Wikipedia newwiki https://new.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%82_%E0%A4%AA%E0%A5%8C MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter माध्यम विशेष खँलाबँला छ्येलेमि छ्येलेमि खँलाबँला विकिपिडिया विकिपिडिया खँलाबँला किपा किपा खँलाबँला मिडियाविकि मिडियाविकि खँलाबँला Template Template talk ग्वाहालि ग्वाहालि खँलाबँला पुचः पुचः खँलाबँला दबू दबू खँलाबँला TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 1540 1122257 1122202 2026-08-04T20:32:02Z CommonsDelinker 49 Removing [[:c:File:National_aquatic_marine_mammal_of_Pakistan.jpg|National_aquatic_marine_mammal_of_Pakistan.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Yann|Yann]] because: per [[:c:COM:NETCOPYVIO|]]. 1122257 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/पाकिस्तान}} {{Infobox Country or territory |native_name = {{lang|ur|اسلامی جمہوریۂ پاکستان}}<br/>''इस्लामी जुम्हुरिया पाकिस्तान'' |conventional_long_name = इस्लामिक गणतन्त्र पाकिस्तान |common_name = पाकिस्तान |image_flag = Flag of Pakistan.svg |image_coat = State emblem of Pakistan.svg |symbol_type = State Emblem |national_motto = ''Ittehad, Tanzim, Yaqeen-e-Muhkam'' ([[Urdu]])<br>("Unity, Discipline and Faith") |image_map = Pakistan (orthographic projection).svg |national_anthem = ''[[कयामी तराना]]'' |official_languages = [[उर्दू]], [[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]] |official_religion = [[मुस्मां धर्म]] |capital = [[इस्लामाबाद]] |latd=33|latm=40|latNS=N|longd=73|longm=10|longEW=E |government_type = [[अर्ध-राष्ट्रपतीय व्यवस्था]] |leader_title1 = [[President of Pakistan|President]] |leader_title2 = [[पाकिस्तानयागु प्रधानमन्त्रीतेगु धलः|प्रधानमन्त्री]] |leader_name1 = [[परवेज मुसरर्फ]] |leader_name2 = [[शौकत अजिज]] |largest_city = [[कराँची]] |area = 803,940 <!--excluding Azad Jammu and Kashmir (AJK) or Azad Kashmir, for short, and the Federally Administered Northern Areas (FANA)--> |areami² = 310,403 <!--excluding Azad Jammu and Kashmir (AJK) or Azad Kashmir, for short, and the Federally Administered Northern Areas (FANA)--> |area_rank = 36th |area_magnitude = |percent_water = 3.1 |population_estimate = 168,803,560<ref name="estimate"> [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pk.html Estimate from CIA World Factbook] </ref><!--excluding Azad Kashmir and the Federally Administered Northern Areas (FANA)--> |population_estimate_year = 2006 |population_estimate_rank = 6th |population_census = |population_census_year = |population_density = 206 |population_densitymi² = 534 |population_density_rank = 53rd |GDP_PPP_year = 2007 |GDP_PPP = $475.6 billion <!--Latest IMF figure--> |GDP_PPP_rank = 25th |GDP_PPP_per_capita = $3004.5 <!--Latest IMF figure--> |GDP_PPP_per_capita_rank = 125th |HDI_year = 2006 |HDI = 0.539 |HDI_rank = 134th |HDI_category = <font color="#ffcc00">medium</font> |sovereignty_type = [[Independence of Pakistan|Independence]] |sovereignty_note = from the [[United Kingdom]] |established_event1 = Abbasid Dynasty |established_event2 = [[Ghaznavid Empire]] |established_event3 = [[Muhammad of Ghor|Ghorid Kingdom]] |established_event4 = [[Delhi Sultanate]] |established_event5 = [[Mughal Empire]] |established_event6 = [[Durrani Empire]] |established_event7 = घोषित |established_event8 = गणतन्त्र |established_date1 = 711-962 |established_date2 = 962-1187 |established_date3 = 1187-1206 |established_date4 = 1210-1526 |established_date5 = 1526-1707 |established_date6 = 1747-1823 |established_date7 = [[अगस्ट १४]] [[1947]] |established_date8 = [[March 23]] [[1956]] |currency = [[Pakistani Rupee|Rupee]] (Rs.) |currency_code = PKR |time_zone = [[Pakistan Standard Time|PST]] |utc_offset = +5:00 |time_zone_DST = ''not observed'' |utc_offset_DST = +6:00 |cctld = [[.pk]] |calling_code = 92 |footnotes = }} '''पाकिस्तान''' [[दक्षिण एसिया]]या छगु [[देय्]] ख:। थ्व देय् यागु राजधानी [[इस्लामावाद]] ख:। थ्व देय्‌या पूर्वय् [[भारत]], उत्तरय् [[चीन]] व पश्चिमय् [[अफ्गानिस्तान]] व [[इरान]] व दक्षिणय् [[अरबी सागर]] ला। पाकिसतानया अर्थ "पाक" वा शुद्ध मनु च्वनिगु थाय्‌ ख। थ्व नां [[चौधरी रहिमत अली]] नं देकूगु ख। {| class="infobox borderless" |+ National symbols of Pakistan (Official) |- ! '''National animal''' | | [[Image:Markhor.jpg|50px]] |- ! '''National bird''' | | [[Image:Keklik.jpg|50px]] |- ! '''National tree''' | | [[Image:Pedrengo cedro nel parco Frizzoni.jpg|50px]] |- ! '''National flower''' | | [[Image:Jasminum officinale.JPG|50px]] |- ! '''National heritage animal''' | | [[Image:Snow Leopard 13.jpg|50px]] |- ! '''National heritage bird''' | | [[Image:Vándorsólyom.JPG|50px]] |- ! '''National aquatic marine mammal''' | | |- ! '''National reptile''' | | [[Image:Persiancrocodile.jpg|50px]] |- ! '''National amphibian''' | | [[Image:Bufo stomaticus04.jpg|50px]] |- ! '''National fruit''' | | [[Image:Chaunsa.JPG|50px]] |- ! '''National mosque''' | | [[Image:Shah Faisal Mosque (Islamabad, Pakistan).jpg |50px]] |- ! '''National mausoleum''' | | |- ! '''National river''' | | [[Image:Indus river from karakouram highway.jpg|50px]] |- ! '''National mountain''' | | [[Image:K2, Mount Godwin Austen, Chogori, Savage Mountain.jpg|50px]] |- |} ==इतिहास== सन् [[१९४७]]स्वया न्ह्यः आःया [[भारत]], पाकिस्तान व [[बंगलादेश]] बेलायतया उपनिवेश जुया च्वन। भारतया स्वतन्त्रता संग्राम बिले भारतया मुस्मातेसं थःगु निंतिं छगू मेगु हे देय्‌या मांग यात। थ्व आन्दोलनया नेतृत्व [[मुहम्मद अली जिन्नाह]]जुं याना दिल। थ्व कथं [[१४ अगस्ट]] [[१९४७]] खुनु पाकिस्तानया पलिस्था जुल। सीमाया विवादय् पाकिस्तान व भारतं निकः 1948य् व 1965य् कशमीरया मामिलाय् युद्ध यात। सन् १९४७य् पलिस्था जुइ धुंका सन् १९४८ तक्क पाकिस्तानय् यक्व समस्या वल। 1948य् मोहम्मद अली जिन्नाह मन्त। वय्‌कः धुंका पाकिस्तानया सत्ता लिआकत अली खानया ल्हातय् ला वन। सन् १९५१य् लिआकत अली खानयागु हत्या जुल। सन् 1951 निसें 1958 तक्क सरकारत वैगु वनिगु ज्या जुया च्वन। सन् 1956य् पाकिस्तान गणतन्त्र घोषित जुल।सन् १९५८य् पाकिस्तानय् मार्शल लः लागू जुल। सन् १९७१य् बंगलादेश पाकिस्तानं बाया न्हूगु देय्‌या कथं पलिस्था जुल। ==प्रशासन== पाकिसतानय् ४गु प्रान्त, २ केन्द्रिय इलाका व पाकिसतानी कशमीरया २गु भाग दु। ===प्रान्त=== *[[बलोचिस्तान प्रान्त]] *[[पञ्जाब प्रान्त]] *[[सरहद प्रान्त]] *[[सिन्ध प्रान्त]] ===केन्द्रिय इलाका=== *[[इस्लामाबाद]] * [[शुमाली इलाका जात]] ===पाकिस्तानी कशमीर=== *[[आजाद कशमीर]] *[[वफाकी कबाइली इलाका जात]] ==भूगोल== पाकिस्तान दक्षिण एसियाया पश्चिमी क्षेत्रया छगू देय्‌ ख। पाकिस्तानया दक्षिणी क्षेत्र मैदानी व उत्तरी क्षेत्र पहाडी दु। पाकिस्तानया दक्ले तःधंगु खुसि [[सिन्धु खुसि]] ख। थ्व खुसि पाकिस्तानया उत्तरं न्ह्यथना सरहद, पञ्जाब व सिन्ध जुया अरबी सागरय् थ्यनि। ==जनसंख्या== जनसंख्या कथं पाकिस्तान हलिमया ६गु तःधंगु देय्‌ ख। नापं थ्व देय्‌या जनसंख्या सिक्क याकनं अप्वया च्वंगु दु। । पाकिस्तानया ९५ प्रतिशत जनसंख्या मुस्मां दु। थुकिलि ६५प्रतिशत सुन्नी व ३० प्रतिशत सिहा मुस्मां दु। पाकिस्तानय् २ प्रतिशतति हिन्दू व १.५ प्रतिशत ख्रिस्टी धर्मावलम्बी दु। थ्व बाहेक थन पारसी, सिख, बौद्ध आदि धर्मावलम्बी नं दु। पाकिस्तानया राष्ट्रिय भाषा उर्दू ख। अथे जुसां ज्याकुथिलि आपालं अंग्रेजी भाषा नं छ्येलिगु यारते हैं। पाकिस्तानय् उच्च शिक्षा ब्वनिगु भाषा नं अंग्रेजी हे ख। थ्व निगु बाहेक थ्व देशय् पञ्जाबी, सराइकी, सिन्धी, गुजराती, बलोची, बराहवी, पशतो व हिन्द्को आदि भाषा नं छ्येलिगु या। पाकिसतानया मू जातिइ पञ्जाबी, सिन्धी, पठान, बलोची व [[मुहाजर]] ला। == भाषा == {|class="wikitable" |+ !भाषा!!बयान |- |[[उर्दू]]||राष्ट्रिय भाषा |- |[[अंग्रेजी]]||सरकारी भाषा |- |[[पञ्जाबी]]||45% |- |[[सिन्धी]]||15% |- |[[सराइकी]] (पञ्जाबी थें न्यागु भाषा)||10% |- |[[उरदू]]||8% |- |[[पशतो]]||12% |- |[[बलोची]]||4% |- |[[हिन्दको]], [[बराहवी]], [[बरशाशकी]], [[चतराली]] व मेमेगु भाषा||6% |} == मू नगर == पाकिस्तानया मू नगरय् [[कराची]], [[लाहौर]], [[सा हीवाल]], [[फ़ैसल आबाद]], [[मुलतान]], [[हैदर आबाद]], [[रावलपिण्डी]], [[पिशावर]], [[कोइटा]], [[डेरा इसमाईल ख़ान]], [[बहावल पुर]], [[सरगोधा]], [[झ॰ग]], [[सिखर]], [[डेरा ग़ाज़ी ख़ान]], [[सिआलकोट]], [[गुजरात]], [[गवादर]], [[चतराल]], [[सवात]], [[मरी]], [[शीख़ोपोरा]], [[गुजरांवाला]] आदि ला। ==यातायात== ===राजमार्ग=== पाकिस्तानया राजमार्ग थ्व कथं दु- {| {{table}} | align="center" style="background:#f0f0f0;"|नां | align="center" style="background:#f0f0f0;"|मेगु नां | align="center" style="background:#f0f0f0;"|हाकः | align="center" style="background:#f0f0f0;"|न्ह्यथनिगु थाय् | align="center" style="background:#f0f0f0;"|क्वचाइगु थाय् | align="center" style="background:#f0f0f0;"|लंय् लाःगु थाय्‌त |- | एन-5||क़ौमी शाहराह, जी टी रोड||1756 किलोमितर||कराची||पिशावर||हैदराबाद, सिखर, मुल्तान, लाहौर |- | एन-10||मकरान साहिली शाहराह||653 किलोमितर||कराची||गवादर||बेला, ओरमाड़ा, पुसनी |- | एन-15||मांसहरा-चलास रोड||240 किलोमितर||मांसहरा||चलास||बालाकोट, काग़ान, नारान, जलखड |- | एन-25||आर सी डी शाहराह||813 किलोमितर||कराची||चमन||बेला, ख़िज़दार, कलात, कोइटा |- | एन-35||शाहराह क़राक़ुरम||806 किलोमितर||हुस्न अबदाल||ख़ंजर अब||ऐबट आबाद, थाकोट, गिलगित |- | एन-40||||610 किलोमितर||कोइटा||तफ़्तान||नवकुंडी |- | एन-45||||193 किलोमितर||नौशहरा||चित्राल||देर |- | एन-50||||332 किलोमितर||कचलाक||डेरा इस्माईल ख़ान||झोब् |- | एन-55||इंडस हाई वे||1264 किलोमितर||कराची||पिशावर||दादू, लाड़काना, शिकारपुर, डेरा ग़ाज़ी ख़ान, कोहाट |- | एन-65||||385 किलोमितर||सिखर||सरयाब||सिबी |- | एन-70||||447 किलोमितर||क़िला सैफ़-उल्लाह||मुल्तान||लौरा लाई, डेरा ग़ाज़ी ख़ान |- | एन-75||मरी ऐक्सप्रैस वे||90 किलोमितर||ईस्लामाबाद||को हाला||मरी |- | एन-80||||144 किलोमितर||तरनोल||कोहाट|| |- | एन-85||||487 किलोमितर||होशाब||सोराब||पंजगोर |- | एन-90||||90 किलोमितर||ख़वाज़ा ख़ीला||बशाम||अलपोरी |- | एन-95||||135 किलोमितर||चकदरा||कालाम||मैंगोरा, ख़वाज़ा ख़ीला, मुदीन, बहरीन |- | ऐस-1||||167 किलोमितर||गिलगित||अस्कर दो|| |- | ऐस-2||||40 किलोमितर||को हाला||मुज़फ़्फ़र आबाद|| |- | ऐस-3||||55 किलोमितर||मुज़फ़्फ़र आबाद||चकोठी|| |- | ई-3||||100 किलोमितर||वज़ीर आबाद||पिंडी भट्टियां|| |- | ई-4||||184 किलोमितर||फैसलाबाद||ख़ानेवाल|| |- | ई-5||||100 किलोमितर||ख़ानेवाल||लोधरां|| |} ==स्वयादिसँ== *[[पाकिस्तानया नगरतेगु धलः]] *[[पाकिस्तानया जिल्लातेगु धलः]] *[[पाकिस्तानया प्रधानमन्त्रीतेगु धलः]] ==लिधंसा== {{reflist|}} {{देय्}} [[Category:देय्]] ohrth9ygp79ji8ledo8vupapeguua7k 0 1621 1122310 1076681 2026-08-05T05:31:01Z Eukesh 11 /* इतिहास */ 1122310 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/अर्जेन्तिना}} [[Image:Sol de Mayo-Bandera de Argentina.svg|100px|link=Sol de Mayo]] [[Image:Himno Nacional Argentino instrumental.ogg]] [[Image:Argentina (including claimed territories, orthographic projection).svg|frameless]] {{Infobox_Country| native_name = ''República Argentina'' | conventional_long_name = गणतन्त्र अर्जेन्टिना | common_name = अर्जेन्टिना | image_flag = Flag of Argentina.svg | image_coat =Coat_of_arms_of_Argentina.svg | symbol_type=Coat of arms | image_map = Argentina_orthographic.svg | national_motto = [[स्पेनी भाषा]]: ''En Unión y Libertad''<br>([[नेपालभाषा]]: "संयुक्त व स्वतन्त्र")| national_anthem = ''[[Argentine National Anthem|Himno Nacional Argentino]]'' | official_languages = [[स्पेनी भाषा]]| capital = [[बुएनोस आइरेस]] | latd=34|latm=20|latNS=S|longd=58|longm=30|longEW=W| largest_city = [[Buenos Aires]] | government_type= [[संघीय गणतन्त्र]] | leader_title1 = [[President of Argentina|President]]| leader_name1 = [[Néstor Kirchner]] (Vice President [[Daniel Scioli]])| area_rank = 8th | area_magnitude = 1_E12 | area=2,780,400¤| areami² = 1,073,514¤| <!-- Do not remove --> percent_water = 1.1 | population_estimate = 39,921,833| population_estimate_year = 2006 | population_estimate_rank = 32nd | population_census= 36,260,130| population_census_year= 2001| population_density = 14 | population_densitymi² = 36 | <!-- Do not remove --> population_density_rank= 195th| GDP_PPP_year=2006| GDP_PPP = US $548.754 billion<!--IMF-->| GDP_PPP_rank = 22nd | GDP_PPP_per_capita = US $13,813 | GDP_PPP_per_capita_rank = 50th | HDI_year = 2003 | HDI = 0.863 | HDI_rank = 34th | HDI_category = <font color="#009900">high</font> | sovereignty_type = [[स्वतन्त्रता]]| sovereignty_note = From [[Spain]] | established_event1 = [[May Revolution]] | established_event2 = [[Argentine Declaration of Independence|Declared]] | established_event3 = Recognized | established_date1 = [[25 May]] [[1810]] | established_date2 = [[9 July]] [[1816]] | established_date3 = [[1821]] (by [[पोर्चुगल|Portugal]]) | currency = [[Argentine peso|Peso]] | currency_code = ARS | time_zone= [[Time in Argentina|ART]] | utc_offset= -3 | time_zone_DST= ARST | utc_offset_DST= -3 | cctld= [[.ar]] | calling_code = 54 | footnotes = ¤ Argentina also has a [[Sovereignty of the Falkland Islands|territorial dispute]] with the [[बेलायत|United Kingdom]] over an additional 1,000,000 km² of [[Antarctica]], the [[Falkland Islands]] and [[South Georgia and the South Sandwich Islands]], for a total of 3,761,274 km² (1,452,236&nbsp;sq&nbsp;mi). }} '''अर्जेन्टिना''' दक्षिण अमेरिकाया निगुगु दकले तःधंगु देय् ख। थ्व देय् २३गु प्रान्त व १गु नगर बुएनोस आइरेसया संघीय रुप ख। थ्व हलिमया ८गु दकले तःधंगु देय् ख, नापं थ्व हलिमया दकले तःधंगु स्पेनी भाषी देय् नं ख। थ्व देय्या महादेशीय क्षेत्र एन्डेज पर्वतमालाया पूर्वय् व एट्लाण्टिक सागरया पश्चिमय् ला। थ्व देय्या सीमानाय् उत्तरय् पाराग्वे व बोलिभिया, उत्तरपूर्वय् ब्राजिल व उरुग्वे धाःसा चिली दक्षिण व पश्चिमय् ला। अर्जेन्टिनाया एन्टार्टिकाय् अधिकारया दावी सन् १९६१या एन्टार्टिका सन्धिं क्वचाल। थ्व देशं फकल्यान्द व दक्षिण जर्जिया व सेन्दविच टापू थःगु जूगु दावा धाःसा त्वतुगु मदु। थ्व टापूइ आइले बेलायतया शासन दु। ==इतिहास== अर्जेन्तिनाया इतिहास मनू लहनाया प्रारम्भिक काल निसें न्ह्यथन, गन द्वलंद्व दँ न्ह्यः निसें थीथी आदिवासी पुचःत च्वनाच्वंगु दु। स्पेनिश उपनिवेशवादीत थ्यने स्वया न्ह्यः थन थीथी बहुसांस्कृतिक आदिवासी जनजातित च्वनाच्वंगु ख। उत्तर-पश्चिम ख्यलय् इन्का साम्राज्यया प्रत्यक्ष प्रभाव दुगु खःसा दक्षिणया पम्पास व पाटागोनिया ख्यलय् शिकार याना म्वाःपिं फिरन्ते आदिवासी जातित च्वनाच्वन। थ्व क्षेत्रय् शिकार यायेगु ज्याय् अभ्यस्त पुचःतेगु थःगु हे सामाजिक पहः दुगु ख। झिंखुगु शताब्दीया सुरुवातय् युरोपेली अन्वेषकत थ्व भूभागय् थ्यनेगु क्रम सुरु जुल। सन् १५३६य् पेड्रो दे मेन्डोझां बुएनोस आयर्स नगरया न्हापांगु पलिस्था यानादीगु ख, यद्यपि स्थानीय आदिवासीतयेगु प्रतिरोधया कारणं थ्व नगर लिपा हाकनं पुनस्थापित यायेमाल। स्पेनिश साम्राज्यं थ्व विशाल क्षेत्रयात संगठित याना भाइसरोयल्टी अफ द रियो दे ला प्लाटा (Viceroyalty of the Río de la Plata) या रूपय् औपनिवेशिक शासन सञ्चालन यात। थ्व ईलय् बुएनोस आयर्स छगू मू व्यापारिक बन्दरगाहया रूपय् विकसित जुल। झिंच्यागु शताब्दीया अन्त्य व झिंगुगु शताब्दीया सुरुवातय् फ्रान्सया नेपोलियन बोनापार्टं स्पेनय् आक्रमण याये नापं औपनिवेशिक सत्ता कमजोर जुल। थुकिया प्रत्यक्ष प्रभावं दक्षिण अमेरिकाय् उपनिवेशवाद विरुद्ध स्वतन्त्रताया तीव्र भावना ब्वलन। सन् १८१० मे २५ खुनु बुएनोस आयर्सय् ऐतिहासिक मे क्रान्ति (May Revolution) जुल, गुकिं स्पेनिश भाइसरोययात सत्तां लिकाना छ्वल व स्वायत्त स्थानीय सरकार स्थापना यात। थ्व घटनां अर्जेन्तिनाया स्वतन्त्रता संग्रामया जग दयेकल। सन् १८१६ जुलाई ९ खुनु तुकुमान नगरय् मुंगु महाधिवेशनं औपचारिक रूपं अर्जेन्तिनाया स्वतन्त्रता घोषणा यात। स्वतन्त्रता प्राप्त जूगु छुं दशक तक देशय् आन्तरिक अस्थिरता, गृहयुद्ध, व राजनीतिक मतभेद दया हे च्वन। सङ्घीयतावादी (Federalists) व केन्द्रीकृतवादी (Unitarians) दथुइ राष्ट्रया भावी स्वरूपयात कयाः तःधंगु सैन्य व वैचारिक द्वन्द्व जुल। थ्व द्वन्द्वं देशया आर्थिक व सामाजिक विकासयात छुं ई तक प्रभावित यात। सन् १८८० निसें १९३० तकया ईयात अर्जेन्तिनाया इतिहासय् आर्थिक विकासया स्वर्ण युगया रूपय् काइ। थ्व ईलय् युरोप निसें, विशेषयाना इटाली व स्पेन निसें, लखौं लखः च्वनामि/प्रबासीत अर्जेन्तिनाय् च्वँ वल। आधुनिक कृषि, रेलमार्ग, व वैदेशिक व्यापारया तीव्र विकासं अर्जेन्तिनायात हलिमया दकलय् तःमि देय्तेगु दथुइ छगू दयेकल। थ्व ईलय् राष्ट्रिय संविधान व आधुनिक राज्य प्रणाली सुदृढ जुल। नीगु शताब्दीया मध्यय् हुआन डोमिन्गो पेरोन (Juan Domingo Perón) या राजनीतिक उदय जुल, गुकिं अर्जेन्तिनाया इतिहासयात छगू न्हुगु मोड बिल। पेरोनवाद (Peronism) नं श्रमिक वर्गया अधिकार, सामाजिक न्याय, व राष्ट्रिय उद्योगयात प्राथमिकता बिल। थ्व विचारधारां अर्जेन्तिनाया राजनीति व मजदूर आन्दोलनय् दकलय् तःधंगु छाप त्वतल। पेरोनया शासनकाल व लिपाया ईलय् राजनीतिक ध्रुवीकरण अप्वया वन। सन् १९७६ निसें १९८३ तक अर्जेन्तिनाय् क्रूर सैन्य तानाशाही (Military Junta) या शासन जुल। थ्व ईयात इतिहासय् "डर्टी वार" (Dirty War) धकाः म्हसीकिगु या, गन द्वलंद्वः राजनीतिक कार्यकर्ता, छात्र, व नागरिकत गायब जुल। सैन्य शासनं मानव अधिकारया गम्भीर उल्लङ्घन यात गुकिं अन्तर्राष्ट्रिय स्तरय् तःधंगु विरोध जुल। सन् १९८२य् अर्जेन्तिनाया सैन्य सरकारं संयुक्त अधिराज्य (UK) या नियन्त्रणय् च्वंगु फकल्याण्ड द्वीप युद्ध (Falklands War) यात। थ्व युद्धय् अर्जेन्तिनाया पराजय धुंका सैन्य शासन पूर्ण रूपं ध्वस्त जुल व लोकतन्त्र पुनर्स्थापित जुल। सन् १९८३ निसें अर्जेन्तिनाय् छझ्वः आवधिक निर्वाचन जुया लोकतान्त्रिक सरकार सञ्चालन जुयाच्वंगु दु। <ref>Lewis, Paul H. Guerrillas and Generals: The Dirty War in Argentina. Praeger, 2001.</ref> ==भूगोल== ==अर्थतन्त्र== ==राजनीति== {{Commons|Argentina}} [[पुचः:दे]] [[पुचः:देय्]] 333urzntys71baag1o528zn94qe1gqp 1122311 1122310 2026-08-05T05:34:17Z Eukesh 11 /* भूगोल */ 1122311 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/अर्जेन्तिना}} [[Image:Sol de Mayo-Bandera de Argentina.svg|100px|link=Sol de Mayo]] [[Image:Himno Nacional Argentino instrumental.ogg]] [[Image:Argentina (including claimed territories, orthographic projection).svg|frameless]] {{Infobox_Country| native_name = ''República Argentina'' | conventional_long_name = गणतन्त्र अर्जेन्टिना | common_name = अर्जेन्टिना | image_flag = Flag of Argentina.svg | image_coat =Coat_of_arms_of_Argentina.svg | symbol_type=Coat of arms | image_map = Argentina_orthographic.svg | national_motto = [[स्पेनी भाषा]]: ''En Unión y Libertad''<br>([[नेपालभाषा]]: "संयुक्त व स्वतन्त्र")| national_anthem = ''[[Argentine National Anthem|Himno Nacional Argentino]]'' | official_languages = [[स्पेनी भाषा]]| capital = [[बुएनोस आइरेस]] | latd=34|latm=20|latNS=S|longd=58|longm=30|longEW=W| largest_city = [[Buenos Aires]] | government_type= [[संघीय गणतन्त्र]] | leader_title1 = [[President of Argentina|President]]| leader_name1 = [[Néstor Kirchner]] (Vice President [[Daniel Scioli]])| area_rank = 8th | area_magnitude = 1_E12 | area=2,780,400¤| areami² = 1,073,514¤| <!-- Do not remove --> percent_water = 1.1 | population_estimate = 39,921,833| population_estimate_year = 2006 | population_estimate_rank = 32nd | population_census= 36,260,130| population_census_year= 2001| population_density = 14 | population_densitymi² = 36 | <!-- Do not remove --> population_density_rank= 195th| GDP_PPP_year=2006| GDP_PPP = US $548.754 billion<!--IMF-->| GDP_PPP_rank = 22nd | GDP_PPP_per_capita = US $13,813 | GDP_PPP_per_capita_rank = 50th | HDI_year = 2003 | HDI = 0.863 | HDI_rank = 34th | HDI_category = <font color="#009900">high</font> | sovereignty_type = [[स्वतन्त्रता]]| sovereignty_note = From [[Spain]] | established_event1 = [[May Revolution]] | established_event2 = [[Argentine Declaration of Independence|Declared]] | established_event3 = Recognized | established_date1 = [[25 May]] [[1810]] | established_date2 = [[9 July]] [[1816]] | established_date3 = [[1821]] (by [[पोर्चुगल|Portugal]]) | currency = [[Argentine peso|Peso]] | currency_code = ARS | time_zone= [[Time in Argentina|ART]] | utc_offset= -3 | time_zone_DST= ARST | utc_offset_DST= -3 | cctld= [[.ar]] | calling_code = 54 | footnotes = ¤ Argentina also has a [[Sovereignty of the Falkland Islands|territorial dispute]] with the [[बेलायत|United Kingdom]] over an additional 1,000,000 km² of [[Antarctica]], the [[Falkland Islands]] and [[South Georgia and the South Sandwich Islands]], for a total of 3,761,274 km² (1,452,236&nbsp;sq&nbsp;mi). }} '''अर्जेन्टिना''' दक्षिण अमेरिकाया निगुगु दकले तःधंगु देय् ख। थ्व देय् २३गु प्रान्त व १गु नगर बुएनोस आइरेसया संघीय रुप ख। थ्व हलिमया ८गु दकले तःधंगु देय् ख, नापं थ्व हलिमया दकले तःधंगु स्पेनी भाषी देय् नं ख। थ्व देय्या महादेशीय क्षेत्र एन्डेज पर्वतमालाया पूर्वय् व एट्लाण्टिक सागरया पश्चिमय् ला। थ्व देय्या सीमानाय् उत्तरय् पाराग्वे व बोलिभिया, उत्तरपूर्वय् ब्राजिल व उरुग्वे धाःसा चिली दक्षिण व पश्चिमय् ला। अर्जेन्टिनाया एन्टार्टिकाय् अधिकारया दावी सन् १९६१या एन्टार्टिका सन्धिं क्वचाल। थ्व देशं फकल्यान्द व दक्षिण जर्जिया व सेन्दविच टापू थःगु जूगु दावा धाःसा त्वतुगु मदु। थ्व टापूइ आइले बेलायतया शासन दु। ==इतिहास== अर्जेन्तिनाया इतिहास मनू लहनाया प्रारम्भिक काल निसें न्ह्यथन, गन द्वलंद्व दँ न्ह्यः निसें थीथी आदिवासी पुचःत च्वनाच्वंगु दु। स्पेनिश उपनिवेशवादीत थ्यने स्वया न्ह्यः थन थीथी बहुसांस्कृतिक आदिवासी जनजातित च्वनाच्वंगु ख। उत्तर-पश्चिम ख्यलय् इन्का साम्राज्यया प्रत्यक्ष प्रभाव दुगु खःसा दक्षिणया पम्पास व पाटागोनिया ख्यलय् शिकार याना म्वाःपिं फिरन्ते आदिवासी जातित च्वनाच्वन। थ्व क्षेत्रय् शिकार यायेगु ज्याय् अभ्यस्त पुचःतेगु थःगु हे सामाजिक पहः दुगु ख। झिंखुगु शताब्दीया सुरुवातय् युरोपेली अन्वेषकत थ्व भूभागय् थ्यनेगु क्रम सुरु जुल। सन् १५३६य् पेड्रो दे मेन्डोझां बुएनोस आयर्स नगरया न्हापांगु पलिस्था यानादीगु ख, यद्यपि स्थानीय आदिवासीतयेगु प्रतिरोधया कारणं थ्व नगर लिपा हाकनं पुनस्थापित यायेमाल। स्पेनिश साम्राज्यं थ्व विशाल क्षेत्रयात संगठित याना भाइसरोयल्टी अफ द रियो दे ला प्लाटा (Viceroyalty of the Río de la Plata) या रूपय् औपनिवेशिक शासन सञ्चालन यात। थ्व ईलय् बुएनोस आयर्स छगू मू व्यापारिक बन्दरगाहया रूपय् विकसित जुल। झिंच्यागु शताब्दीया अन्त्य व झिंगुगु शताब्दीया सुरुवातय् फ्रान्सया नेपोलियन बोनापार्टं स्पेनय् आक्रमण याये नापं औपनिवेशिक सत्ता कमजोर जुल। थुकिया प्रत्यक्ष प्रभावं दक्षिण अमेरिकाय् उपनिवेशवाद विरुद्ध स्वतन्त्रताया तीव्र भावना ब्वलन। सन् १८१० मे २५ खुनु बुएनोस आयर्सय् ऐतिहासिक मे क्रान्ति (May Revolution) जुल, गुकिं स्पेनिश भाइसरोययात सत्तां लिकाना छ्वल व स्वायत्त स्थानीय सरकार स्थापना यात। थ्व घटनां अर्जेन्तिनाया स्वतन्त्रता संग्रामया जग दयेकल। सन् १८१६ जुलाई ९ खुनु तुकुमान नगरय् मुंगु महाधिवेशनं औपचारिक रूपं अर्जेन्तिनाया स्वतन्त्रता घोषणा यात। स्वतन्त्रता प्राप्त जूगु छुं दशक तक देशय् आन्तरिक अस्थिरता, गृहयुद्ध, व राजनीतिक मतभेद दया हे च्वन। सङ्घीयतावादी (Federalists) व केन्द्रीकृतवादी (Unitarians) दथुइ राष्ट्रया भावी स्वरूपयात कयाः तःधंगु सैन्य व वैचारिक द्वन्द्व जुल। थ्व द्वन्द्वं देशया आर्थिक व सामाजिक विकासयात छुं ई तक प्रभावित यात। सन् १८८० निसें १९३० तकया ईयात अर्जेन्तिनाया इतिहासय् आर्थिक विकासया स्वर्ण युगया रूपय् काइ। थ्व ईलय् युरोप निसें, विशेषयाना इटाली व स्पेन निसें, लखौं लखः च्वनामि/प्रबासीत अर्जेन्तिनाय् च्वँ वल। आधुनिक कृषि, रेलमार्ग, व वैदेशिक व्यापारया तीव्र विकासं अर्जेन्तिनायात हलिमया दकलय् तःमि देय्तेगु दथुइ छगू दयेकल। थ्व ईलय् राष्ट्रिय संविधान व आधुनिक राज्य प्रणाली सुदृढ जुल। नीगु शताब्दीया मध्यय् हुआन डोमिन्गो पेरोन (Juan Domingo Perón) या राजनीतिक उदय जुल, गुकिं अर्जेन्तिनाया इतिहासयात छगू न्हुगु मोड बिल। पेरोनवाद (Peronism) नं श्रमिक वर्गया अधिकार, सामाजिक न्याय, व राष्ट्रिय उद्योगयात प्राथमिकता बिल। थ्व विचारधारां अर्जेन्तिनाया राजनीति व मजदूर आन्दोलनय् दकलय् तःधंगु छाप त्वतल। पेरोनया शासनकाल व लिपाया ईलय् राजनीतिक ध्रुवीकरण अप्वया वन। सन् १९७६ निसें १९८३ तक अर्जेन्तिनाय् क्रूर सैन्य तानाशाही (Military Junta) या शासन जुल। थ्व ईयात इतिहासय् "डर्टी वार" (Dirty War) धकाः म्हसीकिगु या, गन द्वलंद्वः राजनीतिक कार्यकर्ता, छात्र, व नागरिकत गायब जुल। सैन्य शासनं मानव अधिकारया गम्भीर उल्लङ्घन यात गुकिं अन्तर्राष्ट्रिय स्तरय् तःधंगु विरोध जुल। सन् १९८२य् अर्जेन्तिनाया सैन्य सरकारं संयुक्त अधिराज्य (UK) या नियन्त्रणय् च्वंगु फकल्याण्ड द्वीप युद्ध (Falklands War) यात। थ्व युद्धय् अर्जेन्तिनाया पराजय धुंका सैन्य शासन पूर्ण रूपं ध्वस्त जुल व लोकतन्त्र पुनर्स्थापित जुल। सन् १९८३ निसें अर्जेन्तिनाय् छझ्वः आवधिक निर्वाचन जुया लोकतान्त्रिक सरकार सञ्चालन जुयाच्वंगु दु। <ref>Lewis, Paul H. Guerrillas and Generals: The Dirty War in Argentina. Praeger, 2001.</ref> ==भूगोल== {| class="wikitable sortable" |+ अर्जेन्तिनाया मू प्रान्त व तथ्याङ्क |- ! प्रान्त !! राजधानी !! क्षेत्रफल (वर्ग किमी) !! मनूल्या (अनुमानित) !! मू आर्थिक ख्यः |- | बुएनोस आयर्स प्रान्त || ला प्लाता || ३,०७,५७१ || १,७५,००,००० || बुँज्या/कृषि, उद्योग, बन्दरगाह |- | कोर्दोबा || कोर्दोबा || १,६५,३२१ || ३९,००,००० || शिक्षा, प्रविधि, बुँज्या/कृषि |- | सान्ता फे || सान्ता फे || १,३३,००७ || ३५,००,००० || व्यापार, बुँज्या/कृषि, उद्योग |- | मेन्डोजा || मेन्डोजा || १,४८,८२७ || २०,००,००० || वाइन उत्पादन, पर्यटन |- | तुकुमान || सान मिगेल दे तुकुमान || २२,५२४ || १७,००,००० || चीनी, सिसाबुसा |- | रियो नेग्रो || विएद्मा || २,०३,०१३ || ७,५०,००० || पाटागोनिया चाहिला/पर्यटन |- | साल्ता || साल्ता || १,५५,४८८ || १४,००,००० || खानी, चाहिला/पर्यटन, बुँज्या/कृषि |- | मिसिओनेस || पोसादास || २९,८०१ || १२,५०,००० || वन, चाहिला/पर्यटन |- | सुबुत (Chubut) || रसन || २,२४,६८६ || ६,००,००० || ऊर्जा, चाहिला/पर्यटन, भ्याचा लहिना |- | तिएरा डेल फुएगो || उशुआइया || २१,२६३ || १,८०,००० || मत्स्यपालन, चाहिला/पर्यटन, उद्योग |} ==अर्थतन्त्र== ==राजनीति== {{Commons|Argentina}} [[पुचः:दे]] [[पुचः:देय्]] 0a0dc52p3pyl6hy5510fp4t7geoz858 1122312 1122311 2026-08-05T05:43:41Z Eukesh 11 /* भूगोल */ 1122312 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/अर्जेन्तिना}} [[Image:Sol de Mayo-Bandera de Argentina.svg|100px|link=Sol de Mayo]] [[Image:Himno Nacional Argentino instrumental.ogg]] [[Image:Argentina (including claimed territories, orthographic projection).svg|frameless]] {{Infobox_Country| native_name = ''República Argentina'' | conventional_long_name = गणतन्त्र अर्जेन्टिना | common_name = अर्जेन्टिना | image_flag = Flag of Argentina.svg | image_coat =Coat_of_arms_of_Argentina.svg | symbol_type=Coat of arms | image_map = Argentina_orthographic.svg | national_motto = [[स्पेनी भाषा]]: ''En Unión y Libertad''<br>([[नेपालभाषा]]: "संयुक्त व स्वतन्त्र")| national_anthem = ''[[Argentine National Anthem|Himno Nacional Argentino]]'' | official_languages = [[स्पेनी भाषा]]| capital = [[बुएनोस आइरेस]] | latd=34|latm=20|latNS=S|longd=58|longm=30|longEW=W| largest_city = [[Buenos Aires]] | government_type= [[संघीय गणतन्त्र]] | leader_title1 = [[President of Argentina|President]]| leader_name1 = [[Néstor Kirchner]] (Vice President [[Daniel Scioli]])| area_rank = 8th | area_magnitude = 1_E12 | area=2,780,400¤| areami² = 1,073,514¤| <!-- Do not remove --> percent_water = 1.1 | population_estimate = 39,921,833| population_estimate_year = 2006 | population_estimate_rank = 32nd | population_census= 36,260,130| population_census_year= 2001| population_density = 14 | population_densitymi² = 36 | <!-- Do not remove --> population_density_rank= 195th| GDP_PPP_year=2006| GDP_PPP = US $548.754 billion<!--IMF-->| GDP_PPP_rank = 22nd | GDP_PPP_per_capita = US $13,813 | GDP_PPP_per_capita_rank = 50th | HDI_year = 2003 | HDI = 0.863 | HDI_rank = 34th | HDI_category = <font color="#009900">high</font> | sovereignty_type = [[स्वतन्त्रता]]| sovereignty_note = From [[Spain]] | established_event1 = [[May Revolution]] | established_event2 = [[Argentine Declaration of Independence|Declared]] | established_event3 = Recognized | established_date1 = [[25 May]] [[1810]] | established_date2 = [[9 July]] [[1816]] | established_date3 = [[1821]] (by [[पोर्चुगल|Portugal]]) | currency = [[Argentine peso|Peso]] | currency_code = ARS | time_zone= [[Time in Argentina|ART]] | utc_offset= -3 | time_zone_DST= ARST | utc_offset_DST= -3 | cctld= [[.ar]] | calling_code = 54 | footnotes = ¤ Argentina also has a [[Sovereignty of the Falkland Islands|territorial dispute]] with the [[बेलायत|United Kingdom]] over an additional 1,000,000 km² of [[Antarctica]], the [[Falkland Islands]] and [[South Georgia and the South Sandwich Islands]], for a total of 3,761,274 km² (1,452,236&nbsp;sq&nbsp;mi). }} '''अर्जेन्टिना''' दक्षिण अमेरिकाया निगुगु दकले तःधंगु देय् ख। थ्व देय् २३गु प्रान्त व १गु नगर बुएनोस आइरेसया संघीय रुप ख। थ्व हलिमया ८गु दकले तःधंगु देय् ख, नापं थ्व हलिमया दकले तःधंगु स्पेनी भाषी देय् नं ख। थ्व देय्या महादेशीय क्षेत्र एन्डेज पर्वतमालाया पूर्वय् व एट्लाण्टिक सागरया पश्चिमय् ला। थ्व देय्या सीमानाय् उत्तरय् पाराग्वे व बोलिभिया, उत्तरपूर्वय् ब्राजिल व उरुग्वे धाःसा चिली दक्षिण व पश्चिमय् ला। अर्जेन्टिनाया एन्टार्टिकाय् अधिकारया दावी सन् १९६१या एन्टार्टिका सन्धिं क्वचाल। थ्व देशं फकल्यान्द व दक्षिण जर्जिया व सेन्दविच टापू थःगु जूगु दावा धाःसा त्वतुगु मदु। थ्व टापूइ आइले बेलायतया शासन दु। ==इतिहास== अर्जेन्तिनाया इतिहास मनू लहनाया प्रारम्भिक काल निसें न्ह्यथन, गन द्वलंद्व दँ न्ह्यः निसें थीथी आदिवासी पुचःत च्वनाच्वंगु दु। स्पेनिश उपनिवेशवादीत थ्यने स्वया न्ह्यः थन थीथी बहुसांस्कृतिक आदिवासी जनजातित च्वनाच्वंगु ख। उत्तर-पश्चिम ख्यलय् इन्का साम्राज्यया प्रत्यक्ष प्रभाव दुगु खःसा दक्षिणया पम्पास व पाटागोनिया ख्यलय् शिकार याना म्वाःपिं फिरन्ते आदिवासी जातित च्वनाच्वन। थ्व क्षेत्रय् शिकार यायेगु ज्याय् अभ्यस्त पुचःतेगु थःगु हे सामाजिक पहः दुगु ख। झिंखुगु शताब्दीया सुरुवातय् युरोपेली अन्वेषकत थ्व भूभागय् थ्यनेगु क्रम सुरु जुल। सन् १५३६य् पेड्रो दे मेन्डोझां बुएनोस आयर्स नगरया न्हापांगु पलिस्था यानादीगु ख, यद्यपि स्थानीय आदिवासीतयेगु प्रतिरोधया कारणं थ्व नगर लिपा हाकनं पुनस्थापित यायेमाल। स्पेनिश साम्राज्यं थ्व विशाल क्षेत्रयात संगठित याना भाइसरोयल्टी अफ द रियो दे ला प्लाटा (Viceroyalty of the Río de la Plata) या रूपय् औपनिवेशिक शासन सञ्चालन यात। थ्व ईलय् बुएनोस आयर्स छगू मू व्यापारिक बन्दरगाहया रूपय् विकसित जुल। झिंच्यागु शताब्दीया अन्त्य व झिंगुगु शताब्दीया सुरुवातय् फ्रान्सया नेपोलियन बोनापार्टं स्पेनय् आक्रमण याये नापं औपनिवेशिक सत्ता कमजोर जुल। थुकिया प्रत्यक्ष प्रभावं दक्षिण अमेरिकाय् उपनिवेशवाद विरुद्ध स्वतन्त्रताया तीव्र भावना ब्वलन। सन् १८१० मे २५ खुनु बुएनोस आयर्सय् ऐतिहासिक मे क्रान्ति (May Revolution) जुल, गुकिं स्पेनिश भाइसरोययात सत्तां लिकाना छ्वल व स्वायत्त स्थानीय सरकार स्थापना यात। थ्व घटनां अर्जेन्तिनाया स्वतन्त्रता संग्रामया जग दयेकल। सन् १८१६ जुलाई ९ खुनु तुकुमान नगरय् मुंगु महाधिवेशनं औपचारिक रूपं अर्जेन्तिनाया स्वतन्त्रता घोषणा यात। स्वतन्त्रता प्राप्त जूगु छुं दशक तक देशय् आन्तरिक अस्थिरता, गृहयुद्ध, व राजनीतिक मतभेद दया हे च्वन। सङ्घीयतावादी (Federalists) व केन्द्रीकृतवादी (Unitarians) दथुइ राष्ट्रया भावी स्वरूपयात कयाः तःधंगु सैन्य व वैचारिक द्वन्द्व जुल। थ्व द्वन्द्वं देशया आर्थिक व सामाजिक विकासयात छुं ई तक प्रभावित यात। सन् १८८० निसें १९३० तकया ईयात अर्जेन्तिनाया इतिहासय् आर्थिक विकासया स्वर्ण युगया रूपय् काइ। थ्व ईलय् युरोप निसें, विशेषयाना इटाली व स्पेन निसें, लखौं लखः च्वनामि/प्रबासीत अर्जेन्तिनाय् च्वँ वल। आधुनिक कृषि, रेलमार्ग, व वैदेशिक व्यापारया तीव्र विकासं अर्जेन्तिनायात हलिमया दकलय् तःमि देय्तेगु दथुइ छगू दयेकल। थ्व ईलय् राष्ट्रिय संविधान व आधुनिक राज्य प्रणाली सुदृढ जुल। नीगु शताब्दीया मध्यय् हुआन डोमिन्गो पेरोन (Juan Domingo Perón) या राजनीतिक उदय जुल, गुकिं अर्जेन्तिनाया इतिहासयात छगू न्हुगु मोड बिल। पेरोनवाद (Peronism) नं श्रमिक वर्गया अधिकार, सामाजिक न्याय, व राष्ट्रिय उद्योगयात प्राथमिकता बिल। थ्व विचारधारां अर्जेन्तिनाया राजनीति व मजदूर आन्दोलनय् दकलय् तःधंगु छाप त्वतल। पेरोनया शासनकाल व लिपाया ईलय् राजनीतिक ध्रुवीकरण अप्वया वन। सन् १९७६ निसें १९८३ तक अर्जेन्तिनाय् क्रूर सैन्य तानाशाही (Military Junta) या शासन जुल। थ्व ईयात इतिहासय् "डर्टी वार" (Dirty War) धकाः म्हसीकिगु या, गन द्वलंद्वः राजनीतिक कार्यकर्ता, छात्र, व नागरिकत गायब जुल। सैन्य शासनं मानव अधिकारया गम्भीर उल्लङ्घन यात गुकिं अन्तर्राष्ट्रिय स्तरय् तःधंगु विरोध जुल। सन् १९८२य् अर्जेन्तिनाया सैन्य सरकारं संयुक्त अधिराज्य (UK) या नियन्त्रणय् च्वंगु फकल्याण्ड द्वीप युद्ध (Falklands War) यात। थ्व युद्धय् अर्जेन्तिनाया पराजय धुंका सैन्य शासन पूर्ण रूपं ध्वस्त जुल व लोकतन्त्र पुनर्स्थापित जुल। सन् १९८३ निसें अर्जेन्तिनाय् छझ्वः आवधिक निर्वाचन जुया लोकतान्त्रिक सरकार सञ्चालन जुयाच्वंगु दु। <ref>Lewis, Paul H. Guerrillas and Generals: The Dirty War in Argentina. Praeger, 2001.</ref> ==भूगोल== अर्जेन्तिनाया भूगोल अत्यधिक विविधतापूर्ण दु, गुकिं थ्व देय्यात प्राकृतिक, वातावरणीय, व भू-आकृतिक रूपं अद्वितीय दयेकी। थ्व देय्या कुल क्षेत्रफल २७,८०,४०० वर्ग किलोमीटर दु, गुकिं थुकियात दक्षिण महाद्वीपया दकले तःधंगु राष्ट्रत मध्ये छगू दयेकी। थुकिया पूर्वय् एटलान्टिक महासागरया विस्तृत समुद्री तट दु धाःसा पश्चिमय् एण्डिज च्वकाझ्वलं जाःगु च्वकात दु। थ्व भौगोलिक स्थितिं देय्यात थीथी वातावरणीय तंत्रय् विभाजित याइ। देय्या पश्चिम सीमाय् लाःगु एण्डिज च्वकाझ्वः (Andes Mountains) हलिमया दकलय् ताःहाकःगु च्वापुगुं झ्वः ख। थ्व च्वापुगुं झ्वलय् लाःगु एकोनकागुवा (Aconcagua) च्वका दक्षिण अमेरिका व पश्चिमी गोलार्धया दकलय् तःजाःगु च्वका ख। थुकिया जाः ६,९६१ मिटर दु व थ्व हलिंन्यंक च्वका गइपिंनिगु मू आकर्षण ख। थ्व च्वका लागाय् च्वापुखुसि, ख्वाउँगु स्वनिगः, व बहुमूल्य खनिज भण्डार दु। देय्या मध्य व पूर्वी भागय् "पम्पास" (Pampas) धइगु तःधंगु, चकंगु व उपजाऊ ख्यः दु। पम्पास ख्यः अर्जेन्तिनाया बुंज्या व पशु लहिनाया मू आर्थिक दुगःक्वँय् ख। थ्व उपजाऊ ख्यलय् छ्वः, कःनि, सोयाबिन, व मेमेगु नसा तःधंगु मात्राय् बुइगु या। नापं, थ्व ख्यः पेपांचू लहिना व ला उत्पादनया निंतिं हलिंन्यंक नांजाः। दक्षिण भागय् "पाटागोनिया" (Patagonia) ख्यः ला, गुगु गंगु/सुक्खा पठार, च्वापुखुसि, व विशाल तालतयेसं जाःगु छगू पठारी भूभाग ख। थ्व क्षेत्रय् च्वंगु पेरिटो मोरेनो च्वापुखुसि (Perito Moreno Glacier) हलिमया म्हो जक तःधं जुयाच्वंगु च्वापुखुसिइ छगू खः, गुगु छगू मू चाहिला थाय् ख। पाटागोनिया लागा थःगु तःच्वःगु फय् व विशिष्ट वन्यजन्तुया निंतिं नांजाः। उत्तरी भागय् "ग्रान चाको" (Gran Chaco) व "मिसिओनेस" (Misiones) या उष्णकटिबंधीय व उप-उष्णकटिबंधीय गुं दु। इगुआझु झ्वाला (Iguazu Falls) ब्राजिल व अर्जेन्तिनाया सीमाय् लाःगु छगू भव्य व विशाल प्राकृतिक झ्वाला ख, गुगु युनेस्को हलिं सम्पदा धलखय् सूचीकृत दु। थ्व क्षेत्रय् जैविक विविधता तःधंगु मात्राय् खनेदु। अर्जेन्तिनाया जलवायु उत्तरी क्षेत्रय् उपउष्णकटिबंधीय (subtropical) निसें कया दक्षिणय् ध्रुवीय (polar) जलवायु तक दयाच्वंगु दु। पम्पास ख्यलय् समशीतोष्ण जलवायु दु गन प्यंगु मौसमया स्पष्ट अनुभव जुइ, धाःसा पाटागोनियाय् ख्वाउँगु, सुखा, व फय् दूगु मौसम जुइ। थ्व भौगोलिक व जलवायु विविधताया कारणं थन थीथी कथंया दुर्लभ वनस्पति व जीवजन्तुत सुरक्षित रूपं दयाच्वंगु दु। <ref>Clapperton, Chalmers. Quaternary Geology and Geomorphology of South America. Elsevier, 1993.</ref> {| class="wikitable sortable" |+ अर्जेन्तिनाया मू प्रान्त व तथ्याङ्क |- ! प्रान्त !! राजधानी !! क्षेत्रफल (वर्ग किमी) !! मनूल्या (अनुमानित) !! मू आर्थिक ख्यः |- | बुएनोस आयर्स प्रान्त || ला प्लाता || ३,०७,५७१ || १,७५,००,००० || बुँज्या/कृषि, उद्योग, बन्दरगाह |- | कोर्दोबा || कोर्दोबा || १,६५,३२१ || ३९,००,००० || शिक्षा, प्रविधि, बुँज्या/कृषि |- | सान्ता फे || सान्ता फे || १,३३,००७ || ३५,००,००० || व्यापार, बुँज्या/कृषि, उद्योग |- | मेन्डोजा || मेन्डोजा || १,४८,८२७ || २०,००,००० || वाइन उत्पादन, पर्यटन |- | तुकुमान || सान मिगेल दे तुकुमान || २२,५२४ || १७,००,००० || चीनी, सिसाबुसा |- | रियो नेग्रो || विएद्मा || २,०३,०१३ || ७,५०,००० || पाटागोनिया चाहिला/पर्यटन |- | साल्ता || साल्ता || १,५५,४८८ || १४,००,००० || खानी, चाहिला/पर्यटन, बुँज्या/कृषि |- | मिसिओनेस || पोसादास || २९,८०१ || १२,५०,००० || वन, चाहिला/पर्यटन |- | सुबुत (Chubut) || रसन || २,२४,६८६ || ६,००,००० || ऊर्जा, चाहिला/पर्यटन, भ्याचा लहिना |- | तिएरा डेल फुएगो || उशुआइया || २१,२६३ || १,८०,००० || मत्स्यपालन, चाहिला/पर्यटन, उद्योग |} ==अर्थतन्त्र== ==राजनीति== {{Commons|Argentina}} [[पुचः:दे]] [[पुचः:देय्]] dngp4sb42ge7aozfvubn8sedh4athk2 0 1652 1122306 1076642 2026-08-05T05:20:13Z Eukesh 11 1122306 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵}} {{Infobox Continent |image = [[किपा:South_America_(orthographic_projection).svg|200px]] |area = १,७८,४०,००० किमी^२ |population = ३८,२०,००,००० |density = २१.४ प्रति किमी^२ |demonym = [[दक्षिण अमरीका|दक्षिण अमरीकी]], [[अमेरिका|अमेरिकन]] |countries = १२ |list_countries = दक्षिण अमेरिकी देय्‌तेगु धलः |dependencies = ३ |languages = [[दक्षिण अमेरिकाया भाषा|भाषातेगु धलः]] |time = [[UTC-2]] निसें [[UTC-5]] |cities = {{Collapsible list | title = {{voidd}} | frame_style = border: none; padding: 0; | list_style = display: none; | 1 = [[साओ पाउलो]] | 2 = [[ब्युनस आयरेस]] | 3 = [[रियो दि ज्यानेरियो]] | 4 = [[बोगोटा]] | 5 = [[लिमा]] | 6 = [[सेण्टियागो]] | 7 = [[काराकास]] }} }} '''दक्षिण अमेरिका''' ([[स्पेनी भाषा]]: ''América del Sur''; [[पोर्चुगिज]]: ''América do Sul'') [[उत्तर अमरीका]]या दक्षिण पूर्वय् स्थित [[पश्चिमी गोलार्द्ध]]या छगू [[महाद्वीप]] ख:।<ref>"[http://www.bartleby.com/65/st/SthAmer.html दक्षिण अमरीका]. ''[http://www.bartleby.com/65/ कोलम्बिया विश्वकोष]'', षष्टम संस्करण २००१-६ [[न्यू यर्क]], कोलम्बिया युनिभर्सिटी प्रेस": "fourth largest continent ..., the southern of the two continents of the Western Hemisphere."</ref> दक्षिण अमेरिका उत्तरय् १३^० उत्तरी [[अक्षांश]] (ग्यालिनस अन्तरीप) निसें दक्षिणय् ५६^० दक्षिणी अक्षांश (हर्न अन्तरीप) तक्क व पूर्वय् ३५^० पश्चिमी [[देशान्तर]] (रेशिको अन्तरीप) निसें पश्चिमय् ८१^० पश्चिमी देशान्तर (पारिना अन्तरीप) तक्क विस्तृत दु।<ref>{{cite book |last=तिवारी |first=विजय शंकर |title= आलोक भू-दर्शन |year=जुलाई २००४ |publisher=निर्मल प्रकाशन |location=कोलकाता |id= |page=६६ |accessday= १९|accessmonth= जुलाई|accessyear= २००९}}</ref> थ्व महादेशया उत्तरय् [[क्यारिबियन सागर]] व [[पनामा नहर]], पूर्व व उत्तर-पूर्वय् [[आन्ध्र महासागर]], पश्चिमय् [[प्रशान्त महासागर]] व दक्षिणय् [[अण्टार्कटिक महासागर]] ला।<ref name="तिवारी जुलाई २००४ ५८-८१">{{cite book |last=तिवारी |first=अर्चना |title= भूगोल परिचय |year=जुलाई २००४ |publisher=भारती सदन |location=कोलकाता |id= |page=५८-८१ |accessday= १९|accessmonth= जुलाई|accessyear= २००९}}</ref> [[भूमध्य रेखा]] थ्व महादेशया उत्तरी भागं व [[मकर रेखा]] मध्यं वनि। थुकिया कारणं थ्व महादेशया अधिकांश भाग [[उष्ण कटिबन्ध]]य् ला। दक्षिण अमेरिकाया उत्तर निसें दक्षिण तक्कया हाकः लगभग ७,२०० किलोमीटर व पश्चिम निसें पूर्व ब्या ५,१२० किलोमीटर दु। हलिमया थ्व प्यंगु दक्ले तःधंगु महादेश ख। थ्व महादेश‌ आकार कथं [[भारत]] स्वया ६ गुनाति तःधं। [[पनामा नहर|पनापा नहरं]] थुकियात [[पनामा नहर]]य् [[उत्तर अमरीका]] [[महादेश]] स्वया अलग याइ तर [[पनामा]] देशयात आधिकारिक कथं धाःसा [[उत्तर अमरीका]]य् कायेगु या।