Wikipedia newwiki https://new.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%82_%E0%A4%AA%E0%A5%8C MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter माध्यम विशेष खँलाबँला छ्येलेमि छ्येलेमि खँलाबँला विकिपिडिया विकिपिडिया खँलाबँला किपा किपा खँलाबँला मिडियाविकि मिडियाविकि खँलाबँला Template Template talk ग्वाहालि ग्वाहालि खँलाबँला पुचः पुचः खँलाबँला दबू दबू खँलाबँला TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 2031 1122122 1054648 2026-07-29T02:21:54Z Eukesh 11 1122122 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/एराकनिदा}} [[Image:Spider-characteristics.png|thumb|Basic characteristics of arachnids include four pairs of [[arthropod leg|legs]]]] [[Image:Haeckel Arachnida.jpg|thumb|"Arachnida" from [[Ernst Haeckel]]]] [[Image:Vinegaroons in courtship (Thelyphonus sp) (8390306848).jpg|thumb|Courtship behavior of ''[[Thelyphonus]]]] '''एराकनिदा''' (Arachnid) वा '''आर्याक्निद''' [[अर्थ्रोपोडा]] (Arthropoda) संघया अराक्निडा (Arachnida) पुचलय् लाःगु [[दुगःक्वँय् मदुपिं]] (invertebrate) प्राणीतयेगु छगू तःधंगु पुचः खः। थ्व पुचलय् मू कथं माकचा (spiders), बिछी (scorpions), व थीथी कथंया टिक (ticks) व माईट (mites) थेंज्याःपिं प्राणीत दुथ्या। एराकनिदा पुचःया प्राणीतयेगु मू विशेषता धइगु इमिगु म्हय् दैगु च्यापा तुति (प्यज्वः तुति) ख, गुगु की (insects) या स्वज्वः तुति स्वया पाः। थ्व प्राणीतयेगु म्ह मू कथं निगू भागय् बायातःगु दइ: सेफालोथोराक्स (cephalothorax) व ल्युनेया एब्डोमेन (abdomen)। थ्व प्राणीतयेके पा (wings) व एन्टेना (antennae) दयाच्वनि मखु। अधिकांश एराकनिदात थलचरी (terrestrial) जुइ व इपिं सुख्खा थासय् निसें कयाः गुं व जङ्गल तक्क म्वायेफु। थ्व प्राणीतयेगु म्हुतुया न्ह्यःने चेलिसेरी (chelicerae) धइगु विशेष भाग दइ गुकिं शिकारयात ज्वनेत व म्हुतुइ विष तयेत ग्वाहालि याइ। यक्व एराकनिदातयेके शिकारयात अशक्त यायेत वा थःयात रक्षा यायेत विष ग्रन्थि (venom glands) दयाच्वनि। थ्व पुचःया प्राणीत मू कथं ला नैपिं जुइ व इपिंसं की व मेमेगु प्राणीतय्त शिकार यानाः नयेगु याइ। थ्व प्राणीतयेस नसा ठोस रूपय् नये मफुगुलिं न्हापां शिकार दुने पाचक रसत पानाः तरल दयेकाः जक म्हुतुं सालकाइ। एराकनिदातयेके सासः ल्हायेत बुक लंग्स (book lungs) वा ट्रेकिया (trachea) धइगु विशेष ब्व दयाच्वनि। इमिसं थःगु म्ह दुने दइगु ग्रन्थिं छ्यला शिकार ज्वनेगु व खें रक्षा यायेगु (सिल्क वर्म) ज्या याइ। थ्व प्राणीतयेगु उद्विकास सिलुरियन काल (Silurian period) स्वया न्ह्यः निसें ४० कोटी दँ न्ह्यः जूगु खँ जीवाश्म (fossil) शोधं क्यनि। एराकनिदात इकोसिस्टमय् प्राकृतिक रूपं किटनाशकया रूपय् ज्या यानाः हानिकारक कीतयेगु ल्याः सन्तुलनय् तयेत तःधंगु भूमिका म्हिती। प्राणीशास्त्रय् एराकनिडा पुचःया अध्ययनयात एराक्नोलोजी (Arachnology) धाइ। == स्वयादिसँ == * [[अर्थ्रोपोडा]] * [[अकशेरुक]] == लिधंसा == <references/> [[Category:जीवशास्त्र]] [[Category:प्राणी]] [[en:Arachnid]] ==स्वयादिसँ== * [[कि]] {{Commonscat|Arachnida}} [[पुचः:जीवविज्ञान]] 936zx0y6c4ap0w4nrv5ytd4j3zfe7po 0 2033 1122118 1054630 2026-07-29T01:57:27Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[एम्पिबियन]] to [[एम्फिबियन]] 1054630 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/एम्पिबियन}} [[Image:Biofluorescence in Ceratophrys cranwelli - 41598 2020 59528 Fig2-bottom (cropped).png|thumb|250px|Many amphibians—like this ''[[Ceratophrys cranwelli]]]] [[Image:Paratype of Paedophryne amauensis (LSUMZ 95004).png|thumb|alt=World's smallest vertebrate|The world's smallest known vertebrate, ''[[Paedophryne amauensis]]]] [[Image:Triadobatrachus.jpg|thumb|alt=''Triadobatrachus massinoti''|''[[Triadobatrachus|Triadobatrachus massinoti]]]] {{automatic taxobox | name = Amphibians | fossil_range = {{fossil range|Late Devonian|present}} | image = Amphibians.png | image_width = 250px | image_caption = Clockwise from top right: ''[[Seymouria]]'', [[Mexican burrowing caecilian]], [[eastern newt]] and [[leaf green tree frog]] | image_alt = Collage of amphibians | taxon = Amphibia | authority = [[John Edward Gray|Gray]] 1825 <ref>Blackburn, D.C. & Wake, D.B. (2011). "Class Amphibia Gray, 1825". In: Zhang, Z.-Q. (Ed.), "Animal biodiversity: An outline of higher-level classification and survey of taxonomic richness". ''Zootaxa'' '''3148''': 26–38.</ref> | subdivision_ranks = Subclasses and Orders | subdivision = <div> : [[Extinct|{{extinct}}]]Subclass [[Labyrinthodontia]] :: {{extinct}}Order [[Temnospondyli]] : {{extinct}}Subclass [[Lepospondyli]] : Subclass [[Lissamphibia]] :: Order [[Anura (frog)|Anura]] :: Order [[Salamander|Caudata]] :: Order [[Caecilian|Gymnophiona]] :: {{extinct}}Order [[Allocaudata]]</div> }} ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[Category:विज्ञान]] 4yajqyvqo3k4xz775zpyrxxev8snkf9 1122121 1122118 2026-07-29T02:15:11Z Eukesh 11 1122121 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/एम्पिबियन}} {{stub}} '''एम्फिबियन''' (Amphibian) वा '''उभयचर प्राणी''' धइगु बं व लः नितां थासय् म्वायेफुगु [[दुगःक्वँय् दुपिं]] (vertebrate) प्राणीतयेगु छगू मू पुचः खः। थ्व पुचलय् ब्यांचा (frogs/toads), स्यालामान्दर (salamanders), व सिसिलियन (caecilians) थेंज्याःगु प्राणीत ला। एम्फिबियनतयेगु मू विशेषता धइगु इपिं थःगु जीवनया चिधं इलय् अप्वःयानाः लःदुने गिल्स (gills) छ्येलि धाःसा तःधं जुयाः बँय् वनेधुंकाः सों (lungs) व छेंगूं सासः ल्हाइ। थ्व प्राणीतयेगु छेंगू तसकं सालूगु, नाइसेच्वंगु व फय् हिलेफैगु (permeable) जुइ, गुकिं यानाः इपिं सुख्खा थासय् म्वाये मफु। एम्फिबियनतयेगु म्हया तापक्रम वातावरण कथं हिलिगु जुइ (ectothermic वा cold-blooded)। एम्फिबियनतयेगु खेंयागु ख्वला मदुगुलिं सुक्खा थासय् खँय् थ्वये मफु, उकिं इपिं साधारणतया लः दुने खें थ्वइ। खें लिपा लार्भा (larvae गथेकि tadpole)य् हिलावनि। एम्फिबियनतयेगु उत्पत्ति ३७ कोटी दँ ति न्ह्यः देवोनियन काल (Devonian period) निसें जूगु खँ जीवाश्म वैज्ञानिकतयेस धाइ। थ्व प्राणीत पृथ्वीया इकोसिस्टमय् प्राकृतिक किटनाशक (insecticide) या रूपय् ज्या याइ, इपिंसं कीतय्त नयेगु या। एम्फिबियनत वातावरणय् जुइगु हिउपाः, प्रदूषण, व जलवायु परिवर्तन प्रति तसकं संवेदनशीलता क्यनिगु जीव खः। हलिमय् बासस्थान विनाश व प्रदूषणया कारणं एम्फिबियन प्रजातित तसकं तःधंगु खतराय् लानावःगु दु। प्राणीशास्त्रय् उभयचर प्राणीतयेगु अध्ययनं उद्विकासया इतिहास व वातावरणया अवस्था थुइकेत तःधंगु ग्वाहालि याइ। [[Image:Biofluorescence in Ceratophrys cranwelli - 41598 2020 59528 Fig2-bottom (cropped).png|thumb|250px|Many amphibians—like this ''[[Ceratophrys cranwelli]]]] [[Image:Paratype of Paedophryne amauensis (LSUMZ 95004).png|thumb|alt=World's smallest vertebrate|The world's smallest known vertebrate, ''[[Paedophryne amauensis]]]] [[Image:Triadobatrachus.jpg|thumb|alt=''Triadobatrachus massinoti''|''[[Triadobatrachus|Triadobatrachus massinoti]]]] {{automatic taxobox | name = Amphibians | fossil_range = {{fossil range|Late Devonian|present}} | image = Amphibians.png | image_width = 250px | image_caption = Clockwise from top right: ''[[Seymouria]]'', [[Mexican burrowing caecilian]], [[eastern newt]] and [[leaf green tree frog]] | image_alt = Collage of amphibians | taxon = Amphibia | authority = [[John Edward Gray|Gray]] 1825 <ref>Blackburn, D.C. & Wake, D.B. (2011). "Class Amphibia Gray, 1825". In: Zhang, Z.-Q. (Ed.), "Animal biodiversity: An outline of higher-level classification and survey of taxonomic richness". ''Zootaxa'' '''3148''': 26–38.</ref> | subdivision_ranks = Subclasses and Orders | subdivision = <div> : [[Extinct|{{extinct}}]]Subclass [[Labyrinthodontia]] :: {{extinct}}Order [[Temnospondyli]] : {{extinct}}Subclass [[Lepospondyli]] : Subclass [[Lissamphibia]] :: Order [[Anura (frog)|Anura]] :: Order [[Salamander|Caudata]] :: Order [[Caecilian|Gymnophiona]] :: {{extinct}}Order [[Allocaudata]]</div> }} == स्वयादिसँ == * [[प्राणी]] * [[दुगःक्वँय् दुपिं]] == लिधंसा == <references/> [[Category:जीवशास्त्र]] [[Category:प्राणी]] [[Category:विज्ञान]] q3l8plfe2d28oexvu9wxq3p6omjk4cm 0 2057 1122125 1088210 2026-07-29T02:28:42Z Eukesh 11 1122125 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/प्वाथंचू}} {{stub}} '''प्वाथंचू''' (Reptile) वा '''सरिसृप''' धइगु म्ह थःगु प्वाथं बंय् सालाः जुइपिं बाय् प्वाथय् चुया जुइपिं [[दुगःक्वँय् दुपिं]] (vertebrate) प्राणीतयेगु छगू मू व तःधंगु पुचः खः। थ्व पुचलय् मू कथं सर्प (snakes), [[माय्‌बिलि]] (lizards), तर्तल (turtles), व [[गलह]] (crocodiles) थेंज्याःपिं प्राणीत दुथ्या। प्वाथंचू प्राणीतयेगु मू विशेषता धइगु इमिगु म्हया पिने कडा व सुख्खा स्केल्स (scales) वा ख्वला दयाच्वनि, गुकिं यानाः इमिगु म्हया लः पिने वने मफयाः सुख्खा थासय् म्वायेत ग्वाहालि याइ। थ्व प्राणीतयेगु म्हया तापक्रम वातावरण कथं हिलिगु (ectothermic वा cold-blooded) जुइ, उकिं इपिं थःगु म्ह क्वाकेत सुर्द्यःया जः दूगु थासय् च्वनेगु याइ। पृथ्वीया इतिहासय् मेसोजोइक काल (Mesozoic era) य् विशालकाय डाइनोसोर (dinosaurs) थ्व हे प्वाथंचू पुचः दुने लाःगु खः। थःगु म्वायेगु क्षमतां यानाः प्वाथंचूत मरुभूमि निसें कयाः उष्णकटिबंधीय जङ्गल तक्क हलिमया फुक्कं महाद्वीपय् (एन्टार्कटिका त्वताः) खनेदु। प्वाथंचूत इकोसिस्टमय् हानिकारक की व छुं (rodents) या ल्याः सन्तुलनय् तयेत तःधंगु भूमिका म्हिती। प्राणीशास्त्रय् प्वाथंचू व एम्फिबियन प्राणीतयेगु अध्ययनयात हर्पेटोलोजी (Herpetology) धाइ। [[Image:Reptile003d.jpg|thumb|right|Reptiles, from ''Nouveau Larousse Illustré'', 1897–1904, notice the inclusion of [[amphibian]]]] [[Image:MosasaurDiscovery.jpg|thumb|left|"Antediluvian monster", a ''[[Mosasaurus]]]] [[Image:Captorhinus aguti p.jpg|thumb|right|The first reptiles had an [[anapsid]]]] == स्वयादिसँ == * [[प्राणी]] * [[दुगःक्वँय् दुपिं]] == लिधंसा == <references/> [[Category:जीवशास्त्र]] [[Category:प्राणी]] [[Category:विज्ञान]] q4un0zet2j9rsh0i5wspo7m2hcfud2g 0 2110 1122137 1106272 2026-07-29T05:19:57Z Eukesh 11 /* थी-थी कथंया ल्वहं */ 1122137 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/ल्वहं}} [[Image:Marsh Butte and Geikie Peak, Grand Canyon.jpg|right|thumb|upright=1.35|The [[Grand Canyon]]]] [[Image:Kummakivi balancing rock in Ruokolahti, Finland.jpg|left|thumb|A [[balancing rock]]]] [[किपा:פארק הכרמל 3 - גנים לאומיים בצפון הארץ - אתרי מורשת 2016 (311).jpg|thumb|/ल्वहं]] '''ल्वहं''' धाःगु प्राकृतिक रुपय् खनिज दयेफूगु ठोस पदार्थ ख। ==थी-थी कथंया ल्वहं== छुं ल्वहं थ्व कथं दु{{नेशको}}{{अनेश}}- * इल्वहं: थां दिकेत तइगु ल्वहं {{अनेश}} * कुनय् ल्वहं (cornerstone) * क्वसिल्वहं: (Sedimentary rock) क्वसिना दयावःगु ल्वहं * खउल्वहं * खाइप्वःचा ल्वहं: [[खाइप्वःचा]]य् दाइगु ल्वहं * च्वल्वहं (Flintstone) * च्याफिल्वहं * त्याफिल्वहं * दुरुल्वहं (Marble) * पिकल्वहं (पलाः) * भ्वासाल्वहं * फाल्वहं * माय्‌पूल्वहं * मिग्वाराल्वहं (brimstone) * सकुल्वहं (छाःगु ल्वहं) * सियु ल्वहं (Brownstone) * ल्वहंचा (Gravel) * फिगः (Pebble) * नील्वहं (दिल्वहं): [[थां]] दिकिगु ल्वहं, मेगु भः दिकेतः वा नीस्वायेत तैगु ल्वहं * हिल्वहं (Heliotrope (bloodstone)) ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} ==स्वयादिसँ== * [[लाइमस्टोन]] {{Commonscat|Rocks}} [[पुचः:जियोलोजी]] i16f33npqpykv1qnz3acmwiwjvi990m 0 2112 1122134 1057680 2026-07-29T05:08:49Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[कस]] to [[चोलोहं]] 1057680 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/कस}} {{FixHTML|beg}} [[Image:Flint.jpg|thumb|A flint nodule from the [[Onondaga (geological formation)|Onondaga]] limestone layer, [[Buffalo, New York]]. (3.8 cm wide)]] {{FixHTML|mid}} [[Image:flintbeach.jpg|thumb|upright|Pebble beach made up of flint nodules eroded out of the nearby [[chalk]] cliffs, [[Cape Arkona]], [[Rügen]]]] {{FixHTML|mid}} [[Image:Feuersteinaxt.jpg|thumb|Late [[Stone Age]] flint axe, about 31 cm long]] {{FixHTML|mid}} [[Image:Flint Wall Wiltshire.JPG‎|thumb|Detail of flint used in a building in Wiltshire, England.]] {{FixHTML|end}} '''कस''' वा '''फ्लिन्त''' [[खनिज]] [[क्वार्टज्‌]]या छगू कडा, [[सेडिमेन्टरी लोंह|सेडिमेन्टरी]] [[क्रिप्टोक्रिस्टलिन]] प्रकार ख। <ref>[http://webmineral.com/data/Quartz.shtml General Quartz Information] - Webmineral.com (page contains [[java applet]]s depicting 3d molecular structure)</ref><ref>[http://www.quartzpage.de/flint.html Flint and Chert] - quartzpage.de</ref> थुकियात [[chert]]या भेराइटीया रुपय् वर्गीकृत याना तःगु दु। थ्व प्राथमिक रुपय् [[सख्वाःल्वहं|सेदिमेन्तरी लोँह]](दसु: चक व लाइमस्तोन)य् नोद्युल व धीया रुपय् दयाच्वनि। <ref name=Flints>https://web.archive.org/web/20101226114858/http://bbm.me.uk/Portsdown/PH_320_Flint.htm ''The Flints from Portsdown Hill''</ref><ref>https://web.archive.org/web/20040817115706/http://www.theaaca.com/Learning_Center/flintvs.htm Flint vs Chert Authentic Artefacts Collectors Assn.</ref> थःगु धी दुने फ्लिन्त साधारनकथं गाढा ह्यंग्वा रंग, हाकुगु, वांगु, तुयु वा सिं रंगय् खा वा मैन थें न्यागु रुपय् दयाच्वनि। थुकिया धीया पिनेया छगू सालुगु पत्रया रंग भतिचा पाइ व आपालं तुइसे व छागु जुइ। पेत्रोलोजीया विचाकथं, "flint" refers specifically to the form of [[chert]] which occurs in chalk or marly limestone. Similarly, "common chert" (sometimes referred to simply as "chert") occurs in limestone. फ्लिन्त गथे जुया दयावइ धाइगु खं आतक्क बांलाक्क मथुनि, तर थ्व पदार्थ कम्प्रेस्द सेदिमेन्तरी लोँहय् दायाजेनेसिस प्रक्रिया बिलय् जूइगु रसायनिक परिवर्तनं दयावै धैगु विश्वास दु। One [[hypothesis]] is that a gelatinous material fills cavities in the sediment, such as holes bored by [[crustaceans]] or [[molluscs]] and that this becomes [[silicification|silicified]]. This theory certainly explains the complex shapes of flint nodules that are found. The source of dissolved silica in the porous media could arise from the spicules of silicious sponges.<ref name=Flints/> == छ्य्‌ला == ===ज्याभः=== फ्लिन्तयात [[लोँह युग]]य् [[फ्लिन्त ज्याभः]] दयेकेत छ्यलातल। थ्व लोँहयात मेगु लोँहं छ्याना सालूगु, धाः दूगु ब्लेदय् तछ्याये छिंगुलिं थुकियात ज्याभः व ल्वाभःया रुपय् छ्यलाहल। अबिलय्‌या [[युरोप]]य् दकलय् बांलाःगु भः [[बेल्जियम]]य् <ref>https://web.archive.org/web/20071231104655/http://minesdespiennes.org/en.html Neolithic Flint Mines of Petit-Spiennes ''Official web site''</ref>), इंग्लिश च्यानलय्, पोल्यान्दय् आदि थासय् लूगु दु। फ्लिन्तया उत्खनन [[प्यालियोलिथिक]] युग निसें जूगु जुसां नियोलिथिक युगय् थुकिया छ्यला विस्तार जूगु खनेदु। ===मि=== When struck against [[steel]], flint will produce [[spark]]s, which when directed onto [[tinder]] can be used to start a [[fire]]. This occurs when the hard flint knocks off a particle of the steel, which is heated by the impact, and then burns with oxygen from the atmosphere. This method is popular in [[woodcraft]] and among [[camping|campers]] who want to have an 'authentic' experience. The components are also part of many survival kits, such as those issued by many military units, because they have the ability to work while wet, have a very long shelf-life, and will last a very long time in an extended survival situation (unlike [[matches]] or a [[lighter]] which not only need to be specially design to be able to light when wet, but which would be exhausted sooner than a flint-and-steel fire starter in a longer-duration survival scenario). Striking a lump of flint against a piece of steel to make fire is not particularly easy or convenient (although it is much easier than other primitive fire-making methods such as using a [[fire stick|bow and drill]], and requires little practice to employ). [[Matches]] and [[cigarette lighter|lighters]] are a much quicker and more convenient way of starting a fire, but have the disadvantages of being unable to function when wet (except for special designs) and of being more limited (than flint and steel) in the number of times that they can be used before exhausting their fuel supply. Even so, many lighters still use a variant of the ancient technology as the ignition source for their primary fuel, due to the ease with which those materials generate a sufficiently hot spark. [[Ferrocerium]] now replaces the steel and has been miniaturized and integrated into such [[Cigarette lighter|lighters]]. The [[ferrocerium]] used in these lighters, while sometimes called "flint", has the opposite role than the flint in true flint-and-steel.