Wikipedia newwiki https://new.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%82_%E0%A4%AA%E0%A5%8C MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter माध्यम विशेष खँलाबँला छ्येलेमि छ्येलेमि खँलाबँला विकिपिडिया विकिपिडिया खँलाबँला किपा किपा खँलाबँला मिडियाविकि मिडियाविकि खँलाबँला Template Template talk ग्वाहालि ग्वाहालि खँलाबँला पुचः पुचः खँलाबँला दबू दबू खँलाबँला TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 1711 1123052 1099873 2026-08-25T04:48:28Z Eukesh 11 1123052 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/मेताफिजिक्स}} [[Image:Aristotle, Metaphysics, Incunabulum.jpg|thumb|alt=Incunabulum showing a text of the beginning of Aristotle's ''Metaphysics'' at the center of the picture. A group of people in colorful robes stands above it and below it are animals on grass.|The beginning of [[Metaphysics (Aristotle)|Aristotle's ''Metaphysics'']]]] [[Image:Kant gemaelde 1.jpg|thumb|alt=Oil painting showing Kant from the front against a dark background in a sitting position, leaning on a table with pens and ink and wearing brown formal dress|[[Immanuel Kant]]]] [[Image:Allan Ramsay - David Hume, 1711 - 1776. Historian and philosopher - Google Art Project.jpg|thumb|alt=Oil painting showing David Hume from the front against a dark background, dressed in a red coat with gold embroidery, his left arm resting on a surface|[[David Hume]]]] '''मेताफिजिक्स''' (Metaphysics) धाःगु अस्तित्व, यथार्थ, समय, व ब्रह्माण्डया मूल प्रकृतिया अध्ययन याइगु [[दर्शनशास्त्र]]या छगू मू कचा खः। भौतिक हलिं स्वया पाःगु वा उकिया ल्यूने दुगु मूल तत्त्वतयेगु अध्ययन यायेगु ज्या थुकिलि जुइ। थ्व शास्त्रं 'संसारय् छु दु' व 'थुकिया प्रकृति छु खः' धइगु दकलय् ब्यापक न्हेसःतयेगु लिच्वः मालेगु स्वइ। मेटाफिजिक्स खँग्वः ग्रीक भाषाया 'Meta' (ल्युने वा पार) व 'Physika' (भौतिक खँ) स्वानाः दयावःगु खः। "मेटाफिजिक्स" खँग्वःया अर्थ "फिजिक्स (भौतिकशास्त्र) स्वया लिपा" वा "फिजिक्स स्वया पिने" जुइ। थ्व ख्यलय् प्राचीन ग्रीक दार्शनिक '''[[एरिस्टोटल]]''' (Aristotle) या मू कृति मध्ये छगू [[मेताफिजिक्स (सफू)|मेताफिजिक्स]]या यक्व प्रभाव दु।<ref name="Aristotle">Aristotle. ''Metaphysics''. Translated by W.D. Ross.</ref> [[अरस्तू]] (Aristotle) या ग्रन्थत मुने बिलय् भौतिक शास्त्र स्वया पिने दूगु अध्याययात थ्व नां बिगु खः। थ्व सफुतिइ एरिस्टोटलं "अस्तित्व" (Existence), "कारण" (Causality), व "ईश्वर" या बारेय् गहन अध्ययन यानादीगु दु। वय्कलं थुकियात "न्हापांगु दर्शन" (First Philosophy) धकाः नां बियादीगु खः। मेताफिजिक्स ख्यले अस्तित्व (Ontology), चेतना, मन व म्हया स्वापू, व कारणता (Causality) या बारेय् अध्ययन जुइ। ई व थाय् (Space) धाःगु छु खः व थुकिया स्वरूप गथे च्वं धइगु खँ नं थ्व ख्यःया मू विषय खः। वस्तुतयेगु गुण व उमिगु अस्तित्वया दथुइ दुगु स्वापूयात थुकिलि विचार याइ। ईश्वर, आत्मा, व अनन्तता (Infinity) थेंज्याःगु अवधारणातयेगु दार्शनिक विश्लेषण मेटाफिजिक्सय् हे जुइ। थ्व शास्त्रं सम्भावना (Possibility) व आवश्यकता (Necessities) या दथुइ दुगु भिन्नतायात स्पष्ट याइ। प्राचीन काल निसें आधुनिक काल तकं थीथी दार्शनिकतयेसं थुकिया बारेय् थःगु मत प्वंकादीगु दु। वैज्ञानिक अनुसन्धान व अवधारणात्मक संरचना दयेकेत थ्व ख्यःया तःधंगु योगदान दु। थ्व शास्त्रं झीसं खनाच्वनागु संसारया ल्युने दुगु गम्भीर सत्यतयेत थुइकेत ग्वाहालि याइ। थुकिलि मन व भौतिक पदार्थया दथुइ दुगु स्वापू (Mind-body problem) या बारेय् तःधंगु बहस जुइ। थ्व ख्यःया अध्ययनं मनुया मनं तुनेगु दायरायात तस्कं ब्यापक दयेकाबिइ। आधुनिक विज्ञान व गणितया विकासय् नं थुकिया दार्शनिक जगं तःधंगु भूमिका म्हिताच्वंगु दु। एरिस्तोतलया सफू १४ गू खण्डय् (Books) ब्वथलातःगु दु। थुकिलि एरिस्टोटलं प्लाटोया "रुपया सिद्धान्त" (Theory of Forms) यात आलोचना यानादीगु दु। वय्कलं "सब्स्टान्स" (Substance) वा "पदार्थ" हे हलिमया मू आधार खः धकाः तर्क बियादिल। वय्कलं "प्यंगू कारण" (Four Causes) - भौतिक, औपचारिक, प्रभावकारी, व अन्तिम कारणया सिद्धान्त ब्याख्या यानादिल। थ्व सफुतिइ वय्कलं "अनमुभ्ड मुभर" (Unmoved Mover) वा "ईश्वर" या अवधारणा हयादिल, गुम्हेस्यां हलिमयात गति बी तर थः स्थिर च्वनी। मध्यकालीन इस्लामिक व इसाई दार्शनिकतय्सं थ्व सफूयात तसकं महत्त्व बियाः अध्ययन यात। दर्शनशास्त्रया इतिहासय् थ्व सफूया स्थान तसकं तःजाः। ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} {{Commonscat|Metaphysics}} [[पुचः:संस्कृति]] [[पुचः:दर्शन]] 39uussy92zmn3grq2r51pzcrjr4i33p 1123053 1123052 2026-08-25T04:49:01Z Eukesh 11 /* लिधंसा */ 1123053 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/मेताफिजिक्स}} [[Image:Aristotle, Metaphysics, Incunabulum.jpg|thumb|alt=Incunabulum showing a text of the beginning of Aristotle's ''Metaphysics'' at the center of the picture. A group of people in colorful robes stands above it and below it are animals on grass.|The beginning of [[Metaphysics (Aristotle)|Aristotle's ''Metaphysics'']]]] [[Image:Kant gemaelde 1.jpg|thumb|alt=Oil painting showing Kant from the front against a dark background in a sitting position, leaning on a table with pens and ink and wearing brown formal dress|[[Immanuel Kant]]]] [[Image:Allan Ramsay - David Hume, 1711 - 1776. Historian and philosopher - Google Art Project.jpg|thumb|alt=Oil painting showing David Hume from the front against a dark background, dressed in a red coat with gold embroidery, his left arm resting on a surface|[[David Hume]]]] '''मेताफिजिक्स''' (Metaphysics) धाःगु अस्तित्व, यथार्थ, समय, व ब्रह्माण्डया मूल प्रकृतिया अध्ययन याइगु [[दर्शनशास्त्र]]या छगू मू कचा खः। भौतिक हलिं स्वया पाःगु वा उकिया ल्यूने दुगु मूल तत्त्वतयेगु अध्ययन यायेगु ज्या थुकिलि जुइ। थ्व शास्त्रं 'संसारय् छु दु' व 'थुकिया प्रकृति छु खः' धइगु दकलय् ब्यापक न्हेसःतयेगु लिच्वः मालेगु स्वइ। मेटाफिजिक्स खँग्वः ग्रीक भाषाया 'Meta' (ल्युने वा पार) व 'Physika' (भौतिक खँ) स्वानाः दयावःगु खः। "मेटाफिजिक्स" खँग्वःया अर्थ "फिजिक्स (भौतिकशास्त्र) स्वया लिपा" वा "फिजिक्स स्वया पिने" जुइ। थ्व ख्यलय् प्राचीन ग्रीक दार्शनिक '''[[एरिस्टोटल]]''' (Aristotle) या मू कृति मध्ये छगू [[मेताफिजिक्स (सफू)|मेताफिजिक्स]]या यक्व प्रभाव दु।<ref name="Aristotle">Aristotle. ''Metaphysics''. Translated by W.D. Ross.