Wikipedia newwiki https://new.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%82_%E0%A4%AA%E0%A5%8C MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter माध्यम विशेष खँलाबँला छ्येलेमि छ्येलेमि खँलाबँला विकिपिडिया विकिपिडिया खँलाबँला किपा किपा खँलाबँला मिडियाविकि मिडियाविकि खँलाबँला Template Template talk ग्वाहालि ग्वाहालि खँलाबँला पुचः पुचः खँलाबँला दबू दबू खँलाबँला TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 905 1123730 1123625 2026-09-05T16:34:46Z Eukesh 11 1123730 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/तधंगु मन्दी}} [[Image:Unemployed men queued outside a depression soup kitchen opened in Chicago by Al Capone, 02-1931 - NARA - 541927.jpg|thumb|[[Unemployment|Unemployed]]]] [[Image:Lone Driller’s Water Break (Kilgore, Texas).jpg|thumb|A ''Lone Driller's Water Break'' drinking from a battered pan during the Texas Oil Boom in [[Kilgore, Texas]]]] [[Image:Crowd outside nyse.jpg|thumb|upright=.9|Crowd gathering at the intersection of [[Wall Street]]]] '''महामन्दी''' वा '''ग्रेट डिप्रेशन''' (Great Depression) धाःगु सन् १९२९ निसें १९३० या दशक तक्क खनेदूगु विश्वव्यापी आर्थिक मन्दी ख। थ्व मन्दीया सुरु सन् १९२९ या अक्टोबरय् संयुक्त राज्य अमेरिकाया शेयर बजाः ('वाल स्ट्रीट') कुहावल, गुकियात 'वाल स्ट्रीट क्र्याश' धाइ। थ्व मन्दीं विकसित व विकासशील नितां प्रकारया देसतयत गम्भीर रूपं प्रभावित यात। उपभोक्ता खर्च म्हो, उत्पादनय् गिरावट व लगानी मदयेधुंकाः ब्यापार व उद्योगत बन्द जुल। थुकिया कारणं हलिंन्यंक तःधँगु स्तरय् बेरोजगारी अप्वया वन, गन अमेरिकाय् बेरोजगारी २५% तक्क थ्यंगु खः। बुंज्यामितयेस थःगु उत्पादनया उचित भाः मखनः व छेँ-बुँया भाः कुहावँल। थ्व मन्दीं अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारयात तःधँगु धक्का नकल व यक्व बैंकत धराशायी जुल। अमेरिकन राष्ट्रपति फ्र्याङ्कलिन डी. रुजवेल्टं थ्व मन्दी स्वया मुक्त जुयेत 'न्यू डील' (New Deal) ज्याझ्वः लागू यानादिल, गुकिं सरकारी लगानी अप्वःकल। महामन्दीया अन्त्य मू कथं निक्वःगु विश्वयुद्धया सुरु नापं जुल, गन युद्ध उत्पादनं रोजगार व आर्थिक गतिविधि अप्वःकल। ==स्वयादिसँ== * [[इतिहास]] {{Commonscat|Great Depression}} [[पुचः:२०गु शताब्दी]] [[पुचः:अर्थशास्त्र]] p97w3sekq80v783hpi3p9747d3h5z5p 0 1356 1123757 1123527 2026-09-05T16:41:13Z Eukesh 11 1123757 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/मस्तिष्क}} [[Image:Mental capacities.svg|thumb|alt=Diagram of a head with symbols for different mental capacities inside it|The mind is responsible for phenomena like [[perception]]]] [[Image:Müller-Lyer illusion - simple.svg|thumb|alt=Diagram of two horizontal lines with arrow-like components at their ends|In the [[Müller-Lyer illusion]]]] [[Image:Gray726-Brodman-prefrontal.svg|thumb|alt=Diagram of a side-view of the brain with the prefrontal cortex colored in orange|The [[cerebral cortex]]]] '''मति बाय् चित्त''' (Mind) धइगु मनूया थन्याःगु क्षमता खः गुकिं यानाः मनूं बिचाः यायेगु, चायेगु, लुमङ्केगु, इच्छा यायेगु, व निर्णय कायेगु ज्या जुइ। थ्व मनू चेतना, अनुभूति, व बौद्धिक क्षमताया मू स्रोत खः। मनोविज्ञान व दर्शनशास्त्रय् मतियात न्हेपू (brain)या ज्या व उकि दुनेया अनुभव नाप स्वानाः अध्ययन यायेगु याइ। मतिया माध्यमं हे मनूं थः वातावरणयात थुइकी व उकिया प्रति लिच्वः बिइ। मतियात मूकथं निगू ब्वलय् बायेफइ: सचेत मति (conscious mind) व अचेत मति (unconscious mind)। सचेत मतिं प्रत्यक्ष चिन्तन व जुयाच्वंगु अनुभवयात नियन्त्रण याइ धाःसा अचेत मतिं गम्भीर लुमन्ति, भावना, व स्वचालित ज्याय् प्रभाव लाकि। मति व म्ह दथुया स्वापूयात 'मति-म्ह पंगः' (mind-body problem) धकाः दर्शनशास्त्रय् तःधंगु बहस यायेगु या। भौतिकवादी दृष्टिकोणं मति धइगु न्हेपूया जटिल स्नायु प्रणालीया (neurological system) लिच्वः खः। अथेहे अध्यात्मिक व धार्मिक दृष्टिकोणय् मतियात आत्मा वा चेतनाया सूक्ष्म रूपया कथं म्हसीकेगु या। मतिया अवस्थां मनूया मानसिक उसाँय्, व्यक्तित्व, व व्यवहार निरूपण याइ। ध्यान, अध्ययन, व सकारात्मक चिन्तनं मतियात शान्त व बल्लाकेगु कुतः जुइ। बुद्ध दर्शनय् मतियात अनित्य व निरन्तर प्रवाह जुयाच्वंगु चेतनाया रूपय् व्याख्या यानातःगु दु। थ्व मानव जीवनयात अर्थ, ज्ञान, व संवेदना बीगु छगू अति आवश्यक व जटिल प्रणाली खः। ==स्वयादिसँ== * [[न्हेपू]] [[en:Mind]] [[पुचः:मनोविज्ञान]] [[पुचः:दर्शन]] {{Commonscat|Mind}} [[पुचः:समाज]] [[पुचः:संस्कृति]] 8gnebdzul9a88u5yxbbqa02fw3ojzo9 0 1405 1123788 1123382 2026-09-05T16:50:37Z Eukesh 11 1123788 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/द कम्युनिस्ट म्यानिफेस्टो}} [[Image:Iishmarx.jpg|thumb|upright|Only surviving page from the first draft of the ''Manifesto'', handwritten by [[Karl Marx]]]] [[Image:Ereignisblatt aus den revolutionären Märztagen 18.-19. März 1848 mit einer Barrikadenszene aus der Breiten Strasse, Berlin 01.jpg|thumb|A scene from the German [[German revolutions of 1848–1849|March 1848 Revolution]]]] [[Image:1852 Der Koelner Kommunistenprozess.jpg|thumb|left|Immediately after the [[Cologne Communist Trial]]]] '''''द कम्युनिस्ट म्यानिफेस्टो''''' (The Communist Manifesto; मूल जर्मन: Manifest der Kommunistischen Partei, नेपालभाषा अर्थ: 'कम्युनिस्ट घोषणापत्र') प्रसिद्ध जर्मन दार्शनिक [[कार्ल मार्क्स]] व [[फ्रेडरिक एंगेल्स]] द्वारा सन् १८४८ य् पिथंगु छगू राजनीतिक व दार्शनिक ग्रन्थ खः। थ्व ग्रन्थयात इतिहासया दकले प्रभावकारी राजनीतिक दस्तावेजत मध्ये छगूया कथं कायेगु या। थ्व घोषणापत्रय् वर्ग संघर्ष (class struggle)या इतिहास व [[पुँजीवाद]]या (capitalism) प्रकृतियात कयाः तःधंगु विश्लेषण यानातःगु दु। मार्क्स व एंगेल्सं समाजया इतिहासयात सर्वहारा (working class) व बुर्जुवा (bourgeoisie) दथुया निरन्तर द्वन्द्वया रुपय् क्यनादीगु दु। थ्व सफूलि इतिहासया भौतिकवादी धारणा (historical materialism) या न्हापांगु स्पष्ट व्याख्या खनेदु। थ्व ग्रन्थं साम्यवाद (communism) या सिद्धान्त व उद्देश्ययात हलिमया न्ह्यःने तःगु खः। घोषणापत्रया लिपांगु वाक्य "हलिंया मजदुरत, छधि जुयेनु!" (Workers of the world, unite!) हलिंन्यंक साम्यवादी व मजदुर आन्दोलनया नारा जूगु खः। थ्व सफूं २०गु शताब्दीया हलिम राजनीति, क्रान्ति, व थीथी देय्या शासन व्यवस्थापनय् तःधंगु प्रभाव लाकल। थ्व सफू रसियामि क्रान्ति निसें चीनया क्रान्ति तक्कया नितिं वैचारिक जग दयेकूगु खः। थ्व ग्रन्थं सामाजिक समानता, मजदुर अधिकार, व शोषण विरुद्धया संघर्षयात मार्गदर्शन ब्युगु दु। आःया ईलय् नं थ्व सफू अर्थशास्त्र, समाजशास्त्र, व राजनीतिक दर्शनया अध्ययनय् कायेगु या। थ्व सफू हलिमय् दकले अप्व अनुवाद जूगु राजनीतिक सफूत मध्ये छगू खः। ==स्वयादिसँ== * [[सफू]] {{Commonscat|Communist Manifesto}} [[पुचः:समाज]] [[पुचः:राजनीति]] [[पुचः:साहित्य]] 37okeq486uudma7b9rq266snhfm4vlj 0 1569 1123808 1066064 2026-09-05T17:35:15Z InternetArchiveBot 22726 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260905)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 1123808 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/ग्रीस}} {{Infobox country | coordinates = {{Coord|37|58|N|23|43|E|type:city}} | languages_type = आधिकारिक भाय् | leader_name2 = Kyriakos Mitsotakis | leader_name3 = Konstantinos Tasoulas | conventional_long_name = हेलेनिक गणराज्य | native_name = {{native name|el|Ελληνική Δημοκρατία|italics=off}}<br />{{small|{{transliteration|el|Ellinikí Dimokratía}}}} | image_flag = Flag of Greece.svg | image_coat = Coat of arms of Greece.svg | coa_size = 90 | common_name = ग्रीस | national_motto = {{lang|el|Ελευθερία ή Θάνατος}}<br />{{transliteration|el|Elefthería í Thánatos}}<br />(English: "[[Eleftheria i thanatos|Freedom or Death]]") | national_anthem = {{lang|el|Ύμνος εις την Ελευθερίαν}}<br />{{transliteration|el|Ímnos is tin Eleftherían}}<br />(स्वतन्त्रताया म्ये)<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">{{center|[[File:Greece national anthem.ogg]]}}</div> | image_map = {{switcher|[[File:EU-Greece (orthographic projection).svg|upright=1.15|frameless]]|Show globe|[[File:EU-Greece.svg|upright=1.15|frameless]]|Show map of Europe|default=1}} | map_caption = {{map caption | location_color = dark green | region = Europe | region_color = dark grey | subregion = the [[युरोपियन युनियन]] | subregion_color = light green }} | capital = [[एथेन्स]] | largest_city = राजधानी | languages = [[ग्रीक भाय्]] | demonym = ग्रीक | government_type = एकात्मक संसदीय गणराज्य | leader_title1 = राष्ट्रपति | leader_name1 = <span style=white-space:nowrap;>[[Katerina Sakellaropoulou]]</span> | leader_title2 = प्रधानमन्त्री | leader_title3 = संसदया सभामुख | legislature = हेलेनिक संसद | sovereignty_type = पलिस्था | established_event1 = [[Greek War of Independence|Independence declared]] {{nobold|from the [[Ottoman Empire]]}} <!-- PLEASE DO NOT AMEND THE ESTABLISHED EVENTS SECTION WITHOUT OPENING A DISCUSSION ON THE TALK PAGE FIRST --> | established_date1 = {{nowrap|25 March 1821}} (traditional starting date of the [[Greek War of Independence]]), {{nowrap|15 January 1822}} ([[First National Assembly at Epidaurus|official declaration]]) | established_event2 = [[London Protocol (1830)|Recognised]] | established_date2 = {{nowrap|3 February 1830}} | established_event3 = [[Third Hellenic Republic]] | established_date3 = 24 July 1974 | established_event4 = {{nowrap|[[Constitution of Greece|Current constitution]]}} | established_date4 = 11 June 1975 | area_km2 = 131,957 | area_footnote = <ref>{{cite web |url= https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2147rank.html?countryName=Greece&countryCode=gr&regionCode=eur&rank=97#gr |title= Country Comparison: Area |website= [[The World Factbook]] |publisher= [[Central Intelligence Agency]] |access-date= 7 January 2013 |archive-date= 13 November 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20201113204336/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2147rank.html?countryName=Greece&countryCode=gr&regionCode=eur&rank=97#gr |url-status= dead }}</ref> | area_rank = 95th <!-- Should match [[List of countries and dependencies by area]] --> | area_sq_mi = 50,949 <!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]--> | percent_water = 1.51 (2015)<ref>{{cite web|title=Surface water and surface water change|access-date=11 October 2020|publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD)|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER#}}</ref> | population_estimate = {{decrease}} 10,413,982 (1 January 2023)<ref name="population">{{cite web |title=Estimated Population and Migration Flows, 2023 |url=https://www.statistics.gr/documents/20181/de3e26f6-9b77-d2e5-2ca3-e13bcafe482a |publisher=[[Hellenic Statistical Authority]] |access-date=8 January 2024 |location=Piraeus |date=29 December 2023}}</ref> | population_estimate_year = 2023 | population_estimate_rank = 90th | population_census = {{decrease}} 10,432,481<ref>{{cite web |script-title=el:Αποτελέσματα Απογραφής Πληθυσμού - Κατοικιών 2021 |trans-title=Results of Population-Housing Census 2021 |url=https://www.statistics.gr/news-announcements/-/asset_publisher/oj6VK3PQ0oCe/content/nws_census_results_booklet_19072022_gr |publisher=Hellenic Statistical Authority |access-date=8 January 2024 |location=Piraeus |language=el |date=19 July 2022}}</ref> | population_census_year = 2021 | population_census_rank = | population_density_km2 = 78.9 | population_density_rank = 105th | population_density_sq_mi = 204.4 <!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]--> | GDP_PPP = {{increase}} $416.969&nbsp;billion<ref name="IMFWEO.GR">{{cite web |title=World Economic Outlook Database, October 2023 |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=174,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |publisher=[[International Monetary Fund]] |access-date=18 October 2023 |location=Washington, D.C. |date=5 October 2023}}</ref> | GDP_PPP_year = 2023 | GDP_PPP_rank = 54th | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $39,864<ref name="IMFWEO.GR" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = 52nd | GDP_nominal = {{increase}} $242.385&nbsp;billion<ref name="IMFWEO.GR" /> | GDP_nominal_year = 2023 | GDP_nominal_rank = 53rd | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $23,173<ref name="IMFWEO.GR" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = 44th | Gini = 31.8 <!--number only--> | Gini_year = 2023 | Gini_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref = <ref>{{cite web |title=Income inequality, 2023 |url=https://www.statistics.gr/documents/20181/262f2183-1930-6ece-a792-e02103dfbe00 |publisher=Hellenic Statistical Authority |access-date=3 April 2024 |location=Piraeus |date=3 April 2024}}</ref> | Gini_rank = | HDI = 0.893 <!--number only--> | HDI_year = 2022 <!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|title=Human Development Report 2023/24|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=13 March 2024|access-date=13 March 2024}}</ref> | HDI_rank = 33rd | currency = [[Euro]] ([[Euro sign|€]]) | currency_code = EUR | time_zone = [[Eastern European Time|EET]] | utc_offset = +02:00 | utc_offset_DST = +03:00 | time_zone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]] | date_format = {{abbr|dd|day}}.{{abbr|mm|month}}.{{abbr|yyyy|year}} ([[Anno Domini|AD]])^b | drives_on = right | calling_code = [[Telephone numbers in Greece|+30]] | cctld = {{hlist|[[.gr]]^c|[[.gr#Alternative top domain|.ελ]]}} | footnote_a = The [[Church of Greece]] is recognized by the Greek Constitution as the prevailing religion in Greece,<ref name="GreeceConstitution">[http://www.hri.org/docs/syntagma/artcl25.html#A3] The Constitution of Greece: Section II Relations of Church and State: Article 3, [http://www.hri.org/ Hellenic Resources network].</ref> and is the only country in the world where Eastern Orthodoxy is clearly recognized as a state religion.<ref name="EnyediMadeley2004">{{cite book|last1=Enyedi|first1=Zsolt|last2=Madeley|first2=John T.S.|title=Church and State in Contemporary Europe|date=2 August 2004|publisher=Routledge|isbn=9781135761417|page=228|quote=Both as a state church and as a national church, the Orthodox Church of Greece has a lot in common with Protestant state churches, and even with Catholicism in some countries.}}</ref> | footnote_b = Other short formats: dd-mm-yyyy, dd/mm/yyyy | footnote_c = The [[.eu]] domain is also used, as in other [[European Union]] member states. }} '''ग्रीस''' आधिकारिक कथं हेलेनिक रिपब्लिक, दक्षिणपूर्वी युरोपया छगू राष्ट्र खः। बालकान प्रायद्वीपया दक्षिणी च्वकाय् स्थित, ग्रीसया उत्तरपश्चिमइ अल्बानिया, पूर्वय् टर्की सीमांकन, उत्तरय् नर्थ म्यासेदोनिया व बुल्गारिया दु। एजियन सागर थ्व देय्या मू-भूमिया पूर्वय्, पश्चिमय् आयोनियन समुद्र व दक्षिणय् क्रिटियन व मेदितेरेनियन समुद्र ला। ग्रीस मेदितेरेनियन बेसिनय् दकलय् ताःहाकःगु समुद्री तट दूगु देय् ख, थ्व देसय् द्वलंद्व द्वीप दु । देशय् ९ परम्परागत भौगोलिक क्षेत्र दु, व थन लगभग १०.४ मिलियन जनसंख्या दु। एथेन्स देय्या राजधानी व दकलय् चकंगु नगर खः, थ्व नगर धुंकाया मू नगरय् थेस्सलोनिकी व पात्रास ला। ग्रीसयात पश्चिमी सभ्यताया जन्मभूमि धकाः हनिगु या, अथेहे लोकतन्त्र, पाश्चात्य दर्शन व साहित्य, इतिहासशास्त्र, राजनीतिशास्त्र, मू वैज्ञानिक व गणितया सिद्धान्त,पाश्चात्य दबूप्याखँ, व ओलम्पिक कासा विकास जूगु भूमि धकाः म्हसीकिगु या । ८गू शताब्दी ईसा पूर्वया इलय्, ग्रीसवासीत मेडिटेरेनियन व कालासागरय् विस्तारित थीथी स्वतन्त्र नगर राज्य (polis)य् व्यवस्थित जुल। म्यासेदोनया फिलिप द्वितियं ४ गू शताब्दी ईसा पूर्वय् वर्तमान ग्रीसयात एकीकृत यानादिल, अले वय्कःया काय् अलेक्जेन्दर महानं याकनं हे प्राचीन हलिंया म्हस्यूगु भूभाग थःगु अधीनय् लाकादिल। हेलेनिस्टिक कालय् प्राचीनकालय् प्राचीन ग्रीसया तजिलजि व प्रभाव उत्कर्षय् थ्यन। ग्रीसयात रोमं निगु शताब्दी इपूस थःगु अधीनय् लाकल, थ्व नापं ग्रीस रोमन साम्राज्यया अभिन्न अंग जुल। रोमन साम्राज्यया विभाजन धुंका थ्व देशं पूर्वया रोमन साम्राज्ययात बैजन्ताइन साम्राज्यया रुपय् निरन्तरता बिल। बैजन्ताइन साम्राज्य सांस्कृतिक व भासिक दृष्टिं मूलभूत ग्रीक साम्राज्य ख। प्रथम शताब्दी इसंस ग्रीक अर्थोदक्स चर्चया उदय जुल, गुकिलिं आधुनिक ग्रीक पहिचान यात परिभाषित यायेगु व ग्रीक परम्परा अर्थोदक्स हलिमय् प्रचार यात। सन् १२०४या ४गू क्रुसेडया लिपा, ग्रीस प्रायद्वीपय् ल्यातिन स्वामित्व स्थापित जुल। तर, थ्व क्षेत्र मध्य-१५गू शताब्दीइ अटोमन शासनया अधीनय् लाःवन। सन् १८२१य् शुरु जूगु ताःहाकःगु स्वतन्त्रता युद्ध धुंका, ग्रीस छगू आधुनिक राष्ट्र राज्यया कथं सन् १८३०स उदय जुल । थ्व राष्ट्रया न्हापांगु १०० दँया इलय् ग्रीक साम्राज्यं भूभाग विस्तारया निंतिं संघर्ष यात, मुख्यतः २०गू शताब्दीइ बाल्कन युद्ध व १९२२या एशिया माइनरया सैन्य अभियान बांमलाक्क पराजित जुया क्वचाल। सन् १९२४य् पलिस्था जूगु अल्पकालीन गणतन्त्र नागरिक संघर्षया प्रभावं व तर्कीपाखें वःपिं शरणार्थीतेगु पुनःस्थापना यायेगु चुनौतीं तःच्वलं प्रभावित यात। सन् १९३६य् छगू राजतन्त्रवादी शासनं ताःहाकःगु समय तक अधिनायकवादी व्यवस्थाया सुरुवात यात, थ्व अवधिइ सैनिक कब्जा, गृहयुद्ध, सैन्य अधिनायकवादया उदय जुल । लोकतन्त्र सन् १९७४-५य् पूनर्स्थापित जुल व थुकिया लिच्वः कथं संवैधानिक गणतन्त्र पलिस्था जुल। ग्रीस छगू लोकतान्त्रिक देय् खः। १९५० निसें १९७० तक आर्थिक विकासया इतिहास कायम यासें थ्व राष्ट्र विकसित देय् जुल। अतः, थन उच्च आयया अर्थव्यवस्था, बाल्कनया २गू तःधंगु अर्थव्यवस्था, व महत्वपूर्ण क्षेत्रीय लगानीकर्ताया रुपय् थ्व देय् विकशित जुल। राष्ट्र संघया संस्थापक सदस्य, ग्रीस थौंया युरोपियन युनियनय् दुथ्याःगु १०गू देय् खः व थ्व देय् २००१ निसें यूरोजोनय् नं ब्वति काःगु दु। थ्व देय् मेमेगु अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाया नं सदस्य जुयाच्वंगु दु। थ्व देय्या सदस्यता दूगु छुं मू संघय् यूरोपियन काउन्सिल (Council of Europe), नेटो (NATO), OECD व WTO आदि ला। ग्रीसय् छगू पृथक सांस्कृतिक सम्पदा, विशाल पर्यटन उद्योग व प्रख्यात शिपिंग क्षेत्र दु । थ्व देय्या समृद्ध ऐतिहासिक धरोहर १९ UNESCO विश्व सम्पदा क्षेत्रं आंशिक रूपय् प्रतिबिम्बित याइ । wasग्रीस २०२२स हलिंया ९गू दकलय् भ्रमणित देय् नं ख। <ref name="May2023">{{Cite web|title=International Tourism – 2023 starts on a strong note with the Middle East recovering 2019 levels in the first quarter|url=https://webunwto.s3.eu-west-1.amazonaws.com/s3fs-public/2023-05/UNWTO_Barom23_02_May_EXCERPT_final.pdf?VersionId=gGmuSXlwfM1yoemsRrBI9ZJf.Vmc9gYD}}</ref> == नामाकरण == आधुनिक ग्रीक भासय् थ्व देय्या नां Ελλάδα (इलादा) खः। प्राचीन ग्रीक भासय् व पुरातनवादी औपचारिक आधुनिक ग्रीक भासय् (Katharevousa) थ्व देय्या नां Ἑλλάς (प्राचीन ग्रीकय् हेलास Hellas, व औपचारिक आधुनिक भासय् एलास) ख। थ्व खँग्वःया अंग्रेजीया पर्यायवाची नां हेलास, प्राचीन वा काव्यात्मक सन्दर्भय् नं खनेदु। ग्रीक विशेषण रूप ελληνικός (ellinikos वा एलिन्कोस) वा थुकिया मेगु रुप "हेलेनिक" ग्रीस राष्ट्रया संस्थातेसं आधिकारिक कथं छ्यलि। दसु: 'हेलेनिक गणतन्त्र" (Ελληνική Δημοκρατία),<ref name=":1">{{Cite web|title=Government and Politics|url=https://www.mfa.gr/usa/en/about-greece/government-and-politics/}}</ref> । अंग्रेजी भासय् ग्रीस व ग्रिक खँग्वः ल्याटिन भाषाया Graecia व Grecus खँग्वलं वःगु ख। थ्व खँग्वः ग्रेसी (ग्रेकोइ Γραικοί; एकवचन ग्रेकोस Γράιος) दक्षिण इतालिया माग्ना ग्रेसियाय् दकलय् न्हापां च्वंपिं ग्रीक जनजातिया नामं वःगु खः। । थ्व खँग्वः सम्भवतः प्रोटो-इन्दोयुरोपियन मूल *ǵerh₂ -, (अर्थ: "बुरा जुइगु") खँग्वलं उत्पन्न जूगु खः ।<ref>{{Cite book|last=Starostin|first=Sergei|year=1998|url=http://starling.rinet.ru/main.html|title=The Tower of Babel: An Etymological Database Project}}</ref><ref>{{Cite book|last=Watkins|first=Calvert|year=2000|title=The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots|url=https://archive.org/details/americanheritage00watk_1}}</ref> नापं विशेषयाना Graea (पुलां नगर) एरिस्तोतलया धापू कथं ग्रीसय् प्राचीनतम नगर खः अले नेपल्स क्षेत्रया पलिस्था थनयापिं हे मनूतेसं याःगु ख।<ref>Aristotle, ''[[Meteorologica]]'' I.xiv</ref>, == इतिहास == === प्रागैतिहास व पूर्व इतिहास === दक्षिण ग्रीसया मनि धाःगु थासय् दूगु एपिदिमा गुफा (Apidima Cave)य् अफ्रिका स्वया पिनेया आधुनिक मनूया दकलय् पुलांगु २,००,००० दँ न्ह्यःया अवशेष लूगु दु।<ref name="NAT-20190710">{{Cite journal|last=Harvati|first=Katerina|title=Apidima Cave fossils provide earliest evidence of Homo sapiens in Eurasia|date=10 July 2019|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=571|issue=7766|pages=500–504|doi=10.1038/s41586-019-1376-z|pmid=31292546|url=https://zenodo.org/record/6646855}}</ref> मेगु लूगु दसुं थ्व अवशेष होमो सेपियन्स मखुसें प्राचीन मनूतेगु अवशेष जूगु धका क्यं।<ref name=":5">Marie-Antoinette de Lumley, Gaspard Guipert, Henry de Lumley, Natassa Protopapa, Théodoros Pitsios, Apidima 1 and Apidima 2: Two anteneandertal skulls in the Peloponnese, Greece, L'Anthropologie, Volume 124, Issue 1, 2020, 102743, ISSN 0003-5521, https://doi.org/10.1016/j.anthro.2019.102743.</ref> ल्वहँ युगया स्वंगु कालखण्ड (पुलां ल्वहँ, मध्य ल्वहँ व न्हू ल्वहँ)या अवशेष प्राचीन ग्रीसय् लूगु दु, दसु कथं फ्राञ्च्ति गुफा<ref>{{Cite journal|last=Douka|first=K.|title=Franchthi Cave revisited: the age of the Aurignacian in south-eastern Europe|url=https://www.academia.edu/1129937|journal=Antiquity Magazine}}</ref> कायेछिं। न्हूल्वहँ युगया बस्ती ७गू शताब्दी इपू <ref name="Borza">{{Cite book|last=Eugene N. Borza|title=In the Shadow of Olympus: The Emergence of Macedon|url=https://books.google.com/books?id=614pd07OtfQC&pg=PA58}}</ref> तक थ्यं व थ्व बस्तीत युरोपया दकलय् पुलांगु बस्तीइ ला। थ्व बस्तीतेसं बुंज्या न्यर इस्त (नापं पूर्व) व युरोपय् थ्यंकूगु धैगु विश्वास दु।<ref>{{Cite book|last=Perlès|first=Catherine|title=The Early Neolithic in Greece: The First Farming Communities in Europe|url=https://books.google.com/books?id=LQQ3tx5_t7QC&q=sesklo}}</ref> ग्रीस युरोपया न्हापांगु उन्नत लहनातेगु थाय् खः,<ref name="Duchesne2011">{{Cite book|author=Ricardo Duchesne|title=The Uniqueness of Western Civilization|url=https://books.google.com/books?id=pWmDPzPo0XAC&pg=PA297|date=7 February 2011|publisher=BRILL|quote=The list of books which have celebrated Greece as the "cradle" of the West is endless; two more examples are Charles Freeman's The Greek Achievement: The Foundation of the Western World (1999) and Bruce Thornton's Greek Ways: How the Greeks Created Western Civilization (2000)}}</ref><ref name="BotticiChalland2013">{{Cite book|author=Chiara Bottici|title=The Myth of the Clash of Civilizations|url=https://books.google.com/books?id=QW1lrPMXprwC&pg=PA88|date=11 January 2013|publisher=Routledge|quote=The reason why even such a sophisticated historian as Pagden can do it is that the idea that Greece is the cradle of civilisation is so much rooted in western minds and school curricula as to be taken for granted.}}</ref> अले थ्व देय्यात पश्चिमी सभ्यताया जन्मभूमिया कथं नालातःगु दु। <ref>{{Cite book|author=Sansone|title=Ancient Greek civilization|url=https://books.google.com/books?id=YJONdN0dNYQC&q=cycladic%20civilization&pg=PT27|publisher=Wiley}}</ref>, ईसापूर्व ३२०० दँ न्ह्यः एजियन समुद्रं वःपिं साइक्लाडियन लहना (Cycladic civilization) निसें न्ह्यथंगु लहना, क्रिटयागु मिनोअन लहना (२७००-१५०० इपू) व मू-भूमिइ १६०० निसें ११०० इपू दथुइ ह्वःगु माइसेनियन लहनां थन मनूतेगु लहनाया जग तल।<ref name="Frucht2004">{{Cite book|author=Frucht|title=Eastern Europe: An Introduction to the People, Lands, and Culture|url=https://books.google.com/books?id=lVBB1a0rC70C&pg=PA847|date=31 December 2004|publisher=ABC-CLIO|quote=People appear to have first entered Greece as hunter-gatherers from southwest Asia about 50,000 years... of Bronze Age culture and technology laid the foundations for the rise of Europe's first civilization, Minoan Crete}}</ref><ref name="World and Its Peoples">{{Cite book|title=World and Its Peoples|url=https://books.google.com/books?id=b5vHRWp8yqEC&pg=PA1458|date=September 2009|publisher=Marshall Cavendish|quote=Greece was home to the earliest European civilizations, the Minoan civilization of Crete, which developed around 2000 BC, and the Mycenaean civilization on the Greek mainland, which emerged about 400 years later. The ancient Minoan}}</ref> थ्व लहनातेसं लिपि विकास यात, माइनोआन्सतय्सं लिनिअर ए धकाः आःया इलय् मथूगु लिपि छ्यलातःगु खनेदु। माइसेनियनतेसं लिनिअर बी धाःगु लिपिइ दकलय् पुलांगु प्रमाणित रूपं ग्रिक भाय् च्वःगु खनेदु।<ref>{{Cite book|author=Drews|title=The End of the Bronze Age: Changes in Warfare and the Catastrophe Ca. 1200 BC|url=https://books.google.com/books?id=bFpK6aXEWN8C&q=greece%20bronze%20age%20collapse|publisher=Princeton University Press}}</ref> इमिगु हे समकालीन हिटाइट व मिस्रया अभिलेखं प्राचीन ग्रीसय् "महान जुजु"या अधीनय् छगू राज्य शासन जूगु खँ कनातःगु दु।<ref>{{Cite journal|author=Beckman|title=Writings from the Ancient World: The Ahhiyawa Texts|url=http://www.sbl-site.org/assets/pdfs/pubs/061528P.front.pdf}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Kelder|title=The Kingdom of Mycenae: A Great Kingdom in the Late Bronze Age Aegean|url=https://www.academia.edu/218696}}</ref> === प्राचीन ग्रीस === {{main|प्राचीन यवन}} प्राचीन ग्रीस थ्व देय्या इतिहासया छगू कालखण्ड ख, गुकिलि ग्रीक लहनाया विकास जुल। थ्व लहना ८गु व ६गु शताब्दी ईपूया आर्काइक युग निसें १४६ इपू (कोरिन्थया ल्वापू धुंकाया यवनया रोमन कब्जा) तक अस्तित्वय् दूगु ख। थ्व कालखण्डया दथुया भागयात क्लासिक ग्रीस धका म्हसीकिगु या। क्लासिक ग्रीक युग ५गु व ४गु शताब्दी इपूइ अस्तित्वय् दूगु छगू कालखण्ड ख। थ्व कालखण्डय् न्हापा एथेन्सया नेतृत्त्वय् ग्रीकतेसं पर्सियन अतिक्रमणयात परास्त यात। थ्व धुंका पलिस्था जूगु एथेन्सया स्वर्ण युग ४०४ इपूइ [[पेलेपोनेसियन हता]]य् एथेन्सया स्पार्ताया ल्हातं पराजयय् क्वचाल। क्लासिकल ग्रीस संस्कृतिया थ्व धुंका शक्तिशाली जूगु रोमन साम्राज्यय् तधंगु प्रभाव लावन। रोमन साम्राज्यं ग्रीक तजिलजिया थी-थी संस्करण [[भूमध्यसागरीय क्षेत्र]य् व युरोपय् प्रचार यात। थ्व कारणं प्राचीन ग्रीसयात पाश्चात्य संस्कृतिया मूलया रुपय् कायेयु या। === रोमन प्रान्त (१४६ ईसापूर्व - ४ गू शताब्दी) === === मध्यकालीन काल (४-१५ शताब्दी) === === भेनिसया कब्जा व अतोमन शासन (१५ गू शताब्दी - १८२१) === === आधुनिक राष्ट्र-राज्य === ==== ग्रीक राजतन्त्र ==== ==== विस्तार, विपद व पुनर्निर्माण ==== ==== तानाशाही, निक्वःगु विश्वयुद्ध व पुननिर्माण ==== ==== ३गू हेलेनिक गणतन्त्र ==== == भूगोल == [[किपा:Greece_topo.jpg|right|thumb|ग्रीसया भौगोलिक मानकिपा]] दखिनी <ref>{{Cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greece/|title=The World Factbook – Central Intelligence Agency|language=en}}</ref> व दक्षिनपूर्व युरोपय् स्थित ग्रीसया मूलभूमिया बँ च्वका, पाखा, व पालूगु बँनं भुनातःगु दु। थ्व छगू प्रायद्वीपीय क्षेत्र ख। थ्व मुख्य भूमि बाल्कन क्षेत्रया दक्षिणी भूभाग ख। थ्व भूभाग पेलोपोनेसियन प्रायद्वीपय् क्वचालि। कोरिन्थया इस्मसं ग्रीसया मूलभागयात छगू नहरं बायातइ। थ्व थाय् युरोप, एशिया व अफ्रिका स्वाइगु छगू महत्त्वपूर्ण क्षेत्र ख।<ref>{{Cite web|url=http://unstats.un.org/unsd/geoinfo/ungegn/docs/23-gegn/wp/gegn23wp48.pdf|title=UNITED NATIONS GROUP OF EXPERTS ON GEOGRAPHICAL NAMES: Working Paper No. 48}}</ref> तसकं बेक्वःगु तटीय क्षेत्र व द्वलंद्व टापू दूगु कारण ग्रीस छगू तःधंगु देय् मजुसां हलिंया ११गू दकलय् ताःहाकःगु तटीय क्षेत्र दूगु देय् ख। थ्व देय्या तट 13१३,६७६ किमि (८,४९८ माइल);<ref>{{Cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2060.html?countryName=Greece&countryCode=gr&regionCode=eu&#gr|title=The World Fact Book&nbsp;– Field Listing :: Coastline}}</ref> दु धाःसा बँ सीमाना करिब १,१६० किमि (७२१ माइल) दु। थ्व देय् लगभग अक्षांश ३४° व ४२ ° उत्तर, तथा देशान्तर १९º व ३० डिग्रीया दथुइ अवस्थित दु। थ्व देय्या दकलय् ताःपागु थाय् थ्व कथं दु:<ref>{{Cite web|url=http://dlib.statistics.gr/Book/GRESYE_01_0002_00061.pdf|title=Statistical Yearbook of Greece 2009&nbsp;&&nbsp;2010}}</ref> * उत्तर: ओर्मेनिओ गां * दक्षिण: गाभ्दोस द्वीप। * पूर्व: स्ट्रोन्गिली (कास्तेलोरिजो, मेगीस्टि) द्वीपय् * पश्चिम: ओथोनोइ द्वीप == राजनीति == ग्रीस छगू एकीकृत संसदीय गणतन्त्र खः ।