<ref>http://www.wildwoodsurvival.com/survival/fire/flintandsteel/RBclarifications.html Flint and steel clarifications</ref> Ferrocerium is much softer than modern steel and can be scraped with knife with minimal damage to the knife. In lighters, a small steel wheel is turned by the user rotating it with the thumb, creating a high-temperature spark, which ignites the lighters' primary fuel source (which is either present, such as in liquid fuel lighters, or which is also released by the same thumb motion, such as in butane-gas lighters), which then produces a small flame that burns until extinguished. Common examples include the disposable [[lighter|Bic lighter]] and the reusable [[Zippo]] lighter. The small ferrocerium cylinder in Zippo's spark producing mechanism is eventually consumed, and Zippo and other companies (e.g., [[Ronson]]) sell replacements that are marketed as "flints," even though they are ferrocerium. Such mechanisms are more popular in liquid fuel lighters than in butane-gas lighters, which more commonly have a [[piezoelectric]] ignition system. A later major use was to create the spark that would ignite the powder that would fire a ball or bullet from a [[flintlock]] firearm. While the military use of a flintlock declined after the [[British military]] generally applied the [[percussion cap]] on their [[muskets]] in [[1842]], it is still popular to use the flintlock as a hunting rifle during special [[muzzleloader]] [[hunting season|seasons]] or general [[rifle]] seasons in several states in the [[संयुक्त राज्य अमेरिका|US]]. ===भवन=== Flint, knapped or unknapped, has been used since antiquity (for example at the Late Roman fort of [[Gariannonum|Burgh Castle]] in [[Norfolk]]) up to the present day as a material for building stone walls, using lime mortar, and often combined with other available stone or brick rubble. It was most common in parts of southern [[England]], where no good building stone was available locally, and [[brick]]-making not widespread until the later Middle Ages. It is especially associated with [[East Anglia]], but also used in chalky areas stretching through [[Sussex]], [[Surrey]] and [[Kent]] to [[Somerset]] Flint was used in the construction of many churches houses and other buildings, for example the large stronghold of [[Framlingham Castle]]. Many different decorative effects have been achieved by using different types of knapping or arrangement and combinations with stone ([[flushwork]]), especially in the 15th and early 16th centuries. <gallery> Image:2004 melford trinity church 02.JPG|Elaborate 15th century flint and [[limestone]] flushwork at [[Long Melford]] Image:Surroundings of Canterbury Cathedral 02.JPG|A typical medieval wall (with modern memorial) at [[Canterbury Cathedral]] - knapped and unknapped ("cobble") flints are mixed with pieces of brick and other stones Image:2004 thetford 03.JPG|Ruins of [[Thetford]] Priory show flints and mortar through the whole depth of the wall Image:Ethelbert Gate, to Norwich Cathedral.jpg|Elaborate patterned flushwork at top (restored in 19th century) and flint and limestone chequers below. [[Norwich Cathedral]] </gallery> [[Image:flint church in england arp.jpg|thumb|left|upright|A flint [[Church (building)|church]] - the Parish Church of Saint Thomas, in [[Cricket Saint Thomas]], [[Somerset]], [[England]]. The height of the very neatly knapped flints varies between 3 and 5 inches (8-13 cm).]] ===सेरामिक्स=== Flint pebbles are used as the media in ball mills to grind glazes and other raw materials for the ceramics industry. The pebbles are hand-selected for colour, with those showing a reddish tint, indicating the presence of [[नँ|iron]], being discarded. The remaining blue-grey stones have a low content of [[chromophoric]] oxides and so should impart lesser amounts of colouring contaminants. In the UK, flint pebbles were traditionally an important raw material for clay-based [[ceramic]] bodies. After [[calcination]] to remove organic impurities and induce certain physical reactions, and milling to fine particle size, flint was added as a filler to [[pottery]] bodies. However, flint is no longer used and has been replaced by quartz as is used in other countries. <ref>Changes & Developments Of Non-plastic Raw Materials. Sugden A. International Ceramics Issue 2 2001.</ref> Because of this historical use, the word "flint" is used by US potters to refer to siliceous materials which are not flint.<ref>''Ceramic Glazes.'' 3rd edition. Parmelee C. W. The Maple Press Company. 1973; ''Dictionary of Ceramics''. 3rd edition. Dodd A. The Institute of Materials. 1994; ''The Potter's Dictionary of Materials and Techniques'', Hamer, F. and Hamer, J., London, A & C Black, 2004.</ref> ==स्वयादिसँ== {{Commonscat|Flint|कस}} *[[Chert]] *[[Eolith]] *[[Obsidian]] *[[Grimes Graves]], a prehistoric flint mine in [[Norfolk]], [[England]] ==पिनेया स्वापू== * [http://www.flintsource.net/ Flintsource.net European Artefacts - detailed site] * [https://web.archive.org/web/20081014161454/http://www.czech.cz/en/news/science-and-discovery/oldest-mines-in-europe-uncovered-in-south-moravia/ Flint mine in South Moravia 9,400 yrs old] * [http://www.gilesdelamare.co.uk/page3.htm Flint Architecture of East Anglia] Book by Stephen Hart ==लिधंसा== <references/> {{सिलिका खनिज}} [[Category:Sedimentary rocks]] [[Category:Lithics]] [[Category:Quartz varieties]] [[Category:Firelighting]] [[Category:Symbols of Ohio]] [[Category:Building stone]] [[Category:विज्ञान]] <!--interwiki--> 3h0ysdc2d1u5jz8co46dc553r0gwzl7 1122136 1122134 2026-07-29T05:09:09Z Eukesh 11 1122136 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/कस}} {{FixHTML|beg}} [[Image:Flint.jpg|thumb|A flint nodule from the [[Onondaga (geological formation)|Onondaga]] limestone layer, [[Buffalo, New York]]. (3.8 cm wide)]] {{FixHTML|mid}} [[Image:flintbeach.jpg|thumb|upright|Pebble beach made up of flint nodules eroded out of the nearby [[chalk]] cliffs, [[Cape Arkona]], [[Rügen]]]] {{FixHTML|mid}} [[Image:Feuersteinaxt.jpg|thumb|Late [[Stone Age]] flint axe, about 31 cm long]] {{FixHTML|mid}} [[Image:Flint Wall Wiltshire.JPG‎|thumb|Detail of flint used in a building in Wiltshire, England.]] {{FixHTML|end}} '''चोलोहं, {{अनेश}} कस''' वा '''फ्लिन्त''' [[खनिज]] [[क्वार्टज्‌]]या छगू कडा, [[सेडिमेन्टरी लोंह|सेडिमेन्टरी]] [[क्रिप्टोक्रिस्टलिन]] प्रकार ख। <ref>[http://webmineral.com/data/Quartz.shtml General Quartz Information] - Webmineral.com (page contains [[java applet]]s depicting 3d molecular structure)</ref><ref>[http://www.quartzpage.de/flint.html Flint and Chert] - quartzpage.de</ref> थुकियात [[chert]]या भेराइटीया रुपय् वर्गीकृत याना तःगु दु। थ्व प्राथमिक रुपय् [[सख्वाःल्वहं|सेदिमेन्तरी लोँह]](दसु: चक व लाइमस्तोन)य् नोद्युल व धीया रुपय् दयाच्वनि। <ref name=Flints>https://web.archive.org/web/20101226114858/http://bbm.me.uk/Portsdown/PH_320_Flint.htm ''The Flints from Portsdown Hill''</ref><ref>https://web.archive.org/web/20040817115706/http://www.theaaca.com/Learning_Center/flintvs.htm Flint vs Chert Authentic Artefacts Collectors Assn.</ref> थःगु धी दुने फ्लिन्त साधारनकथं गाढा ह्यंग्वा रंग, हाकुगु, वांगु, तुयु वा सिं रंगय् खा वा मैन थें न्यागु रुपय् दयाच्वनि। थुकिया धीया पिनेया छगू सालुगु पत्रया रंग भतिचा पाइ व आपालं तुइसे व छागु जुइ। पेत्रोलोजीया विचाकथं, "flint" refers specifically to the form of [[chert]] which occurs in chalk or marly limestone. Similarly, "common chert" (sometimes referred to simply as "chert") occurs in limestone. फ्लिन्त गथे जुया दयावइ धाइगु खं आतक्क बांलाक्क मथुनि, तर थ्व पदार्थ कम्प्रेस्द सेदिमेन्तरी लोँहय् दायाजेनेसिस प्रक्रिया बिलय् जूइगु रसायनिक परिवर्तनं दयावै धैगु विश्वास दु। One [[hypothesis]] is that a gelatinous material fills cavities in the sediment, such as holes bored by [[crustaceans]] or [[molluscs]] and that this becomes [[silicification|silicified]]. This theory certainly explains the complex shapes of flint nodules that are found. The source of dissolved silica in the porous media could arise from the spicules of silicious sponges.<ref name=Flints/> == छ्य्‌ला == ===ज्याभः=== फ्लिन्तयात [[लोँह युग]]य् [[फ्लिन्त ज्याभः]] दयेकेत छ्यलातल। थ्व लोँहयात मेगु लोँहं छ्याना सालूगु, धाः दूगु ब्लेदय् तछ्याये छिंगुलिं थुकियात ज्याभः व ल्वाभःया रुपय् छ्यलाहल। अबिलय्‌या [[युरोप]]य् दकलय् बांलाःगु भः [[बेल्जियम]]य् <ref>https://web.archive.org/web/20071231104655/http://minesdespiennes.org/en.html Neolithic Flint Mines of Petit-Spiennes ''Official web site''</ref>), इंग्लिश च्यानलय्, पोल्यान्दय् आदि थासय् लूगु दु। फ्लिन्तया उत्खनन [[प्यालियोलिथिक]] युग निसें जूगु जुसां नियोलिथिक युगय् थुकिया छ्यला विस्तार जूगु खनेदु। ===मि=== When struck against [[steel]], flint will produce [[spark]]s, which when directed onto [[tinder]] can be used to start a [[fire]]. This occurs when the hard flint knocks off a particle of the steel, which is heated by the impact, and then burns with oxygen from the atmosphere. This method is popular in [[woodcraft]] and among [[camping|campers]] who want to have an 'authentic' experience. The components are also part of many survival kits, such as those issued by many military units, because they have the ability to work while wet, have a very long shelf-life, and will last a very long time in an extended survival situation (unlike [[matches]] or a [[lighter]] which not only need to be specially design to be able to light when wet, but which would be exhausted sooner than a flint-and-steel fire starter in a longer-duration survival scenario). Striking a lump of flint against a piece of steel to make fire is not particularly easy or convenient (although it is much easier than other primitive fire-making methods such as using a [[fire stick|bow and drill]], and requires little practice to employ). [[Matches]] and [[cigarette lighter|lighters]] are a much quicker and more convenient way of starting a fire, but have the disadvantages of being unable to function when wet (except for special designs) and of being more limited (than flint and steel) in the number of times that they can be used before exhausting their fuel supply. Even so, many lighters still use a variant of the ancient technology as the ignition source for their primary fuel, due to the ease with which those materials generate a sufficiently hot spark. [[Ferrocerium]] now replaces the steel and has been miniaturized and integrated into such [[Cigarette lighter|lighters]]. The [[ferrocerium]] used in these lighters, while sometimes called "flint", has the opposite role than the flint in true flint-and-steel.<ref>http://www.wildwoodsurvival.com/survival/fire/flintandsteel/RBclarifications.html Flint and steel clarifications</ref> Ferrocerium is much softer than modern steel and can be scraped with knife with minimal damage to the knife. In lighters, a small steel wheel is turned by the user rotating it with the thumb, creating a high-temperature spark, which ignites the lighters' primary fuel source (which is either present, such as in liquid fuel lighters, or which is also released by the same thumb motion, such as in butane-gas lighters), which then produces a small flame that burns until extinguished. Common examples include the disposable [[lighter|Bic lighter]] and the reusable [[Zippo]] lighter. The small ferrocerium cylinder in Zippo's spark producing mechanism is eventually consumed, and Zippo and other companies (e.g., [[Ronson]]) sell replacements that are marketed as "flints," even though they are ferrocerium. Such mechanisms are more popular in liquid fuel lighters than in butane-gas lighters, which more commonly have a [[piezoelectric]] ignition system. A later major use was to create the spark that would ignite the powder that would fire a ball or bullet from a [[flintlock]] firearm. While the military use of a flintlock declined after the [[British military]] generally applied the [[percussion cap]] on their [[muskets]] in [[1842]], it is still popular to use the flintlock as a hunting rifle during special [[muzzleloader]] [[hunting season|seasons]] or general [[rifle]] seasons in several states in the [[संयुक्त राज्य अमेरिका|US]]. ===भवन=== Flint, knapped or unknapped, has been used since antiquity (for example at the Late Roman fort of [[Gariannonum|Burgh Castle]] in [[Norfolk]]) up to the present day as a material for building stone walls, using lime mortar, and often combined with other available stone or brick rubble. It was most common in parts of southern [[England]], where no good building stone was available locally, and [[brick]]-making not widespread until the later Middle Ages. It is especially associated with [[East Anglia]], but also used in chalky areas stretching through [[Sussex]], [[Surrey]] and [[Kent]] to [[Somerset]] Flint was used in the construction of many churches houses and other buildings, for example the large stronghold of [[Framlingham Castle]]. Many different decorative effects have been achieved by using different types of knapping or arrangement and combinations with stone ([[flushwork]]), especially in the 15th and early 16th centuries. <gallery> Image:2004 melford trinity church 02.JPG|Elaborate 15th century flint and [[limestone]] flushwork at [[Long Melford]] Image:Surroundings of Canterbury Cathedral 02.JPG|A typical medieval wall (with modern memorial) at [[Canterbury Cathedral]] - knapped and unknapped ("cobble") flints are mixed with pieces of brick and other stones Image:2004 thetford 03.JPG|Ruins of [[Thetford]] Priory show flints and mortar through the whole depth of the wall Image:Ethelbert Gate, to Norwich Cathedral.jpg|Elaborate patterned flushwork at top (restored in 19th century) and flint and limestone chequers below. [[Norwich Cathedral]] </gallery> [[Image:flint church in england arp.jpg|thumb|left|upright|A flint [[Church (building)|church]] - the Parish Church of Saint Thomas, in [[Cricket Saint Thomas]], [[Somerset]], [[England]]. The height of the very neatly knapped flints varies between 3 and 5 inches (8-13 cm).]] ===सेरामिक्स=== Flint pebbles are used as the media in ball mills to grind glazes and other raw materials for the ceramics industry. The pebbles are hand-selected for colour, with those showing a reddish tint, indicating the presence of [[नँ|iron]], being discarded. The remaining blue-grey stones have a low content of [[chromophoric]] oxides and so should impart lesser amounts of colouring contaminants. In the UK, flint pebbles were traditionally an important raw material for clay-based [[ceramic]] bodies. After [[calcination]] to remove organic impurities and induce certain physical reactions, and milling to fine particle size, flint was added as a filler to [[pottery]] bodies. However, flint is no longer used and has been replaced by quartz as is used in other countries. <ref>Changes & Developments Of Non-plastic Raw Materials. Sugden A. International Ceramics Issue 2 2001.