<ref>[http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm#americas "अमेरिकाज्"] ''स्ट्याण्डर्ड कण्ट्री एण्ड एरिया कोड्स क्लासिफिकेशन (M49)'', [[संयुक्त राष्ट्र]] तथ्याङ्क विभाग</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20080303233306/http://atlas.nrcan.gc.ca/site/english/maps/reference/international/north_america/referencemap_image_view "उत्तर अमेरिका"] ''[[क्यानाडाया एटलस''</ref><ref>[http://www.nationalgeographic.com/xpeditions/atlas/index.html?Parent=nameri&Rootmap=&Mode=d&SubMode=w उत्तर अमेरिकाया एटलस] नेशनल ज्योग्राफिक</ref> ३२,००० किलोमीटर हाकः समुद्रतट दूगु थ्व महादेशया समुद्री तट सीधा दु, तटय् द्वीप, प्रायद्वीप व खाडीत म्हो जु गुकिलिं याना बांलाःगु बन्दरगाहया अभाव दु। खनिज व प्राकृतिक सम्पदाय् तःम्हि थ्व महाद्वीप उष्ण व आद्र जलवायु, गुं, पठार, जङ्गल व मरुभूमिया उपस्थितिया कारणं यक्व विकसित मजुनि। थन हलिमया दक्ले ताःहाकगु च्वापुगुं-श्रेणी [[एण्डिज पर्वतमाला]] व दक्ले तःज्जागु थासय् १२ला हे ति जुया च्वनिगु [[टिटिकाका पुखु]] नं दु। भूमध्यरेखाया नापं [[पेरू]] देशय् [[चिम्बोरेजो]] व [[कोटोप्याक्सी]] नामक हलिमया दक्ले तःज्जाःगु ज्वालामुखी गुं दु। थ्व समुद्र सतह स्वया लगभग ६,०९६ मिटर च्वे ला। [[अमेजन खुसि]], [[ओरीनिको]], [[रियो दि ला प्लाता]] थनया मू खुसि ख। दक्षिण अमेरिकाया मेमेगु खुसिइ [[ब्राजिल]]या साओ फ्रान्सिस्को, [[कोलम्बिया]]या म्यागडालेना व [[अर्जेन्टिना]]या रायो कोलोरेडो ला। थ्व महाद्वीपय् [[ब्राजिल]], [[अर्जेण्टिना]], [[चिली]], [[उरुग्वे]], [[पाराग्वे]], [[बोलिभिया]], [[पेरू]], [[इक्वेडोर]], [[कोलम्बिया]], [[भेनेजुएला]], [[गायना]] (ब्रिटिश, डच, फ्रेञ्च) आदि देश ला। == इतिहास == [[किपा:Machu Picchu.jpg|thumb|right|[[माचु पिचु]]य् [[इङ्का सभ्यता]]या अवशेष]] [[किपा:Bariloche- Argentina2.jpg|thumb|right|]] दक्षिण अमेरिका, मध्य अमेरिका, मेक्सिको, वेस्ट इण्डिज व क्यारिबियन देशतेत छपं याना ल्याटिन अमेरिका धाइ। [[ल्याटिन]] प्राचीन रोमवासीतेगु भाषा ख। अधिकांश भारतीय भाषाया विकास [[संस्कृत]] भाषां जूथें यक्व युरोपीय रोमान्स भाषा दसु [[स्पेनी]], [[पोर्चुगिज]], [[फ्रेञ्च]] व [[इटालियन]] भाषातेगु विकास ल्याटिनं जूगु ख। थ्व भाषा ल्हाइगु थाय्‌तेत ल्याटिन धाइ। १६गु शताब्दीइ [[पोर्चुगल]] व [[स्पेन|स्पेनं]] ल्याटिन भाषी मनुत थन च्वं वल । लिपा थ्व थाय्‌या मू भाषा थ्व हे भाषा जूवन व थ्व थाय्‌यात ल्याटिन अमेरिका धका म्हसीकल। पेरूया केन्द्रीय पहाडय् यक्व लख दँ न्ह्यः मनु वःगु धैगु विश्वास दु। थन यक्व संस्कृतितेगु विकास जुल। दक्षिण अमेरिकाया दक्ले मू सभ्यताय् [[इङ्का सभ्यता]] छगू ख गुकिया क्षेत्र पेरू, इक्वेडर, बोलिभिया, अर्जेण्टिना व चिलीया उत्तरी भाग ला। १५गु शताब्दीया अन्तय् थ्व चरमोत्कर्षय् थ्यन। इङ्का सभ्यताय् शासकयात इङ्का धाइ व इमिगु आदर याइगु चलन दयाच्वन। थ्व सभ्यता थःगु यातायात, सञ्चार व डाक व्यवस्थाया निंतिं नांजा। माचु पिचु मू नगर ख गुकिया पुरातात्विक अवशेष थौं नं खनेदु। [[सूर्द्य]]यात थनया सर्वोच्च द्यया रुपय् कायेगु व मेमेपिं देवी देवतातेगु नं पूजा यायेगु चलन दयाच्वन। थनया देगले स्वर्णपत्र अलङ्कृत याना तयेगु चलन दु। शिल्पकला व [[शल्य चिकित्सा]]य् थ्व सभ्यता थःगु समकालीन सभ्यता स्वया उन्नत जु। == भूगोल == [[किपा:South America satellite orthographic.jpg|thumb|right|दक्षिण अमेरिकाया भौतिक स्वरूप]] धरातलीय स्वरूपया अन्तरया दृष्टिं दक्षिण अमेरिका महाद्वीप विशेष महत्त्वपूर्ण जु। पश्चिमय् तटया समानान्तर [[एण्डिज कार्डिलेरा]] पर्वत शृंखला उत्तर निसें दक्षिण तक्क थ्यं <ref>{{cite book |last=मामोरिया |first=चतुर्भुज |title= भौगोलिक चिन्तन एवं तीन दक्षिणी महाद्वीप |year=नवंबर २००८ |publisher=साहित्य भवन |location=आगरा |id= |page=१५४|accessday= ८|accessmonth= दिसंबर|accessyear= २००९}}</ref>। थ्व पर्वतश्रृङ्खला [[उत्तरी अमेरिका]]या [[रकी पर्वत]]या दक्षिणी सिलसिला ख। ७,२०० किलोमिटर हाकःया थ्व श्रृङ्खला [[हिमालय]] धुंका हलिमया दक्ले तज्जाःगु [[पर्वत शृंखला]] ख। थुकिलि यक्व तज्जागु पर्वत श्रेणी , [[पठार]], व [[ज्वालामुखी च्वका]] ला। हलिमया दक्ले तज्जाःगु ज्वालामुखी पर्वत [[कोटोपैक्सी]] (५,९७० मीटर) थ्व भागय् ला। थ्व पर्वतमालाया दक्ले तज्जाःगु च्वका अकाकागुआयात (६,९६९ मीटर) न्ह्याबिलें च्वापुं भुनातै। एण्डीजय् साधारणतः निगु श्रेणि दु गुकिया दथुइ मध्य बोलविया व पेरूया पठार व फ्रेश वाटर पुखु [[टिटिकाका]] ला। थ्व महाद्वीपय् मुख्य स्वंगु पठारी भाग दु। गायनाया पठार, ब्राजिलया पठार व पेटागोनियाया पठार। गायनाया पठारी भाग ओरीनीको व अमेजन खुसिया मुहानया दथुइ ला। थ्व पठार ९०० निसें १,८०० मिटर जाःय् जल विभाजकया ज्या याइ। त्रिभुजाकार ब्राजिलया पठार दक्षिण अमेरिकाया मध्यवर्ती भागय् [[एट्लाण्टिक महासागर]]या तटय् उत्तर-पूर्वय् केपरागं प्रारम्भ जुया दक्षिणय् रियो ग्रेडो डी सुल तक्क विस्तृत जु। कठोर [[पर्वत#वलित पर्वत|वलित]] चट्टानं निर्मित जूगुलिं अप्व क्षय मजु। पेटागोनियाया पठार अर्जेन्टिनाय् लिमये खुसिं दक्षिणी अमेरिकाया अन्तिम छोर तक्क थ्यं। ३०० निसें ९०० मिटर जाःया थ्व पठार पश्चिमय् एण्डीज पर्वतमाला निसें पूर्वय् वेदिकायुक्त ढालया रूपय् एटलान्टिक महासागर तक्क विस्तृत दु।<ref name="तिवारी जुलाई २००४ ५८-८१"/> पश्चिमी गुं व पूर्वी पठारतयेगु दथुइ उत्तर निसें दक्षिण तक्क सकल महाद्वीपया हाकःय् छगू तःधंगु ख्यः दु। थ्व ख्यःया सकल क्षेत्रफल दक्षिण अमेरिकाया क्षेत्रफलया करिब बच्छि दु। थुकिया उत्तरी भागयात लानोज धाइ। ओरीनिको खुसिं निर्मित लानोज भेनेज़ुएला व कोलम्बियाय् ला। ख्यःया दथुइ अमेजन खुसिया बेसिन ला। थुकियात ब्राजिलमितयेसं सेल्वाज धाइ। थ्व खुसि प्रदेश उत्तरय् गायनाया पठार, पश्चिमय् एण्डिज पर्वत व दक्षिणय् ब्राजिलया पठारं घेरे जुयाच्वंगु दु। अमेजन व थ्व खुसिया सहायक २०० खुसिइ न्ह्याबिलें खुसिबाहा वैगुलिं थ्व त्रिभुजाकार खुसिया तःधंगु लागा दलदल जुयाच्वनि व थन यातायातया विकास जुइमफु। पराना, पराग्वे व युरुग्वे खुसित जाना पम्पास क्षेत्र दयेकी। थुकियात लाप्लाटाया बेसिन नं धाइगुया। मध्य दक्षिणया थ्व उपजाऊ ख्यः आर्थिक दृष्टिं सिक्क महत्त्वपूर्ण जु। थुकिया औसत जा १८५ मिटर स्वया म्हो जु व अर्जेन्टीना, उरूग्वे, पराग्वे व छुं अंशय् दक्षिण ब्राजील व दक्षिण बोलिभियाय् तक्क थ्यं। दकले दक्षिण भागय् पेटागोनियाया मरुस्थल ला। एण्डीज पर्वत माला व प्रशान्त महासागरया दथुइ निम्न भूमिया अत्यन्त संकरी तटीय पट्टी दु। लगभग १०० किलोमीटक ब्याया थ्व पट्टी दक्षिणी अमेरिकाया पश्चिमी तट नापं उत्तर निसें दक्षिण तक्क थ्यं। पूर्वी तटीय प्रदेश अपेक्षाकृत अप्व तब्या। थुकिया ब्या १५० निसें २०० किलोमीटर दु। थुकिलि चिचिधंगु यक्व बाहादूगु खुसित बाहावै थन्यागु खुसितयेसं देल्ता मदेकु। == देय्‌ == थ्व महादेशया देय्‌ थ्व कथं दु- *[[अर्जेन्टिना]] *[[बोलिभिया]] *[[ब्राजिल]] *[[चिली]] *[[कोलम्बिया]] *[[ईक्वेडोर]] *[[पाराग्वे]] *[[पेरु]] *[[उरुग्वे]] *[[भेनेजुएला]] *[[गायना]] *[[सुरिनाम]] *[[फ्रेन्च गायना]] == स्वयादिसँ == * [[महादेश]] == लिधंसा == {{लिधंसा}} {{Commonscat|South America}} [[पुचः:भूगोल]] [[पुचः:देय्]] 2o6og1dq3b8almtzrhyzffwz3q2t2x9 0 2985 1122288 1077584 2026-08-05T03:25:53Z Eukesh 11 1122288 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂}} [[Image:"Spinal disease and spinal curvature ..." Wellcome L0063636.jpg|thumb]] [[Image:201405 spinal.png|thumb]] [[Image:A. von Haller, 'Arteriae medullae spinalis anteriores' Wellcome L0021145.jpg|thumb]] {{दुगःक्वँय्}} मनुया [[दुगः]]यात भुनातःगु क्वँय्‌यात दुगः क्वँय् धाइ। {{नेशको}} थ्व क्वँय्‌तयेगु पुचलं मनुया म्हयात धस्वायेत ग्वहालि बी। थ्व एक्जियल क्वँय् पुचःया छपुचः क्वँय् ख। ==भाग== * सर्भाइकल (एटलास · एक्सिस) ७गु भर्तेब्रा *थोर्‍यासिक १२गु भर्तेब्रा * लम्बर ५गु भर्तेब्रा * स्याक्रम ५गु भर्तेब्रा * कक्सिक्स् ३-५ भर्तेब्रा ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} ==स्वयादिसँ== * [[मनुया कवं]] {{मनुयागु कवं व्यवस्था}} [[Category:एनाटोमी]] [[पुचः:क्वँय्]] 16fpvbz28e0lbo09exnull9kld2rq98 0 6152 1122299 1098902 2026-08-05T05:07:40Z Eukesh 11 1122299 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐩𑐷𑐣𑐵𑐎𑑂𑐲𑐷 𑐡𑐾𑐐𑑅}} [[Image:Mariage of Shiva and Parvati (Meenakshi) witnessed by Vishnu, Meenakshi Temple, Madurai (2) (36857653813).jpg|thumb|Sculpture depicting the [[Meenakshi Tirukalyanam]]]] [[Image:Madurai Meenakshi Temple painting.JPG|thumb|Temple wall painting depicting its founding legend]] [[किपा:Madurai meenakshi temple.jpg|right|thumb|280px|मीनाक्षी देगः]] '''मीनाक्षी देगः''' [[चेन्नई]] स्वया थ्यं-मथ्यं ४६० किलोमीटर तापाक्क दुगु [[मदुरै]]य् अवस्थित दु। थ्व देगःयागु देकेज्या पांडिया जुजुतेसं यागु खः। थ्व देगःयागु मू खापा पूर्वय् स्वः। थ्व देगले देवी मीनाक्षी व सुन्दरेश्वर शिवजी द्ययु मूत्तितः प्रतिष्टित याना तगु दु। == स्वया दिसं == * [[वृहदेश्वर देगः]] * [[कामाख्या देगः]] * [[नवग्रह देगः]] * [[देगः]] {{Commonscat|Madurai Meenakshi temple}} sawt5bh0mgcrxsfpupffiuagfi5pipz 0 203830 1122259 1122068 2026-08-05T02:42:45Z Eukesh 11 /* सञ्चार */ 1122259 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/नेवाः तजिलजिनाप स्वापू दूगु जाःथाय् तेगु धलः}} {{नेपाललिपि|𑐣𑐾𑐰𑐵𑑅 𑐟𑐖𑐶𑐮𑐖𑐶𑐣𑐵𑐥 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐥𑐹 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐖𑐵𑑅𑐠𑐵𑐫𑑂 𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐢𑐮𑑅}} नेवाः तजिलजिनाप स्वापू दूगु जाःथाय् तेगु '''पूमवंगु''' धलः। ==तजिलजिया तत्त्व== ===सकल/साधारण तजिलजि=== * [https://jwajalapa.com/ ज्वजलपा फुति कम] नेवाः तजिलजिया सम्भवतः दकलय् न्हापांगु जाःथाय् * [https://www.nepalmandal.com/ नेपालमण्डल फुति कम] नेपालमन्दःया तजिलजिया खँय् दूगु दकलय् पुलांगु जाःथासय् छगू * [https://jheeguinformation.com/ झीगु इन्फरमेसन] नेवाः तजिलजिया थीथी पक्ष दसु: भाषा, साहित्य, संस्कृति, लिपि, सफू आदि दूगु जाःथाय् * [https://bampijhyala.com/category/dolakha-nepal-bhasa द्वाल्खा नेपालभाषा व नेवाः तजिलजिया जाःथाय् ]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ===भाषा=== ==== नेपालभाषा==== * [https://www.nepalbhasa.org/ नेपालभाषा फुति अर्ग]: नेपालभाषाया खँग्वः, खँत्वाः मुनातःगु जाःथाय् व [https://apps.apple.com/us/app/nepalbhasa/id6451118187 ऍप] * [https://web.archive.org/web/20240907235626/https://ngmcp.fdm.uni-hamburg.de/mediawiki/index.php/Category:Manuscripts_written_in_Newari_language नेपाल-जर्मन क्यातालगिङ्ग प्रोजेक्तया नेपालभाषाया पाण्डुलिपिया धलः][https://www-archiv.fdm.uni-hamburg.de/ngmcp/index.html न्हूगु जाःथाय्] * [https://dhamma.digital/books_language/nepal-bhasa/ धम्म दिजितल] नेपालभासय् च्वयातःगु बुद्ध धर्मया थीथी सफूतेगु जाःथाय् * [https://web.archive.org/web/20250517033705/https://www.newari.net/lex_index.php नेपालभाषा लेक्सिकन] * व्याकरण ** [https://archive.org/details/NepalbhashaVyakaranaSunderKrishnaJoshi नेपालभाषा व्याकरण] ** [https://archive.org/details/subodh-nepal-bhasa-1951 सुबोध नेपालभाषा व्याकरण] * भाय् सयेकेगु/अध्ययन ** [https://www.nepal-lipi.com/nepalbhasa-lessons/ नेपाललिपि जाःथासय् नेपालभाषाया अंग्रेजीइ पाठ] ** [https://ryi.org/courses/wlan-101-nepal-bhasa-i नेपालभाषा १ राङ्गजुङ्ग येशे] * मालेज्या/रिसर्च/शोधपत्र ** [https://ryi.org/courses/wlan-101-nepal-bhasa-i द जर्नी अफ नेपालभाषा] ** [https://escholarship.org/content/qt7sj287fz/qt7sj287fz_noSplash_bfabf5762f717d065c6ca082b746c0de.pdf?t=pfpm3z अ ग्रामर अफ दोलखा नेवार] ** [https://conservancy.umn.edu/server/api/core/bitstreams/f955359f-c785-46e8-838f-4fd55b28172a/content क्लउजल कम्प्लिमेन्तेसन इन नेपालभाषा] ** [https://lib.icimod.org/records/83myh-b9c15 नेवारी ल्याङ्गवेज एन्द लिङ्ग्विस्तिक्स: अ कन्स्पेक्तस] ====धार्मिक भाषा (संस्कृत, पालि)==== * पालि: [https://tipitaka.org/ तिपिटक] बुद्ध धर्मया पालि भासय् च्वयातःगु मू सफू तिपिटकया जाःथाय् * संस्कृत [https://www.dsbcproject.org/ संगणकीकृतं बौद्धसंस्कृतत्रिपिटकम्] बज्रयान बुद्ध धर्मया संस्कृत भासय् च्वयातःगु मू सफू तिपिटकया जाःथाय् ====नेपाललिपि==== * [https://www.nepal-lipi.com/ नेपाललिपि] नेपाललिपिइ दूगु हलिंया न्हापांगु जाःथाय् * [https://www.hamroschool.com/category/nepalbhasa/ हाम्रोस्कूल] नेपाललिपिइ बुखँ दूगु जाःथाय् * लिपिहिला ** [https://www.aksharamukha.com/converter अक्षरमुखा] नेपाललिपिं देवनागरी, देवनागरीं नेपाललिपि निसें थीथी हलिंया लिपिइ नेपाललिपि हिलेछिंगु जाःथाय् । नेपाललिपिइ जक केन्द्रित जूगु मखुसां थ्व जाः-ज्याभलं नेपाललिपियात मेमेगु लिपिनाप हिलेत व स्वापू दयेकेत ग्वहालि याइ। ===नेपालसम्बत=== * [https://apps.apple.com/us/app/nepal-sambat/id1588617745 नेपालसम्बत एपल ऍप स्तोरय्] ===सञ्चार=== * बुखँ ** [https://nepalbhasapatrika.com/ नेपालभाषा पत्रिका] नेपालभाषाया दकले पुलांगु पत्रिकाय् छगू ** [https://nepalbhasatimes.com/ नेपालभाषा टाइम्स] नेपालभाषा टाइम्सया जाःथाय् ** [https://www.newaonlinenews.com/ नेवाः अनलाइन न्युज]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} नेपालभाषाया अनलाइन पत्रिका ** [https://www.lahananews.com/ लहना न्युज] नेपालभाषाया अनलाइन पत्रिका ** [https://subhaypost.com/category/newakhya/ सुभाय् पोष्ट] ** [https://web.archive.org/web/20250416121127/https://newanews.com/ नेवाः न्यूज] ** [https://elohanprakashan.com.np/?page_id=405 इलोहं प्रकाशन] ** [https://www.hamroschool.com/category/nepalbhasa/ हाम्रोस्कूल] ** [https://hyaunniva.onlinenepa.com/ ह्याउँनिभा न्युजपोर्टल] ** [https://web.archive.org/web/20250416121127/https://newanews.com/ नेवाःन्युज] * सूचं ** [https://jheeguinformation.com/ झीगु इन्फरमेसन] नेवाः तजिलजिया थीथी पक्ष दसु: भाषा, साहित्य, संस्कृति, लिपि, सफू आदि दूगु जाःथाय् * रेदियो ** [https://www.newafm.com.np/ नेवाः एफएम] * पदकास्त ** [https://podcasts.apple.com/us/podcast/nepalbhasa-online/id1501552270 नेपालभाषा अनलाइन] ** [https://www.youtube.com/@nabinshakyapodcast नबिन शाक्य पोदकास्त] ** [https://www.ajisproducts.org/podcast अजिज् पदकास्त] ===धर्म=== * धार्मिक नियम व विधान ** [https://tipitaka.org/ तिपिटक] बुद्ध धर्मया पालि भासय् च्वयातःगु मू सफू तिपिटकया जाःथाय् ** [https://www.dsbcproject.org/ संगणकीकृतं बौद्धसंस्कृतत्रिपिटकम्] बज्रयान बुद्ध धर्मया संस्कृत भासय् च्वयातःगु मू सफू तिपिटकया जाःथाय् * नखः व पर्व * चुडाकर्म (इहिपा, कय्‌तापुजा, जंक्व, इहि, बाह्रा, आदि) ===संगठन=== * थीथी नेवाः थाय्नाप स्वापू दूगु जाःथाय् ** [[बेलायत]]: [https://pasapuchahguthi.org/ पासापुचः गुथि युके] ** [[अमेरिका]]: [https://worldnewahusa.org/ वर्ल्द नेवाः अर्गेनाइजेसन युएसए] संयुक्त राज्य अमेरिकाया नेवाः पुचः ** [[अस्त्रेलिया]]: [https://guthiaustralia.org/ गुथि अस्त्रेलिया] * संगठन (दसु गुथि) ** [https://www.itumbaha.org/ इतुंबहाःया जाःथाय्] ** [https://deydaboo.org/ नेवाः देय् दबू] नेवाःतेगु संगठन ** [https://www.newapatrakar.org.np/ नेवाः पत्रकार राष्ट्रिय दबू] नेपाःया नेवाः पत्रकारतेगु दबू ** [https://newsnepa.com/category/%e0%a4%a8%e0%a5%87%e0%a4%aa%e0%a4%be%e0%a4%b2%e0%a4%ad%e0%a4%be%e0%a4%b7%e0%a4%be/ न्युजनेपाः] न्युज नेपाःया नेपालभाषाया जाःथाय् ** [https://chyalabula.com.np/ छ्यलाबुला] नेवा: (स्यनेकुथि) प्रशिक्षण केन्द्र व छ्यलाबुला ज्यासःया जाःथाय्। नेपालभाषा, नेपाललिपि, तजिलजि व मेमेगुया खँ दूगु जाःथाय्। ===दर्शन, शिक्षा व ब्वनेकुथि=== * [https://web.archive.org/web/20250612081551/https://cdnb.edu.np/ त्रिभुवन विश्वविद्यालय मानविकी व सामाजिक शास्त्र संकाय अन्तर्गतया नेपालभाषा केन्द्रीय विभाग]या जाःथाय् * [http://newagyankosh.org/ नेवाः ज्ञानकोश]: नेवाः सांस्कृतिक ज्ञानकोश * [https://www.pranish-maharjan.com.np/pages/newa-page.html सरस्वती निकेतनया नेपालभाषा स्येनामिपिं] ===इतिहास=== * उत्पत्तिया बाखं ** [https://bajracharya.org/swayambhu-purana/chapter-1-swayambhu-purana-introduction/ स्वयम्भू पुराण अंग्रेजी भासय्] ** [https://www.wisdomlib.org/definition/svayambhupurana स्वयम्भू पुराणय् च्वखँ] ** [https://archive.org/details/GopalarajaVamsavaliDhanavajraVajracaryaAndKamalP..Malla गोपालराजवंशावली] ===भूगोल=== * लःया स्रोत (हिति, तुं, पुखु) * स्थानीय नसा व पशु, पंक्षी आदि ===राजनीति=== ===विज्ञान=== ===नसात्वँसा=== * नसाया जाःपसः (अनलाइन स्तोर) ** [https://makkuse.com/ माक्कुसे]{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ===संगीत=== * शास्त्रीय संगीत * लोक संगीत ===प्याखँ=== * दबूप्याखँ * हुलाप्याखँ * संकिपा ** [https://web.archive.org/web/20260208083821/https://www.jyasafilms.com/ ज्यासः फिल्म्स] नेपालभासय् चिहाकःगु व ताःहाकःगु संकिपा दयेकीगु संकिपामि पिनिगु पुचः। ===कला=== * काष्ठकला * शिल्पकला * चित्रकला * वास्तुकला * धातुकला व विज्ञान ===वेश-भूषा व फेसन=== * वसः * तिसा * ज्वलं ===कासा=== * ख्यःकासा * छेँ कासा ==स्वयादिसँ== * [[नेवाः तजिलजि]] ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[पुचः:नेवाः तजिलजि]] mg8ocelop446r3ralqj78zz0ak4jhn6 2 208901 1122258 1122201 2026-08-04T20:32:05Z CommonsDelinker 49 Removing [[:c:File:National_aquatic_marine_mammal_of_Pakistan.jpg|National_aquatic_marine_mammal_of_Pakistan.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Yann|Yann]] because: per [[:c:COM:NETCOPYVIO|]]. 1122258 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|पाकिस्तान}} ''थ्व पौ देवनागरीं बोट छ्यला थःमंतुं नेपाललिपिइ हिलातःगु ख। थ्व पौयात च्वसु पतिइ यंकेन्ह्यः छकः ब्वनाः पाय्छि जू/मजूगू स्वयादिसँ।'' {{Infobox Country or territory |native_name = {{lang|ur|اسلامی جمہوریۂ پاکستان}}<br/>''𑐂𑐳𑑂𑐮𑐵𑐩𑐷 𑐖𑐸𑐩𑑂𑐴𑐸𑐬𑐶𑐫𑐵 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣'' |conventional_long_name = 𑐂𑐳𑑂𑐮𑐵𑐩𑐶𑐎 𑐐𑐞𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣 |common_name = 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣 |image_flag = Flag of Pakistan.svg |image_coat = State emblem of Pakistan.svg |symbol_type = State Emblem |national_motto = ''Ittehad, Tanzim, Yaqeen-e-Muhkam'' ([[Urdu]])<br>("Unity, Discipline and Faith") |image_map = Pakistan (orthographic projection).svg |national_anthem = ''[[𑐎𑐫𑐵𑐩𑐷 𑐟𑐬𑐵𑐣𑐵]]'' |official_languages = [[𑐄𑐬𑑂𑐡𑐹]], [[𑐀𑐒𑑂𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐨𑐵𑐲𑐵|𑐀𑐒𑑂𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷]] |official_religion = [[𑐩𑐸𑐳𑑂𑐩𑐵𑑄 𑐢𑐬𑑂𑐩]] |capital = [[𑐂𑐳𑑂𑐮𑐵𑐩𑐵𑐧𑐵𑐡]] |latd=33|latm=40|latNS=N|longd=73|longm=10|longEW=E |government_type = [[𑐀𑐬𑑂𑐢-𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐷𑐫 𑐰𑑂𑐫𑐰𑐳𑑂𑐠𑐵]] |leader_title1 = [[President of Pakistan|President]] |leader_title2 = [[𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐥𑑂𑐬𑐢𑐵𑐣𑐩𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐢𑐮𑑅|𑐥𑑂𑐬𑐢𑐵𑐣𑐩𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷]] |leader_name1 = [[𑐥𑐬𑐰𑐾𑐖 𑐩𑐸𑐳𑐬𑐬𑑂𑐦]] |leader_name2 = [[𑐱𑑁𑐎𑐟 𑐀𑐖𑐶𑐖]] |largest_city = [[𑐎𑐬𑐵𑑃𑐔𑐷]] |area = 803,940 <!--excluding Azad Jammu and Kashmir (AJK) or Azad Kashmir, for short, and the Federally Administered Northern Areas (FANA)--> |areami² = 310,403 <!--excluding Azad Jammu and Kashmir (AJK) or Azad Kashmir, for short, and the Federally Administered Northern Areas (FANA)--> |area_rank = 36th |area_magnitude = |percent_water = 3.1 |population_estimate = 168,803,560<ref name="estimate"> [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pk.html Estimate from CIA World Factbook] </ref><!--excluding Azad Kashmir and the Federally Administered Northern Areas (FANA)--> |population_estimate_year = 2006 |population_estimate_rank = 6th |population_census = |population_census_year = |population_density = 206 |population_densitymi² = 534 |population_density_rank = 53rd |GDP_PPP_year = 2007 |GDP_PPP = $475.6 billion <!--Latest IMF figure--> |GDP_PPP_rank = 25th |GDP_PPP_per_capita = $3004.5 <!--Latest IMF figure--> |GDP_PPP_per_capita_rank = 125th |HDI_year = 2006 |HDI = 0.539 |HDI_rank = 134th |HDI_category = <font color="#ffcc00">medium</font> |sovereignty_type = [[Independence of Pakistan|Independence]] |sovereignty_note = from the [[United Kingdom]] |established_event1 = Abbasid Dynasty |established_event2 = [[Ghaznavid Empire]] |established_event3 = [[Muhammad of Ghor|Ghorid Kingdom]] |established_event4 = [[Delhi Sultanate]] |established_event5 = [[Mughal Empire]] |established_event6 = [[Durrani Empire]] |established_event7 = 𑐑𑑀𑐲𑐶𑐟 |established_event8 = 𑐐𑐞𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬 |established_date1 = 711-962 |established_date2 = 962-1187 |established_date3 = 1187-1206 |established_date4 = 1210-1526 |established_date5 = 1526-1707 |established_date6 = 1747-1823 |established_date7 = [[𑐀𑐐𑐳𑑂𑐚 𑑑𑑔]] [[1947]] |established_date8 = [[March 23]] [[1956]] |currency = [[Pakistani Rupee|Rupee]] (Rs.) |currency_code = PKR |time_zone = [[Pakistan Standard Time|PST]] |utc_offset = +5:00 |time_zone_DST = ''not observed'' |utc_offset_DST = +6:00 |cctld = [[.pk]] |calling_code = 92 |footnotes = }} '''𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣''' [[𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐊𑐳𑐶𑐫𑐵]]𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐸 [[𑐡𑐾𑐫𑑂]] 𑐏:। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐫𑑂 𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐬𑐵𑐖𑐢𑐵𑐣𑐷 [[𑐂𑐳𑑂𑐮𑐵𑐩𑐵𑐰𑐵𑐡]] 𑐏:। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐫𑑂‌𑐫𑐵 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 [[𑐨𑐵𑐬𑐟]], 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 [[𑐔𑐷𑐣]] 𑐰 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 [[𑐀𑐦𑑂𑐐𑐵𑐣𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣]] 𑐰 [[𑐂𑐬𑐵𑐣]] 𑐰 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 [[𑐀𑐬𑐧𑐷 𑐳𑐵𑐐𑐬]] 𑐮𑐵। 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑐟𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐀𑐬𑑂𑐠 "𑐥𑐵𑐎" 𑐰𑐵 𑐱𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐩𑐣𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐫𑑂‌ 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑐵𑑄 [[𑐔𑑁𑐢𑐬𑐷 𑐬𑐴𑐶𑐩𑐟 𑐀𑐮𑐷]] 𑐣𑑄 𑐡𑐾𑐎𑐹𑐐𑐸 𑐏। {| class="infobox borderless" |+ National symbols of Pakistan (Official) |- ! '''National animal''' | | [[Image:Markhor.jpg|50px]] |- ! '''National bird''' | | [[Image:Keklik.jpg|50px]] |- ! '''National tree''' | | [[Image:Pedrengo cedro nel parco Frizzoni.jpg|50px]] |- ! '''National flower''' | | [[Image:Jasminum officinale.JPG|50px]] |- ! '''National heritage animal''' | | [[Image:Snow Leopard 13.jpg|50px]] |- ! '''National heritage bird''' | | [[Image:Vándorsólyom.JPG|50px]] |- ! '''National aquatic marine mammal''' | | |- ! '''National reptile''' | | [[Image:Persiancrocodile.jpg|50px]] |- ! '''National amphibian''' | | [[Image:Bufo stomaticus04.jpg|50px]] |- ! '''National fruit''' | | [[Image:Chaunsa.JPG|50px]] |- ! '''National mosque''' | | [[Image:Shah Faisal Mosque (Islamabad, Pakistan).jpg |50px]] |- ! '''National mausoleum''' | | |- ! '''National river''' | | [[Image:Indus river from karakouram highway.jpg|50px]] |- ! '''National mountain''' | | [[Image:K2, Mount Godwin Austen, Chogori, Savage Mountain.jpg|50px]] |- |} ==𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳== 𑐳𑐣𑑂 [[𑑑𑑙𑑔𑑗]]𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅 𑐁𑑅𑐫𑐵 [[𑐨𑐵𑐬𑐟]], 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣 𑐰 [[𑐧𑑄𑐐𑐮𑐵𑐡𑐾𑐱]] 𑐧𑐾𑐮𑐵𑐫𑐟𑐫𑐵 𑐄𑐥𑐣𑐶𑐰𑐾𑐱 𑐖𑐸𑐫𑐵 𑐔𑑂𑐰𑐣। 𑐨𑐵𑐬𑐟𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵 𑐳𑑄𑐐𑑂𑐬𑐵𑐩 𑐧𑐶𑐮𑐾 𑐨𑐵𑐬𑐟𑐫𑐵 𑐩𑐸𑐳𑑂𑐩𑐵𑐟𑐾𑐳𑑄 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐕𑐐𑐹 𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐴𑐾 𑐡𑐾𑐫𑑂‌𑐫𑐵 𑐩𑐵𑑄𑐐 𑐫𑐵𑐟। 𑐠𑑂𑐰 𑐁𑐣𑑂𑐡𑑀𑐮𑐣𑐫𑐵 𑐣𑐾𑐟𑐺𑐟𑑂𑐰 [[𑐩𑐸𑐴𑐩𑑂𑐩𑐡 𑐀𑐮𑐷 𑐖𑐶𑐣𑑂𑐣𑐵𑐴]]𑐖𑐸𑑄 𑐫𑐵𑐣𑐵 𑐡𑐶𑐮। 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐠𑑄 [[𑑑𑑔 𑐀𑐐𑐳𑑂𑐚]] [[𑑑𑑙𑑔𑑗]] 𑐏𑐸𑐣𑐸 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐥𑐮𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵 𑐖𑐸𑐮। 𑐳𑐷𑐩𑐵𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐰𑐵𑐡𑐫𑑂 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣 𑐰 𑐨𑐵𑐬𑐟𑑄 𑐣𑐶𑐎𑑅 1948𑐫𑑂 𑐰 1965𑐫𑑂 𑐎𑐱𑐩𑐷𑐬𑐫𑐵 𑐩𑐵𑐩𑐶𑐮𑐵𑐫𑑂 𑐫𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐫𑐵𑐟। 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑙𑑔𑑗𑐫𑑂 𑐥𑐮𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵 𑐖𑐸𑐂 𑐢𑐸𑑄𑐎𑐵 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑙𑑔𑑘 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣𑐫𑑂 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐳𑐩𑐳𑑂𑐫𑐵 𑐰𑐮। 1948𑐫𑑂 𑐩𑑀𑐴𑐩𑑂𑐩𑐡 𑐀𑐮𑐷 𑐖𑐶𑐣𑑂𑐣𑐵𑐴 𑐩𑐣𑑂𑐟। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅 𑐢𑐸𑑄𑐎𑐵 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐳𑐟𑑂𑐟𑐵 𑐮𑐶𑐁𑐎𑐟 𑐀𑐮𑐷 𑐏𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐮𑑂𑐴𑐵𑐟𑐫𑑂 𑐮𑐵 𑐰𑐣। 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑙𑑕𑑑𑐫𑑂 𑐮𑐶𑐁𑐎𑐟 𑐀𑐮𑐷 𑐏𑐵𑐣𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐴𑐟𑑂𑐫𑐵 𑐖𑐸𑐮। 𑐳𑐣𑑂 1951 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 1958 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐳𑐬𑐎𑐵𑐬𑐟 𑐰𑐿𑐐𑐸 𑐰𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐖𑐸𑐫𑐵 𑐔𑑂𑐰𑐣। 𑐳𑐣𑑂 1956𑐫𑑂 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣 𑐐𑐞𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬 𑐑𑑀𑐲𑐶𑐟 𑐖𑐸𑐮।𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑙𑑕𑑘𑐫𑑂 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣𑐫𑑂 𑐩𑐵𑐬𑑂𑐱𑐮 𑐮𑑅 𑐮𑐵𑐐𑐹 𑐖𑐸𑐮। 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑙𑑗𑑑𑐫𑑂 𑐧𑑄𑐐𑐮𑐵𑐡𑐾𑐱 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣𑑄 𑐧𑐵𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐴𑐹𑐐𑐸 𑐡𑐾𑐫𑑂‌𑐫𑐵 𑐎𑐠𑑄 𑐥𑐮𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵 𑐖𑐸𑐮। ==𑐥𑑂𑐬𑐱𑐵𑐳𑐣== 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑐟𑐵𑐣𑐫𑑂 𑑔𑐐𑐸 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐟, 𑑒 𑐎𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐂𑐮𑐵𑐎𑐵 𑐰 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑐟𑐵𑐣𑐷 𑐎𑐱𑐩𑐷𑐬𑐫𑐵 𑑒𑐐𑐸 𑐨𑐵𑐐 𑐡𑐸। ===𑐥𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐟=== *[[𑐧𑐮𑑀𑐔𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐟]] *[[𑐥𑐘𑑂𑐖𑐵𑐧 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐟]] *[[𑐳𑐬𑐴𑐡 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐟]] *[[𑐳𑐶𑐣𑑂𑐢 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐟]] ===𑐎𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐂𑐮𑐵𑐎𑐵=== *[[𑐂𑐳𑑂𑐮𑐵𑐩𑐵𑐧𑐵𑐡]] * [[𑐱𑐸𑐩𑐵𑐮𑐷 𑐂𑐮𑐵𑐎𑐵 𑐖𑐵𑐟]] ===𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣𑐷 𑐎𑐱𑐩𑐷𑐬=== *[[𑐁𑐖𑐵𑐡 𑐎𑐱𑐩𑐷𑐬]] *[[𑐰𑐦𑐵𑐎𑐷 𑐎𑐧𑐵𑐂𑐮𑐷 𑐂𑐮𑐵𑐎𑐵 𑐖𑐵𑐟]] ==𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮== 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐊𑐳𑐶𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐷 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐡𑐾𑐫𑑂‌ 𑐏। 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬 𑐩𑐿𑐡𑐵𑐣𑐷 𑐰 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬 𑐥𑐴𑐵𑐜𑐷 𑐡𑐸। 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐏𑐸𑐳𑐶 [[𑐳𑐶𑐣𑑂𑐢𑐸 𑐏𑐸𑐳𑐶]] 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐏𑐸𑐳𑐶 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑑄 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑐠𑐣𑐵 𑐳𑐬𑐴𑐡, 𑐥𑐘𑑂𑐖𑐵𑐧 𑐰 𑐳𑐶𑐣𑑂𑐢 𑐖𑐸𑐫𑐵 𑐀𑐬𑐧𑐷 𑐳𑐵𑐐𑐬𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐫𑐣𑐶। ==𑐖𑐣𑐳𑑄𑐏𑑂𑐫𑐵== 𑐖𑐣𑐳𑑄𑐏𑑂𑐫𑐵 𑐎𑐠𑑄 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑑖𑐐𑐸 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐾𑐫𑑂‌ 𑐏। 𑐣𑐵𑐥𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐫𑑂‌𑐫𑐵 𑐖𑐣𑐳𑑄𑐏𑑂𑐫𑐵 𑐳𑐶𑐎𑑂𑐎 𑐫𑐵𑐎𑐣𑑄 𑐀𑐥𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। । 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣𑐫𑐵 𑑙𑑕 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐱𑐟 𑐖𑐣𑐳𑑄𑐏𑑂𑐫𑐵 𑐩𑐸𑐳𑑂𑐩𑐵𑑄 𑐡𑐸। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶 𑑖𑑕𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐱𑐟 𑐳𑐸𑐣𑑂𑐣𑐷 𑐰 𑑓𑑐 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐱𑐟 𑐳𑐶𑐴𑐵 𑐩𑐸𑐳𑑂𑐩𑐵𑑄 𑐡𑐸। 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣𑐫𑑂 𑑒 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐱𑐟𑐟𑐶 𑐴𑐶𑐣𑑂𑐡𑐹 𑐰 𑑑.𑑕 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐱𑐟 𑐏𑑂𑐬𑐶𑐳𑑂𑐚𑐷 𑐢𑐬𑑂𑐩𑐵𑐰𑐮𑐩𑑂𑐧𑐷 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐧𑐵𑐴𑐾𑐎 𑐠𑐣 𑐥𑐵𑐬𑐳𑐷, 𑐳𑐶𑐏, 𑐧𑑁𑐡𑑂𑐢 𑐁𑐡𑐶 𑐢𑐬𑑂𑐩𑐵𑐰𑐮𑐩𑑂𑐧𑐷 𑐣𑑄 𑐡𑐸। 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐄𑐬𑑂𑐡𑐹 𑐏। 𑐀𑐠𑐾 𑐖𑐸𑐳𑐵𑑄 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐎𑐸𑐠𑐶𑐮𑐶 𑐁𑐥𑐵𑐮𑑄 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐣𑑄 𑐕𑑂𑐫𑐾𑐮𑐶𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐬𑐟𑐾 𑐴𑐿𑑄। 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣𑐫𑑂 𑐄𑐔𑑂𑐔 𑐱𑐶𑐎𑑂𑐲𑐵 𑐧𑑂𑐰𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐣𑑄 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐴𑐾 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐧𑐵𑐴𑐾𑐎 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐱𑐫𑑂 𑐥𑐘𑑂𑐖𑐵𑐧𑐷, 𑐳𑐬𑐵𑐂𑐎𑐷, 𑐳𑐶𑐣𑑂𑐢𑐷, 𑐐𑐸𑐖𑐬𑐵𑐟𑐷, 𑐧𑐮𑑀𑐔𑐷, 𑐧𑐬𑐵𑐴𑐰𑐷, 𑐥𑐱𑐟𑑀 𑐰 𑐴𑐶𑐣𑑂𑐡𑑂𑐎𑑀 𑐁𑐡𑐶 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐣𑑄 𑐕𑑂𑐫𑐾𑐮𑐶𑐐𑐸 𑐫𑐵। 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑐟𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐖𑐵𑐟𑐶𑐂 𑐥𑐘𑑂𑐖𑐵𑐧𑐷, 𑐳𑐶𑐣𑑂𑐢𑐷, 𑐥𑐛𑐵𑐣, 𑐧𑐮𑑀𑐔𑐷 𑐰 [[𑐩𑐸𑐴𑐵𑐖𑐬]] 𑐮𑐵। == 𑐨𑐵𑐲𑐵 == {|class="wikitable" |+ !𑐨𑐵𑐲𑐵!!𑐧𑐫𑐵𑐣 |- |[[𑐄𑐬𑑂𑐡𑐹]]||𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐨𑐵𑐲𑐵 |- |[[𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷]]||𑐳𑐬𑐎𑐵𑐬𑐷 𑐨𑐵𑐲𑐵 |- |[[𑐥𑐘𑑂𑐖𑐵𑐧𑐷]]||45% |- |[[𑐳𑐶𑐣𑑂𑐢𑐷]]||15% |- |[[𑐳𑐬𑐵𑐂𑐎𑐷]] (𑐥𑐘𑑂𑐖𑐵𑐧𑐷 𑐠𑐾𑑄 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐨𑐵𑐲𑐵)||10% |- |[[𑐄𑐬𑐡𑐹]]||8% |- |[[𑐥𑐱𑐟𑑀]]||12% |- |[[𑐧𑐮𑑀𑐔𑐷]]||4% |- |[[𑐴𑐶𑐣𑑂𑐡𑐎𑑀]], [[𑐧𑐬𑐵𑐴𑐰𑐷]], [[𑐧𑐬𑐱𑐵𑐱𑐎𑐷]], [[𑐔𑐟𑐬𑐵𑐮𑐷]] 𑐰 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐨𑐵𑐲𑐵||6% |} == 𑐩𑐹 𑐣𑐐𑐬 == 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐣𑐐𑐬𑐫𑑂 [[𑐎𑐬𑐵𑐔𑐷]], [[𑐮𑐵𑐴𑑁𑐬]], [[𑐳𑐵 𑐴𑐷𑐰𑐵𑐮]], [[𑐦𑑆𑐿𑐳𑐮 𑐁𑐧𑐵𑐡]], [[𑐩𑐸𑐮𑐟𑐵𑐣]], [[𑐴𑐿𑐡𑐬 𑐁𑐧𑐵𑐡]], [[𑐬𑐵𑐰𑐮𑐥𑐶𑐞𑑂𑐜𑐷]], [[𑐥𑐶𑐱𑐵𑐰𑐬]], [[𑐎𑑀𑐂𑐚𑐵]], [[𑐜𑐾𑐬𑐵 𑐂𑐳𑐩𑐵𑐃𑐮 𑐏𑑆𑐵𑐣]], [[𑐧𑐴𑐵𑐰𑐮 𑐥𑐸𑐬]], [[𑐳𑐬𑐐𑑀𑐢𑐵]], [[𑐗॰𑐐]], [[𑐳𑐶𑐏𑐬]], [[𑐜𑐾𑐬𑐵 𑐐𑑆𑐵𑐖𑑆𑐷 𑐏𑑆𑐵𑐣]], [[𑐳𑐶𑐁𑐮𑐎𑑀𑐚]], [[𑐐𑐸𑐖𑐬𑐵𑐟]], [[𑐐𑐰𑐵𑐡𑐬]], [[𑐔𑐟𑐬𑐵𑐮]], [[𑐳𑐰𑐵𑐟]], [[𑐩𑐬𑐷]], [[𑐱𑐷𑐏𑑆𑑀𑐥𑑀𑐬𑐵]], [[𑐐𑐸𑐖𑐬𑐵𑑄𑐰𑐵𑐮𑐵]] 𑐁𑐡𑐶 𑐮𑐵। ==𑐫𑐵𑐟𑐵𑐫𑐵𑐟== ===𑐬𑐵𑐖𑐩𑐵𑐬𑑂𑐐=== 𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐖𑐩𑐵𑐬𑑂𑐐 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐠𑑄 𑐡𑐸- {| {{table}} | align="center" style="background:#f0f0f0;"|𑐣𑐵𑑄 | align="center" style="background:#f0f0f0;"|𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐣𑐵𑑄 | align="center" style="background:#f0f0f0;"|𑐴𑐵𑐎𑑅 | align="center" style="background:#f0f0f0;"|𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑐠𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐫𑑂 | align="center" style="background:#f0f0f0;"|𑐎𑑂𑐰𑐔𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐫𑑂 | align="center" style="background:#f0f0f0;"|𑐮𑑄𑐫𑑂 𑐮𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐫𑑂‌𑐟 |- | 𑐊𑐣-5||𑐎𑑆𑑁𑐩𑐷 𑐱𑐵𑐴𑐬𑐵𑐴, 𑐖𑐷 𑐚𑐷 𑐬𑑀𑐜||1756 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐟𑐬||𑐎𑐬𑐵𑐔𑐷||𑐥𑐶𑐱𑐵𑐰𑐬||𑐴𑐿𑐡𑐬𑐵𑐧𑐵𑐡, 𑐳𑐶𑐏𑐬, 𑐩𑐸𑐮𑑂𑐟𑐵𑐣, 𑐮𑐵𑐴𑑁𑐬 |- | 𑐊𑐣-10||𑐩𑐎𑐬𑐵𑐣 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐮𑐷 𑐱𑐵𑐴𑐬𑐵𑐴||653 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐟𑐬||𑐎𑐬𑐵𑐔𑐷||𑐐𑐰𑐵𑐡𑐬||𑐧𑐾𑐮𑐵, 𑐌𑐬𑐩𑐵𑐜𑑆𑐵, 𑐥𑐸𑐳𑐣𑐷 |- | 𑐊𑐣-15||𑐩𑐵𑑄𑐳𑐴𑐬𑐵-𑐔𑐮𑐵𑐳 𑐬𑑀𑐜||240 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐟𑐬||𑐩𑐵𑑄𑐳𑐴𑐬𑐵||𑐔𑐮𑐵𑐳||𑐧𑐵𑐮𑐵𑐎𑑀𑐚, 𑐎𑐵𑐐𑑆𑐵𑐣, 𑐣𑐵𑐬𑐵𑐣, 𑐖𑐮𑐏𑐜 |- | 𑐊𑐣-25||𑐁𑐬 𑐳𑐷 𑐜𑐷 𑐱𑐵𑐴𑐬𑐵𑐴||813 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐟𑐬||𑐎𑐬𑐵𑐔𑐷||𑐔𑐩𑐣||𑐧𑐾𑐮𑐵, 𑐏𑑆𑐶𑐖𑑆𑐡𑐵𑐬, 𑐎𑐮𑐵𑐟, 𑐎𑑀𑐂𑐚𑐵 |- | 𑐊𑐣-35||𑐱𑐵𑐴𑐬𑐵𑐴 𑐎𑑆𑐬𑐵𑐎𑑆𑐸𑐬𑐩||806 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐟𑐬||𑐴𑐸𑐳𑑂𑐣 𑐀𑐧𑐡𑐵𑐮||𑐏𑑆𑑄𑐖𑐬 𑐀𑐧||𑐋𑐧𑐚 𑐁𑐧𑐵𑐡, 𑐠𑐵𑐎𑑀𑐚, 𑐐𑐶𑐮𑐐𑐶𑐟 |- | 𑐊𑐣-40||||610 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐟𑐬||𑐎𑑀𑐂𑐚𑐵||𑐟𑐦𑑆𑑂𑐟𑐵𑐣||𑐣𑐰𑐎𑐸𑑄𑐜𑐷 |- | 𑐊𑐣-45||||193 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐟𑐬||𑐣𑑁𑐱𑐴𑐬𑐵||𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐵𑐮||𑐡𑐾𑐬 |- | 𑐊𑐣-50||||332 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐟𑐬||𑐎𑐔𑐮𑐵𑐎||𑐜𑐾𑐬𑐵 𑐂𑐳𑑂𑐩𑐵𑐃𑐮 𑐏𑑆𑐵𑐣||𑐗𑑀𑐧𑑂 |- | 𑐊𑐣-55||𑐂𑑄𑐜𑐳 𑐴𑐵𑐃 𑐰𑐾||1264 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐟𑐬||𑐎𑐬𑐵𑐔𑐷||𑐥𑐶𑐱𑐵𑐰𑐬||𑐡𑐵𑐡𑐹, 𑐮𑐵𑐜𑑆𑐎𑐵𑐣𑐵, 𑐱𑐶𑐎𑐵𑐬𑐥𑐸𑐬, 𑐜𑐾𑐬𑐵 𑐐𑑆𑐵𑐖𑑆𑐷 𑐏𑑆𑐵𑐣, 𑐎𑑀𑐴𑐵𑐚 |- | 𑐊𑐣-65||||385 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐟𑐬||𑐳𑐶𑐏𑐬||𑐳𑐬𑐫𑐵𑐧||𑐳𑐶𑐧𑐷 |- | 𑐊𑐣-70||||447 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐟𑐬||𑐎𑑆𑐶𑐮𑐵 𑐳𑐿𑐦𑑆-𑐄𑐮𑑂𑐮𑐵𑐴||𑐩𑐸𑐮𑑂𑐟𑐵𑐣||𑐮𑑁𑐬𑐵 𑐮𑐵𑐃, 𑐜𑐾𑐬𑐵 𑐐𑑆𑐵𑐖𑑆𑐷 𑐏𑑆𑐵𑐣 |- | 𑐊𑐣-75||𑐩𑐬𑐷 𑐋𑐎𑑂𑐳𑐥𑑂𑐬𑐿𑐳 𑐰𑐾||90 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐟𑐬||𑐃𑐳𑑂𑐮𑐵𑐩𑐵𑐧𑐵𑐡||𑐎𑑀 𑐴𑐵𑐮𑐵||𑐩𑐬𑐷 |- | 𑐊𑐣-80||||144 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐟𑐬||𑐟𑐬𑐣𑑀𑐮||𑐎𑑀𑐴𑐵𑐚|| |- | 𑐊𑐣-85||||487 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐟𑐬||𑐴𑑀𑐱𑐵𑐧||𑐳𑑀𑐬𑐵𑐧||𑐥𑑄𑐖𑐐𑑀𑐬 |- | 𑐊𑐣-90||||90 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐟𑐬||𑐏𑑆𑐰𑐵𑐖𑑆𑐵 𑐏𑑆𑐷𑐮𑐵||𑐧𑐱𑐵𑐩||𑐀𑐮𑐥𑑀𑐬𑐷 |- | 𑐊𑐣-95||||135 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐟𑐬||𑐔𑐎𑐡𑐬𑐵||𑐎𑐵𑐮𑐵𑐩||𑐩𑐿𑑄𑐐𑑀𑐬𑐵, 𑐏𑑆𑐰𑐵𑐖𑑆𑐵 𑐏𑑆𑐷𑐮𑐵, 𑐩𑐸𑐡𑐷𑐣, 𑐧𑐴𑐬𑐷𑐣 |- | 𑐋𑐳-1||||167 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐟𑐬||𑐐𑐶𑐮𑐐𑐶𑐟||𑐀𑐳𑑂𑐎𑐬 𑐡𑑀|| |- | 𑐋𑐳-2||||40 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐟𑐬||𑐎𑑀 𑐴𑐵𑐮𑐵||𑐩𑐸𑐖𑑆𑐦𑑆𑑂𑐦𑑆𑐬 𑐁𑐧𑐵𑐡|| |- | 𑐋𑐳-3||||55 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐟𑐬||𑐩𑐸𑐖𑑆𑐦𑑆𑑂𑐦𑑆𑐬 𑐁𑐧𑐵𑐡||𑐔𑐎𑑀𑐛𑐷|| |- | 𑐃-3||||100 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐟𑐬||𑐰𑐖𑑆𑐷𑐬 𑐁𑐧𑐵𑐡||𑐥𑐶𑑄𑐜𑐷 𑐨𑐚𑑂𑐚𑐶𑐫𑐵𑑄|| |- | 𑐃-4||||184 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐟𑐬||𑐦𑐿𑐳𑐮𑐵𑐧𑐵𑐡||𑐏𑑆𑐵𑐣𑐾𑐰𑐵𑐮|| |- | 𑐃-5||||100 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐟𑐬||𑐏𑑆𑐵𑐣𑐾𑐰𑐵𑐮||𑐮𑑀𑐢𑐬𑐵𑑄|| |} ==𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃== *[[𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐣𑐐𑐬𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐢𑐮𑑅]] *[[𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐢𑐮𑑅]] *[[𑐥𑐵𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐢𑐵𑐣𑐩𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐢𑐮𑑅]] ==𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵== {{reflist|}} {{𑐡𑐾𑐫𑑂}} [[Category:𑐡𑐾𑐫𑑂]] 7pgusiuyjui5wyng3r44693ygnamr9k 0 209060 1122304 911208 2026-08-05T05:19:45Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/दक्षिण अमेरिका]] to [[𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵]] 911208 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|दक्षिण अमेरिका}} ''थ्व पौ देवनागरीं बोट छ्यला थःमंतुं नेपाललिपिइ हिलातःगु ख। थ्व पौयात च्वसु पतिइ यंकेन्ह्यः छकः ब्वनाः पाय्छि जू/मजूगू स्वयादिसँ।'' {{Infobox Continent |image = [[𑐎𑐶𑐥𑐵:South_America_(orthographic_projection).svg|200px]] |area = 𑑑,𑑗𑑘,𑑔𑑐,𑑐𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐩𑐷^𑑒 |population = 𑑓𑑘,𑑒𑑐,𑑐𑑐,𑑐𑑐𑑐 |density = 𑑒𑑑.𑑔 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶 𑐎𑐶𑐩𑐷^𑑒 |demonym = [[𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐬𑐷𑐎𑐵|𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐬𑐷𑐎𑐷]], [[𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵|𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐣]] |countries = 𑑑𑑒 |list_countries = 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐡𑐾𑐫𑑂‌𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐢𑐮𑑅 |dependencies = 𑑓 |languages = [[𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐨𑐵𑐲𑐵|𑐨𑐵𑐲𑐵𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐢𑐮𑑅]] |time = [[UTC-2]] 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 [[UTC-5]] |cities = {{Collapsible list | title = {{voidd}} | frame_style = border: none; padding: 0; | list_style = display: none; | 1 = [[𑐳𑐵𑐌 𑐥𑐵𑐄𑐮𑑀]] | 2 = [[𑐧𑑂𑐫𑐸𑐣𑐳 𑐁𑐫𑐬𑐾𑐳]] | 3 = [[𑐬𑐶𑐫𑑀 𑐡𑐶 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐣𑐾𑐬𑐶𑐫𑑀]] | 4 = [[𑐧𑑀𑐐𑑀𑐚𑐵]] | 5 = [[𑐮𑐶𑐩𑐵]] | 6 = [[𑐳𑐾𑐞𑑂𑐚𑐶𑐫𑐵𑐐𑑀]] | 7 = [[𑐎𑐵𑐬𑐵𑐎𑐵𑐳]] }} }} '''𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵''' ([[𑐳𑑂𑐥𑐾𑐣𑐷 𑐨𑐵𑐲𑐵]]: ''América del Sur''; [[𑐥𑑀𑐬𑑂𑐔𑐸𑐐𑐶𑐖]]: ''América do Sul'') [[𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐀𑐩𑐬𑐷𑐎𑐵]]𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐳𑑂𑐠𑐶𑐟 [[𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐷 𑐐𑑀𑐮𑐵𑐬𑑂𑐡𑑂𑐢]]𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 [[𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥]] 𑐏:।<ref>"[http://www.bartleby.com/65/st/SthAmer.html 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐬𑐷𑐎𑐵]. ''[http://www.bartleby.com/65/ 𑐎𑑀𑐮𑐩𑑂𑐧𑐶𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐱𑑂𑐰𑐎𑑀𑐲]'', 𑐲𑐲𑑂𑐚𑐩 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐬𑐞 𑑒𑑐𑑐𑑑-𑑖 [[𑐣𑑂𑐫𑐹 𑐫𑐬𑑂𑐎]], 𑐎𑑀𑐮𑐩𑑂𑐧𑐶𑐫𑐵 𑐫𑐸𑐣𑐶𑐨𑐬𑑂𑐳𑐶𑐚𑐷 𑐥𑑂𑐬𑐾𑐳": "fourth largest continent ..., the southern of the two continents of the Western Hemisphere."</ref> 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑑑𑑓^𑑐 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 [[𑐀𑐎𑑂𑐲𑐵𑑄𑐱]] (𑐐𑑂𑐫𑐵𑐮𑐶𑐣𑐳 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑐷𑐥) 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 𑑕𑑖^𑑐 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐀𑐎𑑂𑐲𑐵𑑄𑐱 (𑐴𑐬𑑂𑐣 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑐷𑐥) 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐰 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 𑑓𑑕^𑑐 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐷 [[𑐡𑐾𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟𑐬]] (𑐬𑐾𑐱𑐶𑐎𑑀 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑐷𑐥) 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 𑑘𑑑^𑑐 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐷 𑐡𑐾𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟𑐬 (𑐥𑐵𑐬𑐶𑐣𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑐷𑐥) 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐰𑐶𑐳𑑂𑐟𑐺𑐟 𑐡𑐸।<ref>{{cite book |last=𑐟𑐶𑐰𑐵𑐬𑐷 |first=𑐰𑐶𑐖𑐫 𑐱𑑄𑐎𑐬 |title= 𑐁𑐮𑑀𑐎 𑐨𑐹-𑐡𑐬𑑂𑐱𑐣 |year=𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃 𑑒𑑐𑑐𑑔 |publisher=𑐣𑐶𑐬𑑂𑐩𑐮 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐵𑐱𑐣 |location=𑐎𑑀𑐮𑐎𑐵𑐟𑐵 |id= |page=𑑖𑑖 |accessday= 𑑑𑑙|accessmonth= 𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃|accessyear= 𑑒𑑐𑑐𑑙}}</ref> 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 [[𑐎𑑂𑐫𑐵𑐬𑐶𑐧𑐶𑐫𑐣 𑐳𑐵𑐐𑐬]] 𑐰 [[𑐥𑐣𑐵𑐩𑐵 𑐣𑐴𑐬]], 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 𑐰 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬-𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 [[𑐁𑐣𑑂𑐢𑑂𑐬 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬]], 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 [[𑐥𑑂𑐬𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬]] 𑐰 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 [[𑐀𑐞𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐎𑐚𑐶𑐎 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬]] 𑐮𑐵।<ref name="𑐟𑐶𑐰𑐵𑐬𑐷 𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃 𑑒𑑐𑑐𑑔 𑑕𑑘-𑑘𑑑">{{cite book |last=𑐟𑐶𑐰𑐵𑐬𑐷 |first=𑐀𑐬𑑂𑐔𑐣𑐵 |title= 𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮 𑐥𑐬𑐶𑐔𑐫 |year=𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃 𑑒𑑐𑑐𑑔 |publisher=𑐨𑐵𑐬𑐟𑐷 𑐳𑐡𑐣 |location=𑐎𑑀𑐮𑐎𑐵𑐟𑐵 |id= |page=𑑕𑑘-𑑘𑑑 |accessday= 𑑑𑑙|accessmonth= 𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃|accessyear= 𑑒𑑐𑑐𑑙}}</ref> [[𑐨𑐹𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐬𑐾𑐏𑐵]] 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 𑐨𑐵𑐐𑑄 𑐰 [[𑐩𑐎𑐬 𑐬𑐾𑐏𑐵]] 𑐩𑐢𑑂𑐫𑑄 𑐰𑐣𑐶। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐀𑐢𑐶𑐎𑐵𑑄𑐱 𑐨𑐵𑐐 [[𑐄𑐲𑑂𑐞 𑐎𑐚𑐶𑐧𑐣𑑂𑐢]]𑐫𑑂 𑐮𑐵। 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐟𑐎𑑂𑐎𑐫𑐵 𑐴𑐵𑐎𑑅 𑐮𑐐𑐨𑐐 𑑗,𑑒𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐷𑐚𑐬 𑐰 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 𑐧𑑂𑐫𑐵 𑑕,𑑑𑑒𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐷𑐚𑐬 𑐡𑐸। 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐫𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱‌ 𑐁𑐎𑐵𑐬 𑐎𑐠𑑄 [[𑐨𑐵𑐬𑐟]] 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑑖 𑐐𑐸𑐣𑐵𑐟𑐶 𑐟𑑅𑐢𑑄। [[𑐥𑐣𑐵𑐩𑐵 𑐣𑐴𑐬|𑐥𑐣𑐵𑐥𑐵 𑐣𑐴𑐬𑑄]] 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 [[𑐥𑐣𑐵𑐩𑐵 𑐣𑐴𑐬]]𑐫𑑂 [[𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐀𑐩𑐬𑐷𑐎𑐵]] [[𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱]] 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐀𑐮𑐐 𑐫𑐵𑐂 𑐟𑐬 [[𑐥𑐣𑐵𑐩𑐵]] 𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵𑐟 𑐁𑐢𑐶𑐎𑐵𑐬𑐶𑐎 𑐎𑐠𑑄 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 [[𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐀𑐩𑐬𑐷𑐎𑐵]]𑐫𑑂 𑐎𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐫𑐵।<ref>[http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm#americas "𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐖𑑂"] ''𑐳𑑂𑐚𑑂𑐫𑐵𑐞𑑂𑐜𑐬𑑂𑐜 𑐎𑐞𑑂𑐚𑑂𑐬𑐷 𑐊𑐞𑑂𑐜 𑐊𑐬𑐶𑐫𑐵 𑐎𑑀𑐜𑑂𑐳 𑐎𑑂𑐮𑐵𑐳𑐶𑐦𑐶𑐎𑐾𑐱𑐣 (M49)'', [[𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬]] 𑐟𑐠𑑂𑐫𑐵𑐒𑑂𑐎 𑐰𑐶𑐨𑐵𑐐</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20080303233306/http://atlas.nrcan.gc.ca/site/english/maps/reference/international/north_america/referencemap_image_view "𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵"] ''[[𑐎𑑂𑐫𑐵𑐣𑐵𑐜𑐵𑐫𑐵 𑐊𑐚𑐮𑐳''</ref><ref>[http://www.nationalgeographic.com/xpeditions/atlas/index.html?Parent=nameri&Rootmap=&Mode=d&SubMode=w 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐊𑐚𑐮𑐳] 𑐣𑐾𑐱𑐣𑐮 𑐖𑑂𑐫𑑀𑐐𑑂𑐬𑐵𑐦𑐶𑐎</ref> 𑑓𑑒,𑑐𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐷𑐚𑐬 𑐴𑐵𑐎𑑅 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐟𑐚 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐟𑐚 𑐳𑐷𑐢𑐵 𑐡𑐸, 𑐟𑐚𑐫𑑂 𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥, 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐫𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 𑐰 𑐏𑐵𑐜𑐷𑐟 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐖𑐸 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐫𑐵𑐣𑐵 𑐧𑐵𑑄𑐮𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐧𑐣𑑂𑐡𑐬𑐐𑐵𑐴𑐫𑐵 𑐀𑐨𑐵𑐰 𑐡𑐸। 