Wikipedia newwiki https://new.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%82_%E0%A4%AA%E0%A5%8C MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter माध्यम विशेष खँलाबँला छ्येलेमि छ्येलेमि खँलाबँला विकिपिडिया विकिपिडिया खँलाबँला किपा किपा खँलाबँला मिडियाविकि मिडियाविकि खँलाबँला Template Template talk ग्वाहालि ग्वाहालि खँलाबँला पुचः पुचः खँलाबँला दबू दबू खँलाबँला TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 6411 1123138 1087567 2026-08-27T13:04:59Z Eukesh 11 1123138 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/प्रतीप}} '''{{PAGENAME}}''' खँग्वःया थीथी अर्थ दु। * वेदकथं [[मनु]]यागु [[वंशज]]याम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः। * [[प्रतीप (काव्यया तिसा)]] == शास्त्रय् दसु == '''अष्टाङ्गहृदयम् — शारीरस्थानम् — अध्यायः ५'''<ref>[https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%85%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A4%BE%E0%A4%99%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%B9%E0%A5%83%E0%A4%A6%E0%A4%AF%E0%A4%AE%E0%A5%8D/%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%AE%E0%A5%8D/%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%AB विकिस्रोतः – अष्टाङ्गहृदयम्/शारीरस्थानम्/अध्यायः ५]</ref> न याति यस्य चाहारः कण्ठं कण्ठामयाद् ऋते ॥ ६७ ॥<br> प्रेष्याः प्रतीप-तां यान्ति प्रेताकृतिर् उदीर्यते ।<br> यस्य निद्रा भवेन् नित्या नैव वा न स जीवति ॥ ६८ ॥<br> '''अष्टाध्यायी-गणपाठः'''<ref>[https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%85%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A4%BE%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A5%80-%E0%A4%97%E0%A4%A3%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A4%83 विकिस्रोतः – अष्टाध्यायी-गणपाठः]</ref> सुखादिभ्यःकर्तृवेदनायाम् (३.१.१८) सुख। दुःख। तृप्त। गहन। कृच्छ्र। अस्र। अलीक। प्रतीप। करुण। कृपण। सोढ। 35. कण्ड्वादिः कण्ड्वादिभ्योयक् (३.१.२७) '''औचित्यविचारचर्चा'''<ref>[https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%94%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%9A%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%BE विकिस्रोतः – औचित्यविचारचर्चा]</ref> यो य: शस्त्रं बिभर्ति स्वभुजगुरुमद:पाडवीनां चमूनां, यो य: पाञ्चालगोत्रे शिशुरधिकवया गर्भशय्यां गतो वा । यो यस्तत्कर्मसाक्षी चरति मयि रणे यश्च यश्च प्रतीप:, क्रोधान्धस्तस्य तस्य स्वयमपि जगतामन्तकस्यान्तकोऽहम् ।। अत्र क्रूरक्रोधस्थायिभावत्मकस्योन्निद्ररौद्ररसस्योचिता शिशुस्थ- '''काशिका — तृतीयोऽध्यायः — प्रथमः पादः'''<ref>[https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B6%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE/%E0%A4%A4%E0%A5%83%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%BD%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_/%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A5%E0%A4%AE%E0%A4%83_%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%83 विकिस्रोतः – काशिका/तृतीयोऽध्यायः /प्रथमः पादः]</ref> </3-1-17> सुखादिभ्यः कर्तृवेदनायाम् ।। <3-1-18> ।। कर्मग्रहणमनुवर्त्तते। `सुख-इत्येवमादिभ्यः कर्मभ्यो वेदनायामर्थेऽनुभवे क्यङ् प्रत्ययो भवति, वेदयितुश्चेत्कर्तुः सम्बन्धीनि सुखादीनि भवन्ति। सुखं वेदयते सुखायते। दुःखायते। कर्तृग्रहणं किम् ? सुखं वेदयते प्रसाधको देवदत्तस्य। सुख। दुःख। तृप्त। गहन। कृच्छ्र। अस्त्र। अलीक। प्रतीप। करुण। कृफण। सोढ। सुखादिः।। </3-1-18> नमोवरिवश्चित्रङः क्यच् ।। <3-1-19> ।। == लिधंसा == <references/> [[Category:हिन्दू पात्र]] [[पुचः: काव्यया तिसा]] 9uguy58vs755e2z5zzmnnvlo3vkb5sg 0 75769 1123144 1077513 2026-08-27T13:19:07Z Eukesh 11 /* काव्यय् छ्येलेज्या */ 1123144 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/दीपक}} {{भाषा व खँग्व | native_name = दीपक | original_language = [[संस्कृत]] | footnotes = | }} '''दीपक''' छगु [[संस्कृत]] भाषायागु [[खँग्वः]] खः। थ्व खँग्वःया साधारण अर्थ मत जुसां थीथी थासय् थीथी अर्थ दु ==खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या== ===उत्पत्ति व विकास=== थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु [[तत्सम खँग्व]]या रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल। ===काव्यय् छ्येलेज्या=== {{मू पौ|दीपक (काव्यया तिसा)]] काव्यय् दीपकालङ्कारः वा दीपक अलङ्कार छगू [[काव्यया तिसा]] ख। छुं नं खँय् प्रकाश दयेकेत थन्याःगु काव्यया तिसा छ्यलीगु या। क्वसं बियातःगु दसुलि थ्व अलङ्कार छ्यलातःगु दु: :'''मणिः शाणोल्लीढः समरविजयी हेतिदलितो''' (अर्थ: छुं नं मणि शाणय् बलाक्क च्वले धुंका झःझः धाइ अथे हे योद्धा समर वा ल्वापूइ विजय जुया झःझः धाइ, घाःपाः जुसां।) :'''मदक्षीणो नागः शरदिसरितः श्यानपुलिनाः ।''' :'''कलाशेषश्चन्द्रः सुरतमृदिता बालवनिता''' :'''तनिम्ना शोभन्ते गलितविभवाश्चार्थिषु नृपाः ॥''' ==स्वया दिसँ== *[[काव्यया तिसा]] ==पिनेयागु स्वापू== [http://sanskritdocuments.org/dict/dictall.txt संस्कृत खँग्वसफू]{{भाषा जग-च्वसु}} [[Category: संस्कृत]] == छ्येलेज्या == * दसु — ऊपर के कथन से यह बात सिद्ध होती है कि-वेदविषय में जहां कहीं प्रमाण की आवश्यकता हो, वहां सूर्य और '''दीपक''' के समान वेदों का ही प्रमाण लेना उचित है। <ref>[https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%8B%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%AD%E0%A5%82%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE_%28%E0%A4%A6%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%BE%29%2F%E0%A5%A8%E0%A5%AB._%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%AF%E0%A4%83 विकिस्रोतः – ऋग्वेदादिभाष्यभूमिका (दयानन्दसरस्वतीविरचिता)/२५. ग्रन्थप्रामाण्याप्रामाण्यविषयः]</ref> * दसु — अर्थात् जैसे सूर्य और '''दीपक''' अपने ही प्रकाश से प्रकाशमान होके, सब क्रियावाले द्रव्यों को प्रकाशित कर देते हैं, वैसे ही वेद भी अपने प्रकाश से प्रकाशित होके अन्य ग्रन्थों का भी प्रकाश करते हैं। <ref>[https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%8B%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%AD%E0%A5%82%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE_%28%E0%A4%A6%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%BE%29%2F%E0%A5%A8%E0%A5%AB._%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%AF%E0%A4%83 