</ref> Because of this historical use, the word "flint" is used by US potters to refer to siliceous materials which are not flint.<ref>''Ceramic Glazes.'' 3rd edition. Parmelee C. W. The Maple Press Company. 1973; ''Dictionary of Ceramics''. 3rd edition. Dodd A. The Institute of Materials. 1994; ''The Potter's Dictionary of Materials and Techniques'', Hamer, F. and Hamer, J., London, A & C Black, 2004.</ref> ==स्वयादिसँ== {{Commonscat|Flint|कस}} *[[Chert]] *[[Eolith]] *[[Obsidian]] *[[Grimes Graves]], a prehistoric flint mine in [[Norfolk]], [[England]] ==पिनेया स्वापू== * [http://www.flintsource.net/ Flintsource.net European Artefacts - detailed site] * [https://web.archive.org/web/20081014161454/http://www.czech.cz/en/news/science-and-discovery/oldest-mines-in-europe-uncovered-in-south-moravia/ Flint mine in South Moravia 9,400 yrs old] * [http://www.gilesdelamare.co.uk/page3.htm Flint Architecture of East Anglia] Book by Stephen Hart ==लिधंसा== <references/> {{सिलिका खनिज}} [[Category:Sedimentary rocks]] [[Category:Lithics]] [[Category:Quartz varieties]] [[Category:Firelighting]] [[Category:Symbols of Ohio]] [[Category:Building stone]] [[Category:विज्ञान]] <!--interwiki--> i4mmqkoeoz122izyuzt1q0fd5k78znv 0 3060 1122138 1070975 2026-07-29T05:36:56Z Eukesh 11 1122138 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/जिलंज्या}} [[Image:Conjugation.svg|right|thumb|250px|Schematic drawing of bacterial conjugation. '''1-''' Donor cell produces [[pilus]]]] [[Image:Venus Flytrap showing trigger hairs.jpg|thumb|right|125px|Venus Flytrap (''Dionaea muscipula'') leaf]] [[Image:Trophozoites of Entamoeba histolytica with ingested erythrocytes.JPG|thumb|125px|left|[[Trophozoites]]]] '''जिलंज्या''' वा '''पाचन''' छगू प्रकारया क्याटाबोलिक प्रक्रिया ख। थ्व प्रक्रियाय् नसाया जटिल रसायनिक तत्त्वयात सरल रसायनिक तत्त्वय् हिलाछ्वइ। थ्व ज्याय् ब्वति काइगु म्हया कुचात थ्व कथं दु- * म्हुतु * इसोफेगस * प्वाः * सें * [[खाइप्वः]] (Gall bladder) * आन्द्रा * प्यान्क्रिया * आम्पां == लिधंसा == {{लिधंसा|}} {{एनाटोमी}} [[पुचः:एनाटोमी]] obt4p3q054g2ui442c2oblxnw1ven29 0 5212 1122104 1105648 2026-07-28T13:28:31Z InternetArchiveBot 22726 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1122104 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/लुइजियाना}} [[Image:Louisiana welcome sign at Madison Parish visitor center IMG 7059.JPG|upright=0.9|thumb|Louisiana entrance sign off [[Interstate 20]]]] [[Image:Watson Brake Aerial Illustration HRoe 2014.jpg|right|thumb|upright=0.9|[[Watson Brake]]]] [[Image:Poverty Point Aerial HRoe 2014.jpg|thumb|upright=0.9|right|[[Poverty Point]]]] {{US state |Name = लुइजियाना |Fullname = लुइजियानाया राज्य |Flag = Flag of Louisiana.svg |Flaglink = [[Flag of Louisiana|Flag]] |Seal = Seal of Louisiana.svg |Seallink = लुइजियानाया सिल |Map = Louisiana in United States.svg |Nickname = Bayou State{{•}}Child of the Mississippi<br />Creole State{{•}}Pelican State (official)<br />Sportsman's Paradise{{•}}Sugar State |Demonym = लुइजिनियन, लुइजियानामि |Motto = Union, Justice, Confidence |MottoEnglish = Union, justice, confidence |Capital = ब्यातन रुज, लुइजियाना |LargestCity = [[न्यु अर्लिन्स]]<ref>{{Citation|publisher=Google|url=http://afp.google.com/article/ALeqM5i4Io2zyj6VR8duSA6bXBGVt1H8Eg|contribution=New Orleans a 'ghost town' after thousands flee Gustav: mayor|date=August 31, 2008|title=AFP}}{{dead link|date=April 2014}}</ref><ref>{{Cite news|title=Expert: N.O. population at 273,000|date=August 7, 2007|url=http://www.wwltv.com/local/stories/wwl080707jbpopulation.104a120f.html|work=[[WWL-TV]]|accessdate=August 14, 2007|language=}}{{dead link|date=April 2014}}</ref><ref name="Baton Rouge, Louisiana: Relocation">{{cite web|title=Relocation|work=Baton rouge|publisher=Connecting U.S. Cities|date=May 3, 2007|url=http://www.connectingbatonrouge.com/relocation.php}}</ref> |LargestParish(County) = [[इस्त ब्यातन रुज]] |LargestMetro = ग्रेतर न्यु अर्लिन्स |OfficialLang = अमेरिकन अंग्रेजी |Languages = <small>As of 2007</small> *[[अंग्रेजी|साउदर्न अंग्रेजी]] 90.8% *[[फ्रेञ्च|लुइजियाना फ्रेञ्च]] 4.7% *[[स्प्यानिश]] 2.5% |Governor = |State Bird = [[पेलिकन]] |Lieutenant Governor = [[Jay Dardenne]] ([[Republican Party (United States)|R]]) |Legislature = [[Louisiana State Legislature|State Legislature]] |Upperhouse = [[Louisiana State Senate|State Senate]] |Lowerhouse = [[Louisiana House of Representatives|House of Representatives]] |Senators = [[David Vitter]] (R)<br />[[Bill Cassidy]] (R) |Representative = 5 Republicans, 1 Democrat |ElectoralVotes = 8 |PostalAbbreviation = LA |AreaRank = 31st |TotalAreaUS = 51,843 |TotalArea = 135,382 |LandAreaUS = 43,601 |LandArea = 112,927 |WaterAreaUS = 8,283 |WaterArea = 21,455 |PCWater = 15 |PopRank = 25th |2010Pop = 4,649,676 (2014 est)<ref name=PopEstUS /> |DensityRank = 24th |2000DensityUS = 105 |2000Density = 40.5 |AdmittanceOrder = 18th |AdmittanceDate = April 30, 1812 |TimeZone = [[Central Time Zone (North America)|Central]]: [[Coordinated Universal Time|UTC]] [[Central Standard Time|−6]]/[[Central Daylight Time|−5]] |Latitude = 28° 56′ N to 33° 01′ N |Longitude = 88° 49′ W to 94° 03′ W |WidthUS = 130 |Width = 210 |LengthUS = 379 |Length = 610 |HighestPoint = [[Driskill Mountain]]<ref name=USGS>{{cite web|url= http://egsc.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html |title=Elevations and Distances in the United States|publisher= [[United States Geological Survey]] | year = 2001| accessdate = October 21, 2011}}{{dead link|date=April 2014}}</ref><ref name= NAVD88>Elevation adjusted to [[North American Vertical Datum of 1988]].</ref> |HighestElevUS = 535 |HighestElev = 163 |MeanElevUS = 100 |MeanElev = 30 |LowestPoint = [[न्यु अर्लिन्स]]<ref name=USGS/><ref name=NAVD88 /> |LowestElev = −2.5 |LowestElevUS = −8 |ISOCode = US-LA |Website = louisiana.gov }} '''लुइजियाना''' [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]या दक्षिणी भागय् अवस्थित छगू राज्य ख। थ्व राज्य संयुक्त राज्य अमेरिकाया ३१गू दकलय् तःधंगु व २५गू दकलय् अप्व जनसंख्या दूगु राज्य ख। थ्व राज्यया राजधानी [[ब्यातन रुज, लुइजियाना|ब्यातन रुज]] खः धाःसा दकलय् तःधंगु नगर [[न्यु अर्लिन्स]] खः। लुइजियाना संयुक्त राज्य अमेरिकाया छगू जक्क थन्याःगु राज्य खः गन "काउन्ति" धाःगु प्रशासनिक इकाइ मदु। काउन्तिया थासय् थ्व राज्यय् "प्यारिश" धाःगु प्रशासनिक इकाइ दु। जनसंख्या कथं थ्व राज्यया दकलय् तःधंगु प्यारिश इस्त ब्यातन रुज खः धाःसा क्षेत्रफल कथं दकलय् तःधंगु प्यारिश Plaquemines ख। थ्व राज्यया आपाः बुं मिसिसिपि खुसिं चुइकाहःगु चां दयाच्वंगु दु। अथे जूगुलिं थ्व राज्यय् यक्व देल्ता व [[झ्वास्या]] बुं दु। <ref name="Keddy 2008">{{cite book|last=Keddy|first=Paul A.|title=Water, Earth, Fire: Louisiana's Natural Heritage|year=2008|publisher=Xlibris|location=Philadelphia|isbn=978-1-4363-6234-4|page=229|url=http://www.amazon.com/Water-Earth-Fire-Louisianas-Heritage/dp/1436362334/ref=la_B001HCY3U8_1_4?ie=UTF8&qid=1338122398&sr=1-4}}</ref> लुइजियानाय् निता स्वकुंलाःगु देल्ता दु। थुकिलि चिधंगु देल्ताया स्वकुं [[मोन्रो, लुइजियाना|मोन्रो]] (वाशिता प्यारिशया प्यारिश सित), श्रिवेपोर्त(क्यादो प्यारिशया प्यारिश सित) व अलेक्जेन्द्रिया (Rapides प्यारिशया प्यारिश सित) नगरतेसं दयेकि धाःसा तःधंगु देल्ता मोन्रो, लेक चार्ल्स, व ल्यु अर्लिन्सं दयेकि। थ्व देल्ता दूगु थासय् भिंगु दक्षिणी बायोता (biota) दु। थ्व बायोताय् इबिस (ibis), इग्रेत (egret) आदि झंगः खनेदु। नापं, थ्व थासय् यक्व प्रजातिया सिमा ब्यां (tree frog), न्या दसु-sturgeon व प्यादलफिश (paddlefish) आदि प्राणीत नं म्वाइगु या। थ्व लागाया तःजाःगु थासय् लङ्गलिफ् पाइन जंगल व प्याःगु सभाना बुं दु। थ्व थासय् यक्व वनस्पतिया प्रजाति दसु-अर्किद मा व [[बमू]] मा (carnivorous plants) दयाच्वंगु दु।<ref name="Keddy 2008" /> लुइजियानाया छुं नगरीय वातावरणय् बहुसांस्कृतिक, बहुभाषिक सम्पदा खनेछिं। थ्व थासय् १८गू शदी निसें फ्रेञ्च, स्पेनी, आदिवासी अमेरिकी, अफ्रिकी आदि तजिलजि ल्वाकज्यानाः छगू भिंगु तजिलजि बुयावःगु दु। सन् १८०३स संयुक्त राज्य अमेरिकां थ्व थाय् न्याये स्वया न्ह्यः थ्व थाय् फ्रेञ्च व स्पेनी उपनिवेशया रुपय् दयाच्वन। थ्व नापं उपनिवेशवादीतेसं अफ्रिकी मूलया दासतेत ज्यामिया रुपय् थन १८गू शदीइ आयात यात। थथे वैपिं दासय् यक्व पश्चिम अफ्रिकाया छगू हे थासं वःगुलिं इमिगु संस्कार छुं रुपय् म्वानाच्वन। अमेरिकाया गृहयुद्ध धुंकाया इलय् एङ्ग्लो अमेरिकनतेसं अंग्रेजीकरणया सांस्कृतिक दबाब बियाहःल व सन् १९१५स थ्व राज्यया आधिकारिक भाय् अंग्रेजी जक्क दयेकल।<ref name="murphy">{{cite web|url=http://geography.uoregon.edu/murphy/articles/Murphy%20-%20Placing%20Louisiana%20in%20the%20Francophone%20World%20with%20figures.pdf |title=Alexander B. Murphy, "Placing Louisiana in the Francophone World: Opportunities and Challenges", first published in '&#39;Atlantic Studies'&#39; Volume 5, Issue 3, 2008; Special Issue: '&#39;New Orleans in the Atlantic World, II'&#39;, |page=11|format=PDF |date= |accessdate=2014-04-23}}</ref> लुइजियानाय् अमेरिकाया मेमेगु दक्षिणी राज्यय् स्वया अप्व आदिवासी अमेरिकनतेगु जाति दु। थन्याःगु जातिइ ४ता जाति संघीय रुपय् म्हसीकातःगु, १०ता जाति राज्यं म्हसीकातःगु दु धाःसा ४ता जातियात छुं नं स्तरय् म्हसीकातःगु मदु।<ref>[https://web.archive.org/web/20171223071934/http://www.louisianafolklife.org/LT/Articles_Essays/nativeams.html Dayna Bowker Lee, "Louisiana Indians in the 21st Century"], Louisiana Folklife Program, 2013</ref> ==प्यारिश== संयुक्त राज्य अमेरिकाया मेमेगु राज्यय् राज्ययात थीथी काउन्तिइ विभाजित यानातःगु दु। लुइजियानाय् धाःसा राज्ययात थीथी प्यारिशय् विभक्त यानातःगु दु। थ्व राज्यया प्यारिश थ्व कथं दु- {{Countytabletop | region_title = प्यारिश (Parish) | fips_ref = <ref name="FIPS">{{cite web |url=http://www.epa.gov/enviro/html/codes/ar.html |title=EPA County FIPS Code Listing |work=EPA.gov |accessdate=2008-02-23}}</ref> | region_seat_width = 155px | region_seat_title = प्यारिशया मुख्यालय | region_seat_ref = <ref name="NACO">{{cite web|url=http://www.naco.org/Template.cfm?Section=Find_a_County&Template=/cffiles/counties/state.cfm&state.cfm&statecode=la|title=NACo - Find a county|author=National Association of Counties|accessdate=2008-06-12|archiveurl=http://web.archive.org/web/20080604053456/http://www.naco.org/Template.cfm?Section=Find_a_County&amp;Template=/cffiles/counties/state.cfm&amp;state.cfm&amp;statecode=la <!--Added by H3llBot-->|archivedate=2008-06-04}}</ref> | data2_title = पलिस्था | data2_ref = <ref name="NACO"/> | data3_title = उत्पत्ति | data4_title = नामाकरण | data4_ref = <ref>[http://www.oph.dhh.state.la.us/php/default.html Louisiana Dept. of Public Health Parish Profiles]</ref> | population_ref = <ref name="NACO"/> | area_ref = <ref name="NACO"/> }} {{Countyrow| Type=Parish| English_Name= Acadia| Name=अकेदिया |N=22 |Num=001 |Seat=क्राउलि |Data2=1886 |Data3=from part of St. Landry Parish. |Data4=Named for the [[Acadians]] who settled the area.|Population=61773|Area=658}} {{Countyrow| Type=Parish|| English_Name= Allen| Name=एलेन |N=22 |Num=003 |Seat=Oberlin |Data2=1912 |Data3=from part of Calcasieu Parish. |Data4=[[Henry Watkins Allen]], the [[Confederate States of American|Confederate]] governor of [[Louisiana]]|Population=25764|Area=766}} {{Countyrow| Type=Parish|| English_Name= Ascension| Name=एसेन्सन (Ascension) |N=22 |Num=005 |Seat=दोनाल्दसन्‌भिल |Data2=1807 |Data3=One of the original 19 parishes. |Data4=Named for the [[Ascension of Our Lord Catholic Church]] in [[Donaldsonville, Louisiana]], which was named after the [[Ascension of Jesus|Ascension of Jesus into Heaven]]|Population=107215|Area=303}} {{Countyrow| Type=Parish|| English_Name= Assumption| Name=एजम्प्सन |N=22 |Num=007 |Seat=नेपोलियनभिल |Data2=1807 |Data3=One of the original 19 parishes. |Data4=Named for the Assumption Roman Catholic Church, the oldest in the state, which was named after the [[Assumption of Mary|Assumption of the Virgin Mary]]|Population=23421|Area=364}} {{Countyrow| Type=Parish|| English_Name= Avoyelles| Name=Avoyelles |N=22 |Num=009 |Seat=मार्क्सभिल |Data2=1807 |Data3=One of the original 19 parishes. |Data4=The [[Avoyel]] [[Native Americans in the United States|Native American]] people|Population=42073|Area=866}} {{Countyrow| Type=Parish|| English_Name=Beauregard| Name=Beauregard |N=22 |Num=011 |Seat=DeRidder |Data2=1912 |Data3=from part of Calcasieu Parish. |Data4=[[Confederate States of America|Confederate]] general [[P. G. T. Beauregard]]|Population=35654|Area=1166}} {{Countyrow| Type=Parish|| English_Name= Bienville| Name=बियनभिल |N=22 |Num=013 |Seat=आर्केदिया |Data2=1848 |Data3=from part of Claiborne Parish. |Data4=Named after the founder of the city of [[New Orleans]], [[Jean-Baptiste Le Moyne de Bienville]]|Population=14353|Area=822}} {{Countyrow| Type=Parish|| English_Name= Bossier| Name=बोसियर |N=22 |Num=015 |Seat=बेन्तन |Data2=1843 |Data3=from part Claiborne Parish. |Data4=[[U.S. Representative]] [[Pierre Bossier]]|Population=116979|Area=867}} {{Countyrow| Type=Parish|| English_Name=Caddo| Name=क्यादो |N=22 |Num=017 |Seat=श्रिभ्पोर्त |Data2=1838 |Data3=from part of Natchitoches Parish. |Data4=Named for the [[Caddo]] [[Native Americans in the United States|Native American]] people|Population=254969|Area=937}} {{Countyrow| Type=Parish|| English_Name= Calcasieu| Name=Calcasieu |N=22 |Num=019 |Seat=लेक चार्ल्स |Data2=1840 |Data3=from part of St. Landry Parish. |Data4=Calcasieu, meaning ''crying eagle'', is said to be the name of an [[Atakapa]] [[Native Americans in the United States|Native American]] leader|Population=192768|Area=1094}} {{Countyrow| Type=Parish|| English_Name=Caldwell| Name=काल्दवेल |N=22 |Num=021 |Seat=कोलम्बिया |Data2=1838 |Data3=from part of Catahoula Parish and Ouachita Parish. |Data4=Named for the Caldwell family, which owned a large plantation and remains politically active in the state.|Population=10132|Area=541}} {{Countyrow| Type=Parish|| English_Name= Cameron| Name=क्यामेरन |N=22 |Num=023 |Seat=क्यामेरन |Data2=1870 |Data3=from parts of Calcasieu Parish and Vermilion Parish. |Data4=U.S. Secretary of War [[Simon Cameron]]|Population=6839|Area=1932}} {{Countyrow| Type=Parish|| English_Name=Catahoula| Name=Catahoula |N=22 |Num=025 |Seat=ह्यारिसनबर्ग |Data2=1808 |Data3=from parts of Ouachita Parish and Rapides Parish. |Data4=[[Catahoula Lake]], formerly within the parish's boundaries and named from a [[Taensa]] word meaning ''big, clear lake''|Population=10407|Area=739}} {{Countyrow| Type=Parish| English_Name=Claiborne| Name=क्लेबर्न |N=22 |Num=027 |Seat=होमर |Data2=1828 |Data3=from part of Natchitoches Parish. |Data4=[[Governor of Louisiana]] [[William C. C. Claiborne]]|Population=17195|Area=768}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name= Concordia| Name=कंकर्दिया |N=22 |Num=029 |Seat=Vidalia |Data2=1807 |Data3=One of the original 19 parishes. |Data4=Name is of uncertain origin; may be from an early land grant called ''New Concordia'', from the "concord" reached by local authorities over a mutual surrender of slaves or for a mansion called Concord which was owned by Spanish Governor [[Manuel Gayoso de Lemos]] |Population=20822|Area=749}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name= De Soto| Name=दे सोतो |N=22 |Num=031 |Seat=म्यान्स्फिल्द |Data2=1843 |Data3=from parts of Caddo Parish and Natchitoches Parish. |Data4=Spanish explorer [[Hernando de Soto (explorer)|Hernando de Soto]]|Population=26656|Area=895}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name= East Baton Rouge| Name=इस्त ब्यातन रुज |N=22 |Num=033 |Seat=ब्यातन रुज |Data2=1810 |Data3=from West Florida territory. |Data4=French phrase ''bâton rouge'' meaning ''red stick''. A red stick was used by local [[Native American (U.S.)