<ref name="con51,53">{{Cite web|url=http://www.parliament.gr/english/politeuma/syntagma.pdf|title=Syntagma|language=el}}</ref> वर्तमान संविधान ग्रीकया ५गू संशोधनवादी संसदं तयार व स्वीकृत याःगु खः। थ्व संविधान १९७५य् सैनिक शासन (१९६७-१९७४) समाप्त जूगु इलय् लागू जुल। थ्व संविधान ४कः संसोधन जुलः, क्रमशः १९८६, २००१, २००८ व २०१९य्। थ्व संविधानय् १२० अनुच्छेद दु, गुकिलिं राज्यशक्तियात व्यवस्थापिका, कार्यपालिका, व न्यायपालिकाय् विभक्त यानातःगु दु। नापं, थ्व संविधानं नागरिक स्वतन्त्रता व सामाजिक न्यायया निंतिं व्यापक, निश्चित आश्वासन बियातःगु दु। {{Sfn|Dagtoglou|1991}}{{Sfn|Venizelos|2002}} 1मिसातेगु मताधिकार १९५२या संवैधानिक संसोधनं सुनिश्चित यानातःगु दु। === वैदेशिक स्वापू === ग्रीसया विदेशी नीति विदेश मन्त्रालयं सञ्चालन याइ। थ्व मन्त्रालयया प्रमुख सरकारया परराष्ट्र मन्त्री जुइ, वर्तमानय् निकोस् डेन्डियास थनया परराष्ट्र मन्त्री ख। आधिकारिक कथं, मन्त्रालयया मू उद्देश्य मेमेगु राज्य व अन्तरराष्ट्रिय संगठनय् ग्रीसया प्रतिनिधित्व यायेगु;<ref name="MFA mission">{{Cite web|url=http://www.mfa.gr/en/the-ministry/structure/mission-and-competences.html|title=Mission and Competences|publisher=[[Ministry for Foreign Affairs (Greece)|Ministry for Foreign Affairs]]}}</ref> ग्रीस देय्या थःगु हित व देशंपिने दुपिं नागरिकतेगु संरक्षण यायेगु, ग्रीक संस्कृति प्रवर्द्धन यायेगु, ग्रीक प्रवासीपिं नाप सुमधुर स्वापू तयातेगु, व अन्तराष्ट्रिय सदभाव दयेकिगु ख। ग्रीसया साइप्रस, इटाली, फ्रान्स, आर्मेनिया, अष्ट्रेलिया, इजरायल राज्य व संयुक्त अधिराज्य नाप विशेष सम्बन्ध दूगु धकाः वर्णन यानातःगु दु।<ref>{{Cite web|url=http://www.france24.com/en/20151022-greece-hails-special-relationship-france-hollande-visit|title=france 24 – Greece hails 'special relationship' with France on Hollande visit – France 24}}</ref><ref>{{Cite web|title=Pavlopoulos and Mattarella confirm the longstanding Greek-Italian friendship (Παυλόπουλος και Ματαρέλα επιβεβαίωσαν τη μακρόχρονη ελληνοϊταλική φιλία)|url=http://www.documentonews.gr/article/paylopoylos-kai-matarela-epibebaiwsan-th-makroxronh-ellhnoitalikh-filia|publisher=documentonews.gr}}</ref><ref>{{Cite web|title=Pavlopoulos – Mattarella: Strong friendship and a common vision between Greece and Italy (Παυλόπουλος – Ματαρέλα: Δυνατή φιλία και κοινή οπτική μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας)|url=http://news247.gr/eidiseis/politiki/paylopoylos-matarela-dynath-filia-kai-koinh-optikh-metaksu-elladas-kai-italias.4482614.html|publisher=news247.gr}}</ref><ref>{{Cite web|title=Greece-Italy alliance (Ελλάδα-Ιταλία συμμαχία)|url=http://makthes.gr/%CE%B5-%CE%B5-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1-%CE%B9%CF%84%CE%B1%CE%BB%CE%AF%CE%B1-%CF%83%CF%85%CE%BC%CE%BC%CE%B1%CF%87%CE%AF%CE%B1/|publisher=makthes.gr}}</ref><ref>{{Cite web|title=A medal of honor for the Greek-Italian relations (Ενα παράσημο για τις ελληνοϊταλικές σχέσεις)|url=http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=400223|publisher=enet.gr}}</ref><ref>{{Cite web|title=How Greece Became One of America's—and Israel's—Closest Allies|url=https://washingtonmonthly.com/2019/06/18/how-greece-became-one-of-americas-and-israels-closest-allies/|publisher=washingtonmonthly.com}}</ref> === सेना === ग्रीक सशस्त्र बल ग्रीक राष्ट्रिय रक्षा जनरल स्टाफ (ग्रीक: Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας - ΓΕEΘΑ) या मातहतय् दु। थुकिया नागरिक अधिकरण राष्ट्रिय संरक्षण मन्त्रालयया अन्तर्गतय् पदु । &nbsp;सशस्त्र बलया स्वंगु शाखा दु:<ref name="Agency 2013 p. 991">{{Cite book|last=Agency|first=C.I.|title=The CIA World Factbook 2014|publisher=Skyhorse|year=2013|url=https://books.google.com/books?id=aFuCDwAAQBAJ&pg=PT991}}</ref> * हेलेनिक सेना (Ellinikos Stratos, ES) - ग्रीसया सैनिक फौज । * हेलेनिक नौसेना (हेलेनिको पोलिमको नाभिटिका/Elliniko Polemiko Navtiko, EPN) * हेलेनिक एयर फोर्स (एपी) अथवा ग्रीक हवाई सेना (इपिएस, Elliniki Polemiki Aeroporia) ===प्रशासनिक विभाजन=== {| class="wikitable sortable" style="text-align:left;" |- style="font-size:100%; text-align:center;" !मानकिपा !!ल्या !!क्षेत्र !! राजधानी!! क्षेत्रफल (किमि^२)!! क्षेत्रफल (वर्ग माइल)!! मनू ल्या<ref name="2021CensusGRC">{{cite press release |title=Census 2021 GR|url=https://elstat-outsourcers.statistics.gr/Census2022_GR.pdf|publisher=[[Hellenic Statistical Authority]]|date=19 July 2022|access-date=12 September 2022}}</ref> !! GDP (बिलियन)<ref name="Eurostat Regional GDP 2016">{{cite web | url = https://ec.europa.eu/eurostat/documents/2995521/8700651/1-28022018-BP-EN/15f5fd90-ce8b-4927-9a3b-07dc255dc42a | title = Regional GDP per capita ranged from 29% to 611% of the EU average in 2016 | year = 2016 | publisher = युरोस्त्यात |access-date=5 October 2018}}</ref> |- |rowspan="14"|[[File:Peripheries of Greece numbered.svg|400px|center]] || style="text-align:center;"| १ || एतिका || [[एथेन्स]] || style="text-align:right"|3,808.10|| style="text-align:right"|1,470.32|| style="text-align:right"|3,814,064 || style="text-align:right" |€83.469 |- | style="text-align:center;"| २ || मध्य ग्रीस || लामिया ||style="text-align:right"|15,549.31|| style="text-align:right"|6,003.62||style="text-align:right"|508,254 || style="text-align:right" |€7.926 |- | style="text-align:center;"| ३ || मध्य म्यासेदोनिया || थेसालोनिकि||style="text-align:right"|18,810.52|| style="text-align:right"|7,262.78|| style="text-align:right"|1,795,669 || style="text-align:right" |€23.850 |- | style="text-align:center;"| ४ || क्रित || हेराक्लियन || style="text-align:right"|8,259||style="text-align:right"|3,189|| style="text-align:right"|624,408 || style="text-align:right" |€8.654 |- | style="text-align:center;"| ५ || पूर्व म्यासेदोनिया व थ्रेस|| कोमोतिनि || style="text-align:right"|14,157.76||style="text-align:right"|5,466.34|| style="text-align:right"|562,201 || style="text-align:right" |€6.709 |- | style="text-align:center;"| ६ || एपिरस || आयोआनिना ||style="text-align:right"|9,203.22||style="text-align:right"|3,553.38|| style="text-align:right"|319,991 || style="text-align:right" |€3.843 |- | style="text-align:center;"| ७ || आयोनियन द्विप || कोर्फु ||style="text-align:right"|2,306.94|| style="text-align:right"|890.71||style="text-align:right"|204,532 || style="text-align:right" |€3.064 |- | style="text-align:center;"| ८ || उत्तर एजियन || माइतिलेन || style="text-align:right"|3,835.91||style="text-align:right"|1,481.05|| style="text-align:right"|194,943 || style="text-align:right" |€2.412 |- | style="text-align:center;"| ९ || पेलोपोनेस || त्रिपोलि ||style="text-align:right"|15,489.96|| style="text-align:right"|5,980.71||style="text-align:right"|539,535 || style="text-align:right" |€7.683 |- | style="text-align:center;"| १० || दक्षिण एजियन || इर्मोउपोलि || style="text-align:right"|5,285.99||style="text-align:right"|2,040.93|| style="text-align:right"|327,820 || style="text-align:right" |€5.888 |- | style="text-align:center;"| ११ || थेसाली || लारिसा || style="text-align:right"|14,036.64||style="text-align:right"|5,419.58|| style="text-align:right"|688,255 || style="text-align:right" |€9.006 |- | style="text-align:center;"| १२ || पश्चिम ग्रीस || पात्रास् || style="text-align:right"|11,350.18||style="text-align:right"|4,382.33|| style="text-align:right"|648,220 || style="text-align:right" |€7.847 |- | style="text-align:center;"| १३ || पश्चिम म्यासेदोनिया || कोजानि || style="text-align:right"|9,451||style="text-align:right"|3,649|| style="text-align:right"|254,595 || style="text-align:right" |€3.849 |- | style="text-align:center;"| (१४) || माउन्त एथोस् || कार्येस || style="text-align:right"|390||style="text-align:right"|151|| style="text-align:right"|1,746 || मदूगु |} == अर्थतन्त्र == सन् २०२३ तक, थ्व देय्या अर्थतन्त्र पर्चेजिङ्ग पावर प्यारिति (PPP) कथं हलिंया ५४गू वृहद अर्थतन्त्र ख, थ्व देय्या PPP $४१७ बिलियन दु।<ref>{{Cite web|url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report|title=Report for Selected Countries and Subjects}}</ref><ref name="World Bank GDP (PPP)">{{Cite web|title=Gross domestic product 2013, PPP|url=http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.PP.CD/countries/order%3Dwbapi_data_value_2013%20wbapi_data_value%20wbapi_data_value-last?order=wbapi_data_value_2012%20wbapi_data_value%20wbapi_data_value-last&sort=desc&display=default}}</ref> is ग्रीस युरोपियन युनियनया २७गू देसय् १५गू दकलय् वृदह अर्थतन्त्र खः। === बुंज्या === === ऊर्जा === === नाविक उद्योग === === यातायात === === सञ्चार === === दुसिका व प्रविधि === == मनूल्या व तथ्याङ्क == === नगर === === धर्म === === भाय् === === स्थानान्तरण === === शिक्षा === === उसाँय् व्यवस्था === == तजिलजि == === ललितकला === === वास्तुकला === === दबू === === साहित्य === === दर्शनशास्त्र === === संगीत व प्याखँ === === नसा === === संकिपा === === कासा === === मिथकशास्त्र, पौराणिक कथा व मान्यता === === सार्वजनिक विदा व जात्रापर्व === == स्वयादिसँ == == लिधंसा == ljt1erhdcdeuti5mn470in6qw8h9owd 0 1603 1123899 1119401 2026-09-05T23:50:52Z Eukesh 11 1123899 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/होण्डुरस}} [[Image:Honduras National Anthem.ogg]] [[Image:CPN ST B 01.jpg|thumb|A [[Maya stelae|Maya stela]] [[Image:Retrato de Hernán Cortés.jpg|thumb|upright=0.9|[[Hernán Cortés]] {{Infobox_Country |native_name = ''República de Honduras'' |conventional_long_name = गणतन्त्र होण्डुरस |common_name = होण्डुरस |image_flag = Flag of Honduras (1949–2022, 2026–present).svg |image_coat =Coat_of_arms_of_Honduras.svg |image_map = LocationHonduras.png |national_motto = ''Libre, Soberana e Independiente ''<br />([[English language|English]]: "स्वतन्त्रता, सार्वभौमता व स्वतन्त्रता") |national_anthem = इम्नो नासियोनाल दे होण्डुरस ''[[Himno Nacional de Honduras]]'' |official_languages = [[स्पेनिश भाषा|स्पेनिश]] |capital = [[तेगुसिगाल्पा]] |latd=14 |latm=6 |latNS=N |longd=87 |longm=13 |longEW=W |largest_city = [[तेगुसिगाल्पा]] |government_type = <small>प्रजातान्त्रिक संवैधानिक गणतन्त्र</small> |leader_title1 = [[President of Honduras|President]] |leader_name1 =[[Juan Orlando Hernández]] |area_rank = 102nd |area_magnitude = 1 E10 |area= 112,492 |areami²= 43,278<!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --> |percent_water = |population_estimate = 7,326,496 ² |population_estimate_rank = 96th |population_estimate_year = July 2006 |population_census = 6,975,204 |population_census_year = 2000 |population_density = 64 |population_densitymi² = 166 <!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --> |population_density_rank = 128th |GDP_PPP = $21.74 billion <!--IMF--> |GDP_PPP_rank = 107th |GDP_PPP_year= 2005 |GDP_PPP_per_capita = $3,009 |GDP_PPP_per_capita_rank = 124th |sovereignty_type = [[Independence]] |sovereignty_note = from [[Spain]] |established_event1 = Declared |established_date1 = [[15 September]] [[1821]] |established_event1 = From [[Spain]] |established_event2 = From the [[Central American Federation|UPCA]] |established_date2 = 1838 |HDI = 0.667 |HDI_rank = 116th |HDI_year =2003 |HDI_category = <font color="#FFCC00">medium</font> |currency = [[Honduran lempira|Lempira]] |currency_code = HNL |country_code = |time_zone = [[Central Standard Time|CST]] |utc_offset = -6 |time_zone_DST = [[Central Daylight Time|CDT]] |utc_offset_DST = -5 |cctld = [[.hn]] |calling_code = 504 |footnotes = <small>¹ Although Honduras has no official motto, "NO PASARÁN" or "They shall not pass" became popular during the 1969 war with El Salvador. This is an allusion to the El Salvador's stated goal to reach the Honduran Caribbean coast during their offensive.</small><br /> }} '''होन्दुरस''' मध्य अमेरिकाय् लाःगु छगू स्वतन्त्र राष्ट्र ख। थ्व देय्या उत्तरय् क्यारिबियन सागर व दक्षिण-पश्चिमय् प्रशान्त महासागर (गल्फ अफ फोन्सेका) दु। थ्व देय्या पश्चिमय् [[ग्वातेमाला]] व [[एल साल्भादोर]] ला धाःसा दक्षिण-पूर्वय् [[निकारागुआ]] ला। होन्डुरासया राजधानी व दकले तःधंगु नगर [[तेगुसिगाल्पा]] (Tegucigalpa) ख। थन ल्हाइगु मू भाषा स्पेनिश ख। स्पेनिश उपनिवेश स्वया न्हापा थन माया (Maya) सभ्यता व मेमेगु प्राचीन संस्कृतितेगु मनू च्वनाच्वंगु ख। [[कोपान]] (Copán) नांया प्राचीन माया नगरया भग्नावशेष थनया छगू महत्त्वपूर्ण ऐतिहासिक थाय् ख। सन् १८२१य् थ्व देय् स्पेनिश साम्राज्य स्वया स्वतन्त्र जुगु ख। थ्व देय्या भूगोलय् अप्वःयाना गुंच्वः भूभाग, गावंगु स्वनिगः व तःधंगु समुद्र तटत दु। थनया मौसम अप्वःयाना उष्णकटिबंधीय (tropical) जुइ। थ्व देय्या अर्थतन्त्रय् कृषि, वसः उद्योग व खनिजया मू योगदान दु। थनं कफी (coffee), म्वाय् व श्रिम्प (shrimp) तःधंगु मात्राय् निर्यात जुइ। थ्व देय् प्राकृतिक संसाधन व जैविक विविधतां समृद्ध दु। थनया क्यारिबियन तटय् लाःगु बांलाःगु न्हसिभुत (गथे कि रोआतान) पर्यटनया निंतिं हलिमय् नांजा। थनया राष्ट्रिय कासा फुटबल ख। थ्व देय्या शासन प्रणाली राष्ट्रपतिशासित गणतन्त्रय् आधारित दु। == इतिहास == == भूगोल == == अर्थतन्त्र == == राजनीति == {{देय् च्वसु|होण्डुरस}} [[पुचः:देय्]] 4m7embtvdv6perw214tnnu9frlw31d7 1123900 1123899 2026-09-05T23:51:02Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[होण्डुरस]] to [[होन्दुरस]] 1123899 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/होण्डुरस}} [[Image:Honduras National Anthem.ogg]] [[Image:CPN ST B 01.jpg|thumb|A [[Maya stelae|Maya stela]] [[Image:Retrato de Hernán Cortés.jpg|thumb|upright=0.9|[[Hernán Cortés]] {{Infobox_Country |native_name = ''República de Honduras'' |conventional_long_name = गणतन्त्र होण्डुरस |common_name = होण्डुरस |image_flag = Flag of Honduras (1949–2022, 2026–present).svg |image_coat =Coat_of_arms_of_Honduras.svg |image_map = LocationHonduras.png |national_motto = ''Libre, Soberana e Independiente ''<br />([[English language|English]]: "स्वतन्त्रता, सार्वभौमता व स्वतन्त्रता") |national_anthem = इम्नो नासियोनाल दे होण्डुरस ''[[Himno Nacional de Honduras]]'' |official_languages = [[स्पेनिश भाषा|स्पेनिश]] |capital = [[तेगुसिगाल्पा]] |latd=14 |latm=6 |latNS=N |longd=87 |longm=13 |longEW=W |largest_city = [[तेगुसिगाल्पा]] |government_type = <small>प्रजातान्त्रिक संवैधानिक गणतन्त्र</small> |leader_title1 = [[President of Honduras|President]] |leader_name1 =[[Juan Orlando Hernández]] |area_rank = 102nd |area_magnitude = 1 E10 |area= 112,492 |areami²= 43,278<!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --> |percent_water = |population_estimate = 7,326,496 ² |population_estimate_rank = 96th |population_estimate_year = July 2006 |population_census = 6,975,204 |population_census_year = 2000 |population_density = 64 |population_densitymi² = 166 <!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --> |population_density_rank = 128th |GDP_PPP = $21.74 billion <!--IMF--> |GDP_PPP_rank = 107th |GDP_PPP_year= 2005 |GDP_PPP_per_capita = $3,009 |GDP_PPP_per_capita_rank = 124th |sovereignty_type = [[Independence]] |sovereignty_note = from [[Spain]] |established_event1 = Declared |established_date1 = [[15 September]] [[1821]] |established_event1 = From [[Spain]] |established_event2 = From the [[Central American Federation|UPCA]] |established_date2 = 1838 |HDI = 0.667 |HDI_rank = 116th |HDI_year =2003 |HDI_category = <font color="#FFCC00">medium</font> |currency = [[Honduran lempira|Lempira]] |currency_code = HNL |country_code = |time_zone = [[Central Standard Time|CST]] |utc_offset = -6 |time_zone_DST = [[Central Daylight Time|CDT]] |utc_offset_DST = -5 |cctld = [[.hn]] |calling_code = 504 |footnotes = <small>¹ Although Honduras has no official motto, "NO PASARÁN" or "They shall not pass" became popular during the 1969 war with El Salvador. This is an allusion to the El Salvador's stated goal to reach the Honduran Caribbean coast during their offensive.</small><br /> }} '''होन्दुरस''' मध्य अमेरिकाय् लाःगु छगू स्वतन्त्र राष्ट्र ख। थ्व देय्या उत्तरय् क्यारिबियन सागर व दक्षिण-पश्चिमय् प्रशान्त महासागर (गल्फ अफ फोन्सेका) दु। थ्व देय्या पश्चिमय् [[ग्वातेमाला]] व [[एल साल्भादोर]] ला धाःसा दक्षिण-पूर्वय् [[निकारागुआ]] ला। होन्डुरासया राजधानी व दकले तःधंगु नगर [[तेगुसिगाल्पा]] (Tegucigalpa) ख। थन ल्हाइगु मू भाषा स्पेनिश ख। स्पेनिश उपनिवेश स्वया न्हापा थन माया (Maya) सभ्यता व मेमेगु प्राचीन संस्कृतितेगु मनू च्वनाच्वंगु ख। [[कोपान]] (Copán) नांया प्राचीन माया नगरया भग्नावशेष थनया छगू महत्त्वपूर्ण ऐतिहासिक थाय् ख। सन् १८२१य् थ्व देय् स्पेनिश साम्राज्य स्वया स्वतन्त्र जुगु ख। थ्व देय्या भूगोलय् अप्वःयाना गुंच्वः भूभाग, गावंगु स्वनिगः व तःधंगु समुद्र तटत दु। थनया मौसम अप्वःयाना उष्णकटिबंधीय (tropical) जुइ। थ्व देय्या अर्थतन्त्रय् कृषि, वसः उद्योग व खनिजया मू योगदान दु। थनं कफी (coffee), म्वाय् व श्रिम्प (shrimp) तःधंगु मात्राय् निर्यात जुइ। थ्व देय् प्राकृतिक संसाधन व जैविक विविधतां समृद्ध दु। थनया क्यारिबियन तटय् लाःगु बांलाःगु न्हसिभुत (गथे कि रोआतान) पर्यटनया निंतिं हलिमय् नांजा। थनया राष्ट्रिय कासा फुटबल ख। थ्व देय्या शासन प्रणाली राष्ट्रपतिशासित गणतन्त्रय् आधारित दु। == इतिहास == == भूगोल == == अर्थतन्त्र == == राजनीति == {{देय् च्वसु|होण्डुरस}} [[पुचः:देय्]] 4m7embtvdv6perw214tnnu9frlw31d7 0 1620 1123904 1054511 2026-09-05T23:57:07Z Eukesh 11 1123904 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/एन्टिगुवा व बार्बुडा}} [[Image:Antigua and Barbuda National Anthem.ogg]] [[Image:ATG orthographic.svg|upright=1.15|frameless]] [[Image:Antigua and Barbuda-CIA WFB Map.png|upright=1.15|frameless]] {{Infobox_Country |native_name = एन्तिगुवा व बारबुदा |conventional_long_name = |common_name = Antigua and Barbuda |image_flag = Flag of Antigua and Barbuda.svg |image_coat = Antigua and barbuda coa.png |symbol_type = Coat of arms |image_map = LocationAntiguaAndBarbuda.png |national_motto = ''Each Endeavouring, All Achieving'' |national_anthem = ''[[Fair Antigua, We Salute Thee]]''<br>[[Royal anthem]]: ''[[God Save the Queen]]''¹ |official_languages = [[English language|English]] |capital = [[St. John's, Antigua and Barbuda|Saint John's]] |latd=17 |latm=7 |latNS=N |longd=61 |longm=51 |longEW=W |largest_city = [[St. John's, Antigua and Barbuda|Saint John's]] |government_type = [[Federal Constitutional Monarchy|Federal const. monarchy]] |leader_title1 = [[Monarch of Antigua and Barbuda|Head of State]] |leader_name1 = [[Elizabeth II of the United Kingdom|Elizabeth II]] |leader_title2 = [[Governor-General of Antigua and Barbuda|Governor-General]] |leader_name2 = [[James Carlisle]] |leader_title3 = [[Prime Minister of Antigua and Barbuda|Prime Minister]] |leader_name3 = [[Baldwin Spencer]] |area_rank = 198th |area_magnitude = 1 E8 |area= 442 |areami²= 171 |percent_water = negligible |population_estimate = 81,479 |population_estimate_rank = 197th |population_estimate_year = 2005 |population_census = |population_census_year = |population_density =184 |population_densitymi² =394 |population_density_rank = 57 |GDP_PPP = 938 |GDP_PPP_rank = 170 |GDP_PPP_year= 2005 |GDP_PPP_per_capita = 11,523 |GDP_PPP_per_capita_rank = 59 |sovereignty_type = [[Independence of Antigua and Barbuda|Independence]] |sovereignty_note = |established_event1 = From the [[बेलायत|UK]] |established_date1 = [[November 1]], [[1981]] |HDI = 0.797 |HDI_rank = 60 |HDI_year = 2005 |HDI_category = <font color="#FFCC00">medium</font> |currency = [[East Caribbean dollar]] |currency_code = XCD |country_code = |time_zone = AST |utc_offset = -4 |time_zone_DST = ADT |DST_note = |utc_offset_DST = -3 |cctld = [[.ag]] |calling_code = Area code 268|1-268 |ISO_3166-1_alpha2 = |ISO_3166-1_alpha3 = |ISO_3166-1_numeric = |sport_code = |vehicle_code = |footnotes = ¹ ''God Save The Queen'' is officially a national anthem but is generally used only on regal and vice-regal occasions. }} '''एन्तिगुवा व बारबुदा''' (Antigua and Barbuda) [[क्यारिबियन सागर]]या पूर्वय् लाःगु छगू न्हसिभु देय् खः। थ्व देशय् मू कथं एन्तिगुवा व बारबुदा नांया न्हसिभु व रेदोन्दा (Redonda) नांया छगू चिधंगु न्हसिभु ला। थ्व राष्ट्रया राजधानी व दकले तःधंगु नगर 'सेन्त जन्स' (St. John's) खः। थ्व देय् [[लेसर एन्तिलिज]] (Lesser Antilles) न्हसिभु पुचःया छगू भाग खः। थ्व देय्‌या आधिकारिक भाय् अङ्ग्रेजी भाषा खः। थनया राष्ट्रिय मुद्रा पूर्व क्यारिबियन डलर (East Caribbean Dollar) खः। एन्तिगुवा व बारबुदा राष्ट्रमण्डल (Commonwealth of Nations) या छगू दुजः देय् खः। थ्व देय्या मू आयस्रोत पर्यटन व्यवसाय खः, गन पर्यटकत थनया समुद्री सिथ व प्राकृतिक सौन्दर्य स्वयेत वइ। थ्व देय्‌या मौसम उष्णकटिबन्धीय (tropical) दु। थ्व राष्ट्रय् मल्लार, क्रीकेट व न्या लायेगु (fishing) नांजाःगु कासा खः। एन्तिगुवाया मू बन्दरगाह नेल्सनया डक्यार्ड (Nelson's Dockyard) छगू ऐतिहासिक थाय् खः। बारबुदा न्हसिभु थःगु प्राकृतिक वन्यजन्तु व गुलाबी फि दूगु समुद्री सिथया निंतिं नांजाः। थ्व देय्‌ सन् १९८१ निसें बेलायत स्वया स्वतन्त्र जूगु खः। थ्व देय्‌या शासन प्रणाली संवैधानिक राजतन्त्र व संसदीय प्रजातन्त्रय् आधारित दु। थ्व राष्ट्र संयुक्त राष्ट्र सङ्घ (United Nations)या नं छगू सक्रिय दुजः खः। थ्व देय्या क्षेत्रफल ४४० वर्ग किलोमिटर दु। थ्व देय्‌या मू प्रशासनिक विभाजन पारिस (Parishes) व क्यारिबियन सागरया विशेष क्षेत्रय् बायातःगु दु। थ्व राष्ट्रय् थःगु संस्कृति, संगीत व नखःया समृद्ध इतिहास दु। ==स्वयादिसँ== * [[देय्]] [[पुचः:देय्]] smqawyqqigkjfu21vw9id2egwowolsg 1123905 1123904 2026-09-05T23:57:29Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[एन्टिगुवा व बार्बुडा]] to [[एन्तिगुवा व बारबुदा]] 1123904 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/एन्टिगुवा व बार्बुडा}} [[Image:Antigua and Barbuda National Anthem.ogg]] [[Image:ATG orthographic.svg|upright=1.15|frameless]] [[Image:Antigua and Barbuda-CIA WFB Map.png|upright=1.15|frameless]] {{Infobox_Country |native_name = एन्तिगुवा व बारबुदा |conventional_long_name = |common_name = Antigua and Barbuda |image_flag = Flag of Antigua and Barbuda.svg |image_coat = Antigua and barbuda coa.png |symbol_type = Coat of arms |image_map = LocationAntiguaAndBarbuda.png |national_motto = ''Each Endeavouring, All Achieving'' |national_anthem = ''[[Fair Antigua, We Salute Thee]]''<br>[[Royal anthem]]: ''[[God Save the Queen]]''¹ |official_languages = [[English language|English]] |capital = [[St. John's, Antigua and Barbuda|Saint John's]] |latd=17 |latm=7 |latNS=N |longd=61 |longm=51 |longEW=W |largest_city = [[St. John's, Antigua and Barbuda|Saint John's]] |government_type = [[Federal Constitutional Monarchy|Federal const. monarchy]] |leader_title1 = [[Monarch of Antigua and Barbuda|Head of State]] |leader_name1 = [[Elizabeth II of the United Kingdom|Elizabeth II]] |leader_title2 = [[Governor-General of Antigua and Barbuda|Governor-General]] |leader_name2 = [[James Carlisle]] |leader_title3 = [[Prime Minister of Antigua and Barbuda|Prime Minister]] |leader_name3 = [[Baldwin Spencer]] |area_rank = 198th |area_magnitude = 1 E8 |area= 442 |areami²= 171 |percent_water = negligible |population_estimate = 81,479 |population_estimate_rank = 197th |population_estimate_year = 2005 |population_census = |population_census_year = |population_density =184 |population_densitymi² =394 |population_density_rank = 57 |GDP_PPP = 938 |GDP_PPP_rank = 170 |GDP_PPP_year= 2005 |GDP_PPP_per_capita = 11,523 |GDP_PPP_per_capita_rank = 59 |sovereignty_type = [[Independence of Antigua and Barbuda|Independence]] |sovereignty_note = |established_event1 = From the [[बेलायत|UK]] |established_date1 = [[November 1]], [[1981]] |HDI = 0.797 |HDI_rank = 60 |HDI_year = 2005 |HDI_category = <font color="#FFCC00">medium</font> |currency = [[East Caribbean dollar]] |currency_code = XCD |country_code = |time_zone = AST |utc_offset = -4 |time_zone_DST = ADT |DST_note = |utc_offset_DST = -3 |cctld = [[.ag]] |calling_code = Area code 268|1-268 |ISO_3166-1_alpha2 = |ISO_3166-1_alpha3 = |ISO_3166-1_numeric = |sport_code = |vehicle_code = |footnotes = ¹ ''God Save The Queen'' is officially a national anthem but is generally used only on regal and vice-regal occasions. }} '''एन्तिगुवा व बारबुदा''' (Antigua and Barbuda) [[क्यारिबियन सागर]]या पूर्वय् लाःगु छगू न्हसिभु देय् खः। थ्व देशय् मू कथं एन्तिगुवा व बारबुदा नांया न्हसिभु व रेदोन्दा (Redonda) नांया छगू चिधंगु न्हसिभु ला। थ्व राष्ट्रया राजधानी व दकले तःधंगु नगर 'सेन्त जन्स' (St. John's) खः। थ्व देय् [[लेसर एन्तिलिज]] (Lesser Antilles) न्हसिभु पुचःया छगू भाग खः। थ्व देय्‌या आधिकारिक भाय् अङ्ग्रेजी भाषा खः। थनया राष्ट्रिय मुद्रा पूर्व क्यारिबियन डलर (East Caribbean Dollar) खः। एन्तिगुवा व बारबुदा राष्ट्रमण्डल (Commonwealth of Nations) या छगू दुजः देय् खः। थ्व देय्या मू आयस्रोत पर्यटन व्यवसाय खः, गन पर्यटकत थनया समुद्री सिथ व प्राकृतिक सौन्दर्य स्वयेत वइ। थ्व देय्‌या मौसम उष्णकटिबन्धीय (tropical) दु। थ्व राष्ट्रय् मल्लार, क्रीकेट व न्या लायेगु (fishing) नांजाःगु कासा खः। एन्तिगुवाया मू बन्दरगाह नेल्सनया डक्यार्ड (Nelson's Dockyard) छगू ऐतिहासिक थाय् खः। बारबुदा न्हसिभु थःगु प्राकृतिक वन्यजन्तु व गुलाबी फि दूगु समुद्री सिथया निंतिं नांजाः। थ्व देय्‌ सन् १९८१ निसें बेलायत स्वया स्वतन्त्र जूगु खः। थ्व देय्‌या शासन प्रणाली संवैधानिक राजतन्त्र व संसदीय प्रजातन्त्रय् आधारित दु। थ्व राष्ट्र संयुक्त राष्ट्र सङ्घ (United Nations)या नं छगू सक्रिय दुजः खः। थ्व देय्या क्षेत्रफल ४४० वर्ग किलोमिटर दु। थ्व देय्‌या मू प्रशासनिक विभाजन पारिस (Parishes) व क्यारिबियन सागरया विशेष क्षेत्रय् बायातःगु दु। थ्व राष्ट्रय् थःगु संस्कृति, संगीत व नखःया समृद्ध इतिहास दु। ==स्वयादिसँ== * [[देय्]] [[पुचः:देय्]] smqawyqqigkjfu21vw9id2egwowolsg 0 2316 1123692 1122897 2026-09-05T15:53:25Z Eukesh 11 /* दुगंज्या */ 1123692 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐀𑑄𑐎𑐐𑐞𑐶𑐟}} [[Image:Arithmetic operations.svg|thumb|alt=Diagram of symbols of arithmetic operations|The main arithmetic operations are addition, subtraction, multiplication, and division.]] '''ल्याः ब्वनेज्या {{अनेश}} बाय् अंक गणित''' [[ल्याःज्या|गणित]]यागु छगु महत्त्वपूर्ण कचा ख:। थ्व ख्यःयात गणितया दकले पुलांगु व दकले प्रायोगिक ख्यःया कथं कायेगु या। साधारणकथं, थ्व ख्यलय् अंक, अंकयागु प्रकृति, जोड, घटाउ, गुणन, विभाजन थें न्यागु प्रायोगिक पक्षयागु ब्वनेज्या व छ्येलेज्या जुई। व्यापक अर्थय् थुइकेगु खःसा थ्व कचाय् एक्सपोनेन्सिएशन, रुटया निष्कर्षण, व लगरिदम नं दुथ्याः। ==ल्याः== ल्याः धयागु परिमाण/मात्रा दाना स्वयेत छ्येलिगु गणितीय वस्तु ख। दक्वं अंकगणितया ज्याझ्वः ल्याखय् याइगु जूगुलिं ल्या अंकगणितया आधारभूत तत्व खः। थीथी कथंया ल्यातेत प्रतिनिधित्व यायेत थी-थी कथंया ल्याः व थी-थी ल्याः प्रणालि दु। ==ताजि== [[File:Number line.png|thumb|upright=1.75|alt=Number line showing different types of numbers|ल्याः ध्वलय् थी-थी ताजिया ल्याः। पूर्णाङ्क हाकुसे, तर्कसंगत वँचुसे, व तर्कहीन ल्याः वाउँसे च्वंक क्यनातःगु दु।]] अंकगणितय् छ्येलिगु मू प्रकारया ल्याः प्राकृतिक ल्याः, पूर्ण ल्याः, पूर्णाङ्क , तर्कसंगत ल्याः व वास्तविक ल्याः ख । प्राकृतिक ल्याः धयागु १ निसें न्ह्यानाः अनन्त तक थ्यनीगु पूर्ण ल्याः खः। थुकिलि ० व ऋणात्मक ल्याः मला। थन्याःगु ल्याःयात ल्याः-खायेगु ल्याः नं धाइ। दसु: १, २, ३, ४, आदि। पूर्ण ल्याःत प्राकृतिक ल्याःत थें हे जुइ। तर, थ्व ल्याखय् ० दुथ्याइ। छुं गणितज्ञतेसं प्राकृतिक ल्याःया समुच्चयय् ० तया प्राकृतिक व पूर्ण ल्याःया दथुइ भेद याइमखु। पूर्णाङ्कया समुच्चयय् धनात्मक व ऋणात्मक निगुलिं पूर्णाङ्क दुथ्याइ। प्राकृतिक व पूर्ण ल्याः गथे यानाः छ्यलिगु या, उकिया आधारय् इमित कार्डिनल व अर्डिनल ल्याखय् छुटे यायेछिं । कार्डिनल ल्याः, गथेकि छगू, निगू व स्वंगू, बस्तुया मात्रा क्यनीगु ल्याः खः। इमिसं "ग्वःगू?" न्ह्यस:या लिस: बी। क्रमिक ल्याखं, गथेकि न्हापांगु, निगूगु व स्वंगूगु, श्रृंखलाय् क्रम बाय् थाय् क्यनी । इमिसं "छु पद ?"या न्ह्यसःया लिसः बी। छगू ल्याःयात निगू पूर्णाङ्कया अनुपात कथं क्यनेफत धाःसा अन्याःगु ल्या तर्कसंगत जुइ । दसुया निंतिं, तर्कसंगत ल्याः १/२ यात च्वेया पूर्णाङ्क(गुकियात अंक नं धाइ) १ व क्वेया पूर्णाङ्क(गुकियात भाजक नं धाइ) २ स्वाना दयेकी। तर्कसंगत ल्याःया पुचलय् दक्वं पूर्णाङ्क दुथ्याइ। सकल पूर्णाङ्कया वास्तवय् १या भाजक दयाच्वनि, तर थुकियात च्वयेगु याइमखु। ०.३ व २५.१२ थें न्याःगु दशमलव दूगु ल्या छगू विशेष प्रकारया तर्कसंगत ल्याः ख। थन्याःगु ल्यातेगु भाजक १०या शक्ति ख। दसुया निंतिं ०.३ धागु ३या १० भाजक बराबर जुइ। अले, २५.