विकिस्रोतः – ऋग्वेदादिभाष्यभूमिका (दयानन्दसरस्वतीविरचिता)/२५. ग्रन्थप्रामाण्याप्रामाण्यविषयः]</ref> * दसु — ननु "संजहार शरत्कालः"इत्यादावपि '''दीपक'''े पदेनैकेन वस्तुद्वयसमवेते द्वे क्रिये कथ्येते। <ref>[https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%99%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%99%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B9%E0%A4%83%2F%E0%A4%AA%E0%A4%9E%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%AE%E0%A4%83_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%83 विकिस्रोतः – काव्यालङ्कारसारसङ्ग्रहः/पञ्चमः वर्गः]</ref> * दसु — न चैवं '''दीपक''' इति नातिव्याप्तिः। <ref>[https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%99%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%99%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B9%E0%A4%83%2F%E0%A4%AA%E0%A4%9E%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%AE%E0%A4%83_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%83 विकिस्रोतः – काव्यालङ्कारसारसङ्ग्रहः/पञ्चमः वर्गः]</ref> * दसु — '''दीपक''' उवाच -। <ref>[https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%BE%2F%E0%A4%96%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%A1%E0%A4%83_%E0%A5%AD_%28%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%96%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%A1%E0%A4%83%29%2F%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%AA%E0%A5%AB विकिस्रोतः – गर्गसंहिता/खण्डः ७ (विश्वजित्खण्डः)/अध्यायः ४५]</ref> == लिधंसा == <references/> 2wszjurwfpng7ivjjjabknngpyey26z 1123145 1123144 2026-08-27T13:19:29Z Eukesh 11 /* छ्येलेज्या */ 1123145 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/दीपक}} {{भाषा व खँग्व | native_name = दीपक | original_language = [[संस्कृत]] | footnotes = | }} '''दीपक''' छगु [[संस्कृत]] भाषायागु [[खँग्वः]] खः। थ्व खँग्वःया साधारण अर्थ मत जुसां थीथी थासय् थीथी अर्थ दु ==खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या== ===उत्पत्ति व विकास=== थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु [[तत्सम खँग्व]]या रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल। ===काव्यय् छ्येलेज्या=== {{मू पौ|दीपक (काव्यया तिसा)]] काव्यय् दीपकालङ्कारः वा दीपक अलङ्कार छगू [[काव्यया तिसा]] ख। छुं नं खँय् प्रकाश दयेकेत थन्याःगु काव्यया तिसा छ्यलीगु या। क्वसं बियातःगु दसुलि थ्व अलङ्कार छ्यलातःगु दु: :'''मणिः शाणोल्लीढः समरविजयी हेतिदलितो''' (अर्थ: छुं नं मणि शाणय् बलाक्क च्वले धुंका झःझः धाइ अथे हे योद्धा समर वा ल्वापूइ विजय जुया झःझः धाइ, घाःपाः जुसां।) :'''मदक्षीणो नागः शरदिसरितः श्यानपुलिनाः ।''' :'''कलाशेषश्चन्द्रः सुरतमृदिता बालवनिता''' :'''तनिम्ना शोभन्ते गलितविभवाश्चार्थिषु नृपाः ॥''' ==स्वया दिसँ== *[[काव्यया तिसा]] ==पिनेयागु स्वापू== [http://sanskritdocuments.org/dict/dictall.txt संस्कृत खँग्वसफू]{{भाषा जग-च्वसु}} [[Category: संस्कृत]] == छ्येलेज्या == * दसु — ननु "संजहार शरत्कालः"इत्यादावपि '''दीपक'''े पदेनैकेन वस्तुद्वयसमवेते द्वे क्रिये कथ्येते। <ref>[https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%99%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%99%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B9%E0%A4%83%2F%E0%A4%AA%E0%A4%9E%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%AE%E0%A4%83_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%83 विकिस्रोतः – काव्यालङ्कारसारसङ्ग्रहः/पञ्चमः वर्गः]</ref> * दसु — न चैवं '''दीपक''' इति नातिव्याप्तिः। <ref>[https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%99%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%99%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B9%E0%A4%83%2F%E0%A4%AA%E0%A4%9E%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%AE%E0%A4%83_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%83 विकिस्रोतः – काव्यालङ्कारसारसङ्ग्रहः/पञ्चमः वर्गः]</ref> * दसु — '''दीपक''' उवाच -। <ref>[https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%BE%2F%E0%A4%96%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%A1%E0%A4%83_%E0%A5%AD_%28%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%96%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%A1%E0%A4%83%29%2F%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%AA%E0%A5%AB विकिस्रोतः – गर्गसंहिता/खण्डः ७ (विश्वजित्खण्डः)/अध्यायः ४५]</ref> == लिधंसा == <references/> m5foio3mx83ju8tzwjec4q3rcshpvft 1123146 1123145 2026-08-27T13:19:46Z Eukesh 11 /* काव्यय् छ्येलेज्या */ 1123146 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/दीपक}} {{भाषा व खँग्व | native_name = दीपक | original_language = [[संस्कृत]] | footnotes = | }} '''दीपक''' छगु [[संस्कृत]] भाषायागु [[खँग्वः]] खः। थ्व खँग्वःया साधारण अर्थ मत जुसां थीथी थासय् थीथी अर्थ दु ==खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या== ===उत्पत्ति व विकास=== थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु [[तत्सम खँग्व]]या रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल। ===काव्यय् छ्येलेज्या=== {{मू पौ|दीपक (काव्यया तिसा)}} काव्यय् दीपकालङ्कारः वा दीपक अलङ्कार छगू [[काव्यया तिसा]] ख। छुं नं खँय् प्रकाश दयेकेत थन्याःगु काव्यया तिसा छ्यलीगु या। क्वसं बियातःगु दसुलि थ्व अलङ्कार छ्यलातःगु दु: :'''मणिः शाणोल्लीढः समरविजयी हेतिदलितो''' (अर्थ: छुं नं मणि शाणय् बलाक्क च्वले धुंका झःझः धाइ अथे हे योद्धा समर वा ल्वापूइ विजय जुया झःझः धाइ, घाःपाः जुसां।) :'''मदक्षीणो नागः शरदिसरितः श्यानपुलिनाः ।''' :'''कलाशेषश्चन्द्रः सुरतमृदिता बालवनिता''' :'''तनिम्ना शोभन्ते गलितविभवाश्चार्थिषु नृपाः ॥''' ==स्वया दिसँ== *[[काव्यया तिसा]] ==पिनेयागु स्वापू== [http://sanskritdocuments.org/dict/dictall.txt संस्कृत खँग्वसफू]{{भाषा जग-च्वसु}} [[Category: संस्कृत]] == छ्येलेज्या == * दसु — ननु "संजहार