𑐏𑐣𑐶𑐖 𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐎𑐺𑐟𑐶𑐎 𑐳𑐩𑑂𑐥𑐡𑐵𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐩𑑂𑐴𑐶 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 𑐄𑐲𑑂𑐞 𑐰 𑐁𑐡𑑂𑐬 𑐖𑐮𑐰𑐵𑐫𑐸, 𑐐𑐸𑑄, 𑐥𑐛𑐵𑐬, 𑐖𑐒𑑂𑐐𑐮 𑐰 𑐩𑐬𑐸𑐨𑐹𑐩𑐶𑐫𑐵 𑐄𑐥𑐳𑑂𑐠𑐶𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐰𑐶𑐎𑐳𑐶𑐟 𑐩𑐖𑐸𑐣𑐶। 𑐠𑐣 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑐵𑑅𑐴𑐵𑐎𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸𑐐𑐸𑑄-𑐱𑑂𑐬𑐾𑐞𑐷 [[𑐊𑐞𑑂𑐜𑐶𑐖 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟𑐩𑐵𑐮𑐵]] 𑐰 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑑅𑐖𑑂𑐖𑐵𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐳𑐫𑑂 𑑑𑑒𑐮𑐵 𑐴𑐾 𑐟𑐶 𑐖𑐸𑐫𑐵 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐶𑐐𑐸 [[𑐚𑐶𑐚𑐶𑐎𑐵𑐎𑐵 𑐥𑐸𑐏𑐸]] 𑐣𑑄 𑐡𑐸। 𑐨𑐹𑐩𑐢𑑂𑐫𑐬𑐾𑐏𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐵𑐥𑑄 [[𑐥𑐾𑐬𑐹]] 𑐡𑐾𑐱𑐫𑑂 [[𑐔𑐶𑐩𑑂𑐧𑑀𑐬𑐾𑐖𑑀]] 𑐰 [[𑐎𑑀𑐚𑑀𑐥𑑂𑐫𑐵𑐎𑑂𑐳𑐷]] 𑐣𑐵𑐩𑐎 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑑅𑐖𑑂𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐰𑐵𑐮𑐵𑐩𑐸𑐏𑐷 𑐐𑐸𑑄 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬 𑐳𑐟𑐴 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐮𑐐𑐨𑐐 𑑖,𑑐𑑙𑑖 𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐔𑑂𑐰𑐾 𑐮𑐵। [[𑐀𑐩𑐾𑐖𑐣 𑐏𑐸𑐳𑐶]], [[𑐌𑐬𑐷𑐣𑐶𑐎𑑀]], [[𑐬𑐶𑐫𑑀 𑐡𑐶 𑐮𑐵 𑐥𑑂𑐮𑐵𑐟𑐵]] 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐏𑐸𑐳𑐶 𑐏। 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐂 [[𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮]]𑐫𑐵 𑐳𑐵𑐌 𑐦𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐳𑐶𑐳𑑂𑐎𑑀, [[𑐎𑑀𑐮𑐩𑑂𑐧𑐶𑐫𑐵]]𑐫𑐵 𑐩𑑂𑐫𑐵𑐐𑐜𑐵𑐮𑐾𑐣𑐵 𑐰 [[𑐀𑐬𑑂𑐖𑐾𑐣𑑂𑐚𑐶𑐣𑐵]]𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐫𑑀 𑐎𑑀𑐮𑑀𑐬𑐾𑐜𑑀 𑐮𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐫𑑂 [[𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮]], [[𑐀𑐬𑑂𑐖𑐾𑐞𑑂𑐚𑐶𑐣𑐵]], [[𑐔𑐶𑐮𑐷]], [[𑐄𑐬𑐸𑐐𑑂𑐰𑐾]], [[𑐥𑐵𑐬𑐵𑐐𑑂𑐰𑐾]], [[𑐧𑑀𑐮𑐶𑐨𑐶𑐫𑐵]], [[𑐥𑐾𑐬𑐹]], [[𑐂𑐎𑑂𑐰𑐾𑐜𑑀𑐬]], [[𑐎𑑀𑐮𑐩𑑂𑐧𑐶𑐫𑐵]], [[𑐨𑐾𑐣𑐾𑐖𑐸𑐊𑐮𑐵]], [[𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵]] (𑐧𑑂𑐬𑐶𑐚𑐶𑐱, 𑐜𑐔, 𑐦𑑂𑐬𑐾𑐘𑑂𑐔) 𑐁𑐡𑐶 𑐡𑐾𑐱 𑐮𑐵। == 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳 == [[𑐎𑐶𑐥𑐵:Machu Picchu.jpg|thumb|right|[[𑐩𑐵𑐔𑐸 𑐥𑐶𑐔𑐸]]𑐫𑑂 [[𑐂𑐒𑑂𑐎𑐵 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵]]𑐫𑐵 𑐀𑐰𑐱𑐾𑐲]] [[𑐎𑐶𑐥𑐵:Bariloche- Argentina2.jpg|thumb|right|]] 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵, 𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵, 𑐩𑐾𑐎𑑂𑐳𑐶𑐎𑑀, 𑐰𑐾𑐳𑑂𑐚 𑐂𑐞𑑂𑐜𑐶𑐖 𑐰 𑐎𑑂𑐫𑐵𑐬𑐶𑐧𑐶𑐫𑐣 𑐡𑐾𑐱𑐟𑐾𑐟 𑐕𑐥𑑄 𑐫𑐵𑐣𑐵 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐣 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵 𑐢𑐵𑐂। [[𑐮𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐣]] 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐬𑑀𑐩𑐰𑐵𑐳𑐷𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐏। 𑐀𑐢𑐶𑐎𑐵𑑄𑐱 𑐨𑐵𑐬𑐟𑐷𑐫 𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 [[𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟]] 𑐨𑐵𑐲𑐵𑑄 𑐖𑐹𑐠𑐾𑑄 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐫𑐸𑐬𑑀𑐥𑐷𑐫 𑐬𑑀𑐩𑐵𑐣𑑂𑐳 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐡𑐳𑐸 [[𑐳𑑂𑐥𑐾𑐣𑐷]], [[𑐥𑑀𑐬𑑂𑐔𑐸𑐐𑐶𑐖]], [[𑐦𑑂𑐬𑐾𑐘𑑂𑐔]] 𑐰 [[𑐂𑐚𑐵𑐮𑐶𑐫𑐣]] 𑐨𑐵𑐲𑐵𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐣𑑄 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐮𑑂𑐴𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐫𑑂‌𑐟𑐾𑐟 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐣 𑐢𑐵𑐂। 𑑑𑑖𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐂 [[𑐥𑑀𑐬𑑂𑐔𑐸𑐐𑐮]] 𑐰 [[𑐳𑑂𑐥𑐾𑐣|𑐳𑑂𑐥𑐾𑐣𑑄]] 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐣 𑐨𑐵𑐲𑐷 𑐩𑐣𑐸𑐟 𑐠𑐣 𑐔𑑂𑐰𑑄 𑐰𑐮 । 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐠𑐵𑐫𑑂‌𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐴𑐾 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐖𑐹𑐰𑐣 𑐰 𑐠𑑂𑐰 𑐠𑐵𑐫𑑂‌𑐫𑐵𑐟 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐣 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵 𑐢𑐎𑐵 𑐩𑑂𑐴𑐳𑐷𑐎𑐮। 𑐥𑐾𑐬𑐹𑐫𑐵 𑐎𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐷𑐫 𑐥𑐴𑐵𑐜𑐫𑑂 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐮𑐏 𑐡𑑃 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅 𑐩𑐣𑐸 𑐰𑑅𑐐𑐸 𑐢𑐿𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐱𑑂𑐰𑐵𑐳 𑐡𑐸। 𑐠𑐣 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟𑐶𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐖𑐸𑐮। 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐩𑐹 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵𑐫𑑂 [[𑐂𑐒𑑂𑐎𑐵 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵]] 𑐕𑐐𑐹 𑐏 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬 𑐥𑐾𑐬𑐹, 𑐂𑐎𑑂𑐰𑐾𑐜𑐬, 𑐧𑑀𑐮𑐶𑐨𑐶𑐫𑐵, 𑐀𑐬𑑂𑐖𑐾𑐞𑑂𑐚𑐶𑐣𑐵 𑐰 𑐔𑐶𑐮𑐷𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 𑐨𑐵𑐐 𑐮𑐵। 𑑑𑑕𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐰 𑐔𑐬𑐩𑑀𑐟𑑂𑐎𑐬𑑂𑐲𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐫𑐣। 𑐂𑐒𑑂𑐎𑐵 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵𑐫𑑂 𑐱𑐵𑐳𑐎𑐫𑐵𑐟 𑐂𑐒𑑂𑐎𑐵 𑐢𑐵𑐂 𑐰 𑐂𑐩𑐶𑐐𑐸 𑐁𑐡𑐬 𑐫𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐔𑐮𑐣 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣। 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐟𑐵𑐫𑐵𑐟, 𑐳𑐘𑑂𑐔𑐵𑐬 𑐰 𑐜𑐵𑐎 𑐰𑑂𑐫𑐰𑐳𑑂𑐠𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵। 𑐩𑐵𑐔𑐸 𑐥𑐶𑐔𑐸 𑐩𑐹 𑐣𑐐𑐬 𑐏 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐥𑐸𑐬𑐵𑐟𑐵𑐟𑑂𑐰𑐶𑐎 𑐀𑐰𑐱𑐾𑐲 𑐠𑑁𑑄 𑐣𑑄 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐸। [[𑐳𑐹𑐬𑑂𑐡𑑂𑐫]]𑐫𑐵𑐟 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐳𑐬𑑂𑐰𑑀𑐔𑑂𑐔 𑐡𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐎𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐰 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐥𑐶𑑄 𑐡𑐾𑐰𑐷 𑐡𑐾𑐰𑐟𑐵𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐣𑑄 𑐥𑐹𑐖𑐵 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐔𑐮𑐣 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐡𑐾𑐐𑐮𑐾 𑐳𑑂𑐰𑐬𑑂𑐞𑐥𑐟𑑂𑐬 𑐀𑐮𑐒𑑂𑐎𑐺𑐟 𑐫𑐵𑐣𑐵 𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐔𑐮𑐣 𑐡𑐸। 𑐱𑐶𑐮𑑂𑐥𑐎𑐮𑐵 𑐰 [[𑐱𑐮𑑂𑐫 𑐔𑐶𑐎𑐶𑐟𑑂𑐳𑐵]]𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐩𑐎𑐵𑐮𑐷𑐣 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐄𑐣𑑂𑐣𑐟 𑐖𑐸। == 𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮 == [[𑐎𑐶𑐥𑐵:South America satellite orthographic.jpg|thumb|right|𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐨𑑁𑐟𑐶𑐎 𑐳𑑂𑐰𑐬𑐹𑐥]] 𑐢𑐬𑐵𑐟𑐮𑐷𑐫 𑐳𑑂𑐰𑐬𑐹𑐥𑐫𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑐫𑐵 𑐡𑐺𑐲𑑂𑐚𑐶𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐖𑐸। 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐟𑐚𑐫𑐵 𑐳𑐩𑐵𑐣𑐵𑐣𑑂𑐟𑐬 [[𑐊𑐞𑑂𑐜𑐶𑐖 𑐎𑐵𑐬𑑂𑐜𑐶𑐮𑐾𑐬𑐵]] 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟 𑐱𑐺𑑄𑐏𑐮𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐠𑑂𑐫𑑄 <ref>{{cite book |last=𑐩𑐵𑐩𑑀𑐬𑐶𑐫𑐵 |first=𑐔𑐟𑐸𑐬𑑂𑐨𑐸𑐖 |title= 𑐨𑑁𑐐𑑀𑐮𑐶𑐎 𑐔𑐶𑐣𑑂𑐟𑐣 𑐊𑐰𑑄 𑐟𑐷𑐣 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 |year=𑐣𑐰𑑄𑐧𑐬 𑑒𑑐𑑐𑑘 |publisher=𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫 𑐨𑐰𑐣 |location=𑐁𑐐𑐬𑐵 |id= |page=𑑑𑑕𑑔|accessday= 𑑘|accessmonth= 𑐡𑐶𑐳𑑄𑐧𑐬|accessyear= 𑑒𑑐𑑐𑑙}}</ref>। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟𑐱𑑂𑐬𑐺𑐒𑑂𑐏𑐮𑐵 [[𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵]]𑐫𑐵 [[𑐬𑐎𑐷 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟]]𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐳𑐶𑐮𑐳𑐶𑐮𑐵 𑐏। 𑑗,𑑒𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐴𑐵𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐱𑑂𑐬𑐺𑐒𑑂𑐏𑐮𑐵 [[𑐴𑐶𑐩𑐵𑐮𑐫]] 𑐢𑐸𑑄𑐎𑐵 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑐖𑑂𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 [[𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟 𑐱𑐺𑑄𑐏𑐮𑐵]] 𑐏। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐟𑐖𑑂𑐖𑐵𑐐𑐸 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟 𑐱𑑂𑐬𑐾𑐞𑐷 , [[𑐥𑐛𑐵𑐬]], 𑐰 [[𑐖𑑂𑐰𑐵𑐮𑐵𑐩𑐸𑐏𑐷 𑐔𑑂𑐰𑐎𑐵]] 𑐮𑐵। 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑐖𑑂𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐰𑐵𑐮𑐵𑐩𑐸𑐏𑐷 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟 [[𑐎𑑀𑐚𑑀𑐥𑐿𑐎𑑂𑐳𑐷]] (𑑕,𑑙𑑗𑑐 𑐩𑐷𑐚𑐬) 𑐠𑑂𑐰 𑐨𑐵𑐐𑐫𑑂 𑐮𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟𑐩𑐵𑐮𑐵𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑐖𑑂𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐎𑐵 𑐀𑐎𑐵𑐎𑐵𑐐𑐸𑐁𑐫𑐵𑐟 (𑑖,𑑙𑑖𑑙 𑐩𑐷𑐚𑐬) 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑐵𑐧𑐶𑐮𑐾𑑄 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸𑑄 𑐨𑐸𑐣𑐵𑐟𑐿। 𑐊𑐞𑑂𑐜𑐷𑐖𑐫𑑂 𑐳𑐵𑐢𑐵𑐬𑐞𑐟𑑅 𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐱𑑂𑐬𑐾𑐞𑐶 𑐡𑐸 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐧𑑀𑐮𑐰𑐶𑐫𑐵 𑐰 𑐥𑐾𑐬𑐹𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑐰 𑐦𑑂𑐬𑐾𑐱 𑐰𑐵𑐚𑐬 𑐥𑐸𑐏𑐸 [[𑐚𑐶𑐚𑐶𑐎𑐵𑐎𑐵]] 𑐮𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐫𑑂 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫 𑐳𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐥𑐛𑐵𑐬𑐷 𑐨𑐵𑐐 𑐡𑐸। 𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬, 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑐰 𑐥𑐾𑐚𑐵𑐐𑑀𑐣𑐶𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬। 𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬𑐷 𑐨𑐵𑐐 𑐌𑐬𑐷𑐣𑐷𑐎𑑀 𑐰 𑐀𑐩𑐾𑐖𑐣 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐫𑐵 𑐩𑐸𑐴𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐮𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑑙𑑐𑑐 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑑,𑑘𑑐𑑐 𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐖𑐵𑑅𑐫𑑂 𑐖𑐮 𑐰𑐶𑐨𑐵𑐖𑐎𑐫𑐵 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐂। 𑐟𑑂𑐬𑐶𑐨𑐸𑐖𑐵𑐎𑐵𑐬 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐰𑐬𑑂𑐟𑐷 𑐨𑐵𑐐𑐫𑑂 [[𑐊𑐚𑑂𑐮𑐵𑐞𑑂𑐚𑐶𑐎 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬]]𑐫𑐵 𑐟𑐚𑐫𑑂 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬-𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐎𑐾𑐥𑐬𑐵𑐐𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐬𑐩𑑂𑐨 𑐖𑐸𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 𑐬𑐶𑐫𑑀 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐜𑑀 𑐜𑐷 𑐳𑐸𑐮 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐰𑐶𑐳𑑂𑐟𑐺𑐟 𑐖𑐸। 𑐎𑐛𑑀𑐬 [[𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟#𑐰𑐮𑐶𑐟 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟|𑐰𑐮𑐶𑐟]] 𑐔𑐚𑑂𑐚𑐵𑐣𑑄 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐩𑐶𑐟 𑐖𑐹𑐐𑐸𑐮𑐶𑑄 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐎𑑂𑐲𑐫 𑐩𑐖𑐸। 𑐥𑐾𑐚𑐵𑐐𑑀𑐣𑐶𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑐀𑐬𑑂𑐖𑐾𑐣𑑂𑐚𑐶𑐣𑐵𑐫𑑂 𑐮𑐶𑐩𑐫𑐾 𑐏𑐸𑐳𑐶𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐶𑐩 𑐕𑑀𑐬 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐠𑑂𑐫𑑄। 𑑓𑑐𑑐 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑙𑑐𑑐 𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐖𑐵𑑅𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐊𑐞𑑂𑐜𑐷𑐖 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟𑐩𑐵𑐮𑐵 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐰𑐾𑐡𑐶𑐎𑐵𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐝𑐵𑐮𑐫𑐵 𑐬𑐹𑐥𑐫𑑂 𑐊𑐚𑐮𑐵𑐣𑑂𑐚𑐶𑐎 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐰𑐶𑐳𑑂𑐟𑐺𑐟 𑐡𑐸।<ref name="𑐟𑐶𑐰𑐵𑐬𑐷 𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃 𑑒𑑐𑑐𑑔 𑑕𑑘-𑑘𑑑"/> 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐷 𑐐𑐸𑑄 𑐰 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐷 𑐥𑐛𑐵𑐬𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐳𑐎𑐮 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐫𑐵 𑐴𑐵𑐎𑑅𑐫𑑂 𑐕𑐐𑐹 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐏𑑂𑐫𑑅 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐏𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵 𑐳𑐎𑐮 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐦𑐮 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐦𑐮𑐫𑐵 𑐎𑐬𑐶𑐧 𑐧𑐔𑑂𑐕𑐶 𑐡𑐸। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 𑐨𑐵𑐐𑐫𑐵𑐟 𑐮𑐵𑐣𑑀𑐖 𑐢𑐵𑐂। 𑐌𑐬𑐷𑐣𑐶𑐎𑑀 𑐏𑐸𑐳𑐶𑑄 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐩𑐶𑐟 𑐮𑐵𑐣𑑀𑐖 𑐨𑐾𑐣𑐾𑐖𑑆𑐸𑐊𑐮𑐵 𑐰 𑐎𑑀𑐮𑐩𑑂𑐧𑐶𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐮𑐵। 𑐏𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐀𑐩𑐾𑐖𑐣 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐫𑐵 𑐧𑐾𑐳𑐶𑐣 𑐮𑐵। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮𑐩𑐶𑐟𑐫𑐾𑐳𑑄 𑐳𑐾𑐮𑑂𑐰𑐵𑐖 𑐢𑐵𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐏𑐸𑐳𑐶 𑐥𑑂𑐬𑐡𑐾𑐱 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬, 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐊𑐞𑑂𑐜𑐶𑐖 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟 𑐰 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬𑑄 𑐑𑐾𑐬𑐾 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐀𑐩𑐾𑐖𑐣 𑐰 𑐠𑑂𑐰 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐫𑐵 𑐳𑐴𑐵𑐫𑐎 𑑒𑑐𑑐 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐂 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑐵𑐧𑐶𑐮𑐾𑑄 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐧𑐵𑐴𑐵 𑐰𑐿𑐐𑐸𑐮𑐶𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐟𑑂𑐬𑐶𑐨𑐸𑐖𑐵𑐎𑐵𑐬 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐫𑐵 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐮𑐵𑐐𑐵 𑐡𑐮𑐡𑐮 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣𑐶 𑐰 𑐠𑐣 𑐫𑐵𑐟𑐵𑐫𑐵𑐟𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐖𑐸𑐂𑐩𑐦𑐸। 𑐥𑐬𑐵𑐣𑐵, 𑐥𑐬𑐵𑐐𑑂𑐰𑐾 𑐰 𑐫𑐸𑐬𑐸𑐐𑑂𑐰𑐾 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐟 𑐖𑐵𑐣𑐵 𑐥𑐩𑑂𑐥𑐵𑐳 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐷। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐮𑐵𑐥𑑂𑐮𑐵𑐚𑐵𑐫𑐵 𑐧𑐾𑐳𑐶𑐣 𑐣𑑄 𑐢𑐵𑐂𑐐𑐸𑐫𑐵। 𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐄𑐥𑐖𑐵𑐅 𑐏𑑂𑐫𑑅 𑐁𑐬𑑂𑐠𑐶𑐎 𑐡𑐺𑐲𑑂𑐚𑐶𑑄 𑐳𑐶𑐎𑑂𑐎 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐖𑐸। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐍𑐳𑐟 𑐖𑐵 𑑑𑑘𑑕 𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐖𑐸 𑐰 𑐀𑐬𑑂𑐖𑐾𑐣𑑂𑐚𑐷𑐣𑐵, 𑐄𑐬𑐹𑐐𑑂𑐰𑐾, 𑐥𑐬𑐵𑐐𑑂𑐰𑐾 𑐰 𑐕𑐸𑑄 𑐀𑑄𑐱𑐫𑑂 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐷𑐮 𑐰 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐧𑑀𑐮𑐶𑐨𑐶𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐠𑑂𑐫𑑄। 𑐡𑐎𑐮𑐾 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐨𑐵𑐐𑐫𑑂 𑐥𑐾𑐚𑐵𑐐𑑀𑐣𑐶𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐬𑐸𑐳𑑂𑐠𑐮 𑐮𑐵। 𑐊𑐞𑑂𑐜𑐷𑐖 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟 𑐩𑐵𑐮𑐵 𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐣𑐶𑐩𑑂𑐣 𑐨𑐹𑐩𑐶𑐫𑐵 𑐀𑐟𑑂𑐫𑐣𑑂𑐟 𑐳𑑄𑐎𑐬𑐷 𑐟𑐚𑐷𑐫 𑐥𑐚𑑂𑐚𑐷 𑐡𑐸। 𑐮𑐐𑐨𑐐 𑑑𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐷𑐚𑐎 𑐧𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐚𑑂𑐚𑐷 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐷 𑐟𑐚 𑐣𑐵𑐥𑑄 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐠𑑂𑐫𑑄। 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐷 𑐟𑐚𑐷𑐫 𑐥𑑂𑐬𑐡𑐾𑐱 𑐀𑐥𑐾𑐎𑑂𑐲𑐵𑐎𑐺𑐟 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐟𑐧𑑂𑐫𑐵। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐧𑑂𑐫𑐵 𑑑𑑕𑑐 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑒𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐷𑐚𑐬 𑐡𑐸। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶 𑐔𑐶𑐔𑐶𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐧𑐵𑐴𑐵𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐟 𑐧𑐵𑐴𑐵𑐰𑐿 𑐠𑐣𑑂𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐟𑐫𑐾𑐳𑑄 𑐡𑐾𑐮𑑂𑐟𑐵 𑐩𑐡𑐾𑐎𑐸। == 𑐡𑐾𑐫𑑂‌ == 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐡𑐾𑐫𑑂‌ 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐠𑑄 𑐡𑐸- *[[𑐀𑐬𑑂𑐖𑐾𑐣𑑂𑐚𑐶𑐣𑐵]] *[[𑐧𑑀𑐮𑐶𑐨𑐶𑐫𑐵]] *[[𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮]] *[[𑐔𑐶𑐮𑐷]] *[[𑐎𑑀𑐮𑐩𑑂𑐧𑐶𑐫𑐵]] *[[𑐃𑐎𑑂𑐰𑐾𑐜𑑀𑐬]] *[[𑐥𑐵𑐬𑐵𑐐𑑂𑐰𑐾]] *[[𑐥𑐾𑐬𑐸]] *[[𑐄𑐬𑐸𑐐𑑂𑐰𑐾]] *[[𑐨𑐾𑐣𑐾𑐖𑐸𑐊𑐮𑐵]] *[[𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵]] *[[𑐳𑐸𑐬𑐶𑐣𑐵𑐩]] *[[𑐦𑑂𑐬𑐾𑐣𑑂𑐔 𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵]] == 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃 == * [[𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱]] == 𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵 == {{𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵}} {{Commonscat|South America}} [[𑐥𑐸𑐔𑑅:𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮]] [[𑐥𑐸𑐔𑑅:𑐡𑐾𑐫𑑂]] q3xfhkxgt5232uroqmo8pwa5ayge5lw 1122307 1122304 2026-08-05T05:20:39Z Eukesh 11 1122307 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|दक्षिण अमेरिका}} {{Infobox Continent |image = [[𑐎𑐶𑐥𑐵:South_America_(orthographic_projection).svg|200px]] |area = 𑑑,𑑗𑑘,𑑔𑑐,𑑐𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐩𑐷^𑑒 |population = 𑑓𑑘,𑑒𑑐,𑑐𑑐,𑑐𑑐𑑐 |density = 𑑒𑑑.𑑔 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶 𑐎𑐶𑐩𑐷^𑑒 |demonym = [[𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐬𑐷𑐎𑐵|𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐬𑐷𑐎𑐷]], [[𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵|𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐣]] |countries = 𑑑𑑒 |list_countries = 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐡𑐾𑐫𑑂‌𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐢𑐮𑑅 |dependencies = 𑑓 |languages = [[𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐨𑐵𑐲𑐵|𑐨𑐵𑐲𑐵𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐢𑐮𑑅]] |time = [[UTC-2]] 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 [[UTC-5]] |cities = {{Collapsible list | title = {{voidd}} | frame_style = border: none; padding: 0; | list_style = display: none; | 1 = [[𑐳𑐵𑐌 𑐥𑐵𑐄𑐮𑑀]] | 2 = [[𑐧𑑂𑐫𑐸𑐣𑐳 𑐁𑐫𑐬𑐾𑐳]] | 3 = [[𑐬𑐶𑐫𑑀 𑐡𑐶 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐣𑐾𑐬𑐶𑐫𑑀]] | 4 = [[𑐧𑑀𑐐𑑀𑐚𑐵]] | 5 = [[𑐮𑐶𑐩𑐵]] | 6 = [[𑐳𑐾𑐞𑑂𑐚𑐶𑐫𑐵𑐐𑑀]] | 7 = [[𑐎𑐵𑐬𑐵𑐎𑐵𑐳]] }} }} '''𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵''' ([[𑐳𑑂𑐥𑐾𑐣𑐷 𑐨𑐵𑐲𑐵]]: ''América del Sur''; [[𑐥𑑀𑐬𑑂𑐔𑐸𑐐𑐶𑐖]]: ''América do Sul'') [[𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐀𑐩𑐬𑐷𑐎𑐵]]𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐳𑑂𑐠𑐶𑐟 [[𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐷 𑐐𑑀𑐮𑐵𑐬𑑂𑐡𑑂𑐢]]𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 [[𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥]] 𑐏:।<ref>"[http://www.bartleby.com/65/st/SthAmer.html 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐬𑐷𑐎𑐵]. ''[http://www.bartleby.com/65/ 𑐎𑑀𑐮𑐩𑑂𑐧𑐶𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐱𑑂𑐰𑐎𑑀𑐲]'', 𑐲𑐲𑑂𑐚𑐩 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐬𑐞 𑑒𑑐𑑐𑑑-𑑖 [[𑐣𑑂𑐫𑐹 𑐫𑐬𑑂𑐎]], 𑐎𑑀𑐮𑐩𑑂𑐧𑐶𑐫𑐵 𑐫𑐸𑐣𑐶𑐨𑐬𑑂𑐳𑐶𑐚𑐷 𑐥𑑂𑐬𑐾𑐳": "fourth largest continent ..., the southern of the two continents of the Western Hemisphere."</ref> 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑑑𑑓^𑑐 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 [[𑐀𑐎𑑂𑐲𑐵𑑄𑐱]] (𑐐𑑂𑐫𑐵𑐮𑐶𑐣𑐳 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑐷𑐥) 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 𑑕𑑖^𑑐 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐀𑐎𑑂𑐲𑐵𑑄𑐱 (𑐴𑐬𑑂𑐣 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑐷𑐥) 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐰 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 𑑓𑑕^𑑐 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐷 [[𑐡𑐾𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟𑐬]] (𑐬𑐾𑐱𑐶𑐎𑑀 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑐷𑐥) 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 𑑘𑑑^𑑐 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐷 𑐡𑐾𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟𑐬 (𑐥𑐵𑐬𑐶𑐣𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑐷𑐥) 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐰𑐶𑐳𑑂𑐟𑐺𑐟 𑐡𑐸।<ref>{{cite book |last=𑐟𑐶𑐰𑐵𑐬𑐷 |first=𑐰𑐶𑐖𑐫 𑐱𑑄𑐎𑐬 |title= 𑐁𑐮𑑀𑐎 𑐨𑐹-𑐡𑐬𑑂𑐱𑐣 |year=𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃 𑑒𑑐𑑐𑑔 |publisher=𑐣𑐶𑐬𑑂𑐩𑐮 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐵𑐱𑐣 |location=𑐎𑑀𑐮𑐎𑐵𑐟𑐵 |id= |page=𑑖𑑖 |accessday= 𑑑𑑙|accessmonth= 𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃|accessyear= 𑑒𑑐𑑐𑑙}}</ref> 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 [[𑐎𑑂𑐫𑐵𑐬𑐶𑐧𑐶𑐫𑐣 𑐳𑐵𑐐𑐬]] 𑐰 [[𑐥𑐣𑐵𑐩𑐵 𑐣𑐴𑐬]], 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 𑐰 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬-𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 [[𑐁𑐣𑑂𑐢𑑂𑐬 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬]], 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 [[𑐥𑑂𑐬𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬]] 𑐰 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 [[𑐀𑐞𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐎𑐚𑐶𑐎 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬]] 𑐮𑐵।<ref name="𑐟𑐶𑐰𑐵𑐬𑐷 𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃 𑑒𑑐𑑐𑑔 𑑕𑑘-𑑘𑑑">{{cite book |last=𑐟𑐶𑐰𑐵𑐬𑐷 |first=𑐀𑐬𑑂𑐔𑐣𑐵 |title= 𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮 𑐥𑐬𑐶𑐔𑐫 |year=𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃 𑑒𑑐𑑐𑑔 |publisher=𑐨𑐵𑐬𑐟𑐷 𑐳𑐡𑐣 |location=𑐎𑑀𑐮𑐎𑐵𑐟𑐵 |id= |page=𑑕𑑘-𑑘𑑑 |accessday= 𑑑𑑙|accessmonth= 𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃|accessyear= 𑑒𑑐𑑐𑑙}}</ref> [[𑐨𑐹𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐬𑐾𑐏𑐵]] 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 𑐨𑐵𑐐𑑄 𑐰 [[𑐩𑐎𑐬 𑐬𑐾𑐏𑐵]] 𑐩𑐢𑑂𑐫𑑄 𑐰𑐣𑐶। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐀𑐢𑐶𑐎𑐵𑑄𑐱 𑐨𑐵𑐐 [[𑐄𑐲𑑂𑐞 𑐎𑐚𑐶𑐧𑐣𑑂𑐢]]𑐫𑑂 𑐮𑐵। 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐟𑐎𑑂𑐎𑐫𑐵 𑐴𑐵𑐎𑑅 𑐮𑐐𑐨𑐐 𑑗,𑑒𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐷𑐚𑐬 𑐰 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 𑐧𑑂𑐫𑐵 𑑕,𑑑𑑒𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐷𑐚𑐬 𑐡𑐸। 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐫𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱‌ 𑐁𑐎𑐵𑐬 𑐎𑐠𑑄 [[𑐨𑐵𑐬𑐟]] 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑑖 𑐐𑐸𑐣𑐵𑐟𑐶 𑐟𑑅𑐢𑑄। [[𑐥𑐣𑐵𑐩𑐵 𑐣𑐴𑐬|𑐥𑐣𑐵𑐥𑐵 𑐣𑐴𑐬𑑄]] 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 [[𑐥𑐣𑐵𑐩𑐵 𑐣𑐴𑐬]]𑐫𑑂 [[𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐀𑐩𑐬𑐷𑐎𑐵]] [[𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱]] 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐀𑐮𑐐 𑐫𑐵𑐂 𑐟𑐬 [[𑐥𑐣𑐵𑐩𑐵]] 𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵𑐟 𑐁𑐢𑐶𑐎𑐵𑐬𑐶𑐎 𑐎𑐠𑑄 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 [[𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐀𑐩𑐬𑐷𑐎𑐵]]𑐫𑑂 𑐎𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐫𑐵।<ref>[http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm#americas "𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐖𑑂"] ''𑐳𑑂𑐚𑑂𑐫𑐵𑐞𑑂𑐜𑐬𑑂𑐜 𑐎𑐞𑑂𑐚𑑂𑐬𑐷 𑐊𑐞𑑂𑐜 𑐊𑐬𑐶𑐫𑐵 𑐎𑑀𑐜𑑂𑐳 𑐎𑑂𑐮𑐵𑐳𑐶𑐦𑐶𑐎𑐾𑐱𑐣 (M49)'', [[𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬]] 𑐟𑐠𑑂𑐫𑐵𑐒𑑂𑐎 𑐰𑐶𑐨𑐵𑐐</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20080303233306/http://atlas.nrcan.gc.ca/site/english/maps/reference/international/north_america/referencemap_image_view "𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵"] ''[[𑐎𑑂𑐫𑐵𑐣𑐵𑐜𑐵𑐫𑐵 𑐊𑐚𑐮𑐳''</ref><ref>[http://www.nationalgeographic.com/xpeditions/atlas/index.html?Parent=nameri&Rootmap=&Mode=d&SubMode=w 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐊𑐚𑐮𑐳] 𑐣𑐾𑐱𑐣𑐮 𑐖𑑂𑐫𑑀𑐐𑑂𑐬𑐵𑐦𑐶𑐎</ref> 𑑓𑑒,𑑐𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐷𑐚𑐬 𑐴𑐵𑐎𑑅 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐟𑐚 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐟𑐚 𑐳𑐷𑐢𑐵 𑐡𑐸, 𑐟𑐚𑐫𑑂 𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥, 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐫𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 𑐰 𑐏𑐵𑐜𑐷𑐟 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐖𑐸 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐫𑐵𑐣𑐵 𑐧𑐵𑑄𑐮𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐧𑐣𑑂𑐡𑐬𑐐𑐵𑐴𑐫𑐵 𑐀𑐨𑐵𑐰 𑐡𑐸। 𑐏𑐣𑐶𑐖 𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐎𑐺𑐟𑐶𑐎 𑐳𑐩𑑂𑐥𑐡𑐵𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐩𑑂𑐴𑐶 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 𑐄𑐲𑑂𑐞 𑐰 𑐁𑐡𑑂𑐬 𑐖𑐮𑐰𑐵𑐫𑐸, 𑐐𑐸𑑄, 𑐥𑐛𑐵𑐬, 𑐖𑐒𑑂𑐐𑐮 𑐰 𑐩𑐬𑐸𑐨𑐹𑐩𑐶𑐫𑐵 𑐄𑐥𑐳𑑂𑐠𑐶𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐰𑐶𑐎𑐳𑐶𑐟 𑐩𑐖𑐸𑐣𑐶। 𑐠𑐣 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑐵𑑅𑐴𑐵𑐎𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸𑐐𑐸𑑄-𑐱𑑂𑐬𑐾𑐞𑐷 [[𑐊𑐞𑑂𑐜𑐶𑐖 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟𑐩𑐵𑐮𑐵]] 𑐰 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑑅𑐖𑑂𑐖𑐵𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐳𑐫𑑂 𑑑𑑒𑐮𑐵 𑐴𑐾 𑐟𑐶 𑐖𑐸𑐫𑐵 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐶𑐐𑐸 [[𑐚𑐶𑐚𑐶𑐎𑐵𑐎𑐵 𑐥𑐸𑐏𑐸]] 𑐣𑑄 𑐡𑐸। 𑐨𑐹𑐩𑐢𑑂𑐫𑐬𑐾𑐏𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐵𑐥𑑄 [[𑐥𑐾𑐬𑐹]] 𑐡𑐾𑐱𑐫𑑂 [[𑐔𑐶𑐩𑑂𑐧𑑀𑐬𑐾𑐖𑑀]] 𑐰 [[𑐎𑑀𑐚𑑀𑐥𑑂𑐫𑐵𑐎𑑂𑐳𑐷]] 𑐣𑐵𑐩𑐎 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑑅𑐖𑑂𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐰𑐵𑐮𑐵𑐩𑐸𑐏𑐷 𑐐𑐸𑑄 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬 𑐳𑐟𑐴 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐮𑐐𑐨𑐐 𑑖,𑑐𑑙𑑖 𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐔𑑂𑐰𑐾 𑐮𑐵। [[𑐀𑐩𑐾𑐖𑐣 𑐏𑐸𑐳𑐶]], [[𑐌𑐬𑐷𑐣𑐶𑐎𑑀]], [[𑐬𑐶𑐫𑑀 𑐡𑐶 𑐮𑐵 𑐥𑑂𑐮𑐵𑐟𑐵]] 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐏𑐸𑐳𑐶 𑐏। 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐂 [[𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮]]𑐫𑐵 𑐳𑐵𑐌 𑐦𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐳𑐶𑐳𑑂𑐎𑑀, [[𑐎𑑀𑐮𑐩𑑂𑐧𑐶𑐫𑐵]]𑐫𑐵 𑐩𑑂𑐫𑐵𑐐𑐜𑐵𑐮𑐾𑐣𑐵 𑐰 [[𑐀𑐬𑑂𑐖𑐾𑐣𑑂𑐚𑐶𑐣𑐵]]𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐫𑑀 𑐎𑑀𑐮𑑀𑐬𑐾𑐜𑑀 𑐮𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐫𑑂 [[𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮]], [[𑐀𑐬𑑂𑐖𑐾𑐞𑑂𑐚𑐶𑐣𑐵]], [[𑐔𑐶𑐮𑐷]], [[𑐄𑐬𑐸𑐐𑑂𑐰𑐾]], [[𑐥𑐵𑐬𑐵𑐐𑑂𑐰𑐾]], [[𑐧𑑀𑐮𑐶𑐨𑐶𑐫𑐵]], [[𑐥𑐾𑐬𑐹]], [[𑐂𑐎𑑂𑐰𑐾𑐜𑑀𑐬]], [[𑐎𑑀𑐮𑐩𑑂𑐧𑐶𑐫𑐵]], [[𑐨𑐾𑐣𑐾𑐖𑐸𑐊𑐮𑐵]], [[𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵]] (𑐧𑑂𑐬𑐶𑐚𑐶𑐱, 𑐜𑐔, 𑐦𑑂𑐬𑐾𑐘𑑂𑐔) 𑐁𑐡𑐶 𑐡𑐾𑐱 𑐮𑐵। == 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳 == [[𑐎𑐶𑐥𑐵:Machu Picchu.jpg|thumb|right|[[𑐩𑐵𑐔𑐸 𑐥𑐶𑐔𑐸]]𑐫𑑂 [[𑐂𑐒𑑂𑐎𑐵 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵]]𑐫𑐵 𑐀𑐰𑐱𑐾𑐲]] [[𑐎𑐶𑐥𑐵:Bariloche- Argentina2.jpg|thumb|right|]] 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵, 𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵, 𑐩𑐾𑐎𑑂𑐳𑐶𑐎𑑀, 𑐰𑐾𑐳𑑂𑐚 𑐂𑐞𑑂𑐜𑐶𑐖 𑐰 𑐎𑑂𑐫𑐵𑐬𑐶𑐧𑐶𑐫𑐣 𑐡𑐾𑐱𑐟𑐾𑐟 𑐕𑐥𑑄 𑐫𑐵𑐣𑐵 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐣 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵 𑐢𑐵𑐂। [[𑐮𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐣]] 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐬𑑀𑐩𑐰𑐵𑐳𑐷𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐏। 𑐀𑐢𑐶𑐎𑐵𑑄𑐱 𑐨𑐵𑐬𑐟𑐷𑐫 𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 [[𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟]] 𑐨𑐵𑐲𑐵𑑄 𑐖𑐹𑐠𑐾𑑄 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐫𑐸𑐬𑑀𑐥𑐷𑐫 𑐬𑑀𑐩𑐵𑐣𑑂𑐳 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐡𑐳𑐸 [[𑐳𑑂𑐥𑐾𑐣𑐷]], [[𑐥𑑀𑐬𑑂𑐔𑐸𑐐𑐶𑐖]], [[𑐦𑑂𑐬𑐾𑐘𑑂𑐔]] 𑐰 [[𑐂𑐚𑐵𑐮𑐶𑐫𑐣]] 𑐨𑐵𑐲𑐵𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐣𑑄 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐮𑑂𑐴𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐫𑑂‌𑐟𑐾𑐟 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐣 𑐢𑐵𑐂। 𑑑𑑖𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐂 [[𑐥𑑀𑐬𑑂𑐔𑐸𑐐𑐮]] 𑐰 [[𑐳𑑂𑐥𑐾𑐣|𑐳𑑂𑐥𑐾𑐣𑑄]] 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐣 𑐨𑐵𑐲𑐷 𑐩𑐣𑐸𑐟 𑐠𑐣 𑐔𑑂𑐰𑑄 𑐰𑐮 । 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐠𑐵𑐫𑑂‌𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐴𑐾 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐖𑐹𑐰𑐣 𑐰 𑐠𑑂𑐰 𑐠𑐵𑐫𑑂‌𑐫𑐵𑐟 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐣 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵 𑐢𑐎𑐵 𑐩𑑂𑐴𑐳𑐷𑐎𑐮। 𑐥𑐾𑐬𑐹𑐫𑐵 𑐎𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐷𑐫 𑐥𑐴𑐵𑐜𑐫𑑂 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐮𑐏 𑐡𑑃 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅 𑐩𑐣𑐸 𑐰𑑅𑐐𑐸 𑐢𑐿𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐱𑑂𑐰𑐵𑐳 𑐡𑐸। 𑐠𑐣 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟𑐶𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐖𑐸𑐮। 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐩𑐹 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵𑐫𑑂 [[𑐂𑐒𑑂𑐎𑐵 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵]] 𑐕𑐐𑐹 𑐏 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬 𑐥𑐾𑐬𑐹, 𑐂𑐎𑑂𑐰𑐾𑐜𑐬, 𑐧𑑀𑐮𑐶𑐨𑐶𑐫𑐵, 𑐀𑐬𑑂𑐖𑐾𑐞𑑂𑐚𑐶𑐣𑐵 𑐰 𑐔𑐶𑐮𑐷𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 𑐨𑐵𑐐 𑐮𑐵। 𑑑𑑕𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐰 𑐔𑐬𑐩𑑀𑐟𑑂𑐎𑐬𑑂𑐲𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐫𑐣। 𑐂𑐒𑑂𑐎𑐵 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵𑐫𑑂 𑐱𑐵𑐳𑐎𑐫𑐵𑐟 𑐂𑐒𑑂𑐎𑐵 𑐢𑐵𑐂 𑐰 𑐂𑐩𑐶𑐐𑐸 𑐁𑐡𑐬 𑐫𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐔𑐮𑐣 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣। 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐟𑐵𑐫𑐵𑐟, 𑐳𑐘𑑂𑐔𑐵𑐬 𑐰 𑐜𑐵𑐎 𑐰𑑂𑐫𑐰𑐳𑑂𑐠𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵। 𑐩𑐵𑐔𑐸 𑐥𑐶𑐔𑐸 𑐩𑐹 𑐣𑐐𑐬 𑐏 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐥𑐸𑐬𑐵𑐟𑐵𑐟𑑂𑐰𑐶𑐎 𑐀𑐰𑐱𑐾𑐲 𑐠𑑁𑑄 𑐣𑑄 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐸। [[𑐳𑐹𑐬𑑂𑐡𑑂𑐫]]𑐫𑐵𑐟 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐳𑐬𑑂𑐰𑑀𑐔𑑂𑐔 𑐡𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐎𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐰 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐥𑐶𑑄 𑐡𑐾𑐰𑐷 𑐡𑐾𑐰𑐟𑐵𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐣𑑄 𑐥𑐹𑐖𑐵 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐔𑐮𑐣 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐡𑐾𑐐𑐮𑐾 𑐳𑑂𑐰𑐬𑑂𑐞𑐥𑐟𑑂𑐬 𑐀𑐮𑐒𑑂𑐎𑐺𑐟 𑐫𑐵𑐣𑐵 𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐔𑐮𑐣 𑐡𑐸। 𑐱𑐶𑐮𑑂𑐥𑐎𑐮𑐵 𑐰 [[𑐱𑐮𑑂𑐫 𑐔𑐶𑐎𑐶𑐟𑑂𑐳𑐵]]𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐩𑐎𑐵𑐮𑐷𑐣 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐄𑐣𑑂𑐣𑐟 𑐖𑐸। == 𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮 == [[𑐎𑐶𑐥𑐵:South America satellite orthographic.jpg|thumb|right|𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐨𑑁𑐟𑐶𑐎 𑐳𑑂𑐰𑐬𑐹𑐥]] 𑐢𑐬𑐵𑐟𑐮𑐷𑐫 𑐳𑑂𑐰𑐬𑐹𑐥𑐫𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑐫𑐵 𑐡𑐺𑐲𑑂𑐚𑐶𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐖𑐸। 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐟𑐚𑐫𑐵 𑐳𑐩𑐵𑐣𑐵𑐣𑑂𑐟𑐬 [[𑐊𑐞𑑂𑐜𑐶𑐖 𑐎𑐵𑐬𑑂𑐜𑐶𑐮𑐾𑐬𑐵]] 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟 𑐱𑐺𑑄𑐏𑐮𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐠𑑂𑐫𑑄 <ref>{{cite book |last=𑐩𑐵𑐩𑑀𑐬𑐶𑐫𑐵 |first=𑐔𑐟𑐸𑐬𑑂𑐨𑐸𑐖 |title= 𑐨𑑁𑐐𑑀𑐮𑐶𑐎 𑐔𑐶𑐣𑑂𑐟𑐣 𑐊𑐰𑑄 𑐟𑐷𑐣 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 |year=𑐣𑐰𑑄𑐧𑐬 𑑒𑑐𑑐𑑘 |publisher=𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫 𑐨𑐰𑐣 |location=𑐁𑐐𑐬𑐵 |id= |page=𑑑𑑕𑑔|accessday= 𑑘|accessmonth= 𑐡𑐶𑐳𑑄𑐧𑐬|accessyear= 𑑒𑑐𑑐𑑙}}</ref>। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟𑐱𑑂𑐬𑐺𑐒𑑂𑐏𑐮𑐵 [[𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵]]𑐫𑐵 [[𑐬𑐎𑐷 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟]]𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐳𑐶𑐮𑐳𑐶𑐮𑐵 𑐏। 𑑗,𑑒𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐴𑐵𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐱𑑂𑐬𑐺𑐒𑑂𑐏𑐮𑐵 [[𑐴𑐶𑐩𑐵𑐮𑐫]] 𑐢𑐸𑑄𑐎𑐵 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑐖𑑂𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 [[𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟 𑐱𑐺𑑄𑐏𑐮𑐵]] 𑐏। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐟𑐖𑑂𑐖𑐵𑐐𑐸 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟 𑐱𑑂𑐬𑐾𑐞𑐷 , [[𑐥𑐛𑐵𑐬]], 𑐰 [[𑐖𑑂𑐰𑐵𑐮𑐵𑐩𑐸𑐏𑐷 𑐔𑑂𑐰𑐎𑐵]] 𑐮𑐵। 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑐖𑑂𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐰𑐵𑐮𑐵𑐩𑐸𑐏𑐷 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟 [[𑐎𑑀𑐚𑑀𑐥𑐿𑐎𑑂𑐳𑐷]] (𑑕,𑑙𑑗𑑐 𑐩𑐷𑐚𑐬) 𑐠𑑂𑐰 𑐨𑐵𑐐𑐫𑑂 𑐮𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟𑐩𑐵𑐮𑐵𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑐖𑑂𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐎𑐵 𑐀𑐎𑐵𑐎𑐵𑐐𑐸𑐁𑐫𑐵𑐟 (𑑖,𑑙𑑖𑑙 𑐩𑐷𑐚𑐬) 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑐵𑐧𑐶𑐮𑐾𑑄 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸𑑄 𑐨𑐸𑐣𑐵𑐟𑐿। 𑐊𑐞𑑂𑐜𑐷𑐖𑐫𑑂 𑐳𑐵𑐢𑐵𑐬𑐞𑐟𑑅 𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐱𑑂𑐬𑐾𑐞𑐶 𑐡𑐸 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐧𑑀𑐮𑐰𑐶𑐫𑐵 𑐰 𑐥𑐾𑐬𑐹𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑐰 𑐦𑑂𑐬𑐾𑐱 𑐰𑐵𑐚𑐬 𑐥𑐸𑐏𑐸 [[𑐚𑐶𑐚𑐶𑐎𑐵𑐎𑐵]] 𑐮𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐫𑑂 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫 𑐳𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐥𑐛𑐵𑐬𑐷 𑐨𑐵𑐐 𑐡𑐸। 𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬, 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑐰 𑐥𑐾𑐚𑐵𑐐𑑀𑐣𑐶𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬। 𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬𑐷 𑐨𑐵𑐐 𑐌𑐬𑐷𑐣𑐷𑐎𑑀 𑐰 𑐀𑐩𑐾𑐖𑐣 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐫𑐵 𑐩𑐸𑐴𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐮𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑑙𑑐𑑐 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑑,𑑘𑑐𑑐 𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐖𑐵𑑅𑐫𑑂 𑐖𑐮 𑐰𑐶𑐨𑐵𑐖𑐎𑐫𑐵 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐂। 𑐟𑑂𑐬𑐶𑐨𑐸𑐖𑐵𑐎𑐵𑐬 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐰𑐬𑑂𑐟𑐷 𑐨𑐵𑐐𑐫𑑂 [[𑐊𑐚𑑂𑐮𑐵𑐞𑑂𑐚𑐶𑐎 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬]]𑐫𑐵 𑐟𑐚𑐫𑑂 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬-𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐎𑐾𑐥𑐬𑐵𑐐𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐬𑐩𑑂𑐨 𑐖𑐸𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 𑐬𑐶𑐫𑑀 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐜𑑀 𑐜𑐷 𑐳𑐸𑐮 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐰𑐶𑐳𑑂𑐟𑐺𑐟 𑐖𑐸। 𑐎𑐛𑑀𑐬 [[𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟#𑐰𑐮𑐶𑐟 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟|𑐰𑐮𑐶𑐟]] 𑐔𑐚𑑂𑐚𑐵𑐣𑑄 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐩𑐶𑐟 𑐖𑐹𑐐𑐸𑐮𑐶𑑄 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐎𑑂𑐲𑐫 𑐩𑐖𑐸। 𑐥𑐾𑐚𑐵𑐐𑑀𑐣𑐶𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑐀𑐬𑑂𑐖𑐾𑐣𑑂𑐚𑐶𑐣𑐵𑐫𑑂 𑐮𑐶𑐩𑐫𑐾 𑐏𑐸𑐳𑐶𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐶𑐩 𑐕𑑀𑐬 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐠𑑂𑐫𑑄। 𑑓𑑐𑑐 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑙𑑐𑑐 𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐖𑐵𑑅𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐊𑐞𑑂𑐜𑐷𑐖 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟𑐩𑐵𑐮𑐵 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐰𑐾𑐡𑐶𑐎𑐵𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐝𑐵𑐮𑐫𑐵 𑐬𑐹𑐥𑐫𑑂 𑐊𑐚𑐮𑐵𑐣𑑂𑐚𑐶𑐎 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐰𑐶𑐳𑑂𑐟𑐺𑐟 𑐡𑐸।<ref name="𑐟𑐶𑐰𑐵𑐬𑐷 𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃 𑑒𑑐𑑐𑑔 𑑕𑑘-𑑘𑑑"/> 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐷 𑐐𑐸𑑄 𑐰 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐷 𑐥𑐛𑐵𑐬𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐳𑐎𑐮 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐫𑐵 𑐴𑐵𑐎𑑅𑐫𑑂 𑐕𑐐𑐹 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐏𑑂𑐫𑑅 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐏𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵 𑐳𑐎𑐮 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐦𑐮 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐦𑐮𑐫𑐵 𑐎𑐬𑐶𑐧 𑐧𑐔𑑂𑐕𑐶 𑐡𑐸। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 𑐨𑐵𑐐𑐫𑐵𑐟 𑐮𑐵𑐣𑑀𑐖 𑐢𑐵𑐂। 𑐌𑐬𑐷𑐣𑐶𑐎𑑀 𑐏𑐸𑐳𑐶𑑄 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐩𑐶𑐟 𑐮𑐵𑐣𑑀𑐖 𑐨𑐾𑐣𑐾𑐖𑑆𑐸𑐊𑐮𑐵 𑐰 𑐎𑑀𑐮𑐩𑑂𑐧𑐶𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐮𑐵। 𑐏𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐀𑐩𑐾𑐖𑐣 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐫𑐵 𑐧𑐾𑐳𑐶𑐣 𑐮𑐵। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮𑐩𑐶𑐟𑐫𑐾𑐳𑑄 𑐳𑐾𑐮𑑂𑐰𑐵𑐖 𑐢𑐵𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐏𑐸𑐳𑐶 𑐥𑑂𑐬𑐡𑐾𑐱 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬, 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐊𑐞𑑂𑐜𑐶𑐖 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟 𑐰 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬𑑄 𑐑𑐾𑐬𑐾 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐀𑐩𑐾𑐖𑐣 𑐰 𑐠𑑂𑐰 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐫𑐵 𑐳𑐴𑐵𑐫𑐎 𑑒𑑐𑑐 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐂 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑐵𑐧𑐶𑐮𑐾𑑄 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐧𑐵𑐴𑐵 𑐰𑐿𑐐𑐸𑐮𑐶𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐟𑑂𑐬𑐶𑐨𑐸𑐖𑐵𑐎𑐵𑐬 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐫𑐵 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐮𑐵𑐐𑐵 𑐡𑐮𑐡𑐮 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣𑐶 𑐰 𑐠𑐣 𑐫𑐵𑐟𑐵𑐫𑐵𑐟𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐖𑐸𑐂𑐩𑐦𑐸। 𑐥𑐬𑐵𑐣𑐵, 𑐥𑐬𑐵𑐐𑑂𑐰𑐾 𑐰 𑐫𑐸𑐬𑐸𑐐𑑂𑐰𑐾 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐟 𑐖𑐵𑐣𑐵 𑐥𑐩𑑂𑐥𑐵𑐳 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐷। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐮𑐵𑐥𑑂𑐮𑐵𑐚𑐵𑐫𑐵 𑐧𑐾𑐳𑐶𑐣 𑐣𑑄 𑐢𑐵𑐂𑐐𑐸𑐫𑐵। 𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐄𑐥𑐖𑐵𑐅 𑐏𑑂𑐫𑑅 𑐁𑐬𑑂𑐠𑐶𑐎 𑐡𑐺𑐲𑑂𑐚𑐶𑑄 𑐳𑐶𑐎𑑂𑐎 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐖𑐸। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐍𑐳𑐟 𑐖𑐵 𑑑𑑘𑑕 𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐖𑐸 𑐰 𑐀𑐬𑑂𑐖𑐾𑐣𑑂𑐚𑐷𑐣𑐵, 𑐄𑐬𑐹𑐐𑑂𑐰𑐾, 𑐥𑐬𑐵𑐐𑑂𑐰𑐾 𑐰 𑐕𑐸𑑄 𑐀𑑄𑐱𑐫𑑂 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐷𑐮 𑐰 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐧𑑀𑐮𑐶𑐨𑐶𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐠𑑂𑐫𑑄। 𑐡𑐎𑐮𑐾 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐨𑐵𑐐𑐫𑑂 𑐥𑐾𑐚𑐵𑐐𑑀𑐣𑐶𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐬𑐸𑐳𑑂𑐠𑐮 𑐮𑐵। 𑐊𑐞𑑂𑐜𑐷𑐖 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟 𑐩𑐵𑐮𑐵 𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐣𑐶𑐩𑑂𑐣 𑐨𑐹𑐩𑐶𑐫𑐵 𑐀𑐟𑑂𑐫𑐣𑑂𑐟 𑐳𑑄𑐎𑐬𑐷 𑐟𑐚𑐷𑐫 𑐥𑐚𑑂𑐚𑐷 𑐡𑐸। 𑐮𑐐𑐨𑐐 𑑑𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐷𑐚𑐎 𑐧𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐚𑑂𑐚𑐷 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐷 𑐟𑐚 𑐣𑐵𑐥𑑄 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐠𑑂𑐫𑑄। 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐷 𑐟𑐚𑐷𑐫 𑐥𑑂𑐬𑐡𑐾𑐱 𑐀𑐥𑐾𑐎𑑂𑐲𑐵𑐎𑐺𑐟 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐟𑐧𑑂𑐫𑐵। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐧𑑂𑐫𑐵 𑑑𑑕𑑐 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑒𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐷𑐚𑐬 𑐡𑐸। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶 𑐔𑐶𑐔𑐶𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐧𑐵𑐴𑐵𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐟 𑐧𑐵𑐴𑐵𑐰𑐿 𑐠𑐣𑑂𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐟𑐫𑐾𑐳𑑄 𑐡𑐾𑐮𑑂𑐟𑐵 𑐩𑐡𑐾𑐎𑐸। == 𑐡𑐾𑐫𑑂‌ == 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐡𑐾𑐫𑑂‌ 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐠𑑄 𑐡𑐸- *[[𑐀𑐬𑑂𑐖𑐾𑐣𑑂𑐚𑐶𑐣𑐵]] *[[𑐧𑑀𑐮𑐶𑐨𑐶𑐫𑐵]] *[[𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮]] *[[𑐔𑐶𑐮𑐷]] *[[𑐎𑑀𑐮𑐩𑑂𑐧𑐶𑐫𑐵]] *[[𑐃𑐎𑑂𑐰𑐾𑐜𑑀𑐬]] *[[𑐥𑐵𑐬𑐵𑐐𑑂𑐰𑐾]] *[[𑐥𑐾𑐬𑐸]] *[[𑐄𑐬𑐸𑐐𑑂𑐰𑐾]] *[[𑐨𑐾𑐣𑐾𑐖𑐸𑐊𑐮𑐵]] *[[𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵]] *[[𑐳𑐸𑐬𑐶𑐣𑐵𑐩]] *[[𑐦𑑂𑐬𑐾𑐣𑑂𑐔 𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵]] == 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃 == * [[𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱]] == 𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵 == {{𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵}} {{Commonscat|South America}} [[पुचः:𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮]] [[पुचः:𑐡𑐾𑐫𑑂]] f09jm62rymj2fl0hxngk6lhoatm26iq 1122308 1122307 2026-08-05T05:20:52Z Eukesh 11 /* 𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮 */ 1122308 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|दक्षिण अमेरिका}} {{Infobox Continent |image = [[𑐎𑐶𑐥𑐵:South_America_(orthographic_projection).svg|200px]] |area = 𑑑,𑑗𑑘,𑑔𑑐,𑑐𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐩𑐷^𑑒 |population = 𑑓𑑘,𑑒𑑐,𑑐𑑐,𑑐𑑐𑑐 |density = 𑑒𑑑.