</ref> [[अरस्तू]] (Aristotle) या ग्रन्थत मुने बिलय् भौतिक शास्त्र स्वया पिने दूगु अध्याययात थ्व नां बिगु खः। थ्व सफुतिइ एरिस्टोटलं "अस्तित्व" (Existence), "कारण" (Causality), व "ईश्वर" या बारेय् गहन अध्ययन यानादीगु दु। वय्कलं थुकियात "न्हापांगु दर्शन" (First Philosophy) धकाः नां बियादीगु खः। मेताफिजिक्स ख्यले अस्तित्व (Ontology), चेतना, मन व म्हया स्वापू, व कारणता (Causality) या बारेय् अध्ययन जुइ। ई व थाय् (Space) धाःगु छु खः व थुकिया स्वरूप गथे च्वं धइगु खँ नं थ्व ख्यःया मू विषय खः। वस्तुतयेगु गुण व उमिगु अस्तित्वया दथुइ दुगु स्वापूयात थुकिलि विचार याइ। ईश्वर, आत्मा, व अनन्तता (Infinity) थेंज्याःगु अवधारणातयेगु दार्शनिक विश्लेषण मेटाफिजिक्सय् हे जुइ। थ्व शास्त्रं सम्भावना (Possibility) व आवश्यकता (Necessities) या दथुइ दुगु भिन्नतायात स्पष्ट याइ। प्राचीन काल निसें आधुनिक काल तकं थीथी दार्शनिकतयेसं थुकिया बारेय् थःगु मत प्वंकादीगु दु। वैज्ञानिक अनुसन्धान व अवधारणात्मक संरचना दयेकेत थ्व ख्यःया तःधंगु योगदान दु। थ्व शास्त्रं झीसं खनाच्वनागु संसारया ल्युने दुगु गम्भीर सत्यतयेत थुइकेत ग्वाहालि याइ। थुकिलि मन व भौतिक पदार्थया दथुइ दुगु स्वापू (Mind-body problem) या बारेय् तःधंगु बहस जुइ। थ्व ख्यःया अध्ययनं मनुया मनं तुनेगु दायरायात तस्कं ब्यापक दयेकाबिइ। आधुनिक विज्ञान व गणितया विकासय् नं थुकिया दार्शनिक जगं तःधंगु भूमिका म्हिताच्वंगु दु। एरिस्तोतलया सफू १४ गू खण्डय् (Books) ब्वथलातःगु दु। थुकिलि एरिस्टोटलं प्लाटोया "रुपया सिद्धान्त" (Theory of Forms) यात आलोचना यानादीगु दु। वय्कलं "सब्स्टान्स" (Substance) वा "पदार्थ" हे हलिमया मू आधार खः धकाः तर्क बियादिल। वय्कलं "प्यंगू कारण" (Four Causes) - भौतिक, औपचारिक, प्रभावकारी, व अन्तिम कारणया सिद्धान्त ब्याख्या यानादिल। थ्व सफुतिइ वय्कलं "अनमुभ्ड मुभर" (Unmoved Mover) वा "ईश्वर" या अवधारणा हयादिल, गुम्हेस्यां हलिमयात गति बी तर थः स्थिर च्वनी। मध्यकालीन इस्लामिक व इसाई दार्शनिकतय्सं थ्व सफूयात तसकं महत्त्व बियाः अध्ययन यात। दर्शनशास्त्रया इतिहासय् थ्व सफूया स्थान तसकं तःजाः। == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[दर्शनशास्त्र]] * [[इपिस्तेमोलोजी]] * [[तर्कशास्त्र]] [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:मेटाफिजिक्स]] [[पुचः:संस्कृति]] [[पुचः:दर्शन]] {{Commonscat|Metaphysics}} byqexwwnxng43xx9vqho168dhag20cl 0 307713 1123045 2026-08-25T04:33:29Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''इपिस्तेमोलोजी''' (Epistemology) धाःगु ज्ञानया अध्ययन याइगु [[दर्शनशास्त्र]]या छगू मू कचा खः। [[ज्ञान]] धयागु छु खः, ज्ञान गुकथं प्राप्त जुइ, व ज्ञानया सीमा छु खः धइगु खँ थुकिलि अध्ययन जुइ। इपि... 1123045 wikitext text/x-wiki '''इपिस्तेमोलोजी''' (Epistemology) धाःगु ज्ञानया अध्ययन याइगु [[दर्शनशास्त्र]]या छगू मू कचा खः। [[ज्ञान]] धयागु छु खः, ज्ञान गुकथं प्राप्त जुइ, व ज्ञानया सीमा छु खः धइगु खँ थुकिलि अध्ययन जुइ। इपिस्तेमोलोजी खँग्वः ग्रीक भाषाया 'Episteme' (ज्ञान) व 'Logos' (अध्ययन) स्वानाः दयावःगु खः। थ्व कचा दर्शनशास्त्रया दकलय् पुलांगु व महत्त्वपूर्ण कचाय् छगू खः। थुकिलि विश्वास, सत्य, व तर्कया दथुइ दुगु स्वापूयात विचारात्मक रूपं स्वयेगु ज्या जुइ। मनुं छुं खँयात 'सत्य' धकाः गथे सिइकेगु धइगु खँ थ्व विषयया मू सोच खः। इपिस्तेमोलोजीं ज्ञान प्राप्त यायेगु मू स्रोत तर्क, अनुभव, व प्रत्यक्ष प्रमाणयात काइ। थुकिलि [[संशयवाद]] (Skepticism) या खँय् नं तःधंगु विचाः जुइ, गुकिं 'गुकथं झीसं पूर्ण सत्य सिइके फइ' धइगु न्हेसः थनिं। थ्व शास्त्रं ज्ञान व धारणा (Belief) या दथुइ दुगु भिन्नतायात स्पष्ट याइ। आधुनिक विज्ञान, मनोविज्ञान, व दर्शनशास्त्रया विकासय् थ्व ख्यःया तःधंगु योगदान दु। थुकिलि ज्ञानयात तर्कसंगत समर्थित विश्वास (Justified True Belief) या रूपय् व्याख्या यायेगु परम्परा दु। थीथी दार्शनिकतयेसं थुकिया खँय् थःगु थीथी मत प्वंकादीगु दु। वैज्ञानिक अनुसन्धानया जग निर्माण यायेत थ्व ख्यःया मू भूमिका दु। ज्ञान प्राप्त यायेगु प्रक्रियायात वैज्ञानिक व तर्कपूर्ण दयेकेत थ्व ख्यलं ग्वाहालि याइ। == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[दर्शनशास्त्र]] * [[ज्ञान]] * [[तर्कशास्त्र]] [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:ज्ञान]] {{stub}} [[en:Epistemology]] isutwsfpr6ez3ses1gxudtgvt301lhx 1123046 1123045 2026-08-25T04:33:41Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Epistemology]] to [[इपिस्तेमोलोजी]] 1123045 wikitext text/x-wiki '''इपिस्तेमोलोजी''' (Epistemology) धाःगु ज्ञानया अध्ययन याइगु [[दर्शनशास्त्र]]या छगू मू कचा खः। [[ज्ञान]] धयागु छु खः, ज्ञान गुकथं प्राप्त जुइ, व ज्ञानया सीमा छु खः धइगु खँ थुकिलि अध्ययन जुइ। इपिस्तेमोलोजी खँग्वः ग्रीक भाषाया 'Episteme' (ज्ञान) व 'Logos' (अध्ययन) स्वानाः दयावःगु खः। थ्व कचा दर्शनशास्त्रया दकलय् पुलांगु व महत्त्वपूर्ण कचाय् छगू खः। थुकिलि विश्वास, सत्य, व तर्कया दथुइ दुगु स्वापूयात विचारात्मक रूपं स्वयेगु ज्या जुइ। मनुं छुं खँयात 'सत्य' धकाः गथे सिइकेगु धइगु खँ थ्व विषयया मू सोच खः। इपिस्तेमोलोजीं ज्ञान प्राप्त यायेगु मू स्रोत तर्क, अनुभव, व प्रत्यक्ष प्रमाणयात काइ। थुकिलि [[संशयवाद]] (Skepticism) या खँय् नं तःधंगु विचाः जुइ, गुकिं 'गुकथं झीसं पूर्ण सत्य सिइके फइ' धइगु न्हेसः थनिं। थ्व शास्त्रं ज्ञान व धारणा (Belief) या दथुइ दुगु भिन्नतायात स्पष्ट याइ। आधुनिक विज्ञान, मनोविज्ञान, व दर्शनशास्त्रया विकासय् थ्व ख्यःया तःधंगु योगदान दु। थुकिलि ज्ञानयात तर्कसंगत समर्थित विश्वास (Justified True Belief) या रूपय् व्याख्या यायेगु परम्परा दु। थीथी दार्शनिकतयेसं थुकिया खँय् थःगु थीथी मत प्वंकादीगु दु। वैज्ञानिक अनुसन्धानया जग निर्माण यायेत थ्व ख्यःया मू भूमिका दु। ज्ञान प्राप्त यायेगु प्रक्रियायात वैज्ञानिक व तर्कपूर्ण दयेकेत थ्व ख्यलं ग्वाहालि याइ। == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[दर्शनशास्त्र]] * [[ज्ञान]] * [[तर्कशास्त्र]] [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:ज्ञान]] {{stub}} [[en:Epistemology]] isutwsfpr6ez3ses1gxudtgvt301lhx 0 307714 1123047 2026-08-25T04:33:41Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Epistemology]] to [[इपिस्तेमोलोजी]] 1123047 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[इपिस्तेमोलोजी]] j9wzo7l7201f9he8j699n5i77xiyd2p 0 307715 1123048 2026-08-25T04:37:32Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''विज्ञानया दर्शन''' (Philosophy of science) धाःगु विज्ञानया जग, विधि, अनुमान, व लिच्वःया अध्ययन याइगु [[दर्शनशास्त्र]]या छगू कचा खः। थ्व ख्यले वैज्ञानिक मालेज्या गुकथं जुइ व वैज्ञानिक ज्ञानया वि... 