शरत्कालः"इत्यादावपि '''दीपक'''े पदेनैकेन वस्तुद्वयसमवेते द्वे क्रिये कथ्येते। <ref>[https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%99%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%99%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B9%E0%A4%83%2F%E0%A4%AA%E0%A4%9E%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%AE%E0%A4%83_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%83 विकिस्रोतः – काव्यालङ्कारसारसङ्ग्रहः/पञ्चमः वर्गः]</ref> * दसु — न चैवं '''दीपक''' इति नातिव्याप्तिः। <ref>[https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%99%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%99%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B9%E0%A4%83%2F%E0%A4%AA%E0%A4%9E%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%AE%E0%A4%83_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%83 विकिस्रोतः – काव्यालङ्कारसारसङ्ग्रहः/पञ्चमः वर्गः]</ref> * दसु — '''दीपक''' उवाच -। <ref>[https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%BE%2F%E0%A4%96%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%A1%E0%A4%83_%E0%A5%AD_%28%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%96%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%A1%E0%A4%83%29%2F%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%AA%E0%A5%AB विकिस्रोतः – गर्गसंहिता/खण्डः ७ (विश्वजित्खण्डः)/अध्यायः ४५]</ref> == लिधंसा == <references/> civ2p34sjvoiiwtvvy2wdw8chgexplw 0 193649 1123135 1123118 2026-08-27T12:56:42Z Eukesh 11 /* ताजि */ 1123135 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/काव्यया तिसा}} काव्यय् '''तिसा''' वा '''अलङ्कार''' धाःगु काव्यया रसयात वर्णन यायेत छ्येलिगु खँग्वः ख। तिसां थमंतुं [[भाव (साहित्य)|भाव]] मब्युसां भावयात बांलाकेगु ज्या थुकिलिं या। तिसा तिया गथे म्हयात बांलाकेछिं, अथे हे थी-थी खँग्वः छ्येला काव्यया भाव वा रसयात बांलाकेछिं। थ्व कथं तिसाया ज्या धाःगु भावयात बांलाक्क ब्वयेगु ख। तिसा स्वंगु प्रकारया जुइफु-शब्दालङ्कार (खँग्वःतिसा), अर्थालङ्कार व उभयालङ्कार। छगू खँग्वःयात उकिया पर्यायवाची खँग्वलय् हिला छ्वयेबिलय् भाव पाइगु जुसाः अन्याःगु तिसा खँग्वःतिसा जुइ। तर अथे खँग्वःयात पर्याय खँग्वलं हिलय्‌बिले काव्य भावात्मक रुपं मपाइगु जुसाः अन्याःगु तिसा अर्थालङ्कार ख। अर्थात, खँग्वःतिसा धाःगु खँग्वःया उपस्थितिं हे रसयात ब्वयेगु तिसा ख धाःसा अर्थालङ्कारय् तिसाया अर्थं रसयात ब्वयेगु ज्या याइ। खँग्वःतिसाया स्वंगु मू रुप दु- अनुप्रास, यमक व श्लेष। अर्थालङ्कारया दसुया रुपय् उपमा, रुपक, उत्प्रेक्षा, दृष्टान्त, सन्देह, अभिशयोक्ति आदि कायेछिं। उभयालङ्कारय् खँग्वःया उपस्थिति व अर्थ नितां हे भाव वा रसयात ब्वयेगु ज्या याइ। ==ताजि== '''खँग्वःतिसा''' वा '''शब्दालङ्कार'''य् [[अनुप्रास तिसा|अनुप्रास]], [[यमक तिसा|यमक]], [[श्लेष तिसा|श्लेष]] व [[वक्रोक्ति]] मू ख। '''अर्थालङ्कार'''तेगु ल्या १२५ स्वया अप्व दु। थन्याःगु सकल अर्थालङ्कारतेगु मूलभूत विशेषतातेत ध्यानय् तया थ्व तिसातेत न्यागु मू भागय् बायेछिं: *(१) '''सादृश्यमूलक''' - उपमा, [[रूपक अलंकार|रूपक]] आदि; *(२) '''विरोधमूलक'''- विषय, विरोधभास आदि; *(३) '''शृंखलाबंध'''- सार, एकावली आदि; *(४) तर्क, वाक्य, लोकन्यायमूलक काव्यलिंग, यथासंख्य आदि; *(५) '''गूढ़ार्थप्रतीतिमूलक''' - सूक्ष्म, पिहित, गूढ़ोक्ति आदि। छुं तिसाया दसु थ्व कथं दु- [[उपमा]], [[अनन्वय]], [[रूपक]], [[परिनाम]], [[गुंफ]], [[कारन]], [[भ्रान्ति]], [[संदेह]], [[अपन्हुति]], [[उत्प्रेक्षा]], [[अतिशयोक्ति]], [[उपमानोपमेय]], [[संभावना]], [[व्यतिरेक]], [[विरोधाभास]], [[असंभव]], [[म्हो|अल्प]], [[अन्योन्य]], [[यथासंख्य]], [[श्लेष]], [[परिवृत्त]], [[सहोक्ति]], [[विशेषोक्ति]], [[लेस (काव्यया तिसा)|लेस]], [[अत्युक्ति]], [[लोकोक्ति]], [[व्याजोक्ति]], [[गूढोक्ति]], [[जुक्ति]], [[प्रतीप]], [[परिकर]], [[परिकरांकुर]], [[प्रहर्षन]], [[तुल्ययोगिता]], [[दीपक]], [[दीपकवृत्ति]], [[निदर्शना]], [[प्रतिवस्तूपमा]], [[समासोक्ति]], [[आक्षेप]], [[विभावना]], [[विषम]], [[अधिक]], [[मीलित]], [[उन्मीलित]], [[सामान्य विशेष]], [[तद्गुण]], [[अतद्गुण]], [[अनुगुन]], [[पूर्वरूप]], [[समुच्चय]], [[वक्रोक्ति]], [[एकावलि]], [[मालादीपक]], [[क्रम]], [[पर्याय]], [[विनोक्ति]], [[परिसंख्या]], [[विकल्प]], [[समाधि]], [[काव्यलिंग]], [[अर्थान्तरन्यास]], [[ललित]], [[अनुज्ञा]], [[रत्नावलि]], [[गुढ़ोत्तर]], [[भाविक]], [[उदात्]], [[निरुक्ति]], [[प्रतिषेध]], [[विधि]], [[हेतु]], [[दृष्टान्त]], [[प्रस्तुतांकुर]], [[अप्रस्तुतांकुर]], [[असंगति]], [[सम]], [[विचित्र]], [[व्याघात]], [[प्रत्यनीक]], [[अनुप्रास]] आदि। ==स्वयादिसँ== * [[रस]] * [[भाव (साहित्य)|भाव]] * [[छन्द]] ==लिधंसा== * [http://www.hindikunj.com/2009/08/blog-post_29.html हिन्दीकुञ्जय् हिन्दी तिसाया खँय् च्वयातःगु च्वसु] [[पुचः:काव्य]] pdv8te1npdfdmrsetu0y60hjc5c8ldh 0 201141 1123153 1123131 2026-08-28T05:29:34Z Eukesh 11 /* ब्वथला */ 1123153 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/अपदान}} {{त्रिपिटक}} '''अपदान''' वा '''अपदानपालि''' [[बुद्ध धर्म]]या ग्रन्थ [[तिपिटक]]या [[सुत्तपिटक]]या खुद्दकनिकायया छगू खण्ड ख। त्रिपिटकया थ्व भागय् सम्यकसम्बुद्ध, मेमेपिं बुद्ध, अर्हत, थेर, थेरीया थीथी बाखँ च्वयातःगु दु। थ्व भाग त्रिपिटकय् लिपा जक दुथ्याःगु धैगु मान्यता दु। थ्व ग्रन्थय् मुख्य रूपं भगवान् बुद्ध, वसपोलया पच्चेकबुद्धत (प्रत्येकबुद्ध), व मू अर्हत् श्रावक-श्राविकातयेगु पूर्वजन्मया पुण्यकर्म, बोधिचर्या, व उकिया सु-फल प्राप्तिया वर्णन यानातःगु बाखं मुना तःगु दु। पालि भाषाय् "अपदान" धइगु खँग्वःया शाब्दिक अर्थ "उत्कृष्ट कार्य", "महान् ज्या", वा "पुण्यया दसु" जुइ। थ्व साहित्य परम्पराया संस्कृत बौद्ध ग्रन्थतयेगु "[[अवदान]]" वर्ग लिसे स्वापू दुसां अपदानपालि मुख्य रूपं पालि थेरवाद परम्पराया स्वतन्त्र व विशिष्ट भाग खः। थ्व ग्रन्थय् सकल ५९७ पू अपदान (बाखं/गाथा) मुंका तःगु दु, गुकिं थेरवाद बुद्ध धर्मशास्त्रय् कर्मफल व अर्हत् पद प्राप्तिया प्रक्रियायात विस्तृत रूपं क्यनि। थ्व ग्रन्थया रचना मुख्य रूपं पद्य शैलीइ यानातःगु दु, गन प्रत्येक अर्हत् श्रावकं थःगु पूर्वजन्मया त्याग व पुण्यया खँ थःगु पाखें हे कनातःगु दु। थ्व साहित्यं भगवान् बुद्धया समय स्वयां न्हापाया यक्व कल्प (युग) निसें