१२या बराबर २५१२ व १०० भाजक जुइ। [[File:Square root of 2 triangle.svg|thumb|alt=Diagram of a right triangle|ज्यामितिइ परिमाणयात बयान यायेत गबलें गबलें तर्कहीन ल्याः माः। दसुया निंतिं, यदि स्वकुंलाया तुतिया हाकः १ जूसा स्वकुंलाया हाइपोटेनसया हाकः तर्कहीन जुइ।]] तर्कहीन ल्याः धयागु निगू पूर्णाङ्कया अनुपातय् क्यने मफइगु ल्याः खः। ज्यामितीय परिमाणया वर्णन यायेत इमित अप्वः धयाथें छ्येलिगु या। दसुया निंतिं, यदि जव त्रिभुजया हाकः १ या तुति दुसा उकिया हाइपोटेन्यूजया हाकः अतार्किक ल्याखं बी वा रुट २ जुइ। π मेगु अतार्किक ल्याः ख गुकिलिं वृत्तया परिधि व उकिया व्यासया अनुपात वर्णन याइ। अतार्किक ल्याःया दशमलव प्रतिनिधित्व दशमलवयात दोहोरे मयासे अनन्त जुइ। तर्कसंगत ल्याःया मंका व अतार्किक ल्याःया मंकां वास्तविक ल्याःया मंका दयेकी । ==ल्याः प्रणाली== {{multiple image |perrow = 1 / 1 |total_width = 250 |image1 = Tally marks.svg |alt1 = Diagram showing tally marks |image2 = Vlčí radius.jpg |alt2 = Photo of tally sticks |footer = युनरी ल्याः प्रणालीइ मुंका ध्वः छ्येला गैर-स्थितिगत ल्या मुंकातःगु छुं दसु। }} ल्याःआखः (Numeral) धयागु ल्याःयात प्रतिनिधित्व यायेगु चिं खः अले ल्याः प्रणालि धयागु ल्याया गुण थुइकेगु प्रतिनिधित्वात्मक पद्धति खः। थन्याःगु ल्या: प्रणालीइ सामान्यतया सीमित मात्राय् आधारभूत अंक दइ, गुकिलिं प्रत्यक्ष रुपं छुं अंकयात संकेत याइ। थथे दूगु प्रणालिइ थःगु आधारभूत ल्याःयात गथे यानाः स्वानाः गुगुं नं ल्याःयात व्यक्त यायेगु धकाः नियम दयाच्वनि। ल्याः प्रणालीत आपालं स्थितिगत वा गैर-स्थितिगत जुइ। दक्वं न्हापाया ल्याः प्रणालि गैर-स्थितिगत खः। गैर-स्थितिगत प्रणालीइ ल्याया मू उकिया थासं ब्वइ मखु। दकलय् अःपूगु गैर-स्थितिगत प्रणाली युनरी ल्याखं प्रणाली खः। थ्व प्रणाली ल्याः १ या जक भरय् संचालित जुइ। फुक्कं अप्वः ल्याःयात थ्व हे चिंयात हानं-हानं छ्येला च्वइ । दसुया निंतिं, ७ ल्याःयात चिंयात १ न्हय्क दोहरे यानाः क्यनेफै। थ्व प्रणालीइ तःधंगु ल्याः च्वयेत थाकुइकी। अथे जूगुलिं गैर-स्थिति प्रणालीइ तःधंगु ल्याःयात प्रत्यक्ष रुपं प्रतिनिधित्व यायेत तसां चिं दुथ्याकिगु या। युनरी ल्याखं प्रणालीया भिन्न रुपय् मुंका ध्वः छ्येला छझ्वः ल्यातेत मुंकिगु या। [[File:Hieroglyph numerals.svg|thumb|left|alt=Diagram of hieroglyphic numerals|हायरोग्लिफिक (किपालिपि) ल्याः प्रणालीइ १ निसें १०,००० तकया चिं<ref>{{harvnb|Ore|1948|p=10}}</ref>]] मिस्रया किपालिपिइ अप्वः जटिल गैर-स्थानिक अंक प्रणाली दु। थ्व प्रणालीइ १०, १००, १०००, व १०,००० थें जाःगु ल्याःया निंतिं तँसा चिं दु। तःधंगु ल्याःयात अप्वः अःपुक क्यनेत थुगु चिंयात योगय् स्वायेफै। दसुया निंतिं , १०,४०५ या निंतिं ल्याखं १०,००० या निंतिं छगू चिं, १०० या निंतिं पेंगू चिं, व १ या निंतिं न्यागू चिं छ्यलिगु या। थुकिया हे थें न्याःगु मेगु ल्या प्रणाली: रोमन ल्या प्रणालीइ मू ल्याआखःया रुपय् I, V, X, L, C, D, M चिं दु गुकिलिं १, ५, १०, ५०, १००, ५००, व १००० ल्याःयात प्रतिनिधित्व याइ। ==तनेज्या (+)== {{मू पौ|तनेज्या}} '''तनेज्या'''{{अनेश}} वा '''योगफल''' वा '''Addition''' [[ल्याःज्या]]या मू प्यता [[ल्या ज्याझ्वः]] (arithmetic operations) मध्ये दकले प्राथमिक्या ज्याझ्वः ख। तनेज्याय् निगू वा उकि स्वया अप्वः ल्या वा परिमाणयात छथासय् मुंकाः मुक्कं ल्याः (total sum) सीकेगु ज्या जुइ। थ्व ज्याया चिं [[प्लस चिं]] (+) ख। दसुया निंतिं जवया किपाय् ३ + २ स्याउ ५ स्याउ ज्व जूगु क्यनातःगु दु। थन २ व ३ यात 'एडेन्द' (addend) व ५ यात मुक्कं वा तनाः लिच्व (sum) ख। तनेज्याया अःखः ज्याझ्वःयात [[क्वपालेज्या]] (Subtraction) धाइ। [[ल्याः ब्वनेज्या]] दुने तनेज्याया झ्वः मलाःगु गुण (commutative property) दु, गुकिया अर्थ 'a + b = b + a' जुइ। अथे हे थुकियात असोसियतिभ गुण (associative property) नं लागू जुइ, गथे कि '(a + b) + c = a + (b + c)'। शून्य (0) यात तनेगु पहिचां तत्त्व (additive identity) धाइ, छाय्‌धाःसा छुं नं ल्याखनय् शून्य स्वाइबिले उगु हे ल्याखँ ल्यं दयाच्वनि। धनात्मक व ऋणात्मक निगुलिं कथंया ल्याखनय् थ्व ज्याझ्वः याये छिं। आधारभूत ल्याःज्याय् ल्याः खायेगु व मुंकेगु खँ स्यनेत तनेज्या दकले न्हापां स्यनेगु याइ। [[आखःल्याःज्या]] बाय् बीजगणितय् (Algebra) तनेज्यायात भेरिएबल (variables) व अल्जेब्रिक एक्स्प्रेसन (algebraic expressions) स्वायेत छ्यली। न्हिइथंया जीवनय् व्यापार, दांया ल्याखँ, वस्तु ल्याः खायेगु व नाप-तौल यायेगु ज्याय् तनेज्याया अनिवार्य भूमिका दु। कम्प्यूटर विज्ञानय् डिजिटल प्रोसेसिङ व डेटा ल्याः खायेगु लागिं तनेज्याया बाइनरी एल्गोरिथम छ्यली। थ्व ल्या ज्याझ्वः मदयेक प्राथमिक व जटिल गणितीय समस्यात समाधान याये फइमखु। ==क्वपालेज्या== {{मू पौ|क्वपालेज्या}} '''क्वपालेज्या''' {{अनेश}} (Subtraction) धाःगु [[ल्याः ब्वनेज्या]]या छगू मू आधारभूत ल्याःज्या (fundamental arithmetic operation) ख। थ्व ल्याःज्याय् छगू ल्यां नं मेगु ल्यायात लिकायेगु वा म्हो यायेगु ज्या जुइ। थुकियात क्वताये ज्या धकाः नं धाइ। {{अनेश}} क्वपालेया अःखः ज्या [[तनेज्या]](Addition) ख। थ्व ल्याःज्यायात क्यनेत '-' (ऋण चिं) छ्यलि। ल्याब्वनेज्याय् तनेज्या, क्वपालेज्या, दुगंज्या व ब्वथलेज्या मू प्यता ज्याझ्वः ख। दसुया निंतिं, ६ नं २ क्वपालेबिले ४ जुइ, गुकियात '६ - २ = ४' धकाः च्वइ। थन ६ यात 'मिसुएन्द' (minuend), २ यात 'सब्त्राहेन्द' (subtrahend) व ४ यात पा (difference) धाइ। ऋणात्मक ल्याखँ (negative numbers) व वास्तविक ल्याखँ (real numbers) या दथुइ क्वपालेज्याया तःधंगु महत्त्व दु। ज्यामितीय रूपय् थुकियात निफुति दथुया हाकः (distance) या रूपय् स्वये छिं। बीजगणितय् (Algebra) क्वपालेज्यायात ऋणात्मक ल्याया तंसा (addition of negative numbers) या रूपय् थुइके छिं। प्राथमिक गणितय् मस्तय्त ल्याः खायेगु व ल्याः म्हो यायेगु खँ स्यनेत थुकिया छ्यला जुइ। ल्याः क्वपालेगु ज्या मानव सभ्यताया प्राथमिक काल निसें हे व्यापार व दांया ल्याखँय् छ्यलातःगु खनेदु। आःया युगय् कम्प्यूटर विज्ञान व डिजिटल प्रविधि दुने नं अङ्कगणितीय ल्याःज्या मू भूमिका दु। थ्व ल्याःज्या मदयेक प्राथमिक गणितीय समस्यात पूवंके फइमखु। == दुगंज्या == {{मू पौ| दुगंज्या}} '''दुगंज्या''' {{अनेश}} बाय् '''गुणन''' (Multiplication) धाःगु अङ्कगणितया मू प्यता ज्याझ्वः मध्ये छगू ख। थ्व ज्याझ्वःयात हानं-हानं तनेगु ज्याया (repeated addition) छपू चिहाकःगु व याउँगु रूपया रूपय् थुइके छिं। दसुया निंतिं, ३ यात प्यकः स्वायेगु (३ + ३ + ३ + ३) धइगु हे ३ यात ४ नं दुगंज्या यायेगु (३ × ४ = १२) ख। थ्व ल्यायात क्यनेत आपालं '×' चिं छ्यली, अले बीजगणितय् '·' वा ल्यातेगु दथुइ '()' बाय् ब्राकेत चिं नं छ्यलेगु या। थुकिया लिच्वःयात 'प्रदक्त' (product) धाइ। अले दुगंज्या याइगु ल्यातयेत 'गुणक' व 'गुण्य' (factors) धाइ। दुगंज्याया अःखः ज्याझ्वःयात ब्वथलेज्या (Division) धाइ। अङ्कगणितय् दुगंज्याया [[झ्वः मलाःगु गुण]] (commutative property) दु, गुकिया अर्थ 'a × b = b × a' जुइ। अथे हे थुकियात असोसिएतिभ गुण (associative property) नं लागू जुइ, गथे कि '(a × b) × c = a × (b × c)'। १ यात दुगंज्याया पहिचां तत्त्व (multiplicative identity) धाइ, छाय्‌धाःसा छुं नं ल्यायात १ नं गुणन याःसा उगु हे ल्या लिच्वः जुइ। छुं नं ल्यायात शून्य (0) नं गुणन याःसा उकिया लिच्वः शून्य हे जुइ। धनात्मक व ऋणात्मक निगुलिं कथंया ल्याखनय् थ्व ज्याझ्वः यायेछिं। आधारभूत गणितय् ल्याः खायेगु स्यनेत दुगंज्याया तेबल (multiplication table) स्यनेगु याइ। बीजगणितय् थुकिया छ्यलेज्या अल्जेब्राइक एक्स्प्रेसन (algebraic expressions) व [[ल्याःज्या ज्वः]]या लिच्वः लुइकेत जुइ। न्हिइथंया जीवनय् व्यापार, दांया ल्याखँ, क्षेत्रफल लिकायेगु व नाप-तौल यायेगु ज्याय् दुगंज्याया तःधं महत्त्व दु। कम्प्यूटर विज्ञान दुने डिजिटल प्रोसेसिङ व एल्गोरिथमय् थुकिया मू भूमिका दु। थ्व ल्या मदयेक जटिल गणितीय व वैज्ञानिक पंगःया लिच्वः लुइके फइमखु। {| class="wikitable" |---- align=center ! &times;||१||२||३||४||५||६||७||८||९||१० |---- align=center !१ |१||२||३||४||५||६||७||८||९||१० |---- align=center !२ |२||४||६||८||१०||१२||१४||१६||१८||२० |---- align=center !३ |३||६||९||१२||१५||१८||२१||२४||२७||३० |---- align=center !४ |४||८||१२||१६||२०||२४||२८||३२||३६||४० |---- align=center !५ |५||१०||१५||२०||२५||३०||३५||४०||४५||५० |---- align=center !६ |६||१२||१८||२४||३०||३६||४२||४८||५४||६० |---- align=center !७ |७||१४||२१||२८||३५||४२||४९||५६||६३||७० |---- align=center !८ |८||१६||२४||३२||४०||४८||५६||६४||७२||८० |---- align=center !९ |९||१८||२७||३६||४५||५४||६३||७२||८१||९० |---- align=center !१० |१०||२०||३०||४०||५०||६०||७०||८०||९०||१०० |} ==ब्वथलेज्या== {{मू पौ|ब्वथलेज्या}} '''ब्वथलेज्या'''{{अनेश}} बाय् '''बायेज्या''' बाय् '''भाग''' (Division) धाःगु ल्याःज्या दुनेया मू प्यता ल्याःज्याझ्वः (arithmetic operations) मध्ये छगू ख। थ्व ज्याझ्वलय् छग्वः ल्यायात थीथी ब्वय् बायेगु वा ब्वथलेगु ज्याया रूपय् थुइके छिं। ज्यामितीय व व्यावहारिक रूपय् ब्वथलेज्या धाःगु दुगंज्याया अःखः (inverse) ज्याझ्वः ख। थ्व ल्याखँयात क्यनेत '÷' वा '/' चिं छ्यली। ब्वथलेज्याय् छगू ल्या (ब्वथलिगु ल्या बाय् dividend) यातं मेगु ल्यां (ब्व बाय् divisor) थीथी कुचाय् बायेगु जुइ। थुकिया लिच्वःयात 'ब्व-लिच्वः बाय् भागफल' (quotient) धाइ। अले ब्वथले धुंकाः ल्यंगु ल्यायात 'ल्यं' (remainder) धाइ। दसुया निंतिं, १२ यात ३ नं ब्वथलेबिले ४ ब्व दै, गुकियात १२ ÷ ३ = ४ धकाः च्वइ। थन १२ ब्वथलिगु ल्या, ३ ब्व, अले ४ ब्व-लिच्वः ख। शून्य/गुलि (0) नं छुं नं ल्याखँयात ब्वथले मछिं, थुकियात ल्याखायेगु म्हसीका मदूगु (undefined) कथं म्हसीकी। न्ह्यःखः (धनात्मक) व अःखः (ऋणात्मक) ल्याया ब्वथलेज्याय् चिंया नियम (sign rules) लागू जुइ। दशमलव (decimals) व [[चिनाल्याः]] (fractions) या रूपय् नं ब्वथलेज्याया लिच्वः क्यने छिं। आखःल्याःज्या (Algebra) दुने ब्वथलेज्यायात [[दुगंज्या]]या अःखः (multiplicative inverse) या रूपय् कायेगु या। व्यापार, वित्तीय ल्याखँ, व न्हिइथंया ज्याय् ब्वथलेज्याया तःधं महत्त्व दु। कम्प्यूटर विज्ञानय् डिजिटल प्रोसेसिङया लागिं ब्वथलेज्याया एल्गोरिथम (algorithms) छ्यली। ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[Category:गणित]] 6r8a90jreh51mxu4oduez8u48y3imnt 0 82966 1123668 1087689 2026-09-05T15:01:19Z Eukesh 11 Redirected page to [[छ्यलेज्या (दुसिका)]] 1123668 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[छ्यलेज्या (दुसिका)]] s39w86vf3kf0u6zgj1bz6jgev1pk5ne 0 82968 1123674 1087692 2026-09-05T15:14:51Z Eukesh 11 Redirected page to [[छ्यलाछेँ]] 1123674 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[छ्यलाछेँ]] or13yeeen55vch98dmqzy0bf2ytq4it 0 93279 1123691 1113374 2026-09-05T15:45:38Z Eukesh 11 1123691 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/समीकरण}} [[Image:First Equation Ever.png|thumb|right|300px|The first use of an equals sign, equivalent to 14''x'' + 15 = 71 in modern notation. From ''[[The Whetstone of Witte]]]] [[Image:Equation illustration colour.svg|thumb|Illustration of a simple equation; ''x'', ''y'', ''z'' are real numbers, analogous to weights.]] [[Image:Polynomialdeg2.svg|thumb|right|220px|The solutions –1 and 2 of the polynomial equation {{nowrap|1=''x''² – ''x'' + 2 = 0}} are the points where the [[graph of a function|graph]]]] '''समीकरण''' (Equation) धाःगु [[गणित]]य् निगू गणितीय व्यञ्जक (Mathematical expressions) त समान वा बराबर दु धकाः क्यनिगु छगू गणितीय कथन खः। थुकियात क्यनेत समानताया चिं (=) यात छ्यलि, गुकिया देपाः व जवः निखें मात्रा समान दइ धइगु खँ थुकिसं क्यनि। समीकरणय् मू कथं अज्ञात मान दुगु भेरियबल (Variables, गथेकि x, y) व निश्चित मान दुगु ल्या (Constants वा Numbers) त दइ। गणितय् समीकरणया मू उद्देश्य थुकिसं बियातःगु अज्ञात भेरियबलया पाय्छि मान मालेगु वा 'समीकरण हल' यायेगु खः। गणित, भौतिक शास्त्र, इन्जिनियरिङ, व अर्थशास्त्र थेंज्याःगु थीथी ख्यलय् जटिल समस्यात हल यायेत व नियमत क्यनेत समीकरणया तःधँगु भूमिका दइ। समीकरण थीथी प्रकारया जुइफु, गथेकि छगू हे ध्वः दयेकीगु ध्वः समीकरण (Linear equation), घातांक २ दुगु द्विघात समीकरण (Quadratic equation), व हिलेगु दर क्यनिगु अवकल समीकरण (Differential equation)। प्राचीन काल निसें हे बेबिलोनिया, मिस्र, भारत व युनानया गणितज्ञतयेस थीथी प्रकारया समीकरण हल यायेगु विधि विकसित यानावःगु दु। आधुनिक गणितय् समीकरण विना गुगुं नं सिद्धान्त वा गणितीय ढाँचा दयेके थाकुइ। वैज्ञानिक नियमत, गथेकि न्युटनया गतिया नियम वा आइन्स्टाइनया E=mc² नं वास्तवय् समीकरणया रूपय् हे व्यक्त यानातःगु दु। समीकरणं गणितीय स्वापूयात संक्षिप्त व स्पष्ट रूपं प्वङ्केत ग्वाहालि याइ। व्यवहारिक जीवनय् नं बजाःया ल्याखँ निसें कयाः अन्तरिक्ष यानया लं तय यायेत तक्क समीकरणया छ्यलेज्या जुइ। थुकिसं जटिल स्वया जटिल गणनायात अःपुकाः गणितीय सिद्धान्ततय्त व्यावहारिक रूप बीगु ज्या याइ। [[पुचः:गणित]] jzl8byw2ytrqmeihvm18fiebpuvegfh 0 100496 1123639 1103233 2026-09-05T12:47:43Z CommonsDelinker 49 Removing [[:c:File:Akmal-Azam-_Haider.jpg|Akmal-Azam-_Haider.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:TheImaCow|TheImaCow]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Akmal-Azam- Haider.jpg|]]. 1123639 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/रामपुर जिल्ला}} [[Image:A view near Rampur, Jhelum Valley, Kashmir, by George Strahan.jpeg|thumb]] [[Image:Kosi Rampur.jpg|thumb]] '''रामपुर जिल्ला''' [[भारत]]या [[उत्तरप्रदेश]]या [[मुरादाबाद विभाग]]या छगू जिल्ला ख। ==भूगोल== रामपुर जिल्लाया देशान्तर 78-0-54 व 69-0-28 पूर्व व अक्षांश 28-25 व 29-10 उत्तर ख। थ्व जिल्लाया क्षेत्रफल 2367 वर्ग किमि दु <ref>[http://rampur.nic.in/profile.htm रामपुर]</ref> । थ्व जिल्लाया स्थिति थ्व कथं दु- *उत्तर :उधमसिंहनगर जिल्ला, *पूर्व :बरेली जिल्ला, *पश्चिम :मुरादाबाद जिल्ला *दक्षिण : बदौन जिल्ला थ्व जिल्ला समुद्रसतह स्वया उत्तरय् १९२ मिटर व दक्षिणय् १६६.४ मिटर च्वे ला। थ्व जिल्ला [[भारतीय राष्ट्रिय राजमार्ग २४]]य् ला। थ्व जिल्लां राज्यया राजधानी ३०२ किमि व राष्ट्रिय राजधानी १८५ किमिया दूरीइ ला। ==प्रशासन== थ्व जिल्लाय् ६गु तहसील दु- टाण्डा तहसील, शाहवाद तहसील, बिलासपुर तहसील, मिलक तहसील, स्वार तहसील व सदर तहसील। ==जनसंख्या== थ्व जिल्लाया जनसंख्या थ्व कथं दु <ref>[http://upgov.up.nic.in/spatrika/tab6.asp?formd=11+%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0+&formy=0708 उत्तरप्रदेश सरकार]{{Dead link|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>- {| class="wikitable" |- | थाय्‌ || जनसंख्या ||मिजं || मिसा|| वृद्धि |- | [[स्वार विकासखण्ड, रामपुर जिल्ला]] || 356161 || 189381|| 166780|| 30.82 |- | [[बिलासपुर विकासखण्ड, रामपुर जिल्ला]]|| 196829|| 104522|| 92307|| 34.36 |- | [[सैदनगर विकासखण्ड, रामपुर जिल्ला]] || 182923 || 97389 || 85534 || 34.37 |- |[[चमरऊआ विकासखण्ड, रामपुर जिल्ला]] || 189521 || 101418 || 88103 || 27.17 |- |[[शाहाबाद विकासखण्ड, रामपुर जिल्ला]] || 256855 || 138452 || 118403 || 28.05 |- |[[मिलक विकासखण्ड, रामपुर जिल्ला]] || 258012 || 138480 || 119532 || 26.16 |- |सकल || 1440301 || 769642 || 670659 || 29.82 |} सन् २०११या जनगणना कथं थ्व जिल्लाया तहसीलवर जनसंख्या थ्व कथं दु- {| {{table}} | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''राज्य कोद''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''जिल्ला कोद''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''तहसील कोद''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''प्रशासनिक इकाइ''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''राज्य/जिल्ला''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''तहसील''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''सकल गां''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''ग्रामीण जनसंख्या''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''सकल ग्रामीण मिजं''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''सकल ग्रामीण मिसा''' |- | ९||१३६||०||जिल्ला||रामपुर||||११०८||१७४७१७२||९१६८७८||८३०२९४ |- | ९||१३६||७२३||तहसील||||स्वार||१८३||२९३५१४||१५३३०४||१४०२१० |- | ९||१३६||७२४||तहसील||||टाण्डा||१६६||२९२५२८||१५३१४६||१३९३८२ |- | ९||१३६||७२५||तहसील||||बिलासपुर||२०७||२१६५८९||११३५३१||१०३०५८ |- | ९||१३६||७२६||तहसील||||रामपुर||१६६||३२१६२१||१६८५७१||१५३०५० |- | ९||१३६||७२७||तहसील||||शाहाबाद||१८९||३१६७९४||१६६९४६||१४९८४८ |- | ९||१३६||७२८||तहसील||||मिलक||१९७||३०६१२६||१६१३८०||१४४७४६ |} ==स्वयादिसँ== *[[उत्तर प्रदेश]] ==पिनेया स्वापू== *[http://rampur.nic.in/ रामपुरया वेबथाय्‌] ==लिधंसा== <references/> {{उत्तर प्रदेशया जिल्ला}} [[पुचः:मुरादाबाद विभाग]] [[पुचः:रामपुर जिल्ला]] [[पुचः:उत्तर प्रदेश]] cuahbqey7wjjw1257frxgl77a5m9coz 0 119482 1123651 1076643 2026-09-05T14:23:00Z Eukesh 11 1123651 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/दक्षिण अमेरिकाया इतिहास}} [[File:Machu Picchu.jpg|thumb|right|[[माचु पिचु]]य् [[इङ्का सभ्यता]]या अवशेष]] '''दक्षिण अमेरिकाया इतिहास''' धाःगु [[दक्षिण अमेरिका]] महादेशय् मानव सभ्यताया विकास, प्राचीन साम्राज्यत, औपनिवेशिक काल व आधुनिक राष्ट्रतेगु निर्माणया ऐतिहासिक अध्ययन ख। थ्व महादेशय् थ्यं मथ्यं १५,००० दँ न्ह्यः न्हापांपिं मनूत च्वनेगु ज्या न्ह्यथंगु खः, गुपिं उत्तर अमेरिका जुयाः थन थ्यंगु खः। दक्षिण अमेरिकाया प्राचीन इतिहासय् थीथी उच्च संस्कृतितयेगु विकास जुल, गुकि [[इन्का साम्राज्य]] (Inca Empire) दकलय् शक्तिशाली व तःधँगु साम्राज्यया रूपय् स्थापित जुल। इन्का साम्राज्यं एन्डिज च्वकाझ्वः लागाय् थःगु प्रशासनिक व सांस्कृतिक नियन्त्रण कायम याःगु खः। १६गु शताब्दीया सुरुइ युरोपेली अन्वेषकत, खासयानाः स्पेन व पोर्चुगलया आक्रमणकारीत थ्व महादेशय् थ्यंकल। स्पेनिश फ्रान्सिस्को पिजारों इन्का साम्राज्ययात बुकल व पोर्चुगलं ब्राजिलय् थःगु उपनिवेश दयेकल। युरोपेली औपनिवेशिक शासनं यानाः थनया स्थानीय आदिवासी जनसंख्याय् तःधंगु ह्रास वल व युरोपेली संस्कृति, धर्म (क्याथलिक धर्म) व भाषाया प्रभाव न्यना वन। औपनिवेशिक ईलय् अफ्रिकां द्वलंद्वः दास मनूतय्त थनया बुं व खानीइ ज्या याकेत हःगु खः, गुकिं थनया जनसांख्यिकीय स्वरुप हिलाबिल। १९गु शताब्दीया सुरुइ साइमन बोलिभार (Simón Bolívar) व होसे दे मानुएल सान मार्टिन (José de San Martín) थेंज्याःपिं क्रान्तिकारी नेतातयेगु नेतृत्वय् औपनिवेशिक शासन विरुद्ध स्वतन्त्रता संग्राम जुल। थ्व आन्दोलन धुंकाः स्पेनिश व पोर्चुगीज शासनया अन्त्य जुयाः ब्राजिल, अर्जेन्टिना, पेरु, कोलम्बिया थेंज्याःगु न्हूगु स्वतन्त्र राष्ट्रतयेगु जन्म जुल। २०गु शताब्दीइ दक्षिण अमेरिकाया यक्व देय्तयेस राजनीतिक अस्थिरता, सैन्य तानाशाही, आर्थिक संकट व गृहयुद्धया सामना याये माल। लिपांगु दशकय् थ्व महादेशय् लोकतन्त्रया पुनर्स्थापना जुगु दु व आर्थिक विकासया नितिं क्षेत्रिय सहकार्य अप्वया वंगु दु। थौंया ईलय् दक्षिण अमेरिका थःगु विविध संस्कृति, प्राकृतिक स्रोत व ऐतिहासिक सम्पदाया नितिं हलिंन्यंक नांजाः। दक्षिण अमेरिका, मध्य अमेरिका, मेक्सिको, वेस्ट इण्डिज व क्यारिबियन देशतेत छपं याना ल्याटिन अमेरिका धाइ। [[ल्याटिन]] प्राचीन रोमवासीतेगु भाषा ख। अधिकांश भारतीय भाषाया विकास [[संस्कृत]] भाषां जूथें यक्व युरोपीय रोमान्स भाषा दसु [[स्पेनी]], [[पोर्चुगिज]], [[फ्रेञ्च]] व [[इटालियन]] भाषातेगु विकास ल्याटिनं जूगु ख। थ्व भाषा ल्हाइगु थाय्‌तेत ल्याटिन धाइ। १६गु शताब्दीइ [[पोर्चुगल]] व [[स्पेन|स्पेनं]] ल्याटिन भाषी मनुत थन च्वं वल । लिपा थ्व थाय्‌या मू भाषा थ्व हे भाषा जूवन व थ्व थाय्‌यात ल्याटिन अमेरिका धका म्हसीकल। पेरूया केन्द्रीय पहाडय् यक्व लख दँ न्ह्यः मनु वःगु धैगु विश्वास दु। थन यक्व संस्कृतितेगु विकास जुल। दक्षिण अमेरिकाया दक्ले मू सभ्यताय् [[इङ्का सभ्यता]] छगू ख गुकिया क्षेत्र पेरू, इक्वेडर, बोलिभिया, अर्जेण्टिना व चिलीया उत्तरी भाग ला। १५गु शताब्दीया अन्तय् थ्व चरमोत्कर्षय् थ्यन। इङ्का सभ्यताय् शासकयात इङ्का धाइ व इमिगु आदर याइगु चलन दयाच्वन। थ्व सभ्यता थःगु यातायात, सञ्चार व डाक व्यवस्थाया निंतिं नांजा। माचु पिचु मू नगर ख गुकिया पुरातात्विक अवशेष थौं नं खनेदु। [[सूर्द्य]]यात थनया सर्वोच्च द्यया रुपय् कायेगु व मेमेपिं देवी देवतातेगु नं पूजा यायेगु चलन दयाच्वन। थनया देगले स्वर्णपत्र अलङ्कृत याना तयेगु चलन दु। शिल्पकला व [[शल्य चिकित्सा]]य् थ्व सभ्यता थःगु समकालीन सभ्यता स्वया उन्नत जु। ==स्वयादिसँ== *[[दक्षिण अमेरिका]] [[पुचः:दक्षिण अमेरिका]] [[पुचः:दक्षिण अमेरिकाया इतिहास]] [[en:History of South America]] 0dvq57hc5lkzmz0gmjw3lh1f3rysygl 0 119720 1123667 1077827 2026-09-05T14:59:22Z Eukesh 11 /* पिनेया स्वापू */ 1123667 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/दुसिका}} [[Image:Plimpton 322.jpg|thumb|The [[Plimpton 322]]]] [[Image:MANNapoli 124545 plato's academy mosaic.jpg|left|thumb|[[Plato's Academy mosaic]]]] [[Image:ViennaDioscoridesEndpaperPeacock.jpg|thumb|The first page of [[Vienna Dioscurides]]]] '''दुसिका''' वा '''विज्ञान''' विचाः, अवलोकन, अध्ययन, व प्रयोगय् आधारित छगू व्यवस्थित [[ज्ञान]] वा [[विद्या]] ख। दुसिकाय् छुं नं विषयया प्रकृति थुइका व प्रकृतिया सिद्धान्त दयेकिगु जुइ। दुसिका खँग्वःया छ्येला सिकेगु ज्याया थन्याःगु कचाया निंतिं यायेछिं गुकिलि [[तथ्य]], [[सिद्धान्त]], [[पद्धति]] व [[प्रयोग]]या आधारय् छगू व्यवस्थित ज्ञानया पलिस्था जुइ। थ्व कथं धायेछिं कि न्ह्याःगु नं विषयया व्यवस्थित ज्ञान हे दुसिका ख। आधुनिक दुसिकायात सामान्यतया निगु वा स्वंगु मू शाखाय् बायातःगु दु: [[प्राकृतिक दुसिका]] (दसु: [[भौतिक शास्त्र]] , [[रसायन शास्त्र]], व [[जीव विज्ञान]]), गुकिलिं भौतिक हलिंया अध्ययन याइ; व व्यवहार विज्ञान (दसु, [[अर्थशास्त्र]] , [[मनोविज्ञान]] , व [[समाजशास्त्र]] ), गुकिलिं व्यक्ति व समाजया अध्ययन याइ। औपचारिक विज्ञान (दसु, [[तर्क]], [[गणित]], व सैद्धान्तिक कम्प्युटर विज्ञान), गुकिलिं स्वयंसिद्ध व नियमं शासित औपचारिक प्रणालीया अध्ययन याइ, गबलें-गबलें दुसिकाया रुपय् नं वर्णन यानातःगु दु; तर इमित प्रायः छगू बिस्कं ख्यःया रुपय् कायेगु या छाय् धाःसा इमिसं थःगु मू पद्धतिया रुपय् वैज्ञानिक पद्धति(scientific method) वा अनुभवजन्य प्रमाणया(empirical evidence) पलेसा निगमनात्मक तर्क (deductive reasoning)य् निर्भर जुइ। व्यवहारिक दुसिका वा अनुप्रयुक्त विज्ञान (Applied sciences) वैज्ञानिक ज्ञानयात व्यावहारिक उद्देश्यया निंतिं छ्येलिगु विषय ख, दसु [[इन्जिनियरिङ]] व [[चिकित्सा]]। दुसिका ऐतिहासिक अभिलेखया अधिकांश कालखण्डय् खनेदु। आधुनिक दुसिकाया म्हसीकेफइगु पूर्ववर्ती ख्यःतेगु दकलय् न्हापांगु च्वयातःगु अभिलेख कँय् युगया [[प्राचीन मिस्र]] व [[मेसोपोटामिया]]या करिब ३००० निसें १२०० ईसापूर्वय् खनेदु। [[गणित]], [[खगोलशास्त्र]] व [[चिकित्सा]]य् इमिगु योगदानं शास्त्रीय प्राचीन कालया [[प्राचीन ग्रीस|ग्रीक]] प्राकृतिक दर्शनय् दुथ्याःत व थुकियात छगू स्वरुप बिल। थुकिलिं प्राकृतिक कारणया आधारय् भौतिक हलिमय् जुइगु घटनाया विवरण बीगु औपचारिक कुतः जुल। नापं, थ्व ख्यलय् प्रगति जुसें हिन्दू–अरब ल्याआखः व्यवस्था भारतया स्वर्ण युगया इलय् प्रतिपादित जुल। प्रारम्भिक मध्य युग (४०० निसें १००० ई.)या ईले पश्चिमी रोमन साम्राज्यया पतन धुंका पाश्चात्य रोमन हलिमय् वैज्ञानिक अनुसन्धान स्यनावन, तर मध्यकालीन पुनर्जागरणय् (क्यारोलिङ्गियन पुनर्जागरण , अतोनियन पुनर्जागरण व १२गु शताब्दीया [[पुनर्जागरण]]) विद्वता हानं दयावल। पश्चिमी युरोपय् तनाच्वंगु छुं ग्रीक हस्तलिखित ग्रन्थत इस्लामिक स्वर्ण युगय् मध्यपूर्वय् संरक्षण व विस्तार जुल। नापं, पूर्वी रोमन साम्राज्य व ग्रीक बैजन्टाइन साम्राज्य पतनया झ्वलय् अनया विद्वानतेगु लिपाया कुतःया लिच्वः कथं ग्रीक हस्तलिखित ग्रन्थत पश्चिमी युरोपय् पुनर्जागरण कालय् थ्यन। १०गु निसें १३गु शताब्दीइ पश्चिमी युरोपय् ग्रीक कृति व इस्लामिक अनुसन्धानया पुनःप्राप्ति व आत्मसातं "प्राकृतिक दर्शन"यात पुनर्जीवित यात, गुकियात लिपा १६गु शताब्दीइ न्ह्याःगु [[वैज्ञानिक क्रान्ति]]इ रुपान्तरण जुल। वैज्ञानिक क्रान्तिया झ्वलय् न्हुगु विचाः व खोज/मालेज्यां न्हापाया ग्रीक अवधारणा व परम्पराया गल्तीतेत सुधार यासें दुसिका छगू ग्रन्थय् आधारित परम्परा मजुसें छगू तथ्यय् आधारिक ख्यःया रुपय् विकशित जुल। वैज्ञानिक पद्धतिं याकनं हे ज्ञान निर्माणय् अप्व भूमिका म्हितल व १९गु शताब्दीइ थ्यं बिले दुसिकाया यक्व संस्थागत व व्यावसायिक विशेषतातयेसं आकार कायेगु शुरु यात। नापं, "प्राकृतिक दर्शन" "प्राकृतिक दुसिका/विज्ञान"य् हिलावन। हलिंया प्रति कौतुहुलता व समस्या समाधान यायेगु इच्छां प्रेरित वैज्ञानिकतेगु अनुसन्धानं दुसिका/विज्ञानय् न्हुगु ज्ञानयात न्ह्यःने यंकल। समकालीन वैज्ञानिक अनुसन्धान तसकं सहकार्यात्मक दु व सामान्यतया प्राज्ञिक व अनुसन्धान संस्था, सरकारी निकाय, व कम्पनीतेसं मंका कथं याइ। इमिगु ज्याया व्यावहारिक प्रभावं व्यावसायिक उत्पादन, शस्त्रास्त्र, उसाँय्, सार्वजनिक पूर्वाधार, व वातावरण संरक्षण आदि ख्यलय् खनेदु। ==कचा== दुसिकाया यक्व कचा दु। नापं, दुसिकायात यक्व ख्यलय् छ्यलिगु नं या। * प्राकृतिक दुसिका: प्राकृतिक दुसिका प्रकृति व भौतिक हलिमया व्यवस्थित ज्ञान ख। '''दुसिका''' खँग्वःया छ्येला आपालं प्राकृतिक दुसिकाया निंतिं याइगु या। थुकिया ३गु मू कचा [[भौतिकशास्त्र]], [[रसायनशास्त्र]] व [[जीवशास्त्र]] ख। थ्व नापं मेमेगु मू कचाय् [[खगोलशास्त्र]] आदि ला। * सामाजिक दुसिका :सामाजिक दुसिका मानव समाजया बनावट व थुकिया सदस्यतेगु क्रियाकलाप नाप स्वापू तैगु अध्ययन ख। थुकिलि [[इतिहास]], [[अर्थशास्त्र]], [[समाजशास्त्र]], आदि ला। * निगमनात्मक प्रणाली: निगमनात्मक प्रणाली छुं थन्याःगु विद्यातयेगु पुचः ख गुकिलि दर्शन व दुसिकाया विषयय् तर्क व गणनाया सिद्धान्तया छ्येला जुइ। थुकिलि [[गणित]] व [[तर्क]] ला। == स्वयादिसँ == * [[मालेज्या]] {{Commonscat|Science}} {{portal}} [[पुचः:दुसिका]] p3f6dpqoa7u6c1hs0qc34cy6wfh4ri0 1 183374 1123902 595791 2026-09-05T23:51:02Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[खँलाबँला:होण्डुरस]] to [[खँलाबँला:होन्दुरस]] 595791 wikitext text/x-wiki {{वार्ता शीर्षक}} gpfqtvs6ipx5lqjhtgasmr80u6e2dmv 0 190563 1123892 1070942 2026-09-05T23:25:40Z Eukesh 11 1123892 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/जिब्राल्टर}} [[Image:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.oga]] [[Image:Gibraltar location in Europe.svg|upright=1.15|frameless]] [[Image:Gibraltar_map-en-edit2.svg|upright=1.15|frameless]] {{Infobox country |native_name = Gibraltar (जिब्राल्टर) |common_name = जिब्राल्टर |image_flag = Flag of Gibraltar.svg |image_coat =Coat_of_arms_of_Gibraltar1.svg |image_map = Location Gibraltar EU.png |national_motto = ''Nulli Expugnabilis Hosti''{{spaces|2}}<small>([[लेटिन]])<br />"कोई दुश्मन हमें नहीं निकाल सकता".{{smallsup|1}}</small> |national_anthem = ''[[जिब्राल्टर राष्ट्रगान]]'' |royal_anthem = ''[[गद सेभ द क्वीन]]'' |official_languages = [[अंग्रेजी भाषा|अंग्रेजी]] |languages_type = [[Languages of Gibraltar|Unofficial languages]]<br /><br />[[Vernacular]] |languages = [[स्पेनिश भाषा|स्पेनिश]]<br /><br />[[Llanito]] |capital = जिब्राल्टर |latd=36 |latm=8 |latNS=N |longd=5 |longm=21 |longEW=W |largest_city = जिब्राल्टर |ethnic_groups = [[जिब्राल्टेरियन मनु|जिब्राल्टेरियन]] ([[जेनोआ|जेनोआमि]], [[माल्टिज मनु|माल्टिज]], [[पोर्चुगिज मनु|पोर्चुगिज]] व [[एन्दालुसियन मनु|एन्दालुसियन]] खलःया मनु ल्वाकःज्याःगु ), मेमेपिं [[बेलायती मनु|बेलायत]], [[मोरक्कन मनु|मोरक्कन]] व [[भारत|भारतीय]] |demonym = [[जिब्राल्टेरियन मनु|जिब्राल्टेरियन]] |government_type = [[ब्रिटिश प्रवासी क्षेत्र]] |leader_title1 = [[राज्य प्रमुख]] |leader_title2 = राज्यपाल |leader_title3 = मुख्यमंत्री |leader_name1 = [[एलिजाबेथ द्वितीय|महारानी एलिजाबेथ द्वितीय]] |leader_name2 = {{nowrap|[[रॉबर्ट फुल्टन (राज्यपाल)|रॉबर्ट फुल्टन]]}} |leader_name3 = [[पीटर कारुआना]] |area_rank = 229 गु |area_magnitude = 1 E6 |area = 6.8 |areami² = 2.6 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |percent_water = 0% |population_estimate = 28,875 |population_estimate_rank = 207 गु |population_estimate_year = जनवरी 2008 |population_census = |population_census_year = |population_density = 4,290 |population_densitymi² = 11,154 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = 5 गु |GDP_PPP = $1066 मिलियन |GDP_PPP_rank = 197 वां |GDP_PPP_year = 2005 |GDP_PPP_per_capita = $38,200 |GDP_PPP_per_capita_rank = अनुपलब्ध |sovereignty_type = झका |sovereignty_note = तारीख |established_event1 = [[History of Gibraltar#The Gibraltar capture|अधिग्रहण]] |established_event2 = [[History of Gibraltar#Treaty of Utrecht|सत्तान्तरित]] |established_event3 = [[Gibraltar National Day|राष्ट्रीय दिवस]] |established_event4 = [[संविधान दिवस]] |established_date1 = अगष्ट ४, [[सन् १७०४]] |established_date2 = अप्रिल ११, [[सन् १७१३]] |established_date3 = सेप्टेम्बर १० |established_date4 = ज्यानुवरी २९ |HDI = अनुपलब्ध |HDI_rank = अनुपलब्ध |HDI_year = अनुपलब्ध |HDI_category = अनुपलब्ध |currency = [[जिब्राल्टर पाउंड]] [[Pound sign|£]]{{smallsup|2}}<br /><br /> |currency_code = GIP |country_code = [[List of Internet TLDs|.gi]], [[ISO 3166-1 alpha-2|GI]], [[ISO 3166-1 alpha-3|GIB]], [[ISO 3166-1 numeric|292]], [[List of FIFA country codes|GBZ]] |time_zone = [[केंद्रीय यूरोपिय समय|सीईटी]] |utc_offset = +1 |time_zone_DST = [[केंद्रीय यूरोपिय ग्रीष्म समय|सीईएसटी]] |utc_offset_DST = +2 |cctld = [[.gi]]{{smallsup|3}} |calling_code = [[+350|350]]{{smallsup|4}} |patron_saint = [[Bernard of Clairvaux]] & [[Blessed Virgin Mary|Our Lady]] of [[Europe]] |footnote1 = [http://www.gibraltar.gov.gi/about_gib/national_symbols/national_index.htm National Symbols of Gibraltar] |footnote2 = Pegged with [[pound sterling|UK pound sterling]] at par. Coins and notes issued by the Government of Gibraltar. |footnote3 = The [[.eu]] domain is also used, as it is shared with other [[European Union]] members. |footnote4 = Before [[February 10]] [[2007]], 9567 from Spain. }} '''जिब्राल्टर''' आइबेरियन प्रायद्वीप व [[युरोप|युरोप]]या दक्षिणी सिथय् भूमध्य सागरया मूलुखास दूगु छगु स्वशाषित ब्रिटिश विदेशी क्षेत्र ख। 