𑑔 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶 𑐎𑐶𑐩𑐷^𑑒 |demonym = [[𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐬𑐷𑐎𑐵|𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐬𑐷𑐎𑐷]], [[𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵|𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐣]] |countries = 𑑑𑑒 |list_countries = 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐡𑐾𑐫𑑂‌𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐢𑐮𑑅 |dependencies = 𑑓 |languages = [[𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐨𑐵𑐲𑐵|𑐨𑐵𑐲𑐵𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐢𑐮𑑅]] |time = [[UTC-2]] 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 [[UTC-5]] |cities = {{Collapsible list | title = {{voidd}} | frame_style = border: none; padding: 0; | list_style = display: none; | 1 = [[𑐳𑐵𑐌 𑐥𑐵𑐄𑐮𑑀]] | 2 = [[𑐧𑑂𑐫𑐸𑐣𑐳 𑐁𑐫𑐬𑐾𑐳]] | 3 = [[𑐬𑐶𑐫𑑀 𑐡𑐶 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐣𑐾𑐬𑐶𑐫𑑀]] | 4 = [[𑐧𑑀𑐐𑑀𑐚𑐵]] | 5 = [[𑐮𑐶𑐩𑐵]] | 6 = [[𑐳𑐾𑐞𑑂𑐚𑐶𑐫𑐵𑐐𑑀]] | 7 = [[𑐎𑐵𑐬𑐵𑐎𑐵𑐳]] }} }} '''𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵''' ([[𑐳𑑂𑐥𑐾𑐣𑐷 𑐨𑐵𑐲𑐵]]: ''América del Sur''; [[𑐥𑑀𑐬𑑂𑐔𑐸𑐐𑐶𑐖]]: ''América do Sul'') [[𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐀𑐩𑐬𑐷𑐎𑐵]]𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐳𑑂𑐠𑐶𑐟 [[𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐷 𑐐𑑀𑐮𑐵𑐬𑑂𑐡𑑂𑐢]]𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 [[𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥]] 𑐏:।<ref>"[http://www.bartleby.com/65/st/SthAmer.html 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐬𑐷𑐎𑐵]. ''[http://www.bartleby.com/65/ 𑐎𑑀𑐮𑐩𑑂𑐧𑐶𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐱𑑂𑐰𑐎𑑀𑐲]'', 𑐲𑐲𑑂𑐚𑐩 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐬𑐞 𑑒𑑐𑑐𑑑-𑑖 [[𑐣𑑂𑐫𑐹 𑐫𑐬𑑂𑐎]], 𑐎𑑀𑐮𑐩𑑂𑐧𑐶𑐫𑐵 𑐫𑐸𑐣𑐶𑐨𑐬𑑂𑐳𑐶𑐚𑐷 𑐥𑑂𑐬𑐾𑐳": "fourth largest continent ..., the southern of the two continents of the Western Hemisphere."</ref> 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑑑𑑓^𑑐 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 [[𑐀𑐎𑑂𑐲𑐵𑑄𑐱]] (𑐐𑑂𑐫𑐵𑐮𑐶𑐣𑐳 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑐷𑐥) 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 𑑕𑑖^𑑐 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐀𑐎𑑂𑐲𑐵𑑄𑐱 (𑐴𑐬𑑂𑐣 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑐷𑐥) 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐰 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 𑑓𑑕^𑑐 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐷 [[𑐡𑐾𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟𑐬]] (𑐬𑐾𑐱𑐶𑐎𑑀 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑐷𑐥) 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 𑑘𑑑^𑑐 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐷 𑐡𑐾𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟𑐬 (𑐥𑐵𑐬𑐶𑐣𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑐷𑐥) 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐰𑐶𑐳𑑂𑐟𑐺𑐟 𑐡𑐸।<ref>{{cite book |last=𑐟𑐶𑐰𑐵𑐬𑐷 |first=𑐰𑐶𑐖𑐫 𑐱𑑄𑐎𑐬 |title= 𑐁𑐮𑑀𑐎 𑐨𑐹-𑐡𑐬𑑂𑐱𑐣 |year=𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃 𑑒𑑐𑑐𑑔 |publisher=𑐣𑐶𑐬𑑂𑐩𑐮 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐵𑐱𑐣 |location=𑐎𑑀𑐮𑐎𑐵𑐟𑐵 |id= |page=𑑖𑑖 |accessday= 𑑑𑑙|accessmonth= 𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃|accessyear= 𑑒𑑐𑑐𑑙}}</ref> 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 [[𑐎𑑂𑐫𑐵𑐬𑐶𑐧𑐶𑐫𑐣 𑐳𑐵𑐐𑐬]] 𑐰 [[𑐥𑐣𑐵𑐩𑐵 𑐣𑐴𑐬]], 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 𑐰 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬-𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 [[𑐁𑐣𑑂𑐢𑑂𑐬 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬]], 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 [[𑐥𑑂𑐬𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬]] 𑐰 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 [[𑐀𑐞𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐎𑐚𑐶𑐎 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬]] 𑐮𑐵।<ref name="𑐟𑐶𑐰𑐵𑐬𑐷 𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃 𑑒𑑐𑑐𑑔 𑑕𑑘-𑑘𑑑">{{cite book |last=𑐟𑐶𑐰𑐵𑐬𑐷 |first=𑐀𑐬𑑂𑐔𑐣𑐵 |title= 𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮 𑐥𑐬𑐶𑐔𑐫 |year=𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃 𑑒𑑐𑑐𑑔 |publisher=𑐨𑐵𑐬𑐟𑐷 𑐳𑐡𑐣 |location=𑐎𑑀𑐮𑐎𑐵𑐟𑐵 |id= |page=𑑕𑑘-𑑘𑑑 |accessday= 𑑑𑑙|accessmonth= 𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃|accessyear= 𑑒𑑐𑑐𑑙}}</ref> [[𑐨𑐹𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐬𑐾𑐏𑐵]] 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 𑐨𑐵𑐐𑑄 𑐰 [[𑐩𑐎𑐬 𑐬𑐾𑐏𑐵]] 𑐩𑐢𑑂𑐫𑑄 𑐰𑐣𑐶। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐀𑐢𑐶𑐎𑐵𑑄𑐱 𑐨𑐵𑐐 [[𑐄𑐲𑑂𑐞 𑐎𑐚𑐶𑐧𑐣𑑂𑐢]]𑐫𑑂 𑐮𑐵। 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐟𑐎𑑂𑐎𑐫𑐵 𑐴𑐵𑐎𑑅 𑐮𑐐𑐨𑐐 𑑗,𑑒𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐷𑐚𑐬 𑐰 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 𑐧𑑂𑐫𑐵 𑑕,𑑑𑑒𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐷𑐚𑐬 𑐡𑐸। 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐫𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱‌ 𑐁𑐎𑐵𑐬 𑐎𑐠𑑄 [[𑐨𑐵𑐬𑐟]] 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑑖 𑐐𑐸𑐣𑐵𑐟𑐶 𑐟𑑅𑐢𑑄। [[𑐥𑐣𑐵𑐩𑐵 𑐣𑐴𑐬|𑐥𑐣𑐵𑐥𑐵 𑐣𑐴𑐬𑑄]] 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 [[𑐥𑐣𑐵𑐩𑐵 𑐣𑐴𑐬]]𑐫𑑂 [[𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐀𑐩𑐬𑐷𑐎𑐵]] [[𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱]] 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐀𑐮𑐐 𑐫𑐵𑐂 𑐟𑐬 [[𑐥𑐣𑐵𑐩𑐵]] 𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵𑐟 𑐁𑐢𑐶𑐎𑐵𑐬𑐶𑐎 𑐎𑐠𑑄 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 [[𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐀𑐩𑐬𑐷𑐎𑐵]]𑐫𑑂 𑐎𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐫𑐵।<ref>[http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm#americas "𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐖𑑂"] ''𑐳𑑂𑐚𑑂𑐫𑐵𑐞𑑂𑐜𑐬𑑂𑐜 𑐎𑐞𑑂𑐚𑑂𑐬𑐷 𑐊𑐞𑑂𑐜 𑐊𑐬𑐶𑐫𑐵 𑐎𑑀𑐜𑑂𑐳 𑐎𑑂𑐮𑐵𑐳𑐶𑐦𑐶𑐎𑐾𑐱𑐣 (M49)'', [[𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬]] 𑐟𑐠𑑂𑐫𑐵𑐒𑑂𑐎 𑐰𑐶𑐨𑐵𑐐</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20080303233306/http://atlas.nrcan.gc.ca/site/english/maps/reference/international/north_america/referencemap_image_view "𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵"] ''[[𑐎𑑂𑐫𑐵𑐣𑐵𑐜𑐵𑐫𑐵 𑐊𑐚𑐮𑐳''</ref><ref>[http://www.nationalgeographic.com/xpeditions/atlas/index.html?Parent=nameri&Rootmap=&Mode=d&SubMode=w 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐊𑐚𑐮𑐳] 𑐣𑐾𑐱𑐣𑐮 𑐖𑑂𑐫𑑀𑐐𑑂𑐬𑐵𑐦𑐶𑐎</ref> 𑑓𑑒,𑑐𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐷𑐚𑐬 𑐴𑐵𑐎𑑅 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐟𑐚 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐟𑐚 𑐳𑐷𑐢𑐵 𑐡𑐸, 𑐟𑐚𑐫𑑂 𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥, 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐫𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 𑐰 𑐏𑐵𑐜𑐷𑐟 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐖𑐸 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐫𑐵𑐣𑐵 𑐧𑐵𑑄𑐮𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐧𑐣𑑂𑐡𑐬𑐐𑐵𑐴𑐫𑐵 𑐀𑐨𑐵𑐰 𑐡𑐸। 𑐏𑐣𑐶𑐖 𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐎𑐺𑐟𑐶𑐎 𑐳𑐩𑑂𑐥𑐡𑐵𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐩𑑂𑐴𑐶 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 𑐄𑐲𑑂𑐞 𑐰 𑐁𑐡𑑂𑐬 𑐖𑐮𑐰𑐵𑐫𑐸, 𑐐𑐸𑑄, 𑐥𑐛𑐵𑐬, 𑐖𑐒𑑂𑐐𑐮 𑐰 𑐩𑐬𑐸𑐨𑐹𑐩𑐶𑐫𑐵 𑐄𑐥𑐳𑑂𑐠𑐶𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐰𑐶𑐎𑐳𑐶𑐟 𑐩𑐖𑐸𑐣𑐶। 𑐠𑐣 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑐵𑑅𑐴𑐵𑐎𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸𑐐𑐸𑑄-𑐱𑑂𑐬𑐾𑐞𑐷 [[𑐊𑐞𑑂𑐜𑐶𑐖 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟𑐩𑐵𑐮𑐵]] 𑐰 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑑅𑐖𑑂𑐖𑐵𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐳𑐫𑑂 𑑑𑑒𑐮𑐵 𑐴𑐾 𑐟𑐶 𑐖𑐸𑐫𑐵 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐶𑐐𑐸 [[𑐚𑐶𑐚𑐶𑐎𑐵𑐎𑐵 𑐥𑐸𑐏𑐸]] 𑐣𑑄 𑐡𑐸। 𑐨𑐹𑐩𑐢𑑂𑐫𑐬𑐾𑐏𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐵𑐥𑑄 [[𑐥𑐾𑐬𑐹]] 𑐡𑐾𑐱𑐫𑑂 [[𑐔𑐶𑐩𑑂𑐧𑑀𑐬𑐾𑐖𑑀]] 𑐰 [[𑐎𑑀𑐚𑑀𑐥𑑂𑐫𑐵𑐎𑑂𑐳𑐷]] 𑐣𑐵𑐩𑐎 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑑅𑐖𑑂𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐰𑐵𑐮𑐵𑐩𑐸𑐏𑐷 𑐐𑐸𑑄 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬 𑐳𑐟𑐴 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐮𑐐𑐨𑐐 𑑖,𑑐𑑙𑑖 𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐔𑑂𑐰𑐾 𑐮𑐵। [[𑐀𑐩𑐾𑐖𑐣 𑐏𑐸𑐳𑐶]], [[𑐌𑐬𑐷𑐣𑐶𑐎𑑀]], [[𑐬𑐶𑐫𑑀 𑐡𑐶 𑐮𑐵 𑐥𑑂𑐮𑐵𑐟𑐵]] 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐏𑐸𑐳𑐶 𑐏। 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐂 [[𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮]]𑐫𑐵 𑐳𑐵𑐌 𑐦𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐳𑐶𑐳𑑂𑐎𑑀, [[𑐎𑑀𑐮𑐩𑑂𑐧𑐶𑐫𑐵]]𑐫𑐵 𑐩𑑂𑐫𑐵𑐐𑐜𑐵𑐮𑐾𑐣𑐵 𑐰 [[𑐀𑐬𑑂𑐖𑐾𑐣𑑂𑐚𑐶𑐣𑐵]]𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐫𑑀 𑐎𑑀𑐮𑑀𑐬𑐾𑐜𑑀 𑐮𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐫𑑂 [[𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮]], [[𑐀𑐬𑑂𑐖𑐾𑐞𑑂𑐚𑐶𑐣𑐵]], [[𑐔𑐶𑐮𑐷]], [[𑐄𑐬𑐸𑐐𑑂𑐰𑐾]], [[𑐥𑐵𑐬𑐵𑐐𑑂𑐰𑐾]], [[𑐧𑑀𑐮𑐶𑐨𑐶𑐫𑐵]], [[𑐥𑐾𑐬𑐹]], [[𑐂𑐎𑑂𑐰𑐾𑐜𑑀𑐬]], [[𑐎𑑀𑐮𑐩𑑂𑐧𑐶𑐫𑐵]], [[𑐨𑐾𑐣𑐾𑐖𑐸𑐊𑐮𑐵]], [[𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵]] (𑐧𑑂𑐬𑐶𑐚𑐶𑐱, 𑐜𑐔, 𑐦𑑂𑐬𑐾𑐘𑑂𑐔) 𑐁𑐡𑐶 𑐡𑐾𑐱 𑐮𑐵। == 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳 == [[𑐎𑐶𑐥𑐵:Machu Picchu.jpg|thumb|right|[[𑐩𑐵𑐔𑐸 𑐥𑐶𑐔𑐸]]𑐫𑑂 [[𑐂𑐒𑑂𑐎𑐵 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵]]𑐫𑐵 𑐀𑐰𑐱𑐾𑐲]] [[𑐎𑐶𑐥𑐵:Bariloche- Argentina2.jpg|thumb|right|]] 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵, 𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵, 𑐩𑐾𑐎𑑂𑐳𑐶𑐎𑑀, 𑐰𑐾𑐳𑑂𑐚 𑐂𑐞𑑂𑐜𑐶𑐖 𑐰 𑐎𑑂𑐫𑐵𑐬𑐶𑐧𑐶𑐫𑐣 𑐡𑐾𑐱𑐟𑐾𑐟 𑐕𑐥𑑄 𑐫𑐵𑐣𑐵 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐣 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵 𑐢𑐵𑐂। [[𑐮𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐣]] 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐬𑑀𑐩𑐰𑐵𑐳𑐷𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐏। 𑐀𑐢𑐶𑐎𑐵𑑄𑐱 𑐨𑐵𑐬𑐟𑐷𑐫 𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 [[𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟]] 𑐨𑐵𑐲𑐵𑑄 𑐖𑐹𑐠𑐾𑑄 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐫𑐸𑐬𑑀𑐥𑐷𑐫 𑐬𑑀𑐩𑐵𑐣𑑂𑐳 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐡𑐳𑐸 [[𑐳𑑂𑐥𑐾𑐣𑐷]], [[𑐥𑑀𑐬𑑂𑐔𑐸𑐐𑐶𑐖]], [[𑐦𑑂𑐬𑐾𑐘𑑂𑐔]] 𑐰 [[𑐂𑐚𑐵𑐮𑐶𑐫𑐣]] 𑐨𑐵𑐲𑐵𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐣𑑄 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐮𑑂𑐴𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐫𑑂‌𑐟𑐾𑐟 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐣 𑐢𑐵𑐂। 𑑑𑑖𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐂 [[𑐥𑑀𑐬𑑂𑐔𑐸𑐐𑐮]] 𑐰 [[𑐳𑑂𑐥𑐾𑐣|𑐳𑑂𑐥𑐾𑐣𑑄]] 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐣 𑐨𑐵𑐲𑐷 𑐩𑐣𑐸𑐟 𑐠𑐣 𑐔𑑂𑐰𑑄 𑐰𑐮 । 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐠𑐵𑐫𑑂‌𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐴𑐾 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐖𑐹𑐰𑐣 𑐰 𑐠𑑂𑐰 𑐠𑐵𑐫𑑂‌𑐫𑐵𑐟 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐣 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵 𑐢𑐎𑐵 𑐩𑑂𑐴𑐳𑐷𑐎𑐮। 𑐥𑐾𑐬𑐹𑐫𑐵 𑐎𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐷𑐫 𑐥𑐴𑐵𑐜𑐫𑑂 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐮𑐏 𑐡𑑃 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅 𑐩𑐣𑐸 𑐰𑑅𑐐𑐸 𑐢𑐿𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐱𑑂𑐰𑐵𑐳 𑐡𑐸। 𑐠𑐣 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟𑐶𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐖𑐸𑐮। 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐩𑐹 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵𑐫𑑂 [[𑐂𑐒𑑂𑐎𑐵 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵]] 𑐕𑐐𑐹 𑐏 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬 𑐥𑐾𑐬𑐹, 𑐂𑐎𑑂𑐰𑐾𑐜𑐬, 𑐧𑑀𑐮𑐶𑐨𑐶𑐫𑐵, 𑐀𑐬𑑂𑐖𑐾𑐞𑑂𑐚𑐶𑐣𑐵 𑐰 𑐔𑐶𑐮𑐷𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 𑐨𑐵𑐐 𑐮𑐵। 𑑑𑑕𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐰 𑐔𑐬𑐩𑑀𑐟𑑂𑐎𑐬𑑂𑐲𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐫𑐣। 𑐂𑐒𑑂𑐎𑐵 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵𑐫𑑂 𑐱𑐵𑐳𑐎𑐫𑐵𑐟 𑐂𑐒𑑂𑐎𑐵 𑐢𑐵𑐂 𑐰 𑐂𑐩𑐶𑐐𑐸 𑐁𑐡𑐬 𑐫𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐔𑐮𑐣 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣। 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐟𑐵𑐫𑐵𑐟, 𑐳𑐘𑑂𑐔𑐵𑐬 𑐰 𑐜𑐵𑐎 𑐰𑑂𑐫𑐰𑐳𑑂𑐠𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵। 𑐩𑐵𑐔𑐸 𑐥𑐶𑐔𑐸 𑐩𑐹 𑐣𑐐𑐬 𑐏 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐥𑐸𑐬𑐵𑐟𑐵𑐟𑑂𑐰𑐶𑐎 𑐀𑐰𑐱𑐾𑐲 𑐠𑑁𑑄 𑐣𑑄 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐸। [[𑐳𑐹𑐬𑑂𑐡𑑂𑐫]]𑐫𑐵𑐟 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐳𑐬𑑂𑐰𑑀𑐔𑑂𑐔 𑐡𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐎𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐰 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐥𑐶𑑄 𑐡𑐾𑐰𑐷 𑐡𑐾𑐰𑐟𑐵𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐣𑑄 𑐥𑐹𑐖𑐵 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐔𑐮𑐣 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐡𑐾𑐐𑐮𑐾 𑐳𑑂𑐰𑐬𑑂𑐞𑐥𑐟𑑂𑐬 𑐀𑐮𑐒𑑂𑐎𑐺𑐟 𑐫𑐵𑐣𑐵 𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐔𑐮𑐣 𑐡𑐸। 𑐱𑐶𑐮𑑂𑐥𑐎𑐮𑐵 𑐰 [[𑐱𑐮𑑂𑐫 𑐔𑐶𑐎𑐶𑐟𑑂𑐳𑐵]]𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐩𑐎𑐵𑐮𑐷𑐣 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐄𑐣𑑂𑐣𑐟 𑐖𑐸। == 𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮 == [[किपा:South America satellite orthographic.jpg|thumb|right|𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐨𑑁𑐟𑐶𑐎 𑐳𑑂𑐰𑐬𑐹𑐥]] 𑐢𑐬𑐵𑐟𑐮𑐷𑐫 𑐳𑑂𑐰𑐬𑐹𑐥𑐫𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑐫𑐵 𑐡𑐺𑐲𑑂𑐚𑐶𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐖𑐸। 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐟𑐚𑐫𑐵 𑐳𑐩𑐵𑐣𑐵𑐣𑑂𑐟𑐬 [[𑐊𑐞𑑂𑐜𑐶𑐖 𑐎𑐵𑐬𑑂𑐜𑐶𑐮𑐾𑐬𑐵]] 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟 𑐱𑐺𑑄𑐏𑐮𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐠𑑂𑐫𑑄 <ref>{{cite book |last=𑐩𑐵𑐩𑑀𑐬𑐶𑐫𑐵 |first=𑐔𑐟𑐸𑐬𑑂𑐨𑐸𑐖 |title= 𑐨𑑁𑐐𑑀𑐮𑐶𑐎 𑐔𑐶𑐣𑑂𑐟𑐣 𑐊𑐰𑑄 𑐟𑐷𑐣 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 |year=𑐣𑐰𑑄𑐧𑐬 𑑒𑑐𑑐𑑘 |publisher=𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫 𑐨𑐰𑐣 |location=𑐁𑐐𑐬𑐵 |id= |page=𑑑𑑕𑑔|accessday= 𑑘|accessmonth= 𑐡𑐶𑐳𑑄𑐧𑐬|accessyear= 𑑒𑑐𑑐𑑙}}</ref>। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟𑐱𑑂𑐬𑐺𑐒𑑂𑐏𑐮𑐵 [[𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵]]𑐫𑐵 [[𑐬𑐎𑐷 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟]]𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐳𑐶𑐮𑐳𑐶𑐮𑐵 𑐏। 𑑗,𑑒𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐴𑐵𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐱𑑂𑐬𑐺𑐒𑑂𑐏𑐮𑐵 [[𑐴𑐶𑐩𑐵𑐮𑐫]] 𑐢𑐸𑑄𑐎𑐵 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑐖𑑂𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 [[𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟 𑐱𑐺𑑄𑐏𑐮𑐵]] 𑐏। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐟𑐖𑑂𑐖𑐵𑐐𑐸 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟 𑐱𑑂𑐬𑐾𑐞𑐷 , [[𑐥𑐛𑐵𑐬]], 𑐰 [[𑐖𑑂𑐰𑐵𑐮𑐵𑐩𑐸𑐏𑐷 𑐔𑑂𑐰𑐎𑐵]] 𑐮𑐵। 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑐖𑑂𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐰𑐵𑐮𑐵𑐩𑐸𑐏𑐷 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟 [[𑐎𑑀𑐚𑑀𑐥𑐿𑐎𑑂𑐳𑐷]] (𑑕,𑑙𑑗𑑐 𑐩𑐷𑐚𑐬) 𑐠𑑂𑐰 𑐨𑐵𑐐𑐫𑑂 𑐮𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟𑐩𑐵𑐮𑐵𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑐖𑑂𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐎𑐵 𑐀𑐎𑐵𑐎𑐵𑐐𑐸𑐁𑐫𑐵𑐟 (𑑖,𑑙𑑖𑑙 𑐩𑐷𑐚𑐬) 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑐵𑐧𑐶𑐮𑐾𑑄 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸𑑄 𑐨𑐸𑐣𑐵𑐟𑐿। 𑐊𑐞𑑂𑐜𑐷𑐖𑐫𑑂 𑐳𑐵𑐢𑐵𑐬𑐞𑐟𑑅 𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐱𑑂𑐬𑐾𑐞𑐶 𑐡𑐸 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐧𑑀𑐮𑐰𑐶𑐫𑐵 𑐰 𑐥𑐾𑐬𑐹𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑐰 𑐦𑑂𑐬𑐾𑐱 𑐰𑐵𑐚𑐬 𑐥𑐸𑐏𑐸 [[𑐚𑐶𑐚𑐶𑐎𑐵𑐎𑐵]] 𑐮𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐫𑑂 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫 𑐳𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐥𑐛𑐵𑐬𑐷 𑐨𑐵𑐐 𑐡𑐸। 𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬, 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑐰 𑐥𑐾𑐚𑐵𑐐𑑀𑐣𑐶𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬। 𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬𑐷 𑐨𑐵𑐐 𑐌𑐬𑐷𑐣𑐷𑐎𑑀 𑐰 𑐀𑐩𑐾𑐖𑐣 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐫𑐵 𑐩𑐸𑐴𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐮𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑑙𑑐𑑐 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑑,𑑘𑑐𑑐 𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐖𑐵𑑅𑐫𑑂 𑐖𑐮 𑐰𑐶𑐨𑐵𑐖𑐎𑐫𑐵 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐂। 𑐟𑑂𑐬𑐶𑐨𑐸𑐖𑐵𑐎𑐵𑐬 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐰𑐬𑑂𑐟𑐷 𑐨𑐵𑐐𑐫𑑂 [[𑐊𑐚𑑂𑐮𑐵𑐞𑑂𑐚𑐶𑐎 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬]]𑐫𑐵 𑐟𑐚𑐫𑑂 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬-𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐎𑐾𑐥𑐬𑐵𑐐𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐬𑐩𑑂𑐨 𑐖𑐸𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 𑐬𑐶𑐫𑑀 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐜𑑀 𑐜𑐷 𑐳𑐸𑐮 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐰𑐶𑐳𑑂𑐟𑐺𑐟 𑐖𑐸। 𑐎𑐛𑑀𑐬 [[𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟#𑐰𑐮𑐶𑐟 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟|𑐰𑐮𑐶𑐟]] 𑐔𑐚𑑂𑐚𑐵𑐣𑑄 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐩𑐶𑐟 𑐖𑐹𑐐𑐸𑐮𑐶𑑄 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐎𑑂𑐲𑐫 𑐩𑐖𑐸। 𑐥𑐾𑐚𑐵𑐐𑑀𑐣𑐶𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑐀𑐬𑑂𑐖𑐾𑐣𑑂𑐚𑐶𑐣𑐵𑐫𑑂 𑐮𑐶𑐩𑐫𑐾 𑐏𑐸𑐳𑐶𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐶𑐩 𑐕𑑀𑐬 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐠𑑂𑐫𑑄। 𑑓𑑐𑑐 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑙𑑐𑑐 𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐖𑐵𑑅𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐊𑐞𑑂𑐜𑐷𑐖 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟𑐩𑐵𑐮𑐵 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐰𑐾𑐡𑐶𑐎𑐵𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐝𑐵𑐮𑐫𑐵 𑐬𑐹𑐥𑐫𑑂 𑐊𑐚𑐮𑐵𑐣𑑂𑐚𑐶𑐎 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐰𑐶𑐳𑑂𑐟𑐺𑐟 𑐡𑐸।<ref name="𑐟𑐶𑐰𑐵𑐬𑐷 𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃 𑑒𑑐𑑐𑑔 𑑕𑑘-𑑘𑑑"/> 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐷 𑐐𑐸𑑄 𑐰 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐷 𑐥𑐛𑐵𑐬𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐳𑐎𑐮 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐫𑐵 𑐴𑐵𑐎𑑅𑐫𑑂 𑐕𑐐𑐹 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐏𑑂𑐫𑑅 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐏𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵 𑐳𑐎𑐮 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐦𑐮 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐦𑐮𑐫𑐵 𑐎𑐬𑐶𑐧 𑐧𑐔𑑂𑐕𑐶 𑐡𑐸। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 𑐨𑐵𑐐𑐫𑐵𑐟 𑐮𑐵𑐣𑑀𑐖 𑐢𑐵𑐂। 𑐌𑐬𑐷𑐣𑐶𑐎𑑀 𑐏𑐸𑐳𑐶𑑄 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐩𑐶𑐟 𑐮𑐵𑐣𑑀𑐖 𑐨𑐾𑐣𑐾𑐖𑑆𑐸𑐊𑐮𑐵 𑐰 𑐎𑑀𑐮𑐩𑑂𑐧𑐶𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐮𑐵। 𑐏𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐀𑐩𑐾𑐖𑐣 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐫𑐵 𑐧𑐾𑐳𑐶𑐣 𑐮𑐵। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮𑐩𑐶𑐟𑐫𑐾𑐳𑑄 𑐳𑐾𑐮𑑂𑐰𑐵𑐖 𑐢𑐵𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐏𑐸𑐳𑐶 𑐥𑑂𑐬𑐡𑐾𑐱 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬, 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐊𑐞𑑂𑐜𑐶𑐖 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟 𑐰 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬𑑄 𑐑𑐾𑐬𑐾 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐀𑐩𑐾𑐖𑐣 𑐰 𑐠𑑂𑐰 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐫𑐵 𑐳𑐴𑐵𑐫𑐎 𑑒𑑐𑑐 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐂 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑐵𑐧𑐶𑐮𑐾𑑄 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐧𑐵𑐴𑐵 𑐰𑐿𑐐𑐸𑐮𑐶𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐟𑑂𑐬𑐶𑐨𑐸𑐖𑐵𑐎𑐵𑐬 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐫𑐵 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐮𑐵𑐐𑐵 𑐡𑐮𑐡𑐮 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣𑐶 𑐰 𑐠𑐣 𑐫𑐵𑐟𑐵𑐫𑐵𑐟𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐖𑐸𑐂𑐩𑐦𑐸। 𑐥𑐬𑐵𑐣𑐵, 𑐥𑐬𑐵𑐐𑑂𑐰𑐾 𑐰 𑐫𑐸𑐬𑐸𑐐𑑂𑐰𑐾 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐟 𑐖𑐵𑐣𑐵 𑐥𑐩𑑂𑐥𑐵𑐳 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐷। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐮𑐵𑐥𑑂𑐮𑐵𑐚𑐵𑐫𑐵 𑐧𑐾𑐳𑐶𑐣 𑐣𑑄 𑐢𑐵𑐂𑐐𑐸𑐫𑐵। 𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐄𑐥𑐖𑐵𑐅 𑐏𑑂𑐫𑑅 𑐁𑐬𑑂𑐠𑐶𑐎 𑐡𑐺𑐲𑑂𑐚𑐶𑑄 𑐳𑐶𑐎𑑂𑐎 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐖𑐸। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐍𑐳𑐟 𑐖𑐵 𑑑𑑘𑑕 𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐖𑐸 𑐰 𑐀𑐬𑑂𑐖𑐾𑐣𑑂𑐚𑐷𑐣𑐵, 𑐄𑐬𑐹𑐐𑑂𑐰𑐾, 𑐥𑐬𑐵𑐐𑑂𑐰𑐾 𑐰 𑐕𑐸𑑄 𑐀𑑄𑐱𑐫𑑂 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐷𑐮 𑐰 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐧𑑀𑐮𑐶𑐨𑐶𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐠𑑂𑐫𑑄। 𑐡𑐎𑐮𑐾 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐨𑐵𑐐𑐫𑑂 𑐥𑐾𑐚𑐵𑐐𑑀𑐣𑐶𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐬𑐸𑐳𑑂𑐠𑐮 𑐮𑐵। 𑐊𑐞𑑂𑐜𑐷𑐖 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟 𑐩𑐵𑐮𑐵 𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐣𑐶𑐩𑑂𑐣 𑐨𑐹𑐩𑐶𑐫𑐵 𑐀𑐟𑑂𑐫𑐣𑑂𑐟 𑐳𑑄𑐎𑐬𑐷 𑐟𑐚𑐷𑐫 𑐥𑐚𑑂𑐚𑐷 𑐡𑐸। 𑐮𑐐𑐨𑐐 𑑑𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐷𑐚𑐎 𑐧𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐚𑑂𑐚𑐷 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐷 𑐟𑐚 𑐣𑐵𑐥𑑄 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐠𑑂𑐫𑑄। 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐷 𑐟𑐚𑐷𑐫 𑐥𑑂𑐬𑐡𑐾𑐱 𑐀𑐥𑐾𑐎𑑂𑐲𑐵𑐎𑐺𑐟 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐟𑐧𑑂𑐫𑐵। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐧𑑂𑐫𑐵 𑑑𑑕𑑐 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑒𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐷𑐚𑐬 𑐡𑐸। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶 𑐔𑐶𑐔𑐶𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐧𑐵𑐴𑐵𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐟 𑐧𑐵𑐴𑐵𑐰𑐿 𑐠𑐣𑑂𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐟𑐫𑐾𑐳𑑄 𑐡𑐾𑐮𑑂𑐟𑐵 𑐩𑐡𑐾𑐎𑐸। == 𑐡𑐾𑐫𑑂‌ == 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐡𑐾𑐫𑑂‌ 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐠𑑄 𑐡𑐸- *[[𑐀𑐬𑑂𑐖𑐾𑐣𑑂𑐚𑐶𑐣𑐵]] *[[𑐧𑑀𑐮𑐶𑐨𑐶𑐫𑐵]] *[[𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮]] *[[𑐔𑐶𑐮𑐷]] *[[𑐎𑑀𑐮𑐩𑑂𑐧𑐶𑐫𑐵]] *[[𑐃𑐎𑑂𑐰𑐾𑐜𑑀𑐬]] *[[𑐥𑐵𑐬𑐵𑐐𑑂𑐰𑐾]] *[[𑐥𑐾𑐬𑐸]] *[[𑐄𑐬𑐸𑐐𑑂𑐰𑐾]] *[[𑐨𑐾𑐣𑐾𑐖𑐸𑐊𑐮𑐵]] *[[𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵]] *[[𑐳𑐸𑐬𑐶𑐣𑐵𑐩]] *[[𑐦𑑂𑐬𑐾𑐣𑑂𑐔 𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵]] == 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃 == * [[𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱]] == 𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵 == {{𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵}} {{Commonscat|South America}} [[पुचः:𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮]] [[पुचः:𑐡𑐾𑐫𑑂]] phykdbuul4b963sdr0z2jmlhbbrl7hb 1122309 1122308 2026-08-05T05:21:07Z Eukesh 11 /* 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳 */ 1122309 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|दक्षिण अमेरिका}} {{Infobox Continent |image = [[𑐎𑐶𑐥𑐵:South_America_(orthographic_projection).svg|200px]] |area = 𑑑,𑑗𑑘,𑑔𑑐,𑑐𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐩𑐷^𑑒 |population = 𑑓𑑘,𑑒𑑐,𑑐𑑐,𑑐𑑐𑑐 |density = 𑑒𑑑.𑑔 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶 𑐎𑐶𑐩𑐷^𑑒 |demonym = [[𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐬𑐷𑐎𑐵|𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐬𑐷𑐎𑐷]], [[𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵|𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐣]] |countries = 𑑑𑑒 |list_countries = 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐡𑐾𑐫𑑂‌𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐢𑐮𑑅 |dependencies = 𑑓 |languages = [[𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐨𑐵𑐲𑐵|𑐨𑐵𑐲𑐵𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐢𑐮𑑅]] |time = [[UTC-2]] 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 [[UTC-5]] |cities = {{Collapsible list | title = {{voidd}} | frame_style = border: none; padding: 0; | list_style = display: none; | 1 = [[𑐳𑐵𑐌 𑐥𑐵𑐄𑐮𑑀]] | 2 = [[𑐧𑑂𑐫𑐸𑐣𑐳 𑐁𑐫𑐬𑐾𑐳]] | 3 = [[𑐬𑐶𑐫𑑀 𑐡𑐶 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐣𑐾𑐬𑐶𑐫𑑀]] | 4 = [[𑐧𑑀𑐐𑑀𑐚𑐵]] | 5 = [[𑐮𑐶𑐩𑐵]] | 6 = [[𑐳𑐾𑐞𑑂𑐚𑐶𑐫𑐵𑐐𑑀]] | 7 = [[𑐎𑐵𑐬𑐵𑐎𑐵𑐳]] }} }} '''𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵''' ([[𑐳𑑂𑐥𑐾𑐣𑐷 𑐨𑐵𑐲𑐵]]: ''América del Sur''; [[𑐥𑑀𑐬𑑂𑐔𑐸𑐐𑐶𑐖]]: ''América do Sul'') [[𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐀𑐩𑐬𑐷𑐎𑐵]]𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐳𑑂𑐠𑐶𑐟 [[𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐷 𑐐𑑀𑐮𑐵𑐬𑑂𑐡𑑂𑐢]]𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 [[𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥]] 𑐏:।<ref>"[http://www.bartleby.com/65/st/SthAmer.html 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐬𑐷𑐎𑐵]. ''[http://www.bartleby.com/65/ 𑐎𑑀𑐮𑐩𑑂𑐧𑐶𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐱𑑂𑐰𑐎𑑀𑐲]'', 𑐲𑐲𑑂𑐚𑐩 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐬𑐞 𑑒𑑐𑑐𑑑-𑑖 [[𑐣𑑂𑐫𑐹 𑐫𑐬𑑂𑐎]], 𑐎𑑀𑐮𑐩𑑂𑐧𑐶𑐫𑐵 𑐫𑐸𑐣𑐶𑐨𑐬𑑂𑐳𑐶𑐚𑐷 𑐥𑑂𑐬𑐾𑐳": "fourth largest continent ..., the southern of the two continents of the Western Hemisphere."</ref> 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑑑𑑓^𑑐 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 [[𑐀𑐎𑑂𑐲𑐵𑑄𑐱]] (𑐐𑑂𑐫𑐵𑐮𑐶𑐣𑐳 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑐷𑐥) 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 𑑕𑑖^𑑐 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐀𑐎𑑂𑐲𑐵𑑄𑐱 (𑐴𑐬𑑂𑐣 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑐷𑐥) 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐰 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 𑑓𑑕^𑑐 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐷 [[𑐡𑐾𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟𑐬]] (𑐬𑐾𑐱𑐶𑐎𑑀 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑐷𑐥) 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 𑑘𑑑^𑑐 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐷 𑐡𑐾𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟𑐬 (𑐥𑐵𑐬𑐶𑐣𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑐷𑐥) 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐰𑐶𑐳𑑂𑐟𑐺𑐟 𑐡𑐸।<ref>{{cite book |last=𑐟𑐶𑐰𑐵𑐬𑐷 |first=𑐰𑐶𑐖𑐫 𑐱𑑄𑐎𑐬 |title= 𑐁𑐮𑑀𑐎 𑐨𑐹-𑐡𑐬𑑂𑐱𑐣 |year=𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃 𑑒𑑐𑑐𑑔 |publisher=𑐣𑐶𑐬𑑂𑐩𑐮 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐵𑐱𑐣 |location=𑐎𑑀𑐮𑐎𑐵𑐟𑐵 |id= |page=𑑖𑑖 |accessday= 𑑑𑑙|accessmonth= 𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃|accessyear= 𑑒𑑐𑑐𑑙}}</ref> 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 [[𑐎𑑂𑐫𑐵𑐬𑐶𑐧𑐶𑐫𑐣 𑐳𑐵𑐐𑐬]] 𑐰 [[𑐥𑐣𑐵𑐩𑐵 𑐣𑐴𑐬]], 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 𑐰 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬-𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 [[𑐁𑐣𑑂𑐢𑑂𑐬 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬]], 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 [[𑐥𑑂𑐬𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬]] 𑐰 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 [[𑐀𑐞𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐎𑐚𑐶𑐎 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬]] 𑐮𑐵।<ref name="𑐟𑐶𑐰𑐵𑐬𑐷 𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃 𑑒𑑐𑑐𑑔 𑑕𑑘-𑑘𑑑">{{cite book |last=𑐟𑐶𑐰𑐵𑐬𑐷 |first=𑐀𑐬𑑂𑐔𑐣𑐵 |title= 𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮 𑐥𑐬𑐶𑐔𑐫 |year=𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃 𑑒𑑐𑑐𑑔 |publisher=𑐨𑐵𑐬𑐟𑐷 𑐳𑐡𑐣 |location=𑐎𑑀𑐮𑐎𑐵𑐟𑐵 |id= |page=𑑕𑑘-𑑘𑑑 |accessday= 𑑑𑑙|accessmonth= 𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃|accessyear= 𑑒𑑐𑑐𑑙}}</ref> [[𑐨𑐹𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐬𑐾𑐏𑐵]] 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 𑐨𑐵𑐐𑑄 𑐰 [[𑐩𑐎𑐬 𑐬𑐾𑐏𑐵]] 𑐩𑐢𑑂𑐫𑑄 𑐰𑐣𑐶। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐀𑐢𑐶𑐎𑐵𑑄𑐱 𑐨𑐵𑐐 [[𑐄𑐲𑑂𑐞 𑐎𑐚𑐶𑐧𑐣𑑂𑐢]]𑐫𑑂 𑐮𑐵। 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐟𑐎𑑂𑐎𑐫𑐵 𑐴𑐵𑐎𑑅 𑐮𑐐𑐨𑐐 𑑗,𑑒𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐷𑐚𑐬 𑐰 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 𑐧𑑂𑐫𑐵 𑑕,𑑑𑑒𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐷𑐚𑐬 𑐡𑐸। 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐫𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱‌ 𑐁𑐎𑐵𑐬 𑐎𑐠𑑄 [[𑐨𑐵𑐬𑐟]] 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑑖 𑐐𑐸𑐣𑐵𑐟𑐶 𑐟𑑅𑐢𑑄। [[𑐥𑐣𑐵𑐩𑐵 𑐣𑐴𑐬|𑐥𑐣𑐵𑐥𑐵 𑐣𑐴𑐬𑑄]] 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 [[𑐥𑐣𑐵𑐩𑐵 𑐣𑐴𑐬]]𑐫𑑂 [[𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐀𑐩𑐬𑐷𑐎𑐵]] [[𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱]] 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐀𑐮𑐐 𑐫𑐵𑐂 𑐟𑐬 [[𑐥𑐣𑐵𑐩𑐵]] 𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵𑐟 𑐁𑐢𑐶𑐎𑐵𑐬𑐶𑐎 𑐎𑐠𑑄 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 [[𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐀𑐩𑐬𑐷𑐎𑐵]]𑐫𑑂 𑐎𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐫𑐵।<ref>[http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm#americas "𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐖𑑂"] ''𑐳𑑂𑐚𑑂𑐫𑐵𑐞𑑂𑐜𑐬𑑂𑐜 𑐎𑐞𑑂𑐚𑑂𑐬𑐷 𑐊𑐞𑑂𑐜 𑐊𑐬𑐶𑐫𑐵 𑐎𑑀𑐜𑑂𑐳 𑐎𑑂𑐮𑐵𑐳𑐶𑐦𑐶𑐎𑐾𑐱𑐣 (M49)'', [[𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬]] 𑐟𑐠𑑂𑐫𑐵𑐒𑑂𑐎 𑐰𑐶𑐨𑐵𑐐</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20080303233306/http://atlas.nrcan.gc.ca/site/english/maps/reference/international/north_america/referencemap_image_view "𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵"] ''[[𑐎𑑂𑐫𑐵𑐣𑐵𑐜𑐵𑐫𑐵 𑐊𑐚𑐮𑐳''</ref><ref>[http://www.nationalgeographic.com/xpeditions/atlas/index.html?Parent=nameri&Rootmap=&Mode=d&SubMode=w 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐊𑐚𑐮𑐳] 𑐣𑐾𑐱𑐣𑐮 𑐖𑑂𑐫𑑀𑐐𑑂𑐬𑐵𑐦𑐶𑐎</ref> 𑑓𑑒,𑑐𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐷𑐚𑐬 𑐴𑐵𑐎𑑅 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐟𑐚 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐟𑐚 𑐳𑐷𑐢𑐵 𑐡𑐸, 𑐟𑐚𑐫𑑂 𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥, 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐫𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 𑐰 𑐏𑐵𑐜𑐷𑐟 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐖𑐸 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐫𑐵𑐣𑐵 𑐧𑐵𑑄𑐮𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐧𑐣𑑂𑐡𑐬𑐐𑐵𑐴𑐫𑐵 𑐀𑐨𑐵𑐰 𑐡𑐸। 𑐏𑐣𑐶𑐖 𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐎𑐺𑐟𑐶𑐎 𑐳𑐩𑑂𑐥𑐡𑐵𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐩𑑂𑐴𑐶 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 𑐄𑐲𑑂𑐞 𑐰 𑐁𑐡𑑂𑐬 𑐖𑐮𑐰𑐵𑐫𑐸, 𑐐𑐸𑑄, 𑐥𑐛𑐵𑐬, 𑐖𑐒𑑂𑐐𑐮 𑐰 𑐩𑐬𑐸𑐨𑐹𑐩𑐶𑐫𑐵 𑐄𑐥𑐳𑑂𑐠𑐶𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐰𑐶𑐎𑐳𑐶𑐟 𑐩𑐖𑐸𑐣𑐶। 𑐠𑐣 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑐵𑑅𑐴𑐵𑐎𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸𑐐𑐸𑑄-𑐱𑑂𑐬𑐾𑐞𑐷 [[𑐊𑐞𑑂𑐜𑐶𑐖 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟𑐩𑐵𑐮𑐵]] 𑐰 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑑅𑐖𑑂𑐖𑐵𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐳𑐫𑑂 𑑑𑑒𑐮𑐵 𑐴𑐾 𑐟𑐶 𑐖𑐸𑐫𑐵 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐶𑐐𑐸 [[𑐚𑐶𑐚𑐶𑐎𑐵𑐎𑐵 𑐥𑐸𑐏𑐸]] 𑐣𑑄 𑐡𑐸। 𑐨𑐹𑐩𑐢𑑂𑐫𑐬𑐾𑐏𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐵𑐥𑑄 [[𑐥𑐾𑐬𑐹]] 𑐡𑐾𑐱𑐫𑑂 [[𑐔𑐶𑐩𑑂𑐧𑑀𑐬𑐾𑐖𑑀]] 𑐰 [[𑐎𑑀𑐚𑑀𑐥𑑂𑐫𑐵𑐎𑑂𑐳𑐷]] 𑐣𑐵𑐩𑐎 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑑅𑐖𑑂𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐰𑐵𑐮𑐵𑐩𑐸𑐏𑐷 𑐐𑐸𑑄 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬 𑐳𑐟𑐴 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐮𑐐𑐨𑐐 𑑖,𑑐𑑙𑑖 𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐔𑑂𑐰𑐾 𑐮𑐵। [[𑐀𑐩𑐾𑐖𑐣 𑐏𑐸𑐳𑐶]], [[𑐌𑐬𑐷𑐣𑐶𑐎𑑀]], [[𑐬𑐶𑐫𑑀 𑐡𑐶 𑐮𑐵 𑐥𑑂𑐮𑐵𑐟𑐵]] 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐏𑐸𑐳𑐶 𑐏। 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐂 [[𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮]]𑐫𑐵 𑐳𑐵𑐌 𑐦𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐳𑐶𑐳𑑂𑐎𑑀, [[𑐎𑑀𑐮𑐩𑑂𑐧𑐶𑐫𑐵]]𑐫𑐵 𑐩𑑂𑐫𑐵𑐐𑐜𑐵𑐮𑐾𑐣𑐵 𑐰 [[𑐀𑐬𑑂𑐖𑐾𑐣𑑂𑐚𑐶𑐣𑐵]]𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐫𑑀 𑐎𑑀𑐮𑑀𑐬𑐾𑐜𑑀 𑐮𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐫𑑂 [[𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮]], [[𑐀𑐬𑑂𑐖𑐾𑐞𑑂𑐚𑐶𑐣𑐵]], [[𑐔𑐶𑐮𑐷]], [[𑐄𑐬𑐸𑐐𑑂𑐰𑐾]], [[𑐥𑐵𑐬𑐵𑐐𑑂𑐰𑐾]], [[𑐧𑑀𑐮𑐶𑐨𑐶𑐫𑐵]], [[𑐥𑐾𑐬𑐹]], [[𑐂𑐎𑑂𑐰𑐾𑐜𑑀𑐬]], [[𑐎𑑀𑐮𑐩𑑂𑐧𑐶𑐫𑐵]], [[𑐨𑐾𑐣𑐾𑐖𑐸𑐊𑐮𑐵]], [[𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵]] (𑐧𑑂𑐬𑐶𑐚𑐶𑐱, 𑐜𑐔, 𑐦𑑂𑐬𑐾𑐘𑑂𑐔) 𑐁𑐡𑐶 𑐡𑐾𑐱 𑐮𑐵। == 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳 == [[किपा:Machu Picchu.jpg|thumb|right|[[𑐩𑐵𑐔𑐸 𑐥𑐶𑐔𑐸]]𑐫𑑂 [[𑐂𑐒𑑂𑐎𑐵 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵]]𑐫𑐵 𑐀𑐰𑐱𑐾𑐲]] [[किपा:Bariloche- Argentina2.jpg|thumb|right|]] 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵, 𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵, 𑐩𑐾𑐎𑑂𑐳𑐶𑐎𑑀, 𑐰𑐾𑐳𑑂𑐚 𑐂𑐞𑑂𑐜𑐶𑐖 𑐰 𑐎𑑂𑐫𑐵𑐬𑐶𑐧𑐶𑐫𑐣 𑐡𑐾𑐱𑐟𑐾𑐟 𑐕𑐥𑑄 𑐫𑐵𑐣𑐵 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐣 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵 𑐢𑐵𑐂। [[𑐮𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐣]] 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐬𑑀𑐩𑐰𑐵𑐳𑐷𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐏। 𑐀𑐢𑐶𑐎𑐵𑑄𑐱 𑐨𑐵𑐬𑐟𑐷𑐫 𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 [[𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟]] 𑐨𑐵𑐲𑐵𑑄 𑐖𑐹𑐠𑐾𑑄 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐫𑐸𑐬𑑀𑐥𑐷𑐫 𑐬𑑀𑐩𑐵𑐣𑑂𑐳 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐡𑐳𑐸 [[𑐳𑑂𑐥𑐾𑐣𑐷]], [[𑐥𑑀𑐬𑑂𑐔𑐸𑐐𑐶𑐖]], [[𑐦𑑂𑐬𑐾𑐘𑑂𑐔]] 𑐰 [[𑐂𑐚𑐵𑐮𑐶𑐫𑐣]] 𑐨𑐵𑐲𑐵𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐣𑑄 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐮𑑂𑐴𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐫𑑂‌𑐟𑐾𑐟 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐣 𑐢𑐵𑐂। 𑑑𑑖𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐂 [[𑐥𑑀𑐬𑑂𑐔𑐸𑐐𑐮]] 𑐰 [[𑐳𑑂𑐥𑐾𑐣|𑐳𑑂𑐥𑐾𑐣𑑄]] 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐣 𑐨𑐵𑐲𑐷 𑐩𑐣𑐸𑐟 𑐠𑐣 𑐔𑑂𑐰𑑄 𑐰𑐮 । 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐠𑐵𑐫𑑂‌𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐴𑐾 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐖𑐹𑐰𑐣 𑐰 𑐠𑑂𑐰 𑐠𑐵𑐫𑑂‌𑐫𑐵𑐟 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐣 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵 𑐢𑐎𑐵 𑐩𑑂𑐴𑐳𑐷𑐎𑐮। 𑐥𑐾𑐬𑐹𑐫𑐵 𑐎𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐷𑐫 𑐥𑐴𑐵𑐜𑐫𑑂 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐮𑐏 𑐡𑑃 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅 𑐩𑐣𑐸 𑐰𑑅𑐐𑐸 𑐢𑐿𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐱𑑂𑐰𑐵𑐳 𑐡𑐸। 𑐠𑐣 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟𑐶𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐖𑐸𑐮। 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐩𑐹 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵𑐫𑑂 [[𑐂𑐒𑑂𑐎𑐵 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵]] 𑐕𑐐𑐹 𑐏 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬 𑐥𑐾𑐬𑐹, 𑐂𑐎𑑂𑐰𑐾𑐜𑐬, 𑐧𑑀𑐮𑐶𑐨𑐶𑐫𑐵, 𑐀𑐬𑑂𑐖𑐾𑐞𑑂𑐚𑐶𑐣𑐵 𑐰 𑐔𑐶𑐮𑐷𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 𑐨𑐵𑐐 𑐮𑐵। 𑑑𑑕𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐰 𑐔𑐬𑐩𑑀𑐟𑑂𑐎𑐬𑑂𑐲𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐫𑐣। 𑐂𑐒𑑂𑐎𑐵 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵𑐫𑑂 𑐱𑐵𑐳𑐎𑐫𑐵𑐟 𑐂𑐒𑑂𑐎𑐵 𑐢𑐵𑐂 𑐰 𑐂𑐩𑐶𑐐𑐸 𑐁𑐡𑐬 𑐫𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐔𑐮𑐣 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣। 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐟𑐵𑐫𑐵𑐟, 𑐳𑐘𑑂𑐔𑐵𑐬 𑐰 𑐜𑐵𑐎 𑐰𑑂𑐫𑐰𑐳𑑂𑐠𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵। 𑐩𑐵𑐔𑐸 𑐥𑐶𑐔𑐸 𑐩𑐹 𑐣𑐐𑐬 𑐏 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐥𑐸𑐬𑐵𑐟𑐵𑐟𑑂𑐰𑐶𑐎 𑐀𑐰𑐱𑐾𑐲 𑐠𑑁𑑄 𑐣𑑄 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐸। [[𑐳𑐹𑐬𑑂𑐡𑑂𑐫]]𑐫𑐵𑐟 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐳𑐬𑑂𑐰𑑀𑐔𑑂𑐔 𑐡𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐎𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐰 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐥𑐶𑑄 𑐡𑐾𑐰𑐷 𑐡𑐾𑐰𑐟𑐵𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐣𑑄 𑐥𑐹𑐖𑐵 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐔𑐮𑐣 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐡𑐾𑐐𑐮𑐾 𑐳𑑂𑐰𑐬𑑂𑐞𑐥𑐟𑑂𑐬 𑐀𑐮𑐒𑑂𑐎𑐺𑐟 𑐫𑐵𑐣𑐵 𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐔𑐮𑐣 𑐡𑐸। 𑐱𑐶𑐮𑑂𑐥𑐎𑐮𑐵 𑐰 [[𑐱𑐮𑑂𑐫 𑐔𑐶𑐎𑐶𑐟𑑂𑐳𑐵]]𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐩𑐎𑐵𑐮𑐷𑐣 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐄𑐣𑑂𑐣𑐟 𑐖𑐸। == 𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮 == [[किपा:South America satellite orthographic.jpg|thumb|right|𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐨𑑁𑐟𑐶𑐎 𑐳𑑂𑐰𑐬𑐹𑐥]] 𑐢𑐬𑐵𑐟𑐮𑐷𑐫 𑐳𑑂𑐰𑐬𑐹𑐥𑐫𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑐫𑐵 𑐡𑐺𑐲𑑂𑐚𑐶𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐖𑐸। 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐟𑐚𑐫𑐵 𑐳𑐩𑐵𑐣𑐵𑐣𑑂𑐟𑐬 [[𑐊𑐞𑑂𑐜𑐶𑐖 𑐎𑐵𑐬𑑂𑐜𑐶𑐮𑐾𑐬𑐵]] 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟 𑐱𑐺𑑄𑐏𑐮𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐠𑑂𑐫𑑄 <ref>{{cite book |last=𑐩𑐵𑐩𑑀𑐬𑐶𑐫𑐵 |first=𑐔𑐟𑐸𑐬𑑂𑐨𑐸𑐖 |title= 𑐨𑑁𑐐𑑀𑐮𑐶𑐎 𑐔𑐶𑐣𑑂𑐟𑐣 𑐊𑐰𑑄 𑐟𑐷𑐣 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 |year=𑐣𑐰𑑄𑐧𑐬 𑑒𑑐𑑐𑑘 |publisher=𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫 𑐨𑐰𑐣 |location=𑐁𑐐𑐬𑐵 |id= |page=𑑑𑑕𑑔|accessday= 𑑘|accessmonth= 𑐡𑐶𑐳𑑄𑐧𑐬|accessyear= 𑑒𑑐𑑐𑑙}}</ref>। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟𑐱𑑂𑐬𑐺𑐒𑑂𑐏𑐮𑐵 [[𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵]]𑐫𑐵 [[𑐬𑐎𑐷 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟]]𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐳𑐶𑐮𑐳𑐶𑐮𑐵 𑐏। 𑑗,𑑒𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐴𑐵𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐱𑑂𑐬𑐺𑐒𑑂𑐏𑐮𑐵 [[𑐴𑐶𑐩𑐵𑐮𑐫]] 𑐢𑐸𑑄𑐎𑐵 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑐖𑑂𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 [[𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟 𑐱𑐺𑑄𑐏𑐮𑐵]] 𑐏। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐟𑐖𑑂𑐖𑐵𑐐𑐸 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟 𑐱𑑂𑐬𑐾𑐞𑐷 , [[𑐥𑐛𑐵𑐬]], 𑐰 [[𑐖𑑂𑐰𑐵𑐮𑐵𑐩𑐸𑐏𑐷 𑐔𑑂𑐰𑐎𑐵]] 𑐮𑐵। 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑐖𑑂𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐰𑐵𑐮𑐵𑐩𑐸𑐏𑐷 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟 [[𑐎𑑀𑐚𑑀𑐥𑐿𑐎𑑂𑐳𑐷]] (𑑕,𑑙𑑗𑑐 𑐩𑐷𑐚𑐬) 𑐠𑑂𑐰 𑐨𑐵𑐐𑐫𑑂 𑐮𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟𑐩𑐵𑐮𑐵𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑐖𑑂𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐎𑐵 𑐀𑐎𑐵𑐎𑐵𑐐𑐸𑐁𑐫𑐵𑐟 (𑑖,𑑙𑑖𑑙 𑐩𑐷𑐚𑐬) 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑐵𑐧𑐶𑐮𑐾𑑄 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸𑑄 𑐨𑐸𑐣𑐵𑐟𑐿। 