न्ह्याःगु बोधिसत्त्व व श्रावकतयेगु साधनाया लँपुयात स्पष्ट याइ। थुकिया दुने बुद्धया ३९ पू, पच्चेकबुद्धया १ पू, थेर (भिक्षु) तयेगु ५५० पू व थेरी (भिक्षुणी) तयेगु ४० पू बाखं दुथ्याः। थ्व ग्रन्थं बौद्ध समाजय् कर्मया अपरिवर्तनीय सिद्धान्तयात जनमानसय् अःपुइक थुइकेत तःधँगु योगदान बियातःगु दु। थुकिया अध्ययनं प्राचीन थेरवाद भिक्षु संघया आन्तरिक संरचना, साधना पद्धति, व धार्मिक जीवनया खँय् यक्व मूल्यवान् जानकारी प्राप्त जुइ। थ्व ग्रन्थ इतिहास व भाषाविज्ञानया दृष्टिकोणं नं अति महत्त्वपूर्ण दु। थुकिया रचना ई ईसा पूर्व ३-२ गू शताब्दी निसें सुरु जुयाः लिपाया समयय् अन्तिम रूप काःगु धइगु मान्यता दु। == खँग्वःया उत्पत्ति व अर्थ == अपदान खँग्वः पालि भाषाया खः, गुकिया व्युत्पत्ति "अप" (व्यापक/श्रेष्ठ) व "दान" (बियागु/कर्म) स्वानाः जूगु खः। पालि साहित्यय् थुकिया अर्थ सुं छम्ह व्यक्तिया महान् कर्म वा चरित्र-वर्णन जुइ। थेरवाद परम्पराय् अपदानया अर्थ अर्हत् पिन्सं थःगु जीवनय् याःगु पुण्य कार्यया फल गथे लात धइगु क्यनेगु गाथा खः। थ्व खँग्वःयात संस्कृत बौद्ध ग्रन्थय् "अवदान" धाइ। अपदान व अवदानय् छुं संरचनात्मक समानता दुसां पालि अपदानपालि मुख्य रूपं गाथा (पद्य) रूपय् दु। थुकिया मुख्य उद्देश्य कर्म व उकिया परिपाकयात क्यनेगु खः। ==ब्वथला== अपदानपालि मुख्य रूपं स्वता तःधँगु भागय् विभक्त यानातःगु दु: बुद्ध अपदान, भिक्खु-अपदान (थेरापदान) व भिक्खुणी-अपदान (थेरीअपदान)। थ्व निगुलिं भाग दुने थीथी वग्ग (वर्ग) त दु, गन १०-१० गू अपदानत मुना तःगु दु। १. बुद्ध-अपदान व पच्चेकबुद्ध-अपदान: ग्रन्थया सुरुवातय् भगवान् बुद्धया पूर्वजन्मया पुण्य व सर्वज्ञताया प्रशंसा यानातःगु बुद्ध-अपदान दु। थुकी बुद्धं अतीत कल्पय् यानाबिज्याःगु दान व पारमिताया वर्णन दु। उकिया लिपा पच्चेकबुद्धतयेगु महिमा क्यनेगु पच्चेकबुद्ध-अपदान ला। २. थेरापदान (भिक्षु अपदान): थुकी सकल ५५०म्ह भिक्षुतयेगु अपदान दु, गुकियात ५५पू वग्ग (वर्ग) य् ब्वथलातःगु दु। थुकी महाकस्सप, सारिपुत्त, महामोग्गल्लान, आनन्द, व अनुराधा थेंज्याःपिं प्रसिद्ध अर्हत् भिक्षुतयेगु पूर्वजन्मया विवरण दु। थ्व वर्गय् प्रत्येक भिक्षुं थःगु पूर्वजन्मय् बुद्धतयेगु स्तूप वा भिक्षुसंघयात याःगु चिधँगु सेवाया महान् फल क्यनातःगु दु। ३. थेरीअपदान (भिक्षुणी अपदान): थुकी सकल ४०म्ह भिक्षुणीतयेगु बाखं दु, गुकियात ४पू वग्ग (कुमेधवर्ग, एकूपोसथिकवर्ग, कुण्डलकेसीवर्ग, व खत्तियावर्ग) य् विभक्त यानातःगु दु। थुकी महाप्रजापती गौतमी, यशोधरा, पटचारा, व खेमा थेंज्याःपिं महान् अर्हत् भिक्षुणीतयेगु बाखं दु। {| class="wikitable" |+ अपदानपालिया मुख्य विभाजन व विवरण |- ! भागया नां !! वर्ग (वग्ग) ल्याः !! अपदान/बाखं ल्याः !! मू विषयवस्तु |- | बुद्ध-अपदान || १ || १ || बुद्धया सर्वज्ञता व पारमिता |- | पच्चेकबुद्ध-अपदान || १ || १ || पच्चेकबुद्धतयेगु साधना |- | थेरापदान || ५५ || ५५० || अर्हत् भिक्षुतयेगु पूर्वजन्म |- | थेरीअपदान || ४ || ४० || अर्हत् भिक्षुणीतयेगु पूर्वजन्म |- | सकल || ६१ || ५९७ || सकल अपदान ग्रन्थ |} थ्व खण्डयात क्वसं बियातःगु थी-थी वग्गय् बायातःगु दु- * अपदानपाळि-१ ** [[बुद्धवग्गो]] ** सीहासनियवग्गो ** सुभूतिवग्गो ** कुण्डधानवग्गो ** उपालिवग्गो ** बीजनिवग्गो ** सकचिन्तनियवग्गो ** नागसमालवग्गो ** तिमिरवग्गो ** सुधावग्गो ** भिक्खदायिवग्गो ** महापरिवारवग्गो ** सेरेय्यवग्गो ** सोभितवग्गो ** छत्तवग्गो ** बन्धुजीवकवग्गो ** सुपारिचरियवग्गो ** कुमुदवग्गो ** कुटजपुप्फियवग्गो ** तमालपुप्फियवग्गो ** कणिकारपुप्फियवग्गो ** हत्थिवग्गो ** आलम्बणदायकवग्गो ** उदकासनवग्गो ** तुवरदायकवग्गो ** थोमकवग्गो ** पदुमुक्खिपवग्गो ** सुवण्णबिब्बोहनवग्गो ** पण्णदायकवग्गो ** चितकपूजकवग्गो ** पदुमकेसरवग्गो ** आरक्खदायकवग्गो ** उमापुप्फियवग्गो ** गन्धोदकवग्गो ** एकपदुमियवग्गो ** सद्दसञ्ञकवग्गो ** मन्दारवपुप्फियवग्गो ** बोधिवन्दनवग्गो ** अवटफलवग्गो ** पिलिन्दवच्छवग्गो ** मेत्तेय्यवग्गो ** भद्दालिवग्गो * अपदानपाळि-२ ** सकिंसम्मज्जकवग्गो ** एकविहारिवग्गो ** विभीतकवग्गो ** जगतिदायकवग्गो ** सालकुसुमियवग्गो ** नळमालिवग्गो ** पंसुकूलवग्गो ** किङ्कणिपुप्फवग्गो ** कणिकारवग्गो ** फलदायकवग्गो ** तिणदायकवग्गो ** कच्चायनवग्गो ** भद्दियवग्गो ** यसवग्गो ** सुमेधावग्गो ** एकूपोसथिकवग्गो ** कुण्डलकेसीवग्गो ** खत्तियावग्गो == मू अपदानत व उकिया वर्णन == अपदानपालि दुने दुगु छुं मुख्य अपदानतयेगु संक्षिप्त विवरण थुकथं दु: * बुद्ध-अपदान: थुकी भगवान् बुद्धं थःगु पूर्वजन्मय् यानाबिज्याःगु पुण्यकर्म व बुद्ध पद प्राप्तिया निंतिं याःगु कठिन साधनाया गाथा दु। थुकी बुद्धं थःगु अतीतया बुद्धतयेगु सेवा याःगु विवरण कनातःगु दु। * सारिपुत्त-अपदान: धम्मसेनापति सारिपुत्त थेरं न्हापाया कल्पय् बुद्ध स्तूपय् स्वां नापं पूजा याःगु पुण्यं यानाः थ्व जन्मय् बुद्धया मू शिष्य व प्रज्ञावान् जुगु खँ कनातःगु दु। थुकिया गाथात अति काव्यमय व भावपूर्ण दु। * महाप्रजापती गौतमी-अपदान: थ्व अपदानय् भगवान् बुद्धया मां (चिमां) महाप्रजापती गौतमीं भिक्षुणी संघया स्थापना यायेगु झ्वलय् याःगु योगदान व वसपोलया परिनिर्वाणया झ्वलय् कनातःगु गाथात दुथ्या। थुकिया दुने भिक्षुणीतयेगु भक्ति व साधनाया तःधँगु वर्णन दु। * यशोधरा-अपदान: सिद्धार्थ गौतमया कला यशोधरां थःगु यक्व पूर्वजन्मय् बोधिसत्त्वयात बियातःगु साथ व सेवाया विवरण थ्व अपदानय् कनातःगु दु। वसपोलं थःगु अर्हत् पद प्राप्तिया लिपा बुद्धयात नमस्कार यानाः कनातःगु गाथात थुकी दु। == कर्मफल व पुण्यया सिद्धान्त == अपदानपालिया मू ध्येय कर्मफलया सिद्धान्तयात क्यनेगु खः। थ्व ग्रन्थय् क्यनातःगु दु कि चिधँगु पुण्य ज्या, दसु: बुद्ध स्तूपय् छझाः स्वां छायेगु, भिक्षुयात छगू पिण्डपात बीगु, वा बुद्धया नामय् छक नमस्कार यायेगु ज्यां नं यक्व कल्प लिपा तःधँगु फल बी फइ। थ्व ग्रन्थय् "न प्रणश्यन्ति कर्माणि" धइगु सिद्धान्तयात पालि गाथामय रूपं प्रस्तुत यानातःगु दु। मनूं याःगु कुशल कर्मया फल गब्ले नं व्यर्थ जुइमखु। थ्व ग्रन्थं क्यनि कि अर्हत् प्राप्ति छगू हे जन्मया ज्या मखु, थुकिया निंतिं कल्प-कल्प निसें साधना व पुण्यया चयन यायेमाः। थ्व ग्रन्थं बुद्ध धर्मया भावना व श्रद्धा पक्षयात तःधँगु बः बी। == सामाजिक व ऐतिहासिक महत्त्व == अपदानपालि केवल धार्मिक ग्रन्थ जक मखु, थ्व प्राचीन भारतया सामाजिक इतिहास अध्ययन यायेत नं छगू महत्त्वपूर्ण स्रोत खः। थुकी उगु समयया नगर, वन, सिमा, स्वां, व वस्त्रतयेगु यक्व विवरण दु। थुकिया दुने प्राचीन भारतया भौगोलिक स्थान व मनूतयेगु दैनिकीया झलक खनेदु। भिक्षु व भिक्षुणीतयेगु पूर्वजन्मया विवरणं प्राचीन