|Native American]]s to mark the boundaries between tribal territories|Population=440171|Area=471}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name= East Carroll| Name=इस्त क्यारल |N=22 |Num=035 |Seat=लेक प्रोभिदेन्स |Data2=1877 |Data3=when Carroll Parish was divided. |Data4=[[Charles Carroll of Carrollton]], the last surviving signer of the [[U.S. Declaration of Independence]]|Population=7759|Area=442}} {{Countyrow| Type=Parish| English_Name=East Feliciana| Name=East Feliciana |N=22 |Num=037 |Seat=Clinton |Data2=1824 |Data3=when Feliciana Parish was divided. |Data4=Felicite de Gálvez, the wife of [[Bernardo de Gálvez]], a Spanish governor of [[Louisiana (New Spain)]]|Population=20267|Area=456}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name= Evangeline| Name=इभ्याञ्जेलिन |N=22 |Num=039 |Seat=Ville Platte |Data2=1910 |Data3=from part of St. Landry Parish. |Data4=[[Acadians|Acadian]] heroine of the poem "[[Evangeline]]" by [[Henry Wadsworth Longfellow]]|Population=33984|Area=680}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name= Franklin| Name=फ्र्याङ्क्लिन |N=22 |Num=041 |Seat=विन्सबोरो |Data2=1843 |Data3=from parts of Carroll Parish, Catahoula Parish, Madison Parish and Ouachita Parish |Data4=Founding Father [[Benjamin Franklin]]|Population=20767|Area=636}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name= Grant| Name=ग्रान्त |N=22 |Num=043 |Seat=कोल्फ्याक्स |Data2=1869 |Data3=from parts of Rapides Parish and Winn Parish. |Data4=U.S. President [[Ulysses S. Grant]]|Population=22309|Area=664}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name= Iberia| Name=आइबेरिया |N=22 |Num=045 |Seat=न्यु आइबेरिया |Data2=1868 |Data3=from parts of St. Martin Parish and St. Mary Parish. |Data4=Named by Spanish settlers in honor of the [[Iberian Peninsula]]|Population=73240|Area=1031}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name= Iberville| Name=आइबरभिल |N=22 |Num=047 |Seat=Plaquemine |Data2=1807 |Data3=One of the original 19 parishes. |Data4=Explorer [[Pierre Le Moyne d'Iberville]], the brother of [[Jean-Baptiste Le Moyne de Bienville]]|Population=33387|Area=653}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Jackson| Name=ज्याक्सन |N=22 |Num=049 |Seat=जोनेस्बरो |Data2=1845 |Data3=from parts of Claiborne Parish, Ouachita Parish and Union Parish |Data4=U.S. President [[Andrew Jackson]]|Population=16274|Area=580}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name= Jefferson| Name=जेफर्सन |N=22 |Num=051 |Seat=ग्रेत्ना |Data2=1825 |Data3=from part of Orleans Parish |Data4=Founding Father [[Thomas Jefferson]]|Population=432552|Area=642}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name= Jefferson Davis| Name=जेफर्सन देविस |N=22 |Num=053 |Seat=जेनिङ्ग्‌स् |Data2=1912 |Data3=from part of Calcasieu Parish. |Data4=[[Jefferson Davis]], president of the [[Confederate States of America]]|Population=31594|Area=659}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name= Lafayette| Name=लाफायेत |N=22 |Num=055 |Seat=लाफायेत |Data2=1823 |Data3=from part of St. Martin Parish. |Data4=French-born [[American Revolutionary War]] hero, the [[Marquis de Lafayette]]|Population=221578|Area=270}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Lafourche| Name=Lafourche |N=22 |Num=057 |Seat=Thibodaux |Data2=1807 |Data3=One of the original 19 parishes. Was named Interior Parish until 1812 and Lafourche Interior Parish until 1853. |Data4=French phrase ''la fourche'' or in English, ''the fork''; Bayou Lafourche, or Fork Bayou, is a fork of the [[Mississippi River]]|Population=96318|Area=1472}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=La Salle| Name=ला साल |N=22 |Num=059 |Seat=जेना |Data2=1910 |Data3=from west half of Catahoula Parish. |Data4=Explorer [[René-Robert Cavelier, Sieur de La Salle]]|Population=14890|Area=663}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Lincoln| Name=लिङ्कन |N=22 |Num=061 |Seat=रस्तन |Data2=1873 |Data3=from parts of Bienville Parish, Claiborne Parish, Jackson Parish and Union Parish. |Data4= [[U.S. President]] [[Abraham Lincoln]]|Population=46735|Area=472}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Livingston| Name=लिभिङ्गस्तन् |N=22 |Num=063 |Seat=लिभिङ्गस्तन् |Data2=1832 |Data3=from part of St. Helena Parish. |Data4=[[U.S. Secretary of State]] [[Edward Livingston]], brother of [[Robert R. Livingston (chancellor)|Robert R. Livingston]] who negotiated the [[Louisiana Purchase]]|Population=128026|Area=703}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Madison| Name=म्यादिसन |N=22 |Num=065 |Seat=तालुला |Data2=1838 |Data3=from Concordia Parish. |Data4=U.S. President [[James Madison]]|Population=12093|Area=651}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Morehouse| Name=मोरहाउस |N=22 |Num=067 |Seat=ब्यास्त्रप |Data2=1844 |Data3=from parts of Carroll Parish and Ouachita Parish. |Data4=Abraham Morehouse, who led the first settlers into the region |Population=27979|Area=805}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Natchitoches| Name=न्याकितोस् |N=22 |Num=069 |Seat=न्याकितोस् |Data2=1807 |Data3=One of the original 19 parishes. |Data4=The [[Natchitoches (tribe)|Natchitoches]] [[Native Americans in the United States|Native American]] people|Population=39566|Area=1299}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Orleans| Name=अर्लिन्स |N=22 |Num=071 |Seat=न्यु अर्लिन्स |Data2=1807 |Data3=One of the original 19 parishes. Today coterminous with the City of New Orleans. |Data4=Named after the [[Philippe II, Duke of Orléans|Duke of Orléans]], the [[regent]] of France|Population=343829|Area=350}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Ouachita| Name=वाशिता |N=22 |Num=073 |Seat=मन्रो |Data2=1807 |Data3=One of the original 19 parishes. |Data4=The [[Wichita (tribe)|Ouachita]] [[Native Americans in the United States|Native American]] people |Population=153720|Area=633}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Plaquemines| Name=Plaquemines |N=22 |Num=075 |Seat=Pointe a la Hache |Data2=1807 |Data3=One of the original 19 parishes. |Data4=A word meaning ''[[persimmon]]s'' created from the [[Louisiana Creole French]] and the [[Atakapa]] language|Population=23042|Area=2429}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Pointe Coupee| Name=Pointe Coupee |N=22 |Num=077 |Seat=न्यु रोद्स् |Data2=1807 |Data3=One of the original 19 parishes. |Data4=French phrase ''la pointe coupée'' or in English, ''the cut-off point'', which refers to a bend in the [[Mississippi River]] |Population=22802|Area=591}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Rapides| Name=Rapides |N=22 |Num=079 |Seat=अलेक्ज्यान्द्रिया |Data2=1807 |Data3=One of the original 19 parishes. |Data4=Named for local river rapids (''French:'' rapides)|Population=131613|Area=1362}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Red River| Name=रेद रिभर |N=22 |Num=081 |Seat=Coushatta |Data2=1871 |Data3=from parts of Bienville Parish, Bossier Parish, Caddo Parish and Natchitoches Parish. |Data4=Named for the [[Red River of the South|Red River]], which is part of the [[Mississippi River]] [[drainage basin|watershed]]|Population=9091|Area=402}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Richland| Name=रिचल्यान्द |N=22 |Num=083 |Seat=रेभिल |Data2=1868 |Data3=from parts of Carroll Parish, Franklin Parish, Morehouse Parish and Ouachita Parish. |Data4=Named for its ''rich land''|Population=20725|Area=564}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Sabine| Name=Sabine |N=22 |Num=085 |Seat=Many |Data2=1843 |Data3=from parts of Caddo Parish and Natchitoches Parish. |Data4=Named for the [[Sabine River (Texas-Louisiana)|Sabine River]] and the so-called [[Sabine Free State]]|Population=24233|Area=1012}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Saint Bernard| Name=सेन्त बर्नार्द |N=22 |Num=087 |Seat=Chalmette |Data2=1807 |Data3=One of the original 19 parishes. |Data4=[[Bernard of Clairvaux|Saint Bernard]], [[patron saint]] of [[Bernardo de Galvez]], the Spanish governor who granted land to the [[Canary Islands|Canary Islanders]] settling the area in 1778 |Population=35897|Area=1794}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Saint Charles| Name=सेन्त चार्ल्स |N=22 |Num=089 |Seat=Hahnville |Data2=1807 |Data3=One of the original 19 parishes. |Data4=[[Charles Borromeo|Saint Charles]]|Population=52780|Area=410}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Saint Helena| Name=सेन्त हेलेना |N=22 |Num=091 |Seat=ग्रीन्सबर्ग |Data2=1810 |Data3=from West Florida territory. |Data4=[[Helena of Constantinople|Saint Helena]]|Population=11203|Area=409}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Saint James| Name=सेन्त जेम्स |N=22 |Num=093 |Seat=कन्भेन्त |Data2=1807 |Data3=One of the original 19 parishes. |Data4=[[James, son of Zebedee|Saint James]]|Population=22102|Area=258}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Saint John the Baptist| Name=सेन्त जन द ब्याप्तिस्त |N=22 |Num=095 |Seat=एद्गार्द |Data2=1807 |Data3=One of the original 19 parishes. |Data4=[[Saint John the Baptist]]|Population=45924|Area=348}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Saint Landry| Name=Saint Landry |N=22 |Num=097 |Seat=Opelousas |Data2=1807 |Data3=One of the original 19 parishes. |Data4=[[Landry of Paris|Saint Landry]]|Population=83384|Area=939}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Saint Martin| Name=सेन्त मार्तिन|सेन्त मार्तिन |N=22 |Num=099 |Seat=Saint मार्तिनभिल|Data2=1807 |Data3=One of the original 19 parishes. |Data4=[[Martin of Tours|Saint Martin]]|Population=52160|Area=817}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Saint Mary| Name=सेन्त मेरी |N=22 |Num=101 |Seat=फ्र्याङ्क्लिन |Data2=1811 |Data3=from part of St. Martin Parish. |Data4=[[Saint Mary]].|Population=54650|Area=612}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Saint Tammany| Name=Saint Tammany |N=22 |Num=103 |Seat=कभिङ्तन |Data2=1810 |Data3=from West Florida territory. |Data4=Legendary Indian Chief [[Tamanend]].|Population=233740|Area=1124}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Tangipahoa| Name=Tangipahoa |N=22 |Num=105 |Seat=Amite |Data2=1869 |Data3=from parts of Livingston Parish, St. Helena Parish, St. Tammany Parish and Washington Parish. |Data4=Comes from an [[Acolapissa]] word meaning ''ear of corn'' or ''those who gather corn''|Population=121097|Area=823}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Tensas| Name=Tensas |N=22 |Num=107 |Seat=सेन्त जोसेफ |Data2=1843 |Data3=from part of Concordia Parish. |Data4=The [[Taensa]] [[Native American (U.S.)|Native American]] people. |Population=5066|Area=641}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Terrebonne| Name=Terrebonne |N=22 |Num=109 |Seat=होमा |Data2=1822 |Data3=from part of Lafourche Interior Parish. |Data4=French phrase ''terre bonne'' or in English, ''good earth''|Population=111860|Area=2080}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Union| Name=युनियन |N=22 |Num=111 |Seat=फार्मरभिल |Data2=1839 |Data3=from part of Ouachita Parish. |Data4=Named for the union of states which make up the U.S.|Population=22721|Area=905}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Vermilion| Name=Vermilion |N=22 |Num=113 |Seat=Abbeville |Data2=1844 |Data3=from part of Lafayette Parish. |Data4=Both the [[Vermilion River (Louisiana)|Vermilion River]] and [[Vermilion Bay (Louisiana)|Vermilion Bay]]|Population=57999|Area=1538}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Vernon| Name=Vernon |N=22 |Num=115 |Seat=Leesville |Data2=1871 |Data3=from parts of Natchitoches Parish, Rapides Parish and Sabine Parish. |Data4=[[Mount Vernon (plantation)|Mount Vernon]], the home of [[George Washington]], the first U.S. President|Population=52334|Area=1341}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Washington| Name=वाशिङ्गतन |N=22 |Num=117 |Seat=फ्र्याङ्क्‌लिनतन |Data2=1819 |Data3=from part of St. Tammany Parish. |Data4=U.S. President [[George Washington]]|Population=47168|Area=676}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Webster| Name=वेब्स्तर |N=22 |Num=119 |Seat=मिन्देन |Data2=1871 |Data3=from parts of Bienville Parish, Bossier Parish and Claiborne Parish. |Data4=U.S. statesman [[Daniel Webster]]|Population=41207|Area=615}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=West Baton Rouge| Name=वेस्त ब्यातन रुज |N=22 |Num=121 |Seat=पोर्त एलेन |Data2=1807 |Data3=One of the original 19 parishes. Was named Baton Rouge Parish until 1812. |Data4=French phrase ''bâton rouge'' meaning ''red stick''. A red stick was used by local [[Native American (U.S.)