हो। यसबाहेक काठमाडौँमा नेपालभरका सङ्गीतहरू पाउन सकिन्छ। सन् १९७० को दशकमा धेरै [[हिप्पी]]हरूले काठमाडौँको भ्रमण गरेका थिए जसले गर्दा यो सहरमा रक एन्ड रोल, [[रक सङ्गीत|रक]] र ज्याज सङ्गीतको आगमन भएको थियो। ज्याजमान्डु भनेर चिनिने ज्याज महोत्सवका लागि काठमाडौँ अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा प्रख्यात छ। यो हिमालय क्षेत्रमा आयोजना गरिने एक मात्र ज्याज महोत्सव हो। यो उत्सवले [[अस्ट्रेलिया]], [[डेनमार्क]], [[संयुक्त राज्य अमेरिका]], [[बेनिन]], र [[भारत]]जस्ता देशहरूबाट [[सङ्गीतकार]]हरूलाई आकर्षित गर्ने गर्दछ। यो सहरलाई धेरै विदेशी गीतहरूमा सन्दर्भित गरिएको छ, जसमा क्याट स्टिभेन्सको ('काठमान्डु', मोना बोन ज्याकन, सन् १९७०), बब सेगरको ('काठमान्डु', ब्युटिफुल लुजर, सन् १९७५), रस ब्यान्डको ('ए प्यासेज टु बैङ्कक', पुल्लिङ इन काठमान्डु; २११२ एल्बम, सन् १९७६), जोन लेननको ('नोबडी टुल्ड मी', सन् १९८४, मरणोपरान्त), क्रेमाटोरिज ब्यान्डको ('काठमान्डु', थ्री स्प्रिङ्स, सन् २०००), फितो पेजको (त्राफिको पो काठमान्डु - "ट्राफिक थ्रु काठमान्डु") र क्याभलकेडको ('काठमाडौँ किड', सन् २०१९) रहेका छन्। ===खाना=== काठमाडौँका अधिकांश मानिसहरूको प्रमुख खाना [[दालभात|दाल भात]] हो। यसमा [[चामल]] र [[दाल]]को झोल हुन्छ र सामान्यतया यसलाई [[तरकारी]], [[अचार]] र कहिलेकाहीँ [[चटनी]]सँग पस्किने गरिन्छ। तिब्बती उमालेको डल्लोको नेपाली संस्करणको एक प्रकारको रूपमा रहेको [[मम:]] नेपालका सडक बिक्रेता र रेस्टुरेन्टहरूले बेच्ने गरेका छन्। यो काठमाडौँमा सबैभन्दा लोकप्रिय चाँडो खानाको एक प्रकार हो। बफ (अर्थात् भैँसी) मोमो, चिकेन मोमो र शाकाहारी मोमो सहित मोमोका विभिन्न नेपाली प्रकारहरू काठमाडौँमा प्रख्यात छन्। काठमाडौँमा पाइने अधिकांश खाना मांसाहारी छन् यद्यपि शाकाहारको अभ्यास असामान्य छैन र शाकाहारी व्यञ्जनहरू सहरभरि पाइन्छ। [[भैँसी]]को मासु सामान्य रहेता पनि गाईको मासु असामान्य र निषेधित छ। काठमाडौँमा विशेषगरी रैथाने नेवारको घरमा भैँसी खाने चलन छ, जुन नेपालका अन्य भागमा पाइँदैन। केही दशक अघिसम्म [[सुँगुर]]को मासुको उपभोग निषेधित मानिन्थ्यो। पूर्वी नेपालको किराँत खानाको काठमाडौँमा आगमनसँगै यो क्षेत्रमा समेत सुँगुरको मासुले स्थान पाएको छ। [[हिन्दु धर्म|हिन्दु]] र [[मुसलमान]] धर्मालम्बीहरूको एक विशेषवर्गका जनसङ्ख्याले यसलाई अहिलेपनि निषेध मान्छन्। हिन्दुहरूले [[गाई]]लाई पवित्रताको प्रतीक मान्ने भएकाले र मुसलमानहरूको [[कुरान]] अनुसार भैंसी अपवित्र भएकोले यी जीवहरू खाँदैनन्। हिन्दुहरूले गाईको मासु बाहेक सबै किसिमको मासु खाने गर्छन्। स्थानीय र आगन्तुकहरूको लागि मुख्य खाजा प्रायः म:म वा [[चाउमिन]] हो। सन् १९५५ सम्म काठमाडौँमा एउटा मात्र पश्चिमी शैलीको रेस्टुरेन्ट रहेको थियो। नेपाली खाना, तिब्बती खाना, चिनियाँ खाना र विशेष गरी [[भारतीय खाना]]हरू पाइने भएपछि काठमाडौँमा ठुलो सङ्ख्यामा [[भोजनालय|रेस्टुरेन्ट]]हरू खुलेका छन्। अन्य धेरै रेस्टुरेन्टहरू स्थानीय, प्रवासी र पर्यटकहरू समायोजन गर्न खोलिएका छन्। काठमाडौँमा पर्यटनहरूको आगमनमा बृद्धिले गर्दा परम्परागत भोजन रुपान्तरण हुँदै पर्यटकहरूका लागि मिल्ने ठिमहा खानाको विकास निम्त्याएको छ। महाद्वीपीय खानाहरू चयन गरिएका ठाउँहरूमा पाउन सकिन्छ। अन्तर्राष्ट्रिय चेन रेस्टुरेन्टहरू दुर्लभ छन्, तर पिज्जा हट र केएफसीका केही खाजा घरहरू हालै महानगर क्षेत्रमा खुलेका छन्। यसका साथै अन्तर्राष्ट्रिय आइसक्रिम चेन कम्पनी बास्किन रोबिन्सको समेत विक्रीघरहरू रहेका छन्। काठमाडौँमा [[कफी]] पिउनेभन्दा [[चिया]] पिउनेहरूको सङ्ख्या धेरै छ। विशेष रूपमा अन्य स्थानीय तथा विदेशी खाजाहरूसँग व्यापक रूपमा चिया घरहरू रहेका छन्। यहाँका मानिसहरू व्यापक रूपमा रक्सी पिउने गर्छन् र यहाँ मादक पेय पदार्थहरूको धेरै स्थानीय प्रकारहरू रहेका छन्। महानगरीय क्षेत्रमा मद्यपान गरेर गाडी गुडाउनु निषेधित छ र यसका लागि ट्राफिक प्रहरी अधिकारीहरूले शून्य सहिष्णुता नीति अपनाएका छन्। [[अयला]] र [[थ्वं]] (चामलबाट बनेको मादकपदार्थ) काठमाडौँको मदिराजन्य पेय पदार्थ हो, जुन सबै स्थानीय रक्सी भट्टीहरूमा पाइन्छ। [[जाँड|छ्याङ]], [[तोङवा]] ([[कोदो]] वा [[जौ]]बाट बनेको मादकपदार्थ) र [[रक्सी]] नेपालका अन्य भागबाट काठमाडौँमा पाइने मदिराजन्य पेय पदार्थ हुन्। यस बाहेक काठमाडौँका मदिराजन्य बिक्री पसल, [[बासालय|होटल]], रेस्टुरेन्ट र बारहरूमा पश्चिमी र नेपाली बियरको व्यापक बिक्री हुने गरेको छ। <gallery mode="packed"> चित्र:Nepali dal-bhat-tarkari.jpg|नेपाली दाल भात चित्र:Momo101.jpg|नेपाली म:म चित्र:Dhindo by Ganesh.jpeg|नेपाली रैथाने भोजन [[ढिँडो]] चित्र:Chhwela.jpg|नेवारी परिकार [[छोइला]] </gallery> ===चाडपर्वहरू=== काठमाडौँका धेरैजसो मेला र चाडपर्वहरू [[मल्ल वंश|मल्ल काल]] वा त्यसभन्दा अघिका हुन्। परम्परागत रूपमा यी चाडहरू [[नेवार जाति|नेवार]]हरूले मनाउने गरेका भएता पनि पछिल्ला वर्षहरूमा यी चाडपर्वहरूमा अन्य काठमाडौँवासीहरूको पनि व्यापक सहभागिता रहेको छ। नेपालको राजधानी काठमाडौँमा विभिन्न राष्ट्रिय चाडपर्व मनाइन्छ। सहरमा ठुलो सङ्ख्यामा बसाइँ सर्दा पश्चिमबाट [[खस जाति|खस]], पूर्वबाट [[किराँत जाति|किराँत]], उत्तरबाट तिब्बती [[बोन धर्म|बोन]] र दक्षिणबाट [[मिथिला]] संस्कृति राजधानीमा भेटिन्छन् र एक आपसमा घुलमिल भइसकेका छन्। [[घोडेजात्रा|घोडे जात्रा]], [[इन्द्रजात्रा|इन्द्र जात्रा]], [[दसैँ|दशैं]], [[महाशिवरात्रि|शिवरात्री]] लगायतका पर्वहरू काठमाडौँका सबै हिन्दु र बौद्ध समुदायले भक्तिभाव र उत्साहका साथ मनाउँछन्। लागु गरिएका संहिताहरूमा सामाजिक नियमनले हिन्दु परम्परा र नैतिकतालाई समावेश गरेको छ। यिनीहरूलाई [[शाह वंश|शाह राजा]]हरू र यसअघिका राजाहरूले हिन्दु र बौद्ध धर्मका संरक्षकहरूको रूपमा अनुसरण गरेका थिए। काठमाडौँ र देशका अन्य भागमा देवी देवताको विशेष पूजामा शताब्दीदेखि सांस्कृतिक निरन्तरता कायम छ। यी देवताहरूमा [[अजिमा]], [[तलेजु भवानी]] र उनको अन्य रूप: [[देगुतलेजु]] र [[कुमारी (जीवित देवी)|कुमारी]] (जीवित देवी) समावेश छन्। कलात्मक भवनहरू अहिले मानिसहरूको दैनिक जीवनमा पूजा गर्ने ठाउँ बनेका छन्, त्यसैले वार्षिक चाडपर्वहरू मनाउन सूची कायम गरिएको छ। महानगरमा वर्ष भरिमा १३३ वटा पर्व मनाइन्छ। यसअघि उल्लेख गरिएका बाहेक काठमाडौँमा मनाइने केही परम्परागत चाडहरूमा [[दसैँ|बडा दशैं]], [[तिहार]], [[छठ]], [[माघे सङ्क्रान्ति|माघे संक्रान्ति]], [[नागपञ्चमी]], [[साउन शुक्ल पूर्णिमा|जनै पूर्णिमा]], पञ्चदान, [[तीज]]/[[ऋषिपञ्चमी|ऋषि पञ्चमी]], पाहां चह्रे, [[सेतो मच्छिन्द्रनाथको रथयात्रा]], [[मातातीर्थऔँसी]] रहेका छन्। <gallery mode="packed"> चित्र:Sweta bhairava krt.jpg|इन्द्र जात्राको लागि स्वेत भैरव Ranipokhari during chhath festival.jpg|छठको समयमा रानी पोखरी HIndu Festival of Tihar 06.jpg|भाइटिकाको लागि सप्तरङ्गी थाल Sweets and fruits with Dashain jamara.jpg|दसैँको जमरा र प्रसाद </gallery> ==धर्म== {{bar box |title=काठमाडौँ महानगरमा बसोबास गर्ने धर्मावलम्बीहरू<ref name="नेपालको राष्ट्रिय जनगणना"/> |titlebar=#Fcd116 |left1=धर्मावलम्बी |right1=प्रतिशत |float=right |bars= {{bar percent|[[हिन्दु धर्म|हिन्दु धर्म]]|#FF6600|८१.३}} {{bar percent|[[बौद्ध धर्म]]|#FFFF00|९}} {{bar percent|[[इस्लाम धर्म]]|#009000|४.४}} {{bar percent|अन्य|#808080|५.२}} <small>अन्य भित्र [[इसाई धर्म|क्रिस्चियन धर्म]], [[जैन धर्म]] र अन्य धर्मावलम्बीहरू (५.२%)</small> }} ===हिन्दु धर्म=== काठमाडौँमा हिन्दु धर्म परापूर्वकालदेखि पालन गरिदै आएको छ। [[लिच्छवि राज्य]] (सन् ४०० देखि ७५०) अस्तित्वमा आएसँगै काठमाडौँ उपत्यकामा हिन्दु धर्म र यसभित्रका [[सवर्ण विवाह]], [[सामाजिक स्तरीकरण]] र [[नेपालमा जति व्यवस्था|जाति व्यवस्था]]को स्थापना भएको मानिन्छ। [[पशुपतिनाथ मन्दिर]], [[चाँगुनारायण मन्दिर]] र [[काष्ठमण्डप]] हिन्दुहरूका लागि विशेष महत्व राख्ने गरेका छन्। काठमाडौँ र वरपरका उपत्यकाका अन्य उल्लेखनीय हिन्दु मन्दिरहरूमा [[बज्रयोगिनी मन्दिर]], दक्षिणकाली मन्दिर, [[गुह्येश्वरी|गुह्येश्वरी मन्दिर]] र [[शोभा भगवती मन्दिर]] समावेश छन्। काठमाडौँबाट बग्ने [[बागमती नदी]]लाई हिन्दु र बौद्ध धर्मावलम्बीहरूले पवित्र नदी मान्छन् र धेरै हिन्दु मन्दिरहरू यस नदीको किनारमा अवस्थित छन्। बागमतीको महत्व यस तथ्यमा पनि निहित छ कि यसको किनारमा हिन्दुहरूको दाहसंस्कार गरिन्छ र किराँतहरू यसको छेउमा पहाडमा गाडिन्छन्। नेपाली हिन्दु परम्परा अनुसार दाहसंस्कार गर्नुअघि शवलाई तीन पटक बागमतीमा डुबाउनु पर्छ। मुख्य शोक गर्ने (सामान्यतया पहिलो छोरा) जसले अन्त्येष्टि चितालाई जलाउँछ उसले दाहसंस्कार पछि तुरुन्तै पवित्र नदीको पानीमा स्नान गर्नुपर्छ। शवयात्रामा सामेल हुने धेरै आफन्तहरूले पनि बागमतीमा नुहाउँछन् वा दाहसंस्कारको अन्त्यमा आफ्नो शरीरमा पवित्र पानी छर्कन्छन् किनभने बागमतीले मानिसहरूलाई आध्यात्मिक रूपमा शुद्ध गर्ने विश्वास गरिन्छ। ===बौद्ध धर्म=== गौतम बुद्धको समयमा (ईशापूर्व ४८३ - ५६३) बौद्ध भिक्षुहरूको आगमनसँगै बौद्ध धर्म काठमाडौँमा आगमित भएको थियो। उनीहरूले साँखुमा वनविहार मठको स्थापना गरेका थिए। [[लुम्बिनी]]मा शाक्य वंशमाथि विरुढकद्वारा (शा. ईशापूर्व ४६१ - ४९१) आक्रमण भएपश्चात् त्यहाँबाट [[शाक्य]]हरू भागेपछि यो मठको पुनर्निर्माण गरिएको थियो। हिन्दु लिच्छवी युग (ईशापूर्व ४०० देखि ७५०) को समयमा विभिन्न मठहरू र आदेशहरू जारी गरिएपछि क्रमिक रूपमा [[नेवार बौद्ध धर्म]]को गठन भएको थियो, जुन अझै पनि [[हिन्दु धर्म|हिन्दु धर्म]]को प्राथमिक [[धार्मिक भाषा]] संस्कृतमा अभ्यास गरिन्छ। काठमाडौँ उपत्यकाको त्यो परम्परालाई पौराणिक राजकुमारी [[भृकुटी]] (सातौँ शताब्दी) र कलाकार [[अरनिको]] (सन् १२४५–१३०६)ले [[तिब्बत]] र [[चीन]]मा बौद्ध धर्म फैलाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए। नेवार बौद्ध धर्ममा आधारित काठमाडौँमा १०८ भन्दा बढी परम्परागत गुम्बाहरू (बहा: र बहाई) रहेका छन्। सन् १९६० को दशकदेखि काठमाडौँको स्थायी तिब्बती बौद्ध जनसङ्ख्या उल्लेख्य रूपमा बढेको छ र अहिले यस क्षेत्रमा पचासभन्दा बढी तिब्बती बौद्ध गुम्बाहरू छन्। यसका साथै नेवार बौद्ध धर्मको आधुनिकीकरणसँगै विभिन्न [[थेरवाद]] बिहारहरू स्थापना भएका छन्। ===किराँत मुन्धुम=== किराँत मुन्धुम नेपालको आदिवासी जनजाति प्रथाहरू मध्ये एक हो। यो [[किराँत जाति]]ले अभ्यास गर्ने गरेका छन्। किराँत धर्मका केही जीववादी पक्षहरू, जस्तै पुर्खाको पूजा (अजिमाको पूजा) पनि किराँत मूलका नेवारहरूमा पाइन्छ। प्राचीन किराँतहरूले पूजा गर्ने विश्वास भएका प्राचीन धार्मिक स्थलहरू, जस्तै पशुपतिनाथ, वाङ्गा आकाश भैरव (यलम्बर) र अजिमालाई अहिले काठमाडौँमा सबै धर्म मान्ने मानिसहरूले पुज्छन्। नेपालका अन्य भागबाट काठमाडौँ आएका किराँतहरूले सहरमा [[मुन्धुम]]को अभ्यास गर्ने गरेका छन्। ===इस्लाम धर्म=== काठमाडौँका मल्ल राजा रत्न मल्लले १५औँ शताब्दीमा [[कश्मीर]], [[लद्दाख]] र [[ल्हासा]]सँग व्यापार गर्न भारतीय मुसलमानहरूलाई यहाँ निम्तो दिएका थिए।<ref name="मुसलमान">{{cite web |last=यासमिन |first=चोम्पा मौसमी |title=Muslim cultural Practices in Nepal |trans-title=नेपालमा मुस्लिम सांस्कृतिक अभ्यासहरू |url=https://www.nepjol.info/index.php/pragya/article/download/34205/26905 |date=सन् २०२० |accessdate=वि.सं. २०७९ बैशाख ५ |language=अङ्ग्रेजी |page=३-४ |publisher=नेपाल जोल }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210212191611/https://www.nepjol.info/index.php/pragya/article/download/34205/26905 |date=2021-02-12 }}</ref> व्यापारबाट सुरु भएको मुसलमानहरूको आगमनले अहिले बाक्लो रूप लिइसकेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://saptahik.com.np/history/2015/09/25/20150925183952 |title=काठमाडौँमा इस्लामिक आक्रमण |last=महर्जन |first=संजीवन |website=साप्ताहिक पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-04-18}}</ref> वि.सं. २०६८ को राष्ट्रिय जनगणना अनुसार काठमाडौँमा मुसलमानहरूको जनसङ्ख्या ४.४% पुगेको छ। इस्लाम धर्मावलम्बीहरूले [[ईद]], [[बकरी ईद]] लगायतका पर्वहरू मनाउने गरेका छन्। ===अन्य धर्म=== [[सिख धर्म]] मुख्यतया काठमाडौँको बालाजु र कुपण्डोलस्थित गुरुद्वारामा अभ्यास गरिन्छ। मल्लकालीन राजा जयजगत मल्लको पालामा सिख धर्मको आगमन नेपालमा भएको हो।<ref>{{Cite web |url=https://nepalaaja.com/2019/11/20191112103456 |title=भब्य लंगर(भोजन) आयोजना |website=नेपाल आज |language=नेपाली |accessdate=2022-04-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221205065553/https://nepalaaja.com/2019/11/20191112103456 |date=2022-12-05 }}</ref>भारतमा ब्रिटिस शासनकालको समयमा करिब डेढ सय वर्ष अघि सिख समुदाय नेपाल प्रवेश गरेको उल्लेख गरिएको छ। [[जैन धर्म]] एउटा सानो समुदायद्वारा अभ्यास गरिन्छ। कमलपोखरीमा रहेको [[जैन मन्दिर, कमलपोखरी|जैन मन्दिर]]मा जैन धर्मावलम्बीहरूको उपस्थिति हुने गरेको छ। काठमाडौँमा मात्रै १७० गिर्जाघरहरू रहेको छ। यसका साथै यो सहरमा क्रिस्चियन मिसनरी अस्पतालहरू, कल्याणकारी संस्थाहरू र विद्यालयहरू पनि सञ्चालनमा छन्। भारतीय र बेलायती सेनामा सिपाहीका रूपमा सेवा गरेका नेपाली नागरिकहरू सेवामा रहँदा क्रिस्चियन धर्म ग्रहण गरेको हुनाले नेपाल फर्किएर पनि उनीहरूले यस धर्मलाई निरन्तरता दिइरहेका छन्। तिनीहरूले ईसाई धर्मको प्रसार र विशेष गरी काठमाडौँमा गिर्जाघरहरूको निर्माणमा योगदान दिएका छन्। ==शिक्षा== नेपालको सबैभन्दा पुरानो आधुनिक विद्यालय [[दरबार हाई स्कुल]]<ref>{{Cite web |url=https://ratopati.com/story/110927/2019/12/23/durbar-high-school |title=यस्तो बन्यो ‘दरबार हाई स्कुल’, डेढ महिनाभित्र हस्तान्तरण हुँदै |website=रातोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-04-23}}</ref> र सबैभन्दा पुरानो कलेज [[त्रि-चन्द्र कलेज|त्रिचन्द्र कलेज]]<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/feature/2021/08/31/163039228343273875.html |title=त्रिचन्द्र कलेज : शताब्दी लामो इतिहास, बर्खे झरीमा रुझिरहेछ ! [भिडियाे] |last=राई |first=गणेश |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-24}}</ref> दुवै काठमाडौँमा छन्। नेपालमा रैती दुनियाँको लागि शिक्षा निषेधित रहेको समयमा राणा वंशका सन्तानहरूको लागि शिक्षादीक्षाको प्रबन्धनको लागि तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री [[जङ्गबहादुर राणा]]ले वि.सं. १९१० असोज २७ गते नेपालमा पहिलो औपचारिक विद्यालयको रूपमा दरबार हाई स्कुलको स्थापना गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.newsofnepal.com/2018/10/15/151678/ |title=दरबार हाई स्कुल स्थापनाको १ सय ६६औँ दिवस मनाइयो |last=भट्टराई |first=प्रदीप |website=न्युज अफ नेपाल |language=नेपाली |accessdate=2022-04-24}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/feature/2020/05/12/158927915025767644.html |title=कहिले खुल्ला दरबार हाई स्कुल ? |last=राई |first=गणेश |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-23}}</ref> विद्यार्थी र कलेजहरूको सङ्ख्या अनुसार नेपालको सबैभन्दा पुरानो र प्रतिष्ठित विश्वविद्यालयको रूपमा रहेको सबैभन्दा ठुलो [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]] कीर्तिपुरमा रहेको छ। काठमाडौँमा नेपालकै उत्कृष्ट माध्यमिक विद्यालय र उच्च शिक्षाका लागि कलेजहरू रहेका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/79242-79242 |title=उत्कृष्ट २० विद्यालय छनोट |last=पाण्डे |first=सूर्यप्रसाद |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-04-23}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.janaboli.com/post/118282 |title=चिन्नुहोस् यी हुन काठमाडौँका ११ सरकारी स्कुल, जहाँ प्राइभेटमा भन्दा राम्रो पढाई हुन्छ |date=2018-01-14 |website=जनबोली न्यूज नेटवर्क |language=नेपाली |accessdate=2022-04-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230406050320/https://www.janaboli.com/post/118282 |date=2023-04-06 }}</ref>नेपालका विभिन्न स्थानहरूबाट उच्च शिक्षा तथा स्तरीय शिक्षाका लागि विद्यार्थीहरू यहाँका उच्च माध्यमिक विद्यालय तथा कलेजहरूमा भर्ना लिने गरेका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/others/178927-1557745380.html |title=‘काठमाडौँलाई शिक्षाको ‘हब’ बनाउन सकिन्छ’ |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-24}}</ref> महानगरपालिकाभित्र जम्मा ९२ वटा सामुदायिक विद्यालयम र ६४० वटा संस्थागत विद्यालय रहेका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/kaatthmaaddaun-mhaangrkaa-sbai-vidyaalymaa-ab-sthaaniiy-paatthykrm-162266 |title=काठमाडौँ महानगरका सबै विद्यालयमा अब स्थानीय पाठ्यक्रम |last=पाण्डे |first=सूर्यप्रसाद |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-04-24}}</ref> शिक्षा मन्त्रालयले प्रत्येक वर्ष अनुगमन र मूल्याङ्कन गरेर नेपालका उत्कृष्ट विद्यालय तथा कलेजहरूको सूची जारी गर्ने गरेकोमा अधिकांश विद्यालय र कलेज यसै महानगरपालिकाभित्र पर्ने गरेका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://kendrabindu.com/others/170815-1612474244.html |title=नेपालका उत्कृष्ट २५ प्लस टु (कक्षा ११, १२) |website=केन्द्रबिन्दु |language=नेपाली |accessdate=2022-04-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220819011833/https://kendrabindu.com/others/170815-1612474244.html |date=2022-08-19 }}</ref> ==अर्थतन्त्र== देशको आर्थिक विकासमा काठमाडौँको स्थान र भूभागले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। यो प्राचीन सहर उर्वर माटो, समतल भू-भाग र तालको किनारमा अवस्थित रहेको छ। यो भूगोलले कृषिमा आधारित समाज बनाउन मद्दत गरेको थियो। प्राचीन कालदेखि भारत र चीनको महत्वपूर्ण व्यापारिक नाकाको रूपमा यो सहर महत्त्वपूर्ण व्यापारिक केन्द्रको रूपमा स्थापित हुन पुगेको हो। काठमाडौँको व्यापार भारत र तिब्बतलाई जोड्ने रेशम मार्गको किनारमा फस्टाएको पुरानो पेशा हो। शताब्दीयौँदेखि, काठमाडौँका [[ल्हासा नेवार]] व्यापारीहरूले हिमालय पार गर्दै व्यापार सञ्चालन गर्दै मध्य एसियाभरि कला, शैली र बौद्ध धर्मलाई फैलाउन योगदान दिएका थिए। यो सहरको अन्य परम्परागत पेशाहरूमा खेती, धातु कला, काष्ठकला, चित्रकारी, सिलाई बुनाई र भाँडाहरू हुन्। काठमाडौँ नेपालको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण औद्योगिक र व्यापारिक केन्द्र हो। [[नेपाल स्टक एक्सचेन्ज]], [[नेपाल राष्ट्र बैङ्क]]को प्रधान कार्यालय, [[नेपाल उद्योग वाणिज्य महासङ्घ|उद्योग वाणिज्य सङ्घ]], राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय बैङ्क, दूरसञ्चार कम्पनी, विद्युत प्राधिकरणलगायत विभिन्न राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय सङ्घसंस्थाका मुख्य कार्यालयहरू काठमाडौँमा छन्। काठमाडौँका प्रमुख आर्थिक केन्द्रहरू [[न्यु रोड, काठमाडौँ|न्यु रोड]], दरबारमार्ग, [[असन, काठमाडौँ|असन]] र पुतलीसडक हुन्। काठमाडौँ महानगरपालिकाले राष्ट्रको कुल गार्हस्थ उत्पादनमा एक तिहाईको योगदान दिने गरेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/economy/526001-1621041624.html |title=काठमाडौँ अर्थतन्त्रको पनि राजधानी |last=ज्ञवाली |first=बालकृष्ण |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-28}}</ref> यो सहरभित्र वार्षिक आर्थिक उत्पादन करिब रु. ५५० बिलियन हुने गरेको छ। यो सहरमा बसोबास गर्ने प्रति व्यक्ति आय $२२०० रहेको छ जुन राष्ट्रको अन्य क्षेत्रको तुलनामा लगभग तीन गुना बढी छ। काठमाडौँबाट हस्तशिल्प, कलाकृति, कपडा, गलैँचा, पश्मिना, कागज निर्यात हुन्छ। व्यापार क्षेत्रबाट महानगरपालिकालाई २१% राजश्व उठ्ने गरेको छ। काठमाडौँ महानगरपालिकाले सङ्कलन गर्ने राजस्वको १९% योगदान उत्पादन क्षेत्रबाट हुने गर्दछ। महानगरपालिकाभित्र कपडा र गलैँचा सबैभन्दा उल्लेखनीय निर्मित उत्पादहरू हुन्। काठमाडौँमा अन्य आर्थिक क्षेत्रहरू कृषि (९%), शिक्षा (६%), यातायात (६%) तथा होटल र रेस्टुरेन्ट (५%) क्षेत्रले राजश्वमा साझेदारी गर्छन्। [[नेपाली कागज]] र [[पस्मिना (कपडा)|पस्मिना दोसल्ला]]को लागि काठमाडौँ प्रसिद्ध रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/kinmel/business/162197/ |title=४७ मुलुकमा नेपाली पश्मिना निर्यात |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-04-30 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/63991-63991 |title=गुमेको बजार फर्काउँदै पश्मिना |last=अर्याल |first=नवीन |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-04-30}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2014/12/223496 |title=नेपाली कागज : माग उच्च, जनशक्ति अभाव |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-30}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/kinmel/business/180273/ |title=लोक्ताबाट बन्ने नेपाली कागजको मापदण्ड तोकियो |last=सिटौला |first=सुनिता |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-04-30 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==पर्यटन== {{Main|काठमाडौँमा पर्यटन}} [[नेपालमा पर्यटन|पर्यटन]]लाई नेपालको अर्को महत्वपूर्ण उद्योग मानिन्छ। सन् १९५० पछि आएको वैश्विक राजनीतिक शृङ्खलामा परिवर्तनले देशमा पर्यटन क्षेत्रको आरम्भ भएको थियो। सन् १९५६ मा हवाई यातायातको स्थापना भएको थियो भने [[त्रिभुवन राजपथ]]को निर्माण भएसँगै काठमाडौँ र [[रक्सौल]] (भारत-नेपाल सीमामा रहेको) बीचको सडक यातायात सुरु भएको थियो। यस गतिविधिलाई प्रवर्द्धन गर्न काठमाडौँमा छुट्टाछुट्टै संस्थाहरू स्थापना भएको थियो जसमा [[नेपाल पर्यटन बोर्ड]], पर्यटन विभाग र नागरिक उड्डयन विभाग समावेश छन्। यसबाहेक, नेपाल विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटक सङ्घहरूको सदस्य बनेको थियो। अन्य राष्ट्रहरूसँग कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापनाले यो गतिविधिलाई अझ बढाएको छ। होटल उद्योग, पर्यटकीय संस्थाहरू, पर्यटक सहयोगीहरूको प्रशिक्षण र लक्षित प्रचार अभियानहरू नेपालमा र विशेष गरी काठमाडौँमा यस उद्योगको उल्लेखनीय वृद्धिको प्रमुख कारण हुन्। पर्यटन क्षेत्र देशको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण उद्योगहरू मध्येको एक हो। पर्यटन सहरका धेरैजसो मानिसहरूको आम्दानीको प्रमुख स्रोत हो। काठमाडौँमा वार्षिक लाखौं पर्यटकहरू आउने गरेका छन्। काठमाडौँको पशुपतिनाथ, स्वयम्भूनाथ, बौद्धनाथ, चाँगुनारायण र बुढानीलकण्ठलगायतका धार्मिकस्थलमा विश्वभरबाट हिन्दु र बौद्ध धर्मावलम्बीहरू आउने गर्दछन्। विदेशी पर्यटकहरूको नेपाल आगमनको रेकर्ड राख्ने कार्य सन् १९६४ देखि सुरु गरिएको थियो। माओवादी विद्रोहको कारण ओरालो लागेको पर्यटन उद्योग सो विद्रोहको समाप्तिपछि उदाएको थियो। सन् २००९ देखि सन् २०१९ सम्मको समयकालभित्र नेपालमा पर्यटक आगमनको सङ्ख्यामा उल्लेखनीय वृद्धि भएको थियो। त्यसपछि विश्वव्यापी [[२०१९-२० कोरोना भाइरस प्रकोप|कोरोना भाइरस महामारी]]का कारण दुई वर्ष डुबेको पर्यटन क्षेत्र पुनः उठ्ने जमर्को गरिरहेको छ। काठमाडौँको [[ठमेल]] क्षेत्र विदेशबाट आउने पर्यटकहरूको प्राथमिक अड्डा हो, जहाँ पर्यटकहरूको लागि खानपान गर्ने अतिथि घरहरू, रेस्टुरेन्टहरू, पसलहरू र पुस्तक पसलहरू रहेका छन्। यसै प्रकार विदेशी पर्यटकहरूमाझ लोकप्रिय बनिरहेको अर्को छिमेकी क्षेत्र झमेल हो। यो टोलको वास्तविक नाम झम्सीखेल हो जसलाई ठमेलसँगै व्यवहार मिलाउन झमेल भन्ने गरिन्छ। सन् १९६० देखि सन् १९७० को समयकालमा हिप्पीहरूले लोकप्रिय बनाएको फ्रिक स्ट्रिट जसलाई स्थानीयहरू [[झोछेँ टोल]] भन्छन् यो समेत काठमाडौँको मौलिक पर्यटकहरूको अड्डा हो। यो ठमेलको लोकप्रिय विकल्प हो। तिब्बतको पुरानो व्यापारि मार्ग र परम्परागत बजार [[असन, काठमाडौँ|असन]]ले समेत पर्यटकहरू आकर्षित गर्ने गर्दछ। सन् १९५० मा नेपालको राजनीतिक परिवेशमा आएको परिवर्तनपछि पर्यटन उद्योग खुलेपछि होटल उद्योगमा उल्लेख्य सुधार आएको थियो। अहिले काठमाडौँभित्र हायात रिजेन्सी, द्वारिकाज, होटल याक एन्ड यती, द एभरेस्ट होटल, होटल र्‍याडिसन, होटल देल अन्नपूर्ण, द मल्ल होटल, [[शङ्कर होटल|शंकर होटल]], साङ्ग्रिला होटल (साङ्ग्रिला होटल समूहद्वारा सञ्चालित नभएको) जस्ता धेरै विलासी होटलरू रहेका छन्। काठमाडौँभित्र रहेका चार तारे होटलहरूमा होटल वैशाली, अकामा होटल, होटल नारायणी, द ब्लु स्टार र ग्रान्ड होटलहरू छन्। गार्डेन होटल, होटल एम्बेसेडर र अलोहा इन काठमाडौँका तीन तारे होटल हुन्। क्यासिनो भएका पाँचतारे होटेलहरूमध्ये हायात रिजेन्सी, होटल देल अन्नपूर्ण र याक एन्ड यती जस्ता होटलहरू पर्छन्। <gallery mode="packed"> चित्र:Hyatt Regency Kathmandu Hotel.jpg|[[हयात रिजेन्सी काठमाडौँ|हायात रिजेन्सी]] चित्र:Shanker.jpg|होटल शंकर चित्र:Legal hashish shop in Kathmandu, Nepal in 1973.jpg|सन् १९७३ ताका झोछेँ टोल चित्र:Old Kathmandu0761.JPG|असन बजार </gallery> ==स्वास्थ्य संस्थानहरू== नेपालका केन्द्रीय अस्पतालहरू [[वीर अस्पताल|बीर अस्पताल]], सहिद गङ्गालाल राष्ट्रिय ह्रदयरोग केन्द्र, सहिद शुक्रराज सरूवा रोग नियन्त्रण अस्पताल, [[नेपाल आँखा अस्पताल]] त्रिपुरेश्वर, [[तिलगङ्गा आँखा अस्पताल|तिलगङ्गा आँखाकेन्द्र]], [[कुष्ठरोग अस्पताल]], टोखा नेपाली सेनाका [[त्रिचन्द्र सैनिक अस्पताल|त्रिचन्द्र अस्पताल]], [[वीरेन्द्र सैनिक अस्पताल]], पायोनिएर अस्पताल, शसस्त्र प्रहरीको [[ज्ञानेन्द्र शसस्त्र प्रहरी अस्पताल]], [[नेपाल प्रहरी]]को [[वीरेन्द्र प्रहरी अस्पताल]], त्रिभुवन विश्वविद्यालय चिकित्सासास्त्र अध्यान संस्थानको [[त्रिवि शिक्षण अस्पताल|शिक्षण अस्पताल महाराजगंज]], [[नेपाल मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल|नेपाल मेडिकल कलेज]] शिक्षण अस्पताल सिनामङ्गल, [[आयुर्वेद चिकित्सालय, नरदेवी|आयुर्वेदिक अस्पताल नरदेवी]], सुस्माकोइराला प्लास्टिक सर्जरी अस्पताल सांखु का साथै नर्भिक, मेडीकेयर, काठमाडौँ मोडेल अस्पताल लगायतका प्रसिद्ध थुप्रै निजी तथा सामुदायिक अस्पतालहरू पनि यहाँ रहेका छन। == खेलकूद == [[चित्र:Dasarath_Rangasala_Stadium.jpg|thumb|[[दशरथ रङ्गशाला]]]] [[फुटबल खेल|फुटबल]] र [[क्रिकेट]] नेपालको युवा पुस्ता बीच सबैभन्दा लोकप्रिय खेल हो। यो नगरमा विभिन्न खेल मैदानहरू रहेका छन्। [[राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्, नेपाल|राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्]]ले नेपालमा हुने विभिन्न खेलकूद प्रतियोगिताहरू नियमन र सञ्चालन गर्ने गर्दछ। सहरको एकमात्र अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल रङ्गशाला त्रिपुरेश्वरको छेउछाउमा रहेको [[दशरथ रङ्गशाला]] हो। यो रङ्गशालामा फुटबल खेल र सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजना हुने एक बहुउद्देश्यीय रङ्गशाला हो। नेपालको सबैभन्दा ठुलो रङ्गशालाको रूपमा रहेको दशरथ रङ्गशालाको निर्माण सन् १९५६ मा सकिएको थियो। यस रङ्गशालाको दर्शक क्षमता २५ हजार रहेको छ। यस मैदानमा प्रत्येक वर्ष [[सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग|सहिद स्मारक लिग]] पनि आयोजना गरिन्छ। [[दक्षिण एसियाली खेलकुद १९९९|आठौं दक्षिण एसियाली खेलकुद]] काठमाडौँमा आयोजना हुनुअघि चिनियाँ सरकारको सहयोगमा रङ्गशालाको मर्मतसम्भार गरी फ्लडलाइट जडान गरिएको थियो। [[आरसीटि क्लब|रानीपोखरी कर्नर टोली]] (आरसिटी), [[सङ्कटा क्लब]] र [[एनआरटी क्लब|न्युरोड टोली]] (एनआरटी) जस्ता नेपालका पुराना फुटबल क्लबहरू काठमाडौँको गृह फुटबल टोली हो। अन्य प्रमुख फुटबल क्लबहरूमा [[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]], [[मछिन्द्र फुटबल क्लब]], [[नेपाल आर्मी फुटबल टिम|नेपाल आर्मी क्लब]] र [[नेपाल पुलिस फुटबल क्लब|नेपाल पुलिस क्लब]] रहेका छन्। यङ्गाल स्पोर्ट्स क्लब जस्ता नेपालका केही पुराना क्रिकेट क्लबहरूको घर पनि काठमाडौँ हो। [[एभरेष्ट प्रिमियर लिग]]मा काठमाडौँ किङ्स इलाभेनले काठमाडौँको प्रतिनिधित्व गर्दछ। == यातायात सेवा == === सडक === नेपालको आर्थिक सर्वेक्षण २०७७/०७८ मा उल्लेख भए अनुसार नेपालमा रहेका सम्पूर्ण राजमार्गहरूको सडकको कुल लम्बाइ ३३,५२८ किलोमिटर रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/sddkko-smrddhi-191315 |title=सडकको समृद्धि |last=कार्की |first=सुनिता |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> यो सडक सञ्जालले देशको आर्थिक विकासमा विशेष गरी कृषि, बागवानी, तरकारी खेती, उद्योग तथा पर्यटनको क्षेत्रमा मद्दत गरेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/ampnews/2014-11-28/399345.html |title=नेपालमा सडक: दक्षिण एसियाकै कमजोर |last=गजुरेल |first=आशीष |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |script-title=देवनागरी |accessdate=2022-08-17}}</ref> [[पहाडी प्रदेश (नेपाल)|पहाडी भूभाग]]लाई हेर्दा काठमाडौँको यातायात मुख्यतया सडक र हवाई मार्गबाट ​​हुने गरेको छ। काठमाडौँलाई [[त्रिभुवन राजपथ|त्रिभुवन राजमार्ग]]ले दक्षिणमा [[भारत]], पश्चिममा [[पृथ्वी राजमार्ग]] र उत्तरमा [[अरनिको राजमार्ग]]ले [[चीन]]सँग जोडेको छ। [[बिपी राजमार्ग]]ले [[सिन्धुली जिल्ला|सिन्धुली]]हुँदै काठमाडौँलाई नेपालको पूर्वी भागसँग जोड्छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.enepalese.com/2017/01/113739.html |title=बिपी राजमार्गले फेरियो जीवनशैली |website=ईनेपलिज |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.arthadainik.com/news/4898 |title=​यसरी फेरिदियो बिपी राजमार्गले किसानको जीवनशैली |website=आर्थिक दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> राष्ट्रिय गौरवको आयोजनामध्येको एक काठमाडौँ-तराई द्रुत मार्ग निर्माणाधीन छ।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/news/2021/03/28/161689541262445937.html |title=काठमाडौँ-तराई द्रुतमार्ग : खोकना छाडेर निजगढतर्फ काम |last=खतिवाडा |first=विमल |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> यो मार्ग तराईलाई उपत्यकासँग जोड्ने सबैभन्दा छोटो मार्ग हुनेछ।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/news/2020/05/27/159059069757142500.html |title=द्रुतमार्गको काम दोस्रो चरणमा |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> साझा यातायातले काठमाडौँ र वरपरको उपत्यकामा नियमित बस सेवा प्रदान गर्दछ। माइक्रो बस कम्पनीहरू सहित अन्य बस कम्पनीहरूले धेरै अनिश्चित मार्गहरूमा आफ्नो सेवा सञ्चालन गर्ने गर्छन्। वि.सं. २०३२ सालमा चीन सरकारको सहयोगमा उपलब्ध भएको २२ वटा ट्रलीबसले काठमाडौँ त्रिपुरेश्वरदेखि भक्तपुरको सूर्यविनायकसम्म १३ किलोमिटरको रुटमा सेवा प्रदान गर्ने गरेको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.abhiyandaily.com/newscategory-detail/323329 |title=ट्रलीबसको गुमनाम अन्त्य |last=बजगाईं |first=काशीराम |website=अभियान दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230409084619/https://abhiyandaily.com/newscategory-detail/323329 |date=2023-04-09 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://jhannaya.nayapatrikadaily.com/news-details/219/2019-05-11 |title=ट्रलीबस नोस्टाल्जिया |last=प्रजापति |first=रत्न |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2016/03/403518 |title=किन सदुपयोग हुन सकेन चिनियाँ सहयोग ? |last=अर्याल |first=नवीन |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> === हवाई === काठमाडौँ उपत्यकालाई सेवा गर्ने मुख्य अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल [[त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल]] हो।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/nepaalii-uddaanko-grvilo-itihaas-185031 |title=नेपाली उडानको गर्विलो इतिहास |last=शेर्पा |first=फूर्वा |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> यो सहरको केन्द्रबाट लगभग ६ किलोमिटरको दूरीमा रहेको छ र [[नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण]]द्वारा सञ्चालित छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/15291 |title=त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल दक्षिण एसियाकै महँगो |last=ओझा |first=शरद |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref><ref>{{Cite book |last=अर्याल |first=श्रीहरि |url=https://books.google.com.np/books?id=MNlWEAAAQBAJ |title=बानेश्वरको सेरोफेरो |date=2021-10-29 |page=१२६ |publisher=सौजन्य अर्याल |language=नेपाली}}</ref> विमानस्थलमा एउटा आन्तरिक र एउटा अन्तर्राष्ट्रिय गरी दुईवटा टर्मिनलहरू छन्। हाल, यसले [[युरोप]], [[एसिया]] र [[मध्य पूर्व]]का [[इस्तानबुल विमानस्थल|इस्तानबुल]], [[इन्दिरा गान्धी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|दिल्ली]], [[छत्रपति शिवाजी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|मुम्बई]], [[केम्पेगौडा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|बेङ्गलोर]], [[नेताजी सुभाष चन्द्र बोस अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|कोलकाता]], [[चाङ्गी विमानस्थल|सिङ्गापुर]], [[सुवर्णभूमि विमानस्थल|बैङ्कक]], [[क्वालालम्पुर अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|क्वालालम्पुर]], [[शाहजलाल अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|ढाका]], [[पारो अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|पारो]], [[ल्हासा गोनगार विमानस्थल|ल्हासा]], [[चेङ्दु अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|चेङ्दु]], [[ग्वाङ्झाउ बाइयुन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|ग्वाङ्झाउ]] र [[हङकङ अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|हङकङ]] जस्ता विश्वभरका ३० सहरहरूलाई जोडेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://nepalsamaya.com/economy/2022-06-20-162931 |title=यस्ता छन् त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट उडान भर्ने विभिन्न देशका एयरलाइन्स |website=नेपाल समय |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220817025751/https://nepalsamaya.com/economy/2022-06-20-162931 |date=2022-08-17 }}</ref> सन् २०१३ देखि [[टर्किस एअरलाइन्स]]ले इस्तानबुललाई काठमाडौँसँग जोड्छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2013/09/111117 |title=टर्किस एयरको काठमाडौँ सिधा उडान सुरु |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> [[ओमान एअर]]ले पनि सन् २०१० देखि [[मस्कट, ओमान|मस्कट]]लाई काठमाडौँसँग जोड्छ। [[नेपाल वायुसेवा निगम|नेपाल एयरलाइन्स]]ले सन् २०२० मार्च २ देखि [[नारिता अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|टोकियो-नारिता]] उडान सुरु गरेको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://deshsanchar.com/2019/08/13/235758/ |title=नेपाल-जापान उडान अगस्ट २९ देखि |date=2019-08-13 |website=देशसञ्चार |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> देशभरका विभिन्न सहरहरूसँग क्षेत्रीय रूपमा [[बुद्ध एयर|बुद्ध एअर]], [[नेपाल वायुसेवा निगम|नेपाल एअरलाइन्स]], [[श्री एअरलाइन्स|श्री एयरलाइन्स]] र [[यति एयरलाइन्स|यती एअरलाइन्स]] लगायतका धेरै नेपाली वायुसेवा कम्पनीहरू उडान भर्ने गरेका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://ratopatinews.com/?p=13681 |title=बिहीबारदेखि हवाई उडान सुरुः दैनिक ६४ आन्तरिक उडान, ९ कम्पनीबाट अन्तराष्ट्रिय उडान |website=रातोपाटी समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220817024247/https://ratopatinews.com/?p=13681 |date=2022-08-17 }}</ref> === रोपवे सेवा === [[नेपालमा रोपवे सेवा|रोपवे]] पहाडी इलाकाको अन्य महत्वपूर्ण यातायातको साधन हो। काठमाडौँ र हेटौँडाबीच सञ्चालन भएको {{convert|43|km|mi|abbr=on}} लामो रज्जुमार्ग सेवाले प्रतिघण्टा २५ टन सामान ढुवानी गर्ने गरेको थियो। कम बोक्ने क्षमता र मर्मतसम्भार समस्याहरूको कारण पछि यो सेवालाई बन्द गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://shilapatra.com/detail/19749/ |title=रोपवे पुनः सञ्चालन गर्न अध्ययन |website=शिलापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> [[राणा वंश|राणाकाल]]मै काठमाडौँको [[मातातीर्थ]]देखि [[मकवानपुर जिल्ला|मकवानपुर]]को ढोरसिङसम्म {{convert|22|km|0|abbr=on}}भन्दा बढी लम्बाइको रज्जुमार्ग निर्माण गरिएको थियो, जसले प्रतिघण्टा ८ टन सामान ढुवानी गर्ने गरेको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/63875-63875 |title=पुनःसञ्चालन हुँदै हेटौँडा-मातातीर्थ रोपवे |last=बास्कोटा |first=राजु |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> हाल काठमाडौँको [[चन्द्रागिरी केबलकार|चन्द्रागिरी पहाड]]मा केबलकार सेवा सञ्चालन भइरहेको छ। == भगिनी सहर == काठमाडौँको निम्नलिखित सहरहरूसँग भगिनी सम्बन्ध रहेको छ: ===राष्ट्रिय=== {{div col|colwidth=20em}} *{{flagicon|NEP}} [[अमरगढी नगरपालिका]]<ref name="सम्बन्ध">{{Cite web |url=https://www.lokpath.com/story/437499 |title=काठमाडौँ महानगरले गाँस्यो थप दुई नगरसँग भगिनी सम्बन्ध |website=लोकपथ |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220818030944/https://www.lokpath.com/story/437499 |date=2022-08-18 }}</ref> *{{flagicon|NEP}} [[चन्दननाथ नगरपालिका]]<ref>{{Cite web |url=https://www.lokpath.com/story/343140 |title=चन्दननाथ र काठमाडौँ भगिनी सम्बन्धलाई औपचारिकता |website=लोकपथ |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220818030946/https://www.lokpath.com/story/343140 |date=2022-08-18 }}</ref> *{{flagicon|NEP}} [[मेलम्ची नगरपालिका]]<ref>{{Cite web |url=https://farakdhar.com/story/42684/ |title=काठमाडौँ महानगर र मेलम्चीबीच भगिनी सम्बन्ध, महानगरको सहयोगमा पार्क बन्ने |website=फरकधार |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220818030944/https://farakdhar.com/story/42684/ |date=2022-08-18 }}</ref> *{{flagicon|NEP}} [[पाख्रीबास नगरपालिका]]<ref name="सम्बन्ध"/> *{{flagicon|NEP}} [[रामग्राम नगरपालिका]] {{div col end}} ===अन्तर्राष्ट्रिय=== {{div col|colwidth=20em}} *{{flagicon|CHN}} [[ल्हासा]], चीन<ref>{{Cite web |url=https://bigulnews.com/story/2019/07/28/4985/ |title=ल्हासा नगरसँग भगिनी सम्बन्ध विस्तार गर्न काठमाडौँ महानगरका मेयर चीन हानिए… |website=बिगुल समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> *{{flagicon|CHN}} [[चेङ्दु]], चीन<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/61263-61263 |title=काठमाडौँ - चेङ्दु भगिनी सम्बन्ध (भिडियो) |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> *{{flagicon|CHN}} [[सियान]], चीन<ref>{{Cite web |url=https://www.newsofnepal.com/2018/02/24/84655/ |title=सम्बन्ध गाँस्दै मिति बिर्संदै |last=ढकाल |first=ईश्वरराज |website=न्युज अफ नेपाल |language=नेपाली |accessdate=2022-08-18}}</ref> *{{flagicon|CHN}} [[सेन्जेन|शेनझेन]], चीन *{{flagicon|CHN}} [[नान्जिङ]], चीन *{{flagicon|CHN}} [[जिन्झाउ]], चीन *{{flagicon|CHN}} [[लान्चोउ]], चीन *{{flagicon|USA}} [[बोल्डर, कोलोराडो|बोल्डर]], संयुक्त राज्य *{{flagicon|USA}} [[युजिन, ओरेगन|युजिन]], संयुक्त राज्य<ref>{{Cite web |url=https://www.eugene-or.gov/369/Sister-Cities |title=Sister Cities |trans-title=भगिनी सहरहरू |website=www.eugene-or.gov |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2022-08-17}}</ref> *{{flagicon|USA}} [[फ्रेडरिकवर्ग, भर्जिनिया|फ्रेडरिकवर्ग]], संयुक्त राज्य<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2018/09/707895 |title=काठमाडौँ महानगर र अमेरिकाको फ्रेडरिक्सवर्गबीच भगिनी सम्बन्ध स्थापित |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> *{{flagicon|USA}} [[रोचेस्टर, मिन्नेसोटा|रोचेस्टर]], संयुक्त राज्य *{{flagicon|JPN}} [[मात्सुमोतो, नगानो|मात्सुमोतो]], जापान<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/mhaangrko-15-shrsng-bhginii-smbndh-1-134688 |title=महानगरको १५ सहरसँग भगिनी सम्बन्ध |last=अर्याल |first=उपेन्द्र |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-08-18}}</ref> *{{flagicon|PRK}} [[प्योङयाङ]], उत्तर कोरिया<ref name="भगिनी सम्बन्ध सहर"/> *{{flagicon|KOR}} [[सियोल]], दक्षिण कोरिया<ref name="भगिनी सम्बन्ध सहर"/> *{{flagicon|IND}} [[बनारस|वाराणसी]], भारत<ref name="भगिनी सम्बन्ध सहर"/> *{{flagicon|BLR}} [[मिन्स्क]], बेलारुस<ref name="भगिनी सम्बन्ध सहर">{{Cite web |url=http://kathmanduonline.gov.np/news/detail/115 |title=इन्द्रजात्रामा भगिनी सम्बन्ध भएका नगर प्रमुखहरूलाई निमन्त्रणा गरिने |website=मेट्रो न्युज |language=नेपाली |accessdate=2022-08-18 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220810162253/http://kathmanduonline.gov.np/news/detail/115 |date=2022-08-10 }}</ref> *{{flagicon|MMR}} [[याङ्गुन]], म्यानमार<ref name="भगिनी सम्बन्ध सहर"/> *{{flagicon|ESP}} [[म्याड्रिड]], स्पेन<ref>{{Cite web |url=https://www.jaljalakhabar.com/2018/02/58754/ |title=काठमाडौँ र स्पेनको मड्रिड सहरबीच भगिनी सम्बन्ध स्थापना |date=2018-02-26 |website=जलजला खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-08-18 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.kharibot.com/news-details/2708/2017-09-23 |title=काठमाडौँ महानगरपालिका र स्पेनको शहर म्याड्रिडबीच भगिनी सम्बन्ध शुरु |website=खरिबोट |language=नेपाली |accessdate=2022-08-18}}</ref> <!--rest - other form of cooperation and/or twinning ended--> {{div col end}} ====प्रस्तावित भगिनी सहरहरू==== *{{flagicon|THA}} [[बैङ्कक]], थाइल्यान्ड<ref>{{Cite web |url=https://farakdhar.com/story/91048/ |title=काठमाडौँ महानगरले इन्द्रजात्रामा भगिनी सम्बन्ध भएका नगरप्रमुखलाई निमन्त्रणा गर्ने |website=फरकधार |language=नेपाली |accessdate=2022-08-18 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220818030946/https://farakdhar.com/story/91048/ |date=2022-08-18 }}</ref> *{{flagicon|PAK}} [[इस्लामाबाद]], पाकिस्तान<ref>{{Cite web |url=http://old.kathmandu.gov.np/ne/content/%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A1%E0%A5%8C-%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A5%8B-%E0%A4%85%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AF-%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%AC%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A7 |title=काठमाडौ महानगरपालिकाको अन्तराष्ट्रिय सम्बन्ध |website=काठमाडौँ महानगरपालिका, नगर कार्यपालिकाको कार्यालय |language=नेपाली |accessdate=2022-08-18 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220818030945/http://old.kathmandu.gov.np/ne/content/%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A1%E0%A5%8C-%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A5%8B-%E0%A4%85%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AF-%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%AC%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A7 |date=2022-08-18 }}</ref> *{{flagicon|NEP}} [[खाँदबारी नगरपालिका]]<ref>{{Cite web |url=https://sambahak.com/2022/07/23/काठमाडौँ-महानगरपालिका-र/ |title=काठमाडौँ महानगरपालिका र खाँदाबारी नगरपालिकाबीच भगिनी सम्बन्धका बारेमा छलफल |date=2022-07-23 |website=सम्वाहक |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220802210402/https://sambahak.com/2022/07/23/%e0%a4%95%e0%a4%be%e0%a4%a0%e0%a4%ae%e0%a4%be%e0%a4%a1%e0%a5%8c%e0%a4%81-%e0%a4%ae%e0%a4%b9%e0%a4%be%e0%a4%a8%e0%a4%97%e0%a4%b0%e0%a4%aa%e0%a4%be%e0%a4%b2%e0%a4%bf%e0%a4%95%e0%a4%be-%e0%a4%b0/ |date=2022-08-02 }}</ref> == उल्लेखनीय व्यक्तित्वहरू == {{div col|colwidth=20em}} *[[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]] *[[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]] *[[वीरेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा वीरेन्द्र]] *[[भीमसेन थापा]], नेपालको प्रधानमन्त्री *[[जङ्गबहादुर राणा]], नेपालको प्रधानमन्त्री *[[रणजङ्ग पाँडे]], नेपालको प्रधानमन्त्री *[[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा]], नेपालको पहिलो वैज्ञानिक *[[लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा]], लेखक *[[नेपालका सहिदहरू|नेपालका सहिद]]: **[[धर्मभक्त माथेमा]] **[[गङ्गालाल श्रेष्ठ]] *[[मदनकृष्ण श्रेष्ठ]], अभिनेता र हास्य कलाकार *[[हरिवंश आचार्य]], अभिनेता र हास्य कलाकार *[[मनिषा कोइराला]], बलिउड अभिनेत्री *[[राजेश हमाल]], अभिनेता *[[अमृता आचार्य]], अभिनेत्री *[[अनुराधा कोइराला]], समाजसेवी *[[पुष्पा बस्नेत]], समाजसेवी *[[बैकुण्ठ मानन्धर]], म्याराथन धावक *[[पारस खड्का]], क्रिकेट खेलाडी *[[गगन थापा]], राजिनीतिज्ञ *[[प्रकाशमान सिंह]], राजिनीतिज्ञ *[[बालेन शाह|बालेन्द्र शाह]], नगर प्रमुख{{div col end}} == चित्र दीर्घा == <gallery mode="packed"> चित्र:City under a cloudy sky.jpg|[[शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्ज|शिवपुरी पहाड]]बाट देखिएको उपत्यका चित्र:Simha durbar.jpg|[[सिंहदरबार]] चित्र:Kathmandu Durbar Square, Maju Dega 2, Nepal.jpg|[[हनुमान ढोका|बसन्तपुर दरबार क्षेत्र]] चित्र:Entrance to a building, Kathmandu, Nepal.jpg|दरबार क्षेत्रमा रहेको एक भवनको प्रवेशद्वार चित्र:Kathmandu Darbar0606 Kumari.JPG|[[कुमारी (जीवित देवी)|कुमारी]] रथयात्रा चित्र:Ghantaghar and Jacaranda.jpg|[[घण्टाघर (काठमाडौँ)|घण्टाघर]] र वरपरका क्षेत्र चित्र:Dharhara 2072.JPG| सन् २०१४ मा [[धरहरा]] चित्र:In Kathmandu 17 May 2019 1.jpg|[[बौद्धनाथ]]को गल्ली </gallery> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== {{Wikivoyage|Kathmandu|काठमाडौँ}} {{Commonscat|Kathmandu|काठमाडौँ}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{क्षेत्रका आधारमा एसियाका राजधानीहरू}} {{नेपालका सङ्घीय तथा प्रादेशिक राजधानीहरू}} {{नेपालका महानगरीय नगरपालिकाहरू}} [[श्रेणी:एसियाका राजधानी सहरहरू]] [[श्रेणी:नेपालका महानगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:काठमाडौँ]] [[श्रेणी:नेपालका राजधानी सहरहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०१० मा घोषित नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू]] 9tyhhgri3wrzze0zf4wph6dgy6j52g3 0 5465 1372402 1370022 2026-08-27T06:18:51Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372402 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=जुन २०११}} {{wikify}} {{Infobox Indian Political Party | party_name = जनता दल यूनाइटेड | party_logo = [[File:Janata Dal (United) Flag.svg|200px]] | abbreviation = जदयू | colorcode = [[हरा]] | leader = [[नीतिश कुमार]] | president = [[राजीव रंजन सिंह|राजीव रंजन सिंह (ललन सिंह)]] | chairman = | secretary = [[के सी त्यागी]] | ppchairman = | rajyasabha_leader = रामनाथ ठाकुर | loksabha_leader = [[राजीव रंजन सिंह|राजीव रंजन (ललन सिंह)]] | founder = [[शरद यादव ]]<br>[[नीतीश कुमार]]<br>[[जॉर्ज फर्नांडिस]] | foundation = {{Start date and years ago|df=yes|p=y|2003|10|30}} | position = | alliance = [[महागठबंधन ]] | ideology = [[समाजवाद]]<br>[[पंथनिरपेक्षता]] | headquarters = ७, जंतर मंतर रोड, [[नई दिल्ली]], [[भारत]] - ११०००१ | eci = '''[[भारत के राजनीतिक दलों की सूची#राज्यीय दल|राज्य पार्टी]]'''<br>[[बिहार]]<br>[[अरुणाचल प्रदेश]] | national_convener = [[नीतीश कुमार]] | publication = जदयू संदेश | symbol = [[File:Indian Election Symbol Arrow.svg|200px]] | website = {{URL|https://jdu.org.in}} }} '''जनता दल (संयुक्त)''' [[भारत]]को एक सामाजिक लोकतान्त्रिक<ref>{{cite web |title=India's Domestic Political Setting |url=https://crsreports.congress.gov/product/pdf/IF/IF10298 |website=Crsreports.congress.gov}}</ref><ref>{{cite web |author1=AJAY K. MEHRA |author2=LARS PETER SCHMIDT |title=REGIONAL/STATE PARTIES IN INDIA : AN ANNOTATED ALMANAC |url=https://www.kas.de/c/document_library/get_file?uuid=ecae4f7c-d46c-37cb-b4a9-1278f851c45b&groupId=252038 |access-date=16 June 2026 |website=Kas.de}}</ref><ref>{{cite web |date=8 October 2024 |title=Political Parties in Bihar 2024, Name List with Symbols |url=https://www.pw.live/exams/current-affairs/bpsc/political-parties-in-bihar |website=Pw.live }}{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> र [[पंथनिरपेक्षता|पंथ]]निरपेक्ष<ref>Singh, M. P. “INDIA’S NATIONAL FRONT AND UNITED FRONT COALITION GOVERNMENTS: A Phase in Federalized Governance.” [[Asian Survey]], vol. 41, no. 2, 2001, pp. 328–50. JSTOR, {{doi|10.1525/as.2001.41.2.328}}. Accessed 5 June 2024.</ref><ref name="jdu02">Fickett, Lewis P. “The Rise and Fall of the Janata Dal.” Asian Survey, vol. 33, no. 12, 1993, pp. 1151–62. JSTOR, {{doi|10.2307/2645175}}. Accessed 5 June 2024.</ref> भारतीय राजनीतिक दल हो, जुन मुख्यतया पूर्वी र उत्तर-पूर्वी भारतमा<ref name="elections.in">{{cite web |author=About Janta Dal United (JDU) |title=Janta Dal United (JD(U)) – Party History, Symbol, Founders, Election Results and News |url=http://www.elections.in/political-parties-in-india/janata-dal-united.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170301125016/http://www.elections.in/political-parties-in-india/janata-dal-united.html |archive-date=1 March 2017 |access-date=12 March 2017 |publisher=Elections.in}}</ref> केन्द्रित छ। यसको घोषित लक्ष्यहरू सामाजिक न्यायलाई प्रवर्द्धन गर्नु र सीमान्तकृत मानिसहरूलाई माथि उठाउनु हो।<ref>{{cite web |author=<!--Not stated--> |title=JD(U) – Janata Dal (United) |url=https://jdu.org.in/jdu/ |access-date=2024-06-04}}</ref> [[नीतिश कुमार|नितीश कुमार]] यस दलका नेता हुन् | == निर्वाचनको इतिहास == २००४ संसदीय निर्वाचनमा दलले ९ ९२४ २०९ मतहरू (२.६% , ८ क्षेत्रहरू) पायो | ०१२३४५६७८९ === लोकसभा चुनाव === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" width="60%"; |- style="background:#00f;" !style="background-color:{{party color|Janata Dal (United)}};color:white"| लोकसभा !style="background-color:{{party color|Janata Dal (United)}};color:white"| चुनाव !style="background-color:{{party color|Janata Dal (United)}};color:white"| उमेदवार !style="background-color:{{party color|Janata Dal (United)}};color:white"| जितेको <br />सिट !style="background-color:{{party color|Janata Dal (United)}};color:white"| भोट !style="background-color:{{party color|Janata Dal (United)}};color:white"| % of<br /> भोट !style="background-color:{{party color|Janata Dal (United)}};color:white"| राज्य (सिट ) !style="background-color:{{party color|Janata Dal (United)}};color:white"| Ref. |- | १३th लोकसभा | १९९९ | ६० | २१ | १,१२,८२,०८४ | ३.१० | बिहार (१८)<br />कर्नाटक (३) |<ref name="indiavotes.com">{{cite news |url= https://www.indiavotes.com/pc/party_list/0/13|title= PC: Party-wise performance for 1999 All States |work= Indiavotes.com |access-date= 13 Sep 2023}}</ref> |- | १४th लोकसभा | २००४ | ७३ | ८ | ९१,४४,९६३ | २.५३ | बिहार (६) <br /> लक्षद्वीप (१) <br />उत्तर प्रदेश (१) |<ref name="indiavotes.com"/> |- | १५th लोकसभा | २००९ | २७ | २० | ५९,३६,७८६ | १.५ | बिहार (२०) |<ref name="indiavotes.com"/> |- | १६th लोकसभा | २०१४ | ९३ | २ | ५९,९२,२८१ | १.०८ | बिहार (२) |<ref name="indiavotes.com"/> |- | १७th लोकसभा | २०१९ | २४ | १६ | ८९,२६,६७९ |१.४५ | बिहार(१६) | <ref name="indiavotes.com"/> [https://web.archive.org/web/20190526090141/http://results.eci.gov.in/pc/en/partywise/partywiseresult-S04.htm?st=S04] |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:भारतका राजनीतिक दलहरू]] l2y9es0mqnlk2dnmug2t9aw9zzwx0bz 0 7031 1372410 1361026 2026-08-27T08:27:44Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372410 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | name = | nativename = त्रिभुवन अन्तराष्ट्रिय विमानस्थल | image = Tribhuvan International Airport Logo.svg | image-width = 250px | image2 = 2009-03 Kathmandu 10.jpg | image2-width = 250px | IATA = KTM | ICAO = VNKT | type = सार्वजनिक | pushpin_map = Nepal | owner = | operator = [[नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण]] | city-served = [[काठमाडौँ]], [[नेपाल]] | location = | elevation-f = ४,३९० | elevation-m = १,३३८ | coordinates = {{coord|27|41|47|N|085|21|32|E|region:NP_type:airport}} | website = {{URL|http://www.tiairport.com.np}} | metric-rwy = y | r1-number = ०२/२० | r1-length-f = १०,००७ | r1-length-m = ३३५० | r1-surface = [[कङ्क्रिट]] | footnotes = स्रोतहरू: [[नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण|सिएएएन]] <ref name="CAAN">{{cite web | url = http://www.caanepal.org.np/tia.htm | title = त्रिभुवन अन्तराष्ट्रिय विमानस्थल | publisher = Civil Aviation Authority of Nepal | archiveurl = http://web.archive.org/web/20070928132637/http://www.caanepal.org.np/tia.htm | archivedate = September 28, 2007 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928132637/http://www.caanepal.org.np/tia.htm |date=September 28, 2007 }}</ref> र डीएएफआइएफ <ref name="WAD">{{WAD|VNKT|source=[[DAFIF]]}}</ref><ref name="GCM">{{GCM|KTM|KTM / VNKT|source=[[DAFIF]]}}</ref> }} '''त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल''' नेपालको राजधानी काठमाडौँमा रहेको विमानस्थल हो। यो नेपालको प्रमुख र हालसम्म चालु एक मात्र अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल हो। == इतिहास == यस विमानस्थलको आरम्भ गौचर विमानस्थलको नामबाट सुरु भएको थियो । नेपाल मा आधिकारिक रूपमा विमानन को आरम्भ १९४९ मा एक लोन ४-सीटर बीचक्राफ़्ट बोनान्ज़ा विमान को अवतरणबाट सुरु भएको थियो। यसमा एक भारतीय राजदूत सवार थिए। गौचर एवम् [[कोलकाता]] बिच पहिलो चार्टर उड़ान हिमालयन एविएशन को एक डैकोटा विमान २० फेब्रुअरी १९५० मा चलेको थियो। </br> त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलले '''गौचरण विमानस्थल'''को नामबाट बिसं २००६ देखि नागरिक उड्डयन सेवा शुरु गर्‍यो। वि.सं. २०१२ मा तत्कालिन राजा महेन्द्रले यो विमानस्थलको आधिकारीक रूपमा उद्घाटन गरेर आफ्ना बुवा [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]को नामबाट नामाकरण गरी '''त्रिभुवन विमानस्थल''' राख्न लगाए। ==भौगोलिक अवस्थिति == यो विमानस्थल [[काठमाडौँ|काठमाडौँ महानगरपालिका]]को पूर्वी क्षेत्रको [[काठमाडौँ चक्रपथ|चक्रपथ]]भन्दा बाहिर मनहरा नदीको पश्चिममा अवस्थित छ। यो विमानस्थलको दक्षिण पट्टी कोटेश्वर, उत्तरमा गौरीघाट र पश्चिममा चक्रपथ पर्दछन। ==विमान सेवाहरू तथा उडान== {{Airport-dest-list | [[अग्नि एयर]] | भद्रपुर, भैरहवा, बिराटनगर, लुक्ला, पोखरा, तुम्लिङ्गटार <ref>{{cite web | url = http://www.agniair.com/home/schedule.php | title = Flying Schedule | publisher = Agni Air | accessdate = 8 June 2010 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091119035810/http://www.agniair.com/home/schedule.php |date=19 November 2009 }}</ref> | [[एअर अरेबिया|एयर अरेविया]] | सारजाह | [[एयर एसिया]]|क्वलालम्पुर [१५ जुनबाट शुरु] | [[एयर चाइना]] | चेङ्दु, ल्हासा | [[एअर इन्डिया|एयर इन्डिया]]| दिल्ली, कोलकाता, बारणासी | [[अर्कफ्लाई]] | Amsterdam | [[विमान बङ्गलादेश]] | ढाका | [[बुद्ध एअर]] | भद्रपुर, भैरहवा, बिराटनगर, भरतपुर, धनगढी, जनकपुर, नेपालगञ्ज, पोखरा, सिमरा, दिल्ली, लखनऊ, [[पारो अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|पारो]] | [[चाइना इस्टर्न एयरलाईन्स]] | कुङ्मिङ | [[चाइना साउर्दन एयरलाईन्स]] | ग्वाङ्जोऊ | [[ड्र्यागन एयर]] | हङकङ | [[ड्रुक एयर]] | बाग्डोग्रा, दिल्ली, [[पारो अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|पारो]] | [[इतिहाद वायुसेवा|इथियाद एयरवेज]] | अबुधाबी | [[फ्लाईदुबइ]] | दुबई | [[गुण एयरलाईन्स]] | पोखरा, बिराटनगर, जनकपुर, सिमरा<ref>[http://www.gunaairlines.com/about-us/index.php Guna Airlines :: About Us<!-- Bot generated title -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120313194025/http://www.gunaairlines.com/about-us/index.php |date=2012-03-13 }}</ref> | [[जिएमजि एयरलाईन्स]] | ढाका | [[गल्फ एयर]] | बहराईन | [[जेट एयरवेज]] | दिल्ली, कोलकाता, बम्बई | [[जेटलाईन]] | दिल्ली | [[जोर्डन उड्ययन]] | यमन | [[किङ्गफिसर एयरलाईन्स]] | दिल्ली, कोलकाता, बम्बई | [[कोरियन एयर]] | सियोल-इन्चेन | [[नेपाल वायुसेवा निगम]] | बैङ्कक-सुवर्णभूमी, भोजपुर, चौरझरी, दिल्ली, दोहा, दुबई, हङकङ, कगेलडाँडा, खानीडाँडा, क्वालालम्पुर, लामीडाँडा, लुक्ला, फाप्लु, पोखरा, रुकुमकोट, रुम्जाटार, थामखर्क, तुम्लिङ्टार <ref>{{cite web | url = http://www.nepalairlines.com.np/ajadomsch.htm | title = Schedule Effective from 15 May 2010 to 30 October 2010 | publisher = Nepal Airlines | accessdate = 7 June 2010}}</ref> | [[ओमान एयर]] | मस्कट | [[पाकिस्तान एयरलाईन्स]] | इस्लामाबाद, कराँची | [[कतार एयरवेज]] | दोहा | [[सिल्क एयर]] | सिंगापुर | [[सीता एयर|सिता एयर]] | Biratnagar, Dang, Dhangadhi, Janakpur, Jomsom, Lukla, Pokhara, Tumlingtar <ref>{{cite web | url = http://www.sitaair.com.np/destinations.php | title = Destinations | publisher = Sita Air | accessdate = 6 June 2010 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100816064925/http://www.sitaair.com.np/destinations.php |date=16 August 2010 }}</ref> | [[स्पाइसजेट]]| Delhi | [[तारा एयर]] | Bajura, Bharatpur, Dolpa, Jomsom, Jumla, Lamidanda, Lukla, Meghauli, Nepalgunj, Phaplu, Pokhara, Ramechhap, Rara, Rumjatar, Simikot, Surkhet, Tumlingtar<ref>[http://www.taraair.com/ Tara Air | Home<!-- Bot generated title -->]</ref> | [[थाइ एयरवेज]] | Bangkok-Suvarnabhumi | [[यूनाइटेड एयरवेज]] | Dhaka | [[यति एयरलाइन्स|यति एयरलाईन्स]] | Bhadrapur, Bhairahawa, Biratnagar, Dhangadhi, Janakpur, Nepalgunj, Pokhara<ref>{{cite web | url = http://yetiairlines.com/yeti/page-scheduled-flights | title = Scheduled flights | publisher = Yeti Airlines | accessdate = 6 June 2010 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100610065425/http://yetiairlines.com/yeti/page-scheduled-flights |date=10 June 2010 }}</ref> }} त्रिभुवन विमानस्थलबाट उडान गर्ने विमानसेवा हरू निम्न छन। * [[अष्ट्रीयन एयरलाईन्स]] * [[एअर इन्डिया|एयर इन्डिया]] * [[ओरिएन्ट थाइ एअरलाइन्स|ओरीएन्ट थाइ]] * [[कस्मिक एयर]] * [[केएलएम]] * [[बुद्ध एयर]] * [[सांग्रिला एयर]] == उडान == यो विमानस्थलबाट हुने प्रमुख हवाई सेवा तलका सहरसम्म बिस्तारित छ- * [[नयाँ दिल्ली|दिल्ली]] * [[मुम्बई]] * [[कोलकाता]] * [[बनारस]] * [[पटना]] * [[सङ्घाइ]] * [[हङकङ]] * [[चेङ्दु|चेन्दु]] * [[ल्हासा]] * [[पारो]] * [[ढाका]] * [[कराची|कराँची]] * [[दुबई]] * [[सारजहाँ]] * [[अबुधावी]] * [[साउदी अरब|रियाध]] * [[दमाम]] * [[दोहा]] * [[मनामा]] [[बहराइन]] * [[बैङ्कक]] * [[सिङ्गापुर|सिंगापुर]] * [[क्वालालम्पुर]] * [[भिएना|भियना]] * [[आम्स्टर्डम]] * [[ओसाका]] * [[सोल]] * [[तास्कान्त]] * [[मस्को]] ==घटना तथा दुर्घटना == * [[इन्डियन एयरलाइन्स फ्लाइट ८१४]] * [[युएस-बाङ्ला विमानसेवाको उडान २११ दुर्घटना|युएस-बाङ्ला विमानसेवा फ्लाइट २११ दुर्घटना]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{reflist}} * [http://www.caanepal.org.np/tia.htmOfficial page of Civil Aviation Authority of Nepal]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.farecompare.com/flights/ktm-TIA/city.html Kathmandu Destinations]{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * http://en.wikipedia.org/wiki/Tribhuvan_International_Airport * {{WAD|VNPK}} {{Commonscat|Tribhuvan International Airport}} [[श्रेणी:नेपालका विमानस्थलहरू]] h0tpvqirk1j5541j0o0dgyfju5s4nr1 10 16144 1372392 1368415 2026-08-27T03:35:45Z हिमाल सुवेदी 30817 /* */ +नयाँ समाचार 1372392 wikitext text/x-wiki <!--{| style="border:none; background:none;" |style="text-align:left; width:100%; "|{{आजको तारिक}}|}--> <!--कृपया ५ वटा समाचार मात्र राख्नुहोला। धन्यवाद --> <noinclude>{{प्रमुख समाचार शीर्षक}}</noinclude> {{In the news/image | image = Broad Peak in July 2006.jpg|100x100px <!--NOTE: Do not use an unprotected Commons file. Our cascading protection will not apply. Either upload a local copy or list it at WP:CMP and wait for the bot to protect it at Commons. See WP:ITN/A for full instructions.--> | width = 140<!--generally 120 for portrait images, 160 for landscape images, and 140 for squarish images--> | caption = ब्रोड शिखर | title = ब्रोड शिखर | link = | border = no | caption align = left }} * <!-- २०८३ भदौ ११ --> नेपालको [[रसुवा जिल्ला|रसुवा]] र [[नुवाकोट जिल्ला]] र [[नेपाल-चीन सिमाना]]मा रहेको क्षेत्रमा अचानक आएको [[बाढी]]का कारण कम्तीमा १६० जनाको मृत्यु भएको छ भने एक हजार भन्दा बढी बेपत्ता भएका छन्। * <!-- २०८३ साउन १९ --> पाकिस्तानको [[ब्रोड शिखर]]मा (''चित्रित'') गएको '''[[सन् २०२६ ब्रोड शिखरमा गएको हिमपहिरो|हिमपहिरो]]'''मा परि १० जना पर्वतारोहीहरूको मृत्यु भएको छ। * <!-- २०८३ साउन ४--> [[२०२६ फिफा विश्वकप|फिफा विश्वकप]]को '''[[२०२६ फिफा विश्वकप फाइनल|फाइनल]]'''मा [[स्पेन राष्ट्रिय फुटबल टोली|स्पेन]]ले [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना]]लाई पराजित गर्दै दोस्रो पटक उपाधि जितेको छ। * <!-- २०८२ पुस २०--> इजरायल र संयुक्त राज्य अमेरिकाले इरानमाथि '''[[इरानमाथि इजरायल–संयुक्त राज्य अमेरिकाको आक्रमण, सन् २०२६|गरेको आक्रमण]]'''मा इरानका सर्वोच्च नेता [[अली खामेनेई]] सहित अन्य वरिष्ठ अधिकारीहरूको '''[[अली खामेनेईको हत्याकाण्ड|मृत्यु]]''' भएको छ। * <!-- २०८२ पुस २०--> [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]ले '''[[भेनेजुएलामा संयुक्त राज्य अमेरिकाको आक्रमण, सन् २०२६|भेनेजुएलामा आक्रमण]]''' गर्दै राष्ट्रपति [[निकोलस मादुरो]]लाई पक्राउ गरेको छ। <div class="itn-footer" style="margin-top: 0.5em;"> <!--'''हालका निधन''':--> <div class="itn-footer hlist hlist-separated noprint" style="text-align: right;"> {{Flatlist|class=inline}} *'''[[विकिपिडिया:प्रमुख समाचार|थप विवरण]]''' *'''[[विकिपिडिया:प्रमुख समाचार/उम्मेदवार|आवेदन]]'''</div> {{endflatlist}} 82y6ur443gsna65ab343dgsa9xw5y0p 1372398 1372392 2026-08-27T05:01:38Z Saroj 31493 +विकिकडी जोडियो 1372398 wikitext text/x-wiki <!--{| style="border:none; background:none;" |style="text-align:left; width:100%; "|{{आजको तारिक}}|}--> <!--कृपया ५ वटा समाचार मात्र राख्नुहोला। धन्यवाद --> <noinclude>{{प्रमुख समाचार शीर्षक}}</noinclude> {{In the news/image | image = Broad Peak in July 2006.jpg|100x100px <!--NOTE: Do not use an unprotected Commons file. Our cascading protection will not apply. Either upload a local copy or list it at WP:CMP and wait for the bot to protect it at Commons. See WP:ITN/A for full instructions.--> | width = 140<!--generally 120 for portrait images, 160 for landscape images, and 140 for squarish images--> | caption = ब्रोड शिखर | title = ब्रोड शिखर | link = | border = no | caption align = left }} * <!-- २०८३ भदौ ११ --> नेपालको [[रसुवा जिल्ला|रसुवा]] र [[नुवाकोट जिल्ला]] र [[नेपाल-चीन सिमाना]]मा रहेको क्षेत्रमा अचानक आएको '''[[२०८३ रसुवा बाढी|बाढी]]'''का कारण कम्तीमा १६० जनाको मृत्यु भएको छ भने एक हजार भन्दा बढी बेपत्ता भएका छन्। * <!-- २०८३ साउन १९ --> पाकिस्तानको [[ब्रोड शिखर]]मा (''चित्रित'') गएको '''[[सन् २०२६ ब्रोड शिखरमा गएको हिमपहिरो|हिमपहिरो]]'''मा परि १० जना पर्वतारोहीहरूको मृत्यु भएको छ। * <!-- २०८३ साउन ४--> [[२०२६ फिफा विश्वकप|फिफा विश्वकप]]को '''[[२०२६ फिफा विश्वकप फाइनल|फाइनल]]'''मा [[स्पेन राष्ट्रिय फुटबल टोली|स्पेन]]ले [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना]]लाई पराजित गर्दै दोस्रो पटक उपाधि जितेको छ। * <!-- २०८२ पुस २०--> इजरायल र संयुक्त राज्य अमेरिकाले इरानमाथि '''[[इरानमाथि इजरायल–संयुक्त राज्य अमेरिकाको आक्रमण, सन् २०२६|गरेको आक्रमण]]'''मा इरानका सर्वोच्च नेता [[अली खामेनेई]] सहित अन्य वरिष्ठ अधिकारीहरूको '''[[अली खामेनेईको हत्याकाण्ड|मृत्यु]]''' भएको छ। * <!-- २०८२ पुस २०--> [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]ले '''[[भेनेजुएलामा संयुक्त राज्य अमेरिकाको आक्रमण, सन् २०२६|भेनेजुएलामा आक्रमण]]''' गर्दै राष्ट्रपति [[निकोलस मादुरो]]लाई पक्राउ गरेको छ। <div class="itn-footer" style="margin-top: 0.5em;"> <!--'''हालका निधन''':--> <div class="itn-footer hlist hlist-separated noprint" style="text-align: right;"> {{Flatlist|class=inline}} *'''[[विकिपिडिया:प्रमुख समाचार|थप विवरण]]''' *'''[[विकिपिडिया:प्रमुख समाचार/उम्मेदवार|आवेदन]]'''</div> {{endflatlist}} ktqf8jedm1tuq80y15lctqcm8q43p9n 1372417 1372398 2026-08-27T09:32:31Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1372417 wikitext text/x-wiki <!--{| style="border:none; background:none;" |style="text-align:left; width:100%; "|{{आजको तारिक}}|}--> <!--कृपया ५ वटा समाचार मात्र राख्नुहोला। धन्यवाद --> <noinclude>{{प्रमुख समाचार शीर्षक}}</noinclude> {{In the news/image | image = Broad Peak in July 2006.jpg|100x100px <!--NOTE: Do not use an unprotected Commons file. Our cascading protection will not apply. Either upload a local copy or list it at WP:CMP and wait for the bot to protect it at Commons. See WP:ITN/A for full instructions.--> | width = 140<!--generally 120 for portrait images, 160 for landscape images, and 140 for squarish images--> | caption = ब्रोड शिखर | title = ब्रोड शिखर | link = | border = no | caption align = left }} * <!-- २०८३ भदौ ११ --> नेपालको [[रसुवा जिल्ला|रसुवा]] र [[नुवाकोट जिल्ला]] र [[नेपाल-चीन सिमाना]]मा रहेको क्षेत्रमा अचानक आएको '''[[२०८३ रसुवा बाढी|बाढी]]'''का कारण कम्तीमा २७० जनाको मृत्यु भएको छ भने एक हजार भन्दा बढी बेपत्ता भएका छन्। * <!-- २०८३ साउन १९ --> पाकिस्तानको [[ब्रोड शिखर]]मा (''चित्रित'') गएको '''[[सन् २०२६ ब्रोड शिखरमा गएको हिमपहिरो|हिमपहिरो]]'''मा परि १० जना पर्वतारोहीहरूको मृत्यु भएको छ। * <!-- २०८३ साउन ४--> [[२०२६ फिफा विश्वकप|फिफा विश्वकप]]को '''[[२०२६ फिफा विश्वकप फाइनल|फाइनल]]'''मा [[स्पेन राष्ट्रिय फुटबल टोली|स्पेन]]ले [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना]]लाई पराजित गर्दै दोस्रो पटक उपाधि जितेको छ। * <!-- २०८२ पुस २०--> इजरायल र संयुक्त राज्य अमेरिकाले इरानमाथि '''[[इरानमाथि इजरायल–संयुक्त राज्य अमेरिकाको आक्रमण, सन् २०२६|गरेको आक्रमण]]'''मा इरानका सर्वोच्च नेता [[अली खामेनेई]] सहित अन्य वरिष्ठ अधिकारीहरूको '''[[अली खामेनेईको हत्याकाण्ड|मृत्यु]]''' भएको छ। * <!-- २०८२ पुस २०--> [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]ले '''[[भेनेजुएलामा संयुक्त राज्य अमेरिकाको आक्रमण, सन् २०२६|भेनेजुएलामा आक्रमण]]''' गर्दै राष्ट्रपति [[निकोलस मादुरो]]लाई पक्राउ गरेको छ। <div class="itn-footer" style="margin-top: 0.5em;"> <!--'''हालका निधन''':--> <div class="itn-footer hlist hlist-separated noprint" style="text-align: right;"> {{Flatlist|class=inline}} *'''[[विकिपिडिया:प्रमुख समाचार|थप विवरण]]''' *'''[[विकिपिडिया:प्रमुख समाचार/उम्मेदवार|आवेदन]]'''</div> {{endflatlist}} 6jcixt3j3b7gb7oco5ab6z46f0ansqf 0 29070 1372388 1349412 2026-08-27T02:52:59Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372388 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=जुन २०११}} [[चित्र:Ozone cycle.svg|thumb]] [[चित्र:Ozone-1,3-dipole.svg|thumb]] '''ओजोन''' [[प्राणवायु|अक्सिजन]]को ३ अणु (O३) बाट वनेको पदार्थ हो। यो वायुमण्डलको ३० हजार फिट माथि स्थाइ रूपमा तह बनेर बसेको हुन्छ। यसलाई नै ओजोन तह भनिन्छ। पृथ्वीमा कलकारखाना र सवारी साधनमा प्रयोग हुने इन्धन तथा रसायन बाट निस्केको ओजोन वायुमण्डलमा गएर एकत्रित हुने गर्दछ। यसले सूर्यबाट आउनेमध्ये हानिकारक [[परावैजनी किरण]]हरूलाई पृथ्वीसम्म आइपुग्नबाट रोक्ने गर्छ। परावैजनी किरण यस्ता हानिकारक किरण हुन जुन किरण मानव, जिवजन्तु तथा वोटविरूवामा आन्तरिक तथा व्याह्य रूपमा नराम्रो असर पुर्याउछ | '''ओजोन''' (O_३) [[प्राणवायु|अक्सीजन]]को तीन परमाणुहरू सँग मिलेर बनेको एक ग्याँस हो. जुन वायुमण्डलमा धेरै कम मात्रा (०.०२%)मा पाइन्छ। यो तीखो गन्ध वाला अत्यन्त विषालु ग्याँस हो। जमीनको सतहको माथि अर्थात तल्लो वायुमंडलमा यो एक खतरनाक दूषक छ, जबकि वायुमण्डलको उपरी परत [[ओजोन परत]]को रूपमा यो [[सूर्य]]को [[परावैजनी किरण]]बाट पृथ्वीमा जीवनलाई बचाउँछ। जहाँ यसको निर्माण औक्सीजनबाट पराबैंगनी किरणहरूको प्रभावस्वरूप हुन्छ। ओजोन औक्सीजनको एक अपररूप हो। यो समुद्री वायुमा पाइन्छ। == इतिहास == [[वन म्यारम]]ले सन १७८५मा विद्युत विसर्जन यन्त्रहरूको नजीकै एक विशेष प्रकारको गन्धको अनुभव गरे, जसको उल्लेख उनले आफ्नो लेखहरूमा पनि गरेका थिए। सन् १८०१ मा [[क्रिक शैंक]]को पनि औक्सीजनमा विद्युत विसर्जन गर्दा खेरी यही अनुभव भयो। सन् १८४० मा [[शानबाइन]] ले यस गन्धको कारण एक नयाँ ग्याँस बताए र उनले यसलाई ओजोन नाम दिए जुन यूनानी शब्द '''ओजो''' यानि म सूँघछुमा आधारित थियो। सन १८६५ मा [[सोरेट]]ले यो सिद्ध गरे कि यो ग्याँस औक्सीजनको एक अपररूप हो र यसको अणुसूत्र O_३ छ। == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[प्राणवायु|अक्सीजन]] * [[ओजोन तह]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== * [https://ioa-pag.org/ International Ozone Association] * [http://www.eea.europa.eu/maps/ozone/welcome European Environment Agency's near real-time ozone map (ozoneweb)] * [http://www.nasa.gov/vision/earth/environment/ozone_resource_page.html NASA's Ozone Resource Page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130406111342/http://www.nasa.gov/vision/earth/environment/ozone_resource_page.html |date=2013-04-06}} * [https://www.osha.gov/dts/chemicalsampling/data/CH_259300.html OSHA Ozone Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160120052750/https://www.osha.gov/dts/chemicalsampling/data/CH_259300.html |date=2016-01-20}} * [http://www.vega.org.uk/video/programme/111 Paul Crutzen Interview]—Video of Nobel Laureate Paul Crutzen talking to Nobel Laureate Harry Kroto by the Vega Science Trust * [https://web.archive.org/web/19991013075147/http://earthobservatory.nasa.gov/Library/Ozone/ozone.html NASA's Earth Observatory article on Ozone] * [http://www.inchem.org/documents/icsc/icsc/eics0068.htm International Chemical Safety Card 0068] * [https://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0476.html NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards] * [https://web.archive.org/web/20071029172649/http://www.niehs.nih.gov/health/topics/agents/ozone/ National Institute of Environmental Health Sciences, Ozone Information] * [http://www.giss.nasa.gov/research/news/20060314/ NASA Study Links "Smog" to Arctic Warming] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150905074626/http://www.giss.nasa.gov/research/news/20060314/ |date=2015-09-05 }}—[[Goddard Space Flight Center|NASA Goddard]] Institute for Space Studies (GISS) study shows the warming effect of ozone in the Arctic during winter and spring. * [https://web.archive.org/web/20080913213217/http://ownyourair.org/ozone.html Ground-level ozone information from the American Lung Association of New England] {{Commonscat|Ozone}} [[श्रेणी:विज्ञान]] [[श्रेणी:रसायन शास्त्र]] o02us54sps728ww0d4hw715654uid7w 0 47185 1372408 1368955 2026-08-27T08:02:01Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372408 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = DarrenCrissTrevorLive2012.jpg | image_size = 200px | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | caption = क्रिस् ट्रेभर लाईभमा, डिसेम्बर २०१२ | birth_name = ड्यारेन एभरेट् क्रिस् | birth_date = {{birth date and age|१९८७|२|५}} | birth_place = [[सान फ्रान्सिस्को]], [[क्यालिफोर्निया]], अमेरिका | occupation = अभिनेता, गायक-गीतकार, रचनाकार, स्टारकिड प्रोडक्शन्स्को सह-सञ्चालक | years_active = १९९७ – वर्तमान | alma_mater = युनिभर्सिटि अफ मिशिगन | module = {{Infobox musical artist|embed=yes | background = solo_singer | instrument = स्वर, पियानो, गिटार, ड्रम्स्, भायोलिन, म्यान्डोलिन, हारमोनिका | genre = पप, आधुनिक, म्युजिकल थियटर | label = सोनि, कोलम्बिया | associated_acts = ''[[ग्ली (टिभी शृङ्खला)|ग्ली]]'', स्टारकिड प्रोडक्शन्स्, शार्लिन काए | years_active = २००५ – वर्तमान | website = [http://www.darrencriss.com www.darrencriss.com] }} }} '''ड्यारेन एभरेट् क्रिस्''' (जन्म: ५ फेब्रुवरि, १९८७) एक अमेरिकी अभिनेता, गायक, गीतकार र सङ्गीतकार हुन। उनी शिकागोमा अवस्थित [[स्टारकिड प्रोडक्शन्स्]] नामक एक मिडिया र सङ्गीत थिएटर निर्माण कम्पनीको सह-संस्थापक र सह-सञ्चालक पनि हुन। उनी विशेष गरी [[फक्स]]को टिभी शृङ्खला [[ग्ली (टिभी शृङ्खला)|ग्ली]]मा [[ब्लेन एंडरसन]], एक उच्च विद्यालयको समलैंगिक छात्र,को भुमिका निर्भाह गरेकोमा चिनिन्छन। क्रिसले पहिलो पल्ट [[स्टारकिड]]को सांगीतिक नाटक, "[[अ भेरि पट्टर म्युजिकल]]" र त्यसपछि "[[अ भेरि पट्टर सिक्वल]]"मा [[ह्यारी पट्टर (पात्र)|ह्यारी पट्टर]]को प्रमुख भूमिका खेलेर सबैको ध्यान खिचेका थिए। जनवरी २०१२मा उनले आफ्नो [[ब्रडवे]] शुरुवात, "[[हाउ टु सक्सिड इन बिजनेस विथाउट रियल्ली ट्राइन्ग]]" नाटकमा जे. पिएरपोन्ट फिन्चको भूमिकाबाट गरेका थिए। ==प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा== क्रिस [[सान फ्रान्सिस्को]], [[क्यालिफोर्निया]]मा सेरिना र चार्ल्स विलियम क्रिस्‌, एक बैङ्कर र विभिन्न सान फ्रान्सिस्को प्रदर्शनहरूको एक पूर्व निदेशकको कान्छा छोराको रूपमा जन्मिएका थिए। <ref name="teddywing.com">{{cite web|url=http://www.teddywing.com/projects/philharmonia/board/ccriss.html |title=Philharmonia Baroque Orchestra : C. William Criss, Chair, Development Committee Cornerstone Campaign Committee |publisher=Teddywing.com |date= |accessdate=September 27, 2011}}</ref><ref>{{cite web |last=Chan |first=Dinna |url=http://www.manilastandardtoday.com/insideLifestyle.htm?f=2010/december/24/lifestyle1.isx&d=2010/december/24 |title=Ayala Malls’ Criss-mas attraction - 2010/december/24 |publisher=Manila Standard Today |date= |accessdate=September 27, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101231102903/http://www.manilastandardtoday.com/insideLifestyle.htm?f=2010/december/24/lifestyle1.isx&d=2010/december/24 |date=December 31, 2010 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.artsreach.com/2008conferences/2008conference-speakers.html |title=2008 Arts Reach Marketing and Development Conferences |publisher=Artsreach.com |date= |accessdate=September 27, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110321200738/http://www.artsreach.com/2008conferences/2008conference-speakers.html |date=March 21, 2011 }}</ref> क्रिस एक यूरेशियिन मुलका हुन अर्थात उनको आमा फिलीपींसकी नेटिभ हुन र चीनी, स्पेनिश, र फिलिपिनो वंशकी हुन, जबकि उनको पिता पिट्सबर्ग, पेंसिल्वेनियाका नेटिभ र आइरिश मूलका हुन।<ref name="teddywing.com"/><ref>{{cite web|url=http://www.philstar.com/youngstar/ysarticle.aspx?articleId=647853&publicationSubCategoryId=84 |title=Darren Criss: Gleefully Pinoy |publisher=Philstar.com |date=January 14, 2011 |accessdate=February 14, 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.irishcentral.com/ent/Darren-Criss-among-Glee-stars-to-perform-in-Dublin-109449569.html|title=Irish Central}}</ref> उनको एक ठूलो दाई छन जसको नाम चार्ल्स "चक" क्रिस् हो जो एक सङ्गीतकार र [[इन्डी]] रक ब्यान्ड "[[फ्रील्यान्स व्हेल]]"का एक सदस्य हुन।<ref name="Darren Criss&nbsp;– Bio">{{cite web |url=http://darrencriss.snappages.com/Bio.htm |title=Darren Criss&nbsp;– Bio |publisher=Darrencriss.snappages.com |accessdate=March 1, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110305133617/http://darrencriss.snappages.com/Bio.htm |date=March 5, 2011 }}</ref> सन् १९८८ मा, क्रिस् परिवार [[होनोलुलु]], [[हवाई]]मा बसाईं सराई गरे जहां क्रिस्‌का पिता "[[ईस्ट वेस्ट बैङ्क]]"मा अध्यक्ष र सीईओको रूपमा सेवारत थिए।<ref name="teddywing.com"/><ref>{{cite news|author=Benji Wilson |url=http://www.dailymail.co.uk/home/you/article-2040602/Q-A-Glee-actor-Darren-Criss.html#ixzz1YxItbAZt |title=Q and A with Glee actor Darren Criss &#124; Mail Online |publisher=Dailymail.co.uk |date= September 25, 2011|accessdate=September 27, 2011 |location=London}}</ref> उनीहरू त्यहाँ १९९२ सम्म बसे र त्यसपछि सान फ्रान्सिस्कोमा फिर्ता आए।<ref name="teddywing.com"/> क्रिस् [[सङ्गीत]] र [[प्रदर्शन कला]]मा बाल्यकालदेखि नै रुचि राख्दथे - पांच वर्षको उमेरमा उनले भायोलिन सिक्न थाले र आफ्नो शास्त्रीय प्रशिक्षण विश्वविद्यालय पुगुन्जेलसम्म पनि जारी राखे।<ref>{{cite web|author=Wishnevski, Etan and Walsh, Stephanie |url=http://www.youtube.com/watch?v=knLGdP1heKA |title=DARREN CRISS Interview part 1 |publisher=YouTube |date= |accessdate=September 27, 2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.youtube.com/watch?v=bJ7UW2yuBI0 |title=Darren Criss&nbsp;— The Muse (LIVE at The Mint) |publisher=YouTube |date= |accessdate=September 27, 2011}}</ref><ref>{{cite web|last=watchwolvtv|title=First Ever TV Interview with Darren Criss in 2007|url=http://www.youtube.com/watch?v=O4xAAt5WnoM|publisher=YouTube|accessdate=15 October 2011}}</ref> उनी अंततः एक बहु वादक बन्न सफल बने र गिटार, पियानो, भायलिन, चेलो, म्यानडोलिन, हारमोनिका, र ड्रम जस्ता विभिन्न बाद्यवादन बजाउनमा माहिर भए।<ref name="Darren Criss&nbsp;– Bio"/><ref>{{cite web |url=http://www.youtube.com/watch?v=Z3BbOC1L_GM |title=Scott & Darren Criss |publisher=YouTube |date=May 15, 2011 |accessdate=September 27, 2011}}</ref><ref name="reelaccess.com">{{cite web |author=Aaron Stipkovich |url=http://www.reelaccess.com/talent/darrencriss/ |title=Darren Criss's ProfilePage on |publisher=Reelaccess.com |date= |accessdate=September 27, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120522023540/http://www.reelaccess.com/talent/darrencriss/ |date=May 22, 2012 }}</ref><ref>{{cite web|title=10 Fun Facts About Darren Criss|url=http://www.celebuzz.com/photos/darren-criss-fun-facts/12-fun-facts-about-darren-criss-5/|publisher=Celebuzz|accessdate=14 December 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130824075145/http://www.celebuzz.com/photos/darren-criss-fun-facts/12-fun-facts-about-darren-criss-5/ |date=24 August 2013 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.myspace.com/darrencriss/photos/8975446 |title=Photos from Darren Criss (Darren Criss) on Myspace |publisher=Myspace.com |date= |accessdate=September 27, 2011}}</ref> उनी दस वर्षको कलिलो उमेरमा नै [[अमेरिकी कन्जरभेटरि थियेटर]]को [[युवा कन्जरभेटरि कार्यक्रम]]को लागि छानिए जहां उनले आफ्नो प्रारंभिक वर्ष थिएटर प्रदर्शनको अध्ययनमा बिताए।त्यसपछि पन्द्र वर्षको उमेर देखि उनले आफ्नै सङ्गीत रचनाहरू लेख्न शुरू गरे।<ref>{{cite web|last=Smith|first=Grady|title='A Very Potter Musical' star Darren Criss talks about his new EP and the future for Team StarKid|url=http://music-mix.ew.com/2010/07/30/a-very-potter-musical-star-darren-criss-talks-about-his-new-ep-and-the-future-for-team-starkid/|publisher=Entertainment Weekly|accessdate=6 March 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120202203126/http://music-mix.ew.com/2010/07/30/a-very-potter-musical-star-darren-criss-talks-about-his-new-ep-and-the-future-for-team-starkid/ |date=2 February 2012 }}</ref> क्रिस्‌ले आफ्नो प्रारम्भिक शिक्षा [[स्टुअर्ट हल फर बोइज]]बाट र स्नातक [[सेन्ट इग्नेटियस कलेज प्रिपरेटोरि]] (२००५)बाट पुरा गरे।<ref name="sacredsf3037">{{cite web |url=http://z5.sacredsf.org/~broadview/?p=3037 |last=Kloepfer |first=Sara |title=Darren Criss, former Stuart Hall for Boys student, finds role on 'Glee{{'-}} |publisher=The Broadview |date=December 12, 2010 |accessdate=October 15, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150121004536/http://z5.sacredsf.org/~broadview/?p=3037 |date=January 21, 2015 }}</ref> सेन्ट इग्नेटियसमा आफ्नो पालामा उनी स्कुल सरकार र प्रदर्शन कला कार्यक्रम जस्ता विभिन्न क्लबहरूको सदस्य थिए। उनी त्यहाँ "थिएटर आर्ट्स लिडरशिप" र "फाईन आर्ट्स" पुरस्कारबाट पनि सम्मानित भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.philstar.com/youngstar/ysarticle.aspx?articleid=647853&publicationsubcategoryid=84 |title=Darren Criss: Gleefully Pinoy » Young Star » Article |publisher=philstar.com |date=January 14, 2011 |accessdate=September 27, 2011}}</ref><ref>{{cite web|title=Genesis IV|url=http://www.simagis.org/genesis/documents/Genesis05Summer.pdf|publisher=Saint Ignatius College Preparatory|accessdate=15 October 2011}}</ref> क्रिस् स्कुल ओर्केस्ट्रामा एक भायोलिन वादक पनि थिए जहां उनले [[कन्सर्टमास्टर]]को पद पनि सम्हाले।<ref>{{cite web|title=Winter Pops 04|url=http://www.printroom.com/ViewGallery.asp?evgroupid=0&userid=siprep2003&gallery_id=123959&curpage=9|publisher=Saint Ignatius College Peparatory|accessdate=15 December 2011}}</ref><ref>{{cite web|title=Winter Pops 04|url=http://www.printroom.com/ViewGallery.asp?evgroupid=0&userid=siprep2003&gallery_id=123959&curpage=11|publisher=Saint Ignatius College Preparatory|accessdate=15 December 2011}}</ref> पढाईको हिसाबमा उनले २००२ (म्याक्सिमा कम लाउड) र २००३ (म्याग्ना कम लाउड)मा प्रतिष्ठित राष्ट्रिय ल्याटिन परीक्षा पुरस्कार प्राप्त गरे। <ref>{{cite web |url=http://www2.siprep.org/faculty/mmccarty/nlewinners.htm |title=National Latin Exam Award Winners |publisher=siprep.org |date= |accessdate=September 27, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110928090736/http://www.siprep.org/faculty/mmccarty/nlewinners.htm |date=September 28, 2011 }}</ref> २००५ मा, क्रिस् [[मिशिगन विश्वविद्यालय]]को स्कूल अफ म्युजिक, थिएटर एण्ड डान्स र कलेज अफ लिट्रेचर, साईन्स एण्ड द आर्टस्सामा पढ्न छनोट भए।<ref name="umich1">{{cite web |url=http://www.music.umich.edu/muse/2011/spring/shooting-star.html |title=Shooting Star - Michigan Muse - UM School of Music, Theatre & Dance |publisher=Music.umich.edu |date= |accessdate=September 27, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110910230551/http://www.music.umich.edu/muse/2011/spring/shooting-star.html |date=September 10, 2011 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.michigandaily.com/content/however-you-choose-define-your-art-fokus-provides-forum |title=However you choose to define your art, F.O.K.U.S. provides the forum |publisher=The Michigan Daily |date=December 7, 2007 |accessdate=September 27, 2011}}</ref> उनले शुरूमा [[सङ्गीत]], [[इटालियन]], र [[थिएटर]] प्रदर्शनमा डिग्री लिन चाहे तर अंततः केवल थियेटर प्रदर्शनमा स्नातक गर्ने निर्णय लिए, र २००९मा [[ललितकला|ललित कला]](फाईन आर्टस्)मा स्नातक (बि एफ ए) प्राप्त गरे।<ref name="sacredsf3037"/><ref>{{cite web|url=http://www.youtube.com/watch?v=UpRBPkfvlGQ |title=Darren Criss Billboard Live Q&A Pt 1 |publisher=YouTube |date=April 27, 2011 |accessdate=September 27, 2011}}</ref> ==अभिनय करियर== क्रिस्‌द्वारा अभिनय गरिएको कामहरूको सूचीको लागि [[ड्यारेन क्रिस#व्यावसायिक श्रेय|यहाँ क्लिक गर्नुहोस]]। ===थिएटर=== क्रिस्‌ले आफ्नो स्टेज डेब्यु १० वर्षको उमेरमा (१९९७), [[४२औं स्ट्रिट मुन]]को [[फ्यानी]] नामक नाटकमा, सेजारियोको भूमिकाबाट गरे।<ref name="Fanny">{{cite news | url=http://articles.sfgate.com/2011-01-04/entertainment/26357986_1_summer-camp-chris-colfer-glee | work=The San Francisco Chronicle | first=Regan | last=McMahon | title=Day in Pictures, December 26, 2000 | date=January 4, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110322011251/http://articles.sfgate.com/2011-01-04/entertainment/26357986_1_summer-camp-chris-colfer-glee |date=March 22, 2011 }}</ref> अर्को वर्ष क्रिस्‌ले त्यहि कम्पनिको [[रिचर्ड रडजर्स]] र [[स्टीफन सन्डहेइम]]को सांगीतिक नाटक "[[डु आई हियर अ वाल्टज?]]"मा मौरो नामक पात्रको भूमिका निभाए। त्यसपछि १९९९मा "[[बेब्स ईन आर्म्स]]मा उनले ब्यूरेगार्ड कालहनको रूपमा अभिनय गरे।<ref name="Waltz">{{cite web |url=http://www.42ndstmoon.com/Schedule/waltz.html |title=Do I Hear a Waltz? |publisher=42ndstmoon.com |accessdate=March 1, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707064100/http://www.42ndstmoon.com/Schedule/waltz.html |date=July 7, 2011 }}</ref><ref name="Babes">{{cite web |url=http://www.42ndstmoon.com/Schedule/babesinarms.html |title=Babes in Arms |publisher=42ndstmoon.com |accessdate=March 1, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707064106/http://www.42ndstmoon.com/Schedule/babesinarms.html |date=July 7, 2011 }}</ref> आफ्नो [[अमेरिकी कन्जरभेटरि थियेटर]]को समयमा क्रिस्‌ले थुप्रै नाटकहरूमा खेले जस्तै - "[[ए क्रिसमस क्यारोल]]", "[[ए मिडसमर्स नाईट्स ड्रिम्]]" र "[[द भोएसे इन्हेरिटेन्स]]"।उनले आफ्नो कला अझै निखार्ने प्रयास "[[सेन्ट इग्नेटियस कलेज प्रीपरेटरी]]"मा पनि जारी राखे जहाँ उनले विभिन्न क्लासिक नाटकहरू - "[[द म्युजिक म्यान]]", "[[द डायरी अफ ऐनी फ्र्यान्क]]" र "[[फिड्डलर अन द रुफ]]"मा अभिनय गरे।<ref name="reelaccess.com"/> २००५ देखि २००९ सम्म [[मिशिगन विश्वविद्यालय]]मा पढ्ने क्रममा, क्रिस्‌ले विभिन्न स्टेज प्रस्तुतिहरूमा‍‍‍ भाग लिएका थिए जस्तै "[[प्राइड एन्ड प्रेजुडिस]]", "[[द लास्ट डेज अफ जुडास इस्करियोट]]", "[[अ फ्यू गुड मेन]]", र "[[द क्रिप्पल अफ इनिशमान]]"।<ref name="reelaccess.com"/> उनले त्यो विश्वविद्यालयको छात्रहरूद्वारा सञ्चालित बेसमेन्ट आर्टस् नामक थिएटर सङ्गठनमा अभिनेता र निर्देशक दुवैको पदमा काम गरेका थिए।<ref>{{cite web|last=Halley|first=Rhiannon|title=How self-produced productions thrive on campus|url=http://www.michigandaily.com/content/bside/student-theater|publisher=[[The Michigan Daily]]|date=April 8, 2009|accessdate=October 24, 2011}}</ref> सन् २००८को वसन्तमा उनले "अक्याडेमिया डेल'आर्टे", [[अरेज्जो]], [[इटाली|इटली]]मा, एक सेमेस्टर बिताए जहाँ उनले "[[कमेडिया डेल'आर्टे]]" र अरु थिएटरसँग सम्बन्धित विषयहरूमा अध्ययन गरे।<ref name="umich1"/><ref>{{cite web |url=http://www.dell-arte.org/students.php?sub=194 |title=Accademia dell'Arte - European Theatre, Vocal Arts and Dance &#124; student resources |publisher=Dell-arte.org |date= |accessdate=September 27, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111223130832/http://www.dell-arte.org/students.php?sub=194 |date=December 23, 2011 }}</ref> २००९मा [[मिशिगन विश्वविद्यालय]]बाट स्नातक प्राप्त गरेपछि उनले आफ्नो साथी र सहपाठिहरूसँग मिलेर [[स्टारकिड प्रोडक्शन्स्]] नामक एक मिडिया र सङ्गीत थिएटर उत्पादन कम्पनीको स्थापना गरे।<ref>{{cite web|last=Shekhar Pandey|first=Kavi|title=The StarKids Are All Right: The rise of a 'U' theater troupe from the Basement to the national stage|url=http://www.michigandaily.com/arts/starkid|publisher=[[The Michigan Daily]]|date=November 2, 2011|accessdate=November 8, 2011}}</ref> स्टारकिडमा उनको सबैभन्दा चर्चित अभिनयहरूमा [[युट्युब]]को हिट सांगीतिक नाटकहरू - "[[अ भेरि पट्टर म्युजिकल]]" र "[[अ भेरि पट्टर सिक्वल]]" पर्दछन। दुवै प्रस्तुतिहरू [[जे. के. राउलिन्ग]]द्वारा लिखित [[ह्यारी पट्टर]] शृङ्खलामा आधारित छ<ref name="Welcome!">[http://teamstarkid.com/ Welcome!]. Teamstarkid.com. Retrieved on June 20, 2011.</ref> र कम्पनीको [[युट्युब]] च्यानलमा त्यो भिडियो १९ जून, २००९ देखि १० करोडभन्दा पनि बढि पटक हेरिएको छ।<ref>{{cite web|url=http://www.youtube.com/profile?nomobile=1&user=StarKidPotter |title=StarKid Productions |publisher=YouTube |date= |accessdate=October 19, 2011}}</ref> जनवरी २०१२मा उनले [[अल हर्स्चफेल्ड थिएटर]]मा तीन हप्ताको लागि [[ड्यानियल र्‌याडक्लिफ]]को सट्टामा "[[हाउ टु सक्सिड इन बिजनेस विथाउट रियल्ली ट्राइन्ग]]" भन्ने नाटकमा जे. पिएरपोन्ट फिन्चको भूमिकाबाट आफ्नो [[ब्रडवे]] करियर शुरुवात गरे।<ref name="broadway1">{{cite web|title=Glee Star Darren Criss Begins Run in 'How To Succeed in Business Without Really Trying' "|url=http://www.broadway.com/shows/how-succeed-business-without-really-trying/buzz/159171/glee-star-darren-criss-begins-run-in-how-to-succeed-in-business-without-really-trying/|publisher=Broadway.com|accessdate=22 January 2012}}</ref> ड्यानियल र्‌याडक्लिफको अन्तिम हप्ता बाहेक उनको कार्यकाल अरुको भन्दा निकै सफल साबित भयो। ११ महिना चलेको सो नाटक, क्रिस् मुख्य भूमिकामा हुँदाको तीन हप्तामा चार मिलियन डलर भन्दा पनि अधिक कमाई गर्न सफल भयो।<ref>{{cite web|last=Geier|first=Thom|title=Darren Criss becomes Broadway's $4 million man|url=http://popwatch.ew.com/2012/01/23/darren-criss-becomes-broadways-4-million-man/|publisher=Entertainment Weekly|accessdate=27 January 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120127173356/http://popwatch.ew.com/2012/01/23/darren-criss-becomes-broadways-4-million-man/ |date=27 January 2012 }}</ref> ===टेलिभिजन=== [[फक्स]] टिभी कार्यक्रम [[ग्ली (टिभी शृङ्खला)|ग्ली]]मा क्रिस्, [[ब्लेन एन्डरसन]] नामक एक समलैंगिक छात्रको भूमिका निर्वाह गरिरहेका छन।<ref>{{cite web |url=http://www.fox.com/glee/bios/darren-criss/ |title=FOX Broadcasting Company - Glee - Bios |publisher=Fox.com |date= |accessdate=September 27, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120107013801/http://www.fox.com/glee/bios/darren-criss |date=January 7, 2012 }}</ref> उनी सबैभन्दा पहिले नोभेम्बर ९, २०१०मा प्रसारित दोस्रो सत्रको भाग "[[नेभर बिन किस्ड]]"मा देखा परे। ब्लेन डाल्टन अक्याडमिमा पढ्दछन र त्यस स्कुलको ‍ग्ली क्लब, द डाल्टन अक्याडमि वार्बलर्सका प्रमुख गायक हुन। ब्लेन शुरुमा न्यु डिरेक्शन्स्‌को सदस्य [[कर्ट हम्मल]] ([[क्रिस कल्फर]])को एक मित्र र संरक्षकको रूपमा आएका थिए<ref>{{cite news |url=http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-20017760-10391698.html |title= Darren Criss Joins "Glee" Cast |author=Derschowitz, Jessica |work=[[CBSnews.com]] |date=September 27, 2010 |accessdate=October 4, 2010|archiveurl=https://archive.is/42je|archivedate=July 3, 2012}}</ref> तर पछि दुइजना बीचको सम्बन्ध र प्रशंसकहरूद्वारा यिनिहरूको मिलनको लागि गरेको समर्थनले गर्दा नै शृङ्खलाको सह-निर्माता [[रायन मर्फी]]ले उनीहरूलाई पर्दामा जोडीको रूपमा स्थापित गरे। तेस्रो सत्रको शुरुवातमा ब्लेन मकिन्ले स्कुलमा सरे र न्यु डिरेक्शन्स्‌मा सामेल भए र यससँगै क्रिस् कार्यक्रमको अतिथि कलाकारदेखि मुख्य कलाकारमा बढोत्तर भए।<ref>{{cite news|url=http://latimesblogs.latimes.com/showtracker/2011/09/glee-recap-back-to-school-and-basics-in-the-season-3-premiere.html|title={{-'}}Glee' recap: Back to school (and basics) in the Season 3 premiere|first=Amy|last=Reiter|work=[[Los Angeles Times]]|publisher=[[Tribune Company]]|date=September 21, 2011|accessdate=September 21, 2011}}</ref> मर्फीले कार्यक्रममा क्रिस्‌को भूमिका ब्याख्या गर्दै भने, "ड्यारेनको कथामा एक प्रमुख खण्ड छ... [ब्लेन] कर्टको संरक्षक बन्छ र शायद त्यसपछि उनिहरू बिच प्रेम पनि हुन सक्छ - कर्ट अरुको हेपाईको कारणले आफ्नो स्कुल नै छाड्न बाध्य हुन्छ र अरुलाई हेपिएको नसहने नीति भएको स्कुलमा जान्छ। त्यसैले कर्टले उसलाई निकै मनपराउछ र सम्मान गर्छ।"<ref>{{cite web|url=http://www.tvsquad.com/2010/09/30/news-roundup-ryan-murphy-confirms-chord-overstreet-will-not-pla/ |title=News Roundup: Ryan Murphy Confirms Chord Overstreet Will Not Play Kurt's Boyfriend... |author=Bentley, Jean |work=[[AOL]] TV News |date=September 30, 2010 |accessdate=October 5, 2010}}</ref> आफ्नो चरित्रको लागि जनताको प्रतिक्रियाको छलफलमा क्रिस्‌ले उत्तर दिँदै भने कि उनलाई विशेष रूपले "संसारको त्यस्तो मानिस जो अरु जस्तो केहि भिन्न विचारधाराहरूमा हुर्किएका छैनन तर जसले सम्बन्ध र मानव अधिकारप्रतिको आफ्नो विचार र धारणा ब्लेन र कर्टको कथाले परिवर्तन गरे", त्यस्ता टिप्पणीहरू मनपर्छ। उनले यो प्रतिक्रियाहरूलाई "अभूतपूर्व" भनेका छन, र भने: "म एक समलैंगिक समुदायमा हुर्केको एक सीधा बालक थिँए र यहि कुरामा मेरा धेरै साथीहरूले संघर्ष गरेको र कुनै पनि ठाँउमा आफ्नो पहिचान बनाउन नपाएको देख्दा नराम्रो लाग्छ। यसको उत्थान गर्ने मशिनको सानो टुक्रा बन्न पाउँदा निकै खुशी लागेको छ।"<ref>{{cite web|url=http://www.afterelton.com/people/2011/01/darren-criss-glee-teenage-dream?page=0%2C1|title=Interview: Darren Criss Humbly Calls Himself "Last Grain of Sand"|last=Jensen|first=Michael|date=January 18, 2011|work=[[AfterEllen.com and AfterElton.com|AfterElton.com]]|publisher=[[Logo (TV channel)|Logo]]|accessdate=April 15, 2011}}</ref> ब्लेन एन्डरसनको चरित्र २०१२को [[आफ्टर एल्टन]]को टिभीको मनपर्ने शीर्ष ५० पात्रहरूको सूचीमा नम्बर १मा थियो।<ref>{{cite web|last=Staff|title=AfterElton's Top 50 Favorite TV Characters|url=http://www.afterelton.com/tv/2012/02/50-favorite-tv-characters-list?page=1%2C15|publisher=AfterElton.com|accessdate=27 February 2012}}</ref> क्रिस्‌को टेलिभिजन करियरमा [[ईस्टविक]] र [[कोल्ड केस]] जस्ता शृङ्खलामा गरेको भूमिका पनि समावेश छ।<ref>{{cite web|title=Cast|url=http://www.howtosucceedbroadway.com/cast.php|publisher=Broadway|accessdate=3 January 2012}}</ref> ===चलचित्र=== अगस्ट २०११ मा, क्रिस् आफ्नो पहिलो फीचर फिल्म "[[ग्ली: द ३डि कन्सर्ट मुभि]]"मा देखिए। यो २०१२ मा, क्रिस् कमेडि चलचित्र ''इमोजिन''मा देखिदैँ छन्। यस फिल्मको कलाकारहरूमा [[क्रिस्टेन विग]]‍‍‍, [[एनेट बेनिन्ग]], र [[म्याट डिलन]] रहेका छन।<ref>{{cite web|title=Imogene|url=http://movies.msn.com/movies/movie/imogene/|publisher=MSN.com|accessdate=28 October 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130824105702/http://movies.msn.com/movies/movie/imogene/ |date=24 August 2013 }}</ref> ===ईन्टरनेट=== २००७मा क्रिस्‌ले आफ्नो अनलाईन करियरको शुरुवात टोबी फिलिप्सको भूमिकामा वेब शृङ्खला "लिटल व्हाइट लाई"बाट गरे। यो [[स्टारकिड प्रोडक्शन्स्]]द्वारा २००९मा प्रस्तुत गरिएको थियो।<ref name="youtube1">{{cite web|title=Little White Lie|url=http://www.youtube.com/watch?v=VbC3XQXOdjM&feature=youtube_gdata_player|publisher=StarKidPotter|accessdate=18 January 2012}}</ref> क्रिस्‌ले "[[फन्नी अर डाई]]"को वेब शृङ्खला "लाईफ अफ लियोपोल्ड"मा लियोपोल्ड बोनार भन्ने पात्रको लागि आफ्नो आवाज पनि दिएका छन।<ref name="Life Of Leopold">[http://www.lifeofleopold.com/ Life Of Leopold] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110202123922/http://lifeofleopold.com/ |date=2011-02-02 }}. Life Of Leopold. Retrieved on June 20, 2011.</ref> ==सांगीतिक करियर== क्रिस्‌द्वारा गरिएको सांगीतिक प्रदर्शनहरूको सूचीको लागि, यहाँ क्लिक [[ड्यारेन क्रिस#सांगीतिक प्रदर्शन|गर्नुहोस]]। ===एकल कलाकार=== क्रिस्‌ले आफ्नो एकल सांगीतिक करियर [[मिशिगन विश्वविद्यालय]]मा छात्र भएको बेलामा बार र क्याफेहरूमा गाएर शुरू गरे। [[स्टारकिड प्रोडक्शन्स्]]को सफलता पछि, र [[ग्ली (टिभी शृङ्खला)|ग्ली]]मा आफ्नो सफल भूमिकाबाट प्रसिद्धि पाए पछि, क्रिस्‌ले चाँडै लोकप्रियता हासिल गरे र [[अर्भिन्ग प्लाजा]], [[रक्सी (सङ्गीत)|रक्सी]], [[हलिवुड प्यालेडियम]], [[ट्रोबाडोर]], र [[लिंकन सेन्टर]] जस्ता प्रख्यात स्थानहरू गाउन थाले।<ref name="darrencriss.snappages.com">{{cite web |url=http://darrencriss.snappages.com/shows.htm |title=Darren Criss - Shows |publisher=Darrencriss.snappages.com |date=February 11, 2011 |accessdate=September 27, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111013164546/http://darrencriss.snappages.com/shows.htm |date=October 13, 2011 }}</ref> उनको प्रदर्शनहरूको सूचीमा अमेरिकी गीतिकिताब र समकालीन गीत देखि लिएर आफ्नै रचनाहरू पनि हुन्छ।<ref>{{cite web|last=Donahue|first=Ann|title=Darren Criss crosses over|url=http://www.reuters.com/article/2010/11/20/us-darrencriss-idUSTRE6AJ01M20101120|publisher=Reuters|accessdate=18 February 2012}}</ref> एक ठुलो [[डिज्नी]] प्रशंसक भएको नाताले, उनी प्राय आफुलाई मनपर्ने [[एलन मेन्केन]]को गीतहरू पनि समावेश गर्छन।<ref>{{cite web|last=Herrera|first=Monica|title=Glee's Darren Criss: The Billboard Cover Story|url=http://www.billboard.com/features/glee-s-darren-criss-the-billboard-cover-1005135992.story#/features/glee-s-darren-criss-the-billboard-cover-1005135992.story|publisher=Billboard Magazine|accessdate=26 January 2012}}</ref> क्रिस् [[मिशिगन विश्वविद्यालय]]को आफ्नो पूर्व सहपाठि, गायिका तथा गीतकार शार्लिन केयसँग अहिले पनि संगै मिलेर काम गर्ने प्रकृया जारी राखेका छन। उनले केयसँग "स्किन एण्ड बोन्स" र "ड्रेस एण्ड टाई" बोलको गीतमा संगै गाएका छन, र "स्किन एण्ड बोन्स", "म्यागनोलिया वाईन", र "ड्रेस एण्ड टाई"को भिडियोमा अभिनय पनि गरेका छन।<ref name="Videos">{{cite web|title=Videos|url=http://charlenekaye.com/video/|publisher=Charlene Kaye|accessdate=2 February 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111223190436/http://charlenekaye.com/video/ |date=23 December 2011 }}</ref> जुलाई २०, २०१०मा क्रिस्‌ले iTunesमा स्वतन्त्र रूपमा "[[ह्युमन्स]]" नामक सानो एल्बम प्रकाशित गरे। यो बिलबोर्डको शीर्ष हिटसिकर्स एल्बम चार्टमा ३० नम्बरमा डेब्यु गर्‍यो र iTunesको अल्टरनेटिभ चार्टमा शीर्ष २० सम्म पुग्यो।<ref name="iTunes">{{cite web|url=http://itunes.apple.com/us/album/human/id382660889|title=Human by Darren Criss}}</ref><ref name="Billboard2">{{cite web|last=Donahue|first=Ann|title='Glee' Newcomer Darren Criss Reflects on His 'Dream' Week|url=http://www.billboard.com/news/glee-newcomer-darren-criss-reflects-on-1004126702.story#/news/glee-newcomer-darren-criss-reflects-on-1004126702.story|work=Billboard|accessdate=February 10, 2011|date=November 13, 2010}}</ref><ref name="Hollywood News">{{cite web | last = Milam | first = Whitney | title = Team StarKid tops Glee and Gaga on iTunes, talks new projects | publisher=HollywoodNews | date = July 24, 2010 | url = http://www.hollywoodnews.com/2010/07/24/a-very-potter-musicals-team-starkid-premieres-sequel-tops-glee-and-gaga-on-itunes-and-talks-future-projects/}}</ref> १० डिसेम्बर, २०१० मा, क्रिस् [[अमेरिकन सोसायटी अफ कम्पोजरस, अथरस एण्ड पब्लिशरस]] (ए एस सि ए पि)को ४००,००० औँ सदस्य बन्न पुगे।<ref>{{cite web|url=http://www.ascap.com/playback/2010/12/new_member/Criss.aspx |title=Hot Glee Star and New ASCAP Member Darren Criss Talks Songwriting and Performs a Holiday Classic |publisher=Ascap.com |date=December 20, 2010 |accessdate=September 27, 2011}}</ref> अप्रिल २०११ मा, क्रिस् [[सोनी म्युजिक इन्टरटेन्मेन्ट]]सँग अनुबन्धित भए। रिलीजको तारीख निर्धारित गरिएको नभए पनि उनले एक पूर्ण स्टूडियो एल्बम रेकर्ड गराउनेछन।<ref name="Sony">{{cite web | last = Lawrence | first = Hannah | title = {{-'}}Glee's Darren Criss Signs Record Deal with Sony | publisher=HollywoodNews | date = April 18, 2011 | url = http://www.hollywood.com/news/Glees_Darren_Criss_Signs_Record_Deal_with_Sony/7784826|accessdate=June 20, 2011|archiveurl=http://archive.is/aEtp|archivedate=December 8, 2012}}</ref> ===स्टारकिड प्रोडक्शन्स्=== क्रिस् [[स्टारकिड प्रोडक्शन्स्]]को लागि ए. जे. होल्म्स र कार्लोस भाल्डेजसँग प्राथमिक गीतकार र सङ्गीतकारको रूपमा गनिन्छन। उनले "[[अ भेरि पट्टर म्युजिकल]] (२००९)", "[[मि एण्ड माई डिक]] (२००९)", र "[[लिटल व्हाइट लाई]] (२००९)"मा गीतहरूको योगदान गरेका छन। साथसाथै, क्रिस्‌ले "[[अ पट्टर म्युजिकल (२००९)]]", "[[अ स्टारकिड एल्बम]] (२०१०), र "[[स्टारशिप]] (२०११)"को लागि सम्पुर्ण गीत र सङ्गीत रचेका थिए।<ref name="Welcome!"/> ६ जनवरी, २०१० मा, "[[मि एण्ड माई डिक]]"को साउन्डट्र्याक iTunesको माध्यमबाट जारी गरिएको थियो। यो एल्बम [[बिलबोर्ड]] चार्टको टप कास्ट एल्बम चार्टको न. ११मा पुग्ने पहिलो कुनै छात्रद्वारा उत्पादित कलेज म्युजिकल बन्न पुग्यो।<ref name="Billboard">Caulfield, Keith. [http://www.billboard.com/news/my-dick-rises-to-become-first-charting-1004076935.story#/news/my-dick-rises-to-become-first-charting-1004076935.story "'My Dick' Rises to Become First Charting Student Musical"] [[Billboard.com]], March 18, 2010. Retrieved on July 22, 2011.</ref> २२ जुलाई, २०१० मा, "[[अ भेरि स्टारकिड एल्बम]]" iTunes र Amazon.comको माध्यमबाट जारी भएको थियो। यो एल्बम iTunesको पप चार्टमा नं. १४ र सबै एल्बम मध्येमा नं. २७मा पुगेको थियो। यसले आधिकारिक रूपमा [[लेडि गागा]] (नं. २९)र [[ग्ली (टिभी शृङ्खला)|ग्ली]] (नं. ३१) लाई पछि पार्न सफल रह्यो।<ref name="Hollywood News">{{cite book| last = Milam| first = Whitney| title = Team StarKid tops Glee and Gaga on iTunes, talks new projects| url = http://www.hollywoodnews.com/2010/07/24/a-very-potter-musicals-team-starkid-premieres-sequel-tops-glee-and-gaga-on-itunes-and-talks-future-projects/ | publisher = HollywoodNews | date = July 24, 2010| accessdate=July 30, 2011 }}</ref> यो एल्बम [[बिलबोर्ड]]को टप कम्पाईलेशन्स चार्टमा नं. १९ सम्म पनि पुग्यो।<ref name="Billboard2"/> २९ अप्रिल, २०११ मा, [[स्टारशिप]] एल्बम जारी भयो। यसले [[बिलबोर्ड]] टप कास्ट एल्बम चार्टमा नं. १ र [[बिलबोर्ड २००]] चार्टमा नं. १३४मा डेब्यु गर्‍यो, र iTunes साउन्डट्र्याकमा नं. २ र iTunes एल्बम चार्टमा नं. ४ सम्म पुग्न सफल रह्यो।<ref>{{Cite news|url=http://www.billboard.com/news/adele-s-21-marks-sixth-week-at-no-1-on-billboard-1005169182.story|title=Adele's '21' Marks Sixth Week at No.&nbsp;1 on Billboard 200|date=May 4, 2011|first=Keith|last=Caulfield|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|location=New York|accessdate=June 20, 2011}}</ref> २०११को थ्यान्कस्‌गिभिन्ग छुट्टीको समयमामा, क्रिस्‌ले न्युयर्क र बोस्टनमा स्टारकिडको पहिले राष्ट्रिय कन्सर्ट टुर, "[[द स्पेस टुर]]"मा भाग लिए।<ref>{{cite web|last=Votta|first=Rae|title=Inside Darren Criss' Team StarKid: From 'A Very Potter Musical' to SPACE Tour|url=http://www.billboard.com/events/inside-darren-criss-team-starkid-from-a-1005570772.story#/events/inside-darren-criss-team-starkid-from-a-1005570772.story|publisher=Billboard Magazine|accessdate=29 November 2011}}</ref> ===''ग्ली''=== [[File:Blaine Glee Tour Loser.jpg|thumb|right|upright|ड्यारेन क्रिस्, ब्लेन एन्डर्सनको रूपमा "ग्ली लाईभ! इन कन्सर्ट!" टुर म्यानचेस्टर, ईन्गल्यान्ड जुन २३, २०११ मा]] क्रिस्‌ले [[ग्ली साउन्डट्र्याक]]को लागि डाल्टन अक्याडमी वार्बलर्सको प्रमुख गायक र विलियम मकिन्लि विद्यालयको "नयाँ डिरेक्शन्स"को सदस्यको रूप योगदान दिएका छन। वार्बलर्स सबै पुरुषहरू भएको आ-कपेला गीति समुह हो जसको आवाज र सङ्गीत मिलाउने काम [[टफ्टस्‌ विश्वविद्यालय]]का [[बिजलबब्स]]द्वारा गरिन्छं। [[ग्ली (टिभी शृङ्खला)|ग्ली]]मा क्रिस्‌को पहिलो गीत, "[[टिनेज ड्रिम]]", [[बिलबोर्ड]] डिजिटल गीतहरूको चार्ट र iTunes गीति चार्टमा नम्बर १मा पुग्यो र आफ्नो पहिले हप्तामै २१४,००० कपि बिक्री भयो । यसले यो गीतको मूल संस्करणलाई पनि पहिलो हप्ताको डिजिटल बिक्रिमा उछिनेको थियो।<ref>[http://blog.music.aol.com/2011/05/02/darren-criss-a-day-in-the-life/ Darren Criss Admits He's 'Insane' These Days, Sees 'Sincerity' in 'Crazy' 'Glee' Fan Base – A Day in the Life – AOL Music Blog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130203151217/http://blog.music.aol.com/2011/05/02/darren-criss-a-day-in-the-life/ |date=2013-02-03 }}. Blog.music.aol.com (May 2, 2011). Retrieved on June 20, 2011.</ref> ग्लीको गीत शीर्ष स्थानमा पुगेको यो पहिलो पल्ट थियो, र अहिलेसम्म यो नै कार्यक्रमको चाँडै बिक्रि हुने गीत हो।<ref>{{cite news| url=http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-20023393-10391698.html | work=CBS News | first=Joyce | last=Lee | title="Glee" Hits No.1 on Charts with "Teenage Dream" Cover | date=November 19, 2010|archiveurl=https://archive.is/NQtn|archivedate=September 3, 2012}}</ref> १३ जुलाई, २०११ मा, यस गीतको ५००,००० भन्दा बढि प्रतिहरू बेचिएकोले गोल्ड प्रमाणित गरियो। <ref name="riaa">{{cite web |url=http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?content_selector=gold-platinum-searchable-database|title=RIAA Gold & Platinum|publisher=[[Recording Industry Association of America]]|accessdate=July 15, 2011}}</ref> दोस्रो सत्रमा क्रिस् र वार्बलर्सको चार्ट सफलताका कारण १९ अप्रिल, २०११मा "[[ग्ली: द म्युजिक प्रेसेन्टस द वार्बलर्स]]" नामक एल्बम जारी भएको थियो। यो "[[बिलबोर्ड २००]]" चार्टमा नम्बर २मा डेब्यु गर्‍यो र आइट्युन्स एल्बम चार्टमा नम्बर २ सम्म पुग्यो।<ref>{{Cite news|url=http://www.billboard.com/news/glee-warblers-album-confirmed-for-april-1005089312.story#/news/glee-warblers-album-flies-high-on-billboard-1005155842.story|title={{-'}}Glee' Warblers Album Confirmed for April 19 Release|date=April 27, 2011|first=Keith|last=Caulfield|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|location=New York|accessdate=June 20, 2011}}</ref> २१ मे देखि ३ जुलाई, २०११ सम्म क्रिस्, र [[ग्ली (टिभी शृङ्खला)|ग्ली]]को कलाकारहरूले संयुक्त राज्य अमेरिका, क्यानाडा, इङ्ल्यान्ड र आयरल्यान्डमा "[[ग्ली लाईभ! इन कन्सर्ट!]]"मा प्रदर्शन गरे। [[बिलबोर्ड पत्रिका]]को अनुसार, यो २०११को सबैभन्दा सफल कन्सर्ट टुरमा १६औँ स्थानमा थियो र यसले कुल ४८५,००० मानिसहरूको उपस्थितिमा करिब $ ४० मिलियन डलर कमाएको थियो। [[स्टेपल्स सेन्टर]], [[नसाउ कोलिजियम]], र लन्डन र डबलिनको [[ओ टु एरेना]] (O२) सहित अरु सबै ४० दिनको कन्सर्टको टिकटहरू सबै नै बिक्रि भएको थियो।<ref name="darrencriss.snappages.com"/><ref name="25 Top Tours of 2011">{{cite web|title=25 Top Tours of 2011|url=http://www.billboard.com/features/the-year-in-pop-adele-makes-history-1005644432.story#/features/top-25-tours-of-2011-1005641362.story|publisher=Billboard Magazine|accessdate=18 February 2012}}</ref> क्रिस अहिले ग्लीको तेस्रो सत्रको लागि गीतहरू रेकर्डिंग गर्ने क्रममा छन। ==वकालत र सामाजिक योगदान== क्रिस् [[सिमान्तकृत यौन अभिमुखिकरण, लैङ्गिक पहिचान र यौन विशेषताका व्यक्ति#एलजिबिटी|एलजिबिटि]](LGBT) समुदाय र उनिहरूको कारणहरूको समर्थक हुन।<ref>{{cite web|author=Theater Jones |url=http://www.youtube.com/watch?v=8zHziucokoU |title=Glee's Darren Criss on reaching LGBT Youth |publisher=YouTube |date=February 6, 2011 |accessdate=September 27, 2011}}</ref><ref>{{cite web |last=Vary |first=Adam B. |url=http://popwatch.ew.com/2011/01/20/glee-gay-teens-ew-cover/ |title=This week's cover: How 'Glee' is leading TV's gay-teen revolution &#124; PopWatch &#124; EW.com |publisher=Popwatch.ew.com |date=January 20, 2011 |accessdate=September 27, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120119202019/http://popwatch.ew.com/2011/01/20/glee-gay-teens-ew-cover/ |date=January 19, 2012 }}</ref> डिसेम्बर २०१० र फेरि २०११ मा, उनले 'ट्रेवर लाईभ', जुन [[ट्रेभर परियोजना]] (समलैंगिक, उभयलिंगी, ट्रांसजेंडर युवाहरू माझ आत्महत्याको रोकथामको प्रयासमा केंद्रित सङ्गठन)को समर्थनमा गरिएको समारोहमा प्रदर्शन पनि गरे।<ref name="youtube3">{{cite web|author=Trevor Project |url=http://www.youtube.com/watch?v=q_SGA46QxP4 |title=Darren Criss performs "Not Alone" at Trevor Live |publisher=YouTube |date= |accessdate=September 27, 2011}}</ref><ref>{{cite web|title=Trevor Live|url=http://www.thetrevorproject.org/trevorlive|publisher=The Trevor Project|accessdate=5 December 2011}}</ref> क्रिस्‌ले ट्रेभर परियोजनालाई गरेको योगदानको लागि "[[भराईटि]]ज पावर अफ युथ फिल्यान्थ्रोपि पुरस्कार" पनि पाए।<ref name="variety1">{{cite news|title=Hollywood youth honored just 'cause|url=http://www.variety.com/article/VR1118044016|publisher=Variety Magazine|accessdate=15 October 2011|date=October 6, 2011}}</ref> क्रिस् "[[रक द भोट]]" सङ्गठन र त्यसको लोकतन्त्र दिवस अभियानको प्रवक्ता पनि हुन। २३ मार्च, २०११ मा, उनले राष्ट्रिय उच्च विद्यालयहरूमा "लोकतन्त्र कक्षा" नामक राष्ट्रिय नागरिकशास्त्र कार्यक्रम सुरु गर्न सहयोग गरे जसले "पप संस्कृति, भिडियो, कक्षामा चर्चा र सानो चुनावको उपयोग गरेर युवालाई चुनाव प्रक्रिया सिकाउने र यसमा प्रत्क्ष्य संलग्न हुने सीप सिकाउदछ।"<ref>{{cite web |url=http://www.rockthevote.com/about/press-room/press-releases/glees-darren-criss-and-kiis.html |title=Glee's Darren Criss and KIIS FM join Rock the Vote in Launching National "Democracy Day" |publisher=Rock the Vote |date=March 23, 2011 |accessdate=September 27, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110515060738/http://www.rockthevote.com/about/press-room/press-releases/glees-darren-criss-and-kiis.html |date=May 15, 2011 }}</ref><ref>{{cite web|author=Video from:Good Day LA |url=http://www.myfoxla.com/dpp/good_day_la/darren-criss-on-gdla-20110323 |title=Glee's Darren Criss on GDLA &#124; Good Day LA |publisher=Myfoxla.com |date=April 26, 2011 |accessdate=September 27, 2011}}</ref> क्रिस् "फेस्टिभल अफ न्यु अमेरिकन म्युजिकल्स"को पनि प्रवक्ता हुन। यस सङ्गठनको उद्देश्य भनेको रचनाकारहरू र कलाकारहरूलाई प्रशिक्षित गर्ने र यस प्रक्रियामा सङ्गीत आगामी पिढीको थिएटर दर्शकहरूको निर्माणलाई बढावा दिने काम गर्दछ।"<ref>{{cite web|title=The Festival of New American Musicals Spokesperson Darren Criss Announces The First Nation Wide Show Search for New Writers!|url=http://lafestival.org/|publisher=Festival of New American Musicals|accessdate=9 November 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111112002655/http://www.lafestival.org/ |date=12 November 2011 }}</ref> यसका मानार्थ सह-अध्यक्षहरू स्टिफन सन्डहाइम, स्टिफन श्वार्टज, जेरी हरमन, एंजेला ल्यान्सबरी, र जेसन अलेक्ज्यान्डर हुन।<ref>{{cite web|title=About Us|url=http://lafestival.org/about_us.html|publisher=Festival of New American Musicals|accessdate=9 November 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111003172738/http://www.lafestival.org/about_us.html |date=3 October 2011 }}</ref> क्रिस्‌ले [[अमेरिकन कन्जर्भेटरि थिएटर]], [[लस एंजलस्‌को एड्स परियोजना]], [[न्यु कन्जर्भेटरि थिएटर सेन्टर]], [[टोइज फर टट्स]], [[सिटी अफ होप न्याशनल मेडिकल सेन्टर]], [[मोशन पिक्चर एन्ड टेलिभिजन फन्ड]], पब्लिक स्कुल आर्टस्, [[म्युजिकेयर्स फाउन्डेशन]], [[दि ओल्ड भिक]], र [[एलिजाबेथ ग्लेसर पिडियाट्रिक एड्स फाउन्डेशन]] जस्ता विभिन्न च्यारिटिमा प्रदर्शन गरेका छन।<ref>{{cite web|title=Shows|url=http://darrencriss.snappages.com/shows.htm|publisher=Darren Criss Official Website|accessdate=21 November 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111113045326/http://darrencriss.snappages.com/shows.htm |date=13 November 2011 }}</ref> ==मिडियामा क्रिस्== क्रिस विभिन्न टिभी कार्यक्रमहरूमा अतिथिको रूपमा गएका छन जस्तै [[द एलेन डिजेनेरेस शो]],<ref>{{cite web |url=http://ellen.warnerbros.com/topics/?s=Darren+Criss |title=Darren Criss &#124; The Ellen DeGeneres Show |publisher=Ellen.warnerbros.com |date=April 22, 2011 |accessdate=September 27, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120323055221/http://ellen.warnerbros.com/topics/?s=Darren+Criss |date=March 23, 2012 }}</ref> [[लाईभ विथ रिजस एण्ड केली]],<ref>{{cite news|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/glees-blaine-dalton-academy-warblers-165063 |title='Glee's' Blaine, Dalton Academy Warblers to Release Album |publisher=The Hollywood Reporter |date= |accessdate=September 27, 2011 |first=Kimberly |last=Nordyke}}</ref> [[द ग्ली प्रजेक्ट]],<ref>{{cite web|last=Wang |first=Cynthia |url=http://www.people.com/people/article/0,,20510877,00.html |title=The Glee Project: Glee's Darren Criss Makes Appearance |publisher=People.com |date=July 16, 2011 |accessdate=September 27, 2011}}</ref> [[एक्सेस हलिवुड]],<ref>{{cite web|title=Access Hollywood Live|url=http://www.youtube.com/watch?v=FuZ9RsouSSs&feature=youtube_gdata_player|publisher=YouTube|accessdate=21 January 2012}}</ref> [[एमटिभी]]<ref>{{cite web|title=Watch Glee's Darren Criss Perform Live on 'The Seven'|url=http://buzzworthy.mtv.com/2010/12/01/glee-darren-criss-performance-video-mtv-the-seven/|publisher=MTV|accessdate=14 February 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101204042552/http://buzzworthy.mtv.com/2010/12/01/glee-darren-criss-performance-video-mtv-the-seven |date=4 December 2010 }}</ref> र [[द टुडे शो]]।<ref>{{cite web|url=http://www.playbill.com/playblog/2011/04/darren-criss-and-the-warblers-hit-the-today-show-video/ |title=Darren Criss and the Warblers Hit the "Today Show" (Video) - Playblog |publisher=Playbill.com |date=April 19, 2011 |accessdate=September 27, 2011}}</ref> क्रिस् [[बिलबोर्ड]], [[आउट]], [[प्लेबिल]], [[टिभी गाईड]], [[द म्यान]], [[प्रेस्टिज]] र [[इन्टरटेन्मेन्ट विक्ली]] जस्ता विभिन्न पत्रिकाहरूको आवरण पृष्ठ पनि आएका छन।<ref>{{cite web |url=http://darrencriss.snappages.com/ |title=Darren Criss |publisher=Darrencriss.snappages.com |date= |accessdate=September 27, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110806194257/http://darrencriss.snappages.com/ |date=August 6, 2011 }}</ref> उनी [[पिपल]],<ref>{{cite web |url=http://darrencriss.snappages.com/blog/2011/05/06/darren-criss-in-people-magazine |title=Darren Criss - Darren Criss in People Magazine |publisher=Darrencriss.snappages.com |date= |accessdate=September 27, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110903110430/http://darrencriss.snappages.com/blog/2011/05/06/darren-criss-in-people-magazine |date=September 3, 2011 }}</ref> [[इनस्टाइल]],<ref>{{cite web |author=By Bruna Bürger |url=http://www.gleefanslive.com/2011/09/darren-criss-in-instyle-magazine.html |title=Darren Criss in InStyle Magazine |publisher=Glee Fans Live |date=February 20, 2011 |accessdate=September 27, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120402191312/http://www.gleefanslive.com/2011/09/darren-criss-in-instyle-magazine.html |date=April 2, 2012 }}</ref> [[इन्टरभिउ]],<ref>{{cite web|url=http://www.interviewmagazine.com/culture/darren-criss |title=Darren Criss |publisher=Interview Magazine |date=August 4, 2011 |accessdate=September 27, 2011}}</ref> [[भोग]],<ref>{{cite web|last=Yaeger|first=Lynn|title=Show Stoppers: Glee Comes to Fashion's Night Out|url=http://www.vogue.com/magazine/article/show-stoppers-glee-comes-to-fashions-night-out/|publisher=Vogue Magazine|accessdate=15 October 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111005022436/http://www.vogue.com/magazine/article/show-stoppers-glee-comes-to-fashions-night-out/ |date=5 October 2011 }}</ref> [[टिन भोग]],<ref>{{cite web|title=Video: Darren Criss in Teen Vogue|url=http://www.teenvogue.com/industry/video/2012/01/darren-criss-how-to-succeed-in-business|publisher=Teen Vogue|accessdate=6 January 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120109080805/http://www.teenvogue.com/industry/video/2012/01/darren-criss-how-to-succeed-in-business |date=9 January 2012 }}</ref> [[जिक्यु]],<ref>{{cite web |author=By Lauren BansPhotographs by Kai Z Feng |url=http://www.gq.com/style/wear-it-now/201106/darren-criss-gq-june-2011 |title=Darren Criss GQ Interview - June 2011: Wear It Now |publisher=GQ |date=June 2011 |accessdate=September 27, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111018230031/http://www.gq.com/style/wear-it-now/201106/darren-criss-gq-june-2011 |date=October 18, 2011 }}</ref> [[रोलिन्ग स्टोन]],<ref>{{cite web|last=Futterman|first=Erica|title=Exclusive: 'Glee' Star Darren Criss on the Warblers' Album|url=http://www.rollingstone.com/culture/blogs/rolling-stone-video-blog/exclusive-glee-star-darren-criss-on-the-warblers-album-20110418|publisher=Rolling Stone Magazine|accessdate=29 November 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110906034237/http://www.rollingstone.com/culture/blogs/rolling-stone-video-blog/exclusive-glee-star-darren-criss-on-the-warblers-album-20110418 |date=6 September 2011 }}</ref> [[भराईटि]],<ref>{{cite news|last=Cox|first=Gordon|title=Criss powers 'Succeed' B.O. on B'way|url=http://www.variety.com/article/VR1118048327|publisher=Variety Magazine|accessdate=10 January 2012|date=January 9, 2012}}</ref> [[हलिवुड रिपोर्टर]],<ref>{{cite news|last=Ford|first=Rebecca|title=Daniel Radcliffe and 'How to Succeed' Successor Darren Criss Finally Meet|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/daniel-radcliffe-darren-criss-how-succeed-business-nick-jonas-279952|publisher=The Hollywood Reporter|accessdate=10 January 2012}}</ref> [[डिटेल्स]],<ref>{{cite web|last=Rapkin|first=Mickey|title=Glee Star Darren Criss|url=http://www.details.com/celebrities-entertainment/movies-and-tv/201202/darren-criss-glee-broadway-how-to-succeed-without-trying|publisher=Details magazine|accessdate=11 January 2012}}</ref> [[शिकागो ट्रिब्यून]],<ref>{{cite news|last=Smith|first=Liz|title=Darren Criss 'succeeds' by really trying|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/sns-201201111600--tms--lizsmittr--x-a20120112jan12,0,154829.story|publisher=The Chicago Tribune|accessdate=12 January 2012|archiveurl=https://archive.is/bq9gT|archivedate=20 January 2013}}</ref> र [[न्यूयर्क टाइम्स]]<ref>{{cite news|last=Healy|first=Patrick|title='Glee' Star Gets a Turn on Broadway|url=http://www.nytimes.com/2012/01/03/theater/darren-criss-of-glee-fills-daniel-radcliffes-shoes.html?_r=1&hpw|publisher=The New York Times|accessdate=2 January 2012|date=January 2, 2012}}</ref> मा पनि फिचर गरिएका छन। क्रिस् [[युनिक्लो]], एक जापानी कपडाको कम्पनिको विज्ञापन (२०११)मा पनि छन।<ref>{{cite web|url=http://www.uniqlo.com/nyc/voices/16/ |title=Voices Of New York |publisher=UNIQLO |date= |accessdate=2011-10-18}}</ref> क्रिस् [[पिपल पत्रिका]]को [[सेक्सियस्ट जीवित पुरुष]] मध्येमा एक थिए र [[आफ्टर एल्टन]]को २०११को "हट १००" सूचीमा नं. #१ स्थानमा थिए।<ref>{{cite web|last=Harvey|first=Isla|title=Bradley Cooper gets voted "Sexiest Man Alive|url=http://www.monstersandcritics.com/people/news/article_1675662.php/Bradley-Cooper-gets-voted-Sexiest-Man-Alive|publisher=Monsters and Critics|accessdate=17 November 2011}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|title=Hot 100|url=http://www.afterelton.com/2011-hot-100-results?page=0%2C22|publisher=AfterElton|accessdate=22 January 2012}}</ref> क्रिस् [[जिक्यु पत्रिका]]को "३० अन्डर ३०: द मोस्ट स्टाईलिश योङ मेन इन हलिउड (२०१२)"को नं. #१ स्थानमा छन।<ref>{{cite web|last=GQ Staff|title=30 Under 30: The Most Stylish Young Men In Hollywood|url=http://www.gq.com/style/profiles/201203/30-most-stylish-celebrities-under-30#slide=30|publisher=GQ Magazine|accessdate=6 March 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150329150336/http://www.gq.com/style/profiles/201203/30-most-stylish-celebrities-under-30#slide=30 |date=29 March 2015 }}</ref> ==व्यावसायिक श्रेय== {| class="wikitable" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! colspan="4" style="background: LightSteelBlue;"|थिएटर (नाटक) |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! वर्ष ! शीषर्क ! भुमिका ! टिप्पणी |- | style="text-align:center;"|१९९७ | ''[[फ्यानि]]'' <ref>{{cite web|title=Fanny|url=http://42ndstmoon.org/fanny|publisher=42nd Street Moon|accessdate=14 November 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120501201949/http://42ndstmoon.org/fanny |date=1 May 2012 }}</ref> | सेजारिओ |[[४२औं स्ट्रीट मुन]] थिएटर कम्पनी |- | style="text-align:center;"|१९९८ | ''[[डु आई हियर अ वाल्टज?]]'' <ref>{{cite web|title=Do I Hear a Waltz?|url=http://42ndstmoon.org/do-i-hear-a-waltz|publisher=42nd Street Moon|accessdate=14 November 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120501202022/http://42ndstmoon.org/do-i-hear-a-waltz |date=1 May 2012 }}</ref> | मउरो |[[४२औं स्ट्रीट मुन]] थिएटर कम्पनी |- | style="text-align:center;"|१९९९ | ''[[बेब्स इन आर्म्स]]'' <ref>{{cite web|title=Babes in Arms|url=http://42ndstmoon.org/babes-in-arms-1999|publisher=42nd Street Moon|accessdate=14 November 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120501202119/http://42ndstmoon.org/babes-in-arms-1999 |date=1 May 2012 }}</ref> | बिउरेगार्ड कालहोन |[[४२औं स्ट्रीट मुन]] थिएटर कम्पनी |- | style="text-align:center;"|२००१ |''[[सरभेन्ट अफ टु मास्टर्स]]'' <ref>{{cite web|title=Servant of Two Masters|url=http://www.printroom.com/ViewGallery.asp?evgroupid=0&userid=siprep2003&gallery_id=1416925&curpage=6|publisher=St. Ignatius College Preparatory|accessdate=23 November 2011|year=2001}}</ref> |सिल्भियो |[[सेन्ट इग्नेटियस कलेज प्रिपरेटोरि]] |- | style="text-align:center;"|२००३ |''[[रुमर्स]]'' <ref>{{cite web|title=Genesis IV|url=http://www.simagis.org/genesis/documents/Genesiswinter0304.pdf|publisher=Saint Ignatius College Preparatory|accessdate=15 October 2011}}</ref> |केन गोरम्यान |[[सेन्ट इग्नेटियस कलेज प्रिपरेटोरि]] |- | style="text-align:center;"|२००३ |''[[चेस(म्युजिकल)|चेस]]'' <ref>{{cite web|title=Chess|url=http://www.printroom.com/ViewGallery.asp?evgroupid=0&userid=siprep2003&gallery_id=13992&curpage=4|publisher=St. Ignatius College Preparatory|accessdate=22 November 2011}}</ref> |दि अमेरिकन |[[सेन्ट इग्नेटियस कलेज प्रिपरेटोरि]] |- | style="text-align:center;"|२००४ |''[[द म्युजिक म्यान]]'' <ref>{{cite web|url=http://www.printroom.com/ViewGallery.asp?evgroupid=0&userid=siprep2003&gallery_id=63852&curpage=3 |title=View Gallery |publisher=Printroom.com |date=October 5, 2004 |accessdate=September 27, 2011}}</ref> |बार्बरशप क्वाट्रेटका एक सदस्य |[[सेन्ट इग्नेटियस कलेज प्रिपरेटोरि]] |- | style="text-align:center;"|२००५ |''[[द डायरी अफ ऐनी फ्र्यान्क (नाटक)|द डायरी अफ ऐनी फ्र्यान्क]]'' <ref name="reelaccess.com"/><ref>{{cite web |url=http://darrencriss.com.br/gallery/thumbnails.php?album=161 |title=Diary of Anne Frank - 2005 |publisher=Darrencriss.com.br |date=May 15, 2011 |accessdate=September 27, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120331024201/http://darrencriss.com.br/gallery/thumbnails.php?album=161 |date=March 31, 2012 }}</ref> |पिटर |[[सेन्ट इग्नेटियस कलेज प्रिपरेटोरि]] |- | style="text-align:center;"|२००५ |''[[फिड्डलर अन द रुफ]]'' <ref name="siprep.org">{{cite web|url=http://www.siprep.org/uploaded/genesis/documents/Genesis05Summer.pdf |title=Fiddler on the Roof |publisher=Siprep.org |date= |accessdate=September 27, 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://darrencriss.com.br/gallery/thumbnails.php?album=160 |title=Fiddler on the Roof - 2005 |publisher=Darrencriss.com.br |date=May 15, 2011 |accessdate=September 27, 2011}}</ref> |[[टेभ्ए]] |[[सेन्ट इग्नेटियस कलेज प्रिपरेटोरि]] |- | style="text-align:center;"|छैन |''[[ए क्रिसमस क्यारोल]]'' <ref name="Fanny"/> |पिप |[[अमेरिकन कन्जर्भेटरि थिएटर]] |- | style="text-align:center;"|छैन |''[[ए मिडसमर्स नाईट्स ड्रिम्]]''<ref name="blogspot1"/> |छैन |[[अमेरिकन कन्जर्भेटरि थिएटर]] |- | style="text-align:center;"|छैन |''[[द भोएसे इन्हेरिटेन्स]]'' <ref name="blogspot1"/> |छैन |[[अमेरिकन कन्जर्भेटरि थिएटर]] |- | style="text-align:center;"|२००५ |''शेड अ लिटल लाईट: द म्युजिक अफ [[जेम्स टेलर]]'' <ref>{{cite web|url=http://www.act-sf.org/press/james_taylor.html |title=American Conservatory Theater: Press Photos from Shed a Little Light: The Music of James Taylor |publisher=Act-sf.org |date=July 3, 2005 |accessdate=September 27, 2011}}</ref><ref>{{cite web|last=Kelley|first=Ryan|title=Shed a Little Light: The Music of James Taylor|url=http://ryankellett.com/2005/06/25/shed-a-little-light-the-music-of-james-taylor/|publisher=Ryankellet.com|accessdate=25 November 2011}}</ref> |गायक तथा सङ्गीतकार |[[अमेरिकन कन्जर्भेटरि थिएटर]] |- | style="text-align:center;"|२००६ |''पेपर कनुज'' <ref>{{cite web|title=Synopsis of Plays|url=http://zeitgeistartworks.com/Collisions2.htm|publisher=Zeitgeist Artworks|accessdate=10 November 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110922015827/http://zeitgeistartworks.com/Collisions2.htm |date=22 September 2011 }}</ref><ref>{{cite web|title=Mission Arts Monthly|url=http://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:12SYlS1npwoJ:www.missionarts.org/0608/0608.pdf+collisions+in+the+solar+system,+jon+sims+center,+2006,+paper+canoes&hl=en&gl=us&pid=bl&srcid=ADGEESj8A83S1aks8HKY7s9F97UY9Lcj6ifClHPAafCBeF0vE-DPUKosLyGGjG6wWJcE0QtYhC-BjbwwIt1Ml18_4gVf47k5Etr01Q7TCvwFzVVIPL5quTh9xjNY6VLbi1p4_BdLhbgn&sig=AHIEtbQ60SSti63HHQK0b8Xo-i_ozWXCxQ|publisher=Mission Arts|accessdate=10 November 2011|month=Aug & Sept|year=2006}}</ref> |साल्मन |जाइटजिस्ट आर्टवर्क्स |- | style="text-align:center;"|छैन |''[[अ फ्यू गुड मेन (नाटक)|अ फ्यू गुड मेन]]'' <ref name="reelaccess.com"/> |डसन |[[मिशिगन विश्वविद्यालय]] |- | style="text-align:center;"|२००६ |''थिन्ग्स् यु शुड्न्ट से पास्ट मिडनाईट'' <ref name="reelaccess.com"/> |बेन |[[मिशिगन विश्वविद्यालय]] |- | style="text-align:center;"|२००६ |''[[प्लेइन्ग फर टाईम (चलचित्र)|प्लेइन्ग फर टाईम]]''<ref name="reelaccess.com"/><ref>{{cite web |url=http://www.music.umich.edu/performances_events/productions/06-07/amopening-main.htm |title=amopening-main.html |publisher=Music.umich.edu |date=April 8, 2006 |accessdate=September 27, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110910203846/http://www.music.umich.edu/performances_events/productions/06-07/amopening-main.htm |date=September 10, 2011 }}</ref> |[[सेलिस्ट]] |[[मिशिगन विश्वविद्यालय]] |- | style="text-align:center;"|२००६ |''पोस्थुमस'' <ref name="Goodbye, my love">{{cite web|url=http://www.michigandaily.com/content/goodbye-my-love |title=Goodbye, my love |publisher=The Michigan Daily |date=December 8, 2006 |accessdate=September 27, 2011}}</ref> |पोस्थुमस |सह-लेखक<ref name="Goodbye, my love"/><br>बेसमेन्ट आर्ट्स, [[मिशिगन विश्वविद्यालय]] |- | style="text-align:center;"|२००७ |''[[लाईफ ईज अ ड्रिम]] <ref>{{cite web|title=Life is a Dream|url=http://andrewhilldesign.com/Lifes_A_Dream.html|publisher=Andrew Hill|accessdate=12 February 2012}}{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |छैन |बेसमेन्ट आर्ट्स, [[मिशिगन विश्वविद्यालय]] |- | style="text-align:center;"|२००७ |''[[द क्रिप्पल अफ इनिशमान]]''<ref name="reelaccess.com"/><ref>{{cite web|title=Student Mini-Grant Previously Funded Activites|url=http://www3.arts.umich.edu/funding/students/previously_funded.php#w07|publisher=University of Michigan|accessdate=10 November 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111012084907/http://www3.arts.umich.edu/funding/students/previously_funded.php#w07 |date=12 October 2011 }}</ref> |बेब्बीबब्बि बेन्नेट् |बेसमेन्ट आर्ट्स, [[मिशिगन विश्वविद्यालय]] |- | style="text-align:center;"|२००८ |''[[प्राइड एन्ड प्रेजुडिस]]'' <ref>{{cite web|title=Pride and Prejudice|url=http://www.music.umich.edu/performances_events/productions/08-09/documents/PnPprogram.pdf|publisher=University of Michigan|accessdate=15 October 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110911020800/http://www.music.umich.edu/performances_events/productions/08-09/documents/PnPprogram.pdf |date=11 September 2011 }}</ref> |[[जोर्ज विक्ह्याम]] |[[मिशिगन विश्वविद्यालय]] |- | style="text-align:center;"|२००८ |''[[द लास्ट डेज अफ जुडास इस्करियोट]]'' <ref name="reelaccess.com"/><ref>{{cite web|author=om een reactie te plaatsen! |url=http://www.youtube.com/watch?v=cWd_Lc66bsg |title=The Last Days of Judas Iscariot |publisher=YouTube |date=October 17, 2010 |accessdate=September 27, 2011}}</ref> |[[जुडास इस्करियोट]] |बेसमेन्ट आर्ट्स, [[मिशिगन विश्वविद्यालय]] |- | style="text-align:center;"|२००९ |''[[द पिल्लोम्यान]]'' <ref>{{cite web|last=Saito|first=June|title=The Pillowman|url=http://junesaito.com/Portfolio_Site/Costume_Design/Pages/The_Pillowman.html#grid|publisher=www.junesaito.com|accessdate=9 December 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120426041519/http://junesaito.com/Portfolio_Site/Costume_Design/Pages/The_Pillowman.html#grid |date=26 April 2012 }}</ref> |छैन |निर्देशक<br>बेसमेन्ट आर्ट्स, [[मिशिगन विश्वविद्यालय]] |- | style="text-align:center;"|२००९ |''[[समरटाईम (२००० नाटक)|समरटाईम]]'' <ref>{{cite web|title=Summertime |url=http://www.youtube.com/watch?v=fXOq7HLwSdY |publisher=YouTube |accessdate=15 October 2011}}</ref> |फ्रान्क्वा |बेसमेन्ट आर्ट्स, [[मिशिगन विश्वविद्यालय]] |- | style="text-align:center;"|२००९ | ''[[अ भेरि पट्टर म्युजिकल]]'' <ref>{{cite web|title=A Very Potter Musical|url=http://www.teamstarkid.com/avpm.html|publisher=Team Starkid|accessdate=16 October 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111010224501/http://www.teamstarkid.com/avpm.html |date=10 October 2011 }}</ref> |[[ह्यारी पट्टर (पात्र)|ह्यारी पट्टर]] | प्रमुख भुमिका<br> सह-रचनाकार <ref name="davenport1">{{cite news|last=Davenport|first=Misha|title=Darren Criss from 'Glee,' Starkid launch Chicago home with 'Starship'|url=http://www.suntimes.com/photos/galleries/3703284-421/darren-criss-from-glee-starkid-launch-chicago-home-with-starship.html|publisher=Chicago Sun-Times|accessdate=16 October 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110629195958/http://www.suntimes.com/photos/galleries/3703284-421/darren-criss-from-glee-starkid-launch-chicago-home-with-starship.html |date=29 June 2011 }}</ref><br>[[स्टारकिड प्रोडक्शन्स्]], [[मिशिगन विश्वविद्यालय]] |- | style="text-align:center;"|२००९ | ''[[मि एण्ड माई डिक]]'' <ref>{{cite web|title=Me and My Dick|url=http://www.teamstarkid.com/mamd.html|publisher=Team Starkid|accessdate=17 October 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111010234103/http://teamstarkid.com/mamd.html |date=10 October 2011 }}</ref> | इटालियन रेष्टुरेन्टका मालिक | क्यामिओ (आवाज मात्र)<br> सह-रचनाकार<ref name="Billboard"/> र गितारिष्ट<br>[[स्टारकिड प्रोडक्शन्स्]], [[मिशिगन विश्वविद्यालय]] |- | style="text-align:center;"|२०१० | ''[[अ भेरि पट्टर सिक्वल]]'' <ref>{{cite web|title=A Very Potter Sequel|url=http://www.teamstarkid.com/avps.html|publisher=Team Starkid|accessdate=17 October 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111018150714/http://www.teamstarkid.com/avps.html |date=18 October 2011 }}</ref> |[[ह्यारी पट्टर (पात्र)|ह्यारी पट्टर]] | प्रमुख भुमिका<br> गीतकार तथा रचनाकार<ref name="Ew.com">{{cite web|last=Smith|first=Grady|title='A Very Potter Musical' star Darren Criss talks about his new EP and the future for Team StarKid|url=http://music-mix.ew.com/2010/07/30/a-very-potter-musical-star-darren-criss-talks-about-his-new-ep-and-the-future-for-team-starkid/|publisher=''[[Entertainment Weekly]]''|accessdate=26 July 2011|date=30 July 2010}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120202203126/http://music-mix.ew.com/2010/07/30/a-very-potter-musical-star-darren-criss-talks-about-his-new-ep-and-the-future-for-team-starkid/ |date=2 February 2012 }}</ref> <br>सह-निर्माता<br>[[स्टारकिड प्रोडक्शन्स्]], [[मिशिगन विश्वविद्यालय]] |- | style="text-align:center;"|२०११ | ''[[स्टारशिप (म्युजिकल)|स्टारशिप]]'' <ref>{{cite web|title=Starship|url=http://www.teamstarkid.com/starship.html|publisher=Team Starkid|accessdate=17 October 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110811235246/http://www.teamstarkid.com/starship.html |date=11 August 2011 }}</ref> | छैन | गीतकार तथा रचनाकार<ref name="davenport1"/><br>[[स्टारकिड प्रोडक्शन्स्]], हुभर-लेप्पेन थिएटर, शिकागो |- | style="text-align:center;"|२०१२ | ''[[हाउ टु सक्सिड इन बिजनेस विथाउट रियल्ली ट्राइन्ग]]'' <ref name="broadway1"/> | जे. पिएरपोन्ट फिन्च | प्रमुख भुमिका<br>[[ब्रडवे थएटर|ब्रडवे]] |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! colspan="4" style="background: LightSteelBlue;"|टेलिभिजन |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! वर्ष ! शीर्षक ! भुमिका ! टिप्पणी |- | style="text-align:center;"|२००९ | ''[[इस्टविक (टिभी शृङ्खला)|इस्टविक]]'' | जश बर्टन | रिक्करिन्ग भुमिका, ५ भाग |- | style="text-align:center;"|२०१० | ''[[कोल्ड केस (टिभी शृङ्खला)|कोल्ड केस]]'' | रुबेन ह्यारिस | भाग: "[[कोल्ड केस (सत्र ७)|फ्रि लभ]]" |- | style="text-align:center;"|२०१०–<br>हाल | ''[[ग्ली (टिभी शृङ्खला)|ग्ली]]'' | [[ब्लेन एंडरसन]] | रिक्करिन्ग भुमिका ([[ग्ली (सत्र २)|दोस्रो सत्र]]) १४ भाग<br> शृङ्खलाको रेगुलर ([[ग्ली (सत्र ३)|तेस्रो सत्र]]) <ref>{{cite web|title=Glee Cast|url=http://www.fox.com/glee/bios/darren-criss/|publisher=FOX|accessdate=3 January 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120107013801/http://www.fox.com/glee/bios/darren-criss |date=7 January 2012 }}</ref> |- | style="text-align:center;"|२०११ | ''[[आर्चर (टिभी शृङ्खला)|आर्चर]]'' | माईकि र टम्मि | भाग: "[[आर्चर (सत्र २)|प्लेसबो ईफेक्ट]]" (आवाज) |- | style="text-align:center;"|२०११ | ''[[द ग्ली प्रजेक्ट]]'' | आफू नै | भाग: "ईन्डिभिजुवालिटि", "प्याराबिलिटि, and "ग्ली-अलिटि" |- | style="text-align:center;"|२०१२ | ''[[द क्लिभल्यान्ड शो]]'' <ref>{{cite web|author=Monday |url=http://www.orderofthestarkid.com/featured-articles/2011/5/9/an-order-interview-with-pat-brady.html |title=Featured Articles - An Order Interview With Pat Brady |publisher=Order of the StarKid |date=May 9, 2011 |accessdate=September 27, 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hollywoodreporter.com/live-feed/jane-lynch-darren-criss-ricky-219857 |title=Jane Lynch, Darren Criss, Ricky Gervais, Sarah Michelle Gellar Among Fox's Animation Domination Guest Voices |publisher=Hollywood Reporter |date= August 5, 2011|accessdate=September 27, 2011 |first=Lesley |last=Goldberg}}</ref> | टिबिए (घोषणा हुन बाँँकी) | भाग: टिबिए (आवाज) |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! colspan="4" style="background: LightSteelBlue;"|चलचित्र |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! style="text-align:center;"| वर्ष ! style="width:171px;"| शीर्षक ! style="width:151px;"| भुमिका ! style="width:441px;"| टिप्पणी |- | style="text-align:center;"|२००५ | ''आई अडोरा यु'' <ref>{{cite web|title=I Adora You|url=http://www.youtube.com/watch?v=8C77dHkgsTM&feature=youtube_gdata_player|publisher=YouTube|accessdate=20 January 2012}}</ref> | जश | लघु चलचित्र, सानो भुमिका |- | style="text-align:center;"|२००९ | ''वाकर फिलिप्स'' <ref>{{cite web|title=Walker Phillips|url=http://www.youtube.com/watch?v=hpq2P_iCJhw&feature=youtube_gdata_player|publisher=YouTube|accessdate=20 January 2012}}</ref> | एलिअट | लघु चलचित्र |- | style="text-align:center;"|२०११ | ''[[ग्ली: द ३डि कन्सर्ट मुभि]]'' | [[ब्लेन एंडरसन]] | चलचित्र डेब्यु |- | style="text-align:center;"|२०१२ | ''ईमोजिन'' | लि |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! colspan="4" style="background: LightSteelBlue;"|ईन्टरनेट |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! वर्ष ! शीर्षक ! भुमिका ! टिप्पणी |- | style="text-align:center;"|२००८ | ''द्याट मिडिया शो'' <ref name="autogenerated2"/> | संचालक | ३ भाग (#१, #२, #५)<br>हलिवुड, चलचित्र र भिजुवल इफेक्टस सम्बन्धिको अनलाईन कार्यक्रम<ref name="autogenerated2">{{cite web|title=That Media Show|url=http://blip.tv/that-media-show|publisher=Blip.tv|accessdate=22 October 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120108025700/http://blip.tv/that-media-show |date=8 January 2012 }}</ref> |- | style="text-align:center;"|२००९ | ''लिटल व्हाइट लाई'' <ref name="youtube1"/> | टोबि फिलिप्स | मुख्य भुमिका, ८ भाग<br>सह-रचनाकार तथा सङ्गीत निर्माता<br>[[स्टारकिड प्रोडक्शन्स्]] |- | style="text-align:center;"|२०११ |''ग्रूप'' <ref name="youtube2"/> |ल्यान्स |क्यामिओ<br> निर्माता तथा लेखक: डेरेक क्रान्ट्ज र निक कोवालजिक<ref name="youtube2">{{cite web|title=Group&nbsp;— Episode 1|url=http://www.youtube.com/watch?v=61mqDqo81r4&feature=youtube_gdata_player|publisher=YouTube|accessdate=19 January 2012}}</ref> |- | style="text-align:center;"|२०११ | ''लाईफ अफ लियोपोल्ड'' <ref name="Life Of Leopold"/> | लियोपोल्ड बोनार | मुख्य भुमिका, आवाज मात्र |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! colspan="4" style="background: LightSteelBlue;"|भिडियो गेम्स |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! वर्ष ! शीर्षक ! भुमिका ! टिप्पणी |- | style="text-align:center;"|२०११ | ''[[डेड अर अलाईभ: डिमेन्सन्स]]'' | [[ज्यान लि]] | |} ==सांगीतिक प्रदर्शन== {| class="wikitable" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! colspan="4" style="background:#EEE8AA;"|छानिएका सांगीतिक प्रदर्शनहरू |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! वर्ष !! घटना !! स्थान !! टिप्पणी |- | style="text-align:center;"|२०१० र २०११ || ट्रेभर लाईभ || लस एन्जलस, क्यालिफोर्निया || [[द ट्रेभर प्रजेक्ट]]को लागि। क्रिस्‌ले ''[[ग्ली (टिभी शृङ्खला)|ग्ली]]''का डाल्टन अक्याडमि वार्बलर्स र [[केटि पेर्रि]] सँग गीत गाए (२०१०)।<ref name="youtube3"/> २०११ मा, उनले [[टम जोन्स (गायक)|टम जोन्स]]को चर्चित गीत, "[[ईट्स नट अन्युजुअल]]" गाए।<ref>{{cite web|last=Halterman|first=Jim|title=Trevor Live|url=http://www.afterelton.com/people/2011/12/trevor-live-interviews-darren-criss-josh-duhamel|publisher=After Elton|accessdate=29 January 2012}}</ref> |- | style="text-align:center;"|२०११ || [[म्युजिकेयर्स पर्सन अफ द इयर]] || लस एन्जलस, क्यालिफोर्निया || क्रिस् र ''[[ग्ली (टिभी शृङ्खला)|ग्ली]]''का डाल्टन अक्याडमि वार्बलर्स [[बार्बरा स्ट्राईस्यान्ड]] [[म्युजिकेयर्स पर्सन अफ द इयस]] भएको अवसरमा प्रदर्शन।<ref>{{cite web|url=http://www.grammy.org/musicares/news/barbra-streisand-named-2011-musicares-person-of-year |title=Barbra Streisand Named 2011 MusiCares Person Of The Year |publisher=GRAMMY.org |date= |accessdate=September 27, 2011}}</ref> |- | style="text-align:center;"|२०११ || [[द व्हिफेनपुफ्स|द येल व्हिफेनपुफ्स]] ईन कन्सर्ट || सान्टा मोनिका, क्यालिफोर्निया || पब्लिक स्कुल आर्ट्सको लागि।<ref>{{cite web |url=http://www.yalela.org/article.html?aid=111 |title=The Yale Club of Los Angeles |publisher=Yalela.org |date=March 11, 2011 |accessdate=September 27, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120321202045/http://www.yalela.org/article.html?aid=111 |date=March 21, 2012 }}</ref> |- | style="text-align:center;"|२०११ || [[सिटि अफ होप न्यासनल मेडिकल सेन्टर|सिटि अफ होप]] कन्सर्ट || लस एन्जलस, क्यालिफोर्निया || [[सिटि अफ होप न्यासनल मेडिकल सेन्टर|सिटि अफ होप]]को क्यान्सर उपचार केन्द्रको लागि। क्रिस्, ''[[ग्ली (टिभी शृङ्खला)|ग्ली]]''का डाल्टन अक्याडमि वार्बलर्स र [[ईगल्स (समुह)|ईगल्स]]ले, शेलि र [[अर्भिन्ग एजोफ्फ]]को सम्मानमा प्रदर्शन गरेका थिए।<ref>{{cite web|last=Kim|first=Laura|title=Stars and supporters pay tribute to leader from the world of entertainment, raise funds for City of Hope|url=http://www.cityofhope.org/about/publications/hope-news/2011-vol-06-num-18-may-23/Pages/stars-and-supporters-pay-tribute-to-leader-from-the-world-of-entertainment-raise-funds-for-city-of-hope.aspx|publisher=City Of Hope|accessdate=31 October 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120406211235/http://www.cityofhope.org/about/publications/hope-news/2011-vol-06-num-18-may-23/Pages/stars-and-supporters-pay-tribute-to-leader-from-the-world-of-entertainment-raise-funds-for-city-of-hope.aspx |date=6 April 2012 }}</ref> |- | style="text-align:center;"|२०११ || [[ग्ली लाईभ! इन कन्सर्ट!]] || संयुक्त राज्य अमेरिका, क्यानडा, इङ्ल्यान्ड, आयरल्यान्ड || ]]|२०११को १६औँ सफल कन्सर्ट टुर जसमा कुल ४८५,००० मानिसहरूको उपस्थिति थियो। [[स्टेपल्स सेन्टर]], [[नसाउ कोलिजियम]], र लन्डन र डबलिनको [[ओ टु एरेना]] (O2) सहित अरु सबै ४० दिनको कन्सर्टको टिकटहरू सबै नै बिक्रि भएको थियो।<ref name="darrencriss.snappages.com"/><ref name="25 Top Tours of 2011"/> |- | style="text-align:center;"|२०११ || [[अमेरिकन सोसायटी अफ कम्पोजरस, अथरस एण्ड पब्लिशरस|ए एस सि ए पि]] पप म्युजिक अवार्डस् || लस एन्जलस, क्यालिफोर्निया || क्रिस्‌ले [[रड स्टिवर्ट]]को सम्मानमा उनको "[[ड या थिन्क आई एम सेक्सि?]]" भन्ने गीत गाए।<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.biz/bbbiz/industry/publishing/rod-stewart-honored-at-ascap-s-pop-music-1005160912.story |title=Rod Stewart Honored at ASCAP's Pop Music Awards |publisher=Billboard.biz |date=April 28, 2011 |accessdate=September 27, 2011}}</ref><ref>{{cite web|author=om een reactie te plaatsen! |url=http://www.youtube.com/watch?v=KY0uE3cYriA |title=Darren Criss performing Do Ya Think I'm Sexy at the 2011 ASCAP Pop Awards |publisher=YouTube |date=April 28, 2011 |accessdate=September 27, 2011}}</ref> |- | style="text-align:center;"|२०११ || [[येल ग्ली क्लब]] कन्सर्ट || सान फ्रान्सिस्को, क्यालिफोर्निया || [[न्यु कन्जर्भेटरि थिएटर सेन्टर]]को युथ झवेर एजुकेश्नल थिएटर कार्यक्रम र नो बुल्लि संस्थाको लागि प्रर्दशन।<ref>{{cite web|last=Propst|first=Andy|title=Glee's Darren Criss to Join Yale Glee Club for May 14 Benefit Concert|url=http://www.theatermania.com/san-francisco/news/04-2011/glees-darren-criss-to-join-yale-glee-club-for-may_35852.html|publisher=Theater Mania|accessdate=14 November 2011}}</ref> |- | style="text-align:center;"|२०११ || ''[[बिलबोर्ड (पत्रिका)|बिलबोर्ड]]'' / ''[[द हलिउड रिपोर्टर]]'' फिल्म र टिभी म्युजिक कन्फ्रेन्स || लस एन्जलस, क्यालिफोर्निया || क्रिस्‌ र ब्रडवेकी [[लिया सलोन्गा]]ले रचनाकार [[एलन मेनकेन]]लाई [[द वाल्ट डिज्नी कम्पनी|डिज्नी]]का गीतहरू गाएर सम्मान गरेका थिए।<ref>{{cite web|last=Downey|first=Ryan|title='Glee' Star Darren Criss Serenades a Stunned Alan Menken at Billboard Film & TV Music Conference|url=http://www.billboard.biz/bbbiz/industry/tv-film/glee-star-darren-criss-serenades-a-stunned-1005432612.story|publisher=Billboard|accessdate=25 October 2011}}</ref> |- | style="text-align:center;"|२०११ || [[स्टारकिड प्रोडक्शन्स्#द स्पेस टुर|द स्पेस टुर]] || न्यु योर्क र बोस्टन || [[स्टारकिड प्रोडक्शन्स्]]'को पहिलो राष्ट्रिय कन्सर्ट टुर जसमा अधिकांश गीतहरू क्रिस्‌द्वारा रचिएको थियो।<ref>{{cite web|title=The Space Tour|url=http://www.teamstarkid.com/tour.html|publisher=StarKid Productions|accessdate=26 November 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111128103846/http://www.teamstarkid.com/tour.html |date=28 November 2011 }}</ref> |- | style="text-align:center;"|२०११ || सिन्ग आउट, रेज होप, बेनिफिट कन्सर्ट || न्यु योर्क सिटि, न्यु योर्क || क्रिस्ले [[हार्वड विश्वविद्यालय]]को क्रोकोडाइलोज, [[प्रिन्स्टन विश्वविद्यालय]]को नासुन्स, र [[येल विश्वविद्यालय]]को द व्हिफ्फेन्पुफ्स [[आ-कापेल्ला]] समुहसँग [[एलिजाबेथ ग्लेसर पिडियाट्रिक एड्स फाउन्डेशन]] र [[द ट्रेभर प्रोजेक्ट]]को लागि गीत गाएका थिए।<ref>{{cite web|title=Sing Out, Raise Hope, Benefit Concert|url=http://www.pedaids.org/Press-Room/Events/2011/--Sing-Out,-Raise-Hope---Benefit-Concert|publisher=Elizabeth Glaser Pediatric AIDS Foundation|accessdate=21 November 2011}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | style="text-align:center;"|२०११ || [[ई!|ई! ईन्टरटेन्मेन्ट]]प्रि-अस्कर शो || लस एन्जलस, क्यालिफोर्निया || क्रिस्‌ले "[[द रेन्बो कनेक्शन]]" बोलको गीत [[कर्मिट द फ्रग]]सँग [[८४ औँ अक्याडेमि अवार्डस्]]को पुर्व सन्ध्यामा गाएका थिए।<ref>{{cite web|last=Bibel|first=Sara|title=E!online Coverage of the 2012 Academy Awards|url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2012/02/24/e-presents-unparalleled-coverage-of-the-2012-academy-awards-with-ryan-seacrest-and-giuliana-rancic-2/121857/|publisher=Zap2it.com|accessdate=24 February 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120228051649/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2012/02/24/e-presents-unparalleled-coverage-of-the-2012-academy-awards-with-ryan-seacrest-and-giuliana-rancic-2/121857/ |date=28 February 2012 }}</ref> |} ==सांगीतिक रेकर्डिंगहरूको सूची== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! colspan="4" style="background:#D19FE8;"|एकल एल्बम |- ! scope="col" rowspan="2" style="width:10em;"| शीर्षक ! scope="col" rowspan="2" style="width:16em;"| एल्बम विवरण ! scope="col"| टप चार्ट स्थान ! scope="col" rowspan="2" style="width:31.5em;"| टिपण्णी |- ! scope="col" style="width:2.2em;font-size:90%; text-align:center;"|बिलबोर्ड हिटसिकर्स एल्बम |- ! scope="row"| ''[[ह्युमन (ईपि)|ह्युमन]]'' | *जारी: जुलाई&nbsp;२०, २०१० |३०<ref>{{cite web|last=Donahue|first=Ann|title='Glee' Newcomer Darren Criss Reflects on His 'Dream' Week|url=http://www.billboard.com/news/glee-newcomer-darren-criss-reflects-on-1004126702.story#/news/glee-newcomer-darren-criss-reflects-on-1004126702.story|publisher=Billboard Magazine|accessdate=18 October 2011}}</ref> |एल्बम [[आईट्युन्स]]को टप २० अल्टरनेटिभ चार्टमा पनि पुग्न सफल<ref name="Hollywood News"/> |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! colspan="9" style="background: #D19FE8;"| स्टारकिड्स प्रडकश्न्स् एल्बम |- ! scope="col" rowspan="2" style="width:10em;"| शीर्षक ! scope="col" rowspan="2" style="width:16em;"| एल्बम विवरण ! scope="col" colspan="6"| टप चार्ट स्थान ! scope="col" rowspan="2" style="width:10em;"| टिपण्णी |- ! scope="col" style="width:2.2em;font-size:90%;"|[[बिलबोर्ड २००|बिलबोर्ड टप]] एल्बम ! scope="col" scope="col" style="width:2.2em;font-size:90%;"|[[बिलबोर्ड २००|बिलबोर्ड टप]] कास्ट एल्बम ! scope="col" style="width:2.2em;font-size:90%;"|[[बिलबोर्ड २००|बिलबोर्ड टप]] [[कम्पाईलेशन एल्बम]] ! scope="col" style="width:2.2em;font-size:90%;"|[[आईट्युन्स|आईट्युन्स टप]] एल्बम ! scope="col" style="width:2.2em;font-size:90%;"|[[आईट्युन्स|आईट्युन्स टप]] साउन्डट्र्याक एल्बम ! scope="col" style="width:2.2em;font-size:90%;"|[[आईट्युन्स|आईट्युन्स टप]] [[पप सङ्गीत|पप एल्बम]] |- ! scope="row" | ''लिटल व्हाइट लाई'' | *जारी: जुन&nbsp;३०, २००९ |— |— |— |— |— |— | |- ! scope="row" | ''[[अ भेरि पट्टर म्युजिकल]]'' | *जारी: सेप्टेम्बर&nbsp;९, २००९ |छैन |छैन |छैन |छैन |छैन |छैन |[[ब्यान्डक्याम्प]]को लागि सित्तैमा जारी गरिएको र त्यसैले बिलबोर्ड/आईटयुन्स चार्टको लागि अमान्य।