समाजय् मिसातयेगु स्थान व धर्मय् वय्‌कःपिंगु सहभागितायात क्यनि। भाषावैज्ञानिक दृष्टिकोणं थ्व ग्रन्थ पालि भाषाया पद्य साहित्यया छगू उत्कृष्ट दसु खः। थुकी आलंकारिक व उपमामय भाषाया छ्यलेज्या यानातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[बुद्ध धर्म]] * [[त्रिपिटक]] * [[खुद्दकनिकाय]] [[पुचः:खुद्दकनिकाय]] t24t2lktmzfszyod1ffsv09fs9an6k3 0 307760 1123132 2026-08-27T12:47:25Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''अत्युक्ति''' अलंकार काव्यशास्त्रया छगू अर्थालंकार खः। थ्व अलंकारय् लोक सीमा स्वया नं यक्व अप्वकाः वा सीमा स्वया पिने वनाः वर्णन याइ। थ्व अतिशयोक्ति अलङ्कार थें खः, तर थुकिलि वर... 1123132 wikitext text/x-wiki '''अत्युक्ति''' अलंकार काव्यशास्त्रया छगू अर्थालंकार खः। थ्व अलंकारय् लोक सीमा स्वया नं यक्व अप्वकाः वा सीमा स्वया पिने वनाः वर्णन याइ। थ्व अतिशयोक्ति अलङ्कार थें खः, तर थुकिलि वर्णन अतिशय स्वया नं अप्व जुइ। थुकिलि वस्तु वा घटनाया अतिकाल्पनिक वर्णन जुइ। "वया मिखाया ख्वबिं समुद्र हे दयेकल" धैगु वाक्य अत्युक्तिया दसु खः। काव्यय् थुकिया प्रयोगं न्हिला व आजू (अद्भुत) रस उत्पन्न जुइ। नेपालभाषा साहित्यय् थुकिया प्रयोग काव्यिक वैचित्र्य क्यनेत जुइ। साहित्यशास्त्रय् थुकियात छगू चतुर अलंकार मानय् याइ। कवितयेसं थःगु कल्पनाशक्ति क्यनेत अत्युक्ति अलङ्कार छ्यलि। नेपालभाषा काव्यय् थुकिया प्रयोगं रचनायात अतिशय रसमय दयेकि। थुकिया प्रयोगं ब्वनामियात अचम्मित दयेकेछिं। अत्युक्ति अलङ्कार अर्थालंकारया छगू विशिष्ट भेद खः। थुकिया अध्ययनं काव्यया काल्पनिक पक्ष थुइकेत ग्वाहालि याइ। नेपालभाषा साहित्य क्षेत्रय् थुकिया दसुत दु। थ्व अलङ्कारं काव्यय् छगू अद्भूत रसोत्पत्ति याइ। <ref>रसगंगाधर - जगन्नाथ</ref> == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[अलङ्कार]] * [[साहित्य]] [[Category:साहित्य]] [[Category:अलङ्कार]] tbzvxfhbw4o730ixam60i4zlvh2bs69 0 307761 1123133 2026-08-27T12:50:52Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''लोकोक्ति''' अलंकार काव्यशास्त्रया छगू प्रसिद्ध अर्थालंकार खः। थ्व अलंकारय् काव्य वा प्रसङ्गया पुष्टि यायेत समाजय् प्रचलित लोकोक्ति वा धापू (उखान) या प्रयोग याइ। लोक व्यवहारय्... 1123133 wikitext text/x-wiki '''लोकोक्ति''' अलंकार काव्यशास्त्रया छगू प्रसिद्ध अर्थालंकार खः। थ्व अलंकारय् काव्य वा प्रसङ्गया पुष्टि यायेत समाजय् प्रचलित लोकोक्ति वा धापू (उखान) या प्रयोग याइ। लोक व्यवहारय् नांजाःगु वाक्ययात काव्यय् छ्यलेगु थुकिया मुख्य विशेषता खः। थुकिया प्रयोगं काव्यया कथन तसकं प्रमाणिक व प्रभावकारी जुइ। नेपालभाषा साहित्यय् थुकिया तःधंगु महत्त्व दु। लोक जीवनय् दुगु धापू काव्यय् छ्यलेबिले थ्व अलङ्कार खनेदै। "ल्हाःतय् दुगु स्वां मकासे, वनया स्वांया ल्युने वनेगु" थें जाःगु लोकोक्तिया प्रयोग काव्यय् जुइ। थ्व अलङ्कारं काव्ययात जनजीवन नाप स्वाइ। काव्यशास्त्रय् लोकोक्ति अलङ्कारयात तसकं व्यवहारिक अलंकार कथं काइ। नेपालभाषा चिनाखँ व नाटकय् थुकिया यक्व सुन्दर दसुत दु। कवितयेसं थःगु भावयात सर्वसाधारणं थुइके फइगु दयेकेत थुकिया प्रयोग याइ। थुकिया अध्ययनं लोक संस्कृति थुइकेत नं ग्वाहालि याइ। थ्व अलंकार अर्थालंकारया छगू जीवन्त ब्वः खः। नेपालभाषा साहित्यय् थुकिया प्रयोग परम्परा निसें जुया वयाच्वंगु दु। काव्य विश्लेषणय् थ्व अलङ्कार तसकं उपयोगी जुइ। <ref>साहित्यदर्पण - विश्वनाथ</ref> == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[अलङ्कार]] * [[साहित्य]] [[Category:साहित्य]] [[Category:अलङ्कार]] mhofou41ka5pdber7sx9vgcynumygx4 0 307762 1123134 2026-08-27T12:54:58Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''व्याजोक्ति''' अलंकार काव्यशास्त्रया छगू अर्थालंकार खः। थ्व अलंकारय् छुं गोप्य वा वास्तविक भावयात मेगु छुं त्वः तयाः सुचुकेगु प्रयास याइ। थुकिलि सत्य कारणयात मक्यनेत मेगु हे अ... 1123134 wikitext text/x-wiki '''व्याजोक्ति''' अलंकार काव्यशास्त्रया छगू अर्थालंकार खः। थ्व अलंकारय् छुं गोप्य वा वास्तविक भावयात मेगु छुं त्वः तयाः सुचुकेगु प्रयास याइ। थुकिलि सत्य कारणयात मक्यनेत मेगु हे असत्य कारण क्यनेगु ज्या थुकिलि जुइ। व्याज व उक्ति निपू खँग्वः स्वानाः व्याजोक्ति खँग्वः दयावःगु खः। "मायाया ख्वबि खःसां मिखाय् धु वन धकाः धायेगु" थुकिया छता दसु खः। काव्यय् थुकिया प्रयोगं तसकं सुन्दर व गम्भीर भाव उत्पन्न जुइ। नेपालभाषा साहित्यय् व्याजोक्ति अलङ्कारया प्रयोग भावुक काव्यय् खनेदु। थ्व अलङ्कारं पात्रया लज्यागु व गम्भीरता क्यनि। साहित्यशास्त्रय् व्याजोक्ति अलङ्कारयात तसकं सुक्ष्म अलङ्कार कथं काइ। चिनाखँय् थुकिया छ्यलां ब्वनामिया मन काइ। कवितयेसं मानव मनोविज्ञान क्यनेत थुकिया छ्यलेज्या याइ। थुकिया अध्ययनं काव्यया दुनेया भाव थुइकेत ग्वाहालि याइ। थ्व अलङ्कार अर्थालंकारया छगू मू आकर्षण खः। नेपालभाषा साहित्यय् थुकिया अध्ययन जुयाच्वंगु दु। काव्यया सौन्दर्य अभिवृद्धि थुकिया मू उद्देश्य खः। <ref>काव्यप्रकाश - मम्मट</ref> == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[अलङ्कार]] * [[साहित्य]] [[Category:साहित्य]] [[Category:अलङ्कार]] rfsaw37a240ndb8er1ddefwdct1j7pw 0 307763 1123136 2026-08-27T12:59:20Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''गूढोक्ति''' अलंकार काव्यशास्त्रया छगू विशेष अर्थालंकार खः। थ्व अलंकारय् थःगु अभिप्राय वा भावयात प्रत्यक्ष मधासें गुप्त वा गूढ रुपं व्यक्त याइ। मेम्ह मनुयात उद्देश्य यानाः पर... 1123136 wikitext text/x-wiki '''गूढोक्ति''' अलंकार काव्यशास्त्रया छगू विशेष अर्थालंकार खः। थ्व अलंकारय् थःगु अभिप्राय वा भावयात प्रत्यक्ष मधासें गुप्त वा गूढ रुपं व्यक्त याइ। मेम्ह मनुयात उद्देश्य यानाः परोक्ष रुपं थःगु खँ धायेगु कला थुकिलि जुइ। थुकिया प्रयोगं काव्यय् छगू अद्भूत गुप्तता वइ। साहित्यय् गृढोक्ति अलङ्कारया छ्यला ध्याचू व कूट काव्यय् खनेदु। थ्व अलङ्कारं ब्वनामियात विचाः यायेत बाध्य याइ। साहित्यशास्त्रय् गूढोक्ति अलङ्कारयात बुद्धिमान कवितयेगु अलङ्कार धकाः म्हसीकेगु याइ। नेपालभाषाया प्राज्ञिक व शास्त्रीय चिनाखँय् थुकिया प्रयोग जुइ। कवितयेसं थःगु गुप्त भाव ब्वयेत थुकिया छ्यलेज्या याइ। थुकिया प्रयोगं वाक्यया अर्थ तसकं गम्भीर जुइ। थुकिया अध्ययनं काव्यया गूढ अर्थ थुइकेत ग्वाहालि याइ। थ्व अर्थालंकारया छगू विशिष्ट भेद खः। साहित्य अनुरागीतयेगु निंतिं थ्व अलंकार तसकं रोचक जुइ। <ref>साहित्यदर्पण - विश्वनाथ</ref> == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[अलङ्कार]] * [[साहित्य]] [[Category:साहित्य]] [[Category:अलङ्कार]] gmb8gc5b4bgkytg8jrm6ibgivojktlk 0 307764 1123137 2026-08-27T13:03:25Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''जुक्ति''' अलंकार काव्यशास्त्रया अर्थालंकारया छगू प्रकार खः। थ्व अलंकारयात युक्ति अलंकार नं धाइ। थुकिलि छगू गोप्य ज्या वा योजनायात युक्ति वा चतुराईं सिद्ध यायेगु वर्णन जुइ। का... 