Wikipedia newwiki https://new.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%82_%E0%A4%AA%E0%A5%8C MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter माध्यम विशेष खँलाबँला छ्येलेमि छ्येलेमि खँलाबँला विकिपिडिया विकिपिडिया खँलाबँला किपा किपा खँलाबँला मिडियाविकि मिडियाविकि खँलाबँला Template Template talk ग्वाहालि ग्वाहालि खँलाबँला पुचः पुचः खँलाबँला दबू दबू खँलाबँला TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 1720 1122090 1105487 2026-07-27T02:51:50Z CommonsDelinker 49 Replacing Comparative_evolution_of_Cuneiform,_Egyptian_and_Chinese_characters.svg with [[File:Comparative_evolution_of_Cuneiform,_Egyptian,_and_Chinese_characters.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [ 1122090 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/लिपि}} [[Image:Diagram of the spoken, written, and signed modalities of language.svg|thumb|The relationship between spoken, written, and signed modes of language, as modelled by Beatrice Primus et&nbsp;al.{{sfnmp|1a1=Meletis|1a2=Dürscheid|1y=2022|1p=17|Primus|2003|2p=6}} While many spoken or signed languages are not written, there are no written languages without a spoken counterpart that they originally emerged to record.]] [[Image:Comparison between single- and double-storey ⟨a⟩.svg|thumb|upright=0.8|Comparison between double-storey {{gph|a}} (left) and single-storey {{gph|ɑ}} (right) [[lowercase]]]] [[Image:Comparative evolution of Cuneiform, Egyptian, and Chinese characters.svg|thumb|upright=0.8|Diagram comparing the abstraction of pictographs in cuneiform, Egyptian hieroglyphs, and Chinese characters{{snd}}from an 1870 publication by French Egyptologist [[Gaston Maspero]]]] {{नेपाललिपि|𑐮𑐶𑐥𑐶}} '''लिपि''' धाःगु भाषायात च्वयेगु चिंतेगु पुचः ख। छम्ह मनूं मेम्ह मनू नाप विचाः कायेबिये यायेत सः छ्यला दयेकातःगु पद्धति भाषा खः धाःसा अन्याःगु सःतेत स्वेछिंगु (वा ब्रेल लिपिइ जुसा थिया थुइफूगु) व्यवस्था लिपि ख। लिपि धाःगु खँग्वः संस्कृत खँग्वः "लिप्य" नं वःगु ख। लिपे याइगु खँ हे लिपि ख। भाय्‌या छगू हे खँयात छगू लिपिं मेगु लिपिइ हिलेगु ज्यायात लिपिहिला धाइ। ==ताजि== हलिमय् थी-थी कथंया लिपि दयाच्वंसां हलिंया सकल लिपियात निश्चित परिधि दुनेतया क्वय्‌या पुचलय् बायेछिं- * अबुजिदा: दक्षिण एसिया, दक्षिण पूर्व एसिया व इथियोपियाय् छ्यलिगु लिपि। थन्यागु लिपिइ नेपाललिपि, ब्राम्हि (संस्कृत, प्राकृत आदि च्वयेत छ्यलिगु), देवनागरी, बंगाली, आसामी, ओडिया, कन्नड, तमिल, तेलूगु, मलयालम, गुजराती, शारदा, मोडी, मिथिलाक्षर, किरात (सिरिजंगा), सँदेय् (सँदेय् भाय्, जोङ्खा, तामाङ, लद्दाखी, बाल्ति आदि भाय् च्वयेत छ्यलिगु), गुरुमुखी, थाइ, ख्मेर, बर्मेली, सिंहल, लाओ, पुलां मलेय, पुलां बाली आदि लिपि ला। * अब्जद:अरबी लिपि व हिब्रु लिपि। अरबी लिपियात अरबी नापं इरानी भाषात (फारसी, अफगान, अजेरी, बलोची) व भारतीय भाषाय् उर्दू, सिन्धी, शाहमुखी पंजाबी, कश्मिरी आदि च्वयेत नं छ्यलिगु या। * अल्फाबेत: लातिन, सिरिलिक, जर्जियन लिपि, ग्रिक लिपि आदि। * किपा लिपि: चिनिया (मन्दारिन, यि, क्यान्तोनिज आदि) व जापानी भाय्‌य च्वयेत छ्यलिगु लिपि। ==इतिहास== ===दक्षिण एसिया=== दक्षिण एसियाया प्राचीन ग्रन्थ [[ललितविस्तर सूत्र]]य् बुद्धया कालय् ६४ लिपि दूगु खँ कनातःगु दु। थ्व सफूया १०गू अध्यायय् (लिपिशालासंदर्शनपरिवर्त)य् [[ब्राह्मी]]लिपि, [[खरोष्टी लिपि]], पुष्करसारिंलिपि, अङ्गलिपि, वङ्गलिपि, मगधलिपि, मङ्गल्यलिपि, अङ्गुलीयलिपि, शकारिलिपि, ब्रह्मवलिलिपि, पारुष्यलिपि, द्राविडलिपि, किरातलिपि, दाक्षिण्यलिपि, उग्रलिपि, संख्यालिपि, अनुलोमलिपि, अवमूर्धलिपि, दरदलिपि, खाष्यलिपि, चीनलिपि, लूनलिपि, हूणलिपि, मध्याक्षरविस्तरलिपि, पुष्पलिपि, देवलिपि, नागलिपि, यक्षलिपि, गन्धर्वलिपि, किन्नरलिपि, महोरगलिपि, असुरलिपि, गरुडलिपि, मृगचक्रलिपि, वायसरुतलिपि, भौमदेवलिपि, अन्तरीक्षदेवलिपि, उत्तरकुरुद्वीपलिपि, अपरगोडानीलिपि, पूर्वविदेहलिपि, उत्क्षेपलिपि, निक्षेपलिपि, विक्षेपलिपि, प्रक्षेपलिपि, सागरलिपि, वज्रलिपि, लेखप्रतिलेखलिपि, अनुद्रुतलिपि, शास्त्रावर्तां लिपि, गणनावर्तलिपि, उत्क्षेपावर्तलिपि, निक्षेपावर्तलिपि, पादलिखितलिपि, द्विरुत्तरपदसंधिलिपि, यावद्दशोत्तरपदसंधिलिपि, मध्याहारिणीलिपि, सर्वरुतसंग्रहणीलिपि, विद्यानुलोमाविमिश्रितलिपि, ऋषितपस्तप्ता रोचमानां लिपि, धरणीप्रेक्षिणीलिपि, गगनप्रेक्षिणीलिपि, सर्वौषधिनिष्यन्दां लिपि, सर्वसारसंग्रहणीं लिपि, व सर्वभूतरुतग्रहणीम् लिपिया नां कनातःगु दु। == स्वयादिसँ == * [[आखः]] * [[खँग्वः]] * [[लिपितेगु धलः]] {{Commonscat|Writing systems}} [[पुचः:संस्कृति]] 2sets4gk82tkn6nzflscfak96hbfxo6 0 1721 1122091 1068037 2026-07-27T02:51:53Z CommonsDelinker 49 Replacing Comparative_evolution_of_Cuneiform,_Egyptian_and_Chinese_characters.svg with [[File:Comparative_evolution_of_Cuneiform,_Egyptian,_and_Chinese_characters.