1123048 wikitext text/x-wiki '''विज्ञानया दर्शन''' (Philosophy of science) धाःगु विज्ञानया जग, विधि, अनुमान, व लिच्वःया अध्ययन याइगु [[दर्शनशास्त्र]]या छगू कचा खः। थ्व ख्यले वैज्ञानिक मालेज्या गुकथं जुइ व वैज्ञानिक ज्ञानया विश्वसनीयता छु खः धइगु खँय् विचार जुइ। विज्ञान धाःगु छु खः व अविज्ञान धाःगु छु खः धइगु सीमा निर्धारण यायेगु ज्या थुकिलि जुइ। थ्व शास्त्रं वैज्ञानिक सिद्धान्ततयेगु सत्यता व उकिया तर्कसंगततायात स्वयेगु ज्या याइ। थुकिलि प्रत्यक्ष अवलोकन, प्रयोग, व तर्कया दथुइ दुगु स्वापूयात विश्लेषण याइ। विज्ञानया दर्शनं भौतिक शास्त्र, जीव विज्ञान, व सामाजिक विज्ञान थेंज्याःगु थीथी ख्यःया पद्धतियात अध्ययन याइ। थ्व ख्यले प्रत्यक्षवाद (Positivism) व यथार्थवाद (Realism) या बारेय् तःधंगु सहलह जुइ। वैज्ञानिक धारणा गथे हिली व सिद्धान्तत गुकथं पलिस्था जुइ धइगु खँ थुकिलि अध्ययन जुइ। थ्व शास्त्रं वैज्ञानिक अनुसन्धानय् वइगु नैतिक व वैचारिक न्हेसःतेगु नं लिच्वः मालेगु कुतः याइ। थ्व ख्यलय् थ्व नं स्वइ कि वैज्ञानिक नियमत वास्तवय् प्राकृतिक सत्य खः कि मनुया कल्पना जक खः। कार्ल पोपर व थोमस कुन थेंज्याःपिं महान दार्शनिकतयेसं थ्व ख्यले तःधंगु योगदान बियादीगु दु। थ्व ख्यःया अध्ययनं वैज्ञानिक विधियात अप्वः स्पष्ट व तर्कसंगत दयेकेत ग्वाहालि याइ। थुकिया विचारं न्हुगु वैज्ञानिक अनुसन्धानतयेत पाय्छि दिशा बिइत ग्वहालि याइ। विज्ञान व समाजया दथुइ दुगु स्वापूयात थुइकेत थ्व ख्यः तस्कं महत्त्वपूर्ण जुइ। थ्व शास्त्रं ज्ञान प्राप्त यायेगु वैज्ञानिक प्रक्रियायात आलोचनात्मक दृष्टिं स्वयेगु क्षमता अप्वःका बिइ। == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[दर्शनशास्त्र]] * [[विज्ञान]] * [[इपिस्तेमोलोजी]] [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:विज्ञान]] {{stub}} [[en:Philosophy of science]] l74x721gsqc8ten7ee6k8yi39xlgmat 1123049 1123048 2026-08-25T04:37:40Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Philosophy of science]] to [[विज्ञानया दर्शन]] 1123048 wikitext text/x-wiki '''विज्ञानया दर्शन''' (Philosophy of science) धाःगु विज्ञानया जग, विधि, अनुमान, व लिच्वःया अध्ययन याइगु [[दर्शनशास्त्र]]या छगू कचा खः। थ्व ख्यले वैज्ञानिक मालेज्या गुकथं जुइ व वैज्ञानिक ज्ञानया विश्वसनीयता छु खः धइगु खँय् विचार जुइ। विज्ञान धाःगु छु खः व अविज्ञान धाःगु छु खः धइगु सीमा निर्धारण यायेगु ज्या थुकिलि जुइ। थ्व शास्त्रं वैज्ञानिक सिद्धान्ततयेगु सत्यता व उकिया तर्कसंगततायात स्वयेगु ज्या याइ। थुकिलि प्रत्यक्ष अवलोकन, प्रयोग, व तर्कया दथुइ दुगु स्वापूयात विश्लेषण याइ। विज्ञानया दर्शनं भौतिक शास्त्र, जीव विज्ञान, व सामाजिक विज्ञान थेंज्याःगु थीथी ख्यःया पद्धतियात अध्ययन याइ। थ्व ख्यले प्रत्यक्षवाद (Positivism) व यथार्थवाद (Realism) या बारेय् तःधंगु सहलह जुइ। वैज्ञानिक धारणा गथे हिली व सिद्धान्तत गुकथं पलिस्था जुइ धइगु खँ थुकिलि अध्ययन जुइ। थ्व शास्त्रं वैज्ञानिक अनुसन्धानय् वइगु नैतिक व वैचारिक न्हेसःतेगु नं लिच्वः मालेगु कुतः याइ। थ्व ख्यलय् थ्व नं स्वइ कि वैज्ञानिक नियमत वास्तवय् प्राकृतिक सत्य खः कि मनुया कल्पना जक खः। कार्ल पोपर व थोमस कुन थेंज्याःपिं महान दार्शनिकतयेसं थ्व ख्यले तःधंगु योगदान बियादीगु दु। थ्व ख्यःया अध्ययनं वैज्ञानिक विधियात अप्वः स्पष्ट व तर्कसंगत दयेकेत ग्वाहालि याइ। थुकिया विचारं न्हुगु वैज्ञानिक अनुसन्धानतयेत पाय्छि दिशा बिइत ग्वहालि याइ। विज्ञान व समाजया दथुइ दुगु स्वापूयात थुइकेत थ्व ख्यः तस्कं महत्त्वपूर्ण जुइ। थ्व शास्त्रं ज्ञान प्राप्त यायेगु वैज्ञानिक प्रक्रियायात आलोचनात्मक दृष्टिं स्वयेगु क्षमता अप्वःका बिइ। == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[दर्शनशास्त्र]] * [[विज्ञान]] * [[इपिस्तेमोलोजी]] [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:विज्ञान]] {{stub}} [[en:Philosophy of science]] l74x721gsqc8ten7ee6k8yi39xlgmat 0 307716 1123050 2026-08-25T04:37:40Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Philosophy of science]] to [[विज्ञानया दर्शन]] 1123050 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[विज्ञानया दर्शन]] no7nskwaq4pkpqlocn90raiac8ptee6 0 307717 1123051 2026-08-25T04:43:06Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''मेताफिजिक्स''' (Metaphysics) धाःगु अस्तित्व, यथार्थ, समय, व ब्रह्माण्डया मूल प्रकृतिया अध्ययन याइगु [[दर्शनशास्त्र]]या छगू मू कचा खः। भौतिक हलिं स्वया पाःगु वा उकिया ल्यूने दुगु मूल तत्त्... 1123051 wikitext text/x-wiki '''मेताफिजिक्स''' (Metaphysics) धाःगु अस्तित्व, यथार्थ, समय, व ब्रह्माण्डया मूल प्रकृतिया अध्ययन याइगु [[दर्शनशास्त्र]]या छगू मू कचा खः। भौतिक हलिं स्वया पाःगु वा उकिया ल्यूने दुगु मूल तत्त्वतयेगु अध्ययन यायेगु ज्या थुकिलि जुइ। थ्व शास्त्रं 'संसारय् छु दु' व 'थुकिया प्रकृति छु खः' धइगु दकलय् ब्यापक न्हेसःतयेगु लिच्वः मालेगु स्वइ। मेटाफिजिक्स खँग्वः ग्रीक भाषाया 'Meta' (ल्युने वा पार) व 'Physika' (भौतिक खँ) स्वानाः दयावःगु खः। [[अरस्तू]] (Aristotle) या ग्रन्थत मुने बिलय् भौतिक शास्त्र स्वया पिने दूगु अध्याययात थ्व नां बिगु खः। थ्व ख्यले अस्तित्व (Ontology), चेतना, मन व म्हया स्वापू, व कारणता (Causality) या बारेय् अध्ययन जुइ। ई व थाय् (Space) धाःगु छु खः व थुकिया स्वरूप गथे च्वं धइगु खँ नं थ्व ख्यःया मू विषय खः। वस्तुतयेगु गुण व उमिगु अस्तित्वया दथुइ दुगु स्वापूयात थुकिलि विचार याइ। ईश्वर, आत्मा, व अनन्तता (Infinity) थेंज्याःगु अवधारणातयेगु दार्शनिक विश्लेषण मेटाफिजिक्सय् हे जुइ। थ्व शास्त्रं सम्भावना (Possibility) व आवश्यकता (Necessities) या दथुइ दुगु भिन्नतायात स्पष्ट याइ। प्राचीन काल निसें आधुनिक काल तकं थीथी दार्शनिकतयेसं थुकिया बारेय् थःगु मत प्वंकादीगु दु। वैज्ञानिक अनुसन्धान व अवधारणात्मक संरचना दयेकेत थ्व ख्यःया तःधंगु योगदान दु। थ्व शास्त्रं झीसं खनाच्वनागु संसारया ल्युने दुगु गम्भीर सत्यतयेत थुइकेत ग्वाहालि याइ। थुकिलि मन व भौतिक पदार्थया दथुइ दुगु स्वापू (Mind-body problem) या बारेय् तःधंगु बहस जुइ। थ्व ख्यःया अध्ययनं मनुया मनं तुनेगु दायरायात तस्कं ब्यापक दयेकाबिइ। आधुनिक विज्ञान व गणितया विकासय् नं थुकिया दार्शनिक जगं तःधंगु भूमिका म्हिताच्वंगु दु। == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[दर्शनशास्त्र]] * [[इपिस्तेमोलोजी]] * [[तर्कशास्त्र]] [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:मेटाफिजिक्स]] {{stub}} [[en:Metaphysics]] 2qu9k4fn8an7sbmaf4jr952b6pym4m1 1123054 1123051 2026-08-25T04:49:12Z Eukesh 11 Redirected page to [[मेताफिजिक्स]] 1123054 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[मेताफिजिक्स]] l8u62b7iwmo8tp02othl5k5r9ezkqo5 0 307718 1123055 2026-08-25T04:49:42Z Eukesh 11 Redirected page to [[तर्क]] 1123055 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[तर्क]] 4hnz4l8byewfjqxm5zezslri5n2i8x2 0 307719 1123056 2026-08-25T04:55:57Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''भाषाया दर्शन''' (Philosophy of language) धाःगु भाषाया प्रकृति, स्रोत, व छ्यलेज्याया अध्ययन याइगु [[दर्शनशास्त्र]]या छगू मू कचा खः। थ्व ख्यले भाषां खँग्वः व खँग्वःया अर्थया दथुइ दुगु स्वापूयात गथ... 1123056 wikitext text/x-wiki '''भाषाया दर्शन''' (Philosophy of language) धाःगु भाषाया प्रकृति, स्रोत, व छ्यलेज्याया अध्ययन याइगु [[दर्शनशास्त्र]]या छगू मू कचा खः। थ्व ख्यले भाषां खँग्वः व खँग्वःया अर्थया दथुइ दुगु स्वापूयात