|Native American]]s to mark the boundaries between tribal territories|Population=23788|Area=203}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=West Carroll| Name=वेस्त क्यारल |N=22 |Num=123 |Seat=ओक ग्रोभ, वेस्त क्यारल प्यारिश |Data2=1877 |Data3=when Carroll Parish was divided. |Data4=[[Charles Carroll of Carrollton]], the last surviving signer of the [[U.S. Declaration of Independence]]|Population=11604|Area=360}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=West Feliciana| Name=वेस्त फेलिसियाना |N=22 |Num=125 |Seat=सेन्त फ्रान्सिसभिल |Data2=1824 |Data3=when Feliciana Parish was divided. |Data4=Felicite de Gálvez, the wife of [[Bernardo de Gálvez]], a Spanish governor of [[Louisiana (New Spain)]]|Population=15625|Area=1051}} {{Countyrow| Type=Parish|English_Name=Winn| Name=विन |N=22 |Num=127 |Seat=विनफिल्द |Data2=1852 |Data3=from parts of Catahoula Parish, Natchitoches Parish and Rapides Parish. |Data4=Louisiana state legislator Walter Winn|Population=15313|Area=957}} |} == लिधंसा == <references/> == स्वया दिसँ == === स्वापू दुगु च्वसु=== * [[संयुक्त राज्य अमेरिका]] === पिनेया स्वापूत === *[https://web.archive.org/web/20170119050203/http://usa.gov/ अमेरिकी सरकारया वेबथाय्] {{अमेरिका}} {{Commonscat|Louisiana}} [[पुचः:अमेरिकाया राज्य]] [[पुचः:{{PAGENAME}}]] hgi1ev0quljftrtdoo5plx0imswv0vh 0 48128 1122106 1051585 2026-07-29T01:44:58Z Eukesh 11 Created by translating the section "Events" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1249010029|123 BC]]" 1122106 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/इ॰ पू॰ १२३}} '''इ॰ पू॰ १२३''' [[ग्रेगोरियन पात्रो]] यागु छगु दँ खः। == झाकातः == === ज्यानुवरी-मार्च === === अप्रिल-जुन === === जुलाई-सेप्टेम्बर === === अक्टोबर-डिसेम्बर === == मस्युगु तिथियागु झाका == == बुगु == === ज्यानुवरी-मार्च === === अप्रिल-जुन === === जुलाई-सेप्टेम्बर === === अक्टोबर-डिसेम्बर === == मदुगु == === ज्यानुवरी-मार्च === === अप्रिल-जुन === === जुलाई-सेप्टेम्बर === === अक्टोबर-डिसेम्बर === {{Commonscat|123 BC}} [[पुचः:इ॰ पू॰ १२३]] [[पुचः:दँ]] == झका == === थाय् कथं === ==== रोमन गणराज्य ==== * गायस ग्राकसजु न्हापांखुसी [[रोमन गणतन्त्र|रोमन]] ट्रिब्यूनय् ल्यःगु खः। वय्कलं थः दाजुं [[इ॰ पू॰ १३३|ईसापूर्व १३३]] य् न्ह्यथनादीगु थीथी नागरिक व कृषि सुधारयात न्ह्यःने यंकेगु ज्या धाःसा वइगु दँय् पुनःनिर्वाचन जुइधुंकाः यानादी । * रोमन कन्सुल सेक्सटियस क्याल्भिनसं ''एक्वा सेक्सटियाया'' नामं आइक्स-एन-प्रोभेन्स पलिस्था याःगु। * क्विन्टस सिसिलियस मेटेलसं रोमया निंतिं बेलेरिक टापु त्याकल, गुकिया निंतिं वय्कःयात "बेलेरिकस" नामं म्हसीकल। वय्कलं थ्व टापुइ ३,००० रोमन व आइबेरियन उपनिवेशीतेर च्वनेगु व्यवस्था यानादिल व पाल्मा व पोलेन्टिया नगरया पलिस्था यानादिल। ==== चीन ==== * वसन्त ऋतु : [[हान राजवंश|हान]] प्रमुख जनरल वेइ किङं डिङसियाङं सिओङ्नु भूभागय् निक्वःगु आक्रमण याइ, निगु सिओङ्नु सेनायात बुकाः शत्रुतयेगु द्वलंद्वः मनूत स्याइ वा कब्जा याइ। :* निक्वःगु अभियानया झ्वलय् सु जियान व झाओ सिनया नेतृत्वय् दूगु सेनायात यिजिक्सी चान्युया सेनां घेरे यानाः लगभग पूर्ण रुपं बुकी । झाओ सिनं चान्युय् बिस्युं वनि। <ref>{{Cite book|first=Hing Ming|last=Hung|title=The Magnificent Emperor Wu: China's Han Dynasty|year=2020|pages=158–159}}</ref> :* थ्व निगु अभियानया निंतिं हानया सम्राट वु नं वेइ किङयात थः झिंच्यादँ दुम्ह काय्चा हुओ कुबिङयात ८०० म्ह अश्वारोही सेनाया कमाण्डर दयेकेगु आदेश बी। शत्रुया भूभागय् दुने दुने छापा मारेयाना ह्युओया सेनां छम्ह सिओङ्नु प्रधानमन्त्री व छम्ह गृह प्रशासकयात स्याइ वा ज्वनी, जिरुओया मार्क्विज (यिजिक्सी चान्युया छम्ह तःधंम्ह थःथिति)यात स्याइ, व चान्युया कका लुओगुबीयात ज्वनी। <ref>{{Cite book|first=Hing Ming|last=Hung|title=The Magnificent Emperor Wu: China's Han Dynasty|year=2020|pages=159–160}}</ref> * हुआइनानया जुजु लिउ आनया नेतृत्वय् जूगु षडयन्त्र लुयावै। लिउ आनं आत्महत्या याइ, अले वया रानी व युवराजयात फाँसी बी । नापं, हुआइनान जिउजियाङ प्रान्तय् हिलावनि । <ref>{{Cite book|first=Hing Ming|last=Hung|title=The Magnificent Emperor Wu: China's Han Dynasty|year=2020|pages=151–158}}</ref> pq9d08js6zxq4oblpy1xjjfsxdnt7oq 1122107 1122106 2026-07-29T01:45:38Z Eukesh 11 1122107 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/इ॰ पू॰ १२३}} '''इ॰ पू॰ १२३''' [[ग्रेगोरियन पात्रो]] यागु छगु दँ खः। == झका == === थाय् कथं === ==== रोमन गणराज्य ==== * गायस ग्राकसजु न्हापांखुसी [[रोमन गणतन्त्र|रोमन]] ट्रिब्यूनय् ल्यःगु खः। वय्कलं थः दाजुं [[इ॰ पू॰ १३३|ईसापूर्व १३३]] य् न्ह्यथनादीगु थीथी नागरिक व कृषि सुधारयात न्ह्यःने यंकेगु ज्या धाःसा वइगु दँय् पुनःनिर्वाचन जुइधुंकाः यानादी । * रोमन कन्सुल सेक्सटियस क्याल्भिनसं ''एक्वा सेक्सटियाया'' नामं आइक्स-एन-प्रोभेन्स पलिस्था याःगु। * क्विन्टस सिसिलियस मेटेलसं रोमया निंतिं बेलेरिक टापु त्याकल, गुकिया निंतिं वय्कःयात "बेलेरिकस" नामं म्हसीकल। वय्कलं थ्व टापुइ ३,००० रोमन व आइबेरियन उपनिवेशीतेर च्वनेगु व्यवस्था यानादिल व पाल्मा व पोलेन्टिया नगरया पलिस्था यानादिल। ==== चीन ==== * वसन्त ऋतु : [[हान राजवंश|हान]] प्रमुख जनरल वेइ किङं डिङसियाङं सिओङ्नु भूभागय् निक्वःगु आक्रमण याइ, निगु सिओङ्नु सेनायात बुकाः शत्रुतयेगु द्वलंद्वः मनूत स्याइ वा कब्जा याइ। :* निक्वःगु अभियानया झ्वलय् सु जियान व झाओ सिनया नेतृत्वय् दूगु सेनायात यिजिक्सी चान्युया सेनां घेरे यानाः लगभग पूर्ण रुपं बुकी । झाओ सिनं चान्युय् बिस्युं वनि। <ref>{{Cite book|first=Hing Ming|last=Hung|title=The Magnificent Emperor Wu: China's Han Dynasty|year=2020|pages=158–159}}</ref> :* थ्व निगु अभियानया निंतिं हानया सम्राट वु नं वेइ किङयात थः झिंच्यादँ दुम्ह काय्चा हुओ कुबिङयात ८०० म्ह अश्वारोही सेनाया कमाण्डर दयेकेगु आदेश बी। शत्रुया भूभागय् दुने दुने छापा मारेयाना ह्युओया सेनां छम्ह सिओङ्नु प्रधानमन्त्री व छम्ह गृह प्रशासकयात स्याइ वा ज्वनी, जिरुओया मार्क्विज (यिजिक्सी चान्युया छम्ह तःधंम्ह थःथिति)यात स्याइ, व चान्युया कका लुओगुबीयात ज्वनी। <ref>{{Cite book|first=Hing Ming|last=Hung|title=The Magnificent Emperor Wu: China's Han Dynasty|year=2020|pages=159–160}}</ref> * हुआइनानया जुजु लिउ आनया नेतृत्वय् जूगु षडयन्त्र लुयावै। लिउ आनं आत्महत्या याइ, अले वया रानी व युवराजयात फाँसी बी । नापं, हुआइनान जिउजियाङ प्रान्तय् हिलावनि । <ref>{{Cite book|first=Hing Ming|last=Hung|title=The Magnificent Emperor Wu: China's Han Dynasty|year=2020|pages=151–158}}</ref> {{Commonscat|123 BC}} [[पुचः:इ॰ पू॰ १२३]] [[पुचः:दँ]] rpd3kv14lviao3ipqmma2ri7amehdh9 1122108 1122107 2026-07-29T01:45:59Z Eukesh 11 /* चीन */ 1122108 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/इ॰ पू॰ १२३}} '''इ॰ पू॰ १२३''' [[ग्रेगोरियन पात्रो]] यागु छगु दँ खः। == झका == === थाय् कथं === ==== रोमन गणराज्य ==== * गायस ग्राकसजु न्हापांखुसी [[रोमन गणतन्त्र|रोमन]] ट्रिब्यूनय् ल्यःगु खः। वय्कलं थः दाजुं [[इ॰ पू॰ १३३|ईसापूर्व १३३]] य् न्ह्यथनादीगु थीथी नागरिक व कृषि सुधारयात न्ह्यःने यंकेगु ज्या धाःसा वइगु दँय् पुनःनिर्वाचन जुइधुंकाः यानादी । * रोमन कन्सुल सेक्सटियस क्याल्भिनसं ''एक्वा सेक्सटियाया'' नामं आइक्स-एन-प्रोभेन्स पलिस्था याःगु। * क्विन्टस सिसिलियस मेटेलसं रोमया निंतिं बेलेरिक टापु त्याकल, गुकिया निंतिं वय्कःयात "बेलेरिकस" नामं म्हसीकल। वय्कलं थ्व टापुइ ३,००० रोमन व आइबेरियन उपनिवेशीतेर च्वनेगु व्यवस्था यानादिल व पाल्मा व पोलेन्टिया नगरया पलिस्था यानादिल। ==== चीन ==== * वसन्त ऋतु : [[हान राजवंश|हान]] प्रमुख जनरल वेइ किङं डिङसियाङं सिओङ्नु भूभागय् निक्वःगु आक्रमण याइ, निगु सिओङ्नु सेनायात बुकाः शत्रुतयेगु द्वलंद्वः मनूत स्याइ वा कब्जा याइ। :* निक्वःगु अभियानया झ्वलय् सु जियान व झाओ सिनया नेतृत्वय् दूगु सेनायात यिजिक्सी चान्युया सेनां घेरे यानाः लगभग पूर्ण रुपं बुकी । झाओ सिनं चान्युय् बिस्युं वनि। <ref>{{Cite book|first=Hing Ming|last=Hung|title=The Magnificent Emperor Wu: China's Han Dynasty|year=2020|pages=158–159}}</ref> :* थ्व निगु अभियानया निंतिं हानया सम्राट वु नं वेइ किङयात थः झिंच्यादँ दुम्ह काय्चा हुओ कुबिङयात ८०० म्ह अश्वारोही सेनाया कमाण्डर दयेकेगु आदेश बी। शत्रुया भूभागय् दुने दुने छापा मारेयाना ह्युओया सेनां छम्ह सिओङ्नु प्रधानमन्त्री व छम्ह गृह प्रशासकयात स्याइ वा ज्वनी, जिरुओया मार्क्विज (यिजिक्सी चान्युया छम्ह तःधंम्ह थःथिति)यात स्याइ, व चान्युया कका लुओगुबीयात ज्वनी। <ref>{{Cite book|first=Hing Ming|last=Hung|title=The Magnificent Emperor Wu: China's Han Dynasty|year=2020|pages=159–160}}</ref> * हुआइनानया जुजु लिउ आनया नेतृत्वय् जूगु षडयन्त्र लुयावै। लिउ आनं आत्महत्या याइ, अले वया रानी व युवराजयात फाँसी बी । नापं, हुआइनान जिउजियाङ प्रान्तय् हिलावनि । <ref>{{Cite book|first=Hing Ming|last=Hung|title=The Magnificent Emperor Wu: China's Han Dynasty|year=2020|pages=151–158}}</ref> {{Commonscat|123 BC}} ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[पुचः:इ॰ पू॰ १२३]] [[पुचः:दँ]] qlgp6dac4ulhvs35pbq63qw0y7xvqb5 0 119877 1122120 1087875 2026-07-29T02:06:43Z Eukesh 11 1122120 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/प्राणी}} [[Image:Basilikumwurzling.jpg|thumb|upright|One criterion proposes that an organism cannot be divided without losing functionality.<ref name="Rosen-1958"/> This [[basil]]]] [[Image:Lichen cross section – heteromeric thallus unlabelled.svg|thumb|upright=0.8|A [[lichen]]]] [[Image:TMV structure simple.png|thumb|A virus such as [[tobacco mosaic virus]]]] '''प्राणी बाय् म्वामि''' (Living Being / Organism) धइगु प्राण दूगु, म्वानाच्वंगु व म्वाइगु लक्षण क्यनिगु सकल जैविक अस्तित्व खः। प्राणीया मू विशेषता धइगु थुकियाके म्वायेगु, बुयेगु, तःधं जुयेगु, वातावरणनाप प्रतिक्रिया यायेगु व सन्तान उत्पादन यायेगु क्षमता आदि ख। थ्व पुचलय् सूक्ष्मजीव (microorganisms), वनस्पति/मां (plants), धुसि (fungi), व जन्तु (animals) लिसें सकल जीव दुथ्याः। म्वामितेगु म्हय् दुने म्वापु संकातयेगु थीथी म्वानाः रासायनिक (बायोकेमिकल) प्रक्रियात जुयाच्वनि। सकल प्राणीतयेके थःगु कोशिका (cell) वा आनुवंशिक पदार्थ (DNA/RNA) दइ गुकिं इमिगु वंशानुगत गुण छगू पुस्तां मेगु पुस्ताय् लःल्हाइ। प्राणीतयेस थः म्वायेगु निंतिं वातावरणं ऊर्जा व नसा काइ व मेगु रूपय् थुकियात छ्येलि। पृथ्वीइ प्राणीतयेगु उत्पत्ति लगभग ३.८ अर्ब दँ न्ह्यः लः दुने जूगु खँ वैज्ञानिकतयेस धाइ। प्राणीतयेगु आकार अति सूक्ष्म जीवाणु (bacteria) निसें कयाः तःधंगु सिमा व वांगु ह्वेल तक्क यक्व पाः। वातावरणय् जुइगु हिउपाःनाप थःयात स्वाना म्वायेगु क्षमता प्राणीतयेगु मू गुण खः। प्राणीतयेके वातावरणं जुइगु उत्तेजना वा प्रभावयात थुइकेगु व उकिया प्रतिक्रिया बीगु क्षमता दयाच्वनि। प्राणीतय्सं थःगु जीवन चक्र दुने निश्चित आयु पूवंके लिपा सिनावनेगु प्राकृतिक नियम खः। पृथ्वीया वातावरन तन्त्र (ecosystem) म्वाकातयेत सकल प्राणीतयेगु थः-थःगु हे महत्त्वपूर्ण भूमिका दइ। प्राणीशास्त्र व जीवशास्त्रय् प्राणीतयेगु संरचना, ज्या, उद्विकास व ब्वथला विषयय् विस्तृत अध्ययन जुइ। प्राणीतयेगु रक्षा व वातावरणया संरक्षण यायेगु मानव समाजया तःधंगु दायित्व दु। धर्म व दर्शनय् प्राण दुगु सकल प्राणीतयेगु प्रति दया व अहिंसाया भाव तयेगु उपदेश बीगु या। ==ब्वथला== प्राणीतेत क्वय् बियतःगु पुचलय् बायेछिं। थ्व पुचलय् दक्वं प्राणी मदु व छुं प्राणीतेगु दसु जक्क बियातःगु दु। === '''[[पशु]]'''=== ## आर्थ्रोपोदा ### '''[[की]]''' ### [[इमु]] ### [[हा]] ### [[लापा]] ## [[च्यागुतुति]] (एराकनिदा) ## [[जंक्वेंदुपिं]] ## '''[[एम्पिबियन]]''' ### [[ब्यांचा]] ## '''[[झंग]]''' ### [[बखुं]] ### [[इमा]] ## '''[[न्या]]''' ### [[शार्क]] ## दुरुपा दूगु ### [[गुंमनू]] #### '''[[मनू]]''' ### [[चिकंलापा]] ### [[माकःधुँ]] ### [[उंथ]] ### [[भौ]] ### [[चौपाया]] ### [[खिचा]] ### [[सोंस]] ### [[किसी]] #### [[म्यामथ]] ### [[सल]] ### [[दुगुचा]] ### [[सिंह]] ### [[फा]] ### [[व्हेल]] ## '''[[रेप्टाइल]]''' ### [[डाइनोसौर्]] ### [[सर्प]] === [[आर्केया]]=== === '''[[ब्याक्टेरिया]]'''=== ==='''[[फुसा]]'''=== ## किमना (Yeast) ==='''[[वनस्पति]]'''=== # [[स्वांमा]] # [[सिमा]] # [[घाँय्]] ===[[प्रोटिस्टा]]=== ==स्वयादिसँ== * [[विकिपिडिया:विकिज्याझ्वः प्राणी]] [[पुचः:प्राणी]] 4vjqn16br8o6hj0ll5vb47do496mgm1 0 190515 1122105 1103032 2026-07-29T01:35:57Z Eukesh 11 1122105 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/रानीखेत तहसील}} '''रानीखेत तहसील''' भारतया उत्तराखण्ड राज्यया अल्मोडा जिल्लाया छगू प्रशासनिक व राजस्व विभाजन (तहसील) ख।<ref>Ranikhet Tehsil Information, Uttarakhand Tourism Administration.</ref> थ्व तहसील कुमाऊँ मण्डल क्षेत्रय् ला।<ref>District Census Handbook Almora, Census of India.</ref> रानीखेत तहसीलया मू प्रशासनिक केन्द्र रानीखेत नगर ख।<ref>Almora District Administration Official Portal.</ref> थ्व क्षेत्र थःगु प्राकृतिक सौन्दर्य व समशीतोष्ण लफय्या निंतिं नांजाः। रानीखेत भारतीय सेनाया कुमाऊँ रेजिमेन्ट (Kumaon Regiment) या मुख्यालयया रूपय् नं प्रसिद्ध दु। थ्व तहसील क्षेत्रय् यक्व गां व नगर ला, गुकिया प्रशासनिक ज्या थनया तहसील कार्यालयं स्वइ।<ref>Uttarakhand Revenue Department Land Records.</ref> थ्व थाय् समुद्र सतहस्वया च्वय् लाःगु छगू प्रसिद्ध पहाडी थाय् (Hill Station) ख। थनया मू भाषा हिन्दी व कुमाऊँनी ख, गुकिं स्थानीय खँय् मू भूमिका म्हिति।<ref>Linguistic Survey of India, Uttarakhand Region.</ref> थ्व तहसीलया भूगोलय् च्वापुगुं झ्वः (mountain ranges) व वनाञ्चल क्षेत्र दुथ्याः। थनया अर्थतन्त्रय् चाहिला/पर्यटन, बुंज्या व सैन्य सेवानाप स्वापू दुगु गतिविधिया मू योगदान दु। थ्व तहसील प्रशासनिक रूपं उत्तराखण्ड सरकारया राजस्व व न्याय प्रणालीया अधीनय् ज्या याइ। थन यक्व ऐतिहासिक व सांस्कृतिक महत्व दुगु देगः व पर्यटन स्थल दु। स्थानीय मनूतयेगु मू लजगा बुंज्या, लहिनाज्या व पर्यटन नाप स्वापू दुगु ज्याय् आधारित दु। थ्व तहसीलं अल्मोडा जिल्लाया विकास व प्रशासनिक सञ्चालनय् महत्वपूर्ण भूमिका म्हिति। ==भूगोल== ==गां== * [[अम्याडी, रानीखेत तहसील]] * [[अलमियां काण्डे, रानीखेत तहसील]] * [[अस्वाल कोट्यूडा, रानीखेत तहसील]] * [[इन्ताखाब पजीना, रानीखेत तहसील]] * [[इनाण, रानीखेत तहसील]] * [[ईडा, रानीखेत तहसील]] * [[ईडिया कोट चक, रानीखेत तहसील]] * [[उप्राडी, रानीखेत तहसील]] * [[उरोली, रानीखेत तहसील]] * [[ऊणी, रानीखेत तहसील]] * [[ऐना, रानीखेत तहसील]] * [[ऐराडी, रानीखेत तहसील]] * [[ऐरोड, रानीखेत तहसील]] * [[ऐरोली, रानीखेत तहसील]] * [[ओबरी, रानीखेत तहसील]] * [[औलियागांव, रानीखेत तहसील]] * [[कुणकोली, रानीखेत तहसील]] * [[कनोली, रानीखेत तहसील]] * [[कपीना, रानीखेत तहसील]] * [[कफुल्टी, रानीखेत तहसील]] * [[कफलना, रानीखेत तहसील]] * [[कुलसीबी, रानीखेत तहसील]] * [[कलौना, रानीखेत तहसील]] * [[कुवाली, रानीखेत तहसील]] * [[काकडा, रानीखेत तहसील]] * [[कांडा, रानीखेत तहसील]] * [[कारखेत, रानीखेत तहसील]] * [[कारचूली, रानीखेत तहसील]] * [[कालनू, रानीखेत तहसील]] * [[किमखोला, रानीखेत तहसील]] * [[कोट, रानीखेत तहसील]] * [[कोटुली, रानीखेत तहसील]] * [[कोटूली गडोडिया, रानीखेत तहसील]] * [[कोटुली पुर्णिया, रानीखेत तहसील]] * [[कोटाण, रानीखेत तहसील]] * [[कोटिला, रानीखेत तहसील]] * [[कोठियां, रानीखेत तहसील]] * [[कोरड, रानीखेत तहसील]] * [[खग्यार, रानीखेत तहसील]] * [[खडखेत, रानीखेत तहसील]] * [[खुडोली, रानीखेत तहसील]] * [[खनिया, रानीखेत तहसील]] * [[ख्यूशालकोट, रानीखेत तहसील]] * [[खरकाणी, रानीखेत तहसील]] * [[खरकिया, रानीखेत तहसील]] * [[खान, रानीखेत तहसील]] * [[खाली, रानीखेत तहसील]] * [[खिरूडी, रानीखेत तहसील]] * [[गंगोडा, रानीखेत तहसील]] * [[गटोली, रानीखेत तहसील]] * [[गडस्यारी, रानीखेत तहसील]] * [[गडियाली, रानीखेत तहसील]] * [[गढूढा, रानीखेत तहसील]] * [[गुढोली, रानीखेत तहसील]] * [[गुमटा, रानीखेत तहसील]] * [[गुमोडी, रानीखेत तहसील]] * [[गैरड, रानीखेत तहसील]] * [[गैरा, रानीखेत तहसील]] * [[गुलोली, रानीखेत तहसील]] * [[गाडी, रानीखेत तहसील]] * [[गिनाई, रानीखेत तहसील]] * [[घिगारी, रानीखेत तहसील]] * [[घियारू बगड, रानीखेत तहसील]] * [[चक ककलासों, रानीखेत तहसील]] * [[चक कुन्टील, रानीखेत तहसील]] * [[चक कुलसिनी, रानीखेत तहसील]] * [[चक काला पहाड, रानीखेत तहसील]] * [[चक कोठार, रानीखेत तहसील]] * [[चक गांजा, रानीखेत तहसील]] * [[चक डिनेधार, रानीखेत तहसील]] * [[चक नावली, रानीखेत तहसील]] * [[चक बडसीला, रानीखेत तहसील]] * [[चक बाटागैर, रानीखेत तहसील]] * [[चक महरखोला, रानीखेत तहसील]] * [[चक महरटला, रानीखेत तहसील]] * [[चक.तिपौला शेरा, रानीखेत तहसील]] * [[चचोडिया विष्ठ, रानीखेत तहसील]] * [[चमडोली पूर्णिया, रानीखेत तहसील]] * [[चमडोली बगोटी, रानीखेत तहसील]] * [[चमडोली बावन, रानीखेत तहसील]] * [[चमना, रानीखेत तहसील]] * [[चमोली, रानीखेत तहसील]] * [[च्यमंगू, रानीखेत तहसील]] * [[चलसिया पडौली, रानीखेत तहसील]] * [[चापड, रानीखेत तहसील]] * [[चौकुनी, रानीखेत तहसील]] * [[चौगांव, रानीखेत तहसील]] * [[चौना, रानीखेत तहसील]] * [[छाती, रानीखेत तहसील]] * [[जखोली, रानीखेत तहसील]] * [[जैठा, रानीखेत तहसील]] * [[जैती, रानीखेत तहसील]] * [[जनता, रानीखेत तहसील]] * [[जैना, रानीखेत तहसील]] * [[जैनोली, रानीखेत तहसील]] * [[ज्यूडा, रानीखेत तहसील]] * [[ज्यूडा चक झीना, रानीखेत तहसील]] * [[ज्याडी, रानीखेत तहसील]] * [[ज्यौणे, रानीखेत तहसील]] * [[जर्गा, रानीखेत तहसील]] * [[जाख, रानीखेत तहसील]] * [[जाख इन्तखाब पजीना, रानीखेत तहसील]] * [[जाना, रानीखेत तहसील]] * [[जामड, रानीखेत तहसील]] * [[जाल, रानीखेत तहसील]] * [[जाला, रानीखेत तहसील]] * [[जितोली, रानीखेत तहसील]] * [[जोग्याडी, रानीखेत तहसील]] * [[झलोडी, रानीखेत तहसील]] * [[टूनाकोट, रानीखेत तहसील]] * [[टाना, रानीखेत तहसील]] * [[डूंगरा, रानीखेत तहसील]] * [[डडगलिया, रानीखेत तहसील]] * [[डडूली, रानीखेत तहसील]] * [[डींगा, रानीखेत तहसील]] * [[डीडा, रानीखेत तहसील]] * [[डीडा चक कठमौरिया, रानीखेत तहसील]] * [[डीना, रानीखेत तहसील]] * [[डोबा पूर्णिया, रानीखेत तहसील]] * [[डोल, रानीखेत तहसील]] * [[डौनी, रानीखेत तहसील]] * [[डौरव, रानीखेत तहसील]] * [[त.