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [ 1122091 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/चिनिया लिपि}} [[Image:Compound Chinese character demonstration with 好.webm|thumb|upright=0.9|The compound character {{zhi|c=好}} illustrated as its component characters {{zhi|c=女}} and {{zhi|c=子}} positioned side by side]] [[Image:Comparative evolution of Cuneiform, Egyptian, and Chinese characters.svg|thumb|upright=0.8|Diagram comparing the abstraction of pictographs in cuneiform, Egyptian hieroglyphs, and Chinese characters{{snd}}from an 1870 publication by French Egyptologist [[Gaston Maspero]]]] [[Image:姓解 Digidepo 1287529 00000014(2) (cropped).jpg|thumb|Page from a Song-era publication printed using a regular script style{{efn-ua |{{Cite book |last=Shao |first=Si |url=https://dl.ndl.go.jp/en/pid/1287529/1/2 |title=Explaining Surnames |year=1035 |volume=1 |page=1 |language=lzh |script-title=zh:姓解 |doi=10.11501/1287529 |author-mask=Shao Si (邵思) |access-date=30 May 2024 |via=the [[National Diet Library]]]] {{Infobox writing system |name=चिनिया |type=[[लगोग्राफिक]] |languages=[[चिनिया भाषा]], [[जापानी भाषा|जापानी]], [[कोरियन भाषा|कोरियन]], [[भियतनामी भाषा|भियतनामी]] |time= [[कँय् युग चीन]] निसें आतक्क |fam1=[[अरेकल क्वँय् लिपि]] |unicode |iso15924=Hani }} '''चिनिया लिपि''' थी-थी चिनिया भाषा व जापानी भाषा च्वयेयात छ्यलिगु लिपि ख। जापानी व चिनिया च्वयेगु लिपि भति भति पा। नितां हे लिपि पुलांगु चिनिया लिपिं वःगु लिपि ख। पुलां लिपियात अपुइका आःया चिनिया लिपि दयेकूगु ख। ==भाषा== थ्व लिपि छ्यलिगु भाषा थ्व कथं दु- * [[मन्दारिन भाषा]] * [[जापानी भाषा]] * [[क्यान्तोनिज भाषा]] * [[वु भाषा]] * [[गान भाषा]] * [[पुलां चिनिया भाषा]] * [[कोरियन भाषा]] * [[भियतनामी भाषा]] ==स्वयादिसँ== * [[चिनिया भाषा]] * [[लिपि]] {{Commonscat|Chinese characters}} [[पुचः:लिपि]] fntys08iib91bvht4p1ke791lej4w49 0 2241 1122088 1092592 2026-07-27T02:49:24Z CommonsDelinker 49 Replacing ESO_Hewlett_Packard_2116_minicomputer.jpg with [[File:ESO_Hewlett_Packard_2100_minicomputer.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · As the image d 1122088 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/बेसिक}} [[Image:ESO Hewlett Packard 2100 minicomputer.jpg|thumb|The HP 2000 system was designed to run time-shared BASIC as its primary task.]] [[Image:CommodoreBasic.png|thumb|[[Commodore BASIC]]]] {{Infobox programming language | name = बेसिक (BASIC) | paradigm = [[unstructured programming|unstructured]], later [[procedural programming|procedural]], later object-oriented | logo = [[File:AtariBasicExample.png|frameless]] | caption = Screenshot of [[Atari BASIC]], an early BASIC language for small computers | generation = [[3GL]] | year = {{start-date|1964}} | designer = [[John George Kemeny]] and [[Thomas Eugene Kurtz]] | developer = | latest release version = | latest release date = | typing = | implementations = [[Apple BASIC]], [[Atari BASIC]], [[Sinclair BASIC]], [[Commodore BASIC]], [[Microsoft BASIC]], [[Liberty BASIC]], [[BBC BASIC]], [[TI-BASIC]], [[Visual Basic]] | dialects = | influenced_by = [[ALGOL 60]], [[Fortran|FORTRAN II]], [[JOSS]] | influenced = [[COMAL]], [[Visual Basic]], [[Visual Basic .NET]], [[Realbasic]], [[GRASS (programming language)|GRASS]], [[AutoIt]], [[AutoHotkey]] }} {{Commonscat|BASIC (programming language)}} [[पुचः:प्रविधि]] m5xmr5efah8r8yy303410wjd026qhty 2 275654 1122089 1011819 2026-07-27T02:49:27Z CommonsDelinker 49 Replacing ESO_Hewlett_Packard_2116_minicomputer.jpg with [[File:ESO_Hewlett_Packard_2100_minicomputer.