𑐊𑐞𑑂𑐜𑐷𑐖𑐫𑑂 𑐳𑐵𑐢𑐵𑐬𑐞𑐟𑑅 𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐱𑑂𑐬𑐾𑐞𑐶 𑐡𑐸 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐧𑑀𑐮𑐰𑐶𑐫𑐵 𑐰 𑐥𑐾𑐬𑐹𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑐰 𑐦𑑂𑐬𑐾𑐱 𑐰𑐵𑐚𑐬 𑐥𑐸𑐏𑐸 [[𑐚𑐶𑐚𑐶𑐎𑐵𑐎𑐵]] 𑐮𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐫𑑂 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫 𑐳𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐥𑐛𑐵𑐬𑐷 𑐨𑐵𑐐 𑐡𑐸। 𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬, 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑐰 𑐥𑐾𑐚𑐵𑐐𑑀𑐣𑐶𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬। 𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬𑐷 𑐨𑐵𑐐 𑐌𑐬𑐷𑐣𑐷𑐎𑑀 𑐰 𑐀𑐩𑐾𑐖𑐣 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐫𑐵 𑐩𑐸𑐴𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐮𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑑙𑑐𑑐 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑑,𑑘𑑐𑑐 𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐖𑐵𑑅𑐫𑑂 𑐖𑐮 𑐰𑐶𑐨𑐵𑐖𑐎𑐫𑐵 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐂। 𑐟𑑂𑐬𑐶𑐨𑐸𑐖𑐵𑐎𑐵𑐬 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐰𑐬𑑂𑐟𑐷 𑐨𑐵𑐐𑐫𑑂 [[𑐊𑐚𑑂𑐮𑐵𑐞𑑂𑐚𑐶𑐎 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬]]𑐫𑐵 𑐟𑐚𑐫𑑂 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬-𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐎𑐾𑐥𑐬𑐵𑐐𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐬𑐩𑑂𑐨 𑐖𑐸𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 𑐬𑐶𑐫𑑀 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐜𑑀 𑐜𑐷 𑐳𑐸𑐮 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐰𑐶𑐳𑑂𑐟𑐺𑐟 𑐖𑐸। 𑐎𑐛𑑀𑐬 [[𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟#𑐰𑐮𑐶𑐟 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟|𑐰𑐮𑐶𑐟]] 𑐔𑐚𑑂𑐚𑐵𑐣𑑄 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐩𑐶𑐟 𑐖𑐹𑐐𑐸𑐮𑐶𑑄 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐎𑑂𑐲𑐫 𑐩𑐖𑐸। 𑐥𑐾𑐚𑐵𑐐𑑀𑐣𑐶𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑐀𑐬𑑂𑐖𑐾𑐣𑑂𑐚𑐶𑐣𑐵𑐫𑑂 𑐮𑐶𑐩𑐫𑐾 𑐏𑐸𑐳𑐶𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐶𑐩 𑐕𑑀𑐬 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐠𑑂𑐫𑑄। 𑑓𑑐𑑐 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑙𑑐𑑐 𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐖𑐵𑑅𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐊𑐞𑑂𑐜𑐷𑐖 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟𑐩𑐵𑐮𑐵 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐰𑐾𑐡𑐶𑐎𑐵𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐝𑐵𑐮𑐫𑐵 𑐬𑐹𑐥𑐫𑑂 𑐊𑐚𑐮𑐵𑐣𑑂𑐚𑐶𑐎 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐰𑐶𑐳𑑂𑐟𑐺𑐟 𑐡𑐸।<ref name="𑐟𑐶𑐰𑐵𑐬𑐷 𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃 𑑒𑑐𑑐𑑔 𑑕𑑘-𑑘𑑑"/> 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐷 𑐐𑐸𑑄 𑐰 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐷 𑐥𑐛𑐵𑐬𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐳𑐎𑐮 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐫𑐵 𑐴𑐵𑐎𑑅𑐫𑑂 𑐕𑐐𑐹 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐏𑑂𑐫𑑅 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐏𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵 𑐳𑐎𑐮 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐦𑐮 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐦𑐮𑐫𑐵 𑐎𑐬𑐶𑐧 𑐧𑐔𑑂𑐕𑐶 𑐡𑐸। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 𑐨𑐵𑐐𑐫𑐵𑐟 𑐮𑐵𑐣𑑀𑐖 𑐢𑐵𑐂। 𑐌𑐬𑐷𑐣𑐶𑐎𑑀 𑐏𑐸𑐳𑐶𑑄 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐩𑐶𑐟 𑐮𑐵𑐣𑑀𑐖 𑐨𑐾𑐣𑐾𑐖𑑆𑐸𑐊𑐮𑐵 𑐰 𑐎𑑀𑐮𑐩𑑂𑐧𑐶𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐮𑐵। 𑐏𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐀𑐩𑐾𑐖𑐣 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐫𑐵 𑐧𑐾𑐳𑐶𑐣 𑐮𑐵। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮𑐩𑐶𑐟𑐫𑐾𑐳𑑄 𑐳𑐾𑐮𑑂𑐰𑐵𑐖 𑐢𑐵𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐏𑐸𑐳𑐶 𑐥𑑂𑐬𑐡𑐾𑐱 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬, 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐊𑐞𑑂𑐜𑐶𑐖 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟 𑐰 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮𑐫𑐵 𑐥𑐛𑐵𑐬𑑄 𑐑𑐾𑐬𑐾 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐀𑐩𑐾𑐖𑐣 𑐰 𑐠𑑂𑐰 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐫𑐵 𑐳𑐴𑐵𑐫𑐎 𑑒𑑐𑑐 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐂 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑐵𑐧𑐶𑐮𑐾𑑄 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐧𑐵𑐴𑐵 𑐰𑐿𑐐𑐸𑐮𑐶𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐟𑑂𑐬𑐶𑐨𑐸𑐖𑐵𑐎𑐵𑐬 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐫𑐵 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐮𑐵𑐐𑐵 𑐡𑐮𑐡𑐮 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣𑐶 𑐰 𑐠𑐣 𑐫𑐵𑐟𑐵𑐫𑐵𑐟𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐖𑐸𑐂𑐩𑐦𑐸। 𑐥𑐬𑐵𑐣𑐵, 𑐥𑐬𑐵𑐐𑑂𑐰𑐾 𑐰 𑐫𑐸𑐬𑐸𑐐𑑂𑐰𑐾 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐟 𑐖𑐵𑐣𑐵 𑐥𑐩𑑂𑐥𑐵𑐳 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐷। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐮𑐵𑐥𑑂𑐮𑐵𑐚𑐵𑐫𑐵 𑐧𑐾𑐳𑐶𑐣 𑐣𑑄 𑐢𑐵𑐂𑐐𑐸𑐫𑐵। 𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐄𑐥𑐖𑐵𑐅 𑐏𑑂𑐫𑑅 𑐁𑐬𑑂𑐠𑐶𑐎 𑐡𑐺𑐲𑑂𑐚𑐶𑑄 𑐳𑐶𑐎𑑂𑐎 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐖𑐸। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐍𑐳𑐟 𑐖𑐵 𑑑𑑘𑑕 𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐖𑐸 𑐰 𑐀𑐬𑑂𑐖𑐾𑐣𑑂𑐚𑐷𑐣𑐵, 𑐄𑐬𑐹𑐐𑑂𑐰𑐾, 𑐥𑐬𑐵𑐐𑑂𑐰𑐾 𑐰 𑐕𑐸𑑄 𑐀𑑄𑐱𑐫𑑂 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐷𑐮 𑐰 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐧𑑀𑐮𑐶𑐨𑐶𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐠𑑂𑐫𑑄। 𑐡𑐎𑐮𑐾 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐨𑐵𑐐𑐫𑑂 𑐥𑐾𑐚𑐵𑐐𑑀𑐣𑐶𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐬𑐸𑐳𑑂𑐠𑐮 𑐮𑐵। 𑐊𑐞𑑂𑐜𑐷𑐖 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟 𑐩𑐵𑐮𑐵 𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐣𑐶𑐩𑑂𑐣 𑐨𑐹𑐩𑐶𑐫𑐵 𑐀𑐟𑑂𑐫𑐣𑑂𑐟 𑐳𑑄𑐎𑐬𑐷 𑐟𑐚𑐷𑐫 𑐥𑐚𑑂𑐚𑐷 𑐡𑐸। 𑐮𑐐𑐨𑐐 𑑑𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐷𑐚𑐎 𑐧𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐚𑑂𑐚𑐷 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐷 𑐟𑐚 𑐣𑐵𑐥𑑄 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐠𑑂𑐫𑑄। 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐷 𑐟𑐚𑐷𑐫 𑐥𑑂𑐬𑐡𑐾𑐱 𑐀𑐥𑐾𑐎𑑂𑐲𑐵𑐎𑐺𑐟 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐟𑐧𑑂𑐫𑐵। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐧𑑂𑐫𑐵 𑑑𑑕𑑐 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑒𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐷𑐚𑐬 𑐡𑐸। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶 𑐔𑐶𑐔𑐶𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐧𑐵𑐴𑐵𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐟 𑐧𑐵𑐴𑐵𑐰𑐿 𑐠𑐣𑑂𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐟𑐫𑐾𑐳𑑄 𑐡𑐾𑐮𑑂𑐟𑐵 𑐩𑐡𑐾𑐎𑐸। == 𑐡𑐾𑐫𑑂‌ == 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐡𑐾𑐫𑑂‌ 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐠𑑄 𑐡𑐸- *[[𑐀𑐬𑑂𑐖𑐾𑐣𑑂𑐚𑐶𑐣𑐵]] *[[𑐧𑑀𑐮𑐶𑐨𑐶𑐫𑐵]] *[[𑐧𑑂𑐬𑐵𑐖𑐶𑐮]] *[[𑐔𑐶𑐮𑐷]] *[[𑐎𑑀𑐮𑐩𑑂𑐧𑐶𑐫𑐵]] *[[𑐃𑐎𑑂𑐰𑐾𑐜𑑀𑐬]] *[[𑐥𑐵𑐬𑐵𑐐𑑂𑐰𑐾]] *[[𑐥𑐾𑐬𑐸]] *[[𑐄𑐬𑐸𑐐𑑂𑐰𑐾]] *[[𑐨𑐾𑐣𑐾𑐖𑐸𑐊𑐮𑐵]] *[[𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵]] *[[𑐳𑐸𑐬𑐶𑐣𑐵𑐩]] *[[𑐦𑑂𑐬𑐾𑐣𑑂𑐔 𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵]] == 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃 == * [[𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱]] == 𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵 == {{𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵}} {{Commonscat|South America}} [[पुचः:𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮]] [[पुचः:𑐡𑐾𑐫𑑂]] hp9u9xs26imo164oviaqunr4q1l46cf 0 216740 1122313 1032574 2026-08-05T05:45:55Z Eukesh 11 /* 𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵 */ 1122313 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|उपालि}} {{Infobox religious biography |background = #FFD068 | |name = 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 |image = File:Bodh Gaya - Buddha Statue - Upali (9227722130).jpg |caption = 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 , 𑐧𑑀𑐢 [[𑐐𑐫𑐵]], 𑐨𑐵𑐬𑐟𑐫𑑂 |other_names = |religion = Buddhism |school = all, but mostly discussed in [[Pāli]] Buddhism |lineage = ''𑐰𑐶𑐣𑐫𑐢𑐬'' |honorific-prefix = [[thero|Elder]] |teacher = The [[Buddha]], Kappitaka |successor = Dāsaka |students = ''Sattarasavaggiyā'', Dāsaka |known_for = [[𑐰𑐶𑐣𑐫𑐥𑐶𑐚𑐎]]𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐖𑑂𑐘, 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 [[𑐳𑑄𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵]] | initiation_place = [[Malla (tribe)|Anupiyā]] | initiator = the Buddha |period = [[Pre-sectarian Buddhism|Early Buddhism]] }}   '''𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶''' 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐢𑐬𑑂𑐩𑐫𑐵 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐏। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 [[𑐐𑑁𑐟𑐩 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢|𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵]] 𑐗𑐶𑐩𑑂𑐴 𑐩𑐹 𑐱𑐶𑐲𑑂𑐫𑐫𑑂 𑐕𑐩𑑂𑐴 {{Sfn|Ray|1994|pp=205–206 note 2a–d}} 𑐏। 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐬𑐩𑑂𑐨𑐶𑐎 𑐧𑑁𑐡𑑂𑐢 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠𑐫𑐵 𑐎𑐠𑑄 [[𑐳𑑄𑐐𑐵𑐫𑐣|𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐳𑑄𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵]]𑐫𑑂 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐀𑐣𑐸𑐱𑐵𑐳𑐣 𑐰𑐵 𑐰𑐶𑐣𑐫𑐫𑐵 𑐥𑐵𑐛 𑐰 𑐳𑐩𑐷𑐎𑑂𑐲𑐵𑐫𑐵 𑐖𑐶𑐩𑑂𑐩𑐾𑐰𑐵𑐬𑐷 𑐎𑐫𑐵𑐡𑐷𑐩𑑂𑐴 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐏। 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐳𑑄 𑐔𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐥𑐾𑐱𑐵 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐳𑐩𑐸𑐡𑐵𑐫𑐫𑐵 𑐩𑐣𑐹 𑐏𑑅 । 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵𑐟 𑐩𑐔𑐵𑐧𑐮𑐫𑑂 𑐴𑐾 𑐣𑐵𑐥𑐮𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮, 𑐀𑐮𑐾 𑐮𑐶𑐥𑐵, 𑐱𑐵𑐎𑑂𑐫 𑐬𑐵𑐖𑐎𑐸𑐩𑐵𑐬𑐟𑐫𑑂𑐳𑑄 𑐢𑐬𑑂𑐩𑐡𑐾𑐱𑐣𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐥𑑂𑐟 𑐫𑐵𑑅𑐧𑐶𑐮𑐾 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐣𑑄 𑐀𑐠𑐾 𑐴𑐾 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮 । 𑐖𑐵𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐩𑐟𑐮𑐧 𑐩𑐟𑑅𑐳𑐾𑑄 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐬𑐵𑐖𑐎𑐸𑐩𑐵𑐬𑐟𑐫𑑂 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑐫𑐵 𑐥𑐡𑐳𑑂𑐠𑐵𑐥𑐣 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑅। 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐖𑐸𑐫𑐵𑑅 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑑄 𑐢𑐬𑑂𑐩 𑐰 ''𑐰𑐶𑐣𑐫'' 𑐣𑐶𑐟𑐵𑑄 𑐳𑐫𑐾𑐎𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐐𑐸𑐬𑐸 𑐎𑐥𑑂‍𑐥𑐶𑐚𑐎 𑐏। 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 ''𑐰𑐶𑐣𑐫𑐫𑐵'' 𑐥𑑂𑐬𑐨𑐸𑐟𑑂𑐰 𑐰 𑐎𑐛𑑀𑐬𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅𑐩𑑂𑐴 𑐖𑐸𑐮 𑐰 ''𑐰𑐶𑐣𑐫𑐫𑐵'' 𑐰𑐶𑐲𑐫𑐳 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐫𑑅 𑐥𑐬𑐵𑐩𑐬𑑂𑐱 𑐧𑐶𑐩𑑂𑐴𑑅 𑐖𑐸𑐮। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐞𑐫 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐷𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐩𑐸𑐡𑑂𑐡𑐵 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐀𑐖𑑂𑐖𑐸𑐎𑐫𑐵 𑐏𑑅, 𑐐𑐸𑐩𑑂𑐴𑐾𑐳𑐶𑐟 𑐧𑐸𑑄𑐫𑐵 𑐧𑐵𑐬𑐾 𑐰𑐶𑐰𑐵𑐡 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣। 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐳𑑄𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵𑐫𑐵 𑐂𑐮𑐫𑑂 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵𑐟 ''𑐰𑐶𑐣𑐫'' 𑐥𑐵𑐛 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐨𑐹𑐩𑐶𑐎𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐥𑑂𑐟 𑐖𑐸𑐮, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐫𑐵𑐣𑐵 𑐩𑑂𑐴𑐳𑐷𑐎𑐶𑐐𑐸 𑐫𑐵। 𑐰𑐶𑐡𑑂𑐰𑐵𑐣𑐟𑐾𑐳𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐬𑐩𑑂𑐨𑐶𑐎 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠𑐫𑑂 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐰 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐥𑐶𑑄 𑐱𑐶𑐲𑑂𑐫𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐨𑐹𑐩𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐱𑑂𑐮𑐾𑐲𑐞 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐰𑐶𑐖𑑂𑐘𑐎𑐠𑑄 [[𑐟𑐶𑐥𑐶𑐚𑐎]] 𑐩𑐸𑑄𑐎𑐾𑐧𑐶𑐮𑐾 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐀𑐣𑐸𑐱𑐵𑐳𑐣𑐫𑑂 𑐧𑑅 𑐧𑐶𑐫𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐠𑑂𑐰 𑐰𑐶𑐲𑐫𑐫𑑂 𑐩𑐴𑐵𑐎𑐳𑑂𑐳𑐥 𑐰 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑑄 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐩𑐹 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐰 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐱𑐶𑐲𑑂𑐫𑐟 ''𑐰𑐶𑐣𑐫𑐢𑐬'' ( [[𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐨𑐵𑐲𑐵|Pāli]] ; '𑐰𑐶𑐣𑐫𑐫𑐵 𑐳𑑄𑐬𑐎𑑂𑐲𑐎')𑐫𑐵 𑐣𑐵𑐩𑑄 𑐩𑑂𑐴𑐳𑐷𑐎𑐮। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐥𑐶𑑄𑐳𑑄 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 ''𑐥𑐬𑐶𑐣𑐶𑐧𑑂𑐧𑐵𑐣'' 𑐢𑐸𑑄𑐎𑐵 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐀𑐣𑐸𑐱𑐵𑐳𑐣𑐫𑐵𑐟 𑐳𑑄𑐬𑐎𑑂𑐲𑐞 𑐫𑐵𑐟। 𑐰𑐶𑐣𑐫𑐢𑐬𑐟 [[𑐱𑑂𑐬𑐷𑐮𑐒𑑂𑐎𑐵|𑐳𑐶𑐮𑑀𑐣]] 𑐰 𑐧𑐬𑑂𑐩𑐵𑐫𑐵 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐢𑐬𑑂𑐩𑐫𑐵 𑐥𑐴𑐶𑐔𑐵𑑄𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐀𑑄𑐐 𑐖𑐸𑐰𑐣। 𑐔𑐷𑐣𑐫𑑂 𑑗𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐣𑐫 𑐳𑑄𑐑𑐟𑐾𑐳𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅𑐮𑐸𑐰𑐵 𑐢𑐎𑐵𑑅 𑐴𑐣𑐵𑐟𑐮, 𑐀𑐮𑐾 𑐂𑐩𑐶𑐐𑐸 𑐥𑐮𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵𑐩𑐶 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑐫𑐵𑐟 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐀𑐰𑐟𑐵𑐬 (𑐥𑐸𑐣𑐬𑑂𑐖𑐣𑑂𑐩) 𑐢𑐎𑐵𑑅 𑐴𑐣𑐵𑑅𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐰 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐡𑐠𑐸𑐂 ''𑐰𑐶𑐣𑐫𑐫𑐵'' 𑐧𑐵𑐬𑐾𑐫𑑂 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑃𑐮𑑂𑐴𑐵𑐧𑐮𑑂𑐴𑐵 𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐰 𑐳𑐬𑑂𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐶𑐰𑐵𑐡 𑐥𑐬𑐩𑑂𑐥𑐬𑐵𑐫𑑂 𑐀𑐨𑐶𑐮𑐾𑐏𑐶𑐟 𑐡𑐸 𑐰 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐢𑐬𑑂𑐩𑐫𑑂 𑐁𑐢𑐸𑐣𑐶𑐎 𑐣𑐿𑐟𑐶𑐎𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐀𑐢𑑂𑐫𑐫𑐣𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐰𑐶𑐲𑐫𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। == 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵 𑐡𑐳𑐸 == 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵 𑐰𑑂𑐫𑐎𑑂𑐟𑐶𑐟𑑂𑐰𑐫𑐵𑐟 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠𑐫𑑂 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐥𑐎 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐞 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐩𑐡𑐸। 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠𑐫𑑂 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐀𑐣𑐸𑐱𑐵𑐳𑐣𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲𑐖𑑂𑐘𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐏𑑄𑐐𑐸 𑐐𑐸𑐞𑐫𑐵𑐟 𑐖𑐎 𑐧𑑅 𑐧𑐶𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐠𑐣𑑂𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐞 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 [[𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐨𑐵𑐲𑐵|𑐥𑐵𑐮𑐶]] 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠𑐫𑑂 𑐏𑐣𑐾 𑐡𑐸। {{Sfn|Freedman|1977|pp=67, 231}} === 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐬𑐩𑑂𑐨𑐶𑐎 𑐖𑐷𑐰𑐣 === 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠 𑐎𑐠𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐳𑑄 𑐏𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐥𑐾𑐱𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐬𑐶𑐰𑐵𑐬𑐫𑑂 𑐧𑐹𑐩𑑂𑐴 𑐏। 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐨𑐵𑐬𑐟𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐰 𑐕𑐐𑐹 𑐀𑐰𑐴𑐾𑐮𑐶𑐟 𑐥𑐾𑐱𑐵/𑐖𑐵𑐟 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣। {{Sfn|Rhys Davids|1899}} {{Sfn|Gombrich|1995}} ''𑐩𑐴𑐵𑐰𑐳𑑂𑐟𑐸'' 𑐎𑐠𑑄 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 𑐎𑐥𑐶𑐮𑐰𑐟𑑂𑐠𑐸𑐂 𑐱𑐵𑐎𑑂𑐫 𑐬𑐵𑐖𑐎𑐸𑐩𑐵𑐬𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐳𑐾𑐰𑐵𑐫𑑂 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐎𑐮𑐵𑐎𑐵𑐬 𑐖𑐵𑐟𑐫𑑂 𑐧𑐹𑐩𑑂𑐴 𑐩𑐣𑐹 𑐏। 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵 𑐩𑐵𑑄𑐩𑑂𑐴𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑐣𑐵𑐥 𑐩𑑂𑐴𑐳𑐷𑐎𑐵 𑐧𑐶𑐄𑐐𑐸 𑐏𑑅। {{Sfn|Mrozik|2004}} ''𑐩𑐴𑐵𑐰𑐳𑑂𑐟𑐸'', 𑐢𑐬𑑂𑐩𑐐𑐸𑐥𑑂𑐟𑐎 𑐰 𑐔𑐶𑐣𑐶𑐫𑐵𑑃 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠𑐫𑑂 𑐩𑐔𑐵𑐧𑐮𑐫𑑂 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑑄 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 𑐳𑑄 𑐏𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑃 𑐎𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐩𑑂𑐴𑐟 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵𑐠𑐵𑐫𑑂 𑐰𑐣𑐾𑐐𑐸 𑐐𑑂𑐫𑐵𑐣𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐧𑐶𑐮𑐾 𑐩𑐔𑐵 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑑄 𑐠𑐠𑐾 𑐳𑐵𑐴𑐳 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑄 𑐎𑑂𑐫𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐕𑐎𑑂𑐰𑑅 𑐳𑑄 𑐏𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐗𑑂𑐰𑐮𑐫𑑂 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑑄 𑐩𑐵𑐬𑑂𑐐𑐡𑐬𑑂𑐱𑐣 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐷𑐐𑐸 𑐏𑑃 𑐣𑑂𑐫𑐣𑐵𑑅 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑑄 𑐢𑑂𑐫𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐄𑐣𑑂𑐣𑐟 𑐀𑐰𑐳𑑂𑐠𑐵𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐫𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮 । 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷 𑐁𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐾 𑐧𑐬𑐾𑐄𑐫𑐵 𑐟𑐬𑑂𑐎 𑐡𑐸 𑐎𑐶 𑐠𑑂𑐰 𑐧𑐵𑐏𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐏, 𑐕𑐵𑐫𑑂 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐧𑐵𑐏𑑃 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 𑐎𑐸𑐮𑐶𑑄𑐔𑐶𑑄𑐐𑐸 𑐳𑑄 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐎𑐮𑐵 𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐞 𑐥𑐬𑐩𑑂𑐥𑐬𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵 𑐏। 𑐣𑐵𑐥𑑄, 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐩𑑂𑐴 𑐧𑐶𑐮𑐾𑐫𑐵 𑐩𑐴𑐶𑐩𑐵 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑃 𑐣𑑄 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶 𑐩𑐡𑐹। {{Sfn|Bareau|1962}} 𑐩𑐴𑐵𑐰𑐳𑑂𑐟𑐸, [[𑐏𑐣𑑂𑐢𑐎|𑐔𑐸𑐮𑑂𑐮𑐰𑐐𑑂𑐐]] 𑐰 𑐩𑐸𑐮𑐳𑐬𑑂𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐶𑐰𑐵𑐡 𑐥𑐬𑐩𑑂𑐥𑐬𑐵𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐣𑐫 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠 𑐎𑐠𑑄 𑐬𑐵𑐖𑐎𑐸𑐩𑐵𑐬𑐟 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐖𑐸𑐂𑐟 𑐕𑐾𑑃 𑐟𑑂𑐰𑑅𑐟𑐵𑑅 𑐰𑐣𑐾𑐧𑐮𑐫𑑂 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐣𑑄 𑐂𑐩𑐶𑐐𑐸 𑐮𑐶𑐄𑐮𑐶𑐄 𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐏𑑃 𑐎𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸 । 𑐬𑐵𑐖𑐎𑐸𑐩𑐵𑐬𑐟𑐫𑑂𑐳𑑄 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐦𑐸𑐎𑑂𑐎 𑐳𑐩𑑂𑐥𑐟𑑂𑐟𑐶, 𑐟𑐶𑐳𑐵 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐮𑑅𑐮𑑂𑐴𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐖𑐸𑐮। 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐩𑑂𑐥𑐟𑑂𑐟𑐶 𑐖𑑂𑐰𑐣𑐵𑑅 𑐎𑐥𑐶𑐮𑐰𑐟𑑂𑐠𑐸𑐂 𑐮𑐶𑐴𑐵𑑄 𑐰𑐣𑐾𑐰𑑄 𑐬𑐵𑐖𑐎𑐸𑐩𑐵𑐬𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐳𑑂𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐡𑑂𑐰𑐥𑑄 𑐖𑐸𑐂𑐦𑐸 𑐢𑐎𑐵𑑅 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐔𑐶𑐣𑑂𑐟𑐵 𑐖𑐸𑐮 । 𑐀𑐠𑐾 𑐖𑐹𑐐𑐸𑐮𑐶𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑑄 𑐂𑐥𑐶𑑄 𑐣𑐵𑐥𑑄 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐖𑐸𑐂𑐐𑐸 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐞𑐫 𑐫𑐵𑐟। 𑐂𑐩𑐶𑐟 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑑄 𑐀𑐣𑐸𑐥𑐶𑐫𑐵 𑐐𑐸𑑃𑐂 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑐡𑐶𑐮। [ 𑑗 ] 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑃𑐫𑐵 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐧𑐵𑐏𑑃 𑐡𑐸 𑐟𑐬 𑐦𑐸𑐎𑑂𑐎𑑄 𑐧𑐵𑐏𑐣𑐫𑑂''𑐳𑑄𑐑𑐫𑑂'' 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐡𑐬𑑂𑐖𑐵 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐖𑐵𑐟 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑃 𑐎𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐬𑐞𑐫𑑂 𑐬𑐵𑐖𑐎𑐸𑐩𑐵𑐬 𑐀𑐣𑐸𑐬𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐣𑐵𑐥𑑄 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐥𑐶𑑄 𑐬𑐵𑐖𑐎𑐸𑐩𑐵𑐬𑐟𑐾𑐳𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐠𑑅 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑑅 𑐠𑑅 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐰𑐬𑐶𑐲𑑂𑐛𑐟𑐵 𑐧𑐷𑐐𑐸 𑐏𑑃 𑐎𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐠𑐠𑐾 𑐫𑐵𑐳𑐾𑑄 𑐬𑐵𑐖𑐎𑐸𑐩𑐵𑐬𑐥𑐶𑑄𑐳𑑄 𑐰𑐬𑑂𑐐 𑐰 𑐳𑐵𑐩𑐵𑐖𑐶𑐎 𑐴𑐿𑐳𑐶𑐫𑐟𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐮𑐐𑐵𑐰 𑐩𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐳𑑂𑐰𑐾𑐔𑑂𑐕𑐵𑐔𑐵𑐬𑐷 𑐰𑐶𑐔𑐵𑑅 𑐎𑑂𑐫𑐣 𑐢𑐎𑐵𑑅 𑐢𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। {{Sfn|Freedman|1977|p=117}} [[किपा:Kapilavastu.jpg|alt=Ruins of walled buildings|thumb| 𑐎𑐥𑐶𑐮𑐰𑐟𑑂𑐠𑐸𑐫𑐵 𑐀𑐰𑐱𑐾𑐲 𑐡𑐹𑐐𑐸 [[𑐟𑐶𑐮𑑁𑐬𑐵𑐎𑑀𑐟|𑐟𑐶𑐮𑑁𑐬𑐵𑐎𑑀𑐚]]।]] 𑐳𑑃𑐡𑐾𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐩𑐹𑐮𑐳𑐬𑑂𑐰𑐳𑑂𑐟𑐶𑐰𑐵𑐡 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐬𑐞𑐫𑑂 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵 𑐳𑐴𑐥𑐵𑐛𑐷 𑐳𑐵𑐬𑐶𑐥𑐸𑐟𑑂𑐟 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐖𑐸𑐫𑐾 𑐫𑑅𑐳𑐵𑑄 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐣𑐶𑐩𑑂𑐣 𑐖𑐵𑐟𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐳𑑄𑐎𑑀𑐔 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐷𑐧𑐮𑐫𑑂 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐖𑐸𑐂𑐟 𑐐𑑂𑐰𑐴𑐵𑐮𑐶 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐟𑐬 ''𑐩𑐴𑐵𑐰𑐳𑑂𑐟𑐸𑐂'', 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐖𑐸𑐂𑐐𑐸 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐞𑐫 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐴𑐾 𑐥𑐴𑐮𑑄 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑅 𑐢𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। {{Sfn|Freedman|1977|p=117}} {{Sfn|Mrozik|2004}} ''𑐩𑐴𑐵𑐰𑐳𑑂𑐟𑐸𑐂'' 𑐢𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸 𑐎𑐶 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐰 𑐳𑐎𑐮 𑐬𑐵𑐖𑐎𑐸𑐩𑐵𑐬 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐖𑐸𑐂𑐧𑐮𑐫𑑂 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑑄 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 𑐬𑐵𑐖𑐎𑐸𑐩𑐵𑐬𑐟𑐫𑑂𑐳𑑄 𑐠𑑅 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 𑐳𑑄 𑐏𑐵𑐂𑐩𑑂𑐴 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅𑐣𑐾 𑐕𑑂𑐫𑑄 𑐎𑑂𑐰𑐕𑐸𑐂𑐎𑐾𑐟 𑐂𑐣𑐵𑐥 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐠𑑂𑐰 𑐑𑐚𑐣𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐩𑑂𑐴 𑐳𑐵𑐎𑑂𑐲𑐷 𑐖𑐸𑐖𑐸 𑐧𑐶𑐩𑑂𑐧𑐶𑐳𑐵𑐬 𑐰 𑐖𑐸𑐖𑐸𑐫𑐵 𑐳𑐮𑑂𑐮𑐵𑐴𑐎𑐵𑐬𑐟𑐫𑑂 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐳𑑂𑐟𑐧𑑂𑐢𑐟𑐵 𑐧𑑂𑐰𑐮𑐣। 𑐂𑐩𑐶𑐳𑑄 𑐣𑑄 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 𑐬𑐵𑐖𑐎𑐸𑐩𑐵𑐬𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐡𑐳𑐸 𑐎𑐫𑐵𑑅 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐥𑑂𑐬𑐞𑐵𑐩 𑐫𑐵𑐟 । {{Sfn|Bareau|1988|p=76}} 𑐠𑑂𑐰 𑐏𑑃 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐥𑐎 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐦𑐿𑐮𑐾 𑐖𑐸𑐮 𑐎𑐶 𑐱𑐵𑐎𑑂𑐫 𑐬𑐵𑐖𑐎𑐸𑐩𑐵𑐬𑐟𑐾𑐳𑑄 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐑𑐩𑐞𑑂𑐜𑐫𑐵𑐟 𑐟𑑂𑐰𑐟𑐾𑐟 𑐠𑑅 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐀𑐢𑐷𑐣𑐫𑐵 𑐩𑐣𑐹𑐫𑐵𑐟 𑐠𑑅 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐠𑑄𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐣𑐶𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐫𑐵𑐟। {{Sfn|Freedman|1977|p=116}} ''[[𑐖𑐵𑐟𑐎]]'' 𑐧𑐵𑐏𑐣𑐫𑑂 𑐕𑐐𑐹 𑐠𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐧𑐸𑑄𑐡𑑂𑐢𑑄 𑐖𑐸𑐖𑐸 𑐰 𑐳𑐮𑑂𑐮𑐵𑐴𑐎𑐵𑐬𑐟𑐾𑐳𑑄 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑐫𑐵 𑐖𑐣𑑂𑐩𑐫𑑂 𑐣𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐥𑑂𑐬𑐞𑐵𑐩 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑄 𑐢𑐫𑐵𑐧𑐶𑐖𑑂𑐫𑐵𑐟 𑐢𑐎𑐵 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। {{Sfn|Bareau|1988|p=76}} {{Sfn|Rahula|1978|p=10}} 𑐂𑐣𑑂𑐜𑑀𑐮𑑀𑐖𑐶𑐲𑑂𑐚 𑐚𑐶𑐜𑐧𑑂𑐮𑐸 𑐬𑐵𑐂𑐖 𑐜𑐾𑐨𑐶𑐜𑑂𑐳𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 "𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑑄 𑐳𑐵𑐩𑐵𑐖𑐶𑐎 𑐰𑐬𑑂𑐐 (𑐖𑐵𑐟𑐥𑑂𑐬𑐠𑐵)𑐫𑐵 𑐎𑐠𑐶𑐟 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐩𑐟𑐮𑐧 𑐩𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑃𑐫𑐵 𑐀𑐡𑑂𑐰𑐶𑐟𑐷𑐫 𑐥𑑂𑐬𑐩𑐵𑐞" 𑐏 𑐢𑐎𑐵𑑅 𑐚𑐶𑐥𑑂𑐥𑐞𑐷 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐷𑐐𑐸 𑐡𑐸। {{Sfn|Rhys Davids|1903|p=69}} 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐎𑐵𑐬 𑐊𑐔𑐜𑐧𑑂𑐮𑐸 𑐱𑐸𑐩𑐵𑐣𑑄 𑐣𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵𑐟 "𑐕𑐸𑑄 𑐣𑑄 𑐀𑐰𑐳𑑂𑐠𑐵𑐫𑑂 𑐣𑐶𑐩𑑂𑐣 𑐰𑐬𑑂𑐐𑐫𑑂 𑐖𑐣𑑂𑐩 𑐎𑐵𑐩𑑂𑐴 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑐫𑐵𑐟 𑐳𑑄𑐑𑐫𑑂 𑐥𑑂𑐬𑐩𑐸𑐏 𑐖𑐸𑐂𑐟 𑐥𑐣𑐾𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐩𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸" 𑐳𑐵𑐩𑐵𑐣𑑂𑐫 𑐣𑐶𑐫𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐳𑐸𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑐠𑐣𑐵𑐡𑐷𑐐𑐸 𑐡𑐸। {{Sfn|Schumann|2004|p=166}} 𑐢𑐬𑑂𑐩𑐰𑐶𑐡𑑂 𑐖𑐾𑐦𑐬𑐷 𑐳𑑂𑐫𑐵𑐩𑐸𑐀𑐮𑑂𑐳𑑄 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 𑐂𑐮𑐫𑑂 𑐧𑑁𑐡𑑂𑐢 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐰 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑐞𑐷𑐟 𑐁𑐥𑐵𑐮𑑄 𑐄𑐔𑑂𑐔 𑐖𑐵𑐟𑐶𑐫𑐵𑐥𑐶𑑄 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐰 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐠𑐾𑑄𑐖𑑂𑐫𑐵𑑅𑐥𑐶𑑄 𑑖 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐱𑐟𑐫𑐵 𑐀𑐮𑑂𑐥𑐳𑑄𑐏𑑂𑐫𑐎 𑐖𑐎 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐰 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐀𑐥𑐰𑐵𑐡 𑐖𑐎 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐔𑐵𑑅 𑐟𑐫𑐵𑐡𑐷𑐐𑐸 𑐡𑐸। {{Sfn|Samuels|2007|p=123}} 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐎𑐵𑐬 𑐳𑑄𑐑 𑐳𑐾𑐣 𑐳𑐶𑑄𑐴𑐫𑐵 𑐟𑐬𑑂𑐎 𑐎𑐠𑑄 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 𑐥𑐬𑐶𑐣𑐶𑐬𑑂𑐰𑐵𑐞 𑐢𑐸𑑄𑐎𑐵 ''𑐩𑐴𑐵𑐎𑐳𑑂𑐳𑐥'' 𑐫𑐵 𑐠𑐵𑐳𑐫 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐳𑑄𑐑𑐣𑐵𑐫𑐎 𑐖𑐸𑐂𑐦𑐹𑐦𑐸 𑐟𑐬 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 𑐣𑐶𑐩𑑂𑐣 𑐖𑐵𑐟𑐫𑐵𑐩𑑂𑐴 𑐖𑐹𑐐𑐸𑐮𑐶𑑄 𑐠𑐠𑐾 𑐖𑐸𑐂𑐐𑐸 𑐳𑐩𑑂𑐨𑐵𑐰𑐣𑐵 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐥𑐶𑑄 𑐩𑐣𑐹𑐟𑐾𑐳𑑄 𑐥𑐣𑐾𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐖𑐸𑐮 𑐢𑐿𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐔𑐵𑑅 𑐥𑑂𑐰𑑄𑐎𑐵𑐡𑐷𑐐𑐸 𑐡𑐸। {{Sfn|Singh|1973}} === 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐖𑐷𑐰𑐣 === 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐰𑐿𑐳𑐵𑐮𑐷𑐂 𑐰𑐵𑐮𑐶𑐎𑐵𑐬𑐵𑐩 𑐢𑐿𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐩𑐔𑐵𑐧𑐶𑐮𑐾 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। {{Sfn|Malalasekera|1937|loc=Upāli; Vālikārāma}} {{Sfn|Geiger|1912}} 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐕𑐎𑑂𑐰𑑅 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵𑐟 𑐖𑑄𑐐𑐮𑐫𑑂 𑐮𑐶𑐴𑐵𑑄 𑐰𑐣𑐵𑑅 𑐊𑐎𑐵𑐣𑑂𑐟 𑐖𑐷𑐰𑐣 𑐴𑐣𑐾𑐐𑐸 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐧𑐶𑐡𑐵 𑐦𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐰 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑑄 𑐀𑐳𑑂𑐰𑐷𑐎𑐵𑐬 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐧𑐶𑐖𑑂𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑄 𑐧𑐵𑐏𑐣𑐫𑑂 𑐡𑐸। 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑑄 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐠𑐖𑑂𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐖𑐷𑐰𑐣 𑐳𑐎𑐳𑐶𑐫𑐵𑑄 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐩𑐏𑐸 𑐢𑐎𑐵𑑅 𑐢𑐫𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐰𑐶𑐡𑑂𑐰𑐵𑐣 𑐐𑐸𑐞𑐥𑐵𑐮 𑐩𑐮𑐵𑐮𑐳𑐾𑐎𑐾𑐬𑐵𑑄 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐢𑑂𑐫𑐵𑐣 𑐰 𑐧𑑁𑐡𑑂𑐢 𑐳𑐶𑐡𑑂𑐢𑐵𑐣𑑂𑐟 𑐣𑐶𑐐𑐸𑐮𑐶𑑄 𑐳𑑂𑐫𑐣𑐾𑐐𑐸 𑐁𑐱𑐫 𑐟𑐳𑐾𑑄 𑐖𑑄𑐐𑐮𑐫𑑂 𑐖𑐷𑐰𑐣 𑐴𑐣𑐾𑐰𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑑄 𑐢𑑂𑐫𑐵𑐣 𑐖𑐎 𑐳𑐫𑐾𑐎𑐾 𑐦𑐂 𑐢𑐎𑐵𑑅 𑐟𑐬𑑂𑐎 𑐧𑐶𑐫𑐵𑐡𑐷𑐐𑐸 𑐏𑑃 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐷𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠𑐫𑑂 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑑄 𑐴𑐾 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵𑐟 ''𑐰𑐶𑐣𑐫'' (𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐀𑐣𑐸𑐱𑐵𑐳𑐣) 𑐳𑑂𑐫𑐣𑐵𑐧𑐶𑐖𑑂𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑃 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑐠𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸 । {{Sfn|Malalasekera|1937|loc=Upāli; Upāli Sutta (3)}} 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐮𑐶𑐥𑐵 [[𑐀𑐬𑐴𑐟|𑐥𑑂𑐬𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐱𑐶𑐲𑑂𑐫𑐫𑐵]] 𑐀𑐰𑐳𑑂𑐠𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐥𑑂𑐟 𑐖𑐸𑐮 । {{Sfn|Mrozik|2004}} {{Sfn|Malalasekera|1937|loc=Upāli}} 𑐩𑐴𑐵𑐰𑐳𑑂𑐟𑐸 𑐀𑐣𑐸𑐳𑐵𑐬 ''𑐳𑐒𑑂𑐑𑐫𑑂'' 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐷𑐎𑐺𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐎𑑂𑐬𑐶𑐫𑐵 𑐳𑐩𑑂𑐥𑐣𑑂𑐣 𑐫𑐵𑐂𑐩𑑂𑐴 𑐐𑐸𑐬𑐸 𑐎𑐥𑑂‍𑐥𑐶𑐚𑐎 𑐣𑐵𑐫𑐵𑑄𑐩𑑂𑐴 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐏। {{Sfn|Freedman|1977|p=58}} [ 𑐚𑐶𑐥𑑂𑐥𑐞𑐷 𑑑 ] 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐰 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 𑐐𑐸𑐬𑐸𑐫𑐵 𑐧𑐵𑐬𑐾 𑐕𑐐𑐹 𑐧𑐵𑐏𑑄 𑐎𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐎𑐥𑑂𑐥𑐶𑐚𑐎 𑐩𑐳𑐵𑐣𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐾𑐐𑐸 𑐧𑐵𑐣𑐷 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣। 𑐰𑐾𑐳𑐵𑐮𑐷𑐫𑐵 𑐮𑐶𑐎𑑂𑐎 𑐕𑐐𑐹 𑐩𑐳𑐵𑐣𑐫𑑂 𑐰𑐫𑐵𑐎𑐾 𑐕𑐐𑐹 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐎𑑂𑐰𑐠𑐵 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣। 𑐕𑐣𑑂𑐴𑐸 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐣𑐶𑐩𑑂𑐴 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑐞𑐷𑐟𑐫𑑂𑐳𑑄 𑐠𑑅 𑐐𑐸𑐬𑐸𑐩𑐵𑑄 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑐞𑐷𑐫𑐵 𑐳𑐩𑑂𑐩𑐵𑐣𑐫𑑂 𑐀𑐣 𑐕𑐐𑐹 𑐔𑐶𑐎𑐶𑐔𑐵𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐩𑐹𑐬𑑂𑐟𑐶 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐮, 𑐀𑐮𑐾 𑐄𑐐𑐸 𑐗𑑂𑐰𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐳𑐮𑑄 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐟। 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑐞𑐷𑐟𑐫𑑂𑐐𑐸 𑐟𑑅𑐳𑐮𑑄 𑐢𑑂𑐫𑐵𑐣 𑐫𑐵𑐫𑐾 𑐩𑐦𑐫𑐵 𑐟𑑄 𑐔𑐵𑐳𑐾𑑄 𑐎𑐥𑑂𑐥𑐶𑐚𑐎𑑄 𑐩𑐹𑐬𑑂𑐟𑐶 𑐳𑑂𑐫𑑄𑐎𑐵𑐧𑐶𑐮, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑑄 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑐞𑐷𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐟𑑄 𑐔𑐵𑐫𑐾𑐎𑐮 । 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐎𑐥𑑂𑐥𑐶𑐚𑐎𑐫𑐵𑐟 𑐳𑑂𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐎𑐸𑐟𑑅𑐫𑐵 𑐗𑑂𑐰𑐮𑐫𑑂 𑐂𑐩𑐶𑐳𑑄 𑐰𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐎𑑀𑐛𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐧𑐡𑐮𑐵𑐫𑐵 𑐎𑐠𑑄 𑐳𑑂𑐫𑑄𑐎𑐵𑐧𑐶𑐮 । 𑐟𑐬 𑐎𑐥𑑂𑐥𑐶𑐚𑐎𑐫𑐵𑐟 𑐳𑑂𑐫𑐵𑐫𑐾𑐟 𑐎𑐸𑐟𑑅 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐠𑑂𑐰 𑐏𑑃 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑑄 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵 𑐴𑐾 𑐳𑐷𑐎𑐵 𑐎𑐥𑑂𑐥𑐶𑐚𑐎𑐫𑐵𑐟 𑐩𑐾𑐠𑐵𑐫𑑂 𑐧𑐶𑐳𑑂𑐫𑐸𑑄 𑐰𑐣𑐾𑐟 𑐐𑑂𑐰𑐴𑐵𑐮𑐶 𑐫𑐵𑐟। {{Sfn|Malalasekera|1937}} 𑐎𑐣𑑂𑐴𑐫𑑂 𑐎𑐸𑐣𑑂𑐴𑐸 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐷𑐫𑐵𑐟 𑐠𑑅 𑐐𑐸𑐬𑐸𑐫𑐵𑐟 𑐏𑐧𑐬 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐢𑐵𑐳𑐾𑑄 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑐞𑐷𑐟𑐫𑑂𑐳𑑄 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐩𑑂𑐴𑐸𑐟𑐸 𑐮𑑂𑐴𑐵𑐟। {{Sfn|Dhammadinna|2016}} === 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐀𑐣𑐸𑐱𑐵𑐳𑐣𑐫𑑂 𑐨𑐹𑐩𑐶𑐎𑐵 === [[किपा:Upali_(Ubari),_from_the_series_“Two_Bodhisattva_and_Ten_Great_Disciples_of_Sakyamuni”.jpg|alt=Monk in black robes looking at the sky with hands held up|left|thumb| 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶, 𑐩𑐸𑐣𑐵𑐎𑐵𑐟𑐵 𑐱𑐶𑐎𑑀𑐫𑐵 𑐰𑐸𑐜𑐧𑑂𑐮𑐎 𑐥𑑂𑐬𑐶𑐣𑑂𑐚, 𑐩𑐹𑐮𑐟𑑅 𑑑𑑙𑑓𑑙𑐳]] 𑐳𑐎𑐮 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐳𑑄𑐑𑐫𑐵 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫𑐫𑑂 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵𑐟 ''𑐰𑐶𑐣𑐫'' 𑐰 ''𑐥𑐵𑐟𑐶𑐩𑑀𑐎𑑂𑐏'' 𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲𑐖𑑂𑐘𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐶𑐟 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸, {{Sfn|Mrozik|2004}} 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑑄 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐰𑐶𑐣𑐫 𑐮𑐸𑐩𑑄𑐎𑐷𑐥𑐶𑑄 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐾 𑐀𑐐𑑂𑐬𑐞𑐷 𑐑𑑀𑐲𑐞𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। {{Sfn|Sarao|2004}} {{Sfn|Robinson|Johnson|1997}} 𑐀𑐟𑑅 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐀𑐣𑐸𑐱𑐵𑐳𑐣𑐫𑐵 𑐨𑐞𑑂𑐜𑐵𑐬 𑐰𑐵 "𑐰𑐶𑐣𑐫 𑐀𑐐𑑂𑐐𑐣𑐶𑐎𑑂𑐏𑐶𑐟𑑂𑐟𑑀"𑐫𑐵 𑐣𑐵𑑄 𑐧𑐶𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। {{Sfn|Malalasekera|1937}} 𑐕𑐸𑑄 𑐳𑑄𑐑𑐫𑑂 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵𑐟 ''𑐧𑑀𑐢𑐶𑐳𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰'' 𑐫𑐵 𑐱𑐷𑐮𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲𑐖𑑂𑐘𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐣𑑄 𑐎𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। {{Sfn|Mrozik|2004}} 𑑕𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐚𑐶𑐥𑑂𑐥𑐞𑐷𑐎𑐵𑐬 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑐑𑑀𑐳𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑑄 𑐀𑐣𑐸𑐱𑐵𑐳𑐣𑐵𑐟𑑂𑐩𑐎 𑐰𑐶𑐲𑐫𑐫𑐵 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐂𑐥𑐶𑑄 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐡𑐾𑐱𑐣 𑐰 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐏𑑂𑐫𑐵𑐟𑑂𑐩𑐎 𑐚𑐷𑐎𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐹𑐐𑐸 𑐢𑐫𑐵𑐡𑐶𑐮। {{Sfn|Malalasekera|1937}} 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐀𑐣𑐸𑐱𑐵𑐳𑐣𑐫𑐵 𑐀𑐨𑑂𑐫𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐎𑐛𑑀𑐬𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐣𑑄 𑐩𑑂𑐴𑐳𑐷𑐎𑐵 𑐡𑐸𑐐𑐸 𑐏𑑅 । {{Sfn|Baroni|2002|p=365}} 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐀𑐢𑐷𑐣𑐫𑑂 ''𑐰𑐶𑐣𑐫'' 𑐀𑐢𑑂𑐫𑐫𑐣 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸𑐫𑐵𑐟 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑐥𑐶𑐣𑑂𑐳𑑄 𑐐𑐬𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐎𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣। {{Sfn|Sarao|2003|p=4}} 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐵𑐟𑐵𑐥 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐥𑐶𑑄 𑐰 𑐠𑑅𑐟 𑐨𑐶𑑄𑐎𑐾𑐐𑐸 𑐂𑐔𑑂𑐕𑐵 𑐡𑐸𑐥𑐶𑑄 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑐥𑐶𑐣𑑂𑐳𑑄 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐳𑐮𑑂𑐮𑐵𑐴 𑐎𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐖𑐸𑐮। 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐰𑐶𑐴𑐵𑐬 𑐀𑐣𑐸𑐱𑐵𑐳𑐣𑐫𑐵 𑐎𑐠𑐶𑐟 𑐀𑐥𑐬𑐵𑐢𑐫𑐵𑐟 𑐧𑐶𑐔𑐵𑑅 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐞𑐫 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐧𑐮𑐫𑑂 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐮𑐶𑐳𑐾 𑐳𑐴𑐮𑐴 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐔𑐮𑐣 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣। 𑐡𑐳𑐸 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐣𑑂𑐴𑐹𑐩𑑂𑐴 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑐞𑐷 𑐥𑑂𑐰𑐵𑐠𑐫𑑂 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐮𑐸𑐫𑐵𑐰𑐮, 𑐀𑐮𑐾 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐡𑐾𑐰𑐡𑐟𑑂𑐟𑑄 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑐞𑐷 𑐖𑐸𑐂𑐟 𑐀𑐫𑑀𑐐𑑂𑐫 𑐢𑐎𑐵𑑅 𑐢𑐵𑐮। 𑐟𑐬 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐣𑐶𑐎𑑂𑐰𑑅𑐐𑐸 𑐀𑐣𑐸𑐳𑐣𑑂𑐢𑐵𑐣 𑐫𑐵𑐎𑐾𑐧𑐶𑐮, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐗𑑂𑐰𑐮𑐫𑑂 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑑄 𑐰𑐶𑐱𑐵𑐏𑐵 𑐰 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐥𑐶𑑄 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐁𑐩 𑐩𑐣𑐹𑐟𑐫𑑂𑐐𑐸 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐴𑐵𑐮𑐶 𑐎𑐵𑐮𑑅। 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐟𑑅 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐮𑐶𑐔𑑂𑐰𑐮𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐫𑐣 𑐎𑐶 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑐞𑐷𑐫𑐵𑐟 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑐞𑐷 𑐥𑐡𑐳𑑂𑐠𑐵𑐥𑐣 𑐫𑐵𑐫𑐾 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅 𑐴𑐾 𑐨𑐵𑑅𑐟𑑄 𑐩𑐔𑐵 𑐥𑑂𑐰𑐵𑐠𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑅, 𑐀𑐠𑐾 𑐖𑐸𑐫𑐵𑑅 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑐞𑐷 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐡𑑀𑐲 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐏𑑃𑐫𑑂 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑑄 𑐧𑐵𑑄𑐮𑐵𑐎 𑐧𑐶𑐔𑐵𑑅 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸𑐮𑐶𑑄 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐱𑑄𑐳𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐧𑐶𑐖𑑂𑐫𑐵𑐟। {{Sfn|Malalasekera|1937}} 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑑄 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐞𑐫 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐄𑐮𑑂𑐮𑐾𑐏𑐣𑐷𑐫 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐬𑐞𑐫𑑂 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐨𑐬𑐸𑐎𑐔𑑂𑐕 𑐰 𑐀𑐖𑑂𑐖𑐸𑐎𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐬𑐞 𑐡𑐸। 𑐨𑐬𑐸𑐎𑐔𑑂𑐕𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐮𑐶𑐳𑐾 𑐩𑐶𑐳𑐵𑐮𑐶𑐳𑐾 𑐫𑑁𑐣 𑐳𑐩𑑂𑐥𑐬𑑂𑐎𑐫𑑂 𑐰𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐩𑑂𑐴𑐐𑐳 𑐏𑑄𑐎𑐾𑐐𑐸 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐔𑐷𑐧𑐬 𑐟𑑂𑐰𑐟𑐾𑐩𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐀𑐥𑐬𑐵𑐢 𑐏𑑅 𑐮𑐵 𑐢𑐎𑐵𑑅 𑐣𑑂𑐫𑐣𑑅, 𑐀𑐮𑐾 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑑄 𑐀𑐠𑐾 𑐩𑐏𑐸 𑐢𑐎𑐵𑑅 𑐢𑐫𑐵𑐡𑐷𑐮। 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐀𑐖𑑂𑐖𑐸𑐎𑐫𑐵 𑐖𑐐𑑂𑐐𑐵 𑐰𑐶𑐰𑐵𑐡𑐫𑐵 𑐧𑐵𑐬𑐾𑐫𑑂 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐞𑐫 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑅। [ 𑑒𑑙 ] 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐟𑑅𑐩𑐶 𑐕𑐾𑑃𑐠𑐸𑐰𑐵𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐩𑑂𑐥𑐟𑑂𑐟𑐶 𑐳𑐸𑐫𑐵𑐟 𑐧𑐷𑐐𑐸 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐏𑑃𑐫𑑂 𑐳𑐣𑑂𑐡𑐾𑐴 𑐖𑐸𑐮। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐥𑐸𑐞𑑂𑐫𑐰𑐵𑐣 𑐎𑐵𑐫𑑂𑐔𑐵 𑐰 𑐠𑑅 𑐴𑐾 𑐎𑐵𑐫𑑂 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐀𑐖𑑂𑐖𑐸𑐎𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐣𑐶𑐩𑑂𑐴 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐾 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐀𑐥𑑂𑐰𑑅 𑐰𑐶𑐱𑑂𑐰𑐵𑐳 𑐡𑐸𑐩𑑂𑐴 𑐩𑐣𑐹𑐫𑐵𑐟 𑐳𑑅𑐟𑐾𑐟 𑐢𑐵𑐮 {{Mdash}} 𑐀𑐖𑑂𑐖𑐸𑐎𑑄 𑐎𑐵𑐫𑑂𑐔𑐵𑐟𑐵𑐟 𑐳𑑅𑐟𑐮। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐞𑐫𑑄 𑐟𑑄 𑐔𑐵𑐫𑐵𑑅 𑐎𑐵𑐫𑑂 𑐣𑑄 𑐀𑐖𑑂𑐖𑐸𑐎𑐫𑐵𑐟 𑐥𑐎𑑂𑐲𑐥𑐵𑐟𑐫𑐵 𑐡𑑂𑐰𑐥𑑄 𑐧𑐶𑐫𑐵𑑅 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐁𑐣𑐣𑑂𑐡𑐫𑐵𑐠𑐵𑐫𑑂 𑐰𑐣। 𑐁𑐣𑐣𑑂𑐡𑑄 𑐀𑐖𑑂𑐖𑐸𑐎𑐫𑐵 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐞𑐫𑐣𑐵𑐥 𑐀𑐳𑐴𑐩𑐟𑐶 𑐥𑑂𑐰𑑄𑐎𑐮, 𑐎𑐵𑐫𑑂𑐫𑐵𑐟 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐴𑐎𑐡𑐵𑐬 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐵𑐢𑐶𑐎𑐵𑐬𑐷𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐫 𑐖𑐸𑐂𑐩𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐢𑐫𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑐵𑐥𑑄 𑐎𑐵𑐫𑑂𑐫𑐵𑐟 𑐀𑐖𑑂𑐖𑐸𑐎 "𑐢𑐵𑐠𑐾𑑄𑐩𑑂𑐴 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸" 𑐩𑐏𑐸 𑐰 𑐡𑑂𑐰𑐥𑑄 𑐧𑐷𑐐𑐸 𑐖𑐵𑐫𑐖 𑐏𑑅𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐱𑑂𑐰𑐵𑐳 𑐖𑐸𑐮। 𑐟𑐬 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐸𑐡𑑂𑐡𑐵𑐫𑑂 𑐰𑐫𑐾𑐰𑑄 𑐀𑐖𑑂𑐖𑐸𑐎𑐫𑐵 𑐥𑐎𑑂𑐲𑐫𑑂 𑐦𑐿𑐳𑐮𑐵 𑐫𑐵𑐟। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐁𑐣𑐣𑑂𑐡𑐫𑐵𑐟 𑐢𑐫𑐵𑐡𑐷𑐮 𑐎𑐶 𑐳𑐵𑐢𑐵𑐬𑐞 𑐩𑐣𑐹𑑄 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑐫𑐵𑐟 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐕𑐾𑑃𑐫𑑂 𑐳𑑅𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵𑑄 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐀𑐣𑐸𑐱𑐵𑐳𑐣𑐫𑐵𑐟 𑐟𑑂𑐰𑐵𑑅𑐠𑐮𑐷 𑐩𑐏𑐸 । [ 𑑓𑑐 ] 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐟𑑅 𑐁𑐣𑐣𑑂𑐡𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐮𑐶𑐳𑐾 𑐳𑐴𑐩𑐟𑐶 𑐥𑑂𑐰𑑄𑐎𑐮। {{Sfn|Freedman|1977|p=32}} {{Sfn|Malalasekera|1937}} 𑐠𑐣 𑐣𑑄 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑑄 𑐩𑐸𑐡𑑂𑐡𑐵 𑐳𑑄𑐔𑐵𑐮𑐣 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐱𑑄𑐳𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐧𑐶𑐖𑑂𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸 । {{Sfn|Malalasekera|1961}} 𑐎𑐵𑐣𑐹𑐣 𑐰𑐶𑐡𑑂𑐰𑐵𑐣 [[Andrew Huxley (law scholar)|𑐊𑐣𑑂𑐜𑑂𑐬𑐫𑐹 𑐴𑐎𑑂𑐳𑐮𑐷𑑄]] 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐷𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐸𑐡𑑂𑐡𑐵𑐫𑑂 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐦𑐿𑐳𑐮𑐵𑑄 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐴𑐮𑐶𑑄𑐮𑐶𑐳𑐾 𑐣𑐿𑐟𑐶𑐎 𑐳𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑐳𑑄𑐮𑐐𑑂𑐣 𑐖𑐸𑐂𑐟 𑐀𑐣𑐸𑐩𑐟𑐶 𑐧𑑂𑐫𑐹𑐐𑐸 𑐚𑐶𑐥𑑂𑐥𑐞𑐷 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸, 𑐖𑐧𑐎𑐶 𑐁𑐣𑐣𑑂𑐡𑐫𑐵 𑐦𑐿𑐳𑐮𑐵𑑄 𑐀𑐠𑐾 𑐩𑐫𑐵𑑅। {{Sfn|Huxley|2010|p=278}} === 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐳𑑄𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵 𑐰 𑐩𑐺𑐟𑑂𑐫𑐸 === [किपा:Nava_Jetavana_Temple_-_Shravasti_-_013_First_Council_at_Rajagaha_(9241729223).jpg|alt=Mural painting with many monks sitting in a cave, one of them seated on a bench|thumb| 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐳𑑄𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵। 