6.843 वर्ग किलोमीटर (2.642 वर्ग माइल)य् दयाच्वंगु थ्व थाय्या सीमा उत्तरय् [[स्पेन|स्पेन]]नाप स्वा। जिब्राल्टर ऐतिहासिक रुपय् ब्रिटेनया सामरिक बलया निंतिं छगु महत्वपूर्ण आधार जुयाच्वंगु दु व शाही नौसेना (Royal Navy)या छगु आधार ख। जिब्राल्टरया संप्रभुता आंग्ल-स्पेनी विवादया छगु मू मुद्दा जुयाच्वंगु दु। उत्रेच्त सन्धि 1713या अनुसार स्पेनं ग्रेट ब्रिटेनया श्रीपेचयात थ्व थाय् बियातःगु ख, तर स्पेनं थ्व क्षेत्रय् थःगु अधिकार व्यक्त यासें थ्व थाय् लितबीतः माग तःगु दु। जिब्राल्टरया बहुसंख्यक मनुतयेसं थ्व प्रस्ताव नापं मंका संप्रभुताया प्रस्तावया विरोध याःगु दु। थ्व चट्टानी प्रायद्वीप ख। थ्व स्पेनया मूल स्थल स्वया दक्षिणपाखे समुद्रय् पिहांवः। थुकिया पूर्वय् भूमध्यसागर व पश्चिमय् ऐलजेसियरासया खाडी ला। सन् १७१३ निसें थ्व अंग्रेजी साम्राज्यया उपनिवेश व नांजाःगु छाउनीया रूपय् दयाच्वन। जिब्राल्टरया चट्टानी प्रायद्वीपयात ''लोंह'' (दी रक) धाइगु या। थन चट्टान समुद्रया तलं छकलं थाहांवःगु खनेदु। थ्व चट्टानी स्थलखंड उत्तर-दक्षिण जुइगु चिब्याःगु शृंखलां दथुइ बायातःगु दु, गुकिलि थीथी च्वकात नं दु। चट्टानत चूनलोंहं दयेकातःगु ख, गनकि थाय्-थासय् प्राकृतिक गुफात दयाच्वंगु दु। छुं गुफाय् प्राचीन जीव-जन्तुतयेगु चिं नं लुयावःगु दु। जिब्राल्टर नगर न्हुगु नगर ख। प्राचीन नगरया प्राय: दक्वं पुलांगु महत्वपूर्ण छें हताः(१७७-८३)य् सिधया वन। वर्तमान नगर 'रक'या उत्तर-पश्चिमी भागय् ३/१६ वर्ग माइलया क्षेत्रफलय् अवस्थित दु। थुकिया नापं समुद्रया छुं भाग अधिग्रहण याना ख्यले हिलाछ्वःगु दु। नगरया मू बनेज्या भाग पाचुगु थासय् ला। पाचुया उत्तरपाखे तज्जाःगु भेभिक्वःगु थासय् मनुतयेगु छें व दक्षिणया पाखे सेनाया ज्याकुथि व छाउनी ला। थन छगु सैनिक हवाई अड्डा नं दु। जिब्राल्टर न्हापा ह्यंग्वाःया बनेज्याया मू केन्द्र ख, लिपा चिकंनं जहाज सनिगु जुया थ्व बनेज्याय् आ यक्व मन्दी वःगु दु। थ्व युरोप महाद्वीपया दक्षिणय् आइबेरियन प्रायद्वीपया सिथय् लाःगु छगू क्षेत्र ख। थ्व थाय् भूमध्यसागरया ध्वखाय् लाःगु ब्रिटिश ओभरसीज तेरितरी (British Overseas Territory) ख। थ्व थाय्या उत्तरय् स्पेन ला व दक्षिणय् जिब्राल्टर धः दु। जिब्राल्टरया मू प्राकृतिक विशेषता थनया तःधंगु ल्वहँया पहाड 'रक अफ जिब्राल्टर' (Rock of Gibraltar) ख। थ्व थासय् युनाइटेड किंगडमया सम्प्रभुता दु, तर स्पेनं नं थ थ्व थासय् दाबी याइ। थनया मू भाषा अंग्रेजी ख, अथेसा स्पेनिश व यानिता (Llanito) नं ल्हाइ। थनया अर्थतन्त्र बैंकिङ, वित्तीय सेवा, शिपिंग व पर्यटनय् आधारित दु। थ्व थासय् नांजाःगु बार्बरी मकाक (Barbary macaques) नांया माकःत च्वनि। थ्व थाय्या सामरिक व भौगोलिक महत्त्व तस्कं तःधं। थन संयुक्त अधिराज्यया सैन्य बेस नं दु। ==स्वयादिसँ== * [[जिब्राल्टर हिन्दू देगः]] {{Commonscat|Gibraltar}} [[पुचः:जिब्राल्टर]] [[पुचः:आइबेरियन प्रायद्वीप]] kk1osia205yifyiw3pl274f8sw0aj9b 0 201160 1123807 1121746 2026-09-05T17:31:07Z InternetArchiveBot 22726 Add 3 books for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260905)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 1123807 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/ब्याले}} [[किपा:Degas-_La_classe_de_danse_1874.jpg|thumb|एद्गार देगासजु या सन् १८७४स किपा द दान्स क्लासय् क्लासिक बेल तुतु ]] '''ब्याले''' {{IPAc-en|ˈ|b|æ|l|eɪ}} ({{IPA-fr|balɛ|lang}}) १५गू सदीइ इतालियन पूनर्जागरण कालय् <nowiki>[[ब्वः हुलाप्याखं]]</nowiki>या रुपय् उत्पत्ति जुसें लिपा फ्रान्स व रुसय् कन्सर्त हुलाप्याखं जुयावःगु छगू हुलाप्याखँ ख। तत्पश्चात थ्व प्याखँ अति व्यापक व अत्यन्त प्राविधिक रुपया प्याखनय् विकशित जुल गुकिया थःगु हे फ्रेञ्चभासय् आधारित शब्दावली विकशित जुल। थ्व हुलाप्याखनं हलिंया थीथी प्याखनय् थःगु प्रभाव त्वतूगु  दु व मेमेगु थीथी हुलाप्याखँ विधा व तजिलजिइ आधारभूत प्रद्धतितेत परिभाषित याःगु दु। ब्याले हलिंया यक्व ब्वंकुथिइ स्यनिगु या, व ऐतिहासिक रुपय् थन्याःगु विश्वव्यापितां थ्व हुलाप्याखँया विकासक्रमय् ग्वहालि याःगु दु। स्वयादिसँ ब्यालेया खँग्वःधलः । '''''ब्यालेया''''' कृति कोरियोग्राफी व संगीतया संगमं सिर्जित जुइ। दसुया रुपय् ''द नत्क्र्याकर '', २-अंक दूगु ब्यालेयात कायेछिं, गुकिया मूलरुप कोरियोग्राफर मेरियस पेतिपा व लेभ इभानोभ खः धाःसा संगीतरचनामि Pyotrप्योतर इलियिच त्साइकोभ्स्कि ख। ब्यालेया नृत्यसंयोजन व प्रदर्शन प्रशिक्षित ब्याले हुलाप्याखँमितेसं याइ। परम्परागत शास्त्रीय ब्याले [[युरोपेली शास्त्रीय संगीत|युरोपियन शास्त्रीय संगीत]] नाप झःझःखाःगु वसः-तिसा व दबुलिइ पिथनि धाःसा आधुनिक ब्याले, दसु: नवशास्रीय  अमेरिकन कोरियोग्राफर जर्ज Balanchineजुया रचना आपालं सरल वसः-तिसा (दसु: लियोतार्द व ताइत्स) व वृहद दृष्य-पृष्ठभूमि मदयेकः पिथनिगु या। [[किपा:KC_Ballet_Swan_Lake_1_(24422896323).jpg|thumb|थ्व किपाय् ब्यालेरिनां पोइन्त(pointe)य् रिलिभे (relevé)स attitude derriereमुद्राय् खनेदु। ]] == नामाकरण == ब्याले छगू फ्रेञ्च खँग्वः ख गुकिया उत्पत्ति इतालियन ब्यालेत्तो (''balletto)'' खँग्वः ''ब्यालोballo'' (हुलाप्याखँ)या अल्पार्थकक कथं  उत्पत्ति जूगु ख। ब्यालो खँग्वः [[ल्याटिन भाषा|लातिन]] ब्यालो (''ballo)'', ब्यालारे (''ballare) ''खँग्वलं बुयावःगु ख, गुकिया अर्थ "प्याखँ ल्हुये" खः। थ्व खँग्वः [[ग्रीक भाषा|ग्रीक]] "βαλλίζω" (''बालिजो'') खँग्वलं बुयावःगु ख गुकिया अर्थ "प्याखँ ल्हुये वा तिंन्हुये" ख। थ्व खँग्वः अंग्रेजी भासय् फ्रेञ्च भासं करिब १६३०स वःगु ख। == शैली == [[किपा:MarieSalle.jpg|thumb|Marie Sallé, शास्त्रीय ब्याले हुलाप्याखँमि]] ब्यालेय् इतालियन पूनर्जागरण काल निसें हे शैलीगत विविधताया उत्पत्ति व विकास जूगु खनेदु। प्रारम्भिक, शास्त्रीय भिन्नताया उत्पत्ति प्राथमिक रुपय् भौगोलिक कथं उत्पत्ति जुल।दसु: रसियन ब्याले, फ्रेञ्च ब्याले, व इतालियन ब्याले । लिपाया भिन्नता दसु समकालीन ब्याले व नवशास्त्रीय ब्याले धाःसा शास्त्रीय व नव-परम्परागत पद्धति व प्रवृत्तिया लिच्वःया रुपय् दयावल। सम्भवतः, दकलय् प्रचलित व प्रदर्शित ब्याले शैली उत्तरार्धिक रोमान्तिक ब्याले (वा ब्याले ब्लांक) ख। थ्व छकथंया शास्त्रीय शैली ख गुकिलि मिसा प्याखँहुलामि (''ब्यालेरिना'') व पोइन्ते ज्या दयाच्वनि।  थुकिलि तरल व सुनिश्चित चाल दयाच्वनि, व प्याखँहुलामिं परम्परागत तुयु ताःहाकःगु तुतु वसलय् दयाच्वनि। == लिधंसा == {{Reflist|refs=<ref name="chantrell">{{cite book | last = Chantrell | first = Glynnis | authorlink = | title = The Oxford Essential Dictionary of Word Histories | url = https://archive.org/details/oxfordessentiald0000unse_y2q1 | year = 2002 | publisher = Berkley Books | location = New York | isbn =0-425-19098-6 }}</ref> <ref name="wulff">{{cite book | page = [https://archive.org/details/balletacrossbord0000wulf/page/44 44] | last = Wulff | first = Helena | authorlink = Helena Wulff | title = Ballet Across Borders: Career and Culture in the World of Dancers | url = https://archive.org/details/balletacrossbord0000wulf | year = 1998 | publisher = Berg | location = Oxford | isbn = 1-85973-998-9 }}</ref> <ref name="craine">{{cite book | page = [https://archive.org/details/oxforddictionary0000crai_b0t4/page/2 2] | last = Craine | first = Deborah | last2 = MacKrell | first2 = Judith | title = The Oxford Dictionary of Dance | url = https://archive.org/details/oxforddictionary0000crai_b0t4 | year = 2000 | publisher = Oxford University Press | isbn = 978-0-19-860106-7 | quote = It is from this institution that French ballet has evolved rather than the Académie Royale de Danse. }}</ref> <ref name="harper">{{cite web |last = Harper |first = Douglas |title = Online Etymology Dictionary |url = http://www.etymonline.com/index.php?term=ballet |deadurl = no |archiveurl = https://web.archive.org/web/20140413124908/http://www.etymonline.com/index.php?term=ballet |archivedate = 2014-04-13 |df = }}</ref> <ref name="perseus">{{cite web |last = Liddell |first = Henry George |last2 = Scott |first2 = Robert |title = A Greek-English Lexicon |publisher = Perseus Digital Library |url = http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dballi%2Fzw |deadurl = no |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110629100532/http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0057:entry=balli%2Fzw |archivedate = 2011-06-29 |df = }}</ref>}} [[पुचः:हुलाप्याखँ]] 7d5adj4xqmis2jvgi1ggqa5dlevp6mj 0 209281 1123809 1046048 2026-09-05T17:37:32Z InternetArchiveBot 22726 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260905)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 1123809 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|अंग्रेजी साहित्य}} [[Image:Beowulf Cotton MS Vitellius A XV f. 132r.jpg|thumb|left|The first page of ''[[Beowulf]]]] [[Image:Piers Ploughman. Middle English Poetry (f.169).jpg|thumb|Piers Ploughman from a 14th-century manuscript]] [[Image:Geoffrey Chaucer (17th century).jpg|upright|thumb|[[Geoffrey Chaucer]]]] '''𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫''' 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐨𑐵𑐲𑐷 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑑂 [[𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐨𑐵𑐲𑐵|𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐨𑐵𑐳𑐫𑑂]] 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫 𑐏𑑅। 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐨𑐵𑐫𑑂 𑑑𑑔𑑐𑑐 𑐡𑑃 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑑄 𑐀𑐥𑑂𑐰𑑅 𑐃𑐮𑐫𑑂 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐡𑐸 । 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐬𑐸𑐥, 𑐥𑑂𑐫𑑄𑐐𑐸𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐂 𑐊𑑄𑐐𑑂𑐮𑑀-𑐳𑑂𑐫𑐵𑐎𑑂𑐳𑐣 𑐧𑐵𑐳𑐶𑐣𑑂𑐡𑐵𑐟𑐾𑐳𑑄 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐚 𑐧𑑂𑐬𑐶𑐚𑐾𑐣𑐫𑑂 𑐴𑑅𑐐𑐸 𑐊𑑄𑐐𑑂𑐮𑑀-𑐦𑑂𑐬𑐶𑐖𑐶𑐫𑐣 𑐨𑐵𑐲𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐥𑐸𑐔𑑅 𑐏। 𑐰𑐬𑑂𑐟𑐩𑐵𑐣𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐰 𑐨𑐵𑐲𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐥𑐸𑐮𑐵𑑄 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐢𑐵𑐂। ''[[𑐧𑐶𑐰𑐸𑐮𑑂𑐦]]'' 𑐥𑐸𑐮𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐶𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐏𑑃 𑐏𑑅। 𑐳𑑂𑐎𑑂𑐫𑐵𑐣𑑂𑐜𑐶𑐣𑐾𑐨𑐶𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐁𑐢𑐵𑐬𑐶𑐟 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐧𑐵𑐏𑑃 𑐖𑐹𑐳𑐵𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐔𑑂𑐰𑐏𑑃 𑐣𑑄 𑐂𑑄𑐐𑑂𑐮𑑂𑐫𑐵𑐞𑑂𑐜𑐫𑑂 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐩𑐴𑐵𑐎𑐵𑐰𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐡𑐬𑑂𑐖𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐥𑑂𑐟 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑐𑑖𑑖𑐂 𑐣𑐬𑑂𑐩𑐣𑑄 𑐂𑐒𑑂𑐐𑐮𑑂𑐫𑐵𑐞𑑂𑐜 𑐟𑑂𑐫𑐵𑐎𑐾𑐢𑐸𑑄𑐎𑐵 𑐊𑐒𑑂𑐐𑑂𑐮𑑀-𑐳𑑂𑐫𑐵𑐎𑑂𑐳𑐣 𑐨𑐵𑐫𑑂 𑐫𑐵 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐔𑐮𑐣 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐖𑐸𑐮। 𑐣𑑂𑐴𑐸𑐐𑐸 𑐬𑐵𑐖𑐎𑐷𑐫 𑐰𑐬𑑂𑐐𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐨𑐵𑐰𑐫𑑂 𑐦𑑂𑐬𑐾𑐣𑑂𑐔 𑐨𑐵𑐫𑑂 𑐮𑐵𑐫𑑂𑐎𑐹, 𑐳𑑄𑐳𑐡 𑐰 𑐱𑐶𑐲𑑂𑐚 𑐩𑐵𑐣𑐎 𑐨𑐵𑐫𑑂 𑐖𑐸𑐮। 𑐣𑐬𑑂𑐩𑐣𑐟 𑐰𑐫𑐾𑐢𑐸𑑄𑐎𑐵 𑐮𑑂𑐴𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷𑐫𑐵𑐟 𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐢𑐵𑐂। 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐬𑐸𑐥 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑔𑑗𑑐𑐫𑐵 𑐡𑐱𑐎 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣, 𑐐𑐸𑐧𑐮𑐾 [[𑐮𑐣𑑂𑐡𑐣|𑐮𑐣𑑂𑐡𑐣𑐫𑑂]] 𑐁𑐢𑐵𑐬𑐶𑐟 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥 𑐔𑐵𑐣𑑂𑐳𑐬𑐷 𑐳𑑂𑐚𑑂𑐫𑐵𑐣𑑂𑐜𑐬𑑂𑐜 (𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷𑐫𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐃) 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐥𑐎 𑐖𑐸𑐮। ''𑐡 𑐎𑑂𑐫𑐵𑐣𑑂𑐚𑐬𑐧𑐬𑐷 𑐚𑐾𑐮𑑂𑐳𑐫𑐵'' 𑐔𑑂𑐰𑐩𑐶 𑐖𑑂𑐫𑑀𑐦𑑂𑐬𑐷 𑐔𑑁𑐳𑐬 (𑑑𑑓𑑔𑑓–𑑑𑑔𑑐𑑐) 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐩𑐣𑐹 𑐏 𑐳𑐸𑐣𑐵𑑄 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐏𑑃𑐫𑐵 𑐩𑐵𑐢𑑂𑐫𑐩𑑄 𑐂𑑄𑐐𑑂𑐮𑑂𑐫𑐵𑐞𑑂𑐜𑐫𑐵 𑐟𑐟𑑂𑐎𑐵𑐮𑐷𑐣 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫𑐶𑐎 𑐨𑐵𑐫𑑂 𑐦𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐳𑐾𑐮𑐷 𑐰 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐣𑐫𑐵𑐟 𑐟𑑂𑐰𑐟𑐵𑑅 𑐳𑑂𑐠𑐵𑐣𑐷𑐫 𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑔𑑓𑑙𑐂 [[𑐫𑑀𑐴𑐵𑐣 𑐐𑐸𑐚𑐾𑐣𑐧𑐬𑑂𑐐|𑐖𑑀𑐴𑐵𑐣𑑂𑐳 𑐐𑐸𑐚𑐾𑐣𑐧𑐬𑑂𑐐𑑄]] 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐞 𑐥𑑂𑐬𑐾𑐳𑐫𑐵 𑐁𑐰𑐶𑐲𑑂𑐎𑐵𑐬𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐨𑐵𑐫𑑂𑐫𑐵𑐟 𑐩𑐵𑐣𑐎𑐷𑐎𑐬𑐞 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐟 𑐐𑑂𑐰𑐴𑐵𑐮𑐶 𑐫𑐵𑐟, 𑐀𑐠𑐾 𑐴𑐾 ''𑐎𑐶𑐒𑑂𑐐 𑐖𑐾𑐩𑑂𑐳 𑐧𑐵𑐂𑐧𑐮'' (𑑑𑑖𑑑𑑑), 𑐰 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐚 𑐨𑐵𑐰𑐮 𑐱𑐶𑐦𑑂𑐚𑑄 𑐣𑑄 𑐐𑑂𑐰𑐴𑐵𑐮𑐶 𑐫𑐵𑐟। 𑐔𑐶𑐣𑐵𑐏𑑃𑐩𑐶 𑐰 𑐡𑐧𑐹𑐥𑑂𑐫𑐵𑐏𑑃 [[𑐰𑐶𑐮𑐶𑐫𑐩 𑐱𑐾𑐎𑑂𑐳𑑂𑐥𑐶𑐫𑐬|𑐰𑐶𑐮𑐶𑐫𑐩 𑐱𑐾𑐎𑑂𑐳𑐥𑐶𑐫𑐬]] (𑑑𑑕𑑖𑑔–𑑑𑑖𑑑𑑖)𑐫𑐵𑐟 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐥𑐎 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐩𑐴𑐵𑐣 𑐔𑑂𑐰𑐩𑐶 𑐰 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑐩𑑂𑐴 𑐡𑐧𑐹𑐥𑑂𑐫𑐵𑐏𑑃𑐩𑐶𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐎𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐫𑐵। {{Sfn|Greenblatt|2005}} {{Sfn|Bevington|2002}} {{Sfn|Wells|1997}} 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐡𑐧𑐹𑐥𑑂𑐫𑐵𑐏𑑃𑐟 𑐳𑐎𑐮 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐠𑐩𑐶𑐎 𑐖𑐷𑐰𑐶𑐟 𑐨𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐨𑐵𑐫𑑂𑐴𑐶𑐮𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸 𑐰 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐥𑐶𑑄 𑐣𑐵𑐚𑐎𑐎𑐵𑐬𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐁𑐥𑐵𑑅 𑐡𑐧𑐹𑐮𑐶 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑐧𑑂𑐰𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। {{Sfn|Craig|2003}} 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐐𑐹𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐂 𑐳𑐬 𑐰𑐵𑐮𑑂𑐚𑐬 𑐳𑑂𑐎𑐚𑐫𑐵 𑐋𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐶𑐎 𑐬𑑀𑐩𑐵𑐣𑑂𑐳𑑄 𑐫𑐸𑐬𑑀𑐥𑐶𑐫𑐣 𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬, 𑐳𑑄𑐐𑐷𑐟𑐎𑐵𑐬 𑐰 𑐔𑑂𑐰𑐩𑐶𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐥𑐸𑐳𑑂𑐟𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐥𑑂𑐬𑐾𑐬𑐶𑐟 𑐫𑐵𑐟। 𑑑𑑖𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟 𑐰 𑑑𑑘𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐬𑐩𑑂𑐨𑐫𑑂 [[𑐧𑐾𑐮𑐵𑐫𑐟𑐷 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫|𑐧𑐾𑐮𑐵𑐫𑐟𑐷 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫𑐫𑐵]] 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐣𑐵𑐥𑑄 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐫𑐣𑐵𑐰𑐣। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐔𑐬𑐩 𑐄𑐟𑑂𑐎𑐬𑑂𑐲𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫𑐫𑑂 𑐕𑐐𑐹 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣। {{Sfn|Ferguson|2004b}} 𑑑𑑙𑑑𑑓 𑐟𑐎, 𑐧𑑂𑐬𑐶𑐚𑐶𑐱 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫𑑄 𑑔𑑑 𑐎𑑀𑐚𑐷 𑑒 𑐮𑐏𑑅 𑐩𑐣𑐹𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐀𑐢𑐷𑐣𑐫𑑂 𑐮𑐵𑐎𑐮। 𑐠𑑂𑐰 𑐄𑐐𑐸 𑐃𑐫𑐵 𑐴𑐮𑐶𑑄𑐫𑐵 𑐩𑐣𑐹𑐮𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑑒𑑓% 𑐏। 𑑑𑑙𑐐𑐹 𑐰 𑐣𑐷𑐐𑐸𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐂 𑐠𑑂𑐰 𑐄𑐥𑐣𑐶𑐰𑐾𑐱 𑐰 𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑑄 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫𑐶𑐎 𑐥𑐬𑐩𑑂𑐥𑐬𑐵 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐨𑐵𑐳𑑄 𑐥𑐶𑐡𑐣𑐾 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑐠𑐮। 𑐩𑑄𑐎𑐵 𑐎𑐠𑑄, 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑙𑑐𑑗 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐠𑑁𑑄 𑐟𑐎𑑂𑐎, 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐚 𑐧𑑂𑐬𑐶𑐚𑐾𑐣, 𑐣𑐶𑐐𑐸𑐮𑐶𑑄 𑐐𑐞𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬 𑐁𑐫𑐬𑐮𑑂𑐫𑐵𑐞𑑂𑐜 𑐰 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 𑐁𑐫𑐬𑐮𑑂𑐫𑐵𑐞𑑂𑐜, 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵, 𑐰 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 𑐧𑐾𑐮𑐵𑐫𑐟𑐷 𑐄𑐥𑐣𑐶𑐰𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐀𑐳𑑄𑐏𑑂𑐫 𑐔𑑂𑐰𑐩𑐶𑐟𑐾𑐳𑑄 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐨𑐵𑐳𑑄 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐎𑐺𑐟𑐶𑐂 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐕𑐸𑑄 𑐣𑑄 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫𑐫𑑂 𑐣𑑀𑐧𑐾𑐮 𑐳𑐶𑐬𑐥𑐵𑑅 𑐟𑑂𑐫𑐵𑐎𑐹𑐐𑐸 𑐡𑐸। == 𑐥𑐸𑐮𑐵𑑄 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫 (𑑔𑑕𑑐–𑑑𑑐𑑖𑑖) == [[𑐎𑐶𑐥𑐵:Beowulf_Cotton_MS_Vitellius_A_XV_f._132r.jpg|left|thumb| ''𑐧𑐶𑐄𑐮𑑂𑐦𑐫𑐵'' 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐥𑑁]] 𑐥𑐸𑐮𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫, 𑐰𑐵 𑐊𑑄𑐐𑑂𑐮𑑀-𑐳𑑂𑐫𑐵𑐎𑑂𑐳𑐣 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫, 𑐊𑑄𑐐𑑂𑐮𑑀-𑐳𑑂𑐫𑐵𑐎𑑂𑐳𑐣 𑐂𑑄𑐐𑑂𑐮𑑂𑐫𑐵𑐞𑑂𑐜𑐫𑑂 𑐥𑐸𑐮𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐨𑐵𑐳𑑄 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫 𑐳𑑂𑐫𑐵𑐎𑑂𑐳𑐣 𑐰 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣𑐶𑐎 𑐖𑐣𑐖𑐵𑐟𑐶𑐟 𑐂𑑄𑐐𑑂𑐮𑑂𑐫𑐵𑐞𑑂𑐜𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐾𑐢𑐸𑑄𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐃𑐮𑐫𑑂 ( 𑐖𑐸𑐟𑑂𑐳 𑐰 𑐊𑐒𑑂𑐐𑐮𑑂𑐳 ) 𑐠𑑂𑐫𑑄-𑐩𑐠𑑂𑐫𑑄 𑑔𑑕𑑐𑐥𑐵𑐏𑐾, 𑐬𑑀𑐩𑐣𑐟 𑐂𑑄𑐐𑑂𑐮𑑂𑐫𑐵𑐞𑑂𑐜𑑄 𑐮𑐶𑐴𑐵𑑄 𑐰𑐣𑐾𑐢𑐸𑑄𑐎𑐵 𑐰 𑑑𑑐𑑖𑑖𑐫𑑂 𑐣𑐬𑑂𑐩𑐣 𑐰𑐶𑐖𑐫𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫 𑐏। {{Sfn|Drabble|1996|p=323}} 𑐠𑑂𑐰 𑐔𑑂𑐰𑐏𑐣𑐫𑑂 [[𑐩𑐴𑐵𑐎𑐵𑐰𑑂𑐫]], 𑐴𑐵𑐐𑐶𑐌𑐐𑑂𑐬𑐵𑐦𑐷, 𑐳𑐬𑑂𑐩𑐣, [[𑐏𑑂𑐬𑐶𑐳𑑂𑐟𑐶 𑐢𑐬𑑂𑐩|𑐧𑐵𑐂𑐧𑐮]] 𑐀𑐣𑐸𑐰𑐵𑐡, 𑐎𑐵𑐣𑐹𑐣𑐷 𑐖𑑂𑐫𑐵, 𑐎𑑂𑐬𑑀𑐣𑐶𑐎𑐮 𑐰 𑐬𑐶𑐡𑐮 𑐠𑐾𑑄 𑐣𑑂𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐢𑐵 𑐮𑐵। 𑐡𑐎𑑂𑐰𑑄 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐄𑐐𑐸 𑐃𑐫𑐵 𑑔𑑐𑑐 𑐟𑐶 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐣𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐴𑐳𑑂𑐟𑐮𑐶𑐏𑐶𑐟 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠𑐟 𑐡𑐸 । <ref name="doma" /> 𑑑𑑐𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐂𑐮𑐫𑑂 𑐊𑐎𑑂𑐳𑐾𑐚𑐬 𑐳𑐦𑐸𑐟𑐶𑐂 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐹𑐐𑐸 ''𑐰𑐶𑐜𑐳𑐶𑐠𑐫𑑂'' 𑐖𑐣𑐖𑐵𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐖𑐸𑐖𑐸𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐢𑐮𑑅 𑐧𑐶𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐂𑐩𑐶𑐐𑐸 𑐮𑑀𑐎𑐥𑑂𑐬𑐶𑐫𑐟𑐵 𑐰 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐥𑑂𑐬𑐨𑐵𑐰 𑐎𑐠𑑄 𑐗𑑂𑐰𑑅𑐮𑐵𑐎𑑂𑐎 𑐧𑑂𑐰𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶 𑐴𑐣𑐟𑐾𑐐𑐸 [[𑐀𑐟𑑂𑐟𑐶𑐮𑐵 𑐴𑐣|𑐀𑐚𑐶𑐮𑐵]] 𑐖𑐸𑐖𑐸 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄 𑐰𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸, 𑐰𑐫𑐵𑑄 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐀𑐳𑑂𑐚𑑂𑐬𑑀𑐐𑐠𑐫𑐵 𑐂𑐌𑐬𑑂𑐩𑐵𑐣𑐬𑐶𑐎 𑐡𑐸। {{Rp|187}}𑐠𑑂𑐰 𑐐𑐠 𑐰 𑐴𑐹𑐣𑐫𑐵 𑐫𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 𑐧𑐵𑐬𑐾𑐫𑑂 𑐎𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐥𑐸𑐮𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐡𑑂𑐫𑐩𑐵𑐣 𑐎𑐺𑐟𑐶 𑐖𑐸𑐂𑐦𑐸 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐮𑐶𑐥𑐵𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐎𑑂𑐫𑐵𑐣𑑂𑐜𑐶𑐣𑐾𑐨𑐶𑐫𑐣 𑐎𑐺𑐟𑐶𑐂 𑐣𑑄 <nowiki><i id="mwkg">𑐴𑐬𑐰𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐐𑐵𑐠𑐵</i></nowiki> 𑐰 ''𑐐𑐾𑐳𑑂𑐚𑐵 𑐡𑐵𑐣𑑀𑐬𑐩𑐫𑑂'' 𑐎𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। <ref name="hedeager" /> {{Rp|179}}𑐮𑑀𑐟𑐾 𑐴𑐾𑐜𑐾𑐐𑐬𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐺𑐟𑐶 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐥𑐸𑐮𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐏 𑐢𑐎𑐵 𑐟𑐬𑑂𑐎 𑐧𑐶𑐫𑐵𑐡𑐶𑐮, 𑐀𑐠𑐾 𑐖𑐸𑐳𑐵𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠 𑑖𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟 𑐰𑐵 𑑗𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐳𑐸𑐬𑐸𑐂 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐀𑐣𑐸𑐩𑐵𑐣 𑐡𑐸। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐀𑐣𑐸𑐩𑐵𑐣 𑐔𑑂𑐰𑐩𑐶𑐫𑐵 𑐋𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐶𑐎 𑐰𑐶𑐰𑐬𑐞 𑐰 𑐱𑐸𑐡𑑂𑐢𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐖𑑂𑐘𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐩𑐵𑐞𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑐠𑐣𑐵𑐡𑐷𑐐𑐸 𑐏। <ref name="hedeager" /> {{Rp|184–86}}𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐚𑐶𑐥𑑂𑐥𑐞𑐷 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐷𑐐𑐸 𑐡𑐸 𑐎𑐶 𑐕𑐸𑑄 𑐔𑑂𑐰𑐩𑐶𑐟𑐾𑐳𑑄, 𑐐𑐠𑐾𑐎𑐶 𑐖𑐣 𑐣𑐵𑐂𑐮𑑂𑐳,𑐟𑐾𑐳𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑑑𑑐𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐂 𑐁𑐰𑐶𑐲𑑂𑐎𑐵𑐬 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐟𑐬𑑂𑐎 𑐧𑐶𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। <ref name="hedeager" /> {{Rp|181–84}} 𑐡 ''𑐊𑑄𑐐𑑂𑐮𑑀-𑐳𑑂𑐫𑐵𑐎𑑂𑐳𑐣 𑐎𑑂𑐬𑐣𑐶𑐎𑐮'' 𑐥𑐸𑐮𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷𑐂 𑑙𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐊𑐣𑐮𑑂𑐳𑐫𑐵 𑐩𑐸𑐣𑐵 𑐏, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐊𑑄𑐐𑑂𑐮𑑀-𑐳𑑂𑐫𑐵𑐎𑑂𑐳𑐣𑐫𑐵 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐫𑐵𑐟 𑐎𑑂𑐬𑐣𑐶𑐎𑐮 𑐫𑐵𑐂 । ''𑐩𑐵𑐮𑑂𑐜𑐣𑐫𑐵 𑐫𑐸𑐡𑑂𑐢'' 𑐔𑐶𑐣𑐵𑐏𑑃𑐫𑑂 𑐣𑑄 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐫𑐵 𑐏𑑃 𑐡𑐸 । 𑐠𑑂𑐰 𑐀𑐣𑐶𑐱𑑂𑐔𑐶𑐟 𑐟𑐶𑐠𑐶𑐫𑐵 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐏 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑑙𑑙𑑑𑐫𑐵 𑐩𑐵𑐮𑑂𑐜𑐣 𑐫𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 𑐮𑐳𑐟𑐵𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑑅𑐐𑐸 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐫𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑑂 𑐊𑑄𑐐𑑂𑐮𑑀-𑐳𑑂𑐫𑐵𑐎𑑂𑐳𑐣𑐟𑐫𑐾𑐳𑑄 [[𑐨𑐵𑐂𑐎𑐶𑐒]] 𑐁𑐎𑑂𑐬𑐩𑐞𑐫𑐵𑐟 𑐥𑐣𑐾 𑐩𑐦𑐟। {{Sfn|Drabble|1996|p=369}} 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐬𑐩𑑂𑐨𑐶𑐎 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟𑐶𑐂 𑐩𑑁𑐏𑐶𑐎 𑐥𑐬𑐩𑑂𑐥𑐬𑐵 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐧𑐮𑑂𑐮𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐰 𑐀𑐥𑑂𑐰𑑅 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫𑐶𑐎 𑐎𑐺𑐟𑐶𑐟 𑐩𑑁𑐏𑐶𑐎 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑐧𑑂𑐰𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। <ref>{{Citation|first=Francis P jr|last=Magoun|title=The Oral-Formulaic Character of Anglo-Saxon Narrative Poetry|journal=Speculum|volume=28|issue=3|pages=446–67|doi=10.2307/2847021|year=1953}}.</ref> <ref>{{Citation|last=Fry|first=Donald K jr|year=1968|title=The Beowulf Poet: A Collection of Critical Essays|pages=83–113}}.</ref> [[𑐩𑐴𑐵𑐎𑐵𑐰𑑂𑐫]] 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐮𑑀𑐎𑑄𑐴𑑂𑐰𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐢𑐵 𑐏, 𑐰 𑐕𑐸𑑄 ''𑐧𑐶𑐄𑐮𑑂𑐦'' 𑐠𑐾𑑄 𑐣𑑂𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐩𑐴𑐵𑐎𑐵𑐰𑑂𑐫, 𑐠𑑁𑑄𑐫𑐵 𑐃 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐣𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। ''𑐧𑐶𑐄𑐮𑑂𑐦'' 𑐥𑐸𑐮𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐨𑐵𑐫𑑂 𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐎𑐺𑐟𑐶 𑐏, 𑐰 𑐳𑑂𑐎𑑂𑐫𑐵𑐣𑑂𑐜𑐶𑐣𑐾𑐨𑐶𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐹𑐳𑐵𑑄 𑐂𑑄𑐐𑑂𑐮𑑂𑐫𑐵𑐞𑑂𑐜𑐫𑑂 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐩𑐴𑐵𑐎𑐵𑐰𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐡𑐬𑑂𑐖𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐥𑑂𑐟 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐵𑐰𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐖𑐎𑑂𑐎 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐣𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐴𑐳𑑂𑐟𑐮𑐶𑐏𑐶𑐟 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠 𑐣𑑀𑐰𑐾𑐮 𑐎𑑀𑐜𑐾𑐎𑑂𑐳 𑐏, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐔𑑂𑐰𑑅𑐐𑐸 𑐥𑐵𑐫𑑂𑐕𑐶 𑐟𑐶𑐠𑐶 𑐰𑐬𑑂𑐟𑐩𑐵𑐣𑐫𑑂 𑐧𑐴𑐳𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐲𑐫 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐀𑐣𑐸𑐩𑐵𑐣𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐦𑐹𑐫𑐵𑐟 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑐𑑐𑑐𑐫𑐵 𑐮𑐶𑐎𑑂𑐎𑐫𑐵 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑃 𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐧𑐶𑐄𑐮𑑂𑐦 𑐠𑑂𑐰 𑐐𑐡𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐥𑐵𑐬𑐩𑑂𑐥𑐬𑐶𑐎 𑐣𑐵𑑄 𑐏 {{Sfn|Robinson|2001}} 𑐰 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐬𑐔𑐣𑐵 𑑘𑐐𑐸 {{Sfn|Tolkien|1958}} <ref name="Hieatt">{{Cite book|last=Hieatt|first=A Kent|title=Beowulf and Other Old English Poems|url=https://archive.org/details/beowulfotherolde00hiea|pages=xi–xiii|year=1983}}</ref> 𑐰 𑑑𑑑𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐳𑐸𑐬𑐸𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏। {{Sfn|Kiernan|1996}} 𑐳𑐎𑐮 𑐠𑐾𑑄 𑐴𑐾 𑐊𑑄𑐐𑑂𑐮𑑀-𑐳𑑂𑐫𑐵𑐎𑑂𑐳𑐣 𑐔𑑂𑐰𑐩𑐶𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐣𑐵𑑄 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐩𑐡𑐸। 𑐗𑐶𑑄𑐣𑐶𑐩𑑂𑐴 𑐔𑑂𑐰𑐩𑐶𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐣𑐵𑑄 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐎𑐵𑐮𑐷𑐣 𑐳𑑂𑐬𑑀𑐟𑐫𑐵 𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵𑐫𑑂 𑐖𑐎 𑐩𑑂𑐴𑐳𑐷𑐎𑐶𑐐𑐸 𑐫𑐵, 𑐟𑐬 𑐄𑐎𑐶𑐮𑐶 𑐥𑑂𑐫𑐩𑑂𑐴 𑐖𑐎𑑂𑐎 𑐔𑑂𑐰𑐩𑐶𑐟 𑐂𑐩𑐶𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐏𑑃𑐫𑐵 𑐣𑐵𑐩𑑄 𑐣𑐶𑐱𑑂𑐔𑐶𑐟 𑐎𑐠𑑄 𑐩𑑂𑐴𑐳𑐷𑐎𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸 : Cædmon, Bede, 𑐀𑐮𑑂𑐦𑑂𑐬𑐾𑐡 𑐡 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐟, 𑐰 Cynewulf । Cædmon 𑐰𑐵 𑐎𑑂𑐫𑐵𑐡𑐩𑐣 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐩𑑂𑐴 𑐣𑐵𑑄 𑐳𑑂𑐫𑐸𑐩𑑂𑐴 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐔𑐶𑐣𑐵𑐏𑑃𑐩𑐶 𑐏, {{Sfn|Fulk|Cain|2003}}  𑐰 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐖𑐎𑑂𑐎 𑐖𑑂𑐘𑐵𑐟 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐣𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐎𑐺𑐟𑐶 ''Cædmon's Hymn'' 𑐳𑐩𑑂𑐨𑐰𑐟𑑅 𑑗𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐫𑐵 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐔𑐶𑐣𑐵𑐏𑑃 𑐥𑐸𑐮𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐥𑑂𑐬𑐩𑐵𑐞𑐶𑐟 𑐡𑐳𑐸𑐂 𑐕𑐐𑐹 𑐏 𑐰 𑐬𑐸𑐣𑐶𑐎 𑐬𑐸𑐠𑐰𑐾𑐮 𑐎𑑂𑐬𑐳 𑐰 𑐦𑑂𑐬𑑂𑐫𑐵𑐒𑑂𑐎𑑂𑐳 𑐎𑐵𑐳𑑂𑐎𑐾𑐚 𑐱𑐶𑐮𑐵𑐮𑐾𑐏 𑐣𑐵𑐥𑑄 𑐥𑐸𑐮𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐎𑐵𑐰𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐥𑑂𑐬𑐩𑐵𑐞𑐶𑐟 𑐡𑐳𑐸𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐏𑑃𑐫𑑂 𑐕𑐐𑐹 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣𑐶𑐎 𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑑂 𑐣𑐶𑐬𑐣𑑂𑐟𑐬 𑐎𑐵𑐰𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐀𑐨𑐶𑐮𑐾𑐏𑐶𑐟 𑐡𑐳𑐸𑐂 𑐣𑑄 𑐕𑐐𑐹 𑐏। ''𑐡 𑐜𑑂𑐬𑐷𑐩 𑐀𑐦 𑐡 𑐬𑐹𑐜'' 𑐣𑐵𑑄𑐫𑐵 𑐔𑐶𑐣𑐵𑐏𑑃 𑐬𑐸𑐠𑐰𑐾𑐮 𑐎𑑂𑐬𑐳𑐫𑑂 𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। {{Sfn|Fulk|Cain|2003}}  𑑑𑑐𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐥𑐸𑐮𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐔𑐶𑐣𑐵𑐏𑑃''𑐡 𑐰𑐵𑐣𑑂𑐜𑐬𑐬'' 𑐰 ''𑐡 𑐳𑐷𑐦𑐾𑐬𑐬'' 𑐏। {{Sfn|Drabble|1996|p=1052}} 𑐣𑐶𑐐𑐸𑐮𑐶𑑄 𑐢𑐵𑐬𑑂𑐩𑐶𑐎 𑐰𑐶𑐲𑐫𑐰𑐳𑑂𑐟𑐸𑐂 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸, 𑐰 𑐩𑐵𑐬𑑂𑐳𑐜𑐾𑐣𑑄 ''𑐡 𑐳𑐷𑐦𑐬𑐬𑐫𑐵𑐟'' "𑐕𑐐𑐹 𑐄𑐥𑐡𑐾𑐱𑐵𑐟𑑂𑐩𑐎 𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐰𑐔𑐣𑐵𑐟𑑂𑐩𑐎 𑐔𑐶𑐣𑐵𑐏𑑃, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶 𑐔𑐶𑐎𑐸𑐮𑐵𑐫𑐵 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐫𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵𑐫𑐵 𑐡𑐸𑑅𑐏𑐫𑐵𑐟 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐧𑐡𑑂𑐢 𑐎𑑂𑐬𑐶𑐱𑑂𑐔𑐶𑐫𑐣𑐟𑐾𑐳𑑄 𑐦𑐫𑐾𑐩𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐴𑐵𑐠𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐕𑐐𑐹 𑐄𑐥𑐩𑐵𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐕𑑂𑐫𑐾𑐮𑐶𑐐𑐸 𑐫𑐵 [...]" 𑐢𑐎𑐵𑑅 𑐰𑐬𑑂𑐞𑐣 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷𑐫 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐨𑐵𑐫𑑂 𑐊𑑄𑐐𑑂𑐮𑑀-𑐳𑑂𑐫𑐵𑐎𑑂𑐳𑐣 𑐂𑑄𑐐𑑂𑐮𑑂𑐫𑐵𑐞𑑂𑐜𑑄 𑐮𑑂𑐰𑑅𑐩𑑄𑐎𑐾 𑐩𑐦𑐟, 𑐰 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐥𑐸𑐮𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐔𑐶𑐣𑐵𑐏𑑃𑐟 𑐮𑐶𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷𑐫 𑐡𑐵𑐬𑑂𑐱𑐣𑐶𑐎 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐵𑐣𑑂𑐟𑐬𑐞 𑐖𑐸𑐮। 