गथे दयेकि धइगु खँय् विचार जुइ। खँग्वःया अर्थ छु खः व थुकिया पलिस्था गथे जुइ धइगु खँ थुकिलि मू रूपं अध्ययन जुइ। थ्व शास्त्रं खँग्वः, अर्थ, संम्प्रेषण, व यथार्थया दथुइ दुगु स्वापूयात विश्लेषण याइ। भाषां मनुया मानसिक क्षमता व हलिंयात थुइकेगु पहःयात गथे प्रभाव याइ धइगु खँ थुकिलि स्वयेगु जुइ। थ्व ख्यले गोटलोब फ्रेगे, बर्ट्रान्ड रसेल, व लुडविग विटगेन्स्टाइन थेंज्याःपिं महान दार्शनिकतयेसं तःधंगु योगदान बियादीगु दु। थुकिलि खँग्वःया अर्थ, सन्दर्भ, व खँत्वाःया संरचना या बारेय् तःधंगु सहलह जुइ। भाषाया दर्शनं औपचारिक भाषा (Formal language) व साधारण भाषा (Ordinary language) या दथुइ दुगु भिन्नतायात थुइकेगु कुतः याइ। थ्व शास्त्रं भाषा गथे विकास जुइ व थुकिया सामाजिक भूमिका छु खः धइगु खँया नं अध्ययन याइ। कम्प्युटर विज्ञान, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), व भाषाविज्ञानय् थ्व ख्यःया सिद्धान्ततयेगु तःधंगु छ्यला जुइ। थुकिलि 'धाःगु खँ' व 'उकिया अर्थ' या दथुइ दुगु जटिलतायात आलोचनात्मक दृष्टिं स्वयेगु ज्या जुइ। थ्व शास्त्रं खँग्वःया छ्यलां थजिगु भ्रम व तर्कसंगत निष्कर्षतयेत थुइकेत ग्वाहालि याइ। भाषाया माध्यमं झीसं सत्ययात गथे प्वंके फइ धइगु न्हेसः थ्व ख्यःया मू विषय खः। आधुनिक दार्शनिक विश्लेषणय् थ्व कचाया तस्कं महत्त्वपूर्ण थाय् दु। थ्व ख्यःया अध्ययनं मनुया संचार क्षमता व तर्क क्षमतायात अध्ययन याइ। थ्व शास्त्रं दार्शनिक न्हेसतेत भाषाया विश्लेषणात्मक दृष्टिं स्वयेगु लँपु क्यनि। == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[दर्शनशास्त्र]] * [[भाषाविज्ञान]] * [[इपिस्तेमोलोजी]] [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:भाषाविज्ञान]] {{stub}} [[en:Philosophy of language]] duhgh2lj84kqe9twrjohff06z8un0x4 1123057 1123056 2026-08-25T04:56:05Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Philosophy of language]] to [[भाषाया दर्शन]] 1123056 wikitext text/x-wiki '''भाषाया दर्शन''' (Philosophy of language) धाःगु भाषाया प्रकृति, स्रोत, व छ्यलेज्याया अध्ययन याइगु [[दर्शनशास्त्र]]या छगू मू कचा खः। थ्व ख्यले भाषां खँग्वः व खँग्वःया अर्थया दथुइ दुगु स्वापूयात गथे दयेकि धइगु खँय् विचार जुइ। खँग्वःया अर्थ छु खः व थुकिया पलिस्था गथे जुइ धइगु खँ थुकिलि मू रूपं अध्ययन जुइ। थ्व शास्त्रं खँग्वः, अर्थ, संम्प्रेषण, व यथार्थया दथुइ दुगु स्वापूयात विश्लेषण याइ। भाषां मनुया मानसिक क्षमता व हलिंयात थुइकेगु पहःयात गथे प्रभाव याइ धइगु खँ थुकिलि स्वयेगु जुइ। थ्व ख्यले गोटलोब फ्रेगे, बर्ट्रान्ड रसेल, व लुडविग विटगेन्स्टाइन थेंज्याःपिं महान दार्शनिकतयेसं तःधंगु योगदान बियादीगु दु। थुकिलि खँग्वःया अर्थ, सन्दर्भ, व खँत्वाःया संरचना या बारेय् तःधंगु सहलह जुइ। भाषाया दर्शनं औपचारिक भाषा (Formal language) व साधारण भाषा (Ordinary language) या दथुइ दुगु भिन्नतायात थुइकेगु कुतः याइ। थ्व शास्त्रं भाषा गथे विकास जुइ व थुकिया सामाजिक भूमिका छु खः धइगु खँया नं अध्ययन याइ। कम्प्युटर विज्ञान, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), व भाषाविज्ञानय् थ्व ख्यःया सिद्धान्ततयेगु तःधंगु छ्यला जुइ। थुकिलि 'धाःगु खँ' व 'उकिया अर्थ' या दथुइ दुगु जटिलतायात आलोचनात्मक दृष्टिं स्वयेगु ज्या जुइ। थ्व शास्त्रं खँग्वःया छ्यलां थजिगु भ्रम व तर्कसंगत निष्कर्षतयेत थुइकेत ग्वाहालि याइ। भाषाया माध्यमं झीसं सत्ययात गथे प्वंके फइ धइगु न्हेसः थ्व ख्यःया मू विषय खः। आधुनिक दार्शनिक विश्लेषणय् थ्व कचाया तस्कं महत्त्वपूर्ण थाय् दु। थ्व ख्यःया अध्ययनं मनुया संचार क्षमता व तर्क क्षमतायात अध्ययन याइ। थ्व शास्त्रं दार्शनिक न्हेसतेत भाषाया विश्लेषणात्मक दृष्टिं स्वयेगु लँपु क्यनि। == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[दर्शनशास्त्र]] * [[भाषाविज्ञान]] * [[इपिस्तेमोलोजी]] [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:भाषाविज्ञान]] {{stub}} [[en:Philosophy of language]] duhgh2lj84kqe9twrjohff06z8un0x4 0 307720 1123058 2026-08-25T04:56:05Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Philosophy of language]] to [[भाषाया दर्शन]] 1123058 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[भाषाया दर्शन]] 966kwby6piv4kdk9azxnnfnd1sknt17 0 307721 1123059 2026-08-25T05:00:32Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''अर्थ (दर्शन)''' (Meaning (philosophy)) धाःगु खँग्वः, चिं, व वाक्यं क्यनिगु दार्शनिक भाव वा सन्दर्भया अध्ययन खः। थ्व विषय [[भाषाया दर्शन]] व [[इपिस्तेमोलोजी]] नाप तस्कं नापंगु स्वापू दुगु ख्यः खः। थु... 1123059 wikitext text/x-wiki '''अर्थ (दर्शन)''' (Meaning (philosophy)) धाःगु खँग्वः, चिं, व वाक्यं क्यनिगु दार्शनिक भाव वा सन्दर्भया अध्ययन खः। थ्व विषय [[भाषाया दर्शन]] व [[इपिस्तेमोलोजी]] नाप तस्कं नापंगु स्वापू दुगु ख्यः खः। थुकिलि छुं खँ वा चिंतेसं 'छुं क्यनि' धइगु मू न्हेसःया लिच्वः मालेगु कुतः याइ। अर्थ धाःगु मनुया मनय् दुगु विचाः खः कि हलिंया धाथेंया वस्तु खः धइगु खँय् तःधंगु बहस जुइ। थ्व ख्यले खँग्वः व उकिया अर्थया दथुइ दुगु स्वापूयात थीथी दार्शनिक दृष्टिकोणं विश्लेषण याइ। थुकिलि वाच्यार्थ (Denotation) व लक्ष्यार्थ वा भावार्थ (Connotation) या दथुइ दुगु अन्तरयात स्पष्ट याइ। दार्शनिकतयेसं अर्थयात तर्कसंगत सिद्धान्त व सन्दर्भया आधारय् थुइकेगु कुतः याइ। थ्व शास्त्रं 'सत्य अर्थ' गुकथं निर्धारण जुइ धइगु खँयात विचाः याइ। मनुया संचार प्रक्रियाय् अर्थया गुगु भूमिका दै धइगु खँ थुकिलि स्वयेगु ज्या जुइ। थ्व विषयं भाषा, विचाः, व यथार्थया दथुइ स्वकुंलाःगु स्वापूयात स्पष्ट याइ। प्रतीक (Symbol) व उकिया अर्थया दथुइ दुगु सामाजिक सहमतियात नं थुकिलि अध्ययन जुइ। विज्ञान, कानून, व साहित्यय् अर्थया गम्भीर प्रभाव दै। अर्थया दार्शनिक अध्ययनं मनुयात खँग्वःया गम्भीरता थुइकेत ग्वाहालि याइ। थ्व ख्यलं गलत अर्थ वा भ्रम मदयेकेत पाय्छि संचार यायेगु क्षमता अप्वःका बिइ। == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[दर्शनशास्त्र]] * [[भाषाया दर्शन]] * [[तर्कशास्त्र]] [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:भाषाविज्ञान]] {{stub}} [[en:Meaning (philosophy)]] 6d40cp48tttlszg937oz0zy8kfg70ue 1123060 1123059 2026-08-25T05:00:41Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Meaning (philosophy)]] to [[अर्थ (दर्शन)]] 1123059 wikitext text/x-wiki '''अर्थ (दर्शन)''' (Meaning (philosophy)) धाःगु खँग्वः, चिं, व वाक्यं क्यनिगु दार्शनिक भाव वा सन्दर्भया अध्ययन खः। थ्व विषय [[भाषाया दर्शन]] व [[इपिस्तेमोलोजी]] नाप तस्कं नापंगु स्वापू दुगु ख्यः खः। थुकिलि छुं खँ वा चिंतेसं 'छुं क्यनि' धइगु मू न्हेसःया लिच्वः मालेगु कुतः याइ। अर्थ धाःगु मनुया मनय् दुगु विचाः खः कि हलिंया धाथेंया वस्तु खः धइगु खँय् तःधंगु बहस जुइ। थ्व ख्यले खँग्वः व उकिया अर्थया दथुइ दुगु स्वापूयात थीथी दार्शनिक दृष्टिकोणं विश्लेषण याइ। थुकिलि वाच्यार्थ (Denotation) व लक्ष्यार्थ वा भावार्थ (Connotation) या दथुइ दुगु अन्तरयात स्पष्ट याइ। दार्शनिकतयेसं अर्थयात तर्कसंगत सिद्धान्त व सन्दर्भया आधारय् थुइकेगु कुतः याइ। थ्व शास्त्रं 'सत्य अर्थ' गुकथं निर्धारण जुइ धइगु खँयात विचाः याइ। मनुया संचार प्रक्रियाय् अर्थया गुगु भूमिका दै धइगु खँ थुकिलि स्वयेगु ज्या जुइ। थ्व विषयं भाषा, विचाः, व यथार्थया दथुइ स्वकुंलाःगु स्वापूयात स्पष्ट याइ। प्रतीक (Symbol) व उकिया अर्थया दथुइ दुगु सामाजिक सहमतियात नं थुकिलि अध्ययन जुइ। विज्ञान, कानून, व साहित्यय् अर्थया गम्भीर प्रभाव दै। अर्थया दार्शनिक अध्ययनं मनुयात खँग्वःया गम्भीरता थुइकेत ग्वाहालि याइ। थ्व ख्यलं गलत अर्थ वा भ्रम मदयेकेत पाय्छि संचार यायेगु क्षमता अप्वःका बिइ। == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[दर्शनशास्त्र]] * [[भाषाया दर्शन]] * [[तर्कशास्त्र]] [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:भाषाविज्ञान]] {{stub}} [[en:Meaning (philosophy)]] 6d40cp48tttlszg937oz0zy8kfg70ue 0 307722 1123061 2026-08-25T05:00:41Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Meaning (philosophy)]] to [[अर्थ (दर्शन)]] 1123061 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[अर्थ (दर्शन)]] cpl2nv56jebyy90mgxxmejxxueaxvpo 0 307723 1123062 2026-08-25T05:03:53Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''गणितया दर्शन''' (Philosophy of mathematics) धाःगु गणितया जग, प्रकृति, धारणा, व उकिया दार्शनिक भूमिकाया अध्ययन याइगु [[दर्शनशास्त्र]]या छगू मू कचा खः। थ्व ख्यले 'गणित धाःगु छु खः' व 'गणितीय सत्य गथे पलि... 1123062 wikitext text/x-wiki '''गणितया दर्शन''' (Philosophy of mathematics) धाःगु गणितया जग, प्रकृति, धारणा, व उकिया दार्शनिक भूमिकाया अध्ययन याइगु [[दर्शनशास्त्र]]या छगू मू कचा खः। थ्व ख्यले 'गणित धाःगु छु खः' व 'गणितीय सत्य गथे पलिस्था जुइ' धइगु न्हेसलय् विचार जुइ। गणितीय वस्तुत (दसु: ल्याः, आकार) वास्तविक संसारय् दै कि मनुया मनया कल्पना जक खः धइगु खँ थुकिलि स्वयेगु ज्या जुइ। थ्व शास्त्रं गणितीय ज्ञानया विश्वसनीयता व उकिया स्रोतयात [[इपिस्तेमोलोजी]]या आधारय् विश्लेषण याइ। थ्व ख्यले प्लेटोवाद (Platonism), तर्कवाद (Logicisms), व औपचारिकवाद (Formalism) थेंज्याःगु थीथी दार्शनिक मत दु।<ref>Shapiro, S. (2000). Thinking About Mathematics: The Philosophy of Mathematics. Oxford University Press.</ref> गणित व वास्तविक भौतिक संसारया दथुइ दुगु अद्भुत स्वापूयात थुकिलि दार्शनिक दृष्टिं स्वयेगु ज्या जुइ। थ्व कचाय् [[गणितीय प्रमाण]] (Mathematical proof) या प्रकृति व उकिया तर्कसंगतताया अध्ययन जुइ। गणितीय ज्ञान सुनिचित खः कि अनिश्चित खः धइगु खँय् तःधंगु दार्शनिक बहस जुइ। गोटलोब फ्रेगे व बर्ट्रान्ड रसेल थेंज्याःपिं विद्वानतयेसं गणितयात [[तर्कशास्त्र]] नाप स्वायेगु तःधंगु कुतः यानादीगु दु। थ्व शास्त्रं गणितया विकास व उकिया ऐतिहासिक विधिया आलोचनात्मक अध्ययन याइ। थुकिया अध्ययनं गणितया जगयात अप्वः स्पष्ट व सुव्यवस्थित दयेकेत ग्वाहालि याइ। गणितीय अवधारणा व आधुनिक भौतिक शास्त्रया स्वापूयात थुइकेत थ्व ख्यः तस्कं महत्त्वपूर्ण जुइ। == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[दर्शनशास्त्र]] * [[गणित]] * [[तर्कशास्त्र]] [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:गणित]] {{stub}} [[en:Philosophy of mathematics]] iasxtjr0c2y74t8903rojjfoi7ur27j 1123063 1123062 2026-08-25T05:04:03Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Philosophy of mathematics]] to [[गणितया दर्शन]] 1123062 wikitext text/x-wiki '''गणितया दर्शन''' (Philosophy of mathematics) धाःगु गणितया जग, प्रकृति, धारणा, व उकिया दार्शनिक भूमिकाया अध्ययन याइगु [[दर्शनशास्त्र]]या छगू मू कचा खः। थ्व ख्यले 'गणित धाःगु छु खः' व 'गणितीय सत्य गथे पलिस्था जुइ' धइगु न्हेसलय् विचार जुइ। गणितीय वस्तुत (दसु: ल्याः, आकार) वास्तविक संसारय् दै कि मनुया मनया कल्पना जक खः धइगु खँ थुकिलि स्वयेगु ज्या जुइ। थ्व शास्त्रं गणितीय ज्ञानया विश्वसनीयता व उकिया स्रोतयात [[इपिस्तेमोलोजी]]या आधारय् विश्लेषण याइ। थ्व ख्यले प्लेटोवाद (Platonism), तर्कवाद (Logicisms), व औपचारिकवाद (Formalism) थेंज्याःगु थीथी दार्शनिक मत दु।<ref>Shapiro, S. (2000). Thinking About Mathematics: The Philosophy of Mathematics. Oxford University Press.</ref> गणित व वास्तविक भौतिक संसारया दथुइ दुगु अद्भुत स्वापूयात थुकिलि दार्शनिक दृष्टिं स्वयेगु ज्या जुइ। थ्व कचाय् [[गणितीय प्रमाण]] (Mathematical proof) या प्रकृति व उकिया तर्कसंगतताया अध्ययन जुइ। गणितीय ज्ञान सुनिचित खः कि अनिश्चित खः धइगु खँय् तःधंगु दार्शनिक बहस जुइ। गोटलोब फ्रेगे व बर्ट्रान्ड रसेल थेंज्याःपिं विद्वानतयेसं गणितयात [[तर्कशास्त्र]] नाप स्वायेगु तःधंगु कुतः यानादीगु दु। थ्व शास्त्रं गणितया विकास व उकिया ऐतिहासिक विधिया आलोचनात्मक अध्ययन याइ। थुकिया अध्ययनं गणितया जगयात अप्वः स्पष्ट व सुव्यवस्थित दयेकेत ग्वाहालि याइ। गणितीय अवधारणा व आधुनिक भौतिक शास्त्रया स्वापूयात थुइकेत थ्व ख्यः तस्कं महत्त्वपूर्ण जुइ। == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[दर्शनशास्त्र]] * [[गणित]] * [[तर्कशास्त्र]] [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:गणित]] {{stub}} [[en:Philosophy of mathematics]] iasxtjr0c2y74t8903rojjfoi7ur27j 0 307724 1123064 2026-08-25T05:04:03Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Philosophy of mathematics]] to [[गणितया दर्शन]] 1123064 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[गणितया दर्शन]] 7lm5sn5jijsk9x6te58e63n3rcu2sjx 0 307725 1123065 2026-08-25T05:07:34Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''मनया दर्शन''' (Philosophy of mind) धाःगु चेतना, मन, व मन व म्हया (भौतिक शरीर) दथुइ दुगु स्वापूया अध्ययन याइगु दर्शनशास्त्रया छगू मू कचा खः। थ्व ख्यले 'मन धाःगु छु खः' व 'चेतना गथे उत्पन्न जुइ' धइगु... 