𑐣𑐰 𑐖𑐾𑐠𑐰𑐣 𑐡𑐾𑐐𑑅, 𑐖𑐾𑐠𑐰𑐣 𑐥𑐵𑐬𑑂𑐎, [[𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐥𑑂𑐬𑐡𑐾𑐱|𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐥𑑂𑐬𑐡𑐾𑐱]], 𑐨𑐵𑐬𑐟𑐫𑑂 𑐀𑑄𑐐𑑅𑐎𑐶𑐥𑐵, 𑑒𑑐𑐐𑐹 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟𑑂𑐫]] 𑐰𑑄𑐱𑐵𑐰𑐮𑐷 𑐎𑐠𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐷 [[𑐳𑑄𑐐𑐵𑐫𑐣|𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐳𑑄𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵]]𑐫𑐵 𑐂𑐮𑐫𑑂 𑐥𑐷-𑐣𑑂𑐫𑐵 𑐡𑑃 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣 {{Sfn|Prebish|2008|p=9}} । {{Sfn|Geiger|1912|p=xlviii}} 𑐳𑑄𑐐𑐵𑐫𑐣𑐫𑑂 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐷𑐫𑐵𑐟 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐰 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑐞𑐷𑐟𑐾𑐐𑐸 ''𑐰𑐶𑐣𑐫'' 𑐰 ''𑐥𑐵𑐟𑐶𑐩𑑀𑐎𑑂𑐏'' 𑐥𑐵𑐛 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐁𑐐𑑂𑐬𑐴 𑐖𑐸𑐮 [ 𑑓𑑗 ], 𑐰 𑐄𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐁𑐢𑐵𑐬𑐫𑑂 𑐰𑐶𑐣𑐫𑐥𑐶𑐚𑐎 (𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐀𑐣𑐸𑐱𑐵𑐳𑐣𑐫𑐵 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠 𑐳𑑄𑐐𑑂𑐬𑐴) 𑐳𑑄𑐎𑐮𑐣 𑐫𑐵𑐟। {{Sfn|Eliade|1982}} 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑑄 𑐖𑐵𑐬𑐷 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐥𑑂𑐬𑐟𑑂𑐫𑐾𑐎 𑐣𑐶𑐫𑐩 𑐕𑐸 𑐧𑐵𑐬𑐾 𑐏𑑅, 𑐐𑐣 𑐖𑐵𑐬𑐷 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑅, 𑐳𑐸𑐫𑐵 𑐳𑐩𑑂𑐧𑐣𑑂𑐢𑐫𑑂, 𑐣𑐶𑐫𑐩𑐫𑐵 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐩𑐵𑐞, 𑐐𑑁𑐞 𑐣𑐶𑐫𑐩𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐄𑐟𑑂𑐥𑐟𑑂𑐟𑐶, 𑐐𑐸𑐐𑐸 𑐱𑐬𑑂𑐟𑐫𑑂 𑐣𑐶𑐫𑐩 𑐳𑑂𑐫𑑄𑐎𑐾 𑐕𑐶𑑄 𑐢𑐎𑐵𑑅 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐣𑑂𑐫𑑄𑐐𑐸 𑐏𑑅। {{Sfn|Thomas|1951|p=28}} 𑐥𑑂𑐬𑐠𑐩 𑐳𑑄𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐴𑐵𑐳𑑄𑐑𑐶𑐎 𑐰𑐶𑐰𑐬𑐞 𑐎𑐠𑑄 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 𑐱𑐶𑐲𑑂𑐫 𑐁𑐣𑐣𑑂𑐡𑐫𑐵𑐟 𑐐𑐮𑐟 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐀𑐥𑐬𑐵𑐢𑐫𑐵 𑐡𑑂𑐰𑐥𑑄 𑐧𑐶𑐄𑐩𑑂𑐴 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐴𑐾 𑐏𑑅 । [ 𑑔𑑐 ] 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐱𑐶𑐲𑑂𑐫𑐟 𑐡𑐸 𑐰 𑐂𑐩𑐶𑐟 ''𑐳𑐟𑑂𑐟𑐬𑐳𑐰𑐐𑑂𑐐𑐶𑐫𑐵'' 𑐢𑐵𑐂। {{Sfn|Malalasekera|1937|loc=Rājagaha}} 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐰 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐱𑐶𑐲𑑂𑐫𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐀𑐣𑐸𑐱𑐵𑐳𑐣𑐫𑐵 𑐳𑑄𑐐𑑂𑐬𑐴𑐫𑐵 𑐬𑐎𑑂𑐲𑐵 𑐰 𑐥𑐵𑐛𑐫𑐵 𑐖𑐶𑐩𑑂𑐩𑐵 𑐧𑐶𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। {{Sfn|Norman|2005}} 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 𑐥𑐬𑐶𑐣𑐶𑐬𑑂𑐰𑐵𑐞𑐫𑐵 𑐗𑐶𑑄𑐏𑐸𑐡𑑃 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑑄 𑐡𑐵𑐳𑐎 𑐣𑐵𑑄𑐫𑐵𑐩𑑂𑐴 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐱𑐶𑐲𑑂𑐫𑐫𑐵𑐟 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐵𑐢𑐶𑐎𑐵𑐬𑐷 𑐑𑑀𑐲𑐶𑐟 𑐫𑐵𑐟, 𑐐𑐸𑐩𑑂𑐴 𑐰𑐶𑐴𑐵𑐬 𑐀𑐣𑐸𑐱𑐵𑐳𑐣𑐫𑑂 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐵𑐢𑐶𑐎𑐵𑐬𑐷 𑐖𑐸𑐮। 𑐮𑐶𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠 ''𑐡𑐶𑐥𑐰𑑄𑐱𑐫𑐵'' 𑐎𑐠𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐣𑑂𑐴𑐾-𑐥𑑂𑐫𑐡𑑃 𑐡𑐹𑐧𑐮𑐫𑑂 𑐩𑐡𑐫𑐵𑐡𑐶𑐮। {{Sfn|Prebish|2008}} == 𑐥𑑂𑐬𑐨𑐵𑐰 == 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐰 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐎𑐵𑐮𑐷𑐣 𑐨𑐵𑐬𑐟𑐫𑑂 𑐥𑐹𑐖𑐵𑐫𑐵 𑐎𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬 𑐏 𑐰 ''𑐰𑐶𑐣𑐫𑐫𑑂'' 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲𑐖𑑂𑐘𑐟𑐵 𑐡𑐸𑐥𑐶𑑄 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑐟𑐾𑐐𑐸 "𑐳𑑄𑐬𑐎𑑂𑐲𑐎 𑐳𑐣𑑂𑐟"𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐎𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐫𑐵। {{Sfn|Mrozik|2004}} {{Sfn|Malalasekera|1937}} 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 [[Eight enlightened disciples|𑑘 𑐩𑑂𑐴 𑐥𑑂𑐬𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐱𑐶𑐲𑑂𑐫𑐟]] 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐾 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐏, 𑐰 𑐧𑐬𑑂𑐩𑐵𑐫𑐵 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐣𑐏𑐫𑑂 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐴𑐣𑐶। {{Sfn|Mrozik|2004}} {{Sfn|Strong|1992}} [किपा:Mahāvihāra_on_1890_map_of_Anuradhapura.svg|alt=Map of Anurudhapura, the city that included the Mahvihara|thumb| 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐧𑐾𑐮𑐵𑐫𑐟𑐷 𑐣𑐶𑐖𑐵𑐩𑐟𑐷 𑐎𑐬𑑂𑐩𑐔𑐵𑐬𑐷𑑄 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐩𑐴𑐵𑐰𑐶𑐴𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐋𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐶𑐎 𑐠𑐵𑐫𑑂 𑐎𑑂𑐫𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑑑𑑘𑑙𑑐 𑐫𑐵 𑐣𑐎𑑂𑐳𑐵]] 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐰𑐶𑐡𑑂𑐰𑐵𑐣𑐟𑐾𑐳𑑄 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐢𑐬𑑂𑐩𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐬𑐩𑑂𑐨𑐶𑐎 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠𑐫𑑂 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 𑐕𑐸𑑄 𑐱𑐶𑐲𑑂𑐫𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐥𑑂𑐬𑐩𑐸𑐏𑐟𑐵𑑄 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠 𑐔𑑂𑐰𑐩𑐶𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐠𑐩𑐶𑐎𑐟𑐵 𑐎𑑂𑐫𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐟𑐬𑑂𑐎 𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐧𑑁𑐡𑑂𑐢𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷 𑐖𑐷𑐣 𑐥𑑂𑐬𑐖𑐶𑐮𑐸𑐳𑑂𑐎𑐷𑐫𑐵 𑐟𑐬𑑂𑐎 𑐡𑐸 𑐎𑐶 𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠𑐫𑑂 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐩𑐸𑐏𑐟𑐵 𑐳𑑂𑐠𑐰𑐷𑐬𑐰𑐵𑐡𑐶𑐣𑐟𑐾𑐳𑑄 [[𑐳𑐹𑐟𑑂𑐬]] 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 ''𑐰𑐶𑐣𑐫𑐫𑐵𑐟'' 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐠𑐩𑐶𑐎𑐟𑐵 𑐧𑐶𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐏𑑃𑐫𑐵 𑐳𑑄𑐎𑐾𑐟 𑐏, 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐩𑐸𑐮𑐳𑐬𑑂𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐶𑐰𑐵𑐡 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠𑐫𑑂 𑐁𑐣𑐣𑑂𑐡𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐩𑐸𑐏𑐟𑐵𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐂𑐩𑐶𑐐𑐸 𑐳𑐹𑐟𑑂𑐬𑐫𑐵𑐟 ''𑐰𑐶𑐣𑐫'' 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐠𑐩𑐶𑐎𑐟𑐵 𑐧𑐶𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸𑐫𑐵 𑐳𑑄𑐎𑐾𑐟 𑐏। {{Sfn|Freedman|1977|pp=13, 464–465}} {{Sfn|Przyluski|1923|pp=22–23}} 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠 𑐔𑑂𑐰𑐩𑐶𑐥𑐶𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐠𑐩𑐶𑐎𑐟𑐵𑑄 𑐁𑐣𑐣𑑂𑐡𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐐𑐸𑐎𑐠𑑄 𑐳𑐩𑑂𑐧𑑀𑐢𑐣 𑐫𑐵𑐂 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐏𑑃𑐫𑑂 𑐣𑑄 𑐮𑐶𑐔𑑂𑐰𑑅 𑐮𑐵𑐎𑐹𑐐𑐸 𑐡𑐸 । 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐬𑐩𑑂𑐨𑐶𑐎 𑐳𑐹𑐟𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐷𑐫𑐵 𑐨𑐹𑐩𑐶𑐎𑐵 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐖𑐎𑑂𑐎 𑐰𑐵 𑐕𑐸𑑄 𑐴𑐾 𑐩𑐡𑐸, 𑐰 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐬𑐩𑑂𑐨𑐶𑐎 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐱𑐶𑐲𑑂𑐫𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐢𑐮𑐏𑐫𑑂 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐄𑐮𑑂𑐮𑐾𑐏 𑐩𑐡𑐸। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵𑐟 ''𑐰𑐶𑐣𑐫-𑐥𑐶𑐚𑐎𑐫𑑂'' 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐄𑐮𑑂𑐮𑐾𑐏 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐏𑑃𑐫𑐵𑐟 𑐥𑑂𑐬𑐩𑐵𑐞𑐶𑐟 𑐫𑐵𑐂। 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 𑐖𑐷𑐰𑐣𑐫𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟𑑂𑐫𑐮𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑑄 𑐀𑐥𑑂𑐰𑑅 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐨𑐹𑐩𑐶𑐎𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐥𑑂𑐟 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐸 । {{Sfn|Freedman|1977|pp=34–35, 88–89, 110}} 𑐥𑑂𑐬𑑂𑐖𑐶𑐮𑐸𑐳𑑂𑐎𑐷𑐫𑐵 𑐳𑐶𑐡𑑂𑐢𑐵𑐣𑑂𑐟, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐧𑑁𑐡𑑂𑐢𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷 𑐁𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐾 𑐩𑐶𑐐𑑀𑐚𑑄 𑐀𑐗 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮,𑐫𑐵 𑐎𑐠𑑄 𑐩𑐴𑐵𑐎𑐳𑑂𑐳𑐥, 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐰 𑐀𑐣𑐸𑐬𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐬𑐩𑑂𑐨𑐶𑐎 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠𑐫𑐵 𑐳𑑄𑐎𑐮𑐣𑐫𑑂 𑐣𑐶𑐐𑐹𑐐𑐸 𑐃𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐧𑑂𑐰 𑐎𑐠𑑄 (𑑔𑐐𑐸 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑓𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷 𑐃𑐳𑐵𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐳𑐸𑐬𑐸𑐂) 𑐣𑐿𑐟𑐶𑐎 𑐀𑐣𑐸𑐱𑐵𑐳𑐣𑐫𑑂 𑐧𑑅 𑐧𑐶𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠𑐟 𑐱𑐶𑐲𑑂𑐫𑐣𑐵𑐥 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐥𑐹 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐰 𑐰𑐾𑐳𑐵𑐮𑐷 𑐣𑐐𑐬 𑐣𑐵𑐥 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐥𑐹 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠 𑐏 । [ 𑐚𑐶𑐥𑑂𑐥𑐞𑐷 𑑒 ] 𑐠𑑂𑐰 𑐃𑐮𑐾 𑐂𑐩𑐶𑐐𑐸 𑐨𑐹𑐩𑐶𑐎𑐵 𑐰 𑐧𑐵𑐏𑑄𑐫𑐵𑐟 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐧𑑅 𑐧𑐶𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐰 𑐀𑐮𑐒𑑂𑐎𑐺𑐟 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। {{Sfn|Migot|1954|pp=540–541}} 𑐳𑑄𑐑𑐫𑑂 𑐠𑐸𑐐𑐸 𑐨𑐶𑐣𑑂𑐣𑐟𑐵 𑐧𑐸𑐮𑐸𑐴𑐸𑑃 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐖𑐸𑐮 𑐀𑐮𑐾 𑐃 𑐰𑑄𑐮𑐶𑐳𑐾 𑐥𑐬𑐩𑑂𑐥𑐬𑐵 𑐖𑐸𑐮 । {{Sfn|Dutt|1925|pp=206–207}} 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐵𑐢𑐶𑐎𑐵𑐬𑐷𑐟𑐾𑐳𑑄 ''𑐰𑐶𑐣𑐫𑐢𑐬𑐟'', 𑐰𑐵 '𑐰𑐶𑐣𑐫𑐫𑐵 𑐳𑑄𑐬𑐎𑑂𑐲𑐎' 𑐢𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐳𑑄𑐑 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐮। {{Sfn|Sarao|2003|p=3}} {{Sfn|Prebish|2008|p=2}} ''𑐰𑐶𑐣𑐫𑐢𑐬𑐟'' 𑐠𑐣𑑂𑐫𑐵𑐥𑐶𑑄 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑐥𑐶𑑄 𑐏𑑅 𑐐𑐸𑐩𑑂𑐴𑐾𑐳𑐶𑐫𑐵𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐬𑐩𑑂𑐨𑐶𑐎 𑐧𑑁𑐡𑑂𑐢 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠𑐫𑑂 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 ''𑐰𑐶𑐣𑐫𑐫𑐵'' 𑐳𑐩𑑂𑐧𑐣𑑂𑐢𑐫𑑂 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐥𑑂𑐬𑐨𑐸𑐟𑑂𑐰 𑐰 𑐎𑐛𑑀𑐬𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅 । 𑑔𑐐𑐸–𑑕𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 [[𑐱𑑂𑐬𑐷𑐮𑐒𑑂𑐎𑐵|𑐳𑐶𑐮𑑀𑐣𑐫𑑂]] 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑐑𑑀𑐳𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐨𑐵𑐰𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐰 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐥𑐶𑑄 ''𑐰𑐶𑐣𑐫𑐢𑐬𑐟'' 𑐩𑐴𑐵𑐰𑐶𑐴𑐵𑐬 𑐥𑐬𑐩𑑂𑐥𑐬𑐵𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐳𑑂𑐠𑐵𑐥𑐶𑐟 𑐖𑐸𑐮। ''𑐰𑐶𑐣𑐫𑐢𑐬'' 𑐳𑑄𑐑𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐀𑐰𑐢𑐵𑐬𑐞𑐵𑑄 𑐧𑐬𑑂𑐩𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐣𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐨𑐵𑐰𑐶𑐟 𑐫𑐵𑐟, 𑐰 𑐄𑐔𑐶𑐟 𑐳𑑄𑐑𑐫𑑂 𑐡𑐹𑐥𑐶𑑄 𑐖𑐎𑑂𑐎 ''𑐰𑐶𑐣𑐫𑐢𑐬'' 𑐖𑐸𑐂𑐦𑐸 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐱𑑂𑐰𑐵𑐳 𑐧𑑂𑐰𑐮𑑄𑐎𑐮। 𑐧𑐸𑐮𑐸𑐴𑐸𑑃 𑐧𑐸𑐮𑐸𑐴𑐸𑑃 ''𑐰𑐶𑐣𑐫𑐢𑐬𑐫𑐵𑐟'' 𑐱𑑂𑐬𑐾𑐲𑑂𑐛 𑐥𑐬𑐩𑑂𑐥𑐬𑐵𑐫𑐵 𑐎𑐠𑑄 𑐳𑑂𑐠𑐵𑐥𑐶𑐟 𑐫𑐵𑐳𑐾𑑄 𑐳𑑂𑐠𑐵𑐣𑐷𑐫 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐣𑐵𑐥 𑐊𑐎𑐷𑐎𑐺𑐟 𑐖𑐸𑐮। 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐰𑐣𑐵 ''𑐰𑐶𑐣𑐫𑐢𑐬'' ''𑐰𑐶𑐣𑐫𑐫𑐵'' 𑐳𑐩𑐳𑑂𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐫 𑐰 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐳𑑂𑐠𑐎𑐬𑑂𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐍𑐥𑐔𑐵𑐬𑐶𑐎 𑐥𑐡 𑐖𑐸𑐮 । {{Sfn|Frasch|1996}} 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵 𑐳𑑄𑐑 𑐂𑐩𑐶𑐐𑐸 𑐃𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐢𑐶𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐰𑐶𑐡𑑂𑐰𑐵𑐣𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐰𑐶𑐢𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐁𑐢𑐸𑐣𑐶𑐎 𑐰𑐶𑐡𑑂𑐰𑐵𑐣𑐟𑐾𑐳𑑄 "𑐦𑐸𑐟𑐶 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐀𑐨𑐶𑐮𑐾𑐏"(dotted record)𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐩𑑂𑐴𑐳𑐷𑐎𑐶𑐐𑐸 𑐫𑐵। 𑐔𑐶𑐣𑐶𑐫𑐵𑑃 𑐳𑑂𑐬𑑀𑐟 𑐎𑐠𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐰 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐵𑐢𑐶𑐎𑐵𑐬𑐷𑐟𑐫𑑂𑐳𑑄 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐳𑑄𑐐𑐵𑐫𑐣𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐡𑑃𑐫𑑂𑐡𑐳𑑄 𑐕𑐐𑐹 𑐴𑐳𑑂𑐟𑐮𑐶𑐏𑐶𑐟 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠𑐫𑑂 𑐕𑐐𑐹 𑐦𑐸𑐟𑐶 𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐔𑐮𑐣 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐮। 𑐳𑑂𑐬𑑀𑐟𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐡𑐵𑐧𑐷 𑐎𑐠𑑄 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐵𑐢𑐶𑐎𑐵𑐬𑐷𑐟𑐫𑐾𑐳𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐬𑐩𑑂𑐥𑐬𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐣𑐶𑐬𑐣𑑂𑐟𑐬𑐟𑐵 𑐃. 𑑔𑑘𑑙 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐧𑐶𑐮। 𑐠𑑂𑐰 𑐃𑐮𑐫𑑂 𑐳𑐬𑑂𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐶𑐰𑐵𑐡 𑐰𑐶𑐡𑑂𑐰𑐵𑐣 𑐳𑑄𑐑𑐨𑐡𑑂𑐬𑑄 𑐥𑐵𑐞𑑂𑐜𑐸𑐮𑐶𑐥𑐶𑐂 𑐮𑐶𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐦𑐸𑐟𑐶 𑐟𑐮। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐬𑐩𑑂𑐥𑐬𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐕𑐸𑑄 𑐁𑐢𑐸𑐣𑐶𑐎 𑐰𑐶𑐡𑑂𑐰𑐵𑐣𑐟𑐫𑑂𑐳𑑄 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 𑐥𑐬𑐶𑐣𑐶𑐬𑑂𑐰𑐵𑐞 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐏𑐵𑐫𑐾𑐟 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐟𑐬 𑐠𑑂𑐰 𑐰𑐶𑐔𑐵𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐁𑑅 𑐋𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐶𑐎 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐀𑐳𑐩𑑂𑐨𑐰 𑐢𑐎𑐵𑑅 𑐏𑐞𑑂𑐜𑐣 𑐖𑐸𑐂𑐢𑐸𑑄𑐎𑐹𑐐𑐸 𑐡𑐸 । 𑐀𑐗 𑐣𑑄, ''𑐰𑐶𑐣𑐫𑐢𑐬𑐟𑐾𑐐𑐸'' 𑐟𑐠𑑂𑐫𑐵𑑄𑐎 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 𑐖𑐷𑐰𑐣 𑐰 𑐩𑐺𑐟𑑂𑐫𑐸𑐫𑐵 𑐃𑐫𑐵 𑐳𑐩𑑂𑐧𑐣𑑂𑐢𑐫𑑂 𑐳𑐶𑐡𑑂𑐢𑐵𑐣𑑂𑐟 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐟 𑐕𑑂𑐫𑐾𑐮𑐶𑐐𑐸 𑐫𑐵, 𑐐𑐠𑐾𑐎𑐶 𑐂𑐣𑑂𑐜𑑀𑐮𑑀𑐖𑐶𑐲𑑂𑐚 𑐬𑐶𑐔𑐬𑑂𑐜 𑐐𑑀𑐩𑑂𑐧𑑂𑐬𑐶𑐔𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐳𑑂𑐟𑐵𑐰𑐶𑐟 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐶𑐡𑑂𑐢𑐵𑐣𑑂𑐟। [ 𑑕𑑖 ] [किपा:Daoxuan_(Nara_National_Museum).jpg|thumb| 𑐟𑐵𑐌-𑐴𑑂𑐳𑐸𑐁𑐣𑑄 𑐥𑐮𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐔𑐶𑐣𑐶𑐫𑐵𑑃 𑐰𑐶𑐣𑐫 𑐳𑑄𑐑𑑄 𑐠𑑅𑐟 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵 𑐰𑑄𑐱𑐫𑐵 𑐣𑐶𑐬𑐣𑑂𑐟𑐬𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐥𑐮𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸 ( ICP, Nara National Museum )]] 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐨𑐵𑐬𑐟𑐫𑑂 𑐖𑐎 𑐩𑐏𑐸𑐳𑐾𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵 𑐳𑑄𑐑 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐣𑑄 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣। 𑑗𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐔𑐷𑐣𑐫𑑂 𑐰𑐶𑐣𑐫 𑐰𑐵 𑐣𑐵𑐣-𑐱𑐵𑐣 𑐳𑑄𑐑𑐫𑐵 𑐥𑐮𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐎𑐸-𑐴𑑂𑐳𑐶𑐣 𑐰 𑐟𑐵𑐌-𑐴𑑂𑐳𑐸𑐁𑐣 𑐣𑑄 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵 𑐰𑑄𑐱𑐫𑐵 𑐣𑐶𑐬𑐣𑑂𑐟𑐬𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐎𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐫𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑑄𑐑𑑄 ''𑐰𑐶𑐣𑐫𑐫𑐵'' 𑐥𑐸𑐣𑑅𑐳𑑂𑐠𑐵𑐥𑐣𑐵 𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐔𑐵𑐬 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸𑐮𑐶 𑐧𑑅 𑐧𑐶𑐫𑐵 [[𑐣𑐵𑐣𑑂𑐖𑐶𑐒|𑐣𑐵𑐣𑐎𑐶𑐒𑐫𑐵]] 𑐥𑐵 𑐴𑑂𑐰𑐵 𑐴𑐶𑐮𑑂𑐳𑐫𑑂 𑐮𑑀𑐎𑑄𑐴𑑂𑐰𑐵𑐟 । 𑐠𑐸𑐎𑐶𑑄 ''𑐰𑐶𑐣𑐫'' 𑐳𑑂𑐫𑐣𑐾𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐩𑐵𑐥𑐡𑐞𑑂𑐜 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐫𑐵𑐟 । 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑐥𑐶𑐣𑑂𑐳𑑄 𑐴𑐵𑐎𑐸𑐐𑐸 𑐰𑐳𑑅 𑐥𑐸𑐣𑐷 𑐀𑐮𑐾 𑐟𑑂𑐬𑐸𑐚𑐶𑐥𑐵𑐏𑐾𑑄 𑐠𑑅𑐟 𑐳𑐸𑐬𑐎𑑂𑐲𑐶𑐟 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸𑐮𑐶 𑐧𑑅 𑐧𑐷 ।𑐂𑐩𑐶𑐳𑑄 𑐎𑐸-𑐴𑑂𑐳𑐶𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵 𑐥𑐸𑐣𑐬𑑂𑐖𑐣𑑂𑐩 𑐏𑑅 𑐢𑐎𑐵𑑅 𑐰𑐶𑐱𑑂𑐰𑐵𑐳 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑅 । [ 𑑕𑑗 ] === 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠 === 𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐥𑐬𑐩𑑂𑐥𑐬𑐵𑐫𑑂 𑐀𑐳𑑄𑐏𑑂𑐫 𑐔𑑂𑐰𑐏𑑃𑐫𑑂 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐰 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑑄 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐖𑐷𑐰𑐣𑐫𑐵 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐥𑐎𑑂𑐲 𑐡𑐳𑐸: 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐞𑐫 𑐰 𑐳𑐨𑐵𑐫𑐵 𑐰𑐿𑐢𑐟𑐵, 𑐔𑐾𑐟𑐵𑐰𑐣𑐷 𑐰 𑐥𑑂𑐬𑑀𑐧𑐾𑐳𑐣 𑐧𑐷𑐐𑐸 𑐰𑑂𑐫𑐰𑐳𑑂𑐠𑐵 𑐣𑐵𑐥𑑄 𑐰𑐶𑐴𑐵𑐬 𑐀𑐣𑐸𑐱𑐵𑐳𑐣 𑐁𑐡𑐶 𑐰𑐶𑐲𑐫𑐫𑑂 𑐏𑑃𑐮𑑂𑐴𑐵𑐧𑐮𑑂𑐴𑐵 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑃 𑐎𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐀𑑄𑐱 ''[[𑐥𑐬𑐶𑐰𑐵𑐬𑐥𑐵𑐮𑐶|𑐥𑐬𑐶𑐰𑐵𑐬𑐫𑑂]]'' 𑐡𑐸। 𑐥𑐬𑐶𑐰𑐵𑐬 𑐕𑐐𑐹 𑐮𑐶𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 ''𑐰𑐶𑐣𑐫'' 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠 𑐏। {{Sfn|Malalasekera|1937|loc=Upāli}} 𑐧𑐬𑐾𑐄𑑄 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐰 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐰𑐶𑐨𑐵𑐖𑐣𑐫𑐵 𑐧𑐵𑐬𑐾𑐫𑑂 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑃𑐮𑑂𑐴𑐵𑐧𑐮𑑂𑐴𑐵 𑐴𑐾 ''𑐰𑐶𑐣𑐫𑐥𑐶𑐚𑐎𑐫𑑂'' 𑐠𑑂𑐰 𑐰𑐶𑐲𑐫𑐫𑐵 𑐥𑐬𑐩𑑂𑐥𑐬𑐵𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐥𑐟𑑂𑐟𑐶 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐔𑐵𑑅 𑐟𑐫𑐵𑐡𑐷𑐐𑐸 𑐡𑐸। {{Sfn|Ray|1994}} 𑐳𑐬𑑂𑐰𑐳𑑂𑐟𑐶𑐰𑐵𑐡 𑐥𑐬𑐩𑑂𑐥𑐬𑐵𑐫𑐵 ''𑐰𑐶𑐣𑐫'' 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠𑐫𑑂 ''𑐄𑐟𑑂𑐟𑑂𑐬𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠'' {{Sfn|Thomas|1951}} 𑐰 𑑕𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 [[𑐩𑐴𑐵𑐫𑐵𑐣]] -𑐥𑑂𑐬𑐾𑐬𑐶𑐟 ''𑐄𑐥𑐮𑐶𑐥𑐬𑐶𑐥𑑂𑐬𑐔𑑂𑐔'' [ 𑑖𑑐 ] 𑐫𑑂 𑐥𑐵𑐮𑐷 ''𑐥𑐵𑐬𑐶𑐰𑐵𑐬𑐫𑐵'' 𑐮𑐐𑐨𑐐 𑐳𑐩𑐵𑐣 𑐴𑐾 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑐳𑑅 𑐏𑐣𑐾 𑐡𑐸। {{Sfn|Norman|1983}} ''𑐄𑐟𑑂𑐟𑑂𑐬𑐵𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠𑐫𑐵'' 𑐟𑐸𑐬𑑂𑐎𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐬𑐞 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠 𑐣𑐵𑐥 𑐕𑐸𑑄 𑐣𑑄 𑐎𑐠𑑄 𑐩𑐾𑐮 𑐩𑐖𑐹। {{Sfn|Norman|1983}} 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶 𑐰 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 𑐏𑑃𑐮𑑂𑐴𑐵𑐧𑐮𑑂𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑑄 𑐣𑑂𑐫𑐣𑐵𑐡𑐷𑐐𑐸 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑐳𑑅𑐟 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐾 𑐐𑐸𑐐𑐸 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑐫𑐵 𑐏𑑅, 𑐀𑐮𑐾 𑐐𑐸𑐐𑐸 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐲𑑂𑐛𑐵𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑅 𑐢𑐎𑐵𑑅 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸 𑐢𑐿𑐐𑐸 𑐏𑑃 𑐳𑐷𑐩𑐡𑐸 । {{Sfn|Malalasekera|1937|loc=Upāli}} 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐰𑐶𑐢𑐶𑐎 𑐏𑑃𑐮𑑂𑐴𑐵𑐧𑐮𑑂𑐴𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐟𑑂𑐰𑑅𑐟𑐵 𑐣𑑄 𑐄𑐥𑐵𑐮𑐶𑑄 𑐧𑐶𑐫𑐵𑐡𑐷𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐱𑐶𑐎𑑂𑐲𑐵 𑐣𑑄 𑐡𑐸 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐥𑐵𑐮𑐶 ''[[𑐩𑐶𑐮𑐶𑐣𑑂𑐡𑐥𑐘𑑂𑐴𑐥𑐵𑐮𑐶|𑐩𑐶𑐮𑐶𑐣𑑂𑐡𑐥𑐘𑑂𑐴𑐫𑑂]]'' 𑐄𑐮𑑂𑐮𑐾𑐏 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸 । {{Sfn|Malalasekera|1937|loc=Upāli}} 𑐢𑐬𑑂𑐩𑐰𑐶𑐡𑑂 𑐔𑐵𑐬𑑂𑐮𑑂𑐳 𑐥𑑂𑐬𑐾𑐧𑐶𑐱𑑄 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐧𑑁𑐡𑑂𑐢 𑐣𑐿𑐟𑐶𑐎𑐟𑐵 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄, 𑐀𑐢𑑂𑐫𑐫𑐣 𑐰 𑐀𑐨𑑂𑐫𑐵𑐳 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐧𑐴𑑅𑐐𑐸 𑐣𑐷𑐣𑐶𑐐𑐹 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐾 ''𑐄𑐥𑐮𑐶𑐥𑐬𑐶𑐥𑐺𑐎𑑂𑐲𑐫𑐵𑐟'' 𑐕𑐐𑐹 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐎𑐫𑐵𑐡𑐷𑐐𑐸 𑐡𑐸 । {{Sfn|Prebish|2000}} == 𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵 == {{Reflist|group=note}} [[पुचः:𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐢𑐬𑑂𑐩]] [[पुचः:𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐢𑐬𑑂𑐩𑐫𑐵 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳]] pl6kmpa5u8ep1ojjsbsy88nvl5b8khy 0 235066 1122289 961017 2026-08-05T03:26:13Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/दुगःक्वँय्]] to [[𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂]] 961017 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|दुगःक्वँय्}} ''थ्व पौ देवनागरीं बोट छ्यला थःमंतुं नेपाललिपिइ हिलातःगु ख। थ्व पौयात च्वसु पतिइ यंकेन्ह्यः छकः ब्वनाः पाय्छि जू/मजूगू स्वयादिसँ।'' [[Image:"Spinal disease and spinal curvature ..." Wellcome L0063636.jpg|thumb]] [[Image:201405 spinal.png|thumb]] [[Image:A. von Haller, 'Arteriae medullae spinalis anteriores' Wellcome L0021145.jpg|thumb]] {{𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂}} 𑐩𑐣𑐸𑐫𑐵 [[𑐡𑐸𑐐𑑅]]𑐫𑐵𑐟 𑐨𑐸𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂‌𑐫𑐵𑐟 𑐡𑐸𑐐𑑅 𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐢𑐵𑐂। {{𑐣𑐾𑐱𑐎𑑀}} 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂‌𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐥𑐸𑐔𑐮𑑄 𑐩𑐣𑐸𑐫𑐵 𑐩𑑂𑐴𑐫𑐵𑐟 𑐢𑐳𑑂𑐰𑐵𑐫𑐾𑐟 𑐐𑑂𑐰𑐴𑐵𑐮𑐶 𑐧𑐷। 𑐠𑑂𑐰 𑐊𑐎𑑂𑐖𑐶𑐫𑐮 𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐥𑐸𑐔𑑅𑐫𑐵 𑐕𑐥𑐸𑐔𑑅 𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐏। ==𑐨𑐵𑐐== * 𑐳𑐬𑑂𑐨𑐵𑐂𑐎𑐮 (𑐊𑐚𑐮𑐵𑐳 · 𑐊𑐎𑑂𑐳𑐶𑐳) 𑑗𑐐𑐸 𑐨𑐬𑑂𑐟𑐾𑐧𑑂𑐬𑐵 *𑐠𑑀𑐬𑑂‍𑐫𑐵𑐳𑐶𑐎 𑑑𑑒𑐐𑐸 𑐨𑐬𑑂𑐟𑐾𑐧𑑂𑐬𑐵 * 𑐮𑐩𑑂𑐧𑐬 𑑕𑐐𑐸 𑐨𑐬𑑂𑐟𑐾𑐧𑑂𑐬𑐵 * 𑐳𑑂𑐫𑐵𑐎𑑂𑐬𑐩 𑑕𑐐𑐸 𑐨𑐬𑑂𑐟𑐾𑐧𑑂𑐬𑐵 * 𑐎𑐎𑑂𑐳𑐶𑐎𑑂𑐳𑑂 𑑓-𑑕 𑐨𑐬𑑂𑐟𑐾𑐧𑑂𑐬𑐵 ==𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵== {{𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵|}} ==𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃== * [[𑐩𑐣𑐸𑐫𑐵 𑐎𑐰𑑄]] {{𑐩𑐣𑐸𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐎𑐰𑑄 𑐰𑑂𑐫𑐰𑐳𑑂𑐠𑐵}} [[Category:𑐊𑐣𑐵𑐚𑑀𑐩𑐷]] [[𑐥𑐸𑐔𑑅:𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂]] rbs1w0o3rvcgp08borqxwgoyh9wwfmg 1122291 1122289 2026-08-05T03:26:27Z Eukesh 11 1122291 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|दुगःक्वँय्}} [[Image:"Spinal disease and spinal curvature ..." Wellcome L0063636.jpg|thumb]] [[Image:201405 spinal.png|thumb]] [[Image:A. von Haller, 'Arteriae medullae spinalis anteriores' Wellcome L0021145.jpg|thumb]] {{𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂}} 𑐩𑐣𑐸𑐫𑐵 [[𑐡𑐸𑐐𑑅]]𑐫𑐵𑐟 𑐨𑐸𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂‌𑐫𑐵𑐟 𑐡𑐸𑐐𑑅 𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐢𑐵𑐂। {{𑐣𑐾𑐱𑐎𑑀}} 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂‌𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐥𑐸𑐔𑐮𑑄 𑐩𑐣𑐸𑐫𑐵 𑐩𑑂𑐴𑐫𑐵𑐟 𑐢𑐳𑑂𑐰𑐵𑐫𑐾𑐟 𑐐𑑂𑐰𑐴𑐵𑐮𑐶 𑐧𑐷। 𑐠𑑂𑐰 𑐊𑐎𑑂𑐖𑐶𑐫𑐮 𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐥𑐸𑐔𑑅𑐫𑐵 𑐕𑐥𑐸𑐔𑑅 𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐏। ==𑐨𑐵𑐐== * 𑐳𑐬𑑂𑐨𑐵𑐂𑐎𑐮 (𑐊𑐚𑐮𑐵𑐳 · 𑐊𑐎𑑂𑐳𑐶𑐳) 𑑗𑐐𑐸 𑐨𑐬𑑂𑐟𑐾𑐧𑑂𑐬𑐵 *𑐠𑑀𑐬𑑂‍𑐫𑐵𑐳𑐶𑐎 𑑑𑑒𑐐𑐸 𑐨𑐬𑑂𑐟𑐾𑐧𑑂𑐬𑐵 * 𑐮𑐩𑑂𑐧𑐬 𑑕𑐐𑐸 𑐨𑐬𑑂𑐟𑐾𑐧𑑂𑐬𑐵 * 𑐳𑑂𑐫𑐵𑐎𑑂𑐬𑐩 𑑕𑐐𑐸 𑐨𑐬𑑂𑐟𑐾𑐧𑑂𑐬𑐵 * 𑐎𑐎𑑂𑐳𑐶𑐎𑑂𑐳𑑂 𑑓-𑑕 𑐨𑐬𑑂𑐟𑐾𑐧𑑂𑐬𑐵 ==𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵== {{𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵|}} ==𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃== * [[𑐩𑐣𑐸𑐫𑐵 𑐎𑐰𑑄]] {{𑐩𑐣𑐸𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐎𑐰𑑄 𑐰𑑂𑐫𑐰𑐳𑑂𑐠𑐵}} [[Category:𑐊𑐣𑐵𑐚𑑀𑐩𑐷]] [[𑐥𑐸𑐔𑑅:𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂]] rgq0lrf0o20s4d9yybcmur66slvashn 1122293 1122291 2026-08-05T03:27:57Z Eukesh 11 /* 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃 */ 1122293 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|दुगःक्वँय्}} [[Image:"Spinal disease and spinal curvature ..." Wellcome L0063636.jpg|thumb]] [[Image:201405 spinal.png|thumb]] [[Image:A. von Haller, 'Arteriae medullae spinalis anteriores' Wellcome L0021145.jpg|thumb]] {{𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂}} 𑐩𑐣𑐸𑐫𑐵 [[𑐡𑐸𑐐𑑅]]𑐫𑐵𑐟 𑐨𑐸𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂‌𑐫𑐵𑐟 𑐡𑐸𑐐𑑅 𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐢𑐵𑐂। {{𑐣𑐾𑐱𑐎𑑀}} 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂‌𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐥𑐸𑐔𑐮𑑄 𑐩𑐣𑐸𑐫𑐵 𑐩𑑂𑐴𑐫𑐵𑐟 𑐢𑐳𑑂𑐰𑐵𑐫𑐾𑐟 𑐐𑑂𑐰𑐴𑐵𑐮𑐶 𑐧𑐷। 𑐠𑑂𑐰 𑐊𑐎𑑂𑐖𑐶𑐫𑐮 𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐥𑐸𑐔𑑅𑐫𑐵 𑐕𑐥𑐸𑐔𑑅 𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐏। ==𑐨𑐵𑐐== * 𑐳𑐬𑑂𑐨𑐵𑐂𑐎𑐮 (𑐊𑐚𑐮𑐵𑐳 · 𑐊𑐎𑑂𑐳𑐶𑐳) 𑑗𑐐𑐸 𑐨𑐬𑑂𑐟𑐾𑐧𑑂𑐬𑐵 *𑐠𑑀𑐬𑑂‍𑐫𑐵𑐳𑐶𑐎 𑑑𑑒𑐐𑐸 𑐨𑐬𑑂𑐟𑐾𑐧𑑂𑐬𑐵 * 𑐮𑐩𑑂𑐧𑐬 𑑕𑐐𑐸 𑐨𑐬𑑂𑐟𑐾𑐧𑑂𑐬𑐵 * 𑐳𑑂𑐫𑐵𑐎𑑂𑐬𑐩 𑑕𑐐𑐸 𑐨𑐬𑑂𑐟𑐾𑐧𑑂𑐬𑐵 * 𑐎𑐎𑑂𑐳𑐶𑐎𑑂𑐳𑑂 𑑓-𑑕 𑐨𑐬𑑂𑐟𑐾𑐧𑑂𑐬𑐵 ==𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵== {{𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵|}} ==𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃== * [[𑐩𑐣𑐸𑐫𑐵 𑐎𑐰𑑄]] {{𑐩𑐣𑐸𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐎𑐰𑑄 𑐰𑑂𑐫𑐰𑐳𑑂𑐠𑐵}} [[Category:𑐊𑐣𑐵𑐚𑑀𑐩𑐷]] [[पुचः:𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂]] g3e5r8q3jxvt1vcyew6squcrjvxritj 0 286592 1122263 1061432 2026-08-05T02:46:55Z Eukesh 11 1122263 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/कोरल रिफ न्या}} {{नेपाललिपि|𑐎𑑀𑐬𑐮 𑐬𑐶𑐦 𑐣𑑂𑐫𑐵}} [[File:Underwater World.jpg|thumb|upright=1.35|कोरल रिफय् जैव विविधता तसकं अप्वः दइ, उकिं अन द्वलंद्वः प्रजातिया न्यात लुइ]] '''कोरल रिफ न्या''' (Coral reef fish) बाय् [[भिम्पुगुँ]] न्या, धइगु उगु न्या खः गुगु उष्णकटिबंधीय (tropical) समुद्रया [[कोरल रिफ]] वा कोरल चट्टानया वातावरण प्रणालीइ म्वाई। कोरल रिफय् जैव विविधता तसकं अप्वः दइ, उकिं अन द्वलंद्वः प्रजातिया न्यात लुइ। थुपिं न्यात इमिगु रंगीन ख्वाः व आकारया निंतिं नांजाः।<ref>Lieske, E. and R. Myers, 1994. Collins Pocket Guide. Coral reef fishes. Indo-Pacific & Caribbean including the Red Sea. Harper Collins Publishers.</ref> == विशेषता == कोरल रिफ न्यातय्गु म्हया आकार व रंग थीथी कथंया जुइ। क्लाउनफिस (Clownfish), प्यारटफिस (Parrotfish), व एन्जेलफिस (Angelfish) थुकिया छुं नांजाःगु दसु खः। थुपिं न्यातय्गु रंगं इमित रिफया दुने सुलेत (camouflage) वा थःगु पासा म्हसीकेत ग्वाहालि याइ। छुं न्यात (दसु: प्यारटफिस) कोरल नइ, धाःसा मेमेपिं (दसु: क्लाउनफिस) एनिमन (anemone) लिसे सह-अस्तित्व (symbiosis) य् म्वाई। == महत्त्व == थुपिं न्यात कोरल रिफया उसाँय्या निंतिं तसकं महत्त्वपूर्ण दु। दसुया निंतिं, शाकाहारी न्यातय्सं एल्गी (algae) नइ, गुकिलिं कोरलयात सासः ल्हायेत व ब्वलेत थाय् बी। ==स्वयादिसँ== * [[न्या]] ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[Category:न्या]] [[Category:कोरल रिफ]] 7el8h3ez43ufqgmnrg6z9ig94onxmwl 1122264 1122263 2026-08-05T02:47:13Z Eukesh 11 1122264 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/कोरल रिफ न्या}} {{नेपाललिपि|𑐎𑑀𑐬𑐮 𑐬𑐶𑐦 𑐣𑑂𑐫𑐵}} [[File:Underwater World.jpg|thumb|upright=1.35|कोरल रिफय् जैव विविधता तसकं अप्वः दइ, उकिं अन द्वलंद्वः प्रजातिया न्यात लुइ]] '''कोरल रिफ न्या''' (Coral reef fish) बाय् [[भिम्पूगुँ]] न्या, धइगु उगु न्या खः गुगु उष्णकटिबंधीय (tropical) समुद्रया [[कोरल रिफ]] वा कोरल चट्टानया वातावरण प्रणालीइ म्वाई। कोरल रिफय् जैव विविधता तसकं अप्वः दइ, उकिं अन द्वलंद्वः प्रजातिया न्यात लुइ। थुपिं न्यात इमिगु रंगीन ख्वाः व आकारया निंतिं नांजाः।<ref>Lieske, E. and R. Myers, 1994. Collins Pocket Guide. Coral reef fishes. Indo-Pacific & Caribbean including the Red Sea. Harper Collins Publishers.</ref> == विशेषता == कोरल रिफ न्यातय्गु म्हया आकार व रंग थीथी कथंया जुइ। क्लाउनफिस (Clownfish), प्यारटफिस (Parrotfish), व एन्जेलफिस (Angelfish) थुकिया छुं नांजाःगु दसु खः। थुपिं न्यातय्गु रंगं इमित रिफया दुने सुलेत (camouflage) वा थःगु पासा म्हसीकेत ग्वाहालि याइ। छुं न्यात (दसु: प्यारटफिस) कोरल नइ, धाःसा मेमेपिं (दसु: क्लाउनफिस) एनिमन (anemone) लिसे सह-अस्तित्व (symbiosis) य् म्वाई। == महत्त्व == थुपिं न्यात कोरल रिफया उसाँय्या निंतिं तसकं महत्त्वपूर्ण दु। दसुया निंतिं, शाकाहारी न्यातय्सं एल्गी (algae) नइ, गुकिलिं कोरलयात सासः ल्हायेत व ब्वलेत थाय् बी। ==स्वयादिसँ== * [[न्या]] ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[Category:न्या]] [[Category:कोरल रिफ]] 9oco18yjjkwgd9q9m8yzw9gsfycxj6y 0 287680 1122296 1026908 2026-08-05T05:06:00Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/मीनाक्षी देगः]] to [[𑐩𑐷𑐣𑐵𑐎𑑂𑐲𑐷 𑐡𑐾𑐐𑑅]] 1026908 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|मीनाक्षी देगः}} ''थ्व पौ देवनागरीं बोट छ्यला थःमंतुं नेपाललिपिइ हिलातःगु ख। थ्व पौयात च्वसु पतिइ यंकेन्ह्यः छकः ब्वनाः पाय्छि जू/मजूगू स्वयादिसँ।'' [[Image:Mariage of Shiva and Parvati (Meenakshi) witnessed by Vishnu, Meenakshi Temple, Madurai (2) (36857653813).jpg|thumb|Sculpture depicting the [[Meenakshi Tirukalyanam]]]] [[Image:Madurai Meenakshi Temple painting.JPG|thumb|Temple wall painting depicting its founding legend]] [[𑐎𑐶𑐥𑐵:Madurai meenakshi temple.jpg|right|thumb|280px|𑐩𑐷𑐣𑐵𑐎𑑂𑐲𑐷 𑐡𑐾𑐐𑑅]] '''𑐩𑐷𑐣𑐵𑐎𑑂𑐲𑐷 𑐡𑐾𑐐𑑅''' [[𑐔𑐾𑐣𑑂𑐣𑐃]] 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐫𑑄-𑐩𑐠𑑂𑐫𑑄 𑑔𑑖𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐷𑐚𑐬 𑐟𑐵𑐥𑐵𑐎𑑂𑐎 𑐡𑐸𑐐𑐸 [[𑐩𑐡𑐸𑐬𑐿]]𑐫𑑂 𑐀𑐰𑐳𑑂𑐠𑐶𑐟 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐐𑑅𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐡𑐾𑐎𑐾𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐥𑐵𑑄𑐜𑐶𑐫𑐵 𑐖𑐸𑐖𑐸𑐟𑐾𑐳𑑄 𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐐𑑅𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐩𑐹 𑐏𑐵𑐥𑐵 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐳𑑂𑐰𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐐𑐮𑐾 𑐡𑐾𑐰𑐷 𑐩𑐷𑐣𑐵𑐎𑑂𑐲𑐷 𑐰 𑐳𑐸𑐣𑑂𑐡𑐬𑐾𑐱𑑂𑐰𑐬 𑐱𑐶𑐰𑐖𑐷 𑐡𑑂𑐫𑐫𑐸 𑐩𑐹𑐟𑑂𑐟𑐶𑐟𑑅 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐲𑑂𑐚𑐶𑐟 𑐫𑐵𑐣𑐵 𑐟𑐐𑐸 𑐡𑐸। == 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐡𑐶𑐳𑑄 == * [[𑐰𑐺𑐴𑐡𑐾𑐱𑑂𑐰𑐬 𑐡𑐾𑐐𑑅]] * [[𑐎𑐵𑐩𑐵𑐏𑑂𑐫𑐵 𑐡𑐾𑐐𑑅]] * [[𑐣𑐰𑐐𑑂𑐬𑐴 𑐡𑐾𑐐𑑅]] * [[𑐡𑐾𑐐𑑅]] {{Commonscat|Madurai Meenakshi temple}} 5cbnffo3ft78x0afmwqtpvz0egarr4v 1122298 1122296 2026-08-05T05:06:55Z Eukesh 11 1122298 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|मीनाक्षी देगः}} [[Image:Mariage of Shiva and Parvati (Meenakshi) witnessed by Vishnu, Meenakshi Temple, Madurai (2) (36857653813).jpg|thumb|Sculpture depicting the [[Meenakshi Tirukalyanam]]]] [[Image:Madurai Meenakshi Temple painting.JPG|thumb|Temple wall painting depicting its founding legend]] [[किपा:Madurai meenakshi temple.jpg|right|thumb|280px|𑐩𑐷𑐣𑐵𑐎𑑂𑐲𑐷 𑐡𑐾𑐐𑑅]] '''𑐩𑐷𑐣𑐵𑐎𑑂𑐲𑐷 𑐡𑐾𑐐𑑅''' [[𑐔𑐾𑐣𑑂𑐣𑐃]] 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐫𑑄-𑐩𑐠𑑂𑐫𑑄 𑑔𑑖𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐷𑐚𑐬 𑐟𑐵𑐥𑐵𑐎𑑂𑐎 𑐡𑐸𑐐𑐸 [[𑐩𑐡𑐸𑐬𑐿]]𑐫𑑂 𑐀𑐰𑐳𑑂𑐠𑐶𑐟 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐐𑑅𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐡𑐾𑐎𑐾𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐥𑐵𑑄𑐜𑐶𑐫𑐵 𑐖𑐸𑐖𑐸𑐟𑐾𑐳𑑄 𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐐𑑅𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐩𑐹 𑐏𑐵𑐥𑐵 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐳𑑂𑐰𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐐𑐮𑐾 𑐡𑐾𑐰𑐷 𑐩𑐷𑐣𑐵𑐎𑑂𑐲𑐷 𑐰 𑐳𑐸𑐣𑑂𑐡𑐬𑐾𑐱𑑂𑐰𑐬 𑐱𑐶𑐰𑐖𑐷 𑐡𑑂𑐫𑐫𑐸 𑐩𑐹𑐟𑑂𑐟𑐶𑐟𑑅 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐲𑑂𑐚𑐶𑐟 𑐫𑐵𑐣𑐵 𑐟𑐐𑐸 𑐡𑐸। == 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐡𑐶𑐳𑑄 == * [[𑐰𑐺𑐴𑐡𑐾𑐱𑑂𑐰𑐬 𑐡𑐾𑐐𑑅]] * [[𑐎𑐵𑐩𑐵𑐏𑑂𑐫𑐵 𑐡𑐾𑐐𑑅]] * [[𑐣𑐰𑐐𑑂𑐬𑐴 𑐡𑐾𑐐𑑅]] * [[𑐡𑐾𑐐𑑅]] {{Commonscat|Madurai Meenakshi temple}} dfut3vb7l8vsk51ow9q6e9vqwwsjysi 0 307069 1122260 1121069 2026-08-05T02:43:50Z Eukesh 11 /* सन्दर्भ सामग्री */ 1122260 wikitext text/x-wiki {{stub}} इक्तेरिद (Icterid) इक्टेरिदे (Icteridae) माचाछिया छगू चिधंगु व मध्यम आकारया झंगः ख। थ्व झंगःत न्हुगु हलिं (New World) अर्थात् अमेरिकाय् जक खनेदइ।<ref>Lanyon, Scott M. (1994). "Polyphyly of the blackbird genus Agelaius and the evolution of song in New World blackbirds". Auk.</ref> थ्व परिवारय् ब्ल्याकबर्ड, ओरियोल व मीडोलार्क थेंजाःगु झंगःत ला। थ्व झंगःतयगु रंग अप्व यानाः हाकुगु, म्हासुगु वा सन्त्रासि रंगया जुइ। थ्व झंगःया त्वाः च्वामूगु व ताःहाकः जुइ। थ्व झंगःत बुंज्या लागा व घाँय् ख्यलय् अप्व खनेदइ। इमिगु सः तसकं नःगु जुइ। थ्व झंगं की, सिसाबुसा व पु नयाः म्वाइ। इमिगु गुँ अप्व यानाः खानातःगु (Hanging) आकारया जुइ। थ्व झंगःतयगु बुँइ वनाः बालि नयाबीगु बानीं यानाः बुंज्यामितेत छुं ई सास्ती नं जुइ। थ्व झंगः सामाजिक रुपं सक्रिय जुइ। == लिधंसा == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[अमेरिकाया झंगः]] * [[इक्टेरिदे]] [[Category:झंगः]] [[Category:इक्टेरिदे]] [[en:Icterid]] llzc6vrgw1ose70bppa6fdm0rupeod4 1122261 1122260 2026-08-05T02:44:22Z Eukesh 11 1122261 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐂𑐎𑑂𑐟𑐾𑐬𑐶𑐡}} {{stub}} इक्तेरिद (Icterid) इक्टेरिदे (Icteridae) माचाछिया छगू चिधंगु व मध्यम आकारया झंगः ख। थ्व झंगःत न्हुगु हलिं (New World) अर्थात् अमेरिकाय् जक खनेदइ।<ref>Lanyon, Scott M. (1994). "Polyphyly of the blackbird genus Agelaius and the evolution of song in New World blackbirds". Auk.</ref> थ्व परिवारय् ब्ल्याकबर्ड, ओरियोल व मीडोलार्क थेंजाःगु झंगःत ला। थ्व झंगःतयगु रंग अप्व यानाः हाकुगु, म्हासुगु वा सन्त्रासि रंगया जुइ। थ्व झंगःया त्वाः च्वामूगु व ताःहाकः जुइ। थ्व झंगःत बुंज्या लागा व घाँय् ख्यलय् अप्व खनेदइ। इमिगु सः तसकं नःगु जुइ। थ्व झंगं की, सिसाबुसा व पु नयाः म्वाइ। इमिगु गुँ अप्व यानाः खानातःगु (Hanging) आकारया जुइ। थ्व झंगःतयगु बुँइ वनाः बालि नयाबीगु बानीं यानाः बुंज्यामितेत छुं ई सास्ती नं जुइ। थ्व झंगः सामाजिक रुपं सक्रिय जुइ। == लिधंसा == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[अमेरिकाया झंगः]] * [[इक्टेरिदे]] [[Category:झंगः]] [[Category:इक्टेरिदे]] [[en:Icterid]] kzbz1rq0er42un0ii8rjpdcn2axmpqo 0 307412 1122286 1122133 2026-08-05T03:24:49Z Eukesh 11 1122286 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐩𑐡𑐸𑐥𑐶𑑄}} {{stub}} '''इन्भर्टिब्रेट बाय् दुगःक्वँय् मदुपिं''' (Invertebrate) धइपिं [[दुगःक्वँय्]] (backbone वा vertebral column) मदुपिं प्राणीतयेगु पुचः खः। पृथ्वीइ दुपिं कुल प्राणी प्रजाति (species) मध्ये ९७ प्रतिशत स्वया अप्वः प्राणीत थ्व पुचलय् लाः। थ्व पुचलय् की (insects), स्नेल (snails), अक्टोपस (octopus), स्तारफिश (starfish), व कःलि (crabs) थेंज्याःगु तःधंगु विविधता दुपिं प्राणीत दुथ्याः। थ्व प्राणीतयेगु म्हय् क्वँय् संरचना मदुगुलिं इपिं अप्वःयाना चिधंगु आकारया जुइ। छुं दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेके म्हया पिने कडा ख्वला (exoskeleton) दइ गुकिं इमित सुरक्षा व आधार बी। मेमेगु छुं दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेगु म्ह धाःसा तसकं नाइसेच्वंगु व ख्वला मदुगु (soft-bodied) दइ। थ्व प्राणीत समुद्र, खुसि, जङ्गल, मरुभूमि, व बं दुने आदि फुक्क थासय् म्वायेफु। दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीत इकोसिस्टम (ecosystem) या सन्तुलन कायम यायेत तःधंगु भूमिका म्हिती। यक्व दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेस स्वांया परागसेचन (pollination) यायेगु व फोहर हिलाः चायात उपजाऊ यायेगु ज्या याइ। वैज्ञानिकतयेस दुगःक्वँय् मदुपिन्त थःगु अलग संघ (phylum) मखुसे छगू जैविक पुचःया रूपय् जक नालातःगु दु। आर्थ्रोपोडा (Arthropoda), मोलस्का (Mollusca), व एनिलिडा (Annelida) थेंज्याःगु मू संघत दुगःक्वँय् मदुपिनिगु पुचः दुने हे ला। थ्व प्राणीतयेगु जीवन चक्र यक्व पाः, गथेकि छुं प्राणीत खेँ निसें लार्भा व कि जुयाः वनि (metamorphosis)। दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेगु उत्पत्ति [[दुगःक्वँय् दुपिं]] प्राणी स्वया यक्व न्ह्यः जूगु खः। प्राणीशास्त्रय् दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेगु अध्ययनं जैविक चक्र व वातावरणया स्थिति थुइकेत यक्व ग्वाहालि जुइ। == स्वयादिसँ == * [[प्राणी]] * [[आर्थ्रोपोडा]] * [[एराकनिदा]] * [[मोलस्का]] ** [[मसल]] * [[दुगःक्वँय् दुपिं]] == लिधंसा == <references/> [[Category:जीवशास्त्र]] [[Category:प्राणी]] [[en:Invertebrate]] pq5kkq8hdd104y9albr0r6e9oowy7i6 0 307424 1122294 1122140 2026-08-05T03:28:36Z Eukesh 11 1122294 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐏𑐵𑐂𑐥𑑂𑐰𑑅}} {{Infobox anatomy | Name = खाइप्वः | Latin = vesica biliaris, vesica fellea | Image = Gallbladder (organ).png | Caption = मनूया खाइप्वःया किपा | Width = | Image2 = 2425 Gallbladder.jpg | Caption2 = The gallbladder sits beneath the liver | Precursor = [[फोरगट]] | System = [[जिलंज्या|जिलंज्या प्रणाली]] | Artery = [[सिस्तिक आर्तरी]] | Vein = [[सिस्तिक भेन]] | Nerve = [[सिलियाक ग्याङ्ग्लिया]], [[भेगस नर्भ]]<ref>{{cite book | last = Ginsburg, Ph.D. | first = J.N. | editor = Thomas M. Nosek, Ph.D. | title = Gastrointestinal Physiology | series = Essentials of Human Physiology | url = http://www.lib.mcg.edu/edu/eshuphysio/program/section6/6ch2/s6ch2_30.htm | access-date = June 29, 2007 | date = August 22, 2005 | publisher = [[Medical College of Georgia]] | location = Augusta, Georgia, United States | pages = [http://www.lib.mcg.edu/edu/eshuphysio/program/section6/6ch2/s6ch2_30.htm p. 30] | chapter = Control of Gastrointestinal Function | chapter-url = http://www.lib.mcg.edu/edu/eshuphysio/program/section6/6ch2/6ch2line.htm | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20080401093403/http://www.lib.mcg.edu/edu/eshuphysio/program/section6/6ch2/s6ch2_30.htm | archive-date = April 1, 2008 }}</ref> | Lymph = }} {{stub}} '''खाइप्वः बाय् खाइप्वःचा''' (Gallbladder) धइगु [[दुगःक्वँय् दुपिं]] प्राणीतयेगु व विशेष यानाः मनूया म्ह दुने दइगु चिप्वःगु छप्वः, पासि ग्वःगु (pear-shaped) म्हब्व खः। थ्व म्हब्व [[सों]] (liver) या क्वय्, अझ विशेष यानाः प्वाथया जवःखे दुने लानाच्वनि। खाइप्वःचाया मू ज्या धइगु सों दयेकिगु खाइ-लः (bile) यात मुंकाः तयेगु व उकियात ताकुइका (concentrate) तयेगु खः। खाइ लः धइगु छगू सियु-म्हासु-वांगु रङ्गया [[जिलंज्या|जिलं]]ति खः गुकिं म्ह दुने दा (fat) व दाःदूगु नसा पचे यायेत ग्वाहालि याइ। मनूं नसा नयेबलय् खाइप्वःचा कयेकुनाः (contract) दुने मुनाच्वंगु खाइ लःयात पित्त नू (bile duct) जुयाः दुओदेनम (duodenum)य् छ्वइ। थुकिया आकार साधारणतया ७ निसें १० सेन्टिमिटर तक्क ताःहाकः जुइ व थुकिये ३० निसें ५० मिलिलिटर ति खाइ लः मुंकाःच्वनि। खाइप्वःचाया मू भागतयेगु नां फन्दस (fundus), बडी (body), व नेक (neck) खः।<ref>Standring, S. (2020). ''Gray's Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice'' (42nd ed.). Elsevier.</ref> खाइप्वःचा दुने खाइ लः अप्वः ताकुयाः वा कोलेस्ट्रोल मुनाः खाइ-लोँह (gallstones वा cholelithiasis) दयेफु। खाइ-लोँह दयेबलय् मनूया प्वाथ् च्वय् स्यायेगु व नसा पाचन यायेत थाकुइगु थेंज्याःगु लक्षणत खनेदइ। खाइप्वःचाय् संक्रमण वा इन्फ्लामेसन (inflammation) जुया वयेबलय् थुकियात कोलेसिस्टाइटिस (cholecystitis) धाइ। यदि खाइ-लोँहं यानाः गम्भीर समस्या जुल धाःसा शल्यक्रिया (surgery) यानाः खाइप्वःचा पिने लिकायेगु ज्या जुइ गुकियात कोलेसिस्तेक्तोमी (cholecystectomy) धाइ। मनूया म्हं खाइप्वःचा लिकाया छ्वःसां सों नं धाःसा खाइ लः दयेकेगु ज्या यानाहे च्वनिगुलिं मनू सहज रूपं म्वाये फइ। तर खाइप्वःचा मदुपिं मनूतयेस नसा पाचन यायेबलय् दा दूगु नसा म्हो जक नयेगु व ध्यान बीगु अनिवार्य जुइ। प्राणीशास्त्र व म्ह संरचना विज्ञानय् (anatomy) खाइप्वःचाया अध्ययनं पाचक प्रणालीया ज्या थुइकेत ग्वहालि याइ। == स्वयादिसँ == * [[म्हकुचा]] * [[जिलंज्या]] == लिधंसा == <references/> [[Category:एनाटोमी]] [[Category:म्हकुचा]] [[en:Gallbladder]] 0fniv0us6nrib5nwmnnvu0hmv3td9fl 0 307426 1122284 1122143 2026-08-05T03:23:45Z Eukesh 11 1122284 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹}} {{stub}} '''भिम्पू'''{{अनेश}} (Coral) वा '''कोरल''' धाःगु एन्थोजोआ (Anthozoa) पुचलय् लाःगु नाइडेरिया (Cnidaria) संघया जलचर [[दुगःक्वँय् मदुपिं]] (invertebrate) प्राणीतयेगु छगू मू पुचः खः। थ्व प्राणीत तःधंगु पुचलय् (colonies) छथासँ च्वनाः [[भिम्पूगुँ]] वा कोरल रिफ (coral reefs) दयेकेगु ज्या याइ। भिम्पूतयेगु मू विशेषता धइगु इपिं थःगु म्हयात रक्षा यायेत व आधार बीत क्याल्शियम कार्बोनेट (calcium carbonate) या छाःगु पिनेया ख्वला वा कङ्काल (exoskeleton) दयेकीगु ज्या ख। थ्व कङ्काल कालन्तरय् मुनाः समुद्र दुने तःधंगु लोंह थेंज्याःगु संरचना वा कोरल रिफय् हिलाःवनि। भिम्पूतयेगु पुचलय् पलिप (polyp) धइगु तसकं चिधंगु, नायुगु जीव दइ, गुमिगु म्हय् न्ह्यःने टेन्टाकल (tentacles) दयाच्वनि। थ्व टेन्टाकलतयेगु ग्वाहालिं भिम्पूतयेस लः दुनेया चिधंगु जीव व नसा (plankton) ज्वनाः नयेगु याइ। अधिकांश भिम्पूतयेके जुओक्सांथेली (zooxanthallae) धइगु सूक्ष्म रङ्गीन लःघाँय् बाय् नाहा (algae) नाप सहजीवी सम्बन्ध (symbiotic relationship) दइ। थ्व नाहातयेस जः संश्लेषण (photosynthesis) यानाः भिम्पूयात नसा व रङ्ग प्रदान याइ धाःसा भिम्पूं नाहायात संरक्षण बी। भिम्पूत मू कथं क्वाःगु, जः दूगु समुद्रय् म्हो जाः दुगु (shallow) लः दुने म्वायेगु याइ। थ्व प्राणीतयेगु संरचना व उद्विकास क्याम्ब्रियन काल स्वया न्ह्यः निसें जूगु खँ जीवाश्म वैज्ञानिकतयेस धाइ। भिम्पूगुँ वा कोरल रिफयात "समुद्रया उष्णकटिबंधीय गुं" (rainforests of the sea) नं धाइ, छाय्धाःसा थुकिय् २५ प्रतिशत स्वया अप्वः समुद्री जीवतयेगु बासस्थान दयेकी।