<ref name="bandcamp1">{{cite web|title=Starkid Albums|url=http://teamstarkid.bandcamp.com/|publisher=Bandcamp|accessdate=18 October 2011}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[मि एण्ड माई डिक]]'' | *जारी: जनवरि&nbsp;६, २०१० |— |११ |— |— |— |— | कुनै पनि छात्रहरूद्वारा निर्मित पहिलो एल्बम जुन बिलबोर्ड चार्टमा डेब्यु गर्न सफल भयो।<ref name="Billboard"/> |- ! scope="row" | ''[[अ भेरि स्टारकिड एल्बम]]'' | *जारी: जुलाई&nbsp;२२, २०१० |— |— |१९ |२७ |— |१४ | |- ! scope="row" | ''[[अ भेरि पट्टर सिक्वल]]'' | *जारी: जुलाई&nbsp;३१, २०१० |छैन |छैन |छैन |छैन |छैन |छैन |[[ब्यान्डक्याम्प]]को लागि सित्तैमा जारी गरिएको र त्यसैले बिलबोर्ड/आईटयुन्स चार्टको लागि अमान्य।<ref name="bandcamp1"/> |- ! scope="row" | ''[[स्टारशिप]]'' | *जारी: अप्रिल&nbsp;३०, २०११ |१३४ |१ |— |४ |२ |— | |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! colspan="13" style="background: #D19FE8;"|''ग्ली'' एल्बम |- ! scope="col" rowspan="2" style="width:10em;"| शीर्षक ! scope="col" rowspan="2" style="width:16em;"| एल्बम विवरण ! scope="col" colspan="10"| टप चार्ट स्थान ! scope="col" rowspan="2" style="width:11em;"| सर्टिफिकेशन्स् |- ! scope="col" style="width:2.2em;font-size:90%;"|[[आरिया चार्टस्|अस्ट्रेलिया]]<br><ref name="aus">{{cite web|url=http://australian-charts.com/showinterpret.asp?interpret=Glee+Cast|title=Discography Glee Cast|publisher=australian-charts.com. Hung Medien|accessdate=June 7, 2011}}</ref> ! scope="col" style="width:2.2em;font-size:90%;"|क्यानडा<br><ref name="allmusicalbums"/> ! scope="col" style="width:2.2em;font-size:90%;"|फ्रान्स<br><ref name="FRA">{{cite web|url=http://lescharts.com/showinterpret.asp?interpret=Glee+Cast|title=Discographie Glee Cast|work=lescharts.com|publisher=Hung Medien|accessdate=May 28, 2011}}</ref> ! scope="col" style="width:2.2em;font-size:90%;"|आयरल्यान्ड<br><ref name="irl">{{cite web|url=http://irish-charts.com/showinterpret.asp?interpret=Glee+Cast|title=Discography Glee Cast|publisher=irish-charts.com. Hung Medien|accessdate=May 28, 2011}}</ref> ! scope="col" style="width:2.2em;font-size:90%;"|मेक्सिको<br><ref name="mex">{{cite web|url=http://mexicancharts.com/showinterpret.asp?interpret=Glee+Cast|title=Discography Glee Cast|publisher=mexicancharts.com. Hung Medien|accessdate=June 7, 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130824181040/http://mexicancharts.com/showinterpret.asp?interpret=Glee+Cast |date=August 24, 2013 }}</ref> ! scope="col" style="width:2.2em;font-size:90%;"|नेदरल्यान्ड<br /><ref name="NL">{{cite web|url=http://dutchcharts.nl/showinterpret.asp?interpret=Glee+Cast|title=Discografie Glee Cast|publisher=dutchcharts.nl. Hung Medien|language=Dutch|accessdate=July 18, 2011}}</ref> ! scope="col" style="width:2.2em;font-size:90%;"|न्युजिल्यान्ड<br><ref name="nz">{{cite web|url=http://charts.org.nz/showinterpret.asp?interpret=Glee+Cast|title=Discography Glee Cast|publisher=charts.org.nz. Hung Medien|accessdate=June 7, 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110922111234/http://charts.org.nz/showinterpret.asp?interpret=Glee+Cast |date=September 22, 2011 }}</ref> ! scope="col" style="width:2.2em;font-size:90%;"|स्विस्<br><ref>{{cite web|url=http://swisscharts.com/artist/Glee_Cast|title=Glee Cast|publisher=swisscharts.com. Hung Medien|accessdate=March 2, 2011|format=To access, one must select the "Alben" button under the "Charts" tab}}</ref> ! scope="col" style="width:2.2em;font-size:90%;"|युके<br><ref name="UK">{{cite web|url=http://www.chartstats.com/artistinfo.php?id=12473|title=Chart Stats – Glee Cast|publisher=Chart Stats|accessdate=May 16, 2011|archiveurl=http://archive.is/Z245|archivedate=July 22, 2012}}</ref> ! scope="col" style="width:2.2em;font-size:90%;"|युएस्<br><ref name="allmusicalbums">{{cite web|url=http://www.allmusic.com/artist/glee-p1183912/charts-awards/billboard-albums|title=Glee Charts & Awards: Billboard Albums|publisher=[[Allmusic]]. [[Rovi Corporation|Macrovision]]|accessdate=June 7, 2011}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[ग्ली: द म्युजिक, द क्रिस्मस एल्बम]]'' | *जारी: नोभेम्बर&nbsp;९, २०१० *लेबल: कोलम्बिया <small>(#७७८५६७)</small> |१३ |१<ref>{{cite web|url=http://jam.canoe.ca/Music/2010/12/15/16561396-wenn-story.html|title='Glee' holiday album hits No. 1|date=December 15, 2010|first=John|last=Williams|work=JAM! Music|publisher=[[Canadian Online Explorer]]|accessdate=December 15, 2010}}</ref> |— |१३ |— |४३ |२७ |— |३७ |३<ref>{{Cite news|url=http://www.billboard.com/news/boyle-s-gift-keeps-giving-on-billboard-200-1004134671.story|title=Boyle's 'Gift' Keeps Giving on Billboard 200, 'Tron' Hits Top 10|date=December 15, 2010|first=Keith|last=Caulfield|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|accessdate=December 15, 2010}}</ref> | *{{nowrap|अस्ट्रेलिया: गोल्ड<ref name="aria.com.au">{{cite web|title=ARIA Charts - Accreditations - 2010 Albums|url=http://www.aria.com.au/pages/httpwww.aria.com.aupageshttpwww.aria.com.aupagesARIACharts-Accreditations-2010Albums.htm|publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=19 October 2011}}</ref>}} *{{nowrap|आयरल्यान्ड: गोल्ड<ref name="irish gold">{{cite web|url=http://irishcharts.ie/awards/gold10.htm|title=2010 Certification Awards - Gold|publisher=[[Irish Recorded Music Association]]|accessdate=August 8, 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110928105634/http://www.irishcharts.ie/awards/gold10.htm |date=September 28, 2011 }}</ref>}} *{{nowrap|युएस्: प्ल्याटिनम<ref name="riaa" />}} |- ! scope="row" | ''[[ग्ली: द म्युजिक, भल्युम&nbsp;४]]'' | *जारी: नोभेम्बर&nbsp;२६, २०१० *लेबल: कोलम्बिया <small>(#७७९२१४)</small> *[[ग्र्यामि]]मा नामांकित एल्बम |३ |६ |— |१२ |८ |२४ |९ |— |४ |५ | *{{nowrap|अस्ट्रेलिया: प्ल्याटिनम<ref name="aria.com.au"/>}} *{{nowrap|आयरल्यान्ड: गोल्ड<ref name="irish gold" />}} *{{nowrap|न्युजिल्यान्ड: गोल्ड}} *{{nowrap|युएस्: गोल्ड<ref name="riaa" />}} *{{nowrap|युके: गोल्ड<ref name="bpi">{{cite web|url=http://www.bpi.co.uk/certifiedawards/search.aspx|title=BPI > Certified Awards Search|publisher=[[British Phonographic Industry]]|accessdate=October 15, 2010|format=To access, one must enter the search parameter "Glee Cast" and select "Search by Artist"}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130115055129/http://www.bpi.co.uk/certifiedawards/search.aspx |date=January 15, 2013 }}</ref>}} |- ! scope="row" | ''[[ग्ली: द म्युजिक, भल्युम&nbsp;५]]'' | *जारी: मार्च&nbsp;८, २०११ *लेबल: कोलम्बिया <small>(#७८५८५२)</small> |१ |३<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/#/charts/canadian-albums?chartDate=2011-03-26|title=Canadian Albums: Week of March 26, 2011|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|accessdate=March 17, 2011}}</ref> |— |५ |२३ |२७ |३ |— |४ |३<ref>{{Cite news|url=http://www.billboard.com/#/news/lupe-fiasco-s-lasers-lands-at-no-1-on-billboard-1005075422.story|title=Lupe Fiasco's 'Lasers' Lands at No. 1 on Billboard 200|date=March 16, 2011|first=Keith|last=Caulfield|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|accessdate=March 16, 2011}}</ref> | *{{nowrap|अस्ट्रेलिया: गोल्ड<ref>{{cite web|title=ARIA Charts - Accreditations - 2011 Albums|url=http://www.aria.com.au/pages/httpwww.aria.com.aupageshttpwww.aria.com.aupageshttpwww.aria.com.auALBUMaccreds2011.htm|publisher=Australia Recording Industry Association|accessdate=19 October 2011}}</ref>}} *{{nowrap|न्युजिल्यान्ड: गोल्ड}} |- ! scope="row" | ''[[ग्ली: द म्युजिक प्रेजेन्ट्स द वार्बलर्स]]'' | *जारी: अप्रिल&nbsp;१९, २०११ *लेबल: कोलम्बिया |६ |५ |— |८ |४१ |— |११ |— |७ |२ | |- ! scope="row" | ''[[ग्ली: द म्युजिक, भल्युम&nbsp;६]]'' | *जारी: मे&nbsp;२३, २०११ *लेबल: कोलम्बिया |३ |४<ref>{{Cite news|url=http://jam.canoe.ca/Music/Artists/L/Lady_GaGa/2011/06/01/18222871.html|title=Gaga's 'Born' has monster debut|date=June 1, 2011|first=John|last=Williams|work=JAM! Canoe|publisher=[[Canadian Online Explorer]]. [[QMI Agency]]|accessdate=June 1, 2011}}</ref> |— |४<ref>{{cite web|url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=222|title=Irish Music Charts Archive: Top 75 Artist Album, Week Ending 2 June 2011|date=June 2, 2011|publisher=[[Chart-Track]]. [[GfK]]|accessdate=June 3, 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120616133803/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=222 |date=June 16, 2012 }}</ref> |४९ |८३ |३ |— |६ |४<ref>{{Cite news|url=http://www.billboard.com/#/news/lady-gaga-tops-billboard-200-brad-paisley-1005208612.story|title=Lady Gaga Tops Billboard 200, Brad Paisley Arrives at No. 2|date=June 1, 2011|first=Keith|last=Caulfield|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|location=Los Angeles|accessdate=June 1, 2011}}</ref> | *{{nowrap|अस्ट्रेलिया: गोल्ड<ref>{{cite web|title=ARIA Charts - Accreditations - 2011 Albums|url=http://www.aria.com.au/pages/httpwww.aria.com.aupageshttpwww.aria.com.aupageshttpwww.aria.com.auALBUMaccreds2011.htm|publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=19 October 2011}}</ref>}} |- ! scope="row" | ''[[ग्ली: द ३डि कन्सर्ट मुभि]]'' | *जारी: अगस्ट ९, २०११ *लेबल: कोलम्बिया |१२<ref>{{cite web|url=http://www.ariacharts.com.au/pages/charts_display_album.asp?chart=1G50|title=Top 50 Albums Chart - Australian Recording Industry Association|publisher=Hung Medien|accessdate=August 21, 2011}}</ref> |१० |— |२१ |३८ |९८ |१५ |— |३५ |१६ | * |- ! ! scope="row" | ''[[ग्ली: द म्युजिक, डान्स पार्टि]]'' | *जारी: सेप्टेम्बर ६, २०११ *लेबल: कोलम्बिया | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | |- ! scope="row" | ''[[ग्ली: द म्युजिक, द क्रिस्मस एल्बम भल्युम २]]'' | *जारी: नोभेम्बर १५, २०११ *लेबल: कोलम्बिया |24<ref name="Glee Aus">{{cite web|url=http://www.ariacharts.com.au/pages/charts_display_album.asp?chart=1G50|title=Top 50 Albums Chart - Australian Recording Industry Association|publisher=[[Australian Recording Industry Association|ARIA]]|accessdate=December 18, 2011}}</ref> |६ |— |४६<ref>{{cite web|url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=46|title=Irish Music Charts Archive: Top 75 Albums, Week Ending 17 November 2011|date=November 17, 2011|publisher=[[Chart-Track]]. [[GfK]]|accessdate=November 20, 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120616134650/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=46 |date=June 16, 2012 }}</ref> |— |— |— |— |६० |६ | * |- ! scope="row" | ''[[ग्ली: द म्युजिक, भल्युम ७]]'' | *जारी: डिसेम्बर ६, २०११<ref>{{cite web|url=http://www.amazon.com/Glee-Music-7-Cast/dp/B005ZHBB60/ref=sr_1_1?ie=UTF8&qid=1321389313&sr=8-1|title=Glee: The Music, Volume 7|publisher=[[Amazon.com]]|accessdate=November 15, 2011}}</ref> *लेबल: कोलम्बिया |१८<ref name="Glee Aus"/> |— |— |४१ |— |— |— |— |५५ |९ | * |- | colspan="13" style="text-align:center; font-size:90%;"| "—"ले त्यो एल्बम कुनै पनि चार्टमा नपरेको जनाउँदछ। |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! colspan="4" style="background:#D19FE8;"|स्वतन्त्र एल्बम |- ! scope="col" rowspan="2" style="width:10em;"| शीर्षक ! scope="col" rowspan="2" style="width:16em;"| एल्बम विवरण ! scope="col"| टप चार्ट स्थान ! scope="col" rowspan="2" style="width:31.5em;"| टिपण्णी |- ! scope="col" style="width:2.2em;font-size:90%; text-align:center;"|बिलबोर्ड एल्बम चार्ट |- ! scope="row"| ''चाईम्स अफ फ्रिडम: सन्ग्स् अफ बब डिलन हनरिन्ग ५० ईयर्स अफ एम्नेस्टि ईन्टरन्याशनल'' | *जारी: जनवरि २४, २०१२ *लेबल: [[एम्नेस्टि ईन्टरन्याशनल]] |११<ref>[http://music.amnestyusa.org/blogs/news/5450822-chimes-of-freedom-debuts-at-11-on-billboard Chimes of Freedom Debuts at #11 on Billboard!] एम्नेस्टि ईन्टरन्याशनल। फेब्रुवरि २, २०११।</ref> | क्रिस्‌ले आफ्नो दाइ चक क्रिस्‌सँग [[एम्नेस्टि ईन्टरन्याशनल]]को लागि ''न्यु मर्निन्ग'' बोलको गीत गाए।<ref>{{cite web|title=Darren and his brother Chuck Criss of Freelance Whales on Amnesty International's CHIMES OF FREEDOM Bob Dylan compilation|url=http://darrencriss.snappages.com/blog/2011/12/13/darren-and-his-brother-chuck-criss-of-freelance-whales-on-amnesty-internationals-chimes-of-freedom-bob-dylan-compilation|publisher=Darren Criss Official Website|accessdate=4 January 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120522172249/http://darrencriss.snappages.com/blog/2011/12/13/darren-and-his-brother-chuck-criss-of-freelance-whales-on-amnesty-internationals-chimes-of-freedom-bob-dylan-compilation |date=22 May 2012 }}</ref> |- ! scope="row"| ''थिन्ग्स आई विल निड ईन द पास्ट'' | *जारी: अक्टोबर २८, २००८ |घोषणा हुन बाँँकी | शार्लिन काएसँग "स्किन एन्ड बोन्स" बोलको गीतमा युगल गायन।<ref name="Videos"/><ref>{{cite web|last=Kaye|first=Charlene|title=Bonnie Parker|url=http://charlenekaye.tumblr.com/post/2806633861/this-is-a-picture-of-my-computer-screen-back-in|publisher=Charlene Kaye Tumblr|accessdate=14 February 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130901004808/http://charlenekaye.tumblr.com/post/2806633861/this-is-a-picture-of-my-computer-screen-back-in |date=1 September 2013 }}</ref> |- ! scope="row"| "ड्रेस एन्ड टाई" | *जारी: जनवरि २०, २०११ |घोषणा हुन बाँँकी | शार्लिन काएसँग युगल गायन।<ref name="Videos"/> |} {| class="wikitable" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! colspan="4" style="background: #D19FE8;"|म्युजिक भिडियो |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! style="text-align:center;"| वर्ष ! style="width:180px;"| शीर्षक ! style="width:169px;"| कलाकार ! style="width:430px;"| टिपण्णी |- |२००९ |"स्किन एन्ड बोन्स"<ref name="Videos"/> |शार्लिन काए |शार्लिन काएसँग युगल गायन |- |२००९ |"मग्नोलिया वाईन"<ref name="Videos"/> |शार्लिन काए |शार्लिन काएसँग युगल गायन |- |२००९ |"[[रोल विथ मि]]" |मोन्टगमरि जेन्ट्रि | |- |२०११ |"ड्रेस एन्ड टाई"<ref name="Videos"/> |शार्लिन काए |शार्लिन काएसँग युगल गायन |- |२०११ |"[[लास्ट फ्राईडे नाईट (टि.जि.आई.एफ.)]]" |केटि पेर्रि | |} ==पुरस्कार== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:80%;" |- ! वर्ष ! पुरस्कार ! बिधा ! शीर्षक ! परिणाम |- |Rowspan=5|२०११ | ''[[भराईटि (पत्रिका)|भराईटि म्यागजिन]]'' | पावर अफ युथ फिल्यान्थ्रोपि<ref name="variety1"/> |[[द ट्रेभर प्रोजेक्ट]] |{{won}} |- | [[डोरियन अवार्ड]] | वि आर वाईल्ड अबाउट यु राइजिन्ग स्टार अवार्ड<ref name="DA2011">{{cite news|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/glee-i-love-score-dorian-72969|title='Glee,' 'I Am Love' Score Dorian Awards|last=Kilday|first=Gregg|date=January 18, 2011|work=[[The Hollywood Reporter]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|accessdate=January 25, 2011}}</ref> |Rowspan=3| ''[[ग्ली (टिभी शृङ्खला)|ग्ली]]'' | {{won}} |- | [[२०११ टिन च्वोइस अवार्ड|टिन च्वोइस अवार्ड]] | च्वोइस टिभी: ब्रेकआउट स्टार<ref name="Teen Choice">{{cite web|url=http://www.tvline.com/2011/07/pretty-little-liars-switched-at-birth-teen-choice/|title=Little Liars, Switched at Birth Lead Latest Teen Choice Nods; Darren Criss Up for Breakout Star|last=Mitovich|first=Matt Webb|date=July 19, 2011|work=[[TV Line]]|publisher=[[Mail.com Media]]|accessdate=August 1, 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111027131515/http://www.tvline.com/2011/07/pretty-little-liars-switched-at-birth-teen-choice/ |date=October 27, 2011 }}</ref> | {{Won}} |- | [[न्यु नाउ नेक्स्ट् अवार्ड]] | ब्रिन्क अफ फेम: एक्टर<ref>{{cite web |url=http://www.logotv.com/events/newnownext_awards/2011/categories/brink-of-fame-actor/ |title=2011 NewNowNext Awards &#124; Vote for Everything New, Now and Next in Pop Culture &#124; Logo TV Awards |publisher=Logotv.com |accessdate=September 27, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160529195331/http://www.logotv.com/events/newnownext_awards/2011/categories/brink-of-fame-actor/ |date=May 29, 2016 }}</ref> | {{won}} |- |ब्रडवे वर्ल्ड - शिकागो अवार्डस् |बेस्ट न्यु वर्क / न्यु अड्याप्टेशन<ref>{{cite web|last=Thompson|first=Paul|title=2011 BroadwayWorld Chicago Award Winners|url=http://broadwayworld.com/article/2011-BroadwayWorld-Chicago-Award-Winners-Announced-FOLLIES-PUSSY-ON-THE-HOUSE-CATS-and-More-To-Be-Honored-at-1228-Celebration-at-The-Call-20111219_page2|publisher=Broadway World|accessdate=January 7, 2012}}</ref> |''[[स्टारशिप]]'' |{{won}} |- |Rowspan=4|२०१२ |ब्रडवे वर्ल्ड - शिकागो अवार्डस् |बेस्ट स्पेशल थियाट्रिकल ईभेन्ट<ref>{{cite web|title=2012 BroadwayWorld Chicago Award Winners|url=http://chicago.broadwayworld.com/article/Its-the-BroadwayWorld-Chicago-Award-Winners-KINKY-BOOTS-Porter-REEFER-MADNESS-PIAZZA-ICEMAN-Dennehy-SUNDAY-Danieley-Diane-Lane-Team-StarKid-and-more-20121220-page2|accessdate=December 21, 2012}}</ref> |''[[अ भेरि पट्टर सिनियर इयर]]'' |{{won}} |- |[[ब्रडवे.कम]] अवार्ड |फेभरेट रिप्लेशमेन्ट<ref name="Staff">{{cite web|last=Staff|title=Newsies Wins Big at Broadway.com Audience Choice Awards|url=http://www.broadway.com/buzz/161818/newsies-wins-big-at-broadwaycom-audience-choice-awards-full-winners-list-announced/|publisher=Broadway.com|accessdate=14 May 2012}}</ref> |''[[हाउ टु सक्सिड इन बिजनेस विथाउट रियल्ली ट्राइन्ग]]'' |{{won}} |- | [[ग्र्यामि अवार्ड]] | बेस्ट कम्पाइलेशन साउन्डट्र्याक फर भिजुअल मेडिया<ref>{{cite web|title=Grammy Nominees and Winners|url=http://www.grammy.com/nominees|publisher=Grammy.org|accessdate=January 20, 2012}}</ref> |''[[ग्ली: द म्युजिक, भल्युम ४]]'' | {{nom}} |- | [[स्क्रिन एक्टर्स गिल्ड अवार्ड]] | आउटस्ट्यान्डिन्ग पफर्मेन्स बाई एन अनसम्बल इन अ कमेडि सिरिज<ref>{{cite web|title=The 18th Annual Screen Actors Guild Awards|url=http://www.sagawards.org//awards/nominees-and-recipients/18th-annual-screen-actors-guild-awards|publisher=Screen Actors Guild|accessdate=December 14, 2011}}</ref> |rowspan=3|''[[ग्ली (टिभी शृङ्खला)|ग्ली]]'' | {{nom}} |- |Rowspan=6|२०१३ | [[डोरियन अवार्ड]] |टिभी म्युजिकल पर्फर्मेन्स अफ दि इयर<ref>{{cite news|last=Kilday|first=Gregg|title=Gay and Lesbian Entertainment Critics Announce Dorian Award Nominees|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/gay-lesbian-entertainment-critics-announce-410292|publisher=The Hollywood Reporter|accessdate=9 January 2013}}</ref> |{{nom}} |- | [[स्क्रिन एक्टरस् गिल्ड अवार्ड]] | [[स्क्रिन एक्टरस् गिल्ड अवार्ड फर आउटस्ट्यान्डिन्ग पफर्मेन्स बाई एन अनसम्बल इन अ कमेडि सिरिज]]<ref>{{cite web|title=The 19th Annual Screen Actors Guild Awards|url=http://www.sagawards.org/awards/nominees-and-recipients/19th-annual-screen-actors-guild-awards|publisher=Screen Actors Guild|accessdate=12 December 2012}}</ref> | {{nom}} |- |[[शर्टि अवार्ड]] |बेस्ट प्रड्युसर्स अफ शर्ट कन्टेन्ट अन सोसियल मिडिया<ref>{{cite web|title=Honoring The Best In Social Media|url=http://shortyawards.com/DarrenCriss|publisher=The Shorty Awards|accessdate=6 February 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130114055406/http://shortyawards.com/DarrenCriss |date=14 January 2013 }}</ref> | |{{nom}} |- |Rowspan=3|[[पिपल्स च्वोइस अवार्ड]] |फेभरेट कमेडिक टिभी एक्टर<ref name="peopleschoice.com">{{cite web|last=Staff|title=People's Choice Awards 2014 Nominees|url=http://www.peopleschoice.com/pca/awards/nominees/|publisher=People Magazine|accessdate=13 November 2013}}</ref> |Rowspan=3|''[[ग्ली (टिभी शृङ्खला)|ग्ली]]'' |{{nom}} |- |फेभरेट टिभी ब्रोम्यान्स (कोर्ड ओभरस्ट्रिटसँग)<ref name="peopleschoice.com"/> |{{nom}} |- |फेभरेट अनस्क्रिन केमेस्ट्रि (क्रिस कोल्फेरसँग)<ref name="peopleschoice.com"/> |{{nom}} |- |Rowspan=3|२०१५ |[[ब्रडवे.कम]] अवार्ड |फेभरेट रिप्लेशमेन्ट<ref>{{cite web|last1=Staff|title=Finding Neverland, Kristin Chenoweth, Bradley Cooper & Darren Criss Among Big Winners of 2015 Broadway.com Audience Choice Awards|url=http://www.broadway.com/buzz/180788/finding-neverland-kristin-chenoweth-bradley-cooper-darren-criss-among-big-winners-of-2015-broadwaycom-audience-choice-awards/|website=Broadway.com|accessdate=20 May 2015}}</ref> |''[[हेडविग एन्ड दि एन्ग्रि इन्च]]'' |{{won}} |- |[[एम्मी अवार्ड]] |आउटस्ट्यान्डिन्ग अरिजिनल म्युजिक एन्ड लिरिक्स<ref>{{cite web|last1=Lynch|first1=Joe|title=Emmy 2015 Nominees: Katy Perry, Darren Criss, Taraji P. Henson, Queen Latifah & More|url=http://www.billboard.com/articles/news/6634280/emmy-2015-nominees-music-categories|publisher=Billboard|accessdate=16 July 2015}}</ref> | "दिस टाईम" - ''[[ग्ली (टिभी शृङ्खला)|ग्ली]]'' |{{nom}} |- |[[जिफ्फोनि फिल्म फेस्टिभल]] |एक्सपिरियन्स अवार्ड<ref>{{cite web|last1=Lloyd Webber|first1=Imogen|title=Odds & Ends: Andy Karl Boards Jennifer Ehle Movie, President Obama Wants a Tony for Hamilton & More|url=http://www.broadway.com/buzz/181592/odds-ends-andy-karl-boards-jennifer-ehle-movie-president-obama-wants-a-tony-for-hamilton-more/|website=Broadway.com|accessdate=28 July 2015}}</ref> |समग्र कामको लागि |{{won}} |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist|colwidth=30em}} ==बाह्य कडीहरू== {{Commonscat|Darren Criss}} [[श्रेणी:अभिनेताहरू]] [[श्रेणी:गायक]] [[श्रेणी:गीतकार]] [[श्रेणी:सङ्गीतकारहरू]] [[श्रेणी:प्राइमटाइम एमी पुरस्कार विजेताहरू]] [[श्रेणी:सन् १९८७ मा जन्म]] erko5ws7vdxgcgqox4hijxwx0087hft 0 55210 1372415 1367107 2026-08-27T08:58:54Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372415 wikitext text/x-wiki '''दिल्ली''', आधिकारिक रुपमा '''राष्ट्रिय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''<ref>{{Cite web |url=https://india.gov.in/hi/ |title=राष्ट्रीय-राजधानी-क्षेत्र-दिल्ली-की-वेबसाइट-देखें |access-date=12 जुलाई 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170701055708/https://india.gov.in/hi |archive-date=1 जुलाई 2017 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170701055708/https://india.gov.in/hi |date=2017-07-01 }}</ref> ({{Langx|en|Delhi|italic=no}}) भारतको राजधानी र एक केन्द्र-शासित प्रदेश हो। भारतको राजधानी ''[[नयाँ दिल्ली]]'' यसमा नै सम्मिलित छ। दिल्ली राजधानी भएकाले केन्द्र सरकारको तीन अंग - कार्यपालिका, संसद र न्यायपालिकाको मुख्यालय नयाँ दिल्ली र दिल्लीमा स्थापित छन्। १४८३ वर्ग किलोमीटरमा फैलिएको दिल्ली जनसंख्या को हिसाबले भारतको दोस्रो सबैभन्दा ठूलो महानगर हो। यहाँको जनसंख्या लगभग १ करोड़ ७० लाख रहेको छ। यहाँ बोलिने मुख्य भाषाहरूमा : [[हिन्दी भाषा|हिन्दी]], [[पन्जाबी भाषा|पंजाबी]], [[उर्दु भाषा|उर्दू]] र [[अङ्ग्रेजी भाषा|अंग्रेजी]] पर्छन्। भारतमा दिल्लीको ऐतिहासिक महत्त्व छ। यसको दक्षिण पश्चिममा [[अरावली]] पहाड र पूर्वमा [[यमुना नदी|यमुना]] नदी छ, जसको किनारामा यो सहर अवस्थित छ। यो प्राचीन समय मा [[गङ्गा नदी|गंगा]]को मैदान हुँदै जाने व्यावसायिक मार्गको बाटोमा पर्ने मुख्य केन्द्र थियो।<ref>{{cite book |last=Necipoglu |first=Gulru |title=Muqarnas: An Annual on the Visual Culture of the Islamic World |origyear=2002 |url=http://books.google.com/books?id=UJc2u33fCKQC&pg=PA16&dq=delhi+sultanate+political+center+city+delhi&sig=ACfU3U3zNMesuCjnsH7iAlLe5mKHpddn8w#PPA12,M1 |publisher=BRILL |isbn=9004125930 |pages=12–43 |chapter=Epigraphs, Scripture, and Architecture in the Early Sultanate of Delhi |chapterurl= |year=2002 |access-date=14 मार्च 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140920212841/http://books.google.com/books?id=UJc2u33fCKQC&pg=PA16&dq=delhi+sultanate+political+center+city+delhi&sig=ACfU3U3zNMesuCjnsH7iAlLe5mKHpddn8w#PPA12,M1 |archive-date=20 सितंबर 2014 |url-status=live }}</ref> [[यमुना नदी]]को किनारमा स्थित यस नगरको गौरवशाली पौराणिक इतिहास छ। यो भारतको अति प्राचीन नगर हो। यसको इतिहासको प्रारम्भ [[सिन्धु घाटीको सभ्यता]]सँग जोडिएको छ। [[हरियाणा]]को आसपासको क्षेत्रमा भएको उत्खननमा यसको प्रमाण प्राप्त भएको छ। [[महाभारत]] कालमा यसको नाम [[इन्द्रप्रस्थ]] थियो। [[दिल्ली सल्तनत]]को उत्थानको साथसाथ दिल्ली एक प्रमुख राजनैतिक, सांस्कृतिक एवं वाणिज्यिक शहरको रुपमा उदायो।<ref>{{cite book|last=Aitken|first=Bill|title=Speaking Stones: World Cultural Heritage Sites in India|origyear=2002|url=http://books.google.com/books?id=lu5jGGQ8fJkC&pg=PA21&dq=delhi+continuously+inhabited&sig=ACfU3U1Z52ojRmD1-ZS2QeQlb8UlGZeBhA|publisher=Eicher Goodearth Limited|isbn=8187780002|pages=264 pages|chapter=|chapterurl=|year=2001|access-date=14 मार्च 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20110914123144/http://books.google.com/books?id=lu5jGGQ8fJkC&pg=PA21&dq=delhi+continuously+inhabited&sig=ACfU3U1Z52ojRmD1-ZS2QeQlb8UlGZeBhA|archive-date=14 सितंबर 2011|url-status=live}}</ref> यहाँ कयौं प्राचीन एवं मध्यकालीन भवन इमारत तथा त्यसको अवशेषहरु देख्न सकिन्छ। [[सन् १६३९|१६३९]] मा मुगल बादशाह [[शाहजहाँ]]ले दिल्लीमा नै एक चारदीवारी बाट घेरिएको शहरको निर्माण गराए जुन [[१६७९]] देखि [[१८५७]] सम्म [[मुगल साम्राज्य]]को राजधानी रह्यो। १८औं एवं १९औं शताब्दीमा [[इस्ट इन्डिया कम्पनी|ब्रिटिश इस्ट इन्डिया कम्पनी]]ले लगभग सम्पूर्ण भारतमा आफ्नो कब्जामा लिए। कम्पनी सरकारले [[कोलकाता]]लाई आफ्नो राजधानी बनाएका थिए। [[१९११]] मा अंग्रेजी सरकारले राजधानी दिल्लीमा स्थापित गर्ने निर्णय गर्यो। यसको लागि पुरानो दिल्लीको दक्षिणमा एक नयाँ नगर नयाँ दिल्लीको निर्माण प्रारम्भ भयो। अंग्रेज बाट सन् [[१९४७]] मा स्वतन्त्रता प्राप्त गरिएपछि नयाँ दिल्लीलाई भारतको राजधानी घोषित गरियो। स्वतन्त्रता प्राप्ति पश्चात् दिल्लीमा विभिन्न क्षेत्रबाट मानिसहरूको प्रवासन भयो, यसबाट दिल्लीको स्वरूपमा आमूल परिवर्तन भयो विभिन्न प्रान्त, धर्म एवं जातिका मानिसहरू दिल्लीमा ओइरिनुको कारण दिल्लीको शहरीकरण त थियो नै साथै यहाँ एक मिश्रित संस्कृतिले पनि जन्म लियो। आज दिल्ली भारतको एक प्रमुख राजनैतिक, सांस्कृतिक एवं व्यापारिक (वाणिज्यिक) केन्द्र हो। == नामकरण == यस नगरको नाम "दिल्ली" कसरी रह्यो भन्नेमा कुनै निश्चित सन्दर्भ छैन, यद्यपि यो एक प्राचीन राजा "ढिल्लु" सँग सम्बन्धित भएकोमा व्यापक स्वीकार्य छ। केही इतिहासकारका अनुसार यो "देहलीज"को एक विकृत रूप हो। एक अर्को अनुमान अनुसार यस नगरको प्रारम्भिक नाम "ढिलिका" थियो। हिन्दी/प्राकृत "ढीली" पनि यस क्षेत्रको लागि प्रयोग गरिन्छ। == इतिहास == {{main|दिल्लीको इतिहास}} [[चित्र:Delhi Red fort.jpg|thumb|300px|बाएँ|लाल किला]] दिल्लीको प्राचीनतम उल्लेख [[महाभारत]] नामक महापुराणमा पाइन्छ जहाँ यसका उल्लेख प्राचीन [[इन्द्रप्रस्थ]]को रूपमा गरिएको छ। इन्द्रप्रस्थ महाभारत कालमा पाण्डवको राजधानी थियो।<ref name=ecosurv1>{{cite web |url=http://delhiplanning.nic.in/Economic%20Survey/ES%202005-06/Chpt/1.pdf |title=Chapter 1: Introduction |accessdate=21 दिसंबर 2006 |format=PDF |work=Economic Survey of Delhi, 2005–2006 |publisher=Planning Department, Government of National Capital Territory of Delhi |pages=pp1–7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161113174155/http://delhiplanning.nic.in/Economic%20Survey/ES%202005-06/Chpt/1.pdf |archive-date=13 नवंबर 2016 |url-status=dead }}</ref> पुरातात्विक रूपबाट इसा पूर्व सय देखि दुई हजारमा दिल्ली र यस आसपास मानव निवास रहेको कुराको ज्ञात हुन्छ।<ref name=tourhist>{{cite web |url=http://www.indiatourism.com/delhi-history/index.html |title=Delhi History |accessdate=22 दिसंबर 2006 |work=Delhi Tourism |publisher=Advent InfoSoft (P) Ltd |archive-url=https://web.archive.org/web/20061208210557/http://www.indiatourism.com/delhi-history/index.html |archive-date=8 दिसंबर 2006 |url-status=dead }}</ref>। दिल्लीको इतिहास निकै पुरानो छ करीब ७३० ईसा पूर्वको दौरान मालवाको शासक [[राजा धन्ना भील]]का एक उत्तराधिकारीले दिल्लीको सम्राटलाई चुनौती दिएका थिए। <ref>{{shorturl.at/bCYZ6}}</ref> [[मौर्य-काल]] (ईसा पूर्व ३००) बाट यहाँ एक नगरको विकास हुन आरम्भ भयो। महाराज पृथ्वीराज चौहानका दरबारी कवि [[चन्द बरदाई]]को हिन्दी रचना [[पृथ्वीराज रासो]]मा [[तोमर वंश|तोमर]] राजा [[अनंगपाल]]लाई दिल्लीको संस्थापक बताइन्छ। उसले नै 'लाल-कोट'को निर्माण गराएको र महरौलीको गुप्त कालीन लौह-स्तंभलाई दिल्ली ल्याइएको विश्वास गरिन्छ। दिल्लीमा तोमर शासनकाल वर्ष सन् [[९००]]-[[१२००]] सम्म मानिन्छ। 'दिल्ली' वा 'दिल्लिका' शब्दको प्रयोग सर्वप्रथम उदयपुरमा प्राप्त शिलालेखमा पाइन्छ। यस शिलालेखको समय वर्ष [[११७०]] निर्धारित गरिएको छ। महाराज पृथ्वीराज चौहानलाई दिल्लीको अन्तिम हिन्दू सम्राट मानिन्छ। ==सुधार== [[१२०६]] ई० पश्चात् दिल्ली [[दिल्ली सल्तनत]]को राजधानी बन्यो। दिल्ली माथि [[खिलजी वंश]], [[तुगलक वंश]], [[सैयद वंश]] र [[लोदी वंश]] समेत केही अन्य वंशले शासन गरे। यस्तो मानिन्छ की कि आजको आधुनिक दिल्ली बन्नु भन्दा पहिले दिल्ली सात पटक उजाड भयो र विभिन्न स्थानहरुमा बस्यो, जसको केही अवशेष आधुनिक दिल्ली मा अहिले पनि देख्न सकिन्छ। दिल्लीको तत्कालीन शासकहरु ले यसको स्वरूप मा धेरै पट्क परिवर्तन गरे। मुगल बादशाह हुमायूँ ले सरहिन्द को निकट युद्ध मा अफ़गानहरु लाई पराजित गरे तथा बिना कुनै विरोध दिल्ली मा अधिकार प्राप्त गरे । हुमायूँ को मृत्यु पछी हेमू विक्रमादित्य को नेतृत्व मा अफ़गानहरु ले मुगल सेना लाई पराजित गरेर आगरा तथा दिल्ली मा पुनः अधिकार प्राप्त गरे। मुगल बादशाह [[अकबर]] ले आफ्नो राजधानी लाई दिल्ली बाट [[आगरा]] स्थान्तरित गरेका थिए। अकबर को नाती [[शाहजहाँ]] ([[१६२८]]-[[१६५८]]) ले १७ औँ शताब्दी को मध्य मा यसलाई सातौ पटक बसाए जसलाई शाहजहाँनाबाद को नामबाट सम्बोधित गरियो । शाहजहाँनाबादलाई आम बोल-चालको भाषा मा पुरानो शहर या पुरानो दिल्ली भनिन्छ। प्राचीनकाल देखी नै पुरानो दिल्ली मा धेरै राजा एवं सम्राटहरु ले राज्य गरेका छन तथा समय-समय मा यसको नाम मा पनि परिवर्तन गर्ने काम भै रहेको थियो। पुरानो दिल्ली [[१६३८]] पछी मुग़ल सम्राटहरुको राजधानी रह्यो। दिल्लीको अन्तिम मुगल बादशाह बहादुर शाह जफ़र थिए जसको मृत्यू निवार्सन मा नै रंगून मा भयो। [[चित्र:ITO crossroads, New Delhi in 1950.jpg|thumb|दाँया|300px|दिल्लीको आईटीओ चौराहे को दृश्य, १९५०]] [[१८५७]] को [[१८५७ सिपाही विद्रोह|सिपाही विद्रोह]] पछी दिल्ली मा ब्रिटिश शासन को हुकूमत मा शासन चल्न थाल्यो । [[१८५७]] मा यो [[प्रथम भारतीय स्वतन्त्रता संग्राम]] को आंदोलनलाई पूर्ण रुपमा दवाए पछी अंग्रेजहरुले [[बहादुरशाह ज़फ़र]] लाई [[रंगून]] पठाइ दिए तथा भारत पूर्ण रुपमाबाट अंग्रेजहरु को अधीन भयो । शुरुमा उनीहरुले कलकत्ता (आजकल [[कोलकाता]]) बाट शासन सम्हाले तर ब्रिटिश शासन कालको अन्तिम दिनहरुमा [[पीटर महान]] को नेतृत्व मा [[रुसी साम्राज्य]] को प्रभाव [[भारतीय उपमहाद्वीप]] मा तीव्र गति मा बढन थाल्यो। जसको कारण अंग्रेजहरु लाई यो लाग्न थाल्यो कि कलकत्ता जो कि भारत को एकदमै पूर्व मा थियो त्यहाबाट अफ़ग़ानिस्तान एवं ईरान आदि मा सक्षम तरीका बाट सजिलै संग नियन्त्रण गर्न सकिदैन पछी गएर यसै कारण बाट [[१९११]] मा [[उपनिवेश]] राजधानी लाई दिल्ली स्थानान्तरित गरियो एवं धेरै आधुनिक निर्माण कार्य गराईयो। शहर को ठुलो भागहरुलाई को ब्रिटिश आर्किटेक्ट्स सर एडविन लुटियंस र सर हर्बर्ट बेकर द्वारा डिजाइन गरिएको थियो । [[१९४७]] मा भारत को स्वतन्त्रता को पछी यसलाई अधिकारिक रूप बाट भारत को राजधानी घोषित गरिएको थियो। दिल्ली मा धेरै राजाहरु को साम्राज्य को उदय तथा पतन को प्रमाण आज पनि विद्यमान छ। साचो अर्थ मा दिल्ली हाम्रो देश को भविष्य, भूतकाल एवं वर्तमान परिस्थितिहरु को मेल-मिश्रण हो। तोमर शासकहरु मा दिल्ली को स्थापना का श्रेय अनंगपाल जान्छ। == जलवायु, भूगोल र जनसाङ्ख्यिकी == ===दिल्ली-एनसीआर=== {{main|राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र (भारत)}} एनसीआरमा दिल्लीसँग जोडिएको राज्यहरूमा उत्तर प्रदेश, हरियाणा र राजस्थानका धेरै शहरहरू समावेश छन्।।<ref>{{Cite web|url=https://www.bhaskar.com/union-territory/new-delhi/news/ut-del-hmu-new-haryanas-jind-and-karnal-add-in-part-of-ncr-zone-5017644-nor.html|title=एनसीआर में शामिल हुए जींद,करनाल र मुजफ्फरनगर, मथुरा को नहीं मिली मंजूरी|date=9 जून 2015|website=Dainik Bhaskar|accessdate=1 मार्च 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190407170136/https://www.bhaskar.com/union-territory/new-delhi/news/ut-del-hmu-new-haryanas-jind-and-karnal-add-in-part-of-ncr-zone-5017644-nor.html|archive-date=7 अप्रैल 2019|url-status=live}}</ref> एनसीआर मा ४ करोड़ ७० भन्दा धेरै आबादी बास गर्छ । समुचा एनसीआर मा दिल्ली को क्षेत्रफल १,४८४ वर्ग किलोमीटर छ। देश को राजधानी एनसीआर को २.९ प्रतिशत भाग समेटदछ। एनसीआर को अन्तरगत पर्ने क्षेत्र मा उत्तर प्रदेश को मेरठ, [[गाजियाबाद]], गौतम बुद्ध नगर ([[नोएडा]]), बुलंदशहर,शामली, बागपत, हापुड़ र मुजफ्फरनगर; र [[हरियाणा]] को [[फरीदाबाद]], [[गुड़गांव]], मेवात, रोहतक, सोनीपत, रेवाड़ी, झज्जर, [[पानीपत]], पलवल, महेंद्रगढ़, भिवाड़ी, जिंद र करनाल जस्ता जिल्ला शामिल छन। राजस्थान बाट दुई जिल्लाहरू - भरतपुर र अलवर एनसीआर मा शामिल गरिएको छ ।<ref>{{Cite web|url=https://abpnews.abplive.in/india-news/ncr-national-capital-region-of-india-a-to-z-things-you-must-know-about-it-762031|title=आप जिस दिल्ली-NCR में रहते हैं, जानिए- उसके बारे में A टू Z जानाकरी|first=एबीपी न्यूज़ वेब|last=डेस्क|date=4 जन॰ 2018|website=abpnews.abplive.in|accessdate=1 मार्च 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190407170215/https://abpnews.abplive.in/india-news/ncr-national-capital-region-of-india-a-to-z-things-you-must-know-about-it-762031|archive-date=7 अप्रैल 2019|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407170215/https://abpnews.abplive.in/india-news/ncr-national-capital-region-of-india-a-to-z-things-you-must-know-about-it-762031 |date=2019-04-07 }}</ref> === भौगोलिक स्थिति === {{main|दिल्ली को भूगोल}} [[चित्र:YamunaRiver.jpg|thumb|200px|दिल्ली मा [[यमुना नदी|यमुना]] नदी]] [[राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र]] दिल्ली {{convert|1484|km2|sqmi|abbr=on}} मा विस्तृत छ, मध्ये {{convert|783|km2|sqmi|abbr=on|0}} भाग ग्रामीण र {{convert|700|km2|sqmi|abbr=on|0}} भाग शहरी घोषित छ। दिल्ली उत्तर-दक्षिण मा अधिकतम {{convert|51.9|km|mi|abbr=on|0}} छ र पूर्व-पश्चिम मा अधिकतम चौड़ाई {{convert|48.48|km|mi|abbr=on|0}} छ। दिल्ली को मर्मत सम्भारका हेतु तीनवटा संस्थाहरू कार्यरत छन:- * [[दिल्ली नगर निगम]]:विश्वको सबैभन्दा ठूलो स्थानीय निकाय हो, जो कि अनुमानित १३७.८० लाख नागरिकहरू (क्षेत्रफल {{convert|1397.3|km2|sqmi|abbr=on|0|disp=or}}) लाई नागरिक सेवाहरू प्रदान प्रदान गर्दछ। यो क्षेत्रफ़लको हिसाबले बाट पनि मात्र [[टोकियो|टोक्यो]] टोकियो पछि छ।"<ref>Municipal Corporation of Delhi: About us [http://www.mcdonline.gov.in/mcd/aboutus.jsp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090324083412/http://www.mcdonline.gov.in/mcd/aboutus.jsp |date=24 मार्च 2009 }})</ref>. नगर निगमले १३९७ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल हेर्छ । हाल, दिल्ली नगर निगमलाई तीन भागमा विभाजन गरिएको छ, उत्तर दिल्ली नगर निगम, पूर्वी दिल्ली नगर निगम र दक्षिण दिल्ली नगर निगम। * [[नयाँ दिल्ली नगरपालिका परिषद]]: (एन डी एम सी) (क्षेत्रफल {{convert|42.7|km2|sqmi|abbr=on|0|disp=or}}) [[नयाँ दिल्ली]] को नगर परिषदको नाम हो। यसको अधीन पर्न कार्यक्षेत्र एन डी एम सी क्षेत्र भनिन्छ। * [[दिल्ली छावनी बोर्ड]]: (क्षेत्रफल ({{convert|43|km2|sqmi|abbr=on|0|disp=or}})<ref>{{cite web |url=http://www.ndmc.gov.in/AboutNDMC/NNDMCAct.aspx |title=परिचय |accessdate=3 जुलाई 2007 |work=द न्यू देल्ही म्युनिसिपल कॉन्सिल एक्ट १९९४ |publisher=[[नई दिल्ली नगर पालिका परिषद]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20080302220220/http://www.ndmc.gov.in/AboutNDMC/NNDMCAct.aspx |archive-date=2 मार्च 2008 |url-status=live }}</ref> जसले दिल्लीको [[दिल्ली छावनी|छावनी]] क्षेत्रहरूलाई हेर्छ। दिल्ली एक अति-विस्तृत क्षेत्र है। यह अपने चरम पर उत्तर मा सरूप नगर से दक्षिण मा [[रजोकरी]] तक फैला है। पश्चिमतम छोर [[नजफगढ़]] से पूर्व मा [[यमुना नदी]] तक (तुलनात्मक परंपरागत पूर्वी छोर)। वैसे [[शाहदरा]], [[भजनपुरा]], आदि यसको पूर्वतम छोर होने के साथ ही बड़े बाज़ारों मा भी आते हैं। रा.रा.क्षेत्र मा उपर्युक्त सीमाओं से लगे निकटवर्ती प्रदेशहरु को [[नोएडा]], [[गुड़गांव]] आदि क्षेत्र भी आते हैं। दिल्ली की भू-प्रकृति बहुत बदलती हुई है। यह उत्तर मा समतल कृषि मैदानों से लेकर दक्षिण मा शुष्क [[अरावली|अरावली पर्वत]] को आरम्भ तक बदलती है। दिल्ली को दक्षिण मा बड़ी प्राकृतिक झीलें हुआ करती थीं, जो अब अत्यधिक खनन को कारण सूखती चली गईं हैं। इनमें से एक है [[बड़खल झील]]। [[यमुना नदी]] शहर को पूर्वी क्षेत्रों को अलग करती है। ये क्षेत्र [[पूर्वी दिल्ली|यमुना पार]] कहलाते हैं, वैसे ये नई दिल्ली से बहुत से पुलों द्वारा भली-भांति जुड़े हुए हैं। [[दिल्ली मेट्रो]] भी अभी दो पुलों द्वारा नदी को पार करती है। दिल्ली {{coord|28.61|N|77.23|E|}} पर [[भारत|उत्तरी भारत]] मा बसा हुआ है। यह समुद्रतल से ७०० से १००० फीट की ऊँचाई पर [[हिमालय]] से १६० किलोमीटर दक्षिण मा [[यमुना नदी]] को किनारे पर बसा है। यह उत्तर, पश्चिम एवं दक्षिण तीन तरफं से [[हरियाणा]] राज्य तथा पूर्व मा [[उत्तर प्रदेश]] राज्य द्वारा घिरा हुआ है। दिल्ली लगभग पूर्णतया [[गंगा को मैदान|गांगेय क्षेत्र]] मा स्थित है। दिल्ली को भूगोल को दो प्रधान अंग हैं [[यमुना नदी|यमुना]] सिंचित समतल एवं दिल्ली रिज (पहाड़ी)। अपेक्षाकृत निचले स्तर पर स्थित मैदानी उपत्यकाकृषि हेतु उत्कृष्ट भूमि उपलब्ध कराती है, हालांकि ये बाढ़ संभावित क्षेत्र रहे हैं। ये दिल्ली को पूर्वी ओर हैं। र पश्चिमी ओर रिज क्षेत्र है। इसकी अधिकतम ऊँचाई ३१८ मी.(१०४३ फी.)<ref name=gisridge>{{cite web |url=http://www.fig.net/pub/fig_2002/Ts3-9/TS3_9_mohan.pdf |title=जीआईएस-बेस्ड स्पैशियल इन्फ़ॉर्मेशन इंटीग्रेशन, मॉडलिंग एण्ड डिजिटल मैपिंग: ए न्यू ब्लेन्ड ऑफ टूल फ़ॉर जियोस्पेशियल एन्वायरेनमेण्टल हेल्थ एनालिसिस फ़ॉर देल्ही रिज |accessdate=३ फ़रवरी २००३ |last=मोहन |first=मदन |date= |year=२००२ |month=अप्रैल |format=PDF |work=स्पैशियल इन्फ़ॉर्मेशन फ़ॉर हेल्थ मॉनीटरिंग एण्ड पॉपुलेशन मैंनेजमेंट |publisher=एफ़आईजी XXII अन्तर्राष्ट्रीय कांग्रेस |pages=पृ. ५ |archive-url=https://www.webcitation.org/684JsgcnW?url=http://www.fig.net/pub/fig_2002/Ts3-9/TS3_9_mohan.pdf |archive-date=31 मई 2012 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120609231730/http://www.fig.net/pub/fig_2002/Ts3-9/TS3_9_mohan.pdf |date=2012-06-09 }}</ref> तक जाती है। यह दक्षिण मा [[अरावली|अरावली पर्वत]]माला से आरम्भ होकर शहर को पश्चिमी, उत्तर-पश्चिमी एवं उत्तर-पूर्वी क्षेत्रों तक फैले हैं। दिल्ली की जीवनरेखा [[यमुना नदी|यमुना]] [[हिन्दु धर्म|हिन्दू धर्म]] मा अति पवित्र नदिहरु मध्ये एक है। एक अन्य छोटी नदी [[हिंडन नदी]] [[पूर्वी दिल्ली]] को [[गाजियाबाद]] से अलग करती है। दिल्ली [[भुईँचालो|सीज़्मिक क्षेत्र-IV]] मा आने से इसे बड़े [[भुईँचालो|भूकम्पों]] का संभावी बनाती है।<ref name=hazardprofile>{{cite web |url=http://www.undp.org.in/dmweb/hazardprofile.pdf |title=हैज़ार्ड प्रोफ़ाइल ऑफ़ इंडियन डिस्ट्रिक्ट्स |format=PDF |work=नेशनल कैपेसिटी बिल्डिंग प्रोजेक्ट इन डाइज़ास्टार मैंनेजमेण्ट |publisher=[[यूएनडीपी]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060519100611/http://www.undp.org.in/dmweb/hazardprofile.pdf |access-date=31 जुलाई 2009 |archive-date=19 मई 2006 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060519100611/http://www.undp.org.in/dmweb/hazardprofile.pdf |date=2006-05-19 }}</ref> ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{भारतका राज्यहरू}} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:भारतका सर्वाधिक जनसङ्ख्या भएका शहरहरू]] [[श्रेणी:सहरहरू]] [[श्रेणी:उत्तर भारत]] p5l5r7dg4jcrp3r92pv4hfspgy0lpwv 0 61709 1372416 1372042 2026-08-27T09:05:03Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372416 wikitext text/x-wiki {{विशेष लेख|व्यक्तित्व}} {{Infobox person | name = दीपिका पादुकोण<br>({{en|Deepika Padukone}}) | image = Deepika Padukone Cannes 2018 (cropped).jpg | imagesize = | caption = सन् २०१८ मा पादुकोण | birth_date = {{birth date|1986|1|5}}<ref>{{cite web|title=Happy 27th b'day Deepika Padukone|trans-title=दीपिका पादुकोण को 27वाँ जन्मदिन मुबारक हो|url=http://ibnlive.in.com/photogallery/8238.html|publisher=[[सीएनएन आईबीएन]]|accessdate=13 अगस्त 2013|language=अङ्ग्रेजी}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130107224248/http://ibnlive.in.com/photogallery/8238.html |date=2013-01-07 }}</ref><ref name="bio">{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Celebrity/Deepika-Padukone/894255-Profile.aspx|title=Biography: Deepika Padukone|trans-title=जीवनी: दीपिका पादुकोण|date=2012-07-23|work=[[हिन्दुस्तान टाईम्स]]|accessdate=13 अगस्त 2013|language=अङ्ग्रेजी}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141231022055/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Celebrity/Deepika-Padukone/894255-Profile.aspx |date=2014-12-31 }}</ref> | birth_place = [[कोपनहेगन]], [[डेनमार्क]] | occupation = अभिनेत्री | years_active = २००४–वर्तमान<ref name="summer">{{cite web|last=मेनन|first=सिता|url=http://www.rediff.com/getahead/2005/apr/21fwdeep.htm|title=Go white this summer |trans-title = इस गर्मी में सफेद जाओ |accessdate=13 अगस्त 2013|date=2005-04-21|work=[[रीडिफ.कॉम]]}}</ref> | spouse = रणवीर सिंह<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/deepika-padukone-ranveer-singh-are-married-now-wedding-ceremony-ends-in-italy/story-OrrIJnMvTwI1wSwl7JbWqM.html|title=Deepika Padukone, Ranveer Singh are married now, wedding ceremony ends in Italy|accessdate=2019-02-15}}</ref> | height = {{height|ft=5|in=8}} <ref>{{cite web|url=http://www.celebheightweight.com/2014/11/deepika-padukone-height-weight-bra-size-shoe-size-body-measurements-waist-hips/|title=Deepika Padukone Height, Weight, Bra Size, Shoe Size, Body, Measurements, Waist, Hips|publisher=Celebrity Measurements|date= |accessdate=2015-09-27}}</ref> }} '''दीपिका पादुकोण''' ({{IPA-hns|d̪iːpɪkaː pəɖʊkoːɳ|उच्चारण}}; जन्म ५ जनवरी १९८६) एक भारतीय अभिनेत्री एवं मोडल हुन्। उनी बलिउड चलचित्र उद्योगकी सबैभन्दा चर्चित अभिनेत्रीहरू मध्ये एक र सर्वाधिक पारिश्रमिक लिने भारतीय महिला अभिनेत्रीमा पर्छिन्। उनले आफ्नो जीवनयात्रा [[बलिउड]]मा स्थापित गरिसकेकी छिन् र हालसम्म दुई [[फिल्मफेयर पुरस्कार]] प्राप्त गरिसकेकी छिन्। पादुकोण, ब्याडमिन्टन खेलाडी [[प्रकाश पादुकोण]]की छोरी हुन। उनको जन्म [[कोपनहेगन]]मा भएको हो र हुर्काई [[बेङ्गलोर]]मा भएको हो। बाल्यवस्थामा उनले राष्ट्रियस्तरको ब्याडमिन्टन च्याम्पियनसिप खेलेकी छन् तर फेसन मोडल बन्नका लागि उनले ब्याडमिन्टन खेल छाडेकी थिइन्। मोडलिङ क्षेत्रबाट प्रवेश गरेकी उनले चाँडै चलचित्रमा अभिनय गर्ने अवसर प्राप्त गरिन्। सन् २००६ मा [[कन्नड चलचित्र]] ''[[ऐश्वर्य (चलचित्र)|ऐश्वर्य]]''मा मुख्य भूमिकामा उनले चलचित्र जगतमा पदार्पण गरिन्। पादुकोण त्यसपछि दोहोरो भूमिकामा उनको पहिलो बलिउड ब्लकबस्टर सन् २००७ मा प्रदर्शित ''[[ओम शान्ति ओम]]''बाट गरिन् जसले उनलाई [[सर्वश्रेष्ठ महिला पदार्पणको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार|फिल्मफेयर उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि पुरस्कार]] दिलाएको थियो। पादुकोणद्वारा अभिनित ''[[लभ आज कल]]'' (२००९) र ''[[लफङ्गे परिन्दे]]'' (२०१०) चलचित्रमा गरिएको दमदार अभिनयको लागि उनले निकै चर्चा कमाइन्। साथै त्यसै समयमा उनीद्वारा अभिनित ''[[बच्ना ए हसिनो]]'' (२००८) र हाँस्य चलचित्र ''[[हाउसफुल (२०१० चलचित्र)|हाउसफुल]]'' (२०१०) चलचित्रले नकारात्मक समीक्षा पाएको थियो। सन् २०१२ मा प्रदर्शित बक्स अफिस हिट ''[[ककटेल (२०१२ चलचित्र)|ककटेल]]'' चलचित्रले उनको अभिनय यात्रामा आयाम त थप्यो नै उनको अभिनयलाई सम्मान प्रदान गर्दै विभिन्न पुरस्कार समारोहमा उत्कृष्ट अभिनेत्रीको लागि नामाङ्कन समेत गराएको थियो। त्यसपछि उनी ''[[ये जवानी है दीवानी]]'' (२०१३), ''[[चेन्नई एक्सप्रेस]]'' (२०१३) र ''[[ह्याप्पी न्यू इअर (चलचित्र)|ह्याप्पी न्यू इयर]]'' (२०१४) जस्ता हाँस्य चलचित्र जुन [[सबैभन्दा बढी कमाइ गर्ने भारतीय चलचित्रहरू|सबैभन्दा बढी कमाइ गर्ने बलिउड चलचित्र]] रहेका थिए त्यस्ता चलचित्रमा मुख्य महिला पात्रको अभिनय गरेर बलिउडमा आफ्नो स्थान जमाइन्। उनले सन् २०१३ मा ''[[गोलियों की रासलीला राम-लीला]]'' नामक चलचित्रमा दमदार अभिनय गरेर [[सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्रीको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार]] जितेकी थिइन्। अभिनय क्षेत्र बहेक पादुकोण रङ्गमञ्चमा भाग लिने गरेकी छिन् साथै उनले एक भारतीय पत्रिकाको लागि लेख समेत लेखिसकेकी छिन्। यस बाहेक उनले विभिन्न ब्रान्ड र उत्पादनको लागि स्थायी रूपमा विज्ञापन गर्ने गरेकी छिन्। महिलाको हक तथा अधिकारको लागि पनि उनले बेला बखत आवाज उठाउने गरेकी छिन्। == व्यक्तिगत जीवन र मोडलिङ करियर== दीपिका पादुकोणको जन्म ५ जनवरी १९८६ मा [[डेनमार्क]]को [[कोपनहेगन]]मा भएको हो। उनको जन्म [[कोङ्कणी भाषा|कोंकणी]] भाषी परिवारमा भएको हो।<ref name="bio1">{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Celebrity/Deepika-Padukone/894255-Profile.aspx|title=Biography: Deepika Padukone|accessdate=6 August 2013|date=23 July 2012|work=Hindustan Times|archiveurl=http://web.archive.org/web/20141231022055/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Celebrity/Deepika-Padukone/894255-Profile.aspx|archivedate=31 December 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141231022055/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Celebrity/Deepika-Padukone/894255-Profile.aspx |date=31 December 2014 }}</ref><ref>{{cite news|last=Baksi|first=Dibyojyoti|title=Shah Rukh Khan made Deepika Padukone learn Tamil|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Shah-Rukh-Khan-made-Deepika-Padukone-learn-Tamil/Article1-1075508.aspx|accessdate=18 August 2013|newspaper=Hindustan Times|date=13 June 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130821034850/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Shah-Rukh-Khan-made-Deepika-Padukone-learn-Tamil/Article1-1075508.aspx |date=21 August 2013 }}</ref> उनको बुवा, [[प्रकाश पादुकोण|प्रकाश]], एक भूतपूर्व अन्तर्राष्ट्रियस्तरका सम्मानित ब्याडमिन्टन खेलाडी थिए। उनकी आमा उज्जाला एक यात्रु एजेन्ट थिइन्।<ref>{{cite news|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-182121908.html|title=She's the model of success|work=The Star|date=4 August 2008|accessdate=29 August 2013}}{{subscription required|via=Highbeam}}</ref> उनकी कान्छी बहिनी अनिसा गोल्फ खेलाडी हुन्।<ref>{{cite news|last=Kaura|first=Neha|title=Deepika’s link-ups don’t bother us, says sister|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-11/news-interviews/32156802_1_anisha-link-ups-film-industry|accessdate=2 July 2013|newspaper=The Times of India|date=11 June 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140106032230/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-11/news-interviews/32156802_1_anisha-link-ups-film-industry |date=6 January 2014 }}</ref> उनको हजुरबुवा रमेश मैसुर ब्याडमिन्टन सङ्घका प्रशासक थिए।<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/an-exciting-tournament/article3185184.ece|title=An exciting tournament|newspaper=The Hindu|date=5 January 2006|accessdate=3 August 2015}}</ref> पादुकोण जब एक वर्षकी थिइन् त्यस समय उनको परिवार [[भारत]]को [[बेङ्गलोर]] बसाइसराई गरे ।<ref name="toi interview">{{cite news|last=Gupta|first=Priya|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-10-13/news-interviews/34414302_1_deepika-padukone-badminton-father|title=Ranbir and I are still friends: Deepika Padukone|accessdate=29 August 2013|date=13 October 2012|newspaper=[[The Times of India]]}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130928194219/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-10-13/news-interviews/34414302_1_deepika-padukone-badminton-father |date=28 September 2013 }}</ref> उनले बेङ्गलोरको [[सोफिया उच्च विद्यालय]]बाट प्रारम्भिक शिक्षा प्राप्त गरेकी थिइन् र प्रवीणता प्रमाणपत्र तहको अध्ययन [[माउन्ट कार्मेल कलेज, बेङ्गलोर|माउन्ट कार्मेल कलेज]]बाट गरिन्।<ref>{{cite web|title=Just How educated are our Bollywood heroines?: Deepika Padukone|url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-just-how-educated-are-bollywood-heroines/20120118.htm#3|publisher=Rediff.com|accessdate=6 August 2013}}</ref> उनी मानविकी संकाय अन्तर्गत [[समाजशास्त्र]] विषयमा [[स्नातक तह|स्नातक]] तहको पढाइ गर्न [[इन्दिरा गान्धी राष्ट्रिय खुल्ला विश्वविद्यालय]]मा भर्ना भइन् तर पछि उनले समयको व्यस्तता तथा मोडलिङ गर्ने समयको अनियमितताले पढाइ स्थगन गरिन्।<ref name="toi interview"/><ref>{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Deepika-Padukone-has-not-put-studies-on-back-burner/articleshow/2661901.cms|work=The Times of India|title=Deepika Padukone has not put studies on back-burner|accessdate=6 August 2013|date=30 December 2007|archiveurl=|archivedate=8 June 2015}}</ref> [[File:Padukone with family.jpg|thumb|left|upright=1.3|alt=Deepika Padukone is posing with her father, mother and sister|सन् २०१४ को [[५९औं फिल्मफेयर पुरस्कार]] समारोहमा दीपिका पादुकोण आफ्नो अभिभावक तथा बहिनीसँग]] पादुकोण बच्चा हुँदा कठिन सामाजिक अवस्था स्वीकार गरिन् जसले गर्दा उनको धेरै साथीहरू थिएनन्।<ref name="toi interview"/> उनको जीवनको लक्ष्य ब्याडमिन्टन थियो, जुन उनले युवा उमेरदेखि नै प्रतिस्पर्धात्मक तरिकाले खेल्ने गर्थिन्। सन् २०१२ को एक अन्तरवार्तामा पादुकोणले आफ्नो दिनचर्याको बारेमा भनेकी थिइन् "म सधैँ बिहान ५ बजे उठ्थेँ र शारीरिक कसरत गर्न जान्थे, विद्यालय जान्थे, ब्याडमिन्टन खेल्न जान्थे, आफ्नो गृहकार्य गर्थें र सुत्न जान्थेँ।"<ref name="toi interview"/> पादुकोणले विद्यालय अवधिमा ब्याडमिन्टनमा आफ्नो जीवन बनाउन जारी राखिन् र राष्ट्रियस्तरको च्याम्पियनसिपमा भाग लिइन्। उनले राज्यस्तरका बेसबल प्रतियोगितामा पनि आफ्नो सहभागिता जनाइन्।<ref>{{cite news|last=Banerjee|first=Soumyadipta|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-i-was-a-state-level-baseball-player-deepika-padukone-1349480|title=I was a state level baseball player: Deepika Padukone|work=Daily News and Analysis|accessdate=3 August 2013|date=18 February 2010}}</ref> शिक्षा तथा खेल करियरमा आफ्नो ध्यान केन्द्रित राखिरहेकै बेला पादुकोणले बाल कलाकारको रूपमा समेत कार्य गरिन्। उनी ८ वर्षको उमेरमा एक दुई विज्ञापन अभियानमा देखा परिन्।<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/mp/2004/08/11/stories/2004081101100100.htm|title=The long and short of the ramp|work=The Hindu|accessdate=3 August 2013|date=11 August 2004}}</ref> १० कक्षामा अध्ययन गर्दा उनले आफ्नो ध्यान परिवर्तन गरी फेसन मोडल बन्ने निर्णय गरिन्। <ref name="model">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/613309.cms|title=Smash hit on the ramp|work=The Times of India|first=Asha|last=Chowdary|accessdate=3 August 2013|date=13 April 2004}}</ref> सन् २००४ मा उनले [[प्रसाद बिडापा]]को संरक्षणमा पूर्ण समय मोडल बन्ने कार्यमा लागिन्।<ref name="model"/><ref>{{cite news|last=Malani|first=Gaurav|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-07/news-interviews/30485701_1_deepika-padukone-badminton-short-film|title=Deepika Padukone not a part of race|accessdate=3 August 2013|date=7 December 2011|newspaper=[[The Times of India]]}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130928194256/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-07/news-interviews/30485701_1_deepika-padukone-badminton-short-film |date=28 September 2013 }}<br>{{cite news|last=Saran|first=Rhea|title=Venus Rising?|url=http://www.verveonline.com/30/people/verve/venus/excerpt.shtml|accessdate=7 August 2013|work=Verve (magazine)}}</ref> करियरको प्रारम्भिक चरणमा पादुकोणले लिरिल साबुनको टेलिभिजन विज्ञापनले पहिचान प्राप्त गरिन्। त्यस सँगै उनले विभिन्न ब्रान्ड तथा उत्पादनको लागि मोडलिङ गरिन्।<ref>{{cite news|last=Gahlaut|first=Kanika|url=http://indiatoday.intoday.in/story/prakash-padukone-daughter-deepika-in-new-liril-soap-ad/1/196716.html|title=Making a splash|work=India Today|accessdate=3 August 2013|date=12 April 2004|archiveurl=http://www.webcitation.org/6JwBsSbRF|archivedate=27 September 2013}}</ref><ref>{{cite web|title=Deepika Padukone: Biography|url=http://zeenews.india.com/entertainment/celebrity-profile/Deepika-Padukone.htm|publisher=[[Zee News]]|accessdate=7 August 2013}}</ref> सन् २००५ मा, उनले डिजाइनर [[सुनीत वर्मा]]को लागि पहिलो पटक [[लक्मे फेसन विक]]मा भाग लिइन् र [[किङफिसर (बियर)|किङफिसर]] फेसन अवार्डमा ''मोडल अफ द इअर''को अवार्ड जित्न सफल भइन्।<ref>{{cite web|last=Menon|first=Sita|url=http://www.rediff.com/getahead/2005/apr/21fwdeep.htm|title=Go white this summer|accessdate=3 August 2013|date=21 April 2005|publisher=Rediff.com}}</ref><ref>{{cite news|last=Chowdhury|first=Smita R.|title=Glamour, glitz & grace|url=http://www.telegraphindia.com/1050405/asp/calcutta/story_4572605.asp|accessdate=3 August 2013|newspaper=[[The Telegraph (Calcutta)|The Telegraph]]|date=5 May 2005}}</ref> पादुकोणको प्रसिद्धिमा त्यस समय वृद्धि भयो जब उनलाई २००६ को [[किङफिसर पात्रो|किङफिसर क्यालेन्डर]]मा स्थान दिइयो ।<ref name="meet"/> क्यालेन्डरका डिजाइनरका रूपमा रहेका [[वेन्डेल रोड्रिक्स]]ले पादुकोणमाथि टिप्पणी गर्दै भनेका थिए "[[ऐश्वर्या राय बच्चन|ऐश्वर्या राय]]पछि हामीसँग यस्तो सुन्दर र ताजा महिला थिएन्।"<ref>{{cite news|url=http://m.indiatoday.in/story/young-achievers-deepika-padukone-ms-dhoni-to-rabbi-shergill/1/181846.html|title=Young achievers: Deepika Padukone to Aditya Mittal, MS Dhoni to Rabbi Shergill|work=India Today|accessdate=3 August 2013|date=20 February 2006|archiveurl=http://www.webcitation.org/6JwBwTlZD|archivedate=27 September 2013}}</ref> रोड्रिक्सले उनलाई गञ्जम ज्वेलरी कक्षामा हेरेका थिए र पछि उनले म्याट्रिक्स एजेन्सीका लागि पादुकोणलाई हस्ताक्षर गर्न भ्याए।<ref>{{cite book|last=Vasudev|first=Shefalee|title=Powder Room|url=http://books.google.com/books?id=DzdfsXQEtqoC&pg=PT61|publisher=Random House India|isbn=978-81-8400-297-3|page=61|year=2012}}</ref> २१ वर्षको उमेरमा पादुकोण [[मुम्बई]] बसाइँ सरिन् र आफ्नो काकीको घरमा बसिन्।<ref name="toi interview"/> त्यसै वर्ष, उनले [[हिमेश रेशमिया]]को म्युजिक भिडियो ''नाम है तेरा'' मा काम गर्ने अवसर पाइन् र त्यसमा गरेको अभिनयले व्यापक पहिचान प्राप्त गरिन्।<ref>{{cite news|last=Iyer|first=Meena|title=Deepika Padukone in awe of beauty pageant winners|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-11-17/news-interviews/30409840_1_beauty-pageant-beauty-contest-music-video|accessdate=3 August 2013|newspaper=The Times of India|date=17 November 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130928194304/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-11-17/news-interviews/30409840_1_beauty-pageant-beauty-contest-music-video |date=28 September 2013 }}</ref> पादुकोणले चाँडै चलचित्र भूमिकाको लागि प्रस्ताव प्राप्त गर्न सुरू गरिन्।<ref>{{cite web|title=The hottest heroine in Kannada cinema|url=http://www.rediff.com/movies/2006/aug/24sld1.htm|publisher=Rediff.com|date=24 August 2006|accessdate=6 August 2013}}</ref> आफ्नो अभिनयलाई अझ प्रभावकारी बनाउन पादुकोणले [[अनुपम खेर]]को चलचित्र संस्थानमा अभिनय कोर्समा भर्ना भइन्।<ref>{{cite news|title=On course: Deepika Padukone joins Anupam Kher's Film Academy|url=http://indiatoday.intoday.in/story/badminton-star-prakash-padukone-daughter-deepika-shifted-to-mumbai/1/193374.html|work=India Today|date=11 July 2005|accessdate=6 August 2013|archiveurl=http://www.webcitation.org/6JwC0HxiV|archivedate=27 September 2013}}</ref> रेशमियाको साङ्गीतिक भिडियोमा निर्देशक [[फराह खान]]ले पादुकोणको अभिनय हेरेकी थिइन् जसले गर्दा उनले पादुकोणलाई आफ्नो चलचित्र [[ह्याप्पी न्यू इअर (चलचित्र)|ह्याप्पी न्यू इअर]]मा अभिनेत्रीको रूपमा चयन गरिन्।<ref name="toi interview"/><ref name="meet"/> ==अभिनय करियर== ===चलचित्र सुरूवात र सफलता (२००६–०९)=== पादुकोणले सन् २००६ मा आफू [[इन्द्रजीत लङ्केश]]को निर्देशनमा [[कन्नड चलचित्र]] ''[[ऐश्वर्य (चलचित्र)|ऐश्वर्य]]''बाट अभिनय क्षेत्रमा प्रवेश गर्न लागेको बताएकी थिइन्। <ref name="meet">{{cite web|last=Vijayasarathy|first=R.G.|title=Meet Deepika Padukone|url=http://www.rediff.com/movies/2006/mar/14sd1.htm|publisher=Rediff.com|date=14 March 2006|accessdate=6 August 2013}}</ref> उक्त रोमान्टिक हाँस्य चलचित्र [[तेलगु चलचित्र|तेलुगु चलचित्र]] ''[[मनमधुदु]]''को रूपान्तरण रहेको थियो र पादुकोणलाई शीर्ष भूमिकामा अभिनेता [[उपेन्द्र (अभिनेता)|उपेन्द्र]]सँग तय गरिएको थियो । पादुकोण अभिनित कन्नड चलचित्रले उच्च व्यापारिक सफलता प्राप्त गरेको थियो।<ref>{{cite news|last=Kumar|first=S.S|title=Ramya in a rush|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/ramya-in-a-rush/article3230859.ece|accessdate=3 August 2013|newspaper=The Hindu|date=29 September 2006}}</ref> [[रिडिफ.कम]]का आरजी विजयसारथीले पादुकोणको भूमिकाको प्रशंसा गर्दै उनलाई ''आत्मीय दृश्यमा अझ बढी काम गर्नुपर्छ'' भनी थपेका थिए ।<ref>{{cite web|last=Vijayasarathy|first=R.G.|title=Deepika's Aishwarya is a must watch|url=http://www.rediff.com/movies/2006/sep/15aish.htm|publisher=Rediff.com|date=15 September 2006|accessdate=3 August 2013}}</ref> सन् २००६ को अन्तसम्ममा फराह खानको ''ह्याप्पी न्यू इअर'' को काम रोकियो र खानले [[पुनर्जन्म]]को कथामा आधारित नाटकीय चलचित्र ''[[ओम शान्ति ओम]]'' (२००७) को लागि पादुकोणलाई चलचित्रमा लिने निर्णय गरिन्। <ref>{{cite web|title='I was pulling SRK's hair out!'|url=http://www.rediff.com/movies/2007/dec/10fchat.htm|publisher=Rediff.com|date=10 December 2007|accessdate=6 August 2013}}</ref> [[बलिउड|हिन्दी चलचित्र उद्योग]]को पृष्ठभूमिमा तैयार पारिएको यस चलचित्रले सन् १९७० ताका सङ्घर्षरत् अभिनेताको कथा भन्दछ जो आफ्नो प्रेमिकाको हत्याको साक्षी भएर मर्छ र उसको प्रेमिकाको हत्याको बदला लिन पुनर्जन्म लिन्छ। यस चलचित्रको नायकको रूपमा [[साहरुख खान|शाहरूख खान]] एक समर्थकको भूमिकामा रहेका थिए भने पादुकोण दोहोरो भूमिकामा थिइन्।{{mdash}} पहिलो भूमिका शान्तिप्रिया, १९७० को शीर्ष अभिनेत्रीको रूपमा र पछि स्यान्डी, एक इच्छुक अभिनेत्रीको भूमिकामा रूपमा रहेकी थिइन्। उनले भनिन्, "म शाहरूखलाई चलचित्रमा हेरेर ठूली भएकी हुँ र वहाँको म सधैँ अनुशरण गर्थें। वहाँसँग काम गरेर&nbsp;... म ज्यादै खुसी महसुस गरिरहेकी छु। साथै फराहलाई पनि धन्यवाद दिन चाहन्छु जसले म माथि भरोसा गरेर वहाँसँग मलाई काम गर्ने मौका दिइन्।"<ref>{{cite news|last=Ray|first=Sarit|title=I'm a shy person: Deepika|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-11-02/news-interviews/27986233_1_dream-debut-modelling-deepika-padukone|accessdate=3 August 2013|newspaper=The Times of India|date=2 November 2007}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130928194317/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-11-02/news-interviews/27986233_1_dream-debut-modelling-deepika-padukone |date=28 September 2013 }}</ref> आफ्नो भूमिकाको तयारीको लागि पादुकोणले विभिन्न अभिनेत्रीहरू [[हेलन (अभिनेत्री)|हेलन]] र [[हेमा मालिनी]]को शारीरिक हाउभाउ पढ्न चलचित्र हेरिन्। जुन आजभोलिको अभिनेत्रीभन्दा ''ज्यादै भिन्न'' र ''अधिक मनोरम'' भएको महसुस गरिन ।<ref>{{cite news|last=Thakur|first=Shweta|title=I saw Hema Malini films for '70s look: Deepika|date=17 November 2007|url=http://www.hindustantimes.com/News-Feed/Entertainment/I-saw-Hema-Malini-films-for-70s-look-Deepika/Article1-258255.aspx|work=Hindustan Times|accessdate=10 August 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131005230414/http://www.hindustantimes.com/News-Feed/Entertainment/I-saw-Hema-Malini-films-for-70s-look-Deepika/Article1-258255.aspx |date=5 October 2013 }}</ref> तर, उनको आवाज भने आवाज कलाकार [[मोना घोष शेट्टी]]द्वारा स्वराङ्कित थियो ।<ref name="mona dub">{{cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2014-01-03/news-interviews/45834895_1_deepika-padukone-dramatic-prowess-and-zest-kochadaiiyaan|title=Why is Deepika's Hindi in Kochadaiiyaan dubbed?|work=The Times of India|date=2 January 2013|accessdate=3 January 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140105062349/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2014-01-03/news-interviews/45834895_1_deepika-padukone-dramatic-prowess-and-zest-kochadaiiyaan |date=5 January 2014 }}</ref> चलचित्रमा रहेको एक गीत ''धुम ताना'' मा पादुकोण भारतीय शास्त्रीय नृत्यकर्ताको रूपमा आफुलाई ढालेर नृत्य गरिन्। वर्षको चर्चित गीतहरू मध्ये एक साबित भएपछि [[डोर्लिङ किन्डर्सले]]ले भने पादुकोणले दर्शकलाई आफ्नो ''हस्त मुद्रा'' नृत्यले मन्त्रमुग्ध पार्न सफल भइन्।<ref>{{cite book|title=The Book of Dance|url=http://books.google.com/books?id=EzKmKyugOjkC&pg=PA113|date=3 September 2012|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=978-1-4093-2237-5|page=113}}</ref> ''ओम शान्ति ओम'' सन् २००७ को व्यावसायिक सफल चलचित्र बन्न सफल रहयो र चलचित्रले विश्व्यापी {{INRConvert|1.49|b}} कारोबार गरेको थियो ।<ref name="top">{{cite web|url=http://boxofficeindia.com/arounddetail.php?page=shownews&articleid=3997&nCat=|title=Top All Time Worldwide Grossers Updated|publisher=[[Box Office India]]|accessdate=13 October 2013|date=11 May 2012|archiveurl=http://web.archive.org/web/20131105215110/http://www.boxofficeindia.com/arounddetail.php?page=shownews&articleid=4409&nCat=|archivedate=26 January 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205213224/http://boxofficeindia.com/arounddetail.php?page=shownews&articleid=3997&nCat= |date=5 February 2012 }}</ref> [[बलिउड हङ्गामा]]का [[तरण आदर्श]]ले चलचित्रको समिक्षा गर्दै ''दीपिकाको अभिनयमा एउटा उत्कृष्ट अभिनेत्रीसँग हुनुपर्ने सबै कला भएको भनि भनेका थिए'' ।<ref>{{cite web|last=Adarsh|first=Taran|title=Movie Review: Om Shanti Om|date=7 November 2007|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/54373|publisher=[[Bollywood Hungama]]|accessdate=18 December 2007|archiveurl=http://www.webcitation.org/6JwBYXxYy|archivedate=27 September 2013}}</ref> [[फिल्मफेयर पुरस्कार]]को वार्षिकोत्सवमा पादुकोणलाई सन् २००८ मा [[सर्वश्रेष्ठ महिला पदार्पणको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार|फिल्मफेयर उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि पुरस्कार]] दिइएको थियो र [[सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्रीको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार|सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्री]] श्रेणीको लागि नामाङ्कन गरिएको थियो।<ref name="heroine">{{cite news|url=http://indiatoday.intoday.in/gallery/top-actresses-of-bollywood-ever/9/7051.html#photo35|title=Top heroines of Bollywood|accessdate=19 July 2013|date=10 May 2013|work=India Today|archiveurl=http://www.webcitation.org/6JwC4LXB6|archivedate=27 September 2013}}</ref> [[File:Padukone in 2009.jpg|thumb|upright=0.9|alt=Deepika Padukone is smiling away from the camera|पादुकोण ''[[लभ आज कल]]'', २००९ को पहिलो दृश्य समारोहमा]] बलिउड हङ्गामाले ''ओम शान्ति ओम'' को सफलताले पादुकोणको अभिनय करियरमा आयाम थपेको एक रिपोर्टमा उल्लेख गरेको थियो।<ref>{{cite web|last=Tuteja|first=Joginder|title=Exploring the Box Office journey of Deepika Padukone&nbsp;– Part 1|date=2 August 2013|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/5321|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=10 August 2013|archiveurl=http://www.webcitation.org/6JwBdY9Zu|archivedate=27 September 2013}}</ref> उनले यो सफलतालाई आफ्नो अर्को चलचित्रमा गायत्री (रणवीर कपुरको प्रेमिका)को भूमिकामा एक अस्ट्रेलियाली विद्यार्थी जो क्याब चालकको रूपमा [[यश राज फिल्म्स|यशराज फिल्म्स]]को हाँस्य रोमान्टिक चलचित्र ''[[बच्ना ए हसिनो]]'' (२००८) मा अभिनय गरिन्। यो चलचित्रले व्यावसायिक सफलता प्राप्त गरेको थियो।<ref>{{cite web|title=Bachna Ae Haseeno scores at box office|url=http://www.rediff.com/movies/2008/aug/18box.htm|publisher=Rediff.com|accessdate=20 April 2013}}</ref> तर ''[[आउटलुक (पत्रिका)|आउटलुक]]'' को नम्रता जोशीले पादुकोणको अभिनयलाई सन्तोषजनक नभएको बताएकी थिइन्।।<ref>{{cite news|last=Joshi|first=Namrata|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?238292|title=Movie Review: Bachna Ae Haseeno|accessdate=19 July 2013|date=1 September 2008|work=[[Outlook (magazine)|Outlook]]|archiveurl=http://www.webcitation.org/6JwBjSin0|archivedate=27 September 2013}}</ref> सन् २००९ को पहिलो चलचित्रको रूपमा पादुकोण र [[अक्षय कुमार]]द्वारा [[निखिल आडवाणी]]को निर्देशनमा कुङ फु हाँस्य कथानक चलचित्र ''[[चाँदनी चौक टु चाइना]]'' रहेको थियो जसमा पादुकोणले भारतीय-चिनियाँ दिदी बहिनीको दोहोरो भूमिका निभाएकी थिइन्। [[वार्नर ब्रोज]]द्वारा निर्माण गरिएको यो चलचित्रले हिन्दी चलचित्रको इतिहासमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सबैभन्दा बढी सिनेमाघरमा प्रदर्शित गरिएको थियो ।<ref>{{cite news|last=Anderson|first=Jason|title=Chandni Chowk to China: Kung fusion hustle|url=http://www.thestar.com/entertainment/2009/01/16/chandni_chowk_to_china_kung_fusion_hustle.html|work=[[Toronto Star]]|date=16 January 2009|accessdate=6 August 2013}}</ref> पादुकोणले आफ्नो भूमिकको लागि जापानी मार्सल आर्ट्स [[जुजुत्सु]]बाट सिखेकी थिइन् र आफ्नो सबै आक्रमक दृश्य आफैंले गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|title=Deepika's unbelievable stunt!|url=http://specials.rediff.com/movies/2008/nov/26slid1-deepika-unbelievable-stunt.htm?zcc=rl|publisher=Rediff.com|date=26 November 2008|accessdate=3 September 2013}}</ref><ref>{{cite news|last=Lalwani|first=Vickeya|title=Yes, I'm dating Ranbir: Deepika|date=15 March 2008|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-03-15/news-interviews/27772143_1_action-film-deepika-ranbir-yash-raj|work=The Times of India|accessdate=3 September 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131012195823/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-03-15/news-interviews/27772143_1_action-film-deepika-ranbir-yash-raj |date=12 October 2013 }}</ref> तर अपेक्षा गरिएको ठिक विपरित यस चलचित्रले विश्वव्यापी {{INRConvert|554.7|m}} कमाइ गर्न सक्यो जबकि यस चलचित्रको निर्माण लागत {{INRConvert|800|m}} थियो ।<ref>{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=348&catName=TGlmZXRpbWUgV29ybGR3aWRlIEluIFVTICQ=|title=Top Lifetime Grossers Worldwide (US $)|publisher=Box Office India|accessdate=11 November 2010|archiveurl=http://web.archive.org/web/20130602093609/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=312&catName=TGlmZXRpbWU=|archivedate=26 January 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130602093609/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=312&catName=TGlmZXRpbWU%3D |date=2 June 2013 }}</ref><ref>{{cite news|last1=Sharma|first1=Amit|last2=Verma Ambwani|first2=Meenakshi|title=Chandni Chowk to China crosses Rs 33 cr at local box office|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2009-01-20/news/27650181_1_domestic-box-office-bollywood-film-kinng|work=[[The Economic Times]]|date=20 January 2009|accessdate=6 August 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305091941/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2009-01-20/news/27650181_1_domestic-box-office-bollywood-film-kinng |date=5 March 2016 }}</ref> चलचित्र विश्लेषकहरूले पादुकोणको अभिनयलाई सामान्यत मन पराएनन्।<ref>{{cite web|title=Chandni Chowk To China (2009)|url=http://www.rottentomatoes.com/m/chandni_chowk_to_china/|publisher=[[Rotten Tomatoes]]|accessdate=7 October 2013}}</ref><ref>{{cite news|last=Strout|first=Justin|title=Ham Samurai|date=15 January 2009|url=http://www2.orlandoweekly.com/film/review.asp?rid=14086|work=[[Orlando Weekly]]|accessdate=29 April 2011}}</ref> त्यसै वर्ष पादुकोणले नाटकीय चलचित्र ''[[बिल्लु]]'' (''लभ मेरा हिट हिट'' नामक गीत) मा आयटम डान्स गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://entertainment.in.msn.com/gallery.aspx?cp-documentid=3034274&page=4|title=Item Number in 'Billoo Barber'|publisher=[[MSN]]|date=6 January 2009|accessdate=2 May 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120314143005/http://entertainment.in.msn.com/gallery.aspx?cp-documentid=3034274&page=4 |date=14 March 2012 }}</ref> त्यस लगतै उनी [[सैफअली खान|सैफ अली खान]]सँग रोमान्टिक नाट्य चलचित्र '' [[लभ आज कल]]'' मा अभिनय गरिन् जसको कथाकार र निर्देशक [[इम्तियाज अली (निर्देशक)|इम्तियाज अली]] थिए। यस चलचित्रले युवाहरूको बदलिदो सम्बन्धलाई प्रस्तुत गरेको थियो। यस चलचित्रमा पादुकोणले एक सुदृढ सोच भएकी महिला मीरा पण्डेको भूमिका चरित्रार्थ गरेकी थिइन्। यस चलचित्रले विश्वव्यापी {{INRConvert|1.2|b}}को कारोबार गरेको थियो। ''लभ आज कल'' ले सन् २००९ को सबैभन्दा बढी पैसा कमाउने तेस्रो चलचित्रको रूपमा आफूलाई प्रमाणित गरेको थियो।<ref name="top"/> ''[[डेली न्यूज एन्ड एनालायसिस]]'' का अनिरूद्ध गुहाले पादुकोणको बारे उल्लेख गर्दै ''अहिलेसम्म अभिनय गरेका चार चलचित्रहरू मध्ये सबैभन्दा उत्कृष्ट प्रदर्शन '' गरेको भनी लेखेका थिए भने ''द टाइम्स अफ इन्डिया'' का बलिउड विशेशज्ञ [[निखत काजमी]]ले पादुकोणको अभिनयलाई ''उत्कृष्ट र दृढ'' भनी व्याख्या गरेका थिए।<ref>{{cite news|last=Guha|first=Aniruddha|title=Review: Love Aaj Kal is the perfect date movie|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/review-review-love-aaj-kal-is-the-perfect-date-movie-1278796|work=Daily News and Analysis|date=31 July 2009|accessdate=16 July 2013}}</ref><ref>{{cite news|last=Kazmi|first=Nikhat|title=Love Aaj Kal|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/movie-reviews/hindi/Love-Aaj-Kal/movie-review/4838891.cms|work=The Times of India|date=30 July 2009|accessdate=16 July 2013}}</ref> यस चलचित्रको लागि पादुकोणले [[५५औँ फिल्मफेयर पुरस्कार]]मा उत्कृष्ट अभिनेत्रीको नामाङ्कन पाएकी थिइन्।