1123065 wikitext text/x-wiki '''मनया दर्शन''' (Philosophy of mind) धाःगु चेतना, मन, व मन व म्हया (भौतिक शरीर) दथुइ दुगु स्वापूया अध्ययन याइगु दर्शनशास्त्रया छगू मू कचा खः। थ्व ख्यले 'मन धाःगु छु खः' व 'चेतना गथे उत्पन्न जुइ' धइगु खँय् गम्भीर न्हेसःतेगु विचाः जुइ। थ्व शास्त्रं मन व मस्तिष्कया दथुइ दुगु स्वापूयात विश्लेषण याइ। थुकिया मू विषय मन-म्ह समस्या (Mind-body problem) खः, गुकिं भौतिक पदार्थ व मानसिक अनुभवया स्वापूयात स्वइ। थ्व ख्यले द्वैतवाद (Dualism) व भौतिकवाद (Physicalism) थेंज्याःगु थीथी दार्शनिक सिद्धान्तत दु। थुकिलि मनुया भावना, विचाः, स्मृति, व अनुभूति तयेगु दार्शनिक प्रकृति थुइकेगु ज्या जुइ। कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) व रोबोटिक्सय् मन दै कि मदै धइगु आधुनिक न्हेसः नं थ्व ख्यःया विषय खः। थ्व शास्त्रं स्व-चेतना (Self-consciousness) व थःगु अस्तित्वया बोध गथे जुइ धइगु खँयात विश्लेषण याइ। दार्शनिक रेने डेकार्टं थ्व ख्यले द्वैतवादया मू जग तयादीगु खः। न्युरोसाइन्स (Neuroscience) व मनोविज्ञानया विकास नापं थ्व ख्यःया महत्त्व अझ अप्वया वःगु दु। थुकिलि 'इच्छा स्वाधीनता' (Free will) व नियतिवादया दथुइ दुगु बहसयात नं स्वयेगु ज्या जुइ। थ्व शास्त्रं मनुया आन्तरिक अनुभवयात तर्कपूर्ण रूपं थुइकेत ग्वाहालि याइ। थुकिया अध्ययनं चेतनाया गुह्य सत्यतयेत स्वयेगु न्हुगु दृष्टि बिइ। == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[दर्शनशास्त्र]] * [[मेटाफिजिक्स]] * [[इपिस्तेमोलोजी]] [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:मनोविज्ञान]] {{stub}} [[en:Philosophy of mind]] gp5ix9i9abrrl05nf9tc3eeg882zi5v 1123066 1123065 2026-08-25T05:07:46Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Philosophy of mind]] to [[मनया दर्शन]] 1123065 wikitext text/x-wiki '''मनया दर्शन''' (Philosophy of mind) धाःगु चेतना, मन, व मन व म्हया (भौतिक शरीर) दथुइ दुगु स्वापूया अध्ययन याइगु दर्शनशास्त्रया छगू मू कचा खः। थ्व ख्यले 'मन धाःगु छु खः' व 'चेतना गथे उत्पन्न जुइ' धइगु खँय् गम्भीर न्हेसःतेगु विचाः जुइ। थ्व शास्त्रं मन व मस्तिष्कया दथुइ दुगु स्वापूयात विश्लेषण याइ। थुकिया मू विषय मन-म्ह समस्या (Mind-body problem) खः, गुकिं भौतिक पदार्थ व मानसिक अनुभवया स्वापूयात स्वइ। थ्व ख्यले द्वैतवाद (Dualism) व भौतिकवाद (Physicalism) थेंज्याःगु थीथी दार्शनिक सिद्धान्तत दु। थुकिलि मनुया भावना, विचाः, स्मृति, व अनुभूति तयेगु दार्शनिक प्रकृति थुइकेगु ज्या जुइ। कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) व रोबोटिक्सय् मन दै कि मदै धइगु आधुनिक न्हेसः नं थ्व ख्यःया विषय खः। थ्व शास्त्रं स्व-चेतना (Self-consciousness) व थःगु अस्तित्वया बोध गथे जुइ धइगु खँयात विश्लेषण याइ। दार्शनिक रेने डेकार्टं थ्व ख्यले द्वैतवादया मू जग तयादीगु खः। न्युरोसाइन्स (Neuroscience) व मनोविज्ञानया विकास नापं थ्व ख्यःया महत्त्व अझ अप्वया वःगु दु। थुकिलि 'इच्छा स्वाधीनता' (Free will) व नियतिवादया दथुइ दुगु बहसयात नं स्वयेगु ज्या जुइ। थ्व शास्त्रं मनुया आन्तरिक अनुभवयात तर्कपूर्ण रूपं थुइकेत ग्वाहालि याइ। थुकिया अध्ययनं चेतनाया गुह्य सत्यतयेत स्वयेगु न्हुगु दृष्टि बिइ। == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[दर्शनशास्त्र]] * [[मेटाफिजिक्स]] * [[इपिस्तेमोलोजी]] [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:मनोविज्ञान]] {{stub}} [[en:Philosophy of mind]] gp5ix9i9abrrl05nf9tc3eeg882zi5v 0 307726 1123067 2026-08-25T05:07:46Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Philosophy of mind]] to [[मनया दर्शन]] 1123067 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[मनया दर्शन]] joe1v9do7ep8anykwxow6a7hvsutwu8 0 307727 1123068 2026-08-25T05:12:25Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''धर्मया दर्शन''' (Philosophy of religion) धाःगु धर्म, ईश्वर, धार्मिक अनुभव, व धार्मिक दाबीतयेगु दार्शनिक व तर्कसंगत अध्ययन याइगु दर्शनशास्त्रया छगू मू कचा खः। थ्व ख्यले ईश्वरया अस्तित्व, धर्मया... 1123068 wikitext text/x-wiki '''धर्मया दर्शन''' (Philosophy of religion) धाःगु धर्म, ईश्वर, धार्मिक अनुभव, व धार्मिक दाबीतयेगु दार्शनिक व तर्कसंगत अध्ययन याइगु दर्शनशास्त्रया छगू मू कचा खः। थ्व ख्यले ईश्वरया अस्तित्व, धर्मया प्रकृति, व धार्मिक विश्वासया तर्कसंगतताया बारेय् विचाः जुइ। थ्व शास्त्रं गुगुं छगू धर्मया पक्ष मकासे सकल धार्मिक अवधारणातयेत निष्पक्ष दृष्टिं स्वयेगु ज्या याइ। थुकिलि 'ईश्वर दु कि मदु' व 'अदृष्य शक्ति छु खः' धइगु दकलय् पुलांगु दार्शनिक प्रश्नतयेगु लिच्वः मालेगु कुतः जुइ। थ्व कचाय् पापया समस्या (Problem of evil) - अर्थात् ईश्वर दयाः नं संसारय् दुःख छाय् दु धइगु खँय् तःधंगु बहस जुइ। थ्व शास्त्रं धार्मिक अनुभव, चमत्कार, व पुनर्जन्म थेंज्याःगु अवधारणातयेगु तर्कपूर्ण विश्लेषण याइ। धर्म व विज्ञानया दथुइ दुगु स्वापू व द्वन्द्वयात थुकिलि सीकेगु कुतः जुइ। थ्व ख्यले ईश्वरवादी (Theism), नास्तिक (Atheism), व अज्ञेयवादी (Agnosticism) दृष्टिकोणतयेगु अध्ययन जुइ। पूर्वीय दर्शन (न्याय, बौद्ध, सांख्य) व पाश्चात्य दर्शन निगुलिं धर्मया दर्शनय् तःधंगु योगदान बियातःगु दु। थ्व शास्त्रं धार्मिक ग्रन्थतयेगु दार्शनिक व्याख्या व नीतिशास्त्र नाप उकिया स्वापूयात विश्लेषण याइ। थुकिलि आत्मा, अमरता, व मृत्यु ल्यूनेया जीवन थेंज्याःगु खँय् विचार जुइ। थ्व ख्यःया अध्ययनं मनुयात धार्मिक विचाःतयेत अन्धविश्वास स्वया भिन्न यानाः तर्कपूर्ण रूपं थुइकेत ग्वाहालि याइ। थ्व शास्त्रं थीथी धर्म व दर्शनया दथुइ खँल्हाबल्हा याकेत कुतः याइ। == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[दर्शनशास्त्र]] * [[मेटाफिजिक्स]] * [[इपिस्तेमोलोजी]] [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:धर्म]] {{stub}} [[en:Philosophy of religion]] 50r700eniqe35k03bkw7pc4n3v5bog3 1123069 1123068 2026-08-25T05:12:34Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Philosophy of religion]] to [[धर्मया दर्शन]] 1123068 wikitext text/x-wiki '''धर्मया दर्शन''' (Philosophy of religion) धाःगु धर्म, ईश्वर, धार्मिक अनुभव, व धार्मिक दाबीतयेगु दार्शनिक व तर्कसंगत अध्ययन याइगु दर्शनशास्त्रया छगू मू कचा खः। थ्व ख्यले ईश्वरया अस्तित्व, धर्मया प्रकृति, व धार्मिक विश्वासया तर्कसंगतताया बारेय् विचाः जुइ। थ्व शास्त्रं गुगुं छगू धर्मया पक्ष मकासे सकल धार्मिक अवधारणातयेत निष्पक्ष दृष्टिं स्वयेगु ज्या याइ। थुकिलि 'ईश्वर दु कि मदु' व 'अदृष्य शक्ति छु खः' धइगु दकलय् पुलांगु दार्शनिक प्रश्नतयेगु लिच्वः मालेगु कुतः जुइ। थ्व कचाय् पापया समस्या (Problem of evil) - अर्थात् ईश्वर दयाः नं संसारय् दुःख छाय् दु धइगु खँय् तःधंगु बहस जुइ। थ्व शास्त्रं धार्मिक अनुभव, चमत्कार, व पुनर्जन्म थेंज्याःगु अवधारणातयेगु तर्कपूर्ण विश्लेषण याइ। धर्म व विज्ञानया दथुइ दुगु स्वापू व द्वन्द्वयात थुकिलि सीकेगु कुतः जुइ। थ्व ख्यले ईश्वरवादी (Theism), नास्तिक (Atheism), व अज्ञेयवादी (Agnosticism) दृष्टिकोणतयेगु अध्ययन जुइ। पूर्वीय दर्शन (न्याय, बौद्ध, सांख्य) व पाश्चात्य दर्शन निगुलिं धर्मया दर्शनय् तःधंगु योगदान बियातःगु दु। थ्व शास्त्रं धार्मिक ग्रन्थतयेगु दार्शनिक व्याख्या व नीतिशास्त्र नाप उकिया स्वापूयात विश्लेषण याइ। थुकिलि आत्मा, अमरता, व मृत्यु ल्यूनेया जीवन थेंज्याःगु खँय् विचार जुइ। थ्व ख्यःया अध्ययनं मनुयात धार्मिक विचाःतयेत अन्धविश्वास स्वया भिन्न यानाः तर्कपूर्ण रूपं थुइकेत ग्वाहालि याइ। थ्व शास्त्रं थीथी धर्म व दर्शनया दथुइ खँल्हाबल्हा याकेत कुतः याइ। == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[दर्शनशास्त्र]] * [[मेटाफिजिक्स]] * [[इपिस्तेमोलोजी]] [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:धर्म]] {{stub}} [[en:Philosophy of religion]] 50r700eniqe35k03bkw7pc4n3v5bog3 0 307728 1123070 2026-08-25T05:12:34Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Philosophy of religion]] to [[धर्मया दर्शन]] 1123070 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[धर्मया दर्शन]] eizxramunfafjvv7peuyn3rgcht0qtz 0 307729 1123071 2026-08-25T05:16:32Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''राजनीतिक दर्शन''' (Political philosophy) धाःगु सरकार, राज्य, स्वतन्त्रता, न्याय, अधिकार, व कानूनया दार्शनिक अध्ययन याइगु दर्शनशास्त्र व राजनीतिशास्त्रया छगू मू कचा खः। थ्व ख्यले राज्य गथे दये... 