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑐵𑑅𑐴𑐵𑐎𑑅𑐐𑐸 𑐧𑑀𑐊𑐠𑐶𑐫𑐳𑐫𑐵 ''𑐎𑐣𑑂𑐳𑑀𑐮𑐾𑐳𑐣 𑐀𑐦 𑐦𑐶𑐮𑑀𑐳𑑀𑐦𑐷𑐫𑐵'' 𑑙𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐖𑐸𑐖𑐸 𑐀𑐮𑑂𑐦𑑂𑐬𑐾𑐜 (𑑘𑑔𑑙–𑑘𑑙𑑙)𑐫𑐵 𑐀𑐣𑐸𑐰𑐵𑐡 𑐏। ==𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃== * [[𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷]] ==𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵== {{𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵|}} [[𑐥𑐸𑐔𑑅:𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫]] 2vot19pdawex142lenh77qr2pqm8bjf 0 269174 1123917 1088643 2026-09-06T00:09:02Z Eukesh 11 1123917 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/फुजियान}} फुजियान चीनया छगू प्रान्त ख। फुजियान दक्षिणपूर्वी चीनय् लाःगू प्रान्त ख। फुजियनया उत्तरय् झेजियाङ, पश्चिमय् जियाङसी, दक्षिणय् ग्वाङदोङ व पूर्वय् ताइवान जलसन्धि ला। थुकिया राजधानी [[फुझोउ]] ख व जनसंख्याया ल्याखं दक्ले तःधंगु प्रान्त नगर क्वानझोउ ख। नापं मेमेगु नांजाःगु नगर बन्दरगाह नगर सियामेन व झाङझोउ ख। फुजियान भौगोलिक व सांस्कृतिक रुपं ताइवानया दकलय् लिक्कया प्रान्तया रुपय् ताइवान जलसन्धिया पश्चिमी तटय् ला। थ्व चीनया गृहयुद्धया लिच्वः खः । थ्व नापं, ऐतिहासिक फुजियानया छगू चिधंगु भाग ताइवानं प्रशासित याइ, गुकियात रोमानाइज यानाः फुचिएनया रुपय् हिलातःगु दु। जनसंख्यां मुख्यतः हान जाति दु धाःसा थ्व प्रान्त चीनया दकलय् सांस्कृतिक व भाषिक रुपं विविधता दूगु प्रान्तय् छगू ख। मिन चिनियाँ भाषा पुचःया भाय् थ्व प्रान्त दुने दकलय् अप्व ल्हाइगु या, गुकिलि उत्तरपूर्वी फुजियान प्रान्तया फुझोउ भाषिका व पूर्वी मिन व दक्षिणपूर्वी फुजियानया थी-थी दक्षिणी मिन व होकिएन भाषिका ला। निङदे प्रान्तया राजधानी फुझोउ व फुआन नापं जेजियाङ प्रान्तया काङनान काउन्टी स्तरया वेनझोउ प्रान्तया नगर उत्तरपूर्वी फुजियानया मिन डोङ भाषिक व सांस्कृतिक क्षेत्र दयेकिगु या। हक्का चिनिया भाय् फुजियानय् नं ल्हाइ। मिन भाषिका, हक्का, व मानक चिनियाँ भाषा थःथवय् थुइके मफफूगु भाय् खः। आप्रवासनया कारणं ताइवान, सिंगापुर, मलेसिया, इन्दोनेसिया व फिलिपिन्सया अप्व जातीय चिनियाँ जनसंख्यां दक्षिणी मिन (वा होकिएन) भाय् ल्हाइ। ==प्रशासनिक ब्वथला== {| class="wikitable sortable sticky-header-multi sort-under" style="font-size:90%;" align="center" |- ! rowspan="2" |नां ! rowspan="2" |अंग्रेजी नां ! rowspan="2" |चिनिया नां!! rowspan="2" |प्रिफेक्चर!! rowspan="2" |प्रान्त!! rowspan="2" |ताजि ! rowspan="2" |क्षेत्रफल (किमि^२)!! rowspan="2" |मनूल्या (२०१०) ! colspan="2" |ब्वथला चिं |- !numerical !alphabetical |- |[[गुलोउ जिल्ला, फुझोउ|गुलोउ]] |Gulou | || rowspan="13" |[[फुझोउ]]|| rowspan="84" |[[फुजिअन]]||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |६८७,७०६ | |- |- |[[ताइज्याङ जिल्ला|ताइज्याङ]] |Taijiang | ||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |४४६,८९१ | |- |- |[[चाङशान जिल्ला|चाङशान]] |Cangshan | ||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |७६२,७४६ | |- |- |[[मावेइ जिल्ला|मावेइ]] |Mawei | ||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |२३१,९२९ | |- |- |[[जिन'अन जिल्ला, फुझोउ|जिन'अन]] |Jin'an | ||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |७९२,४९१ | |- |- |[[मिनहोउ काउन्ति|मिनहोउ]] |Minhou | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |६६२,११८ | |- |- |[[लिअनज्याङ काउन्ति|लिअनज्याङ]] |Lianjiang | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |५६१,४९० | |- |- |[[लुओयुअन काउन्ति|लुओयुअन]] |Luoyuan | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |२०७,६७७ | |- |- |[[मिनच्यिङ काउन्ति|मिनच्यिङ]] |Minqing | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |२३७,६४३ | |- |- |[[योङताइ काउन्ति|योङताइ]] |Yongtai | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |२४९,४५५ | |- |- |[[पिनगतान काउन्ति|पिनगतान]] |Pingtan | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |३५७,७६० | |- |- |[[फुच्यिङ]] |Fuqing | ||[[CLPRC|नगर]] | || align="right" |१,२३४,८३८ | |- |- |[[छाङले]] |Changle | ||[[CLPRC|जिल्ला]] | || align="right" |६८२,६२६ | |- |- |[[सिमिङ जिल्ला|सिमिङ]] |Siming | || rowspan="6" |[[श्यिअमेन]]||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |९२९,९९८ | |- |- |[[हाइचाङ जिल्ला|हाइचाङ]] |Haicang | ||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |२८८,७३९ | |- |- |[[हुलि जिल्ला|हुलि]] |Huli | ||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |९३१,२९१ | |- |- |[[जिमेइ जिल्ला|जिमेइ]] |Jimei | ||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |५८०,८५७ | |- |- |[[तोङ'अन जिल्ला|तोङ'अन]] |Tong'an | ||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |४९६,१२९ | |- |- |[[श्यिआङ'अन जिल्ला|श्यिआङ'अन]] |Xiang'an | ||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |३०४,३३३ | |- |- |[[छेङश्यिआङ जिल्ला|छेङश्यिआङ]] |Chengxiang | || rowspan="5" |[[पुतिअन]]||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |४१३,८५३ | |- |- |[[हानज्याङ जिल्ला, पुतिअन|हानज्याङ]] |Hanjiang | ||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |४७०,०९७ | |- |- |[[लिछेङ जिल्ला, पुतिअन|लिछेङ]] |Licheng | ||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |४९९,११० | |- |- |[[श्यिउयु जिल्ला|श्यिउयु]] |Xiuyu | ||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |५७०,७४१ | |- |- |[[श्यिअनयोउ काउन्ति|श्यिअनयोउ]] |Xianyou | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |८२४,७०७ | |- |- |[[सानयुअन जिल्ला|सानयुअन]] |Sanyuan | || rowspan="11" |[[सानमिङ]]||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |१९८,९५८ | |- |- |[[मिनगश्यि काउन्ति|मिनगश्यि]] |Mingxi | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |१०२,६६७ | |- |- |[[च्यिनगलिउ काउन्ति|च्यिनगलिउ]] |Qingliu | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |१३६,२४८ | |- |- |[[निनगहुअ काउन्ति|निनगहुअ]] |Ninghua | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |२७२,४४३ | |- |- |[[दातिअन काउन्ति|दातिअन]] |Datian | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |३११,६३१ | |- |- |[[योउश्यि काउन्ति|योउश्यि]] |Youxi | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |३५२,०६७ | |- |- |[[शा काउन्ति|शाश्यिअन]] |Shaxian | ||[[CPRC|जिल्ला]] | || align="right" |२२६,६६९ | |- |- |[[ज्याङले काउन्ति|ज्याङले]] |Jiangle | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |१४८,८६७ | |- |- |[[ताइनिङ काउन्ति|ताइनिङ]] |Taining | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |११०,२७८ | |- |- |[[जिअननिङ काउन्ति|जिअननिङ]] |Jianning | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |११९,९७९ | |- |- |[[योङ'अन]] |Yong'an | ||[[CLPRC|नगर]] | || align="right" |३४७,०४२ | |- |- |[[लिछेङ जिल्ला, च्युअनझोउ|लिछेङ]] |Licheng | || rowspan="12" |[[च्युअनझोउ]]||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |४०४,८१७ | |- |- |[[फेङजे जिल्ला|फेङजे]] |Fengze | ||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |५२९,६४० | |- |- |[[लुओज्याङ जिल्ला, च्युअनझोउ|लुओज्याङ]] |Luojiang | ||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |१८७,१८९ | |- |- |[[च्युआङाङ जिल्ला|च्युआङाङ]] |Quangang | ||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |३१३,५३९ | |- |- |[[हुइ'अन काउन्ति|हुइ'अन]] |Hui'an | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |९४४,२३१ | |- |- |[[अनश्यि काउन्ति|अनश्यि]] |Anxi | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |९७७,४३२ | |- |- |[[योङछुन काउन्ति|योङछुन]] |Yongchun | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |४५२,२१७ | |- |- |[[देहुअ काउन्ति|देहुअ]] |Dehua | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |२७७,८६७ | |- |- |[[शिशि नगर|शिशि]] |Shishi | ||[[CLPRC|नगर]] | || align="right" |६३६,७०० | |- |- |[[जिनज्याङ नगर|जिनज्याङ]] |Jinjiang | ||[[CLPRC|नगर]] | || align="right" |१,९८६,४४७ | |- |- |[[नान'अन, फुजिअन|नान'अन]] |Nan'an | ||[[CLPRC|नगर]] | || align="right" |१४१८,४५१ | |- |- |''[[Kinmen|किनमेन काउन्ति]]'' {{small|(''चीनं थःगु धकाः धयातःगु'')}} | 金门县||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |- | - | - | - |- |[[श्यिआङछेङ जिल्ला, झाङझोउ|श्यिआङछेङ]] |Xiangcheng | || rowspan="11" |[[झाङझोउ]]||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |५३८,१८६ | |- |- |[[लोङवेन जिल्ला|लोङवेन]] |Longwen | ||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |१६७,४६३ | |- |- |[[युनश्यिआओ काउन्ति|युनश्यिआओ]] |Yunxiao | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |४१५८३५ | |- |- |[[झाङपु काउन्ति|झाङपु]] |Zhangpu | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |८०२,९७१ | |- |- |[[झाओ'अन काउन्ति|झाओ'अन]] |Zhao'an | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |५९७,७९८ | |- |- |[[छाङताइ काउन्ति|छाङताइ]] |Changtai | ||[[CPRC|जिल्ला]] | || align="right" |२०६,८०९ | |- |- |[[दोङशान काउन्ति|दोङशान]] |Dongshan | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |२११,५०५ | |- |- |[[नानजिङ काउन्ति|नानजिङ]] |Nanjing | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |३३३,९६९ | |- |- |[[पिनगहे काउन्ति|पिनगहे]] |Pinghe | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |४९८,५३३ | |- |- |[[हुअ'अन काउन्ति|हुअ'अन]] |Hua'an | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |१५९,१५२ | |- |- |[[लोङहाइ नगर|लोङहाइ]] |Longhai | ||[[CLPRC|जिल्ला]] | || align="right" |८७७,७६२ | |- |- |[[यानपिङ जिल्ला|यानपिङ]] |Yanping | || rowspan="10" |[[नानपिङ]]||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |४६७,८७५ | |- |- |[[शुनछाङ काउन्ति|शुनछाङ]] |Shunchang | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |१९१,५८८ | |- |- |[[पुछेङ काउन्ति, फुजिअन|पुछेङ]] |Pucheng | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |३०४,५८३ | |- |- |[[गुआङजे काउन्ति|गुआङजे]] |Guangze | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |१३४,११३ | |- |- |[[सोङश्यि काउन्ति|सोङश्यि]] |Songxi | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |१२५,४७२ | |- |- |[[झेङहे काउन्ति|झेङहे]] |Zhenghe | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |१७१,७१५ | |- |- |[[शाओवु]] |Shaowu | ||[[CLPRC|नगर]] | || align="right" |२७५,११० | |- |- |[[वुयिशान नगर|वुयिशान]] |Wuyishan | ||[[CLPRC|नगर]] | || align="right" |२३३,५५७ | |- |- |[[जिअन'ओउ]] |Jian'ou | ||[[CLPRC|नगर]] | || align="right" |४५२,१७४ | |- |- |[[जिअनयाङ जिल्ला|जिअनयाङ]] |Jianyang | ||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |२८९,३६२ | |- |- |[[श्यिनलुओ जिल्ला|श्यिनलुओ]] |Xinluo | || rowspan="7" |[[लोङयान]]||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |६६२,४२९ | |- |- |[[छाङतिङ काउन्ति|छाङतिङ]] |Changting | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |३९३,३९० | |- |- |[[योङदिङ काउन्ति|योङदिङ]] |Yongding | ||[[CPRC|जिल्ला]] | || align="right" |३६२,६५८ | |- |- |[[शाङहाङ काउन्ति|शाङहाङ]] |Shanghang | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |३७४,०४७ | |- |- |[[वुपिङ काउन्ति|वुपिङ]] |Wuping | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |२७८,१८२ | |- |- |[[लिअनछेङ काउन्ति|लिअनछेङ]] |Liancheng | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |२४८,६४५ | |- |- |[[झाङपिङ नगर|झाङपिङ]] |Zhangping | ||[[CLPRC|नगर]] | || align="right" |२४०,१९४ | |- |- |[[जिआओछेङ जिल्ला|जिआओछेङ]] |Jiaocheng | || rowspan="9" |[[निनगदे]]||[[District (China)|जिल्ला]] | || align="right" |४२९,२६० | |- |- |[[श्यिअपु काउन्ति|श्यिअपु]] |Xiapu | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |४६१,१७६ | |- |- |[[गुतिअन काउन्ति|गुतिअन]] |Gutian | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |३२३,७०० | |- |- |[[पिनगनान काउन्ति, फुजिअन|पिनगनान]] |Pingnan | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |१३७,७२४ | |- |- |[[शोउनिङ काउन्ति|शोउनिङ]] |Shouning | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |१७५,८७४ | |- |- |[[झोउनिङ काउन्ति|झोउनिङ]] |Zhouning | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |११२,७०१ | |- |- |[[झेरोङ काउन्ति|झेरोङ]] |Zherong | ||[[CPRC|काउन्ति]] | || align="right" |८८,३८७ | |- |- |[[फु'अन]] |Fu'an | ||[[CLPRC|नगर]] | || align="right" |५६३,६४० | |- |- |[[फुदिङ]] |Fuding | ||[[CLPRC|नगर]] | || align="right" |५२९,५३४ |} ==स्वयादिसँ== * [[चीन]] {{चीनयागु प्रशासनिक बायेज्या}} [[पुचः:चीन]] 34gcd76zggjmrtb72bqjv43ogq5kqng 2 292067 1123640 1031427 2026-09-05T12:47:46Z CommonsDelinker 49 Removing [[:c:File:Akmal-Azam-_Haider.jpg|Akmal-Azam-_Haider.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:TheImaCow|TheImaCow]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Akmal-Azam- Haider.jpg|]]. 1123640 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|रामपुर जिल्ला}} ''थ्व पौ देवनागरीं बोट छ्यला थःमंतुं नेपाललिपिइ हिलातःगु ख। थ्व पौयात च्वसु पतिइ यंकेन्ह्यः छकः ब्वनाः पाय्छि जू/मजूगू स्वयादिसँ।'' [[Image:A view near Rampur, Jhelum Valley, Kashmir, by George Strahan.jpeg|thumb]] [[Image:Kosi Rampur.jpg|thumb]] '''𑐬𑐵𑐩𑐥𑐸𑐬 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵''' [[𑐨𑐵𑐬𑐟]]𑐫𑐵 [[𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐥𑑂𑐬𑐡𑐾𑐱]]𑐫𑐵 [[𑐩𑐸𑐬𑐵𑐡𑐵𑐧𑐵𑐡 𑐰𑐶𑐨𑐵𑐐]]𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵 𑐏। ==𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮== 𑐬𑐵𑐩𑐥𑐸𑐬 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵𑐫𑐵 𑐡𑐾𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟𑐬 78-0-54 𑐰 69-0-28 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 𑐰 𑐀𑐎𑑂𑐲𑐵𑑄𑐱 28-25 𑐰 29-10 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵𑐫𑐵 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐦𑐮 2367 𑐰𑐬𑑂𑐐 𑐎𑐶𑐩𑐶 𑐡𑐸 <ref>[http://rampur.nic.in/profile.htm 𑐬𑐵𑐩𑐥𑐸𑐬]</ref> । 𑐠𑑂𑐰 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐠𑐶𑐟𑐶 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐠𑑄 𑐡𑐸- *𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 :𑐄𑐢𑐩𑐳𑐶𑑄𑐴𑐣𑐐𑐬 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵, *𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 :𑐧𑐬𑐾𑐮𑐷 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵, *𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩 :𑐩𑐸𑐬𑐵𑐡𑐵𑐧𑐵𑐡 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵 *𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 : 𑐧𑐡𑑁𑐣 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐳𑐟𑐴 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑑑𑑙𑑒 𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐰 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 𑑑𑑖𑑖.𑑔 𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐔𑑂𑐰𑐾 𑐮𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵 [[𑐨𑐵𑐬𑐟𑐷𑐫 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐬𑐵𑐖𑐩𑐵𑐬𑑂𑐐 𑑒𑑔]]𑐫𑑂 𑐮𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵𑑄 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐖𑐢𑐵𑐣𑐷 𑑓𑑐𑑒 𑐎𑐶𑐩𑐶 𑐰 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐬𑐵𑐖𑐢𑐵𑐣𑐷 𑑑𑑘𑑕 𑐎𑐶𑐩𑐶𑐫𑐵 𑐡𑐹𑐬𑐷𑐂 𑐮𑐵। ==𑐥𑑂𑐬𑐱𑐵𑐳𑐣== 𑐠𑑂𑐰 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵𑐫𑑂 𑑖𑐐𑐸 𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮 𑐡𑐸- 𑐚𑐵𑐞𑑂𑐜𑐵 𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮, 𑐱𑐵𑐴𑐰𑐵𑐡 𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮, 𑐧𑐶𑐮𑐵𑐳𑐥𑐸𑐬 𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮, 𑐩𑐶𑐮𑐎 𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮, 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐬 𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮 𑐰 𑐳𑐡𑐬 𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮। ==𑐖𑐣𑐳𑑄𑐏𑑂𑐫𑐵== 𑐠𑑂𑐰 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵𑐫𑐵 𑐖𑐣𑐳𑑄𑐏𑑂𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐠𑑄 𑐡𑐸 <ref>[http://upgov.up.nic.in/spatrika/tab6.asp?formd=11+%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0+&formy=0708 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐥𑑂𑐬𑐡𑐾𑐱 𑐳𑐬𑐎𑐵𑐬]{{Dead link|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>- {| class="wikitable" |- | 𑐠𑐵𑐫𑑂‌ || 𑐖𑐣𑐳𑑄𑐏𑑂𑐫𑐵 ||𑐩𑐶𑐖𑑄 || 𑐩𑐶𑐳𑐵|| 𑐰𑐺𑐡𑑂𑐢𑐶 |- | [[𑐳𑑂𑐰𑐵𑐬 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳𑐏𑐞𑑂𑐜, 𑐬𑐵𑐩𑐥𑐸𑐬 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵]] || 356161 || 189381|| 166780|| 30.82 |- | [[𑐧𑐶𑐮𑐵𑐳𑐥𑐸𑐬 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳𑐏𑐞𑑂𑐜, 𑐬𑐵𑐩𑐥𑐸𑐬 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵]]|| 196829|| 104522|| 92307|| 34.36 |- | [[𑐳𑐿𑐡𑐣𑐐𑐬 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳𑐏𑐞𑑂𑐜, 𑐬𑐵𑐩𑐥𑐸𑐬 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵]] || 182923 || 97389 || 85534 || 34.37 |- |[[𑐔𑐩𑐬𑐅𑐁 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳𑐏𑐞𑑂𑐜, 𑐬𑐵𑐩𑐥𑐸𑐬 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵]] || 189521 || 101418 || 88103 || 27.17 |- |[[𑐱𑐵𑐴𑐵𑐧𑐵𑐡 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳𑐏𑐞𑑂𑐜, 𑐬𑐵𑐩𑐥𑐸𑐬 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵]] || 256855 || 138452 || 118403 || 28.05 |- |[[𑐩𑐶𑐮𑐎 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳𑐏𑐞𑑂𑐜, 𑐬𑐵𑐩𑐥𑐸𑐬 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵]] || 258012 || 138480 || 119532 || 26.16 |- |𑐳𑐎𑐮 || 1440301 || 769642 || 670659 || 29.82 |} 𑐳𑐣𑑂 𑑒𑑐𑑑𑑑𑐫𑐵 𑐖𑐣𑐐𑐞𑐣𑐵 𑐎𑐠𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵𑐫𑐵 𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮𑐰𑐬 𑐖𑐣𑐳𑑄𑐏𑑂𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐠𑑄 𑐡𑐸- {| {{table}} | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐎𑑀𑐡''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵 𑐎𑑀𑐡''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮 𑐎𑑀𑐡''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''𑐥𑑂𑐬𑐱𑐵𑐳𑐣𑐶𑐎 𑐂𑐎𑐵𑐂''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫/𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''𑐳𑐎𑐮 𑐐𑐵𑑄''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''𑐐𑑂𑐬𑐵𑐩𑐷𑐞 𑐖𑐣𑐳𑑄𑐏𑑂𑐫𑐵''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''𑐳𑐎𑐮 𑐐𑑂𑐬𑐵𑐩𑐷𑐞 𑐩𑐶𑐖𑑄''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''𑐳𑐎𑐮 𑐐𑑂𑐬𑐵𑐩𑐷𑐞 𑐩𑐶𑐳𑐵''' |- | 𑑙||𑑑𑑓𑑖||𑑐||𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵||𑐬𑐵𑐩𑐥𑐸𑐬||||𑑑𑑑𑑐𑑘||𑑑𑑗𑑔𑑗𑑑𑑗𑑒||𑑙𑑑𑑖𑑘𑑗𑑘||𑑘𑑓𑑐𑑒𑑙𑑔 |- | 𑑙||𑑑𑑓𑑖||𑑗𑑒𑑓||𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮||||𑐳𑑂𑐰𑐵𑐬||𑑑𑑘𑑓||𑑒𑑙𑑓𑑕𑑑𑑔||𑑑𑑕𑑓𑑓𑑐𑑔||𑑑𑑔𑑐𑑒𑑑𑑐 |- | 𑑙||𑑑𑑓𑑖||𑑗𑑒𑑔||𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮||||𑐚𑐵𑐞𑑂𑐜𑐵||𑑑𑑖𑑖||𑑒𑑙𑑒𑑕𑑒𑑘||𑑑𑑕𑑓𑑑𑑔𑑖||𑑑𑑓𑑙𑑓𑑘𑑒 |- | 𑑙||𑑑𑑓𑑖||𑑗𑑒𑑕||𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮||||𑐧𑐶𑐮𑐵𑐳𑐥𑐸𑐬||𑑒𑑐𑑗||𑑒𑑑𑑖𑑕𑑘𑑙||𑑑𑑑𑑓𑑕𑑓𑑑||𑑑𑑐𑑓𑑐𑑕𑑘 |- | 𑑙||𑑑𑑓𑑖||𑑗𑑒𑑖||𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮||||𑐬𑐵𑐩𑐥𑐸𑐬||𑑑𑑖𑑖||𑑓𑑒𑑑𑑖𑑒𑑑||𑑑𑑖𑑘𑑕𑑗𑑑||𑑑𑑕𑑓𑑐𑑕𑑐 |- | 𑑙||𑑑𑑓𑑖||𑑗𑑒𑑗||𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮||||𑐱𑐵𑐴𑐵𑐧𑐵𑐡||𑑑𑑘𑑙||𑑓𑑑𑑖𑑗𑑙𑑔||𑑑𑑖𑑖𑑙𑑔𑑖||𑑑𑑔𑑙𑑘𑑔𑑘 |- | 𑑙||𑑑𑑓𑑖||𑑗𑑒𑑘||𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮||||𑐩𑐶𑐮𑐎||𑑑𑑙𑑗||𑑓𑑐𑑖𑑑𑑒𑑖||𑑑𑑖𑑑𑑓𑑘𑑐||𑑑𑑔𑑔𑑗𑑔𑑖 |} ==𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃== *[[𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐥𑑂𑐬𑐡𑐾𑐱]] ==𑐥𑐶𑐣𑐾𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐥𑐹== *[http://rampur.nic.in/ 𑐬𑐵𑐩𑐥𑐸𑐬𑐫𑐵 𑐰𑐾𑐧𑐠𑐵𑐫𑑂‌] ==𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵== <references/> {{𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐥𑑂𑐬𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵}} [[𑐥𑐸𑐔𑑅:𑐩𑐸𑐬𑐵𑐡𑐵𑐧𑐵𑐡 𑐰𑐶𑐨𑐵𑐐]] [[𑐥𑐸𑐔𑑅:𑐬𑐵𑐩𑐥𑐸𑐬 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵]] [[𑐥𑐸𑐔𑑅:𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐥𑑂𑐬𑐡𑐾𑐱]] 7udw376gk8pqcaje6bj0oan8o9iok3h 0 307856 1123802 1123313 2026-09-05T16:52:54Z Eukesh 11 1123802 wikitext text/x-wiki '''द क्रुसिबल''' (The Crucible) आर्थर मिलर (Arthur Miller) यागु छगू नांजाःगु नाटक ख।<ref>Miller, Arthur. ''The Crucible''. Viking Press, 1953.</ref> थ्व नाटक सन् १९५३य् पिथंगु ख।<ref>Bigsby, Christopher. ''The Cambridge Companion to Arthur Miller''. Cambridge University Press, 2010.</ref> थ्व नाटक १६९२ व १६९३य् अमेरिकाया म्यासाचुसेट्सय् जूगु सेलम विच त्रायलस् (Salem witch trials) या ऐतिहासिक घटनाय् आधारित दु। मिलरं थ्व नाटक म्याकार्थीवाद (McCarthyism) या विरुद्धय् छगू रुपक (allegory) या कथं च्वयादीगु ख। थ्व नाटकया मू पात्र जोन प्रोक्टर (John Proctor) ख।<ref>Miller, Arthur. ''The Crucible''. Viking Press, 1953.</ref> सेलम गामय् बोक्सीया द्वपं बिःगु कारणं यक्व मनूतयेत ज्वनाः दण्ड बिल। समाजय् ग्याःचो व भ्रम फैले जुयाः मनूतयेगु जीवन प्रभावित जुल। जोन प्रोक्टरं थःगु सत्य व प्रतिष्ठा रक्षा यायेत स्वयादिल। थ्व नाटकय् धर्म, राजनीति व न्यायया विषयय् गम्भीर विचार प्रस्तुत यानातःगु दु।<ref>Miller, Arthur. ''The Crucible''. Viking Press, 1953.</ref> थ्व नाटक हलिंन्यंक दबूलिइ क्यनेगु या। थ्व नाटकयात अंग्रेजी साहित्यया छगू महान कृतिया कथं हनिगु या। नाटकं समाजय् जुइगु अन्धविश्वास व शक्ति दुरुपयोगया आलोचना याइ। थ्व नाटक थीथी भाषाय् अनुवाद जुइधुंकूगु दु। थ्व कृति नाट्य साहित्यय् छगू ऐतिहासिक कोशल्वहँ ख। ==स्वयादिसँ== * [[साहित्य]] == लिधंसा == <references/> == स्वयादिसँ == * [[साहित्य]] * [[नाटक]] [[पुचः:नाटक]] [[पुचः:साहित्य]] {{stub}} [[en:The Crucible]] c20rj78b8dz6yx2thrbhjywf49ov7ko 0 307859 1123800 1123341 2026-09-05T16:52:35Z Eukesh 11 1123800 wikitext text/x-wiki '''''अ दल्स हाउस''''' (अङ्ग्रेजी: A Doll's House, कतांमरीया छेँ) नर्वेया नांजाम्ह नाटककार [[हेन्रिक इब्सेन]]जुं च्वयादीगु स्वंगू खण्डया नाटक खः। थ्व नाटक सन् १८७९ डिसेम्बर २१ खुन्हु कोपेनहेगनया रोयल डानिश् थियेटरय् मञ्चन जूगु खः। थ्व नाटक मुख्यतया भिक्टोरियन युगया मध्यवर्गया पारिवारिक जीवन, मिसातय्गु अधिकार, व समाजय् थःगु अस्तित्वया मालाय् आधारित दु। नाटकया मुख्य पात्र नोरा हेल्मर (Nora Helmer) खः, थः भाःत टोरभाल्ड (Torvald) या सामाजाकि सम्मान व थःगु परिवार ल्यंकेत वं छगू गुप्त ज्या याइ। वं थः भाःतयात वासः यायेत ध्यबाया निंतिं मखूगु हस्ताक्षरया सहारा काइ। लिपा थ्व खँ सीदयेका टोरभाल्डं नोरायात नैतिक आधारय् दोष बिइबलय् नोरां थःगु मतिना व इहिपा छगू भ्रम जक खः धैगु खँ थुइकी। नाटकया अन्तय् नोरां थ थःगु व्यक्तित्व, स्वतन्त्रता व थःयात मालेगु नितिं छेँखा त्वःता वनी। थ्व नाटकं भिक्टोरियनकालीन समाजय मिसातय्त स्वइगु संकुचित दृष्टिकोण व पारम्परिक भूमिकायात तःधंगु चुनौती ब्युगु खः। नोराया छेँ त्वःता वनेगु लिपांगु निर्णय यात आधुनिक साहित्य व नाटकया इतिहासय् छगू क्रान्तिकारी पलाः कथं कायेगु या। थ्व नाटक आधुनिक यथार्थवादी नाटकया विकासय् छगू महत्त्वपूर्ण दसिं ख। हलिमय् थ्व नाटक दकले अप्व मञ्चन जुइगु नाटकत मध्ये छगू खः। थ्व नाटकं मिसावादी साहित्य व सामाजिक यथार्थवादया ख्यले तःधंगु प्रभाव लाकूगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[साहित्य]] [[पुचः:नाटक]] [[पुचः:साहित्य]] [[en:A Doll's House]] sbhz3hilge8vmgmfllha4aplgstprbe 0 307861 1123799 1123342 2026-09-05T16:52:28Z Eukesh 11 1123799 wikitext text/x-wiki '''''ड्राकुला''''' (Dracula) आइरिश च्वमि [[ब्राम स्टोकर]] (Bram Stoker)जुं च्वयादीगु सन् १८९७ या छगू नांजाःगु गथिक ख्यानाः उपन्यास (Gothic horror novel) खः। थ्व उपन्यासय् काउन्ट ड्राकुला (Count Dracula) नांयाम्ह पिशाच (vampire) या खँ कनातःगु दु, गुम्हेस्यां ट्रान्सिल्भेनिया (Transylvania) या थःगु पुलांगु लाय्कू त्वःताः इङ्गल्याण्डय् वनाः न्हूगु हि मालेगु ज्या याइ। थ्व सफू पिशाच साहित्यया ख्यले छगू दकले प्रभावकारी व महत्त्वपूर्ण कृति कथं कायेगु या। थ्व उपन्यास पत्र, डायरी, व समाचारया खँत मुनाः epistolary शैलीइ च्वयातःगु दु। ड्राकुला पात्रं पाश्चात्य संस्कृति व साहित्‍यय् पिशाचया आधुनिक धारणायात आकार बिउगु दु। थ्व सफूलि पिशाच शिकार याइपिं जोनाथन हार्कर व प्रोफेसर अब्राहम भान हेलसिङ थेंज्याःपिं पात्रतय्गु संघर्ष क्यनातःगु दु। थ्व उपन्यासया लिधंसाय् यक्व संकिपा, नाटक, व मेमेगु साहित्यिक कृतित दयेकातःगु दु। थ्व उपन्यास भिक्टोरियन युगया भय, यौनिकता, व औपनिवेशिक संत्रासयात क्यनेगु छगू बांलाःगु दसु खः। हलिम साहित्यय् थ्व उपन्यास दकले अप्व ब्वनिगु व नांजाःगु कृति मध्ये छगू खः। ==स्वयादिसँ== * [[साहित्य]] [[पुचः:उपन्यास]] [[पुचः:साहित्य]] [[en:Dracula]] grgw7i2819ejtlgqwzit7vxk6hwwnfa 0 307863 1123798 1123343 2026-09-05T16:52:21Z Eukesh 11 1123798 wikitext text/x-wiki '''''इभ्गेनी ओनेगिन''''' (Eugene Onegin; रूसी: Евгений Онегин) प्रसिद्ध रूसी कवि [[अलेक्ज्यान्डर पुश्किन]] (Alexander Pushkin) द्वारा च्वयादीगु खन्दकाव्य अथवा गद्यशास्त्रय् आधारित उपन्यास (novel in verse) खः। थ्व कृति सन् १८२३ निसें १८३१ या दथुइ च्वयाः सन् १८३३ य् पूर्ण रूपं पिथंगु खः। थ्व उपन्यासया मुख्य पात्र इभ्गेनी ओनेगिन छम्ह अल्सी, सामाजिक जीवन स्वया विरागी, व अहङ्कारी रूसी भद्रजन (aristocrat) खः। वं थःयात मतिना याःम्ह ततियाना लारिना (Tatyana Larina) या भावनायात हेला याइ व लिपा पस्ता चाइ। थ्व कृति १९गु शताब्दीया रूसी समाज, अभिजात वर्ग, व मानवीय भावनाया यथार्थवादी चित्रणया नितिं नां जाः। पुश्किनं थ्व काव्यय् 'ओनेगिन स्तांझा' (Onegin stanza) नांया छगू विशेष छन्द प्रयोग यानादीगु दु। थ्व कृति रूसी साहित्यया इतिहासय् छगू युगान्तकारी कृति कथं कायेगु या। थुकिया आधारय् प्योत्र इलिच चाइकोभ्स्कीं (Tchaikovsky) नांजाःगु ओपेरा (opera) नं रचना जूगु दु। थ्व उपन्यास आधुनिक रूसी साहित्यया जगया कथं कायेगु या। थ्व कृतिं सामाजिक दायित्व व व्यक्तिगत इच्छा दथुया द्वन्द्वयात बांलाक क्यनातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[साहित्य]] [[पुचः:उपन्यास]] [[पुचः:साहित्य]] [[en:Eugene Onegin]] pyf2i0vy16h2nv4ikbahdzbmwruvip4 0 307865 1123797 1123344 2026-09-05T16:52:14Z Eukesh 11 1123797 wikitext text/x-wiki '''''फ्र्याङ्केस्ताइन''''' (Frankenstein; वा 'द मोडर्न प्रोमेथियस') अङ्ग्रेजी च्वमि [[मेरी शेली]]जुं च्वयादीगु सन् १८१८ या छगू प्रसिद्ध उपन्यास खः। थ्व सफूयात हलिमया न्हापांगु विज्ञान काल्पनिक (science fiction) उपन्यासया कथं म्हसीकीगु या। थ्व उपन्यासया बाखं छम्ह विक्टर फ्र्याङ्केस्ताइन नांयाम्ह वैज्ञानिकय् केन्द्रित दु, गुम्हेस्यां विज्ञानया प्रयोग यानाः जीवन्त राक्षस (monster) दयेकी। विक्टरं थःगु सिर्जनायात कयाः ग्यानाः वयात त्वःता वनेबलय् व राक्षसं थःगु याकःचाःगु व हेलाया बदला कायेत स्वइ। थ्व उपन्यासय् मानव उत्तरदायित्व, वैज्ञानिक नैतिकता, व समाजं याइगु बहिष्कार थेंज्याःगु विषय समाविष्ट दु। मेरी शेलीं थ्व सफू १८ दँय् च्वयेगु न्ह्यथनादिल। थ्व सफूलि गथिक ग्यानाः वातावरण व रोमान्टिक दर्शनया स्वापू खनेदु। फ्र्याङ्केस्ताइनया राक्षस हलिम साहित्य व पप कल्चरय् छगू थःगु हे पात्र जूगु दु। थ्व उपन्यासया लिधंसाय् यक्व संकिपा, नाटक, व मेमेगु बाखंत दयेकातःगु दु। थ्व सफू विज्ञानया अनियन्त्रित प्रगति व उकिया लिच्वःयात कयाः छगू गम्भीर चेतावनी कथं क्यनातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[साहित्य]] [[पुचः:उपन्यास]] [[पुचः:साहित्य]] [[en:Frankenstein]] 57de2h6rmbdlqzc12oye7xm13tlgu7v 0 307867 1123796 1123345 2026-09-05T16:52:06Z Eukesh 11 1123796 wikitext text/x-wiki '''''द ग्रेप्स अफ राथ''''' (The Grapes of Wrath) अमेरिकन च्वमि [[जन स्टाइनबेक]] (John Steinbeck)जुं च्वयादीगु सन् १९३९ या छगू नांजाःगु उपन्यास खः। थ्व सफूलिं सन् १९४० य् पुलित्जर सिरपा (Pulitzer Prize) त्याःगु खः। उपन्यासया बाखं महामन्दी (Great Depression) व 'डस्ट बःल' (Dust Bowl) या ईलय् [[ओक्लाहोमा]] त्वःताः क्यालिफोर्नियाय् बांलाःगु जीवनया आसय् वंपिं जोड (Joad) परिवारया संघर्षय् आधारित दु। थ्व परिवारं लँपुइ व क्यालिफोर्नियाय् ज्या यायेबलय् सह यायेमाःगु गरिबी, अन्याय, व शोषणया यथार्थ थुकिलि क्यनातःगु दु। स्टाइनबेकं मजदुरतय्गु अधिकार, मानवीय गरिमा, व सामाजिक एकताया खँयात जोड बियादीगु दु। थ्व उपन्यास पिथनेधुंका अमेरिकाय् तःधंगु बहस व सामाजिक हिउपाया लहर न्ह्यथन। थ्व कृति स्टाइनबेकयात सन् १९६२ य् नोबेल सिरपा त्यायेगु छगू मुख्य आधार जूगु खः। थ्व उपन्यास २०गु शताब्दीया अमेरिकन साहित्यया छगू महान् कृतिया कथं म्हसीकेगु या। थ्व सफू अमेरिकन म्हगस (American Dream) या निराशा व यथार्थ क्यनेगु छगू उत्कृष्ट दसु खः। ==स्वयादिसँ== * [[साहित्य]] [[पुचः:उपन्यास]] [[पुचः:साहित्य]] [[en:The Grapes of Wrath]] ayfnk7zeh2w2qjos5eapz1h0i70objb 0 307871 1123801 1123340 2026-09-05T16:52:43Z Eukesh 11 1123801 wikitext text/x-wiki '''''ह्यारी पोटर''''' (Harry Potter) ब्रिटिश च्वमि [[जे. के. रोलिङ]] (J. K. Rowling)जुं च्वयादीगु न्हय्गू खण्डया काल्पनिक उपन्यास (fantasy series) खः। थ्व बाखं छम्ह ल्याःम्ह जादूगर ह्यारी पोटर व वया पासापिं हर्माइनी ग्रेन्जर व रोन विज्लीया जीवनय् आधारित दु। इमिसं होगवार्ट्स (Hogwarts) नांया जादूगु ब्वनेकुथिइ ब्वनेगु निसें दुष्ट जादूगर लर्ड भोल्डेमोर्ट (Lord Voldemort) या विरुद्ध याइगु संघर्ष क्यनातःगु दु। थ्व सफूया न्हापांगु खण्ड सन् १९९७ य् पिथंगु खः व थुकिया लिपांगु खण्ड सन् २००७ य् पिथंगु खः। ह्यारी पोटर हलिम साहित्यया इतिहासय् दकले अप्व मीफूगु व नांजाःगु सफू पुचः मध्ये छगू खः। थ्व सफू पुचःया लिधंसाय् च्यागू संकिपात दयेकातःगु दु, गुकिं हलिंन्यंक तःधंगु सफलता लाकातःगु दु। थ्व सफूं मचात व ल्याःम्हपिन्त ब्वनेगु बानी दयेकेत तःधंगु योगदान ब्युगु दु। थ्व उपन्यासय् मतिना, पासा, स्वार्थहीनता, व सत्यया विजय थेंज्याःगु विषय दुथ्याकातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[साहित्य]] [[पुचः:उपन्यास]] [[पुचः:साहित्य]] [[en:Harry Potter]] rk8o8ziubw8lslesh7roe805wcro3jz 0 307873 1123795 1123348 2026-09-05T16:51:54Z Eukesh 11 1123795 wikitext text/x-wiki '''''हार्त अफ दार्कनेस''''' (Heart of Darkness) पोलिश-ब्रिटिश च्वमि जोसेफ कनराद जुं च्वयादीगु सन् १८९९ या छगू नांजाःगु चि-उपन्यास (novella) खः। थ्व सफूलि चार्ल्स मार्लो नांयाम्ह नाविकं अफ्रिकाया कङ्गोया यात्राया खँ कनातःगु दु। वं [[कङ्गो खुसि]] जुयाः किसिया व्यापार याइम्ह कुर्ट्ज नांयाम्ह रहस्यमयी मनूयात मालेत वनि। थ्व उपन्यासय् युरोपियन औपनिवेशिकता, रंगभेद, व मानव मनया दुने च्वंगु अन्धकार व क्रूरतायात गम्भीर रूपं क्यनातःगु दु। कनरादया थ्व कृतिं 'सभ्यता' व 'जङ्गली' दथुया सीमायात न्हेसः थ्वइ। थ्व उपन्यासया भाषा जटिल, प्रतीकात्मक, व मनोवैज्ञानिक विश्लेषणं जाः। थ्व आधुनिक साहित्यया छगू महत्त्वपूर्ण कृति कथं कायेगु या। थ्व सफूया लिधंसाय् फ्रान्सिस फोर्ड कपोलां नांजाःगु फिल्म 'अपोक्यालिप्स नाउ' दयेकादीगु खः। ==स्वयादिसँ== * [[साहित्य]] [[en:Heart of Darkness]] [[पुचः:उपन्यास]] [[पुचः:साहित्य]] f4h1tdslwvr4iz6yk97bsk5349uwfs5 0 307878 1123794 1123356 2026-09-05T16:51:39Z Eukesh 11 1123794 wikitext text/x-wiki '''''द इम्पोर्तेन्स अफ बिइङ अर्नेस्ट''''' (The Importance of Being Earnest) आइरिश नाटककार [[अस्कर वाइल्द]]जुं च्वयादीगु सन् १८९५ या छगू तःधंगु ध्याचू न्हिला नाटक (satirical comedy) खः। थ्व नाटक दकलय् न्ह्यः लन्डनया सेन्ट जेम्स थियेटरय् मञ्चन जूगु खः। नाटकय् ज्याक वोर्थिङ व अल्जर्नन मोनक्रीफ नांयापिं निम्ह पासापिन्सं सामाजिक जिम्मेवारी मकायेत 'अर्नेस्ट' नांया काल्पनिक पात्र दयेकी। थ्व नाटक भिक्टोरियन युगया उच्च वर्गया ढोंग, सामाजिक नैतिकता, व इहिपाया परम्परायात ध्याचू नकेगु नितिं नां जाः। वाइल्दया थ्व नाटकय् चतुर सम्वाद, उखान, व हास्य रसया प्रयोग तसक्क बांलाक यानातःगु दु। थ्व नाटक ओस्कर वाइल्डया साहित्यिक जीवनया दकले सफल व लिपांगु महान नाटक कथं कायेगु या। हलिंन्यंक थियेटरय् थ्व नाटक आः नं तसक्क उत्साहपूर्वक रुपय् मञ्चन जुइगु या। थ्व नाटक आधुनिक अङ्ग्रेजी हास्य नाटकया छगू थां खः। ==स्वयादिसँ== * [[साहित्य]] [[en:The Importance of Being Earnest]] [[पुचः:नाटक]] [[पुचः:साहित्य]] 4dt4tfbrn73rt07sm6k3tpj73h9uu8y 0 307881 1123793 1123363 2026-09-05T16:51:31Z Eukesh 11 1123793 wikitext text/x-wiki '''''इन सर्च अफ लस्ट टाइम''''' (In Search of Lost Time; मूल फ्रान्सेली: À la recherche du temps perdu) फ्रान्सया च्वमि [[मार्सेल प्रुस्त]]जुं च्वयादीगु न्हय्गू खण्डया छगू विशाल उपन्यास खः। थ्व सफू सन् १९१३ निसें १९२७ या दथुइ पिथंगु खः। थ्व उपन्यास हलिम साहित्यया इतिहासय् दकले ताःहाकःगु व महत्त्वपूर्ण उपन्यास मध्ये छगू ख। थ्व उपन्यासय् प्रुस्तं लुमन्ति, ई, कला, व मनूतेगु स्वापूया विषयय् गम्भीर चिन्तन यानादीगु दु। नरेटरं थःगु मचाबिलेया खँ, पेरिसया अभिजात समाज, व मतिनाया अनुभवयात 'स्ट्रीम अफ कन्सेस्नेस' शैलीइ बाखं कनातःगु दु। सफूलि छगू चिधंगु खँ कनाः पुलांगु लुमन्ति तछ्याइगु 'मेडलेन कुकी' या प्रसंग तसक्क नां जाः। थ्व कृति आधुनिकतावादी साहित्यया छगू मू जग खः। थुकिया थःगु अद्वितीय शैली व मनोवैज्ञानिक गहिराइया नितिं प्रुस्तयात हलिम साहित्यय् उच्च स्थान बियातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[साहित्य]] [[en:In Search of Lost Time]] [[पुचः:उपन्यास]] [[पुचः:साहित्य]] 45t8ica1ceky6xikdh86dhfnq33x5db 0 307883 1123792 1123367 2026-09-05T16:51:22Z Eukesh 11 1123792 wikitext text/x-wiki '''''जेन आयर''''' (Jane Eyre) अङ्ग्रेजी च्वमि [[शार्लोट ब्रोन्टे]]जुं सन् १८४७ य् पिथंगु छगू नांजाःगु उपन्यास खः। थ्व सफू दकले न्हापां 'कुरर बेल' नांया छद्म नामं पिथंगु खः। थ्व उपन्यास जेन आयर नांया छम्ह अनाथ मिसामचाया जीवन, वया दुःखांत