रियूनी, रानीखेत तहसील]] * [[तुडिया जोशी, रानीखेत तहसील]] * [[तुडियासुयाल, रानीखेत तहसील]] * [[तडी ज्यूली, रानीखेत तहसील]] * [[तुरकौडा, रानीखेत तहसील]] * [[तरस्वाड, रानीखेत तहसील]] * [[तेलगांव, रानीखेत तहसील]] * [[तल्ला डाभर, रानीखेत तहसील]] * [[तल्ला डौडा, रानीखेत तहसील]] * [[तल्ला बिश्वा, रानीखेत तहसील]] * [[तल्ला मयू, रानीखेत तहसील]] * [[तल्ला सीमा, रानीखेत तहसील]] * [[तली सलोनी, रानीखेत तहसील]] * [[तुस्यारी, रानीखेत तहसील]] * [[तिपौला, रानीखेत तहसील]] * [[तिमिला, रानीखेत तहसील]] * [[तौडा, रानीखेत तहसील]] * [[थकुलाडी, रानीखेत तहसील]] * [[थराड, रानीखेत तहसील]] * [[थापला, रानीखेत तहसील]] * [[दुगौडा, रानीखेत तहसील]] * [[दूणी, रानीखेत तहसील]] * [[दतुवा बगड, रानीखेत तहसील]] * [[दैना, रानीखेत तहसील]] * [[दुभणा, रानीखेत तहसील]] * [[दुभणा चक रमाधरा, रानीखेत तहसील]] * [[दल्मोटी, रानीखेत तहसील]] * [[देहोली, रानीखेत तहसील]] * [[दिगोटी, रानीखेत तहसील]] * [[दियालेख, रानीखेत तहसील]] * [[धनखोली, रानीखेत तहसील]] * [[नैणी, रानीखेत तहसील]] * [[नैनवाल चक, रानीखेत तहसील]] * [[नैल, रानीखेत तहसील]] * [[नाकोट, रानीखेत तहसील]] * [[नानीसार, रानीखेत तहसील]] * [[नाफड, रानीखेत तहसील]] * [[नामला, रानीखेत तहसील]] * [[नावली, रानीखेत तहसील]] * [[नौगांव, रानीखेत तहसील]] * [[नौघर, रानीखेत तहसील]] * [[नौणा, रानीखेत तहसील]] * [[नौला, रानीखेत तहसील]] * [[नौसारी, रानीखेत तहसील]] * [[पंचखोला, रानीखेत तहसील]] * [[पजीना, रानीखेत तहसील]] * [[पंतकोटुली, रानीखेत तहसील]] * [[पथुली, रानीखेत तहसील]] * [[पुनोली, रानीखेत तहसील]] * [[पनौरा, रानीखेत तहसील]] * [[पपनै कोठार, रानीखेत तहसील]] * [[पलढन, रानीखेत तहसील]] * [[पसतौडा पार, रानीखेत तहसील]] * [[पस्तौडा वार, रानीखेत तहसील]] * [[पाखुडा, रानीखेत तहसील]] * [[पागसा, रानीखेत तहसील]] * [[पाण्डेकोटा, रानीखेत तहसील]] * [[पापडा, रानीखेत तहसील]] * [[पाली नदुली, रानीखेत तहसील]] * [[पिनोली, रानीखेत तहसील]] * [[पिलखोली, रानीखेत तहसील]] * [[पीपल खण्ड, रानीखेत तहसील]] * [[पीपलटाना, रानीखेत तहसील]] * [[पीपली, रानीखेत तहसील]] * [[पोखरी, रानीखेत तहसील]] * [[पोडा कोठार, रानीखेत तहसील]] * [[फल्द्वाडी, रानीखेत तहसील]] * [[बुकलाडी, रानीखेत तहसील]] * [[बगूना, रानीखेत तहसील]] * [[बगूना चक, रानीखेत तहसील]] * [[बगवाली रौतेला, रानीखेत तहसील]] * [[बजीना, रानीखेत तहसील]] * [[बजोल, रानीखेत तहसील]] * [[बटूलिया, रानीखेत तहसील]] * [[बेडगांव, रानीखेत तहसील]] * [[बधाडखेत, रानीखेत तहसील]] * [[बधाण, रानीखेत तहसील]] * [[बैना, रानीखेत तहसील]] * [[बनोलिया, रानीखेत तहसील]] * [[बबुरखोला, रानीखेत तहसील]] * [[बमस्यूं, रानीखेत तहसील]] * [[बयेडी, रानीखेत तहसील]] * [[बरकत बाग, रानीखेत तहसील]] * [[बलना, रानीखेत तहसील]] * [[बलियाली, रानीखेत तहसील]] * [[बहरौ, रानीखेत तहसील]] * [[बाट कोटुली, रानीखेत तहसील]] * [[बिललेख, रानीखेत तहसील]] * [[बिशालकोट, रानीखेत तहसील]] * [[बिष्ट कोटुली, रानीखेत तहसील]] * [[बिसौना, रानीखेत तहसील]] * [[बोहरा गाँव, रानीखेत तहसील]] * [[भूईना, रानीखेत तहसील]] * [[भगीना, रानीखेत तहसील]] * [[भडगांव, रानीखेत तहसील]] * [[भैसोली, रानीखेत तहसील]] * [[भिडारकोट, रानीखेत तहसील]] * [[मकडौ, रानीखेत तहसील]] * [[मंगचौडा, रानीखेत तहसील]] * [[मंगडोली, रानीखेत तहसील]] * [[मछलिया, रानीखेत तहसील]] * [[मजगांव, रानीखेत तहसील]] * [[मजेटी, रानीखेत तहसील]] * [[मज्यूर, रानीखेत तहसील]] * [[मजिगांव, रानीखेत तहसील]] * [[मुझोली, रानीखेत तहसील]] * [[मटेला, रानीखेत तहसील]] * [[मटेला मनिहार, रानीखेत तहसील]] * [[मटेलाकुरिया, रानीखेत तहसील]] * [[मटीला, रानीखेत तहसील]] * [[मण्डलकोट, रानीखेत तहसील]] * [[मनबजौना, रानीखेत तहसील]] * [[मनराल कोटयूडा, रानीखेत तहसील]] * [[मनारी, रानीखेत तहसील]] * [[मलयालगांव, रानीखेत तहसील]] * [[मल्ला डाभर, रानीखेत तहसील]] * [[मल्ला डौडा, रानीखेत तहसील]] * [[मल्ला बिश्वा, रानीखेत तहसील]] * [[मल्ला मयू, रानीखेत तहसील]] * [[मल्ला सीमा, रानीखेत तहसील]] * [[मल्ली सलोनी, रानीखेत तहसील]] * [[मल्ली-रियूनी, रानीखेत तहसील]] * [[मलौटा, रानीखेत तहसील]] * [[मलौना, रानीखेत तहसील]] * [[मवडा, रानीखेत तहसील]] * [[मवोडी, रानीखेत तहसील]] * [[मुसिया कोट, रानीखेत तहसील]] * [[मुसोली, रानीखेत तहसील]] * [[मंहतगांव, रानीखेत तहसील]] * [[महरखोला, रानीखेत तहसील]] * [[महरिया चमडोली, रानीखेत तहसील]] * [[मेहलखण्ड, रानीखेत तहसील]] * [[मिलौती, रानीखेत तहसील]] * [[मौना, रानीखेत तहसील]] * [[रतगल, रानीखेत तहसील]] * [[रतगल कोटुली, रानीखेत तहसील]] * [[रूमा, रानीखेत तहसील]] * [[रैलीबयाली, रानीखेत तहसील]] * [[रिकोशा, रानीखेत तहसील]] * [[रिखौली, रानीखेत तहसील]] * [[रोदपुर, रानीखेत तहसील]] * [[लछीना, रानीखेत तहसील]] * [[लेटी, रानीखेत तहसील]] * [[लेटी चक गूजाखेत, रानीखेत तहसील]] * [[लढौली, रानीखेत तहसील]] * [[लवासी, रानीखेत तहसील]] * [[लोटना, रानीखेत तहसील]] * [[लोदबगड, रानीखेत तहसील]] * [[लोहाली, रानीखेत तहसील]] * [[वखीना, रानीखेत तहसील]] * [[वलनी, रानीखेत तहसील]] * [[विथड, रानीखेत तहसील]] * [[शहरौ, रानीखेत तहसील]] * [[शिलंगी, रानीखेत तहसील]] * [[शिशुवा, रानीखेत तहसील]] * [[सैकूडा, रानीखेत तहसील]] * [[सकदीना, रानीखेत तहसील]] * [[सगनेटी, रानीखेत तहसील]] * [[सजगौडी, रानीखेत तहसील]] * [[सडका, रानीखेत तहसील]] * [[सुतरगांव, रानीखेत तहसील]] * [[सनण, रानीखेत तहसील]] * [[सैनरी, रानीखेत तहसील]] * [[सुनियाकोट, रानीखेत तहसील]] * [[सुबरखाल, रानीखेत तहसील]] * [[स्यूँ, रानीखेत तहसील]] * [[स्यूं तल्ला, रानीखेत तहसील]] * [[स्यूं मल्ला, रानीखेत तहसील]] * [[स्याली खेत, रानीखेत तहसील]] * [[सरण, रानीखेत तहसील]] * [[सूरी, रानीखेत तहसील]] * [[सरोली, रानीखेत तहसील]] * [[सैलटाना, रानीखेत तहसील]] * [[सेवाल मटियाली, रानीखेत तहसील]] * [[सागुडा, रानीखेत तहसील]] * [[सिगौलीं, रानीखेत तहसील]] * [[सिन्दूर खण्ड, रानीखेत तहसील]] * [[सिमोली, रानीखेत तहसील]] * [[सिमौडा, रानीखेत तहसील]] * [[सिमौली, रानीखेत तहसील]] * [[सिरखे, रानीखेत तहसील]] * [[सिरौली, रानीखेत तहसील]] * [[सिवाली, रानीखेत तहसील]] * [[सीरकुवाली, रानीखेत तहसील]] * [[सोखोला, रानीखेत तहसील]] * [[सौनी, रानीखेत तहसील]] * [[सौनी चक धूरा, रानीखेत तहसील]] * [[सौला, रानीखेत तहसील]] * [[हडोली, रानीखेत तहसील]] * [[हरडै, रानीखेत तहसील]] * [[हरोली, रानीखेत तहसील]] * [[हरोली चक गनोली, रानीखेत तहसील]] * [[हरोली चक सलना, रानीखेत तहसील]] * [[हल्दयानी, रानीखेत तहसील]] * [[हिणाम, रानीखेत तहसील]] == स्वयादिसँ == * [[अल्मोडा जिल्ला]] * [[उत्तराखण्ड]] == लिधंसा == <references/> {{उत्तराखण्ड}} [[पुचः:उत्तराखण्ड]] [[en:Ranikhet]] hrukcvegnoy7zpbt65dizj4muvsz11m 0 307409 1122110 1122098 2026-07-29T01:49:18Z Eukesh 11 /* स्वयादिसँ */ 1122110 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''कर्डेट''' (Chordate) वा '''कोर्डाटा''' (Chordata) प्राणी/म्वामि हलिंया छगू मू संघ/फाइलम (phylum) खः। थ्व संघय् लाःपिं सकल प्राणीतयेके जीवनया छुं चरणय् नोटोकर्ड (notochord) धइगु छगू तन्तु दइ। नोटोकर्डं प्राणीया म्हयात आधार बीगु व सहारा बीगु ज्या याइ। थ्व नापं थ्व पुचःया प्राणीतयेके पिने ह्वगंगु दोर्सल नर्भ कर्ड (hollow dorsal nerve cord) दयाच्वनि। थ्व नर्भ कर्ड कालान्तन्तरय् न्हेपू व दुगक्वँय् स्यः (spinal cord) य् हिलावनेफु। कर्डेटतयेगु थःगु जीवनया छगू चरणय् गःपतय् गिल्स (pharyngeal slits) दयाच्वनि गुकिं लः दुने सासः ल्हायेत ग्वाहालि याइ। थ्व प्राणीतयेगु न्ह्यने म्हुतु व प्यं ल्युने न्हिपं (post-anal tail) दइ। कर्डेट संघयात मू कथं स्वंगू उपसंघय् बायातःगु दु: भर्टिब्रेटा (Vertebrata), युरोकर्डाटा (Urochordata), व सेफालोकर्डाटा (Cephalochordata)। भर्टिब्रेटा पुचलय् दुगःक्वंय् (backbone) दुपिं प्राणीत गथेकि न्या, एम्फिबियन (amphibians), सरिसृप (reptiles), झङ्गः, व स्तनधारीत ला। युरोकर्डाटा व सेफालोकर्डाटायात दुगक्वँय् मदुपिं कर्डेट (invertebrate chordates) धाइ। कर्डेट पुचःया प्राणीत समुद्र, खुसि, लः, व थलय् फुक्कं थासय् च्वनेफु। थ्व पुचलय् दक्ले तःधंगु प्राणी ब्लु ह्वेल निसें चिधंगु न्या तक्क दुथ्याः। कर्डेटतयेगु म्हया संरचना यक्व विकसित जूगु दइ। थ्व प्राणीतयेके बन्द रक्तसंचार प्रणाली (closed circulatory system) व विकशित नुगः दइ। कर्डेटतयेगु उद्विकास क्रेम्ब्रियन काल स्वया न्ह्यः निसें जूगु खँ वैज्ञानिक शोधं क्यनि। प्राणीशास्त्रय् थ्व संघया अध्ययनं मानव व मेमेगु उच्च प्राणीतयेगु उत्पत्ति थुइकेत तःधंगु महत्त्व तइ। == स्वयादिसँ == * [[भर्टिब्रेटा]] * [[दुगःक्वँय्]] * [[दुरुप्वः दुपिं]] == लिधंसा == <references/> [[Category:जीवशास्त्र]] [[Category:प्राणी]] [[en:Chordate]] gv2wuw4zu5w5dpm617yys8aw67jf792 0 307411 1122109 2026-07-29T01:49:01Z Eukesh 11 Redirected page to [[दुगःक्वँय् दुपिं]] 1122109 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[दुगःक्वँय् दुपिं]] 63i0pmmyr5b3awww9qvyr9ehl7zim5j 0 307412 1122111 2026-07-29T01:54:59Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''इन्भर्टिब्रेट बाय् दुगःक्वँय् मदुपिं''' (Invertebrate) धइपिं [[दुगःक्वँय्]] (backbone वा vertebral column) मदुपिं प्राणीतयेगु पुचः खः। पृथ्वीइ दुपिं कुल प्राणी प्रजाति (species) मध्ये ९७ प्रतिशत स्वया अप्व... 1122111 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''इन्भर्टिब्रेट बाय् दुगःक्वँय् मदुपिं''' (Invertebrate) धइपिं [[दुगःक्वँय्]] (backbone वा vertebral column) मदुपिं प्राणीतयेगु पुचः खः। पृथ्वीइ दुपिं कुल प्राणी प्रजाति (species) मध्ये ९७ प्रतिशत स्वया अप्वः प्राणीत थ्व पुचलय् लाः। थ्व पुचलय् की (insects), स्नेल (snails), अक्टोपस (octopus), स्तारफिश (starfish), व कःलि (crabs) थेंज्याःगु तःधंगु विविधता दुपिं प्राणीत दुथ्याः। थ्व प्राणीतयेगु म्हय् क्वँय् संरचना मदुगुलिं इपिं अप्वःयाना चिधंगु आकारया जुइ। छुं दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेके म्हया पिने कडा ख्वला (exoskeleton) दइ गुकिं इमित सुरक्षा व आधार बी। मेमेगु छुं दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेगु म्ह धाःसा तसकं नाइसेच्वंगु व ख्वला मदुगु (soft-bodied) दइ। थ्व प्राणीत समुद्र, खुसि, जङ्गल, मरुभूमि, व बं दुने आदि फुक्क थासय् म्वायेफु। दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीत इकोसिस्टम (ecosystem) या सन्तुलन कायम यायेत तःधंगु भूमिका म्हिती। यक्व दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेस स्वांया परागसेचन (pollination) यायेगु व फोहर हिलाः चायात उपजाऊ यायेगु ज्या याइ। वैज्ञानिकतयेस दुगःक्वँय् मदुपिन्त थःगु अलग संघ (phylum) मखुसे छगू जैविक पुचःया रूपय् जक नालातःगु दु। आर्थ्रोपोडा (Arthropoda), मोलस्का (Mollusca), व एनिलिडा (Annelida) थेंज्याःगु मू संघत दुगःक्वँय् मदुपिनिगु पुचः दुने हे ला। थ्व प्राणीतयेगु जीवन चक्र यक्व पाः, गथेकि छुं प्राणीत खेँ निसें लार्भा व कि जुयाः वनि (metamorphosis)। दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेगु उत्पत्ति [[दुगःक्वँय् दुपिं]] प्राणी स्वया यक्व न्ह्यः जूगु खः। प्राणीशास्त्रय् दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेगु अध्ययनं जैविक चक्र व वातावरणया स्थिति थुइकेत यक्व ग्वाहालि जुइ। == स्वयादिसँ == * [[प्राणी]] * [[आर्थ्रोपोडा]] == लिधंसा == <references/> [[Category:जीवशास्त्र]] [[Category:प्राणी]] [[en:Invertebrate]] 1stge4zt9qktbaut57c2cleok9g0mnq 1122112 1122111 2026-07-29T01:55:10Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Invertebrate]] to [[दुगःक्वँय् मदुपिं]] 1122111 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''इन्भर्टिब्रेट बाय् दुगःक्वँय् मदुपिं''' (Invertebrate) धइपिं [[दुगःक्वँय्]] (backbone वा vertebral column) मदुपिं प्राणीतयेगु पुचः खः। पृथ्वीइ दुपिं कुल प्राणी प्रजाति (species) मध्ये ९७ प्रतिशत स्वया अप्वः प्राणीत थ्व पुचलय् लाः। थ्व पुचलय् की (insects), स्नेल (snails), अक्टोपस (octopus), स्तारफिश (starfish), व कःलि (crabs) थेंज्याःगु तःधंगु विविधता दुपिं प्राणीत दुथ्याः। थ्व प्राणीतयेगु म्हय् क्वँय् संरचना मदुगुलिं इपिं अप्वःयाना चिधंगु आकारया जुइ। छुं दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेके म्हया पिने कडा ख्वला (exoskeleton) दइ गुकिं इमित सुरक्षा व आधार बी। मेमेगु छुं दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेगु म्ह धाःसा तसकं नाइसेच्वंगु व ख्वला मदुगु (soft-bodied) दइ। थ्व प्राणीत समुद्र, खुसि, जङ्गल, मरुभूमि, व बं दुने आदि फुक्क थासय् म्वायेफु। दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीत इकोसिस्टम (ecosystem) या सन्तुलन कायम यायेत तःधंगु भूमिका म्हिती। यक्व दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेस स्वांया परागसेचन (pollination) यायेगु व फोहर हिलाः चायात उपजाऊ यायेगु ज्या याइ। वैज्ञानिकतयेस दुगःक्वँय् मदुपिन्त थःगु अलग संघ (phylum) मखुसे छगू जैविक पुचःया रूपय् जक नालातःगु दु। आर्थ्रोपोडा (Arthropoda), मोलस्का (Mollusca), व एनिलिडा (Annelida) थेंज्याःगु मू संघत दुगःक्वँय् मदुपिनिगु पुचः दुने हे ला। थ्व प्राणीतयेगु जीवन चक्र यक्व पाः, गथेकि छुं प्राणीत खेँ निसें लार्भा व कि जुयाः वनि (metamorphosis)। दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेगु उत्पत्ति [[दुगःक्वँय् दुपिं]] प्राणी स्वया यक्व न्ह्यः जूगु खः। प्राणीशास्त्रय् दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेगु अध्ययनं जैविक चक्र व वातावरणया स्थिति थुइकेत यक्व ग्वाहालि जुइ। == स्वयादिसँ == * [[प्राणी]] * [[आर्थ्रोपोडा]] == लिधंसा == <references/> [[Category:जीवशास्त्र]] [[Category:प्राणी]] [[en:Invertebrate]] 1stge4zt9qktbaut57c2cleok9g0mnq 1122115 1122112 2026-07-29T01:56:25Z Eukesh 11 /* स्वयादिसँ */ 1122115 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''इन्भर्टिब्रेट बाय् दुगःक्वँय् मदुपिं''' (Invertebrate) धइपिं [[दुगःक्वँय्]] (backbone वा vertebral column) मदुपिं प्राणीतयेगु पुचः खः। पृथ्वीइ दुपिं कुल प्राणी प्रजाति (species) मध्ये ९७ प्रतिशत स्वया अप्वः प्राणीत थ्व पुचलय् लाः। थ्व पुचलय् की (insects), स्नेल (snails), अक्टोपस (octopus), स्तारफिश (starfish), व कःलि (crabs) थेंज्याःगु तःधंगु विविधता दुपिं प्राणीत दुथ्याः। थ्व प्राणीतयेगु म्हय् क्वँय् संरचना मदुगुलिं इपिं अप्वःयाना चिधंगु आकारया जुइ। छुं दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेके म्हया पिने कडा ख्वला (exoskeleton) दइ गुकिं इमित सुरक्षा व आधार बी। मेमेगु छुं दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेगु म्ह धाःसा तसकं नाइसेच्वंगु व ख्वला मदुगु (soft-bodied) दइ। थ्व प्राणीत समुद्र, खुसि, जङ्गल, मरुभूमि, व बं दुने आदि फुक्क थासय् म्वायेफु। दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीत इकोसिस्टम (ecosystem) या सन्तुलन कायम यायेत तःधंगु भूमिका म्हिती। यक्व दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेस स्वांया परागसेचन (pollination) यायेगु व फोहर हिलाः चायात उपजाऊ यायेगु ज्या याइ। वैज्ञानिकतयेस दुगःक्वँय् मदुपिन्त थःगु अलग संघ (phylum) मखुसे छगू जैविक पुचःया रूपय् जक नालातःगु दु। आर्थ्रोपोडा (Arthropoda), मोलस्का (Mollusca), व एनिलिडा (Annelida) थेंज्याःगु मू संघत दुगःक्वँय् मदुपिनिगु पुचः दुने हे ला। थ्व प्राणीतयेगु जीवन चक्र यक्व पाः, गथेकि छुं प्राणीत खेँ निसें लार्भा व कि जुयाः वनि (metamorphosis)। दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेगु उत्पत्ति [[दुगःक्वँय् दुपिं]] प्राणी स्वया यक्व न्ह्यः जूगु खः। प्राणीशास्त्रय् दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेगु अध्ययनं जैविक चक्र व वातावरणया स्थिति थुइकेत यक्व ग्वाहालि जुइ। == स्वयादिसँ == * [[प्राणी]] * [[आर्थ्रोपोडा]] * [[एराकनिदा]] == लिधंसा == <references/> [[Category:जीवशास्त्र]] [[Category:प्राणी]] [[en:Invertebrate]] g28d6blpaak0b2f7bin39rfz0tcsjyj 1122116 1122115 2026-07-29T01:56:50Z Eukesh 11 /* स्वयादिसँ */ 1122116 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''इन्भर्टिब्रेट बाय् दुगःक्वँय् मदुपिं''' (Invertebrate) धइपिं [[दुगःक्वँय्]] (backbone वा vertebral column) मदुपिं प्राणीतयेगु पुचः खः। पृथ्वीइ दुपिं कुल प्राणी प्रजाति (species) मध्ये ९७ प्रतिशत स्वया अप्वः प्राणीत थ्व पुचलय् लाः। थ्व पुचलय् की (insects), स्नेल (snails), अक्टोपस (octopus), स्तारफिश (starfish), व कःलि (crabs) थेंज्याःगु तःधंगु विविधता दुपिं प्राणीत दुथ्याः। थ्व प्राणीतयेगु म्हय् क्वँय् संरचना मदुगुलिं इपिं अप्वःयाना चिधंगु आकारया जुइ। छुं दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेके म्हया पिने कडा ख्वला (exoskeleton) दइ गुकिं इमित सुरक्षा व आधार बी। मेमेगु छुं दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेगु म्ह धाःसा तसकं नाइसेच्वंगु व ख्वला मदुगु (soft-bodied) दइ। थ्व प्राणीत समुद्र, खुसि, जङ्गल, मरुभूमि, व बं दुने आदि फुक्क थासय् म्वायेफु। दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीत इकोसिस्टम (ecosystem) या सन्तुलन कायम यायेत तःधंगु भूमिका म्हिती। यक्व दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेस स्वांया परागसेचन (pollination) यायेगु व फोहर हिलाः चायात उपजाऊ यायेगु ज्या याइ। वैज्ञानिकतयेस दुगःक्वँय् मदुपिन्त थःगु अलग संघ (phylum) मखुसे छगू जैविक पुचःया रूपय् जक नालातःगु दु। आर्थ्रोपोडा (Arthropoda), मोलस्का (Mollusca), व एनिलिडा (Annelida) थेंज्याःगु मू संघत दुगःक्वँय् मदुपिनिगु पुचः दुने हे ला। थ्व प्राणीतयेगु जीवन चक्र यक्व पाः, गथेकि छुं प्राणीत खेँ निसें लार्भा व कि जुयाः वनि (metamorphosis)। दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेगु उत्पत्ति [[दुगःक्वँय् दुपिं]] प्राणी स्वया यक्व न्ह्यः जूगु खः। प्राणीशास्त्रय् दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेगु अध्ययनं जैविक चक्र व वातावरणया स्थिति थुइकेत यक्व ग्वाहालि जुइ। == स्वयादिसँ == * [[प्राणी]] * [[आर्थ्रोपोडा]] * [[एराकनिदा]] * [[दुगःक्वँय् दुपिं]] == लिधंसा == <references/> [[Category:जीवशास्त्र]] [[Category:प्राणी]] [[en:Invertebrate]] 4qznjo3k4qzt7o90hleuxk2b3grt6ly 1122129 1122116 2026-07-29T04:59:32Z Eukesh 11 /* स्वयादिसँ */ 1122129 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''इन्भर्टिब्रेट बाय् दुगःक्वँय् मदुपिं''' (Invertebrate) धइपिं [[दुगःक्वँय्]] (backbone वा vertebral column) मदुपिं प्राणीतयेगु पुचः खः। पृथ्वीइ दुपिं कुल प्राणी