1123071 wikitext text/x-wiki '''राजनीतिक दर्शन''' (Political philosophy) धाःगु सरकार, राज्य, स्वतन्त्रता, न्याय, अधिकार, व कानूनया दार्शनिक अध्ययन याइगु दर्शनशास्त्र व राजनीतिशास्त्रया छगू मू कचा खः। थ्व ख्यले राज्य गथे दयेकेमाः व सरकारया अधिकारया सीमा छु जुयेमाः धइगु खँय् विचार जुइ। थ्व शास्त्रं नागरिक व राज्यया दथुइ दुगु स्वापू व दायित्वयात विश्लेषण याइ। थुकिलि न्याय छु खः, समानता छु खः, व स्वतन्त्रताया अर्थ छु खः धइगु दकलय् मू न्हेसःतयेगु लिच्वः मालेगु कुतः जुइ। थ्व कचाय् [[प्लेटो]], [[अरस्तू]], [[थमस हब्स]], [[जन लोक]], व रुसो थेंज्याःपिं महान दार्शनिकतयेसं तःधंगु योगदान बियादीगु दु। थुकिलि [[सामाजिक सम्झौता]] (Social contract), लोकतन्त्र, समाजवाद, व उदारवाद थेंज्याःगु राजनीतिक सिद्धान्ततयेगु अध्ययन जुइ। राजनीतिक दर्शनं कानूनया वैधता व राज्यं शक्ति छ्यलेगु अधिकारया नैतिक आधारयात स्वयेगु ज्या जुइ। थ्व शास्त्रं सम्पत्तिया अधिकार व साधनया वितरण (Distributive justice) या बारेय् तःधंगु बहस जुइ। पूर्वीय दर्शनय् कौटिल्यया अर्थशास्त्र व बौद्ध दार्शनिक विचारतयेसं राजनीतिक दर्शनय् तःधंगु भूमिका म्हिताच्वंगु दु। थ्व ख्यःया विचारं संविधान निर्माण, मानव अधिकार, व आधुनिक राज्य प्रणालीया विकासय् तःधंगु प्रभाव लाकी। थुकिलि क्रान्ति, नागरिक असहमति (Civil disobedience), व युद्धया औचित्य स्वयेगु ज्या नं जुइ। थ्व शास्त्रं समाजयात अप्वः न्यायपूर्ण, निष्पक्ष, व व्यवस्थित दयेकेत ग्वहालि याइ। थुकिया अध्ययनं नागरिकतयेत थःगु अधिकार व कर्तव्यया बारेय् सचेत दयेकि। == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[दर्शनशास्त्र]] * [[राजनीतिशास्त्र]] * [[नीतिशास्त्र]] [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:राजनीतिशास्त्र]] {{stub}} [[en:Political philosophy]] c7ekr2c8gom4r2tvtntglni3mmhaxop 1123072 1123071 2026-08-25T05:16:46Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Political philosophy]] to [[राजनीतिक दर्शन]] 1123071 wikitext text/x-wiki '''राजनीतिक दर्शन''' (Political philosophy) धाःगु सरकार, राज्य, स्वतन्त्रता, न्याय, अधिकार, व कानूनया दार्शनिक अध्ययन याइगु दर्शनशास्त्र व राजनीतिशास्त्रया छगू मू कचा खः। थ्व ख्यले राज्य गथे दयेकेमाः व सरकारया अधिकारया सीमा छु जुयेमाः धइगु खँय् विचार जुइ। थ्व शास्त्रं नागरिक व राज्यया दथुइ दुगु स्वापू व दायित्वयात विश्लेषण याइ। थुकिलि न्याय छु खः, समानता छु खः, व स्वतन्त्रताया अर्थ छु खः धइगु दकलय् मू न्हेसःतयेगु लिच्वः मालेगु कुतः जुइ। थ्व कचाय् [[प्लेटो]], [[अरस्तू]], [[थमस हब्स]], [[जन लोक]], व रुसो थेंज्याःपिं महान दार्शनिकतयेसं तःधंगु योगदान बियादीगु दु। थुकिलि [[सामाजिक सम्झौता]] (Social contract), लोकतन्त्र, समाजवाद, व उदारवाद थेंज्याःगु राजनीतिक सिद्धान्ततयेगु अध्ययन जुइ। राजनीतिक दर्शनं कानूनया वैधता व राज्यं शक्ति छ्यलेगु अधिकारया नैतिक आधारयात स्वयेगु ज्या जुइ। थ्व शास्त्रं सम्पत्तिया अधिकार व साधनया वितरण (Distributive justice) या बारेय् तःधंगु बहस जुइ। पूर्वीय दर्शनय् कौटिल्यया अर्थशास्त्र व बौद्ध दार्शनिक विचारतयेसं राजनीतिक दर्शनय् तःधंगु भूमिका म्हिताच्वंगु दु। थ्व ख्यःया विचारं संविधान निर्माण, मानव अधिकार, व आधुनिक राज्य प्रणालीया विकासय् तःधंगु प्रभाव लाकी। थुकिलि क्रान्ति, नागरिक असहमति (Civil disobedience), व युद्धया औचित्य स्वयेगु ज्या नं जुइ। थ्व शास्त्रं समाजयात अप्वः न्यायपूर्ण, निष्पक्ष, व व्यवस्थित दयेकेत ग्वहालि याइ। थुकिया अध्ययनं नागरिकतयेत थःगु अधिकार व कर्तव्यया बारेय् सचेत दयेकि। == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[दर्शनशास्त्र]] * [[राजनीतिशास्त्र]] * [[नीतिशास्त्र]] [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:राजनीतिशास्त्र]] {{stub}} [[en:Political philosophy]] c7ekr2c8gom4r2tvtntglni3mmhaxop 0 307730 1123073 2026-08-25T05:16:46Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Political philosophy]] to [[राजनीतिक दर्शन]] 1123073 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[राजनीतिक दर्शन]] e1wohkox6whu4f2b6cwsa5q41bnx0hz 0 307731 1123074 2026-08-25T05:16:57Z Eukesh 11 Redirected page to [[जन लक]] 1123074 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[जन लक]] k9xeo97kw7c3y9gpoo2ihhdbvwscj76 0 307732 1123075 2026-08-25T05:21:08Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''लोकधर्म''' (Folk religion) धाःगु छुं नं समाज, जाति वा समुदायया परम्परागत रीतिथिति, लोकविश्वास, व स्थानीय मान्यताय् आधारित जुयाः पालना याइगु धर्म वा धार्मिक अभ्यास खः। थ्व शास्त्रयात औपचा... 1123075 wikitext text/x-wiki '''लोकधर्म''' (Folk religion) धाःगु छुं नं समाज, जाति वा समुदायया परम्परागत रीतिथिति, लोकविश्वास, व स्थानीय मान्यताय् आधारित जुयाः पालना याइगु धर्म वा धार्मिक अभ्यास खः। थ्व शास्त्रयात औपचारिक वा संस्थागत धर्म (दसु: संगठित बुद्ध, हिन्दू, वा इसाई धर्म) स्वया पाःगु स्थानीय सांस्कृतिक रूपय् काइ। थुकिलि स्थानीय द्यः-द्यःपिं, पिसाच, व प्राकृतिक शक्तितयेगु पूजा-आजा यायेगु परम्परा दु। थ्व धार्मिक अभ्यासय् सफू वा ग्रन्थ स्वया नं मौखिक परम्परा व पुस्ता दर पुस्ता म्हुतुं हस्तान्तरण जुया वःगु बाखँतयेगु मू भूमिका दै। लोकधर्मय् झांक्री, धामी, व पुजारीतयेसं मुख्य मध्यस्थकर्ताया रूपय् ज्या याइ। थजिगु धार्मिक परम्परा हलिंया सकल थासय् व जातिया दथुइ खनेदु। नेवाः समाजय् दुगु थीथी पीठ पूजा, गुथि परम्परा, व स्थानीय द्यःतयेगु जात्राय् लोकधर्मया छगू बांलाःगु तत्व खनेछिं। थुकिलि प्राकृतिक प्रकोप, ल्वय्, व संकटं पनेत स्थानीय शक्ति व पूर्वजतेगु पूजा यायेगु ज्या जुइ। लोकधर्म औपचारिक धर्म स्वया अप्वः व्यावहारिक व नित्य जीवन नाप स्वापू दुगु जुइ। थ्व अभ्यासय् छुं नं निश्चित नियम वा केन्द्रीय संस्था दइमखु, थ्व थाय्‌ अनुसार पाइगु जुइ। सामाजिक एकता व सास्कृतिक पहिचान दयेकातयेत थजिगु लोकविश्वासतयेगु तःधंगु योगदान दु। थुकिलि कुलद्यः पूजा, भूमि पूजा, व स्थानीय जात्रा-पर्वतयेत तस्कं महत्त्व बिइ। आधुनिक कालय् तःधंगु संगठित धर्मतयेगु प्रभाव अप्वया वःसां लोकधर्मया परम्परा अजः नं जीवित हे दु। थजिगु धार्मिक परम्परा धाःगु छुं नं समुदायया इतिहास व संस्कृतिया जग खः। लोकधर्मया अध्ययनं मानवशास्त्र व समाजशास्त्रयात तःधंगु ग्वाहालि याइ। थ्व ख्यःया अध्ययनं स्थानीय मनूतेगु विचाः पहः व उमिगु जीवनशैलीयात थुइकेत लँपु क्यनि। == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[धर्म]] * [[संस्कृति]] * [[मानवशास्त्र]] [[Category:धर्म]] [[Category:संस्कृति]] {{stub}} [[en:Folk