<ref>Spalding, M.D., Ravilious, C. and Green, E.P. (2001). ''World Atlas of Coral Reefs''. University of California Press.</ref> भिम्पूयात नेपालभाषा व परम्पराय् बहुमूल्य रत्नया रूपय् नं कायेगु या। हलिमय् अस्ट्रेलियाया ग्रेट ब्यारियर रिफ (Great Barrier Reef) दक्लय् तःधंगु भिम्पूगुँ खः। ल प्रदुषण, सागरया तापक्रम वृद्धि (ocean warming), व भिम्पू तुइगु समस्या (coral bleaching) या कारणं आः हलिमया यक्व भिम्पूत लोप जुइगु खतराय् लानावःगु दु। भिम्पूतयेस समुद्री तटयात तःच्वगु लःया लहर व आँधी निसें रक्षा यायेत तःधंगु भूमिका म्हिती। प्राणीशास्त्र व समुद्री जीवशास्त्रय् भिम्पूया अध्ययनं समुद्री इकोसिस्टमया उसाँय् थुइकेत तःधंगु महत्त्व तइ। == स्वयादिसँ == * [[नाइडेरिया]] * [[दुगःक्वँय् मदुपिं]] == लिधंसा == <references/> [[Category:जीवशास्त्र]] [[Category:प्राणी]] [[en:Coral]] tavvh12rjgwsn8467r2rkmzv8pg7zou 0 307447 1122281 1122192 2026-08-05T03:22:05Z Eukesh 11 1122281 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐮𑐵𑐏𑐾 𑐗𑑄𑐐𑑅}} {{stub}} '''लाखे झंगः''' {{अनेश}} (अङ्ग्रेजी: Albatross) धयागु डायोमेडिडे (Diomedeidae) कुलया तःधँपिं समुद्रया झंगः खः। थ्व झंगः तःधंगु पपू छ्यला फेयागु ग्वहालिं ताःहाकः तक ब्वयेफुगु निंतिं नां जाः। थ्व झंगःत मू कथं दक्षिणी महासागर व उत्तरी प्रशान्त महासागरय् लुइ। थ्व झंगःतयेसं समुद्रया अप्व ताःहाकःगु दूरी पार यायेगु निंतिं ग्लाइदिङ्ग (gliding) याइ। लाखे झंगःतयेगु जीवनया अप्व भाग समुद्रया च्वय् ब्वयाः हे व्यतीत जुइ। थ्व झंगःतयेसं मू कथं समुद्रया न्या व क्रास्टेशियन (crustaceans) नइ। लाखे झंगःत समुद्रया दुने दुहाँ वनाः नं थःगु नसा सिकार याइ। थ्व झंगःतयेगु मतिना व ज्वः दयेकेगु ज्या ताःहाकःगु ई तक जुइ, व थ्व झंगःतयेसं जीवनभर छम्ह हे ज्वः झंगः नाप स्वापू तइ। थ्व झंगःतयेसं थःगु स्वःज्या (nesting) मू कथं समुद्रया चीधंगु टापू वा द्वीपय् याइ। लाखे झंगःया छगू जक ख्येँ थ्वयेगु व वयात रक्षा यायेगु क्षमता जुइ। थ्व झंगःत ताःहाकःगु आयू (life span) दुपिं खः, छुं झंगःत ५० दँ स्वया अप्व म्वायेफु। अथेसां वर्तमान ईलय् लाखे झंगःया यक्व प्रजातित लोप जुयेगु खतराय् (endangered) लानाच्वंगु दु। समुद्री प्रदूषण, न्या लायेगु जालय् कायेगु व वातावरण परिवर्तन थ्व झंगःया छुं मू खतरा खः। == लिधंसा == <references/> == स्वयादिसँ == * [[झंगः]] * [[समुद्र]] * [[महासागर]] [[Category:झंगः]] [[Category:जीवशास्त्र]] [[en:Albatross]] 0pjcoib6bknuqz5yxihgx5ckvsz4sof 0 307463 1122262 2026-08-05T02:44:53Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{देवनागरी|इक्तेरिद}} {{stub}} 𑐂𑐎𑑂𑐟𑐾𑐬𑐶𑐡 (Icterid) 𑐂𑐎𑑂𑐚𑐾𑐬𑐶𑐡𑐾 (Icteridae) 𑐩𑐵𑐔𑐵𑐕𑐶𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐔𑐶𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐰 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐩 𑐁𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐗𑑄𑐐𑑅 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐗𑑄𑐐𑑅𑐟 𑐣𑑂𑐴𑐸𑐐𑐸 𑐴𑐮𑐶𑑄 (New World) 𑐀𑐬𑑂𑐠𑐵𑐟𑑂 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑑂 𑐖𑐎... 1122262 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|इक्तेरिद}} {{stub}} 𑐂𑐎𑑂𑐟𑐾𑐬𑐶𑐡 (Icterid) 𑐂𑐎𑑂𑐚𑐾𑐬𑐶𑐡𑐾 (Icteridae) 𑐩𑐵𑐔𑐵𑐕𑐶𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐔𑐶𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐰 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐩 𑐁𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐗𑑄𑐐𑑅 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐗𑑄𑐐𑑅𑐟 𑐣𑑂𑐴𑐸𑐐𑐸 𑐴𑐮𑐶𑑄 (New World) 𑐀𑐬𑑂𑐠𑐵𑐟𑑂 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑑂 𑐖𑐎 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐂।<ref>Lanyon, Scott M. (1994). "Polyphyly of the blackbird genus Agelaius and the evolution of song in New World blackbirds". Auk.</ref> 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐬𑐶𑐰𑐵𑐬𑐫𑑂 𑐧𑑂𑐮𑑂𑐫𑐵𑐎𑐧𑐬𑑂𑐜, 𑐌𑐬𑐶𑐫𑑀𑐮 𑐰 𑐩𑐷𑐜𑑀𑐮𑐵𑐬𑑂𑐎 𑐠𑐾𑑄𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐗𑑄𑐐𑑅𑐟 𑐮𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐗𑑄𑐐𑑅𑐟𑐫𑐐𑐸 𑐬𑑄𑐐 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐴𑐵𑐎𑐸𑐐𑐸, 𑐩𑑂𑐴𑐵𑐳𑐸𑐐𑐸 𑐰𑐵 𑐳𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐵𑐳𑐶 𑐬𑑄𑐐𑐫𑐵 𑐖𑐸𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐗𑑄𑐐𑑅𑐫𑐵 𑐟𑑂𑐰𑐵𑑅 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐩𑐹𑐐𑐸 𑐰 𑐟𑐵𑑅𑐴𑐵𑐎𑑅 𑐖𑐸𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐗𑑄𑐐𑑅𑐟 𑐧𑐸𑑄𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐮𑐵𑐐𑐵 𑐰 𑐑𑐵𑑃𑐫𑑂 𑐏𑑂𑐫𑐮𑐫𑑂 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐂। 𑐂𑐩𑐶𑐐𑐸 𑐳𑑅 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐣𑑅𑐐𑐸 𑐖𑐸𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐗𑑄𑐐𑑄 𑐎𑐷, 𑐳𑐶𑐳𑐵𑐧𑐸𑐳𑐵 𑐰 𑐥𑐸 𑐣𑐫𑐵𑑅 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐂। 𑐂𑐩𑐶𑐐𑐸 𑐐𑐸𑑃 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐏𑐵𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 (Hanging) 𑐁𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐖𑐸𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐗𑑄𑐐𑑅𑐟𑐫𑐐𑐸 𑐧𑐸𑑃𑐂 𑐰𑐣𑐵𑑅 𑐧𑐵𑐮𑐶 𑐣𑐫𑐵𑐧𑐷𑐐𑐸 𑐧𑐵𑐣𑐷𑑄 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐧𑐸𑑄𑐖𑑂𑐫𑐵𑐩𑐶𑐟𑐾𑐟 𑐕𑐸𑑄 𑐃 𑐳𑐵𑐳𑑂𑐟𑐷 𑐣𑑄 𑐖𑐸𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐗𑑄𑐐𑑅 𑐳𑐵𑐩𑐵𑐖𑐶𑐎 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐳𑐎𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐖𑐸𑐂। == 𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵 == {{reflist}} == 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃 == * [[𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐗𑑄𑐐𑑅]] * [[𑐂𑐎𑑂𑐚𑐾𑐬𑐶𑐡𑐾]] [[Category:𑐗𑑄𑐐𑑅]] [[Category:𑐂𑐎𑑂𑐚𑐾𑐬𑐶𑐡𑐾]] mv4rlkkcnc81lq09wh0fy56dd1cjoia 0 307464 1122265 2026-08-05T03:01:14Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''भिम्पूगुँ''' (अंग्रेजी भाषा: Coral reef) धाःगु समुद्र दुनेया छगू प्राकृतिक थाय् खः। थ्व थासय् थीथी प्रकारया समुद्री प्राणीत च्वनि। थुकियात 'कोरल रीफ' नं धाइ। भिम्पूगुँत मू कथं दयेकीपिं... 1122265 wikitext text/x-wiki '''भिम्पूगुँ''' (अंग्रेजी भाषा: Coral reef) धाःगु समुद्र दुनेया छगू प्राकृतिक थाय् खः। थ्व थासय् थीथी प्रकारया समुद्री प्राणीत च्वनि। थुकियात 'कोरल रीफ' नं धाइ। भिम्पूगुँत मू कथं दयेकीपिं प्राणीत कोरल पोलिप (Coral polyps) खः। थ्व चिधंपिं प्राणीत समुद्र दुने पुचलय् च्वनि। थुपिं प्राणीतयेसं थःगु शरीरं क्याल्सियम कार्बोनेट पिथनि। थ्व क्याल्सियम कार्बोनेट मुनाः कडा जाःगु ल्वहँ थें जुइ। भिम्पूगुँ निर्माण जुइत यक्व दँ माः। थ्व सिक्क बिस्तारं जक अप्वइ। भिम्पूगुँत मू कथं म्हो गाः दूगु व लुमुगु लः दुगु समुद्रय् खनेदु। थुकियात सूर्द्यःया जः सिक्क माः। सूर्द्यःया जः लः दुने थ्यनेफइगु थासय् जक थ्व दये फु। भिम्पूगुँ दुने 'जूजैन्थेली' (Zooxanthellae) धइगु लघाँय् (algae) च्वनि। थ्व मां सूर्द्यःया जः छ्येलाः नसा दयेकी। थ्व नसां भिम्पूगुँयात म्वाका तयेत ग्वाहालि याइ। अथे हे भिम्पूगुँं नं थ्व प्राणीयात च्वनेगु थाय् बी। थुकियात निम्हेसिया दथुइ दुगु ग्वाहालि (Symbiosis) धाइ। भिम्पूगुँ समुद्री जीवनया लागिं सिक्क महत्त्वपूर्ण दु। यक्व प्रकारया न्यात थन म्वायेगु व च्वनेगु याइ। थन कःलि, काउलि व मेमेगु समुद्री की नं च्वनि। थुकियात समुद्रया गुँ वा जंगल नं धाइ। भिम्पूगुँतयेसं समुद्रया तःधंगु लखहुलि (लःहू) म्हो याइ। थुकिलिं यानाः समुद्री तटया सुरक्षा जुइ। हलिंया दक्ले तःधंगु भिम्पूगुँ अष्ट्रेलियाय् दु। थुकियात 'ग्रेट ब्यारियर रीफ' (Great Barrier Reef) धाइ। आःया इलय् भिम्पूगुँत संकटय् लाःगु दु। समुद्रया लः अप्वः क्वाइबिले थुकियात नोक्सान जुइ। प्रदूषण व वातावरण परिवर्तन थुकिया मू कारण खः। भिम्पूगुँ स्यन धाःसा समुद्रया प्राणीतयेत तःधंगु असर लाइ। उकिं भिम्पूगुँ ल्यंकेगु ज्या जुयाच्वंगु दु। == स्वयादिसँ == * [[समुद्र]] * [[वातावरण]] * [[जैविक विविधता]] == लिधंसा == <references/> {{stub}} [[Category:समुद्र]] [[Category:वातावरण]] [[en:Coral reef]] 9d4ahbts7xqyvksujrjw20xotz6642m 1122266 1122265 2026-08-05T03:01:46Z Eukesh 11 1122266 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃}} '''भिम्पूगुँ''' (अंग्रेजी भाषा: Coral reef) धाःगु समुद्र दुनेया छगू प्राकृतिक थाय् खः। थ्व थासय् थीथी प्रकारया समुद्री प्राणीत च्वनि। थुकियात 'कोरल रीफ' नं धाइ। भिम्पूगुँत मू कथं दयेकीपिं प्राणीत कोरल पोलिप (Coral polyps) खः। थ्व चिधंपिं प्राणीत समुद्र दुने पुचलय् च्वनि। थुपिं प्राणीतयेसं थःगु शरीरं क्याल्सियम कार्बोनेट पिथनि। थ्व क्याल्सियम कार्बोनेट मुनाः कडा जाःगु ल्वहँ थें जुइ। भिम्पूगुँ निर्माण जुइत यक्व दँ माः। थ्व सिक्क बिस्तारं जक अप्वइ। भिम्पूगुँत मू कथं म्हो गाः दूगु व लुमुगु लः दुगु समुद्रय् खनेदु। थुकियात सूर्द्यःया जः सिक्क माः। सूर्द्यःया जः लः दुने थ्यनेफइगु थासय् जक थ्व दये फु। भिम्पूगुँ दुने 'जूजैन्थेली' (Zooxanthellae) धइगु लघाँय् (algae) च्वनि। थ्व मां सूर्द्यःया जः छ्येलाः नसा दयेकी। थ्व नसां भिम्पूगुँयात म्वाका तयेत ग्वाहालि याइ। अथे हे भिम्पूगुँं नं थ्व प्राणीयात च्वनेगु थाय् बी। थुकियात निम्हेसिया दथुइ दुगु ग्वाहालि (Symbiosis) धाइ। भिम्पूगुँ समुद्री जीवनया लागिं सिक्क महत्त्वपूर्ण दु। यक्व प्रकारया न्यात थन म्वायेगु व च्वनेगु याइ। थन कःलि, काउलि व मेमेगु समुद्री की नं च्वनि। थुकियात समुद्रया गुँ वा जंगल नं धाइ। भिम्पूगुँतयेसं समुद्रया तःधंगु लखहुलि (लःहू) म्हो याइ। थुकिलिं यानाः समुद्री तटया सुरक्षा जुइ। हलिंया दक्ले तःधंगु भिम्पूगुँ अष्ट्रेलियाय् दु। थुकियात 'ग्रेट ब्यारियर रीफ' (Great Barrier Reef) धाइ। आःया इलय् भिम्पूगुँत संकटय् लाःगु दु। समुद्रया लः अप्वः क्वाइबिले थुकियात नोक्सान जुइ। प्रदूषण व वातावरण परिवर्तन थुकिया मू कारण खः। भिम्पूगुँ स्यन धाःसा समुद्रया प्राणीतयेत तःधंगु असर लाइ। उकिं भिम्पूगुँ ल्यंकेगु ज्या जुयाच्वंगु दु। == स्वयादिसँ == * [[समुद्र]] * [[वातावरण]] * [[जैविक विविधता]] == लिधंसा == <references/> {{stub}} [[Category:समुद्र]] [[Category:वातावरण]] [[en:Coral reef]] 6ezbxhn5vqzwiyrco9zaj9ptd2bgg84 1122269 1122266 2026-08-05T03:03:41Z Eukesh 11 1122269 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃}} [[File:Blue Linckia Starfish.JPG|भिम्पूगुँया थीथी म्वामि|thumb]] '''भिम्पूगुँ''' (अंग्रेजी भाषा: Coral reef) धाःगु समुद्र दुनेया छगू प्राकृतिक थाय् खः। थ्व थासय् थीथी प्रकारया समुद्री प्राणीत च्वनि। थुकियात 'कोरल रीफ' नं धाइ। भिम्पूगुँत मू कथं दयेकीपिं प्राणीत कोरल पोलिप (Coral polyps) खः। थ्व चिधंपिं प्राणीत समुद्र दुने पुचलय् च्वनि। थुपिं प्राणीतयेसं थःगु शरीरं क्याल्सियम कार्बोनेट पिथनि। थ्व क्याल्सियम कार्बोनेट मुनाः कडा जाःगु ल्वहँ थें जुइ। भिम्पूगुँ निर्माण जुइत यक्व दँ माः। थ्व सिक्क बिस्तारं जक अप्वइ। भिम्पूगुँत मू कथं म्हो गाः दूगु व लुमुगु लः दुगु समुद्रय् खनेदु। थुकियात सूर्द्यःया जः सिक्क माः। सूर्द्यःया जः लः दुने थ्यनेफइगु थासय् जक थ्व दये फु। भिम्पूगुँ दुने 'जूजैन्थेली' (Zooxanthellae) धइगु लघाँय् (algae) च्वनि। थ्व मां सूर्द्यःया जः छ्येलाः नसा दयेकी। थ्व नसां भिम्पूगुँयात म्वाका तयेत ग्वाहालि याइ। अथे हे भिम्पूगुँं नं थ्व प्राणीयात च्वनेगु थाय् बी। थुकियात निम्हेसिया दथुइ दुगु ग्वाहालि (Symbiosis) धाइ। भिम्पूगुँ समुद्री जीवनया लागिं सिक्क महत्त्वपूर्ण दु। यक्व प्रकारया न्यात थन म्वायेगु व च्वनेगु याइ। थन कःलि, काउलि व मेमेगु समुद्री की नं च्वनि। थुकियात समुद्रया गुँ वा जंगल नं धाइ। भिम्पूगुँतयेसं समुद्रया तःधंगु लखहुलि (लःहू) म्हो याइ। थुकिलिं यानाः समुद्री तटया सुरक्षा जुइ। हलिंया दक्ले तःधंगु भिम्पूगुँ अष्ट्रेलियाय् दु। थुकियात 'ग्रेट ब्यारियर रीफ' (Great Barrier Reef) धाइ। आःया इलय् भिम्पूगुँत संकटय् लाःगु दु। समुद्रया लः अप्वः क्वाइबिले थुकियात नोक्सान जुइ। प्रदूषण व वातावरण परिवर्तन थुकिया मू कारण खः। भिम्पूगुँ स्यन धाःसा समुद्रया प्राणीतयेत तःधंगु असर लाइ। उकिं भिम्पूगुँ ल्यंकेगु ज्या जुयाच्वंगु दु। == स्वयादिसँ == * [[समुद्र]] * [[वातावरण]] * [[जैविक विविधता]] == लिधंसा == <references/> {{stub}} [[Category:समुद्र]] [[Category:वातावरण]] [[en:Coral reef]] 3tjocaxktxye9j1lmxlj7tpa0khlpp1 0 307465 1122267 2026-08-05T03:02:13Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{देवनागरी|भिम्पूगुँ}} '''𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃''' (𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐨𑐵𑐲𑐵: Coral reef) 𑐢𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬 𑐡𑐸𑐣𑐾𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐎𑐺𑐟𑐶𑐎 𑐠𑐵𑐫𑑂 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐠𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟 𑐔𑑂... 1122267 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|भिम्पूगुँ}} '''𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃''' (𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐨𑐵𑐲𑐵: Coral reef) 𑐢𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬 𑐡𑐸𑐣𑐾𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐎𑐺𑐟𑐶𑐎 𑐠𑐵𑐫𑑂 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐠𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐶। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 '𑐎𑑀𑐬𑐮 𑐬𑐷𑐦' 𑐣𑑄 𑐢𑐵𑐂। 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃𑐟 𑐩𑐹 𑐎𑐠𑑄 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐷𑐥𑐶𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟 𑐎𑑀𑐬𑐮 𑐥𑑀𑐮𑐶𑐥 (Coral polyps) 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐔𑐶𑐢𑑄𑐥𑐶𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬 𑐡𑐸𑐣𑐾 𑐥𑐸𑐔𑐮𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐶। 𑐠𑐸𑐥𑐶𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟𑐫𑐾𑐳𑑄 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐱𑐬𑐷𑐬𑑄 𑐎𑑂𑐫𑐵𑐮𑑂𑐳𑐶𑐫𑐩 𑐎𑐵𑐬𑑂𑐧𑑀𑐣𑐾𑐚 𑐥𑐶𑐠𑐣𑐶। 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑑂𑐫𑐵𑐮𑑂𑐳𑐶𑐫𑐩 𑐎𑐵𑐬𑑂𑐧𑑀𑐣𑐾𑐚 𑐩𑐸𑐣𑐵𑑅 𑐎𑐜𑐵 𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐮𑑂𑐰𑐴𑑃 𑐠𑐾𑑄 𑐖𑐸𑐂। 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐩𑐵𑐞 𑐖𑐸𑐂𑐟 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐡𑑃 𑐩𑐵𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐶𑐎𑑂𑐎 𑐧𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐬𑑄 𑐖𑐎 𑐀𑐥𑑂𑐰𑐂। 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃𑐟 𑐩𑐹 𑐎𑐠𑑄 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐐𑐵𑑅 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐰 𑐮𑐸𑐩𑐸𑐐𑐸 𑐮𑑅 𑐡𑐸𑐐𑐸 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐸। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐳𑐹𑐬𑑂𑐡𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵 𑐖𑑅 𑐳𑐶𑐎𑑂𑐎 𑐩𑐵𑑅। 𑐳𑐹𑐬𑑂𑐡𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵 𑐖𑑅 𑐮𑑅 𑐡𑐸𑐣𑐾 𑐠𑑂𑐫𑐣𑐾𑐦𑐂𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐖𑐎 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐫𑐾 𑐦𑐸। 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃 𑐡𑐸𑐣𑐾 '𑐖𑐹𑐖𑐿𑐣𑑂𑐠𑐾𑐮𑐷' (Zooxanthellae) 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐮𑐑𑐵𑑃𑐫𑑂 (algae) 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐶। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐵𑑄 𑐳𑐹𑐬𑑂𑐡𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵 𑐖𑑅 𑐕𑑂𑐫𑐾𑐮𑐵𑑅 𑐣𑐳𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐷। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑐳𑐵𑑄 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃𑐫𑐵𑐟 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐎𑐵 𑐟𑐫𑐾𑐟 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐴𑐵𑐮𑐶 𑐫𑐵𑐂। 𑐀𑐠𑐾 𑐴𑐾 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃𑑄 𑐣𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐫𑐵𑐟 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐾𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐫𑑂 𑐧𑐷। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐣𑐶𑐩𑑂𑐴𑐾𑐳𑐶𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐡𑐸𑐐𑐸 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐴𑐵𑐮𑐶 (Symbiosis) 𑐢𑐵𑐂। 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐖𑐷𑐰𑐣𑐫𑐵 𑐮𑐵𑐐𑐶𑑄 𑐳𑐶𑐎𑑂𑐎 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐡𑐸। 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐟 𑐠𑐣 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐰 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐾𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐂। 𑐠𑐣 𑐎𑑅𑐮𑐶, 𑐎𑐵𑐄𑐮𑐶 𑐰 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐎𑐷 𑐣𑑄 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐶। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐐𑐸𑑃 𑐰𑐵 𑐖𑑄𑐐𑐮 𑐣𑑄 𑐢𑐵𑐂। 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃𑐟𑐫𑐾𑐳𑑄 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐮𑐏𑐴𑐸𑐮𑐶 (𑐮𑑅𑐴𑐹) 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐫𑐵𑐂। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐟𑐚𑐫𑐵 𑐳𑐸𑐬𑐎𑑂𑐲𑐵 𑐖𑐸𑐂। 𑐴𑐮𑐶𑑄𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃 𑐀𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐾𑐮𑐶𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐡𑐸। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 '𑐐𑑂𑐬𑐾𑐚 𑐧𑑂𑐫𑐵𑐬𑐶𑐫𑐬 𑐬𑐷𑐦' (Great Barrier Reef) 𑐢𑐵𑐂। 𑐁𑑅𑐫𑐵 𑐂𑐮𑐫𑑂 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃𑐟 𑐳𑑄𑐎𑐚𑐫𑑂 𑐮𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐮𑑅 𑐀𑐥𑑂𑐰𑑅 𑐎𑑂𑐰𑐵𑐂𑐧𑐶𑐮𑐾 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐣𑑀𑐎𑑂𑐳𑐵𑐣 𑐖𑐸𑐂। 𑐥𑑂𑐬𑐡𑐹𑐲𑐞 𑐰 𑐰𑐵𑐟𑐵𑐰𑐬𑐞 𑐥𑐬𑐶𑐰𑐬𑑂𑐟𑐣 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐎𑐵𑐬𑐞 𑐏𑑅। 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃 𑐳𑑂𑐫𑐣 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟𑐫𑐾𑐟 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐀𑐳𑐬 𑐮𑐵𑐂। 𑐄𑐎𑐶𑑄 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃 𑐮𑑂𑐫𑑄𑐎𑐾𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। == 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃 == * [[𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬]] * [[𑐰𑐵𑐟𑐵𑐰𑐬𑐞]] * [[𑐖𑐿𑐰𑐶𑐎 𑐰𑐶𑐰𑐶𑐢𑐟𑐵]] == 𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵 == <references/> {{stub}} [[Category:𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬]] [[Category:𑐰𑐵𑐟𑐵𑐰𑐬𑐞]] i0w7k7lws3uuan5ist8h3oxbwfm9mba 1122270 1122267 2026-08-05T03:03:49Z Eukesh 11 1122270 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|भिम्पूगुँ}} [[File:Blue Linckia Starfish.JPG|𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃𑐫𑐵 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐩𑐶|thumb]] '''𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃''' (𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐨𑐵𑐲𑐵: Coral reef) 𑐢𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬 𑐡𑐸𑐣𑐾𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐎𑐺𑐟𑐶𑐎 𑐠𑐵𑐫𑑂 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐠𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐶। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 '𑐎𑑀𑐬𑐮 𑐬𑐷𑐦' 𑐣𑑄 𑐢𑐵𑐂। 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃𑐟 𑐩𑐹 𑐎𑐠𑑄 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐷𑐥𑐶𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟 𑐎𑑀𑐬𑐮 𑐥𑑀𑐮𑐶𑐥 (Coral polyps) 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐔𑐶𑐢𑑄𑐥𑐶𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬 𑐡𑐸𑐣𑐾 𑐥𑐸𑐔𑐮𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐶। 𑐠𑐸𑐥𑐶𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟𑐫𑐾𑐳𑑄 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐱𑐬𑐷𑐬𑑄 𑐎𑑂𑐫𑐵𑐮𑑂𑐳𑐶𑐫𑐩 𑐎𑐵𑐬𑑂𑐧𑑀𑐣𑐾𑐚 𑐥𑐶𑐠𑐣𑐶। 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑑂𑐫𑐵𑐮𑑂𑐳𑐶𑐫𑐩 𑐎𑐵𑐬𑑂𑐧𑑀𑐣𑐾𑐚 𑐩𑐸𑐣𑐵𑑅 𑐎𑐜𑐵 𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐮𑑂𑐰𑐴𑑃 𑐠𑐾𑑄 𑐖𑐸𑐂। 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐩𑐵𑐞 𑐖𑐸𑐂𑐟 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐡𑑃 𑐩𑐵𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐶𑐎𑑂𑐎 𑐧𑐶𑐳𑑂𑐟𑐵𑐬𑑄 𑐖𑐎 𑐀𑐥𑑂𑐰𑐂। 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃𑐟 𑐩𑐹 𑐎𑐠𑑄 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐐𑐵𑑅 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐰 𑐮𑐸𑐩𑐸𑐐𑐸 𑐮𑑅 𑐡𑐸𑐐𑐸 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐸। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐳𑐹𑐬𑑂𑐡𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵 𑐖𑑅 𑐳𑐶𑐎𑑂𑐎 𑐩𑐵𑑅। 𑐳𑐹𑐬𑑂𑐡𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵 𑐖𑑅 𑐮𑑅 𑐡𑐸𑐣𑐾 𑐠𑑂𑐫𑐣𑐾𑐦𑐂𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐖𑐎 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐫𑐾 𑐦𑐸। 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃 𑐡𑐸𑐣𑐾 '𑐖𑐹𑐖𑐿𑐣𑑂𑐠𑐾𑐮𑐷' (Zooxanthellae) 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐮𑐑𑐵𑑃𑐫𑑂 (algae) 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐶। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐵𑑄 𑐳𑐹𑐬𑑂𑐡𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵 𑐖𑑅 𑐕𑑂𑐫𑐾𑐮𑐵𑑅 𑐣𑐳𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐷। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑐳𑐵𑑄 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃𑐫𑐵𑐟 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐎𑐵 𑐟𑐫𑐾𑐟 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐴𑐵𑐮𑐶 𑐫𑐵𑐂। 𑐀𑐠𑐾 𑐴𑐾 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃𑑄 𑐣𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐫𑐵𑐟 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐾𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐫𑑂 𑐧𑐷। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐣𑐶𑐩𑑂𑐴𑐾𑐳𑐶𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐡𑐸𑐐𑐸 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐴𑐵𑐮𑐶 (Symbiosis) 𑐢𑐵𑐂। 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐖𑐷𑐰𑐣𑐫𑐵 𑐮𑐵𑐐𑐶𑑄 𑐳𑐶𑐎𑑂𑐎 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐡𑐸। 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐟 𑐠𑐣 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐰 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐾𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐂। 𑐠𑐣 𑐎𑑅𑐮𑐶, 𑐎𑐵𑐄𑐮𑐶 𑐰 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐎𑐷 𑐣𑑄 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐶। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐐𑐸𑑃 𑐰𑐵 𑐖𑑄𑐐𑐮 𑐣𑑄 𑐢𑐵𑐂। 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃𑐟𑐫𑐾𑐳𑑄 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐮𑐏𑐴𑐸𑐮𑐶 (𑐮𑑅𑐴𑐹) 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐫𑐵𑐂। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐟𑐚𑐫𑐵 𑐳𑐸𑐬𑐎𑑂𑐲𑐵 𑐖𑐸𑐂। 𑐴𑐮𑐶𑑄𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃 𑐀𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐾𑐮𑐶𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐡𑐸। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 '𑐐𑑂𑐬𑐾𑐚 𑐧𑑂𑐫𑐵𑐬𑐶𑐫𑐬 𑐬𑐷𑐦' (Great Barrier Reef) 𑐢𑐵𑐂। 𑐁𑑅𑐫𑐵 𑐂𑐮𑐫𑑂 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃𑐟 𑐳𑑄𑐎𑐚𑐫𑑂 𑐮𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐮𑑅 𑐀𑐥𑑂𑐰𑑅 𑐎𑑂𑐰𑐵𑐂𑐧𑐶𑐮𑐾 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐣𑑀𑐎𑑂𑐳𑐵𑐣 𑐖𑐸𑐂। 𑐥𑑂𑐬𑐡𑐹𑐲𑐞 𑐰 𑐰𑐵𑐟𑐵𑐰𑐬𑐞 𑐥𑐬𑐶𑐰𑐬𑑂𑐟𑐣 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐎𑐵𑐬𑐞 𑐏𑑅। 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃 𑐳𑑂𑐫𑐣 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟𑐫𑐾𑐟 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐀𑐳𑐬 𑐮𑐵𑐂। 𑐄𑐎𑐶𑑄 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃 𑐮𑑂𑐫𑑄𑐎𑐾𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। == 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃 == * [[𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬]] * [[𑐰𑐵𑐟𑐵𑐰𑐬𑐞]] * [[𑐖𑐿𑐰𑐶𑐎 𑐰𑐶𑐰𑐶𑐢𑐟𑐵]] == 𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵 == <references/> {{stub}} [[Category:𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬]] [[Category:𑐰𑐵𑐟𑐵𑐰𑐬𑐞]] 7u2yr9eukndqvouqj1lmlk5z8nziuac 0 307466 1122268 2026-08-05T03:02:32Z Eukesh 11 Redirected page to [[भिम्पूगुँ]] 1122268 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[भिम्पूगुँ]] 2yihdpc10ts8r57h1hbpd6n8f6cfjri 0 307467 1122271 2026-08-05T03:13:43Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''प्लाकोडर्म''' (Placoderm) धाःगु लोप जुइधुंकूगु छगू प्रकारया आर्मोर्द न्या (armored fish) खः। थ्व न्यापिं सिलुरियन ई (Silurian period) निसें डेभोनियन ई (Devonian period) या अन्त्य तक पृथ्वीया लखय् म्वानाच्वंगु खः। प... 1122271 wikitext text/x-wiki '''प्लाकोडर्म''' (Placoderm) धाःगु लोप जुइधुंकूगु छगू प्रकारया आर्मोर्द न्या (armored fish) खः। थ्व न्यापिं सिलुरियन ई (Silurian period) निसें डेभोनियन ई (Devonian period) या अन्त्य तक पृथ्वीया लखय् म्वानाच्वंगु खः। प्लाकोडर्मतयेगु छ्यं व छ्यँगुया न्हापांगु ब्वय् छाःगु क्वँय्तेगु कबज (bony armor) दःगु जुइ। थ्व न्या वाकु (jaws) दःगु न्हापांगु प्राणिपुचःत मध्ये छगू खः।<ref>Carr, R. K. (1995). Placoderm diversity and evolution. Paleobiology.</ref> थ्व प्राणीतयेगु म्हया ल्युनेया ब्वय् धाःसा साधारण छ्यँगु जक दै। प्लाकोडर्मत समुद्रया लखय् अले यचुगु लखय् (freshwater) निगुलिं थासय् च्वनेफुगु खः। थ्व पुचःया दकलय् तःधंगु न्या दुन्कलियोस्तेयस (Dunkleosteus) खः, गुकिया हाकः ६ निसें ९ मिटर तक ताःहाकः जुइफु।<ref>Anderson, P. S. L. (2009). Biomechanics of Placoderm jaws. Paleontology Journal.</ref> थ्व न्यापिंसं मेपिं न्या व लखय् च्वँपिं प्राणीतयेत नया म्वाइगु याः। प्लाकोडर्मतयेके वाकु (jaw) दया वयेधुंकाः लखय् च्वँपिं प्राणीतयेगु जीवनय् सिक्क तःधंगु हिलासु वल। थ्व न्यातयेगु एक्स्टिन्क्सन (extinction) वा लोप डेभोनियन ईया अन्त्यय् जुल। थ्व स्वया लिपा मेगु प्रजातिया न्यातयेगु ल्याः अप्वया वल। थौंकन्हे प्लाकोडर्मतयेगु अवशेष वा जीवाश्म (fossil) संसारया यक्व थासय् लुयाच्वंगु दु। जीववैज्ञानिकतयेसं थ्व न्यायात मेगु वाकु दःपिं प्राणीतयेगु पुर्खाया रुपय् स्वइ। प्लाकोडर्मतयेगु अध्ययनं न्हापांगु जँक्वय् दुपिं(vertebrate) प्राणीतयेगु विकासक्रम (evolution) थुइकेत ग्वाहालि याइ। == लिधंसा == <references/> == स्वयादिसँ == * [[न्या]] * [[जीवविज्ञान]] * [[जीवाश्म]] [[Category:न्या]] [[Category:लोप जुइधुंकूगु प्राणी]] {{stub}} [[en:Placoderm]] dgpi6qa14sw851qqimzlmmuiqpmg9y0 1122272 1122271 2026-08-05T03:13:54Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Placoderm]] to [[प्लाकोडर्म]] 1122271 wikitext text/x-wiki '''प्लाकोडर्म''' (Placoderm) धाःगु लोप जुइधुंकूगु छगू प्रकारया आर्मोर्द न्या (armored fish) खः। थ्व न्यापिं सिलुरियन ई (Silurian period) निसें डेभोनियन ई (Devonian period) या अन्त्य तक पृथ्वीया लखय् म्वानाच्वंगु खः। प्लाकोडर्मतयेगु छ्यं व छ्यँगुया न्हापांगु ब्वय् छाःगु क्वँय्तेगु कबज (bony armor) दःगु जुइ। थ्व न्या वाकु (jaws) दःगु न्हापांगु प्राणिपुचःत मध्ये छगू खः।<ref>Carr, R. K. (1995). Placoderm diversity and evolution. Paleobiology.</ref> थ्व प्राणीतयेगु म्हया ल्युनेया ब्वय् धाःसा साधारण छ्यँगु जक दै। प्लाकोडर्मत समुद्रया लखय् अले यचुगु लखय् (freshwater) निगुलिं थासय् च्वनेफुगु खः। थ्व पुचःया दकलय् तःधंगु न्या दुन्कलियोस्तेयस (Dunkleosteus) खः, गुकिया हाकः ६ निसें ९ मिटर तक ताःहाकः जुइफु।<ref>Anderson, P. S. L. (2009). Biomechanics of Placoderm jaws. Paleontology Journal.</ref> थ्व न्यापिंसं मेपिं न्या व लखय् च्वँपिं प्राणीतयेत नया म्वाइगु याः। प्लाकोडर्मतयेके वाकु (jaw) दया वयेधुंकाः लखय् च्वँपिं प्राणीतयेगु जीवनय् सिक्क तःधंगु हिलासु वल। थ्व न्यातयेगु एक्स्टिन्क्सन (extinction) वा लोप डेभोनियन ईया अन्त्यय् जुल। थ्व स्वया लिपा मेगु प्रजातिया न्यातयेगु ल्याः अप्वया वल। थौंकन्हे प्लाकोडर्मतयेगु अवशेष वा जीवाश्म (fossil) संसारया यक्व थासय् लुयाच्वंगु दु। जीववैज्ञानिकतयेसं थ्व न्यायात मेगु वाकु दःपिं प्राणीतयेगु पुर्खाया रुपय् स्वइ। प्लाकोडर्मतयेगु अध्ययनं न्हापांगु जँक्वय् दुपिं(vertebrate) प्राणीतयेगु विकासक्रम (evolution) थुइकेत ग्वाहालि याइ। == लिधंसा == <references/> == स्वयादिसँ == * [[न्या]] * [[जीवविज्ञान]] * [[जीवाश्म]] [[Category:न्या]] [[Category:लोप जुइधुंकूगु प्राणी]] {{stub}} [[en:Placoderm]] dgpi6qa14sw851qqimzlmmuiqpmg9y0 1122279 1122272 2026-08-05T03:20:45Z Eukesh 11 1122279 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐥𑑂𑐮𑐵𑐎𑑀𑐜𑐬𑑂𑐩}} '''प्लाकोडर्म''' (Placoderm) धाःगु लोप जुइधुंकूगु छगू प्रकारया आर्मोर्द न्या (armored fish) खः। थ्व न्यापिं सिलुरियन ई (Silurian period) निसें डेभोनियन ई (Devonian period) या अन्त्य तक पृथ्वीया लखय् म्वानाच्वंगु खः। प्लाकोडर्मतयेगु छ्यं व छ्यँगुया न्हापांगु ब्वय् छाःगु क्वँय्तेगु कबज (bony armor) दःगु जुइ। थ्व न्या वाकु (jaws) दःगु न्हापांगु प्राणिपुचःत मध्ये छगू खः।<ref>Carr, R. K. (1995). Placoderm diversity and evolution. Paleobiology.</ref> थ्व प्राणीतयेगु म्हया ल्युनेया ब्वय् धाःसा साधारण छ्यँगु जक दै। प्लाकोडर्मत समुद्रया लखय् अले यचुगु लखय् (freshwater) निगुलिं थासय् च्वनेफुगु खः। थ्व पुचःया दकलय् तःधंगु न्या दुन्कलियोस्तेयस (Dunkleosteus) खः, गुकिया हाकः ६ निसें ९ मिटर तक ताःहाकः जुइफु।<ref>Anderson, P. S. L. (2009). Biomechanics of Placoderm jaws. Paleontology Journal.</ref> थ्व न्यापिंसं मेपिं न्या व लखय् च्वँपिं प्राणीतयेत नया म्वाइगु याः। प्लाकोडर्मतयेके वाकु (jaw) दया वयेधुंकाः लखय् च्वँपिं प्राणीतयेगु जीवनय् सिक्क तःधंगु हिलासु वल। थ्व न्यातयेगु एक्स्टिन्क्सन (extinction) वा लोप डेभोनियन ईया अन्त्यय् जुल। थ्व स्वया लिपा मेगु प्रजातिया न्यातयेगु ल्याः अप्वया वल। थौंकन्हे प्लाकोडर्मतयेगु अवशेष वा जीवाश्म (fossil) संसारया यक्व थासय् लुयाच्वंगु दु। जीववैज्ञानिकतयेसं थ्व न्यायात मेगु वाकु दःपिं प्राणीतयेगु पुर्खाया रुपय् स्वइ। प्लाकोडर्मतयेगु अध्ययनं न्हापांगु जँक्वय् दुपिं(vertebrate) प्राणीतयेगु विकासक्रम (evolution) थुइकेत ग्वाहालि याइ। == लिधंसा == <references/> == स्वयादिसँ == * [[न्या]] * [[जीवविज्ञान]] * [[जीवाश्म]] [[Category:न्या]] [[Category:लोप जुइधुंकूगु प्राणी]] {{stub}} [[en:Placoderm]] l6pqov6sbtu64weiqpe142u00s55uy0 0 307468 1122273 2026-08-05T03:13:54Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Placoderm]] to [[प्लाकोडर्म]] 1122273 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[प्लाकोडर्म]] 5dgn22by9mrgxeo6sgnrag8007t84re 0 307469 1122274 2026-08-05T03:17:08Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''एंगलरफिश''' (Anglerfish) धाःगु समुद्रया गाःवंगु लखय् (deep sea) म्वाइगु छगू विशेष प्रकारया न्या खः। थ्व न्या थगु छ्यँनय् दःगु जः वैगु भाग (bioluminescent) या नितिं नांजाः। थ्व जः वैगु ब्वयात छ्यलाः थ्व न... 1122274 wikitext text/x-wiki '''एंगलरफिश''' (Anglerfish) धाःगु समुद्रया गाःवंगु लखय् (deep sea) म्वाइगु छगू विशेष प्रकारया न्या खः। थ्व न्या थगु छ्यँनय् दःगु जः वैगु भाग (bioluminescent) या नितिं नांजाः। थ्व जः वैगु ब्वयात छ्यलाः थ्व न्यां मेपिं चिधंपिं प्राणीतयेत थःगु नापं आकृष्ट याइ।<ref>Pietsch, T. W. (2009). Oceanic Anglerfishes. University of California Press.</ref> एंगलरफिश लोफिइफोर्मेस (Lophiiformes) अर्डरय् लाःगु न्या खः। थ्व न्यातयेगु म्हुतु सिक्क तःधं अले वा (teeth) सिक्क नःगु जुइ। समुद्रया ख्युँगु थासय् म्वायेत थ्व न्याया म्ह विशेष रुपं अनुकूलित (adapted) जुयाच्वंगु दइ। थ्व न्याया मिसा न्या मिजं (male) न्या स्वया यक्व तःधं जुइ।<ref>Miya, M. et al. (2010). Evolutionary history of Anglerfishes. BMC Evolutionary Biology.</ref> मिजं एंगलरफिश मिसा न्याया म्हय् स्वानाः थःगु न्हापांगु जीवन पराजीवी (parasite) या रुपय् म्वाइ। थ्व प्रकृयायात यौन पराजीविता (sexual parasitism) धाइ। थ्व न्यां थः स्वया तःधंपिं मेपिं न्यातयेत नं नयेफु। एंगलरफिशया यक्व प्रजातित गालय् दूगु समुद्र (abyssal zone) य् लुइ। थ्व न्यातयेगु म्हया रङ्ग ख्युँगु हाकुगु जुइ। थ्व न्यात समुद्रया पिनेया वातावरण स्वया सिक्क ब्याग्लं थासय् म्वाइ। थ्व प्राणीतयेगु अध्ययन यायेत समुद्रया दकलय् गाःगु थासय् वनेमाः। वैज्ञानिकतयेसं थ्व न्याया जः दयेकीगु क्षमतायात काया यक्व अनुसन्धान यानाच्वंगु दु। == लिधंसा == <references/> == स्वयादिसँ == * [[न्या]] * [[समुद्र]] * [[जीवशास्त्र]] [[Category:न्या]] [[Category:समुद्री जीव]] {{stub}} [[en:Anglerfish]] pd6993rfw4t2vzbkz6h5cagjdwy3utb 1122275 1122274 2026-08-05T03:17:23Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Anglerfish]] to [[एंग्लरफिश]] 1122274 wikitext text/x-wiki '''एंगलरफिश''' (Anglerfish) धाःगु समुद्रया गाःवंगु लखय् (deep sea) म्वाइगु छगू विशेष प्रकारया न्या खः। थ्व न्या थगु छ्यँनय् दःगु जः वैगु भाग (bioluminescent) या नितिं नांजाः। थ्व जः वैगु ब्वयात छ्यलाः थ्व न्यां मेपिं चिधंपिं प्राणीतयेत थःगु नापं आकृष्ट याइ।<ref>Pietsch, T. W. (2009). Oceanic Anglerfishes. University of California Press.</ref> एंगलरफिश लोफिइफोर्मेस (Lophiiformes) अर्डरय् लाःगु न्या खः। थ्व न्यातयेगु म्हुतु सिक्क तःधं अले वा (teeth) सिक्क नःगु जुइ। समुद्रया ख्युँगु थासय् म्वायेत थ्व न्याया म्ह विशेष रुपं अनुकूलित (adapted) जुयाच्वंगु दइ। थ्व न्याया मिसा न्या मिजं (male) न्या स्वया यक्व तःधं जुइ।<ref>Miya, M. et al. (2010). Evolutionary history of Anglerfishes. BMC Evolutionary Biology.</ref> मिजं एंगलरफिश मिसा न्याया म्हय् स्वानाः थःगु न्हापांगु जीवन पराजीवी (parasite) या रुपय् म्वाइ। थ्व प्रकृयायात यौन पराजीविता (sexual parasitism) धाइ। थ्व न्यां थः स्वया तःधंपिं मेपिं न्यातयेत नं नयेफु। एंगलरफिशया यक्व प्रजातित गालय् दूगु समुद्र (abyssal zone) य् लुइ। थ्व न्यातयेगु म्हया रङ्ग ख्युँगु हाकुगु जुइ। थ्व न्यात समुद्रया पिनेया वातावरण स्वया सिक्क ब्याग्लं थासय् म्वाइ। थ्व प्राणीतयेगु अध्ययन यायेत समुद्रया दकलय् गाःगु थासय् वनेमाः। वैज्ञानिकतयेसं थ्व न्याया जः दयेकीगु क्षमतायात काया यक्व अनुसन्धान यानाच्वंगु दु। == लिधंसा == <references/> == स्वयादिसँ == * [[न्या]] * [[समुद्र]] * [[जीवशास्त्र]] [[Category:न्या]] [[Category:समुद्री जीव]] {{stub}} [[en:Anglerfish]] pd6993rfw4t2vzbkz6h5cagjdwy3utb 1122277 1122275 2026-08-05T03:17:53Z Eukesh 11 1122277 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐊𑑄𑐐𑑂𑐮𑐬𑐦𑐶𑐱}} '''एंग्लरफिश''' (Anglerfish) धाःगु समुद्रया गाःवंगु लखय् (deep sea) म्वाइगु छगू विशेष प्रकारया न्या खः। थ्व न्या थगु छ्यँनय् दःगु जः वैगु भाग (bioluminescent) या नितिं नांजाः। थ्व जः वैगु ब्वयात छ्यलाः थ्व न्यां मेपिं चिधंपिं प्राणीतयेत थःगु नापं आकृष्ट याइ।<ref>Pietsch, T. W. (2009). Oceanic Anglerfishes. University of California Press.</ref> एंगलरफिश लोफिइफोर्मेस (Lophiiformes) अर्डरय् लाःगु न्या खः। थ्व न्यातयेगु म्हुतु सिक्क तःधं अले वा (teeth) सिक्क नःगु जुइ। समुद्रया ख्युँगु थासय् म्वायेत थ्व न्याया म्ह विशेष रुपं अनुकूलित (adapted) जुयाच्वंगु दइ। थ्व न्याया मिसा न्या मिजं (male) न्या स्वया यक्व तःधं जुइ।<ref>Miya, M. et al. (2010). Evolutionary history of Anglerfishes. BMC Evolutionary Biology.</ref> मिजं एंगलरफिश मिसा न्याया म्हय् स्वानाः थःगु न्हापांगु जीवन पराजीवी (parasite) या रुपय् म्वाइ। थ्व प्रकृयायात यौन पराजीविता (sexual parasitism) धाइ। थ्व न्यां थः स्वया तःधंपिं मेपिं न्यातयेत नं नयेफु। एंगलरफिशया यक्व प्रजातित गालय् दूगु समुद्र (abyssal zone) य् लुइ। थ्व न्यातयेगु म्हया रङ्ग ख्युँगु हाकुगु जुइ। थ्व न्यात समुद्रया पिनेया वातावरण स्वया सिक्क ब्याग्लं थासय् म्वाइ। थ्व प्राणीतयेगु अध्ययन यायेत समुद्रया दकलय् गाःगु थासय् वनेमाः। वैज्ञानिकतयेसं थ्व न्याया जः दयेकीगु क्षमतायात काया यक्व अनुसन्धान यानाच्वंगु दु। == लिधंसा == <references/> == स्वयादिसँ == * [[न्या]] * [[समुद्र]] * [[जीवशास्त्र]] [[Category:न्या]] [[Category:समुद्री जीव]] {{stub}} [[en:Anglerfish]] fw3feqkgvh6gnjc36z75gmqp3d3i1n7 0 307470 1122276 2026-08-05T03:17:23Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Anglerfish]] to [[एंग्लरफिश]] 1122276 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[एंग्लरफिश]] 865rghcc21p6f4br9ic4vcfj3grvers 0 307471 1122278 2026-08-05T03:18:18Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{देवनागरी|एंग्लरफिश}} '''𑐊𑑄𑐐𑑂𑐮𑐬𑐦𑐶𑐱''' (Anglerfish) 𑐢𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐐𑐵𑑅𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐮𑐏𑐫𑑂 (deep sea) 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐫𑐵 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵 𑐠𑐐𑐸 𑐕𑑂𑐫𑑃𑐣𑐫𑑂 𑐡𑑅𑐐𑐸 𑐖𑑅 𑐰𑐿𑐐𑐸... 1122278 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|एंग्लरफिश}} '''𑐊𑑄𑐐𑑂𑐮𑐬𑐦𑐶𑐱''' (Anglerfish) 𑐢𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐐𑐵𑑅𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐮𑐏𑐫𑑂 (deep sea) 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐫𑐵 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵 𑐠𑐐𑐸 𑐕𑑂𑐫𑑃𑐣𑐫𑑂 𑐡𑑅𑐐𑐸 𑐖𑑅 𑐰𑐿𑐐𑐸 𑐨𑐵𑐐 (bioluminescent) 𑐫𑐵 𑐣𑐶𑐟𑐶𑑄 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐖𑑅 𑐰𑐿𑐐𑐸 𑐧𑑂𑐰𑐫𑐵𑐟 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐵𑑅 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵𑑄 𑐩𑐾𑐥𑐶𑑄 𑐔𑐶𑐢𑑄𑐥𑐶𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟𑐫𑐾𑐟 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐣𑐵𑐥𑑄 𑐁𑐎𑐺𑐲𑑂𑐚 𑐫𑐵𑐂।<ref>Pietsch, T. W. (2009). Oceanic Anglerfishes. University of California Press.</ref> 𑐊𑑄𑐐𑐮𑐬𑐦𑐶𑐱 𑐮𑑀𑐦𑐶𑐂𑐦𑑀𑐬𑑂𑐩𑐾𑐳 (Lophiiformes) 𑐀𑐬𑑂𑐜𑐬𑐫𑑂 𑐮𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐣𑑂𑐫𑐵 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐩𑑂𑐴𑐸𑐟𑐸 𑐳𑐶𑐎𑑂𑐎 𑐟𑑅𑐢𑑄 𑐀𑐮𑐾 𑐰𑐵 (teeth) 𑐳𑐶𑐎𑑂𑐎 𑐣𑑅𑐐𑐸 𑐖𑐸𑐂। 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐏𑑂𑐫𑐸𑑃𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐫𑐾𑐟 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐩𑑂𑐴 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐀𑐣𑐸𑐎𑐹𑐮𑐶𑐟 (adapted) 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐶𑐳𑐵 𑐣𑑂𑐫𑐵 𑐩𑐶𑐖𑑄 (male) 𑐣𑑂𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐟𑑅𑐢𑑄 𑐖𑐸𑐂।<ref>Miya, M. et al. (2010). Evolutionary history of Anglerfishes. BMC Evolutionary Biology.</ref> 𑐩𑐶𑐖𑑄 𑐊𑑄𑐐𑐮𑐬𑐦𑐶𑐱 𑐩𑐶𑐳𑐵 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐩𑑂𑐴𑐫𑑂 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐖𑐷𑐰𑐣 𑐥𑐬𑐵𑐖𑐷𑐰𑐷 (parasite) 𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐺𑐫𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐫𑑁𑐣 𑐥𑐬𑐵𑐖𑐷𑐰𑐶𑐟𑐵 (sexual parasitism) 𑐢𑐵𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵𑑄 𑐠𑑅 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐥𑐶𑑄 𑐩𑐾𑐥𑐶𑑄 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐟𑐫𑐾𑐟 𑐣𑑄 𑐣𑐫𑐾𑐦𑐸। 𑐊𑑄𑐐𑐮𑐬𑐦𑐶𑐱𑐫𑐵 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐖𑐵𑐟𑐶𑐟 𑐐𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬 (abyssal zone) 𑐫𑑂 𑐮𑐸𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐩𑑂𑐴𑐫𑐵 𑐬𑐒𑑂𑐐 𑐏𑑂𑐫𑐸𑑃𑐐𑐸 𑐴𑐵𑐎𑐸𑐐𑐸 𑐖𑐸𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐟 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐥𑐶𑐣𑐾𑐫𑐵 𑐰𑐵𑐟𑐵𑐰𑐬𑐞 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐳𑐶𑐎𑑂𑐎 𑐧𑑂𑐫𑐵𑐐𑑂𑐮𑑄 𑐠𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐀𑐢𑑂𑐫𑐫𑐣 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐟 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐐𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐰𑐣𑐾𑐩𑐵𑑅। 𑐰𑐿𑐖𑑂𑐘𑐵𑐣𑐶𑐎𑐟𑐫𑐾𑐳𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐖𑑅 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐷𑐐𑐸 𑐎𑑂𑐲𑐩𑐟𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐀𑐣𑐸𑐳𑐣𑑂𑐢𑐵𑐣 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। == 𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵 == <references/> == 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃 == * [[𑐣𑑂𑐫𑐵]] * [[𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬]] * [[𑐖𑐷𑐰𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬]] [[Category:𑐣𑑂𑐫𑐵]] [[Category:𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐖𑐷𑐰]] {{stub}} 4oskeqxg5wio9eaqyvnucw89bo2zxhq 0 307472 1122280 2026-08-05T03:21:04Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{देवनागरी|प्लाकोडर्म}} '''𑐥𑑂𑐮𑐵𑐎𑑀𑐜𑐬𑑂𑐩''' (Placoderm) 𑐢𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐮𑑀𑐥 𑐖𑐸𑐂𑐢𑐸𑑄𑐎𑐹𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐁𑐬𑑂𑐩𑑀𑐬𑑂𑐡 𑐣𑑂𑐫𑐵 (armored fish) 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐥𑐶𑑄 𑐳𑐶𑐮𑐸𑐬𑐶𑐫𑐣 𑐃 (Silurian period) 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐜𑐾𑐨𑑀𑐣𑐶𑐫... 1122280 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|प्लाकोडर्म}} '''𑐥𑑂𑐮𑐵𑐎𑑀𑐜𑐬𑑂𑐩''' (Placoderm) 𑐢𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐮𑑀𑐥 𑐖𑐸𑐂𑐢𑐸𑑄𑐎𑐹𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐁𑐬𑑂𑐩𑑀𑐬𑑂𑐡 𑐣𑑂𑐫𑐵 (armored fish) 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐥𑐶𑑄 𑐳𑐶𑐮𑐸𑐬𑐶𑐫𑐣 𑐃 (Silurian period) 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐜𑐾𑐨𑑀𑐣𑐶𑐫𑐣 𑐃 (Devonian period) 𑐫𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟𑑂𑐫 𑐟𑐎 𑐥𑐺𑐠𑑂𑐰𑐷𑐫𑐵 𑐮𑐏𑐫𑑂 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐣𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐏𑑅। 