1123137 wikitext text/x-wiki '''जुक्ति''' अलंकार काव्यशास्त्रया अर्थालंकारया छगू प्रकार खः। थ्व अलंकारयात युक्ति अलंकार नं धाइ। थुकिलि छगू गोप्य ज्या वा योजनायात युक्ति वा चतुराईं सिद्ध यायेगु वर्णन जुइ। काव्यय् यासु वा योजनायात चतुर पहलं क्यनेगु थुकिया विशेषता खः। थुकिया प्रयोगं काव्यय् छगू प्रकारया कौतूहल उत्पन्न जुइ। साहित्यय् थुकिया प्रयोग कथात्मक कविता व नाटकय् अप्व खनेदु। जुक्ति अलङ्कारं पात्रया बौद्धिक क्षमता क्यनि। साहित्यशास्त्रय् जुक्ति अलङ्कारयात चतुर अलङ्कार धकाः म्हसीकी। काव्यय् थुकिया प्रयोगं रचनायात जीवन्त दयेकि। कवि तयेसं योजनाबद्ध प्रसङ्ग क्यनेत थुकिया छ्यलेज्या याइ। थुकिया अध्ययनं काव्यया व्यावहारिक पक्ष थुइकेत ग्वाहालि याइ। थ्व अलङ्कारं काव्यया कथावस्तुयात गति बी। थ्व अर्थालंकारया छगू मू ब्व खः। काव्य सौन्दर्यय् थुकिया थःगु हे योगदान दु। <ref>अलंकारसर्वस्व - रुय्यक</ref> == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[अलङ्कार]] * [[साहित्य]] [[Category:साहित्य]] [[Category:अलङ्कार]] e9rkvpkfvmig7wid3yq8u1l6uot3fb7 0 307765 1123139 2026-08-27T13:08:27Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''प्रतीप''' अलंकार काव्यशास्त्रया छगू प्रसिद्ध अर्थालंकार खः। प्रतीप खँग्वःया अर्थ "अःखः" वा "विपरित" जुइ। थ्व अलंकारय् उपमानयात अनादर यानाः उपमेययात हे श्रेष्ठ धका क्यनि वा उपमा... 1123139 wikitext text/x-wiki '''प्रतीप''' अलंकार काव्यशास्त्रया छगू प्रसिद्ध अर्थालंकार खः। प्रतीप खँग्वःया अर्थ "अःखः" वा "विपरित" जुइ। थ्व अलंकारय् उपमानयात अनादर यानाः उपमेययात हे श्रेष्ठ धका क्यनि वा उपमानयात हे उपमेय दयेका बीगु वर्णन थुकिलि जुइ। थ्व अलङ्कार [[उपमा]] अलङ्कारया अःखःया कथं म्हसीकेगु याइ। "तिमिला वय्कःया ख्वाः थें च्वं" धैगु वाक्य प्रतीप अलङ्कारया दसु खः। थन प्रसिद्ध उपमान (तिमिला) या अनादर यानाः उपमेय (ख्वाः) यात श्रेष्ठ क्यनातःगु दु। नेपालभाषा साहित्यय् थुकिया प्रयोगं काव्ययात तसकं प्रभावकारी दयेकि। प्रशंसा काव्यय् प्रतीप अलङ्कारया तःधंगु छ्यलेज्या दु। साहित्यशास्त्रय् थुकिया यक्व भेदत क्यनातःगु दु। चिनाखँय् थुकिया प्रयोगं भावयात तच्वयेकी। प्रतीप अलङ्कारं पाठकया मनय् उपमेयया प्रति अत्यधिक आदर दयेकी। थुकिया अध्ययनं काव्यया अःखः तुलनात्मक पक्ष थुइकेत ग्वाहालि याइ। थ्व अर्थालंकारया छगू मू तिसा खः। साहित्यय् थुकिया प्रयोग परम्परा निसें दु। <ref>काव्यप्रकाश - मम्मट</ref> == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[अलङ्कार]] * [[साहित्य]] [[Category:साहित्य]] [[Category:अलङ्कार]] 2g7sph2eysfnj25d4mrupdjilh0sf9n 0 307766 1123140 2026-08-27T13:11:05Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''परिकर''' अलंकार काव्यशास्त्रया छगू महत्वपूर्ण अर्थालंकार खः। थ्व अलंकारय् साभिप्राय (विशेष अर्थ दुगु) विशेषणतयेगु प्रयोग याइ। छुं विषयया पुष्टि यायेत साभिप्राय विशेषणत बियाः... 1123140 wikitext text/x-wiki '''परिकर''' अलंकार काव्यशास्त्रया छगू महत्वपूर्ण अर्थालंकार खः। थ्व अलंकारय् साभिप्राय (विशेष अर्थ दुगु) विशेषणतयेगु प्रयोग याइ। छुं विषयया पुष्टि यायेत साभिप्राय विशेषणत बियाः वर्णन याइ। विशेषणतयेगु प्रयोगं वाक्यया अर्थ झन् स्पष्ट जुइ। थुकिया प्रयोगं काव्यय् अर्थपुष्टि जुइ। साहित्यय् परिकर अलङ्कारया प्रयोग वर्णन काव्यय् अप्व खनेदु। थ्व अलङ्कारं कविया शब्द चयन कौशल क्यनि। साहित्यशास्त्रय् परिकर अलङ्कारयात तसकं अर्थपूर्ण अलङ्कार धकाः म्हसीकातःगु दु। चिनाखँय् थुकिया प्रयोगं पात्र वा वस्तुया गुण उजागर याइ। कवितयेसं विषयवस्तुयात सशक्त दयेकेत परिकर अलङ्कार छ्यलि। थुकिया अध्ययनं विशेषणतयेगु महत्त्व थुइकेत ग्वाहालि याइ। थ्व अलङ्कारं काव्यया गम्भीरता क्यनि। थ्व अर्थालंकारया छगू मू भेद खः। साहित्य शास्त्रय् थुकिया अध्ययन जुयाच्वंगु दु। काव्य विश्लेषणय् थ्व अलंकार तसकं उपयोगी जुइ। <ref>साहित्यदर्पण - विश्वनाथ</ref> == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[अलङ्कार]] * [[साहित्य]] [[Category:साहित्य]] [[Category:अलङ्कार]] ttzv8mi2l9srwmujcfijsd2h1zpf2fb 0 307767 1123141 2026-08-27T13:13:11Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''परिकरांकुर''' अलंकार काव्यशास्त्रया छगू अर्थालंकार खः। थ्व अलंकार [[परिकर]] अलङ्कार नाप जाःगु अलङ्कार खः। थुकिलि विशेष्य (मुख्य शब्द) या साभिप्राय प्रयोग याइ। परिकरय् विशेषण साभ... 1123141 wikitext text/x-wiki '''परिकरांकुर''' अलंकार काव्यशास्त्रया छगू अर्थालंकार खः। थ्व अलंकार [[परिकर]] अलङ्कार नाप जाःगु अलङ्कार खः। थुकिलि विशेष्य (मुख्य शब्द) या साभिप्राय प्रयोग याइ। परिकरय् विशेषण साभिप्राय जुइ सा परिकरांकुरय् विशेष्य साभिप्राय जुइ। थुकिया प्रयोगं वाक्यया मुख्य खँग्वलं हे विशेष अर्थ व्यक्त याइ। काव्यय् थुकिया प्रयोगं छगू न्हूगु अर्थ चमत्कार वइ। साहित्यय् थुकिया प्रयोग सुक्ष्म अर्थ क्यनेत जुइ। थ्व अलङ्कारं काव्यया विषयवस्तुयात अझ स्पष्ट दयेकि। साहित्यशास्त्रय् परिकरांकुर अलङ्कारया थःगु हे वैशिष्ट्य दु। कविताय् थुकिया प्रयोगं शब्दया गम्भीरता अप्वइ। कवि तयेसं थःगु काव्यय् विशेष्य शब्दयात अर्थपूर्ण दयेकेत थुकियात छ्यलि। थुकिया अध्ययनं काव्यया शब्द प्रयोग कला थुइकेत ग्वाहालि याइ। थ्व अर्थालंकारया छगू सूक्ष्म व सुन्दर अंग खः। साहित्य क्षेत्रय् थुकिया अध्ययन जुयाच्वंगु दु। काव्य सौन्दर्यय् थुकिया थःगु हे महत्त्व दु। <ref>रसगंगाधर - जगन्नाथ</ref> == लिधंसा == <references /> == स्वयादisँ == * [[अलङ्कार]] * [[साहित्य]] [[Category:साहित्य]] [[Category:अलङ्कार]] 0d0ah8hx68box2gsbbu52uatg52korj 0 307768 1123142 2026-08-27T13:15:34Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''प्रहर्षन''' अलंकार काव्यशास्त्रया अर्थालंकारया छगू प्रकार खः। थ्व अलंकारय् छुं इच्छित वस्तुया प्राप्ति अति सहजतापूर्वक जुइगु वर्णन याइ। गथे अपेक्षा यानातःगु खः, उकि स्वया नं... 