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · As the image d 1122089 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|बेसिक}} ''थ्व पौ देवनागरीं बोट छ्यला थःमंतुं नेपाललिपिइ हिलातःगु ख। थ्व पौयात च्वसु पतिइ यंकेन्ह्यः छकः ब्वनाः पाय्छि जू/मजूगू स्वयादिसँ।'' [[Image:ESO Hewlett Packard 2100 minicomputer.jpg|thumb|The HP 2000 system was designed to run time-shared BASIC as its primary task.]] [[Image:CommodoreBasic.png|thumb|[[Commodore BASIC]]]] {{Infobox programming language | name = 𑐧𑐾𑐳𑐶𑐎 (BASIC) | paradigm = [[unstructured programming|unstructured]], later [[procedural programming|procedural]], later object-oriented | logo = [[File:AtariBasicExample.png|frameless]] | caption = Screenshot of [[Atari BASIC]], an early BASIC language for small computers | generation = [[3GL]] | year = {{start-date|1964}} | designer = [[John George Kemeny]] and [[Thomas Eugene Kurtz]] | developer = | latest release version = | latest release date = | typing = | implementations = [[Apple BASIC]], [[Atari BASIC]], [[Sinclair BASIC]], [[Commodore BASIC]], [[Microsoft BASIC]], [[Liberty BASIC]], [[BBC BASIC]], [[TI-BASIC]], [[Visual Basic]] | dialects = | influenced_by = [[ALGOL 60]], [[Fortran|FORTRAN II]], [[JOSS]] | influenced = [[COMAL]], [[Visual Basic]], [[Visual Basic .NET]], [[Realbasic]], [[GRASS (programming language)|GRASS]], [[AutoIt]], [[AutoHotkey]] }} {{Commonscat|BASIC (programming language)}} [[𑐥𑐸𑐔𑑅:𑐥𑑂𑐬𑐰𑐶𑐢𑐶]] p1jqp7ax9pno94g5mztfig870yejh9d 2 286492 1122092 1025530 2026-07-27T02:51:56Z CommonsDelinker 49 Replacing Comparative_evolution_of_Cuneiform,_Egyptian_and_Chinese_characters.svg with [[File:Comparative_evolution_of_Cuneiform,_Egyptian,_and_Chinese_characters.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [ 1122092 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|लिपि}} ''थ्व पौ देवनागरीं बोट छ्यला थःमंतुं नेपाललिपिइ हिलातःगु ख। थ्व पौयात च्वसु पतिइ यंकेन्ह्यः छकः ब्वनाः पाय्छि जू/मजूगू स्वयादिसँ।'' [[Image:Diagram of the spoken, written, and signed modalities of language.svg|thumb|The relationship between spoken, written, and signed modes of language, as modelled by Beatrice Primus et&nbsp;al.{{sfnmp|1a1=Meletis|1a2=Dürscheid|1y=2022|1p=17|Primus|2003|2p=6}} While many spoken or signed languages are not written, there are no written languages without a spoken counterpart that they originally emerged to record.]] [[Image:Comparison between single- and double-storey ⟨a⟩.svg|thumb|upright=0.8|Comparison between double-storey {{gph|a}} (left) and single-storey {{gph|ɑ}} (right) [[lowercase]]]] [[Image:Comparative evolution of Cuneiform, Egyptian, and Chinese characters.svg|thumb|upright=0.8|Diagram comparing the abstraction of pictographs in cuneiform, Egyptian hieroglyphs, and Chinese characters{{snd}}from an 1870 publication by French Egyptologist [[Gaston Maspero]]]] {{𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐮𑐶𑐥𑐶|𑐮𑐶𑐥𑐶}} '''𑐮𑐶𑐥𑐶''' 𑐢𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐔𑐶𑑄𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐥𑐸𑐔𑑅 𑐏। 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐩𑐣𑐹𑑄 𑐩𑐾𑐩𑑂𑐴 𑐩𑐣𑐹 𑐣𑐵𑐥 𑐰𑐶𑐔𑐵𑑅 𑐎𑐵𑐫𑐾𑐧𑐶𑐫𑐾 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐟 𑐳𑑅 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐥𑐡𑑂𑐢𑐟𑐶 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐏𑑅 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐳𑑅𑐟𑐾𑐟 𑐳𑑂𑐰𑐾𑐕𑐶𑑄𑐐𑐸 (𑐰𑐵 𑐧𑑂𑐬𑐾𑐮 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐂 𑐖𑐸𑐳𑐵 𑐠𑐶𑐫𑐵 𑐠𑐸𑐂𑐦𑐹𑐐𑐸) 𑐰𑑂𑐫𑐰𑐳𑑂𑐠𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐶 𑐏। 𑐮𑐶𑐥𑐶 𑐢𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑃𑐐𑑂𑐰𑑅 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟 𑐏𑑃𑐐𑑂𑐰𑑅 "𑐮𑐶𑐥𑑂𑐫" 𑐣𑑄 𑐰𑑅𑐐𑐸 𑐏। 𑐮𑐶𑐥𑐾 𑐫𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐏𑑃 𑐴𑐾 𑐮𑐶𑐥𑐶 𑐏। 𑐨𑐵𑐫𑑂‌𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐴𑐾 𑐏𑑃𑐫𑐵𑐟 𑐕𑐐𑐹 𑐮𑐶𑐥𑐶𑑄 𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐂 𑐴𑐶𑐮𑐾𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐴𑐶𑐮𑐵 𑐢𑐵𑐂। ==𑐟𑐵𑐖𑐶== 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐠𑐷-𑐠𑐷 𑐎𑐠𑑄𑐫𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐶 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐳𑐵𑑄 𑐴𑐮𑐶𑑄𑐫𑐵 𑐳𑐎𑐮 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐣𑐶𑐱𑑂𑐔𑐶𑐟 𑐥𑐬𑐶𑐢𑐶 𑐡𑐸𑐣𑐾𑐟𑐫𑐵 𑐎𑑂𑐰𑐫𑑂‌𑐫𑐵 𑐥𑐸𑐔𑐮𑐫𑑂 𑐧𑐵𑐫𑐾𑐕𑐶𑑄- * 𑐀𑐧𑐸𑐖𑐶𑐡𑐵: 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐊𑐳𑐶𑐫𑐵, 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 𑐊𑐳𑐶𑐫𑐵 𑐰 𑐂𑐠𑐶𑐫𑑀𑐥𑐶𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶𑐐𑐸 𑐮𑐶𑐥𑐶। 