<ref name="bollywoodhungama1">{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/725/|title=Nominations for 55th Idea Filmfare Awards 2009|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=27 April 2011}}</ref> ===करियर सङ्घर्ष (२०१०–११)=== सन् २०१० मा पादुकोणको पाँच चलचित्र प्रदर्शित भएको थियो। उनको पहिलो भूमिका विजय लालवाणीको [[मनोबैज्ञानिक रोमाञ्चकारी]] चलचित्र ''कार्तिक कलिङ कार्तिक'' थियो जसमा पादुकोणले एक हरेस खाइसकेको व्यक्ति ([[फरहान अख्तर]]द्वारा अभिनित) जो प्रत्येक विहान एक संदिग्ध फोन पाएर विभिन्न परिवर्तनबाट गुज्रिरहेको व्यक्तिको सहयोगी प्रेमिकाको भूमिका गरिन्। [[भराइटी (पत्रिका)|भराइटी]] पत्रिकाका डेरेक एलेले चलचित्रलाई समीक्षा गर्दै चलचित्रको कथाबस्तुले दर्शकमाझ छाप छोड्न नसकेको र पादुकोणको &nbsp;...निरीह भूमिकाले पनि चलचित्र सफल नभएको तर्क थपेका थिए ।<ref>{{cite news|last=Elley|first=Derek|title=Review: "Karthik Calling Karthik"|url=http://variety.com/2010/film/reviews/karthik-calling-karthik-1117942367/|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=8 March 2010|accessdate=16 July 2013}}</ref> व्यवसायिक रूपमा चलचित्र असफल भएको थियो।<ref name="bo2010">{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=318&catName=MjAxMA==|title=Box Office 2010|publisher=Box office India|accessdate=14 May 2012|archiveurl=http://web.archive.org/web/20131014062657/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=318&catName=MjAxMA==|archivedate=26 January 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131014062657/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=318&catName=MjAxMA%3D%3D |date=14 October 2013 }}</ref> सो वर्ष उनको सबैभन्दा व्यवसायिक सफल चलचित्र [[साजिद खान]]को हाँस्यप्रधान चलचित्र [[हाउसफुल (२०१० चलचित्र)|हाउसफुल]] थियो जसले {{INRConvert|1.15|b}}को कारोबार गर्न सफल भएको थियो। यस चलचित्रमा उनी [[अक्षय कुमार]], [[रितेश देशमुख]], [[लारा दत्ता]], [[अर्जुन रामपाल]], [[जिया खान]] र [[बोमन इरानी]]सँग चित्रित गरिएका थिए।<ref name="top"/> [[राजा सेन]]ले चलचित्रलाई "खराब अभिनयको चाड" र पादुकोणद्वारा कमजोर अभिनय भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{cite web|last=Sen|first=Raja|title=Gags that'll make you gag|url=http://www.rediff.com/movies/review/review-housefull-is-painful/20100430.htm|publisher=Rediff.com|date=30 April 2010|accessdate=14 September 2013}}</ref> [[File:Deepika Padukone at an event.jpg|thumb|left|upright|alt=Deepika Padukone is sitting on a chair and smiling at the camera|पादुकोण ''[[लफङ्गे परिन्दे]]'', २०१० को कार्यक्रममा]] {{-}} == प्रमुख चलचित्रहरू== {{main|दीपिका पादुकोण फिल्मोग्राफी}} * [[ऐश्वर्य (चलचित्र)|ऐश्वर्य]] (सन् २००६) * [[ओम शान्ति ओम]] (सन् २००७) * [[बच्ना ए हसिनो]] (सन् २००८) * [[लभ आज कल]] (सन् २००९) * [[लफङ्गे परिन्दे]] (सन् २०१०) * [[ककटेल (२०१२ चलचित्र)|ककटेल]] (सन् २०१२) * [[ये जवानी है दीवानी]] (सन् २०१३) * [[चेन्नई एक्सप्रेस]] (सन् २०१३) * [[गोलियों की रासलीला राम-लीला]] (सन् २०१३) * [[ह्याप्पी न्यू इअर (चलचित्र)|ह्याप्पी न्यू इअर]] (सन् २०१४) * [[पीकू]] (सन् २०१५) * [[बाजीराव मस्तानी]] == प्रसिद्धि == ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== * {{Commonscat-inline|Deepika Padukone|दीपिका पादुकोण}} * {{IMDb name|id=2138653}} * {{Twitter|deepikapadukone|दीपिका पादुकोण}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्रीको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार}} {{फिल्मफेयर उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि पुरस्कार}} {{उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि आइफा अवार्ड}} {{उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि स्क्रिन अवार्ड}} {{कमन्सश्रेणी|Deepika Padukone}} {{Persondata <!-- Metadata: see Wikipedia:Persondata. --> | NAME = Padukone, Deepika | ALTERNATIVE NAMES = | SHORT DESCRIPTION = Indian actor | DATE OF BIRTH = 5 January 1986 | PLACE OF BIRTH = [[Copenhagen]], Denmark | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} [[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:भारतीय महिला मोडलहरू]] [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:सन् १९८६ मा जन्म]] [[श्रेणी:भारतीय हिन्दुहरू]] [[श्रेणी:बेङ्गलोरका अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:मानसिक स्वास्थ्य कार्यकर्ताहरू]] [[श्रेणी:बेङ्गलोरका महिला मोडलहरू]] [[श्रेणी:२१औँ शताब्दीका भारतीय अभिनेत्रीहरू]] 45k0xdxe5n7659gfdekrmtq11ry61e8 828 63060 1372366 1372360 2026-08-26T16:57:11Z पर्वत सुवेदी 31224 1372366 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs local function round(n, decimals) local pow = 10^(decimals or 0) return math.floor(n * pow + 0.5) / pow end function p.getMapParams(map, frame) if not map then error('The name of the location map definition to use must be specified', 2) end local moduletitle = mw.title.new('Module:Location map/data/' .. map) if not moduletitle then error(string.format('%q is not a valid name for a location map definition', map), 2) elseif moduletitle.exists then local mapData = mw.loadData('Module:Location map/data/' .. map) return function(name, params) if name == nil then return 'Module:Location map/data/' .. map elseif mapData[name] == nil then return '' elseif params then return mw.message.newRawMessage(tostring(mapData[name]), unpack(params)):plain() else return mapData[name] end end else error('Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/' .. map .. '" does not exist', 2) end end function p.data(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {frameOnly = true}) end if not map then map = p.getMapParams(args[1], frame) end local params = {} for k,v in ipairs(args) do if k > 2 then params[k-2] = v end end return map(args[2], #params ~= 0 and params) end local hemisphereMultipliers = { longitude = { W = -1, w = -1, E = 1, e = 1 }, latitude = { S = -1, s = -1, N = 1, n = 1 } } local function decdeg(degrees, minutes, seconds, hemisphere, decimal, direction) if decimal then if degrees then error('Decimal and DMS degrees cannot both be provided for ' .. direction, 2) elseif minutes then error('Minutes can only be provided with DMS degrees for ' .. direction, 2) elseif seconds then error('Seconds can only be provided with DMS degrees for ' .. direction, 2) elseif hemisphere then error('A hemisphere can only be provided with DMS degrees for ' .. direction, 2) end local retval = tonumber(decimal) if retval then return retval end error('The value "' .. decimal .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) elseif seconds and not minutes then error('Seconds were provided for ' .. direction .. ' without minutes also being provided', 2) elseif not degrees then if minutes then error('Minutes were provided for ' .. direction .. ' without degrees also being provided', 2) elseif hemisphere then error('A hemisphere was provided for ' .. direction .. ' without degrees also being provided', 2) end return nil end decimal = tonumber(degrees) if not decimal then error('The degree value "' .. degrees .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) elseif minutes and not tonumber(minutes) then error('The minute value "' .. minutes .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) elseif seconds and not tonumber(seconds) then error('The second value "' .. seconds .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) end decimal = decimal + (minutes or 0)/60 + (seconds or 0)/3600 if hemisphere then local multiplier = hemisphereMultipliers[direction][hemisphere] if not multiplier then error('The hemisphere "' .. hemisphere .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) end decimal = decimal * multiplier end return decimal end -- Finds a parameter in a transclusion of {{Coord}}. local function coord2text(para,coord) -- this should be changed for languages which do not use Arabic numerals or the degree sign local lat, long = mw.ustring.match(coord,'<span class="p%-latitude latitude">([^<]+)</span><span class="p%-longitude longitude">([^<]+)</span>') if lat then return tonumber(para == 'longitude' and long or lat) end local result = mw.text.split(mw.ustring.match(coord,'%-?[%.%d]+°[NS] %-?[%.%d]+°[EW]') or '', '[ °]') if para == 'longitude' then result = {result[3], result[4]} end if not tonumber(result[1]) or not result[2] then mw.log('Malformed coordinates value') mw.logObject(para, 'para') mw.logObject(coord, 'coord') return error('Malformed coordinates value', 2) end return tonumber(result[1]) * hemisphereMultipliers[para][result[2]] end -- effectively make removeBlanks false for caption and maplink, and true for everything else -- if useWikidata is present but blank, convert it to false instead of nil -- p.top, p.bottom, and their callers need to use this function p.valueFunc(key, value) if value then value = mw.text.trim(value) end if value ~= '' or key == 'caption' or key == 'maplink' then return value elseif key == 'useWikidata' then return false end end local function getContainerImage(args, map) if args.AlternativeMap then return args.AlternativeMap elseif args.relief then local digits = mw.ustring.match(args.relief,'^[1-9][0-9]?$') -- image1 to image99 if digits then local imageDigits = map('image' .. digits) if imageDigits ~= '' then return imageDigits end end local yesNo = require('Module:Yesno') if yesNo(args.relief,true) then local image1 = map('image1') if image1 ~= '' then return image1 end end end return map('image') end function p.top(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {frameOnly = true, valueFunc = p.valueFunc}) end if not map then map = p.getMapParams(args[1], frame) end local width local default_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(args.default_width),"%d*")) if not args.width then width = round((default_as_number or 240) * (tonumber(map('defaultscale')) or 1)) elseif mw.ustring.sub(args.width, -2) == 'px' then width = mw.ustring.sub(args.width, 1, -3) else width = args.width end local width_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(width),"%d*")) or 0; if width_as_number == 0 then -- check to see if width is junk. If it is, then use default calculation width = round((default_as_number or 240) * (tonumber(map('defaultscale')) or 1)) width_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(width),"%d*")) or 0; end if args.max_width ~= "" and args.max_width ~= nil then -- check to see if width bigger than max_width local max_as_number = tonumber(mw.ustring.match(args.max_width,"%d*")) or 0; if width_as_number>max_as_number and max_as_number>0 then width = args.max_width; end end local retval = frame:extensionTag{name = 'templatestyles', args = {src = 'Module:Location map/styles.css'}} if args.float == 'center' then retval = retval .. '<div class="center">' end if args.caption and args.caption ~= '' and args.border ~= 'infobox' then retval = retval .. '<div class="locmap noresize thumb ' if args.float == '"left"' or args.float == 'left' then retval = retval .. 'floatleft' elseif args.float == '"center"' or args.float == 'center' or args.float == '"none"' or args.float == 'none' then retval = retval .. 'tnone' else retval = retval .. 'floatright' end retval = retval .. '"><div class="thumbinner" style="width:' .. (width + 2) .. 'px' if args.border == 'none' then retval = retval .. ';border:none' elseif args.border then retval = retval .. ';border-color:' .. args.border end retval = retval .. '"><div style="position:relative;width:' .. width .. 'px' .. (args.border ~= 'none' and ';border:1px solid lightgray">' or '">') else retval = retval .. '<div class="locmap" style="width:' .. width .. 'px;' if args.float == '"left"' or args.float == 'left' then retval = retval .. 'float:left;clear:left' elseif args.float == '"center"' or args.float == 'center' then retval = retval .. 'float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto' elseif args.float == '"none"' or args.float == 'none' then retval = retval .. 'float:none;clear:none' else retval = retval .. 'float:right;clear:right' end retval = retval .. '"><div style="width:' .. width .. 'px;padding:0"><div style="position:relative;width:' .. width .. 'px">' end local image = getContainerImage(args, map) local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() retval = string.format( '%s[[File:%s|%spx|%s%s|class=notpageimage noviewer]]', retval, image, width, args.alt or ((args.label or currentTitle.text) .. ' is located in ' .. map('name')), args.maplink and ('|link=' .. args.maplink) or '' ) if args.caption and args.caption ~= '' then if (currentTitle.namespace == 0) and mw.ustring.find(args.caption, '##') then retval = retval .. '[[Category:Pages using location map with a double number sign in the caption]]' end end if args.overlay_image then return retval .. '<div style="position:absolute;top:0;left:0">[[File:' .. args.overlay_image .. '|' .. width .. 'px|class=notpageimage noviewer]]</div>' else return retval end end function p.bottom(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {frameOnly = true, valueFunc = p.valueFunc}) end if not map then map = p.getMapParams(args[1], frame) end local retval = '</div>' local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() if not args.caption or args.border == 'infobox' then if args.border then retval = retval .. '<div style="padding-top:0.2em">' else retval = retval .. '<div style="font-size:91%;padding-top:3px">' end retval = retval .. (args.caption or (args.label or currentTitle.text) .. ' (' .. map('name') .. ')') .. '</div>' elseif args.caption ~= '' then -- This is not the pipe trick. We're creating a link with no text on purpose, so that CSS can give us a nice image retval = retval .. '<div class="thumbcaption"><div class="magnify">[[:File:' .. getContainerImage(args, map) .. '| ]]</div>' .. args.caption .. '</div>' end if args.switcherLabel then retval = retval .. '<span class="switcher-label" style="display:none">' .. args.switcherLabel .. '</span>' elseif args.autoSwitcherLabel then retval = retval .. '<span class="switcher-label" style="display:none">' .. erjog(map('name')) .. 'को नक्सा देखाउने</span>' end retval = retval .. '</div></div>' if args.caption_undefined then mw.log('Removed parameter caption_undefined used.') local parent = frame:getParent() if parent then mw.log('Parent is ' .. parent:getTitle()) end mw.logObject(args, 'args') if currentTitle.namespace == 0 then retval = retval .. '[[Category:Location maps with removed parameters|caption_undefined]]' end end if map('skew') ~= '' or map('lat_skew') ~= '' or map('crosses180') ~= '' or map('type') ~= '' then mw.log('Removed parameter used in map definition ' .. map()) if currentTitle.namespace == 0 then local key = (map('skew') ~= '' and 'skew' or '') .. (map('lat_skew') ~= '' and 'lat_skew' or '') .. (map('crosses180') ~= '' and 'crosses180' or '') .. (map('type') ~= '' and 'type' or '') retval = retval .. '[[Category:Location maps with removed parameters|' .. key .. ' ]]' end end if string.find(map('name'), '|', 1, true) then mw.log('Pipe used in name of map definition ' .. map()) if currentTitle.namespace == 0 then retval = retval .. '[[Category:Location maps with a name containing a pipe]]' end end if args.float == 'center' then retval = retval .. '</div>' end return retval end local function markOuterDiv(x, y, imageDiv, labelDiv, label_size) return mw.html.create('div') :addClass('od') :addClass('notheme') -- T236137 :cssText('top:' .. round(y, 3) .. '%;left:' .. round(x, 3) .. '%;font-size:' .. label_size .. '%') :node(imageDiv) :node(labelDiv) end local function markImageDiv(mark, marksize, label, link, alt, title) local builder = mw.html.create('div') :addClass('id') :cssText('left:-' .. round(marksize / 2) .. 'px;top:-' .. round(marksize / 2) .. 'px') :attr('title', title) if marksize ~= 0 then builder:wikitext(string.format( '[[File:%s|%dx%dpx|%s|link=%s%s|class=notpageimage noviewer]]', mark, marksize, marksize, label, link, alt and ('|alt=' .. alt) or '' )) end return builder end local function markLabelDiv(label, label_size, label_width, position, background, x, marksize) if tonumber(label_size) == 0 then return mw.html.create('div'):addClass('l0'):wikitext(label) end local builder = mw.html.create('div') :cssText('width:' .. label_width .. 'em') local distance = round(marksize / 2 + 1) if position == 'top' then -- specified top builder:addClass('pv'):cssText('bottom:' .. distance .. 'px;left:' .. (-label_width / 2) .. 'em') elseif position == 'bottom' then -- specified bottom builder:addClass('pv'):cssText('top:' .. distance .. 'px;left:' .. (-label_width / 2) .. 'em') elseif position == 'left' or (tonumber(x) > 70 and position ~= 'right') then -- specified left or autodetected to left builder:addClass('pl'):cssText('right:' .. distance .. 'px') else -- specified right or autodetected to right builder:addClass('pr'):cssText('left:' .. distance .. 'px') end builder = builder:tag('div') :wikitext(label) if background then builder:cssText('background-color:' .. background) end return builder:done() end local function getX(longitude, left, right) local width = (right - left) % 360 if width == 0 then width = 360 end local distanceFromLeft = (longitude - left) % 360 -- the distance needed past the map to the right equals distanceFromLeft - width. the distance needed past the map to the left equals 360 - distanceFromLeft. to minimize page stretching, go whichever way is shorter if distanceFromLeft - width / 2 >= 180 then distanceFromLeft = distanceFromLeft - 360 end return 100 * distanceFromLeft / width end local function getY(latitude, top, bottom) return 100 * (top - latitude) / (top - bottom) end function p.mark(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {wrappers = 'Template:Location map~'}) end local mapnames = {} if not map then if args[1] then map = {} for mapname in mw.text.gsplit(args[1], '#', true) do map[#map + 1] = p.getMapParams(mw.ustring.gsub(mapname, '^%s*(.-)%s*$', '%1'), frame) mapnames[#mapnames + 1] = mapname end if #map == 1 then map = map[1] end else map = p.getMapParams('World', frame) args[1] = 'World' end end if type(map) == 'table' then local outputs = {} local oldargs = args[1] for k,v in ipairs(map) do args[1] = mapnames[k] outputs[k] = tostring(p.mark(frame, args, v)) end args[1] = oldargs return table.concat(outputs, '#PlaceList#') .. '#PlaceList#' end local x, y, longitude, latitude longitude = decdeg(args.lon_deg, args.lon_min, args.lon_sec, args.lon_dir, args.long, 'longitude') latitude = decdeg(args.lat_deg, args.lat_min, args.lat_sec, args.lat_dir, args.lat, 'latitude') if args.excludefrom then -- If this mark is to be excluded from certain maps entirely (useful in the context of multiple maps) for exclusionmap in mw.text.gsplit(args.excludefrom, '#', true) do -- Check if this map is excluded. If so, return an empty string. if args[1] == exclusionmap then return '' end end end local builder = mw.html.create() local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() if args.coordinates then -- Temporarily removed to facilitate infobox conversion. See [[Wikipedia:Coordinates in infoboxes]] -- if longitude or latitude then -- error('Coordinates from [[Module:Coordinates]] and individual coordinates cannot both be provided') -- end longitude = coord2text('longitude', args.coordinates) latitude = coord2text('latitude', args.coordinates) elseif not longitude and not latitude and args.useWikidata then -- If they didn't provide either coordinate, try Wikidata. If they provided one but not the other, don't. local entity = mw.wikibase.getEntity() if entity and entity.claims and entity.claims.P625 and entity.claims.P625[1].mainsnak.snaktype == 'value' then local value = entity.claims.P625[1].mainsnak.datavalue.value longitude, latitude = value.longitude, value.latitude end if args.link and (currentTitle.namespace == 0) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with linked markers with coordinates from Wikidata]]') end end if not longitude then error('No value was provided for longitude') elseif not latitude then error('No value was provided for latitude') end if currentTitle.namespace > 0 then if (not args.lon_deg) ~= (not args.lat_deg) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Degrees]]') elseif (not args.lon_min) ~= (not args.lat_min) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Minutes]]') elseif (not args.lon_sec) ~= (not args.lat_sec) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Seconds]]') elseif (not args.lon_dir) ~= (not args.lat_dir) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Hemisphere]]') elseif (not args.long) ~= (not args.lat) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Decimal]]') end end if ((tonumber(args.lat_deg) or 0) < 0) and ((tonumber(args.lat_min) or 0) ~= 0 or (tonumber(args.lat_sec) or 0) ~= 0 or (args.lat_dir and args.lat_dir ~='')) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]') end if ((tonumber(args.lon_deg) or 0) < 0) and ((tonumber(args.lon_min) or 0) ~= 0 or (tonumber(args.lon_sec) or 0) ~= 0 or (args.lon_dir and args.lon_dir ~= '')) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]') end if (((tonumber(args.lat_min) or 0) < 0) or ((tonumber(args.lat_sec) or 0) < 0)) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]') end if (((tonumber(args.lon_min) or 0) < 0) or ((tonumber(args.lon_sec) or 0) < 0)) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]') end if args.skew or args.lon_shift or args.markhigh then mw.log('Removed parameter used in invocation.') local parent = frame:getParent() if parent then mw.log('Parent is ' .. parent:getTitle()) end mw.logObject(args, 'args') if currentTitle.namespace == 0 then local key = (args.skew and 'skew' or '') .. (args.lon_shift and 'lon_shift' or '') .. (args.markhigh and 'markhigh' or '') builder:wikitext('[[Category:Location maps with removed parameters|' .. key ..' ]]') end end if map('x') ~= '' then x = tonumber(mw.ext.ParserFunctions.expr(map('x', { latitude, longitude }))) else x = tonumber(getX(longitude, map('left'), map('right'))) end if map('y') ~= '' then y = tonumber(mw.ext.ParserFunctions.expr(map('y', { latitude, longitude }))) else y = tonumber(getY(latitude, map('top'), map('bottom'))) end if (x < 0 or x > 100 or y < 0 or y > 100) and not args.outside then mw.log('Mark placed outside map boundaries without outside flag set. x = ' .. x .. ', y = ' .. y) local parent = frame:getParent() if parent then mw.log('Parent is ' .. parent:getTitle()) end mw.logObject(args, 'args') if currentTitle.namespace == 0 then local key = currentTitle.prefixedText builder:wikitext('[[Category:Location maps with marks outside map and outside parameter not set|' .. key .. ' ]]') end end local mark = args.mark or map('mark') if mark == '' then mark = 'Red pog.svg' end local marksize = tonumber(args.marksize) or tonumber(map('marksize')) or 8 local imageDiv = markImageDiv(mark, marksize, args.label or mw.title.getCurrentTitle().text, args.link or '', args.alt, args[2]) local label_size = args.label_size or 91 local labelDiv if args.label and args.position ~= 'none' then labelDiv = markLabelDiv(args.label, label_size, args.label_width or 6, args.position, args.background, x, marksize) end return builder:node(markOuterDiv(x, y, imageDiv, labelDiv, label_size)) end local function switcherSeparate(s) if s == nil then return {} end local retval = {} for i in string.gmatch(s .. '#', '([^#]*)#') do i = mw.text.trim(i) retval[#retval + 1] = (i ~= '' and i) end return retval end function p.infobox_pushpin_map(frame) --This function is designed to be invoked from an infobox template --* Some parameters (generally starting with "pushpin_") are meant to be exposed as parameters -- in the outer infobox, settable by editors --* Others are meant to be "hidden" (e.g., only set inside the infobox template code) -- First get the combined arguments from both parent and invocation frame local raw_args = getArgs(frame,{parentFirst=true}) --If no map is supplied, return. if not raw_args['pushpin_map'] then return end -- Now get arguments from just the invocation frame local frame_args = getArgs(frame,{frameOnly=true}) -- parsed_args will have the resulting merged parameters local parsed_args = {} -- Default to using wikidata coodinates if no other coordiantes supplied. if raw_args.useWikidata == nil then parsed_args.useWikidata = true else parsed_args.useWikidata = raw_args.useWikidata end -- Parse the arguments parsed_args[1] = raw_args['pushpin_map'] parsed_args.float = frame_args.float or 'center' parsed_args.border = frame_args.border or 'infobox' parsed_args.default_width = frame_args.default_width parsed_args.max_width = frame_args.max_width parsed_args.coordinates = raw_args['coordinates'] parsed_args.caption = raw_args['pushpin_caption'] parsed_args.relief = raw_args['pushpin_relief'] parsed_args.label = raw_args['pushpin_label'] parsed_args.label_size = raw_args['pushpin_label_size'] parsed_args.position = raw_args['pushpin_label_position'] parsed_args.mark = raw_args['pushpin_mark'] parsed_args.marksize = raw_args['pushpin_mark_size'] parsed_args.alt = raw_args['pushpin_alt'] parsed_args.background = raw_args['pushpin_background'] parsed_args.width = raw_args['pushpin_map_size'] local map = {} local caption_list = {} for mapname in string.gmatch(parsed_args[1], '[^#]+') do map[#map + 1] = p.getMapParams(mw.ustring.gsub(mapname, '^%s*(.-)%s*$', '%1'), frame) end if parsed_args['caption'] then for caption in mw.text.gsplit(parsed_args['caption'], '##', true) do caption_list[#caption_list + 1] = caption end end if #map == 1 then map = map[1] if not parsed_args.caption then parsed_args.caption = 'Location within ' .. map('name') end end if type(map) == 'table' then mw.log('----') mw.logObject(map) if #caption_list > #map then error(string.format('%d captions were provided, but only %d maps were provided', #caption_list, #map)) elseif not parsed_args.caption then -- Set a default caption for each of the multiple maps for i=1, #map do caption_list[#caption_list + 1] = 'Location within '.. map[i]('name') end end local outputs = {} parsed_args.autoSwitcherLabel = true for k,v in ipairs(map) do parsed_args.caption = caption_list[k] outputs[k] = p.main(frame, parsed_args, v) end return '<div class="switcher-container">' .. table.concat(outputs) .. '</div>' else return p.top(frame, parsed_args, map) .. tostring( p.mark(frame, parsed_args, map) ) .. p.bottom(frame, parsed_args, map) end end function p.main(frame, args, map) local caption_list = {} if not args then args = getArgs(frame, {wrappers = 'Template:Location map', valueFunc = p.valueFunc}) end if args.useWikidata == nil then args.useWikidata = true end if not map then if args[1] then map = {} for mapname in string.gmatch(args[1], '[^#]+') do map[#map + 1] = p.getMapParams(mw.ustring.gsub(mapname, '^%s*(.-)%s*$', '%1'), frame) end if args['caption'] then if args['caption'] == "" then while #caption_list < #map do caption_list[#caption_list + 1] = args['caption'] end else for caption in mw.text.gsplit(args['caption'], '##', true) do caption_list[#caption_list + 1] = caption end end end if #map == 1 then map = map[1] end else map = p.getMapParams('World', frame) end end if type(map) == 'table' then local altmaps = switcherSeparate(args.AlternativeMap) if #altmaps > #map then error(string.format('%d AlternativeMaps were provided, but only %d maps were provided', #altmaps, #map)) end local overlays = switcherSeparate(args.overlay_image) if #overlays > #map then error(string.format('%d overlay_images were provided, but only %d maps were provided', #overlays, #map)) end if #caption_list > #map then error(string.format('%d captions were provided, but only %d maps were provided', #caption_list, #map)) end local outputs = {} args.autoSwitcherLabel = true for k,v in ipairs(map) do args.AlternativeMap = altmaps[k] args.overlay_image = overlays[k] args.caption = caption_list[k] outputs[k] = p.main(frame, args, v) end return '<div class="switcher-container">' .. table.concat(outputs) .. '</div>' else return p.top(frame, args, map) .. tostring( p.mark(frame, args, map) ) .. p.bottom(frame, args, map) end end return p ix1hljp83cdjw4h8rktsznruy799zjw 1372367 1372366 2026-08-26T16:59:42Z पर्वत सुवेदी 31224 1372367 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs local function round(n, decimals) local pow = 10^(decimals or 0) return math.floor(n * pow + 0.5) / pow end function p.getMapParams(map, frame) if not map then error('The name of the location map definition to use must be specified', 2) end local moduletitle = mw.title.new('Module:Location map/data/' .. map) if not moduletitle then error(string.format('%q is not a valid name for a location map definition', map), 2) elseif moduletitle.exists then local mapData = mw.loadData('Module:Location map/data/' .. map) return function(name, params) if name == nil then return 'Module:Location map/data/' .. map elseif mapData[name] == nil then return '' elseif params then return mw.message.newRawMessage(tostring(mapData[name]), unpack(params)):plain() else return mapData[name] end end else error('Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/' .. map .. '" does not exist', 2) end end function p.data(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {frameOnly = true}) end if not map then map = p.getMapParams(args[1], frame) end local params = {} for k,v in ipairs(args) do if k > 2 then params[k-2] = v end end return map(args[2], #params ~= 0 and params) end local hemisphereMultipliers = { longitude = { W = -1, w = -1, E = 1, e = 1 }, latitude = { S = -1, s = -1, N = 1, n = 1 } } local function decdeg(degrees, minutes, seconds, hemisphere, decimal, direction) if decimal then if degrees then error('Decimal and DMS degrees cannot both be provided for ' .. direction, 2) elseif minutes then error('Minutes can only be provided with DMS degrees for ' .. direction, 2) elseif seconds then error('Seconds can only be provided with DMS degrees for ' .. direction, 2) elseif hemisphere then error('A hemisphere can only be provided with DMS degrees for ' .. direction, 2) end local retval = tonumber(decimal) if retval then return retval end error('The value "' .. decimal .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) elseif seconds and not minutes then error('Seconds were provided for ' .. direction .. ' without minutes also being provided', 2) elseif not degrees then if minutes then error('Minutes were provided for ' .. direction .. ' without degrees also being provided', 2) elseif hemisphere then error('A hemisphere was provided for ' .. direction .. ' without degrees also being provided', 2) end return nil end decimal = tonumber(degrees) if not decimal then error('The degree value "' .. degrees .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) elseif minutes and not tonumber(minutes) then error('The minute value "' .. minutes .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) elseif seconds and not tonumber(seconds) then error('The second value "' .. seconds .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) end decimal = decimal + (minutes or 0)/60 + (seconds or 0)/3600 if hemisphere then local multiplier = hemisphereMultipliers[direction][hemisphere] if not multiplier then error('The hemisphere "' .. hemisphere .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) end decimal = decimal * multiplier end return decimal end -- Finds a parameter in a transclusion of {{Coord}}. local function coord2text(para,coord) -- this should be changed for languages which do not use Arabic numerals or the degree sign local lat, long = mw.ustring.match(coord,'<span class="p%-latitude latitude">([^<]+)</span><span class="p%-longitude longitude">([^<]+)</span>') if lat then return tonumber(para == 'longitude' and long or lat) end local result = mw.text.split(mw.ustring.match(coord,'%-?[%.%d]+°[NS] %-?[%.%d]+°[EW]') or '', '[ °]') if para == 'longitude' then result = {result[3], result[4]} end if not tonumber(result[1]) or not result[2] then mw.log('Malformed coordinates value') mw.logObject(para, 'para') mw.logObject(coord, 'coord') return error('Malformed coordinates value', 2) end return tonumber(result[1]) * hemisphereMultipliers[para][result[2]] end -- effectively make removeBlanks false for caption and maplink, and true for everything else -- if useWikidata is present but blank, convert it to false instead of nil -- p.top, p.bottom, and their callers need to use this function p.valueFunc(key, value) if value then value = mw.text.trim(value) end if value ~= '' or key == 'caption' or key == 'maplink' then return value elseif key == 'useWikidata' then return false end end local function getContainerImage(args, map) if args.AlternativeMap then return args.AlternativeMap elseif args.relief then local digits = mw.ustring.match(args.relief,'^[1-9][0-9]?$') -- image1 to image99 if digits then local imageDigits = map('image' .. digits) if imageDigits ~= '' then return imageDigits end end local yesNo = require('Module:Yesno') if yesNo(args.relief,true) then local image1 = map('image1') if image1 ~= '' then return image1 end end end return map('image') end function p.top(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {frameOnly = true, valueFunc = p.valueFunc}) end if not map then map = p.getMapParams(args[1], frame) end local width local default_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(args.default_width),"%d*")) if not args.width then width = round((default_as_number or 240) * (tonumber(map('defaultscale')) or 1)) elseif mw.ustring.sub(args.width, -2) == 'px' then width = mw.ustring.sub(args.width, 1, -3) else width = args.width end local width_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(width),"%d*")) or 0; if width_as_number == 0 then -- check to see if width is junk. If it is, then use default calculation width = round((default_as_number or 240) * (tonumber(map('defaultscale')) or 1)) width_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(width),"%d*")) or 0; end if args.max_width ~= "" and args.max_width ~= nil then -- check to see if width bigger than max_width local max_as_number = tonumber(mw.ustring.match(args.max_width,"%d*")) or 0; if width_as_number>max_as_number and max_as_number>0 then width = args.max_width; end end local retval = frame:extensionTag{name = 'templatestyles', args = {src = 'Module:Location map/styles.css'}} if args.float == 'center' then retval = retval .. '<div class="center">' end if args.caption and args.caption ~= '' and args.border ~= 'infobox' then retval = retval .. '<div class="locmap noresize thumb ' if args.float == '"left"' or args.float == 'left' then retval = retval .. 'floatleft' elseif args.float == '"center"' or args.float == 'center' or args.float == '"none"' or args.float == 'none' then retval = retval .. 'tnone' else retval = retval .. 'floatright' end retval = retval .. '"><div class="thumbinner" style="width:' .. (width + 2) .. 'px' if args.border == 'none' then retval = retval .. ';border:none' elseif args.border then retval = retval .. ';border-color:' .. args.border end retval = retval .. '"><div style="position:relative;width:' .. width .. 'px' .. (args.border ~= 'none' and ';border:1px solid lightgray">' or '">') else retval = retval .. '<div class="locmap" style="width:' .. width .. 'px;' if args.float == '"left"' or args.float == 'left' then retval = retval .. 'float:left;clear:left' elseif args.float == '"center"' or args.float == 'center' then retval = retval .. 'float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto' elseif args.float == '"none"' or args.float == 'none' then retval = retval .. 'float:none;clear:none' else retval = retval .. 'float:right;clear:right' end retval = retval .. '"><div style="width:' .. width .. 'px;padding:0"><div style="position:relative;width:' .. width .. 'px">' end local image = getContainerImage(args, map) local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() retval = string.format( '%s[[File:%s|%spx|%s%s|class=notpageimage noviewer]]', retval, image, width, args.alt or ((args.label or currentTitle.text) .. ' is located in ' .. map('name')), args.maplink and ('|link=' .. args.maplink) or '' ) if args.caption and args.caption ~= '' then if (currentTitle.namespace == 0) and mw.ustring.find(args.caption, '##') then retval = retval .. '[[Category:Pages using location map with a double number sign in the caption]]' end end if args.overlay_image then return retval .. '<div style="position:absolute;top:0;left:0">[[File:' .. args.overlay_image .. '|' .. width .. 'px|class=notpageimage noviewer]]</div>' else return retval end end function p.bottom(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {frameOnly = true, valueFunc = p.valueFunc}) end if not map then map = p.getMapParams(args[1], frame) end local retval = '</div>' local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() if not args.caption or args.border == 'infobox' then if args.border then retval = retval .. '<div style="padding-top:0.2em">' else retval = retval .. '<div style="font-size:91%;padding-top:3px">' end retval = retval .. (args.caption or (args.label or currentTitle.text) .. ' (' .. map('name') .. ')') .. '</div>' elseif args.caption ~= '' then -- This is not the pipe trick. We're creating a link with no text on purpose, so that CSS can give us a nice image retval = retval .. '<div class="thumbcaption"><div class="magnify">[[:File:' .. getContainerImage(args, map) .. '| ]]</div>' .. args.caption .. '</div>' end if args.switcherLabel then retval = retval .. '<span class="switcher-label" style="display:none">' .. args.switcherLabel .. '</span>' elseif args.autoSwitcherLabel then retval = retval .. '<span class="switcher-label" style="display:none">' .. map('name') .. 'को नक्सा देखाउने</span>' end retval = retval .. '</div></div>' if args.caption_undefined then mw.log('Removed parameter caption_undefined used.') local parent = frame:getParent() if parent then mw.log('Parent is ' .. parent:getTitle()) end mw.logObject(args, 'args') if currentTitle.namespace == 0 then retval = retval .. '[[Category:Location maps with removed parameters|caption_undefined]]' end end if map('skew') ~= '' or map('lat_skew') ~= '' or map('crosses180') ~= '' or map('type') ~= '' then mw.log('Removed parameter used in map definition ' .. map()) if currentTitle.namespace == 0 then local key = (map('skew') ~= '' and 'skew' or '') .. (map('lat_skew') ~= '' and 'lat_skew' or '') .. (map('crosses180') ~= '' and 'crosses180' or '') .. (map('type') ~= '' and 'type' or '') retval = retval .. '[[Category:Location maps with removed parameters|' .. key .. ' ]]' end end if string.find(map('name'), '|', 1, true) then mw.log('Pipe used in name of map definition ' .. map()) if currentTitle.namespace == 0 then retval = retval .. '[[Category:Location maps with a name containing a pipe]]' end end if args.float == 'center' then retval = retval .. '</div>' end return retval end local function markOuterDiv(x, y, imageDiv, labelDiv, label_size) return mw.html.create('div') :addClass('od') :addClass('notheme') -- T236137 :cssText('top:' .. round(y, 3) .. '%;left:' .. round(x, 3) .. '%;font-size:' .. label_size .. '%') :node(imageDiv) :node(labelDiv) end local function markImageDiv(mark, marksize, label, link, alt, title) local builder = mw.html.create('div') :addClass('id') :cssText('left:-' .. round(marksize / 2) .. 'px;top:-' .. round(marksize / 2) .. 'px') :attr('title', title) if marksize ~= 0 then builder:wikitext(string.format( '[[File:%s|%dx%dpx|%s|link=%s%s|class=notpageimage noviewer]]', mark, marksize, marksize, label, link, alt and ('|alt=' .. alt) or '' )) end return builder end local function markLabelDiv(label, label_size, label_width, position, background, x, marksize) if tonumber(label_size) == 0 then return mw.html.create('div'):addClass('l0'):wikitext(label) end local builder = mw.html.create('div') :cssText('width:' .. label_width .. 'em') local distance = round(marksize / 2 + 1) if position == 'top' then -- specified top builder:addClass('pv'):cssText('bottom:' .. distance .. 'px;left:' .. (-label_width / 2) .. 'em') elseif position == 'bottom' then -- specified bottom builder:addClass('pv'):cssText('top:' .. distance .. 'px;left:' .. (-label_width / 2) .. 'em') elseif position == 'left' or (tonumber(x) > 70 and position ~= 'right') then -- specified left or autodetected to left builder:addClass('pl'):cssText('right:' .. distance .. 'px') else -- specified right or autodetected to right builder:addClass('pr'):cssText('left:' .. distance .. 'px') end builder = builder:tag('div') :wikitext(label) if background then builder:cssText('background-color:' .. background) end return builder:done() end local function getX(longitude, left, right) local width = (right - left) % 360 if width == 0 then width = 360 end local distanceFromLeft = (longitude - left) % 360 -- the distance needed past the map to the right equals distanceFromLeft - width. the distance needed past the map to the left equals 360 - distanceFromLeft. to minimize page stretching, go whichever way is shorter if distanceFromLeft - width / 2 >= 180 then distanceFromLeft = distanceFromLeft - 360 end return 100 * distanceFromLeft / width end local function getY(latitude, top, bottom) return 100 * (top - latitude) / (top - bottom) end function p.mark(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {wrappers = 'Template:Location map~'}) end local mapnames = {} if not map then if args[1] then map = {} for mapname in mw.text.gsplit(args[1], '#', true) do map[#map + 1] = p.getMapParams(mw.ustring.gsub(mapname, '^%s*(.-)%s*$', '%1'), frame) mapnames[#mapnames + 1] = mapname end if #map == 1 then map = map[1] end else map = p.getMapParams('World', frame) args[1] = 'World' end end if type(map) == 'table' then local outputs = {} local oldargs = args[1] for k,v in ipairs(map) do args[1] = mapnames[k] outputs[k] = tostring(p.mark(frame, args, v)) end args[1] = oldargs return table.concat(outputs, '#PlaceList#') .. '#PlaceList#' end local x, y, longitude, latitude longitude = decdeg(args.lon_deg, args.lon_min, args.lon_sec, args.lon_dir, args.long, 'longitude') latitude = decdeg(args.lat_deg, args.lat_min, args.lat_sec, args.lat_dir, args.lat, 'latitude') if args.excludefrom then -- If this mark is to be excluded from certain maps entirely (useful in the context of multiple maps) for exclusionmap in mw.text.gsplit(args.excludefrom, '#', true) do -- Check if this map is excluded. If so, return an empty string. if args[1] == exclusionmap then return '' end end end local builder = mw.html.create() local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() if args.coordinates then -- Temporarily removed to facilitate infobox conversion. See [[Wikipedia:Coordinates in infoboxes]] -- if longitude or latitude then -- error('Coordinates from [[Module:Coordinates]] and individual coordinates cannot both be provided') -- end longitude = coord2text('longitude', args.coordinates) latitude = coord2text('latitude', args.coordinates) elseif not longitude and not latitude and args.useWikidata then -- If they didn't provide either coordinate, try Wikidata. If they provided one but not the other, don't. local entity = mw.wikibase.getEntity() if entity and entity.claims and entity.claims.P625 and entity.claims.P625[1].mainsnak.snaktype == 'value' then local value = entity.claims.P625[1].mainsnak.datavalue.value longitude, latitude = value.longitude, value.latitude end if args.link and (currentTitle.namespace == 0) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with linked markers with coordinates from Wikidata]]') end end if not longitude then error('No value was provided for longitude') elseif not latitude then error('No value was provided for latitude') end if currentTitle.namespace > 0 then if (not args.lon_deg) ~= (not args.lat_deg) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Degrees]]') elseif (not args.lon_min) ~= (not args.lat_min) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Minutes]]') elseif (not args.lon_sec) ~= (not args.lat_sec) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Seconds]]') elseif (not args.lon_dir) ~= (not args.lat_dir) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Hemisphere]]') elseif (not args.long) ~= (not args.lat) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Decimal]]') end end if ((tonumber(args.lat_deg) or 0) < 0) and ((tonumber(args.lat_min) or 0) ~= 0 or (tonumber(args.lat_sec) or 0) ~= 0 or (args.lat_dir and args.lat_dir ~='')) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]') end if ((tonumber(args.lon_deg) or 0) < 0) and ((tonumber(args.lon_min) or 0) ~= 0 or (tonumber(args.lon_sec) or 0) ~= 0 or (args.lon_dir and args.lon_dir ~= '')) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]') end if (((tonumber(args.lat_min) or 0) < 0) or ((tonumber(args.lat_sec) or 0) < 0)) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]') end if (((tonumber(args.lon_min) or 0) < 0) or ((tonumber(args.lon_sec) or 0) < 0)) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]') end if args.skew or args.lon_shift or args.markhigh then mw.log('Removed parameter used in invocation.') local parent = frame:getParent() if parent then mw.log('Parent is ' .. parent:getTitle()) end mw.logObject(args, 'args') if currentTitle.namespace == 0 then local key = (args.skew and 'skew' or '') .. (args.lon_shift and 'lon_shift' or '') .. (args.markhigh and 'markhigh' or '') builder:wikitext('[[Category:Location maps with removed parameters|' .. key ..' ]]') end end if map('x') ~= '' then x = tonumber(mw.ext.ParserFunctions.expr(map('x', { latitude, longitude }))) else x = tonumber(getX(longitude, map('left'), map('right'))) end if map('y') ~= '' then y = tonumber(mw.ext.ParserFunctions.expr(map('y', { latitude, longitude }))) else y = tonumber(getY(latitude, map('top'), map('bottom'))) end if (x < 0 or x > 100 or y < 0 or y > 100) and not args.outside then mw.log('Mark placed outside map boundaries without outside flag set. x = ' .. x .. ', y = ' .. y) local parent = frame:getParent() if parent then mw.log('Parent is ' .. parent:getTitle()) end mw.logObject(args, 'args') if currentTitle.namespace == 0 then local key = currentTitle.prefixedText builder:wikitext('[[Category:Location maps with marks outside map and outside parameter not set|' .. key .. ' ]]') end end local mark = args.mark or map('mark') if mark == '' then mark = 'Red pog.svg' end local marksize = tonumber(args.marksize) or tonumber(map('marksize')) or 8 local imageDiv = markImageDiv(mark, marksize, args.label or mw.title.getCurrentTitle().text, args.link or '', args.alt, args[2]) local label_size = args.label_size or 91 local labelDiv if args.label and args.position ~= 'none' then labelDiv = markLabelDiv(args.label, label_size, args.label_width or 6, args.position, args.background, x, marksize) end return builder:node(markOuterDiv(x, y, imageDiv, labelDiv, label_size)) end local function switcherSeparate(s) if s == nil then return {} end local retval = {} for i in string.gmatch(s .. '#', '([^#]*)#') do i = mw.text.trim(i) retval[#retval + 1] = (i ~= '' and i) end return retval end function p.infobox_pushpin_map(frame) --This function is designed to be invoked from an infobox template --* Some parameters (generally starting with "pushpin_") are meant to be exposed as parameters -- in the outer infobox, settable by editors --* Others are meant to be "hidden" (e.g., only set inside the infobox template code) -- First get the combined arguments from both parent and invocation frame local raw_args = getArgs(frame,{parentFirst=true}) --If no map is supplied, return. if not raw_args['pushpin_map'] then return end -- Now get arguments from just the invocation frame local frame_args = getArgs(frame,{frameOnly=true}) -- parsed_args will have the resulting merged parameters local parsed_args = {} -- Default to using wikidata coodinates if no other coordiantes supplied. if raw_args.useWikidata == nil then parsed_args.useWikidata = true else parsed_args.useWikidata = raw_args.useWikidata end -- Parse the arguments parsed_args[1] = raw_args['pushpin_map'] parsed_args.float = frame_args.float or 'center' parsed_args.border = frame_args.border or 'infobox' parsed_args.default_width = frame_args.default_width parsed_args.max_width = frame_args.max_width parsed_args.coordinates = raw_args['coordinates'] parsed_args.caption = raw_args['pushpin_caption'] parsed_args.relief = raw_args['pushpin_relief'] parsed_args.label = raw_args['pushpin_label'] parsed_args.label_size = raw_args['pushpin_label_size'] parsed_args.position = raw_args['pushpin_label_position'] parsed_args.mark = raw_args['pushpin_mark'] parsed_args.marksize = raw_args['pushpin_mark_size'] parsed_args.alt = raw_args['pushpin_alt'] parsed_args.background = raw_args['pushpin_background'] parsed_args.width = raw_args['pushpin_map_size'] local map = {} local caption_list = {} for mapname in string.gmatch(parsed_args[1], '[^#]+') do map[#map + 1] = p.getMapParams(mw.ustring.gsub(mapname, '^%s*(.-)%s*$', '%1'), frame) end if parsed_args['caption'] then for caption in mw.text.gsplit(parsed_args['caption'], '##', true) do caption_list[#caption_list + 1] = caption end end if #map == 1 then map = map[1] if not parsed_args.caption then parsed_args.caption = 'Location within ' .. map('name') end end if type(map) == 'table' then mw.log('----') mw.logObject(map) if #caption_list > #map then error(string.format('%d captions were provided, but only %d maps were provided', #caption_list, #map)) elseif not parsed_args.caption then -- Set a default caption for each of the multiple maps for i=1, #map do caption_list[#caption_list + 1] = 'Location within '.. map[i]('name') end end local outputs = {} parsed_args.autoSwitcherLabel = true for k,v in ipairs(map) do parsed_args.caption = caption_list[k] outputs[k] = p.main(frame, parsed_args, v) end return '<div class="switcher-container">' .. table.concat(outputs) .. '</div>' else return p.top(frame, parsed_args, map) .. tostring( p.mark(frame, parsed_args, map) ) .. p.bottom(frame, parsed_args, map) end end function p.main(frame, args, map) local caption_list = {} if not args then args = getArgs(frame, {wrappers = 'Template:Location map', valueFunc = p.valueFunc}) end if args.useWikidata == nil then args.useWikidata = true end if not map then if args[1] then map = {} for mapname in string.gmatch(args[1], '[^#]+') do map[#map + 1] = p.getMapParams(mw.ustring.gsub(mapname, '^%s*(.-)%s*$', '%1'), frame) end if args['caption'] then if args['caption'] == "" then while #caption_list < #map do caption_list[#caption_list + 1] = args['caption'] end else for caption in mw.text.gsplit(args['caption'], '##', true) do caption_list[#caption_list + 1] = caption end end end if #map == 1 then map = map[1] end else map = p.getMapParams('World', frame) end end if type(map) == 'table' then local altmaps = switcherSeparate(args.AlternativeMap) if #altmaps > #map then error(string.format('%d AlternativeMaps were provided, but only %d maps were provided', #altmaps, #map)) end local overlays = switcherSeparate(args.overlay_image) if #overlays > #map then error(string.format('%d overlay_images were provided, but only %d maps were provided', #overlays, #map)) end if #caption_list > #map then error(string.format('%d captions were provided, but only %d maps were provided', #caption_list, #map)) end local outputs = {} args.autoSwitcherLabel = true for k,v in ipairs(map) do args.AlternativeMap = altmaps[k] args.overlay_image = overlays[k] args.caption = caption_list[k] outputs[k] = p.main(frame, args, v) end return '<div class="switcher-container">' .. table.concat(outputs) .. '</div>' else return p.top(frame, args, map) .. tostring( p.mark(frame, args, map) ) .. p.bottom(frame, args, map) end end return p 9b8au0fm5f6l0penwmp4h3rxfiqe2lj 10 68243 1372369 1365225 2026-08-26T17:18:49Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1372369 wikitext text/x-wiki {{#invoke:infobox|infoboxTemplate | bodyclass = {{#if:{{{nongregorian|}}}||vevent}} | subheader = {{#if:{{{part_of|}}}|Part of {{{part_of|}}}}} | child = {{if empty|{{{child|}}}|no}} | titleclass = summary | title = {{if empty | {{{name|}}} | {{#ifeq:{{{child|}}}|yes||{{PAGENAMEBASE}}}} }} | image1 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{logo|}}}|sizedefault=frameless|maxsize=300|size={{{logo_size|}}}|upright={{if empty|{{{logo_upright|}}}|1}}|alt={{{logo_alt|}}}}} | caption1 = {{{logo_caption|}}} | image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=frameless|upright={{if empty|{{{image_upright|}}}|1.1}}|thumbtime={{{thumbtime|}}}|alt={{{image_alt|}}}}} | caption2 = {{{image_caption|}}} | imagestyle = {{#if:{{{image_caption|}}}|border-bottom:#aaa solid 1px}} | image3 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage |image={{{map|}}} |size={{{map_size|}}} |sizedefault=250px |alt={{{map_alt|}}} }} | caption3 = {{{map_caption|}}} | image4 = {{#invoke:Location map|infobox_pushpin_map | pushpin_label = {{if empty | {{{pushpin_label|}}} | {{{name|}}} | {{PAGENAMEBASE}} }} | pushpin_mark = Blue_pog.svg | pushpin_mark_size = 9 | coordinates = {{if empty|{{{coordinates|}}}|{{#property:P625}}}} }} | image5 = {{#invoke:Infobox mapframe|autoWithCaption | onByDefault = {{#if:{{{map|}}}{{{pushpin_map|}}}{{{child|}}}|no|yes}} }} | datastyle = text-align: left; | headerstyle = background-color:lavender;color:inherit; | label1 = मूल&nbsp;नाम | data1 = {{#if:{{{native_name|}}}|<span {{#if:{{{native_name_lang|}}}|lang="{{{native_name_lang}}}"}}> {{{native_name}}}</span>}} | label2 = अङ्ग्रेजी&nbsp;नाम | data2 = {{{english_name|}}} | label3 = मिति | data3 = {{{date|}}} | label4 = समय | data4 = {{{time|}}} {{#if:{{{timezone|}}}|({{{timezone}}})}} | label5 = अवधि | data5 = {{{duration|}}} | label6 = स्थान | data6 = {{{venue|}}} | label7 = अवस्थिति | class7 = location | data7 = {{ubl | {{{location|}}} | {{{coordinates|}}} }} | label9 = को रूपमा पनि चिनिने | data9 = {{{also_known_as|}}} | label10 = प्रकार | data10 = {{{type|}}} | label11 = विषयवस्तु | data11 = {{{theme|}}} | label12 = कारण | data12 = {{{cause|}}} | label13 = उद्देश्य | data13 = {{{motive|}}} | label14 = लक्ष्य | data14 = {{{target|}}} | label15 = Perpetrator{{pluralize from text|{{{perpetrator|}}}|plural=s}} | data15 = {{{perpetrator|}}} | label16 = {{#if:{{{reporter|}}}|Reporter|First&nbsp;reporter}} | data16 = {{if empty|{{{reporter|}}}|{{{first_reporter|}}}}} | label17 = बजेट | data17 = {{{budget|}}} | label18 = Patron{{pluralize from text|{{{patrons|}}}|plural=s}} | data18 = {{{patrons|}}} | label19 = {{#if:{{{organisers|}}}|Organised|Organized}}&nbsp;by | data19 = {{if empty|{{{organisers|}}}|{{{organizers|}}}}} | label20 = Filmed by | data20 = {{{filmed_by|}}} | label21 = सहभागीहरू | data21 = {{{participants|}}} | class21 = attendee | label22 = परिणाम | data22 = {{{outcome|}}} | class22 = description | label26 = क्षति | data26 = {{{casualties|}}} | label27 = मृत्यु | data27 = {{{deaths|}}} | label28 = घाइते | data28 = {{{injuries|}}} | label29 = हराएका | data29 = {{{missing|}}} | label30 = {{longitem|Property damage}} | data30 = {{{property_damage|}}} | label31 = Burial | data31 = {{{burial|}}} | label32 = Displaced | data32 = {{{displaced|}}} | label33 = Inquiries | data33 = {{{inquiries|}}} | label34 = Inquest | data34 = {{{inquest|}}} | label35 = Coroner | data35 = {{{coroner|}}} | label36 = Arrests | data36 = {{{arrests|}}} | label37 = Suspects | data37 = {{{suspects|}}} | label38 = Accused | data38 = {{{accused|}}} | label39 = Convicted | data39 = {{{convicted|}}} | label40 = Charges | data40 = {{{charges|}}} | label41 = Trial | data41 = {{{trial|}}} | label42 = Verdict | data42 = {{{verdict|}}} | label43 = Convictions | data43 = {{{convictions|}}} | label44 = Sentence | data44 = {{{sentence|}}} | label45 = Publication&nbsp;bans | data45 = {{{publication_bans|}}} | label46 = Litigation | data46 = {{{litigation|}}} | label47 = पुरस्कारहरू | data47 = {{{awards|}}} | label48 = फुटेज | data48 = {{{footage|}}} | label49 = {{{custom_label|}}} | data49 = {{#if:{{{custom_label|}}}|{{{custom_data|}}}}} | label50 = {{{custom_label1|}}} | data50 = {{#if:{{{custom_label1|}}}|{{{custom_data1|}}}}} | label51 = {{{custom_label2|}}} | data51 = {{#if:{{{custom_label2|}}}|{{{custom_data2|}}}}} | label52 = वेबसाइट | data52 = {{{website|}}} | data53 = {{{module|}}} | belowstyle = border-top: #aaa 1px solid; | below = {{{notes|}}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox event with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox event]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y|mapframe_args=y|pushpin_map_args=y| accused | also_known_as | arrests | awards | budget | burial | casualties | cause | charges | child | convicted | convictions | coordinates | coroner | custom_data | custom_data1 | custom_data2 | custom_label | custom_label1 | custom_label2 | date | deaths | displaced | duration | english_name | filmed_by | first_reporter | footage | image | image_alt | image_caption | image_size | image_upright | injuries | inquest | inquiries | litigation | location | logo | logo_alt | logo_caption | logo_size | logo_upright | map | map_alt | map_caption | map_size | missing | module | motive | name | native_name | native_name_lang | nongregorian | notes | organisers | organizers | outcome | part_of | participants | patrons | perpetrator | property_damage | publication_bans | reporter | sentence | suspects | target | theme | thumbtime | time | timezone | trial | type | venue | verdict | website }}{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:Infobox event]] | cat = {{main other|Category:Pages using infobox event with conflicting parameters}} | reporter; first_reporter | organisers; organizers }}<noinclude> {{Documentation}} <!-- please add category links to the /doc sub-page, not here --> </noinclude> 7mxaxfthcmlk5btgo4vifvblpxfbhop 1372370 1372369 2026-08-26T17:19:15Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1372370 wikitext text/x-wiki {{#invoke:infobox|infoboxTemplate | bodyclass = {{#if:{{{nongregorian|}}}||vevent}} | subheader = {{#if:{{{part_of|}}}|Part of {{{part_of|}}}}} | child = {{if empty|{{{child|}}}|no}} | titleclass = summary | title = {{if empty | {{{name|}}} | {{#ifeq:{{{child|}}}|yes||{{PAGENAMEBASE}}}} }} | image1 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{logo|}}}|sizedefault=frameless|maxsize=300|size={{{logo_size|}}}|upright={{if empty|{{{logo_upright|}}}|1}}|alt={{{logo_alt|}}}}} | caption1 = {{{logo_caption|}}} | image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=frameless|upright={{if empty|{{{image_upright|}}}|1.1}}|thumbtime={{{thumbtime|}}}|alt={{{image_alt|}}}}} | caption2 = {{{image_caption|}}} | imagestyle = {{#if:{{{image_caption|}}}|border-bottom:#aaa solid 1px}} | image3 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage |image={{{map|}}} |size={{{map_size|}}} |sizedefault=250px |alt={{{map_alt|}}} }} | caption3 = {{{map_caption|}}} | image4 = {{#invoke:Location map|infobox_pushpin_map | pushpin_label = {{if empty | {{{pushpin_label|}}} | {{{name|}}} | {{PAGENAMEBASE}} }} | pushpin_mark = Blue_pog.svg | pushpin_mark_size = 9 | coordinates = {{if empty|{{{coordinates|}}}|{{#property:P625}}}} }} | image5 = {{#invoke:Infobox mapframe|autoWithCaption | onByDefault = {{#if:{{{map|}}}{{{pushpin_map|}}}{{{child|}}}|no|yes}} }} | datastyle = text-align: left; | headerstyle = background-color:lavender;color:inherit; | label1 = मूल&nbsp;नाम | data1 = {{#if:{{{native_name|}}}|<span {{#if:{{{native_name_lang|}}}|lang="{{{native_name_lang}}}"}}> {{{native_name}}}</span>}} | label2 = अङ्ग्रेजी&nbsp;नाम | data2 = {{{english_name|}}} | label3 = मिति | data3 = {{{date|}}} | label4 = समय | data4 = {{{time|}}} {{#if:{{{timezone|}}}|({{{timezone}}})}} | label5 = अवधि | data5 = {{{duration|}}} | label6 = स्थान | data6 = {{{venue|}}} | label7 = अवस्थिति | class7 = location | data7 = {{ubl | {{{location|}}} | {{{coordinates|}}} }} | label9 = को रूपमा पनि चिनिने | data9 = {{{also_known_as|}}} | label10 = प्रकार | data10 = {{{type|}}} | label11 = विषयवस्तु | data11 = {{{theme|}}} | label12 = कारण | data12 = {{{cause|}}} | label13 = उद्देश्य | data13 = {{{motive|}}} | label14 = लक्ष्य | data14 = {{{target|}}} | label15 = Perpetrator{{pluralize from text|{{{perpetrator|}}}|plural=s}} | data15 = {{{perpetrator|}}} | label16 = {{#if:{{{reporter|}}}|Reporter|First&nbsp;reporter}} | data16 = {{if empty|{{{reporter|}}}|{{{first_reporter|}}}}} | label17 = बजेट | data17 = {{{budget|}}} | label18 = Patron{{pluralize from text|{{{patrons|}}}|plural=s}} | data18 = {{{patrons|}}} | label19 = {{#if:{{{organisers|}}}|Organised|Organized}}&nbsp;by | data19 = {{if empty|{{{organisers|}}}|{{{organizers|}}}}} | label20 = Filmed by | data20 = {{{filmed_by|}}} | label21 = सहभागीहरू | data21 = {{{participants|}}} | class21 = attendee | label22 = परिणाम | data22 = {{{outcome|}}} | class22 = description | label26 = क्षति | data26 = {{{casualties|}}} | label27 = मृत्यु | data27 = {{{deaths|}}} | label28 = घाइते | data28 = {{{injuries|}}} | label29 = हराएका | data29 = {{{missing|}}} | label30 = {{longitem|सम्पत्तिको क्षति}} | data30 = {{{property_damage|}}} | label31 = Burial | data31 = {{{burial|}}} | label32 = Displaced | data32 = {{{displaced|}}} | label33 = Inquiries | data33 = {{{inquiries|}}} | label34 = Inquest | data34 = {{{inquest|}}} | label35 = Coroner | data35 = {{{coroner|}}} | label36 = Arrests | data36 = {{{arrests|}}} | label37 = Suspects | data37 = {{{suspects|}}} | label38 = Accused | data38 = {{{accused|}}} | label39 = Convicted | data39 = {{{convicted|}}} | label40 = Charges | data40 = {{{charges|}}} | label41 = Trial | data41 = {{{trial|}}} | label42 = Verdict | data42 = {{{verdict|}}} | label43 = Convictions | data43 = {{{convictions|}}} | label44 = Sentence | data44 = {{{sentence|}}} | label45 = Publication&nbsp;bans | data45 = {{{publication_bans|}}} | label46 = Litigation | data46 = {{{litigation|}}} | label47 = पुरस्कारहरू | data47 = {{{awards|}}} | label48 = फुटेज | data48 = {{{footage|}}} | label49 = {{{custom_label|}}} | data49 = {{#if:{{{custom_label|}}}|{{{custom_data|}}}}} | label50 = {{{custom_label1|}}} | data50 = {{#if:{{{custom_label1|}}}|{{{custom_data1|}}}}} | label51 = {{{custom_label2|}}} | data51 = {{#if:{{{custom_label2|}}}|{{{custom_data2|}}}}} | label52 = वेबसाइट | data52 = {{{website|}}} | data53 = {{{module|}}} | belowstyle = border-top: #aaa 1px solid; | below = {{{notes|}}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox event with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox event]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y|mapframe_args=y|pushpin_map_args=y| accused | also_known_as | arrests | awards | budget | burial | casualties | cause | charges | child | convicted | convictions | coordinates | coroner | custom_data | custom_data1 | custom_data2 | custom_label | custom_label1 | custom_label2 | date | deaths | displaced | duration | english_name | filmed_by | first_reporter | footage | image | image_alt | image_caption | image_size | image_upright | injuries | inquest | inquiries | litigation | location | logo | logo_alt | logo_caption | logo_size | logo_upright | map | map_alt | map_caption | map_size | missing | module | motive | name | native_name | native_name_lang | nongregorian | notes | organisers | organizers | outcome | part_of | participants | patrons | perpetrator | property_damage | publication_bans | reporter | sentence | suspects | target | theme | thumbtime | time | timezone | trial | type | venue | verdict | website }}{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:Infobox event]] | cat = {{main other|Category:Pages using infobox event with conflicting parameters}} | reporter; first_reporter | organisers; organizers }}<noinclude> {{Documentation}} <!-- please add category links to the /doc sub-page, not here --> </noinclude> ggueucyy4zn57qcrrpr707afj3p7l6b 4 70512 1372390 1368414 2026-08-27T03:33:11Z पर्वत सुवेदी 31224 /* २०८३ साउन १६ */ 1372390 wikitext text/x-wiki {{प्रमुख समाचार शिर्षक}} {{विकिपिडिया:प्रमुख समाचार/उम्मेदवार/शिर्षक}} == सङ्ग्रह == {{विकिपिडिया:प्रमुख समाचार/उम्मेदवार/सङ्ग्रह}} {{Anchor|Suggestions}} == १ माघ २०७९ == ==== यति एयरलाइन्सको एटिआर-७२ विमान दुर्घटना ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> </div> * '''मिति''': १ माघ २०७९ * '''लेख''': [[यति एयरलाइन्सको एटिआर-७२ विमान दुर्घटना]]{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख1}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': [[पोखरा]]मा भएको '''[[यति एयरलाइन्सको एटिआर-७२ विमान दुर्घटना|विमान दुर्घटनामा]]''' ''(विमान चित्रित)'' सवार सबै ७२ जनाको मृत्यु भएको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[पोखरा]]मा भएको '''[[यति एयरलाइन्सको एटिआर-७२ विमान दुर्घटना|विमान दुर्घटनामा]]''' ''(विमान चित्रित)'' सवार सबै ७२ जनाको मृत्यु भएको छ।}} * '''स्रोत''': [https://ekantipur.com/news/2023/01/15/167378100098839998.html कान्तिपुर] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|बडा काजी]] * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} समाचार महत्त्वपूर्ण भएकोले। [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] ०९:०६, २ माघ २०७९ (नेपाली समय) </div> : अक्षर गणना मा भएकाे डाटा अलिक बुजिन नि। यसलाई स्पष्ट गरिदिनु न। धन्यवाद! [[User:Fade258|Fade258]] ([[User talk:Fade258|कुरा गर्नुहोस्]]) ११:१६, १६ जनवरी २०२३ (नेपाली समय) == २०७९ माघ २६ == ==== यू-२० महिला साफ च्याम्पियनसिप : नेपाल उपविजेता ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> </div> * '''मिति''': २६ माघ २०७९ * '''लेख''': [[यू-२० महिला साफ च्याम्पियनसिप]]{{#if:|,}} {{#if:|[[]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': नेपाल यू–२० वुमेन्स साफ च्याम्पियनसिप २०२३ को उपविजेता भएको छ भने बङ्गलादेश विजेता भएको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|नेपाल यू–२० वुमेन्स साफ च्याम्पियनसिप २०२३ को उपविजेता भएको छ भने बङ्गलादेश विजेता भएको छ।}} * '''स्रोत''': [https://ekantipur.com/sports/2023/02/09/16759549858527781.html कान्तिपुर] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:Sgt_gh|Sgt_gh]] * '''टिप्पणी''': लेख त महत्त्वपूर्ण छ तर यो सँग जोडिएको लेख अपूर्ण छ त्यसैले मेराे {{असमर्थन}} छ तत्काल को लागी। धन्यवाद! [[User:Fade258|Fade258]] ([[User talk:Fade258|कुरा गर्नुहोस्]]) २२:४१, ९ मार्च २०२३ (नेपाली समय) </div> </div> == २०७९ माघ २३ == ==== टर्की र सिरियामा ७.८ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प। ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:Turkey_earthquake_2023_montage.png|100x100px|]] </div> * '''मिति''': २३ माघ २०७९ * '''लेख''': [[सन् २०२३ टर्की-सिरिया भूकम्प]]{{#if:|,}} {{#if:|[[]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': टर्की र सिरियामा गएको [[सन् २०२३ टर्की-सिरिया भूकम्प|शक्तिशाली कम्प]] परी २७ हजारभन्दा बढीको मृत्यु हुनुका साथै ८७ हजारभन्दा बढी घाइते भएका छन्। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|टर्की र सिरियामा गएको [[सन् २०२३ टर्की-सिरिया भूकम्प|शक्तिशाली कम्प]] परी २७ हजारभन्दा बढीको मृत्यु हुनुका साथै ८७ हजारभन्दा बढी घाइते भएका छन्।}} * '''स्रोत''': [https://ekantipur.com/world/2023/02/09/167591888004977104.html कान्तिपुर] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:Sgt_gh|Sgt_gh]] * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} समाचार महत्त्वपूर्ण भएकोले। [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] ०९:०६, २८ माघ २०७९ (नेपाली समय) </div> </div> == २८ फागुन २०७९ == ==== रामचन्द्र पौडेल ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> </div> * '''मिति''': २८ फागुन २०७९ * '''लेख''': [[रामचन्द्र पौडेल]]{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख1}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': '''[[रामचन्द्र पौडेल]]''' [[नेपालको राष्ट्रपति]] बनेका छन्। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|'''[[रामचन्द्र पौडेल]]''' [[नेपालको राष्ट्रपति]] बनेका छन्।}} * '''स्रोत''': [https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/1110181-1678360241.html नागरिक] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|बडा काजी]] * '''टिप्पणी''':{{सम्पन्न}} समाचार महत्त्वपूर्ण भएकोले। [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] ०९:०६, २८ फागुन २०७९ (नेपाली समय) </div> : {{U|बडा काजी}}, यसमा २८ फाल्गुण लेख्नु को कारण? [[User:Fade258|Fade258]] ([[User talk:Fade258|कुरा गर्नुहोस्]]) २२:२७, ९ मार्च २०२३ (नेपाली समय) ::{{u|Fade258}}, राष्ट्रपति [[विद्यादेवी भण्डारी]]को कार्यकाल फागुन २८ गते सकिन्छ। --[[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|<span style="color:#008080">'''बडा काजी'''</span>]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:बडा काजी|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} २२:३०, ९ मार्च २०२३ (नेपाली समय) :::{{U|बडा काजी}}, २८ फाल्गुण त कार्यकाल सक्किने मिति भयो तर प्रमुख समाचार को निवेदन त आज २५ फाल्गुण मा गरिएको हो नि। हाेइन? [[User:Fade258|Fade258]] ([[User talk:Fade258|कुरा गर्नुहोस्]]) २२:३६, ९ मार्च २०२३ (नेपाली समय) == २२ चैत, २०७९ == ==== उत्तर एट्लान्टिक सन्धि सङ्गठन ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:Flag of NATO.svg|100x100px|उत्तर एट्लान्टिक सन्धि सङ्गठनको झण्डा]] </div> * '''मिति''': २२ चैत, २०७९ * '''लेख''': [[उत्तर एट्लान्टिक सन्धि सङ्गठन]]{{#if:फिनल्यान्ड|,}} {{#if:फिनल्यान्ड|[[फिनल्यान्ड]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': [[फिनल्यान्ड]] '''[[उत्तर एट्लान्टिक सन्धि सङ्गठन]]'''को ''(झण्डा चित्रित)'' ३१ औँ सदस्य बनेको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[फिनल्यान्ड]] '''[[उत्तर एट्लान्टिक सन्धि सङ्गठन]]'''को ''(झण्डा चित्रित)'' ३१ औँ सदस्य बनेको छ।}} * '''स्रोत''': [https://shilapatra.com/detail/109322 शिलापत्र] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|बडा काजी]] * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} --[[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|<span style="color:#008080">'''बडा काजी'''</span>]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:बडा काजी|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} १५:२४, ८ अप्रिल २०२३ (नेपाली समय) </div> </div> == २१ वैशाख २०८० == ==== चार्ल्स तृतीय ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:Charles III coronation photo.jpg|100x100px|चार्ल्स तृतीय]] </div> * '''मिति''': २२ चैत, २०७९ * '''लेख''': [[चार्ल्स तृतीय]]{{#if:संयुक्त अधिराज्य|,}} * '''खबर''': राजा [[चार्ल्स तृतीय]]ले वेस्टमिन्स्टर एबीमा आयोजित विशेष समारोहबीच राजमुकुट पहिरिएका छन्। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|चार्ल्स तृतीयले वेस्टमिन्स्टर एबीमा आयोजित विशेष समारोहबीच राजमुकुट पहिरिएका छन्।}} * '''स्रोत''': [https://www.bbc.com/nepali/articles/c7214dez3w9o बिबिसी नेपाली] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|बिशाल श्रेष्ठ]] * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} --[[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|<span style="color:#008080">'''बडा काजी'''</span>]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:बडा काजी|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} २०:२७, ७ मे २०२३ (नेपाली समय) </div> </div> == १६ जेठ २०८० == ==== २०२३ इन्डियन प्रिमियर लिग ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:Ipl.svg|100x100px|इन्डियन प्रिमियर लिग]] </div> * '''मिति''': ३० मे २०२३ * '''लेख''': [[२०२३ इन्डियन प्रिमियर लिग]]{{#if:भारतीय क्रिकेट नियन्त्रण बोर्ड|,}} * '''खबर''': [[चेन्नई सुपर किङ्स]]ले [[गुजरात टाइटन्स]]लाई हराउँदै [[२०२३ इन्डियन प्रिमियर लिग]]को उपाधि पाँचौँपल्ट जितेको छ । * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|चेन्नई सुपर किङ्सले गुजरात टाइटन्सलाई हराउँदै २०२३ इन्डियन प्रिमियर लिगको उपाधि पाँचौँपल्ट जितेको छ।}} * '''स्रोत''': [https://ekantipur.com/sports/2023/05/30/168539112644189031.html कान्तिपुर] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|बिशाल श्रेष्ठ]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} Bishaldev १६:२९, ३० मे २०२३ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} --[[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|<span style="color:#008080">'''बडा काजी'''</span>]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:बडा काजी|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} १७:०६, ३० मे २०२३ (नेपाली समय) </div> </div> == १६ जेठ २०८० == ==== सन् २०२३ ओडिसा रेल दुर्घटना ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> </div> * '''मिति''': ३० मे २०२३ * '''लेख''': [[२०२३ ओडिशा रेल दुर्घटना]] * '''खबर''': भारतको ओडिसामा शुक्रबार बेलुका भएको [[२०२३ ओडिशा रेल दुर्घटना|रेल दुर्घटना]]मा परी २९० जना भन्दा धेरैको मृत्यु भएको छ र १,१०० भन्दा धेरै घाइते भएका छन्। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|भारतको ओडिसामा शुक्रबार बेलुका भएको [[२०२३ ओडिशा रेल दुर्घटना|रेल दुर्घटना]]मा परी २९० जना भन्दा धेरैको मृत्यु भएको छ र १,१०० भन्दा धेरै घाइते भएका छन्। ।}} * '''स्रोत''': [https://ekantipur.com/world/2023/06/04/168584158691422470.html कान्तिपुर] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|बिशाल श्रेष्ठ]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} Bishaldev १६:५५, ४ जुन २०२३ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} --[[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|<span style="color:#008080">'''बडा काजी'''</span>]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:बडा काजी|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} २०:५०, ५ जुन २०२३ (नेपाली समय) </div> </div> == २९ जेठ २०८० == ==== सन् २०२२-२३ युएफा च्याम्पियन्स लिग ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:Rhodri Man City 2021 2.jpg|100x100px|रोद्री]] </div> * '''मिति''': १२ जुन २०२३ * '''लेख''': [[२०२२-२३ युएफा च्याम्पियन्स लिग]] * '''खबर''': [[२०२२-२३ युएफा च्याम्पियन्स लिग|युएफा च्याम्पियन्स लिग]]को फाइनल खेलमा [[म्यानचेस्टर सिटी फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर सिटी]]ले [[इन्टर मिलान]]लाई १-० ले पराजित गरेर आफ्नो पहिलो [[युइएफए च्याम्पियन्स लिग|च्याम्पियन्स लिग]] उपाधि जितेको छ। (चित्रमा खेलको [[म्यान अफ द म्याच]] रोद्री) * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[२०२२-२३ युएफा च्याम्पियन्स लिग|युएफा च्याम्पियन्स लिग]]को फाइनल खेलमा [[म्यानचेस्टर सिटी फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर सिटी]]ले [[इन्टर मिलान]]लाई १-० ले पराजित गरेर आफ्नो पहिलो च्याम्पियन्स लिग उपाधि जितेको छ। }} * '''स्रोत''': [https://www.hamrokhelkud.com/football/133765.html हाम्रोखेलकुद] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|बिशाल श्रेष्ठ]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|'''कुरा गर्नुहोस्''']])}Bishaldev २३:३८, १२ जुन २०२३ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} --[[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|<span style="color:#008080">'''बडा काजी'''</span>]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:बडा काजी|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} २१:४८, १४ जुन २०२३ (नेपाली समय) </div> </div> == १० असार २०८० == ==== वाग्नर विद्रोह ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:YevgenyPrigozhin.jpg|100x100px|रोद्री]] </div> * '''मिति''': २५ जुन २०२३ * '''लेख''': [[वाग्नर विद्रोह]] * '''खबर''': रुसमा, बेलारुसी राष्ट्रपति [[अलेक्जेन्डर लुकासेन्को]]सँगको वार्तापछि, [[यभगेनी प्रिगोजिन]] [[वाग्नर विद्रोह]] अन्त्य गर्न सहमत भएका छन्। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|रसियामा, बेलारुसी राष्ट्रपति अलेक्जेन्डर लुकासेन्कोसँगको वार्तापछि, यभगेनी प्रिगोजिन वाग्नर विद्रोह अन्त्य गर्न सहमत भएका छन्। }} * '''स्रोत''': [https://www.bbc.com/nepali/articles/crgd1ed9y55o BBC Nepali] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|बिशाल श्रेष्ठ]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|'''कुरा गर्नुहोस्''']])}Bishaldev १७:३०, २५ जुन २०२३ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''':{{सम्पन्न}} --[[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|<span style="color:#008080">'''बडा काजी'''</span>]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:बडा काजी|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} १८:५७, २६ जुन २०२३ (नेपाली समय) </div> </div> == ८ भदौ २०८० == ==== चन्द्रयान-३ ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:GSLV Mk III M1, Chandrayaan-2 - Pragyan rover mounted on the ramp of Vikram lander (cropped).jpg|100x100px|रोद्री]] </div> * '''मिति''': २५ अगस्ट २०२३ * '''लेख''': [[चन्द्रयान-३]] * '''खबर''': भारतीय अन्तरीक्षयान [[चन्द्रयान-३]] प्रज्ञान रोभरको साथ चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा अवतरण गरेको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|भारतीय अन्तरीक्षयान [[चन्द्रयान-३]] प्रज्ञान रोभरको साथ [[चन्द्रमा]]को दक्षिणी ध्रुवमा अवतरण गरेको छ। ।}} * '''स्रोत''': [https://www.thehindu.com/sci-tech/science/isro-chandrayaan-3-vikram-lander-touch-down-live-updates/article67219323.ece द हिन्दु] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|बिशाल श्रेष्ठ]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} Bishaldev १६:४४, २५ अगस्ट २०२३ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} - [[User:बडा काजी|बडा काजी]] ([[User talk:बडा काजी|कुरा गर्नुहोस्]]) १७:०८, २६ अगस्ट २०२३ (नेपाली समय) </div> </div> == ८ भदौ २०८० == ==== यभगेनी प्रिगोजिन सवार विमान दुर्घटना==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:Prigozhin and Utkin.png|100x100px|रोद्री]] </div> * '''मिति''': २५ अगस्ट २०२३ * '''लेख''': [[यभगेनी प्रिगोजिन]] * '''खबर''': [[वाग्नर समूह]]का नेता [[यभगेनी प्रिगोजिन]] सवार बिजनेस जेट त्भर ओब्लास्त, रुसमा दुर्घटना हुँदा त्यसमा रहेका सबै दस जनाको मृत्यु भएको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|भारतीय अन्तरीक्षयान [[चन्द्रयान-३]] प्रज्ञान रोभरको साथ चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा अवतरण गरेको छ। ।}} * '''स्रोत''': [https://www.ft.com/content/812c9da3-80f2-4fe1-8fad-0b4441d1977a फाइनान्सियल टाइम्स] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|बिशाल श्रेष्ठ]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} Bishaldev १७:०३, २५ अगस्ट २०२३ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} --[[User:बडा काजी|बडा काजी]] ([[User talk:बडा काजी|कुरा गर्नुहोस्]]) १७:०८, २६ अगस्ट २०२३ (नेपाली समय) </div> </div> == २०८० असोज २० == ====हमासद्वारा इजरायल माथि आक्रमण ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:פגיעת רקטה ברכב בראשון לציון.jpg|100x100px|रकेट बिस्फोटको असर]] </div> * '''मिति''': २०८० असाैज २० * '''लेख''': [[अक्टोबर २०२३ गाजा–इजरायल संघर्ष]] * '''खबर''':[[हमास]]ले [[इजरायल]]माथि सयौँ रकेटहरू प्रहार गरेपछि गाजा क्षेत्र [[अक्टोबर २०२३ गाजा–इजरायल संघर्ष|लडाइँ]] सुरु भएको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[हमास]]ले [[इजरायल]]माथि सयौँ रकेटहरू प्रहार गरेपछि गाजा क्षेत्र [[अक्टोबर २०२३ गाजा–इजरायल संघर्ष|लडाइँ]] सुरु भएको छ।}} * '''स्रोत''': [https://www.bbc.com/nepali/articles/c109dm2nyp2o बिबिसी नेपाली] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|बिशाल श्रेष्ठ]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} Bishaldev Bishaldev १९:५२, ७ अक्टोबर २०२३ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} --[[User:बडा काजी|बडा काजी]] ([[User talk:बडा काजी|कुरा गर्नुहोस्]]) १७:२३, ८ अक्टोबर २०२३ (नेपाली समय) </div> </div> == १९ कात्तिक २०८० == ==== जाजरकोट भूकम्प, २०८० ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:2023-11-03 Nepal M5.7 earthquake shakemap (USGS).jpg|100x100px|जाजरकोट भूकम्प]] </div> * '''मिति''': १९ कात्तिक २०८० * '''लेख''': [[जाजरकोट भूकम्प, २०८०]]{{#if:|,}} {{#if:|[[]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': नेपालको कर्णाली प्रदेशमा आएको भूकम्पका कारण १५७ जनाको ज्यान गएको छ भने २५० भन्दा बढी घाइते भएका छन्। जाजरकोट केन्द्र बनाएर आएको उक्त भूकम्पको धक्का नेपालभर र उत्तरी भारतमासमेत महसुस गरिएको थियो। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|नेपालको कर्णाली प्रदेशमा आएको भूकम्पका कारण १५७ जनाको ज्यान गएको छ भने २५० भन्दा बढी घाइते भएका छन्। जाजरकोट केन्द्र बनाएर आएको उक्त भूकम्पको धक्का नेपालभर र उत्तरी भारतमासमेत महसुस गरिएको थियो।}} * '''स्रोत''': https://www.bbc.com/nepali/live/67325607 * '''नामाङ्कनकर्ता''': <b>[[File:Krish Signature.png|50px|link=User:Krish Dulal]][[User:Krish Dulal|<font color="#0000FF">'''DU'''</font>]][[User:Krish Dulal|<font color="#FF0000">'''LAL'''</font>]] ([[User talk:Krish Dulal|मसँग कुरा गर्नुहोस्]])</b> ०३:२४, ६ नोभेम्बर २०२३ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{Done}} --[[User:Saroj|Saroj]] ([[User talk:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) १२:३४, ६ नोभेम्बर २०२३ (नेपाली समय) </div> </div> == २० फागुन २०८० == ==== पाकिस्तानको प्रधानमन्त्री ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:Mian Shehbaz Sharif.JPG|100x100px|शहबाज शरिफ]] </div> * '''मिति''': २० फागुन २०८० * '''लेख''': [[पाकिस्तानको प्रधानमन्त्री]]{{#if:|,}} {{#if:|[[]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': [[सन् २०२४ पाकिस्तानी आम निर्वाचन|आम निर्वाचन]] पश्चात्, [[शहबाज शरिफ]] (चित्रित) [[पाकिस्तानको प्रधानमन्त्री]]मा नियुक्त हुँदै [[पाकिस्तान मुस्लिम लिग (नवाज)|पाकिस्तान मुस्लिम लिग (नुन)]] र [[पाकिस्तान पिपुल्स पार्टी]] बीच गठबन्धन सरकार गठन गरेका छन्। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[सन् २०२४ पाकिस्तानी आम निर्वाचन|आम निर्वाचन]] पश्चात्, [[शहबाज शरिफ]] (चित्रित) [[पाकिस्तानको प्रधानमन्त्री]]मा नियुक्त हुँदै [[पाकिस्तान मुस्लिम लिग (नवाज)|पाकिस्तान मुस्लिम लिग (नुन)]] र [[पाकिस्तान पिपुल्स पार्टी]] बीच गठबन्धन सरकार गठन गरेका छन्।}} * '''स्रोत''': https://www.onlinekhabar.com/2024/03/1443824 * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] १९:४९, ३ मार्च २०२४ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] ११:२०, ४ मार्च २०२४ (नेपाली समय) </div> </div> == १२ चैत २०८० == ====क्रोकस सिटी हलको आक्रमण ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:Crocus City Hall 2020.jpg|thumb|सन् २०२० मा, क्रोकस सिटी हल|alt=सन् २०२० मा, क्रोकस सिटी हल]] </div> * '''मिति''': २०८० चैत १२ * '''लेख''': [[क्रोकस सिटी हलमा आक्रमण]]{{#if:|,}} {{#if:|[[]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': रूस मस्कोमा अवस्थित क्रास्नोगोर्स्कको क्रोकस सिटी हलमा भएको [[क्रोकस सिटी हलमा आक्रमण|आक्रमण]]मा कम्तिमा १३३ को मृत्यु भएको छ । * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|रूस मस्कोमा अवस्थित क्रास्नोगोर्स्कको क्रोकस सिटी हलमा भएको [[क्रोकस सिटी हलमा आक्रमण|आक्रमण]]मा कम्तिमा १३३ को मृत्यु भएको छ । }} * '''स्रोत''': https://www.bbc.com/nepali/articles/c720xlrdzpqo * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|'''<font color="#FF7F00"><b>Bishal Shrestha </b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] Bishaldev १०:१८, २५ मार्च २०२४ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} --[[User:बडा काजी|बडा काजी]] ([[User talk:बडा काजी|कुरा गर्नुहोस्]]) १८:००, २७ मार्च २०२४ (नेपाली समय) </div> </div> == ३० जेठ २०८१ == === भारतको आम निर्वाचन, २०२४ === <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:Official Photograph of Prime Minister Narendra Modi Portrait (crop).png|100x100px|]] </div> * '''मिति''': ३० जेठ २०८१ * '''लेख''': [[भारतको आम निर्वाचन, २०२४]]{{#if:|,}} {{#if:|[[]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': [[भारत]]मा '''[[भारतको आम निर्वाचन, २०२४|भएको आम निर्वाचन]]'''मा [[नरेन्द्र मोदी]] ''(चित्रित)'' कम बहुमतका साथ पुनः निर्वाचित भएका छन् । * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[भारत]]मा '''[[भारतको आम निर्वाचन, २०२४|भएको आम निर्वाचन]]'''मा [[नरेन्द्र मोदी]] ''(चित्रित)'' कम बहुमतका साथ पुनः निर्वाचित भएका छन् ।}} * '''स्रोत''': * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|बडा काजी]] * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] १५:४६, १३ जुन २०२४ (नेपाली समय) </div> </div> == असार २०८१ == === किअर स्टार्मर === <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:Prime Minister Sir Keir Starmer Official Portrait (cropped).jpg|100x100px|किअर स्टार्मर]] </div> * '''मिति''': २२ असार २०८१ * '''लेख''': [[किअर स्टार्मर]]{{#if:|,}} {{#if:|[[]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': '''[[किअर स्टार्मर]]''' ''(चित्रित)'' [[संयुक्त अधिराज्यको प्रधानमन्त्री]] बनेका छन्। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|'''[[किअर स्टार्मर]]''' ''(चित्रित)'' [[संयुक्त अधिराज्यको प्रधानमन्त्री]] बनेका छन्।}} * '''स्रोत''': [https://www.bbc.com/nepali/articles/ckrg9d4rng3o बीबीसी] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|बडा काजी]] * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] १५:४६, २२ असार २०८० (नेपाली समय) </div> </div> === डोनाल्ड ट्रम्पको हत्या प्रयास === <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:Donald Trump official portrait.jpg|100x100px|डोनाल्ड ट्रम्प]] </div> * '''मिति''': २८ असार, २०८० * '''लेख''': [[डोनाल्ड ट्रम्पको हत्या प्रयास]]{{#if:|,}} {{#if:|[[]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': अमेरिकाका पूर्वराष्ट्रपति [[डोनाल्ड ट्रम्प]]माथि पेन्सिल्भेनिआ आयोजित एउटा र्‍यालीमा [[डोनाल्ड ट्रम्पको हत्या प्रयास|गोली प्रहार]] भएको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|अमेरिकाका पूर्वराष्ट्रपति [[डोनाल्ड ट्रम्प]]माथि पेन्सिल्भेनिआ आयोजित एउटा र्‍यालीमा [[डोनाल्ड ट्रम्पको हत्या प्रयास|गोली प्रहार]] भएको छ।}} * '''स्रोत''': [https://www.bbc.com/nepali/articles/cp38jmx4zzgo डोनल्ड ट्रम्पको 'हत्या गर्ने प्रयास', कानमा गोली लाग्यो] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|'''<font color="#FF7F00"><b>Bishal Shrestha </b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] Bishaldev १२:१४, १४ जुलाई २०२४ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] १३:३२, १४ जुलाई २०२४ (नेपाली समय) </div> </div> == २५ साउन २०८१ == === शेख हसिनाद्वारा राजीनामा र पलायन === <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:Sheikh Hasina in the Maldives 2021.jpg|150x150px|शेख हसिना]] </div> * '''मिति''': * '''लेख''': [[असहयोग आन्दोलन (सन् २०२४)]] * '''खबर''': [[बङ्गलादेश]]मा [[असहयोग आन्दोलन (सन् २०२४)|सरकार विरोधी आन्दोलन]] उत्कर्षमा पुगेपछि प्रधानमन्त्री [[शेख हसिना]]ले पदबाट राजीनामा दिएर देश छाडेकी छिन् र '''[[मुहम्मद युनुस]]''' [[युनुसको अन्तरिम सरकार|अन्तरिम सरकार]]को नेता नियुक्त भएका छन्। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[बङ्गलादेश]]मा [[असहयोग आन्दोलन (सन् २०२४)|सरकार विरोधी आन्दोलन]] उत्कर्षमा पुगेपछि प्रधानमन्त्री [[शेख हसिना]]ले पदबाट राजीनामा दिएर देश छाडेकी छिन् र '''[[मुहम्मद युनुस]]''' [[युनुसको अन्तरिम सरकार|अन्तरिम सरकार]]को नेता नियुक्त भएका छन्।}} * '''स्रोत''': [https://www.bbc.com/nepali/articles/cw8yynp6jpvo बाङ्लादेशमा प्रधानमन्त्री शेख हसिनाद्वारा राजीनामा, देश छाडिन्] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|'''<font color="#FF7F00"><b>Bishal Shrestha </b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] Bishaldev १०:००, ७ अगस्ट २०२४ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#006400"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] ०२:५६, २३ साउन २०८१ (नेपाली समय) </div> </div> == २१ कात्तिक २०८१ == ==== सन् २०२४ को अमेरिकी राष्ट्रपतीय निर्वाचन ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:Donald Trump official portrait.jpg|100x100px|]] </div> * '''मिति''': २१ कात्तिक २०८१ * '''लेख''': [[सन् २०२४ को अमेरिकी राष्ट्रपतीय निर्वाचन]]{{#if:डोनाल्ड ट्रम्प|,}} {{#if:डोनाल्ड ट्रम्प|[[डोनाल्ड ट्रम्प]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': [[डोनाल्ड ट्रम्प]] [[अमेरिकाको राष्ट्रपति]]मा [[सन् २०२४ को अमेरिकी राष्ट्रपतीय निर्वाचन|निर्वाचित]] भएका छन् र [[रिपब्लिकन पार्टी (अमेरिका)|रिपब्लिकन पार्टी]]ले [[अमेरिकी सिनेट|अमेरिकी सिनेट]]मा बहुमत हासिल गरेको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[डोनाल्ड ट्रम्प]] [[अमेरिकाको राष्ट्रपति]]मा [[सन् २०२४ को अमेरिकी राष्ट्रपतीय निर्वाचन|निर्वाचित]] भएका छन् र [[रिपब्लिकन पार्टी (अमेरिका)|रिपब्लिकन पार्टी]]ले [[अमेरिकी सिनेट|अमेरिकी सिनेट]]मा बहुमत हासिल गरेको छ।}} * '''स्रोत''': [https://www.nytimes.com/live/2024/11/04/us/harris-trump-election New York Times] [https://www.msn.com/en-us/news/politics/presidential-election-polls-2024-latest-surveys-on-harris-vs-trump-before-election-day/ar-AA1ttqql USA Today] [https://www.cnn.com/election/2024 CNN] [https://thehill.com/homenews/campaign/4969061-trump-wins-presidential-election/ The Hill] [https://ekantipur.com/world/2024/11/06/trump-wins-the-us-presidency-22-52.html कान्तिपुर] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|'''<font color="#FF7F00"><b>Bishal Shrestha </b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]]Bishaldev १७:२७, ६ नोभेम्बर २०२४ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#006400"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] ०८:४०, २२ कात्तिक २०८१ (नेपाली समय) </div> </div> == पुस २०८१ == ==== मनमोहन सिंह ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:Official Portrait of the Prime Minister Dr. Manmohan Singh.jpg|100x100px|]] </div> * '''मिति''': १२ पुस २०८१ * '''लेख''': [[मनमोहन सिंह]]{{#if:डोनाल्ड ट्रम्प|,}} {{#if:मनमोहन सिंह}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': भारतीय [[भारतको प्रधानमन्त्री|पूर्व प्रधानमन्त्री]] [[मनमोहन सिंह]]को ९२ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|भारतीय [[भारतको प्रधानमन्त्री|पूर्व प्रधानमन्त्री]] [[मनमोहन सिंह]]को ९२ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ।}} * '''स्रोत''': [https://www.onlinekhabar.com/2024/12/1593552/former-indian-prime-minister-manmohan-singh-passes-away-2 अनलाइन खबर] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="F0220"><b>पर्वत सुवेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] ०२:०८, १२ पुस २०८१ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#00340"></b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] ०८:४०, १२ पुस २०८१ (नेपाली समय) </div> </div> ====जेजु एयर उडान २२१६ दुर्घटना==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:Boeing 737-8AS Jeju Air HL8088 3012 (MSN 37541) Cheongju Intl Airport May 14, 2021.jpg|100x100px|]] </div> * '''मिति''': २०८१ पुुस १३ * '''लेख''': [[जेजु एयर उडान २२१६ दुर्घटना]] * '''खबर''': [[दक्षिण कोरिया]]को मुआन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा [[जेजु एयर उडान २२१६ दुर्घटना]] हुँदा १७९ जनाको मृत्यु भएको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[दक्षिण कोरिया]]को मुआन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा [[जेजु एयर उडान २२१६ दुर्घटना]] हुँदा १७९ जनाको मृत्यु भएको छ।}} * '''स्रोत''': [https://www.bbc.com/nepali/articles/c8rj8l0j6x1o जोर्ज राइट बीबीसी समाचार] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|'''<font color="#FF7F00"><b>Bishal Shrestha </b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] Bishaldev २२:३२, ३० डिसेम्बर २०२४ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#00640"><b>पर्वत सुवेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] ०८:४०, १४ पुस २०८१ (नेपाली समय) </div> </div> ==== जिमी कार्टरको निधन ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:JimmyCarterPortrait2.jpg|100x100px|]] </div> * '''मिति''': १२ पुस २०८१ * '''लेख''': [[जिमी कार्टर]]{{#if:जिमी कार्टर|}} {{#if:जिमी कार्टर}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': अमेरिकाका [[अमेरिकाको राष्ट्रपति|पूर्व राष्ट्रपति]] तथा [[नोबेल शान्ति पुरस्कार]] विजेता [[जिम्मी कार्टर]]को १०० वर्षको उमेरमा निधन भएको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|भारतीय [[भारतको प्रधानमन्त्री|पूर्व प्रधानमन्त्री]] [[मनमोहन सिंह]]को ९२ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ।}} * '''स्रोत''': [https://www.onlinekhabar.com/2024/12/1593552/former-indian-prime-minister-manmohan-singh-passes-away-2 अनलाइन खबर] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="F0220"><b>पर्वत सुवेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] ०२:०८, १५ पुस २०८१ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] १३:०६, ३१ डिसेम्बर २०२४ (नेपाली समय) </div> </div> == २०८२ वैशाख ८ == ==== पोप फ्रान्सिसको निधन ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:Portrait_of_Pope_Francis_(2021)_FXD.jpg|100x100px|]] </div> * '''मिति''': २०८२ बैशाख ८ * '''लेख''': [[पोप फ्रान्सिस]]{{#if:पोप फ्रान्सिस|}} {{#if:पोप फ्रान्सिस}}{{#if:|}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': [[पोप फ्रान्सिस]]को ८८ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ । * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[पोप फ्रान्सिस]]को ८८ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ । }} * '''स्रोत''': [https://www.bbc.com/nepali/articles/cevdnekp3zvo पोप फ्रान्सिसको ८८ वर्षको उमेरमा निधन] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|'''<font color="#FF7F00"><b>Bishal Shrestha </b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] Bishaldev २१:३८, २१ अप्रिल २०२५ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} --[[User:बडा काजी|बडा काजी]] ([[User talk:बडा काजी|कुरा गर्नुहोस्]]) १६:४६, २२ अप्रिल २०२५ (नेपाली समय) </div> </div> == २०८२ वैशाख १० == ==== पहलगाम नरसंहार ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> * '''मिति''': २०८२ वैशाख १० * '''लेख''': [[सन् २०२५ पहलगाम नरसंहार]]{{#if:सन् २०२५ पहलगाम नरसंहार|}} {{#if:सन् २०२५ पहलगाम नरसंहार}}{{#if:|}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': [[भारत]] प्रशासित [[जम्मु र कश्मीर (केन्द्र शासित प्रदेश)|कश्मीर]]मा आतङ्ककारी समूहले पर्यटकको एक समूहमाथि आक्रमण गर्दा २८ जनाको [[सन् २०२५ पहलगाम नरसंहार|मृत्यु भएको छ]]। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[भारत]] प्रशासित [[जम्मु र कश्मीर (केन्द्र शासित प्रदेश)|कश्मीर]]मा आतङ्ककारी समूहले पर्यटकको एक समूहमाथि आक्रमण गर्दा २८ जनाको [[सन् २०२५ पहलगाम नरसंहार|मृत्यु भएको छ]]।}} * '''स्रोत''': [https://rajdhanidaily.com/id/113437/ कश्मीरको पहलगाममा आतङ्कवादी आक्रमण] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुवेदी </b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] पर्वत सुवेदी २१:३८, ११ वैशाख २०८२ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} --[[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुबेदी|हिमाल सुवेदी]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुबेदी|कुरा गर्नुहोस्]]) १६:४६, ११ वैशाख २०८२ (नेपाली समय) </div> </div> == २०८२ जेठ ३० == ==== एअर इन्डियाको उडान १७१ दुर्घटना ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> * '''मिति''': २०८२ जेठ ३० * '''लेख''': [[एअर इन्डियाको उडान १७१ दुर्घटना]]{{#if:एअर इन्डियाको उडान १७१ दुर्घटना|}} {{#if:एअर इन्डियाको उडान १७१ दुर्घटना}}{{#if:|}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': [[भारत]]को अहमदाबाद विमानस्थलबाट उडान भरेको एअर इन्डियाको जहाजको उडान १७१, उडानको केही समयपछि दर्घटनाग्रस्त हुँदा सवार २४१ र सहित दर्जनौँ सर्वसाधारणहरू [[एअर इन्डियाको उडान १७१ दुर्घटना|मृत्यु भएको छ]]। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[भारत]]को अहमदाबाद विमानस्थलबाट उडान भरेको एअर इन्डियाको जहाजको उडान १७१, उडानको केही समयपछि दर्घटनाग्रस्त हुँदा सवार २४१ र सहित दर्जनौँ सर्वसाधारणहरू [[एअर इन्डियाको उडान १७१ दुर्घटना|मृत्यु भएको छ]]।}} * '''स्रोत''': [https://www.bbc.com/nepali/articles/cwy7dy1nx2vo भारतमा भएको विमान दुर्घटनामा २४१ यात्रुको निधन भएको पुष्टि] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>हिमाल सुवेदी </b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] हिमाल सुवेदी १७:२५, ३० जेठ २०८२ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} --[[User:बडा काजी|बडा काजी]] ([[User talk:बडा काजी|कुरा गर्नुहोस्]]) १६:३३, १४ जुन २०२५ (नेपाली समय) </div> </div> == २०८२ भदौ १५ == ==== थाइल्याडकी प्रधानमन्त्री बर्खास्त ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:Paetongtarn Shinawatra in Bangkok - 20250403 (cropped) - 2.jpg|100x100px|]] </div> * '''मिति''': २०८२ भदौ १५ * '''लेख''': [[पेटोङटार्न सिनावात्रा]]{{#if:पेटोङटार्न सिनावात्रा|}} {{#if:पेटोङटार्न सिनावात्रा}}{{#if:|}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''':[[थाइल्यान्डको प्रधानमन्त्री|थाइल्याडकी प्रधानमन्त्री]] [[पेटोङटार्न सिनावात्रा]]लाई थाइल्यान्डको संवैधानिक अदालतले पदबाट हटाएको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[थाइल्यान्डको प्रधानमन्त्री|थाइल्याडकी प्रधानमन्त्री]] [[पेटोङटार्न सिनावात्रा]]लाई थाइल्यान्डको संवैधानिक अदालतले पदबाट हटाएको छ।}} * '''स्रोत''': [https://www.onlinekhabar.com/2025/07/1713765/thai-prime-minister-shinawatra-suspended-2 थाइल्यान्डकी प्रधानमन्त्री सिनावात्रा निलम्बित] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुवेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुवेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुवेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] १४:५०, १५ भदौ २०८२ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} - समाचार महत्वपूर्ण भएकाले [[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुबेदी|हिमाल सुबेदी]] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुबेदी|कुरा गर्ने]] १४:५६, ३१ अगस्ट २०२५ (नेपाली समय) </div> </div> == २०८२ भदौ २६ == ==== पहिलो महिला प्रधानमन्त्री ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:Hon. Sushila Karki (profile).jpg|100x100px|]] </div> * '''मिति''': २०८२ भदौ २६ * '''लेख''': [[सुशीला कार्की]]{{#if:सुशीला कार्की|}} {{#if:सुशीला कार्की}}{{#if:|}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''':पूर्व प्रधानन्यायाधीश '''[[सुशीला कार्की]]''' [[नेपाल]]को पहिलो महिला [[नेपालको प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]] बनेकी छिन्। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|पूर्व प्रधानन्यायाधीश '''[[सुशीला कार्की]]''' [[नेपाल]]को पहिलो महिला [[नेपालको प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]] बनेकी छिन्।}} * '''स्रोत''': [https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1763407/sushila-karki-becomes-the-first-female-head-of-government पहिलो महिला सरकार प्रमुख बनिन् सुशीला कार्की] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुवेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुवेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुवेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] ०९:५६, २६ भदौ २०८२ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} - समाचार महत्वपूर्ण भएकाले [[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुवेदी|हिमाल सुवेदी]] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुवेदी|कुरा गर्ने]] ०८:१०, २७ भदौ २०८२ (नेपाली समय) </div> </div> == २०८२ मङ्सिर ६ == ==== शेख हसिना ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:Sheikh Hasina Addresses Awami League Leaders Ganabhaban 2024-05-17 (cropped).jpg|100x100px|]] </div> * '''मिति''': २०८२ मङ्सिर ६ * '''लेख''': [[शेख हसिना]]{{#if:शेख हसिना|}} {{#if:शेख हसिना}}{{#if:|}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''':[[बङ्गलादेश]]की पूर्व प्रधानमन्त्री [[शेख हसिना]]लाई बङ्गलादेशी न्यायाधिकरणले [[मानवताविरुद्धको अपराध]]मा [[शेख हसिना विरुद्धको मुद्दा|दोषी ठहर]] गर्दै [[मृत्युदण्ड]]को सजाय सुनाएको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[बङ्गलादेश]]की पूर्व प्रधानमन्त्री [[शेख हसिना]] (चित्रित)लाई बङ्गलादेशी न्यायाधिकरणले [[मानवताविरुद्धको अपराध]]मा [[शेख हसिना विरुद्धको मुद्दा|दोषी ठहर]] गर्दै [[मृत्युदण्ड]]को सजाय सुनाएको छ।}} * '''स्रोत''': [https://www.bbc.com/nepali/articles/c9wvzqdqg4wo बङ्गलादेशमा भूतपूर्व प्रधानमन्त्री शेख हसिनालाई मृत्युदण्ड दिने फैसला] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुवेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुवेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुवेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] १९:३९, ६ मङ्सिर २०८२ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} - समाचार महत्वपूर्ण भएकाले [[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुवेदी|हिमाल सुवेदी]] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुवेदी|कुरा गर्ने]] १९:४७, ६ मङ्सिर २०८२ (नेपाली समय) </div> </div> == २०८२ पुस २० == ==== निकोलस मादुरो ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:Nicolás Maduro 2023 (cropped2).jpg|100x100px|]] </div> * '''मिति''': २०८२ पुस २० * '''लेख''': [[निकोलस मादुरो]]{{#if:निकोलस मादुरो|}} {{#if:निकोलस मादुरो}}{{#if:|}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''':संयुक्त राज्य अमेरिकाले [[भेनेजुएलामा संयुक्त राज्य अमेरिकाको आक्रमण, सन् २०२६|भेनेजुएलामा आक्रमण]] गर्दै राष्ट्रपति [[निकोलस मादुरो]]लाई पक्राउ गरेको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|संयुक्त राज्य अमेरिकाले [[भेनेजुएलामा संयुक्त राज्य अमेरिकाको आक्रमण, सन् २०२६|भेनेजुएलामा आक्रमण]] गर्दै राष्ट्रपति [[निकोलस मादुरो]]लाई पक्राउ गरेको छ।}} * '''स्रोत''': [https://gorkhapatraonline.com/news/186583 भेनेजुएलामा अमेरिकी आक्रमण, राष्ट्रपति दम्पती पक्राउ] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुवेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुवेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुवेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] २१:२४, २०८२ पुस २० (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''':{{सम्पन्न}} - समाचार महत्वपूर्ण भएकाले [[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुवेदी|हिमाल सुवेदी]] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुवेदी|कुरा गर्ने]] २१:४७, २० पुस २०८२ (नेपाली समय) </div> </div> == २०८२ फागुन १८ == ==== अली खामेनेई ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:Meeting of the families of the martyrs of the authority with the Leader of the Revolution on the birthday of Amir al-Mu'minin (peace be upon him) 58 (khamenei.ir, 2026) (cropped 3).jpg|100x100px|]] </div> * '''मिति''': २०८२ फागुन १८ * '''लेख''': [[अली खामेनेई]]{{#if:अली खामेनेई|}} {{#if:अली खामेनेई}}{{#if:|}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''':इजरायल र संयुक्त राज्य अमेरिकाले इरानमाथि [[इरानमाथि इजरायल–संयुक्त राज्य अमेरिकाको आक्रमण, सन् २०२६|गरेको आक्रमण]]मा इरानका सर्वोच्च नेता [[अली खामेनेई]] सहित अन्य वरिष्ठ अधिकारीहरूको [[अली खामेनेईको हत्याकाण्ड|मृत्यु]] भएको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|इजरायल र संयुक्त राज्य अमेरिकाले इरानमाथि '''[[इरानमाथि इजरायल–संयुक्त राज्य अमेरिकाको आक्रमण, सन् २०२६|गरेको आक्रमण]]'''मा इरानका सर्वोच्च नेता [[अली खामेनेई]] (''चित्रित'') सहित अन्य वरिष्ठ अधिकारीहरूको '''[[अली खामेनेईको हत्याकाण्ड|मृत्यु]]''' भएको छ।}} * '''स्रोत''': [https://www.onlinekhabar.com/2026/03/1880744/iran-confirms-death-of-supreme-leader-khamenei-declares-40-days-of-mourning इरानका सर्वोच्च नेता खामेनीको मृत्यु पुष्टि, ४० दिन शोक घोषणा] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुवेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुवेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुवेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] २१:२४, २०८२ फागुन १८ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''':{{सम्पन्न}} - समाचार महत्वपूर्ण भएकाले [[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुवेदी|हिमाल सुवेदी]] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुवेदी|कुरा गर्ने]] २१:४७, १८ फागुन २०८२ (नेपाली समय) </div> </div> == २०८३ साउन ४ == ==== फिफा विश्वकप २०२६ ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:Ferran Torres France v Spain 7.24.26-237 (cropped).jpg|100x100px|]] </div> * '''मिति''': २०८३ साउन ४ * '''लेख''': [[२०२६ फिफा विश्वकप]]{{#if:फिफा विश्वकप २०२६|}} {{#if:फिफा विश्वकप २०२६}}{{#if:|}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''':[[२०२६ फिफा विश्वकप|फिफा विश्वकप २०२६]]को '''[[२०२६ फिफा विश्वकप फाइनल|फाइनल]]'''मा [[स्पेन राष्ट्रिय फुटबल टोली|स्पेन]]ले [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना]]लाई पराजित गर्दै दोस्रो पटक उपाधि जितेको छ। (खेलका उत्कृष्ट खेलाडी [[फेरान तोरेस]]को तस्वीर)। * '''स्रोत''': [https://www.bbc.com/nepali/articles/cwy2lw02e8xo स्पेन बन्यो विश्वविजेता, आर्जेन्टिनालाई हराउँदै दोस्रो पटक उपाधि हासिल गर्न सफल] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुवेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुवेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुवेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] २१:२४, २०८३ साउन ४ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''':{{सम्पन्न}} - समाचार महत्वपूर्ण भएकाले [[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुवेदी|हिमाल सुवेदी]] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुवेदी|कुरा गर्ने]] २२:५१, २० जुलाई २०२६ (नेपाली समय) </div> </div> == २०८३ साउन १६ == ==== ब्रोड पिक हिमपहिरो ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:Broad Peak in July 2006.jpg|100x100px|]] </div> * '''मिति''': २०८३ साउन १६ * '''लेख''': [[सन् २०२६ ब्रोड शिखरमा गएको हिमपहिरो]]{{#if:सन् २०२६ ब्रोड शिखरमा गएको हिमपहिरो|}} {{#if:सन् २०२६ ब्रोड शिखरमा गएको हिमपहिरो}}{{#if:|}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''':पाकिस्तानको [[ब्रोड शिखर]]मा (''चित्रित'') गएको '''[[सन् २०२६ ब्रोड शिखरमा गएको हिमपहिरो|हिमपहिरो]]'''मा परि १० जना पर्वतारोहीहरूको मृत्यु भएको छ। * '''स्रोत''': [https://www.onlinekhabar.com/2026/08/1987145/broad-peak-avalanche-all-10-climbers-confirmed-dead-6-nepalis-among-dead ब्रोड पिक हिमपहिरो : सबै १० पर्वतारोहीको मृत्यु भएको पुष्टि, मृतकमध्ये ६ जना नेपाली ] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुवेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुवेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुवेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] २१:२४, २०८३ साउन १६ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''':{{सम्पन्न}} - समाचार महत्वपूर्ण भएकाले [[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुवेदी|हिमाल सुवेदी]] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुवेदी|कुरा गर्ने]] ११:२४, १९ साउन २०८३ (नेपाली समय) </div> </div> == २०८३ भदौ ११ == ==== नेपालमा आएको विनाशकारी बाढी ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> </div> * '''मिति''': २०८३ भदौ ११ * '''लेख''': [[२०८३ रसुवा बाढी]]{{#if:२०८३ रसुवा बाढी|}} {{#if:२०८३ रसुवा बाढी}}{{#if:|}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''':नेपालको [[रसुवा जिल्ला|रसुवा]] र [[नुवाकोट जिल्ला]] र [[नेपाल-चीन सिमाना]]मा रहेको क्षेत्रमा अचानक आएको [[बाढी]]का कारण कम्तीमा १६० जनाको मृत्यु भएको छ भने एक हजार भन्दा बढी बेपत्ता भएका छन्। * '''स्रोत''': [https://www.onlinekhabar.com/2026/08/2004700/rasuwa-flood-update-162-bodies-found रसुवा बाढी अपडेट : १६२ जनाको शव फेला] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुवेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुवेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुवेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] २१:२४, २०८३ भदौ ११ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': j8ecu937kyk3cwflgnn13spyfbhsbn8 1372391 1372390 2026-08-27T03:34:17Z हिमाल सुवेदी 30817 1372391 wikitext text/x-wiki {{प्रमुख समाचार शिर्षक}} {{विकिपिडिया:प्रमुख समाचार/उम्मेदवार/शिर्षक}} == सङ्ग्रह == {{विकिपिडिया:प्रमुख समाचार/उम्मेदवार/सङ्ग्रह}} {{Anchor|Suggestions}} == १ माघ २०७९ == ==== यति एयरलाइन्सको एटिआर-७२ विमान दुर्घटना ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> </div> * '''मिति''': १ माघ २०७९ * '''लेख''': [[यति एयरलाइन्सको एटिआर-७२ विमान दुर्घटना]]{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख1}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': [[पोखरा]]मा भएको '''[[यति एयरलाइन्सको एटिआर-७२ विमान दुर्घटना|विमान दुर्घटनामा]]''' ''(विमान चित्रित)'' सवार सबै ७२ जनाको मृत्यु भएको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[पोखरा]]मा भएको '''[[यति एयरलाइन्सको एटिआर-७२ विमान दुर्घटना|विमान दुर्घटनामा]]''' ''(विमान चित्रित)'' सवार सबै ७२ जनाको मृत्यु भएको छ।}} * '''स्रोत''': [https://ekantipur.com/news/2023/01/15/167378100098839998.html कान्तिपुर] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|बडा काजी]] * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} समाचार महत्त्वपूर्ण भएकोले। [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] ०९:०६, २ माघ २०७९ (नेपाली समय) </div> : अक्षर गणना मा भएकाे डाटा अलिक बुजिन नि। यसलाई स्पष्ट गरिदिनु न। धन्यवाद! [[User:Fade258|Fade258]] ([[User talk:Fade258|कुरा गर्नुहोस्]]) ११:१६, १६ जनवरी २०२३ (नेपाली समय) == २०७९ माघ २६ == ==== यू-२० महिला साफ च्याम्पियनसिप : नेपाल उपविजेता ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> </div> * '''मिति''': २६ माघ २०७९ * '''लेख''': [[यू-२० महिला साफ च्याम्पियनसिप]]{{#if:|,}} {{#if:|[[]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': नेपाल यू–२० वुमेन्स साफ च्याम्पियनसिप २०२३ को उपविजेता भएको छ भने बङ्गलादेश विजेता भएको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|नेपाल यू–२० वुमेन्स साफ च्याम्पियनसिप २०२३ को उपविजेता भएको छ भने बङ्गलादेश विजेता भएको छ।}} * '''स्रोत''': [https://ekantipur.com/sports/2023/02/09/16759549858527781.html कान्तिपुर] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:Sgt_gh|Sgt_gh]] * '''टिप्पणी''': लेख त महत्त्वपूर्ण छ तर यो सँग जोडिएको लेख अपूर्ण छ त्यसैले मेराे {{असमर्थन}} छ तत्काल को लागी। धन्यवाद! [[User:Fade258|Fade258]] ([[User talk:Fade258|कुरा गर्नुहोस्]]) २२:४१, ९ मार्च २०२३ (नेपाली समय) </div> </div> == २०७९ माघ २३ == ==== टर्की र सिरियामा ७.८ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प। ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:Turkey_earthquake_2023_montage.png|100x100px|]] </div> * '''मिति''': २३ माघ २०७९ * '''लेख''': [[सन् २०२३ टर्की-सिरिया भूकम्प]]{{#if:|,}} {{#if:|[[]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': टर्की र सिरियामा गएको [[सन् २०२३ टर्की-सिरिया भूकम्प|शक्तिशाली कम्प]] परी २७ हजारभन्दा बढीको मृत्यु हुनुका साथै ८७ हजारभन्दा बढी घाइते भएका छन्। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|टर्की र सिरियामा गएको [[सन् २०२३ टर्की-सिरिया भूकम्प|शक्तिशाली कम्प]] परी २७ हजारभन्दा बढीको मृत्यु हुनुका साथै ८७ हजारभन्दा बढी घाइते भएका छन्।}} * '''स्रोत''': [https://ekantipur.com/world/2023/02/09/167591888004977104.html कान्तिपुर] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:Sgt_gh|Sgt_gh]] * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} समाचार महत्त्वपूर्ण भएकोले। [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] ०९:०६, २८ माघ २०७९ (नेपाली समय) </div> </div> == २८ फागुन २०७९ == ==== रामचन्द्र पौडेल ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> </div> * '''मिति''': २८ फागुन २०७९ * '''लेख''': [[रामचन्द्र पौडेल]]{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख1}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': '''[[रामचन्द्र पौडेल]]''' [[नेपालको राष्ट्रपति]] बनेका छन्। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|'''[[रामचन्द्र पौडेल]]''' [[नेपालको राष्ट्रपति]] बनेका छन्।}} * '''स्रोत''': [https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/1110181-1678360241.html नागरिक] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|बडा काजी]] * '''टिप्पणी''':{{सम्पन्न}} समाचार महत्त्वपूर्ण भएकोले। [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] ०९:०६, २८ फागुन २०७९ (नेपाली समय) </div> : {{U|बडा काजी}}, यसमा २८ फाल्गुण लेख्नु को कारण? [[User:Fade258|Fade258]] ([[User talk:Fade258|कुरा गर्नुहोस्]]) २२:२७, ९ मार्च २०२३ (नेपाली समय) ::{{u|Fade258}}, राष्ट्रपति [[विद्यादेवी भण्डारी]]को कार्यकाल फागुन २८ गते सकिन्छ। --[[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|<span style="color:#008080">'''बडा काजी'''</span>]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:बडा काजी|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} २२:३०, ९ मार्च २०२३ (नेपाली समय) :::{{U|बडा काजी}}, २८ फाल्गुण त कार्यकाल सक्किने मिति भयो तर प्रमुख समाचार को निवेदन त आज २५ फाल्गुण मा गरिएको हो नि। हाेइन? [[User:Fade258|Fade258]] ([[User talk:Fade258|कुरा गर्नुहोस्]]) २२:३६, ९ मार्च २०२३ (नेपाली समय) == २२ चैत, २०७९ == ==== उत्तर एट्लान्टिक सन्धि सङ्गठन ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:Flag of NATO.svg|100x100px|उत्तर एट्लान्टिक सन्धि सङ्गठनको झण्डा]] </div> * '''मिति''': २२ चैत, २०७९ * '''लेख''': [[उत्तर एट्लान्टिक सन्धि सङ्गठन]]{{#if:फिनल्यान्ड|,}} {{#if:फिनल्यान्ड|[[फिनल्यान्ड]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': [[फिनल्यान्ड]] '''[[उत्तर एट्लान्टिक सन्धि सङ्गठन]]'''को ''(झण्डा चित्रित)'' ३१ औँ सदस्य बनेको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[फिनल्यान्ड]] '''[[उत्तर एट्लान्टिक सन्धि सङ्गठन]]'''को ''(झण्डा चित्रित)'' ३१ औँ सदस्य बनेको छ।}} * '''स्रोत''': [https://shilapatra.com/detail/109322 शिलापत्र] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|बडा काजी]] * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} --[[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|<span style="color:#008080">'''बडा काजी'''</span>]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:बडा काजी|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} १५:२४, ८ अप्रिल २०२३ (नेपाली समय) </div> </div> == २१ वैशाख २०८० == ==== चार्ल्स तृतीय ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:Charles III coronation photo.jpg|100x100px|चार्ल्स तृतीय]] </div> * '''मिति''': २२ चैत, २०७९ * '''लेख''': [[चार्ल्स तृतीय]]{{#if:संयुक्त अधिराज्य|,}} * '''खबर''': राजा [[चार्ल्स तृतीय]]ले वेस्टमिन्स्टर एबीमा आयोजित विशेष समारोहबीच राजमुकुट पहिरिएका छन्। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|चार्ल्स तृतीयले वेस्टमिन्स्टर एबीमा आयोजित विशेष समारोहबीच राजमुकुट पहिरिएका छन्।}} * '''स्रोत''': [https://www.bbc.com/nepali/articles/c7214dez3w9o बिबिसी नेपाली] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|बिशाल श्रेष्ठ]] * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} --[[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|<span style="color:#008080">'''बडा काजी'''</span>]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:बडा काजी|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} २०:२७, ७ मे २०२३ (नेपाली समय) </div> </div> == १६ जेठ २०८० == ==== २०२३ इन्डियन प्रिमियर लिग ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:Ipl.svg|100x100px|इन्डियन प्रिमियर लिग]] </div> * '''मिति''': ३० मे २०२३ * '''लेख''': [[२०२३ इन्डियन प्रिमियर लिग]]{{#if:भारतीय क्रिकेट नियन्त्रण बोर्ड|,}} * '''खबर''': [[चेन्नई सुपर किङ्स]]ले [[गुजरात टाइटन्स]]लाई हराउँदै [[२०२३ इन्डियन प्रिमियर लिग]]को उपाधि पाँचौँपल्ट जितेको छ । * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|चेन्नई सुपर किङ्सले गुजरात टाइटन्सलाई हराउँदै २०२३ इन्डियन प्रिमियर लिगको उपाधि पाँचौँपल्ट जितेको छ।}} * '''स्रोत''': [https://ekantipur.com/sports/2023/05/30/168539112644189031.html कान्तिपुर] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|बिशाल श्रेष्ठ]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} Bishaldev १६:२९, ३० मे २०२३ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} --[[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|<span style="color:#008080">'''बडा काजी'''</span>]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:बडा काजी|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} १७:०६, ३० मे २०२३ (नेपाली समय) </div> </div> == १६ जेठ २०८० == ==== सन् २०२३ ओडिसा रेल दुर्घटना ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> </div> * '''मिति''': ३० मे २०२३ * '''लेख''': [[२०२३ ओडिशा रेल दुर्घटना]] * '''खबर''': भारतको ओडिसामा शुक्रबार बेलुका भएको [[२०२३ ओडिशा रेल दुर्घटना|रेल दुर्घटना]]मा परी २९० जना भन्दा धेरैको मृत्यु भएको छ र १,१०० भन्दा धेरै घाइते भएका छन्। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|भारतको ओडिसामा शुक्रबार बेलुका भएको [[२०२३ ओडिशा रेल दुर्घटना|रेल दुर्घटना]]मा परी २९० जना भन्दा धेरैको मृत्यु भएको छ र १,१०० भन्दा धेरै घाइते भएका छन्। ।}} * '''स्रोत''': [https://ekantipur.com/world/2023/06/04/168584158691422470.html कान्तिपुर] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|बिशाल श्रेष्ठ]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} Bishaldev १६:५५, ४ जुन २०२३ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} --[[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|<span style="color:#008080">'''बडा काजी'''</span>]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:बडा काजी|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} २०:५०, ५ जुन २०२३ (नेपाली समय) </div> </div> == २९ जेठ २०८० == ==== सन् २०२२-२३ युएफा च्याम्पियन्स लिग ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:Rhodri Man City 2021 2.jpg|100x100px|रोद्री]] </div> * '''मिति''': १२ जुन २०२३ * '''लेख''': [[२०२२-२३ युएफा च्याम्पियन्स लिग]] * '''खबर''': [[२०२२-२३ युएफा च्याम्पियन्स लिग|युएफा च्याम्पियन्स लिग]]को फाइनल खेलमा [[म्यानचेस्टर सिटी फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर सिटी]]ले [[इन्टर मिलान]]लाई १-० ले पराजित गरेर आफ्नो पहिलो [[युइएफए च्याम्पियन्स लिग|च्याम्पियन्स लिग]] उपाधि जितेको छ। (चित्रमा खेलको [[म्यान अफ द म्याच]] रोद्री) * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[२०२२-२३ युएफा च्याम्पियन्स लिग|युएफा च्याम्पियन्स लिग]]को फाइनल खेलमा [[म्यानचेस्टर सिटी फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर सिटी]]ले [[इन्टर मिलान]]लाई १-० ले पराजित गरेर आफ्नो पहिलो च्याम्पियन्स लिग उपाधि जितेको छ। }} * '''स्रोत''': [https://www.hamrokhelkud.com/football/133765.html हाम्रोखेलकुद] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|बिशाल श्रेष्ठ]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|'''कुरा गर्नुहोस्''']])}Bishaldev २३:३८, १२ जुन २०२३ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} --[[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|<span style="color:#008080">'''बडा काजी'''</span>]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:बडा काजी|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} २१:४८, १४ जुन २०२३ (नेपाली समय) </div> </div> == १० असार २०८० == ==== वाग्नर विद्रोह ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:YevgenyPrigozhin.jpg|100x100px|रोद्री]] </div> * '''मिति''': २५ जुन २०२३ * '''लेख''': [[वाग्नर विद्रोह]] * '''खबर''': रुसमा, बेलारुसी राष्ट्रपति [[अलेक्जेन्डर लुकासेन्को]]सँगको वार्तापछि, [[यभगेनी प्रिगोजिन]] [[वाग्नर विद्रोह]] अन्त्य गर्न सहमत भएका छन्। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|रसियामा, बेलारुसी राष्ट्रपति अलेक्जेन्डर लुकासेन्कोसँगको वार्तापछि, यभगेनी प्रिगोजिन वाग्नर विद्रोह अन्त्य गर्न सहमत भएका छन्। }} * '''स्रोत''': [https://www.bbc.com/nepali/articles/crgd1ed9y55o BBC Nepali] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|बिशाल श्रेष्ठ]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|'''कुरा गर्नुहोस्''']])}Bishaldev १७:३०, २५ जुन २०२३ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''':{{सम्पन्न}} --[[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|<span style="color:#008080">'''बडा काजी'''</span>]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:बडा काजी|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} १८:५७, २६ जुन २०२३ (नेपाली समय) </div> </div> == ८ भदौ २०८० == ==== चन्द्रयान-३ ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:GSLV Mk III M1, Chandrayaan-2 - Pragyan rover mounted on the ramp of Vikram lander (cropped).jpg|100x100px|रोद्री]] </div> * '''मिति''': २५ अगस्ट २०२३ * '''लेख''': [[चन्द्रयान-३]] * '''खबर''': भारतीय अन्तरीक्षयान [[चन्द्रयान-३]] प्रज्ञान रोभरको साथ चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा अवतरण गरेको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|भारतीय अन्तरीक्षयान [[चन्द्रयान-३]] प्रज्ञान रोभरको साथ [[चन्द्रमा]]को दक्षिणी ध्रुवमा अवतरण गरेको छ। ।}} * '''स्रोत''': [https://www.thehindu.com/sci-tech/science/isro-chandrayaan-3-vikram-lander-touch-down-live-updates/article67219323.ece द हिन्दु] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|बिशाल श्रेष्ठ]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} Bishaldev १६:४४, २५ अगस्ट २०२३ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} - [[User:बडा काजी|बडा काजी]] ([[User talk:बडा काजी|कुरा गर्नुहोस्]]) १७:०८, २६ अगस्ट २०२३ (नेपाली समय) </div> </div> == ८ भदौ २०८० == ==== यभगेनी प्रिगोजिन सवार विमान दुर्घटना==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:Prigozhin and Utkin.png|100x100px|रोद्री]] </div> * '''मिति''': २५ अगस्ट २०२३ * '''लेख''': [[यभगेनी प्रिगोजिन]] * '''खबर''': [[वाग्नर समूह]]का नेता [[यभगेनी प्रिगोजिन]] सवार बिजनेस जेट त्भर ओब्लास्त, रुसमा दुर्घटना हुँदा त्यसमा रहेका सबै दस जनाको मृत्यु भएको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|भारतीय अन्तरीक्षयान [[चन्द्रयान-३]] प्रज्ञान रोभरको साथ चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा अवतरण गरेको छ। ।}} * '''स्रोत''': [https://www.ft.com/content/812c9da3-80f2-4fe1-8fad-0b4441d1977a फाइनान्सियल टाइम्स] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|बिशाल श्रेष्ठ]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} Bishaldev १७:०३, २५ अगस्ट २०२३ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} --[[User:बडा काजी|बडा काजी]] ([[User talk:बडा काजी|कुरा गर्नुहोस्]]) १७:०८, २६ अगस्ट २०२३ (नेपाली समय) </div> </div> == २०८० असोज २० == ====हमासद्वारा इजरायल माथि आक्रमण ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:פגיעת רקטה ברכב בראשון לציון.jpg|100x100px|रकेट बिस्फोटको असर]] </div> * '''मिति''': २०८० असाैज २० * '''लेख''': [[अक्टोबर २०२३ गाजा–इजरायल संघर्ष]] * '''खबर''':[[हमास]]ले [[इजरायल]]माथि सयौँ रकेटहरू प्रहार गरेपछि गाजा क्षेत्र [[अक्टोबर २०२३ गाजा–इजरायल संघर्ष|लडाइँ]] सुरु भएको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[हमास]]ले [[इजरायल]]माथि सयौँ रकेटहरू प्रहार गरेपछि गाजा क्षेत्र [[अक्टोबर २०२३ गाजा–इजरायल संघर्ष|लडाइँ]] सुरु भएको छ।}} * '''स्रोत''': [https://www.bbc.com/nepali/articles/c109dm2nyp2o बिबिसी नेपाली] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|बिशाल श्रेष्ठ]] ^{([[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|'''कुरा गर्नुहोस्''']])} Bishaldev Bishaldev १९:५२, ७ अक्टोबर २०२३ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} --[[User:बडा काजी|बडा काजी]] ([[User talk:बडा काजी|कुरा गर्नुहोस्]]) १७:२३, ८ अक्टोबर २०२३ (नेपाली समय) </div> </div> == १९ कात्तिक २०८० == ==== जाजरकोट भूकम्प, २०८० ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:2023-11-03 Nepal M5.7 earthquake shakemap (USGS).jpg|100x100px|जाजरकोट भूकम्प]] </div> * '''मिति''': १९ कात्तिक २०८० * '''लेख''': [[जाजरकोट भूकम्प, २०८०]]{{#if:|,}} {{#if:|[[]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': नेपालको कर्णाली प्रदेशमा आएको भूकम्पका कारण १५७ जनाको ज्यान गएको छ भने २५० भन्दा बढी घाइते भएका छन्। जाजरकोट केन्द्र बनाएर आएको उक्त भूकम्पको धक्का नेपालभर र उत्तरी भारतमासमेत महसुस गरिएको थियो। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|नेपालको कर्णाली प्रदेशमा आएको भूकम्पका कारण १५७ जनाको ज्यान गएको छ भने २५० भन्दा बढी घाइते भएका छन्। जाजरकोट केन्द्र बनाएर आएको उक्त भूकम्पको धक्का नेपालभर र उत्तरी भारतमासमेत महसुस गरिएको थियो।}} * '''स्रोत''': https://www.bbc.com/nepali/live/67325607 * '''नामाङ्कनकर्ता''': <b>[[File:Krish Signature.png|50px|link=User:Krish Dulal]][[User:Krish Dulal|<font color="#0000FF">'''DU'''</font>]][[User:Krish Dulal|<font color="#FF0000">'''LAL'''</font>]] ([[User talk:Krish Dulal|मसँग कुरा गर्नुहोस्]])</b> ०३:२४, ६ नोभेम्बर २०२३ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{Done}} --[[User:Saroj|Saroj]] ([[User talk:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) १२:३४, ६ नोभेम्बर २०२३ (नेपाली समय) </div> </div> == २० फागुन २०८० == ==== पाकिस्तानको प्रधानमन्त्री ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:Mian Shehbaz Sharif.JPG|100x100px|शहबाज शरिफ]] </div> * '''मिति''': २० फागुन २०८० * '''लेख''': [[पाकिस्तानको प्रधानमन्त्री]]{{#if:|,}} {{#if:|[[]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': [[सन् २०२४ पाकिस्तानी आम निर्वाचन|आम निर्वाचन]] पश्चात्, [[शहबाज शरिफ]] (चित्रित) [[पाकिस्तानको प्रधानमन्त्री]]मा नियुक्त हुँदै [[पाकिस्तान मुस्लिम लिग (नवाज)|पाकिस्तान मुस्लिम लिग (नुन)]] र [[पाकिस्तान पिपुल्स पार्टी]] बीच गठबन्धन सरकार गठन गरेका छन्। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[सन् २०२४ पाकिस्तानी आम निर्वाचन|आम निर्वाचन]] पश्चात्, [[शहबाज शरिफ]] (चित्रित) [[पाकिस्तानको प्रधानमन्त्री]]मा नियुक्त हुँदै [[पाकिस्तान मुस्लिम लिग (नवाज)|पाकिस्तान मुस्लिम लिग (नुन)]] र [[पाकिस्तान पिपुल्स पार्टी]] बीच गठबन्धन सरकार गठन गरेका छन्।}} * '''स्रोत''': https://www.onlinekhabar.com/2024/03/1443824 * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] १९:४९, ३ मार्च २०२४ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] ११:२०, ४ मार्च २०२४ (नेपाली समय) </div> </div> == १२ चैत २०८० == ====क्रोकस सिटी हलको आक्रमण ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:Crocus City Hall 2020.jpg|thumb|सन् २०२० मा, क्रोकस सिटी हल|alt=सन् २०२० मा, क्रोकस सिटी हल]] </div> * '''मिति''': २०८० चैत १२ * '''लेख''': [[क्रोकस सिटी हलमा आक्रमण]]{{#if:|,}} {{#if:|[[]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': रूस मस्कोमा अवस्थित क्रास्नोगोर्स्कको क्रोकस सिटी हलमा भएको [[क्रोकस सिटी हलमा आक्रमण|आक्रमण]]मा कम्तिमा १३३ को मृत्यु भएको छ । * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|रूस मस्कोमा अवस्थित क्रास्नोगोर्स्कको क्रोकस सिटी हलमा भएको [[क्रोकस सिटी हलमा आक्रमण|आक्रमण]]मा कम्तिमा १३३ को मृत्यु भएको छ । }} * '''स्रोत''': https://www.bbc.com/nepali/articles/c720xlrdzpqo * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|'''<font color="#FF7F00"><b>Bishal Shrestha </b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] Bishaldev १०:१८, २५ मार्च २०२४ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} --[[User:बडा काजी|बडा काजी]] ([[User talk:बडा काजी|कुरा गर्नुहोस्]]) १८:००, २७ मार्च २०२४ (नेपाली समय) </div> </div> == ३० जेठ २०८१ == === भारतको आम निर्वाचन, २०२४ === <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:Official Photograph of Prime Minister Narendra Modi Portrait (crop).png|100x100px|]] </div> * '''मिति''': ३० जेठ २०८१ * '''लेख''': [[भारतको आम निर्वाचन, २०२४]]{{#if:|,}} {{#if:|[[]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': [[भारत]]मा '''[[भारतको आम निर्वाचन, २०२४|भएको आम निर्वाचन]]'''मा [[नरेन्द्र मोदी]] ''(चित्रित)'' कम बहुमतका साथ पुनः निर्वाचित भएका छन् । * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[भारत]]मा '''[[भारतको आम निर्वाचन, २०२४|भएको आम निर्वाचन]]'''मा [[नरेन्द्र मोदी]] ''(चित्रित)'' कम बहुमतका साथ पुनः निर्वाचित भएका छन् ।}} * '''स्रोत''': * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|बडा काजी]] * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] १५:४६, १३ जुन २०२४ (नेपाली समय) </div> </div> == असार २०८१ == === किअर स्टार्मर === <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:Prime Minister Sir Keir Starmer Official Portrait (cropped).jpg|100x100px|किअर स्टार्मर]] </div> * '''मिति''': २२ असार २०८१ * '''लेख''': [[किअर स्टार्मर]]{{#if:|,}} {{#if:|[[]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': '''[[किअर स्टार्मर]]''' ''(चित्रित)'' [[संयुक्त अधिराज्यको प्रधानमन्त्री]] बनेका छन्। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|'''[[किअर स्टार्मर]]''' ''(चित्रित)'' [[संयुक्त अधिराज्यको प्रधानमन्त्री]] बनेका छन्।}} * '''स्रोत''': [https://www.bbc.com/nepali/articles/ckrg9d4rng3o बीबीसी] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|बडा काजी]] * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] १५:४६, २२ असार २०८० (नेपाली समय) </div> </div> === डोनाल्ड ट्रम्पको हत्या प्रयास === <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:Donald Trump official portrait.jpg|100x100px|डोनाल्ड ट्रम्प]] </div> * '''मिति''': २८ असार, २०८० * '''लेख''': [[डोनाल्ड ट्रम्पको हत्या प्रयास]]{{#if:|,}} {{#if:|[[]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': अमेरिकाका पूर्वराष्ट्रपति [[डोनाल्ड ट्रम्प]]माथि पेन्सिल्भेनिआ आयोजित एउटा र्‍यालीमा [[डोनाल्ड ट्रम्पको हत्या प्रयास|गोली प्रहार]] भएको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|अमेरिकाका पूर्वराष्ट्रपति [[डोनाल्ड ट्रम्प]]माथि पेन्सिल्भेनिआ आयोजित एउटा र्‍यालीमा [[डोनाल्ड ट्रम्पको हत्या प्रयास|गोली प्रहार]] भएको छ।}} * '''स्रोत''': [https://www.bbc.com/nepali/articles/cp38jmx4zzgo डोनल्ड ट्रम्पको 'हत्या गर्ने प्रयास', कानमा गोली लाग्यो] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|'''<font color="#FF7F00"><b>Bishal Shrestha </b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] Bishaldev १२:१४, १४ जुलाई २०२४ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] १३:३२, १४ जुलाई २०२४ (नेपाली समय) </div> </div> == २५ साउन २०८१ == === शेख हसिनाद्वारा राजीनामा र पलायन === <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:Sheikh Hasina in the Maldives 2021.jpg|150x150px|शेख हसिना]] </div> * '''मिति''': * '''लेख''': [[असहयोग आन्दोलन (सन् २०२४)]] * '''खबर''': [[बङ्गलादेश]]मा [[असहयोग आन्दोलन (सन् २०२४)|सरकार विरोधी आन्दोलन]] उत्कर्षमा पुगेपछि प्रधानमन्त्री [[शेख हसिना]]ले पदबाट राजीनामा दिएर देश छाडेकी छिन् र '''[[मुहम्मद युनुस]]''' [[युनुसको अन्तरिम सरकार|अन्तरिम सरकार]]को नेता नियुक्त भएका छन्। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[बङ्गलादेश]]मा [[असहयोग आन्दोलन (सन् २०२४)|सरकार विरोधी आन्दोलन]] उत्कर्षमा पुगेपछि प्रधानमन्त्री [[शेख हसिना]]ले पदबाट राजीनामा दिएर देश छाडेकी छिन् र '''[[मुहम्मद युनुस]]''' [[युनुसको अन्तरिम सरकार|अन्तरिम सरकार]]को नेता नियुक्त भएका छन्।}} * '''स्रोत''': [https://www.bbc.com/nepali/articles/cw8yynp6jpvo बाङ्लादेशमा प्रधानमन्त्री शेख हसिनाद्वारा राजीनामा, देश छाडिन्] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|'''<font color="#FF7F00"><b>Bishal Shrestha </b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] Bishaldev १०:००, ७ अगस्ट २०२४ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#006400"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] ०२:५६, २३ साउन २०८१ (नेपाली समय) </div> </div> == २१ कात्तिक २०८१ == ==== सन् २०२४ को अमेरिकी राष्ट्रपतीय निर्वाचन ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[चित्र:Donald Trump official portrait.jpg|100x100px|]] </div> * '''मिति''': २१ कात्तिक २०८१ * '''लेख''': [[सन् २०२४ को अमेरिकी राष्ट्रपतीय निर्वाचन]]{{#if:डोनाल्ड ट्रम्प|,}} {{#if:डोनाल्ड ट्रम्प|[[डोनाल्ड ट्रम्प]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': [[डोनाल्ड ट्रम्प]] [[अमेरिकाको राष्ट्रपति]]मा [[सन् २०२४ को अमेरिकी राष्ट्रपतीय निर्वाचन|निर्वाचित]] भएका छन् र [[रिपब्लिकन पार्टी (अमेरिका)|रिपब्लिकन पार्टी]]ले [[अमेरिकी सिनेट|अमेरिकी सिनेट]]मा बहुमत हासिल गरेको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[डोनाल्ड ट्रम्प]] [[अमेरिकाको राष्ट्रपति]]मा [[सन् २०२४ को अमेरिकी राष्ट्रपतीय निर्वाचन|निर्वाचित]] भएका छन् र [[रिपब्लिकन पार्टी (अमेरिका)|रिपब्लिकन पार्टी]]ले [[अमेरिकी सिनेट|अमेरिकी सिनेट]]मा बहुमत हासिल गरेको छ।}} * '''स्रोत''': [https://www.nytimes.com/live/2024/11/04/us/harris-trump-election New York Times] [https://www.msn.com/en-us/news/politics/presidential-election-polls-2024-latest-surveys-on-harris-vs-trump-before-election-day/ar-AA1ttqql USA Today] [https://www.cnn.com/election/2024 CNN] [https://thehill.com/homenews/campaign/4969061-trump-wins-presidential-election/ The Hill] [https://ekantipur.com/world/2024/11/06/trump-wins-the-us-presidency-22-52.html कान्तिपुर] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|'''<font color="#FF7F00"><b>Bishal Shrestha </b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]]Bishaldev १७:२७, ६ नोभेम्बर २०२४ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#006400"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] ०८:४०, २२ कात्तिक २०८१ (नेपाली समय) </div> </div> == पुस २०८१ == ==== मनमोहन सिंह ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:Official Portrait of the Prime Minister Dr. Manmohan Singh.jpg|100x100px|]] </div> * '''मिति''': १२ पुस २०८१ * '''लेख''': [[मनमोहन सिंह]]{{#if:डोनाल्ड ट्रम्प|,}} {{#if:मनमोहन सिंह}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': भारतीय [[भारतको प्रधानमन्त्री|पूर्व प्रधानमन्त्री]] [[मनमोहन सिंह]]को ९२ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|भारतीय [[भारतको प्रधानमन्त्री|पूर्व प्रधानमन्त्री]] [[मनमोहन सिंह]]को ९२ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ।}} * '''स्रोत''': [https://www.onlinekhabar.com/2024/12/1593552/former-indian-prime-minister-manmohan-singh-passes-away-2 अनलाइन खबर] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="F0220"><b>पर्वत सुवेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] ०२:०८, १२ पुस २०८१ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#00340"></b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] ०८:४०, १२ पुस २०८१ (नेपाली समय) </div> </div> ====जेजु एयर उडान २२१६ दुर्घटना==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:Boeing 737-8AS Jeju Air HL8088 3012 (MSN 37541) Cheongju Intl Airport May 14, 2021.jpg|100x100px|]] </div> * '''मिति''': २०८१ पुुस १३ * '''लेख''': [[जेजु एयर उडान २२१६ दुर्घटना]] * '''खबर''': [[दक्षिण कोरिया]]को मुआन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा [[जेजु एयर उडान २२१६ दुर्घटना]] हुँदा १७९ जनाको मृत्यु भएको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[दक्षिण कोरिया]]को मुआन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा [[जेजु एयर उडान २२१६ दुर्घटना]] हुँदा १७९ जनाको मृत्यु भएको छ।}} * '''स्रोत''': [https://www.bbc.com/nepali/articles/c8rj8l0j6x1o जोर्ज राइट बीबीसी समाचार] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|'''<font color="#FF7F00"><b>Bishal Shrestha </b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] Bishaldev २२:३२, ३० डिसेम्बर २०२४ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#00640"><b>पर्वत सुवेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] ०८:४०, १४ पुस २०८१ (नेपाली समय) </div> </div> ==== जिमी कार्टरको निधन ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:JimmyCarterPortrait2.jpg|100x100px|]] </div> * '''मिति''': १२ पुस २०८१ * '''लेख''': [[जिमी कार्टर]]{{#if:जिमी कार्टर|}} {{#if:जिमी कार्टर}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': अमेरिकाका [[अमेरिकाको राष्ट्रपति|पूर्व राष्ट्रपति]] तथा [[नोबेल शान्ति पुरस्कार]] विजेता [[जिम्मी कार्टर]]को १०० वर्षको उमेरमा निधन भएको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|भारतीय [[भारतको प्रधानमन्त्री|पूर्व प्रधानमन्त्री]] [[मनमोहन सिंह]]को ९२ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ।}} * '''स्रोत''': [https://www.onlinekhabar.com/2024/12/1593552/former-indian-prime-minister-manmohan-singh-passes-away-2 अनलाइन खबर] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="F0220"><b>पर्वत सुवेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] ०२:०८, १५ पुस २०८१ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुबेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] १३:०६, ३१ डिसेम्बर २०२४ (नेपाली समय) </div> </div> == २०८२ वैशाख ८ == ==== पोप फ्रान्सिसको निधन ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:Portrait_of_Pope_Francis_(2021)_FXD.jpg|100x100px|]] </div> * '''मिति''': २०८२ बैशाख ८ * '''लेख''': [[पोप फ्रान्सिस]]{{#if:पोप फ्रान्सिस|}} {{#if:पोप फ्रान्सिस}}{{#if:|}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': [[पोप फ्रान्सिस]]को ८८ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ । * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[पोप फ्रान्सिस]]को ८८ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ । }} * '''स्रोत''': [https://www.bbc.com/nepali/articles/cevdnekp3zvo पोप फ्रान्सिसको ८८ वर्षको उमेरमा निधन] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:bishaldev100|'''<font color="#FF7F00"><b>Bishal Shrestha </b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:bishaldev100|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] Bishaldev २१:३८, २१ अप्रिल २०२५ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} --[[User:बडा काजी|बडा काजी]] ([[User talk:बडा काजी|कुरा गर्नुहोस्]]) १६:४६, २२ अप्रिल २०२५ (नेपाली समय) </div> </div> == २०८२ वैशाख १० == ==== पहलगाम नरसंहार ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> * '''मिति''': २०८२ वैशाख १० * '''लेख''': [[सन् २०२५ पहलगाम नरसंहार]]{{#if:सन् २०२५ पहलगाम नरसंहार|}} {{#if:सन् २०२५ पहलगाम नरसंहार}}{{#if:|}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': [[भारत]] प्रशासित [[जम्मु र कश्मीर (केन्द्र शासित प्रदेश)|कश्मीर]]मा आतङ्ककारी समूहले पर्यटकको एक समूहमाथि आक्रमण गर्दा २८ जनाको [[सन् २०२५ पहलगाम नरसंहार|मृत्यु भएको छ]]। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[भारत]] प्रशासित [[जम्मु र कश्मीर (केन्द्र शासित प्रदेश)|कश्मीर]]मा आतङ्ककारी समूहले पर्यटकको एक समूहमाथि आक्रमण गर्दा २८ जनाको [[सन् २०२५ पहलगाम नरसंहार|मृत्यु भएको छ]]।}} * '''स्रोत''': [https://rajdhanidaily.com/id/113437/ कश्मीरको पहलगाममा आतङ्कवादी आक्रमण] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुवेदी </b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] पर्वत सुवेदी २१:३८, ११ वैशाख २०८२ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} --[[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुबेदी|हिमाल सुवेदी]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुबेदी|कुरा गर्नुहोस्]]) १६:४६, ११ वैशाख २०८२ (नेपाली समय) </div> </div> == २०८२ जेठ ३० == ==== एअर इन्डियाको उडान १७१ दुर्घटना ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> * '''मिति''': २०८२ जेठ ३० * '''लेख''': [[एअर इन्डियाको उडान १७१ दुर्घटना]]{{#if:एअर इन्डियाको उडान १७१ दुर्घटना|}} {{#if:एअर इन्डियाको उडान १७१ दुर्घटना}}{{#if:|}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''': [[भारत]]को अहमदाबाद विमानस्थलबाट उडान भरेको एअर इन्डियाको जहाजको उडान १७१, उडानको केही समयपछि दर्घटनाग्रस्त हुँदा सवार २४१ र सहित दर्जनौँ सर्वसाधारणहरू [[एअर इन्डियाको उडान १७१ दुर्घटना|मृत्यु भएको छ]]। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[भारत]]को अहमदाबाद विमानस्थलबाट उडान भरेको एअर इन्डियाको जहाजको उडान १७१, उडानको केही समयपछि दर्घटनाग्रस्त हुँदा सवार २४१ र सहित दर्जनौँ सर्वसाधारणहरू [[एअर इन्डियाको उडान १७१ दुर्घटना|मृत्यु भएको छ]]।}} * '''स्रोत''': [https://www.bbc.com/nepali/articles/cwy7dy1nx2vo भारतमा भएको विमान दुर्घटनामा २४१ यात्रुको निधन भएको पुष्टि] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुबेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>हिमाल सुवेदी </b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुबेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] हिमाल सुवेदी १७:२५, ३० जेठ २०८२ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} --[[User:बडा काजी|बडा काजी]] ([[User talk:बडा काजी|कुरा गर्नुहोस्]]) १६:३३, १४ जुन २०२५ (नेपाली समय) </div> </div> == २०८२ भदौ १५ == ==== थाइल्याडकी प्रधानमन्त्री बर्खास्त ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:Paetongtarn Shinawatra in Bangkok - 20250403 (cropped) - 2.jpg|100x100px|]] </div> * '''मिति''': २०८२ भदौ १५ * '''लेख''': [[पेटोङटार्न सिनावात्रा]]{{#if:पेटोङटार्न सिनावात्रा|}} {{#if:पेटोङटार्न सिनावात्रा}}{{#if:|}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''':[[थाइल्यान्डको प्रधानमन्त्री|थाइल्याडकी प्रधानमन्त्री]] [[पेटोङटार्न सिनावात्रा]]लाई थाइल्यान्डको संवैधानिक अदालतले पदबाट हटाएको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[थाइल्यान्डको प्रधानमन्त्री|थाइल्याडकी प्रधानमन्त्री]] [[पेटोङटार्न सिनावात्रा]]लाई थाइल्यान्डको संवैधानिक अदालतले पदबाट हटाएको छ।}} * '''स्रोत''': [https://www.onlinekhabar.com/2025/07/1713765/thai-prime-minister-shinawatra-suspended-2 थाइल्यान्डकी प्रधानमन्त्री सिनावात्रा निलम्बित] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुवेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुवेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुवेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] १४:५०, १५ भदौ २०८२ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} - समाचार महत्वपूर्ण भएकाले [[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुबेदी|हिमाल सुबेदी]] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुबेदी|कुरा गर्ने]] १४:५६, ३१ अगस्ट २०२५ (नेपाली समय) </div> </div> == २०८२ भदौ २६ == ==== पहिलो महिला प्रधानमन्त्री ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:Hon. Sushila Karki (profile).jpg|100x100px|]] </div> * '''मिति''': २०८२ भदौ २६ * '''लेख''': [[सुशीला कार्की]]{{#if:सुशीला कार्की|}} {{#if:सुशीला कार्की}}{{#if:|}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''':पूर्व प्रधानन्यायाधीश '''[[सुशीला कार्की]]''' [[नेपाल]]को पहिलो महिला [[नेपालको प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]] बनेकी छिन्। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|पूर्व प्रधानन्यायाधीश '''[[सुशीला कार्की]]''' [[नेपाल]]को पहिलो महिला [[नेपालको प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]] बनेकी छिन्।}} * '''स्रोत''': [https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1763407/sushila-karki-becomes-the-first-female-head-of-government पहिलो महिला सरकार प्रमुख बनिन् सुशीला कार्की] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुवेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुवेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुवेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] ०९:५६, २६ भदौ २०८२ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} - समाचार महत्वपूर्ण भएकाले [[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुवेदी|हिमाल सुवेदी]] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुवेदी|कुरा गर्ने]] ०८:१०, २७ भदौ २०८२ (नेपाली समय) </div> </div> == २०८२ मङ्सिर ६ == ==== शेख हसिना ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:Sheikh Hasina Addresses Awami League Leaders Ganabhaban 2024-05-17 (cropped).jpg|100x100px|]] </div> * '''मिति''': २०८२ मङ्सिर ६ * '''लेख''': [[शेख हसिना]]{{#if:शेख हसिना|}} {{#if:शेख हसिना}}{{#if:|}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''':[[बङ्गलादेश]]की पूर्व प्रधानमन्त्री [[शेख हसिना]]लाई बङ्गलादेशी न्यायाधिकरणले [[मानवताविरुद्धको अपराध]]मा [[शेख हसिना विरुद्धको मुद्दा|दोषी ठहर]] गर्दै [[मृत्युदण्ड]]को सजाय सुनाएको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|[[बङ्गलादेश]]की पूर्व प्रधानमन्त्री [[शेख हसिना]] (चित्रित)लाई बङ्गलादेशी न्यायाधिकरणले [[मानवताविरुद्धको अपराध]]मा [[शेख हसिना विरुद्धको मुद्दा|दोषी ठहर]] गर्दै [[मृत्युदण्ड]]को सजाय सुनाएको छ।}} * '''स्रोत''': [https://www.bbc.com/nepali/articles/c9wvzqdqg4wo बङ्गलादेशमा भूतपूर्व प्रधानमन्त्री शेख हसिनालाई मृत्युदण्ड दिने फैसला] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुवेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुवेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुवेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] १९:३९, ६ मङ्सिर २०८२ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''': {{सम्पन्न}} - समाचार महत्वपूर्ण भएकाले [[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुवेदी|हिमाल सुवेदी]] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुवेदी|कुरा गर्ने]] १९:४७, ६ मङ्सिर २०८२ (नेपाली समय) </div> </div> == २०८२ पुस २० == ==== निकोलस मादुरो ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:Nicolás Maduro 2023 (cropped2).jpg|100x100px|]] </div> * '''मिति''': २०८२ पुस २० * '''लेख''': [[निकोलस मादुरो]]{{#if:निकोलस मादुरो|}} {{#if:निकोलस मादुरो}}{{#if:|}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''':संयुक्त राज्य अमेरिकाले [[भेनेजुएलामा संयुक्त राज्य अमेरिकाको आक्रमण, सन् २०२६|भेनेजुएलामा आक्रमण]] गर्दै राष्ट्रपति [[निकोलस मादुरो]]लाई पक्राउ गरेको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|संयुक्त राज्य अमेरिकाले [[भेनेजुएलामा संयुक्त राज्य अमेरिकाको आक्रमण, सन् २०२६|भेनेजुएलामा आक्रमण]] गर्दै राष्ट्रपति [[निकोलस मादुरो]]लाई पक्राउ गरेको छ।}} * '''स्रोत''': [https://gorkhapatraonline.com/news/186583 भेनेजुएलामा अमेरिकी आक्रमण, राष्ट्रपति दम्पती पक्राउ] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुवेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुवेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुवेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] २१:२४, २०८२ पुस २० (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''':{{सम्पन्न}} - समाचार महत्वपूर्ण भएकाले [[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुवेदी|हिमाल सुवेदी]] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुवेदी|कुरा गर्ने]] २१:४७, २० पुस २०८२ (नेपाली समय) </div> </div> == २०८२ फागुन १८ == ==== अली खामेनेई ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:Meeting of the families of the martyrs of the authority with the Leader of the Revolution on the birthday of Amir al-Mu'minin (peace be upon him) 58 (khamenei.ir, 2026) (cropped 3).jpg|100x100px|]] </div> * '''मिति''': २०८२ फागुन १८ * '''लेख''': [[अली खामेनेई]]{{#if:अली खामेनेई|}} {{#if:अली खामेनेई}}{{#if:|}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''':इजरायल र संयुक्त राज्य अमेरिकाले इरानमाथि [[इरानमाथि इजरायल–संयुक्त राज्य अमेरिकाको आक्रमण, सन् २०२६|गरेको आक्रमण]]मा इरानका सर्वोच्च नेता [[अली खामेनेई]] सहित अन्य वरिष्ठ अधिकारीहरूको [[अली खामेनेईको हत्याकाण्ड|मृत्यु]] भएको छ। * '''अक्षर गणना''':{{अक्षर गणना|इजरायल र संयुक्त राज्य अमेरिकाले इरानमाथि '''[[इरानमाथि इजरायल–संयुक्त राज्य अमेरिकाको आक्रमण, सन् २०२६|गरेको आक्रमण]]'''मा इरानका सर्वोच्च नेता [[अली खामेनेई]] (''चित्रित'') सहित अन्य वरिष्ठ अधिकारीहरूको '''[[अली खामेनेईको हत्याकाण्ड|मृत्यु]]''' भएको छ।}} * '''स्रोत''': [https://www.onlinekhabar.com/2026/03/1880744/iran-confirms-death-of-supreme-leader-khamenei-declares-40-days-of-mourning इरानका सर्वोच्च नेता खामेनीको मृत्यु पुष्टि, ४० दिन शोक घोषणा] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुवेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुवेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुवेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] २१:२४, २०८२ फागुन १८ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''':{{सम्पन्न}} - समाचार महत्वपूर्ण भएकाले [[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुवेदी|हिमाल सुवेदी]] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुवेदी|कुरा गर्ने]] २१:४७, १८ फागुन २०८२ (नेपाली समय) </div> </div> == २०८३ साउन ४ == ==== फिफा विश्वकप २०२६ ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:Ferran Torres France v Spain 7.24.26-237 (cropped).jpg|100x100px|]] </div> * '''मिति''': २०८३ साउन ४ * '''लेख''': [[२०२६ फिफा विश्वकप]]{{#if:फिफा विश्वकप २०२६|}} {{#if:फिफा विश्वकप २०२६}}{{#if:|}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''':[[२०२६ फिफा विश्वकप|फिफा विश्वकप २०२६]]को '''[[२०२६ फिफा विश्वकप फाइनल|फाइनल]]'''मा [[स्पेन राष्ट्रिय फुटबल टोली|स्पेन]]ले [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना]]लाई पराजित गर्दै दोस्रो पटक उपाधि जितेको छ। (खेलका उत्कृष्ट खेलाडी [[फेरान तोरेस]]को तस्वीर)। * '''स्रोत''': [https://www.bbc.com/nepali/articles/cwy2lw02e8xo स्पेन बन्यो विश्वविजेता, आर्जेन्टिनालाई हराउँदै दोस्रो पटक उपाधि हासिल गर्न सफल] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुवेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुवेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुवेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] २१:२४, २०८३ साउन ४ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''':{{सम्पन्न}} - समाचार महत्वपूर्ण भएकाले [[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुवेदी|हिमाल सुवेदी]] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुवेदी|कुरा गर्ने]] २२:५१, २० जुलाई २०२६ (नेपाली समय) </div> </div> == २०८३ साउन १६ == ==== ब्रोड पिक हिमपहिरो ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[File:Broad Peak in July 2006.jpg|100x100px|]] </div> * '''मिति''': २०८३ साउन १६ * '''लेख''': [[सन् २०२६ ब्रोड शिखरमा गएको हिमपहिरो]]{{#if:सन् २०२६ ब्रोड शिखरमा गएको हिमपहिरो|}} {{#if:सन् २०२६ ब्रोड शिखरमा गएको हिमपहिरो}}{{#if:|}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''':पाकिस्तानको [[ब्रोड शिखर]]मा (''चित्रित'') गएको '''[[सन् २०२६ ब्रोड शिखरमा गएको हिमपहिरो|हिमपहिरो]]'''मा परि १० जना पर्वतारोहीहरूको मृत्यु भएको छ। * '''स्रोत''': [https://www.onlinekhabar.com/2026/08/1987145/broad-peak-avalanche-all-10-climbers-confirmed-dead-6-nepalis-among-dead ब्रोड पिक हिमपहिरो : सबै १० पर्वतारोहीको मृत्यु भएको पुष्टि, मृतकमध्ये ६ जना नेपाली ] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुवेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुवेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुवेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] २१:२४, २०८३ साउन १६ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''':{{सम्पन्न}} - समाचार महत्वपूर्ण भएकाले [[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुवेदी|हिमाल सुवेदी]] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुवेदी|कुरा गर्ने]] ११:२४, १९ साउन २०८३ (नेपाली समय) </div> </div> == २०८३ भदौ ११ == ==== नेपालमा आएको विनाशकारी बाढी ==== <div style="background-color:#e6f2ff; border:1px solid #a3b1bf; padding: 6px;"> <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> </div> * '''मिति''': २०८३ भदौ ११ * '''लेख''': [[२०८३ रसुवा बाढी]]{{#if:२०८३ रसुवा बाढी|}} {{#if:२०८३ रसुवा बाढी}}{{#if:|}} {{#if:|[[{{{लेख2}}}]]}}{{#if:|,}} {{#if:|[[{{{लेख3}}}]]}} * '''खबर''':नेपालको [[रसुवा जिल्ला|रसुवा]] र [[नुवाकोट जिल्ला]] र [[नेपाल-चीन सिमाना]]मा रहेको क्षेत्रमा अचानक आएको [[बाढी]]का कारण कम्तीमा १६० जनाको मृत्यु भएको छ भने एक हजार भन्दा बढी बेपत्ता भएका छन्। * '''स्रोत''': [https://www.onlinekhabar.com/2026/08/2004700/rasuwa-flood-update-162-bodies-found रसुवा बाढी अपडेट : १६२ जनाको शव फेला] * '''नामाङ्कनकर्ता''': [[प्रयोगकर्ता:पर्वत सुवेदी|'''<font color="#FF7F00"><b>पर्वत सुवेदी</b></font>''']] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:पर्वत सुवेदी|(<small>'''कुरा गर्ने'''</small>)]] २१:२४, २०८३ भदौ ११ (नेपाली समय) * '''टिप्पणी''':- समाचार महत्वपूर्ण भएकाले [[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुवेदी|हिमाल सुवेदी]] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुवेदी|कुरा गर्ने]] ११:२४, ११ भदौ २०८३ (नेपाली समय) </div> </div> o9z5v8wf9cdzwvvzpk5zh3x2e1ksnjt 0 77164 1372403 1364124 2026-08-27T06:28:15Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372403 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | name = जरीन खान | image = Zareen Khan Trailer launch of Hate Story 3.jpg | imagesize = | othername = जरीन खान | birth_date = {{Birth date and age|1987|5|14|df=y}}<ref>{{cite news|title=Zarine’s birthday wish|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-05-13/news-interviews/28276910_1_zarine-khan-birthday-animal|publisher=Times of India|date=13 मे 2010}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120826003749/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-05-13/news-interviews/28276910_1_zarine-khan-birthday-animal |date=2012-08-26 }}</ref><ref>{{cite news|last=Dhingra|first=Deepali|title=Old hero, young heroine?|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-12-18/news-interviews/27933573_1_deepika-padukone-aamir-khan-shah-rukh-khan|work=Times of India|date=18 डिसेम्बर 2008}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120915014934/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-12-18/news-interviews/27933573_1_deepika-padukone-aamir-khan-shah-rukh-khan |date=2012-09-15 }}</ref><ref>{{cite web|last=Shah|first=Kunal|title=No need to be insecure about Salman Khan|url=http://www.ahmedabadmirror.com/article/13/2011050720110507014208252ef2b405d/No-need-to-be-insecure-about-Salman-Khan.html|work=Ahmedabad Mirror}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110510004847/http://www.ahmedabadmirror.com/article/13/2011050720110507014208252ef2b405d/No-need-to-be-insecure-about-Salman-Khan.html |date=2011-05-10 }}</ref> | height={{height|ft=5|in=9}} <ref>{{cite web|url=http://www.celebheightweight.com/2015/09/zarine-khan-height-weight-bra-size-shoe-size-body-measurements-waist-hips/|title=Zarine Khan Height, Weight, Bra Size, Shoe Size, Body, Measurements, Waist, Hips|publisher=Celebrity Measurements|date= |accessdate=2015-09-27}}</ref> | birth_place = [[मुम्बई]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | occupation = मोडल, अभिनेत्री | yearsactive = २०१० - वर्तमान }} [[File:Zareen Khan snapped at a clinic.jpg|thumb]] '''जरीन खान''' भारतीय चलचित्र अभिनेत्री तथा मोडल हुन । उनले २०१० मा अभिनेता [[सलमान खान]]सँग हिन्दी चलचित्र ''वीर''बाट चलचित्र क्षेत्रमा प्रवेश गरेकी हुन् ।<ref>{{cite web|url=https://hindi.filmibeat.com/celebs/zarine-khan/biography.html|title=जरीन खान जीवनी|accessdate=2019-02-23}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.sajhapost.com/tag/%E0%A4%9C%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%A8-%E0%A4%96%E0%A4%BE%E0%A4%A8|title=सलमानबारे यसो भन्छिन् जरीन|accessdate=2019-02-23}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201126152102/https://www.sajhapost.com/tag/%E0%A4%9C%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%A8-%E0%A4%96%E0%A4%BE%E0%A4%A8 |date=2020-11-26 }}</ref> उनलाई अभिनेत्री [[कटरिना कैफ|क्याटरिना कैफ]] जस्तै देखिने अभिनेत्री भनेर जनिन्छ । खानले बलिउडमा ''रेडी'', ''हाउसफुल २'', ''हेट स्टोरी ३'', ''विरप्पन'' जस्ता सफल चलचित्रहरूमा काम गरिसकेकी छिन् ।<ref>{{cite web|url=https://www.saralpatrika.com/news-details/16277/2019-01-09|title=बलिउड नायिका जरीन खान नेपालमा|accessdate=2019-02-23}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्री== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== *http://movies.ndtv.com/topic/zarine_khan {{Commonscat|Zarine Khan}} {{ठुटो}} [[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:भारतीय मुसलमानहरू]] [[श्रेणी:सन् १९८७ मा जन्म]] [[श्रेणी:पञ्जाबी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]] [[श्रेणी:२१औँ शताब्दीका भारतीय अभिनेत्रीहरू]] cng9y0r1gp0arjfp1o0b6vspsxka77l 0 99494 1372378 1162535 2026-08-27T01:13:51Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372378 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography |name = आलेक्सान्दर मित्रोभित्र |image = Aleksandar Mitrović 2018 (cropped).jpg |image_size = 150 |caption = मित्रोभिच [[२०१८ फिफा विश्वकप]]मा सर्बियाको प्रतिनिधित्व गर्दै |fullname = आलेक्सान्दर मित्रोभिच<ref>{{cite web |url=http://www.thefa.com/-/media/files/thefaportal/governance-docs/registrations/july-2015.ashx |title=List of players under written contract registered between 01/07/2015 and 31/07/2015 |publisher=The Football Association |format=PDF |page=24 |accessdate=15 February 2018}}</ref> |birth_date = {{birth date and age|1994|9|16|df=y}}<ref name="Premier League">{{cite web |url=http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.overview.html/aleksandar-mitrovic |title=Premier League Player Profile Aleksandar Mitrovic |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=2016 |publisher=Barclays Premier League |access-date=2 February 2016 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160529082527/http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.overview.html/aleksandar-mitrovic |date=29 May 2016 }}</ref> |birth_place = स्मेदेरेभो, [[सर्बिया]] |height = १.८९ मि<ref name="Premier League"/> |position = [[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)|अग्रपङ्क्ति]] |currentclub = [[फुलह्याम फुटबल क्लब|फुलह्याम]] |clubnumber = ९ |youthyears1 = सन् २००५–२०११ |youthclubs1 = [[पार्तिजान फुटबल क्लब|पार्तिजान]] |years1 = २०११–२०१२ |clubs1 = [[तेलेओप्तिक फुटबल क्लब|तेलेओप्तिक]] |caps1 = २५ |goals1 = ७ |years2 = सन् २०१२–२०१३ |clubs2 = [[पार्तिजान फुटबल क्लब|पार्तिजान]] |caps2 = २८ |goals2 = १३ |years3 = सन् २०१३–२०१५ |clubs3 = [[अँदलेच्त फुटबल क्लब|अँदलेच्त]] |caps3 = ६९ |goals3 = ३६ |years4 = सन् २०१५–२०१८ |clubs4 = [[न्युक्यासल युनाइटेड फुटबल क्लब|न्युक्यासल]] |caps4 = ६५ |goals4 = १४ |years5 = सन् २०१८ |clubs5 = → [[फुलह्याम फुटबल क्लब|फुलह्याम]] (रिणमा) |caps5 = १७ |goals5 = १२ |years6 = सन् २०१८– |clubs6 = [[फुलह्याम फुटबल क्लब|फुलह्याम]] |caps6 = ८१ |goals6 = ३९ |nationalyears1 = २०११–२०१३ |nationalteam1 = [[सर्बिया राष्ट्रिय फुटबल टोली (१८ वर्ष मुनि)|१८ वर्ष मुनि]] |nationalcaps1 = १३ |nationalgoals1 = ५ |nationalyears2 = सन् २०१३–२०१७ |nationalteam2 = [[सर्बिया राष्ट्रिय फुटबल टोली (२१ वर्ष मुनि)|२१ वर्ष मुनि]] |nationalcaps2 = ५ |nationalgoals2 = ४ |nationalyears3 = सन् २०१३– |nationalteam3 = [[सर्बिया राष्ट्रिय फुटबल टोली|सर्बिया]] |nationalcaps3 = ५८ |nationalgoals3 = ३५ |club-update = २१:१२, ८ अक्टोबर २०२० |nationalteam-update = २१:१२, ७ सेप्टेम्बर २०२० |medaltemplates = {{Medal|Gold|[[युइएफए युरोपेली प्रतियोगिता (१९ वर्ष मुनि)|युइएफए प्रतियोगिता (१९ वर्ष मुनि)]]|[[सन् २०१३एफए युरोपेली प्रतियोगिता (१९ वर्ष मुनि)|सन् २०१३]]}} }} '''आलेक्सान्दर मित्रोभिच''' (जन्म १६ सेप्टेम्बर १९९४) एक [[सर्बिया]]का व्यावसायिक फुटबल खेलाडी हुन् जो [[प्रिमियर लिग]] क्लब [[फुलह्याम फुटबल क्लब|फुलह्याम]] र [[सर्बिया राष्ट्रिय फुटबल टोली]]को लगि [[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)|अग्रपङ्क्ति]]बाट खेल्छन् । पार्तिजानका उत्कृष्ट [[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)|अग्रपङ्क्ति]]का खेलाडीहरू मध्ये एक, मित्रोभिचलाई अर्को सर्बियाली क्लब तेलेओप्तिकमा ऋणमा आबद्ध गरिएसँगै उनी व्यावसायिक फुटबल खेलाडी बन्न पुगेका थिए जहाँ पछि उनी उक्त क्लबको नियमित खेलाडीको रूपमा मैदान उत्रने गर्दथे। क्लबले सर्बियाली सुपरलिगाको प्रथम संस्करणको उपाधि हात पारेको थियो जसमा उनले महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेका थिए। १८ वर्षको उमेरमा, मित्रोभित्रलाई युइएफए पत्रकारहरूको एक चयनद्वारा यूरोपमा १९ वर्ष भन्दा कम उमेरका १० प्रतिभाहरू मध्ये एक को रूपमा नामाङ्कित गरिएको थियो।<ref>{{cite news |url=http://www.uefa.com/under19/news/newsid=1978673.html |title=Ten Under-19 talents to watch |publisher=युरोपेली फुटबल सङ्घ |date=2 August 2013 |accessdate=5 August 2013}}</ref> त्यसपछि उनी बेल्जियमको फुटबल क्लब अँदरलेच्तमा सर्वाधिक धेरै €५० लाखमा आबद्ध भएका थिए भने उनले समग्र दुई संस्करण खेल्दै ९० खेलहरूमा ४४ गोल गरेका थिए। क्लबमा आबद्ध भए लगत्तैको संस्करणमा, क्लबले बेल्जियमी प्रो लिगको उपाधि जित्दा उनको भूमिका महत्त्वपूर्ण रहेको थियो जहाँ उनी क्लबको शीर्ष गोलकर्ता बनेका थिए। सन् २०१५ मा, उनलाई £१ करोड ३० लाखमा न्युक्यासल युनाइटेडमा हस्ताक्षर गराइएको थियो। सन् २०१८ मा उनलाई ऋणमा न्युक्यासल बाट फुलह्यामा आबद्ध गराइएको थियो भने उनलाई पछि, क्लबलाई [[प्रिमियर लिग]]मा पदोन्नति गर्न मद्दत गरेकोमा स्थायी रूपमा फुलह्यामा सम्मिलित गरिएको थियो। मित्रोभिचले सन् २०१३ मा भएको १९-वर्ष मुनिको युरोपेली प्रतियोगितामा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरे बापत, प्रतियोगिताको सर्वोत्कृष्ट खेलाडीको रूपमा चयन गरिएको थियो। त्यस वर्ष पश्चात्, उनी सर्बियाको प्रतिनिधित्व गर्ने वरिष्ठ खेलाडी बन्न पुगेका थिए जहाँ उनले हालसम्म, देशको तर्फबाट ५० भन्दा बढी उपस्थिति जनाइसकेका छन् भने उनले २०१८ फिफा विश्वकपमा सर्बियाको प्रतिनिधित्व गरेका थिए। == क्लब खेलजीवन == === सुरुवाती वर्षहरू === स्मेदेरेभोमा जन्मिएका मित्रोभिच पार्तिजान सहर आएका थिए जहाँ उनी यसै सहरको क्लबमा आबद्ध भएका थिए। प्रथम टोलीमा पदोन्नति हुनु पूर्व, उनले युवा क्लब तेलेओप्तिकमा सामेल भएका थिए जहाँ उनी सन् २०११-१२ को संस्करणमा प्रदर्शन गरेका थिए। उनले उक्त क्लब अन्तर्गतको २५ वटा लिग खेलमा, ७ गोल गरेका थिए।<ref name=Soccerway/> === पार्तिजान === २७ जुन २०१२ मा, मित्रोभिचले चार वर्षको अनुबन्धमा सर्बियाली फुटबल क्लब पार्तिजानसँग उनको पहिलो व्यावसायिक सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका थिए।<ref>{{cite news |url=http://www.partizan.co.rs/35805-mlade-snage-nadolaze/ |archiveurl=https://archive.is/20130416121703/http://www.partizan.co.rs/35805-mlade-snage-nadolaze/ |url-status=dead |archive-date=16 April 2013 |title=Mlade snage nadolaze |language=सर्बियाली |publisher=FK Partizan |date=27 June 2012 |accessdate=30 August 2012 }} {{Webarchive|url=https://archive.today/20130416121703/http://www.partizan.co.rs/35805-mlade-snage-nadolaze/ |date=16 April 2013 }}</ref> उनले क्लबको लागि आधिकारिक प्रदापण च्याम्पियन्स लिग छनोट खेलमा माल्टेली क्लब भलेत्ताको बिरुद्धमा गरेका थिए जहाँ उनले विकल्प खेलाडीको रूपमा मैदान प्रवेश गर्दै ९ मिनेट पछि गोल गरेका थिए।<ref>{{cite news |url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2013/matches/round=2000344/match=2009436/index.html |title=Partizan ease past Valletta |publisher=युरोपेली फुटबल सङ्घ |date=24 July 2012 |accessdate=30 August 2012}}</ref> २३ मा अगस्ट २०१२, मित्रोभिच त्रोम्सुको विरुद्ध [[युईएफए युरोपा लिग|युइएफए युरोपा लिग]]को छनोट खेलमा हेडिङ मार्फत गोल गरेका थिए। त्यसको तीन दिन पश्चात्, उनले आफ्नो प्रथम लिग खेलमा गृह मैदानमा, यागोदिनाको विरुद्ध गोल गरेका थिए।<ref>{{cite news |url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2013/matches/round=2000356/match=2010002/index.html |title=Neftçi and Partizan inseparable again |publisher=युरोपेली फुटबल सङ्घ |date=22 November 2012 |accessdate=15 November 2013}}</ref> १७ नोभेम्बर २०१२ मा, मित्रोभिचले आफ्नो पहिलो प्रतिद्वतात्मक खेलको उद्घाटन, गोल गर्न सफल भएका थिए तथापि, टोली क्रभेना जभेज्दाको विरुद्ध ३–२ गोल अन्तरले पराजित भएको थियो। त्यसको पाँच दिन पश्चात्, उनले १-१ को बराबरीमा अजरबैजानी टोली नेफ्ची बाकुसँग युरोपा लिग समूह चरणमा पनि गोल गरेका थिए। आफ्नो पहिलो संस्करणको अन्त्यसम्ममा, मित्रोभिचले ३६ उपस्थितिमा १५ गोल गरेका थिए जहाँ उनी प्रतियोगितामा पार्तिजानका शीर्ष गोलकर्ता थिए भने उनी टोलीका सबैभन्दा कान्छो खेलाडीहरू मध्ये पनि एक थिए।<ref>{{cite news |url=http://www.mozzartsport.com/vesti/mitrovic-nadam-se-ostanku-u-partizanu-vecoj-minutazi-i-trofeju-najboljeg-strelca |title=Mitrović: Nadam se ostanku u Partizanu, većoj minutaži i trofeju najboljeg strelca |language=सर्बियाली |website=Mozzart Sport |date=27 May 2013 |accessdate=31 May 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130609065115/http://www.mozzartsport.com/vesti/mitrovic-nadam-se-ostanku-u-partizanu-vecoj-minutazi-i-trofeju-najboljeg-strelca |archivedate=9 June 2013 |url-status=dead}}</ref> उसको प्रदर्शनका कारण, उनले येलेन सुपरलिगाको संस्करणको श्रेष्ठ टोलीको रूपमा स्थान हासिल गर्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite news |url=http://www.mozzartsport.com/vesti/idealnih-11-superlige-partizan-pet-vosa-tri-zvezda-hajduk-i-srem-po-jednog-predstavnika |title=Idealnih 11 Superlige: Partizan pet, Voša tri, Zvezda, Hajduk i Srem po jednog predstavnika! (VIDEO) |language=सर्बियाली |website=Mozzart Sport |date=27 May 2013 |accessdate=31 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131011094620/http://www.mozzartsport.com/vesti/idealnih-11-superlige-partizan-pet-vosa-tri-zvezda-hajduk-i-srem-po-jednog-predstavnika |archive-date=11 October 2013 |url-status=dead }}</ref> यसका अतिरिक्त, सर्बियाली खेलकुद वेबसाइट मोजार्तले मित्रोभिचलाई राष्ट्रिय लिगमा उक्त संस्करणको लागि २५ सर्वश्रेष्ठ खेलाडीहरू मध्येमा तेस्रो दर्जा राखेको थियो।<ref>{{cite news |url=http://www.mozzartsport.com/vesti/top-25-najboljih-fudbalera-superlige-u-izboru-mozzart-sporta-video |title=TOP 25 najboljih fudbalera Superlige u izboru MOZZART Sporta (VIDEO) |language=सर्बियाली |website=Mozzart Sport |date=2 June 2013 |accessdate=5 June 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131104011444/http://www.mozzartsport.com/vesti/top-25-najboljih-fudbalera-superlige-u-izboru-mozzart-sporta-video |archive-date=4 November 2013 |url-status=dead }}</ref> === अँदरलेच्त === [[File:Aleksandar Mitrović'14.JPG|thumb|upright|सन् २०१४ मा, मित्रोभिच अँदरलेच्तको तर्फबाट खेल्दै]] १२ अगस्त २०१३ मा, मित्रोभिचलाई अँदरलेच्तमा आधिकारिक रूपमा आबद्ध गरिने घोषणा गरिएको थियो।<ref>{{cite web |url=http://www.sr.partizan.rs/69455-69455/ |title=Saopštenje FK Partizan |language=सर्बियाली |publisher=FK Partizan |date=12 August 2013 |accessdate=15 November 2013}}</ref> उनलाई ३० अगस्त मा मित्रोभिच र उनको परिवारको अनुरोधमा बेल्जियमी क्लबमा सम्मिलित गरिएको थियो।<ref>{{cite web |url=http://www.sr.partizan.rs/69504-69504/ |title=Saopštenje FK Partizan |language=सर्बियाली |publisher=FK Partizan |date=13 August 2013 |accessdate=17 August 2013}}</ref> क्लब स्थानान्तरण शुल्क €५० लाख रहेको थियो जुन यस क्लबको सर्वाधिक धेरै हो।<ref name=sky/> १ सेप्टेम्बरमा, मित्रोभिचले क्लबका लागि आफ्नो पहिलो खेलमा गोल गर्नका लागि दुई सहायता गरेका थिए<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/2014/nov/04/arsenal-anderlecht-champions-league-match-report |title=Arsenal throw away three-goal lead against Anderlecht |newspaper=द गार्जियन |date=5 November 2014 |accessdate=5 November 2014}}</ref> जहाँ उनी दोस्रो हाफको सुरुवात तर्फ जोल्ता वराजेमको बिरूद्ध लिग खेलमा वैकल्पिक खेलाडीको रूपमा मैदान प्रवेश गरेका थिए।<ref>{{cite web |url=http://www.goal.com/en-gb/match/olympiakos-piraeus-vs-anderlecht/1584542/report |title=Olympiakos 3–1 Anderlecht: Saviola double sends Greek champions through |website=गोल डटकम |date=10 December 2013 |accessdate=15 May 2016}}</ref> मित्रोभिचले बेल्जियममा आफ्नो पहिलो संस्करणमा, जम्मा १६ गोल गरेका थिए जहाँ अँदरलेच्तले घरेलु लिगको ३३औँ उपाधि हासिल गर्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web |url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2014/matches/round=2000479/match=2011852/postmatch/report/ |title=Saviola the hero as Olympiacos squeeze through |publisher=युरोपेली फुटबल सङ्घ |date=10 December 2013 |accessdate=15 May 2015}}</ref> मित्रोभिच आबद्ध क्लबले सन् २०१४-१५ को संस्करणमा, ल‍ोरकन फुटबल क्लबलाई २–१ गोल अन्तरका साथ बेल्जियम सुपरकपमा पराजित गरेको थियो।<ref name=sky>{{cite news |url=http://www.skysports.com/football/news/11678/9916019/aleksandar-mitrovic-we-profile-the-newcastle-and-chelsea-transfer-target |title=Aleksandar Mitrovic: We profile the striker after he joins Newcastle |website=Sky Sports |date=21 July 2015}}</ref> ५ नोभेम्बर २०१४ मा, उनले युइएफए च्याम्पियन्स लिगमा आर्सनलको विरुद्धको खेलको ९० मिनेटमा, गोल गर्दै अङ्क बराबरी गरेका थिए जहाँ अँदरलेच्तले गोल अन्तरलाई ३–० बाट ३–३ मा, पुर्‍याएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.rtbf.be/sport/football/belgique/jupilerproleague/detail_anderlecht-lokeren-supercoupe-le-resume-video-en-direct-live?id=8318869 |title=Anderlecht soulève sa douzième Supercoupe face à Lokeren |language=फ्रान्सेली |publisher=RTBF |date=20 July 2014}}</ref> समग्रमा उनले व्यावसायिक लिगमा, जम्मा खेलेका २८ खेलहरूमा २० गोल गर्दै उच्च गोलकर्ता बनेका थिए।<ref>{{cite news |url=https://www.rtbf.be/sport/football/belgique/jupilerproleague/detail_anderlecht-lokeren-supercoupe-le-resume-video-en-direct-live?id=8318869 |title=Anderlecht soulève sa douzième Supercoupe face à Lokeren |language=फ्रान्सेली |publisher=RTBF |date=20 July 2014}}</ref> २२ मार्च २०१५ मा ब्रुसेल्समा, भएको घरेलुु लिगको फाइनल खेलमा एकमात्र गोल गरेका थिए तथापि, टोली क्लब ब्रुगसँग २–१ गोल अन्तरका साथ पराजित भएको थियो।<ref>{{cite news |url=http://fr.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=2226748.html |title=Bruges arrache la Coupe de Belgique |language=फ्रान्सेली |date=22 March 2015 |publisher=UEFA}}</ref> === न्युक्यासल युनाइटेड === [[File:Newcastle United vs Southampton, 9 August 2015 (20).JPG|thumb|upright|मित्रोभिच न्युक्यासलको तर्फबाट पहिलो खेल खेल्नु अघि]] २१ जुलाई २०१५ मा, मित्रोभिच पाँच वर्षको सम्झौतामा न्युक्यासल युनाइटेडमा अनुबन्धित भएका थिए।<ref>{{cite news |last1=Davis |first1=Matt |title=Newcastle 2–2 Southampton |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/33750572 |accessdate=9 August 2015 |website=BBC Sport |date=9 August 2015}}</ref> बताइए अनुसार, उनलाई £१ करोड ३० लाखमा अनुबन्धित गरिएको थियो। उनले न्युक्यासल क्लबको खेलाडीको रूपमा, ९ अगस्तमा आफ्नो पहिलो खेल खेलेका थिए<ref>{{cite news |last1=Abraham |first1=Timothy |title=Newcastle 0–1 Arsenal |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/34025312 |accessdate=29 August 2015 |website=बिबिसी खेलकुद |date=29 August 2015}}</ref> जहाँ उनले आफ्नो पहिलो खेल सेन्ट जेम्स पार्क रङ्गशालामा, साउथह्याम्टनको विरुद्धमा खेलेका थिए। खेलमा उनलाई १५ मिनेट मात्र खेलेका थिए।<ref>{{cite news |last1=Bevan |first1=Chris |title=Man City 6–1 Newcastle |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/34366600 |accessdate=18 October 2015 |website=बिबिसी खेलकुद |date=3 October 2015}}</ref> उनले पहिलो खेलमा नै म्याट तार्गेटलाई फल गरेर लडाए पश्चात्, उनले पहेँलो कार्ड प्राप्त गरेका थियो। बीस दिन पछि, उसलाई ०-१ को पराजित खेलको १५औँ मिनेटमा आर्सनलका फ्रान्सिस कोकेलिनलाई फल गरेका कारण लागि उक्त खेलबाट निष्कासन गरिएको थियो। <ref>{{cite web |last1=Gholam |first1=Simeon |title=Newcastle 1 - 1 S'land - Match Report & Highlights |url=https://www.skysports.com/football/newcastle-vs-sland/341491 |website=स्काई स्पोर्ट्स |accessdate=1 September 2020 |date=20 March 2016}}</ref> ३ अक्टोबरमा, मित्रोभिचले न्युक्यासलको तर्फबाट पहिलो गोल गरेका थिए तथापि, क्लब म्यानचेस्टर सिटीसँग ६-१ को भारी गोल अन्तरले पराजित गरेका थिए।<ref>{{cite news |last1=Spellman |first1=Damian |title=Newcastle fan who invaded pitch after Aleksandar Mitrovic goal given banning order |url=https://www.independent.ie/sport/soccer/premier-league/newcastle-fan-who-invaded-pitch-after-aleksandar-mitrovic-goal-given-banning-order-34558732.html |accessdate=1 September 2020 |work=आइरिस इन्डिपेन्डेन्ट |date=21 March 2016}}</ref> २० मार्च २०१६ मा, उनले टाइन – वेयर डर्बीमा प्रतिद्वन्द्वी सुन्दरल्यान्डको बिरूद्ध १-१ ले बराबरीमा गोल गरेका थिए।<ref>{{cite news |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/norwich-vs-newcastle-match-report-martin-olssons-injury-time-winner-deas-huge-blow-to-toon-survival-a6965261.html |title=Match report: Norwich City 3 Newcastle United 2 |newspaper=द इन्डिपेन्डेन्ट |accessdate=5 April 2016}}</ref> मित्रोभिच गोल गरेको अवसरमा, आफ्नो गन्जी उतारेका थिए र उनका समर्थकहरू उनी भएकै ठाउँमा (खेल मैदान) आएर उत्सव मनाएका थिए जसले गर्दा उनलाई निषेध आदेश दिइएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/36240333 |title=Newcastle United 5–1 Tottenham Hotspur |website=बिबिसी खेलकुद |last1=चौधरी |first1=साज |date=15 May 2015}}</ref> २ अप्रिलमा, मित्रोभिचले नर्विच सिटीलाई ३–२ ले हराउँदा उनले दुई गोल गरेका थिए जहाँ उनले एक गोल पेनाल्टी मार्फत गरेका थिए।<ref>{{cite web |url=https://twitter.com/OptaJoe/status/731868347474841605 |title=OptaJoe on Twitter: "6 – Aleksandar Mitrovic is the sixth player in PL history to score a goal, assist a goal and get sent off in the same game. Mixed." |via=ट्विटर |date=15 May 2016 |accessdate=20 June 2016}}</ref>संस्करणको अन्तिममा, न्युक्यासल युनाइटेड [[प्रिमियर लिग]]बाट पदघट भएर च्याम्पियनसिपमा पुगेको थियो। टोटनह्याम विरुद्धको खेलमा, न्युक्यासलले ५-१ गोल अन्तरले खेल आफ्नो पक्षमा पार्न सफल भएको थियो जहाँ उनले एक गोल गरेका थिए।<ref>{{cite news |url=http://www.chroniclelive.co.uk/sport/football/football-news/aleksandar-mitrovics-ban-means-newcastle-11408758 |title=Aleksandar Mitrovic's ban means Newcastle boss Rafa Benitez will make signing striker a priority |first=Chris |last=Waugh |newspaper=इभिनिङ क्रोनिकल |date=1 June 2016}}</ref> उनी प्रिमियर लिगको एकै खेलामा, गोल गर्ने, गोल गर्न सहयोग गर्ने र निष्कासन हुनेहरू मध्ये इतिहासको छैटौँ खेलाडी बनेका थिए।<ref>{{cite news |url=http://www.chroniclelive.co.uk/sport/football/football-news/newcastle-2-0-cheltenham-perez-11790893 |title=Newcastle 2–0 Cheltenham: Why was Perez bandaged? Is Mitrovic OK? How damaging could this win be? |first=Chris |last=Waugh |newspaper=इभिनिङ क्रोनिकल |date=24 August 2016}}</ref> संस्करणमा, रातो कार्डका प्राप्त गरेसँगै पहिलो चार खेलबाट निलम्बित भएपछि, मित्रोभिचले २३ अगस्तमा, इएफएल कप अन्तर्गतको आफ्नो पहिलो खेल चेल्तेनहामको विरुद्ध खेलेका थिए जहाँ उनी टाउकाको चोटबाट मैदान बाहिरिएका थिए।<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/37736254 |title=Preston North End 1–2 Newcastle United |website=बिबिसी खेलकुद |date=29 October 2016 |accessdate=28 October 2016}}</ref> फलस्वरूप, मित्रोभिचले १३ सेप्टेम्बर सम्म प्रतीक्षा गर्दै च्याम्पियनसिपमा प्रदापण गरेका थिए जहाँ उनले सन् २०१६–१७ को च्याम्पियसिपको संस्करणमा, पहिलो खेलमा गोल क्विन्स पार्क रेन्जर्सको विरुद्ध गरेका थिए। ६-० को फराकिलो जित निकालेको खेलमा, उनले पाँचौँ गोल गरेका थिए।<ref name="telegraph">{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/football/2016/10/28/aleksandar-mitrovic-my-father-said-i-would-be-a-criminal-or-a-ki/ |title=Aleksandar Mitrovic: 'My father said I would be a criminal or a kick boxer' |first=Luke |last=Edwards |newspaper=द डेली टेलिग्राफ |date=28 October 2016 |accessdate=29 October 2016}}</ref> २५ अक्टोबरमा, उनले प्रेस्टन नर्थ एन्डलाई ६-० को जितमा गोल गर्न महत्त्वपूर्ण सहायता प्रदान गरेका थिए। जित पश्चात्, न्युक्यासल इएफएल कपको क्वार्टर फाइनलमा प्रवेश गरेको थियो। उक्त सप्ताहन्तमा, मित्रोभिचले प्रेस्टन नर्थ एन्डलाई २-१ पाराजित गर्दा दुईवटै गोल उनले गरेका थिए।<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/38474607 |title=Birmingham City 1–1 Newcastle United |website=बिबिसी खेलकुद |date=7 January 2017 |accessdate=8 January 2017}}</ref> ७ जनवरी २०१७ मा, मित्रोभसचले बर्मिङ्घम सिटी बिरूद्ध एफए कपको तेस्रो चरणको खेल सहभागी भएका थिए तर ड्यारेल मर्फीले गोल गरेको खेलमा भने उनी घाइते भएका थिए।<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/38864196 |title=Wolverhampton Wanderers 0–1 Newcastle United |website=बिबिसी खेलकुद |date=11 February 2017 |accessdate=31 August 2017}}</ref> ११ फेब्रुअरीमा, मित्रोभिचले [[उल्भरह्याम्प्टन वान्डरर्स फुटबल क्लब|उल्भरह्याम्प्टन वान्डरर्स]] विरुद्धको खेलमा एकमात्र निर्णयक गोल गरेका थिए। तथापि, यस भन्दा अगाडिको खेलमा पहेँलो कार्ड पाइसकेको हुनाले, उनलाई सावधानीका रूपमा आधा समयमा प्रतिस्थापित गरिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/41087960 |title=Aleksandar Mitrovic: Newcastle forward to serve three-match suspension |website=बिबिसी खेलकुद |date=30 August 2017 |accessdate=31 August 2017}}</ref> ३० अगस्त २०१७ मा, वेस्टह्यामका मानुएल लान्जिनीको टाउकोमा कुहिनोले प्रहार गरेको दृश्य भेटिएपछि उनलाई तीन खेलहरूको लागि निलम्बन गरिएको थियो।<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/41618802 |title=Newcastle United 1–0 Crystal Palace |website=BBC Sport |date=21 October 2017 |accessdate=11 February 2018}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/newcastle-vs-crystal-palace-match-report-goals-highlights-merino-a8012966.html |title=Newcastle leave it late to condemn Crystal Palace to an eight loss in nine |first=Martin |last=Hardy |newspaper=द इन्डिपेन्डेन्ट |date=21 October 2017 |accessdate=11 February 2018}}</ref> २१ अक्टोबरमा मित्रोभिच, क्रिस्टल प्यालेस विरुद्धको खेलमा टोलीमा फर्किएका थिए जहाँ क्लबले १-० ले खेल जितेको थियो। उनी होसेलुलाई प्रतिस्थापन गर्दै खेलको ७८औँ मिनेटमा मैदान प्रवेश गरेका थिए।<ref>{{cite news |url=https://www.shieldsgazette.com/sport/football/newcastle-united/rafa-benitez-reveals-why-aleksandar-mitrovic-will-miss-newcastle-s-visit-to-arsenal-1-8912546 |title=Rafa Benitez reveals why Aleksandar Mitrovic will miss Newcastle's visit to Arsenal |first=Miles |last=Starforth |newspaper=Shields Gazette |date=15 December 2017 |accessdate=11 February 2018 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180709064520/https://www.shieldsgazette.com/sport/football/newcastle-united/rafa-benitez-reveals-why-aleksandar-mitrovic-will-miss-newcastle-s-visit-to-arsenal-1-8912546 |date=9 July 2018 }}</ref> डिसेम्बरको मध्यमा, मत्रोभिचलाई मेरुदण्डमा चोट लागेको थियो जसका कारण उनले एक महिना सम्म आराम गरेका थिए र जनवरीमा पुन: खेलमा फर्किएका थिए। डिसेम्बरको अन्त्यतिर, सर्बियाली खेल दैनिक जुर्नलमा मित्रोभिचले क्लब छोड्न चाहेको बताएका थिए।<ref>{{cite news |url=http://www.zurnal.rs/fudbal/partizan/57934/intervju-aleksandar-mitrovic-nije-realno-da-se-vratim-u-partizan |title=ИНТЕРВЈУ, Александар Митровић: Није реално да се вратим у Партизан! |newspaper=Sportski žurnal |date=27 December 2017 |accessdate=11 February 2018 |language=सर्बियाली}}</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{commons category}} *[https://www.fulhamfc.com/player-profiles/aleksandar-mitrovic जानकारी पृष्ठ] फुलह्याम फुटबल क्लबको वेबसाइटमा *{{UEFA player}} *{{FIFA player}} *{{Soccerbase}} {{कमन्सश्रेणी|Aleksandar Mitrović (footballer)}} [[श्रेणी:सर्बियाली फुटबल खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:सर्बियाली अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:सन् १९९४ मा जन्म]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] 4fsxhfmjwy13sgziphgsl7fexubguae 0 102839 1372397 1371215 2026-08-27T04:52:22Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1372397 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info --> |name = अदानचुली |other_name = |native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> |nickname = |settlement_type = [[गाउँपालिका]] |motto = <!-- images and maps --> |image_skyline = |image_caption = |image_size = 300 |image_flag = |image_seal = |image_map = |mapsize = |map_caption = | pushpin_map_caption = | pushpin_map = हुम्ला जिल्ला#कर्णाली प्रदेश#नेपाल |coordinates = {{coord|29.69|81.90|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} <!-- Location --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] |subdivision_name1 = [[कर्णाली प्रदेश]] |subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] |subdivision_name2 = [[हुम्ला जिल्ला]]<ref>{{Cite web |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=23083 |title= निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण सम्बन्धि सूचना |website=नेपाल राजपत्र |date=वि.सं. २०७४ भदौ १५ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २५}}</ref> |<!-- Politics --> |government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-6/district-humla/adanchuli?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> |government_type = |leader_title = अध्यक्ष |leader_name = मोहनविक्रम सिंह <small> <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]) |leader_title1 = उपाध्यक्ष |leader_name1 = कर्ण रोकाया <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) |established_title = स्थापना |established_date = २०७३ फागुन २७ |unit_pref = |area_footnotes = |area_total_km2 = 150.61 |area_rank = |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=6&district=61&municipality=6|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> |population_footnotes = |population_note = |population_total = 8265 |population_density_km2 = auto |population_blank1_title = |timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय]] |utc_offset = +०५:४५ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = |postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = |area_codes = +९७७-०१९ |blank_name = केन्द्र |blank_info = साविक [[श्रीनगर, हुम्ला|श्रीनगर]] गाविसको कार्यालय |website = {{URL|adanchulimun.gov.np}} |footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' नेपालको [[कर्णाली प्रदेश]]को [[हुम्ला जिल्ला]]को एक गाउँपालिका हो।<ref>{{cite news|title=गाउँ र नगरपालिका (सूची)|url=http://www.enayapatrika.com/2017/01/07/118110/|accessdate=१४ जेठ २०७४|publisher=[[नयाँ पत्रिका दैनिक]]|date=पुष २३, २०७३|ref=http://www.enayapatrika.com/2017/01/07/118110/}}</ref> यो जिल्लाको ७ गाउँपालिकाहरू मध्ये एक हो।<ref>{{cite news|title=अब ७६६ स्थानीय तह|url=http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-05-26/20170525210136.html|accessdate=जेष्ठ १२, २०७४|publisher=[[कान्तिपुर दैनिक]]|date=जेष्ठ १२, २०७४|ref=http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-05-26/20170525210136.html}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903115749/http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-05-26/20170525210136.html |date=2017-09-03 }}</ref> यस गाउँपालिकामा ६ वटा वडा रहेका छन्। साविकको [[श्रीनगर, हुम्ला|श्रीनगर]] र [[कालिका, हुम्ला|कालिका]] गाविसलाई मिलाएर बनाइएको गाउँपालिका हो। यो गाउँपालिकाको क्षेत्रफल १५०.६१ वर्ग किलोमिटर रहेको छ। साथै यो गाउँपालिकाको प्रमुख कार्यालय साविकको श्रीनगर गाविसको कार्यालयलाई निर्धारण गरिएको छ। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ८,२६५ रहेको छ भने यहाँ १,४८० घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |+ अदानचुली गाउँपालिकाको वडागत विवरण |- ! वडा नं. !! समावेश साविक गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (प्रति वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[श्रीनगर, हुम्ला|श्रीनगर]] (६-८) || १,२०० || ९.९ || १२१.२१ |- | २ || [[श्रीनगर, हुम्ला|श्रीनगर]] (१-३) || १,४८९ || ६.३३ || २३५.२३ |- | ३ || [[श्रीनगर, हुम्ला|श्रीनगर]] (४-५) || १,४२२ || २८.९२ || ४९.१७ |- | ४ || [[श्रीनगर, हुम्ला|श्रीनगर]] (९) र [[कालिका, हुम्ला|कालिका]] (८-९) || ९४१ || २९.२१ || ३२.२२ |- | ५ || [[कालिका, हुम्ला|कालिका]] (१-४) || १,७५० || २२.६ || ७७.४३ |- | ६ || [[कालिका, हुम्ला|कालिका]] (५-७) || १,४६३ || ५३.६५ || २७.२७ |- ! colspan="2" | जम्मा !! ८,२६५ !! १५०.६१ !! ५४.८८ |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[https://dcchumla.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, हुम्ला] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240723155731/https://dcchumla.gov.np/ |date=2024-07-23 }} {{हुम्ला जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:हुम्ला जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:कर्णाली प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] sm9yr2bif0tww2rd8mmmzy8ooukl6pl 0 122538 1372386 1269084 2026-08-27T02:07:12Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372386 wikitext text/x-wiki [[अर्थशास्त्र]]मा , '''उत्पादन''' (Production) भन्नाले केहि संसाधन, प्रविधि र श्रमको उपभोग गर्ने वस्तु वा सेवा बनाउने क्रियालाई जनाउँछ। उदाहरणको लागि , ऊन, धागो , सिलाई बुनाई मेसिनमा बिजुली खपत र कारखानाहरूमा श्रमिकहरूको श्रमबाट स्वेटर उत्पादन गरिन्छ।<ref>"Kotler", P., Armstrong, G., Brown, L., and Adam, S. (2006) ''Marketing'', 7th Ed. Pearson Education Australia/Prentice Hall.</ref> <ref>{{Cite web|url=https://assets.cambridge.org/97811070/36161/frontmatter/9781107036161_frontmatter.pdf|title=Sickles, R., & Zelenyuk, V. (2019). Measurement of Productivity and Efficiency: Theory and Practice. Cambridge: Cambridge University Press. doi:10.1017/9781139565981|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190510043056/https://assets.cambridge.org/97811070/36161/frontmatter/9781107036161_frontmatter.pdf|archivedate=10 मई 2019|accessdate=7 जुलाई 2020}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190510043056/https://assets.cambridge.org/97811070/36161/frontmatter/9781107036161_frontmatter.pdf |date=2019-05-10 }}</ref> == उत्पादन अर्थशास्त्रका तत्त्वहरू == * दक्षता * प्राविधिक परिवर्तन * व्यवहार, खपत तथा उत्पादकत्व * मूल्य ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[संसाधन]] *[[सम्भाव्यता]] *[[उत्पादनको साधन]] *[[म्यानुफ्याकचरिङ]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} {{कमन्सश्रेणी|Production}} jn5hyut5w2sxrgzw3765rceffjk4nfh 0 127269 1372405 1366115 2026-08-27T07:19:01Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372405 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = जर्जिया मेलोनी | image = Giorgia Meloni Official 2024 (cropped).jpg | caption = आधिकारिक तस्वीर, २०२४ | office = [[इटालीकी प्रधानमन्त्री]] | president = [[सर्जियो मत्तारेला]] | term_start = २२ अक्टोबर २०२२ | deputy = {{ubl|[[एन्टोनियो ताजानी]]|[[मात्तेओ साल्भिनी]]}} | predecessor = [[मारियो ड्राघी]] | successor = | office2 = [[ब्रदर्स अफ इटाली#नेतृत्व|ब्रदर्स अफ इटालीकी अध्यक्ष]] | term_start2 = ८ मार्च २०१४ | term_end2 = | predecessor2 = [[इग्नात्सियो ला रुस्सा]] | successor2 = | office3 = [[युरोपेली कन्जर्भेटिभ्स तथा रिफर्मिस्ट पार्टी#नेतृत्व|युरोपेली कन्जर्भेटिभ्स तथा रिफर्मिस्ट पार्टीकी अध्यक्ष]] | term_start3 = १ अप्रिल २०२० | term_end3 = १४ जनवरी २०२५ | predecessor3 = [[यान जाह्रादिल]] | successor3 = [[मातেউस मोराभिएत्स्की]] | office4 = [[इटालीका युवा मामिला मन्त्री]] | term_start4 = ८ मे २००८ | term_end4 = १६ नोभेम्बर २०११ | prime_minister4 = [[सिल्भियो बेरलुस्कोनी]] | predecessor4 = [[जियोभाना मेलान्द्री]] | successor4 = [[आन्द्रेआ रिक्कार्दी]] | office5 = [[इटालीको प्रतिनिधि सभा|प्रतिनिधि सभाकी सदस्य]] | term_start5 = २८ अप्रिल २००६ | constituency5 = {{collapsible list |title = {{nobold|''सूची हेर्नुहोस्''}} |[[Lazio 1 (Chamber of Deputies constituency)|लात्सियो १]] (२००६–२००८) |[[Lazio 2 (Chamber of Deputies constituency)|लात्सियो २]] (२००८–२०१३) |[[Lombardy 3 (Chamber of Deputies constituency)|लोम्बार्डी ३]] (२०१३–२०१८) |[[Lazio 2 (Chamber of Deputies constituency)|लातिना]] (२०१८–२०२२) |[[Abruzzo (Chamber of Deputies constituency)|ल'आक्विला]] (२०२२ देखि) }} | birth_date = {{birth date and age|1977|1|15|df=y}} | birth_place = [[रोम]], इटाली | party = [[ब्रदर्स अफ इटाली]]<br />(२०१२ देखि) | other_party = {{ubl|[[इटालियन सोसल मुभमेन्ट]] (१९९२–१९९५)|[[नेशनल एलायन्स (इटाली)|नेशनल एलायन्स]]<br />(१९९५–२००९)|[[द पिपल अफ फ्रिडम]] (२००९–२०१२)}} | partner = [[आन्द्रेआ जियाम्ब्रुनो]]<br />(२०१५–२०२३) | children = १ | relations = | relatives = {{ubl|[[जोए इन्क्रोच्ची]] (हजुरआमा)|[[अजेनोरे इन्क्रोच्ची]] (महान् काका)}} | website = {{ubl|{{Official website|https://www.governo.it/it/il-presidente|name=सरकारी वेबसाइट}}|{{Official website|https://www.giorgiameloni.it|name=व्यक्तिगत वेबसाइट}}}} | signature = Giorgia Meloni signature.svg | module = {{Listen voice | filename = Giorgia Meloni - Giorno della Libertà.ogg | name = मेलोनी | description = [[बर्लिन पर्खालको पतन]] को स्मरणमा | recorded = ९ नोभेम्बर २०२२ }} }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' ( {{IPA-it|ˈdʒordʒa meˈloːni}} ; जन्म १५ जनवरी १९७७) एक इटालेली राजनीतिज्ञ र [[पत्रकारिता|पत्रकार]] हुन्। उनी २०२२ अक्टोबर २२ देखि इटालीको प्रधानमन्त्रीको रुपमा पदासिन छिन्। सन् २००६ देखि इटालीको प्रतिनिधि सभाको सदस्य रहेकी '''मेलोनी'''ले २०१४ देखि फ्रातेल्ली दे इतालिया (एफडिआई) राजनीतिक पार्टीको नेतृत्व गरिरहेकी छिन् र सन् २०२० मा युरोपेली रुढीवादी तथा र सुधारवादी पार्टीकी अध्यक्ष भएकी थिइन्। उनी [[इटाली]]को प्रथम महिला प्रधानमन्त्री बन्ने अनुमान गरिएको छ।<ref>{{cite web|author=|title=इटालीमा निर्वाचन : दक्षिणपन्थी नेतृ मेलोनी नयाँ प्रधानमन्त्री बन्ने अनुमान|url=https://www.lokpath.com/story/581381|language=नेपाली|work=|website=लोकपथ|date=|accessdate=०६ असोज २०७९}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221001031913/https://www.lokpath.com/story/581381 |date=2022-10-01 }}</ref><ref>{{cite web|author=|title=इटालीको पहिलो महिला प्रधानमन्त्री बन्दै मेलोनी|url=https://ekantipur.com/world/2022/09/26/166420688306695686.html|language=नेपाली |work=कान्तिपुर दैनिक|website=|date=|accessdate=०६ असोज २०७९}}</ref> मेलोनी एक दक्षिणपन्थी लोकतान्त्रिक र इटालेली राष्ट्रवादी हुन्। उनको राजनीतिक विचारलाई अति दक्षिणपन्थी मानिन्छ। उनी [[गर्भपतन]], इच्छामृत्यु, र समलिङ्गी जोडीहरूद्वारा साझेदारी, विवाह र अभिभावकत्वको विपक्षमा छिन्। गैर-युरोपेली आप्रवासी र बहुसांस्कृतिकताको स्वागतको विरोध गर्दै, उनीमाथि जेनोफोबिया र इस्लामोफोबियाको आरोप लगाइएको छ। [[नाटो]]को समर्थक, उनले [[युरोपेली सङ्घ]]को बारेमा युरोसेप्टिक विचार राख्छिन् र [[सन् २०२२ युक्रेनमा रूसी आक्रमण|युक्रेनमा २०२२ को रूसी आक्रमण]] अघि [[रुस]]सँग राम्रो सम्बन्धको पक्षमा थिइन्। उनले [[युक्रेन]]मा हतियार पठाउने वाचा गर्दै रुसी आक्रमणको निन्दा गरेकी थिइन्। उनले सन् १९९६ मा इटालेली तानाशाह [[बेनितो मुसोलिनी]] र २०२० मा नाजी सहयोगी र इटालेली सामाजिक आन्दोलनको सह-संस्थापक जर्जियो अल्मिरेन्तेको प्रशंसा गर्ने जस्ता विवादास्पद विचारहरू व्यक्त गरेकी थिइन्। == प्रारम्भिक जीवन == जर्जिया मेलोनीको जन्म १५ जनवरी १९७७ मा [[रोम]], इटालीमा भएको थियो।<ref name="Pietromarchi 2022" /><ref name="Biography" /> उनका पिता फ्रान्चेस्को मेलोनी [[सार्डिनिया]]का रेडियो निर्देशक निनो मेलोनी तथा [[लोम्बार्डी]]की अभिनेत्री [[Zoe Incrocci|जोए इन्क्रोच्ची]]का छोरा थिए।<ref>{{cite web|url=https://espresso.repubblica.it/politica/2022/12/02/news/giorgia_meloni_famiglia_teatro-377146552/|title=Giorgia Meloni, il teatro nel sangue. Ecco chi erano i nonni della premier|access-date=20 May 2023|date=2 December 2022|work=[[la Repubblica]]|archive-date=17 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230517210745/https://espresso.repubblica.it/politica/2022/12/02/news/giorgia_meloni_famiglia_teatro-377146552/|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230517210745/https://espresso.repubblica.it/politica/2022/12/02/news/giorgia_meloni_famiglia_teatro-377146552/ |date=17 May 2023 }}</ref> मेलोनीकी आमा अन्ना पारातोरे [[सिसिली]]की हुन्। उनका पिता पेशाले [[कर सल्लाहकार]] थिए र केही राजनीतिक विवरणहरूका अनुसार उनी [[साम्यवाद|साम्यवादी]] विचारप्रति सहानुभूतिशील थिए तथा [[इटालियन कम्युनिस्ट पार्टी]]लाई मतदान गर्थे, जबकि उनकी आमा पछि उपन्यासकार बनिन्।<ref name="corriere.it" /><ref>{{cite web|url=https://www.politico.eu/article/how-giorgia-meloni-thinks-brothers-of-italy-election-salvini-mario-draghi-silvio-berlusconi/|title=How Giorgia Meloni thinks|date=23 September 2022|access-date=10 May 2023|archive-date=13 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230613045218/https://www.politico.eu/article/how-giorgia-meloni-thinks-brothers-of-italy-election-salvini-mario-draghi-silvio-berlusconi/|url-status=live}}</ref><ref name="trtworld.com" /> सन् १९७८ मा, मेलोनी एक वर्षकी हुँदा उनका पिताले परिवार त्यागेर [[क्यानरी टापुहरू]]मा बसाइँ सरे र पुनः विवाह गरे। उनका पिताको दोस्रो विवाहबाट चार जना सौतेनी दाजुभाइ–दिदीबहिनी छन्।<ref name="Dell'Arti & Spada 2014" /> सत्र वर्षपछि, सन् १९९५ मा उनका पिता लागूऔषध तस्करीको अभियोगमा दोषी ठहरिए र स्पेनको कारागारमा नौ वर्षको सजाय सुनाइयो। उनले अन्तिम पटक सन् २००६ मा मेलोनीसँग सम्पर्क गरेका थिए, जब उनी प्रतिनिधि सभाकी उपाध्यक्ष बनेकी थिइन्।<ref>{{cite news|date=28 September 2022|title=Giorgia Meloni, il racconto della stampa spagnola sul padre (che la abbandonò da piccola): 'Fu condannato per traffico di droga'|trans-title=Giorgia Meloni, from the Spanish press about her father (who abandoned her as a child): 'He was convicted of drug trafficking'|language=it|work=[[Il Fatto Quotidiano]]|url=https://www.ilfattoquotidiano.it/2022/09/28/giorgia-meloni-il-racconto-della-stampa-spagnola-sul-padre-che-la-abbandono-da-piccola-fu-condannato-per-traffico-di-droga/6821134/|url-status=live|access-date=1 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221001152047/https://www.ilfattoquotidiano.it/2022/09/28/giorgia-meloni-il-racconto-della-stampa-spagnola-sul-padre-che-la-abbandono-da-piccola-fu-condannato-per-traffico-di-droga/6821134/|archive-date=1 October 2022}}</ref><ref>{{cite news|last=Pistilli|first=Clemente|date=29 September 2022|url=https://roma.repubblica.it/cronaca/2022/09/29/news/giorgia_meloni_narcotraffico_spagna-367863619/|title=Il padre di Giorgia Meloni fu condannato per narcotraffico, il racconto della stampa spagnola|trans-title=Giorgia Meloni's father was convicted of drug trafficking, the story from the Spanish press|work=[[La Repubblica]]|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20221001192003/https://roma.repubblica.it/cronaca/2022/09/29/news/giorgia_meloni_narcotraffico_spagna-367863619/|archive-date=1 October 2022|access-date=6 October 2022}}</ref>कानुनी कागजातहरूले अचल सम्पत्ति कम्पनीहरूको सञ्जालमार्फत कथित अप्रत्यक्ष आर्थिक सम्बन्ध रहेको खुलासा गरेका छन्, जसमा जर्जिया मेलोनीकी आमा तथा फ्रान्चेस्को मेलोनीकी पूर्वपत्नी अन्ना पारातोरे विभिन्न समयमा साझेदारका रूपमा आबद्ध रहेको उल्लेख गरिएको छ।<ref>{{cite news|url=https://www.repubblica.it/politica/2023/05/20/news/anna_paratore_mamma_meloni_replica_inchiesta-401021935/|title="Non sono un'abile affarista immobiliare". Anna Paratore, la madre di Meloni, si difende|work=La Repubblica|date=20 May 2023|access-date=20 September 2023|archive-date=3 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003203554/https://www.repubblica.it/politica/2023/05/20/news/anna_paratore_mamma_meloni_replica_inchiesta-401021935/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://infosannio.com/2023/05/19/linchiesta-di-domani-societa-spagnola-e-plusvalenza-le-bugie-della-madre-di-meloni/|title=l'inchiesta di "Domani": "Società spagnola e plusvalenza: le bugie della madre di Meloni"|date=19 May 2023|work=Infosannio from [[Domani (newspaper)|Domani]]|access-date=20 September 2023|archive-date=2 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002170149/https://infosannio.com/2023/05/19/linchiesta-di-domani-societa-spagnola-e-plusvalenza-le-bugie-della-madre-di-meloni/|url-status=live}}</ref> मेलोनीको पालनपोषण रोमको श्रमिक वर्गीय क्षेत्र [[Garbatella|गार्बातेल्ला]]मा भएको थियो। उनका पिता परिवारबाट अलग भएपछि केही वर्षमै, उनी बाल्यकालमा आमाबुबासँग बसेको अपेक्षाकृत सम्पन्न घर [[घरमा लागेको आगलागी]]का कारण नष्ट भएको थियो, त्यसपछि परिवार गार्बातेल्लामा सरेको थियो। उनका परिवारजनका अनुसार उनको बाल्यकाल आर्थिक अभावमा बितेको थियो।<ref name="corriere.it"/> आफ्नो आत्मकथामा मेलोनीले आफ्नो बाल्यकाल तथा परिवार विघटनको अनुभवले आफ्नो राजनीतिक दृष्टिकोण निर्माणमा प्रभाव पारेको उल्लेख गरेकी छन्।<ref name="trtworld.com"/><ref>{{cite web|url=https://www.repubblica.it/politica/2022/08/14/news/giorgia_meloni_la_storia_e_le_radici-359540378/|title=Investigation into M.|date=13 August 2022|access-date=10 May 2023|archive-date=10 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230510215227/https://www.repubblica.it/politica/2022/08/14/news/giorgia_meloni_la_storia_e_le_radici-359540378/|url-status=live}}</ref><ref name="Dell'Arti & Spada 2014" /><ref name="Brezar 2022" /> मेलोनीकी एक दिदी [[Arianna Meloni|आरियाना मेलोनी]] छिन्, जसको जन्म सन् १९७५ मा भएको थियो। उनलाई सन् २०२३ मा ब्रदर्स अफ इटाली पार्टीको राजनीतिक सचिवालय प्रमुख नियुक्त गरिएको थियो। आरियाना [[Francesco Lollobrigida|फ्रान्चेस्को लोल्लोब्रिजिदा]]सँग सम्बन्धमा थिइन्,<ref>{{cite news|last=Spagnoli|first=Sofia|date=27 September 2022|title=Arianna Meloni: chi è la sorella di Giorgia. 'Ti accompagnerò come Sam con Frodo'|trans-title=Arianna Meloni: who is Giorgia's sister. 'I'll accompany you like Sam with Frodo'|url=https://www.quotidiano.net/elezioni/arianna-meloni-sorella-giorgia-1.8120618|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220927112008/https://www.quotidiano.net/elezioni/arianna-meloni-sorella-giorgia-1.8120618|archive-date=27 September 2022|access-date=23 October 2022|work=[[Quotidiano Nazionale]]|language=it}}</ref> जो २२ अक्टोबर २०२२ देखि [[इटालीका कृषि मन्त्री]]का रूपमा कार्यरत छन्।<ref>{{cite web|date=23 October 2022|title=Cos'è il Ministero della Sovranità alimentare e cosa significa|trans-title=What is the Ministry of Food Sovereignty and what it means|url=https://quifinanza.it/economia/video/ministero-sovranita-alimentare-cosa-significa-francesco-lollobrigida/672881/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221023212235/https://quifinanza.it/economia/video/ministero-sovranita-alimentare-cosa-significa-francesco-lollobrigida/672881/|archive-date=23 October 2022|access-date=23 October 2022|website=QuiFinanza|language=it}}</ref> === शिक्षा तथा प्रारम्भिक राजनीतिक सक्रियता === सन् १९९२ मा, १५ वर्षको उमेरमा, मेलोनी [[Youth Front (Italy)|युथ फ्रन्ट]]मा आबद्ध भइन्, जुन नव-फासिस्ट राजनीतिक दल [[Italian Social Movement]] (एमएसआई) को युवा संगठन थियो। उक्त दल सन् १९९५ मा विघटन भएको थियो।<ref name="Pietromarchi 2022" /> यस अवधिमा उनले {{lang|it|Gli Antenati}} ('पूर्वजहरू') नामक विद्यार्थी समन्वय समूह स्थापना गरिन्, जसले मन्त्री [[Rosa Russo Iervolino|रोसा रूसो इएर्भोलिनो]]द्वारा प्रवर्द्धित सार्वजनिक शिक्षा सुधारविरुद्धको आन्दोलनमा भाग लिएको थियो।<ref>{{cite web|last=Fontana|first=Simone|date=28 July 2022|title=Da dove arriva Giorgia Meloni, l'ultima fiamma della destra|trans-title=Where does Giorgia Meloni, the last flame of the right, come from|url=https://www.laregione.ch/estero/estero/1597310/da-dove-arriva-giorgia-meloni-l-ultima-fiamma-della-destra|access-date=21 September 2022|website=[[laRegione Ticino]]|language=it|archive-date=7 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220807111359/https://www.laregione.ch/estero/estero/1597310/da-dove-arriva-giorgia-meloni-l-ultima-fiamma-della-destra|url-status=live}}</ref> सन् १९९६ मा, उनी उत्तर-फासिस्ट [[National Alliance (Italy)|नेशनल एलायन्स]] (एएन) को विद्यार्थी संगठन [[Student Action (Italy)|स्टुडेन्ट एक्शन]]की राष्ट्रिय नेतृ बनिन्। नेशनल एलायन्स एमएसआईको [[राष्ट्रिय रूढिवादी]] उत्तराधिकारी दल थियो। उनले [[इटालीको शिक्षा मन्त्रालय]]द्वारा स्थापित विद्यार्थी सङ्घ–संस्थाहरूको मञ्चमा उक्त आन्दोलनको प्रतिनिधित्व गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|date=10 August 2022|title='Woman, mother, Christian' guides Italian far-right to brink of power|url=https://www.euractiv.com/section/elections/news/woman-mother-christian-guides-italian-far-right-to-brink-of-power/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220822125300/https://www.euractiv.com/section/elections/news/woman-mother-christian-guides-italian-far-right-to-brink-of-power/|archive-date=22 August 2022|access-date=21 September 2022|website=[[Euractiv]]}}</ref> सन् १९९८ मा, प्राथमिक निर्वाचनमा विजयी भएपछि, मेलोनी [[province of Rome|रोम प्रान्त]]को परिषद् सदस्यमा निर्वाचित भइन् र सन् २००२ सम्म उक्त पदमा कार्यरत रहिन्। सन् २००० मा उनी राष्ट्रिय निर्देशकमा निर्वाचित भइन् तथा सन् २००४ मा [[Youth Action (Italy)|युथ एक्शन]]—नेशनल एलायन्स (एएन) को युवा संगठन—की पहिलो महिला अध्यक्ष बनिन्। यी वर्षहरूमा उनले बाल हेरचाहकर्ता (न्यानी), वेट्रेस तथा रोमका सबैभन्दा प्रसिद्ध [[nightclub|नाइटक्लब]]हरूमध्ये एक [[:it:Piper Club|पाइपर क्लब]]मा बारटेन्डरका रूपमा पनि काम गरिन्।<ref>{{cite news|orig-date=17 January 2013|title=Meloni, da barman a tata... a ministro: 'Ho fatto tutti i lavori e ne sono fiera'|trans-title=Meloni, from barman to nanny... to minister: 'I did all the jobs and I'm proud of it'|language=it|work=Blitz Quotidiano|url=https://www.blitzquotidiano.it/politica-italiana/meloni-barman-tata-ministro-ho-fatto-tutti-lavori-vado-fiera-1450587/|url-status=live|access-date=14 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20210422135929/https://www.blitzquotidiano.it/politica-italiana/meloni-barman-tata-ministro-ho-fatto-tutti-lavori-vado-fiera-1450587/|archive-date=22 April 2021|date=17 April 2020}}</ref><ref>{{cite news|last=Guerzoni|first=Monica|date=17 January 2013|title=Giorgia Meloni: 'Io militante ventenne e i Lego con la figlia di Fiorello'|trans-title=Giorgia Meloni: 'I'm a militant in my twenties and Lego with Fiorello's daughter'|language=it|work=[[Corriere della Sera]]|url=http://www.corriere.it/politica/13_gennaio_17/meloni-fiorello-politica-guerzoni_7ddfc190-607a-11e2-bd7d-debf946ea0b6.shtml|url-status=live|access-date=14 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20210331123122/https://www.corriere.it/politica/13_gennaio_17/meloni-fiorello-politica-guerzoni_7ddfc190-607a-11e2-bd7d-debf946ea0b6.shtml|archive-date=31 March 2021}}</ref> मेलोनीले सन् १९९६ मा ''Istituto tecnico professionale di Stato Amerigo Vespucci'' बाट स्नातक तहको शिक्षा पूरा गरेकी थिइन्।<ref name="money.it/che-scuola"/><ref name="amerigovespucci.edu.it/la-storia">{{cite web|title=La Storia|url=https://www.amerigovespucci.edu.it/la-scuola/la-storia/|website=L'Istituto Professionale di Stato per l'Enogastronomia e l'Ospitalità. Amerigo Vespucci|access-date=24 May 2023|language=it-IT|archive-date=24 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230524145422/https://www.amerigovespucci.edu.it/la-scuola/la-storia/|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230524145422/https://www.amerigovespucci.edu.it/la-scuola/la-storia/ |date=24 May 2023 }}</ref><ref name="Biography">{{cite web|url=http://www.sitiarcheologici.palazzochigi.it/www.governo.it/novembre%202011/www.governo.it/Governo/Biografie/ministri/Meloni_Giorgia.html|title=Biografia del ministro Giorgia Meloni|trans-title=Biography of Minister Giorgia Meloni|language=it|publisher=[[Chigi Palace]]|date=November 2011|access-date=14 August 2022|archive-date=31 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210331122339/http://www.sitiarcheologici.palazzochigi.it/www.governo.it/novembre%202011/www.governo.it/Governo/Biografie/ministri/Meloni_Giorgia.html|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210331122339/http://www.sitiarcheologici.palazzochigi.it/www.governo.it/novembre%202011/www.governo.it/Governo/Biografie/ministri/Meloni_Giorgia.html |date=31 March 2021 }}</ref> सन् २००६ मा [[इटालीको संसद]]मा निर्वाचित भएपछि, उनले आफ्नो [[जीवनवृत्त (CV)|जीवनवृत्त]]मा आफूले ६०/६० अङ्कसहित भाषासम्बन्धी उच्च माध्यमिक डिप्लोमा प्राप्त गरेको तथा "''Diploma di liceo linguistico; Giornalista''" (भाषा उच्च माध्यमिक डिप्लोमा; पत्रकार) हासिल गरेको उल्लेख गरेकी थिइन्।<ref name="camera.it/leg">*{{cite web|title=MELONI Giorgia|url=https://www.camera.it/leg18/29?tipoAttivita=&tipoVisAtt=&tipoPersona=&shadow_deputato=302103&idLegislatura=18|website=XVIII Legislatura – Deputati e Organi – Scheda deputato|publisher=[[Chamber of Deputies (Italy)]]|access-date=24 May 2023|language=it}} *{{cite web|title=MELONI Giorgia|url=https://leg16.camera.it/29?shadow_deputato=302103&idpersona=302103|website=XVI Legislatura – Deputati e Organi Parlamentari – Scheda deputato|publisher=[[camera.it]]|access-date=24 May 2023|archive-date=9 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230409092148/https://leg16.camera.it/29?shadow_deputato=302103&idpersona=302103|url-status=live}} *{{cite web|title=MELONI Giorgia|url=https://leg15.camera.it/cartellecomuni/leg15/include/contenitore_dati.asp?deputato=d302103&Pagina=Deputati/Composizione/SchedeDeputati/SchedeDeputati.asp%3Fdeputato=d302103&Vis=1&Nominativo=MELONI%20Giorgia|website=XV legislatura – Deputati – La scheda personale|publisher=camera.it|access-date=24 May 2023|archive-date=6 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230406221947/https://leg15.camera.it/cartellecomuni/leg15/include/contenitore_dati.asp?deputato=d302103&Pagina=Deputati%2FComposizione%2FSchedeDeputati%2FSchedeDeputati.asp%3Fdeputato%3Dd302103&Vis=1&Nominativo=MELONI%20Giorgia|url-status=live}}</ref> यस विषयले केही विवाद उत्पन्न गर्यो, किनकि ''Istituto tecnico professionale di Stato Amerigo Vespucci'' कुनै भाषा-केन्द्रित उच्च माध्यमिक विद्यालय नभई आतिथ्य तथा व्यावसायिक शिक्षा प्रदान गर्ने संस्था थियो।<ref name="money.it/che-scuola"/><ref name="amerigovespucci.edu.it/la-storia"/> उक्त संस्थाले भाषासम्बन्धी डिप्लोमा प्रदान गर्दैनथ्यो; बरु विद्यार्थीले रोजेको अध्ययनक्रमअनुसार शेफ, वेटर, मनोरञ्जनकर्मी, पर्यटक मार्गदर्शक वा होस्टेसजस्ता पेशागत योग्यताका प्रमाणपत्र प्रदान गर्थ्यो। मेलोनीले उक्त संस्थामा कुन अध्ययनक्रम रोजेकी थिइन् भन्ने सार्वजनिक रूपमा स्पष्ट छैन।<ref name="amerigovespucci.edu.it/la-storia"/><ref name="money.it/che-scuola">{{cite web|last=Nuzzo|first=Alessandro|date=1 September 2022|title=Che scuola ha fatto Giorgia Meloni: cosa sappiamo sul curriculum della leader di FdI|trans-title=What school did Giorgia Meloni go to: what do we know about the curriculum of the FdI leader|url=https://www.money.it/che-scuola-ha-fatto-giorgia-meloni-cosa-sappiamo-curriculum-leader-fdi|access-date=21 September 2022|website=Money.it|language=it|archive-date=1 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220901205943/https://www.money.it/che-scuola-ha-fatto-giorgia-meloni-cosa-sappiamo-curriculum-leader-fdi|url-status=live}}</ref> मेलोनीले आफूले अध्ययन गरेको आतिथ्यसम्बन्धी संस्थान पछि ''Centro di Formazione Professionale Ernesto Nathan'' मा रूपान्तरण भई विदेशी भाषासम्बन्धी डिप्लोमा प्रदान गर्न थालेको बताएकी थिइन्। तर व्यावसायिक प्रशिक्षण केन्द्रहरूलाई डिप्लोमा प्रदान गर्ने अधिकार हुँदैन। ''Centro di Formazione Professionale Ernesto Nathan'' ले मुख्यतः सौन्दर्यकर्मी तथा कपाल सजावटसम्बन्धी व्यवसायका लागि व्यावसायिक योग्यता प्रदान गर्दछ।<ref>{{cite web|date=23 May 2023|url=https://www.comune.roma.it/web/it/scheda-servizi.page?contentId=INF60570|title=Centro di Formazione Professionale "Ernesto Nathan"|trans-title='Ernesto Nathan' Professional Training Center|language=it|website=Rome City Council|access-date=23 May 2023|archive-date=23 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230523132229/https://www.comune.roma.it/web/it/scheda-servizi.page?contentId=INF60570|url-status=live}}</ref> == राजनीतिक जीवन == === युवा मामिला मन्त्री === [[File:Giorgia Meloni daticamera 2008.jpg|thumb|upright|left|सन् २००८ मा युवा नीतिसम्बन्धी मन्त्रीका रूपमा मेलोनी|alt=प्रतिनिधि सभाका लागि सन् २००८ को मेलोनीको तस्बिर]] [[2006 Italian general election|सन् २००६ को इटालीको आम निर्वाचन]]मा मेलोनी [[National Alliance (Italy)|नेशनल एलायन्स]] (AN) का तर्फबाट [[Chamber of Deputies (Italy)|प्रतिनिधि सभा]] सदस्यमा निर्वाचित भइन्। त्यसपछि उनी उक्त सभाकी इतिहासकै सबैभन्दा कम उमेरकी उपाध्यक्ष बनिन्।