1123142 wikitext text/x-wiki '''प्रहर्षन''' अलंकार काव्यशास्त्रया अर्थालंकारया छगू प्रकार खः। थ्व अलंकारय् छुं इच्छित वस्तुया प्राप्ति अति सहजतापूर्वक जुइगु वर्णन याइ। गथे अपेक्षा यानातःगु खः, उकि स्वया नं याकनं वा अप्व खुशीया नाप वस्तु प्राप्त जुइ। काव्यय् थुकिया प्रयोगं अत्यधिक प्रसन्नता व हर्ष उत्पन्न जुइ। "किचः स्वयेगु इच्छा दुवले स्वयम् जुजु हे वःगु" थुकिया दसु खः। थुकिलि संयोग व सफलताया चमत्कारिक वर्णन जुइ। साहित्यय् प्रहर्षन अलङ्कारया प्रयोग सुखान्त रचनाय् अप्व खनेदु। थ्व अलङ्कारं ब्वनामिया मनय् आनन्द जायेकी। साहित्यशास्त्रय् प्रहर्षन अलङ्कारयात तसकं रसमय अलङ्कार कथं काइ। नाटक व कथाख्यलय् थुकिया छ्यलेज्या तसकं प्रभावकारी जुइ। कवि तयेसं प्रसन्नताया वातावरण दयेकेत थुकिया प्रयोग याइ। थुकिया अध्ययनं काव्यया हर्ष भाव थुइकेत ग्वाहालि याइ। थ्व अर्थालंकारया छगू मू भेद खः। काव्य क्षेत्रय् थुकिया महत्त्व कायम दु। साहित्यिक सिर्जनाय् थुकिया प्रयोगं जीवन्तता हइ। <ref>अलंकारसर्वस्व - रुय्यक</ref> == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[अलङ्कार]] * [[साहित्य]] [[Category:साहित्य]] [[Category:अलङ्कार]] qfy30q51sfzsafluoyr5lmse45cn0wv 0 307769 1123143 2026-08-27T13:17:57Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''तुल्ययोगिता''' अलंकार काव्यशास्त्रया छगू प्रसिद्ध अर्थालंकार खः। थ्व अलंकारय् यक्व प्रस्तुत (प्रकृत) वा यक्व अप्रस्तुत (अप्राकृत) वस्तुतयेत छगू हे धर्म वा यासु नाप स्वाइ। प्रस... 1123143 wikitext text/x-wiki '''तुल्ययोगिता''' अलंकार काव्यशास्त्रया छगू प्रसिद्ध अर्थालंकार खः। थ्व अलंकारय् यक्व प्रस्तुत (प्रकृत) वा यक्व अप्रस्तुत (अप्राकृत) वस्तुतयेत छगू हे धर्म वा यासु नाप स्वाइ। प्रस्तुत वस्तुतयेगु जक वा अप्रस्तुत वस्तुतयेगु जक छगू हे समान गुण वा क्रिया क्यनि। थुकिया प्रयोगं सकल वस्तुतयेगु समानता सिद्ध जुइ। "पलेस्वां, तिमिला व वय्कःया ख्वाः सकल सुन्दर खः" धैगु वाक्य थुकिया दसु खः। थुकिलि एकता व समानताया भाव तसकं स्पष्ट जुइ। साहित्यय् तुल्ययोगिता अलङ्कारया प्रयोग यक्व खनेदु। थ्व अलङ्कारं काव्यय् सन्तुलन व सुन्दरता हइ। साहित्यशास्त्रय् तुल्ययोगिता अलङ्कारयात तसकं आकर्षक अलङ्कार कथं काइ। चिनाखँय् थुकिया प्रयोगं अभिव्यक्ति झन् सशक्त जुइ। कवि तयेसं यक्व वस्तुतयेत छथासय् स्वानाः क्यनेत थुकिया छ्यलेज्या याइ। थुकिया अध्ययनं काव्यया गुण समानता थुइकेत ग्वाहालि याइ। थ्व अर्थालंकारया छगू मू आधार खः। साहित्यय् थुकिया अध्ययन जुयाच्वंगु दु। काव्य विश्लेषणय् थ्व अलंकार तसकं उपयोगी जुइ। <ref>काव्यप्रकाश - मम्मट</ref> == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[अलङ्कार]] * [[साहित्य]] [[Category:साहित्य]] [[Category:अलङ्कार]] eaeuzi3ccsvr9e85d1xhktxf8da4sc3 0 307770 1123147 2026-08-27T13:22:50Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''दीपक''' अलंकार काव्यशास्त्रया तसकं नां जाःगु अर्थालंकार खः। थ्व अलंकारय् प्रस्तुत व अप्रस्तुत निगुलिं वस्तुया निंतिं छगू हे धर्म वा क्रियाया प्रयोग याइ। गथे कि छगू जक मतं (दीपं)... 1123147 wikitext text/x-wiki '''दीपक''' अलंकार काव्यशास्त्रया तसकं नां जाःगु अर्थालंकार खः। थ्व अलंकारय् प्रस्तुत व अप्रस्तुत निगुलिं वस्तुया निंतिं छगू हे धर्म वा क्रियाया प्रयोग याइ। गथे कि छगू जक मतं (दीपं) सकल कोथायात जः बी, अथे हे छगू शब्दं निगुलिं भावयात प्रकाश याइ। थुकिलि प्रस्तुत व अप्रस्तुतया दथुइ छगू हे यासुं स्वानातःगु दइ। "वय्कःया कीर्ति व तिमिलाया कान्तिं हलिमयात झःझः याइ" थुकिया छता दसु खः। थ्व अलङ्कारं काव्यय् छगू अद्भूत अर्थ हइ। साहित्यय् दीपक अलङ्कारया प्रयोग व्यापक रुपं खनेदु। थ्व अलङ्कारं काव्यया भाषायात संक्षिप्त व अर्थपूर्ण दयेकि। साहित्यशास्त्रय् दीपक अलङ्कारया यक्व भेदत क्यनातःगु दु। चिनाखँय् थुकिया प्रयोगं रचनायात रसमय दयेकि। कवितयेसं थःगु काव्य कौशल क्यनेत दीपक अलङ्कार छ्यलि। थुकिया अध्ययनं प्रस्तुत व अप्रस्तुतया सम्बन्ध थुइकेत ग्वाहालि याइ। थ्व अर्थालंकारया छगू मू तिसा खः। साहित्यय् थुकिया थःगु हे स्थान दु। काव्यशास्त्रय् थुकियात तसकं उच्च कथं म्हसीकी। <ref>साहित्यदर्पण - विश्वनाथ</ref> छुं नं खँय् प्रकाश दयेकेत थन्याःगु काव्यया तिसा छ्यलीगु या। क्वसं बियातःगु दसुलि थ्व अलङ्कार छ्यलातःगु दु: :'''मणिः शाणोल्लीढः समरविजयी हेतिदलितो''' (अर्थ: छुं नं मणि शाणय् बलाक्क च्वले धुंका झःझः धाइ अथे हे योद्धा समर वा ल्वापूइ विजय जुया झःझः धाइ, घाःपाः जुसां।) :'''मदक्षीणो नागः शरदिसरितः श्यानपुलिनाः ।''' :'''कलाशेषश्चन्द्रः सुरतमृदिता बालवनिता''' :'''तनिम्ना शोभन्ते गलितविभवाश्चार्थिषु नृपाः ॥''' == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[अलङ्कार]] * [[साहित्य]] [[Category:साहित्य]] [[Category:अलङ्कार]] tk5m8xnakg59e9e5rod17q8elw7r1tp 0 307771 1123148 2026-08-27T13:25:19Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''दीपकवृत्ति''' अलंकार संस्कृत व नेपालभाषा साहित्यया छगू मू अर्थालंकार खः। थ्व अलंकारय् [[दीपक]] अलंकार थें हे प्रस्तुत व अप्रस्तुत वस्तुतयेत छगू हे धर्म वा क्रिया नाप स्वायेगु ज्... 1123148 wikitext text/x-wiki '''दीपकवृत्ति''' अलंकार संस्कृत व नेपालभाषा साहित्यया छगू मू अर्थालंकार खः। थ्व अलंकारय् [[दीपक]] अलंकार थें हे प्रस्तुत व अप्रस्तुत वस्तुतयेत छगू हे धर्म वा क्रिया नाप स्वायेगु ज्या जुइ। दीपकवृत्ति अलङ्कारय् प्रस्तुत व अप्रस्तुतया दथुइ दुगु स्वापूयात झन् स्पष्ट ढंगं क्यनि। काव्यय् छगू हे शब्द वा क्रिया सर्वत्र प्रकाशित जुयाः सकल वाक्ययात अर्थपूर्ण दयेकि। थुकिया प्रयोगं काव्यशास्त्रय् अर्थ सौन्दर्यया अभिवृद्धि जुइ। प्राज्ञिक काव्यय् थुकिया प्रयोग खनेदइ। थ्व अलङ्कारं काव्यया भावयात झन् गम्भीर व रसमय दयेकि। साहित्य शास्त्रय् दीपकवृत्तियात दीपक अलंकारया हे छगू विशिष्ट भेद कथं म्हसीकी। कवितयेसं थःगु काव्य रचनायात अझ आकर्षक दयेकेत थुकिया छ्यलेज्या याइ। थुकिया अध्ययनं काव्यशास्त्रया अर्थगत सूक्ष्मता थुइकेत ग्वाहालि याइ। नेपालभाषा चिनाखँय् थुकिया प्रयोगं रचनायात चमत्कारिक दयेकि। साहित्य अनुरागीतयेगु निंतिं थ्व अलङ्कारया अध्ययन तसकं महत्त्वपूर्ण दु। काव्यशास्त्रय् थुकिया लक्षण व दसु तसकं स्पष्ट यानातःगु दु। दीपकवृत्ति अलङ्कारं काव्यय् न्हू अर्थया सिर्जना याइ। थ्व साहित्य शास्त्रया छगू तिसा खः। <ref>काव्यप्रकाश - मम्मट</ref> == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[अलङ्कार]] * [[साहित्य]] [[Category:साहित्य]] [[Category:अलङ्कार]] 2g0ab02fcj3j18f4bw62yjtdh60fj24 0 307772 1123149 2026-08-28T05:13:03Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''निदर्शना''' अलंकार