𑐥𑑂𑐮𑐵𑐎𑑀𑐜𑐬𑑂𑐩𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐕𑑂𑐫𑑄 𑐰 𑐕𑑂𑐫𑑃𑐐𑐸𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐧𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐕𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐎𑐧𑐖 (bony armor) 𑐡𑑅𑐐𑐸 𑐖𑐸𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵 𑐰𑐵𑐎𑐸 (jaws) 𑐡𑑅𑐐𑐸 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐶𑐥𑐸𑐔𑑅𑐟 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐾 𑐕𑐐𑐹 𑐏𑑅।<ref>Carr, R. K. (1995). Placoderm diversity and evolution. Paleobiology.</ref> 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐩𑑂𑐴𑐫𑐵 𑐮𑑂𑐫𑐸𑐣𑐾𑐫𑐵 𑐧𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐳𑐵𑐢𑐵𑐬𑐞 𑐕𑑂𑐫𑑃𑐐𑐸 𑐖𑐎 𑐡𑐿। 𑐥𑑂𑐮𑐵𑐎𑑀𑐜𑐬𑑂𑐩𑐟 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐮𑐏𑐫𑑂 𑐀𑐮𑐾 𑐫𑐔𑐸𑐐𑐸 𑐮𑐏𑐫𑑂 (freshwater) 𑐣𑐶𑐐𑐸𑐮𑐶𑑄 𑐠𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐾𑐦𑐸𑐐𑐸 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐸𑐔𑑅𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐣𑑂𑐫𑐵 𑐡𑐸𑐣𑑂𑐎𑐮𑐶𑐫𑑀𑐳𑑂𑐟𑐾𑐫𑐳 (Dunkleosteus) 𑐏𑑅, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐴𑐵𑐎𑑅 𑑖 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑙 𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐟𑐎 𑐟𑐵𑑅𑐴𑐵𑐎𑑅 𑐖𑐸𑐂𑐦𑐸।<ref>Anderson, P. S. L. (2009). Biomechanics of Placoderm jaws. Paleontology Journal.</ref> 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐥𑐶𑑄𑐳𑑄 𑐩𑐾𑐥𑐶𑑄 𑐣𑑂𑐫𑐵 𑐰 𑐮𑐏𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑑃𑐥𑐶𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟𑐫𑐾𑐟 𑐣𑐫𑐵 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐫𑐵𑑅। 𑐥𑑂𑐮𑐵𑐎𑑀𑐜𑐬𑑂𑐩𑐟𑐫𑐾𑐎𑐾 𑐰𑐵𑐎𑐸 (jaw) 𑐡𑐫𑐵 𑐰𑐫𑐾𑐢𑐸𑑄𑐎𑐵𑑅 𑐮𑐏𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑑃𑐥𑐶𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐖𑐷𑐰𑐣𑐫𑑂 𑐳𑐶𑐎𑑂𑐎 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐴𑐶𑐮𑐵𑐳𑐸 𑐰𑐮। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐊𑐎𑑂𑐳𑑂𑐚𑐶𑐣𑑂𑐎𑑂𑐳𑐣 (extinction) 𑐰𑐵 𑐮𑑀𑐥 𑐜𑐾𑐨𑑀𑐣𑐶𑐫𑐣 𑐃𑐫𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟𑑂𑐫𑐫𑑂 𑐖𑐸𑐮। 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐥𑑂𑐬𑐖𑐵𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐮𑑂𑐫𑐵𑑅 𑐀𑐥𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐰𑐮। 𑐠𑑁𑑄𑐎𑐣𑑂𑐴𑐾 𑐥𑑂𑐮𑐵𑐎𑑀𑐜𑐬𑑂𑐩𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐀𑐰𑐱𑐾𑐲 𑐰𑐵 𑐖𑐷𑐰𑐵𑐱𑑂𑐩 (fossil) 𑐳𑑄𑐳𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐠𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐮𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐖𑐷𑐰𑐰𑐿𑐖𑑂𑐘𑐵𑐣𑐶𑐎𑐟𑐫𑐾𑐳𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐰𑐵𑐎𑐸 𑐡𑑅𑐥𑐶𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐥𑐸𑐬𑑂𑐏𑐵𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐳𑑂𑐰𑐂। 𑐥𑑂𑐮𑐵𑐎𑑀𑐜𑐬𑑂𑐩𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐀𑐢𑑂𑐫𑐫𑐣𑑄 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐖𑑃𑐎𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐡𑐸𑐥𑐶𑑄(vertebrate) 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳𑐎𑑂𑐬𑐩 (evolution) 𑐠𑐸𑐂𑐎𑐾𑐟 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐴𑐵𑐮𑐶 𑐫𑐵𑐂। == 𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵 == <references/> == 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃 == * [[𑐣𑑂𑐫𑐵]] * [[𑐖𑐷𑐰𑐰𑐶𑐖𑑂𑐘𑐵𑐣]] * [[𑐖𑐷𑐰𑐵𑐱𑑂𑐩]] [[Category:𑐣𑑂𑐫𑐵]] [[Category:𑐮𑑀𑐥 𑐖𑐸𑐂𑐢𑐸𑑄𑐎𑐹𑐐𑐸 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷]] {{stub}} k3mgs99zpteublr9sngf3g95j3pkubz 0 307473 1122282 2026-08-05T03:22:33Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{देवनागरी|लाखे झंगः}} {{stub}} '''𑐮𑐵𑐏𑐾 𑐗𑑄𑐐𑑅''' {{𑐀𑐣𑐾𑐱}} (𑐀𑐒𑑂𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷: Albatross) 𑐢𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐜𑐵𑐫𑑀𑐩𑐾𑐜𑐶𑐜𑐾 (Diomedeidae) 𑐎𑐸𑐮𑐫𑐵 𑐟𑑅𑐢𑑃𑐥𑐶𑑄 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐗𑑄𑐐𑑅 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐗𑑄𑐐𑑅 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐥𑐥𑐹 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐵 𑐦𑐾𑐫... 1122282 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|लाखे झंगः}} {{stub}} '''𑐮𑐵𑐏𑐾 𑐗𑑄𑐐𑑅''' {{𑐀𑐣𑐾𑐱}} (𑐀𑐒𑑂𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷: Albatross) 𑐢𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐜𑐵𑐫𑑀𑐩𑐾𑐜𑐶𑐜𑐾 (Diomedeidae) 𑐎𑐸𑐮𑐫𑐵 𑐟𑑅𑐢𑑃𑐥𑐶𑑄 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐗𑑄𑐐𑑅 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐗𑑄𑐐𑑅 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐥𑐥𑐹 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐵 𑐦𑐾𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐐𑑂𑐰𑐴𑐵𑐮𑐶𑑄 𑐟𑐵𑑅𑐴𑐵𑐎𑑅 𑐟𑐎 𑐧𑑂𑐰𑐫𑐾𑐦𑐸𑐐𑐸 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐣𑐵𑑄 𑐖𑐵𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐗𑑄𑐐𑑅𑐟 𑐩𑐹 𑐎𑐠𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬 𑐰 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 𑐥𑑂𑐬𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬𑐫𑑂 𑐮𑐸𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐗𑑄𑐐𑑅𑐟𑐫𑐾𑐳𑑄 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐟𑐵𑑅𑐴𑐵𑐎𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐹𑐬𑐷 𑐥𑐵𑐬 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐐𑑂𑐮𑐵𑐂𑐡𑐶𑐒𑑂𑐐 (gliding) 𑐫𑐵𑐂। 𑐮𑐵𑐏𑐾 𑐗𑑄𑐐𑑅𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐖𑐷𑐰𑐣𑐫𑐵 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐨𑐵𑐐 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐔𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐧𑑂𑐰𑐫𑐵𑑅 𑐴𑐾 𑐰𑑂𑐫𑐟𑐷𑐟 𑐖𑐸𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐗𑑄𑐐𑑅𑐟𑐫𑐾𑐳𑑄 𑐩𑐹 𑐎𑐠𑑄 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐫𑐵 𑐰 𑐎𑑂𑐬𑐵𑐳𑑂𑐚𑐾𑐱𑐶𑐫𑐣 (crustaceans) 𑐣𑐂। 𑐮𑐵𑐏𑐾 𑐗𑑄𑐐𑑅𑐟 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐡𑐸𑐣𑐾 𑐡𑐸𑐴𑐵𑑃 𑐰𑐣𑐵𑑅 𑐣𑑄 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐣𑐳𑐵 𑐳𑐶𑐎𑐵𑐬 𑐫𑐵𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐗𑑄𑐐𑑅𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐩𑐟𑐶𑐣𑐵 𑐰 𑐖𑑂𑐰𑑅 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐟𑐵𑑅𑐴𑐵𑐎𑑅𑐐𑐸 𑐃 𑐟𑐎 𑐖𑐸𑐂, 𑐰 𑐠𑑂𑐰 𑐗𑑄𑐐𑑅𑐟𑐫𑐾𑐳𑑄 𑐖𑐷𑐰𑐣𑐨𑐬 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐴𑐾 𑐖𑑂𑐰𑑅 𑐗𑑄𑐐𑑅 𑐣𑐵𑐥 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐥𑐹 𑐟𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐗𑑄𑐐𑑅𑐟𑐫𑐾𑐳𑑄 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐳𑑂𑐰𑑅𑐖𑑂𑐫𑐵 (nesting) 𑐩𑐹 𑐎𑐠𑑄 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐔𑐷𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐚𑐵𑐥𑐹 𑐰𑐵 𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐫𑑂 𑐫𑐵𑐂। 𑐮𑐵𑐏𑐾 𑐗𑑄𑐐𑑅𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐖𑐎 𑐏𑑂𑐫𑐾𑑃 𑐠𑑂𑐰𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐰 𑐰𑐫𑐵𑐟 𑐬𑐎𑑂𑐲𑐵 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐎𑑂𑐲𑐩𑐟𑐵 𑐖𑐸𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐗𑑄𑐐𑑅𑐟 𑐟𑐵𑑅𑐴𑐵𑐎𑑅𑐐𑐸 𑐁𑐫𑐹 (life span) 𑐡𑐸𑐥𑐶𑑄 𑐏𑑅, 𑐕𑐸𑑄 𑐗𑑄𑐐𑑅𑐟 𑑕𑑐 𑐡𑑃 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐫𑐾𑐦𑐸। 𑐀𑐠𑐾𑐳𑐵𑑄 𑐰𑐬𑑂𑐟𑐩𑐵𑐣 𑐃𑐮𑐫𑑂 𑐮𑐵𑐏𑐾 𑐗𑑄𑐐𑑅𑐫𑐵 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐖𑐵𑐟𑐶𑐟 𑐮𑑀𑐥 𑐖𑐸𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐏𑐟𑐬𑐵𑐫𑑂 (endangered) 𑐮𑐵𑐣𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐥𑑂𑐬𑐡𑐹𑐲𑐞, 𑐣𑑂𑐫𑐵 𑐮𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐖𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐎𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐰 𑐰𑐵𑐟𑐵𑐰𑐬𑐞 𑐥𑐬𑐶𑐰𑐬𑑂𑐟𑐣 𑐠𑑂𑐰 𑐗𑑄𑐐𑑅𑐫𑐵 𑐕𑐸𑑄 𑐩𑐹 𑐏𑐟𑐬𑐵 𑐏𑑅। == 𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵 == <references/> == 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃 == * [[𑐗𑑄𑐐𑑅]] * [[𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬]] * [[𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬]] [[Category:𑐗𑑄𑐐𑑅]] [[Category:𑐖𑐷𑐰𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬]] k91nqdcde2njactl11tvw9e5ap06ak1 10 307474 1122283 2026-08-05T03:23:09Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: <ref>{{cite book |last=𑐟𑐸𑐮𑐵𑐢𑐬 |first=𑐎𑐩𑐮 𑐬𑐟𑑂𑐣 |title=English–Nepalbhasa Wordbook (𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷-𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐏𑑃𑐐𑑂𑐰𑑅 𑐳𑐦𑐹) |script-title=new:𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷-𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐏𑑃𑐐𑑂𑐰𑑅 𑐳𑐦𑐹 |others=with 𑐬𑐩𑐾𑐱 𑐎𑐵𑐖𑐷 𑐳𑑂𑐠𑐵𑐥𑐶𑐟; 𑐬𑐸𑐎𑑂𑐩𑐶𑐞... 1122283 wikitext text/x-wiki <ref>{{cite book |last=𑐟𑐸𑐮𑐵𑐢𑐬 |first=𑐎𑐩𑐮 𑐬𑐟𑑂𑐣 |title=English–Nepalbhasa Wordbook (𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷-𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐏𑑃𑐐𑑂𑐰𑑅 𑐳𑐦𑐹) |script-title=new:𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷-𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐏𑑃𑐐𑑂𑐰𑑅 𑐳𑐦𑐹 |others=with 𑐬𑐩𑐾𑐱 𑐎𑐵𑐖𑐷 𑐳𑑂𑐠𑐵𑐥𑐶𑐟; 𑐬𑐸𑐎𑑂𑐩𑐶𑐞𑐷 𑐱𑑂𑐬𑐾𑐲𑑂𑐛; 𑐌𑐩 𑐔𑐬𑐞 𑐀𑐩𑐵𑐟𑑂𑐫 |publisher=𑐨𑐸𑐮𑐸𑐏𑐵 𑐥𑐶𑐠𑐣𑐵 |location=𑐫𑐾𑑃, 𑐣𑐾𑐥𑐵𑑅 |year=𑑑𑑙𑑙𑑖 |edition=𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄 |language=en,new }}</ref> 9ms1nndz35e3br11fet8fysm0t93qap 0 307475 1122285 2026-08-05T03:24:14Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{देवनागरी|भिम्पू}} {{stub}} '''𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹'''{{𑐀𑐣𑐾𑐱}} (Coral) 𑐰𑐵 '''𑐎𑑀𑐬𑐮''' 𑐢𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐊𑐣𑑂𑐠𑑀𑐖𑑀𑐁 (Anthozoa) 𑐥𑐸𑐔𑐮𑐫𑑂 𑐮𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐣𑐵𑐂𑐜𑐾𑐬𑐶𑐫𑐵 (Cnidaria) 𑐳𑑄𑐑𑐫𑐵 𑐖𑐮𑐔𑐬 [[𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐩𑐡𑐸𑐥𑐶𑑄]] (invertebrate) 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟𑐫𑐾... 1122285 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|भिम्पू}} {{stub}} '''𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹'''{{𑐀𑐣𑐾𑐱}} (Coral) 𑐰𑐵 '''𑐎𑑀𑐬𑐮''' 𑐢𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐊𑐣𑑂𑐠𑑀𑐖𑑀𑐁 (Anthozoa) 𑐥𑐸𑐔𑐮𑐫𑑂 𑐮𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐣𑐵𑐂𑐜𑐾𑐬𑐶𑐫𑐵 (Cnidaria) 𑐳𑑄𑐑𑐫𑐵 𑐖𑐮𑐔𑐬 [[𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐩𑐡𑐸𑐥𑐶𑑄]] (invertebrate) 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐩𑐹 𑐥𑐸𑐔𑑅 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐥𑐸𑐔𑐮𑐫𑑂 (colonies) 𑐕𑐠𑐵𑐳𑑃 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐵𑑅 [[𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃]] 𑐰𑐵 𑐎𑑀𑐬𑐮 𑐬𑐶𑐦 (coral reefs) 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐂। 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐩𑐹 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲𑐟𑐵 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐂𑐥𑐶𑑄 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐩𑑂𑐴𑐫𑐵𑐟 𑐬𑐎𑑂𑐲𑐵 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐟 𑐰 𑐁𑐢𑐵𑐬 𑐧𑐷𑐟 𑐎𑑂𑐫𑐵𑐮𑑂𑐱𑐶𑐫𑐩 𑐎𑐵𑐬𑑂𑐧𑑀𑐣𑐾𑐚 (calcium carbonate) 𑐫𑐵 𑐕𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐥𑐶𑐣𑐾𑐫𑐵 𑐏𑑂𑐰𑐮𑐵 𑐰𑐵 𑐎𑐒𑑂𑐎𑐵𑐮 (exoskeleton) 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐷𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐒𑑂𑐎𑐵𑐮 𑐎𑐵𑐮𑐣𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑐩𑐸𑐣𑐵𑑅 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬 𑐡𑐸𑐣𑐾 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐮𑑀𑑄𑐴 𑐠𑐾𑑄𑐖𑑂𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐳𑑄𑐬𑐔𑐣𑐵 𑐰𑐵 𑐎𑑀𑐬𑐮 𑐬𑐶𑐦𑐫𑑂 𑐴𑐶𑐮𑐵𑑅𑐰𑐣𑐶। 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐥𑐸𑐔𑐮𑐫𑑂 𑐥𑐮𑐶𑐥 (polyp) 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐔𑐶𑐢𑑄𑐐𑐸, 𑐣𑐵𑐫𑐸𑐐𑐸 𑐖𑐷𑐰 𑐡𑐂, 𑐐𑐸𑐩𑐶𑐐𑐸 𑐩𑑂𑐴𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅𑐣𑐾 𑐚𑐾𑐣𑑂𑐚𑐵𑐎𑐮 (tentacles) 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣𑐶। 𑐠𑑂𑐰 𑐚𑐾𑐣𑑂𑐚𑐵𑐎𑐮𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐴𑐵𑐮𑐶𑑄 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐟𑐫𑐾𑐳 𑐮𑑅 𑐡𑐸𑐣𑐾𑐫𑐵 𑐔𑐶𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐖𑐷𑐰 𑐰 𑐣𑐳𑐵 (plankton) 𑐖𑑂𑐰𑐣𑐵𑑅 𑐣𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐂। 𑐀𑐢𑐶𑐎𑐵𑑄𑐱 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐟𑐫𑐾𑐎𑐾 𑐖𑐸𑐌𑐎𑑂𑐳𑐵𑑄𑐠𑐾𑐮𑐷 (zooxanthallae) 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐳𑐹𑐎𑑂𑐲𑑂𑐩 𑐬𑐒𑑂𑐐𑐷𑐣 𑐮𑑅𑐑𑐵𑑃𑐫𑑂 𑐧𑐵𑐫𑑂 𑐣𑐵𑐴𑐵 (algae) 𑐣𑐵𑐥 𑐳𑐴𑐖𑐷𑐰𑐷 𑐳𑐩𑑂𑐧𑐣𑑂𑐢 (symbiotic relationship) 𑐡𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑐵𑐴𑐵𑐟𑐫𑐾𑐳 𑐖𑑅 𑐳𑑄𑐱𑑂𑐮𑐾𑐲𑐞 (photosynthesis) 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐫𑐵𑐟 𑐣𑐳𑐵 𑐰 𑐬𑐒𑑂𑐐 𑐥𑑂𑐬𑐡𑐵𑐣 𑐫𑐵𑐂 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑑄 𑐣𑐵𑐴𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐳𑑄𑐬𑐎𑑂𑐲𑐞 𑐧𑐷। 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐟 𑐩𑐹 𑐎𑐠𑑄 𑐎𑑂𑐰𑐵𑑅𑐐𑐸, 𑐖𑑅 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐖𑐵𑑅 𑐡𑐸𑐐𑐸 (shallow) 𑐮𑑅 𑐡𑐸𑐣𑐾 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐳𑑄𑐬𑐔𑐣𑐵 𑐰 𑐄𑐡𑑂𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐎𑑂𑐫𑐵𑐩𑑂𑐧𑑂𑐬𑐶𑐫𑐣 𑐎𑐵𑐮 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑃 𑐖𑐷𑐰𑐵𑐱𑑂𑐩 𑐰𑐿𑐖𑑂𑐘𑐵𑐣𑐶𑐎𑐟𑐫𑐾𑐳 𑐢𑐵𑐂। 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃 𑐰𑐵 𑐎𑑀𑐬𑐮 𑐬𑐶𑐦𑐫𑐵𑐟 "𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐄𑐲𑑂𑐞𑐎𑐚𑐶𑐧𑑄𑐢𑐷𑐫 𑐐𑐸𑑄" (rainforests of the sea) 𑐣𑑄 𑐢𑐵𑐂, 𑐕𑐵𑐫𑑂𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑑂 𑑒𑑕 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐱𑐟 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐀𑐥𑑂𑐰𑑅 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐖𑐷𑐰𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐧𑐵𑐳𑐳𑑂𑐠𑐵𑐣 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐷।<ref>Spalding, M.D., Ravilious, C. and Green, E.P. (2001). ''World Atlas of Coral Reefs''. University of California Press.</ref> 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐫𑐵𑐟 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐰 𑐥𑐬𑐩𑑂𑐥𑐬𑐵𑐫𑑂 𑐧𑐴𑐸𑐩𑐹𑐮𑑂𑐫 𑐬𑐟𑑂𑐣𑐫𑐵 𑐬𑐹𑐥𑐫𑑂 𑐣𑑄 𑐎𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐫𑐵। 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐀𑐳𑑂𑐚𑑂𑐬𑐾𑐮𑐶𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐚 𑐧𑑂𑐫𑐵𑐬𑐶𑐫𑐬 𑐬𑐶𑐦 (Great Barrier Reef) 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐐𑐸𑑃 𑐏𑑅। 𑐮 𑐥𑑂𑐬𑐡𑐸𑐲𑐞, 𑐳𑐵𑐐𑐬𑐫𑐵 𑐟𑐵𑐥𑐎𑑂𑐬𑐩 𑐰𑐺𑐡𑑂𑐢𑐶 (ocean warming), 𑐰 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹 𑐟𑐸𑐂𑐐𑐸 𑐳𑐩𑐳𑑂𑐫𑐵 (coral bleaching) 𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐁𑑅 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐟 𑐮𑑀𑐥 𑐖𑐸𑐂𑐐𑐸 𑐏𑐟𑐬𑐵𑐫𑑂 𑐮𑐵𑐣𑐵𑐰𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐟𑐫𑐾𑐳 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐟𑐚𑐫𑐵𑐟 𑐟𑑅𑐔𑑂𑐰𑐐𑐸 𑐮𑑅𑐫𑐵 𑐮𑐴𑐬 𑐰 𑐁𑑃𑐢𑐷 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐬𑐎𑑂𑐲𑐵 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐟 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐨𑐹𑐩𑐶𑐎𑐵 𑐩𑑂𑐴𑐶𑐟𑐷। 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬 𑐰 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐖𑐷𑐰𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐨𑐶𑐩𑑂𑐥𑐹𑐫𑐵 𑐀𑐢𑑂𑐫𑐫𑐣𑑄 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐂𑐎𑑀𑐳𑐶𑐳𑑂𑐚𑐩𑐫𑐵 𑐄𑐳𑐵𑑃𑐫𑑂 𑐠𑐸𑐂𑐎𑐾𑐟 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰 𑐟𑐂। == 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃 == * [[𑐣𑐵𑐂𑐜𑐾𑐬𑐶𑐫𑐵]] * [[𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐩𑐡𑐸𑐥𑐶𑑄]] == 𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵 == <references/> [[Category:𑐖𑐷𑐰𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬]] [[Category:𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷]] 2adv5eq9ugds8iwruhm2qdt5vy2qw7c 0 307476 1122287 2026-08-05T03:25:16Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{देवनागरी|दुगःक्वँय् मदुपिं}} {{stub}} '''𑐂𑐣𑑂𑐨𑐬𑑂𑐚𑐶𑐧𑑂𑐬𑐾𑐚 𑐧𑐵𑐫𑑂 𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐩𑐡𑐸𑐥𑐶𑑄''' (Invertebrate) 𑐢𑐂𑐥𑐶𑑄 [[𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂]] (backbone 𑐰𑐵 vertebral column) 𑐩𑐡𑐸𑐥𑐶𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐥𑐸𑐔𑑅 𑐏𑑅। 𑐥𑐺𑐠𑑂𑐰... 1122287 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|दुगःक्वँय् मदुपिं}} {{stub}} '''𑐂𑐣𑑂𑐨𑐬𑑂𑐚𑐶𑐧𑑂𑐬𑐾𑐚 𑐧𑐵𑐫𑑂 𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐩𑐡𑐸𑐥𑐶𑑄''' (Invertebrate) 𑐢𑐂𑐥𑐶𑑄 [[𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂]] (backbone 𑐰𑐵 vertebral column) 𑐩𑐡𑐸𑐥𑐶𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐥𑐸𑐔𑑅 𑐏𑑅। 𑐥𑐺𑐠𑑂𑐰𑐷𑐂 𑐡𑐸𑐥𑐶𑑄 𑐎𑐸𑐮 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷 𑐥𑑂𑐬𑐖𑐵𑐟𑐶 (species) 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐾 𑑙𑑗 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐱𑐟 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐀𑐥𑑂𑐰𑑅 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐸𑐔𑐮𑐫𑑂 𑐮𑐵𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐸𑐔𑐮𑐫𑑂 𑐎𑐷 (insects), 𑐳𑑂𑐣𑐾𑐮 (snails), 𑐀𑐎𑑂𑐚𑑀𑐥𑐳 (octopus), 𑐳𑑂𑐟𑐵𑐬𑐦𑐶𑐱 (starfish), 𑐰 𑐎𑑅𑐮𑐶 (crabs) 𑐠𑐾𑑄𑐖𑑂𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐰𑐶𑐢𑐟𑐵 𑐡𑐸𑐥𑐶𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟 𑐡𑐸𑐠𑑂𑐫𑐵𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐩𑑂𑐴𑐫𑑂 𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐳𑑄𑐬𑐔𑐣𑐵 𑐩𑐡𑐸𑐐𑐸𑐮𑐶𑑄 𑐂𑐥𑐶𑑄 𑐀𑐥𑑂𑐰𑑅𑐫𑐵𑐣𑐵 𑐔𑐶𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐁𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐖𑐸𑐂। 𑐕𑐸𑑄 𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐩𑐡𑐸𑐥𑐶𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟𑐫𑐾𑐎𑐾 𑐩𑑂𑐴𑐫𑐵 𑐥𑐶𑐣𑐾 𑐎𑐜𑐵 𑐏𑑂𑐰𑐮𑐵 (exoskeleton) 𑐡𑐂 𑐐𑐸𑐎𑐶𑑄 𑐂𑐩𑐶𑐟 𑐳𑐸𑐬𑐎𑑂𑐲𑐵 𑐰 𑐁𑐢𑐵𑐬 𑐧𑐷। 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐕𑐸𑑄 𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐩𑐡𑐸𑐥𑐶𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐩𑑂𑐴 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐣𑐵𑐂𑐳𑐾𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐰 𑐏𑑂𑐰𑐮𑐵 𑐩𑐡𑐸𑐐𑐸 (soft-bodied) 𑐡𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬, 𑐏𑐸𑐳𑐶, 𑐖𑐒𑑂𑐐𑐮, 𑐩𑐬𑐸𑐨𑐹𑐩𑐶, 𑐰 𑐧𑑄 𑐡𑐸𑐣𑐾 𑐁𑐡𑐶 𑐦𑐸𑐎𑑂𑐎 𑐠𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐫𑐾𑐦𑐸। 𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐩𑐡𑐸𑐥𑐶𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟 𑐂𑐎𑑀𑐳𑐶𑐳𑑂𑐚𑐩 (ecosystem) 𑐫𑐵 𑐳𑐣𑑂𑐟𑐸𑐮𑐣 𑐎𑐵𑐫𑐩 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐟 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐨𑐹𑐩𑐶𑐎𑐵 𑐩𑑂𑐴𑐶𑐟𑐷। 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐩𑐡𑐸𑐥𑐶𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟𑐫𑐾𑐳 𑐳𑑂𑐰𑐵𑑄𑐫𑐵 𑐥𑐬𑐵𑐐𑐳𑐾𑐔𑐣 (pollination) 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐰 𑐦𑑀𑐴𑐬 𑐴𑐶𑐮𑐵𑑅 𑐔𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐄𑐥𑐖𑐵𑐅 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐂। 𑐰𑐿𑐖𑑂𑐘𑐵𑐣𑐶𑐎𑐟𑐫𑐾𑐳 𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐩𑐡𑐸𑐥𑐶𑐣𑑂𑐟 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐀𑐮𑐐 𑐳𑑄𑐑 (phylum) 𑐩𑐏𑐸𑐳𑐾 𑐕𑐐𑐹 𑐖𑐿𑐰𑐶𑐎 𑐥𑐸𑐔𑑅𑐫𑐵 𑐬𑐹𑐥𑐫𑑂 𑐖𑐎 𑐣𑐵𑐮𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐁𑐬𑑂𑐠𑑂𑐬𑑀𑐥𑑀𑐜𑐵 (Arthropoda), 𑐩𑑀𑐮𑐳𑑂𑐎𑐵 (Mollusca), 𑐰 𑐊𑐣𑐶𑐮𑐶𑐜𑐵 (Annelida) 𑐠𑐾𑑄𑐖𑑂𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐩𑐹 𑐳𑑄𑐑𑐟 𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐩𑐡𑐸𑐥𑐶𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐥𑐸𑐔𑑅 𑐡𑐸𑐣𑐾 𑐴𑐾 𑐮𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐖𑐷𑐰𑐣 𑐔𑐎𑑂𑐬 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐥𑐵𑑅, 𑐐𑐠𑐾𑐎𑐶 𑐕𑐸𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟 𑐏𑐾𑑃 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐮𑐵𑐬𑑂𑐨𑐵 𑐰 𑐎𑐶 𑐖𑐸𑐫𑐵𑑅 𑐰𑐣𑐶 (metamorphosis)। 𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐩𑐡𑐸𑐥𑐶𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐄𑐟𑑂𑐥𑐟𑑂𑐟𑐶 [[𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐡𑐸𑐥𑐶𑑄]] 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑅। 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐩𑐡𑐸𑐥𑐶𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐀𑐢𑑂𑐫𑐫𑐣𑑄 𑐖𑐿𑐰𑐶𑐎 𑐔𑐎𑑂𑐬 𑐰 𑐰𑐵𑐟𑐵𑐰𑐬𑐞𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐠𑐶𑐟𑐶 𑐠𑐸𑐂𑐎𑐾𑐟 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐴𑐵𑐮𑐶 𑐖𑐸𑐂। == 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃 == * [[𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷]] * [[𑐁𑐬𑑂𑐠𑑂𑐬𑑀𑐥𑑀𑐜𑐵]] * [[𑐊𑐬𑐵𑐎𑐣𑐶𑐡𑐵]] * [[𑐩𑑀𑐮𑐳𑑂𑐎𑐵]] ** [[𑐩𑐳𑐮]] * [[𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐡𑐸𑐥𑐶𑑄]] == 𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵 == <references/> [[Category:𑐖𑐷𑐰𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬]] [[Category:𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷]] ikqeo6k8t0ux6xlfrjyi8p42b328xdg 2 307477 1122290 2026-08-05T03:26:13Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/दुगःक्वँय्]] to [[𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂]] 1122290 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂]] dpzlz4etuuoy8bj4zmsytzsrcm1ygic 10 307478 1122292 2026-08-05T03:27:35Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: <div style="float:right; clear:right; width:300px;"> {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" align="right" |+'''𑐡𑐸𑐐𑑅 𑐏𑐞𑑂𑐜𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐨𑐵𑐐''' | align="center" bgcolor="#ffffff" colspan="2" | [[Image:Gray 111 - Vertebral column-coloured.png|150px]] |- ! bgcolor="#ffc0c0" colspan="2" | 𑐡𑐸𑐐𑑅𑐫𑐵 𑐳𑐾𑐐𑑂𑐩𑐾𑐣𑑂𑐟 𑐮𑐾𑐨𑐮 𑐰 𑐖𑑂𑐫𑐵 |- ! align="left" bgcolor="#... 1122292 wikitext text/x-wiki <div style="float:right; clear:right; width:300px;"> {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" align="right" |+'''𑐡𑐸𑐐𑑅 𑐏𑐞𑑂𑐜𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐨𑐵𑐐''' | align="center" bgcolor="#ffffff" colspan="2" | [[Image:Gray 111 - Vertebral column-coloured.png|150px]] |- ! bgcolor="#ffc0c0" colspan="2" | 𑐡𑐸𑐐𑑅𑐫𑐵 𑐳𑐾𑐐𑑂𑐩𑐾𑐣𑑂𑐟 𑐮𑐾𑐨𑐮 𑐰 𑐖𑑂𑐫𑐵 |- ! align="left" bgcolor="#ffc0c0" | 𑐟𑐴 ! align="left" bgcolor="#ffc0c0" | 𑐖𑑂𑐫𑐵 |- ! align="left" | [[cervical spinal nerve 1|C1]]-[[cervical spinal nerve 6|C6]] |[[𑐐𑑅𑐥]] [[𑐦𑑂𑐮𑐾𑐎𑑂𑐳𑐬]] |- ! align="left" | [[cervical spinal nerve 1|C1]]-[[thoracic spinal nerve 1|T1]] |[[𑐐𑑅𑐥]] [[𑐊𑐎𑑂𑐳𑑂𑐟𑐾𑐣𑑂𑐳𑐬]] |- ! align="left" | [[cervical spinal nerve 3|C3]], [[cervical spinal nerve 4|C4]], [[cervical spinal nerve 5|C5]] |[[𑐡𑐵𑐫𑐦𑑂𑐬𑐵𑐩]] 𑐳𑑄𑐎𑐶𑐐𑐸 (𑐩𑐹 𑐎𑐠𑑄 [[cervical spinal nerve 4|C4]]) |- ! align="left" | [[cervical spinal nerve 5|C5]], [[cervical spinal nerve 6|C6]] |[[𑐧𑑂𑐰𑑅]] 𑐳𑑄𑐎𑐶𑐐𑐸, [[𑐁𑐬𑑂𑐩]] 𑐮𑑂𑐴𑑂𑐰𑐣𑐶𑐐𑐸 ([[𑐡𑐾𑐮𑑂𑐟𑑀𑐂𑐡 𑐩𑐳𑐮]]); 𑐎𑐸𑑄 𑐦𑑂𑐮𑐾𑐎𑑂𑐳𑐣 ([[𑐧𑐵𑐂𑐳𑐾𑐥𑑂𑐳]]); '''[[cervical spinal nerve 6|C6]]''' 𑐁𑐬𑑂𑐩 𑐊𑐎𑑂𑐳𑑂𑐟𑐬𑑂𑐣𑐮𑑂𑐮𑐷 𑐬𑑀𑐟𑐾𑐟 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 ([[𑐳𑐸𑐥𑐶𑐣𑐾𑐳𑐣]]) |- ! align="left" | [[cervical spinal nerve 6|C6]], [[cervical spinal nerve 7|C7]] |𑐎𑐸𑑄 𑐰 𑐣𑐵𑐬𑐶 [[𑐊𑐎𑑂𑐳𑑂𑐟𑐾𑐣𑑂𑐳𑐣]] ([[𑐟𑑂𑐬𑐵𑐂𑐳𑐾𑐥𑑂𑐳 𑐧𑑂𑐬𑐾𑐎𑐶𑐁𑐂 𑐩𑐳𑐮|𑐟𑑂𑐬𑐵𑐂𑐳𑐾𑐥𑑂𑐳]] 𑐰 𑐣𑐵𑐬𑐶 [[𑐊𑐎𑑂𑐳𑑂𑐟𑐾𑐣𑑂𑐳𑐬]]); 𑐣𑐵𑐬𑐶𑐂 [[𑐥𑑂𑐬𑑀𑐣𑐾𑐳𑐣]] |- ! align="left" | [[cervical spinal nerve 7|C7]], [[thoracic spinal nerve 1|T1]] |𑐣𑐵𑐬𑐶 𑐦𑑂𑐮𑐾𑐎𑑂𑐳𑐣 |- ! align="left" | [[cervical spinal nerve 7|C7]], [[thoracic spinal nerve 1|T1]] |[[𑐮𑑂𑐴𑐵𑑅]]𑐫𑐵 𑐔𑐶𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐩𑐳𑐮 |- ! align="left" | [[thoracic spinal nerve 1|T1]] -[[thoracic spinal nerve 6|T6]] |[[𑐖𑑄]]𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐔𑑂𑐰𑐫𑑂‌𑐫𑐵 [[𑐂𑐣𑑂𑐟𑐬𑐎𑑀𑐳𑑂𑐟𑐮 𑐩𑐳𑐮]] 𑐰 [[𑐟𑐬𑑂𑐳𑑀]] |- ! align="left" | [[thoracic spinal nerve 7|T7]]-[[lumbar spinal nerve 1|L1]] |[[𑐊𑐧𑑂𑐡𑑀𑐩𑐾𑐣]]𑐫𑐵 𑐮𑐵 |- ! align="left" | [[lumbar spinal nerve 1|L1]], [[lumbar spinal nerve 2|L2]], [[lumbar spinal nerve 3|L3]], [[lumbar spinal nerve 4|L4]] |[[𑐏𑐩𑑂𑐥𑐵]] [[𑐦𑑂𑐮𑐾𑐎𑑂𑐳𑐣]] |- ! align="left" | [[lumbar spinal nerve 2|L2]], [[lumbar spinal nerve 3|L3]], [[lumbar spinal nerve 4|L4]] |[[𑐏𑐩𑑂𑐥𑐵]] [[𑐊𑐡𑐎𑑂𑐳𑐣]] |- ! align="left" | [[lumbar spinal nerve 4|L4]], [[lumbar spinal nerve 5|L5]], S1 |[[𑐏𑐩𑑂𑐥𑐵]] [[𑐊𑐧𑑂𑐡𑐎𑑂𑐳𑐣]] |- ! align="left" | [[lumbar spinal nerve 5|L5]], [[sacral spinal nerve 1|S1]], S2 |[[𑐟𑐸𑐟𑐶]]𑐫𑐵 [[𑐊𑐎𑑂𑐳𑑂𑐟𑐾𑐣𑑂𑐳𑐣]] [[𑐏𑐩𑑂𑐥𑐵]]𑐫𑑂 ([[𑐐𑑂𑐮𑐸𑐟𑐶𑐫𑐳 𑐩𑑂𑐫𑐵𑐎𑑂𑐳𑐶𑐩𑐳]]) |- ! align="left" | [[lumbar spinal nerve 2|L2]], [[lumbar spinal nerve 3|L3]], [[lumbar spinal nerve 4|L4]] |[[𑐟𑐸𑐟𑐶]]𑐫𑐵 [[𑐊𑐎𑑂𑐳𑑂𑐟𑐾𑐣𑑂𑐳𑐣]] [[𑐥𑐸𑐮𑐶]]𑐂 ([[𑐎𑑂𑐰𑐵𑐡𑑂𑐬𑐶𑐳𑐾𑐥𑑂𑐳 𑐦𑐾𑐩𑑀𑐬𑐶𑐳]]) |- ! align="left" | [[lumbar spinal nerve 4|L4]], [[lumbar spinal nerve 5|L5]], [[sacral spinal nerve 1|S1]], [[sacral spinal nerve 2|S2]] |[[𑐟𑐸𑐟𑐶]]𑐫𑐵 [[𑐦𑑂𑐮𑐾𑐎𑑂𑐳𑐣]] [[𑐥𑐸𑐮𑐶]]𑐂 ([[𑐴𑑂𑐫𑐵𑐩𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐶𑑄𑐐]]) |- ! align="left" | [[lumbar spinal nerve 4|L4]], [[lumbar spinal nerve 5|L5]], [[sacral spinal nerve 1|S1]] |[[𑐮𑐶]]𑐫𑐵 [[𑐡𑑀𑐬𑑂𑐳𑐶𑐦𑑂𑐮𑐾𑐎𑑂𑐳𑐣]] ([[𑐟𑐶𑐧𑐶𑐫𑐵𑐮𑐶𑐳 𑐊𑐣𑑂𑐟𑐾𑐬𑐶𑐫𑐬]]) |- ! align="left" | [[lumbar spinal nerve 4|L4]], [[lumbar spinal nerve 5|L5]], [[sacral spinal nerve 1|S1]] |[[𑐟𑐸𑐟𑐶𑐥𑐟𑐶𑑄]]𑐫𑐵 [[𑐊𑐎𑑂𑐳𑑂𑐟𑐾𑐣𑑂𑐳𑐣]] |- ! align="left" | [[lumbar spinal nerve 5|L5]], [[sacral spinal nerve 1|S1]], [[sacral spinal nerve 2|S2]] |[[𑐮𑐶]]𑐫𑐵 [[𑐥𑑂𑐮𑐵𑐣𑑂𑐟𑐵𑐬]] [[𑐦𑑂𑐮𑐾𑐎𑑂𑐳𑐣]] |- ! align="left" | [[lumbar spinal nerve 5|L5]], [[sacral spinal nerve 1|S1]], [[sacral spinal nerve 2|S2]] |[[𑐟𑐸𑐟𑐶𑐥𑐟𑐶𑑄]]𑐫𑐵 𑐦𑑂𑐮𑐾𑐎𑑂𑐳𑐣 |} </div> tcrqcn5xdpvsfxbvg56es5gr20u3rac 0 307479 1122295 2026-08-05T03:29:03Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{देवनागरी|खाइप्वः}} {{Infobox anatomy | Name = 𑐏𑐵𑐂𑐥𑑂𑐰𑑅 | Latin = vesica biliaris, vesica fellea | Image = Gallbladder (organ).png | Caption = 𑐩𑐣𑐹𑐫𑐵 𑐏𑐵𑐂𑐥𑑂𑐰𑑅𑐫𑐵 𑐎𑐶𑐥𑐵 | Width = | Image2 = 2425 Gallbladder.jpg | Caption2 = The gallbladder sits beneath the liver | Precursor = [[𑐦𑑀𑐬𑐐𑐚]] | System = 𑐖𑐶... 1122295 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|खाइप्वः}} {{Infobox anatomy | Name = 𑐏𑐵𑐂𑐥𑑂𑐰𑑅 | Latin = vesica biliaris, vesica fellea | Image = Gallbladder (organ).png | Caption = 𑐩𑐣𑐹𑐫𑐵 𑐏𑐵𑐂𑐥𑑂𑐰𑑅𑐫𑐵 𑐎𑐶𑐥𑐵 | Width = | Image2 = 2425 Gallbladder.jpg | Caption2 = The gallbladder sits beneath the liver | Precursor = [[𑐦𑑀𑐬𑐐𑐚]] | System = [[𑐖𑐶𑐮𑑄𑐖𑑂𑐫𑐵|𑐖𑐶𑐮𑑄𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐞𑐵𑐮𑐷]] | Artery = [[𑐳𑐶𑐳𑑂𑐟𑐶𑐎 𑐁𑐬𑑂𑐟𑐬𑐷]] | Vein = [[𑐳𑐶𑐳𑑂𑐟𑐶𑐎 𑐨𑐾𑐣]] | Nerve = [[𑐳𑐶𑐮𑐶𑐫𑐵𑐎 𑐐𑑂𑐫𑐵𑐒𑑂𑐐𑑂𑐮𑐶𑐫𑐵]], [[𑐨𑐾𑐐𑐳 𑐣𑐬𑑂𑐨]]<ref>{{cite book | last = Ginsburg, Ph.D. | first = J.N. | editor = Thomas M. Nosek, Ph.D. | title = Gastrointestinal Physiology | series = Essentials of Human Physiology | url = http://www.lib.mcg.edu/edu/eshuphysio/program/section6/6ch2/s6ch2_30.htm | access-date = June 29, 2007 | date = August 22, 2005 | publisher = [[Medical College of Georgia]] | location = Augusta, Georgia, United States | pages = [http://www.lib.mcg.edu/edu/eshuphysio/program/section6/6ch2/s6ch2_30.htm p. 30] | chapter = Control of Gastrointestinal Function | chapter-url = http://www.lib.mcg.edu/edu/eshuphysio/program/section6/6ch2/6ch2line.htm | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20080401093403/http://www.lib.mcg.edu/edu/eshuphysio/program/section6/6ch2/s6ch2_30.htm | archive-date = April 1, 2008 }}</ref> | Lymph = }} {{stub}} '''𑐏𑐵𑐂𑐥𑑂𑐰𑑅 𑐧𑐵𑐫𑑂 𑐏𑐵𑐂𑐥𑑂𑐰𑑅𑐔𑐵''' (Gallbladder) 𑐢𑐂𑐐𑐸 [[𑐡𑐸𑐐𑑅𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂 𑐡𑐸𑐥𑐶𑑄]] 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐰 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐩𑐣𑐹𑐫𑐵 𑐩𑑂𑐴 𑐡𑐸𑐣𑐾 𑐡𑐂𑐐𑐸 𑐔𑐶𑐥𑑂𑐰𑑅𑐐𑐸 𑐕𑐥𑑂𑐰𑑅, 𑐥𑐵𑐳𑐶 𑐐𑑂𑐰𑑅𑐐𑐸 (pear-shaped) 𑐩𑑂𑐴𑐧𑑂𑐰 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑑂𑐴𑐧𑑂𑐰 [[𑐳𑑀𑑄]] (liver) 𑐫𑐵 𑐎𑑂𑐰𑐫𑑂, 𑐀𑐗 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐥𑑂𑐰𑐵𑐠𑐫𑐵 𑐖𑐰𑑅𑐏𑐾 𑐡𑐸𑐣𑐾 𑐮𑐵𑐣𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣𑐶। 𑐏𑐵𑐂𑐥𑑂𑐰𑑅𑐔𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐳𑑀𑑄 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐶𑐐𑐸 𑐏𑐵𑐂-𑐮𑑅 (bile) 𑐫𑐵𑐟 𑐩𑐸𑑄𑐎𑐵𑑅 𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐰 𑐄𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐟𑐵𑐎𑐸𑐂𑐎𑐵 (concentrate) 𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐏𑑅। 𑐏𑐵𑐂 𑐮𑑅 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐳𑐶𑐫𑐸-𑐩𑑂𑐴𑐵𑐳𑐸-𑐰𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐬𑐒𑑂𑐐𑐫𑐵 [[𑐖𑐶𑐮𑑄𑐖𑑂𑐫𑐵|𑐖𑐶𑐮𑑄]]𑐟𑐶 𑐏𑑅 𑐐𑐸𑐎𑐶𑑄 𑐩𑑂𑐴 𑐡𑐸𑐣𑐾 𑐡𑐵 (fat) 𑐰 𑐡𑐵𑑅𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐣𑐳𑐵 𑐥𑐔𑐾 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐟 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐴𑐵𑐮𑐶 𑐫𑐵𑐂। 𑐩𑐣𑐹𑑄 𑐣𑐳𑐵 𑐣𑐫𑐾𑐧𑐮𑐫𑑂 𑐏𑐵𑐂𑐥𑑂𑐰𑑅𑐔𑐵 𑐎𑐫𑐾𑐎𑐸𑐣𑐵𑑅 (contract) 𑐡𑐸𑐣𑐾 𑐩𑐸𑐣𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐏𑐵𑐂 𑐮𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐥𑐶𑐟𑑂𑐟 𑐣𑐹 (bile duct) 𑐖𑐸𑐫𑐵𑑅 𑐡𑐸𑐌𑐡𑐾𑐣𑐩 (duodenum)𑐫𑑂 𑐕𑑂𑐰𑐂। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐁𑐎𑐵𑐬 𑐳𑐵𑐢𑐵𑐬𑐞𑐟𑐫𑐵 𑑗 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑑𑑐 𑐳𑐾𑐣𑑂𑐚𑐶𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐟𑐵𑑅𑐴𑐵𑐎𑑅 𑐖𑐸𑐂 𑐰 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐾 𑑓𑑐 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑕𑑐 𑐩𑐶𑐮𑐶𑐮𑐶𑐚𑐬 𑐟𑐶 𑐏𑐵𑐂 𑐮𑑅 𑐩𑐸𑑄𑐎𑐵𑑅𑐔𑑂𑐰𑐣𑐶। 𑐏𑐵𑐂𑐥𑑂𑐰𑑅𑐔𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐨𑐵𑐐𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐣𑐵𑑄 𑐦𑐣𑑂𑐡𑐳 (fundus), 𑐧𑐜𑐷 (body), 𑐰 𑐣𑐾𑐎 (neck) 𑐏𑑅।<ref>Standring, S. (2020). ''Gray's Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice'' (42nd ed.). Elsevier.</ref> 𑐏𑐵𑐂𑐥𑑂𑐰𑑅𑐔𑐵 𑐡𑐸𑐣𑐾 𑐏𑐵𑐂 𑐮𑑅 𑐀𑐥𑑂𑐰𑑅 𑐟𑐵𑐎𑐸𑐫𑐵𑑅 𑐰𑐵 𑐎𑑀𑐮𑐾𑐳𑑂𑐚𑑂𑐬𑑀𑐮 𑐩𑐸𑐣𑐵𑑅 𑐏𑐵𑐂-𑐮𑑀𑑃𑐴 (gallstones 𑐰𑐵 cholelithiasis) 𑐡𑐫𑐾𑐦𑐸। 𑐏𑐵𑐂-𑐮𑑀𑑃𑐴 𑐡𑐫𑐾𑐧𑐮𑐫𑑂 𑐩𑐣𑐹𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐰𑐵𑐠𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐳𑑂𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐰 𑐣𑐳𑐵 𑐥𑐵𑐔𑐣 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐟 𑐠𑐵𑐎𑐸𑐂𑐐𑐸 𑐠𑐾𑑄𑐖𑑂𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐮𑐎𑑂𑐲𑐞𑐟 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐂। 𑐏𑐵𑐂𑐥𑑂𑐰𑑅𑐔𑐵𑐫𑑂 𑐳𑑄𑐎𑑂𑐬𑐩𑐞 𑐰𑐵 𑐂𑐣𑑂𑐦𑑂𑐮𑐵𑐩𑐾𑐳𑐣 (inflammation) 𑐖𑐸𑐫𑐵 𑐰𑐫𑐾𑐧𑐮𑐫𑑂 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐎𑑀𑐮𑐾𑐳𑐶𑐳𑑂𑐚𑐵𑐂𑐚𑐶𑐳 (cholecystitis) 𑐢𑐵𑐂। 𑐫𑐡𑐶 𑐏𑐵𑐂-𑐮𑑀𑑃𑐴𑑄 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐐𑐩𑑂𑐨𑐷𑐬 𑐳𑐩𑐳𑑂𑐫𑐵 𑐖𑐸𑐮 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐱𑐮𑑂𑐫𑐎𑑂𑐬𑐶𑐫𑐵 (surgery) 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐏𑐵𑐂𑐥𑑂𑐰𑑅𑐔𑐵 𑐥𑐶𑐣𑐾 𑐮𑐶𑐎𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐖𑐸𑐂 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐎𑑀𑐮𑐾𑐳𑐶𑐳𑑂𑐟𑐾𑐎𑑂𑐟𑑀𑐩𑐷 (cholecystectomy) 𑐢𑐵𑐂। 𑐩𑐣𑐹𑐫𑐵 𑐩𑑂𑐴𑑄 𑐏𑐵𑐂𑐥𑑂𑐰𑑅𑐔𑐵 𑐮𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐕𑑂𑐰𑑅𑐳𑐵𑑄 𑐳𑑀𑑄 𑐣𑑄 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐏𑐵𑐂 𑐮𑑅 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐴𑐾 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐶𑐐𑐸𑐮𑐶𑑄 𑐩𑐣𑐹 𑐳𑐴𑐖 𑐬𑐹𑐥𑑄 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐫𑐾 𑐦𑐂। 𑐟𑐬 𑐏𑐵𑐂𑐥𑑂𑐰𑑅𑐔𑐵 𑐩𑐡𑐸𑐥𑐶𑑄 𑐩𑐣𑐹𑐟𑐫𑐾𑐳 𑐣𑐳𑐵 𑐥𑐵𑐔𑐣 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐧𑐮𑐫𑑂 𑐡𑐵 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐣𑐳𑐵 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐖𑐎 𑐣𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐰 𑐢𑑂𑐫𑐵𑐣 𑐧𑐷𑐐𑐸 𑐀𑐣𑐶𑐰𑐵𑐬𑑂𑐫 𑐖𑐸𑐂। 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐞𑐷𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬 𑐰 𑐩𑑂𑐴 𑐳𑑄𑐬𑐔𑐣𑐵 𑐰𑐶𑐖𑑂𑐘𑐵𑐣𑐫𑑂 (anatomy) 𑐏𑐵𑐂𑐥𑑂𑐰𑑅𑐔𑐵𑐫𑐵 𑐀𑐢𑑂𑐫𑐫𑐣𑑄 𑐥𑐵𑐔𑐎 𑐥𑑂𑐬𑐞𑐵𑐮𑐷𑐫𑐵 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐠𑐸𑐂𑐎𑐾𑐟 𑐐𑑂𑐰𑐴𑐵𑐮𑐶 𑐫𑐵𑐂। == 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃 == * [[𑐩𑑂𑐴𑐎𑐸𑐔𑐵]] * [[𑐖𑐶𑐮𑑄𑐖𑑂𑐫𑐵]] == 𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵 == <references/> [[Category:𑐊𑐣𑐵𑐚𑑀𑐩𑐷]] [[Category:𑐩𑑂𑐴𑐎𑐸𑐔𑐵]] b5t4djvphmnvaygss5nkkjwvtbtyr2x 2 307480 1122297 2026-08-05T05:06:00Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/मीनाक्षी देगः]] to [[𑐩𑐷𑐣𑐵𑐎𑑂𑐲𑐷 𑐡𑐾𑐐𑑅]] 1122297 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[𑐩𑐷𑐣𑐵𑐎𑑂𑐲𑐷 𑐡𑐾𑐐𑑅]] cgrlfoxuny3ukllzirsdwoted32ntwp 0 307481 1122300 2026-08-05T05:18:03Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{नेपाललिपि|𑐀𑐬𑐵𑐥𑐿𑐩𑐵}} '''अरापैमा''' (Arapaima) धाःगु [[दक्षिण अमेरिका]]या [[अमेजन खुसि]]इ म्वाइपिं छथी तःधंगु यचूगु लया न्या खः। थ्व न्यायात पिरारुकु (Pirarucu) धकाः नं धायेगु या। थ्व न्या दकलय् त... 1122300 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐀𑐬𑐵𑐥𑐿𑐩𑐵}} '''अरापैमा''' (Arapaima) धाःगु [[दक्षिण अमेरिका]]या [[अमेजन खुसि]]इ म्वाइपिं छथी तःधंगु यचूगु लया न्या खः। थ्व न्यायात पिरारुकु (Pirarucu) धकाः नं धायेगु या। थ्व न्या दकलय् तःधंपिं स्वच्छ लया न्याय् छथी खः।<ref>Castelnau, F. (1855). Animaux nouveaux ou rares recueillis pendant l'expédition dans les parties centrales de l'Amérique du Sud.</ref> अरापैमा न्याया हाकः ३ मिटर स्वया अप्व जुइफु। थुकिया तौल २०० किलोग्राम स्वया अप्व जुइफु। थ्व न्याया म्हय् दुगु तःफिगु कत्लां थ्व न्यायात मेपिं शिकारी न्यां न्यायेगु ज्यां स्वया पनि। थ्व न्यां अक्सिजन म्हो जूगु लखय् सासः ल्हायेगु निंतिं वायुमण्डलया फे म्हुतुं साला काइ। थ्व न्याया थन्याःगु सासः ल्हाइगु प्रणालीं लखय् अक्सिजन कम जुया वंसां म्वायेत ग्वाहालि याइ। अरापैमां थःगु जलाखलाय् दुपिं चिधंपिं न्या व झंगः नया म्वाइ। थ्व न्या स्थानीय मनूतयेगु नितिं ला (meat) या तःधंगु स्रोत खः। अप्व शिकार याःगु यानाः थ्व न्याया ल्याः म्हो जुया वनाच्वंगु दु। थौंकन्हे थ्व न्यायात म्वाका तयेत यक्व नियमत दयेकातःगु दु। अरापैमाया मचातयेत थः अबु न्यां थःगु म्हुतु व वाकु दुने तया रक्षा याइ। थ्व न्याया अद्भूत क्षमताया कारणं थ्व अमेजनया खुसिप्रणालीया छगू मू आकर्षण खः। == लिधंसा == <references/> == स्वयादिसँ == * [[न्या]] * [[अमेजन खुसि]] * [[दक्षिण अमेरिका]] [[Category:न्या]] [[Category:अमेजनया जीव]] {{stub}} [[en:Arapaima]] qf8qku3pfzlst8b2lvw2cekd4t1nrh5 1122302 1122300 2026-08-05T05:18:56Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Arapaima]] to [[अरापैमा]] 1122300 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐀𑐬𑐵𑐥𑐿𑐩𑐵}} '''अरापैमा''' (Arapaima) धाःगु [[दक्षिण अमेरिका]]या [[अमेजन खुसि]]इ म्वाइपिं छथी तःधंगु यचूगु लया न्या खः। थ्व न्यायात पिरारुकु (Pirarucu) धकाः नं धायेगु या। थ्व न्या दकलय् तःधंपिं स्वच्छ लया न्याय् छथी खः।<ref>Castelnau, F. (1855). Animaux nouveaux ou rares recueillis pendant l'expédition dans les parties centrales de l'Amérique du Sud.</ref> अरापैमा न्याया हाकः ३ मिटर स्वया अप्व जुइफु। थुकिया तौल २०० किलोग्राम स्वया अप्व जुइफु। थ्व न्याया म्हय् दुगु तःफिगु कत्लां थ्व न्यायात मेपिं शिकारी न्यां न्यायेगु ज्यां स्वया पनि। थ्व न्यां अक्सिजन म्हो जूगु लखय् सासः ल्हायेगु निंतिं वायुमण्डलया फे म्हुतुं साला काइ। थ्व न्याया थन्याःगु सासः ल्हाइगु प्रणालीं लखय् अक्सिजन कम जुया वंसां म्वायेत ग्वाहालि याइ। अरापैमां थःगु जलाखलाय् दुपिं चिधंपिं न्या व झंगः नया म्वाइ। थ्व न्या स्थानीय मनूतयेगु नितिं ला (meat) या तःधंगु स्रोत खः। अप्व शिकार याःगु यानाः थ्व न्याया ल्याः म्हो जुया वनाच्वंगु दु। थौंकन्हे थ्व न्यायात म्वाका तयेत यक्व नियमत दयेकातःगु दु। अरापैमाया मचातयेत थः अबु न्यां थःगु म्हुतु व वाकु दुने तया रक्षा याइ। थ्व न्याया अद्भूत क्षमताया कारणं थ्व अमेजनया खुसिप्रणालीया छगू मू आकर्षण खः। == लिधंसा == <references/> == स्वयादिसँ == * [[न्या]] * [[अमेजन खुसि]] * [[दक्षिण अमेरिका]] [[Category:न्या]] [[Category:अमेजनया जीव]] {{stub}} [[en:Arapaima]] qf8qku3pfzlst8b2lvw2cekd4t1nrh5 0 307482 1122301 2026-08-05T05:18:28Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{देवनागरी|अरापैमा}} '''𑐀𑐬𑐵𑐥𑐿𑐩𑐵''' (Arapaima) 𑐢𑐵𑑅𑐐𑐸 [[𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵]]𑐫𑐵 [[𑐀𑐩𑐾𑐖𑐣 𑐏𑐸𑐳𑐶]]𑐂 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐂𑐥𑐶𑑄 𑐕𑐠𑐷 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐫𑐔𑐹𑐐𑐸 𑐮𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐫𑐵 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐥𑐶𑐬𑐵𑐬𑐸𑐎𑐸 (Pirarucu) 𑐢𑐎𑐵𑑅... 1122301 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|अरापैमा}} '''𑐀𑐬𑐵𑐥𑐿𑐩𑐵''' (Arapaima) 𑐢𑐵𑑅𑐐𑐸 [[𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵]]𑐫𑐵 [[𑐀𑐩𑐾𑐖𑐣 𑐏𑐸𑐳𑐶]]𑐂 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐂𑐥𑐶𑑄 𑐕𑐠𑐷 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐫𑐔𑐹𑐐𑐸 𑐮𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐫𑐵 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐥𑐶𑐬𑐵𑐬𑐸𑐎𑐸 (Pirarucu) 𑐢𑐎𑐵𑑅 𑐣𑑄 𑐢𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐫𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐥𑐶𑑄 𑐳𑑂𑐰𑐔𑑂𑐕 𑐮𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐕𑐠𑐷 𑐏𑑅।<ref>Castelnau, F. (1855). Animaux nouveaux ou rares recueillis pendant l'expédition dans les parties centrales de l'Amérique du Sud.</ref> 𑐀𑐬𑐵𑐥𑐿𑐩𑐵 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐴𑐵𑐎𑑅 𑑓 𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐖𑐸𑐂𑐦𑐸। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐟𑑁𑐮 𑑒𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐐𑑂𑐬𑐵𑐩 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐖𑐸𑐂𑐦𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐩𑑂𑐴𑐫𑑂 𑐡𑐸𑐐𑐸 𑐟𑑅𑐦𑐶𑐐𑐸 𑐎𑐟𑑂𑐮𑐵𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐩𑐾𑐥𑐶𑑄 𑐱𑐶𑐎𑐵𑐬𑐷 𑐣𑑂𑐫𑐵𑑄 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵𑑄 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐥𑐣𑐶। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵𑑄 𑐀𑐎𑑂𑐳𑐶𑐖𑐣 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐮𑐏𑐫𑑂 𑐳𑐵𑐳𑑅 𑐮𑑂𑐴𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐰𑐵𑐫𑐸𑐩𑐞𑑂𑐜𑐮𑐫𑐵 𑐦𑐾 𑐩𑑂𑐴𑐸𑐟𑐸𑑄 𑐳𑐵𑐮𑐵 𑐎𑐵𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐠𑐣𑑂𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐵𑐳𑑅 𑐮𑑂𑐴𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐥𑑂𑐬𑐞𑐵𑐮𑐷𑑄 𑐮𑐏𑐫𑑂 𑐀𑐎𑑂𑐳𑐶𑐖𑐣 𑐎𑐩 𑐖𑐸𑐫𑐵 𑐰𑑄𑐳𑐵𑑄 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐫𑐾𑐟 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐴𑐵𑐮𑐶 𑐫𑐵𑐂। 𑐀𑐬𑐵𑐥𑐿𑐩𑐵𑑄 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐖𑐮𑐵𑐏𑐮𑐵𑐫𑑂 𑐡𑐸𑐥𑐶𑑄 𑐔𑐶𑐢𑑄𑐥𑐶𑑄 𑐣𑑂𑐫𑐵 𑐰 𑐗𑑄𑐐𑑅 𑐣𑐫𑐵 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐠𑐵𑐣𑐷𑐫 𑐩𑐣𑐹𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐣𑐶𑐟𑐶𑑄 𑐮𑐵 (meat) 𑐫𑐵 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐳𑑂𑐬𑑀𑐟 𑐏𑑅। 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐱𑐶𑐎𑐵𑐬 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐮𑑂𑐫𑐵𑑅 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐖𑐸𑐫𑐵 𑐰𑐣𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐠𑑁𑑄𑐎𑐣𑑂𑐴𑐾 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐎𑐵 𑐟𑐫𑐾𑐟 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐣𑐶𑐫𑐩𑐟 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐀𑐬𑐵𑐥𑐿𑐩𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐔𑐵𑐟𑐫𑐾𑐟 𑐠𑑅 𑐀𑐧𑐸 𑐣𑑂𑐫𑐵𑑄 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐩𑑂𑐴𑐸𑐟𑐸 𑐰 𑐰𑐵𑐎𑐸 𑐡𑐸𑐣𑐾 𑐟𑐫𑐵 𑐬𑐎𑑂𑐲𑐵 𑐫𑐵𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐀𑐡𑑂𑐨𑐹𑐟 𑐎𑑂𑐲𑐩𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐀𑐩𑐾𑐖𑐣𑐫𑐵 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐥𑑂𑐬𑐞𑐵𑐮𑐷𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐩𑐹 𑐁𑐎𑐬𑑂𑐲𑐞 𑐏𑑅। == 𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵 == <references/> == 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃 == * [[𑐣𑑂𑐫𑐵]] * [[𑐀𑐩𑐾𑐖𑐣 𑐏𑐸𑐳𑐶]] * [[𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵]] [[Category:𑐣𑑂𑐫𑐵]] [[Category:𑐀𑐩𑐾𑐖𑐣𑐫𑐵 𑐖𑐷𑐰]] {{stub}} 6367d3kwey6dvrenfw7goez4aare2em 0 307483 1122303 2026-08-05T05:18:57Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Arapaima]] to [[अरापैमा]] 1122303 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[अरापैमा]] 7nksgjkjocgba8r06y9r7bjhumcofr8 2 307484 1122305 2026-08-05T05:19:45Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/दक्षिण अमेरिका]] to [[𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵]] 1122305 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵]] 9te7x93em7vxamry6uwn0ahgkq90brp