𑐠𑐣𑑂𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐂 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐩𑑂𑐴𑐶 (𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟, 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐎𑐺𑐟 𑐁𑐡𑐶 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐾𑐟 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶𑐐𑐸), 𑐡𑐾𑐰𑐣𑐵𑐐𑐬𑐷, 𑐧𑑄𑐐𑐵𑐮𑐷, 𑐁𑐳𑐵𑐩𑐷, 𑐌𑐜𑐶𑐫𑐵, 𑐎𑐣𑑂𑐣𑐜, 𑐟𑐩𑐶𑐮, 𑐟𑐾𑐮𑐹𑐐𑐸, 𑐩𑐮𑐫𑐵𑐮𑐩, 𑐐𑐸𑐖𑐬𑐵𑐟𑐷, 𑐱𑐵𑐬𑐡𑐵, 𑐩𑑀𑐜𑐷, 𑐩𑐶𑐠𑐶𑐮𑐵𑐎𑑂𑐲𑐬, 𑐎𑐶𑐬𑐵𑐟 (𑐳𑐶𑐬𑐶𑐖𑑄𑐐𑐵), 𑐳𑑃𑐡𑐾𑐫𑑂 (𑐳𑑃𑐡𑐾𑐫𑑂 𑐨𑐵𑐫𑑂, 𑐖𑑀𑐒𑑂𑐏𑐵, 𑐟𑐵𑐩𑐵𑐒, 𑐮𑐡𑑂𑐡𑐵𑐏𑐷, 𑐧𑐵𑐮𑑂𑐟𑐶 𑐁𑐡𑐶 𑐨𑐵𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐾𑐟 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶𑐐𑐸), 𑐐𑐸𑐬𑐸𑐩𑐸𑐏𑐷, 𑐠𑐵𑐂, 𑐏𑑂𑐩𑐾𑐬, 𑐧𑐬𑑂𑐩𑐾𑐮𑐷, 𑐳𑐶𑑄𑐴𑐮, 𑐮𑐵𑐌, 𑐥𑐸𑐮𑐵𑑄 𑐩𑐮𑐾𑐫, 𑐥𑐸𑐮𑐵𑑄 𑐧𑐵𑐮𑐷 𑐁𑐡𑐶 𑐮𑐶𑐥𑐶 𑐮𑐵। * 𑐀𑐧𑑂𑐖𑐡:𑐀𑐬𑐧𑐷 𑐮𑐶𑐥𑐶 𑐰 𑐴𑐶𑐧𑑂𑐬𑐸 𑐮𑐶𑐥𑐶। 𑐀𑐬𑐧𑐷 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐀𑐬𑐧𑐷 𑐣𑐵𑐥𑑄 𑐂𑐬𑐵𑐣𑐷 𑐨𑐵𑐲𑐵𑐟 (𑐦𑐵𑐬𑐳𑐷, 𑐀𑐦𑐐𑐵𑐣, 𑐀𑐖𑐾𑐬𑐷, 𑐧𑐮𑑀𑐔𑐷) 𑐰 𑐨𑐵𑐬𑐟𑐷𑐫 𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑑂 𑐄𑐬𑑂𑐡𑐹, 𑐳𑐶𑐣𑑂𑐢𑐷, 𑐱𑐵𑐴𑐩𑐸𑐏𑐷 𑐥𑑄𑐖𑐵𑐧𑐷, 𑐎𑐱𑑂𑐩𑐶𑐬𑐷 𑐁𑐡𑐶 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐾𑐟 𑐣𑑄 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶𑐐𑐸 𑐫𑐵। * 𑐀𑐮𑑂𑐦𑐵𑐧𑐾𑐟: 𑐮𑐵𑐟𑐶𑐣, 𑐳𑐶𑐬𑐶𑐮𑐶𑐎, 𑐖𑐬𑑂𑐖𑐶𑐫𑐣 𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐐𑑂𑐬𑐶𑐎 𑐮𑐶𑐥𑐶 𑐁𑐡𑐶। * 𑐎𑐶𑐥𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐶: 𑐔𑐶𑐣𑐶𑐫𑐵 (𑐩𑐣𑑂𑐡𑐵𑐬𑐶𑐣, 𑐫𑐶, 𑐎𑑂𑐫𑐵𑐣𑑂𑐟𑑀𑐣𑐶𑐖 𑐁𑐡𑐶) 𑐰 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐷 𑐨𑐵𑐫𑑂‌𑐫 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐾𑐟 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶𑐐𑐸 𑐮𑐶𑐥𑐶। ==𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳== ===𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐊𑐳𑐶𑐫𑐵=== 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐊𑐳𑐶𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠 [[𑐮𑐮𑐶𑐟𑐰𑐶𑐳𑑂𑐟𑐬 𑐳𑐹𑐟𑑂𑐬]]𑐫𑑂 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐮𑐫𑑂 𑑖𑑔 𑐮𑐶𑐥𑐶 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑃 𑐎𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐦𑐹𑐫𑐵 𑑑𑑐𑐐𑐹 𑐀𑐢𑑂𑐫𑐵𑐫𑐫𑑂 (𑐮𑐶𑐥𑐶𑐱𑐵𑐮𑐵𑐳𑑄𑐡𑐬𑑂𑐱𑐣𑐥𑐬𑐶𑐰𑐬𑑂𑐟)𑐫𑑂 [[𑐧𑑂𑐬𑐵𑐴𑑂𑐩𑐷]]𑐮𑐶𑐥𑐶, [[𑐏𑐬𑑀𑐲𑑂𑐚𑐷 𑐮𑐶𑐥𑐶]], 𑐥𑐸𑐲𑑂𑐎𑐬𑐳𑐵𑐬𑐶𑑄𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐀𑐒𑑂𑐐𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐰𑐒𑑂𑐐𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐩𑐐𑐢𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐩𑐒𑑂𑐐𑐮𑑂𑐫𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐀𑐒𑑂𑐐𑐸𑐮𑐷𑐫𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐱𑐎𑐵𑐬𑐶𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐧𑑂𑐬𑐴𑑂𑐩𑐰𑐮𑐶𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐥𑐵𑐬𑐸𑐲𑑂𑐫𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐡𑑂𑐬𑐵𑐰𑐶𑐜𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐎𑐶𑐬𑐵𑐟𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐡𑐵𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑑂𑐫𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐄𑐐𑑂𑐬𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐳𑑄𑐏𑑂𑐫𑐵𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐀𑐣𑐸𑐮𑑀𑐩𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐀𑐰𑐩𑐹𑐬𑑂𑐢𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐡𑐬𑐡𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐏𑐵𑐲𑑂𑐫𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐔𑐷𑐣𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐮𑐹𑐣𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐴𑐹𑐞𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐵𑐎𑑂𑐲𑐬𑐰𑐶𑐳𑑂𑐟𑐬𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐥𑐸𑐲𑑂𑐥𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐡𑐾𑐰𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐣𑐵𑐐𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐫𑐎𑑂𑐲𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐐𑐣𑑂𑐢𑐬𑑂𑐰𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐎𑐶𑐣𑑂𑐣𑐬𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐩𑐴𑑀𑐬𑐐𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐀𑐳𑐸𑐬𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐐𑐬𑐸𑐜𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐩𑐺𑐐𑐔𑐎𑑂𑐬𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐰𑐵𑐫𑐳𑐬𑐸𑐟𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐨𑑁𑐩𑐡𑐾𑐰𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑐷𑐎𑑂𑐲𑐡𑐾𑐰𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐎𑐸𑐬𑐸𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐀𑐥𑐬𑐐𑑀𑐜𑐵𑐣𑐷𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐰𑐶𑐡𑐾𑐴𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐄𑐟𑑂𑐎𑑂𑐲𑐾𑐥𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐣𑐶𑐎𑑂𑐲𑐾𑐥𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐰𑐶𑐎𑑂𑐲𑐾𑐥𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐥𑑂𑐬𑐎𑑂𑐲𑐾𑐥𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐳𑐵𑐐𑐬𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐰𑐖𑑂𑐬𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐮𑐾𑐏𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐮𑐾𑐏𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐀𑐣𑐸𑐡𑑂𑐬𑐸𑐟𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐵𑐰𑐬𑑂𑐟𑐵𑑄 𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐐𑐞𑐣𑐵𑐰𑐬𑑂𑐟𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐄𑐟𑑂𑐎𑑂𑐲𑐾𑐥𑐵𑐰𑐬𑑂𑐟𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐣𑐶𑐎𑑂𑐲𑐾𑐥𑐵𑐰𑐬𑑂𑐟𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐥𑐵𑐡𑐮𑐶𑐏𑐶𑐟𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐡𑑂𑐰𑐶𑐬𑐸𑐟𑑂𑐟𑐬𑐥𑐡𑐳𑑄𑐢𑐶𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐫𑐵𑐰𑐡𑑂𑐡𑐱𑑀𑐟𑑂𑐟𑐬𑐥𑐡𑐳𑑄𑐢𑐶𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐵𑐴𑐵𑐬𑐶𑐞𑐷𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐳𑐬𑑂𑐰𑐬𑐸𑐟𑐳𑑄𑐐𑑂𑐬𑐴𑐞𑐷𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐰𑐶𑐡𑑂𑐫𑐵𑐣𑐸𑐮𑑀𑐩𑐵𑐰𑐶𑐩𑐶𑐱𑑂𑐬𑐶𑐟𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐆𑐲𑐶𑐟𑐥𑐳𑑂𑐟𑐥𑑂𑐟𑐵 𑐬𑑀𑐔𑐩𑐵𑐣𑐵𑑄 𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐢𑐬𑐞𑐷𑐥𑑂𑐬𑐾𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐐𑐐𑐣𑐥𑑂𑐬𑐾𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐳𑐬𑑂𑐰𑑁𑐲𑐢𑐶𑐣𑐶𑐲𑑂𑐫𑐣𑑂𑐡𑐵𑑄 𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐳𑐬𑑂𑐰𑐳𑐵𑐬𑐳𑑄𑐐𑑂𑐬𑐴𑐞𑐷𑑄 𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐰 𑐳𑐬𑑂𑐰𑐨𑐹𑐟𑐬𑐸𑐟𑐐𑑂𑐬𑐴𑐞𑐷𑐩𑑂 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐫𑐵 𑐣𑐵𑑄 𑐎𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। == 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃 == * [[𑐁𑐏𑑅]] * [[𑐏𑑃𑐐𑑂𑐰𑑅]] * [[𑐮𑐶𑐥𑐶𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐢𑐮𑑅]] {{Commonscat|Writing systems}} [[𑐥𑐸𑐔𑑅:𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟𑐶]] perpsduq4zp2fa4j9gf5pbkzb39pvz9 0 307407 1122093 2026-07-27T04:22:42Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''बायल्यातेरिया''' (Bilateria) प्राणी हलिंया छगू मू कचाहलिं वा तःधंगु ब्वः ख गुकियात इन्फ्राकिङ्ग्दम (Infrakingdom) धाइ। थ्व पुचलय् लाःपिं प्राणीतयेगु म्हया दथुइ छगू ध्वः सालाः स्वयाबिले जव... 1122093 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''बायल्यातेरिया''' (Bilateria) प्राणी हलिंया छगू मू कचाहलिं वा तःधंगु ब्वः ख गुकियात इन्फ्राकिङ्ग्दम (Infrakingdom) धाइ। थ्व पुचलय् लाःपिं प्राणीतयेगु म्हया दथुइ छगू ध्वः सालाः स्वयाबिले जवः व खवः नितां ब्व ज्वः लाइ, गुकियात बाइल्यातरल सिमेत्रि(bilateral symmetry) धाइ। थ्व पुचलय् लाःपिं प्राणीतयेगु भ्रूण विकास जुउगु इलय् स्वंगू मू भः (triploblastic): एक्तोडर्म (ectoderm), मेसोडर्म (mesoderm), व एन्दोडर्म (endoderm) दयाच्वनि। थ्व प्राणीतयेगु म्हुतु व प्यं (mouth and anus) स्वाःगु न्ह्यनं निसें ल्यू तक्कया पूर्ण पाचन प्रणाली (complete digestive tract) दइ। अधिकांश बाइल्यातेरिया प्राणीतयेके म्हया दुने छगू ह्व बाय् सेलम (coelom) दइ गुकिं दुनेया म्हकुचातेगु रक्षा याइ। थ्व पुचलय् की (insects), न्या (fish), झङ्गः (birds), व स्तनधारी (mammals) प्राणी दुथ्या। पृथ्वीइ दुपिं प्राणीतयेगु तःधंगु ल्याः थ्व हे पुचलय् ला। थ्व पुचःयात मू कथं प्रोटोस्टोम (Protostomia) व दिउटेरोस्टोम (Deuterostomia) धइगु निगू मू ब्वलय् बायातःगु दु। प्रोटोस्टोम पुचलय् आपालं दुगःक्वंय् मदुपिं प्राणीत लाः धाःसा दिउटेरोस्टोमय् दुगःक्वंय् दुपिं(vertebrates) ला। बाइल्यातेरिया पुचःया उदय क्याम्ब्रियन काल (Cambrian period) स्वया