काव्यशास्त्रया अर्थालंकारया छगू मू प्रकार खः। थ्व अलंकारय् दुगु स्वापू वा क्रियाया आधारय् उपमेय व उपमानया दथुइ बिम्ब-प्रतिबिम्ब भाव क्यनेगु ज्या जुइ। छगू व... 1123149 wikitext text/x-wiki '''निदर्शना''' अलंकार काव्यशास्त्रया अर्थालंकारया छगू मू प्रकार खः। थ्व अलंकारय् दुगु स्वापू वा क्रियाया आधारय् उपमेय व उपमानया दथुइ बिम्ब-प्रतिबिम्ब भाव क्यनेगु ज्या जुइ। छगू वस्तुया धर्मयात मेगु वस्तुइ आरोप यानाः असम्भव थें जाःगु सम्बन्धयात क्यनि। थुकिलि वाक्यार्थतयेगु दथुइ समानता क्यनेगु तसकं सुन्दर प्रयास जुइ। "महाभारत थें न्याःगु महाकाव्ययात जिगु चीधंगु बुद्धिं थुइकेगु कुतः यानाः" थुकिया दसु खः। थ्व अलङ्कारं काव्यय् अद्भूत गम्भीरता हइ। साहित्यय् निदर्शना अलङ्कारया प्रयोगं काव्ययात तसकं भिंगु दयेकि। काव्यशास्त्रय् निदर्शना अलङ्कारयात तसकं महत्त्वपूर्ण अलङ्कारया कथं म्हसीकी। थुकिया प्रयोगं ब्वनामिया मनय् काव्यया प्रभाव बलाकेगु जुइ। कवि तयेसं थःगु विनम्रता वा असम्भव कुतः क्यनेत थुकियात छ्यलि। नेपालभाषाया प्राचीन व आधुनिक काव्यय् थुकिया यक्व दसुत दु। थुकिया अध्ययनं काव्यशास्त्रया बिम्ब-प्रतिबिम्ब भाव थुइकेत ग्वाहालि याइ। निदर्शना अलंकार अर्थालंकारया छगू मुख्य जग खः। थ्व अलङ्कारं अभिव्यक्ति कौशल व विनम्रता क्यनि। काव्य क्षेत्रय् थुकिया अध्ययन जुयाच्वंगु दु। <ref>साहित्यदर्पण - विश्वनाथ</ref> == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[अलङ्कार]] * [[साहित्य]] [[Category:साहित्य]] [[Category:अलङ्कार]] rzd5gga56vgxoxrkwegi4xobe0uga2y 0 307773 1123150 2026-08-28T05:16:24Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''प्रतिवस्तूपमा''' अलंकार साहित्य शास्त्रया छगू प्रसिद्ध अर्थालंकार खः। थ्व अलंकारय् उपमेय वाक्य व उपमान वाक्य निगुलिं समानान्तर जुइ। नितां वाक्यय् छगू हे साधारण धर्मयात भिन्न... 1123150 wikitext text/x-wiki '''प्रतिवस्तूपमा''' अलंकार साहित्य शास्त्रया छगू प्रसिद्ध अर्थालंकार खः। थ्व अलंकारय् उपमेय वाक्य व उपमान वाक्य निगुलिं समानान्तर जुइ। नितां वाक्यय् छगू हे साधारण धर्मयात भिन्न-भिन्न शब्दतयेसं क्यनेगु ज्या जुइ। छगू हे अर्थयात निगु वाक्यय् अलग-अलग शब्दं धायेगु थुकिया मू विशेषता खः। थुकिलि बिम्ब-प्रतिबिम्ब भाव स्पष्ट रुपं खनेदै। "सिंहं गब्ले नं घाँय् नइमखु, ज्ञानी मनुं गब्ले नं कुमार्गय् वनीमखु" थुकिया दसु खः। थ्व अलङ्कारं काव्यय् अर्थया पुनरुक्ति मदयेकाः सुन्दरता हइ। साहित्यय् प्रतिवस्तूपमा अलङ्कारया प्रयोग यक्व खनेदु। थ्व अलङ्कारं कथनयात अझ प्रमाणिक व रसमय दयेकि। साहित्यशास्त्रय् थुकियात [[उपमा]] अलङ्कारया हे छगू उत्कृष्ट रुपया कथं म्हसीकी। कवितयेसं सत्य वा विचारयात पुष्टि यायेत थुकियात छ्यलि। चिनाखँय् थुकिया प्रयोगं अभिव्यक्ति झन् सशक्त जुइ। थुकिया अध्ययनं काव्यया वाक्य विन्यास व अर्थ थुइकेत ग्वाहालि याइ। थ्व अलंकार अर्थालंकारया छगू विशिष्ट भेद खः। काव्यशास्त्रय् थुकिया तःधंगु महत्त्व दु। <ref>काव्यप्रकाश - मम्मट</ref> == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[अलङ्कार]] * [[साहित्य]] [[Category:साहित्य]] [[Category:अलङ्कार]] 48tyhgfmxkhvehowa86f2qty5aele5g 0 307774 1123151 2026-08-28T05:20:07Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''समासोक्ति''' अलंकार काव्यशास्त्रया अर्थालंकारया छगू प्रसिद्ध भेद खः। थ्व अलंकारय् प्रस्तुत (प्रकृत) वस्तुया वर्णन यायेबिले विशेषणया समानतां यानाः अप्रस्तुत वस्तुया नं बोध जु... 1123151 wikitext text/x-wiki '''समासोक्ति''' अलंकार काव्यशास्त्रया अर्थालंकारया छगू प्रसिद्ध भेद खः। थ्व अलंकारय् प्रस्तुत (प्रकृत) वस्तुया वर्णन यायेबिले विशेषणया समानतां यानाः अप्रस्तुत वस्तुया नं बोध जुइ। अर्थात्, न्ह्यःने दुगु वस्तुया खँ धाय् बिले न्ह्यःने मदुगु वस्तुया भाव नं थुइगु खः। थुकिलि प्रस्तुत व अप्रस्तुत नितां अर्थ छथासय् समाहित जुयाच्वनि। "संध्या (बहनी) या आकर्षणं यानां सूर्य नं रक्ताभ (ह्याउंगु) जुल" धैगु अभिव्यक्ति समासोक्तिया दसु खः। थन बहनी व सूर्यया वर्णन नापं प्रेमी व प्रेमिकाया अप्रस्तुत भाव नं वइ। साहित्यय् समासोक्ति अलङ्कारया प्रयोगं काव्ययात गम्भीर दयेकि। थ्व अलङ्कारं छगू हे वाक्यं निगू स्तरया अर्थ बी। काव्यशास्त्रय् थुकियात तसकं चमत्कारिक व रसमय अलङ्कारया कथं म्हसीकी। कवितयेसं गूढ भावत क्यनेत समासोक्ति अलङ्कारया प्रयोग याइ। चिनाखँय् थुकिया यक्व सुन्दर दसु लुइके छिं। थुकिया अध्ययनं काव्यया अप्रस्तुत अर्थ थुइकेत ग्वाहालि याइ। थ्व अलङ्कारं पाठकया कल्पना शक्तियात अप्वयेकी। समासोक्ति अलंकार अर्थालंकारया छगू मू आकर्षण खः। साहित्यय् थुकिया अध्ययन जुयाच्वंगु दु। <ref>साहित्यदर्पण - विश्वनाथ</ref> == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[अलङ्कार]] * [[साहित्य]] [[Category:साहित्य]] [[Category:अलङ्कार]] ocx1s7ots0szz4ylwvy66yryqbqtc26 0 307775 1123152 2026-08-28T05:23:23Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''आक्षेप''' अलंकार काव्यशास्त्रया छगू विशेष अर्थालंकार खः। थ्व अलंकारय् विशेष अर्थ क्यनेत न्हापां धायेधुंकूगु खँया निषेध याइ वा निषेध यायेगु थें क्यनि। अर्थात्, छुं खँ धायेगु वि... 1123152 wikitext text/x-wiki '''आक्षेप''' अलंकार काव्यशास्त्रया छगू विशेष अर्थालंकार खः। थ्व अलंकारय् विशेष अर्थ क्यनेत न्हापां धायेधुंकूगु खँया निषेध याइ वा निषेध यायेगु थें क्यनि। अर्थात्, छुं खँ धायेगु विचार यानाः नं उकियात पनेगु वा न्हापां धयातःगु खँयात रद्द यायेगु अभिनय याइ। थुकिया मू उद्देश्य वास्तवय् न्हापाया खँयात झन् सशक्त कथं क्यनेगु खः। "जिं वय्कःया गुणया बारेय् छु धाये, धायेगु शब्द हे मदु" धैगु थुकिया दसु खः। थन निषेधया माध्यमं गुणया अतिशयता क्यनेगु ज्या जुयाच्वंगु दु। साहित्यय् आक्षेप अलङ्कारया प्रयोगं भावयात झन् तच्वय्का बी। थ्व अलङ्कारं काव्यय् वक्ताया मनया छगू अद्भूत अवस्था क्यनि। साहित्यशास्त्रय् आक्षेप अलङ्कारया निगू मू भेद क्यनातःगु दु। कवितयेसं थःगु तीव्र भावना प्रस्तुत यायेत थुकियात छ्यली। चिनाखँय् थुकिया प्रयोग शैलीगत सौन्दर्यया निंतिं जुइ। थुकिया अध्ययनं काव्यया निषेधात्मक अभिव्यक्ति थुइकेत ग्वाहालि याइ। थ्व अलंकार अर्थालंकारया छगू विशिष्ट अंग खः। काव्य क्षेत्रय् थुकिया थःगु हे स्थान दु। काव्य विश्लेषणय् थ्व अलङ्कार तसकं उपयोगी जुइ। <ref>रसगंगाधर - जगन्नाथ</ref> == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[अलङ्कार]] * [[साहित्य]] [[Category:साहित्य]] [[Category:अलङ्कार]] es46vak4neu2tfcj2clzk6qxrpap4r0