religion]] 0y5uwoxi4c2kmij3yizvyto27vl3p50 1123076 1123075 2026-08-25T05:21:15Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Folk religion]] to [[लोकधर्म]] 1123075 wikitext text/x-wiki '''लोकधर्म''' (Folk religion) धाःगु छुं नं समाज, जाति वा समुदायया परम्परागत रीतिथिति, लोकविश्वास, व स्थानीय मान्यताय् आधारित जुयाः पालना याइगु धर्म वा धार्मिक अभ्यास खः। थ्व शास्त्रयात औपचारिक वा संस्थागत धर्म (दसु: संगठित बुद्ध, हिन्दू, वा इसाई धर्म) स्वया पाःगु स्थानीय सांस्कृतिक रूपय् काइ। थुकिलि स्थानीय द्यः-द्यःपिं, पिसाच, व प्राकृतिक शक्तितयेगु पूजा-आजा यायेगु परम्परा दु। थ्व धार्मिक अभ्यासय् सफू वा ग्रन्थ स्वया नं मौखिक परम्परा व पुस्ता दर पुस्ता म्हुतुं हस्तान्तरण जुया वःगु बाखँतयेगु मू भूमिका दै। लोकधर्मय् झांक्री, धामी, व पुजारीतयेसं मुख्य मध्यस्थकर्ताया रूपय् ज्या याइ। थजिगु धार्मिक परम्परा हलिंया सकल थासय् व जातिया दथुइ खनेदु। नेवाः समाजय् दुगु थीथी पीठ पूजा, गुथि परम्परा, व स्थानीय द्यःतयेगु जात्राय् लोकधर्मया छगू बांलाःगु तत्व खनेछिं। थुकिलि प्राकृतिक प्रकोप, ल्वय्, व संकटं पनेत स्थानीय शक्ति व पूर्वजतेगु पूजा यायेगु ज्या जुइ। लोकधर्म औपचारिक धर्म स्वया अप्वः व्यावहारिक व नित्य जीवन नाप स्वापू दुगु जुइ। थ्व अभ्यासय् छुं नं निश्चित नियम वा केन्द्रीय संस्था दइमखु, थ्व थाय्‌ अनुसार पाइगु जुइ। सामाजिक एकता व सास्कृतिक पहिचान दयेकातयेत थजिगु लोकविश्वासतयेगु तःधंगु योगदान दु। थुकिलि कुलद्यः पूजा, भूमि पूजा, व स्थानीय जात्रा-पर्वतयेत तस्कं महत्त्व बिइ। आधुनिक कालय् तःधंगु संगठित धर्मतयेगु प्रभाव अप्वया वःसां लोकधर्मया परम्परा अजः नं जीवित हे दु। थजिगु धार्मिक परम्परा धाःगु छुं नं समुदायया इतिहास व संस्कृतिया जग खः। लोकधर्मया अध्ययनं मानवशास्त्र व समाजशास्त्रयात तःधंगु ग्वाहालि याइ। थ्व ख्यःया अध्ययनं स्थानीय मनूतेगु विचाः पहः व उमिगु जीवनशैलीयात थुइकेत लँपु क्यनि। == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[धर्म]] * [[संस्कृति]] * [[मानवशास्त्र]] [[Category:धर्म]] [[Category:संस्कृति]] {{stub}} [[en:Folk religion]] 0y5uwoxi4c2kmij3yizvyto27vl3p50 0 307733 1123077 2026-08-25T05:21:15Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Folk religion]] to [[लोकधर्म]] 1123077 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[लोकधर्म]] khy5gjywfg79b2it749rlf5ytpzifri 0 307734 1123078 2026-08-25T05:26:09Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''इस्लामया कचा व सम्प्रदायत''' धाःगु [[इस्लाम]] धर्म दुने विकास जूगु थीथी वैचारिक, कानूनी, व दार्शनिक धारातयेगु पुचः खः। पैगम्बर मुहम्मद मदयेधुंका मुस्मां समाजय् नेतृत्व व धार्मिक... 1123078 wikitext text/x-wiki '''इस्लामया कचा व सम्प्रदायत''' धाःगु [[इस्लाम]] धर्म दुने विकास जूगु थीथी वैचारिक, कानूनी, व दार्शनिक धारातयेगु पुचः खः। पैगम्बर मुहम्मद मदयेधुंका मुस्मां समाजय् नेतृत्व व धार्मिक व्याख्यायात कयाः थीथी विचारत पलिस्था जुल। थ्व विभाजनया मू आधार धार्मिक नेतृत्व (खिलाफत), कुरान व हदिसया व्याख्या, व फिकह (कानून) या मान्यता खः। इस्लाम दुने मू निगू कचा सुन्नी व शिया खः, गुकि दुने मेमेगु चिधंगु सम्प्रदायत दु। सुन्नी इस्लाम धर्मया दकलय् तःधंगु कचा खः, गुकिं पैगम्बरया सहबाहीतयेगु सर्वसम्मतियात मू आधार काइ। शिया इस्लाम धाःगु पैगम्बर मुहम्मदया काय्-म्ह्याय् व हजरत अलीयात मू धार्मिक नेता (इमाम) मानेयायेगु सम्प्रदाय खः। थुकिया नापं सुफीवाद (Sufism) इस्लामया छगू अध्यात्मिक व रहस्यवादी कचा खः। सुन्नी धर्मशास्त्र दुने कानूनया प्यंगू मू कचा वा फिकह दु - हनफी, मालिकी, साफिई, व हन्बली। शिया धर्मशास्त्र दुने जाफरि, जाइदी, व इसमाइली थेंज्याःगु थीथी धारात मू ख। थ्व नापं खवारिज व मुअतजिला थेंज्याःगु ऐतिहासिक सम्प्रदायतयेसं नं मुस्लिम इतिहासय् तःधंगु प्रभाव याःगु दु। थीथी कचा व सम्प्रदायतयेगु थः-थःगु हे प्रार्थना विधि, इहिपा कानून, व धार्मिक परम्परा दु। थ्व कचातयेगु दथुइ विचाःया भिन्नता दुसां सकल सम्प्रदायतयेसं कुरानयात हे मू पवित्र ग्रन्थया रूपय् काइ। थ्व कचातयेगु अध्ययनं मुस्लिम हलिंया इतिहास, राजनीति, व समाजयात थुइकेत तःधंगु ग्वाहालि याइ। आधुनिक कालय् थ्व सम्प्रदायतयेगु दथुइ संवाद व सहकार्यया कुतः नं जुयाच्वंगु दु। धार्मिक परम्परा व वैचारिक भिन्नताया कारणं इस्लाम दुने विविधता खनेदु। == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[इस्लाम]] * [[धर्म]] * [[धर्मशास्त्र]] [[Category:इस्लाम]] [[Category:धर्म]] {{stub}} [[en:Islamic schools and branches]] an88urfes6smeo1v7sjr2478byp3a79 1123079 1123078 2026-08-25T05:26:24Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Islamic schools and branches]] to [[इस्लामया कचा व सम्प्रदायत]] 1123078 wikitext text/x-wiki '''इस्लामया कचा व सम्प्रदायत''' धाःगु [[इस्लाम]] धर्म दुने विकास जूगु थीथी वैचारिक, कानूनी, व दार्शनिक धारातयेगु पुचः खः। पैगम्बर मुहम्मद मदयेधुंका मुस्मां समाजय् नेतृत्व व धार्मिक व्याख्यायात कयाः थीथी विचारत पलिस्था जुल। थ्व विभाजनया मू आधार धार्मिक नेतृत्व (खिलाफत), कुरान व हदिसया व्याख्या, व फिकह (कानून) या मान्यता खः। इस्लाम दुने मू निगू कचा सुन्नी व शिया खः, गुकि दुने मेमेगु चिधंगु सम्प्रदायत दु। सुन्नी इस्लाम धर्मया दकलय् तःधंगु कचा खः, गुकिं पैगम्बरया सहबाहीतयेगु सर्वसम्मतियात मू आधार काइ। शिया इस्लाम धाःगु पैगम्बर मुहम्मदया काय्-म्ह्याय् व हजरत अलीयात मू धार्मिक नेता (इमाम) मानेयायेगु सम्प्रदाय खः। थुकिया नापं सुफीवाद (Sufism) इस्लामया छगू अध्यात्मिक व रहस्यवादी कचा खः। सुन्नी धर्मशास्त्र दुने कानूनया प्यंगू मू कचा वा फिकह दु - हनफी, मालिकी, साफिई, व हन्बली। शिया धर्मशास्त्र दुने जाफरि, जाइदी, व इसमाइली थेंज्याःगु थीथी धारात मू ख। थ्व नापं खवारिज व मुअतजिला थेंज्याःगु ऐतिहासिक सम्प्रदायतयेसं नं मुस्लिम इतिहासय् तःधंगु प्रभाव याःगु दु। थीथी कचा व सम्प्रदायतयेगु थः-थःगु हे प्रार्थना विधि, इहिपा कानून, व धार्मिक परम्परा दु। थ्व कचातयेगु दथुइ विचाःया भिन्नता दुसां सकल सम्प्रदायतयेसं कुरानयात हे मू पवित्र ग्रन्थया रूपय् काइ। थ्व कचातयेगु अध्ययनं मुस्लिम हलिंया इतिहास, राजनीति, व समाजयात थुइकेत तःधंगु ग्वाहालि याइ। आधुनिक कालय् थ्व सम्प्रदायतयेगु दथुइ संवाद व सहकार्यया कुतः नं जुयाच्वंगु दु। धार्मिक परम्परा व वैचारिक भिन्नताया कारणं इस्लाम दुने विविधता खनेदु। == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[इस्लाम]] * [[धर्म]] * [[धर्मशास्त्र]] [[Category:इस्लाम]] [[Category:धर्म]] {{stub}} [[en:Islamic schools and branches]] an88urfes6smeo1v7sjr2478byp3a79 0 307735 1123080 2026-08-25T05:26:24Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Islamic schools and branches]] to [[इस्लामया कचा व सम्प्रदायत]] 1123080 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[इस्लामया कचा व सम्प्रदायत]] 2rzxfunhkgkkkifmlyrfb5ytrjdf0l7