प्रजाति (species) मध्ये ९७ प्रतिशत स्वया अप्वः प्राणीत थ्व पुचलय् लाः। थ्व पुचलय् की (insects), स्नेल (snails), अक्टोपस (octopus), स्तारफिश (starfish), व कःलि (crabs) थेंज्याःगु तःधंगु विविधता दुपिं प्राणीत दुथ्याः। थ्व प्राणीतयेगु म्हय् क्वँय् संरचना मदुगुलिं इपिं अप्वःयाना चिधंगु आकारया जुइ। छुं दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेके म्हया पिने कडा ख्वला (exoskeleton) दइ गुकिं इमित सुरक्षा व आधार बी। मेमेगु छुं दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेगु म्ह धाःसा तसकं नाइसेच्वंगु व ख्वला मदुगु (soft-bodied) दइ। थ्व प्राणीत समुद्र, खुसि, जङ्गल, मरुभूमि, व बं दुने आदि फुक्क थासय् म्वायेफु। दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीत इकोसिस्टम (ecosystem) या सन्तुलन कायम यायेत तःधंगु भूमिका म्हिती। यक्व दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेस स्वांया परागसेचन (pollination) यायेगु व फोहर हिलाः चायात उपजाऊ यायेगु ज्या याइ। वैज्ञानिकतयेस दुगःक्वँय् मदुपिन्त थःगु अलग संघ (phylum) मखुसे छगू जैविक पुचःया रूपय् जक नालातःगु दु। आर्थ्रोपोडा (Arthropoda), मोलस्का (Mollusca), व एनिलिडा (Annelida) थेंज्याःगु मू संघत दुगःक्वँय् मदुपिनिगु पुचः दुने हे ला। थ्व प्राणीतयेगु जीवन चक्र यक्व पाः, गथेकि छुं प्राणीत खेँ निसें लार्भा व कि जुयाः वनि (metamorphosis)। दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेगु उत्पत्ति [[दुगःक्वँय् दुपिं]] प्राणी स्वया यक्व न्ह्यः जूगु खः। प्राणीशास्त्रय् दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेगु अध्ययनं जैविक चक्र व वातावरणया स्थिति थुइकेत यक्व ग्वाहालि जुइ। == स्वयादिसँ == * [[प्राणी]] * [[आर्थ्रोपोडा]] * [[एराकनिदा]] * [[मोलस्का]] * [[दुगःक्वँय् दुपिं]] == लिधंसा == <references/> [[Category:जीवशास्त्र]] [[Category:प्राणी]] [[en:Invertebrate]] t1ft31f0y1dkdvjuosulxfzad86hb45 1122133 1122129 2026-07-29T05:07:48Z Eukesh 11 /* स्वयादिसँ */ 1122133 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''इन्भर्टिब्रेट बाय् दुगःक्वँय् मदुपिं''' (Invertebrate) धइपिं [[दुगःक्वँय्]] (backbone वा vertebral column) मदुपिं प्राणीतयेगु पुचः खः। पृथ्वीइ दुपिं कुल प्राणी प्रजाति (species) मध्ये ९७ प्रतिशत स्वया अप्वः प्राणीत थ्व पुचलय् लाः। थ्व पुचलय् की (insects), स्नेल (snails), अक्टोपस (octopus), स्तारफिश (starfish), व कःलि (crabs) थेंज्याःगु तःधंगु विविधता दुपिं प्राणीत दुथ्याः। थ्व प्राणीतयेगु म्हय् क्वँय् संरचना मदुगुलिं इपिं अप्वःयाना चिधंगु आकारया जुइ। छुं दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेके म्हया पिने कडा ख्वला (exoskeleton) दइ गुकिं इमित सुरक्षा व आधार बी। मेमेगु छुं दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेगु म्ह धाःसा तसकं नाइसेच्वंगु व ख्वला मदुगु (soft-bodied) दइ। थ्व प्राणीत समुद्र, खुसि, जङ्गल, मरुभूमि, व बं दुने आदि फुक्क थासय् म्वायेफु। दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीत इकोसिस्टम (ecosystem) या सन्तुलन कायम यायेत तःधंगु भूमिका म्हिती। यक्व दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेस स्वांया परागसेचन (pollination) यायेगु व फोहर हिलाः चायात उपजाऊ यायेगु ज्या याइ। वैज्ञानिकतयेस दुगःक्वँय् मदुपिन्त थःगु अलग संघ (phylum) मखुसे छगू जैविक पुचःया रूपय् जक नालातःगु दु। आर्थ्रोपोडा (Arthropoda), मोलस्का (Mollusca), व एनिलिडा (Annelida) थेंज्याःगु मू संघत दुगःक्वँय् मदुपिनिगु पुचः दुने हे ला। थ्व प्राणीतयेगु जीवन चक्र यक्व पाः, गथेकि छुं प्राणीत खेँ निसें लार्भा व कि जुयाः वनि (metamorphosis)। दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेगु उत्पत्ति [[दुगःक्वँय् दुपिं]] प्राणी स्वया यक्व न्ह्यः जूगु खः। प्राणीशास्त्रय् दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेगु अध्ययनं जैविक चक्र व वातावरणया स्थिति थुइकेत यक्व ग्वाहालि जुइ। == स्वयादिसँ == * [[प्राणी]] * [[आर्थ्रोपोडा]] * [[एराकनिदा]] * [[मोलस्का]] ** [[मसल]] * [[दुगःक्वँय् दुपिं]] == लिधंसा == <references/> [[Category:जीवशास्त्र]] [[Category:प्राणी]] [[en:Invertebrate]] j7eqr0rvw30v8otv32yg4uuluvfg6vs 0 307413 1122113 2026-07-29T01:55:10Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Invertebrate]] to [[दुगःक्वँय् मदुपिं]] 1122113 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[दुगःक्वँय् मदुपिं]] iqihet04kjg7ne1zpk5gver4k0ivuag 0 307414 1122114 2026-07-29T01:55:54Z Eukesh 11 Redirected page to [[आर्थ्रोपोदा]] 1122114 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[आर्थ्रोपोदा]] 663tp9ijah0krt9mknxb9qg30f7qbg1 0 307415 1122117 2026-07-29T01:57:09Z Eukesh 11 Redirected page to [[दुगःक्वँय् दुपिं]] 1122117 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[दुगःक्वँय् दुपिं]] 63i0pmmyr5b3awww9qvyr9ehl7zim5j 0 307416 1122119 2026-07-29T01:57:27Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[एम्पिबियन]] to [[एम्फिबियन]] 1122119 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[एम्फिबियन]] 58rwjc1ohxpaqfa1vtg7uglrkrdl0sz 0 307417 1122123 2026-07-29T02:22:17Z Eukesh 11 Redirected page to [[आर्थ्रोपोदा]] 1122123 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[आर्थ्रोपोदा]] 663tp9ijah0krt9mknxb9qg30f7qbg1 0 307418 1122124 2026-07-29T02:22:24Z Eukesh 11 Redirected page to [[दुगःक्वँय् मदुपिं]] 1122124 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[दुगःक्वँय् मदुपिं]] iqihet04kjg7ne1zpk5gver4k0ivuag 0 307419 1122126 2026-07-29T04:58:38Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''मोलस्का''' (Mollusca) प्राणी जगतया [[एराकनिदा]] व कि पुचः लिपाया दक्ले तःधंगु [[दुगःक्वँय् मदुपिं]] (invertebrate)या मुतिन्या (phylum) खः। थ्व पुचलय् मू कथं संखकी (snails and slugs), अक्टोपस (octopus), स्क्विद (squid), क्ल्... 1122126 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''मोलस्का''' (Mollusca) प्राणी जगतया [[एराकनिदा]] व कि पुचः लिपाया दक्ले तःधंगु [[दुगःक्वँय् मदुपिं]] (invertebrate)या मुतिन्या (phylum) खः। थ्व पुचलय् मू कथं संखकी (snails and slugs), अक्टोपस (octopus), स्क्विद (squid), क्ल्याम (clams), व सी-ख्वला प्राणीत (oysters) दुथ्या। मोलस्का प्राणीतयेगु मू विशेषता धइगु इमिगु म्ह तसकं नाइसेच्वनिगु (soft-bodied) जुइ। थ्व पुचःया प्राणीतयेगु म्हयात रक्षा यायेत अप्वःयानाः क्याल्शियम कार्बोनेटं दयेकातःगु कडा ख्वला (shell) दयाच्वनि। थ्व प्राणीतयेगु म्हयात मू कथं स्वंगू ब्वलय् बायातःगु दइ: छ्यं (head), मस्कुलर तुति (muscular foot), व भिसरल मास (visceral mass)। इमिगु मस्कुलर तुतिं बंय् सालाः जुइत ग्वहालि याइ धाःसा भिसरल मास दुने मू आन्तरिक ब्व दयाच्वनि। थ्व प्राणीतयेगु म्हया पिने मेन्टल (mantle) धइगु विशेष छेंगूया भः दइ गुकिं ख्वला दयेकेगु ज्या याइ। मोलस्का संघया म्वामि मू कथं समुद्र, खुसि, व लः दुने म्वाइ, तर छुं संखकी बँय् नं म्वायेफु। थ्व प्राणीतयेके नसा नयेत राडुला (radula) धइगु तुथि थें न्याःगु रिबन संरचना दइ गुकिं नसा घ्यायेत ग्वाहालि याइ। लः दुने म्वाःपिं मोलस्कातयेके सासः ल्हायेत तेनेडिया (ctenidia) वा विशेष गिल्स (gills) दयाच्वनि। अक्टोपस व स्क्विद थेंज्याःपिं सेफालोपोड (cephalopods) प्राणीतयेके यक्व विकसित मिखा दइ, गुकिं इमित तसकं बांलाक खनेकेत ग्वाहालि याइ। थ्व पुचःया प्राणीतयेके चाःगु हि संकेगु प्रणाली (open circulatory system) दइ, तर सेफालोपोड पुचलय् धाःसा मचाःगु रक्तसंचार प्रणाली दइ। मोलस्कातयेगु उद्विकास क्याम्ब्रियन काल (Cambrian period) स्वया न्ह्यः निसें लगभग ५० कोटी दँ न्ह्यः जूगु खँ जीवाश्म (fossil) शोधं क्यनि। हलिमय् थ्व संघया ८५,००० स्वया अप्वः जीवन्त प्रजातित (living species) म्हसीकातःगु दु। थ्व प्राणीत मानव समाजया निंतिं नसा (seafood), मोती (pearls) आदिया निंतिं नांजाः। प्राणीशास्त्रय् मोलस्का संघया अध्ययनयात म्यालाकोलोजी (Malacology) धाइ। == स्वयादिसँ == * [[दुगःक्वँय् मदुपिं]] * [[अर्थ्रोपोडा]] == लिधंसा == <references/> [[Category:जीवशास्त्र]] [[Category:प्राणी]] [[en:Mollusca]] oirhflfoob0vwr9y4ugifgq2s4isi67 1122127 1122126 2026-07-29T04:58:47Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Mollusca]] to [[मोलस्का]] 1122126 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''मोलस्का''' (Mollusca) प्राणी जगतया [[एराकनिदा]] व कि पुचः लिपाया दक्ले तःधंगु [[दुगःक्वँय् मदुपिं]] (invertebrate)या मुतिन्या (phylum) खः। थ्व पुचलय् मू कथं संखकी (snails and slugs), अक्टोपस (octopus), स्क्विद (squid), क्ल्याम (clams), व सी-ख्वला प्राणीत (oysters) दुथ्या। मोलस्का प्राणीतयेगु मू विशेषता धइगु इमिगु म्ह तसकं नाइसेच्वनिगु (soft-bodied) जुइ। थ्व पुचःया प्राणीतयेगु म्हयात रक्षा यायेत अप्वःयानाः क्याल्शियम कार्बोनेटं दयेकातःगु कडा ख्वला (shell) दयाच्वनि। थ्व प्राणीतयेगु म्हयात मू कथं स्वंगू ब्वलय् बायातःगु दइ: छ्यं (head), मस्कुलर तुति (muscular foot), व भिसरल मास (visceral mass)। इमिगु मस्कुलर तुतिं बंय् सालाः जुइत ग्वहालि याइ धाःसा भिसरल मास दुने मू आन्तरिक ब्व दयाच्वनि। थ्व प्राणीतयेगु म्हया पिने मेन्टल (mantle) धइगु विशेष छेंगूया भः दइ गुकिं ख्वला दयेकेगु ज्या याइ। मोलस्का संघया म्वामि मू कथं समुद्र, खुसि, व लः दुने म्वाइ, तर छुं संखकी बँय् नं म्वायेफु। थ्व प्राणीतयेके नसा नयेत राडुला (radula) धइगु तुथि थें न्याःगु रिबन संरचना दइ गुकिं नसा घ्यायेत ग्वाहालि याइ। लः दुने म्वाःपिं मोलस्कातयेके सासः ल्हायेत तेनेडिया (ctenidia) वा विशेष गिल्स (gills) दयाच्वनि। अक्टोपस व स्क्विद थेंज्याःपिं सेफालोपोड (cephalopods) प्राणीतयेके यक्व विकसित मिखा दइ, गुकिं इमित तसकं बांलाक खनेकेत ग्वाहालि याइ। थ्व पुचःया प्राणीतयेके चाःगु हि संकेगु प्रणाली (open circulatory system) दइ, तर सेफालोपोड पुचलय् धाःसा मचाःगु रक्तसंचार प्रणाली दइ। मोलस्कातयेगु उद्विकास क्याम्ब्रियन काल (Cambrian period) स्वया न्ह्यः निसें लगभग ५० कोटी दँ न्ह्यः जूगु खँ जीवाश्म (fossil) शोधं क्यनि। हलिमय् थ्व संघया ८५,००० स्वया अप्वः जीवन्त प्रजातित (living species) म्हसीकातःगु दु। थ्व प्राणीत मानव समाजया निंतिं नसा (seafood), मोती (pearls) आदिया निंतिं नांजाः। प्राणीशास्त्रय् मोलस्का संघया अध्ययनयात म्यालाकोलोजी (Malacology) धाइ। == स्वयादिसँ == * [[दुगःक्वँय् मदुपिं]] * [[अर्थ्रोपोडा]] == लिधंसा == <references/> [[Category:जीवशास्त्र]] [[Category:प्राणी]] [[en:Mollusca]] oirhflfoob0vwr9y4ugifgq2s4isi67 0 307420 1122128 2026-07-29T04:58:47Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Mollusca]] to [[मोलस्का]] 1122128 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[मोलस्का]] gmrm7zxvftkgw7gq7js3hnq4vtppwto 0 307421 1122130 2026-07-29T05:07:20Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''मसल्स बाय् मसल''' (Mussel) वा '''मसल''' लः दुने म्वाइपिं बािभ्याल्भिया (Bivalvia) पुचलय् लाःपिं [[मोलस्का]] (Mollusca) संघया [[दुगःक्वँय् मदुपिं]] (invertebrate) प्राणीतयेगु छगू सामान्य नां खः। थ्व प्राणीतयेग... 1122130 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''मसल्स बाय् मसल''' (Mussel) वा '''मसल''' लः दुने म्वाइपिं बािभ्याल्भिया (Bivalvia) पुचलय् लाःपिं [[मोलस्का]] (Mollusca) संघया [[दुगःक्वँय् मदुपिं]] (invertebrate) प्राणीतयेगु छगू सामान्य नां खः। थ्व प्राणीतयेगु म्हया पिने निगू कडा ख्वला (shells वा valves) दयाच्वनि, गुगु लिगामेन्तया (ligament) ग्वाहालिं स्वानाच्वनि। मसल्स मू कथं समुद्रया लः (marine water) व खुसि वा पुखूया यचु लः (freshwater) निगुलिं थासय् म्वायेफु। थ्व प्राणीतयेगु म्ह तसकं नायुगु जुइ, गुगु निगू ख्वला दुने सुरक्षित जुयाच्वनि। मसल्सतयेके बिसल थ्रेड (byssal threads) धइगु तसकं बलाःगु सुका (threads) दयेकेगु क्षमता दइ, गुकिया ग्वाहालिं इपिं लः दुनेया लोंह, सिमा, वा मेगु वस्तुय् थानाः च्वनेफु। थ्व प्राणीतयेगु म्हय् विशेष गिल्स (gills) दयाच्वनि गुकिं अक्सिजन कायेगु व नसा छानेयाना कायेगु (filter feeding) निगुलिं ज्या याइ। मसल्सतयेस लः दुने दइगु फाइटोप्लाङ्क्टन (phytoplankton) व अर्गानिक कणतय्त लखं लानाः नयेगु याइ। थ्व प्राणीतयेस लःयात सुचुकेगु ज्या याइगुलिं ल-लकस (aquatic ecosystem) य् इमिगु भूमिका तसकं महत्त्वपूर्ण जुइ। यचु लःया मसल्सत (freshwater mussels) लःया शुद्धता क्यनिगु जैविक सूचक (bioindicators) या रूपय् कायेगु या। थ्व प्राणीतयेगु जीवन चक्रय् लाभा (larva) अवस्था दइ, गुगु छुं ई तक्क न्याया (fish) गिल्स वा छेंगूइ परजीवी जुयाः म्वाइ। मसल्सत हलिमया यक्व देशय् तसकं भिंगु नसा (seafood) या रूपय् नयेगु याइ। समुद्रय् म्वाइपिं मसल्सतय्त तःधंगु फार्मय् उत्पादन यानाः (mussel farming) बजाःय् मीगु या। थ्व प्राणीतयेगु ख्वला दुने छुं अवस्थाय् बहुमूल्य मोती (pearls) नं दयेफु। मसल्सतयेगु उद्विकास क्याम्ब्रियन काल निसें हे जूगु खँ जीवाश्म वैज्ञानिकतयेस धाइ। लकसय् प्रदूषण व बासस्थान विनाशया कारणं स्वच्छ लःया यक्व मसल्स प्रजातित आः खतराय् लानावःगु दु। == स्वयादिसँ == * [[मोलस्का]] * [[दुगःक्वँय् मदुपिं]] == लिधंसा == <references/> [[Category:जीवशास्त्र]] [[Category:प्राणी]] [[en:Mussel]] kzd3kce3bn6elw9j6vx8ajmdc35hzu3 1122131 1122130 2026-07-29T05:07:31Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Mussel]] to [[मसल]] 1122130 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''मसल्स बाय् मसल''' (Mussel) वा '''मसल''' लः दुने म्वाइपिं बािभ्याल्भिया (Bivalvia) पुचलय् लाःपिं [[मोलस्का]] (Mollusca) संघया [[दुगःक्वँय् मदुपिं]] (invertebrate) प्राणीतयेगु छगू सामान्य नां खः। थ्व प्राणीतयेगु म्हया पिने निगू कडा ख्वला (shells वा valves) दयाच्वनि, गुगु लिगामेन्तया (ligament) ग्वाहालिं स्वानाच्वनि। मसल्स मू कथं समुद्रया लः (marine water) व खुसि वा पुखूया यचु लः (freshwater) निगुलिं थासय् म्वायेफु। थ्व प्राणीतयेगु म्ह तसकं नायुगु जुइ, गुगु निगू ख्वला दुने सुरक्षित जुयाच्वनि। मसल्सतयेके बिसल थ्रेड (byssal threads) धइगु तसकं बलाःगु सुका (threads) दयेकेगु क्षमता दइ, गुकिया ग्वाहालिं इपिं लः दुनेया लोंह, सिमा, वा मेगु वस्तुय् थानाः च्वनेफु। थ्व प्राणीतयेगु म्हय् विशेष गिल्स (gills) दयाच्वनि गुकिं अक्सिजन कायेगु व नसा छानेयाना कायेगु (filter feeding) निगुलिं ज्या याइ। मसल्सतयेस लः दुने दइगु फाइटोप्लाङ्क्टन (phytoplankton) व अर्गानिक कणतय्त लखं लानाः नयेगु याइ। थ्व प्राणीतयेस लःयात सुचुकेगु ज्या याइगुलिं ल-लकस (aquatic ecosystem) य् इमिगु भूमिका तसकं महत्त्वपूर्ण जुइ। यचु लःया मसल्सत (freshwater mussels) लःया शुद्धता क्यनिगु जैविक सूचक (bioindicators) या रूपय् कायेगु या। थ्व प्राणीतयेगु जीवन चक्रय् लाभा (larva) अवस्था दइ, गुगु छुं ई तक्क न्याया (fish) गिल्स वा छेंगूइ परजीवी जुयाः म्वाइ। मसल्सत हलिमया यक्व देशय् तसकं भिंगु नसा (seafood) या रूपय् नयेगु याइ। समुद्रय् म्वाइपिं मसल्सतय्त तःधंगु फार्मय् उत्पादन यानाः (mussel farming) बजाःय् मीगु या। थ्व प्राणीतयेगु ख्वला दुने छुं अवस्थाय् बहुमूल्य मोती (pearls) नं दयेफु। मसल्सतयेगु उद्विकास क्याम्ब्रियन काल निसें हे जूगु खँ जीवाश्म वैज्ञानिकतयेस धाइ। लकसय् प्रदूषण व बासस्थान विनाशया कारणं स्वच्छ लःया यक्व मसल्स प्रजातित आः खतराय् लानावःगु दु। == स्वयादिसँ == * [[मोलस्का]] * [[दुगःक्वँय् मदुपिं]] == लिधंसा == <references/> [[Category:जीवशास्त्र]] [[Category:प्राणी]] [[en:Mussel]] kzd3kce3bn6elw9j6vx8ajmdc35hzu3 0 307422 1122132 2026-07-29T05:07:31Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Mussel]] to [[मसल]] 1122132 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[मसल]] 4cd2t8kbown7h43emcw757zt0qciyxv 0 307423 1122135 2026-07-29T05:08:49Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[कस]] to [[चोलोहं]] 1122135 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[चोलोहं]] ajxibs27nop2ehb1jjijyovp54tkwia 0 307424 1122139 2026-07-29T05:46:39Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''खाइप्वः बाय् खाइप्वःचा''' (Gallbladder) धइगु [[दुगःक्वँय् दुपिं]] प्राणीतयेगु व विशेष यानाः मनूया म्ह दुने दइगु चिप्वःगु छप्वः, पासि ग्वःगु (pear-shaped) म्हब्व खः। थ्व म्हब्व [[सों]] (liver) या क्वय्... 1122139 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''खाइप्वः बाय् खाइप्वःचा''' (Gallbladder) धइगु [[दुगःक्वँय् दुपिं]] प्राणीतयेगु व विशेष यानाः मनूया म्ह दुने दइगु चिप्वःगु छप्वः, पासि ग्वःगु (pear-shaped) म्हब्व खः। थ्व म्हब्व [[सों]] (liver) या क्वय्, अझ विशेष यानाः प्वाथया जवःखे दुने लानाच्वनि। खाइप्वःचाया मू ज्या धइगु सों दयेकिगु खाइ-लः (bile) यात मुंकाः तयेगु व उकियात ताकुइका (concentrate) तयेगु खः। खाइ लः धइगु छगू सियु-म्हासु-वांगु रङ्गया [[जिलंज्या|जिलं]]ति खः गुकिं म्ह दुने दा (fat) व दाःदूगु नसा पचे यायेत ग्वाहालि याइ। मनूं नसा नयेबलय् खाइप्वःचा कयेकुनाः (contract) दुने मुनाच्वंगु खाइ लःयात पित्त नू (bile duct) जुयाः दुओदेनम (duodenum)य् छ्वइ। थुकिया आकार साधारणतया ७ निसें १० सेन्टिमिटर तक्क ताःहाकः जुइ व थुकिये ३० निसें ५० मिलिलिटर ति खाइ लः मुंकाःच्वनि। खाइप्वःचाया मू भागतयेगु नां फन्दस (fundus), बडी (body), व नेक (neck) खः।