न्ह्यः हे जूगु खँ जीवाश्म वैज्ञानिकतयेस धाइ। थ्व पुचःया प्राणीतयेगु छ्यं म्हया न्ह्यःने दुगु भागय् विकास जुइगु प्रक्रियायात सेफालाइजेसन (cephalization) धाइ। सेफालाइजेसनं यानाः थ्व प्राणीतयेके ज्ञानेन्द्रिय (sensory organs) व न्हेपू (brain) न्ह्यःनेया भागय् मुनाच्वनि। थ्व संरचनां प्राणीयात दिशा थुइकेत व शिकार मालेत अःपुकाबी। थ्व पुचः स्वया ब्याग्लं दुपिं प्राणीतयेके (गथेकि जलव्याल वा jellyfish) खेंआकार वा चाकलाःगु आकार (radial symmetry) जक दइ। प्राणीशास्त्रय् बाइल्यातेरियाया अध्ययनं प्राणी उद्विकासया इतिहास थुइकेत तःधंगु ग्वहालि याइ। == स्वयादिसँ == * [[प्राणी]] * [[जीवशास्त्र]] == लिधंसा == <references/> [[Category:जीवशास्त्र]] [[Category:प्राणी]] [[en:Bilateria]] ln43vsln21u2cqpiyp0o11x0hi68b9y 1122094 1122093 2026-07-27T04:23:23Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Bilateria]] to [[बायल्यातेरिया]] 1122093 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''बायल्यातेरिया''' (Bilateria) प्राणी हलिंया छगू मू कचाहलिं वा तःधंगु ब्वः ख गुकियात इन्फ्राकिङ्ग्दम (Infrakingdom) धाइ। थ्व पुचलय् लाःपिं प्राणीतयेगु म्हया दथुइ छगू ध्वः सालाः स्वयाबिले जवः व खवः नितां ब्व ज्वः लाइ, गुकियात बाइल्यातरल सिमेत्रि(bilateral symmetry) धाइ। थ्व पुचलय् लाःपिं प्राणीतयेगु भ्रूण विकास जुउगु इलय् स्वंगू मू भः (triploblastic): एक्तोडर्म (ectoderm), मेसोडर्म (mesoderm), व एन्दोडर्म (endoderm) दयाच्वनि। थ्व प्राणीतयेगु म्हुतु व प्यं (mouth and anus) स्वाःगु न्ह्यनं निसें ल्यू तक्कया पूर्ण पाचन प्रणाली (complete digestive tract) दइ। अधिकांश बाइल्यातेरिया प्राणीतयेके म्हया दुने छगू ह्व बाय् सेलम (coelom) दइ गुकिं दुनेया म्हकुचातेगु रक्षा याइ। थ्व पुचलय् की (insects), न्या (fish), झङ्गः (birds), व स्तनधारी (mammals) प्राणी दुथ्या। पृथ्वीइ दुपिं प्राणीतयेगु तःधंगु ल्याः थ्व हे पुचलय् ला। थ्व पुचःयात मू कथं प्रोटोस्टोम (Protostomia) व दिउटेरोस्टोम (Deuterostomia) धइगु निगू मू ब्वलय् बायातःगु दु। प्रोटोस्टोम पुचलय् आपालं दुगःक्वंय् मदुपिं प्राणीत लाः धाःसा दिउटेरोस्टोमय् दुगःक्वंय् दुपिं(vertebrates) ला। बाइल्यातेरिया पुचःया उदय क्याम्ब्रियन काल (Cambrian period) स्वया न्ह्यः हे जूगु खँ जीवाश्म वैज्ञानिकतयेस धाइ। थ्व पुचःया प्राणीतयेगु छ्यं म्हया न्ह्यःने दुगु भागय् विकास जुइगु प्रक्रियायात सेफालाइजेसन (cephalization) धाइ। सेफालाइजेसनं यानाः थ्व प्राणीतयेके ज्ञानेन्द्रिय (sensory organs) व न्हेपू (brain) न्ह्यःनेया भागय् मुनाच्वनि। थ्व संरचनां प्राणीयात दिशा थुइकेत व शिकार मालेत अःपुकाबी। थ्व पुचः स्वया ब्याग्लं दुपिं प्राणीतयेके (गथेकि जलव्याल वा jellyfish) खेंआकार वा चाकलाःगु आकार (radial symmetry) जक दइ। प्राणीशास्त्रय् बाइल्यातेरियाया अध्ययनं प्राणी उद्विकासया इतिहास थुइकेत तःधंगु ग्वहालि याइ। == स्वयादिसँ == * [[प्राणी]] * [[जीवशास्त्र]] == लिधंसा == <references/> [[Category:जीवशास्त्र]] [[Category:प्राणी]] [[en:Bilateria]] ln43vsln21u2cqpiyp0o11x0hi68b9y 1122096 1122094 2026-07-27T04:33:27Z Eukesh 11 /* स्वयादिसँ */ 1122096 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''बायल्यातेरिया''' (Bilateria) प्राणी हलिंया छगू मू कचाहलिं वा तःधंगु ब्वः ख गुकियात इन्फ्राकिङ्ग्दम (Infrakingdom) धाइ। थ्व पुचलय् लाःपिं प्राणीतयेगु म्हया दथुइ छगू ध्वः सालाः स्वयाबिले जवः व खवः नितां ब्व ज्वः लाइ, गुकियात बाइल्यातरल सिमेत्रि(bilateral symmetry) धाइ। थ्व पुचलय् लाःपिं प्राणीतयेगु भ्रूण विकास जुउगु इलय् स्वंगू मू भः (triploblastic): एक्तोडर्म (ectoderm), मेसोडर्म (mesoderm), व एन्दोडर्म (endoderm) दयाच्वनि। थ्व प्राणीतयेगु म्हुतु व प्यं (mouth and anus) स्वाःगु न्ह्यनं निसें ल्यू तक्कया पूर्ण पाचन प्रणाली (complete digestive tract) दइ। अधिकांश बाइल्यातेरिया प्राणीतयेके म्हया दुने छगू ह्व बाय् सेलम (coelom) दइ गुकिं दुनेया म्हकुचातेगु रक्षा याइ। थ्व पुचलय् की (insects), न्या (fish), झङ्गः (birds), व स्तनधारी (mammals) प्राणी दुथ्या। पृथ्वीइ दुपिं प्राणीतयेगु तःधंगु ल्याः थ्व हे पुचलय् ला। थ्व पुचःयात मू कथं प्रोटोस्टोम (Protostomia) व दिउटेरोस्टोम (Deuterostomia) धइगु निगू मू ब्वलय् बायातःगु दु। प्रोटोस्टोम पुचलय् आपालं दुगःक्वंय् मदुपिं प्राणीत लाः धाःसा दिउटेरोस्टोमय् दुगःक्वंय् दुपिं(vertebrates) ला। बाइल्यातेरिया पुचःया उदय क्याम्ब्रियन काल (Cambrian period) स्वया न्ह्यः हे जूगु खँ जीवाश्म वैज्ञानिकतयेस धाइ। थ्व पुचःया प्राणीतयेगु छ्यं म्हया न्ह्यःने दुगु भागय् विकास जुइगु