<ref>{{cite web|date=21 September 2022|title=Meloni: Italy's far-right 'Christian mother' on brink of power|url=https://www.france24.com/en/live-news/20220921-meloni-italy-s-far-right-christian-mother-on-brink-of-power|access-date=21 September 2022|website=[[France 24]]|publisher=[[Agence France-Presse]]|archive-date=25 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220925050828/https://www.france24.com/en/live-news/20220921-meloni-italy-s-far-right-christian-mother-on-brink-of-power|url-status=live}}</ref> सन् २००६ देखि उनले पत्रकारका रूपमा पनि कार्य गर्न थालिन्।<ref>{{cite web|url=http://www.odg.roma.it/ricerca.php|title=Ordine dei giornalisti del Lazio|trans-title=Lazio पत्रकार महासङ्घ|language=it|publisher=[[Italian Order of Journalists]]|date=2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20110303201224/http://www.odg.roma.it/ricerca.php|archive-date=3 March 2011|access-date=14 August 2022}}</ref> सन् २००६ मा मेलोनीले [[third Berlusconi government|तेस्रो बर्लुस्कोनी सरकार]]द्वारा पारित ती कानुनहरूको समर्थन गरेकी थिइन्, जसले प्रधानमन्त्री तथा सञ्चार उद्यमी [[Silvio Berlusconi]]का कम्पनीहरूलाई लाभ पुर्‍याएका थिए र उनीसँग सम्बन्धित जारी न्यायिक मुद्दाहरूलाई समेत ढिलाइ गरेका थिए। यस विषयमा मेलोनीले भनिन्, “यी कानुनहरूलाई सन्दर्भअनुसार बुझ्न आवश्यक छ। ती कानुन सिल्भियो बर्लुस्कोनीले आफ्ना लागि बनाएका थिए, तर ती पूर्ण रूपमा न्यायोचित कानुनहरू हुन्।”<ref>{{cite web|date=7 December 2006|title=Giorgia Meloni|url=http://www.melba.it/csf/articolo.asp?articolo=341|archive-url=https://web.archive.org/web/20071012233156/http://www.melba.it/csf/articolo.asp?articolo=341|archive-date=12 October 2007|access-date=11 August 2022|website=Corsera Magazine|language=it}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071012233156/http://www.melba.it/csf/articolo.asp?articolo=341 |date=12 October 2007 }}</ref> [[2008 Italian general election|अप्रिल २००८ को आम निर्वाचन]]पछि, ३१ वर्षीया मेलोनीलाई [[fourth Berlusconi government|चौथो बर्लुस्कोनी सरकार]]मा [[Italian Minister of Youth|युवा नीतिसम्बन्धी मन्त्री]] नियुक्त गरियो। उनले यो पद १६ नोभेम्बर २०११ सम्म सम्हालिन्, जब वित्तीय सङ्कट र [[2011 Rome demonstration|जनविरोध प्रदर्शन]]का कारण बर्लुस्कोनी प्रधानमन्त्री पदबाट राजीनामा दिन बाध्य भए।<ref>{{Cite web|last=Naím|first=Moisés|date=19 September 2022|title=Who is Giorgia Meloni?|url=https://english.elpais.com/opinion/the-global-observer/2022-09-19/who-is-giorgia-meloni.html|access-date=21 September 2022|website=[[El País]]|archive-date=19 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220919174203/https://english.elpais.com/opinion/the-global-observer/2022-09-19/who-is-giorgia-meloni.html|url-status=live}}</ref> उनी [[Kingdom of Italy|इटाली राज्य]]को स्थापना (१८६१) यताकी इतिहासमा दोस्रो सबैभन्दा कम उमेरकी मन्त्री थिइन्।<ref name="Il Sole 24 Ore 2013">{{cite news|url=http://argomenti.ilsole24ore.com/giorgia-meloni.html|title=Giorgia Meloni|work=[[Il Sole 24 Ore]]|language=it|date=8 February 2013|access-date=14 August 2022|archive-date=26 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226160946/http://argomenti.ilsole24ore.com/giorgia-meloni.html|url-status=live}}</ref> अगस्ट २००८ मा उनले इटालीका खेलाडीहरूलाई [[2008 Summer Olympics|बेइजिङ ओलम्पिक खेलकुद]]को उद्घाटन समारोह बहिष्कार गर्न आह्वान गरिन्। यो आह्वान [[Sinicization of Tibet|तिब्बतप्रति चीन सरकारले अपनाएको नीतिको]] विरोधस्वरूप गरिएको थियो। उनको उक्त अभिव्यक्तिको तत्कालीन प्रधानमन्त्री बर्लुस्कोनी तथा विदेशमन्त्री [[Franco Frattini]]ले आलोचना गरेका थिए।<ref>{{cite news|url=https://loccidentale.it/giorgia-meloni-a-tatanka-ho-chiesto-un-gesto-non-di-non-gareggiare/|title=Giorgia Meloni a Tatanka: 'Ho chiesto un gesto, non di non gareggiare'|trans-title=जर्जिया मेलोनीले टाटाङ्कालाई भनिन्: ‘मैले प्रतिस्पर्धा नगर्न होइन, एउटा प्रतीकात्मक कदम चाल्न आग्रह गरेकी थिएँ’|work=[[L'Occidentale]]|language=it|date=6 August 2008|access-date=14 August 2022|archive-date=6 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220806143841/https://loccidentale.it/giorgia-meloni-a-tatanka-ho-chiesto-un-gesto-non-di-non-gareggiare/|url-status=live}}</ref> सन् २००९ मा उनको पार्टी [[Forza Italia (1994)|फोर्जा इटालिया]] (FI) सँग विलय भई [[The People of Freedom]] (PdL) मा परिणत भयो, र मेलोनीले एकीकृत पार्टीको युवा संगठन [[Young Italy (2009)|यङ इटाली]]को अध्यक्षता सम्हालिन्।<ref name="Il Sole 24 Ore 2013"/> सोही वर्ष उनले [[euthanasia|इच्छामृत्यु]] विरुद्धको अध्यादेश कानुनको पक्षमा मतदान गरिन्।<ref>{{cite news|last=Telese|first=Luca|date=8 February 2009|url=https://www.ilgiornale.it/news/meloni-caro-fini-ecco-perch-non-ti-seguo.html|title=La Meloni: 'Caro Fini, ecco perché non ti seguo'|trans-title=मेलोनी: ‘प्रिय फिनी, म किन तपाईंको पछाडि लाग्दिनँ’|work=[[Il Giornale]]|language=it|access-date=14 August 2022|archive-date=14 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220814115349/https://www.ilgiornale.it/news/meloni-caro-fini-ecco-perch-non-ti-seguo.html|url-status=live}}</ref> नोभेम्बर २०१० मा उनले मन्त्रालयका तर्फबाट “'''भविष्यको अधिकार'''” ({{lang|it|Diritto al Futuro}}) नामक ३० करोड युरोको कार्यक्रम सार्वजनिक गरिन् ({{Inflation/year|EU}} अनुसार लगभग € मिलियन बराबर)। यसको उद्देश्य युवाहरूमा लगानी गर्नु थियो। यस कार्यक्रमअन्तर्गत नयाँ उद्यमीहरूका लागि प्रोत्साहन, अस्थायी कामदारहरूका लागि बोनस तथा उत्कृष्ट विद्यार्थीहरूका लागि ऋण सुविधा लगायत पाँचवटा प्रमुख पहलहरू समावेश थिए।<ref>{{cite web|url=https://www.confinionline.it/detail.aspx?id=21382&l=it|title=Diritto al futuro: 300 milioni di euro per il domani dei giovani|trans-title=भविष्यको अधिकार: युवाहरूको भविष्यका लागि ३० करोड युरो|website=Confini Online|language=it|date=3 December 2010|access-date=11 August 2022|archive-date=25 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220925105136/https://www.confinionline.it/detail.aspx?id=21382&l=it|url-status=live}}</ref> नोभेम्बर २०१२ मा उनले [[The People of Freedom|PdL]] को नेतृत्वका लागि [[Angelino Alfano]] विरुद्ध उम्मेदवारी दिने घोषणा गरिन्। यो कदम पार्टीले [[Monti government|मोन्ती सरकार]]लाई दिएको समर्थनको विरोधमा थियो। पार्टीभित्रको प्राथमिक निर्वाचन रद्द भएपछि उनले [[Ignazio La Russa]] र [[Guido Crosetto]] सँग मिलेर मोन्ती-विरोधी राजनीतिक अभियान सुरु गरिन्। उनीहरूले पार्टीभित्र नवीकरणको माग गर्दै तत्कालीन नेतृत्व तथा [[Silvio Berlusconi|बर्लुस्कोनी]]को नेतृत्व शैलीको पनि आलोचना गरे।<ref>{{cite news|last=Sala|first=Alessandro|date=20 November 2012|url=http://www.corriere.it/politica/12_novembre_29/primarie-pdl-rabbia-giovani-meloni-cattaneo_90f27118-3a16-11e2-8e20-34fd72ebaa93.shtml|title=Pdl, primarie in fumo. La rabbia dei giovani|trans-title=पीडीएलको प्राथमिक निर्वाचन असफल, युवाहरूको आक्रोश|work=[[Corriere della Sera]]|language=it|access-date=14 August 2022|archive-date=12 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140512223714/http://www.corriere.it/politica/12_novembre_29/primarie-pdl-rabbia-giovani-meloni-cattaneo_90f27118-3a16-11e2-8e20-34fd72ebaa93.shtml|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.repubblica.it/politica/2012/12/20/news/crosetto_meloni_via_dal_pdl-49183057/|title=Crosetto e Meloni dal Pdl a 'Fratelli d'Italia': trattativa con La Russa su nome e simbolo|trans-title=क्रोसेत्तो र मेलोनी PdL बाट ‘फ्रातेली द'इटालिया’तर्फ: नाम र प्रतीकबारे ला रूसासँग छलफल|work=[[La Repubblica]]|language=it|date=20 December 2012|access-date=14 August 2022|archive-date=24 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190924185352/https://www.repubblica.it/politica/2012/12/20/news/crosetto_meloni_via-dal-pdl-49183057/|url-status=live}}</ref> == इटालीको प्रधानमन्त्री == पार्टीहरू र राष्ट्रपति सर्जियो माटारेला,<ref name=":0">{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-63327290|title=Italy Meloni: Far-right leader agrees to form government|last=Kirby|first=Paul|date=21 October 2022|work=[[BBC News]]|access-date=21 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221021200052/https://www.bbc.com/news/world-europe-63327290|archive-date=21 October 2022|url-status=live}}</ref><ref name=":1">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2022/10/21/world/europe/giorgia-meloni-new-italian-government.html|title=Giorgia Meloni Gets Go-Ahead for New Italian Government|last=Horowitz|first=Jason|date=21 October 2022|work=The New York Times|access-date=21 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221021201738/https://www.nytimes.com/2022/10/21/world/europe/giorgia-meloni-new-italian-government.html|archive-date=21 October 2022|issn=0362-4331|url-status=live}}</ref><ref name=":2">{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-63327290|title=Italy Meloni: Far-right leader agrees to form government|date=21 October 2022|website=[[The Local]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221021095848/https://www.thelocal.it/20221021/far-right-leader-meloni-set-to-be-named-italys-first-woman-pm/|archive-date=21 October 2022|url-status=live|access-date=21 October 2022}}</ref> २०२२ इटालियन सरकार गठनको भागको रूपमा परम्परागत वार्ता पछि, मेलोनीले नयाँ सरकार गठन गर्ने कार्य स्वीकार गरे र मेलोनी क्याबिनेट घोषणा गरे, जुन २२ अक्टूबर मा आधिकारिक रूपमा शपथ ग्रहण भयो। <ref name=":3">{{cite news|url=https://www.rainews.it/maratona/2022/10/consultazioni-con-il-presidente-della-repubblica-per-il-nuovo-governo-92e01557-486a-43f5-b45d-57207f7f329d.html|title=Il governo Meloni giura oggi al Quirinale|date=21 October 2022|access-date=21 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221021134007/https://www.rainews.it/maratona/2022/10/consultazioni-con-il-presidente-della-repubblica-per-il-nuovo-governo-92e01557-486a-43f5-b45d-57207f7f329d.html|archive-date=21 October 2022|publisher=[[RAI]]|language=it|trans-title=The Meloni government swears today at the Quirinale|postscript=. Updated as of 22 October 2022.|url-status=live}}</ref><ref name=":4">{{cite news|url=https://tg24.sky.it/politica/2022/10/21/governo-meloni-ultime-news|title=Nuovo governo, le news. Alle 10 il giuramento di Giorgia Meloni e dei ministri|date=21 October 2022|access-date=21 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221021134336/https://tg24.sky.it/politica/2022/10/21/governo-meloni-ultime-news|archive-date=21 October 2022|language=it|trans-title=New government, the news. At 10 the oath of Giorgia Meloni and the ministers|postscript=. Updated as of 22 October 2022.|url-status=live|website=[[Sky TG24]]}}</ref><ref name=":5">{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/world/2022/10/21/giorgia-meloni-silvio-berlusconi-italy/|title=Meloni sworn in as Italy's first female prime minister|last1=Harlan|first1=Chico|date=21 October 2022|work=[[The Washington Post]]|access-date=22 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221021231732/https://www.washingtonpost.com/world/2022/10/21/giorgia-meloni-silvio-berlusconi-italy/|archive-date=21 October 2022|last2=Pitrelli|first2=Stefano|issn=0190-8286|url-status=live}}</ref> उनी प्रधानमन्त्रीको पद धारण गर्ने पहिलो महिला हुन्।<ref name=":6">{{cite news|url=https://www.reuters.com/world/europe/italys-meloni-meets-president-set-become-prime-minister-2022-10-21/|title=Meloni takes charge as PM as Italy swings to the right|last1=Amante|first1=Angelo|date=21 October 2022|work=[[Reuters]]|access-date=21 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221021102408/https://www.reuters.com/world/europe/italys-meloni-meets-president-set-become-prime-minister-2022-10-21/|archive-date=21 October 2022|last2=Weir|first2=Keith|url-status=live}}</ref><ref name=":7">{{cite news|url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/presidential-palace-giorgia-meloni-forms-government-giving-italy-91866408|title=Presidential palace says Giorgia Meloni forms government, giving Italy first far-right-led coalition since World War II|date=21 October 2022|access-date=21 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221022000948/https://abcnews.go.com/International/wireStory/presidential-palace-giorgia-meloni-forms-government-giving-italy-91866408|archive-date=22 October 2022|agency=[[Associated Press]]|url-status=live|website=[[ABC News]]}}</ref><ref name=":8">{{cite news|url=https://www.france24.com/en/live-news/20221021-far-right-meloni-set-to-become-italy-s-first-woman-pm|title=Far-right Meloni set to become Italy's first woman PM|date=21 October 2022|access-date=21 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221021100236/https://www.france24.com/en/live-news/20221021-far-right-meloni-set-to-become-italy-s-first-woman-pm|archive-date=21 October 2022|publisher=[[Agence France-Presse]]|url-status=live|website=[[France 24]]}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} {{Prime ministers of Italy}} [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:सन् १९७७ मा जन्म]] [[श्रेणी:इटालीका प्रधानमन्त्रीहरू]] 97anu801zepcexqu79nbs2mqbo1zeng 0 128796 1372395 1371021 2026-08-27T04:29:55Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1372395 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = | pushpin_map = बागमती गाउँपालिका, मकवानपुर#मकवानपुर जिल्ला#बागमती प्रदेश#नेपाल <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[मकवानपुर जिल्ला|मकवानपुर]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-3/district-makwanpur/bagmati?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = सर्केश घलान <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = फणिन्द्रकुमार तिमल्सिना <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 311.79<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=3&district=34&municipality=10|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 30425 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27|19|07|N|85|24|46|E|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५७ | blank_name = केन्द्र | blank_info = वडा नं. ४ झुरझरे | website = [https://bagmatimunmakawanpur.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''बागमती गाउँपालिका''' [[मकवानपुर जिल्ला]]का ८ [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[राईगाउँ]], [[फापरबारी]] र [[बेतिनी, मकवानपुर|बेतिनी]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार बागमती गाउँपालिकाको कुल जनसङ्ख्या ३०,४२५ रहेको छ भने यहाँ ६,४६० घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> == वडागत विभाजन र जनसङ्ख्या == यस गाउँपालिकालाई ९ वटा वडाहरूमा विभाजन गरिएको छ। वडागत विवरण, क्षेत्रफल र जनघनत्वको विस्तृत तथ्याङ्क तलको तालिकामा दिइएको छ: {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |+ बागमती गाउँपालिकाको वडागत विभाजन, जनसङ्ख्या र जनघनत्व (२०७८) |- ! वडा नं. !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या ([[राष्ट्रिय जनगणना २०७८|वि.सं २०७८]]) !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[राईगाउँ]] (१-३) || २,६५८ || २३.१२ || ११४.९७ |- | २ || [[राईगाउँ]] (४-७) || ४,४१८ || ३७.१६ || ११८.८९ |- | ३ || [[राईगाउँ]] (८-९) || २,००७ || ४६.५४ || ४३.१२ |- | ४ || [[फापरबारी]] (१) || ३,४६६ || २३.६५ || १४६.५५ |- | ५ || [[फापरबारी]] (२) || ३,७६२ || २२.१६ || १६९.७७ |- | ६ || [[फापरबारी]] (३,७,८) || ३,३५२ || २७.१३ || १२३.५५ |- | ७ || [[फापरबारी]] (४-५) || ३,१५८ || ३४.९७ || ९०.३१ |- | ८ || [[फापरबारी]] (६,९) || ३,८७९ || ३३.१९ || ११६.८७ |- | ९ || [[बेतिनी, मकवानपुर|बेतिनी]] || २,७२५ || ६४.०२ || ४२.५६ |- ! colspan="2" | जम्मा !! ३०,४२५ !! ३११.७९ !! ९७.५८ |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{मकवानपुर जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[https://dccmakwanpur.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, मकवानपुर] [[श्रेणी:मकवानपुर जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:बागमती प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] 5ea8kuhw4xgmb3i5y07aynmj8xs0oon 1 133196 1372374 1145911 2026-08-26T20:05:08Z ~2026-46392-45 80543 /* खोटाङ जिल्ला मा खोइ केको सुविधा छ */ नयाँ खण्ड 1372374 wikitext text/x-wiki {{विकिपरियोजना नेपाल|class=सुरूवात|importance=उच्च}} == खोटाङ जिल्ला मा खोइ केको सुविधा छ == मलाई ला्थ्यो हाम्रो जिल्लाको पनि केही सुविधा आउँछ मानी लिउ आईले सम्मको 1 खोलाको पक्की पुल राम्रो छोइन क तै हो हाम्रो भोट तै हो हाम्रो हक र अधिकार फेरि आउ भोट माग्नुलाई मासु भाट खियार पठुला हाई ई अ म पिडी ओ क [[विशेष:Contributions/&#126;2026-46392-45|&#126;2026-46392-45]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:&#126;2026-46392-45|वार्तालाप]]) ०१:५०, २७ अगस्ट २०२६ (नेपाली समय) k0e9t76v659micwb06hm2zr0z0eft8i 1372375 1372374 2026-08-26T20:06:58Z ~2026-46392-45 80543 /* खोटाङ जिल्ला मा खोइ केको सुविधा छ */ जुन जोगी आयानी कान चिरेको 1372375 wikitext text/x-wiki {{विकिपरियोजना नेपाल|class=सुरूवात|importance=उच्च}} == खोटाङ जिल्ला मा खोइ केको सुविधा छ == मलाई ला्थ्यो हाम्रो जिल्लाको पनि केही सुविधा आउँछ मानी लिउ आईले सम्मको 1 खोलाको पक्की पुल राम्रो छोइन क तै हो हाम्रो भोट तै हो हाम्रो हक र अधिकार फेरि आउ भोट माग्नुलाई मासु भाट खियार पठुला हाई ई अ म पिडी ओ क [[विशेष:Contributions/&#126;2026-46392-45|&#126;2026-46392-45]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:&#126;2026-46392-45|वार्तालाप]]) ०१:५०, २७ अगस्ट २०२६ (नेपाली समय)खोटाङ्ग hafbrnyvc5i4xiz0yq6irm5kp0rbh9d 0 145075 1372393 1297836 2026-08-27T03:59:07Z Janak Bhatta 10885 ठुटो लेख 1372393 wikitext text/x-wiki '''जय प्रताप राणा''' (जन्म १९३८, मृत्यु मार्च १६, [[सन् २००४|२००४]] मा बाल्टिमोर, [[मेरिल्यान्ड|मेरील्याण्डमा]] ) – [[नेपाल|नेपाली]] कूटनीतिज्ञ उनी अध्ययनका क्रममा [[भारत]], [[संयुक्त अधिराज्य|ग्रेट ब्रिटेन]] र [[संयुक्त राज्य अमेरिका|संयुक्त राज्य अमेरिका पुगेका थिए]]। उनले १९६१ मा नेपाल अधिराज्यको कूटनीतिक सेवा प्रवेश गर्दै, ग्रेट ब्रिटेन, संयुक्त राज्य अमेरिका र भारतका दूतावासहरूमा सेवा गरेका थिए। उनी १९८५-१९९१ मा [[संयुक्त राष्ट्र सङ्घ|संयुक्त राष्ट्र संघमा]] नेपालको स्थायी प्रतिनिधिका रूपमा कार्यभार सम्हालेका थिए ।उनले [[संयुक्त राष्ट्र महासभा|महासभाका]] उपाध्यक्ष र महासभा समितिका अध्यक्ष जस्ता महत्वपूर्ण पदभार सम्हाल्दै अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा र निशस्त्रीकरण मामिलामा महत्वपूर्ण याेगदान पुर्याएका छन् । उनी १९९२ मा अवकाश लिइ नेपालमा वातावरणीय मुद्दाहरूमा अग्रसर भए; उनी जनवरी २००२ मा [[संयुक्त राज्य अमेरिका|संयुक्त राज्य अमेरिकाका]] लागि राजदूत नियुक्त भएर कूटनीतिक काममा फर्किए। लामो रोग पछि (पदमा छँदै) उनको अवसान भयो। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== {{ठुटो}} [[श्रेणी:सन् २००४ मा मृत्यु]] [[श्रेणी:नेपाली कूटनीतिज्ञहरू]] 7a380xy9ssdb071t0o5e4xk8kqe6kyy 1 149392 1372376 1349588 2026-08-26T21:39:55Z Rikhalya 80262 /* लेख यथार्थ संग छेडखानी गरि आफ्नो मनलाग्दी लेखिएको पाईयो केही कुरा */ टिप्पणी 1372376 wikitext text/x-wiki == लेख यथार्थ संग छेडखानी गरि आफ्नो मनलाग्दी लेखिएको पाईयो केही कुरा == पाण्डे बाट जैसि बाहुन र भट्ट उपाधी पाएको ले भट्ट लेखाएको भन्ने कुरा कसरी र कसले उपाधी दियो कसरी उपाध्याय बाट जैसी भए भन्ने कुरा लुकाईएको छ। [[विशेष:Contributions/&#126;2026-20199-77|&#126;2026-20199-77]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:&#126;2026-20199-77|वार्तालाप]]) २३:२६, १ अप्रिल २०२६ (नेपाली समय) :लेखमा सुधार गर्नु पर्ने सन्दर्भ सामग्री सहित विषय राख्नु हुन अनुरोध गर्दछौ।[[User:Nirjal stha|nShrestha]] ([[User talk:Nirjal stha|कुरा गर्नुहोस्]]) १५:२९, २ अप्रिल २०२६ (नेपाली समय) :@[[प्रयोगकर्ता:~2026-20199-77|~2026-20199-77]] रिखल्याहरुले दिएको हो। उनिहरुले नै पाण्डेबाट जैसी बाहुन बनाएका थिए। यिनलाई यो कुरा लेख्न सरम आउन्छ। ईतिहास सत्य तथ्य परक लेखिनु पर्छ। मनलागी हैन भन्ने मेरो मान्यता छ। उक्त समयमा यो समस्त भुभाग डोटि राज्यको रिखाली गर्खाको अधीन थियो। जो कुरा यहाँ का ईतिहासविद उल्लेख गर्न चाहदैनन। [[User:Rikhalya|Rikhalya]] ([[User talk:Rikhalya|कुरा गर्नुहोस्]]) ०३:२४, २७ अगस्ट २०२६ (नेपाली समय) ie4q08tqv9s4gfl0j1sv5wfova78ue7 0 151096 1372377 1368305 2026-08-26T23:46:18Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372377 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = अदनान खशोगी | native_name = عدنان خاشقجي | native_name_lang = ar | image = AdnanKhashoggi06 (cropped).JPG | caption = सन् १९८० को दशकमा खशोगी | birth_name = | birth_date = {{Birth date|1935|07|25|df=y}} | birth_place = [[मक्का]], [[साउदी अरब]] | death_date = {{death date and age|2017|06|06|1935|07|25|df=y}} | death_place = [[लन्डन]], [[इङ्ग्ल्यान्ड]] | occupation = व्यवसायी | parents = [[मुहम्मद खशोगी|मोहम्मद खशोगी]]<br />सामिहा अहमद | spouse = {{plainlist| * {{marriage|सोरेया खशोगी <br/> (पूर्वनाम: सान्ड्रा डेली)|1961|1974|end=div.}} * {{marriage|लामिया खशोगी <br/> (पूर्वनाम: लौरा बियानकोलिनी)|1979}} * {{marriage|शाहपरी आजम जाङ्गानेह|1991|2014|end=div.}} }} | partner = जिल डोड | children = ८, जसमा [[नाबिला खशोगी]] समेत | relatives = [[समिरा खशोगी]] (बहिनी) :[[मोहम्मद अल-फयेद]] (भिनाजु) [[सोहेर खशोगी]] (बहिनी)<br/>[[डोडी फयेद]] (भान्जा)<br/>[[जमाल खशोगी]] (भान्जा)<ref name="VOA2018">{{cite web |title=Who is Jamal Khashoggi? |website=VOA |date=12 October 2018 |url=https://www.voanews.com/a/who-is-jamal-khashoggi/4610403.html |access-date=12 October 2018}}</ref><br/>[[इमाद खशोगी]] (भान्जा) | website = {{URL|www.adnankhashoggi.com/}} | footnotes = | other_names = | signature = }} '''अदनान खशोगी''' ({{langx|ar|عدنان خاشقجي|‘Adnān Khāshuqjī}}; २५ जुलाई १९३५ – ६ जुन २०१७) साउदी अरबका व्यवसायी तथा [[हातहतियार व्यापारी]] थिए। उनी आफ्नो व्यावसायिक कारोबार, व्यापक भूराजनीतिक प्रभाव र विलासी जीवनशैलीका लागि परिचित थिए, जसका कारण उनलाई "''मध्यपूर्वका [[Jay Gatsby|महान ग्याट्सबी]]''" भन्ने उपनाम दिइएको थियो।<ref name="nytimes"/><ref name=":2">{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/1985/02/22/arts/lavish-lifestyle-of-a-wheeler-dealer.html|title=Lavish Lifestyle Of a Wheeler-Dealer |last=Salmans|first=Sandra|newspaper=The New York Times |date=22 February 1985 |access-date=5 June 2018|language=en}}</ref> सन् १९८० को दशकको प्रारम्भतिर आफ्नो व्यावसायिक उत्कर्षको समयमा खशोगीको [[net worth|कुल सम्पत्ति]] करिब ४ अर्ब अमेरिकी डलर रहेको अनुमान गरिएको थियो। उनले पश्चिमी रक्षा कम्पनीहरू र साउदी सरकारबीच मध्यस्थकर्ताको रूपमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेर आफ्नो सम्पत्ति आर्जन गरेका थिए।<ref name="The Guardian">{{cite news |author=David Leigh and Rob Evans|title=Biography: Adnan Khashoggi |url=https://www.theguardian.com/world/2007/jun/08/bae52 |website=[[The Guardian]] |publisher=Guardian News and Media Limited |access-date=29 January 2012 |location=London |date=7 June 2007}}</ref> खशोगी [[Triad International|ट्रायड इन्टरनेसनल होल्डिङ कम्पनी]]का संस्थापक थिए। उक्त कम्पनीले विश्वभर विभिन्न क्षेत्रमा लगानी गरेको थियो, जसमा विलासी होटल, तेल प्रशोधनशाला तथा घरजग्गा व्यवसायसमेत समावेश थिए। सेलिब्रेटी तथा राजनीतिज्ञहरूको सहभागिता हुने भव्य पार्टीहरू आयोजना गर्ने खशोगीको जीवनशैलीका कारण उनी सञ्चारमाध्यममा नियमित रूपमा चर्चाको विषय बनेका थिए। उनको विलासी जीवनशैलीले लोकप्रिय संस्कृतिमा समेत प्रभाव पारेको थियो; यसले [[Queen (band)|क्विन]]का गीतहरूलाई समेत प्रभावित गरेको थियो भने उनी ''[[Lifestyles of the Rich and Famous]]'' जस्ता टेलिभिजन कार्यक्रमहरूमा पनि देखिएका थिए। == प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा == खशोगीको जन्म [[मक्का]]मा [[मुहम्मद खशोगी]]को परिवारमा भएको थियो। उनका पिता [[तुर्क जाति|तुर्क]] मूलका थिए<ref name="Kessler2017">{{cite book|author=Ronald Kessler|title=The Richest Man in the World: The Story of Adnan Khashoggi|url=https://books.google.com/books?id=-Iw2DwAAQBAJ&pg=PT29|date=31 October 2017|publisher=Grand Central Publishing|isbn=978-1-5387-6254-7|page=29}}</ref> र राजा [[इब्न साउद|अब्दुलअजिज अल साउद]]का निजी चिकित्सकका रूपमा कार्यरत थिए।<ref name="pbs">{{cite news |title=About the Bin Laden family |url=https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/binladen/who/family.html |access-date=26 February 2013 |newspaper=PBS}}</ref> उनकी आमा सामिहा अहमद सिरियाली मूलकी साउदी महिला थिइन्।<ref>{{Cite web |date=2017-06-08 |title=Adnan Khashoggi — the man behind the legend |url=https://www.arabnews.com/node/1112196 |access-date=2023-12-07 |website=Arab News |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=9jIxAQAAIAAJ&q=There,+he+met+and+married+Samiha+Ahmed+Setti,+a+warm,+engaging,+and+attractive+Saudi+whose+family+originally+came+from+Syria.+As+one+of+the+few+doctors+in+Saudi|title=Khashoggi: The Rise and Fall of the World's Richest Man |first=Ronald|last=Kessler|date=17 March 1987|publisher=Corgi|isbn=978-0-552-13060-8 |via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite web |title=THE WEEK |url=https://www.theweek.in/ |access-date=2023-12-07 |website=The Week |language=en}}</ref> खशोगीकी बहिनी लेखिका [[समिरा खशोगी]]ले व्यवसायी [[मोहम्मद अल-फयेद]]सँग विवाह गरेकी थिइन् र उनी [[डोडी फयेद]]की आमा थिइन्।<ref name="ponton">{{cite journal|last1=Ponton|first1=Rebecca|title=Soheir Khashoggi: Success Is No Mirage|journal=Woman Abroad Magazine|volume=Sept/Oct 2001|issue=7|url=http://www.rebeccaponton.com/skhashoggi.htm|access-date=7 June 2017|archive-date=9 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170809040801/http://www.rebeccaponton.com/skhashoggi.htm|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170809040801/http://www.rebeccaponton.com/skhashoggi.htm |date=9 August 2017 }}</ref> अर्की बहिनी [[सोहेर खशोगी]] प्रसिद्ध अरब उपन्यासकार हुन्। उनका चर्चित कृतिहरूमा ''Mirage'', ''Nadia's Song'' र ''Mosaic'' पर्दछन्।<ref name="ponton" /> उनका दुई भाइ एसाम खशोगी र आदिल खशोगी थिए। उनले आफ्ना दुई भाइ र आफूलाई जनाउने गरी आफ्नो कम्पनीको नाम ट्रायड कर्पोरेसन राखेका थिए। उनी हत्या गरिएका पत्रकार [[जमाल खशोगी]]का पितृपक्षीय काका थिए। खशोगीले [[Victoria College, Alexandria|भिक्टोरिया कलेज]]मा [[अलेक्जान्ड्रिया]], इजिप्टमा शिक्षा हासिल गरेका थिए।<ref name="pbs" /> उनले [[California State University, Chico|चिको स्टेट]], [[Ohio State University|ओहायो स्टेट]] र [[Stanford University|स्ट्यानफोर्ड विश्वविद्यालय]]मा समेत अध्ययन गरेका थिए। पछि खशोगीले व्यवसायिक करियर अघि बढाउने उद्देश्यले आफ्नो अध्ययन बीचमै छाडेका थिए।<ref name="Historical Dictionary of Brunei Darussalam">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=Bry0sOwstIMC |title=Historical Dictionary of Brunei Darussalam |last=Sidhu |first=Jatswan S. |publisher=Scarecrow Press |year=2009 |isbn=9780810870789 |edition=2, illustrated |page=123}}</ref> == व्यक्तिगत जीवन == [[File:Adnan Khashoggi and wife Lamia.jpg|thumb|left|upright|खशोगी र उनकी पत्नी लामिया]] सन् १९६१ मा खशोगीले २० वर्षीया बेलायती महिला सान्ड्रा डेलीसँग विवाह गरे। उनले इस्लाम धर्म अपनाएर सोरेया खशोगी नाम धारण गरेकी थिइन्। उनीहरूले मिलेर एक छोरी ([[Nabila khashoggi|नाबिला]])<ref>{{cite news |title=Heiress who casts herself as a struggling actress |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/4704434/Heiress-who-casts-herself-as-a-struggling-actress.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140409071226/http://www.telegraph.co.uk/culture/4704434/Heiress-who-casts-herself-as-a-struggling-actress.html |url-status=dead|archive-date=9 April 2014|date=21 September 1996|newspaper=The Telegraph|access-date=8 June 2017}}</ref> र चार छोराहरू (मोहम्मद, खालिद, हुसेन र ओमर) हुर्काए।<ref name=vanity/> अर्की छोरी पेट्रिनाको जन्म सन् १९७४ मा उनीहरूको सम्बन्धविच्छेद भएपछि भएको थियो। सुरुमा उनलाई अदनान खशोगीकी छोरी मानिएको थियो। तर सन् १९९९ मा गरिएको डीएनए परीक्षणबाट उनका जैविक पिता [[Conservative party (UK)|कन्जर्भेटिभ पार्टी]]का राजनीतिज्ञ [[Jonathan Aitken|जोनाथन एट्किन]] भएको पुष्टि भयो।<ref>{{Cite news |last=Ridley |first=Yvonne |author-link=Yvonne Ridley |last2=Calvert |first2=Jonathan |last3= |first3= |date=1999-01-10 |title=Family rallies round Aitken's secret Khashoggi love child |url=https://www.theguardian.com/politics/1999/jan/10/uk.politicalnews2 |access-date=2025-10-23 |work=[[The Guardian]] |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> खशोगीकी दोस्रो पत्नी इटालियन लौरा बियानकोलिनी (विवाह सन् १९७८–२०१७)ले पछि आफ्नो नाम परिवर्तन गरी लामिया खशोगी राखिन्। उनी अदनानसँग भेट हुँदा १७ वर्षकी थिइन्। उनीहरूका एक छोरा थिए।<ref name="vanity" /> अदनानकी तेस्रो कानुनी पत्नी शाहपरी आजम जाङ्गानेह थिइन्। विवाहबाहेक खशोगीले [[harem|हरम]] पनि कायम राखेका थिए र उनले कम्तीमा १२ जना महिलासँग सम्बन्ध राखेको बताइएको थियो, जसलाई उनका "आनन्दका पत्नीहरू" (pleasure wives) भनेर वर्णन गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sounds/play/p0589kjk|title=I was an Arms Dealer's 'Pleasure Wife' - BBC Sounds |website=www.bbc.co.uk |format=podcast}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.rnz.co.nz/national/programmes/ninetonoon/audio/2018670982/jill-dodd-life-in-a-billionaire-s-harem |title=Jill Dodd: Life in a billionaire's harem |date=13 November 2018|website=[[RNZ]] }}</ref> तीमध्ये जिल डोड पनि थिइन्, जो पूर्व मोडल तथा फेसन डिजाइनर थिइन् र उनले सन् १९८० मा खशोगीसँग भेटेकी थिइन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/business/roxy-founder-jill-dodd-was-once-a-pleasure-wife-to-saudi-arms-dealer/3IBM6CGVV2VKK3WCNWXALI7444/|title=Roxy founder's harem past revealed|date=18 March 2024|website=[[The New Zealand Herald]] }}</ref> डोडले उनीहरूको सम्बन्धबारे ''The Currency of Love'' शीर्षकको संस्मरणसमेत लेखेकी छन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.marieclaire.com.au/latest-news/roxy-founder-saudi-billionaire-s-pleasure-wife-1/ |title=Roxy founder Jill Dodd reveals shock history in billionaire's harem |date=29 May 2017 |website=marie claire}}</ref> सन् १९८० को दशकमा खशोगी परिवारले स्पेनको [[Marbella|मार्बेला]]मा ''बराका'' (Baraka) नामक विशाल भिल्ला परिसरमा बसोबास गर्थ्यो, जुन त्यस समयका सबैभन्दा ठूला निजी भिल्ला सम्पदामध्ये एक थियो। त्यहाँ उनीहरूले भव्य पार्टीहरू आयोजना गर्ने गर्थे।<ref name="time1987">{{cite magazine |last1=Stengel |first1=Richard |title=Businessman Adnan Khashoggi's High-Flying Realm |url=https://content.time.com/time/subscriber/article/0,33009,963261-2,00.html |magazine=[[Time (magazine)|Time]] |publisher=[[Time (magazine)|Time]] |access-date=2 October 2024 |pages=2 |date=19 January 1987 |quote=This past Christmas Eve, Khashoggi entertained some 60 guests at his 5,000- acre spread on Spain's postcard Mediterranean coast. For the occasion, La Baraka was transformed into a Moorish palace...}}</ref><ref name="nytimes1985" /> यी पार्टीहरूमा चलचित्रका कलाकार, पप सेलिब्रेटी तथा पूर्व क्यानडेली प्रधानमन्त्री [[Pierre Trudeau|पिएर ट्रुडो]]जस्ता राजनीतिज्ञहरू सहभागी हुने गर्थे।<ref>[http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/1986/08/06/pagina-17/32888863/pdf.html ''Pierre Trudeau, en casa de Khashoggui''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210829185337/http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/1986/08/06/pagina-17/32888863/pdf.html |date=2021-08-29 }}, ''[[La Vanguardia]]'', 6 August 1986; Retrieved 11 February 2012</ref> सन् १९८५ मा सेलिब्रेटी संवाददाता [[Robin Leach|रोबिन लिच]]ले खशोगीले आफ्ना जेठा छोराको जन्मदिनको अवसरमा भियनामा पाँच दिनसम्म चल्ने भव्य पार्टी आयोजना गरेको उल्लेख गरेका थिए। खशोगीको अर्को निवास [[Ol Pejeta Conservancy|ओल पेजेटा संरक्षण क्षेत्र]]मा थियो, जुन [[Laikipia County|लाइकीपिया काउन्टी]], केन्यामा अवस्थित छ। त्यस समय यो क्षेत्र माउन्ट केन्या [[Safari Club|सफारी क्लब]]का रूपमा परिचित थियो। उनको उक्त घरलाई पछि होटलमा रूपान्तरण गरिएको छ, जुन [[Serena Hotels|सेरेना होटल्स]]द्वारा सञ्चालन गरिन्छ।<ref name="standardmedia">{{Cite news |url=https://www.standardmedia.co.ke/business/article/2000039306/ol-pejeta-house-khashoggi-s-decadent-hideout |title=Ol Pejeta House: Khashoggi's decadent hideout |last=Mwongela |first=Ferdinand |access-date=7 June 2017 |work=Standard Digital |date=21 July 2011}}</ref> आर्थिक समस्याहरू सामना गर्नुपरे पनि खशोगीले आफ्नो विलासी जीवनशैलीमा ठूलो खर्च गर्न जारी राखेका थिए।<ref name=vanity/> सन् १९९० सम्ममा उनको [[net worth|कुल सम्पत्ति]] घटेर करिब ८० लाख अमेरिकी डलरमा पुगेको बताइएको थियो।<ref>{{Cite web |url=http://www.theguardian.com/world/2017/jun/07/adnan-khashoggi-obituary|title=Adnan Khashoggi obituary |date=7 June 2017|website=[[The Guardian]] }}</ref> खशोगीको [[Parkinson's disease|पार्किन्सन रोग]]को उपचारका क्रममा [[St Thomas' Hospital|सेन्ट थोमस अस्पताल]], लन्डनमा ६ जुन २०१७ मा निधन भयो।<ref name="onassis">{{cite news |title=Saudi businessman Khashoggi, 'Onassis of the Arab world,' dies |url=http://www.muslimglobal.com/2017/06/saudi-businessman-khashoggi-onassis-of.html|access-date=8 June 2017|newspaper=Muslim Global}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.rainews.it/dl/rainews/articoli/morto-miliardario-khashoggi-c20546f0-1174-4c85-bd7a-997acea077ce.html |title=Morto il miliardario Khashoggi: icona di lusso e ricchezza negli anni '80 – Rai News |publisher=Rainews.it |date=27 November 2013 |access-date=6 June 2017}}</ref> उनको निधन हुँदा उमेर ८१ वर्ष थियो।<ref>{{cite news |url=http://www.arabnews.com/node/1111066/saudi-arabia |title=Saudi businessman Khashoggi, 'Onassis of the Arab world,' dies |newspaper=Arab News |access-date=7 June 2017}}</ref> == सञ्चारमाध्यम == [[File:Adnan Khashoggi appearing on 'After Dark', 2 March 1991.jpg|upright|right|thumb|सन् १९९१ मा ''[[After Dark (TV series)|After Dark]]'' कार्यक्रममा खशोगी]] खशोगीको विशाल नौकाबाट [[Queen (band)|क्विन]]को गीत "[[Khashoggi's Ship]]" निर्माण गर्न प्रेरणा मिलेको थियो।<ref>{{cite web | url=https://genius.com/Queen-khashoggis-ship-lyrics | title=Queen – Khashoggi's Ship }}</ref> सन् १९९१ मा खशोगीले बेलायती टेलिभिजन कार्यक्रम ''[[After Dark (TV series)#The Gulf|After Dark]]'' मा लामो समयसम्म सहभागिता जनाएका थिए। कार्यक्रममा उनले पूर्वप्रधानमन्त्री [[Edward Heath|एडवर्ड हिथ]] र [[George Weidenfeld, Baron Weidenfeld|लर्ड वाइडेनफेल्ड]]लगायत अन्य व्यक्तिहरूसँग मध्यपूर्वसम्बन्धी विषयमा छलफल गरेका थिए।<ref>[https://www.openmedia.co.uk/after-dark-series-three-core-database Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230130151452/https://www.openmedia.co.uk/after-dark-series-three-core-database |date=30 January 2023 }} of production company [[Open Media]]</ref> सन् १९८५ मा खशोगी [[Robin Leach|रोबिन लिच]]ले सञ्चालन गरेको ''[[Lifestyles of the Rich and Famous]]'' कार्यक्रममा पनि देखा परेका थिए, जहाँ उनको भव्य तथा विलासी जीवनशैली प्रस्तुत गरिएको थियो। आफ्नो व्यावसायिक उत्कर्षको समयमा खशोगी एक चर्चित सार्वजनिक व्यक्तित्व थिए र उनी सञ्चारमाध्यम तथा प्रेसमा बारम्बार देखिन्थे। उनी विभिन्न टेलिभिजन कार्यक्रम र समाचारपत्रहरूमा देखा पर्नुका साथै ''[[Time (magazine)|Time]]'' र ''[[The Washington Post]]'' जस्ता प्रतिष्ठित प्रकाशनका आवरणमा समेत प्रस्तुत भएका थिए। {{clear}} == सन्दर्भहरू == {{Reflist}} == थप अध्ययन == {{Portal|साउदी अरब|जीवनी|राजनीति}} * Kessler, Ronald. ''The Richest Man in the World: The Story of Adnan Khashoggi'', Warner Books, New York, 1986 * [[Sandra Mackey|Mackey, Sandra]]. ''The Saudis: Inside the Desert Kingdom''. Updated Edition. Norton Paperback. [[W. W. Norton and Company]], New York. 2002 (first edition: 1987). {{ISBN|0-393-32417-6}} {{Authority control}} j9oz4m3oui3s286i1po3rkwfa53laoi 0 151265 1372404 1369839 2026-08-27T07:06:02Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372404 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | image = | caption = प्रदर्शनको पोस्टर | director = सुयोग गुरुङ | screenplay = विश्वास तिमिल्सिना | story = हेमराज बीसी | producer = {{Plain list| * भविष्य खड्का * रोविन शेरचन * दीपक भण्डारी * अनन्या न्यौपाने }} | starring = {{Plain list| * [[अनमोल केसी]] * [[आँचल शर्मा]] * [[जसिता गुरुङ]] * [[केदार घिमिरे]] }} | cinematography = दिलीप रेग्मी | editing = निमेष श्रेष्ठ | music = रोमन बज्राचार्य | studio = अनन्या फिल्म्स प्रोडक्सन | distributor = {{Plain list| * रिच इन्टरटेनमेन्ट * एफडी कम्पनी * एप्पल इन्टरटेनमेन्ट }} | released = २०८२ असोज ३१ | runtime = १७५ मिनेट | country = नेपाल | language = [[नेपाली भाषा|नेपाली]] | budget = {{estimation}} ७ करोड | gross = {{estimation}}२२.७३ करोड<ref>{{Cite web |date=२०१९-०६-०३ |title=‘जेरी अन टप’ ले विश्वभरिबाट २२ करोडभन्दा धेरै कमायो |url=https://nepalkhabar.com/entertainment/256155-2025-11-16-12-37-6 |access-date=२०२५-११-१७ |website=नेपालखबर |language=ne}}</ref> }} '''जेरी अन टप''' सुयोग गुरुङद्वारा निर्देशित वि.सं २०८२ को एक नेपाली रोमान्टिक [[साहसिक चलचित्र|साहसिक-नाटक]] चलचित्र हो, जसको कथा हेमराज बिसीले र पटकथा विश्वास तिमिल्सिना लेखेका हुन्। अनन्या फिल्म्स प्रोडक्सनको ब्यानरमा निर्मित यो चलचित्र वि.सं २०७१ को चलचित्र ''[[जेरी (चलचित्र)|जेरी]]'' को आध्यात्मिक उत्तरकथा हो। चलचित्रमा [[भुवन केसी]],[[अनमोल केसी]], [[आँचल शर्मा]], [[जसिता गुरुङ]] र [[केदार घिमिरे]]को मुख्य अभिनय रहेको छ। सगरमाथा आरोहणको पृष्ठभूमिमा प्रेम कथामा आधारित यो चलचित्र [[सगरमाथा]]लाई कथाको मुख्य केन्द्रबिन्दु बनाउने र [[हिमालय|हिमाली क्षेत्र]]को महत्त्व तथा चुनौतीहरूलाई उजागर गर्ने पहिलो मुख्यधाराका नेपाली चलचित्रहरूमध्ये एक हो।<ref>{{Cite web |title=Jerry on Top, a film based on Everest story, releases in cinemas from today |url=https://risingnepaldaily.com/news/69806 |access-date=२०२५-१०-२६ |website=गोरखापत्र |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=अनमोल केसी स्टारर ‘जेरी अन टप’ आजदेखि देशब्यापी रिलिज |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/10/1784492/anmol-kc-starrer-jerry-on-top-releases-nationwide-from-today |access-date=२०२५-१०-२६ |website=अनलाइन खबर |language=ne}}</ref> यो चलचित्र [[तिहार]] पर्वको केही दिन अगाडि २०८२ असोज ३१ मा नेपालभरका हलहरूमा प्रदर्शन गरिएको थियो। यसले समीक्षकहरूबाट मिश्रित प्रतिक्रिया प्राप्त गरेको थियो; चलचित्रको सिनेम्याटोग्राफी, भिजुअल इफेक्ट्सर निर्माण पक्षको प्रशंसा गरिए तापनि यसको अनुमानित पटकथा, फितलो कथावाचन, कमजोर लेखन र अव्यवस्थित निर्देशनको आलोचना गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |title=उचाइ छुन नसकेको 'जेरी अन टप' |url=https://ekantipur.com/entertainment/2025/10/27/jerry-on-tops-missed-opportunity-31-24.html |access-date=२०२५-१०-२८ |website=कान्तिपुर |language=ne}}</ref> कमजोरीहरूका बाबजुद पनि, बक्स अफिसमा यसले दर्शकहरूबाट उत्साहजनक प्रतिक्रिया प्राप्त गर्दै राम्रो सुरुवात गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=देशैभर उत्साहजनक 'जेरी अन टप' |url=https://www.setopati.com/art/art-activity/372298/ |access-date=२०२५-१०-२६ |website=सेतोपाटी |language=ne}}</ref><ref>{{Cite web |title=‘जेरी अन टप’ ले किन बक्स अफिसमा आँधी ल्यायो ? |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/10/1789445/why-did-jerry-on-top-take-the-box-office-by-storm |access-date=२०२५-१०-२६ |website=अनलाइन खबर |language=ne}}</ref> == कथावस्तु == शक्तिशाली व्यापारिक घरानाका सुपुत्र जेरी, सगरमाथा आरोहणको एक कठिन अभियानमा निस्कन्छन्। उनको यो प्रेरणा व्यक्तिगत महत्त्वाकांक्षा, आत्म-खोजको चाहना र उनका बुबाको अपुरो सपना पूरा गर्ने उद्देश्यको मिश्रण हो। सगरमाथाको यो चुनौतीपूर्ण आरोहणमा उनलाई एक रहस्यमय शेर्पा तथा ट्रेकिङ गाइड पेमाले (जसिता गुरुङ) मार्गनिर्देशन गर्छिन्। यो यात्रा केवल शारीरिक उचाइको मात्र नभई भावनात्मक यात्रा पनि हो, किनकि जेरी आफ्नो महत्त्वाकांक्षा, पेमासँगको गहिरो सम्बन्ध र आफ्नी प्रेमिका श्रेया (आँचल शर्मा)बीच अलमलमा पर्छन्। पहाडको यो आरोहणले जेरीलाई विरासत, घमण्ड र अन्ततः परिपक्वता तथा आत्म-बोधतर्फको यात्राको सामना गर्न बाध्य पार्छ, जसमा बलिदानको एक प्रमुख भावनात्मक मोड पनि समावेश छ। चलचित्रले हिमाली क्षेत्रको दृश्यात्मक रूपमा मनमोहक पृष्ठभूमिको साथमा एक्सन-साहसिक, रोमान्स र नाटकलाई मिसाएको छ।<ref>{{Cite web |title=जेरी अन टप : सिनेमाटोग्राफी र भिएफएक्स टप, कथा फ्लप |url=https://ukeraa.com/news/detail/167054/ |access-date=२०२५-१०-२६ |website=उकेरा |language=ne }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251214230456/https://ukeraa.com/news/detail/167054/ |date=2025-12-14 }}</ref> == कलाकारहरू == * [[अनमोल केसी|अनमोल केसी]] - जयवीर "जेरी" राणाको रूपमा * [[आँचल शर्मा]] - श्रेयाको रूपमा * [[जसिता गुरुङ]] - पेमाको रूपमा * [[केदार घिमिरे]] * [[भुवन केसी]] * [[उषा खड्गी]] * [[सुरक्षा पन्त]] * निर्मल शर्मा == सङ्गीत == चलचित्रको साङ्गीतिक एल्बममा [[कालीप्रसाद बास्कोटा]], एसडी योगी, जयन जे वाइबा, जोन चामलिङ राई र ब्रिजेश श्रेष्ठको सङ्गीत रहेको छ। चलचित्रको पृष्ठभूमि सङ्गीत रोमन बज्राचार्यले दिएका हुन्। {{Track listing | extra_column = गायक/गायिका(हरू) | total_length = १६:५० | title1 = कस्तुरी | length1 = ४:५१ | lyrics1 = जयन जे वाइबा | music1 = जयन जे वाइबा | extra1 = आशिष गुभाजु, सदीक्षा कट्टेल | title2 = कुराउनी | length2 = ४:०३ | lyrics2 = कालीप्रसाद बास्कोटा | music2 = कालीप्रसाद बास्कोटा | extra2 = कालीप्रसाद बास्कोटा, सोमेया बराइली | title3 = आमाले भन्थे | length3 = ४:०१ | lyrics3 = विराज गौतम | music3 = ब्रिजेश श्रेष्ठ | extra3 = विराज गौतम, राजेश पायल राई, अन्नु ढकाल | title4 = औँठी चिनो | length4 = ३:५५ | lyrics4 = राजेश अर्याल | music4 = सुशान्त गौतम, रिकेश गुरुङ | extra4 = एसडी योगी }} == बक्स अफिस == चलचित्रले नेपालमा प्रदर्शनको पहिलो ९ दिनमा ६ करोड ५१ लाख रुपैयाँ कमाइ गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=‘जेरी अन टप’ले ९ दिनसम्म कमायो साढे ६ करोड |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/10/1790156/jerry-on-top-earns-rs-6-5-crore-in-9-days |access-date=२०२५-१०-२७ |website=अनलाइन खबर |language=ne}}</ref> यसले १६ दिनपछि १० करोड ५१ लाख रुपैयाँ कुल कमाइ गर्दै अभिनेता अनमोल केसीको करिअरकै सर्वाधिक कमाउने चलचित्र बनेको थियो।<ref>{{Cite web |title=‘जेरी अन टप’ ले ‘ऊनको स्विटर’ को कमाइलाई उछिन्ला ? |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/11/1795084/will-jerry-on-top-surpass-the-earnings-of-wool-sweater |access-date=२०२५-११-०३ |website=अनलाइन खबर |language=ne}}</ref> यसले २३ दिनमा ११ करोड ७१ लाख रुपैयाँ सङ्कलन गरेको थियो। ३७ दिनपछि यसले नेपालमा १२ करोड २० लाख रुपैयाँ कमाउँदै सो वर्षको [[नेपालमा सर्वाधिक कमाउने चलचित्रहरूको सूची|सर्वाधिक कमाउने चलचित्रहरू]]मध्ये एक बन्न सफल भएको थियो।<ref>{{Cite web |title=अनमोल केसी अभिनीत फिल्म ‘जेरी अन टप’ को आम्दानी कति पुग्यो? |url=https://himalpress.com/2025/11/how-much-did-the-film-jerry-on-top-starring-anmol-kc-earn/ |access-date=२०२५-११-१० |website=हिमाल प्रेस |language=ne}}</ref><ref>{{Cite web |date=२०२५-११-२४ |title=‘जेरी अन टप’ले अहिलेसम्म कति कमायो, कति टिकट बिक्यो ? |url=https://www.sutranews.com/266490/11/24/ |access-date=२०२५-११-२४ |website=सुत्र न्युज |language=ne}}</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * {{imdb title|38691396|जेरी अन टप}} * [https://www.thefilmnepal.com/movie/jerryy-2 ''द फिल्म नेपाल''] [[श्रेणी:नेपाली भाषाका चलचित्रहरू]] [[श्रेणी:वि.सं २०८२ का नेपाली चलचित्रहरू]] [[श्रेणी:२०२० को दशकका नेपाली भाषाका चलचित्रहरू]] [[श्रेणी:सन् २०२५ का चलचित्रहरू]] [[श्रेणी:नेपाली नाटक चलचित्रहरू]] spu6vzo1h48csh49z0czjls4qzpy97m 828 151380 1372396 1371220 2026-08-27T04:51:23Z पर्वत सुवेदी 31224 1372396 Scribunto text/plain return { name = 'हुम्ला जिल्ला', top = 30.455983610, bottom = 29.571429099, left = 81.186668953, right = 82.612480616, image = 'हुम्ला जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } k1ey1sja4n9lbyika1mu8mnr3y20n70 828 151391 1372399 1371242 2026-08-27T06:01:46Z पर्वत सुवेदी 31224 1372399 Scribunto text/plain return { name = 'डोटी जिल्ला', top = '29.45', bottom = '28.85', left = '80.72', right = '81.35', image = 'डोटी जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } 9jzfbhwt8sagh7qntk1oba2r51d5m8x 1372400 1372399 2026-08-27T06:05:57Z पर्वत सुवेदी 31224 1372400 Scribunto text/plain return { name = 'डोटी जिल्ला', top = '29.42', bottom = '28.83', left = '80.72', right = '81.23', image = 'डोटी जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } na9s4ko1n2u766f2njaxa0f66f04mbx 1372401 1372400 2026-08-27T06:07:39Z पर्वत सुवेदी 31224 1372401 Scribunto text/plain return { name = 'डोटी जिल्ला', top = '29.50', bottom = '28.80', left = '80.60', right = '81.30', image = 'डोटी जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } cza4me6nu1qjldazypuqxc2pesv00jr 0 151417 1372379 1372337 2026-08-27T01:28:54Z Rajeeb bastola 39875 1372379 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hindu pilgrimage and festival in India}} {{Infobox recurring event | native_name_lang = | logo = | logo_size = | image = File:Baidyanathdham.jpg | image_size = | caption = [[देवघर]]को श्रावणी मेलामा भक्तजन | genre = [[Pilgrimage]] | dates = | frequency = Annually | venue = [[Baidyanath Temple]] | location = [[Deoghar]], [[Jharkhand]], India | coordinates = {{coord|24|29|33|N|86|42|00|E||display=inline,title}} | participants = ५० लाख+ (२०२५)<ref>{{Cite news |title=Deoghar Shravani Mela 2025 concludes, over 50 lakh devotees offer prayers; Sparsh Puja begins |url=https://navbharat... |work=Navbharat Times |date=2025-08-09 |access-date=2026-08-08}}</ref> | budget = | patrons = *[[Government of Jharkhand]] *[[Government of Bihar]] | homepage = }} {{hinduism}} ''श्रावणी मेला''' भारतको [[झारखण्ड]] देवघर रहेको [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ धाम]] मन्दिरमा श्रावण (जुलाई-अगस्ट) महिनामा मनाइने एक महिना लामो हिन्दू चाड हो।<ref>{{Cite web |title=Deoghar Authorities Ensure Smooth Shravani Mela |url=https://www.news18.com/india/shravani-mela-deoghar-arrangements |access-date=2024-02-01 |website=News18}}</ref> यो पर्व भारतको सबैभन्दा ठुलो धार्मिक जमघटहरू मध्ये एक हो, जसले लाखौं भक्तहरू आकर्षित गर्दछ, मुख्यतया काँवरीयाहरू, जसले [[गङ्गा नदी|गङ्गा]] भगवान [[शिव]] पवित्र जल चढाउन तीर्थयात्रा गर्छन।<ref>{{Cite journal |last=Verma |first=Amit |year=2020 |title=Religious Gatherings and Social Harmony |journal=Indian Journal of Cultural Studies |volume=52 |issue=2 |pages=87–99}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/jharkhand-shravani-mela-preparations/article67278941.ece|title=Jharkhand Government Prepares for Shravani Mela|date=2023-07-25|work=The Hindu|access-date=2024-02-01}}</ref> == महत्व == श्रावणी मेला भगवान [[शिव]] मा समर्पित छ र यसलाई अत्यन्त शुभ मानिन्छ।<ref>{{Cite web |title=Tales from ‘Shravani Mela'|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/travel/tales-from-shravani-mela/article29205659.ece|date=2019-08-21|work=The Hindu|access-date=2024-02-01}}</ref>[[कांवड यात्रा|काँवर यात्रा]] भनेर पनि चिनिने यस [[तीर्थयात्रा]] भक्तहरूले सुल्तानगञ्ज अजगाइबिनाथ धाममा [[गङ्गा नदी|गङ्गा]] पानी सङ्कलन गरेर लगभग १०५ किलोमिटर पैदल हिँडेर देवघर [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]] पुर्याउँछन्।<ref>{{Cite web |title=Shravani Mela: Pilgrimage and Rituals |url=https://www.india.com/travel/articles/shravani-mela-pilgrimage-and-rituals/ |access-date=2024-02-01}}</ref><ref>{{Cite web |title=Month-long Shravani mela begins in Deoghar |url=https://www.dailypioneer.com/2024/state-editions/month-long-shravani-mela-begins-in-deoghar.html|date=2024-07-23|access-date=2024-02-01|work=Daily Pioneer}}</ref>यात्रा भक्ति, तपस्या र शुद्धताको प्रतीक हो।<ref>{{Cite book |last=Tripathi |first=R.K. |title=Sacred Journeys in Hinduism |year=2019 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-9391125356}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Verma |first=Amit |title=Religious Gatherings and Social Harmony |journal=Indian Journal of Cultural Studies |volume=52 |issue=2 |pages=87–99 |year=2020}}</ref> == अनुष्ठानहरू == * काँवरीया भनेर चिनिने भक्तहरूले केसर रङको लुगा लगाउँछन्<ref>{{Cite news |title=Saffron tide of faithful on 110-km trek|url=https://www.telegraphindia.com/jharkhand/saffron-tide-of-faithful-on-110-km-trek/cid/723399 |date=2004-08-30 |work=The Telegraph India |access-date=2025-02-01}}</ref>र काँवर भनिने सजाइएको बाँस संरचनामा सन्तुलित भाँडोमा पवित्र पानी बोक्छन्।<ref>{{Cite web |title=The Kanwariya Tradition in India |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-49120788 |work=BBC News |date=2022-07-30 |access-date=2024-02-01}}</ref><ref>{{Cite news |title=Jharkhand Government Prepares for Shravani Mela |url=https://www.thehindu.com/news/national/jharkhand-shravani-mela-preparations/article67278941.ece |work=The Hindu |date=2023-07-25 |access-date=2024-02-01}}</ref> * तीर्थयात्रा सुल्तानगञ्ज अजगाइबिनाथ धामबाट सुरु हुन्छ, जहाँ [[गङ्गा नदी|गङ्गा]] उत्तरतर्फ बग्छ, जसले यसलाई पानी सङ्कलनका लागि पवित्र बनाउँछ।<ref>{{Cite journal |last=Sharma |first=Anita |year=2021 |title=Sacred Geography of Indian Pilgrimages |journal=Journal of Religious Studies |volume=45 |issue=3 |pages=112–127}}</ref> * भक्तहरू नंगे खुट्टा हिँड्छन् र यात्राको क्रममा काँवरलाई भुइँमा राख्न अनुमति दिइँदैन।<ref>{{Cite book|title=Hindu Festivals and Pilgrimages}}</ref> * देवघर पुगेपछि, उनीहरूले पवित्र पानीले [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]] अभिषेक ([[शिव]] लिङ्गको धार्मिक स्नान) गर्छन्।<ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/baba-baidyanath-dham-abshishek|title=Thousands Perform Abhishek at Baba Baidyanath Dham|date=2023-08-10|work=Hindustan Times|access-date=2024-02-01}}</ref> == प्रमुख आकर्षणहरू == * '''[[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]]'''-भगवान [[शिव]] को बाह्र ज्योतिर्लिंगहरू मध्ये एक।<ref>{{Cite book|title=Jyotirlingas of India}}</ref> * शिवगङ्गा ताल-मन्दिर नजिकैको एउटा पवित्र पोखरी जहाँ भक्तहरूले प्रार्थना गर्नु अघि डुबकी लगाउँछन्।<ref>{{Cite web |title=Sacred Ponds in Hinduism |url=https://www.indiaheritage.org/sacred-ponds-in-hinduism/ |access-date=2024-02-01}}</ref> * बाबा अजगाइबिनाथ मन्दिर-तीर्थयात्रीहरूले पानी सङ्कलन गर्ने मन्दिर र स्थान र यसरी श्रावणी मेलाको सुरुवात हुन्छ। <ref>{{Cite book|url=https://www.google.co.in/books/edition/Pilgrimage_Centres_of_India/Qqei_Wo1qXwC?hl=en&gbpv=1&dq=ajgaibinath+dham&pg=PA186&printsec=frontcover|title=Pilgrimage Centres of India|date=2003}}</ref> * बसुकिनाथ मन्दिर-[[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बैद्यनाथ धाम]] प्रार्थना गरेपछि [[तीर्थयात्रा|तीर्थयात्रीहरू]] भ्रमण गर्ने महत्त्वपूर्ण मन्दिर।<ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/religion/basukinath-temple-history-and-significance-4283619|title=Basukinath Temple: A Pilgrim's Guide|date=2023-08-15|work=NDTV|access-date=2024-02-01}}</ref> == पनि हेर्नुहोस् == * [[कांवड यात्रा|काँवर यात्रा]] * [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]] * सुल्तानगञ्ज == सन्दर्भहरू == <references /> [[श्रेणी:हिन्दु चाडपर्वहरू]] d1r0i76y4ykpvpgzhd0j6h6dm22qvkv 1372380 1372379 2026-08-27T01:30:03Z Rajeeb bastola 39875 1372380 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hindu pilgrimage and festival in India}} {{Infobox recurring event | native_name_lang = | logo = | logo_size = | image = File:Baidyanathdham.jpg | image_size = | caption = [[देवघर]]को श्रावणी मेलामा भक्तजन | genre = [[Pilgrimage]] | dates = | frequency = Annually | venue = [[Baidyanath Temple]] | location = [[Deoghar]], [[Jharkhand]], India | coordinates = {{coord|24|29|33|N|86|42|00|E||display=inline,title}} | participants = ५० लाख+ (२०२५)<ref>{{Cite news |title=Deoghar Shravani Mela 2025 concludes, over 50 lakh devotees offer prayers; Sparsh Puja begins |url=https://navbharat... |work=Navbharat Times |date=2025-08-09 |access-date=2026-08-08}}</ref> | budget = | patrons = *[[Government of Jharkhand]] *[[Government of Bihar]] | homepage = }} {{hinduism}} '''श्रावणी मेला''' भारतको [[झारखण्ड]] देवघर रहेको [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ धाम]] मन्दिरमा श्रावण (जुलाई-अगस्ट) महिनामा मनाइने एक महिना लामो हिन्दू चाड हो।<ref>{{Cite web |title=Deoghar Authorities Ensure Smooth Shravani Mela |url=https://www.news18.com/india/shravani-mela-deoghar-arrangements |access-date=2024-02-01 |website=News18}}</ref> यो पर्व भारतको सबैभन्दा ठुलो धार्मिक जमघटहरू मध्ये एक हो, जसले लाखौं भक्तहरू आकर्षित गर्दछ, मुख्यतया काँवरीयाहरू, जसले [[गङ्गा नदी|गङ्गा]] भगवान [[शिव]] पवित्र जल चढाउन तीर्थयात्रा गर्छन।<ref>{{Cite journal |last=Verma |first=Amit |year=2020 |title=Religious Gatherings and Social Harmony |journal=Indian Journal of Cultural Studies |volume=52 |issue=2 |pages=87–99}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/jharkhand-shravani-mela-preparations/article67278941.ece|title=Jharkhand Government Prepares for Shravani Mela|date=2023-07-25|work=The Hindu|access-date=2024-02-01}}</ref> == महत्व == श्रावणी मेला भगवान [[शिव]] मा समर्पित छ र यसलाई अत्यन्त शुभ मानिन्छ।<ref>{{Cite web |title=Tales from ‘Shravani Mela'|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/travel/tales-from-shravani-mela/article29205659.ece|date=2019-08-21|work=The Hindu|access-date=2024-02-01}}</ref>[[कांवड यात्रा|काँवर यात्रा]] भनेर पनि चिनिने यस [[तीर्थयात्रा]] भक्तहरूले सुल्तानगञ्ज अजगाइबिनाथ धाममा [[गङ्गा नदी|गङ्गा]] पानी सङ्कलन गरेर लगभग १०५ किलोमिटर पैदल हिँडेर देवघर [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]] पुर्याउँछन्।<ref>{{Cite web |title=Shravani Mela: Pilgrimage and Rituals |url=https://www.india.com/travel/articles/shravani-mela-pilgrimage-and-rituals/ |access-date=2024-02-01}}</ref><ref>{{Cite web |title=Month-long Shravani mela begins in Deoghar |url=https://www.dailypioneer.com/2024/state-editions/month-long-shravani-mela-begins-in-deoghar.html|date=2024-07-23|access-date=2024-02-01|work=Daily Pioneer}}</ref>यात्रा भक्ति, तपस्या र शुद्धताको प्रतीक हो।<ref>{{Cite book |last=Tripathi |first=R.K. |title=Sacred Journeys in Hinduism |year=2019 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-9391125356}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Verma |first=Amit |title=Religious Gatherings and Social Harmony |journal=Indian Journal of Cultural Studies |volume=52 |issue=2 |pages=87–99 |year=2020}}</ref> == अनुष्ठानहरू == * काँवरीया भनेर चिनिने भक्तहरूले केसर रङको लुगा लगाउँछन्<ref>{{Cite news |title=Saffron tide of faithful on 110-km trek|url=https://www.telegraphindia.com/jharkhand/saffron-tide-of-faithful-on-110-km-trek/cid/723399 |date=2004-08-30 |work=The Telegraph India |access-date=2025-02-01}}</ref>र काँवर भनिने सजाइएको बाँस संरचनामा सन्तुलित भाँडोमा पवित्र पानी बोक्छन्।<ref>{{Cite web |title=The Kanwariya Tradition in India |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-49120788 |work=BBC News |date=2022-07-30 |access-date=2024-02-01}}</ref><ref>{{Cite news |title=Jharkhand Government Prepares for Shravani Mela |url=https://www.thehindu.com/news/national/jharkhand-shravani-mela-preparations/article67278941.ece |work=The Hindu |date=2023-07-25 |access-date=2024-02-01}}</ref> * तीर्थयात्रा सुल्तानगञ्ज अजगाइबिनाथ धामबाट सुरु हुन्छ, जहाँ [[गङ्गा नदी|गङ्गा]] उत्तरतर्फ बग्छ, जसले यसलाई पानी सङ्कलनका लागि पवित्र बनाउँछ।<ref>{{Cite journal |last=Sharma |first=Anita |year=2021 |title=Sacred Geography of Indian Pilgrimages |journal=Journal of Religious Studies |volume=45 |issue=3 |pages=112–127}}</ref> * भक्तहरू नंगे खुट्टा हिँड्छन् र यात्राको क्रममा काँवरलाई भुइँमा राख्न अनुमति दिइँदैन।<ref>{{Cite book|title=Hindu Festivals and Pilgrimages}}</ref> * देवघर पुगेपछि, उनीहरूले पवित्र पानीले [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]] अभिषेक ([[शिव]] लिङ्गको धार्मिक स्नान) गर्छन्।<ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/baba-baidyanath-dham-abshishek|title=Thousands Perform Abhishek at Baba Baidyanath Dham|date=2023-08-10|work=Hindustan Times|access-date=2024-02-01}}</ref> == प्रमुख आकर्षणहरू == * '''[[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]]'''-भगवान [[शिव]] को बाह्र ज्योतिर्लिंगहरू मध्ये एक।<ref>{{Cite book|title=Jyotirlingas of India}}</ref> * शिवगङ्गा ताल-मन्दिर नजिकैको एउटा पवित्र पोखरी जहाँ भक्तहरूले प्रार्थना गर्नु अघि डुबकी लगाउँछन्।<ref>{{Cite web |title=Sacred Ponds in Hinduism |url=https://www.indiaheritage.org/sacred-ponds-in-hinduism/ |access-date=2024-02-01}}</ref> * बाबा अजगाइबिनाथ मन्दिर-तीर्थयात्रीहरूले पानी सङ्कलन गर्ने मन्दिर र स्थान र यसरी श्रावणी मेलाको सुरुवात हुन्छ। <ref>{{Cite book|url=https://www.google.co.in/books/edition/Pilgrimage_Centres_of_India/Qqei_Wo1qXwC?hl=en&gbpv=1&dq=ajgaibinath+dham&pg=PA186&printsec=frontcover|title=Pilgrimage Centres of India|date=2003}}</ref> * बसुकिनाथ मन्दिर-[[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बैद्यनाथ धाम]] प्रार्थना गरेपछि [[तीर्थयात्रा|तीर्थयात्रीहरू]] भ्रमण गर्ने महत्त्वपूर्ण मन्दिर।<ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/religion/basukinath-temple-history-and-significance-4283619|title=Basukinath Temple: A Pilgrim's Guide|date=2023-08-15|work=NDTV|access-date=2024-02-01}}</ref> == पनि हेर्नुहोस् == * [[कांवड यात्रा|काँवर यात्रा]] * [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]] * सुल्तानगञ्ज == सन्दर्भहरू == <references /> [[श्रेणी:हिन्दु चाडपर्वहरू]] ry2mzoylyy97pc5rx8tve71eacpxfz5 1372381 1372380 2026-08-27T01:34:47Z Rajeeb bastola 39875 1372381 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hindu pilgrimage and festival in India}} {{Infobox recurring event | native_name_lang = | logo = | logo_size = | image = File:Baidyanathdham.jpg | image_size = | caption = [[देवघर]]को श्रावणी मेलामा भक्तजन | genre = [[Pilgrimage]] | dates = | frequency = Annually | venue = [[Baidyanath Temple]] | location = देवघर, [[झारखण्ड]], भारत | coordinates = {{coord|24|29|33|N|86|42|00|E||display=inline,title}} | participants = ५० लाख+ (२०२५)<ref>{{Cite news |title=Deoghar Shravani Mela 2025 concludes, over 50 lakh devotees offer prayers; Sparsh Puja begins |url=https://navbharat... |work=Navbharat Times |date=2025-08-09 |access-date=2026-08-08}}</ref> | budget = | patrons = *[[Government of Jharkhand]] *[[Government of Bihar]] | homepage = }} {{hinduism}} '''श्रावणी मेला''' भारतको [[झारखण्ड]] देवघर रहेको [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ धाम]] मन्दिरमा श्रावण (जुलाई-अगस्ट) महिनामा मनाइने एक महिना लामो हिन्दू चाड हो।<ref>{{Cite web |title=Deoghar Authorities Ensure Smooth Shravani Mela |url=https://www.news18.com/india/shravani-mela-deoghar-arrangements |access-date=2024-02-01 |website=News18}}</ref> यो पर्व भारतको सबैभन्दा ठुलो धार्मिक जमघटहरू मध्ये एक हो, जसले लाखौं भक्तहरू आकर्षित गर्दछ, मुख्यतया काँवरीयाहरू, जसले [[गङ्गा नदी|गङ्गा]] भगवान [[शिव]] पवित्र जल चढाउन तीर्थयात्रा गर्छन।<ref>{{Cite journal |last=Verma |first=Amit |year=2020 |title=Religious Gatherings and Social Harmony |journal=Indian Journal of Cultural Studies |volume=52 |issue=2 |pages=87–99}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/jharkhand-shravani-mela-preparations/article67278941.ece|title=Jharkhand Government Prepares for Shravani Mela|date=2023-07-25|work=The Hindu|access-date=2024-02-01}}</ref> == महत्व == श्रावणी मेला भगवान [[शिव]] मा समर्पित छ र यसलाई अत्यन्त शुभ मानिन्छ।<ref>{{Cite web |title=Tales from ‘Shravani Mela'|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/travel/tales-from-shravani-mela/article29205659.ece|date=2019-08-21|work=The Hindu|access-date=2024-02-01}}</ref>[[कांवड यात्रा|काँवर यात्रा]] भनेर पनि चिनिने यस [[तीर्थयात्रा]] भक्तहरूले सुल्तानगञ्ज अजगाइबिनाथ धाममा [[गङ्गा नदी|गङ्गा]] पानी सङ्कलन गरेर लगभग १०५ किलोमिटर पैदल हिँडेर देवघर [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]] पुर्याउँछन्।<ref>{{Cite web |title=Shravani Mela: Pilgrimage and Rituals |url=https://www.india.com/travel/articles/shravani-mela-pilgrimage-and-rituals/ |access-date=2024-02-01}}</ref><ref>{{Cite web |title=Month-long Shravani mela begins in Deoghar |url=https://www.dailypioneer.com/2024/state-editions/month-long-shravani-mela-begins-in-deoghar.html|date=2024-07-23|access-date=2024-02-01|work=Daily Pioneer}}</ref>यात्रा भक्ति, तपस्या र शुद्धताको प्रतीक हो।<ref>{{Cite book |last=Tripathi |first=R.K. |title=Sacred Journeys in Hinduism |year=2019 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-9391125356}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Verma |first=Amit |title=Religious Gatherings and Social Harmony |journal=Indian Journal of Cultural Studies |volume=52 |issue=2 |pages=87–99 |year=2020}}</ref> == अनुष्ठानहरू == * काँवरीया भनेर चिनिने भक्तहरूले केसर रङको लुगा लगाउँछन्<ref>{{Cite news |title=Saffron tide of faithful on 110-km trek|url=https://www.telegraphindia.com/jharkhand/saffron-tide-of-faithful-on-110-km-trek/cid/723399 |date=2004-08-30 |work=The Telegraph India |access-date=2025-02-01}}</ref>र काँवर भनिने सजाइएको बाँस संरचनामा सन्तुलित भाँडोमा पवित्र पानी बोक्छन्।<ref>{{Cite web |title=The Kanwariya Tradition in India |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-49120788 |work=BBC News |date=2022-07-30 |access-date=2024-02-01}}</ref><ref>{{Cite news |title=Jharkhand Government Prepares for Shravani Mela |url=https://www.thehindu.com/news/national/jharkhand-shravani-mela-preparations/article67278941.ece |work=The Hindu |date=2023-07-25 |access-date=2024-02-01}}</ref> * तीर्थयात्रा सुल्तानगञ्ज अजगाइबिनाथ धामबाट सुरु हुन्छ, जहाँ [[गङ्गा नदी|गङ्गा]] उत्तरतर्फ बग्छ, जसले यसलाई पानी सङ्कलनका लागि पवित्र बनाउँछ।<ref>{{Cite journal |last=Sharma |first=Anita |year=2021 |title=Sacred Geography of Indian Pilgrimages |journal=Journal of Religious Studies |volume=45 |issue=3 |pages=112–127}}</ref> * भक्तहरू नंगे खुट्टा हिँड्छन् र यात्राको क्रममा काँवरलाई भुइँमा राख्न अनुमति दिइँदैन।<ref>{{Cite book|title=Hindu Festivals and Pilgrimages}}</ref> * देवघर पुगेपछि, उनीहरूले पवित्र पानीले [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]] अभिषेक ([[शिव]] लिङ्गको धार्मिक स्नान) गर्छन्।<ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/baba-baidyanath-dham-abshishek|title=Thousands Perform Abhishek at Baba Baidyanath Dham|date=2023-08-10|work=Hindustan Times|access-date=2024-02-01}}</ref> == प्रमुख आकर्षणहरू == * '''[[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]]'''-भगवान [[शिव]] को बाह्र ज्योतिर्लिंगहरू मध्ये एक।<ref>{{Cite book|title=Jyotirlingas of India}}</ref> * शिवगङ्गा ताल-मन्दिर नजिकैको एउटा पवित्र पोखरी जहाँ भक्तहरूले प्रार्थना गर्नु अघि डुबकी लगाउँछन्।<ref>{{Cite web |title=Sacred Ponds in Hinduism |url=https://www.indiaheritage.org/sacred-ponds-in-hinduism/ |access-date=2024-02-01}}</ref> * बाबा अजगाइबिनाथ मन्दिर-तीर्थयात्रीहरूले पानी सङ्कलन गर्ने मन्दिर र स्थान र यसरी श्रावणी मेलाको सुरुवात हुन्छ। <ref>{{Cite book|url=https://www.google.co.in/books/edition/Pilgrimage_Centres_of_India/Qqei_Wo1qXwC?hl=en&gbpv=1&dq=ajgaibinath+dham&pg=PA186&printsec=frontcover|title=Pilgrimage Centres of India|date=2003}}</ref> * बसुकिनाथ मन्दिर-[[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बैद्यनाथ धाम]] प्रार्थना गरेपछि [[तीर्थयात्रा|तीर्थयात्रीहरू]] भ्रमण गर्ने महत्त्वपूर्ण मन्दिर।<ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/religion/basukinath-temple-history-and-significance-4283619|title=Basukinath Temple: A Pilgrim's Guide|date=2023-08-15|work=NDTV|access-date=2024-02-01}}</ref> == पनि हेर्नुहोस् == * [[कांवड यात्रा|काँवर यात्रा]] * [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]] * सुल्तानगञ्ज == सन्दर्भहरू == <references /> [[श्रेणी:हिन्दु चाडपर्वहरू]] 0p9rvplhsjduydhgmdqaisrvb8dcg2b 1372382 1372381 2026-08-27T01:36:33Z Rajeeb bastola 39875 1372382 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hindu pilgrimage and festival in India}} {{Infobox recurring event | native_name_lang = | logo = | logo_size = | image = File:Baidyanathdham.jpg | image_size = | caption = [[देवघर]]को श्रावणी मेलामा भक्तजन | genre = [[Pilgrimage]] | dates = | frequency = Annually | venue = बैद्यनाथ मन्दिर | location = देवघर, [[झारखण्ड]], भारत | coordinates = {{coord|24|29|33|N|86|42|00|E||display=inline,title}} | participants = ५० लाख+ (२०२५)<ref>{{Cite news |title=Deoghar Shravani Mela 2025 concludes, over 50 lakh devotees offer prayers; Sparsh Puja begins |url=https://navbharat... |work=Navbharat Times |date=2025-08-09 |access-date=2026-08-08}}</ref> | budget = | patrons = *[[Government of Jharkhand]] *[[Government of Bihar]] | homepage = }} {{hinduism}} '''श्रावणी मेला''' भारतको [[झारखण्ड]] देवघर रहेको [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ धाम]] मन्दिरमा श्रावण (जुलाई-अगस्ट) महिनामा मनाइने एक महिना लामो हिन्दू चाड हो।<ref>{{Cite web |title=Deoghar Authorities Ensure Smooth Shravani Mela |url=https://www.news18.com/india/shravani-mela-deoghar-arrangements |access-date=2024-02-01 |website=News18}}</ref> यो पर्व भारतको सबैभन्दा ठुलो धार्मिक जमघटहरू मध्ये एक हो, जसले लाखौं भक्तहरू आकर्षित गर्दछ, मुख्यतया काँवरीयाहरू, जसले [[गङ्गा नदी|गङ्गा]] भगवान [[शिव]] पवित्र जल चढाउन तीर्थयात्रा गर्छन।<ref>{{Cite journal |last=Verma |first=Amit |year=2020 |title=Religious Gatherings and Social Harmony |journal=Indian Journal of Cultural Studies |volume=52 |issue=2 |pages=87–99}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/jharkhand-shravani-mela-preparations/article67278941.ece|title=Jharkhand Government Prepares for Shravani Mela|date=2023-07-25|work=The Hindu|access-date=2024-02-01}}</ref> == महत्व == श्रावणी मेला भगवान [[शिव]] मा समर्पित छ र यसलाई अत्यन्त शुभ मानिन्छ।<ref>{{Cite web |title=Tales from ‘Shravani Mela'|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/travel/tales-from-shravani-mela/article29205659.ece|date=2019-08-21|work=The Hindu|access-date=2024-02-01}}</ref>[[कांवड यात्रा|काँवर यात्रा]] भनेर पनि चिनिने यस [[तीर्थयात्रा]] भक्तहरूले सुल्तानगञ्ज अजगाइबिनाथ धाममा [[गङ्गा नदी|गङ्गा]] पानी सङ्कलन गरेर लगभग १०५ किलोमिटर पैदल हिँडेर देवघर [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]] पुर्याउँछन्।<ref>{{Cite web |title=Shravani Mela: Pilgrimage and Rituals |url=https://www.india.com/travel/articles/shravani-mela-pilgrimage-and-rituals/ |access-date=2024-02-01}}</ref><ref>{{Cite web |title=Month-long Shravani mela begins in Deoghar |url=https://www.dailypioneer.com/2024/state-editions/month-long-shravani-mela-begins-in-deoghar.html|date=2024-07-23|access-date=2024-02-01|work=Daily Pioneer}}</ref>यात्रा भक्ति, तपस्या र शुद्धताको प्रतीक हो।<ref>{{Cite book |last=Tripathi |first=R.K. |title=Sacred Journeys in Hinduism |year=2019 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-9391125356}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Verma |first=Amit |title=Religious Gatherings and Social Harmony |journal=Indian Journal of Cultural Studies |volume=52 |issue=2 |pages=87–99 |year=2020}}</ref> == अनुष्ठानहरू == * काँवरीया भनेर चिनिने भक्तहरूले केसर रङको लुगा लगाउँछन्<ref>{{Cite news |title=Saffron tide of faithful on 110-km trek|url=https://www.telegraphindia.com/jharkhand/saffron-tide-of-faithful-on-110-km-trek/cid/723399 |date=2004-08-30 |work=The Telegraph India |access-date=2025-02-01}}</ref>र काँवर भनिने सजाइएको बाँस संरचनामा सन्तुलित भाँडोमा पवित्र पानी बोक्छन्।<ref>{{Cite web |title=The Kanwariya Tradition in India |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-49120788 |work=BBC News |date=2022-07-30 |access-date=2024-02-01}}</ref><ref>{{Cite news |title=Jharkhand Government Prepares for Shravani Mela |url=https://www.thehindu.com/news/national/jharkhand-shravani-mela-preparations/article67278941.ece |work=The Hindu |date=2023-07-25 |access-date=2024-02-01}}</ref> * तीर्थयात्रा सुल्तानगञ्ज अजगाइबिनाथ धामबाट सुरु हुन्छ, जहाँ [[गङ्गा नदी|गङ्गा]] उत्तरतर्फ बग्छ, जसले यसलाई पानी सङ्कलनका लागि पवित्र बनाउँछ।<ref>{{Cite journal |last=Sharma |first=Anita |year=2021 |title=Sacred Geography of Indian Pilgrimages |journal=Journal of Religious Studies |volume=45 |issue=3 |pages=112–127}}</ref> * भक्तहरू नंगे खुट्टा हिँड्छन् र यात्राको क्रममा काँवरलाई भुइँमा राख्न अनुमति दिइँदैन।<ref>{{Cite book|title=Hindu Festivals and Pilgrimages}}</ref> * देवघर पुगेपछि, उनीहरूले पवित्र पानीले [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]] अभिषेक ([[शिव]] लिङ्गको धार्मिक स्नान) गर्छन्।<ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/baba-baidyanath-dham-abshishek|title=Thousands Perform Abhishek at Baba Baidyanath Dham|date=2023-08-10|work=Hindustan Times|access-date=2024-02-01}}</ref> == प्रमुख आकर्षणहरू == * '''[[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]]'''-भगवान [[शिव]] को बाह्र ज्योतिर्लिंगहरू मध्ये एक।