<ref>Standring, S. (2020). ''Gray's Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice'' (42nd ed.). Elsevier.</ref> खाइप्वःचा दुने खाइ लः अप्वः ताकुयाः वा कोलेस्ट्रोल मुनाः खाइ-लोँह (gallstones वा cholelithiasis) दयेफु। खाइ-लोँह दयेबलय् मनूया प्वाथ् च्वय् स्यायेगु व नसा पाचन यायेत थाकुइगु थेंज्याःगु लक्षणत खनेदइ। खाइप्वःचाय् संक्रमण वा इन्फ्लामेसन (inflammation) जुया वयेबलय् थुकियात कोलेसिस्टाइटिस (cholecystitis) धाइ। यदि खाइ-लोँहं यानाः गम्भीर समस्या जुल धाःसा शल्यक्रिया (surgery) यानाः खाइप्वःचा पिने लिकायेगु ज्या जुइ गुकियात कोलेसिस्तेक्तोमी (cholecystectomy) धाइ। मनूया म्हं खाइप्वःचा लिकाया छ्वःसां सों नं धाःसा खाइ लः दयेकेगु ज्या यानाहे च्वनिगुलिं मनू सहज रूपं म्वाये फइ। तर खाइप्वःचा मदुपिं मनूतयेस नसा पाचन यायेबलय् दा दूगु नसा म्हो जक नयेगु व ध्यान बीगु अनिवार्य जुइ। प्राणीशास्त्र व म्ह संरचना विज्ञानय् (anatomy) खाइप्वःचाया अध्ययनं पाचक प्रणालीया ज्या थुइकेत ग्वहालि याइ। == स्वयादिसँ == * [[म्हकुचा]] * [[जिलंज्या]] == लिधंसा == <references/> [[Category:एनाटोमी]] [[Category:म्हकुचा]] [[en:Gallbladder]] 2ci80y4d847nejf0hgvow52slfsqjpp 1122140 1122139 2026-07-29T05:48:25Z Eukesh 11 1122140 wikitext text/x-wiki {{Infobox anatomy | Name = खाइप्वः | Latin = vesica biliaris, vesica fellea | Image = Gallbladder (organ).png | Caption = मनूया खाइप्वःया किपा | Width = | Image2 = 2425 Gallbladder.jpg | Caption2 = The gallbladder sits beneath the liver | Precursor = [[फोरगट]] | System = [[जिलंज्या|जिलंज्या प्रणाली]] | Artery = [[सिस्तिक आर्तरी]] | Vein = [[सिस्तिक भेन]] | Nerve = [[सिलियाक ग्याङ्ग्लिया]], [[भेगस नर्भ]]<ref>{{cite book | last = Ginsburg, Ph.D. | first = J.N. | editor = Thomas M. Nosek, Ph.D. | title = Gastrointestinal Physiology | series = Essentials of Human Physiology | url = http://www.lib.mcg.edu/edu/eshuphysio/program/section6/6ch2/s6ch2_30.htm | access-date = June 29, 2007 | date = August 22, 2005 | publisher = [[Medical College of Georgia]] | location = Augusta, Georgia, United States | pages = [http://www.lib.mcg.edu/edu/eshuphysio/program/section6/6ch2/s6ch2_30.htm p. 30] | chapter = Control of Gastrointestinal Function | chapter-url = http://www.lib.mcg.edu/edu/eshuphysio/program/section6/6ch2/6ch2line.htm | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20080401093403/http://www.lib.mcg.edu/edu/eshuphysio/program/section6/6ch2/s6ch2_30.htm | archive-date = April 1, 2008 }}</ref> | Lymph = }} {{stub}} '''खाइप्वः बाय् खाइप्वःचा''' (Gallbladder) धइगु [[दुगःक्वँय् दुपिं]] प्राणीतयेगु व विशेष यानाः मनूया म्ह दुने दइगु चिप्वःगु छप्वः, पासि ग्वःगु (pear-shaped) म्हब्व खः। थ्व म्हब्व [[सों]] (liver) या क्वय्, अझ विशेष यानाः प्वाथया जवःखे दुने लानाच्वनि। खाइप्वःचाया मू ज्या धइगु सों दयेकिगु खाइ-लः (bile) यात मुंकाः तयेगु व उकियात ताकुइका (concentrate) तयेगु खः। खाइ लः धइगु छगू सियु-म्हासु-वांगु रङ्गया [[जिलंज्या|जिलं]]ति खः गुकिं म्ह दुने दा (fat) व दाःदूगु नसा पचे यायेत ग्वाहालि याइ। मनूं नसा नयेबलय् खाइप्वःचा कयेकुनाः (contract) दुने मुनाच्वंगु खाइ लःयात पित्त नू (bile duct) जुयाः दुओदेनम (duodenum)य् छ्वइ। थुकिया आकार साधारणतया ७ निसें १० सेन्टिमिटर तक्क ताःहाकः जुइ व थुकिये ३० निसें ५० मिलिलिटर ति खाइ लः मुंकाःच्वनि। खाइप्वःचाया मू भागतयेगु नां फन्दस (fundus), बडी (body), व नेक (neck) खः।<ref>Standring, S. (2020). ''Gray's Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice'' (42nd ed.). Elsevier.</ref> खाइप्वःचा दुने खाइ लः अप्वः ताकुयाः वा कोलेस्ट्रोल मुनाः खाइ-लोँह (gallstones वा cholelithiasis) दयेफु। खाइ-लोँह दयेबलय् मनूया प्वाथ् च्वय् स्यायेगु व नसा पाचन यायेत थाकुइगु थेंज्याःगु लक्षणत खनेदइ। खाइप्वःचाय् संक्रमण वा इन्फ्लामेसन (inflammation) जुया वयेबलय् थुकियात कोलेसिस्टाइटिस (cholecystitis) धाइ। यदि खाइ-लोँहं यानाः गम्भीर समस्या जुल धाःसा शल्यक्रिया (surgery) यानाः खाइप्वःचा पिने लिकायेगु ज्या जुइ गुकियात कोलेसिस्तेक्तोमी (cholecystectomy) धाइ। मनूया म्हं खाइप्वःचा लिकाया छ्वःसां सों नं धाःसा खाइ लः दयेकेगु ज्या यानाहे च्वनिगुलिं मनू सहज रूपं म्वाये फइ। तर खाइप्वःचा मदुपिं मनूतयेस नसा पाचन यायेबलय् दा दूगु नसा म्हो जक नयेगु व ध्यान बीगु अनिवार्य जुइ। प्राणीशास्त्र व म्ह संरचना विज्ञानय् (anatomy) खाइप्वःचाया अध्ययनं पाचक प्रणालीया ज्या थुइकेत ग्वहालि याइ। == स्वयादिसँ == * [[म्हकुचा]] * [[जिलंज्या]] == लिधंसा == <references/> [[Category:एनाटोमी]] [[Category:म्हकुचा]] [[en:Gallbladder]] c5h2i9og77ikftntbvfl4d9sdwvua4i 0 307425 1122141 2026-07-29T05:48:59Z Eukesh 11 Redirected page to [[खाइप्वः]] 1122141 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[खाइप्वः]] ts4arkqdczed7wmp1aeqstejxlrjj4f 0 307426 1122142 2026-07-29T05:58:12Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''भिम्पू'''{{अनेश}} (Coral) वा '''कोरल''' धाःगु एन्थोजोआ (Anthozoa) पुचलय् लाःगु नाइडेरिया (Cnidaria) संघया जलचर [[दुगःक्वँय् मदुपिं]] (invertebrate) प्राणीतयेगु छगू मू पुचः खः। थ्व प्राणीत तःधंगु पुचलय् (colonies) छ... 1122142 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''भिम्पू'''{{अनेश}} (Coral) वा '''कोरल''' धाःगु एन्थोजोआ (Anthozoa) पुचलय् लाःगु नाइडेरिया (Cnidaria) संघया जलचर [[दुगःक्वँय् मदुपिं]] (invertebrate) प्राणीतयेगु छगू मू पुचः खः। थ्व प्राणीत तःधंगु पुचलय् (colonies) छथासँ च्वनाः [[भिम्पूगुँ]] वा कोरल रिफ (coral reefs) दयेकेगु ज्या याइ। भिम्पूतयेगु मू विशेषता धइगु इपिं थःगु म्हयात रक्षा यायेत व आधार बीत क्याल्शियम कार्बोनेट (calcium carbonate) या छाःगु पिनेया ख्वला वा कङ्काल (exoskeleton) दयेकीगु ज्या ख। थ्व कङ्काल कालन्तरय् मुनाः समुद्र दुने तःधंगु लोंह थेंज्याःगु संरचना वा कोरल रिफय् हिलाःवनि। भिम्पूतयेगु पुचलय् पलिप (polyp) धइगु तसकं चिधंगु, नायुगु जीव दइ, गुमिगु म्हय् न्ह्यःने टेन्टाकल (tentacles) दयाच्वनि। थ्व टेन्टाकलतयेगु ग्वाहालिं भिम्पूतयेस लः दुनेया चिधंगु जीव व नसा (plankton) ज्वनाः नयेगु याइ। अधिकांश भिम्पूतयेके जुओक्सांथेली (zooxanthallae) धइगु सूक्ष्म रङ्गीन लःघाँय् बाय् नाहा (algae) नाप सहजीवी सम्बन्ध (symbiotic relationship) दइ। थ्व नाहातयेस जः संश्लेषण (photosynthesis) यानाः भिम्पूयात नसा व रङ्ग प्रदान याइ धाःसा भिम्पूं नाहायात संरक्षण बी। भिम्पूत मू कथं क्वाःगु, जः दूगु समुद्रय् म्हो जाः दुगु (shallow) लः दुने म्वायेगु याइ। थ्व प्राणीतयेगु संरचना व उद्विकास क्याम्ब्रियन काल स्वया न्ह्यः निसें जूगु खँ जीवाश्म वैज्ञानिकतयेस धाइ। भिम्पूगुँ वा कोरल रिफयात "समुद्रया उष्णकटिबंधीय गुं" (rainforests of the sea) नं धाइ, छाय्धाःसा थुकिय् २५ प्रतिशत स्वया अप्वः समुद्री जीवतयेगु बासस्थान दयेकी।<ref>Spalding, M.D., Ravilious, C. and Green, E.P. (2001). ''World Atlas of Coral Reefs''. University of California Press.</ref> भिम्पूयात नेपालभाषा व परम्पराय् बहुमूल्य रत्नया रूपय् नं कायेगु या। हलिमय् अस्ट्रेलियाया ग्रेट ब्यारियर रिफ (Great Barrier Reef) दक्लय् तःधंगु भिम्पूगुँ खः। ल प्रदुषण, सागरया तापक्रम वृद्धि (ocean warming), व भिम्पू तुइगु समस्या (coral bleaching) या कारणं आः हलिमया यक्व भिम्पूत लोप जुइगु खतराय् लानावःगु दु। भिम्पूतयेस समुद्री तटयात तःच्वगु लःया लहर व आँधी निसें रक्षा यायेत तःधंगु भूमिका म्हिती। प्राणीशास्त्र व समुद्री जीवशास्त्रय् भिम्पूया अध्ययनं समुद्री इकोसिस्टमया उसाँय् थुइकेत तःधंगु महत्त्व तइ। == स्वयादिसँ == * [[नाइडेरिया]] * [[दुगःक्वँय् मदुपिं]] == लिधंसा == <references/> [[Category:जीवशास्त्र]] [[Category:प्राणी]] [[en:Coral]] 921tb7hafg9pdkuokodnd085icfso2n 1122143 1122142 2026-07-29T05:58:25Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Coral]] to [[भिम्पू]] 1122142 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''भिम्पू'''{{अनेश}} (Coral) वा '''कोरल''' धाःगु एन्थोजोआ (Anthozoa) पुचलय् लाःगु नाइडेरिया (Cnidaria) संघया जलचर [[दुगःक्वँय् मदुपिं]] (invertebrate) प्राणीतयेगु छगू मू पुचः खः। थ्व प्राणीत तःधंगु पुचलय् (colonies) छथासँ च्वनाः [[भिम्पूगुँ]] वा कोरल रिफ (coral reefs) दयेकेगु ज्या याइ। भिम्पूतयेगु मू विशेषता धइगु इपिं थःगु म्हयात रक्षा यायेत व आधार बीत क्याल्शियम कार्बोनेट (calcium carbonate) या छाःगु पिनेया ख्वला वा कङ्काल (exoskeleton) दयेकीगु ज्या ख। थ्व कङ्काल कालन्तरय् मुनाः समुद्र दुने तःधंगु लोंह थेंज्याःगु संरचना वा कोरल रिफय् हिलाःवनि। भिम्पूतयेगु पुचलय् पलिप (polyp) धइगु तसकं चिधंगु, नायुगु जीव दइ, गुमिगु म्हय् न्ह्यःने टेन्टाकल (tentacles) दयाच्वनि। थ्व टेन्टाकलतयेगु ग्वाहालिं भिम्पूतयेस लः दुनेया चिधंगु जीव व नसा (plankton) ज्वनाः नयेगु याइ। अधिकांश भिम्पूतयेके जुओक्सांथेली (zooxanthallae) धइगु सूक्ष्म रङ्गीन लःघाँय् बाय् नाहा (algae) नाप सहजीवी सम्बन्ध (symbiotic relationship) दइ। थ्व नाहातयेस जः संश्लेषण (photosynthesis) यानाः भिम्पूयात नसा व रङ्ग प्रदान याइ धाःसा भिम्पूं नाहायात संरक्षण बी। भिम्पूत मू कथं क्वाःगु, जः दूगु समुद्रय् म्हो जाः दुगु (shallow) लः दुने म्वायेगु याइ। थ्व प्राणीतयेगु संरचना व उद्विकास क्याम्ब्रियन काल स्वया न्ह्यः निसें जूगु खँ जीवाश्म वैज्ञानिकतयेस धाइ। भिम्पूगुँ वा कोरल रिफयात "समुद्रया उष्णकटिबंधीय गुं" (rainforests of the sea) नं धाइ, छाय्धाःसा थुकिय् २५ प्रतिशत स्वया अप्वः समुद्री जीवतयेगु बासस्थान दयेकी।<ref>Spalding, M.D., Ravilious, C. and Green, E.P. (2001). ''World Atlas of Coral Reefs''. University of California Press.</ref> भिम्पूयात नेपालभाषा व परम्पराय् बहुमूल्य रत्नया रूपय् नं कायेगु या। हलिमय् अस्ट्रेलियाया ग्रेट ब्यारियर रिफ (Great Barrier Reef) दक्लय् तःधंगु भिम्पूगुँ खः। ल प्रदुषण, सागरया तापक्रम वृद्धि (ocean warming), व भिम्पू तुइगु समस्या (coral bleaching) या कारणं आः हलिमया यक्व भिम्पूत लोप जुइगु खतराय् लानावःगु दु। भिम्पूतयेस समुद्री तटयात तःच्वगु लःया लहर व आँधी निसें रक्षा यायेत तःधंगु भूमिका म्हिती। प्राणीशास्त्र व समुद्री जीवशास्त्रय् भिम्पूया अध्ययनं समुद्री इकोसिस्टमया उसाँय् थुइकेत तःधंगु महत्त्व तइ। == स्वयादिसँ == * [[नाइडेरिया]] * [[दुगःक्वँय् मदुपिं]] == लिधंसा == <references/> [[Category:जीवशास्त्र]] [[Category:प्राणी]] [[en:Coral]] 921tb7hafg9pdkuokodnd085icfso2n 0 307427 1122144 2026-07-29T05:58:25Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Coral]] to [[भिम्पू]] 1122144 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[भिम्पू]] i8xi3a2fh5su4mlvi59yco85ou27a8v 0 307428 1122145 2026-07-29T06:09:59Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''वांगु लाःघाँय्''' (Green algae) धइगु क्लोरोफाइटा (Chlorophyta) व च्यारोफाइटा (Charophyta) विभाग (phylum/division) दुने लाःगु फोटोसिन्थेसिस यायेफूपिं जैविक जीवतयेगु छगू मू व तःधंगु पुचः खः। थ्व पुचलय् लाःपिं ज... 1122145 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''वांगु लाःघाँय्''' (Green algae) धइगु क्लोरोफाइटा (Chlorophyta) व च्यारोफाइटा (Charophyta) विभाग (phylum/division) दुने लाःगु फोटोसिन्थेसिस यायेफूपिं जैविक जीवतयेगु छगू मू व तःधंगु पुचः खः। थ्व पुचलय् लाःपिं जीवतयेके क्लोरोफिल 'ए' (chlorophyll a) व क्लोरोफिल 'बी' (chlorophyll b) धइगु वांगु रङ्गया रञ्जक पदार्थ (pigments) दयाच्वनि, गुकिं यानाः थ्व जीवतयेगु रङ्ग वांगु खनेदइ। वांगु लाःघाँयं सुर्द्यःया लः व कार्बन डाइअक्साइड छ्येलाः थःगु नसा थःहे दयेकेगु ज्या (photosynthesis) याइ। थ्व जीवतयेगु आन्तरिक कोषीय संरचना उच्च स्तरया सिमा व वनस्पती (land plants) नाप तसकं ज्व ला। थ्व पुचलय् छगू कोष जक दुपिं सूक्ष्म जीव (unicellular) निसें कयाः तःधंगु पुचलय् च्वंनिम्ह (colonial) व तः-कोषीय (multicellular) घाँय् थेंज्याःपिं जीव दुथ्याः। वांगु लाःघाँय् मू कथं यचुगु लः (freshwater) गथेकि पुखू, खुसि, व तालय् म्वाइ, तर छुं प्रजातित समुद्रया लः व प्याःगु/थचाःगु थासय् वा सिमाया ख्वलाय् नं म्वायेफु। थ्व जीवतयेगु कोशिकाया अंगः (cell wall) मुख्यतया सेलुलोजं (cellulose) दयेकातःगु दइ व थ्व जीवतयेसं थःगु अतिरिक्त ऊर्जायात स्टार्च (starch) या रूपय् मुंकाः तइ। वांगु लाःघाँय् वातावरणय् अक्सिजन उत्पादन यायेत व लः दुनेया इकोसिस्टमय् प्राथमिक उत्पादक (primary producer) या रूपय् तःधंगु भूमिका म्हिती। जलचर प्राणीत गथेकि न्या, व कितयेगु निंतिं वांगु लाःघाँय् छगू मू नसा खः। थ्व जीवतयेगु उत्पत्ति १ अर्ब दँ ति न्ह्यः जूगु खँ वैज्ञानिक शोधं क्यनि व थ्व हे जीव निसें पृथ्वीइ थलचरी वनस्पतीतयेगु उत्पत्ति जूगु धकाः कायेगु या।<ref>Leliaert, F., Smith, D. R., Moreau, H., & Herron, M. D. (2012). ''Into the green: a review of photosynthetic eukaryote evolution''. Critical Reviews in Plant Sciences, 31(1), 1-46.</ref> वांगु लाःघाँयतयेके अलैंगिक (asexual) व लैंगिक (sexual) निगुलिं प्रकारया प्रजनन क्षमता दयाच्वनि। छुं वांगु लाःघाँयतयेके फ्लेजेला (flagella) धइगु ब्व दयाच्वनि। आःया ईलय् बायोफ्युएल (biofuel), नसा-पूरक (food supplements), व लः पिचुकेगु प्रविधिइ वांगु लःघाँय् छ्यलेगु ज्याय् तःधंगु अनुसन्धान जुयाच्वंगु दु। लः दुने रसायनिक मल वा फोहोर अप्वयाः लाःघाँय् तःच्वंक ब्वइगु अवस्थायात एल्गल ब्लुम (algal bloom) धाइ, गुकिं लः दुनेया अक्सिजन म्हो यानाः जलचरतय्त हानि यायेफु। वनस्पतीशास्त्र व जीवशास्त्रय् वांगु लाःघाँया अध्ययनं वनस्पति उद्विकास (plant evolution) व ल-लकस तःधंगु महत्त्व तइ। == स्वयादिसँ == * [[वनस्पती]] * [[जीवशास्त्र]] == लिधंसा == <references/> [[Category:जीवशास्त्र]] [[Category:वनस्पति]] [[en:Green algae]] 13155au3oq2sl116lw5apqt8xbl7nlo 1122146 1122145 2026-07-29T06:10:10Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Green algae]] to [[वांगु लाःघाँय्]] 1122145 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''वांगु लाःघाँय्''' (Green algae) धइगु क्लोरोफाइटा (Chlorophyta) व च्यारोफाइटा (Charophyta) विभाग (phylum/division) दुने लाःगु फोटोसिन्थेसिस यायेफूपिं जैविक जीवतयेगु छगू मू व तःधंगु पुचः खः। थ्व पुचलय् लाःपिं जीवतयेके क्लोरोफिल 'ए' (chlorophyll a) व क्लोरोफिल 'बी' (chlorophyll b) धइगु वांगु रङ्गया रञ्जक पदार्थ (pigments) दयाच्वनि, गुकिं यानाः थ्व जीवतयेगु रङ्ग वांगु खनेदइ। वांगु लाःघाँयं सुर्द्यःया लः व कार्बन डाइअक्साइड छ्येलाः थःगु नसा थःहे दयेकेगु ज्या (photosynthesis) याइ। थ्व जीवतयेगु आन्तरिक कोषीय संरचना उच्च स्तरया सिमा व वनस्पती (land plants) नाप तसकं ज्व ला। थ्व पुचलय् छगू कोष जक दुपिं सूक्ष्म जीव (unicellular) निसें कयाः तःधंगु पुचलय् च्वंनिम्ह (colonial) व तः-कोषीय (multicellular) घाँय् थेंज्याःपिं जीव दुथ्याः। वांगु लाःघाँय् मू कथं यचुगु लः (freshwater) गथेकि पुखू, खुसि, व तालय् म्वाइ, तर छुं प्रजातित समुद्रया लः व प्याःगु/थचाःगु थासय् वा सिमाया ख्वलाय् नं म्वायेफु। थ्व जीवतयेगु कोशिकाया अंगः (cell wall) मुख्यतया सेलुलोजं (cellulose) दयेकातःगु दइ व थ्व जीवतयेसं थःगु अतिरिक्त ऊर्जायात स्टार्च (starch) या रूपय् मुंकाः तइ। वांगु लाःघाँय् वातावरणय् अक्सिजन उत्पादन यायेत व लः दुनेया इकोसिस्टमय् प्राथमिक उत्पादक (primary producer) या रूपय् तःधंगु भूमिका म्हिती। जलचर प्राणीत गथेकि न्या, व कितयेगु निंतिं वांगु लाःघाँय् छगू मू नसा खः। थ्व जीवतयेगु उत्पत्ति १ अर्ब दँ ति न्ह्यः जूगु खँ वैज्ञानिक शोधं क्यनि व थ्व हे जीव निसें पृथ्वीइ थलचरी वनस्पतीतयेगु उत्पत्ति जूगु धकाः कायेगु या।<ref>Leliaert, F., Smith, D. R., Moreau, H., & Herron, M. D. (2012). ''Into the green: a review of photosynthetic eukaryote evolution''. Critical Reviews in Plant Sciences, 31(1), 1-46.</ref> वांगु लाःघाँयतयेके अलैंगिक (asexual) व लैंगिक (sexual) निगुलिं प्रकारया प्रजनन क्षमता दयाच्वनि। छुं वांगु लाःघाँयतयेके फ्लेजेला (flagella) धइगु ब्व दयाच्वनि। आःया ईलय् बायोफ्युएल (biofuel), नसा-पूरक (food supplements), व लः पिचुकेगु प्रविधिइ वांगु लःघाँय् छ्यलेगु ज्याय् तःधंगु अनुसन्धान जुयाच्वंगु दु। लः दुने रसायनिक मल वा फोहोर अप्वयाः लाःघाँय् तःच्वंक ब्वइगु अवस्थायात एल्गल ब्लुम (algal bloom) धाइ, गुकिं लः दुनेया अक्सिजन म्हो यानाः जलचरतय्त हानि यायेफु। वनस्पतीशास्त्र व जीवशास्त्रय् वांगु लाःघाँया अध्ययनं वनस्पति उद्विकास (plant evolution) व ल-लकस तःधंगु महत्त्व तइ। == स्वयादिसँ == * [[वनस्पती]] * [[जीवशास्त्र]] == लिधंसा == <references/> [[Category:जीवशास्त्र]] [[Category:वनस्पति]] [[en:Green algae]] 13155au3oq2sl116lw5apqt8xbl7nlo 0 307429 1122147 2026-07-29T06:10:11Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Green algae]] to [[वांगु लाःघाँय्]] 1122147 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[वांगु लाःघाँय्]] mmo8sjm8bhp5sng1nzi6q76ulr4hy2f