प्रक्रियायात सेफालाइजेसन (cephalization) धाइ। सेफालाइजेसनं यानाः थ्व प्राणीतयेके ज्ञानेन्द्रिय (sensory organs) व न्हेपू (brain) न्ह्यःनेया भागय् मुनाच्वनि। थ्व संरचनां प्राणीयात दिशा थुइकेत व शिकार मालेत अःपुकाबी। थ्व पुचः स्वया ब्याग्लं दुपिं प्राणीतयेके (गथेकि जलव्याल वा jellyfish) खेंआकार वा चाकलाःगु आकार (radial symmetry) जक दइ। प्राणीशास्त्रय् बाइल्यातेरियाया अध्ययनं प्राणी उद्विकासया इतिहास थुइकेत तःधंगु ग्वहालि याइ। ==फाइलोजेनी== नेफ्रोजोआ अनुमान (Nephrozoa hypothesis)या क्लादोग्राम सन् २०१४स केसी दन (Casey Dunn)या पुचलं दयेकूगु ख, थ्व थथे दु<ref name="Dunn Giribet Edgecombe Hejnol 2014">{{cite journal |last1=Dunn |first1=Casey W. |last2=Giribet |first2=Gonzalo |last3=Edgecombe |first3=Gregory D. |last4=Hejnol |first4=Andreas |title=Animal Phylogeny and Its Evolutionary Implications |journal=Annual Review of Ecology, Evolution, and Systematics |volume=45 |issue=1 |date=23 November 2014 |doi=10.1146/annurev-ecolsys-120213-091627 |pages=371–395}}</ref> {{clade |style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''बायल्यातेरिया''' |1={{clade |label1=[[जेनासेलोमोर्फा]] |1={{clade |1=[[Xenoturbellida]] [[File:Xenoturbella japonica.jpg|70 px]] |2=[[Acoelomorpha]] [[File:Proporus sp.png|60 px]] }} |label2= [[नेफ्रोजुआ]] |sublabel2= |2={{clade |label1=[[दिउतेरोस्तोमिया]] |sublabel1=''anus before mouth'' |1={{clade |1=[[एम्बुलाक्रेरिया]] [[File:Portugal 20140812-DSC01434 (21371237591).jpg|60 px]] |2=[[कोर्देता]] [[File:Blueback herring fish (white background).jpg|60 px]] }} |label2= [[प्रोतोस्तोमिया]] |sublabel2= |2={{clade |1=[[Ecdysozoa]] [[File:Long nosed weevil edit.jpg|60 px]] |2=[[स्पाइरालिया]] [[File:Grapevinesnail 01.jpg|60 px]] }} }} }} }} मेगु क्लादोग्रामय् जेनोएम्बुलाक्रेरिया अनुमान (Xenambulacraria hypothesis) दुथ्याः गुकिलि पाराफाइलेक्तिक (paraphyletic) दिउतेरोस्तोमिया दु:<ref name="Mulhair McCarthy 2022">{{Cite journal |last1=Mulhair |first1=Peter O. |last2=McCarthy |first2=Charley G.P. |last3=Siu-Ting |first3=Karen |last4=Creevey |first4=Christopher J. |last5=O'Connell |first5=Mary J. |date=December 2022 |title=Filtering artifactual signal increases support for Xenacoelomorpha and Ambulacraria sister relationship in the animal tree of life |journal=Current Biology |volume=32 |issue=23 |pages=5180–5188.e3 |doi=10.1016/j.cub.2022.10.036 |pmid=36356574 |bibcode=2022CBio...32E5180M |url=https://pure.qub.ac.uk/en/publications/86eae505-1ec4-44a0-bb91-9fc0fff5988f }}</ref> {{clade |style=font-size:85%;line-height:85% |label1= '''बायल्यातेरिया''' |1={{clade |label1=[[जेनोएम्बुलाक्रेरिया]] |sublabel1= |1={{clade |1=[[जेनासेलोमोर्फा]] [[File:Xenoturbella japonica.jpg|70 px]] |2=[[एम्बुलाक्रेरिया]] [[File:Portugal 20140812-DSC01434 (21371237591).jpg|60 px]] }} |label2=[[सेन्त्रोन्युरालिया]] |sublabel2= |2={{clade |1=[[कोर्देता]] [[File:Blueback herring fish (white background).jpg|60 px]] |label2=[[प्रोतोस्तोमिया]] |2={{clade |1=[[Ecdysozoa]] [[File:Long nosed weevil edit.jpg|60 px]] |2=[[स्पाइरालिया]] [[File:Grapevinesnail 01.jpg|60 px]] }} }} }} }} थ्व क्लादोग्रामय् जेनोएम्बुलाक्रेरिया अनुमानयात मोनोफाइलेक्तिक दिउतेरोस्तोमियाय् दुथ्याकातःगु दु:<ref name="Mulhair McCarthy 2022"/> {{clade |style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''बायल्यातेरिया''' |1={{clade |label1=[[दिउतेरोस्तोमिया]] |1={{clade |label1=[[जेनोएम्बुलाक्रेरिया]] |1={{clade |1=[[जेनासेलोमोर्फा]] [[File:Xenoturbella japonica.jpg|70 px]] |2=[[एम्बुलाक्रेरिया]] [[File:Portugal 20140812-DSC01434 (21371237591).jpg|60 px]] }} |2=[[कोर्देता]] [[File:Blueback herring fish (white background).jpg|60 px]] }} |label2=[[प्रोतोस्तोमिया]] |2={{clade |1=[[Ecdysozoa]] [[File:Long nosed weevil edit.jpg|60 px]] |2=[[स्पाइरालिया]] [[File:Grapevinesnail 01.jpg|60 px]] }} }} }} == स्वयादिसँ == * [[प्राणी]] * [[जीवशास्त्र]] == लिधंसा == <references/> [[Category:जीवशास्त्र]] [[Category:प्राणी]] [[en:Bilateria]] n504mo7cpiw9gef6xzp6wkhzg33xlv9 0 307408 1122095 2026-07-27T04:23:23Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Bilateria]] to [[बायल्यातेरिया]] 1122095 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[बायल्यातेरिया]] qsc7xa24i3kgmtpt4bjn8wefjf9o9di 0 307409 1122097 2026-07-27T04:41:29Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''कर्डेट''' (Chordate) वा '''कोर्डाटा''' (Chordata) प्राणी/म्वामि हलिंया छगू मू संघ/फाइलम (phylum) खः। थ्व संघय् लाःपिं सकल प्राणीतयेके जीवनया छुं चरणय् नोटोकर्ड (notochord) धइगु छगू तन्तु दइ। नोटोकर्डं प्... 