<ref>{{Cite book|title=Jyotirlingas of India}}</ref> * शिवगङ्गा ताल-मन्दिर नजिकैको एउटा पवित्र पोखरी जहाँ भक्तहरूले प्रार्थना गर्नु अघि डुबकी लगाउँछन्।<ref>{{Cite web |title=Sacred Ponds in Hinduism |url=https://www.indiaheritage.org/sacred-ponds-in-hinduism/ |access-date=2024-02-01}}</ref> * बाबा अजगाइबिनाथ मन्दिर-तीर्थयात्रीहरूले पानी सङ्कलन गर्ने मन्दिर र स्थान र यसरी श्रावणी मेलाको सुरुवात हुन्छ। <ref>{{Cite book|url=https://www.google.co.in/books/edition/Pilgrimage_Centres_of_India/Qqei_Wo1qXwC?hl=en&gbpv=1&dq=ajgaibinath+dham&pg=PA186&printsec=frontcover|title=Pilgrimage Centres of India|date=2003}}</ref> * बसुकिनाथ मन्दिर-[[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बैद्यनाथ धाम]] प्रार्थना गरेपछि [[तीर्थयात्रा|तीर्थयात्रीहरू]] भ्रमण गर्ने महत्त्वपूर्ण मन्दिर।<ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/religion/basukinath-temple-history-and-significance-4283619|title=Basukinath Temple: A Pilgrim's Guide|date=2023-08-15|work=NDTV|access-date=2024-02-01}}</ref> == पनि हेर्नुहोस् == * [[कांवड यात्रा|काँवर यात्रा]] * [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]] * सुल्तानगञ्ज == सन्दर्भहरू == <references /> [[श्रेणी:हिन्दु चाडपर्वहरू]] cnfgpfvv9uv693uoxzoadiqyo2dam1b 1372383 1372382 2026-08-27T01:37:39Z Rajeeb bastola 39875 1372383 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hindu pilgrimage and festival in India}} {{Infobox recurring event | native_name_lang = | logo = | logo_size = | image = File:Baidyanathdham.jpg | image_size = | caption = [[देवघर]]को श्रावणी मेलामा भक्तजन | genre = [[तीर्थयात्रा]] | dates = | frequency = Annually | venue = बैद्यनाथ मन्दिर | location = देवघर, [[झारखण्ड]], भारत | coordinates = {{coord|24|29|33|N|86|42|00|E||display=inline,title}} | participants = ५० लाख+ (२०२५)<ref>{{Cite news |title=Deoghar Shravani Mela 2025 concludes, over 50 lakh devotees offer prayers; Sparsh Puja begins |url=https://navbharat... |work=Navbharat Times |date=2025-08-09 |access-date=2026-08-08}}</ref> | budget = | patrons = *[[Government of Jharkhand]] *[[Government of Bihar]] | homepage = }} {{hinduism}} '''श्रावणी मेला''' भारतको [[झारखण्ड]] देवघर रहेको [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ धाम]] मन्दिरमा श्रावण (जुलाई-अगस्ट) महिनामा मनाइने एक महिना लामो हिन्दू चाड हो।<ref>{{Cite web |title=Deoghar Authorities Ensure Smooth Shravani Mela |url=https://www.news18.com/india/shravani-mela-deoghar-arrangements |access-date=2024-02-01 |website=News18}}</ref> यो पर्व भारतको सबैभन्दा ठुलो धार्मिक जमघटहरू मध्ये एक हो, जसले लाखौं भक्तहरू आकर्षित गर्दछ, मुख्यतया काँवरीयाहरू, जसले [[गङ्गा नदी|गङ्गा]] भगवान [[शिव]] पवित्र जल चढाउन तीर्थयात्रा गर्छन।<ref>{{Cite journal |last=Verma |first=Amit |year=2020 |title=Religious Gatherings and Social Harmony |journal=Indian Journal of Cultural Studies |volume=52 |issue=2 |pages=87–99}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/jharkhand-shravani-mela-preparations/article67278941.ece|title=Jharkhand Government Prepares for Shravani Mela|date=2023-07-25|work=The Hindu|access-date=2024-02-01}}</ref> == महत्व == श्रावणी मेला भगवान [[शिव]] मा समर्पित छ र यसलाई अत्यन्त शुभ मानिन्छ।<ref>{{Cite web |title=Tales from ‘Shravani Mela'|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/travel/tales-from-shravani-mela/article29205659.ece|date=2019-08-21|work=The Hindu|access-date=2024-02-01}}</ref>[[कांवड यात्रा|काँवर यात्रा]] भनेर पनि चिनिने यस [[तीर्थयात्रा]] भक्तहरूले सुल्तानगञ्ज अजगाइबिनाथ धाममा [[गङ्गा नदी|गङ्गा]] पानी सङ्कलन गरेर लगभग १०५ किलोमिटर पैदल हिँडेर देवघर [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]] पुर्याउँछन्।<ref>{{Cite web |title=Shravani Mela: Pilgrimage and Rituals |url=https://www.india.com/travel/articles/shravani-mela-pilgrimage-and-rituals/ |access-date=2024-02-01}}</ref><ref>{{Cite web |title=Month-long Shravani mela begins in Deoghar |url=https://www.dailypioneer.com/2024/state-editions/month-long-shravani-mela-begins-in-deoghar.html|date=2024-07-23|access-date=2024-02-01|work=Daily Pioneer}}</ref>यात्रा भक्ति, तपस्या र शुद्धताको प्रतीक हो।<ref>{{Cite book |last=Tripathi |first=R.K. |title=Sacred Journeys in Hinduism |year=2019 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-9391125356}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Verma |first=Amit |title=Religious Gatherings and Social Harmony |journal=Indian Journal of Cultural Studies |volume=52 |issue=2 |pages=87–99 |year=2020}}</ref> == अनुष्ठानहरू == * काँवरीया भनेर चिनिने भक्तहरूले केसर रङको लुगा लगाउँछन्<ref>{{Cite news |title=Saffron tide of faithful on 110-km trek|url=https://www.telegraphindia.com/jharkhand/saffron-tide-of-faithful-on-110-km-trek/cid/723399 |date=2004-08-30 |work=The Telegraph India |access-date=2025-02-01}}</ref>र काँवर भनिने सजाइएको बाँस संरचनामा सन्तुलित भाँडोमा पवित्र पानी बोक्छन्।<ref>{{Cite web |title=The Kanwariya Tradition in India |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-49120788 |work=BBC News |date=2022-07-30 |access-date=2024-02-01}}</ref><ref>{{Cite news |title=Jharkhand Government Prepares for Shravani Mela |url=https://www.thehindu.com/news/national/jharkhand-shravani-mela-preparations/article67278941.ece |work=The Hindu |date=2023-07-25 |access-date=2024-02-01}}</ref> * तीर्थयात्रा सुल्तानगञ्ज अजगाइबिनाथ धामबाट सुरु हुन्छ, जहाँ [[गङ्गा नदी|गङ्गा]] उत्तरतर्फ बग्छ, जसले यसलाई पानी सङ्कलनका लागि पवित्र बनाउँछ।<ref>{{Cite journal |last=Sharma |first=Anita |year=2021 |title=Sacred Geography of Indian Pilgrimages |journal=Journal of Religious Studies |volume=45 |issue=3 |pages=112–127}}</ref> * भक्तहरू नंगे खुट्टा हिँड्छन् र यात्राको क्रममा काँवरलाई भुइँमा राख्न अनुमति दिइँदैन।<ref>{{Cite book|title=Hindu Festivals and Pilgrimages}}</ref> * देवघर पुगेपछि, उनीहरूले पवित्र पानीले [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]] अभिषेक ([[शिव]] लिङ्गको धार्मिक स्नान) गर्छन्।<ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/baba-baidyanath-dham-abshishek|title=Thousands Perform Abhishek at Baba Baidyanath Dham|date=2023-08-10|work=Hindustan Times|access-date=2024-02-01}}</ref> == प्रमुख आकर्षणहरू == * '''[[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]]'''-भगवान [[शिव]] को बाह्र ज्योतिर्लिंगहरू मध्ये एक।<ref>{{Cite book|title=Jyotirlingas of India}}</ref> * शिवगङ्गा ताल-मन्दिर नजिकैको एउटा पवित्र पोखरी जहाँ भक्तहरूले प्रार्थना गर्नु अघि डुबकी लगाउँछन्।<ref>{{Cite web |title=Sacred Ponds in Hinduism |url=https://www.indiaheritage.org/sacred-ponds-in-hinduism/ |access-date=2024-02-01}}</ref> * बाबा अजगाइबिनाथ मन्दिर-तीर्थयात्रीहरूले पानी सङ्कलन गर्ने मन्दिर र स्थान र यसरी श्रावणी मेलाको सुरुवात हुन्छ। <ref>{{Cite book|url=https://www.google.co.in/books/edition/Pilgrimage_Centres_of_India/Qqei_Wo1qXwC?hl=en&gbpv=1&dq=ajgaibinath+dham&pg=PA186&printsec=frontcover|title=Pilgrimage Centres of India|date=2003}}</ref> * बसुकिनाथ मन्दिर-[[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बैद्यनाथ धाम]] प्रार्थना गरेपछि [[तीर्थयात्रा|तीर्थयात्रीहरू]] भ्रमण गर्ने महत्त्वपूर्ण मन्दिर।<ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/religion/basukinath-temple-history-and-significance-4283619|title=Basukinath Temple: A Pilgrim's Guide|date=2023-08-15|work=NDTV|access-date=2024-02-01}}</ref> == पनि हेर्नुहोस् == * [[कांवड यात्रा|काँवर यात्रा]] * [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]] * सुल्तानगञ्ज == सन्दर्भहरू == <references /> [[श्रेणी:हिन्दु चाडपर्वहरू]] fub79v8lkzdtrqh37zh1haqmmelmap6 1372384 1372383 2026-08-27T01:38:26Z Rajeeb bastola 39875 1372384 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hindu pilgrimage and festival in India}} {{Infobox recurring event | native_name_lang = | logo = | logo_size = | image = File:Baidyanathdham.jpg | image_size = | caption = [[देवघर]]को श्रावणी मेलामा भक्तजन | genre = [[तीर्थयात्रा]] | dates = | frequency = वार्षिक रूपमा | venue = बैद्यनाथ मन्दिर | location = देवघर, [[झारखण्ड]], भारत | coordinates = {{coord|24|29|33|N|86|42|00|E||display=inline,title}} | participants = ५० लाख+ (२०२५)<ref>{{Cite news |title=Deoghar Shravani Mela 2025 concludes, over 50 lakh devotees offer prayers; Sparsh Puja begins |url=https://navbharat... |work=Navbharat Times |date=2025-08-09 |access-date=2026-08-08}}</ref> | budget = | patrons = *[[Government of Jharkhand]] *[[Government of Bihar]] | homepage = }} {{hinduism}} '''श्रावणी मेला''' भारतको [[झारखण्ड]] देवघर रहेको [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ धाम]] मन्दिरमा श्रावण (जुलाई-अगस्ट) महिनामा मनाइने एक महिना लामो हिन्दू चाड हो।<ref>{{Cite web |title=Deoghar Authorities Ensure Smooth Shravani Mela |url=https://www.news18.com/india/shravani-mela-deoghar-arrangements |access-date=2024-02-01 |website=News18}}</ref> यो पर्व भारतको सबैभन्दा ठुलो धार्मिक जमघटहरू मध्ये एक हो, जसले लाखौं भक्तहरू आकर्षित गर्दछ, मुख्यतया काँवरीयाहरू, जसले [[गङ्गा नदी|गङ्गा]] भगवान [[शिव]] पवित्र जल चढाउन तीर्थयात्रा गर्छन।<ref>{{Cite journal |last=Verma |first=Amit |year=2020 |title=Religious Gatherings and Social Harmony |journal=Indian Journal of Cultural Studies |volume=52 |issue=2 |pages=87–99}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/jharkhand-shravani-mela-preparations/article67278941.ece|title=Jharkhand Government Prepares for Shravani Mela|date=2023-07-25|work=The Hindu|access-date=2024-02-01}}</ref> == महत्व == श्रावणी मेला भगवान [[शिव]] मा समर्पित छ र यसलाई अत्यन्त शुभ मानिन्छ।<ref>{{Cite web |title=Tales from ‘Shravani Mela'|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/travel/tales-from-shravani-mela/article29205659.ece|date=2019-08-21|work=The Hindu|access-date=2024-02-01}}</ref>[[कांवड यात्रा|काँवर यात्रा]] भनेर पनि चिनिने यस [[तीर्थयात्रा]] भक्तहरूले सुल्तानगञ्ज अजगाइबिनाथ धाममा [[गङ्गा नदी|गङ्गा]] पानी सङ्कलन गरेर लगभग १०५ किलोमिटर पैदल हिँडेर देवघर [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]] पुर्याउँछन्।<ref>{{Cite web |title=Shravani Mela: Pilgrimage and Rituals |url=https://www.india.com/travel/articles/shravani-mela-pilgrimage-and-rituals/ |access-date=2024-02-01}}</ref><ref>{{Cite web |title=Month-long Shravani mela begins in Deoghar |url=https://www.dailypioneer.com/2024/state-editions/month-long-shravani-mela-begins-in-deoghar.html|date=2024-07-23|access-date=2024-02-01|work=Daily Pioneer}}</ref>यात्रा भक्ति, तपस्या र शुद्धताको प्रतीक हो।<ref>{{Cite book |last=Tripathi |first=R.K. |title=Sacred Journeys in Hinduism |year=2019 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-9391125356}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Verma |first=Amit |title=Religious Gatherings and Social Harmony |journal=Indian Journal of Cultural Studies |volume=52 |issue=2 |pages=87–99 |year=2020}}</ref> == अनुष्ठानहरू == * काँवरीया भनेर चिनिने भक्तहरूले केसर रङको लुगा लगाउँछन्<ref>{{Cite news |title=Saffron tide of faithful on 110-km trek|url=https://www.telegraphindia.com/jharkhand/saffron-tide-of-faithful-on-110-km-trek/cid/723399 |date=2004-08-30 |work=The Telegraph India |access-date=2025-02-01}}</ref>र काँवर भनिने सजाइएको बाँस संरचनामा सन्तुलित भाँडोमा पवित्र पानी बोक्छन्।<ref>{{Cite web |title=The Kanwariya Tradition in India |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-49120788 |work=BBC News |date=2022-07-30 |access-date=2024-02-01}}</ref><ref>{{Cite news |title=Jharkhand Government Prepares for Shravani Mela |url=https://www.thehindu.com/news/national/jharkhand-shravani-mela-preparations/article67278941.ece |work=The Hindu |date=2023-07-25 |access-date=2024-02-01}}</ref> * तीर्थयात्रा सुल्तानगञ्ज अजगाइबिनाथ धामबाट सुरु हुन्छ, जहाँ [[गङ्गा नदी|गङ्गा]] उत्तरतर्फ बग्छ, जसले यसलाई पानी सङ्कलनका लागि पवित्र बनाउँछ।<ref>{{Cite journal |last=Sharma |first=Anita |year=2021 |title=Sacred Geography of Indian Pilgrimages |journal=Journal of Religious Studies |volume=45 |issue=3 |pages=112–127}}</ref> * भक्तहरू नंगे खुट्टा हिँड्छन् र यात्राको क्रममा काँवरलाई भुइँमा राख्न अनुमति दिइँदैन।<ref>{{Cite book|title=Hindu Festivals and Pilgrimages}}</ref> * देवघर पुगेपछि, उनीहरूले पवित्र पानीले [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]] अभिषेक ([[शिव]] लिङ्गको धार्मिक स्नान) गर्छन्।<ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/baba-baidyanath-dham-abshishek|title=Thousands Perform Abhishek at Baba Baidyanath Dham|date=2023-08-10|work=Hindustan Times|access-date=2024-02-01}}</ref> == प्रमुख आकर्षणहरू == * '''[[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]]'''-भगवान [[शिव]] को बाह्र ज्योतिर्लिंगहरू मध्ये एक।<ref>{{Cite book|title=Jyotirlingas of India}}</ref> * शिवगङ्गा ताल-मन्दिर नजिकैको एउटा पवित्र पोखरी जहाँ भक्तहरूले प्रार्थना गर्नु अघि डुबकी लगाउँछन्।<ref>{{Cite web |title=Sacred Ponds in Hinduism |url=https://www.indiaheritage.org/sacred-ponds-in-hinduism/ |access-date=2024-02-01}}</ref> * बाबा अजगाइबिनाथ मन्दिर-तीर्थयात्रीहरूले पानी सङ्कलन गर्ने मन्दिर र स्थान र यसरी श्रावणी मेलाको सुरुवात हुन्छ। <ref>{{Cite book|url=https://www.google.co.in/books/edition/Pilgrimage_Centres_of_India/Qqei_Wo1qXwC?hl=en&gbpv=1&dq=ajgaibinath+dham&pg=PA186&printsec=frontcover|title=Pilgrimage Centres of India|date=2003}}</ref> * बसुकिनाथ मन्दिर-[[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बैद्यनाथ धाम]] प्रार्थना गरेपछि [[तीर्थयात्रा|तीर्थयात्रीहरू]] भ्रमण गर्ने महत्त्वपूर्ण मन्दिर।<ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/religion/basukinath-temple-history-and-significance-4283619|title=Basukinath Temple: A Pilgrim's Guide|date=2023-08-15|work=NDTV|access-date=2024-02-01}}</ref> == पनि हेर्नुहोस् == * [[कांवड यात्रा|काँवर यात्रा]] * [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]] * सुल्तानगञ्ज == सन्दर्भहरू == <references /> [[श्रेणी:हिन्दु चाडपर्वहरू]] 1gob1ynoc0lvkr554rwqknf3cvevhdd 1372385 1372384 2026-08-27T01:40:22Z Rajeeb bastola 39875 1372385 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hindu pilgrimage and festival in India}} {{Infobox recurring event | native_name_lang = | logo = | logo_size = | image = File:Baidyanathdham.jpg | image_size = | caption = [[देवघर]]को श्रावणी मेलामा भक्तजन | genre = [[तीर्थयात्रा]] | dates = | frequency = वार्षिक रूपमा | venue = बैद्यनाथ मन्दिर | location = देवघर, [[झारखण्ड]], भारत | coordinates = {{coord|24|29|33|N|86|42|00|E||display=inline,title}} | participants = ५० लाख+ (२०२५)<ref>{{Cite news |title=Deoghar Shravani Mela 2025 concludes, over 50 lakh devotees offer prayers; Sparsh Puja begins |url=https://navbharat... |work=Navbharat Times |date=2025-08-09 |access-date=2026-08-08}}</ref> | budget = | patrons = *झारखण्ड सरकार *बिहार सरकार | homepage = }} {{hinduism}} '''श्रावणी मेला''' भारतको [[झारखण्ड]] देवघर रहेको [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ धाम]] मन्दिरमा श्रावण (जुलाई-अगस्ट) महिनामा मनाइने एक महिना लामो हिन्दू चाड हो।<ref>{{Cite web |title=Deoghar Authorities Ensure Smooth Shravani Mela |url=https://www.news18.com/india/shravani-mela-deoghar-arrangements |access-date=2024-02-01 |website=News18}}</ref> यो पर्व भारतको सबैभन्दा ठुलो धार्मिक जमघटहरू मध्ये एक हो, जसले लाखौं भक्तहरू आकर्षित गर्दछ, मुख्यतया काँवरीयाहरू, जसले [[गङ्गा नदी|गङ्गा]] भगवान [[शिव]] पवित्र जल चढाउन तीर्थयात्रा गर्छन।<ref>{{Cite journal |last=Verma |first=Amit |year=2020 |title=Religious Gatherings and Social Harmony |journal=Indian Journal of Cultural Studies |volume=52 |issue=2 |pages=87–99}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/jharkhand-shravani-mela-preparations/article67278941.ece|title=Jharkhand Government Prepares for Shravani Mela|date=2023-07-25|work=The Hindu|access-date=2024-02-01}}</ref> == महत्व == श्रावणी मेला भगवान [[शिव]] मा समर्पित छ र यसलाई अत्यन्त शुभ मानिन्छ।<ref>{{Cite web |title=Tales from ‘Shravani Mela'|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/travel/tales-from-shravani-mela/article29205659.ece|date=2019-08-21|work=The Hindu|access-date=2024-02-01}}</ref>[[कांवड यात्रा|काँवर यात्रा]] भनेर पनि चिनिने यस [[तीर्थयात्रा]] भक्तहरूले सुल्तानगञ्ज अजगाइबिनाथ धाममा [[गङ्गा नदी|गङ्गा]] पानी सङ्कलन गरेर लगभग १०५ किलोमिटर पैदल हिँडेर देवघर [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]] पुर्याउँछन्।<ref>{{Cite web |title=Shravani Mela: Pilgrimage and Rituals |url=https://www.india.com/travel/articles/shravani-mela-pilgrimage-and-rituals/ |access-date=2024-02-01}}</ref><ref>{{Cite web |title=Month-long Shravani mela begins in Deoghar |url=https://www.dailypioneer.com/2024/state-editions/month-long-shravani-mela-begins-in-deoghar.html|date=2024-07-23|access-date=2024-02-01|work=Daily Pioneer}}</ref>यात्रा भक्ति, तपस्या र शुद्धताको प्रतीक हो।<ref>{{Cite book |last=Tripathi |first=R.K. |title=Sacred Journeys in Hinduism |year=2019 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-9391125356}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Verma |first=Amit |title=Religious Gatherings and Social Harmony |journal=Indian Journal of Cultural Studies |volume=52 |issue=2 |pages=87–99 |year=2020}}</ref> == अनुष्ठानहरू == * काँवरीया भनेर चिनिने भक्तहरूले केसर रङको लुगा लगाउँछन्<ref>{{Cite news |title=Saffron tide of faithful on 110-km trek|url=https://www.telegraphindia.com/jharkhand/saffron-tide-of-faithful-on-110-km-trek/cid/723399 |date=2004-08-30 |work=The Telegraph India |access-date=2025-02-01}}</ref>र काँवर भनिने सजाइएको बाँस संरचनामा सन्तुलित भाँडोमा पवित्र पानी बोक्छन्।<ref>{{Cite web |title=The Kanwariya Tradition in India |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-49120788 |work=BBC News |date=2022-07-30 |access-date=2024-02-01}}</ref><ref>{{Cite news |title=Jharkhand Government Prepares for Shravani Mela |url=https://www.thehindu.com/news/national/jharkhand-shravani-mela-preparations/article67278941.ece |work=The Hindu |date=2023-07-25 |access-date=2024-02-01}}</ref> * तीर्थयात्रा सुल्तानगञ्ज अजगाइबिनाथ धामबाट सुरु हुन्छ, जहाँ [[गङ्गा नदी|गङ्गा]] उत्तरतर्फ बग्छ, जसले यसलाई पानी सङ्कलनका लागि पवित्र बनाउँछ।<ref>{{Cite journal |last=Sharma |first=Anita |year=2021 |title=Sacred Geography of Indian Pilgrimages |journal=Journal of Religious Studies |volume=45 |issue=3 |pages=112–127}}</ref> * भक्तहरू नंगे खुट्टा हिँड्छन् र यात्राको क्रममा काँवरलाई भुइँमा राख्न अनुमति दिइँदैन।<ref>{{Cite book|title=Hindu Festivals and Pilgrimages}}</ref> * देवघर पुगेपछि, उनीहरूले पवित्र पानीले [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]] अभिषेक ([[शिव]] लिङ्गको धार्मिक स्नान) गर्छन्।<ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/baba-baidyanath-dham-abshishek|title=Thousands Perform Abhishek at Baba Baidyanath Dham|date=2023-08-10|work=Hindustan Times|access-date=2024-02-01}}</ref> == प्रमुख आकर्षणहरू == * '''[[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]]'''-भगवान [[शिव]] को बाह्र ज्योतिर्लिंगहरू मध्ये एक।<ref>{{Cite book|title=Jyotirlingas of India}}</ref> * शिवगङ्गा ताल-मन्दिर नजिकैको एउटा पवित्र पोखरी जहाँ भक्तहरूले प्रार्थना गर्नु अघि डुबकी लगाउँछन्।<ref>{{Cite web |title=Sacred Ponds in Hinduism |url=https://www.indiaheritage.org/sacred-ponds-in-hinduism/ |access-date=2024-02-01}}</ref> * बाबा अजगाइबिनाथ मन्दिर-तीर्थयात्रीहरूले पानी सङ्कलन गर्ने मन्दिर र स्थान र यसरी श्रावणी मेलाको सुरुवात हुन्छ। <ref>{{Cite book|url=https://www.google.co.in/books/edition/Pilgrimage_Centres_of_India/Qqei_Wo1qXwC?hl=en&gbpv=1&dq=ajgaibinath+dham&pg=PA186&printsec=frontcover|title=Pilgrimage Centres of India|date=2003}}</ref> * बसुकिनाथ मन्दिर-[[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बैद्यनाथ धाम]] प्रार्थना गरेपछि [[तीर्थयात्रा|तीर्थयात्रीहरू]] भ्रमण गर्ने महत्त्वपूर्ण मन्दिर।<ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/religion/basukinath-temple-history-and-significance-4283619|title=Basukinath Temple: A Pilgrim's Guide|date=2023-08-15|work=NDTV|access-date=2024-02-01}}</ref> == पनि हेर्नुहोस् == * [[कांवड यात्रा|काँवर यात्रा]] * [[वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर|बाबा बैद्यनाथ मन्दिर]] * सुल्तानगञ्ज == सन्दर्भहरू == <references /> [[श्रेणी:हिन्दु चाडपर्वहरू]] knysc0cbiystaxaoehhmzt97pff38dp 0 151419 1372368 2026-08-26T17:14:34Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: {{छोटो विवरण|नेपालमा आएको विनाशकारी बाढी}} {{Current disaster|date=भदौ २०८३}} {{Infobox event | name = २०८३ रसुवा बाढी | image = Mudslide at Gyirong Port 2.webm | image_caption = [[केरुङ]]मा बाढीले बगाएको फुटेज। | date = {{start date|2026|08|26|df=y}} | location = [[रसुवा जिल्ला]] र [... 1372368 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपालमा आएको विनाशकारी बाढी}} {{Current disaster|date=भदौ २०८३}} {{Infobox event | name = २०८३ रसुवा बाढी | image = Mudslide at Gyirong Port 2.webm | image_caption = [[केरुङ]]मा बाढीले बगाएको फुटेज। | date = {{start date|2026|08|26|df=y}} | location = [[रसुवा जिल्ला]] र [[नुवाकोट जिल्ला]], [[नेपाल]] <br> [[तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र]], [[चीन]] | type = [[बाढी]] | deaths = ११०+ | missing = ६४९+ | cause = | property_damage = [[जलविद्युत]] आयोजनाहरू, घर, पुल, सडक, बाँध, व्यवसाय र सरकारी कार्यालयहरू }} २०८३ भदौ १० को बिहान, [[त्रिशूली नदी]]{{efn|नेपालमा त्रिशूली नदीको माथिल्लो भागलाई भोटेकोशी नदी भनेर पनि चिनिन्छ।}}मा आएको विनाशकारी [[बाढी]]को शृङ्खलाले [[नेपाल]]का [[रसुवा जिल्ला|रसुवा]], [[नुवाकोट जिल्ला|नुवाकोट]] र [[धादिङ जिल्ला]]का दर्जनौँ बस्तीहरूमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ। यस बाढीले सीमापार व्यापार र पर्यटनका लागि महत्त्वपूर्ण नाकाको रूपमा रहेको [[नेपाल-चीन सिमाना|चीन–नेपाल सीमा]]मा अवस्थित [[केरुङ|केरुङ नाका]] क्षेत्रलाई पनि प्रभावित गरेको छ।<ref>{{cite news|date=१० भदौ २०८३|title=रसुवा बाढीबाट ६ प्रसारण लाइन अवरुद्ध, त्रिशूलीको २२० केभी सबस्टेसनमा पूर्ण क्षति|url=https://www.onlinekhabar.com/2026/08/2004550/6-transmission-lines-disrupted-by-rasuwa-floods-trishulis-220-kv-substation-completely-damagedo|language=ne|publisher=अनलाइन खबर|access-date=१० भदौ २०८३}}</ref> यसरी आएको अचानक बाढी र [[हिलोको बहाव]] सहितको बाढीले मानवबस्तीहरू जलमग्न बनाएको थियो भने प्रारम्भिक रूपमा अधिकारीहरूले नेपालमा कम्तीमा ९५ जना र चीनमा ३ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि गरेका छन्। स्थानीय बासिन्दा र पर्यटकसहित हजारौँ मानिसहरू बेपत्ता भएको पुष्टि गरिएको छ र खोजी तथा उद्धार कार्य जारी छ। अधिकारीहरूले रसुवा, नुवाकोट, [[धादिङ जिल्ला|धादिङ]], [[गोरखा जिल्ला|गोरखा]] र [[चितवन जिल्ला|चितवन]] जिल्लाका नदी किनारका समुदायहरूका लागि बाढीको चेतावनी जारी गरेका छन्। == पृष्ठभूमि == भोटेकोशी नदी [[धुन्चे]] भई बग्नुअघि यसमा लेन्दे नदी मिसिन्छ, जसको तल्लो भागबाट यो [[त्रिशूली नदी]] प्रणालीको एक भाग बन्छ।<ref>{{cite news|date=26 August 2026|title=रसुवामा भीषण बाढी, मुग्लिङसम्म सतर्कता|url=https://www.bbc.com/nepali/articles/c3wjp107jy9o|language=ne|publisher=बीबीसी|access-date=१० भदौ २०८३}}</ref> भोटेकोशीमा अचानक बाढी आउनुअघि [[रसुवा जिल्ला|रसुवा जिल्ला]] वरपरको क्षेत्रमा सुख्खा मौसम रहेको अधिकारीहरूले बताएका थिए। == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नेपालमा गएका बाढीहरू]] [[श्रेणी:चीनमा गएका बाढीहरू]] [[श्रेणी:नुवाकोट जिल्ला]] [[श्रेणी:धादिङ जिल्ला]] [[श्रेणी:रसुवा जिल्ला]] s02tvbfhuwiczv6dmkwkpdkeys2fu26 1372371 1372368 2026-08-26T18:27:54Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1372371 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपालमा आएको विनाशकारी बाढी}} {{Current disaster|date=भदौ २०८३}} {{Infobox event | name = २०८३ रसुवा बाढी | image = Mudslide at Gyirong Port 2.webm | image_caption = [[केरुङ]]मा बाढीले बगाएको फुटेज। | date = {{start date|2026|08|26|df=y}} | location = [[रसुवा जिल्ला]] र [[नुवाकोट जिल्ला]], [[नेपाल]] <br> [[तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र]], [[चीन]] | type = [[बाढी]] | deaths = १५७+ | missing = ६४९+ | cause = | property_damage = [[जलविद्युत]] आयोजनाहरू, घर, पुल, सडक, बाँध, व्यवसाय र सरकारी कार्यालयहरू }} २०८३ भदौ १० को बिहान, [[त्रिशूली नदी]]{{efn|नेपालमा त्रिशूली नदीको माथिल्लो भागलाई भोटेकोशी नदी भनेर पनि चिनिन्छ।}}मा आएको विनाशकारी [[बाढी]]को शृङ्खलाले [[नेपाल]]का [[रसुवा जिल्ला|रसुवा]], [[नुवाकोट जिल्ला|नुवाकोट]] र [[धादिङ जिल्ला]]का दर्जनौँ बस्तीहरूमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ। यस बाढीले सीमापार व्यापार र पर्यटनका लागि महत्त्वपूर्ण नाकाको रूपमा रहेको [[नेपाल-चीन सिमाना|चीन–नेपाल सीमा]]मा अवस्थित [[केरुङ|केरुङ नाका]] क्षेत्रलाई पनि प्रभावित गरेको छ।<ref>{{cite news|date=१० भदौ २०८३|title=रसुवा बाढीबाट ६ प्रसारण लाइन अवरुद्ध, त्रिशूलीको २२० केभी सबस्टेसनमा पूर्ण क्षति|url=https://www.onlinekhabar.com/2026/08/2004550/6-transmission-lines-disrupted-by-rasuwa-floods-trishulis-220-kv-substation-completely-damagedo|language=ne|publisher=अनलाइन खबर|access-date=१० भदौ २०८३}}</ref> यसरी आएको अचानक बाढी र [[हिलोको बहाव]] सहितको बाढीले मानवबस्तीहरू जलमग्न बनाएको थियो भने प्रारम्भिक रूपमा अधिकारीहरूले नेपालमा कम्तीमा ९५ जना र चीनमा ३ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि गरेका छन्। स्थानीय बासिन्दा र पर्यटकसहित हजारौँ मानिसहरू बेपत्ता भएको पुष्टि गरिएको छ र खोजी तथा उद्धार कार्य जारी छ। अधिकारीहरूले रसुवा, नुवाकोट, [[धादिङ जिल्ला|धादिङ]], [[गोरखा जिल्ला|गोरखा]] र [[चितवन जिल्ला|चितवन]] जिल्लाका नदी किनारका समुदायहरूका लागि बाढीको चेतावनी जारी गरेका छन्। == पृष्ठभूमि == भोटेकोशी नदी [[धुन्चे]] भई बग्नुअघि यसमा लेन्दे नदी मिसिन्छ, जसको तल्लो भागबाट यो [[त्रिशूली नदी]] प्रणालीको एक भाग बन्छ।<ref>{{cite news|date=26 August 2026|title=रसुवामा भीषण बाढी, मुग्लिङसम्म सतर्कता|url=https://www.bbc.com/nepali/articles/c3wjp107jy9o|language=ne|publisher=बीबीसी|access-date=१० भदौ २०८३}}</ref> भोटेकोशीमा अचानक बाढी आउनुअघि [[रसुवा जिल्ला|रसुवा जिल्ला]] वरपरको क्षेत्रमा सुख्खा मौसम रहेको अधिकारीहरूले बताएका थिए। == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नेपालमा गएका बाढीहरू]] [[श्रेणी:चीनमा गएका बाढीहरू]] [[श्रेणी:नुवाकोट जिल्ला]] [[श्रेणी:धादिङ जिल्ला]] [[श्रेणी:रसुवा जिल्ला]] 5pef2kv2wfrev9iy1pf4stteq4htmcu 0 151420 1372372 2026-08-26T18:34:43Z ~2026-46574-76 80540 आकाशदेवी मन्दिर लेख सिर्जना 1372372 wikitext text/x-wiki आकाशदेवी मन्दिर  अर्घाखाँची जिल्लाको छत्रदेव ७ बाहिगाउँ, ताराखसेमा रहेको प्रसिद्ध मन्दिर हो । यो जिल्लाकै सबैभन्दा अग्लो मन्दिरक रुपमा रहेको छ । यो मन्दिर १२५ फिट अग्लो तथा १३ तलाको रहेको छ ।  यो मन्दिर वि.सं.२ २००८ सालमा स्थापना भए पनि केहि वर्ष पहिले पुनर्निर्माण गरिएको हो ।मन्दिर परिसर भित्र विभिन्न देवीका साथै शिव, गणेश र नागका मुर्तिहरु छन् ।<ref>{{Cite web |last=Arghakhanchi |date=2023-08-23 |title=छत्रदेव ; ताराखसेमा रहेको तेह्र तले आकाशदेवी मन्दिर पर्यटकको पर्खाइमा |url=https://www.arghakhanchi.com/2023/08/23/97691/ |access-date=2026-08-26 |website=Arghakhanchi.Com "Arghakhanchi Media House Pvt. Ltd. Online News of Nepal, Politics, Entertainment, Economy, Sports, World, photos, videos |language=en}}</ref> cp1q14yn8kyzhoeov5eyd7a6g3behw6 1372373 1372372 2026-08-26T19:18:49Z Paudeldai 80469 चित्र थपेको 1372373 wikitext text/x-wiki आकाशदेवी मन्दिर  अर्घाखाँची जिल्लाको छत्रदेव ७ बाहिगाउँ, ताराखसेमा रहेको प्रसिद्ध मन्दिर हो । यो जिल्लाकै सबैभन्दा अग्लो मन्दिरक रुपमा रहेको छ । यो मन्दिर १२५ फिट अग्लो तथा १३ तलाको रहेको छ ।  यो मन्दिर वि.सं.२ २००८ सालमा स्थापना भए पनि केहि वर्ष पहिले पुनर्निर्माण गरिएको हो ।मन्दिर परिसर भित्र विभिन्न देवीका साथै शिव, गणेश र नागका मुर्तिहरु छन् ।<ref>{{Cite web |last=Arghakhanchi |date=2023-08-23 |title=छत्रदेव ; ताराखसेमा रहेको तेह्र तले आकाशदेवी मन्दिर पर्यटकको पर्खाइमा |url=https://www.arghakhanchi.com/2023/08/23/97691/ |access-date=2026-08-26 |website=Arghakhanchi.Com "Arghakhanchi Media House Pvt. Ltd. Online News of Nepal, Politics, Entertainment, Economy, Sports, World, photos, videos |language=en}}</ref> [[चित्र:Aakashdevi_temple_Chhetradev_7_Arghakhanchi.jpg|अङ्गुठाकार]] asl4legkrxopjn95qf51u40ymv31dd8 0 151421 1372387 2026-08-27T02:36:59Z Paudeldai 80469 स्रोत सहित डमरु दहबारे लेख 1372387 wikitext text/x-wiki डमरु दह अर्घाखाँची जिल्लाको शितगंगा नगरपालिका २ ठाडामा रहेको छ । यो दह ५२ रोपनी क्षेत्रफलमा फैलिएको र ६ फिट गहिरो छ । प्राचीनकालमा भगवान् शिव नर्तनाञ्चल पर्वतमा ध्यान गर्न जाने क्रममा पाइला टेकेको स्थानमा डमरु आकारको पाइला बनेको र भगवान् राम वनबास जाँदा वाण हानेर पानी निस्केपछि ताल बनेको किंवदन्ती छ । <ref>{{Cite web |last=केसी |first=विरेन्द्र |title=पर्यटकको पर्खाइमा डमरु दह |url=https://ekantipur.com/lumbini-pradesh/2020/02/11/15813949296452517.html}}</ref> 7qqrf2lk3zilltrj4tp8na67twcyw22 828 151422 1372394 2026-08-27T04:29:21Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: return { name = 'बागमती गाउँपालिका, मकवानपुर', top = 27.42,-- सबै थोप्लाहरू तल सार्न यसलाई बढाउनुहोस् bottom = 26.96,-- सबै थोप्लाहरू माथि सार्न यसलाई घटाउनुहोस् left = 85.12,-- सबै थोप्लाहरू दायाँ सार्न यसला... 1372394 Scribunto text/plain return { name = 'बागमती गाउँपालिका, मकवानपुर', top = 27.42,-- सबै थोप्लाहरू तल सार्न यसलाई बढाउनुहोस् bottom = 26.96,-- सबै थोप्लाहरू माथि सार्न यसलाई घटाउनुहोस् left = 85.12,-- सबै थोप्लाहरू दायाँ सार्न यसलाई घटाउनुहोस् right = 85.64,-- सबै थोप्लाहरू बायाँ सार्न यसलाई बढाउनुहोस्। image = 'बागमती गाउँपालिका, मकवानपुर.png' } me16r1qzqegw107sh5a3cwbx72ojwrt 2 151423 1372406 2026-08-27T07:56:05Z Troy26Castillo 80555 BGYO लेखको मस्यौदा सिर्जना 1372406 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = BGYO | image = BGYO (1), February 2023.jpg | caption = फेब्रुअरी २०२३ मा BGYO | background = group_or_band | origin = [[मनिला]], [[फिलिपिन्स]] | genre = P-pop, R&B, डान्स-पप, पप रक | years_active = २०२१–वर्तमान | label = Star Music | current_members = Gelo Rivera<br>Akira Morishita<br>JL Toreliza<br>Mikki Claver<br>Nate Porcalla | website = https://bgyo.abs-cbn.com/ }} '''BGYO''' फिलिपिन्सको पाँच सदस्यीय पुरुष सङ्गीत समूह हो। समूहका सदस्यहरू Gelo Rivera, Akira Morishita, JL Toreliza, Mikki Claver र Nate Porcalla हुन्। सदस्यहरूले सन् २०१८ देखि ABS-CBN अन्तर्गतको कलाकार प्रशिक्षण कार्यक्रम Star Hunt Academy मा प्रशिक्षण लिएका थिए र २९ जनवरी २०२१ मा एकल गीत ''The Light'' मार्फत औपचारिक रूपमा डेब्यु गरेका थिए।<ref name="PEP">{{cite web |last=Tuazon |first=Nikko |title=P-Pop group BGYO makes its debut |url=https://www.pep.ph/news/local/156445/bgyo-debut-a721-20210207 |website=PEP.ph |date=7 February 2021 |access-date=27 August 2026}}</ref><ref name="TheLight">{{cite web |title=BGYO's debut single "The Light" surpasses 100,000 streams on Spotify |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2021/2/12/bgyo-debut-single-100k-streams-on-spotify?lang=en |publisher=ABS-CBN |date=12 February 2021 |access-date=27 August 2026}}</ref> सोही वर्ष BGYO ले फिलिपिनी टेलिभिजन शृङ्खला ''He's Into Her'' को समान शीर्षकको मुख्य गीत ''He's Into Her'' जारी गर्‍यो। उक्त गीत २०२१ Asian Academy Creative Awards को Best Theme Song विधामा फिलिपिन्सको राष्ट्रिय विजेता (National Winner) घोषित भएको थियो।<ref name="AACA">{{cite web |title=11 ABS-CBN personalities and programs hailed as Nat'l winners at the 2021 Asian Academy Creative Awards |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2021/9/5/abs-cbn-national-winners-asian-academy-creative-aw?lang=en |publisher=ABS-CBN |date=1 October 2021 |access-date=27 August 2026}}</ref> == नाम == BGYO नाम अंग्रेजी वाक्यांश “'''B'''ecoming the change, '''G'''oing further, '''Y'''ou and I, '''O'''riginally Filipino” का प्रारम्भिक अक्षरहरूबाट बनेको हो।<ref name="Philstar">{{cite web |last=Abunda |first=Boy |title=P-Pop group BGYO is on the rise |url=https://www.philstar.com/entertainment/2022/09/13/2209216/p-pop-group-bgyo-rise |work=The Philippine Star |date=13 September 2022 |access-date=27 August 2026}}</ref> == इतिहास == === २०१८–२०२०: गठन र प्रशिक्षण === पछि BGYO का सदस्य बनेका पाँच जनाले सन् २०१८ मा Star Hunt Academy मा प्रशिक्षण सुरु गरेका थिए। करिब दुई वर्षसम्म उनीहरूले फिलिपिनी तथा दक्षिण कोरियाली प्रशिक्षकहरूबाट गायन, नृत्य र मञ्च प्रस्तुतिसम्बन्धी प्रशिक्षण लिए। BGYO नाम औपचारिक रूपमा अपनाउनुअघि उनीहरू “SHA Boys” नामले चिनिन्थे।<ref name="PEP" /> प्रशिक्षणपछि Gelo, Akira, JL, Mikki र Nate अन्ततः BGYO का सदस्य बने।<ref name="PEP" /> === २०२१–२०२४: डेब्यु र प्रारम्भिक गतिविधि === BGYO ले २९ जनवरी २०२१ मा ''The Light'' मार्फत औपचारिक रूपमा डेब्यु गर्‍यो।<ref name="TheLight" /> सोही वर्ष अक्टोबरमा समूहले आफ्नो पहिलो स्टुडियो एल्बम ''The Light'' जारी गर्‍यो। एल्बममा ''The Light'' का जापानी, थाई, इन्डोनेसियाली र स्पेनी भाषाका संस्करणहरू पनि समावेश थिए।<ref>{{cite web |last=Peters |first=Daniel |title=P-pop groups BINI and BGYO announce upcoming debut albums |url=https://www.nme.com/news/music/p-pop-groups-bini-and-bgyo-announce-upcoming-debut-albums-3058928 |work=NME |date=30 September 2021 |access-date=27 August 2026}}</ref> सन् २०२२ मा BGYO ले दोस्रो स्टुडियो एल्बम ''Be Us'' जारी गर्‍यो। उक्त एल्बम ३ नोभेम्बरमा सार्वजनिक भएको थियो र यसमा ''Magnet'' तथा ''PNGNP'' लगायतका गीत समावेश थिए।<ref>{{cite web |last=Ng |first=Scott |title=BGYO announce sophomore album 'BE:US' and lead singles 'Magnet' and 'PNGNP' |url=https://www.nme.com/news/music/bgyo-announce-sophomore-album-beus-and-lead-singles-magnet-and-pngnp-3326168 |work=NME |date=11 October 2022 |access-date=27 August 2026}}</ref> === २०२५–वर्तमान === मार्च २०२५ मा BGYO ले आफ्नै नामको पाँच गीत समावेश भएको विस्तारित गीतसङ्ग्रह (EP) ''BGYO'' जारी गर्‍यो। यसमा ''Divine'', ''Trash'', ''Light My Fire'', ''Heartstrings'' र ''Andito Lang'' समावेश छन्।<ref>{{cite web |title=BGYO's songs are "Divine" in newly dropped self-titled EP |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2025/3/14/bgyo-ep?lang=en |publisher=ABS-CBN |date=14 March 2025 |access-date=27 August 2026}}</ref> सोही वर्ष सेप्टेम्बरमा समूहले ''Headlines'' नामक EP जारी गर्‍यो, जसमा ''All These Ladies'', ''Aloe Vera'', ''Dance With Me'' र ''Headlines'' गरी चार गीत समावेश छन्।<ref>{{cite web |title=BGYO takes the spotlight with new EP "Headlines" |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2025/9/26/bgyo-takes-the-spotlight-with-new-ep-headlines?lang=en |publisher=ABS-CBN |date=26 September 2025 |access-date=27 August 2026}}</ref> ४ अक्टोबरमा BGYO ले New Frontier Theater मा आफ्नो पहिलो एकल कन्सर्ट आयोजना गर्‍यो।<ref name="SoloConcert">{{cite web |title=BGYO powers up for first solo concert and new EP |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2025/8/5/bgyo-powers-up-for-first-solo-concert-and-new-ep?lang=en |publisher=ABS-CBN |date=19 September 2025 |access-date=27 August 2026}}</ref> ४ जुन २०२६ मा BGYO ले सात गीत समावेश भएको EP ''On Demand'' जारी गर्‍यो। उक्त सङ्गीतकृतिमा पप, नियो सोल, फङ्क, डान्स-पप र R&B लगायतका सङ्गीत शैलीको मिश्रण रहेको छ।<ref>{{cite web |last=Manuel |first=Andrea |title=BGYO Serve Up Hits 'On Demand' In Latest EP – Listen |url=https://billboardphilippines.com/music/news/bgyo-on-demand-ep-2026/ |work=Billboard Philippines |date=4 June 2026 |access-date=27 August 2026}}</ref> == सङ्गीत शैली र पहिचान == BGYO लाई समकालीन फिलिपिनी P-pop सङ्गीत क्षेत्रको एक भाग मानिन्छ। उनीहरूको सङ्गीतमा पप, R&B र नृत्य सङ्गीतलगायत विभिन्न शैलीको मिश्रण पाइन्छ र उनीहरूले आफ्ना गीत तथा मञ्च प्रस्तुतिमा फिलिपिनी सांस्कृतिक तत्त्वहरू समावेश गर्ने गरेका छन्।<ref name="Philstar" /> समूहका सदस्यहरूका अनुसार डेब्युपछिका अनुभव र उनीहरूको विकास पनि उनीहरूको सङ्गीतको विकासमा प्रतिबिम्बित भएको छ।<ref>{{cite web |last=Basbas |first=Franchesca Judine |title=BGYO on growing as a band, standing out, and their album 'Be Us' |url=https://www.bandwagon.asia/articles/bgyo-be-us-interview-p-pop-album-showcase-abs-cbn-philippines-may-2023 |work=Bandwagon Asia |date=3 May 2023 |access-date=27 August 2026}}</ref> == सदस्यहरू == * '''Gelo Rivera''' — नेता * '''Akira Morishita''' * '''JL Toreliza''' * '''Mikki Claver''' * '''Nate Porcalla''' == सङ्गीतकृति == === स्टुडियो एल्बमहरू === * ''The Light'' (२०२१) * ''Be Us'' (२०२२) === विस्तारित गीतसङ्ग्रहहरू === * ''BGYO'' (२०२५) * ''Headlines'' (२०२५) * ''On Demand'' (२०२६) == कन्सर्टहरू == * ''Be The Light: The BGYO Launch'' (२०२१) * ''One Dream: The BINI and BGYO Concert'' (२०२१) * ''BGYO Now: The First Solo Concert'' (२०२५)<ref name="SoloConcert" /> == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[के-पप]] * [[पुरुष सङ्गीत समूह]] == सन्दर्भहरू == {{Reflist}} == बाह्य कडीहरू == * [https://bgyo.abs-cbn.com/ आधिकारिक वेबसाइट] * [https://www.youtube.com/c/BGYOofficial आधिकारिक युट्युब च्यानल] ohv4nmdsthxwpd3tj20wrrvmpdep2ef 3 151424 1372407 2026-08-27T08:00:19Z Troy26Castillo 80555 /* BGYO मा सार्न अनुरोध */ नयाँ खण्ड 1372407 wikitext text/x-wiki == BGYO मा सार्न अनुरोध == यो प्रयोगकर्ता उपपृष्ठ [[प्रयोगकर्ता:Troy26Castillo/BGYO]] अंग्रेजी विकिपिडियाको [[en:BGYO|BGYO]] लेखलाई नेपालीमा अनुवाद तथा सम्पादन गरी तयार गरिएको मस्यौदा हो। लेख मुख्य नामस्थानमा प्रकाशन गर्न तयार भएकाले यसलाई [[BGYO]] मा सार्न चाहन्छु। मेरो खातामा हाल पृष्ठ सार्ने सुविधा उपलब्ध छैन। सम्भव भए कृपया [[प्रयोगकर्ता:Troy26Castillo/BGYO]] बाट [[BGYO]] मा सारिदिनुहोस्। धन्यवाद। [[User:Troy26Castillo|Troy26Castillo]] ([[User talk:Troy26Castillo|कुरा गर्नुहोस्]]) १३:४५, २७ अगस्ट २०२६ (नेपाली समय) hankoaeotbgarh28zk28lmcpioruv6c 1372411 1372407 2026-08-27T08:28:45Z Troy26Castillo 80555 /* BGYO मा सार्न अनुरोध */ टिप्पणी 1372411 wikitext text/x-wiki == BGYO मा सार्न अनुरोध == यो प्रयोगकर्ता उपपृष्ठ [[प्रयोगकर्ता:Troy26Castillo/BGYO]] अंग्रेजी विकिपिडियाको [[en:BGYO|BGYO]] लेखलाई नेपालीमा अनुवाद तथा सम्पादन गरी तयार गरिएको मस्यौदा हो। लेख मुख्य नामस्थानमा प्रकाशन गर्न तयार भएकाले यसलाई [[BGYO]] मा सार्न चाहन्छु। मेरो खातामा हाल पृष्ठ सार्ने सुविधा उपलब्ध छैन। सम्भव भए कृपया [[प्रयोगकर्ता:Troy26Castillo/BGYO]] बाट [[BGYO]] मा सारिदिनुहोस्। धन्यवाद। [[User:Troy26Castillo|Troy26Castillo]] ([[User talk:Troy26Castillo|कुरा गर्नुहोस्]]) १३:४५, २७ अगस्ट २०२६ (नेपाली समय) :लेख अब मुख्य नामस्थानमा [[बीजीवाईओ]] शीर्षकमा प्रकाशित भइसकेको छ र विकिडाटामा पनि जोडिएको छ। त्यसैले यो सार्ने अनुरोध अब आवश्यक छैन। धन्यवाद। [[User:Troy26Castillo|Troy26Castillo]] ([[User talk:Troy26Castillo|कुरा गर्नुहोस्]]) १४:१३, २७ अगस्ट २०२६ (नेपाली समय) 5khiepnpk7es95pjgrdg1vanvzrqoas 0 151425 1372409 2026-08-27T08:25:50Z Troy26Castillo 80555 अङ्ग्रेजी विकिपिडियाको [[en:BGYO]] लेखबाट अनुवाद तथा सम्पादन गरिएको; मस्यौदा [[प्रयोगकर्ता:Troy26Castillo/BGYO]] मा तयार गरिएको। 1372409 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = BGYO | image = BGYO (1), February 2023.jpg | caption = फेब्रुअरी २०२३ मा BGYO | background = group_or_band | origin = [[मनिला]], [[फिलिपिन्स]] | genre = P-pop, R&B, डान्स-पप, पप रक | years_active = २०२१–वर्तमान | label = Star Music | current_members = Gelo Rivera<br>Akira Morishita<br>JL Toreliza<br>Mikki Claver<br>Nate Porcalla | website = https://bgyo.abs-cbn.com/ }} '''बीजीवाईओ''' (अङ्ग्रेजी: '''BGYO''') फिलिपिन्सको पाँच सदस्यीय पुरुष सङ्गीत समूह हो। समूहका सदस्यहरू Gelo Rivera, Akira Morishita, JL Toreliza, Mikki Claver र Nate Porcalla हुन्। सदस्यहरूले सन् २०१८ देखि ABS-CBN अन्तर्गतको कलाकार प्रशिक्षण कार्यक्रम Star Hunt Academy मा प्रशिक्षण लिएका थिए र २९ जनवरी २०२१ मा एकल गीत ''The Light'' मार्फत औपचारिक रूपमा डेब्यु गरेका थिए।<ref name="PEP">{{cite web |last=Tuazon |first=Nikko |title=P-Pop group BGYO makes its debut |url=https://www.pep.ph/news/local/156445/bgyo-debut-a721-20210207 |website=PEP.ph |date=7 February 2021 |access-date=27 August 2026}}</ref><ref name="TheLight">{{cite web |title=BGYO's debut single "The Light" surpasses 100,000 streams on Spotify |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2021/2/12/bgyo-debut-single-100k-streams-on-spotify?lang=en |publisher=ABS-CBN |date=12 February 2021 |access-date=27 August 2026}}</ref> सोही वर्ष BGYO ले फिलिपिनी टेलिभिजन शृङ्खला ''He's Into Her'' को समान शीर्षकको मुख्य गीत ''He's Into Her'' जारी गर्‍यो। उक्त गीत २०२१ Asian Academy Creative Awards को Best Theme Song विधामा फिलिपिन्सको राष्ट्रिय विजेता (National Winner) घोषित भएको थियो।<ref name="AACA">{{cite web |title=11 ABS-CBN personalities and programs hailed as Nat'l winners at the 2021 Asian Academy Creative Awards |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2021/9/5/abs-cbn-national-winners-asian-academy-creative-aw?lang=en |publisher=ABS-CBN |date=1 October 2021 |access-date=27 August 2026}}</ref> == नाम == BGYO नाम अंग्रेजी वाक्यांश “'''B'''ecoming the change, '''G'''oing further, '''Y'''ou and I, '''O'''riginally Filipino” का प्रारम्भिक अक्षरहरूबाट बनेको हो।<ref name="Philstar">{{cite web |last=Abunda |first=Boy |title=P-Pop group BGYO is on the rise |url=https://www.philstar.com/entertainment/2022/09/13/2209216/p-pop-group-bgyo-rise |work=The Philippine Star |date=13 September 2022 |access-date=27 August 2026}}</ref> == इतिहास == === २०१८–२०२०: गठन र प्रशिक्षण === पछि BGYO का सदस्य बनेका पाँच जनाले सन् २०१८ मा Star Hunt Academy मा प्रशिक्षण सुरु गरेका थिए। करिब दुई वर्षसम्म उनीहरूले फिलिपिनी तथा दक्षिण कोरियाली प्रशिक्षकहरूबाट गायन, नृत्य र मञ्च प्रस्तुतिसम्बन्धी प्रशिक्षण लिए। BGYO नाम औपचारिक रूपमा अपनाउनुअघि उनीहरू “SHA Boys” नामले चिनिन्थे।<ref name="PEP" /> प्रशिक्षणपछि Gelo, Akira, JL, Mikki र Nate अन्ततः BGYO का सदस्य बने।<ref name="PEP" /> === २०२१–२०२४: डेब्यु र प्रारम्भिक गतिविधि === BGYO ले २९ जनवरी २०२१ मा ''The Light'' मार्फत औपचारिक रूपमा डेब्यु गर्‍यो।<ref name="TheLight" /> सोही वर्ष अक्टोबरमा समूहले आफ्नो पहिलो स्टुडियो एल्बम ''The Light'' जारी गर्‍यो। एल्बममा ''The Light'' का जापानी, थाई, इन्डोनेसियाली र स्पेनी भाषाका संस्करणहरू पनि समावेश थिए।<ref>{{cite web |last=Peters |first=Daniel |title=P-pop groups BINI and BGYO announce upcoming debut albums |url=https://www.nme.com/news/music/p-pop-groups-bini-and-bgyo-announce-upcoming-debut-albums-3058928 |work=NME |date=30 September 2021 |access-date=27 August 2026}}</ref> सन् २०२२ मा BGYO ले दोस्रो स्टुडियो एल्बम ''Be Us'' जारी गर्‍यो। उक्त एल्बम ३ नोभेम्बरमा सार्वजनिक भएको थियो र यसमा ''Magnet'' तथा ''PNGNP'' लगायतका गीत समावेश थिए।<ref>{{cite web |last=Ng |first=Scott |title=BGYO announce sophomore album 'BE:US' and lead singles 'Magnet' and 'PNGNP' |url=https://www.nme.com/news/music/bgyo-announce-sophomore-album-beus-and-lead-singles-magnet-and-pngnp-3326168 |work=NME |date=11 October 2022 |access-date=27 August 2026}}</ref> === २०२५–वर्तमान === मार्च २०२५ मा BGYO ले आफ्नै नामको पाँच गीत समावेश भएको विस्तारित गीतसङ्ग्रह (EP) ''BGYO'' जारी गर्‍यो। यसमा ''Divine'', ''Trash'', ''Light My Fire'', ''Heartstrings'' र ''Andito Lang'' समावेश छन्।<ref>{{cite web |title=BGYO's songs are "Divine" in newly dropped self-titled EP |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2025/3/14/bgyo-ep?lang=en |publisher=ABS-CBN |date=14 March 2025 |access-date=27 August 2026}}</ref> सोही वर्ष सेप्टेम्बरमा समूहले ''Headlines'' नामक EP जारी गर्‍यो, जसमा ''All These Ladies'', ''Aloe Vera'', ''Dance With Me'' र ''Headlines'' गरी चार गीत समावेश छन्।<ref>{{cite web |title=BGYO takes the spotlight with new EP "Headlines" |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2025/9/26/bgyo-takes-the-spotlight-with-new-ep-headlines?lang=en |publisher=ABS-CBN |date=26 September 2025 |access-date=27 August 2026}}</ref> ४ अक्टोबरमा BGYO ले New Frontier Theater मा आफ्नो पहिलो एकल कन्सर्ट आयोजना गर्‍यो।<ref name="SoloConcert">{{cite web |title=BGYO powers up for first solo concert and new EP |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2025/8/5/bgyo-powers-up-for-first-solo-concert-and-new-ep?lang=en |publisher=ABS-CBN |date=19 September 2025 |access-date=27 August 2026}}</ref> ४ जुन २०२६ मा BGYO ले सात गीत समावेश भएको EP ''On Demand'' जारी गर्‍यो। उक्त सङ्गीतकृतिमा पप, नियो सोल, फङ्क, डान्स-पप र R&B लगायतका सङ्गीत शैलीको मिश्रण रहेको छ।<ref>{{cite web |last=Manuel |first=Andrea |title=BGYO Serve Up Hits 'On Demand' In Latest EP – Listen |url=https://billboardphilippines.com/music/news/bgyo-on-demand-ep-2026/ |work=Billboard Philippines |date=4 June 2026 |access-date=27 August 2026}}</ref> == सङ्गीत शैली र पहिचान == BGYO लाई समकालीन फिलिपिनी P-pop सङ्गीत क्षेत्रको एक भाग मानिन्छ। उनीहरूको सङ्गीतमा पप, R&B र नृत्य सङ्गीतलगायत विभिन्न शैलीको मिश्रण पाइन्छ र उनीहरूले आफ्ना गीत तथा मञ्च प्रस्तुतिमा फिलिपिनी सांस्कृतिक तत्त्वहरू समावेश गर्ने गरेका छन्।<ref name="Philstar" /> समूहका सदस्यहरूका अनुसार डेब्युपछिका अनुभव र उनीहरूको विकास पनि उनीहरूको सङ्गीतको विकासमा प्रतिबिम्बित भएको छ।<ref>{{cite web |last=Basbas |first=Franchesca Judine |title=BGYO on growing as a band, standing out, and their album 'Be Us' |url=https://www.bandwagon.asia/articles/bgyo-be-us-interview-p-pop-album-showcase-abs-cbn-philippines-may-2023 |work=Bandwagon Asia |date=3 May 2023 |access-date=27 August 2026}}</ref> == सदस्यहरू == * '''Gelo Rivera''' — नेता * '''Akira Morishita''' * '''JL Toreliza''' * '''Mikki Claver''' * '''Nate Porcalla''' == सङ्गीतकृति == === स्टुडियो एल्बमहरू === * ''The Light'' (२०२१) * ''Be Us'' (२०२२) === विस्तारित गीतसङ्ग्रहहरू === * ''BGYO'' (२०२५) * ''Headlines'' (२०२५) * ''On Demand'' (२०२६) == कन्सर्टहरू == * ''Be The Light: The BGYO Launch'' (२०२१) * ''One Dream: The BINI and BGYO Concert'' (२०२१) * ''BGYO Now: The First Solo Concert'' (२०२५)<ref name="SoloConcert" /> == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[के-पप]] * [[पुरुष सङ्गीत समूह]] == सन्दर्भहरू == {{Reflist}} == बाह्य कडीहरू == * [https://bgyo.abs-cbn.com/ आधिकारिक वेबसाइट] * [https://www.youtube.com/c/BGYOofficial आधिकारिक युट्युब च्यानल] 7z425vt0dip9tt00dkdhjexjq4udej4 1372412 1372409 2026-08-27T08:32:22Z Troy26Castillo 80555 1372412 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = BGYO | image = BGYO (1), February 2023.jpg | caption = फेब्रुअरी २०२३ मा BGYO | background = group_or_band | origin = [[मनिला]], [[फिलिपिन्स]] | genre = P-pop, R&B, डान्स-पप, पप रक | years_active = २०२१–वर्तमान | label = Star Music | current_members = Gelo Rivera<br>Akira Morishita<br>JL Toreliza<br>Mikki Claver<br>Nate Porcalla | website = https://bgyo.abs-cbn.com/ }} '''बीजीवाईओ''' (अङ्ग्रेजी: '''BGYO''') फिलिपिन्सको पाँच सदस्यीय पुरुष सङ्गीत समूह हो। समूहका सदस्यहरू Gelo Rivera, Akira Morishita, JL Toreliza, Mikki Claver र Nate Porcalla हुन्। सदस्यहरूले सन् २०१८ देखि ABS-CBN अन्तर्गतको कलाकार प्रशिक्षण कार्यक्रम Star Hunt Academy मा प्रशिक्षण लिएका थिए र २९ जनवरी २०२१ मा एकल गीत ''The Light'' मार्फत औपचारिक रूपमा डेब्यु गरेका थिए।<ref name="PEP">{{cite web |last=Tuazon |first=Nikko |title=P-Pop group BGYO makes its debut |url=https://www.pep.ph/news/local/156445/bgyo-debut-a721-20210207 |website=PEP.ph |date=7 February 2021 |access-date=27 August 2026}}</ref><ref name="TheLight">{{cite web |title=BGYO's debut single "The Light" surpasses 100,000 streams on Spotify |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2021/2/12/bgyo-debut-single-100k-streams-on-spotify?lang=en |publisher=ABS-CBN |date=12 February 2021 |access-date=27 August 2026}}</ref> सोही वर्ष BGYO ले फिलिपिनी टेलिभिजन शृङ्खला ''He's Into Her'' को समान शीर्षकको मुख्य गीत ''He's Into Her'' जारी गर्‍यो। उक्त गीत २०२१ Asian Academy Creative Awards को Best Theme Song विधामा फिलिपिन्सको राष्ट्रिय विजेता (National Winner) घोषित भएको थियो।<ref name="AACA">{{cite web |title=11 ABS-CBN personalities and programs hailed as Nat'l winners at the 2021 Asian Academy Creative Awards |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2021/9/5/abs-cbn-national-winners-asian-academy-creative-aw?lang=en |publisher=ABS-CBN |date=1 October 2021 |access-date=27 August 2026}}</ref> == नाम == BGYO नाम अंग्रेजी वाक्यांश “'''B'''ecoming the change, '''G'''oing further, '''Y'''ou and I, '''O'''riginally Filipino” का प्रारम्भिक अक्षरहरूबाट बनेको हो।<ref name="Philstar">{{cite web |last=Abunda |first=Boy |title=P-Pop group BGYO is on the rise |url=https://www.philstar.com/entertainment/2022/09/13/2209216/p-pop-group-bgyo-rise |work=The Philippine Star |date=13 September 2022 |access-date=27 August 2026}}</ref> == इतिहास == === २०१८–२०२०: गठन र प्रशिक्षण === पछि BGYO का सदस्य बनेका पाँच जनाले सन् २०१८ मा Star Hunt Academy मा प्रशिक्षण सुरु गरेका थिए। करिब दुई वर्षसम्म उनीहरूले फिलिपिनी तथा दक्षिण कोरियाली प्रशिक्षकहरूबाट गायन, नृत्य र मञ्च प्रस्तुतिसम्बन्धी प्रशिक्षण लिए। BGYO नाम औपचारिक रूपमा अपनाउनुअघि उनीहरू “SHA Boys” नामले चिनिन्थे।<ref name="PEP" /> प्रशिक्षणपछि Gelo, Akira, JL, Mikki र Nate अन्ततः BGYO का सदस्य बने।<ref name="PEP" /> === २०२१–२०२४: डेब्यु र प्रारम्भिक गतिविधि === BGYO ले २९ जनवरी २०२१ मा ''The Light'' मार्फत औपचारिक रूपमा डेब्यु गर्‍यो।<ref name="TheLight" /> सोही वर्ष अक्टोबरमा समूहले आफ्नो पहिलो स्टुडियो एल्बम ''The Light'' जारी गर्‍यो। एल्बममा ''The Light'' का जापानी, थाई, इन्डोनेसियाली र स्पेनी भाषाका संस्करणहरू पनि समावेश थिए।<ref>{{cite web |last=Peters |first=Daniel |title=P-pop groups BINI and BGYO announce upcoming debut albums |url=https://www.nme.com/news/music/p-pop-groups-bini-and-bgyo-announce-upcoming-debut-albums-3058928 |work=NME |date=30 September 2021 |access-date=27 August 2026}}</ref> सन् २०२२ मा BGYO ले दोस्रो स्टुडियो एल्बम ''Be Us'' जारी गर्‍यो। उक्त एल्बम ३ नोभेम्बरमा सार्वजनिक भएको थियो र यसमा ''Magnet'' तथा ''PNGNP'' लगायतका गीत समावेश थिए।<ref>{{cite web |last=Ng |first=Scott |title=BGYO announce sophomore album 'BE:US' and lead singles 'Magnet' and 'PNGNP' |url=https://www.nme.com/news/music/bgyo-announce-sophomore-album-beus-and-lead-singles-magnet-and-pngnp-3326168 |work=NME |date=11 October 2022 |access-date=27 August 2026}}</ref> === २०२५–वर्तमान === मार्च २०२५ मा BGYO ले आफ्नै नामको पाँच गीत समावेश भएको विस्तारित गीतसङ्ग्रह (EP) ''BGYO'' जारी गर्‍यो। यसमा ''Divine'', ''Trash'', ''Light My Fire'', ''Heartstrings'' र ''Andito Lang'' समावेश छन्।<ref>{{cite web |title=BGYO's songs are "Divine" in newly dropped self-titled EP |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2025/3/14/bgyo-ep?lang=en |publisher=ABS-CBN |date=14 March 2025 |access-date=27 August 2026}}</ref> सोही वर्ष सेप्टेम्बरमा समूहले ''Headlines'' नामक EP जारी गर्‍यो, जसमा ''All These Ladies'', ''Aloe Vera'', ''Dance With Me'' र ''Headlines'' गरी चार गीत समावेश छन्।<ref>{{cite web |title=BGYO takes the spotlight with new EP "Headlines" |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2025/9/26/bgyo-takes-the-spotlight-with-new-ep-headlines?lang=en |publisher=ABS-CBN |date=26 September 2025 |access-date=27 August 2026}}</ref> ४ अक्टोबरमा BGYO ले New Frontier Theater मा आफ्नो पहिलो एकल कन्सर्ट आयोजना गर्‍यो।<ref name="SoloConcert">{{cite web |title=BGYO powers up for first solo concert and new EP |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2025/8/5/bgyo-powers-up-for-first-solo-concert-and-new-ep?lang=en |publisher=ABS-CBN |date=19 September 2025 |access-date=27 August 2026}}</ref> ४ जुन २०२६ मा BGYO ले सात गीत समावेश भएको EP ''On Demand'' जारी गर्‍यो। उक्त सङ्गीतकृतिमा पप, नियो सोल, फङ्क, डान्स-पप र R&B लगायतका सङ्गीत शैलीको मिश्रण रहेको छ।<ref>{{cite web |last=Manuel |first=Andrea |title=BGYO Serve Up Hits 'On Demand' In Latest EP – Listen |url=https://billboardphilippines.com/music/news/bgyo-on-demand-ep-2026/ |work=Billboard Philippines |date=4 June 2026 |access-date=27 August 2026}}</ref> == सङ्गीत शैली र पहिचान == BGYO लाई समकालीन फिलिपिनी P-pop सङ्गीत क्षेत्रको एक भाग मानिन्छ। उनीहरूको सङ्गीतमा पप, R&B र नृत्य सङ्गीतलगायत विभिन्न शैलीको मिश्रण पाइन्छ र उनीहरूले आफ्ना गीत तथा मञ्च प्रस्तुतिमा फिलिपिनी सांस्कृतिक तत्त्वहरू समावेश गर्ने गरेका छन्।<ref name="Philstar" /> समूहका सदस्यहरूका अनुसार डेब्युपछिका अनुभव र उनीहरूको विकास पनि उनीहरूको सङ्गीतको विकासमा प्रतिबिम्बित भएको छ।<ref>{{cite web |last=Basbas |first=Franchesca Judine |title=BGYO on growing as a band, standing out, and their album 'Be Us' |url=https://www.bandwagon.asia/articles/bgyo-be-us-interview-p-pop-album-showcase-abs-cbn-philippines-may-2023 |work=Bandwagon Asia |date=3 May 2023 |access-date=27 August 2026}}</ref> == सदस्यहरू == * '''Gelo Rivera''' — नेता * '''Akira Morishita''' * '''JL Toreliza''' * '''Mikki Claver''' * '''Nate Porcalla''' == सङ्गीतकृति == === स्टुडियो एल्बमहरू === * ''The Light'' (२०२१) * ''Be Us'' (२०२२) === विस्तारित गीतसङ्ग्रहहरू === * ''BGYO'' (२०२५) * ''Headlines'' (२०२५) * ''On Demand'' (२०२६) == कन्सर्टहरू == * ''Be The Light: The BGYO Launch'' (२०२१) * ''One Dream: The BINI and BGYO Concert'' (२०२१) * ''BGYO Now: The First Solo Concert'' (२०२५)<ref name="SoloConcert" /> == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[के-पप]] * [[पुरुष सङ्गीत समूह]] == सन्दर्भहरू == {{Reflist}} == बाह्य कडीहरू == * [https://bgyo.abs-cbn.com/ आधिकारिक वेबसाइट] * [https://www.youtube.com/c/BGYOofficial आधिकारिक युट्युब च्यानल] [[श्रेणी:फिलिपिन्स]] h38vaw8nulsb4avn2tmcvak1e555kdy 1372413 1372412 2026-08-27T08:37:49Z Saroj 31493 Sarojद्वारा [[बीजीवाईओ]] पृष्ठलाई [[बिजिवाइओ]]मा सारियो: [[विकिपिडिया:लेख शीर्षकहरू|लेख शीर्षक]] नीति अनुरूप शीर्षक कायम गर्न 1372412 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = BGYO | image = BGYO (1), February 2023.jpg | caption = फेब्रुअरी २०२३ मा BGYO | background = group_or_band | origin = [[मनिला]], [[फिलिपिन्स]] | genre = P-pop, R&B, डान्स-पप, पप रक | years_active = २०२१–वर्तमान | label = Star Music | current_members = Gelo Rivera<br>Akira Morishita<br>JL Toreliza<br>Mikki Claver<br>Nate Porcalla | website = https://bgyo.abs-cbn.com/ }} '''बीजीवाईओ''' (अङ्ग्रेजी: '''BGYO''') फिलिपिन्सको पाँच सदस्यीय पुरुष सङ्गीत समूह हो। समूहका सदस्यहरू Gelo Rivera, Akira Morishita, JL Toreliza, Mikki Claver र Nate Porcalla हुन्। सदस्यहरूले सन् २०१८ देखि ABS-CBN अन्तर्गतको कलाकार प्रशिक्षण कार्यक्रम Star Hunt Academy मा प्रशिक्षण लिएका थिए र २९ जनवरी २०२१ मा एकल गीत ''The Light'' मार्फत औपचारिक रूपमा डेब्यु गरेका थिए।<ref name="PEP">{{cite web |last=Tuazon |first=Nikko |title=P-Pop group BGYO makes its debut |url=https://www.pep.ph/news/local/156445/bgyo-debut-a721-20210207 |website=PEP.ph |date=7 February 2021 |access-date=27 August 2026}}</ref><ref name="TheLight">{{cite web |title=BGYO's debut single "The Light" surpasses 100,000 streams on Spotify |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2021/2/12/bgyo-debut-single-100k-streams-on-spotify?lang=en |publisher=ABS-CBN |date=12 February 2021 |access-date=27 August 2026}}</ref> सोही वर्ष BGYO ले फिलिपिनी टेलिभिजन शृङ्खला ''He's Into Her'' को समान शीर्षकको मुख्य गीत ''He's Into Her'' जारी गर्‍यो। उक्त गीत २०२१ Asian Academy Creative Awards को Best Theme Song विधामा फिलिपिन्सको राष्ट्रिय विजेता (National Winner) घोषित भएको थियो।<ref name="AACA">{{cite web |title=11 ABS-CBN personalities and programs hailed as Nat'l winners at the 2021 Asian Academy Creative Awards |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2021/9/5/abs-cbn-national-winners-asian-academy-creative-aw?lang=en |publisher=ABS-CBN |date=1 October 2021 |access-date=27 August 2026}}</ref> == नाम == BGYO नाम अंग्रेजी वाक्यांश “'''B'''ecoming the change, '''G'''oing further, '''Y'''ou and I, '''O'''riginally Filipino” का प्रारम्भिक अक्षरहरूबाट बनेको हो।<ref name="Philstar">{{cite web |last=Abunda |first=Boy |title=P-Pop group BGYO is on the rise |url=https://www.philstar.com/entertainment/2022/09/13/2209216/p-pop-group-bgyo-rise |work=The Philippine Star |date=13 September 2022 |access-date=27 August 2026}}</ref> == इतिहास == === २०१८–२०२०: गठन र प्रशिक्षण === पछि BGYO का सदस्य बनेका पाँच जनाले सन् २०१८ मा Star Hunt Academy मा प्रशिक्षण सुरु गरेका थिए। करिब दुई वर्षसम्म उनीहरूले फिलिपिनी तथा दक्षिण कोरियाली प्रशिक्षकहरूबाट गायन, नृत्य र मञ्च प्रस्तुतिसम्बन्धी प्रशिक्षण लिए। BGYO नाम औपचारिक रूपमा अपनाउनुअघि उनीहरू “SHA Boys” नामले चिनिन्थे।<ref name="PEP" /> प्रशिक्षणपछि Gelo, Akira, JL, Mikki र Nate अन्ततः BGYO का सदस्य बने।<ref name="PEP" /> === २०२१–२०२४: डेब्यु र प्रारम्भिक गतिविधि === BGYO ले २९ जनवरी २०२१ मा ''The Light'' मार्फत औपचारिक रूपमा डेब्यु गर्‍यो।<ref name="TheLight" /> सोही वर्ष अक्टोबरमा समूहले आफ्नो पहिलो स्टुडियो एल्बम ''The Light'' जारी गर्‍यो। एल्बममा ''The Light'' का जापानी, थाई, इन्डोनेसियाली र स्पेनी भाषाका संस्करणहरू पनि समावेश थिए।<ref>{{cite web |last=Peters |first=Daniel |title=P-pop groups BINI and BGYO announce upcoming debut albums |url=https://www.nme.com/news/music/p-pop-groups-bini-and-bgyo-announce-upcoming-debut-albums-3058928 |work=NME |date=30 September 2021 |access-date=27 August 2026}}</ref> सन् २०२२ मा BGYO ले दोस्रो स्टुडियो एल्बम ''Be Us'' जारी गर्‍यो। उक्त एल्बम ३ नोभेम्बरमा सार्वजनिक भएको थियो र यसमा ''Magnet'' तथा ''PNGNP'' लगायतका गीत समावेश थिए।<ref>{{cite web |last=Ng |first=Scott |title=BGYO announce sophomore album 'BE:US' and lead singles 'Magnet' and 'PNGNP' |url=https://www.nme.com/news/music/bgyo-announce-sophomore-album-beus-and-lead-singles-magnet-and-pngnp-3326168 |work=NME |date=11 October 2022 |access-date=27 August 2026}}</ref> === २०२५–वर्तमान === मार्च २०२५ मा BGYO ले आफ्नै नामको पाँच गीत समावेश भएको विस्तारित गीतसङ्ग्रह (EP) ''BGYO'' जारी गर्‍यो। यसमा ''Divine'', ''Trash'', ''Light My Fire'', ''Heartstrings'' र ''Andito Lang'' समावेश छन्।<ref>{{cite web |title=BGYO's songs are "Divine" in newly dropped self-titled EP |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2025/3/14/bgyo-ep?lang=en |publisher=ABS-CBN |date=14 March 2025 |access-date=27 August 2026}}</ref> सोही वर्ष सेप्टेम्बरमा समूहले ''Headlines'' नामक EP जारी गर्‍यो, जसमा ''All These Ladies'', ''Aloe Vera'', ''Dance With Me'' र ''Headlines'' गरी चार गीत समावेश छन्।<ref>{{cite web |title=BGYO takes the spotlight with new EP "Headlines" |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2025/9/26/bgyo-takes-the-spotlight-with-new-ep-headlines?lang=en |publisher=ABS-CBN |date=26 September 2025 |access-date=27 August 2026}}</ref> ४ अक्टोबरमा BGYO ले New Frontier Theater मा आफ्नो पहिलो एकल कन्सर्ट आयोजना गर्‍यो।<ref name="SoloConcert">{{cite web |title=BGYO powers up for first solo concert and new EP |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2025/8/5/bgyo-powers-up-for-first-solo-concert-and-new-ep?lang=en |publisher=ABS-CBN |date=19 September 2025 |access-date=27 August 2026}}</ref> ४ जुन २०२६ मा BGYO ले सात गीत समावेश भएको EP ''On Demand'' जारी गर्‍यो। उक्त सङ्गीतकृतिमा पप, नियो सोल, फङ्क, डान्स-पप र R&B लगायतका सङ्गीत शैलीको मिश्रण रहेको छ।<ref>{{cite web |last=Manuel |first=Andrea |title=BGYO Serve Up Hits 'On Demand' In Latest EP – Listen |url=https://billboardphilippines.com/music/news/bgyo-on-demand-ep-2026/ |work=Billboard Philippines |date=4 June 2026 |access-date=27 August 2026}}</ref> == सङ्गीत शैली र पहिचान == BGYO लाई समकालीन फिलिपिनी P-pop सङ्गीत क्षेत्रको एक भाग मानिन्छ। उनीहरूको सङ्गीतमा पप, R&B र नृत्य सङ्गीतलगायत विभिन्न शैलीको मिश्रण पाइन्छ र उनीहरूले आफ्ना गीत तथा मञ्च प्रस्तुतिमा फिलिपिनी सांस्कृतिक तत्त्वहरू समावेश गर्ने गरेका छन्।<ref name="Philstar" /> समूहका सदस्यहरूका अनुसार डेब्युपछिका अनुभव र उनीहरूको विकास पनि उनीहरूको सङ्गीतको विकासमा प्रतिबिम्बित भएको छ।<ref>{{cite web |last=Basbas |first=Franchesca Judine |title=BGYO on growing as a band, standing out, and their album 'Be Us' |url=https://www.bandwagon.asia/articles/bgyo-be-us-interview-p-pop-album-showcase-abs-cbn-philippines-may-2023 |work=Bandwagon Asia |date=3 May 2023 |access-date=27 August 2026}}</ref> == सदस्यहरू == * '''Gelo Rivera''' — नेता * '''Akira Morishita''' * '''JL Toreliza''' * '''Mikki Claver''' * '''Nate Porcalla''' == सङ्गीतकृति == === स्टुडियो एल्बमहरू === * ''The Light'' (२०२१) * ''Be Us'' (२०२२) === विस्तारित गीतसङ्ग्रहहरू === * ''BGYO'' (२०२५) * ''Headlines'' (२०२५) * ''On Demand'' (२०२६) == कन्सर्टहरू == * ''Be The Light: The BGYO Launch'' (२०२१) * ''One Dream: The BINI and BGYO Concert'' (२०२१) * ''BGYO Now: The First Solo Concert'' (२०२५)<ref name="SoloConcert" /> == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[के-पप]] * [[पुरुष सङ्गीत समूह]] == सन्दर्भहरू == {{Reflist}} == बाह्य कडीहरू == * [https://bgyo.abs-cbn.com/ आधिकारिक वेबसाइट] * [https://www.youtube.com/c/BGYOofficial आधिकारिक युट्युब च्यानल] [[श्रेणी:फिलिपिन्स]] h38vaw8nulsb4avn2tmcvak1e555kdy 1372418 1372413 2026-08-27T10:31:19Z Troy26Castillo 80555 1372418 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = BGYO | image = BGYO (1), February 2023.jpg | caption = फेब्रुअरी २०२३ मा BGYO | background = group_or_band | origin = [[मनिला]], [[फिलिपिन्स]] | genre = P-pop, R&B, डान्स-पप, पप रक | years_active = २०२१–वर्तमान | label = Star Music | current_members = Gelo Rivera<br>Akira Morishita<br>JL Toreliza<br>Mikki Claver<br>Nate Porcalla | website = https://bgyo.abs-cbn.com/ }} '''बीजीवाईओ''' (अङ्ग्रेजी: '''BGYO''') फिलिपिन्सको पाँच सदस्यीय पुरुष सङ्गीत समूह हो। समूहका सदस्यहरू Gelo Rivera, Akira Morishita, JL Toreliza, Mikki Claver र Nate Porcalla हुन्। सदस्यहरूले सन् २०१८ देखि ABS-CBN अन्तर्गतको कलाकार प्रशिक्षण कार्यक्रम Star Hunt Academy मा प्रशिक्षण लिएका थिए र २९ जनवरी २०२१ मा एकल गीत ''The Light'' मार्फत औपचारिक रूपमा डेब्यु गरेका थिए।<ref name="PEP">{{cite web |last=Tuazon |first=Nikko |title=P-Pop group BGYO makes its debut |url=https://www.pep.ph/news/local/156445/bgyo-debut-a721-20210207 |website=PEP.ph |date=7 February 2021 |access-date=27 August 2026}}</ref><ref name="TheLight">{{cite web |title=BGYO's debut single "The Light" surpasses 100,000 streams on Spotify |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2021/2/12/bgyo-debut-single-100k-streams-on-spotify?lang=en |publisher=ABS-CBN |date=12 February 2021 |access-date=27 August 2026}}</ref> सोही वर्ष BGYO ले फिलिपिनी टेलिभिजन शृङ्खला ''He's Into Her'' को समान शीर्षकको मुख्य गीत ''He's Into Her'' जारी गर्‍यो। उक्त गीत २०२१ Asian Academy Creative Awards को Best Theme Song विधामा फिलिपिन्सको राष्ट्रिय विजेता (National Winner) घोषित भएको थियो।<ref name="AACA">{{cite web |title=11 ABS-CBN personalities and programs hailed as Nat'l winners at the 2021 Asian Academy Creative Awards |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2021/9/5/abs-cbn-national-winners-asian-academy-creative-aw?lang=en |publisher=ABS-CBN |date=1 October 2021 |access-date=27 August 2026}}</ref> == नाम == BGYO नाम अंग्रेजी वाक्यांश “'''B'''ecoming the change, '''G'''oing further, '''Y'''ou and I, '''O'''riginally Filipino” का प्रारम्भिक अक्षरहरूबाट बनेको हो।<ref name="Philstar">{{cite web |last=Abunda |first=Boy |title=P-Pop group BGYO is on the rise |url=https://www.philstar.com/entertainment/2022/09/13/2209216/p-pop-group-bgyo-rise |work=The Philippine Star |date=13 September 2022 |access-date=27 August 2026}}</ref> == इतिहास == === २०१८–२०२०: गठन र प्रशिक्षण === पछि BGYO का सदस्य बनेका पाँच जनाले सन् २०१८ मा Star Hunt Academy मा प्रशिक्षण सुरु गरेका थिए। करिब दुई वर्षसम्म उनीहरूले फिलिपिनी तथा दक्षिण कोरियाली प्रशिक्षकहरूबाट गायन, नृत्य र मञ्च प्रस्तुतिसम्बन्धी प्रशिक्षण लिए। BGYO नाम औपचारिक रूपमा अपनाउनुअघि उनीहरू “SHA Boys” नामले चिनिन्थे।<ref name="PEP" /> प्रशिक्षणपछि Gelo, Akira, JL, Mikki र Nate अन्ततः BGYO का सदस्य बने।<ref name="PEP" /> === २०२१–२०२४: डेब्यु र प्रारम्भिक गतिविधि === BGYO ले २९ जनवरी २०२१ मा ''The Light'' मार्फत औपचारिक रूपमा डेब्यु गर्‍यो।<ref name="TheLight" /> सोही वर्ष अक्टोबरमा समूहले आफ्नो पहिलो स्टुडियो एल्बम ''The Light'' जारी गर्‍यो। एल्बममा ''The Light'' का जापानी, थाई, इन्डोनेसियाली र स्पेनी भाषाका संस्करणहरू पनि समावेश थिए।<ref>{{cite web |last=Peters |first=Daniel |title=P-pop groups BINI and BGYO announce upcoming debut albums |url=https://www.nme.com/news/music/p-pop-groups-bini-and-bgyo-announce-upcoming-debut-albums-3058928 |work=NME |date=30 September 2021 |access-date=27 August 2026}}</ref> सन् २०२२ मा BGYO ले दोस्रो स्टुडियो एल्बम ''Be Us'' जारी गर्‍यो। उक्त एल्बम ३ नोभेम्बरमा सार्वजनिक भएको थियो र यसमा ''Magnet'' तथा ''PNGNP'' लगायतका गीत समावेश थिए।<ref>{{cite web |last=Ng |first=Scott |title=BGYO announce sophomore album 'BE:US' and lead singles 'Magnet' and 'PNGNP' |url=https://www.nme.com/news/music/bgyo-announce-sophomore-album-beus-and-lead-singles-magnet-and-pngnp-3326168 |work=NME |date=11 October 2022 |access-date=27 August 2026}}</ref> === २०२५–वर्तमान === मार्च २०२५ मा BGYO ले आफ्नै नामको पाँच गीत समावेश भएको विस्तारित गीतसङ्ग्रह (EP) ''BGYO'' जारी गर्‍यो। यसमा ''Divine'', ''Trash'', ''Light My Fire'', ''Heartstrings'' र ''Andito Lang'' समावेश छन्।<ref>{{cite web |title=BGYO's songs are "Divine" in newly dropped self-titled EP |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2025/3/14/bgyo-ep?lang=en |publisher=ABS-CBN |date=14 March 2025 |access-date=27 August 2026}}</ref> सोही वर्ष सेप्टेम्बरमा समूहले ''Headlines'' नामक EP जारी गर्‍यो, जसमा ''All These Ladies'', ''Aloe Vera'', ''Dance With Me'' र ''Headlines'' गरी चार गीत समावेश छन्।<ref>{{cite web |title=BGYO takes the spotlight with new EP "Headlines" |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2025/9/26/bgyo-takes-the-spotlight-with-new-ep-headlines?lang=en |publisher=ABS-CBN |date=26 September 2025 |access-date=27 August 2026}}</ref> ४ अक्टोबरमा BGYO ले New Frontier Theater मा आफ्नो पहिलो एकल कन्सर्ट आयोजना गर्‍यो।<ref name="SoloConcert">{{cite web |title=BGYO powers up for first solo concert and new EP |url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2025/8/5/bgyo-powers-up-for-first-solo-concert-and-new-ep?lang=en |publisher=ABS-CBN |date=19 September 2025 |access-date=27 August 2026}}</ref> ४ जुन २०२६ मा BGYO ले सात गीत समावेश भएको EP ''On Demand'' जारी गर्‍यो। उक्त सङ्गीतकृतिमा पप, नियो सोल, फङ्क, डान्स-पप र R&B लगायतका सङ्गीत शैलीको मिश्रण रहेको छ।<ref>{{cite web |last=Manuel |first=Andrea |title=BGYO Serve Up Hits 'On Demand' In Latest EP – Listen |url=https://billboardphilippines.com/music/news/bgyo-on-demand-ep-2026/ |work=Billboard Philippines |date=4 June 2026 |access-date=27 August 2026}}</ref> == सङ्गीत शैली र पहिचान == BGYO लाई समकालीन फिलिपिनी P-pop सङ्गीत क्षेत्रको एक भाग मानिन्छ। उनीहरूको सङ्गीतमा पप, R&B र नृत्य सङ्गीतलगायत विभिन्न शैलीको मिश्रण पाइन्छ र उनीहरूले आफ्ना गीत तथा मञ्च प्रस्तुतिमा फिलिपिनी सांस्कृतिक तत्त्वहरू समावेश गर्ने गरेका छन्।<ref name="Philstar" /> समूहका सदस्यहरूका अनुसार डेब्युपछिका अनुभव र उनीहरूको विकास पनि उनीहरूको सङ्गीतको विकासमा प्रतिबिम्बित भएको छ।<ref>{{cite web |last=Basbas |first=Franchesca Judine |title=BGYO on growing as a band, standing out, and their album 'Be Us' |url=https://www.bandwagon.asia/articles/bgyo-be-us-interview-p-pop-album-showcase-abs-cbn-philippines-may-2023 |work=Bandwagon Asia |date=3 May 2023 |access-date=27 August 2026}}</ref> == सदस्यहरू == * '''Gelo Rivera''' — नेता * '''Akira Morishita''' * '''JL Toreliza''' * '''Mikki Claver''' * '''Nate Porcalla''' == सङ्गीतकृति == === स्टुडियो एल्बमहरू === * ''The Light'' (२०२१) * ''Be Us'' (२०२२) === विस्तारित गीतसङ्ग्रहहरू === * ''BGYO'' (२०२५) * ''Headlines'' (२०२५) * ''On Demand'' (२०२६) == कन्सर्टहरू == * ''Be The Light: The BGYO Launch'' (२०२१) * ''One Dream: The BINI and BGYO Concert'' (२०२१) * ''BGYO Now: The First Solo Concert'' (२०२५)<ref name="SoloConcert" /> == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[के-पप]] * [[पुरुष सङ्गीत समूह]] == सन्दर्भहरू == {{Reflist}} == बाह्य कडीहरू == {{Commons category|BGYO}} * [https://bgyo.abs-cbn.com/ आधिकारिक वेबसाइट] * [https://www.youtube.com/c/BGYOofficial आधिकारिक युट्युब च्यानल] [[श्रेणी:फिलिपिन्स]] pohf780vy765egv3wplflit9y5zv9l1 0 151426 1372414 2026-08-27T08:37:49Z Saroj 31493 Sarojद्वारा [[बीजीवाईओ]] पृष्ठलाई [[बिजिवाइओ]]मा सारियो: [[विकिपिडिया:लेख शीर्षकहरू|लेख शीर्षक]] नीति अनुरूप शीर्षक कायम गर्न 1372414 wikitext text/x-wiki #अनुप्रेषण [[बिजिवाइओ]] hn2lons86ciypgwe3eh76pz0ows1rn0