1122097 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''कर्डेट''' (Chordate) वा '''कोर्डाटा''' (Chordata) प्राणी/म्वामि हलिंया छगू मू संघ/फाइलम (phylum) खः। थ्व संघय् लाःपिं सकल प्राणीतयेके जीवनया छुं चरणय् नोटोकर्ड (notochord) धइगु छगू तन्तु दइ। नोटोकर्डं प्राणीया म्हयात आधार बीगु व सहारा बीगु ज्या याइ। थ्व नापं थ्व पुचःया प्राणीतयेके पिने ह्वगंगु दोर्सल नर्भ कर्ड (hollow dorsal nerve cord) दयाच्वनि। थ्व नर्भ कर्ड कालान्तन्तरय् न्हेपू व दुगक्वँय् स्यः (spinal cord) य् हिलावनेफु। कर्डेटतयेगु थःगु जीवनया छगू चरणय् गःपतय् गिल्स (pharyngeal slits) दयाच्वनि गुकिं लः दुने सासः ल्हायेत ग्वाहालि याइ। थ्व प्राणीतयेगु न्ह्यने म्हुतु व प्यं ल्युने न्हिपं (post-anal tail) दइ। कर्डेट संघयात मू कथं स्वंगू उपसंघय् बायातःगु दु: भर्टिब्रेटा (Vertebrata), युरोकर्डाटा (Urochordata), व सेफालोकर्डाटा (Cephalochordata)। भर्टिब्रेटा पुचलय् दुगःक्वंय् (backbone) दुपिं प्राणीत गथेकि न्या, एम्फिबियन (amphibians), सरिसृप (reptiles), झङ्गः, व स्तनधारीत ला। युरोकर्डाटा व सेफालोकर्डाटायात दुगक्वँय् मदुपिं कर्डेट (invertebrate chordates) धाइ। कर्डेट पुचःया प्राणीत समुद्र, खुसि, लः, व थलय् फुक्कं थासय् च्वनेफु। थ्व पुचलय् दक्ले तःधंगु प्राणी ब्लु ह्वेल निसें चिधंगु न्या तक्क दुथ्याः। कर्डेटतयेगु म्हया संरचना यक्व विकसित जूगु दइ। थ्व प्राणीतयेके बन्द रक्तसंचार प्रणाली (closed circulatory system) व विकशित नुगः दइ। कर्डेटतयेगु उद्विकास क्रेम्ब्रियन काल स्वया न्ह्यः निसें जूगु खँ वैज्ञानिक शोधं क्यनि। प्राणीशास्त्रय् थ्व संघया अध्ययनं मानव व मेमेगु उच्च प्राणीतयेगु उत्पत्ति थुइकेत तःधंगु महत्त्व तइ। == स्वयादिसँ == * [[भर्टिब्रेटा]] * [[दुगःक्वँय्]] == लिधंसा == <references/> [[Category:जीवशास्त्र]] [[Category:प्राणी]] [[en:Chordate]] 17pr5xodcmtl02e97zyhwmorrn1l47u 1122098 1122097 2026-07-27T04:41:41Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Chordate]] to [[कर्डेट]] 1122097 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''कर्डेट''' (Chordate) वा '''कोर्डाटा''' (Chordata) प्राणी/म्वामि हलिंया छगू मू संघ/फाइलम (phylum) खः। थ्व संघय् लाःपिं सकल प्राणीतयेके जीवनया छुं चरणय् नोटोकर्ड (notochord) धइगु छगू तन्तु दइ। नोटोकर्डं प्राणीया म्हयात आधार बीगु व सहारा बीगु ज्या याइ। थ्व नापं थ्व पुचःया प्राणीतयेके पिने ह्वगंगु दोर्सल नर्भ कर्ड (hollow dorsal nerve cord) दयाच्वनि। थ्व नर्भ कर्ड कालान्तन्तरय् न्हेपू व दुगक्वँय् स्यः (spinal cord) य् हिलावनेफु। कर्डेटतयेगु थःगु जीवनया छगू चरणय् गःपतय् गिल्स (pharyngeal slits) दयाच्वनि गुकिं लः दुने सासः ल्हायेत ग्वाहालि याइ। थ्व प्राणीतयेगु न्ह्यने म्हुतु व प्यं ल्युने न्हिपं (post-anal tail) दइ। कर्डेट संघयात मू कथं स्वंगू उपसंघय् बायातःगु दु: भर्टिब्रेटा (Vertebrata), युरोकर्डाटा (Urochordata), व सेफालोकर्डाटा (Cephalochordata)। भर्टिब्रेटा पुचलय् दुगःक्वंय् (backbone) दुपिं प्राणीत गथेकि न्या, एम्फिबियन (amphibians), सरिसृप (reptiles), झङ्गः, व स्तनधारीत ला। युरोकर्डाटा व सेफालोकर्डाटायात दुगक्वँय् मदुपिं कर्डेट (invertebrate chordates) धाइ। कर्डेट पुचःया प्राणीत समुद्र, खुसि, लः, व थलय् फुक्कं थासय् च्वनेफु। थ्व पुचलय् दक्ले तःधंगु प्राणी ब्लु ह्वेल निसें चिधंगु न्या तक्क दुथ्याः। कर्डेटतयेगु म्हया संरचना यक्व विकसित जूगु दइ। थ्व प्राणीतयेके बन्द रक्तसंचार प्रणाली (closed circulatory system) व विकशित नुगः दइ। कर्डेटतयेगु उद्विकास क्रेम्ब्रियन काल स्वया न्ह्यः निसें जूगु खँ वैज्ञानिक शोधं क्यनि। प्राणीशास्त्रय् थ्व संघया अध्ययनं मानव व मेमेगु उच्च प्राणीतयेगु उत्पत्ति थुइकेत तःधंगु महत्त्व तइ। == स्वयादिसँ == * [[भर्टिब्रेटा]] * [[दुगःक्वँय्]] == लिधंसा == <references/> [[Category:जीवशास्त्र]] [[Category:प्राणी]] [[en:Chordate]] 17pr5xodcmtl02e97zyhwmorrn1l47u 0 307410 1122099 2026-07-27T04:41:41Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Chordate]] to [[कर्डेट]] 1122099 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[कर्डेट]] fbwaivldn2d7tn2372p7zsbms9m2737