बाल्यकाल, व थःगु स्वतन्त्रता व स्वाभिमानया नितिं याःगु संघर्षय् आधारित दु। वं मिस्टर रोचेस्टर या छेंय् गभर्नेसया ज्या याइबलय् इपिं दथुइ मतिना जुइ, तर वया छेँया छगू ग्यानापुगु रहस्यं इमित अलग याइ। थ्व सफूलि मिसातय्गु आत्मसम्मान, नैतिक मूल्य, व सामाजिक समानताया खँयात जोड बियातःगु दु। थ्व उपन्यासय् गथिक व रोमान्टिक साहित्यया सुन्दर समिश्रण खनेदु। जेन आयर पात्रयात मिसावादी साहित्यया छगू सशक्त्त व प्रारम्भिक दसुया कथं कायेगु या। थ्व उपन्यास पिथने नापं हे तःधंगु सफलता लाकल व आः नं अङ्ग्रेजी साहित्यया छगू कालजयी कृति जूगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[साहित्य]] [[en:Jane Eyre]] [[पुचः:उपन्यास]] [[पुचः:साहित्य]] a11cj2thv4x6exv8cmmk5ryoea7q5gw 0 307885 1123791 1123370 2026-09-05T16:51:11Z Eukesh 11 1123791 wikitext text/x-wiki '''''ले मिजराब्ल बाय् ले मिजराब''''' (Les Misérables, नेपालभाषा अर्थ: 'दयनीयपिं') फ्रान्सया महान् च्वमि [[भिक्टर हुगो]]जुं च्वयादीगु सन् १८६२ या छगू नांजाःगु ऐतिहासिक उपन्यास खः। थ्व उपन्यास १९गु शताब्दीया सुरुया फ्रान्सया पृष्ठभूमिइ च्वयातःगु दु। थ्व बाखंया मू पात्रं थःगु परिवारया नितिं मरि खुयाः १९ दँ जेल फयेमाःगु कठोर जीवन व वया पुनरुत्थान यात्राय् आधारित दु। थ्व उपन्यासय् दया, न्याय, धर्म, राजनीतिक क्रान्ति, व सामाजिक असमानता थेंज्याःगु विषय समाविष्ट दु। भालज्याँ (मू पात्र) व वयात गिरफ्तार यायेत स्वइम्ह कठोर इन्स्पेक्टर जाभेर दथुया द्वन्द्व तसक्क रोमाञ्चक दु। थ्व उपन्यास ह्युगोया दकले तःधंगु साहित्यिक उपलब्धि खः। थ्व सफूया लिधंसाय् दयेकातःगु म्युजिकल व संकिपात हलिंन्यंक अति नां जाः। थ्व उपन्यास सामाजिक सुधारया नितिं छगू तःधंगु आह्वान खः। ==स्वयादिसँ== * [[साहित्य]] [[en:Les Misérables]] [[पुचः:उपन्यास]] [[पुचः:साहित्य]] r63c22xt4t6r1ncsqactie6y4qyq8ic 0 307889 1123790 1123376 2026-09-05T16:51:02Z Eukesh 11 1123790 wikitext text/x-wiki '''''द लिटल प्रिन्स''''' (The Little Prince; मूल फ्रान्सेली: Le Petit Prince) फ्रान्सेली च्वमि व विमानचालक अन्त्भान द सेन्त-एक्जुपेरी जुं च्वयादीगु सन् १९४३ या छगू नांजाःगु उपन्यास खः। थ्व बाखं सहारा मरुभूमिइ विमान दुर्घटना जूम्ह छम्ह पाइलट व मेगु ग्रहं वःम्ह छम्ह चिधंम्ह राजकुमार या दथुइ जूगु संवादय् आधारित दु। राजकुमारं थःगु चिधंगु ग्रह बी-६१२ त्वःताः मेमेगु ग्रहय् याःगु यात्राया अनुभव कनि। थ्व सफूलि याकः जुइगु, मतिना, पासा, व मानव स्वभावया विषयय् गम्भीर जीवन दर्शन दुथ्याकातःगु दु। थ्व सफू मचातयगु बाखं थें च्वंसां थुकिलि मनूतयगु मुर्खता व अन्धतायात ध्याचू नकातःगु दु। थ्व सफूलि च्वयातःगु "मिखां जक मखु, नुगलं स्वयेबलय् जक दकले बांलाक खनेदु" धइगु पंक्ति तसकं नांजाः। थ्व सफू हलिमय् दकले अप्व अनुवाद जूगु व मीगु सफूत मध्ये छगू खः। ==स्वयादिसँ== * [[साहित्य]] [[en:The Little Prince]] [[पुचः:उपन्यास]] [[पुचः:साहित्य]] eu0ikhjt77y7jfd6lv91k5il3s0w9t6 0 307891 1123789 1123379 2026-09-05T16:50:51Z Eukesh 11 1123789 wikitext text/x-wiki '''''लितल विमेन''''' (Little Women) अमेरिकन च्वमि लुइसा मे अलकोत जुं च्वयादीगु सन् १८६८ व १८६९ य् निगू भागय् पिथंगु छगू प्रसिद्ध उपन्यास खः। थ्व उपन्यास मार्च परिवारया प्यम्ह केहेँपिं— मेग, जो, बेथ, व एमी या जीवन व इमिगु मचाबलं निसें तःधंपिं जुइबिलेया संघर्षय् आधारित दु। थ्व बाखं अमेरिकन गृहयुद्धया ईलय् न्यु इङ्गल्याण्डया पृष्ठभूमिइ च्वयातःगु दु। उपन्यासया मुख्य पात्र जो मार्च छम्ह स्वतन्त्र व च्वमि जुइम्ह मिसा खः, गुम्हेस्यां परम्परागत मिसा भूमिकायात चुनौती बिइ। अलकोतं थःगु व थःगु केहेँपिंया जीवन निसें प्रेरित जुयाः थ्व सफू च्वयादीगु खः। थ्व सफूलि पारिवारिक मतिना, आत्म-निर्भरता, व मिसा सशक्तीकरणया खँ बांलाक क्यनातःगु दु। थ्व उपन्यास ब्वनेपिं मचापिं व मिसातय्गु दथुइ तसकं लोकप्रिय जूगु दु व थुकिया लिधंसाय् यक्व संकिपात नं दयेकातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[साहित्य]] [[en:Little Women]] [[पुचः:उपन्यास]] [[पुचः:साहित्य]] 6h2y34981nn8zfrk0lvtny5rr5ftren 0 307894 1123787 1123385 2026-09-05T16:50:27Z Eukesh 11 1123787 wikitext text/x-wiki '''''दास क्यापिटल''''' (Das Kapital; नेपालभाषा अर्थ: 'पुँजी') जर्मन अर्थशास्त्री व दार्शनिक [[कार्ल मार्क्स]]जुं च्वयादीगु राजनीतिक अर्थशास्त्रया छगू नांजाःगु ग्रन्थ खः। थ्व ग्रन्थया न्हापांगु खण्ड सन् १८६७ य् पिथंगु खःसा मेगु निगू खण्ड मार्क्स मदयेधुंका फ्रेडरिक एंगेल्सं सम्पादन यानाः पिथनादीगु खः। थ्व सफूलि मार्क्सं पुँजीवादी उत्पादन प्रणाली (capitalist mode of production), बजेट, व बजाःया गम्भीर आलोचनात्मक विश्लेषण यानादीगु दु। सफूलि 'अतिरिक्त मूल्यया सिद्धान्त' (theory of surplus value) न्ह्यब्वयाः पुँजीपतिपिन्सं मजदुरतय्गु श्रमया शोषण याइगु विचाः कनातःगु दु। मार्क्सं पुँजीवादया आन्तरिक विरोधाभास व थुकिया पतन अवश्यम्भावी दु धैगु तर्क न्ह्यथनादीगु दु। थ्व सफूं श्रम, मू, व पुँजी दथुया स्वापूयात विश्लेषन याइ। थ्व ग्रन्थ आधुनिक साम्यवाद व मार्क्सवादी अर्थशास्त्रया मू जग खः। दास क्यापिटलं २०गु शताब्दीया हलिं अर्थतन्त्र, सामाजिक आन्दोलन, व वैचारिक बहसयात तःधंगु मोड बिल। थ्व सफूयात राजनीतिक अर्थशास्त्रया इतिहासय् दकले नांजाःगु कृतित दथुइ छगूया कथं म्हसीकेगु या। थ्व सफूलिं मजदुर वर्गया अधिकार व शोषणमुक्त समाजया कल्पनायात सैद्धान्तिक आधार बीगु कुतः याःगु दु। थ्व ग्रन्थ अर्थशास्त्र जक मखुसें समाजशास्त्र व दर्शनया ख्यले नं नांजाःगु सफू खः। ==स्वयादिसँ== * [[सफू]] [[en:Das Kapital]] [[पुचः:अर्थशास्त्र]] [[पुचः:साहित्य]] l7ybwyajda2zlungoy568mcrlk1zy1s 0 307896 1123786 1123388 2026-09-05T16:50:19Z Eukesh 11 1123786 wikitext text/x-wiki '''''द जनरल थ्योरी अफ एम्प्लोयमेन्ट, इन्टरेस्ट एण्ड मनी''''' (The General Theory of Employment, Interest and Money) ब्रिटिश अर्थशास्त्री [[जन मेग्लार्ड केन्स]] जुं च्वयादीगु सन् १९३६ या छगू क्रान्तिकारी अर्थशास्त्रया सफू खः। थ्व सफूयात आधुनिक [[म्याक्रोइकोनोमिक्स]] (macroeconomics) या जगया कथं कायेगु या। १९३० या दशकया महामन्दी (Great Depression) या ईलय् पिथंगु थ्व सफूं क्लासिकल अर्थशास्त्रया थःहे सुधार जुइगु अवधारणायात तःधंगु चुनौती बिल। केन्सं बजारं थःहे पूर्ण रोजगार हये मफइगु व ई-ईलय् मन्दी व बेरोजगारी जुइफु धैगु तर्क न्ह्यब्वयादिल। वय्कलं बेरोजगारी मदयेकेत व आर्थिक स्थायित्व हयेत सरकारया हस्तक्षेप, सार्वजनिक खर्च, व मौद्रिक नीति अनिवार्य जुइ धैगु खँय् तिबः बियादिल। थ्व सफूलि 'सकल माग' (aggregate demand) या अवधारणायात अर्थतन्त्रया मू चालक शक्तिया रुपय् प्रस्तुत यानातःगु दु। केन्सया थ्व सिद्धान्तयात 'केन्सियन अर्थशास्त्र' (Keynesian economics) धाइ। थ्व सफूं द्वितीय विश्वयुद्ध लिपाया पश्चिमी देशतय्गु आर्थिक नीति व सरकारी खर्चया ढाँचायात पूर्ण रुपं हिलेगु ज्या याःगु खः। थ्व ग्रन्थं अन्तराष्ट्रिय वित्तीय संस्थात दसु IMF व विश्व बैंकया स्थापनाय् नं सैद्धान्तिक प्रभाव लाकूगु दु। अर्थशास्त्रया इतिहासय् थ्व सफू २०गु शताब्दीया दकले प्रभावकारी कृतित मध्ये छगूया कथं कायेगु या। ==स्वयादिसँ== * [[सफू]] [[en:The General Theory of Employment, Interest and Money]] [[पुचः:अर्थशास्त्र]] [[पुचः:साहित्य]] d7z77nva3vpz2t4c4vd5agu0pu56t32 0 307898 1123785 1123391 2026-09-05T16:50:09Z Eukesh 11 1123785 wikitext text/x-wiki '''''द गोल्डेन बाउ''''' (The Golden Bough: A Study in Comparative Religion) स्कटिश सामाजिक मानवशास्त्री सर [[जेम्स जोर्ज फ्रेजर]]जुं च्वयादीगु तुलनात्मक धर्म व मिथकया छगू विशाल ग्रन्थ खः। थ्व सफू सन् १८९०स निगू खण्डय् पिथंगु खः, व लिपा परिमार्जन जुयाः १२ खण्डय् पिथंगु खः। थ्व सफूलि हलिंन्यंक आदिम विश्वास, जादु (magic), धर्म, व सामाजिक रीतिरिवाजया व्यापक अध्ययन यानातःगु दु। फ्रेजरं मानव विचारया विकासयात स्वंगू चरणय् विभाजित यानादीगु दु: जादु (Magic), धर्म (Religion), व विज्ञान (Science)। वय्कःया कथं मनूं न्हापा प्रकृतियात नियन्त्रण यायेत जादुया सहारा काःगु खः, उकिं मजूबलय् ईश्वर व धर्मय् विश्वास यात, व लिपा तर्क व विज्ञानयात स्वीकार यात। थ्व सफूलि बलि प्रथा, उर्वरता नखः, व 'सिना वनेगु व पुनर्जन्म काइम्ह द्यः' (dying-and-rising god) या अवधारणायात विस्तारं क्यनातःगु दु। थ्व सफूं २०गु शताब्दीया मानवशास्त्र, लोकसाहित्य, व आधुनिक साहित्यय् तःधंगु प्रभाव लाकल। टी. एस. एलियट, जेम्स जोयस थेंज्याःपिं नांजाःपिं च्वमिपिन्सं थःगु साहित्यय् फ्रेजरया थ्व ग्रन्थ निसें प्रेरणा काःगु खः। थ्व सफू मानव सभ्यता व धार्मिक मान्याताया ऐतिहासिक विकासयात थुइकेगु नितिं छगू अमूल्य निधि खः। ==स्वयादिसँ== * [[सफू]] [[en:The Golden Bough]] [[पुचः:मानवशास्त्र]] [[पुचः:साहित्य]] rwxm6mzgskoug6w19qqy8sb9wbrriut 0 307900 1123784 1123394 2026-09-05T16:49:55Z Eukesh 11 1123784 wikitext text/x-wiki '''''नाइत''''' (Night) नोबेल सिरपा त्यामि रोमानियन-अमेरिकन च्वमि [[एली विसेल]]जुं च्वयादीगु सन् १९६० या छगू मर्मस्पर्शी लुमन्ति च्वखँ (memoir) खः। थ्व सफू विसेलया द्वितीय विश्वयुद्धया ईलय् नाजी जर्मनी या कन्सन्ट्रेसन क्याम्प (concentration camps) अश्वित्जबर्ग व बुचेनवाल्डय् या भयानक अनुभवय् आधारित दु। छम्ह १५ दँया यहुदी मचाया रुपय् वय्कलं सहः याःगु क्रूरता, यातना, थःगु परिवारया विनाश, व ईश्वर प्रतिया आस्थाया पतनयात तसकं इमान्दारितापूर्वक क्यनातःगु दु। सफूलि 'होलोकोस्ट' (Holocaust) या ईलय् जूगु अमानवीय अपराध व मानव आत्माया अन्धकारयात न्ह्यब्वयातःगु दु। 'नाईट' सफू विसेलया होलोकोस्ट ट्रिलोजी (Holocaust trilogy) या न्हापांगु खण्ड खः, गुकिलि 'डन' (Dawn) व 'डे' (Day) नं दुथ्यानाच्वंगु दु। थ्व सफू हलिंन्यंक ३० स्वया अप्व भासय् भाय्हिला जूगु दु व ब्वनेकुथिइ होलोकोस्ट साहित्यया रुपय् ब्वङ्केगु या। थ्व सफूं मनूया क्रूरताया विरुद्ध व अन्यायया विरोधय् सः तयेगु नैतिक सन्देश बिइ। थ्व सफू २०गु शताब्दीया दकले शक्तिशाली व प्रभावकारी व्यक्तिगत लुमन्ति मध्ये छगू खः। ==स्वयादिसँ== * [[सफू]] [[en:Night (book)]] [[पुचः:साहित्य]] 7a6auf5c2ydscv3d2zviqdxvsra91f6 0 307902 1123783 1123398 2026-09-05T16:49:43Z Eukesh 11 1123783 wikitext text/x-wiki '''''अन द ओरिजिन अफ स्पिसिज''''' (On the Origin of Species) अंग्रेजी प्राकृतिक वैज्ञानिक [[चार्ल्स डार्विन]]जुं च्वयादीगु सन् १८५९ या छगू युगान्तकारी विज्ञान ग्रन्थ खः। थ्व सफूयात जीवविज्ञानया इतिहासय् दकले महत्त्वपूर्ण ज्याया कथं म्हसीकेगु या। थ्व सफूलि डार्विनं प्राकृतिक चयन (natural selection) या माध्यमं जीवतय्गु विकास जुइगु सिद्धान्त न्ह्यब्वयादिल। वय्कःया कथं सकल जीव प्रजातित छगू हे पूर्वज निसें ईया लँपुइ परिवर्तन जुयाः वःगु खः। डार्विनं थःगु [[दक्षिण अमेरिका]] व गालापागोस न्हसिभु पुचःया यात्राय् काःगु प्रमाण व जैविक अध्ययनया आधारय् थ्व निष्कर्ष पिनानादीगु खः। थ्व सफू पिथंबिले वैज्ञानिक, धार्मिक, व सामाजिक ख्यले तःधंगु बहस व क्रान्ति वल। थ्व सफूं परम्परागत धार्मिक धारणा 'ईश्वरं दक्व जीवयात छकलं दयेकादीगु खः' धैगु विश्वासयात तःधंगु चुनौती बिल। थ्व सफूं आधुनिक जीवविज्ञान, आनुवंशिकी (genetics), व पारिस्थितिकी (ecology) या जग तःगु खः। थ्व सफूया भाषा साधारण व स्पष्ट जूगुलिं वैज्ञानिकत निसें सर्वसाधारण तक्कं ब्वनेगु याः। थ्व सफू मानव ज्ञान व प्रकृति विज्ञानया इतिहासय् छगू तःधंगु पलाः खः। ==स्वयादिसँ== * [[सफू]] [[en:On the Origin of Species]] [[पुचः:विज्ञान]] [[पुचः:साहित्य]] t311cgl422tl6vk8333p23afxsc2bqs 0 307904 1123782 1123402 2026-09-05T16:48:13Z Eukesh 11 1123782 wikitext text/x-wiki '''''अक्सफोर्ड इङ्गलिश दिस्नरी''''' (Oxford English Dictionary; OED) अक्सफोर्ड युनिभर्सिटी प्रेसं पिथंगु अङ्ग्रेजी भाषाया छगू दकले प्रामाणिक व व्यापक खँग्वःसफू खः। थ्व खँग्वःसफूया न्हापांगु संस्करण सन् १८८४ निसें ज्या न्ह्यथनाः सन् १९२८ य् पूर्ण रूपं पिथंगु खः। थ्व खँग्वःसफूं अङ्ग्रेजी भाषाया ऐतिहासिक विकास, खँग्वःया उत्पत्ति (etymology), व छ्यलाःया विस्तृत विवरण प्रदान याइ। OED य् सकल खँग्वःतेगु ऐतिहासिक अर्थ क्यनेत थीथी ईया साहित्यिक व ऐतिहासिक ग्रन्थ निसें उद्धरणत (citations) मुंकाः न्ह्यब्वयातःगु दु। थ्व अर्थ क्यनिगु खँग्वःसफू जक मखुसें अङ्ग्रेजी भाषाया इतिहास क्यनिगु छगू अमूल्य अभिलेख खः। थुकिलि हलिंन्यंक छ्यलिगु ६ लखः स्वया अप्व खँग्वःत व ३० लखः स्वया अप्व उद्धरणत दुथ्यानाच्वंगु दु। थ्व खँग्वःसफूया डिजिटल व अनलाइन संस्करण नं दु, गुकिलि निरन्तर न्हूगु खँग्वःत तनेगु ज्या जुयाच्वनि। OED अङ्ग्रेजी भाषाविद्, च्वमि, व अनुसन्धानकर्तातय्गु नितिं छगू मानक आधार खः। थ्व खँग्वःसफूं अङ्ग्रेजी भाषाया वैश्विक विस्तार व विकासयात दस्तावेजीकरण यायेगु ख्यले तःधंगु योगदान बियाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[सफू]] [[en:Oxford English Dictionary]] [[पुचः:खँग्वःसफू]] [[पुचः:भाषा]] akliryy11r1i5zzrwz9wju9k1w6f6mi 0 307906 1123781 1123405 2026-09-05T16:48:04Z Eukesh 11 1123781 wikitext text/x-wiki '''''माओत्सेतुङया धापूत बाय् माओजुसि युलु''''' (Quotations from Chairman Mao Tse-tung; मूल चिनियाँ: 毛主席语录, नां जाःगु: 'रेड बुक' वा 'चिधंगु ह्यांगु सफू') चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टी या नेता [[माओ त्सेतुङ]] या भाषण, च्वसु, व धापूत मुनाः दयेकातःगु सफू खः। थ्व सफू सन् १९६४ निसें चिनियाँ जनमुक्ति सेनां पिथनेगु सुरु जूगु खः। थुकिलि ३३ गू शीर्षकय् माओया ३६७ पू महत्त्वपूर्ण कथन व वैचारिक विचारत मुंकातःगु दु। चीनया सांस्कृतिक क्रान्ति (Cultural Revolution) या ईलय् थ्व सफू प्रत्येक चिनियाँ नागरिकं थः नाप तयेमाःगु व ब्वनेमाःगु अनिवार्य जुयाच्वंगु खः। थ्व सफूलि माओवाद, वर्ग संघर्ष, क्रान्तिकारी युद्ध, व कम्युनिस्ट नैतिकता थेंज्याःगु विषय दुथ्याः। थ्व सफू हलिमया इतिहासय् दकले अप्व ध्वाःगु व मीगु सफूत मध्ये छगू ख। थ्व सफूया द्वलंद्व प्रति पिथंगु खः व यक्व भाषाय् अनुवाद नं जूगु दु। थ्व सफूं चीनया आधुनिक इतिहास व राजनीति जक मखुसें हलिंन्यंक माओवादी व क्रान्तिकारी आन्दोलनतय्गु वैचारिक दिशा निर्धारण यायेगु ज्या याःगु दु। थ्व सफू २०गु शताब्दीया राजनीतिक विचारधाराया छगू दसु खः। ==स्वयादिसँ== * [[सफू]] [[en:Quotations from Chairman Mao Tse-tung]] [[पुचः:राजनीति]] [[पुचः:साहित्य]] o4nm4yett7byedtsnibqlydem7q70n8 0 307908 1123780 1123408 2026-09-05T16:47:56Z Eukesh 11 1123780 wikitext text/x-wiki '''''साइलेन्ट स्प्रिङ''''' (Silent Spring, नेपालभाषा अर्थ: 'सुंकः वसन्त') अमेरिकन समुद्री जीववैज्ञानिक व वातावरणविद् [[रेचेल कार्सन]]जुं च्वयादीगु सन् १९६२ या छगू नांजाःगु [[वातावरण विज्ञान]]या सफू खः। थ्व सफूलि विषादी, विशेषतः DDT (dichloro-diphenyl-trichloroethane) या अनियन्त्रित छ्यलां वातावरण, वन्यजन्तु, व मनूया उसाँय् स लाकीगु घातक लिच्वःया कडा खुलासा यानातःगु दु। कार्सनं विषालु रसायनं यानाः म्येहालिपिं झङ्गःत सीनाः वसन्त ऋतु सुंकः जुयावनिगु ग्यानापुगु भविष्य क्यनादीगु दु। थ्व सफू पिथंबिले रसायन उद्योगतसें कार्सनया विरोध याःसां वैज्ञानिक समुदाय व सर्वसाधारणं वय्कःयागु समर्थन याःगु खः। थ्व सफूयात आधुनिक विश्व वातावरण आन्दोलन (environmental movement) या जगया कथं कायेगु या। थ्व सफूया प्रभावं यानाः अमेरिकाय् DDT या छ्यलाय् प्रतिबन्ध लातः व US Environmental Protection Agency (EPA) या पलिस्था जूगु खः। थ्व सफूं मानव व प्रकृति दथुया नाजुक स्वापूयात थुइकेगु ज्या याःगु दु। थ्व ग्रन्थं वातावरण संरक्षणया ख्यले हलिंन्यंक तःधंगु चेतना हःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[सफू]] [[en:Silent Spring]] [[पुचः:विज्ञान]] [[पुचः:साहित्य]] 59qq442xdkbxw961kdcm3i9evgqzoqj 0 307910 1123779 1123411 2026-09-05T16:47:42Z Eukesh 11 1123779 wikitext text/x-wiki '''''द स्ट्रक्चर अफ साइन्टिफिक रिभोलुसन्स''''' (The Structure of Scientific Revolutions) अमेरिकन भौतिकशास्त्री व दार्शनिक [[थमस कुन]]जुं च्वयादीगु सन् १९६२या छगू प्रसिद्ध विज्ञान दर्शनया ग्रन्थ खः। थ्व सफूं वैज्ञानिक ज्ञान गथे विकास जुइ धैगु परम्परागत धारणायात पूर्ण रूपं हिलेगु ज्या याःगु दु। कुनया तर्क कथं विज्ञानया विकास क्रमिक जानकारी मुंकाः जक जुइगु मखु, उकिं ई-ईलय् क्रान्तिकारी परिवर्तन जुइ। वं थ्व प्रक्रियायात क्यनेत 'प्याराडाइम शिफ्ट' (Paradigm Shift) नांया अवधारणा न्ह्यब्वयादिल। वय्कःया कथं सामान्य विज्ञानया ईलय् वैज्ञानिकतेसं छगू स्थापित सिद्धान्त (paradigm) दुने च्वनाः ज्या याइ, तर समस्यात अप्वया वनेबलय् संकट व क्रान्ति जुयाः न्हूगु प्याराडाइम पलिस्था जुइ। थ्व सफूं विज्ञानया इतिहास व दर्शन जक मखुसें समाजशास्त्र, अर्थशास्त्र, व मानवशास्त्र थेंज्याःगु मेमेगु ख्यले नं तःधंगु प्रभाव लाकल। थ्व सफू २०गु शताब्दीया दकले अप्व उद्धृत यानातःगु (cited) अकादमिक सफूत मध्ये छगू खः। थ्व सफूं वैज्ञानिक प्रगति व ज्ञानया प्रकृतियात कयाः तःधंगु न्हूगु दृष्टिकोण ब्युगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[सफू]] [[en:The Structure of Scientific Revolutions]] [[पुचः:विज्ञान]] [[पुचः:साहित्य]] i140p0dmmpzl6tru305l832x1lrqx69 0 307913 1123778 1123420 2026-09-05T16:47:22Z Eukesh 11 1123778 wikitext text/x-wiki '''एनिमिजम''' (Animism, नेपालभाषा अर्थ: 'प्राणवाद' वा 'सर्वप्राणवाद') धइगु दक्व वस्तु, थाय्, व प्राकृतिक घटनाय् आत्मा, चेतना, वा अध्यात्मिक उर्जा दइ धइगु छगू प्राचीन धार्मिक व दार्शनिक विश्वास खः। थ्व अवधारणा स्वया स्वां, सिमा, लः, फय्, स्वाँमा, ल्वहँ, झाः, व स्वाँमाया नापं दक्व जीवतय्त नं आत्मा वा चेतना दुगु रुपय् कायेगु या। एनिमिजम मानव इतिहासया दकले पुलांगु धार्मिक धारणात मध्ये छगू ख, गुगु संगठित धर्मत स्वया यक्व पुलां जु। हलिंन्यंक आदिवासी समाज व परम्परागत संस्कृतिइ थ्व विश्वासया तःधंगु उपस्थिति खनेदु। थ्व धारणा कथं प्राकृतिक हलिं व मनू दथुइ छगू पवित्र व गम्भीर स्वापू दइ। प्रकृतिइ दुगु वस्तुतय्त निर्जीव साधनया रुपय् मखुसें मान्याता व सम्मान बियेमाःगु विचार थुकिलि दुथ्याः। यक्व एनिमिजम थःगु पुर्खातयगु आत्मा व प्रकृतिया शक्तियात पुज्यायेगु व स्वापू तयेगु ज्या याइ। थ्व धारणा कथं सकल ब्रह्माण्ड छगू जीवन्त व चेतनायुक्त प्रणाली खः। आधुनिक मानवशास्त्र व धर्मशास्त्रय् थ्व खँग्वःया छ्यला परम्परागत संस्कृति व प्राकृतिक धर्मत थुइकेत याइ। थ्व विश्वासं पर्यावरण संरक्षण व प्रकृतिया सम्मान यायेगु नैतिक भावनायात नं बढावा बिइ। थ्व धारणा हलिमया यक्व महाद्वीपय् गुं, लः, व सिमा पुज्यायेगु परम्पराया रुपय् आः नं म्वानाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Animism]] [[पुचः:धर्म]] [[पुचः:दर्शन]] bcxw9ntnpfw22otyijq2z95uyz4c9ya 0 307915 1123777 1123422 2026-09-05T16:47:14Z Eukesh 11 1123777 wikitext text/x-wiki '''ज्योतिष शास्त्र''' (Astrology) धइगु खगोलीय पिण्डत दसु सूर्य, तिमिला, ग्रह, व नगुतयगु स्थिति व गतिया आधारय् मानव जीवन व पृथ्वीया घटनातयगु भविष्यवाणी याइगु छगू विश्वास खः। थ्व शास्त्रया धारणा कथं खगोलीय पिण्डतयगु अवस्थितिं मनूया स्वभाव, भाग्य, व भविष्यया घटनातय्त प्रभाव लाकि। हलिमया यक्व पुलांगु सभ्यतात दसु मेसोपोटेमिया, ब्याबिलोनिया, भारत, मिस्र, व चीनय् ज्योतिष शास्त्रया तःधंगु विकास जूगु खः। ज्योतिष शास्त्रय् १२ गू राशि (zodiac signs) व ९ गू वा अप्व ग्रहतयगु स्थिति विश्लेषित यानाः जन्मकुण्डली (horoscope) दयेकेगु याइ। थ्व कुण्डलीया आधारय् मनूया जन्म ईलय् ग्रहतयगु अवस्थितियात कयाः वया जीवनया भविष्यवाणी याइ। आधुनिक विज्ञानं ज्योतिष शास्त्रयात छगू छद्मविज्ञान (pseudoscience) या रुपय् कायेगु या, छाय्‌धाःसा थुकिया वैज्ञानिक प्रमाण व परीक्षणयोग्य सिद्धान्त मदु। अथेसां हलिंन्यंक यक्व मनूतेसं आः नं थःगु दैनिक जीवन, इहिपा, व शुभ कार्यया नितिं ज्योतिष शास्त्रय् विश्वास याइ। थ्व शास्त्रं प्राचीन काल निसें [[खगोलशास्त्र]] (astronomy) या विकासय् नं अप्रत्यक्ष योगदान ब्युगु दु। ज्योतिष शास्त्र सांस्कृतिक परम्परा, दर्शन, व जनविश्वासया छगू महत्त्वपूर्ण ब्व खः। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Astrology]] [[पुचः:ज्योतिष]] [[पुचः:संस्कृति]] dd5yxdh7lczbr4xo3xehjwjj3bmdcrj 0 307919 1123776 1123428 2026-09-05T16:47:01Z Eukesh 11 1123776 wikitext text/x-wiki '''''सराः''''' (Curse वा शाप) धइगु सुं मनू, थाय्, वा वस्तुयात दुःख, अनिष्ट, वा नोक्सानी लाकेगु उद्देश्यं क्यनिगु दैवी वा अद्भूत वचन वा याचना खः। थ्व अवधारणा कथं सराः बीबलय् उच्चारण याःगु खँग्वः वा अलौकिक शक्तिं लक्ष्य जूम्ह मनूयात अमङ्गल व दुर्भाग्य हइ। हलिमया यक्व संस्कृति व धार्मिक परम्परातय् सराःया तःधंगु महत्त्व व ग्यानापुगु प्रभाव दुगु मान्यता दुथ्याः। प्राचीन साहित्य, मिथक, व लोकबाखंय् सराः छगू मू कथानकया रुपय् खनेदु, गुकिं पात्रतयगु भाग्य निरूपण याइ। सराः मन्त्र, म्हुतुं ल्हाःगु वचन, वा विशेष अनुष्ठानया माध्यमं बीगु याइ। यक्व संस्कृतिइ पितृ, द्यः, वा मन्त्र सिद्ध जूपिं मनूतय्सं बीगु सराः तसक्क शक्तिशाली जुइ धइगु विश्वास दु। सराः फयेधुंकःसा उकियात निष्फल यायेत विशेष पूजा, अनुर्थान, वा उपाय (counter-curse) यायेमाःगु धारणा थीथी संस्कृतिइ खनेदु। आधुनिक युगय् थुकियात छगू अन्धविश्वासया कथं काःसां लोकसंस्कृति व साहित्यय् थुकिया प्रभाव आः नं दु। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Curse]] [[पुचः:संस्कृति]] [[पुचः:धर्म]] 5l2ukurquaickxs5sh08esrodb950vk 0 307921 1123747 1123564 2026-09-05T16:38:52Z Eukesh 11 1123747 wikitext text/x-wiki '''दिविनेसन''' (Divination, नेपालभाषा अर्थ: 'दैवी भविष्यवाणी' वा 'दिव्यदृष्टि') धइगु अलौकिक प्रक्रिया, चिं, वा अनुष्ठानया माध्यमं गुप्त ज्ञान वा भविष्यया खँ सीकेगु कुतः याइगु छगू प्राचीन विश्वास खः। थ्व अभ्यासं मनूतेसं द्यः, आत्मा, वा प्राकृतिक संकेततयगु माध्यमं भविष्यय् जुइगु घटनात थुइकेगु कुतः याइ। हलिमया प्राचीन सभ्यतात निसें आधुनिक परम्परागत समाज तक्क दिविनेसनया थीथी रूपत खनेदु। थुकिलि खगोलीय पिण्ड स्वयेगु, बलि ब्युगु पशुया अङ्ग स्वयेगु, ताश वा कार्ड (Tarot) स्वयेगु, ल्वहँ वांछ्वयेगु, ल्हा वा ख्वाः स्वयेगु, व न्ह्यने खनेदुपिं संकेततयगु विश्लेषण यायेगु ज्या दुथ्याः। प्राचीन कालय् जुजु व प्रशासकतेसं युद्ध वा तःधंगु निर्णय काये न्ह्यः दिविनेसन याकाः दैवी स्वीकृति कायेगु याइ। थ्व प्रक्रिया याइपिं मनूतय्त धामी, झाँक्री, वा भविष्यवेत्ता धाइ। वैज्ञानिक दृष्टिकोणं थुकियात अन्धविश्वास धाःसां थ्व अभ्यास मनोवैज्ञानिक सान्त्वना व निर्णय कायेत ग्वहालि याइगु साधनया रुपय् प्रयोग जूगु दु। थ्व मानव सभ्यताया गम्भीर कौतुहलता व भविष्य थुइकेगु इच्छाया प्रतीक खः। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Divination]] [[पुचः:धर्म]] [[पुचः:संस्कृति]] 1iez7e7htbsq4szm64yesd5087q2i1r 0 307923 1123775 1123436 2026-09-05T16:46:46Z Eukesh 11 1123775 wikitext text/x-wiki '''एस्कातोलजि''' (Eschatology, नेपालभाषा अर्थ: 'अन्तिमकाल शास्त्र') धइगु धर्मशास्त्र व दर्शनया व खण्ड खः गुकिं हलिमया अन्त, इतिहासया लिपांगु ई, व मानव जातिया अन्तिम भाग्यया विषयय् बाखँ कनि। थ्व विश्वास दुने संसारया विनाश, अन्तिम न्याय (Final Judgment), पुनरुत्थान, व न्हूगु युगया आगमन थेंज्याःगु विषय दुथ्या। हलिमया प्रमुख धर्मत दसु बुद्ध धर्म, हिन्दू धर्म, इसाई, इस्लाम, यहुदी धर्मय् थःगु हे कथंया अन्तिमकालिन अवधारणा दु। दसुया नितिं, इसाई व इस्लामय् प्रलय व लिपांगु न्यायया दिं दुसा हिन्दू व बुद्ध धर्मय् युग चक्र व संसारया विनाश व पुनर्जन्मया सिद्धान्त दु। इस्कातोलोजिं मनूयात थःगु जीवनय् धर्म व नैतिक मार्गय् च्वनेत प्रेरणा बी, छाय्‌धाःसा अन्तिम ईलय् पाप व धर्मया ल्याखँ जुइ धइगु विश्वास दु। थ्व विषयं साहित्य, कला, व धार्मिक दर्शनय् तःधंगु प्रभाव लाकातःगु दु। थ्व बाखँन मानव मनया मृत्यु लिपाया जीवन व संसारया अन्त्य सम्बन्धी चिन्तनयात न्ह्यब्वइ। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Eschatology]] [[पुचः:धर्म]] [[पुचः:दर्शन]] 2mxknjcvbzbo988p95l667yg6bu6stf 0 307926 1123774 1123440 2026-09-05T16:46:33Z Eukesh 11 1123774 wikitext text/x-wiki '''अलौकिक जादु''' धइगु मन्त्र, अनुष्ठान, व अलौकिक शक्तियात छ्यलाः प्रकृतिया नियम स्वया पिनेया घटनातय्त नियन्त्रण वा परिवर्तन यायेगु छगू प्राचीन विश्वास खः। थ्व अवधारणा कथं निश्चित खँग्वः, वस्तु, वा क्रियाया माध्यमं अलौकिक जगतया शक्तितय्त थःगु इच्छा अनुसार छ्यलिगु विश्वास जुइ। प्राचीन व मध्यकालीन समाजय् जादु व विज्ञान, चिकित्सा, व धर्म दथुइ सूक्ष्म स्वापू जुयान। जादुयात सामान्यतया निगू भागय् बायेगु याइ: बांलाःगु व कल्याणकारी 'तुयु जादु' (white magic) व अहित याइगु 'हाकु जादु' (black magic)। हलिंन्यंक लोकसाहित्य, बाखं, व धार्मिक इतिहासय् जादुया तःधंगु उल्लेख खनेदु। आधुनिक विज्ञानं जादुयात छगू काल्पनिक व वैज्ञानिक आधार मदुगु धारणाया कथं कायेगु या। अथेजुसां थ्व अवधारणां हलिमया संस्कृति, मिथक, व आधुनिक काल्पनिक साहित्यय् तःधंगु प्रभाव लाकातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Magic (supernatural)]] [[पुचः:संस्कृति]] [[पुचः:धर्म]] kjm2yli4bypc7q0vxjq2xvy2bhmql1d 0 307928 1123772 1123444 2026-09-05T16:46:16Z Eukesh 11 1123772 wikitext text/x-wiki '''बोक्सी विद्या''' (Witchcraft) धइगु मन्त्र, तन्त्र, व अलौकिक शक्तिया प्रयोग यानाः मेपिन्त नोक्सानी वा हानी यायेगु वा अलौकिक कार्यत यायेगु छगू प्राचीन विश्वास खः। थ्व विद्या प्रयोग याइम्ह मिसायात 'बोक्सी' (witch) धाइ। इतिहासय् बोक्सी विद्यायात अप्वयाना अहितकर व हाकु जादु (black magic) नाप स्वानाः स्वयेगु याइ। मध्यकालीन युरोप व मेमेगु महाद्वीपय् बोक्सी विद्याया अभियोगय् द्वलंद्व मनूतय्त यातना बियाः स्याःगु इतिहास दु। यक्व परम्परागत समाजतय्य ल्वय्, अकाल, व अकल्पनीय दुःखया कारण बोक्सी विद्यायात कायेगु याइ। अथेसां छुं आधुनिक संस्कृति व परम्परागत अभ्यासय् थुकियात प्रकृतिया शक्ति नाप स्वापू तयेगु व वासः यायेगु ज्ञानया रुपय् नं कायेगु या। बोक्सी विद्या सामाजिक भय, अन्धविश्वास, व लैंगिक विभेद नाप तसक्क स्वानाच्वंगु विषय खः। थ्व धारणा लोकसाहित्य, इतिहास, व आधुनिक मानवशास्त्र अध्ययनया छगू महत्त्वपूर्ण विषय खः। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Witchcraft]] [[पुचः:संस्कृति]] [[पुचः:समाज]] bnp6q7yxqpfq3rq4nq0o82g4umy6tqg 0 307930 1123773 1123447 2026-09-05T16:46:25Z Eukesh 11 1123773 wikitext text/x-wiki '''''सर्गया आदेश''''' (Mandate of Heaven; चिनियाँ: 天命, थियान्मिङ) धइगु प्राचीन चीनया छगू तःधंगु राजनीतिक व दार्शनिक सिद्धान्त खः। थ्व सिद्धान्त अनुसार चीनया सम्राटयात शासन यायेगु अधिकार 'स्वर्ग' (Heaven वा तियान) द्वारा प्रदान याइ। थ्व सिद्धान्त कथं सम्राट यदि न्यायप्रेमी, प्रजापालक, व नैतिक जुयाः शासन यात धाःसा जक वयागु शासन सुथां लाइ व स्वर्गया समर्थन दइ। यदि सम्राट भ्रष्ट, क्रूर, वा अनैतिक जुल धाःसा स्वर्गं वयागु शासन यायेगु अधिकार लितकाइ। प्राकृतिक विपदा दसु भुखाय्, अनिकाल, व विद्रोहयात स्वर्गया असन्तोष व शासन परिवर्तनया संकेतया रुपय् कायेगु याइ। थ्व सिद्धान्तया प्रयोग यानाः न्हूगु राजवंशं पुलांगु राजवंशयात क्वथलाः थःगु शासनयात वैध क्यनेगु कुतः जुइ। थ्व सिद्धान्तं चीनया इतिहासय् राजनैतिक परिवर्तन व क्रान्तियात वैधानिकता बियातल। थ्व अवधारणां चीनया राजनीति, दर्शन, व सामाजिक व्यवस्थापनय् द्वलंद्व दँ तक्क तःधंगु प्रभाव लाकल। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Mandate of Heaven]] [[पुचः:इतिहास]] [[पुचः:दर्शन]] gi747l8xkn0rvexljcaxic1tc5k7cro 0 307932 1123771 1123451 2026-09-05T16:46:07Z Eukesh 11 1123771 wikitext text/x-wiki '''रहस्यमयी वा धार्मिक अनुभव''' (Mystical or religious experience) धइगु थीथी धर्मय् छगू विशेष मानसिक व अध्यात्मिक अवस्था खः गुकिं मनूं ईश्वर, दिव्य शक्ति, वा परम सत्य नाप प्रत्यक्ष स्वापू वा एकताया अनुभव याइ। थ्व अनुभवया ईलय् मनूं साधारण भौतिक संसार स्वया पिने वनाः गम्भीर शान्ति, आनन्द, व सर्वव्यापी चेतनायात अनुभूत याइ। यक्व धार्मिक परम्परागत अभ्यास दसु ध्यान, प्रार्थना, तपस्या, व जप यायेबलय् थन्याःगु अनुभव जुइफु। थन्याःगु अनुभवत भाषां व्याख्या यायेत तसक्क थाकूगु जुइ धइगु धारणा दु, छाय्‌धाःसा थुकियात अनुभव यानाः जक थुइकेफइ। रहस्यमयी अनुभवं मनूया जीवन दृष्टिकोण, धार्मिक आस्था, व व्यक्तित्वय् तःधंगु परिवर्तन हयेफु। हलिमया मू धर्मत—हिन्दू, बुद्ध, इसाई, इस्लाम (सुफीवाद), व यहुदी धर्मय् थन्याःगु अनुभवतय्त तःधंगु थाय् बियातःगु दु। मनोवैज्ञानिक व न्युरोलोजिकल अनुसन्धानय् नं थन्याःगु मानसिक अवस्थाया विषयय् गहन अध्ययन जुयाच्वंगु दु। थ्व अनुभव मानव चेतना व अध्यात्मया दकले गम्भीर खण्डत मध्ये छगू खः। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Mystical experience]] [[पुचः:धर्म]] [[पुचः:दर्शन]] k1mrn3i31q28adiibv7ho30cvw6eawf 0 307934 1123770 1123454 2026-09-05T16:45:58Z Eukesh 11 1123770 wikitext text/x-wiki '''उत्पत्ति बाखं''' (Origin myth) धइगु छगू विशेष प्राकृतिक घटना, सामाजिक रीतिरिवाज, जाति, राज्य, वा संसारया छुं विशेष वस्तु गथे न्ह्यथन धइगु खँ क्यनिगु पौराणिक बाखं खः। थ्व [[सृष्टि बाखं]] (creation myth) स्वया छुं भचा पाः, छाय्‌धाःसा सृष्टि बाखं पूर्ण ब्रह्माण्डया उत्पत्ति नाप स्वापु दइ धाःसा उत्पत्ति बाखं विशेष चीज वा परम्पराया उत्पत्तिय् केन्द्रित जुइ। थन्याःगु बाखंतेसं छगू समुदायया म्हसीका, सामाजिक संरचना, व रीतिरिवाजयात वैधानिकता व अर्थ प्रदान याइ। दसुया नितिं, छुं जाति वा वंश गथे उत्पन्न जुल, वा छुं जात्रा व पर्व छाय् सुरु जुल धइगु खँ उत्पत्ति बाखनय् कनातःगु दइ। थुपिं बाखंत मौखिक परम्परा निसें कया च्वयातःगु साहित्य तक्क म्वानाच्वंगु दु। उत्पत्ति बाखंतेसं प्राचीन मनूतयगु प्राकृतिक हलिं व समाज थुइकेगु प्रयासयात न्ह्यब्वइ। थुकिया अध्ययनं इतिहासविद् व मानवशास्त्रीतय्त प्राचीन संस्कृति व परम्परा थुइकेत तःधंगु ग्वहाली याइ। थ्व बाखंत लोकसाहित्यया अमूल्य अंग खः। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Origin myth]] [[पुचः:लोकसाहित्य]] [[पुचः:संस्कृति]] etm8xqd6lbq0j3obbchysrvt2v06mks 0 307936 1123769 1123458 2026-09-05T16:45:43Z Eukesh 11 1123769 wikitext text/x-wiki '''पवित्रता''' (Sacredness) धइगु छुं वस्तु, थाय्, ई, वा अवधारणायात साधारण वा लौकिक संसार स्वया पृथक यानाः उच्च धार्मिक वा अध्यात्मिक सम्मान बियेगु अवस्था खः। पवित्र धकाः हनातःगु चीजतय्त ईश्वर, अलौकिक शक्ति, वा परम सत्य नाप स्वापू दुगु कथं कायेगु याइ। धार्मिक परम्परागत समाजय् पवित्र वस्तुतय्त विशेष आदर यायेगु, अनुष्ठान यायेगु, व नियमत पालना यायेगु याः। दसुया नितिं, देगः, ग्रन्थ, पुज्याइगु ज्वलं, व विशेष लँपु वा खुसितय्त पवित्र धका हनिगु या। पवित्रताया अवधारणां समाज दुने नियम, मर्यादा, व नैतिक आचरण स्थापित यायेत ग्वहालि याइ। समाजशास्त्रय् 'पवित्र' (sacred) व 'साधारण' (profane) दथुया विभाजन धर्म थुइकेगु मू आधार खः। पवित्र वस्तुतय्त अपवित्र यायेगु वा सम्मान मबियेगु कार्ययात पाप धका म्हसीकीगु या। थ्व अवधारणा हलिंन्यंक धार्मिक व सांस्कृतिक जीवनया मू स्तम्भ खः। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Sacredness]] [[पुचः:धर्म]] [[पुचः:संस्कृति]] cx1orj3c526qflgi1yxwnx7bb29vrdv 0 307938 1123768 1123461 2026-09-05T16:45:34Z Eukesh 11 1123768 wikitext text/x-wiki '''अलौकिक''' (Supernatural) धइगु विज्ञानया नियम, प्राकृतिक सिद्धान्त, व भौतिक संसारया भौतिक क्षमता स्वया पिने दुगु शक्ति, घटना, वा अस्तित्व खः। थुकिलि द्यःत, आत्मा, भूत-प्रेत, पिशाच, जादु, व चमत्कार थेंज्याःगु अवधारणात दुथ्याः। अलौकिक घटनातय्त साधारण तर्क वा वैज्ञानिक परीक्षणं व्याख्या याये मफु धैगु विश्वास दु। हलिमया दक्व संस्कृति व धर्मतय्य अलौकिक जगतया उपस्थिति क्यनिगु बाखंत व विश्वास दु। अलौकिक शक्तितय्सं मानव जीवनय् सकारात्मक वा नकारात्मक प्रभाव लाकेफु धइगु विश्वास दु। आधुनिक विज्ञानं अलौकिक खँतय्त प्रमाणया अभावय् अस्वीकार याइ धाःसा समाजशास्त्र व मानवशास्त्रय् थुकिया अध्ययन सांस्कृतिक विश्वासया रुपय् याइ। अलौकिक अवधारणां साहित्य, संकिपा, व लोकबाखंत तःधंगु मनोरंजन व कौतुहलता प्रदान याइ। थ्व मानव मनया अज्ञात संसार प्रति दुगु भय व उत्सुकताया प्रतीक खः। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Supernatural]] [[पुचः:धर्म]] [[पुचः:संस्कृति]] 9eby0nq5oky43cxy7dyoktaeloy8sd8 0 307940 1123767 1123465 2026-09-05T16:45:26Z Eukesh 11 1123767 wikitext text/x-wiki '''अन्धविश्वास''' (Superstition) धइगु वैज्ञानिक आधार, तर्क, वा प्रत्यक्ष प्रमाण मदुसां अद्भूत वा अलौकिक कारणत विश्वास यायेगु छगू सामाजिक व व्यक्तिगत धारणा खः। थुकिलि छुं विशेष कार्य यानाः बांलाःगु भाग्य (good luck) हयेफइ वा नोक्सानी (bad luck) निसें बचे जुइफइ धइगु विश्वास दुथ्याः। दसुया नितिं, स्वाँमा वा पशुया विशेष व्यवहार यायेगु, निश्चित ल्याःयात शुभ वा अशुभ धायेगु, व लँपुइ हाकुम्ह भौ खनेबलय् लँ स्यनिगु थेंज्याःगु धारणात अन्धविश्वासया दसुत खः। अन्धविश्वास प्रायः ग्यानापुगु परिस्थिति, अनिश्चितता, व नियन्त्रण मदुगु अवस्था निसें उत्पन्न जुइ। थुकिं मनूयात मनोवैज्ञानिक सान्त्वना व सुरक्षाया महसुस बिइफु। अथेसां यक्व अन्धविश्वासतेसं सामाजिक कुप्रथा, भय, व शोषणयात नं तःच्वयेकी। आधुनिक शिक्षा व वैज्ञानिक चेतनाया विकास नापं अन्धविश्वास कम जुया वनेमाःगु विचाः दु। अथेजुसां हलिंन्यंक यक्व शिक्षित समाजय् नं छुं न छुं रूपय् अन्धविश्वास म्वानाच्वंगु खनेदु। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Superstition]] [[पुचः:संस्कृति]] [[पुचः:समाज]] nnl1eirwxwbwi1fsshxe5gvie18atwq 0 307942 1123766 1123470 2026-09-05T16:44:15Z Eukesh 11 1123766 wikitext text/x-wiki [[File:Kwakiutl1.jpg|thumb|अतावा, अन्तेरियो, क्यानादाय् थंकातःगु तोतेम पोल। तोतेम पोल छथी यःसिं थें जाःगु थां ख।]] '''तोतेम''' (Totem) धइगु छगू विशेष वनस्पति, पशु, वा प्राकृतिक वस्तु खः गुकियात छुं जनजाति, वंश, वा समुदायं थःगु पवित्र प्रतीक, पुर्खा, वा संरक्षकया रुपय् हनिगु या। थ्व अवधारणा विशेषतः उत्तर अमेरिका, अस्ट्रेलिया, व अफ्रिकाया आदिवासी समाजय् तःधंगु रुपं खनेदु। तोतेम नाप समुदायया गम्भीर अध्यात्मिक व सामाजिक स्वापू दु। समुदायया दुजःतेसं थःगु तोतेमयात स्यंके मज्युगु (taboo) विश्वास तइ। तोतेमं समुदाय दुने एकता, म्हसीका, व सामाजिक नियमत स्थापित यायेत ग्वहालि याइ। तोतेम यात कयाः दयेकातःगु 'तोतेम पोल' (Totem pole) थेंज्याःगु काष्ठकला व चिंतेसं समुदायया इतिहास व बाखं क्यनि। प्रसिद्ध समाजशास्त्री एमिल दुर्खिमं तोतेमवाद (Totemism) यात धर्मया न्हापांगु व दकले साधारण रुपया कथं म्हसीकादीगु दु। थ्व अवधारणां मानव व प्रकृति दथुया पवित्र स्वापू व सामाजिक संरचनायात क्यनि। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Totem]] [[पुचः:मानवशास्त्र]] [[पुचः:संस्कृति]] 7faui6xzqfir96oxllp68xedossmqyp 0 307946 1123765 1123482 2026-09-05T16:43:53Z Eukesh 11 1123765 wikitext text/x-wiki '''''ए प्रायरइ व ए पोस्तेरियरइ''''' (A priori and a posteriori) धइगु इपिस्तेमोलोजी (epistemology) य् ज्ञान व तर्कया स्रोतयात बायेत छ्यलिगु निगू नांजाःगु ल्याटिन खँग्वः खः। 'ए प्रायरइ' (a priori) ज्ञान धइगु अनुभव वा प्रत्यक्ष प्रमाण मजुसें तर्क, बुद्धि, व सैद्धान्तिक विश्लेषणया आधारय् जक प्राप्त जुइगु ज्ञान खः। दसुया नितिं, "दक्व चक्र चाकलाइ" धइगु खँ सिद्ध यायेत छुं अनुभव यायेम्वाः, थ्व परिभाषां हे स्पष्ट दु। थुकिया अःखः, 'ए पोस्तेरियरइ' (a posteriori) ज्ञान धइगु इन्द्रिय अनुभव, अवलोकन, व प्रयोग (empirical evidence) लिपा जक प्राप्त जुइगु ज्ञान खः। दसुया नितिं, "सर्गतं वा वयाच्वंगु दु" धइगु खँ सिद्ध यायेत पिने वनाः स्वयेमाः। [[इम्यानुअल कान्ट]] थेंज्याःपिं नांजाःपिं दार्शनिकतेसं थुपिं निगू अवधारणाया गहन विश्लेषण यानादीगु दु। गणित व तर्कशास्त्रयात आपालं 'ए प्रायरइ' ख धाःसा प्राकृतिक विज्ञानत आपाः 'ए पोस्तेरियरइ' ख। थुपिं अवधारणातेसं मनूया ज्ञान गथे दयावल धैगु खँ थुइकेत तःधंगु ग्वहालि याइ। ज्ञानया प्रकृति, सीमा, व सत्यता सिद्ध यायेगु ख्यले थुकिया तःधंगु महत्त्व दु। थ्व दार्शनिक चिन्तनया छगू मू आधार खः। ==स्वयादिसँ== * [[तर्क]] [[en:A priori and a posteriori]] [[पुचः:दर्शन]] [[पुचः:इपिस्तेमोलोजी]] 2kol1jyfelcafi9vyb07rric9u4y4a5 0 307948 1123764 1123486 2026-09-05T16:43:40Z Eukesh 11 1123764 wikitext text/x-wiki '''द्वन्द्ववाद''' (Dialectic) धइगु निता वा अप्व अःखः विचाः वा हुनिखँतेगु दथुइ खँल्हाबल्हा छ्यलाः सत्य मालेगु छगू दार्शनिक पहः खः। हलिंया थीथी थासय् थन्याःगु परम्परा दयाच्वंसां, प्राचीन युनानय् सोक्रेटिस व प्लेटो थेंज्याःपिं दार्शनिकतेसं औपचारिक कथं थ्व पहः म्हसीकेगु कुतः न्ह्यथंगु खः। द्वन्द्ववादय् छगू विचाः (thesis) न्ह्यब्वइ, उकिया अःखः मेगु विचाः (antithesis) पिकाइ, व नितांया खँल्हाबल्हा लिपा न्हूगु व उच्च स्तरया लिखँ (synthesis) दयेकेगु जुइ। थ्व प्रक्रिया निरन्तर न्ह्याना वनाः ज्ञानया विकास जुइ। जर्मन दार्शनिक हेगेल व कार्ल मार्क्सं थ्व पद्धतियात इतिहास व समाज थुइकेत तःधंगु रूपं छ्यलादीगु दु। द्वन्द्ववादं क्यनि कि हिउपा अःखः शक्तितय्गु अन्तरक्रियां बुया वइ। थ्व पद्धति दर्शन, राजनीति, व समाजशास्त्र अध्ययनया छगू शक्तिशाली माध्यम खः। ==स्वयादिसँ== * [[तर्क]] [[en:Dialectic]] [[पुचः:दर्शन]] [[पुचः:तर्कशास्त्र]] dv3lpu7bbj0pmukl6wb26zeois57icg 0 307950 1123763 1123495 2026-09-05T16:43:27Z Eukesh 11 1123763 wikitext text/x-wiki '''सोक्रेटिक पहः''' (Socratic method) धइगु प्राचीन युनानी दार्शनिक [[सोक्रेटिस]]जुं दयेकादीगु न्हेसःलिसय् आधारित छगू नांजाःगु दार्शनिक व खँ सीकेगु पहः खः। थ्व पहलय् स्यनामिं लिसः बियेगु स्वयाः नं ब्वनामियात निरन्तर गम्भीर न्हेसः यानाः वया दुने दुगु धारणा व तर्कया त्रुटि क्यनेगु ज्या याइ। न्हेसःतेगु माध्यमं मनूयात थःगु हे विचाः दुने दुगु विरोधाभास सीकेगु व पाय्छि निष्कर्षय् थ्यंकेगु वातावरण दयेकी। थ्व पद्धतिं आलोचनात्मक सोच व स्व-विश्लेषणयात तःधंगु बढावा बी। सोक्रेटिसया कथं थ्व पद्धति मनूया दुने च्वंगु ज्ञानयात पिने हयेगु साधन खः। आधुनिक कानूनी शिक्षा (legal education) व वादविवादय् थ्व पद्धतिया प्रयोग आः नं व्यापक रूपं छ्यलि। थुकिया मू उद्देश्य अवधारणातय्त स्पष्ट यायेगु व आधारहीन विश्वासयात चीकेगु खः। सोक्रेटिक पद्धति पश्चिमी दर्शनशास्त्र व शिक्षा प्रणालीया छता मू थां खः। [[प्लेतो]]या सोक्रेतिजया च्वखँया छगू मूलभूत विशेषता सोक्रेतिक मेथद (Socratic method) वा सोक्रेतिजया विधि/पहः ख। झिसं थौं म्हसीकातःगु सोक्रेतिक पहःया आपाः खँ प्लेतोया च्वखँय् आधारित दु। थ्व च्वखँ कथं छगू तर्क खण्डनया विधि ख व थुकियात एलेन्कस (elenchus)नं धाइ। थ्व प्लेतोया न्हापांया च्वखँय् दकलय् अप्व खने दु, विशेष याना एपोलोजी, क्रिटो, गोर्गियास, रिपब्लिक आदि ग्रन्थय्। एलेन्कस थ्व पहलं न्ह्याइ: सोक्रेतिजं छगू विषयय् छम्ह नांजाःम्ह विज्ञनाप छपुचः ल्याय्म्हतेगु न्ह्यःने सहलह न्ह्याकी व खँल्हा-ल्हां विज्ञया विश्वास व तर्कयात विरोधाभासी साबित याइ। सोक्रेतिज थः खँल्हामियात विषयया परिभाषा न्यनाः खँल्हा न्ह्यथनादी। वय्कलं अप्वः न्ह्यसः न्यनेवं, खँल्हामिया लिसः लिपतय् न्हापांगु परिभाषाया विरोधाभास जुइ। थथे ल्हाःगु खँल्हाया लिच्वःया कथं विज्ञं धात्थें हे परिभाषा मस्युगु खँ खनेदइ। खँल्हामिं मेगु हे परिभाषा बिइगु कुतः याइ। थ्व न्हूगु परिभाषा [[सोक्रेतिजया न्ह्यसः]]या जाँचया अन्तर्गतय् खँल्हा विस्तार जुइ। न्ह्यसः लिसःया सकल चरणय् सोक्रेतिज व वय्कःया खँल्हामिं फतिंफतलय् सत्यया लिक्क थ्यंकेगु आशा याइ। अप्वः धया थें हे खँल्हाय् धाःसा इमिसं थःगु अज्ञानता पितब्वयी व इमिसं गुलि मस्यु धकाः क्यनि। थथे च्वयातःगु च्वखँय् खँल्हामितेगु परिभाषां आपालं अबिलेया समाजया छुं विषयय् मूलधारया धारणायात ब्वयेगु जूगुलिं थन्याःगु खँल्हाय् सर्वसाधारण जनमानसया मंका धारणा व विचाःयात शंका यासें न्ह्यःस न्यनेमाःगु खँ ब्वयातःगु दु। सोक्रेतिजं सोक्रेतिक विधिया माध्यमं थःगु बिचाःयात परीक्षण याइ। थुकथं सोक्रेतिजं छगू निश्चित दार्शनिक सिद्धान्त स्यनीगु ज्या यायेगु पलेसा सत्य मालेगु झ्वलय् थःगु अज्ञानतायात स्वीकार याइगु ज्या यानादिल। ==स्वयादिसँ== * [[तर्क]] [[en:Socratic method]] [[पुचः:दर्शन]] [[पुचः:शिक्षा]] jz4nigugz7knfm307f10herrrdbbabh 0 307955 1123761 1123501 2026-09-05T16:42:57Z Eukesh 11 1123761 wikitext text/x-wiki '''निगमनात्मक च्वःप्वः''' (Deductive reasoning) धइगु सामान्य सिद्धान्त वा नियम निसें सुरु जुयाः विशिष्ट वा विशेष लिच्वलय् थ्यनिगु छगू तार्किक प्रक्रिया खः। थ्व तर्कशास्त्रया दकले सुदृढ रूप खः। थुकिलि यदि सकल न्हेखँ (premises) पाय्छि दुसा व तर्कया ढाँचा पाय्छि दुसा, लिखँ पाय्छि जुइ हे माः। दसुया नितिं: "दक्व मनूत सी फूपिं खः (सामान्य), सोक्रेटिस छम्ह मनू खः (विशेष), उकिं सोक्रेटिस सी फूम्ह खः (लिखँ)।" निगमनात्मक च्वःप्वलय् न्हूगु तथ्य तपेंक सिइ मदुसां न्हेखँ दुने दुगु ज्ञानयात स्पष्ट यायेगु ज्या जुइ। गणित, तर्कशास्त्र, व कम्प्युटर प्रोग्रामिङय् थ्व तर्क पद्धतिया मू छ्यलाबुला जुइ। थ्व आगमनात्मक तर्क (inductive reasoning) स्वया पाः, गुकिं विशिष्ट निसें सामान्य तक वनि। पाय्छि निगमनं तर्कयात पूर्ण रूपं अकाट्य दयेकी। थ्व वैज्ञानिक व दार्शनिक चिन्तनया छता मू आधार खः। ==स्वयादिसँ== * [[तर्क]] [[en:Deductive reasoning]] [[पुचः:तर्कशास्त्र]] [[पुचः:दर्शन]] r6hnmbrs029pc01602b5ke0e27hspc5 0 307957 1123762 1123508 2026-09-05T16:43:07Z Eukesh 11 1123762 wikitext text/x-wiki '''फ्यालेसी बाय् बाय् च्वःप्वः मदूगु बाय् तर्कदोष''' (Fallacy) धइगु तर्कया संरचना वा विषयवस्तुइ अझ दयाच्वंगु असत्य, भ्रमपूर्ण, वा पाय्छि मजूगु तार्किक त्रुटि खः। फ्यालेसी दुगु तर्क स्वयेबलय् पाय्छि थें खनेदयेफु, तर उकिया लिच्वः [[च्वःप्वः]] दूगु जुइमखु। [[तर्कशास्त्र]]य् थुकियात मूकथं निता भागय् बायेफइ: औपचारिक फ्यालेसी (formal fallacy), गुगु तर्कया संरचना पाय्छि मजुयाः जुइ, व अनौपचारिक फ्यालेसी (informal fallacy), गुगु भाषा, सन्दर्भ, वा विषयवस्तुया भ्रमं जुइ। दसुया नितिं, सुं मनूया तर्कयात लिसः मबिसें वया व्यक्तित्वय् आक्रमण यायेगु (Ad Hominem) छगू नांजाःगु अनौपचारिक फ्यालेसी खः। फ्यालेसीं मनूयात मखूगु निर्णय कायेत व भ्रमय् लायेकेत प्रेरित याइ। राजनीति, विज्ञापन, व सार्वजनिक बहसय् मनूतय्त पाय्छि मजूगु ज्या याकेत फ्यालेसीया छ्यला जुयाच्वंगु खनेदु। [[समीक्षात्मक चिन्तन]]या मू उद्देश्य थन्याःगु फ्यालेसीतेत म्हसीकाः अस्वीकार यायेगु खः। थुकिया अध्ययनं तर्कयात शुद्ध व पाय्छि दयेकेत ग्वहाली याइ। ==स्वयादिसँ== * [[तर्क]] [[en:Fallacy]] [[पुचः:तर्कशास्त्र]] [[पुचः:दर्शन]] o9wtm7w9ukbluddo9z9b6duusu3c01w 0 307959 1123760 1123515 2026-09-05T16:42:44Z Eukesh 11 1123760 wikitext text/x-wiki '''आगमनात्मक च्वःप्वः बाय् तर्क''' (Inductive reasoning) धइगु विशिष्ट दसु, अवलोकन, व अनुभवतय्गु आधारय् सामान्य सिद्धान्त वा नियम दयेकिगु तार्किक प्रक्रिया खः। थुकिलि निश्चित घटनात स्वयाः हलिम वा प्रकृतिया सामान्य नियमया [[अनुमान]] यायेगु ज्या जुइ। दसुया नितिं: "जिं स्वयापिं दक्व हंय् तुयु दु, उकिं सकल हंय् तुयु जुइमाः।" धागु खँ आगमनात्मक तर्कय् सम्भावित (probable) जक जुइ, शत-प्रतिशत निश्चित जुइमखु; छगू जक अःखः दसुं (दसु: मेगु रंगया हंय्) थ्व सिद्धान्तयात मखूगु धका क्यनेफु। अथेसां थ्व तर्क वैज्ञानिक अनुसन्धान व न्हूगु थुइका दयेकेत मू आधार जुइफु। वैज्ञानिकतेसं प्रयोग व अवलोकन यानाः थन्याःगु हे तर्कया आधारय् न्हूगु नियम व सिद्धान्त दयेकी। थ्व [[निगमनात्मक तर्क]] (deductive reasoning) स्वया अःखः प्रक्रिया खः। न्हिनिथंया जीवनय् मनूतेसं अनुभव निसें ब्वनेगु ज्याय् थ्वहे तर्क छ्यलि। थ्व ज्ञानया विस्तार यायेत तसकं महत्त्वपूर्ण प्रक्रिया ख। ==स्वयादिसँ== * [[तर्क]] [[en:Inductive reasoning]] [[पुचः:तर्कशास्त्र]] [[पुचः:विज्ञान]] agdd2aqxx6dddzqirjz8e82jayb3z2x 0 307963 1123759 1123519 2026-09-05T16:41:49Z Eukesh 11 1123759 wikitext text/x-wiki '''''विरोधाभास''''' वा '''''पारादक्स''''' (Paradox) धइगु छगू थन्याःगु कथन, तर्क, वा परिस्थिति खः गुगु सुरुइ पाय्छि व तर्कसंगत खनेदसां, उकिया विश्लेषण यायेबलय् आत्म-विरोधी (self-contradictory) वा असम्भव निष्कर्षय् थ्यंनि। थुकिलि निगू परस्पर विरोधी खँत छझ्वलं सत्य थें खनेदु। दसुया नितिं नांजाःगु 'झूथाःम्हया पारडोक्स' (Liar paradox): "थ्व वाक्य असत्य खः।" कायेछिं। यदि थ्व वाक्य सत्य खःसा थ्व असत्य जुइ, व यदि थ्व असत्य खःसा थ्व सत्य जुइ माः। पारदक्सं तर्कशास्त्र, गणित, व दर्शनशास्त्रया मू सिद्धान्ततय्त चुनौती बी व इमिसं थःगु नियम परिमार्जन यायेत बाध्य याइ। भौतिकशास्त्रय् नं समय यात्रा (time travel) नाप स्वापू दुगु यक्व पारादक्सत दु। थुकिया अध्ययनं मानव बुद्धि व भाषाया सीमायात थुइकेत ग्वहाली याइ। पारादक्स न्हिलाः व लय्तायेगु जक मखुसें गम्भीर दार्शनिक व वैज्ञानिक मालेज्याया प्रतीक खः। ==स्वयादिसँ== * [[तर्क]] [[en:Paradox]] [[पुचः:तर्कशास्त्र]] [[पुचः:दर्शन]] fhcrbengf7cvmwrn6h3y494k48lkboa 0 307966 1123758 1123522 2026-09-05T16:41:32Z Eukesh 11 1123758 wikitext text/x-wiki '''मति छ्यलेज्या''' {{अनेश}} (Thought experiment) धइगु वास्तविक प्रयोगशाला वा भौतिक ज्याभः मदुकुसे थःगु मति वा लूकिपा (imagination) दुने याइगु छगू दार्शनिक वा वैज्ञानिक छ्यलेज्या खः। थुकिलि छगू काल्पनिक परिस्थिति मनंतुनाः उकिया तार्किक लिच्वःया विश्लेषण यायेगु ज्या जुइ। मति छ्यलेज्याया मू उद्देश्य भौतिक रूपं मफूगु वा थाकूगु अवधारणातय्त थुइकेगु, सिद्धान्तया परीक्षण यायेगु, व तर्कया सीमा स्वयेगु खः। अल्बर्ट आइन्स्टाइनं सापेक्षताया सिद्धान्त (Theory of Relativity) विकास यायेत "जःया गतिया नापं ब्वया वनेबलय् छु जुइ?" धका मति छ्यलादीगु खः। दर्शनशास्त्रय् नैतिक न्हेसःत स्वयेत नांजाःगु 'ट्रोली पंगः' (Trolley problem) थेंज्याःगु मति छ्यलिगु दसु दु। थुकिया छ्यलाः तर्कशास्त्र, भौतिकशास्त्र, व नीतिशास्त्रय् व्यापक रूपं जुइ। थ्व छ्यलां थाकूगु पंगःतय्त अपुकः थुइकेत व न्हूगु दृष्टिकोण बीत ग्वहाली याइ। थ्व मनू लूकिपा दयेकीगु व तर्क क्षमताया उत्कृष्ट स्वानाःज्या खः। ==स्वयादिसँ== * [[मति]] ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[en:Thought experiment]] [[पुचः:दर्शन]] [[पुचः:विज्ञान]] nu01m106fxpuzl71bvicbbzam9dusfz 0 307969 1123756 1123530 2026-09-05T16:40:39Z Eukesh 11 1123756 wikitext text/x-wiki '''''एपोलोजेटिक्स''''' (Apologetics, नेपालभाषा अर्थ: 'धर्मसमर्थनशास्त्र' वा 'धर्मरक्षण') धइगु थःगु धार्मिक आस्था, सिद्धान्त, व विश्वासयात बौद्धिक, दार्शनिक, व तार्किक आधारय् समर्थन व रक्षा याइगु छगू अध्ययन व अभ्यास खः। थ्व खँग्वः युनानी खँग्वः 'अपोलोचिया' (apologia) निसें वःगु खः, गुकिया अर्थ अदालतय् थःगु पक्षय् ब्युगु भाषण वा प्रतिरक्षा खः। थ्व शास्त्रया मू उद्देश्य थःगु धर्म प्रति जुइगु आलोचना, न्हेसः, व विरोधया तार्किक लिसः बियेगु व थःगु धर्मया सत्यता सिद्ध यायेगु खः। विशेषतः इसाई, इस्लाम, व यहुदी थेंज्याःगु एकेश्वरवादी धर्मय् थ्व अभ्यासया तःधंगु परम्परा दु। इसाई धर्मशास्त्रय् थुकियात इसाई धर्मया सिद्धान्ततय्त तर्कसंगत रुपं प्रमाणित यायेगु साधनया रुपय् कायेगु या। धर्मशास्त्र स्वया पिने नं दार्शनिक व वैचारिक बहसय् थःगु दृष्टिकोणया समर्थन यायेत थ्व शैली छ्यलेगु याइ। एपोलोजेटिक्सय् तर्कशास्त्र, इतिहास, दर्शनशास्त्र, व विज्ञानया प्रमाणत छ्यला धार्मिक दाबीतय्त पुष्टि यायेगु कुतः याइ। थ्व अभ्यासं धर्मया अनुयायीत आस्थायात दृढ दयेकेत व मेमेगु विचारधारा नाप संवाद यायेत ग्वहालि याइ। इतिहासय् यक्व नां जाःपिं दार्शनिक व धर्मशास्त्रीतेसं थःगु धर्मया रक्षाया नितिं तःधंगु ग्रन्थत च्वयादीगु दु। थ्व शास्त्रं धार्मिक बहसयात बौद्धिक व दार्शनिक स्तरय् थ्यंकेगु ज्या यानाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Apologetics]] [[पुचः:धर्मशास्त्र]] [[पुचः:दर्शन]] ozxpoifd5c8h9oi3a9i4rorfcdp6vne 0 307971 1123755 1123533 2026-09-05T16:40:29Z Eukesh 11 1123755 wikitext text/x-wiki '''धर्मत्याग''' (Apostasy) धइगु सुं मनूं थःगु पूर्व धार्मिक आस्था, विश्वास, वा सम्प्रदाययात औपचारिक रूपं त्वःतेगु वा अस्वीकार यायेगु ज्या खः। थ्व खँग्वः युनानी खँग्वः 'अपोस्तासिस' (apostasis) निसें वःगु खः, गुकिया अर्थ बिदा कायेगु वा बायाः वनेगु खः। धर्मत्याग याइम्ह मनूयात 'धर्मत्यागी' (apostate) धाइ। हलिमया यक्व धर्मय् धर्मत्यागयात छगू गम्भीर धार्मिक अपराध वा पापया कथं कायेगु इतिहास दु। विशेषतः मध्यकालीन युरोप व छुं परम्परागत इस्लामिक समाजय् धर्मत्याग याइपिन्त कडा सामाजिक बहिष्कार, दण्ड, वा स्याइगु सजाय तक्क बियेगु व्यवस्था दु। आधुनिक [[मानव अधिकार]]या अवधारणा कथं सकल मनूयात थःगु धर्म ल्ययेगु वा त्वःतेगु स्वतन्त्रता (Freedom of religion) दयेमाः। धर्मत्याग धर्म स्वया पिने वनेगु जक मखुसें नास्तिक (Atheist) जुयेगु वा मेगु धर्मय् सम्मीलित जुयेगु प्रक्रिया नं जुयेफु। थ्व अवधारणां समाज दुने धार्मिक स्वतन्त्रता, सामाजिक दबाव, व व्यक्तिगत अधिकार दथुया द्वन्द्वयात न्ह्यब्वइ। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Apostasy]] [[पुचः:धर्म]] [[पुचः:समाज]] pus5bmdv2vhoorwlwl22nu3b0r20me5 0 307976 1123754 1123543 2026-09-05T16:40:15Z Eukesh 11 1123754 wikitext text/x-wiki '''अब्सं च्वनिगु''' वा '''''उपवास''''' (Fasting) धइगु धार्मिक, अध्यात्मिक, वा उसाँय्या निंतिं छुं निश्चित ई तक्क नसा, लः, वा नितां नये-त्वनेगु त्वःतेगु छगू अनुष्ठान वा अभ्यास खः। थ्व अभ्यास हलिंन्यंक दक्व प्रमुख धर्मय् खनेदु। दसुया नितिं हिन्दू धर्मय् थीथी तिथिइ याइगु व्रत, इस्लामय् रमजानया रोजा, व इसाई धर्मय् लेन्ट (Lent) या उपवास तःधंगु निष्ठा नाप पालन याइ। धार्मिक दृष्टिकोणं अब्सं च्वनिगु ज्यां मनूया म्ह व मतियात शुद्ध याइ, आत्म-नियन्त्रण बल्लाकी, व ईश्वर प्रति एकाग्रता हइ। आधुनिक चिकित्सा विज्ञानय् नं नियमित उपवास यायेगु ज्या मनूया म्ह कथं उसाँय्, पाचन प्रणाली, व उर्जाया निंतिं बांलाः जुइफु। थ्व म्हया संयम जक मखुसें मानसिक व अध्यात्मिक अनुशासनया छगू शक्तिशाली माध्यम खः। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Fasting]] [[पुचः:धर्म]] [[पुचः:संस्कृति]] c6x8fcuhu4maj2hh0f2whgsowxhltds 0 307978 1123753 1123546 2026-09-05T16:40:04Z Eukesh 11 1123753 wikitext text/x-wiki '''विधर्म''' वा '''पाखण्ड''' (Heresy) धइगु छुं स्थापित धर्म, धार्मिक संस्था, वा स्थापित सिद्धान्तया मान्यता स्वया अःखः वा विरोधी विचार वा सिद्धान्तयात विश्वास यायेगु ज्या खः। थ्व खँग्वः विशेषतः इसाई धर्मशास्त्रय् व्यापक रूपं छ्यलातःगु दु, गन स्थापित चर्चया आधिकारिक नियम स्वया ब्याग्लं विचार न्ह्यब्वइपिन्त 'विधर्मी' (heretic) धायेगु याइ। इतिहासय् धर्मगुरुतेसं विधर्मयात धार्मिक एकता व आस्थाया नितिं तःधंगु खतरा धकाः कडा दण्ड, व स्यायेगु ज्या तक्क याःगु दु। मध्यकालीन युरोपय् 'इन्क्विजिसन' (Inquisition) नांया धार्मिक अदालत दयेकाः विधर्मी धाःपिन्त यातना बियेगु ज्या जूगु खः। आधुनिक युगय् थ्व अवधारणां अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता व वैचारिक असहमतिकः कयाः बहस न्ह्याकी। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Heresy]] [[पुचः:धर्म]] [[पुचः:इतिहास]] 35deb7t5zxcu5pjzbqxfy3obl4l651v 0 307980 1123752 1123549 2026-09-05T16:39:47Z Eukesh 11 1123752 wikitext text/x-wiki '''आइकन''' वा '''धार्मिक किपा''' (Icon) धइगु विशेषतः पूर्वीय अर्थोडक्स इसाई परम्पराय् द्यः, येशू ख्रीष्ट, मेरी, वा सन्ततय्गु किपा वा कलाकृति खः। थ्व खँग्वः युनानी खँग्वः 'इकोन' (eikon) निसें वःगु खः, गुकिया अर्थ चित्र वा किपा खः। थुपिं किपात आपालं धार्मिक नियम व परम्परागत शैली अनुसार दयेकेगु याइ। अर्थोडक्स इसाई धर्मय् आइकनयात कला वस्तु जक मखुसें अध्यात्मिक संसारय् स्वयेगु 'झ्याः' (window to heaven) कथं कायेगु या। श्रद्धालुतेसं थुपिं किपातयेगु न्ह्यःने स्वाँ छायेगु, मतः च्याकेगु, व दर्शन यानाः प्रार्थना याइ। कलाया इतिहासय् आइकन चित्रकलाया छगू विशिष्ट व गम्भीर शैली ख। थ्व अवधारणां धार्मिक आस्था व कलात्मक अभिव्यक्तिया उत्कृष्ट संगम क्यनि। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Icon]] [[पुचः:कला]] [[पुचः:धर्म]] 7zhcn3bcq8240786oancg4qtjotjymm 0 307982 1123751 1123552 2026-09-05T16:39:29Z Eukesh 11 1123751 wikitext text/x-wiki '''''मूर्तिभञ्जन''''' वा '''''आइकोनोक्लाज्म''''' (Iconoclasm) धइगु धार्मिक वा राजनीतिक कारणं धार्मिक मूर्ति, किपा, व पवित्र कलाकृतितय्त नष्ट यायेगु वा थुनेगु छगू सामाजिक व धार्मिक आन्दोलन वा अभ्यास खः। थ्व खँग्वः युनानी खँग्वः निसें वःगु खः, गुकिया अर्थ '[[आइकन]] तछ्यायेगु' खः। इतिहासय् ८गु व ९गु शताब्दीया बिजन्तिन साम्राज्यय् द्यःया किपात पुज्यायेगु पाय्छि खः कि मखु धैगु खँय् तःधंगु मूर्तिभञ्जन आन्दोलन जूगु खः। अथेहे १६गु शताब्दीया प्रोटेस्टेन्ट पुनर्जागरण (Reformation) या ईलय् नं युरोपय् यक्व क्याथोलिक चर्चया मूर्तित थुन। इस्लाम व यहुदी धर्मय् द्यःया आकार वा चित्र दयेकेगु मनाही जूगुलिं मूर्तिभञ्जनया इतिहास थुपिं धर्मत नाप नं स्वानाच्वंगु दु। राजनीतिक ख्यले नं शासन परिवर्तन जुइबलय् पुलांगु शासकतय्या मूर्ति थुनेगु ज्या जुइ। थ्व अवधारणां कला, धर्म, व सामाजिक शक्तिया दथुइ दुगु जटिल स्वापूयात क्यनि। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Iconoclasm]] [[पुचः:इतिहास]] [[पुचः:धर्म]] rfk6uix3hvt0w3etmxxl3edhapbhuki 0 307984 1123750 1123555 2026-09-05T16:39:20Z Eukesh 11 1123750 wikitext text/x-wiki '''मूर्तिपूजा''' (Idolatry) धइगु भौतिक वस्तु, प्रतिमा, वा मूर्तियात द्यःया रुपय् पुज्यायेगु वा उकिया उपासना यायेगु अभ्यास खः। हलिमया थीथी धर्मय् थुकियात कयाः ब्याग्लं ब्याग्लं दृष्टिकोण दु। हिन्दू, बुद्ध, व जैन धर्मय् मूर्ति वा प्रतिमायात ईश्वर वा अध्यात्मिक गुणया प्रतीकया कथं उपासना यायेगु छगू स्वीकृत व पवित्र लँपुया रुपय् कायेगु या। थुपिं धर्मय् मूर्तिं मनूया एकाग्रता व भक्ति अप्वयेत ग्वहाली याइ धइगु विश्वास दु। थुकिया अःखः, अब्राहमिक धर्मत (यहुदी, छुं इसाई, व इस्लाम)य् मूर्तिपूजायात छगू तःधंगु पाप व गम्भीर अपराधया कथं पलिस्था यानातःगु दु। इमिसं निराकार ईश्वरय् जक विश्वास याइ। थ्व अवधारणां हलिमया धर्मय् द्यःया स्वरूप व उपासना पद्धतिया दथुइ दुगु गम्भीर वैचारिक मतभेदयात क्यनि। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Idolatry]] [[पुचः:धर्म]] [[पुचः:संस्कृति]] hja23dxpvbcodpdde55dbjlpfwg05uy 0 307986 1123749 1123558 2026-09-05T16:39:11Z Eukesh 11 1123749 wikitext text/x-wiki '''''लिटर्जी''''' वा '''''धर्मविधि''''' (Liturgy) धइगु छुं धार्मिक समुदायं सार्वजनिक पूजा, अनुष्ठान, व प्रार्थना यायेत औपचारिक रूपं तय यानातःगु परम्परागत विधि व ढाँचा खः। थ्व खँग्वः युनानी खँग्वः 'लीतोर्गिया' (leitourgia) निसें वःगु खः, गुकिया अर्थ जनसेवा वा सार्वजनिक ज्या खः। मुख्यतया इसाई धर्मय् (विशेषतः क्याथोलिक, अर्थोडक्स, व एंग्लिकन) लिटर्जी खँग्वःया प्रयोग चर्चय् जुइगु नियमित पूजा व पवित्र संस्कारत (Sacraments) क्यनेत जुइ। थुकिलि पाठ याइगु मन्त्र, म्ये, प्रार्थना, व पादरी व श्रद्धालुतेसं यायेमाःगु ज्याया निश्चित नियम दइ। लिटर्जीं धार्मिक अनुष्ठानय् अनुशासन, पवित्रता, व सामूहिक एकता प्रदान याइ। थ्व व्यक्तिगत प्रार्थना मखुसें सकल समुदाय छधि जुयाः याइगु उपासना खः। हलिमया मेमेगु धर्मय् नं थःगु हे कथंया निश्चित पूजा विधि व कर्मकाण्ड दइ। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Liturgy]] [[पुचः:धर्म]] [[पुचः:संस्कृति]] 0d4omsvb7hp9ax8scxxb0osixaanvb6 0 307988 1123748 1123561 2026-09-05T16:39:04Z Eukesh 11 1123748 wikitext text/x-wiki '''तीर्थयात्रा''' (Pilgrimage) धइगु धार्मिक वा अध्यात्मिक उद्देश्यं याइगु छगू पवित्र यात्रा खः। थन्याःगु यात्रा याइम्ह मनूयात 'तीर्थयात्री' (pilgrim) धाइ। तीर्थयात्रीतेसं थःगु धर्मय् पवित्र धकाः म्हसीकातःगु थाय्, देगः, खुसि, वा पुर्खाया जन्मस्थानय् वनाः दर्शन, पूजा, व प्रार्थना याइ। दसुया नितिं हिन्दू धर्मय् [[चार धाम]] व काशी यात्रा, इस्लामय् मक्काया 'हज', इसाई धर्मय् जेरुसालेम यात्रा, व बुद्ध धर्मय् लुम्बिनी व बोधगया यात्रा अति प्रसिद्ध दु। तीर्थयात्रां मनूया पाप मोचन जुइ, अध्यात्मिक पुण्य लाइ, व मन शुद्ध जुइ धइगु विश्वास दु। थ्व यात्रा प्रायः शारीरिक कष्ट, त्याग, व समर्पण नाप स्वानाच्वंगु दइ। तीर्थयात्रां अध्यात्मिक लाभ जक मखुसें थीथी संस्कृति व समाज दथुइ स्वापू व भ्रातृत्व दयेकेत नं ग्वहाली यायेफु। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Pilgrimage]] [[पुचः:धर्म]] [[पुचः:संस्कृति]] n2r9xkemes4d80ylsbuioly1odih39v 0 307990 1123746 1123568 2026-09-05T16:38:39Z Eukesh 11 1123746 wikitext text/x-wiki '''न्ह्यसुचं''' {{अनेश}} वा '''दैवी सन्देश''' (Prophecy) धइगु धर्मय् विश्वास याइपिनिगु समाजय् अलौकिक वा ईश्वरीय शक्ति निसें प्राप्त जूगु सन्देश, ज्ञान, वा भविष्यया घटना सम्बन्धी सूचं खः। थन्याःगु सन्देश हइम्ह वा कनिम्ह मनूयात 'न्ह्यसुचँमि' धाइ। मुस्मां धर्मय् पैगम्बर, अब्राहमिक धर्मय् प्रोफेत (Prophet) नां व हिन्दू धर्मय् छुं ऋषि वा भविष्यवेत्ता थन्यापिं मनूतेत म्हसीकेगु थीथी नां ख। हलिमया यक्व धर्मतय्य न्ह्यसुचंया तःधंगु थाय् दु। विशेषतः यहुदी, इसाई, व इस्लाम धर्मय् न्ह्यसुचँमितय्सं ईश्वर निसें प्राप्त जूगु सन्देश (revelation) मनूतय्त कनातःगु बाखं दु। थुपिं सन्देशतेसं समाजयात नैतिक लँपु क्यनेगु, ईश्वरया इच्छा क्यनेगु, व पाप याःसा वइगु संकटया चेतावनी बीगु थन्याःगु धर्मय् बाखँ दु। धर्मशास्त्रय् न्ह्यसुचं भविष्य स्वयेगु जक मखुसें सामाजिक न्याय व धार्मिक सुधारया सः कथं नं कायेगु या। इतिहासय् यक्व न्ह्यसुचं धार्मिक ग्रन्थतेगु मू आधार जूगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[en:Prophecy]] [[पुचः:धर्म]] [[पुचः:लोकसाहित्य]] aofclwod6ult3l7rtkwcexge8so6jsw 0 307992 1123745 1123570 2026-09-05T16:38:31Z Eukesh 11 1123745 wikitext text/x-wiki '''''पवित्र धर्मावशेष''''' (Relic) धइगु छुं सन्त वा धार्मिक न्हेलुवाया म्हया ब्वः (दसु: क्वँय्, सँ, वा आदि) वा वय्कलं छ्यलादीगु वस्तु (दसु: वसः, सफू, वा पात्र) खः गुकियात पवित्र धकाः पुज्यायेगु याइ। रेलिक खँग्वः ल्याटिन खँग्वः 'रेलिक्विये' (reliquiae) निसें वःगु खः, गुकिया अर्थ ल्यं दुगु वस्तु खः। बुद्ध, इसाई, हिन्दू, व इस्लाम धर्मय् पवित्र अवशेषतेगु तःधंगु महत्त्व दु। दसुया नितिं बुद्ध धर्मय् भगवान बुद्धया अस्ति (धातु) तयाः दयेकातःगु चैत्य व स्तूपतय्त अति पवित्र कथं हनिगु या। क्याथोलिक व अर्थोडक्स इसाई धर्मय् सन्ततयेगु अवशेष दूगु थासय् प्रार्थना याःसा चमत्कार जुइ धइगु विश्वास दु। श्रद्धालुतेसं थुपिं अवशेषतेगु दर्शन यायेत तःधंगु तीर्थयात्रा याइ। थुपिं अवशेषत धार्मिक आस्था, इतिहास, व सांस्कृतिक धरोहरया ब्वः खः। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Relic]] [[पुचः:धर्म]] [[पुचः:संस्कृति]] 7whk4dimksd1jy5p4mpomx8c2aphya5 0 307994 1123744 1123573 2026-09-05T16:38:23Z Eukesh 11 1123744 wikitext text/x-wiki '''''धर्म हिलेगु''''' (Religious conversion) धइगु सुं मनूं थःगु पुलांगु धार्मिक विश्वास त्वःताः न्हूगु धर्म नालाकायेगु ज्या खः। थ्व ज्या व्यक्तिगत अध्यात्मिक अनुभव, वैचारिक प्रभाव, सामाजिक कारण, वा इहिपाया कारणं जुयेफु। धर्म परिवर्तनय् मनूया आस्था, जीवनशैली, व विश्व दृष्टिकोणय् तःधंगु परिवर्तन वइ। छुं धर्मतय्य (दसु: इसाई व इस्लाम) मेपिन्त थःगु धर्मय् हयेगु ज्यायात (proselytism) पवित्र कर्तव्यया कथं काइ धाःसा मेमेगु धर्मय् थुकियात सामाजिक वा व्यक्तिगत छनौटया रुपय् कायेगु या। इतिहासय् जबरजस्ती धर्म हिलेगु ज्या याकाः तःधंगु युद्ध व विवाद जूगु इतिहास नं दु। आधुनिक लोकतान्त्रिक समाजय् धर्म परिवर्तन यायेगु अधिकारयात मानव अधिकारया ब्वः कथं स्विकार यानातःगु दु। थ्व विषयं सांस्कृतिक म्हसीका व धार्मिक स्वतन्त्रता नाप गम्भीर स्वापू तइ। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Religious conversion]] [[पुचः:धर्म]] [[पुचः:समाज]] j08hmtcdb72ei9c0w64oz6z2rrtb3f6 0 307996 1123743 1123576 2026-09-05T16:38:15Z Eukesh 11 1123743 wikitext text/x-wiki '''बौ बियेगु''' {{अनेश}} वा '''''बलि''''' (Sacrifice) धइगु द्यः वा अलौकिक शक्तियात प्रसन्न यायेत, कृतज्ञता क्यनेत, वा पाप मोचन यायेत छुं मूल्यवान् वस्तु वा पशु (व इतिहासय् मनू तक्कं) अर्पण याइगु धार्मिक अनुष्ठान खः। थ्व अभ्यास प्राचीन कालय् हलिंन्यंक लगभग दक्व संस्कृति व धर्मय् खनेदु। बलि निगू कथंया जुयेफु: रक्तहीन बलि (दसु: सिसाबुसा व ध्यबा छायेगु) व पशुबलि (पशुयात स्यानाः अर्पण यायेगु)। हिन्दू धर्मया यज्ञ व अनुष्ठानय् बलि बियेगु परम्परा दुसा इस्लामय् ईद-उल-अजहाया ईलय् कुर्बानी बियेगु नियम दु। इसाई धर्मय् येशू ख्रीष्टया क्रसय्या मृत्युयात सकल मानव जातिया नितिं दकले तःधंगु व अन्तिम 'आत्म-बलिदान' धकाः म्हसीकी। आधुनिक युगय् पशुबलियात कयाः सामाजिक व नैतिक बहस जुयाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[en:Sacred king]] [[पुचः:धर्म]] [[पुचः:संस्कृति]] nvlx5jkzr82u6xi1t9qgwpp9kofogxr 0 307998 1123742 1123579 2026-09-05T16:38:05Z Eukesh 11 1123742 wikitext text/x-wiki '''''सन्त''''' (Saint) धइगु असाधारण पवित्रता, उच्च नैतिक चरित्र, व ईश्वर प्रति यक्व भक्ति दुम्ह मनूयात बीगु धार्मिक पदवी वा मान्यता खः। थ्व खँग्वः ल्याटिन खँग्वः 'साङ्क्तुस' (sanctus) निसें वःगु खः, गुकिया अर्थ पवित्र खः। विशेषतः क्याथोलिक व अर्थोडक्स इसाई धर्मय् औपचारिक प्रक्रिया (canonization) यासें मदूम्ह मनूयात सन्त घोषित याइ। सन्ततेसं जीवनय् चमत्कार याःगु व ईश्वर नाप तपेंक स्वापू दयेकाः ज्या याःगु विश्वास दु। हिन्दू, बुद्ध, व इस्लाम (सुफी) धर्मय् नं सन्त थेंज्याःपिं महान् अध्यात्मिक गुरुत, सिद्ध पुरुषत, व वलीतय्त उच्च सम्मान बियेगु परम्परा दु। श्रद्धालुतेसं सन्तया न्ह्यःने प्रार्थना याइगु व इमित थःगु व ईश्वरया दथुइ मध्यस्थकर्ताया कथं कायेगु परम्परा नं दु। सन्ततेगु जीवनं समाजयात दया, सेवा, व भक्तिया लँपु क्यनि धैगु थन्याःगु धर्मतेगु विश्वास दु। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Saint]] [[पुचः:धर्म]] [[पुचः:व्यक्ति]] 4sh22k9mh8m275bucpkxipxn39tab7c 0 308000 1123741 1123582 2026-09-05T16:37:57Z Eukesh 11 1123741 wikitext text/x-wiki '''''पितृपूजा''''' (Veneration of the dead वा Ancestor worship) धइगु सिनांवंपिं थःगु पुर्खा व पितृतय्गु आत्मायात सम्मान यायेगु, पुज्यायेगु, व अर्पण यायेगु छगू प्राचीन धार्मिक व सांस्कृतिक अभ्यास खः। थ्व धारणा कथं सिनांवंपिं पुर्खातय्गु आत्माया अस्तित्व म्वानाच्वनि व इमिसं म्वानाच्वंपिं सन्तानतय्त जीवनय् प्रभाव लाकेफु। पुर्खातय्त प्रसन्न याःसा छेँय् समृद्धि, रक्षा, व शान्ति वइ धाःसा हेला याःसा अनिष्ट जुइ धइगु विश्वास दु। थ्व अभ्यास चीन, जापान, अफ्रिका, व नेपाःया परम्परागत संस्कृतिइ तःधंगु रुपं म्वानाच्वंगु दु। दसुया नितिं हिन्दू धर्मय् याइगु 'श्राद्ध' व नेपालमण्डलय् जुइगु 'सापारु' (गाईजात्रा) व पितृपूजा थुकिया प्रभावया उत्कृष्ट दसुत खः। थ्व अभ्यासं परिवारया निरन्तरता, सांस्कृतिक परम्परा, व पुर्खा प्रतिया कृतज्ञतायात जीवन्त तयेत ग्वहाली याइ। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Veneration of the dead]] [[पुचः:धर्म]] [[पुचः:संस्कृति]] bs98qqmv61ow369of2y2vyqgsoni2ka 0 308002 1123740 1123585 2026-09-05T16:36:43Z Eukesh 11 1123740 wikitext text/x-wiki '''पुज्यायेगु बाय् उपासना''' (Worship) धइगु ईश्वर, द्यः, वा पवित्र शक्ति प्रति भक्ति, आदर, व श्रद्धा क्यनिगु धार्मिक ज्या खः। थ्व अभ्यास हलिमया दक्व धर्मया छता मू आधार खः। सम्प्रदाय कथं उपासनाया रूप पायेफु; थुकिलि प्रार्थना यायेगु, भजन म्येहालेगु, ध्यान यायेगु, बलि बियेगु, मतः च्याकेगु, व धार्मिक अनुष्ठान यायेगु ज्या दुथ्याइ। उपासना व्यक्तिगत रूपं छेंय् वा सामूहिक रूपं देगः, चर्च, मस्जिद, व गुम्बाय् वनाः यायेफइ। उपासनाया मू उद्देश्य ईश्वर नाप स्वापू तयेगु, आत्मिक शान्ति, पापया निंतिं माफी फ्वनेगु, व थःगु इच्छा पूरा यायेत याचना यायेगु खः। थ्व ज्यां मनूया मनयात अनुशासित व अध्यात्मिक रूपं सुदृढ दयेकेत ग्वहाली याइ धैगु विश्वास दु। थ्व मानव संस्कृति व धार्मिक जीवनया छगू अति आधारभूत छता ज्या खः। ==स्वयादिसँ== * [[धर्म]] [[en:Worship]] [[पुचः:धर्म]] [[पुचः:संस्कृति]] hsssh9ymdlvnr960b4xmkr2lyqj35ce 0 308008 1123739 1123596 2026-09-05T16:36:24Z Eukesh 11 1123739 wikitext text/x-wiki '''मुंकेज्या''' (Collecting) धइगु थःगु विशेष अभिरुचि, इच्छा, वा अनुसन्धानया नितिं थीथी वस्तुतय्त स्वानाः, व्यवस्थित यानाः, व सुरक्षित रूपं मुंकाः तयेगु छगू नां जाःगु [[लाज्या]] खः। थ्व ज्याय् वस्तुतेगु ऐतिहासिक, सांस्कृतिक, कलात्मक, वा व्यक्तिगत महत्त्वयात स्वयाः मुंकीगु या। मुंकेज्या याइम्ह मनूयात 'मुंकेमि/मुंकामि' वा 'सङ्ग्रहकर्ता' (collector) धाइ। हलिंन्यंक मनूतेसं थीथी वस्तुतय्त मुंकेगु ज्या याइ, गुकिलि सिक्का (numismatics), हुलाक टिकट (philately), पुलांगु सफूत, कलाकृति, किपा, कासा ज्वलंत, व सिँ वा ल्वहँया दयेकातःगु वस्तुत मू रूपं ला। मुंकेज्या छगू [[लय्‌ताज्या]] जक मखुसें थुकिसं पुलांगु इतिहास, ज्ञान, व संस्कृतियात म्वाकाः तयेत तःधंगु ग्वहाली याइ। यक्व वस्तुतय्गु मुंकेज्यां लिपा वनाः सार्वजनिक संग्रहालय (museums) व पुस्तकालयतय्या (libraries) रूप काःगु दु। मुंकामितेसं थःगु वस्तुतय्त बांलाक सुरक्षित तयेत विशेष व्यवस्था, सफाइ, व वर्गीकरण यायेमाः। आधुनिक युगय् डिजिटल ज्वलं, दसु: डिजिटल किपा, म्ये, व फाइलतय्त नं मुंकेज्या यायेगु चलन ब्वलना वःगु दु। छुं वस्तुतय्त मुंकेज्या लिपा वनाः आर्थिक रूपं तःधंगु राशि साबित जुयेफु, छाय्‌धाःसा दुर्लभ व पुलांगु वस्तुतय्या मूल्य ई नापं थाहां वनि। थ्व ज्यां मनूयात धैर्यता, अनुसन्धान यायेगु बानी, व गम्भीरता ज्ञान प्रदान याइ। मुंकेज्यां थीथी देय् व संस्कृतिया वस्तुतय्त छथासं मुनाः हलिमया विविधतायात थुइकेत ग्वहालि याइ। थ्व मानव सभ्यताया छगू अति प्राचीन व समृद्ध परम्परा खः। ==स्वयादिसँ== * [[संस्कृति]] [[en:Collecting]] [[पुचः:संस्कृति]] [[पुचः:समाज]] 520rrcnht4akve4vvhrzobeoyvxohi9 0 308011 1123731 1123621 2026-09-05T16:34:54Z Eukesh 11 1123731 wikitext text/x-wiki '''उपनिवेशया अन्त बाय् उपनिवेशमुक्ति''' (Decolonization) धयागु छगू साम्राज्य वा औपनिवेशिक शक्तिं थःगु नियन्त्रणय् दुगु उपनिवेशतय्त स्वाधीनता बियाः थःगु औपनिवेशिक प्रभुत्व अन्त यायेगु प्रक्रिया खः। थ्व प्रक्रियाय् औपनिवेशिक शासनया अन्त्य जुयाः न्हूगु सम्प्रभु व स्वतन्त्र राष्ट्रतया उदय जुइ। थ्व विदेशी उपनिवेशवादी शक्तितेगु नियन्त्रण वा शासनकथं च्वंपिं देसतयेस थःगु स्वतन्त्रता व सम्प्रभुता प्राप्त यायेगु ऐतिहासिक प्रक्रिया खः। थ्व प्रक्रिया मू कथं निक्वःगु विश्वयुद्ध धुंकाः तच्वलं न्ह्याःगु ख। एसिया व अफ्रिकाया यक्व देय्तयेस युरोपियन शक्तित (दसु: ब्रिटेन, फ्रान्स, पोर्चुगल, नेदरल्याण्ड्स) विरुद्ध आन्दोलन यानाः स्वतन्त्रता काःगु ख। उपनिवेशमुक्तिया नितिं छुं देसय् अहिंसात्मक राजनीतिक आन्दोलन जुल (दसु: भारत) धाःसा मेमेगु देसय् सशस्त्र युद्ध वा क्रान्ति जुल (दसु: अल्जेरिया व भियतनाम)। निक्वःगु विश्वयुद्धं युरोपेली शक्तितेगु आर्थिक व सैन्य क्षमता कमजोर याःगु खः, गुकिं यानाः इमिसं उपनिवेशत नियन्त्रणय् तये मफुत। संयुक्त राष्ट्र सङ्घं (UN) नं राष्ट्रतेगु आत्मनिर्णयया अधिकारयात समर्थन यानाः उपनिवेशमुक्तिइ तःधँगु भूमिका म्हितल। सन् १९४० निसें १९७० या दशकया दथुइ दर्जनौं देय्त स्वतन्त्र राष्ट्र कथं विश्व मानकिपाय् दयावल। थ्व प्रक्रिया निष्कासन जुयाः न्हूगु देय्तयेगु निर्माण जुसां सीमा विवाद व राजनीतिक अस्थिरता थेंज्याःगु समस्यात नं दयेकल। थौंया ईलय् नं थुकिया सांस्कृतिक व आर्थिक प्रभावयात निरन्तर अध्ययन यायेगु या। थ्व राजनीतिक स्वाधीनताय् जक सीमित मजुसे सामाजिक, आर्थिक, सांस्कृतिक व बौद्धिक क्षेत्रय् दुगु औपनिवेशिक प्रभावयात चीकेगु ज्या नापं स्वापू दु। लिपांगु ईलय् विशेष यानाः निक्वःगु विश्वयुद्ध लिपा, एशिया व अफ्रीकाया यक्व देय् तयेसं औपनिवेशिक शासन निसें मुक्ति कयाः स्वतन्त्रता प्राप्त यात। थ्व प्रक्रिया अहिंसात्मक आन्दोलन, राजनीतिक वार्ता, वा सशस्त्र क्रान्ति व स्वतन्त्रता संग्रामया माध्यमं जुल। थुकिलिं विश्व राजनीति व अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्थायात पूर्ण रूपं हिलाबिल। थुकिया स्वापू सांस्कृतिक औपनिवेशिकता चीकेगु व स्थानीय भाषा, इतिहास व पहिचानयात पुनर्जागरण यायेगु नाप नं दु। ==स्वयादिसँ== * [[इतिहास]] [[पुचः:इतिहास]] [[पुचः:राजनीति]] [[en: Decolonization]] 3xsjr10gk7c95ix7fp7cidk2r15h8ts 0 308013 1123738 1123603 2026-09-05T16:36:02Z Eukesh 11 1123738 wikitext text/x-wiki १९७३ या चिकं संकट सन् १९७३ य् ओपेक (OPEC) या अरब सदस्य राष्ट्रतयेसं इजरायलयात ग्वाहालि याइगु देय्‌तयेगु विरुद्ध चिकं प्रतिबन्ध (oil embargo) घोषणा यायेधुंकाः सुरु जूगु खः। थ्व प्रतिबन्धं यानाः हलिं न्यंकं चिकंया भाः याकनं थाहांवनाः तःधंगु आर्थिक संकट वल। यक्व विकसित देय्‌तयेगु अर्थतन्त्रय् थुकिया तःधंगु प्रभाव लातः। थ्व घटनां हलिमया राजनीति व ऊर्जा नीतिइ तःधंगु हिलासु हल। ==स्वयादिसँ== * [[इतिहास]] [[en:1973 oil crisis]] [[पुचः:आधुनिक इतिहास]] hfq7ae4tq8fdon154f6xjkbzfnemzka 0 308015 1123737 1123606 2026-09-05T16:35:53Z Eukesh 11 1123737 wikitext text/x-wiki '''कोभिड-१९ महामारी''' (COVID-19 pandemic) नोभेल कोरोनाभाइरस (SARS-CoV-2) या सङ्क्रमणं यानाः हलिम न्यंकं पुनावंगु छगू तःधंगु महामारी खः। थ्व भाइरस सन् २०१९ या लिपांगु ईलय् चीनया वुहान सहरय् न्हापांक खनेदुगु खः। थ्व ल्वचं यानाः हलिम न्यंकं लखौं मनूत सीगु दुसा म्वानाच्वंपिनिगु जीवनस्तरय् तःधंगु असर यात। महामारीं यानाः हलिमया अर्थतन्त्र, शिक्षा, व सास्कृतिक जीवनय् तःधंगु हिलासु वल। यक्व देय्‌तयेसं ल्वय् पनेत लकडाउन व क्वारेन्टाइन थेंज्याःगु कडा नियमत लागू यात। भ्याक्सिनया विकास नापं थ्व महामारीयात नियन्त्रण यायेगु ज्या जुल। ==स्वयादिसँ== * [[इतिहास]] [[en:COVID-19 pandemic]] [[पुचः:आधुनिक इतिहास]] ga5uxh6cdv8bietm8dfw3teu8s6lhrv 0 308017 1123736 1123609 2026-09-05T16:35:43Z Eukesh 11 1123736 wikitext text/x-wiki '''दासप्रथा उन्मुलन''' आन्दोलन (Abolitionism) धाःगु दासप्रथा (slavery) व दास व्यापारयात अन्त्य यायेत न्ह्याःगु छगू सामाजिक व राजनीतिक आन्दोलन खः। थ्व आन्दोलन खासयानाः १८गू व १९गू शताब्दीइ युरोप व अमेरिकाय् तसकं तच्वल। आन्दोलनकारीतयेसं मानव अधिकार व स्वतन्त्रताया सिद्धान्तय् आधारय् दासप्रथाया विरोध यात। थ्व आन्दोलनया लिच्वः कथं यक्व देय्‌तयेसं दासप्रथायात असंवैधानिक व गैरकानूनी घोषणा यात। अमेरिकाया गृहयुद्ध (American Civil War) लिपा दासप्रथा औपचारिक रूपं अन्त्य जुल। थ्व आन्दोलनं हलिमय् मानव अधिकारया महत्त्वयात क्यन। ==स्वयादिसँ== * [[इतिहास]] [[en:Abolitionism]] [[पुचः:सामाजिक आन्दोलन]] megnyf4sj2985nl6td8phvdijbqrghq 0 308019 1123735 1123612 2026-09-05T16:35:34Z Eukesh 11 1123735 wikitext text/x-wiki '''नागरिक अधिकार आन्दोलन''' (Civil rights movements) धाःगु सकल मनूतयत कानुनया न्ह्यःने समान अधिकार, स्वतन्त्रता व समानता बीकेत याःगु सामाजिक व राजनैतिक आन्दोलनतेगु मुँज्या ख। थ्व आन्दोलन खासयानाः जाति, धर्म, लिङ्ग, वा राष्ट्रिय मूलया आधारय् जुइगु विभेद व असमानता विरुद्ध लक्ष्यित जुइ। इतिहासय् थीथी देसय् थीथी प्रकारया नागरिक अधिकार आन्दोलन जुयावःगु दु। संयुक्त राज्य अमेरिकय् सन् १९५० व १९६० या दशकय् जुइगु अफ्रिकन-अमेरिकन नागरिक अधिकार आन्दोलन थुकिया छगू दकलय् नांजाःगु दसु ख। थ्व आन्दोलनय् मार्टिन लुथर किंग जुनियर थेंज्याःपिं नेतातयेस अहिंसात्मक विरोध, मार्च व सत्याग्रहया माध्यमं नागरिक अधिकार अधिनियम कानून लागू याकेत योगदान बियादिल। दक्षिण अफ्रिकाय् वर्णाश्रम (Apartheid) नीति विरुद्ध जुइगु आन्दोलन नं नागरिक अधिकारया छगू तःधँगु ल्वापू खः, गन नेल्सन मण्डेलां मू भूमिका म्हितादिल। नागरिक अधिकार आन्दोलनतयेस मिसा अधिकार, आदिवासी अधिकार व मेमेगु अल्पसंख्यक समुदायया अधिकारया नितिं नं ज्या याःगु दु। थज्याःगु आन्दोलनं समाजय् लोकतन्त्र, मानव अधिकार व सामाजिक न्याययात बल्लाकेत ग्वाहालि याइ। थौंया ईलय् नं हलिंन्यंक समान अवसर व मौलिक अधिकार सुनिश्चित यायेत थज्याःगु आन्दोलनत जुयाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[इतिहास]] [[पुचः:सामाजिक आन्दोलन]] [[en:Civil rights movement]] cdok0r2xvoad0y9cy73yffc3i4mgccc 0 308021 1123734 1123616 2026-09-05T16:35:22Z Eukesh 11 1123734 wikitext text/x-wiki '''आणविक ल्वाभः धेधेबल्ला''' (Nuclear arms race) धाःगु [[शीत हताः]]या ईलय् संयुक्त राज्य अमेरिका व सोभियत सङ्घ दथुइ आणविक ल्वाभः मात्रा व क्षमता अप्वःकेयेत जुइगु तःधँगु ज्याझ्वः ख। निक्वःगु विश्वयुद्धय् अमेरिकां हिरोशिमा व नागासाकीय् अणुबम कयेके धुंकाः थ्व ल्वाभःया शक्ति विश्वं खन। सन् १९४९स सोभियत सङ्घं नं थःगु न्हापांगु आणविक परीक्षण यात, गुकिं थ्व ल्वाभः धेधेबल्ला न्ह्यथन। नितां देसं दकलय् शक्तिशाली हाइड्रोजन बम व क्रुज मिसाइलत दयेकेगु ज्याझ्वः न्ह्यथन। थ्व ज्याझ्वःया मू सिद्धान्त 'परस्पर विनाशया निश्चितता' (Mutually Assured Destruction - MAD) खः, गुकिया अर्थ जुइ कि छुं छगू पक्षं आक्रमण याःसा नितां पक्ष पूर्ण रुपं विनाश जुइ। थ्व ज्याझ्वलं सकल हलिं आणविक युद्धया सम्भावनाय् ग्याना च्वनेमाल। क्युबन मिसाइल सङ्कटया ईलय् थ्व खतरा दकलय् उच्च फुतिइ थ्यंगु ख। लिपा नितां देसं ल्वाभः नियन्त्रण यायेत SALT व START थेंज्याःगु सन्धिइ हस्ताक्षर यात। थ्व ज्याझ्वलं शीत युद्धया तनावयात अझ अप्वःकल व वैज्ञानिक प्रविधि, खासयानाः मिसाइल प्रविधिया विकासय् तःधँगु प्रभाव लाकल। ==स्वयादिसँ== * [[इतिहास]] [[पुचः:आणविक प्रविधि]] [[en:Nuclear arms race]] 27bmti1kgey5g5twjx7rrw3yzmno3kj 0 308023 1123733 1123619 2026-09-05T16:35:13Z Eukesh 11 1123733 wikitext text/x-wiki '''सामूहिक बुंज्या''' (Collective farming) धाःगु थःथःगु व्यक्तिगत ल्हातय् च्वंगु बुं व बुंज्याया साधनत छधी यानाः साझा रुपं बुंज्या यायेगु व्यवस्था ख। थ्व प्रणालीइ बुंज्याया उत्पादन व उत्पादनया साधनतय्त व्यक्तिगत स्वया सामाजिक वा राज्यया स्वामित्वय् तइ। सामूहिक बुंज्याप्रणालीया मू उद्देश्य कृषि उत्पादन अप्वःकायेगु व बुंज्यामितयेगु दथुइ आर्थिक समानता दयेकीगु ख। सोभियत सङ्घय् जोसेफ स्टालिनया शासनकालय् १९२० व १९३० या दशकय् तःधँगु स्तरय् 'कलेक्टिभाइजेशन' (Collectivisation) अभियान न्ह्याकूगु खः। चीनय् नं माओ त्सेतुङया शासनकालय् 'ग्रेट लीप फरवर्ड'य् सामूहिक बुंज्याया प्रयोग याःगु ख। थ्व प्रणालीइ बुंज्यामितेसं राज्यं निर्धारण याःगु उत्पादन लक्ष्य पूरा याये माःगु ख। तर, यक्व थासय् थ्व नीति व्यवस्थापनया कमी, बुंज्यामितेगु इच्छा विपरीत लागू याःगु व नीतिगत भूलया कारणं असफल जुल। थुकिया लिच्वः स्वरूप सोभियत सङ्घ व चीनय् तःधँगु अकाल जुल। थौंया ईलय् शुद्ध सामूहिक बुंज्या म्हो जक खनेदुसां छुं देसय् सहकारी खेतीया रूपय् थुकिया संशोधित रूप खनेदु। ==स्वयादिसँ== * [[इतिहास]] [[पुचः:बुंज्या]] [[en:Collective farming]] bjqbtqdt1d7ck6wxchawrvz4mubtpjo 0 308025 1123732 1123623 2026-09-05T16:35:04Z Eukesh 11 1123732 wikitext text/x-wiki '''सन् २००८या वित्तीय सङ्कट''' (2008 financial crisis) धाःगु सन् १९३० या ग्रेट डिप्रेशन धुंकाःया दकलय् तःधँगु वैश्विक आर्थिक सङ्कट खः। थ्व सङ्कटया मू स्रोत संयुक्त राज्य अमेरिकाया हाउसिंग मार्केट (छेँ-बुँ बजाः) व सबप्राइम मोर्टगेज (Subprime mortgage) सङ्कट खः। बैंकतयेस जोखिमयुक्त ऋण बियाः उकियात जटिल वित्तीय उत्पादनय् परिणत याःगु खः। सन् २००७-२००८ य् छेँया बजाः भाः कुहावँयेधुंकाः यक्व मनूतेसं ऋण पुले मफुत। थुकिया कारणं सन् २००८या सेप्टेम्बरय् लेहम्यान ब्रदर्स (Lehman Brothers) थेंज्याःगु तःधँगु लगानी बैंक धराशायी जुल। थ्व घटनां सकल हलिंया वित्तीय प्रणालीयात प्रभावित यात व बैंकतयेगु दथुइ विश्वासया कमी जुल। वैश्विक शेयर बजाः कुहावँल, बैंकत बन्द जुल, व तःधँगु बेरोजगारी व मन्दी (Recession) सुरु जुल। थ्व सङ्कटं अमेरिका जक मखुसे युरोप व मेमेगु विकासशील देसय् नं तःधँगु असर लाकल। सरकारतयेस बैंकतयेत ल्यंकेत बिलियनं डलरया 'बेलआउट' (Bailout) प्याकेज बियेमाल। थ्व सङ्कटं केन्द्रीय बैंकतयेगु नीति व वित्तीय नियमनय् तःधँगु परिवर्तन हल। ==स्वयादिसँ== * [[इतिहास]] [[पुचः:अर्थशास्त्र]] [[en:2008 financial crisis]] ktzvmyl4bi2kaa3ajyzuabbej76suvi 0 308027 1123729 1123627 2026-09-05T16:33:48Z Eukesh 11 1123729 wikitext text/x-wiki '''वांगु क्रान्ति''' (Green Revolution) धाःगु सन् १९५० व १९६० या दशकय् सुरु जुगु प्रविधि हिलावंगु ज्याझ्वः खः गुकिं बुंज्या उत्पादनय् तःधँगु वृद्धि हल। थ्व क्रान्तिया मू श्रेय अमेरिकी बुंज्या वैज्ञानिक नार्म्यान बोरलाग (Norman Borlaug) यात वनि, सुयात 'वांगु क्रान्तिया अबु' धाइ। थ्व प्रक्रियाय् उच्च उत्पादन बीगु सिजन (High-Yielding Varieties - HYV) सिजन दयेकेगु ज्या जुल। थुकिया नापनापं आधुनिक सिंचाई प्रणाली, रासायनिक मल (Fertilizers), व की स्याइगु वासः (Pesticides) छ्यलेज्या अप्वल। वांगु क्रान्तिं खासयानाः भारत, पाकिस्तान व मेमेगु विकासशील देय्तयेस सहः यानाच्वंगु अकाल व खाद्यान्न सङ्कटयात चिइकेत तःधँगु योगदान बिल। भारतय् एमएस स्वामीनाथनया नेतृत्वय् वांगु क्रान्तिं देय्यात खाद्यान्नय् आत्मनिर्भर दयेकल। थ्व क्रान्तिं कृषि क्षेत्रय् यान्त्रिकीकरण (Mechanization) यात नं बढावा बिल। तर, थुकिया छुं नकारात्मक प्रभाव नं खनेदत, गथेकि भुमिगत लःया कमी, चाया उर्वराशक्ति ह्रास, व अत्यधिक रसायन प्रयोगं वातावरणय् असर। थौंया ईलय् हरित क्रान्तिया थ्व पाठयात म्हसीका संकातयेफैगु बुंज्या (Sustainable Agriculture) य् बः बियाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[इतिहास]] [[पुचः:बुंज्या]] [[en:Green Revolution]] r4cs4zm2v1k5k8zaaoe12slrsb2w9fl 0 308029 1123728 1123631 2026-09-05T16:33:34Z Eukesh 11 1123728 wikitext text/x-wiki '''सूचं युग''' (Information Age) वा डिजिटल युग (Digital Age) धाःगु २०गु शताब्दीया लिपांगु खण्ड निसें सुरु जुगु वर्तमान ऐतिहासिक ई खः। थ्व युगया मू विशेषता औद्योगिक उत्पादन स्वया सूचना प्रविधि, कम्प्युटर व इन्टरनेट आधारित अर्थतन्त्र खः। थ्व युगया सुरुवात ट्रान्सिस्टर, माइक्रोप्रोसेसर व निजी कम्प्युटर (PC) या विकास नापं जुल। इन्टरनेटया व्यापक प्रयोगं सूचं कायेगु-बीगु, सञ्चार व व्यापार यायेगु पहलय् तःधँगु क्रान्ति हल। वर्ल्ड वाइड वेब (WWW), इमेल, व लिपा वयाः सोसियल मिडिया (Social Media) नं मनूतयेगु दथुइ सञ्चारयात तसकं याउँकल। सूचं युगं ज्ञान व जानकारीयात सकसिया ल्हातय् थ्यंकाबिल व 'ग्लोबल भिलेज' (Global village) या धारणायात साकार यात। थ्व युगय् डाटा व प्रविधि मू आर्थिक शक्ति कथं दयावल, गुकिं डिजिटल अर्थतन्त्रया निर्माण यात। तर थुकिया नापनापं साइबर अपराध, गोपनीयताया समस्या (Privacy concerns), व मखूगु सूचं बाय् छगू पक्ष जक क्यनेगु समस्यात नं खनेदु। थौंया ईलय् कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) व अटोमेशनं सूचं युगयात अझ न्हूगु फुतिइ थ्यंकूगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[इतिहास]] [[पुचः:प्रविधि]] [[en:Information Age]] dl743puoy3i16wwh1dnpilxskegnels 0 308031 1123727 1123634 2026-09-05T16:33:25Z Eukesh 11 1123727 wikitext text/x-wiki '''न्हूगु साम्राज्यवाद''' (New Imperialism) धाःगु १९गु शताब्दीया लिपांगु भागय् व २०गु शताब्दीया सुरुइ युरोपियन शक्तित व जापानं थःगु भूक्षेत्र अप्वःकायेत याःगु औपनिवेशिक विस्तारया ई खः। थ्व ईलय् पश्चिमी शक्तितयेस खासयानाः अफ्रिका व एसिया महादेशय् थःगु साम्राज्य विस्तार यात। थुकिया मू दसु 'अफ्रिकाया नितिं कासा' (Scramble for Africa) ख, गन युरोपेली देय्तयेस सकल अफ्रिका महादेशयात थःथःगु दथुइ बायाः कब्जा यात। न्हूगु साम्राज्यवादया मू कारण औद्योगिक क्रान्तिया नितिं कच्चा पदार्थ कायेगु व दयेकूगु सामान मियेत न्हूगु बजाः मालेगु खः। थुकिया नापनापं राष्ट्रिय प्रतिष्ठा, सैन्य रणनीति व 'श्वेत मनूया भार' (White Man's Burden) थेंज्याःगु सांस्कृतिक विचारधारां नं साम्राज्यवादयात बढावा बिल। थ्व विस्तारया कारणं स्थानीय संस्कृति, अर्थतन्त्र व राजनीतिक ढाँचा विनाश जुल व युरोपेली शक्तितेगु शोषण सुरु जुल। साम्राज्यवादी शक्तितयेगु दथुइ सीमा व प्रभाव क्षेत्रयात कयाः जुगु प्रतिस्पर्धां लिपा निक्वःगु विश्वयुद्ध व न्हापांगु विश्वयुद्धया वातावरण दयेकल। थ्व ईया प्रभाव थौं नं यक्व पूर्व-उपनिवेशतयेगु राजनीतिक व आर्थिक अवस्थाय् खनेदु। ==स्वयादिसँ== * [[इतिहास]] [[पुचः:इतिहास]] [[en:New Imperialism]] ppn7e4nvr524r6g4nafh4nw1wh1ljo6 0 308033 1123726 1123637 2026-09-05T16:33:15Z Eukesh 11 1123726 wikitext text/x-wiki '''निक्वःगु विश्वयुद्ध धुंकाःया आर्थिक विस्तार''' (Post–World War II economic expansion) धाःगु सन् १९४५ निसें १९७३ तकया ई खः गन हलिंन्यंक, खासकथं विकसित देसतय्गु अभूतपूर्व आर्थिक वृद्धि जुल। थ्व ईयात 'आर्थिक पुनर्जागरणया सुवर्ण युग' (Golden Age of Capitalism) नं धाइ। विश्वयुद्ध धुंकाः युरोप व जापानया पुनर्निर्माणया नितिं अमेरिकां 'मार्शल प्लान' (Marshall Plan) लागू यात, गुकिं आर्थिक गतिविधियात गति बिल। ब्रेटन वुड्स प्रणाली (Bretton Woods system) अन्तर्गत अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (IMF) व विश्व बैंकया स्थापनां अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारयात स्थिर दयेकल। थ्व ईलय् बेरोजगारी तसकं म्हो जुल, मनूतयेगु जीवनस्तर थाहाँ वन व मध्यम वर्गया तीव्र विकास जुल। अटोमोबाइल, टेलिभिजन व छेँय् प्रयोग जुइगु इलेक्ट्रोनिक्स सामानया उत्पादन व खपत अप्वल। थ्व आर्थिक विस्तारय् प्रविधिया विकास व दंगु इन्धनया उपलब्धताया नं तःधँगु भूमिका दु। थ्व सुवर्ण युग सन् १९७३ या चिकं सङ्कट (1973 oil crisis) व शेयर बजाः मन्दी नापं अन्त्य जुल। थ्व ईलं आधुनिक उपभोक्तावादी समाज व कल्याणकारी राज्य (Welfare state) या अवधारणायात बल्लाकल। ==स्वयादिसँ== * [[इतिहास]] [[पुचः:अर्थशास्त्र]] [[en:Post–World War II economic expansion]] i1thbco19ieh05d6fsu1axtkwwjsi6k 0 308035 1123641 2026-09-05T14:08:03Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''निक्वःगु औद्योगिक क्रान्ति''' (Second Industrial Revolution) धाःगु १९गु शताब्दीया लिपांगु ब्वः (लगभग १८७०) निसें न्हापांगु विश्वयुद्ध (१९१४) तक्कया ई खः। थुकियात 'प्राविधिक क्रान्ति' (Technological Revolution) नं... 1123641 wikitext text/x-wiki '''निक्वःगु औद्योगिक क्रान्ति''' (Second Industrial Revolution) धाःगु १९गु शताब्दीया लिपांगु ब्वः (लगभग १८७०) निसें न्हापांगु विश्वयुद्ध (१९१४) तक्कया ई खः। थुकियात 'प्राविधिक क्रान्ति' (Technological Revolution) नं धाइ। न्हापांगु औद्योगिक क्रान्ति हाः व नः यन्त्रय् आधारित खःसा, थ्व निगूगु क्रान्ति विद्युत, रसायन, स्तिल (Steel) व पेट्रोलियम यन्त्रय् आधारित खः। थ्व ईलय् हेन्री फोर्डं 'असेम्बली लाइन' (Assembly line) प्रणाली लागू यानाः सामानया तःधँगु मात्राय् (Mass production) उत्पादन सुरु यानादिल। टेलिफोन (अलेक्ज्याण्डर ग्राहम बेल), मतः (थमस एडिसन), व इन्तर्नल कम्बस्चन इञ्जिन (Internal combustion engine) थेंज्याःगु क्रान्तिकारी आविष्कारत थ्व ईलय् हे जुल। अटोमोबाइल व हवाइजहाजया विकासं यातायात प्रणालीइ न्हूगु युग हल। रासायनिक उद्योगया विकासं न्हूगु मल, वासः व सिन्थेटिक सामानत निर्माण यात। थ्व क्रान्तिं संयुक्त राज्य अमेरिका व जर्मनीयात तःधँगु औद्योगिक शक्तिया रूपय् स्थापित यात। थ्व ईलं आधुनिक शहरी जीवन, तःधंगु कर्पोरेट उद्योगत व विश्वव्यापी सञ्चार सञ्जालया जग तयाबिल। [[पुचः:प्रविधि]] [[en:Second Industrial Revolution]] 4fyxop0k2w3lo5qpyo6vlglhj8l3j8v 1123642 1123641 2026-09-05T14:08:18Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Second Industrial Revolution]] to [[निक्वःगु औद्योगिक क्रान्ति]] 1123641 wikitext text/x-wiki '''निक्वःगु औद्योगिक क्रान्ति''' (Second Industrial Revolution) धाःगु १९गु शताब्दीया लिपांगु ब्वः (लगभग १८७०) निसें न्हापांगु विश्वयुद्ध (१९१४) तक्कया ई खः। थुकियात 'प्राविधिक क्रान्ति' (Technological Revolution) नं धाइ। न्हापांगु औद्योगिक क्रान्ति हाः व नः यन्त्रय् आधारित खःसा, थ्व निगूगु क्रान्ति विद्युत, रसायन, स्तिल (Steel) व पेट्रोलियम यन्त्रय् आधारित खः। थ्व ईलय् हेन्री फोर्डं 'असेम्बली लाइन' (Assembly line) प्रणाली लागू यानाः सामानया तःधँगु मात्राय् (Mass production) उत्पादन सुरु यानादिल। टेलिफोन (अलेक्ज्याण्डर ग्राहम बेल), मतः (थमस एडिसन), व इन्तर्नल कम्बस्चन इञ्जिन (Internal combustion engine) थेंज्याःगु क्रान्तिकारी आविष्कारत थ्व ईलय् हे जुल। अटोमोबाइल व हवाइजहाजया विकासं यातायात प्रणालीइ न्हूगु युग हल। रासायनिक उद्योगया विकासं न्हूगु मल, वासः व सिन्थेटिक सामानत निर्माण यात। थ्व क्रान्तिं संयुक्त राज्य अमेरिका व जर्मनीयात तःधँगु औद्योगिक शक्तिया रूपय् स्थापित यात। थ्व ईलं आधुनिक शहरी जीवन, तःधंगु कर्पोरेट उद्योगत व विश्वव्यापी सञ्चार सञ्जालया जग तयाबिल। [[पुचः:प्रविधि]] [[en:Second Industrial Revolution]] 4fyxop0k2w3lo5qpyo6vlglhj8l3j8v 1123725 1123642 2026-09-05T16:33:06Z Eukesh 11 1123725 wikitext text/x-wiki '''निक्वःगु औद्योगिक क्रान्ति''' (Second Industrial Revolution) धाःगु १९गु शताब्दीया लिपांगु ब्वः (लगभग १८७०) निसें न्हापांगु विश्वयुद्ध (१९१४) तक्कया ई खः। थुकियात 'प्राविधिक क्रान्ति' (Technological Revolution) नं धाइ। न्हापांगु औद्योगिक क्रान्ति हाः व नः यन्त्रय् आधारित खःसा, थ्व निगूगु क्रान्ति विद्युत, रसायन, स्तिल (Steel) व पेट्रोलियम यन्त्रय् आधारित खः। थ्व ईलय् हेन्री फोर्डं 'असेम्बली लाइन' (Assembly line) प्रणाली लागू यानाः सामानया तःधँगु मात्राय् (Mass production) उत्पादन सुरु यानादिल। टेलिफोन (अलेक्ज्याण्डर ग्राहम बेल), मतः (थमस एडिसन), व इन्तर्नल कम्बस्चन इञ्जिन (Internal combustion engine) थेंज्याःगु क्रान्तिकारी आविष्कारत थ्व ईलय् हे जुल। अटोमोबाइल व हवाइजहाजया विकासं यातायात प्रणालीइ न्हूगु युग हल। रासायनिक उद्योगया विकासं न्हूगु मल, वासः व सिन्थेटिक सामानत निर्माण यात। थ्व क्रान्तिं संयुक्त राज्य अमेरिका व जर्मनीयात तःधँगु औद्योगिक शक्तिया रूपय् स्थापित यात। थ्व ईलं आधुनिक शहरी जीवन, तःधंगु कर्पोरेट उद्योगत व विश्वव्यापी सञ्चार सञ्जालया जग तयाबिल। ==स्वयादिसँ== * [[इतिहास]] [[पुचः:प्रविधि]] [[en:Second Industrial Revolution]] 4i5jysjzjf95aozruzg4ayslk198wg5 0 308036 1123643 2026-09-05T14:08:18Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Second Industrial Revolution]] to [[निक्वःगु औद्योगिक क्रान्ति]] 1123643 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[निक्वःगु औद्योगिक क्रान्ति]] fkzpn6x0fpo32stdi9ayrjszrricsea 0 308037 1123644 2026-09-05T14:12:43Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''उत्तर आधुनिक काल''' (Late modern period) धाःगु १८गु शताब्दीया लिपांगु ब्वः निसें सुरु जुयाः लगभग २०गु शताब्दीया मध्य वा निक्वःगु विश्वयुद्धया अन्त्य तक्कया ऐतिहासिक ई ख। थ्व ईया सुरुवात मू... 1123644 wikitext text/x-wiki '''उत्तर आधुनिक काल''' (Late modern period) धाःगु १८गु शताब्दीया लिपांगु ब्वः निसें सुरु जुयाः लगभग २०गु शताब्दीया मध्य वा निक्वःगु विश्वयुद्धया अन्त्य तक्कया ऐतिहासिक ई ख। थ्व ईया सुरुवात मू कथं औद्योगिक क्रान्ति व फ्रान्सेली क्रान्ति थेंज्याःगु तःधँगु सामाजिक व राजनीतिक परिवर्तन नापं जुगु ख। थ्व ईलय् युरोप व उत्तर अमेरिकाय् प्रविधि, विज्ञान, व उद्योगया क्षेत्रय् अभूतपूर्व विकास जुल, गुकिं हलिमया स्वरुप हे हिलाबिल। स्टीम इन्जिन, रेलमार्ग, टेलिफोन, व बिजलीया विकासं मनूतयेगु जीवनस्तर व उत्पादन प्रणालीइ क्रान्ति हल। थ्व कालखण्डय् [[न्हूगु साम्राज्यवाद]] (New Imperialism) या उदय जुल, गुकिया अन्तर्गत युरोपेली शक्तितयेस एसिया व अफ्रिका महादेशय् थःगु उपनिवेश विस्तार यात। थ्व ईलय् पुँजीवाद व लोकतन्त्रया अवधारणा बल्लाःगु जुसां नापनापं साम्यवाद व राष्ट्रवाद थेंज्याःगु न्हूगु विचारधारातयेगु नं जन्म जुल। १९गु व २०गु शताब्दीया दथुइ जुगु सामाजिक आन्दोलनतयेस ज्या याइ पिनिगु अधिकार, मिसा अधिकार व नागरिक स्वतन्त्रताया नितिं ल्वाःगु ख। थ्व ई विश्वया इतिहासय् दकलय् तःधँगु ल्वापू, खासयानाः न्हापांगु विश्वयुद्ध व निक्वःगु विश्वयुद्धया साक्षी नं जुल। थज्याःगु युद्धतयेस विश्वया राजनीतिक मानचित्रयात पूर्ण रूपं हिलाबिल व युरोपेली साम्राज्यतयेगु पतनया सुरुवात यात। उत्तर आधुनिक युग आधुनिक मानव सभ्यताया जग दयेकूगु व साक्षरता, शहरीकरण, व सञ्चार प्रविधिया विकास याःगु ईया रूपय् कायेगु या। थ्व ईया अन्त्य नापं हलिम [[शीत युद्ध]] व [[सूचं युग]]या न्हूगु चरणय् प्रवेश यात। थ्व कालखण्डं आधुनिक विश्वया सामाजिक, आर्थिक व राजनीतिक पहयात आकार बीगु ज्या यात। थौंया ईलय् खनेदूगु यक्व अन्तर्राष्ट्रिय संस्था व कानुनी प्रणालीत थ्वहे ईया देन ख। [[पुचः:इतिहास]] [[en:Late modern period] 5nqftfeshhievwrzf8evgdkhmefnowp 1123645 1123644 2026-09-05T14:12:51Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Late modern period]] to [[उत्तर आधुनिक काल]] 1123644 wikitext text/x-wiki '''उत्तर आधुनिक काल''' (Late modern period) धाःगु १८गु शताब्दीया लिपांगु ब्वः निसें सुरु जुयाः लगभग २०गु शताब्दीया मध्य वा निक्वःगु विश्वयुद्धया अन्त्य तक्कया ऐतिहासिक ई ख। थ्व ईया सुरुवात मू कथं औद्योगिक क्रान्ति व फ्रान्सेली क्रान्ति थेंज्याःगु तःधँगु सामाजिक व राजनीतिक परिवर्तन नापं जुगु ख। थ्व ईलय् युरोप व उत्तर अमेरिकाय् प्रविधि, विज्ञान, व उद्योगया क्षेत्रय् अभूतपूर्व विकास जुल, गुकिं हलिमया स्वरुप हे हिलाबिल। स्टीम इन्जिन, रेलमार्ग, टेलिफोन, व बिजलीया विकासं मनूतयेगु जीवनस्तर व उत्पादन प्रणालीइ क्रान्ति हल। थ्व कालखण्डय् [[न्हूगु साम्राज्यवाद]] (New Imperialism) या उदय जुल, गुकिया अन्तर्गत युरोपेली शक्तितयेस एसिया व अफ्रिका महादेशय् थःगु उपनिवेश विस्तार यात। थ्व ईलय् पुँजीवाद व लोकतन्त्रया अवधारणा बल्लाःगु जुसां नापनापं साम्यवाद व राष्ट्रवाद थेंज्याःगु न्हूगु विचारधारातयेगु नं जन्म जुल। १९गु व २०गु शताब्दीया दथुइ जुगु सामाजिक आन्दोलनतयेस ज्या याइ पिनिगु अधिकार, मिसा अधिकार व नागरिक स्वतन्त्रताया नितिं ल्वाःगु ख। थ्व ई विश्वया इतिहासय् दकलय् तःधँगु ल्वापू, खासयानाः न्हापांगु विश्वयुद्ध व निक्वःगु विश्वयुद्धया साक्षी नं जुल। थज्याःगु युद्धतयेस विश्वया राजनीतिक मानचित्रयात पूर्ण रूपं हिलाबिल व युरोपेली साम्राज्यतयेगु पतनया सुरुवात यात। उत्तर आधुनिक युग आधुनिक मानव सभ्यताया जग दयेकूगु व साक्षरता, शहरीकरण, व सञ्चार प्रविधिया विकास याःगु ईया रूपय् कायेगु या। थ्व ईया अन्त्य नापं हलिम [[शीत युद्ध]] व [[सूचं युग]]या न्हूगु चरणय् प्रवेश यात। थ्व कालखण्डं आधुनिक विश्वया सामाजिक, आर्थिक व राजनीतिक पहयात आकार बीगु ज्या यात। थौंया ईलय् खनेदूगु यक्व अन्तर्राष्ट्रिय संस्था व कानुनी प्रणालीत थ्वहे ईया देन ख। [[पुचः:इतिहास]] [[en:Late modern period] 5nqftfeshhievwrzf8evgdkhmefnowp 1123724 1123645 2026-09-05T16:32:57Z Eukesh 11 1123724 wikitext text/x-wiki '''उत्तर आधुनिक काल''' (Late modern period) धाःगु १८गु शताब्दीया लिपांगु ब्वः निसें सुरु जुयाः लगभग २०गु शताब्दीया मध्य वा निक्वःगु विश्वयुद्धया अन्त्य तक्कया ऐतिहासिक ई ख। थ्व ईया सुरुवात मू कथं औद्योगिक क्रान्ति व फ्रान्सेली क्रान्ति थेंज्याःगु तःधँगु सामाजिक व राजनीतिक परिवर्तन नापं जुगु ख। थ्व ईलय् युरोप व उत्तर अमेरिकाय् प्रविधि, विज्ञान, व उद्योगया क्षेत्रय् अभूतपूर्व विकास जुल, गुकिं हलिमया स्वरुप हे हिलाबिल। स्टीम इन्जिन, रेलमार्ग, टेलिफोन, व बिजलीया विकासं मनूतयेगु जीवनस्तर व उत्पादन प्रणालीइ क्रान्ति हल। थ्व कालखण्डय् [[न्हूगु साम्राज्यवाद]] (New Imperialism) या उदय जुल, गुकिया अन्तर्गत युरोपेली शक्तितयेस एसिया व अफ्रिका महादेशय् थःगु उपनिवेश विस्तार यात। थ्व ईलय् पुँजीवाद व लोकतन्त्रया अवधारणा बल्लाःगु जुसां नापनापं साम्यवाद व राष्ट्रवाद थेंज्याःगु न्हूगु विचारधारातयेगु नं जन्म जुल। १९गु व २०गु शताब्दीया दथुइ जुगु सामाजिक आन्दोलनतयेस ज्या याइ पिनिगु अधिकार, मिसा अधिकार व नागरिक स्वतन्त्रताया नितिं ल्वाःगु ख। थ्व ई विश्वया इतिहासय् दकलय् तःधँगु ल्वापू, खासयानाः न्हापांगु विश्वयुद्ध व निक्वःगु विश्वयुद्धया साक्षी नं जुल। थज्याःगु युद्धतयेस विश्वया राजनीतिक मानचित्रयात पूर्ण रूपं हिलाबिल व युरोपेली साम्राज्यतयेगु पतनया सुरुवात यात। उत्तर आधुनिक युग आधुनिक मानव सभ्यताया जग दयेकूगु व साक्षरता, शहरीकरण, व सञ्चार प्रविधिया विकास याःगु ईया रूपय् कायेगु या। थ्व ईया अन्त्य नापं हलिम [[शीत युद्ध]] व [[सूचं युग]]या न्हूगु चरणय् प्रवेश यात। थ्व कालखण्डं आधुनिक विश्वया सामाजिक, आर्थिक व राजनीतिक पहयात आकार बीगु ज्या यात। थौंया ईलय् खनेदूगु यक्व अन्तर्राष्ट्रिय संस्था व कानुनी प्रणालीत थ्वहे ईया देन ख। ==स्वयादिसँ== * [[इतिहास]] [[पुचः:इतिहास]] [[en:Late modern period] 07bu4u8pskbo5divuvo6z9nfln21uc1 0 308038 1123646 2026-09-05T14:12:51Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Late modern period]] to [[उत्तर आधुनिक काल]] 1123646 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[उत्तर आधुनिक काल]] gvf66608due74wurdjwqpvuxr4w63lx 0 308039 1123647 2026-09-05T14:15:54Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''समकालीन इतिहास''' (Contemporary history) धाःगु २०गु शताब्दीया लिपांगु ब्वः निसें सुरु जुयाः वर्तमान ई तक्कया ऐतिहासिक घटना व घटनाक्रमतेगु अध्ययन ख। सामान्यतया निक्वःगु विश्वयुद्धया अन्त्य... 1123647 wikitext text/x-wiki '''समकालीन इतिहास''' (Contemporary history) धाःगु २०गु शताब्दीया लिपांगु ब्वः निसें सुरु जुयाः वर्तमान ई तक्कया ऐतिहासिक घटना व घटनाक्रमतेगु अध्ययन ख। सामान्यतया निक्वःगु विश्वयुद्धया अन्त्य (सन् १९४५) वा शीत युद्धया अन्त्य (सन् १९९१) निसें सुरु जुगु ईयात समकालीन इतिहासया रूपय् कायेगु या। थ्व ईया मू विशेषता धाःगु असीमित सूचं प्रविधि, भूमण्डलीकरण (Globalization), व तच्वःगु वैज्ञानिक प्रगति ख। थ्व ईलय् अन्तरिक्ष मालेज्या, डिजिटल कम्प्युटर, इन्टरनेट, व कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) या विकासं मनूतयेगु जीवनयात तःधँगु प्रभाव लाकल। समकालीन इतिहासय् शीत युद्ध, आणविक ल्वाभःया खतरा, वि-उपनिवेशीकरण (Decolonization), व संयुक्त राष्ट्र सङ्घ (UN) या स्थापना थेंज्याःगु तःधँगु भूराजनीतिक घटनात ला। नापनापं, सन् २००१ या सेप्टेम्बर ११ या आक्रमण, आतंकवाद विरुद्धया युद्ध, व सन् २००८ या विश्वव्यापी आर्थिक सङ्कट नं थ्व ईया मू घटनात ख। थौंया ईलय् जलवायु परिवर्तन, महामारी, व डिजिटल गोपनीयता थेंज्याःगु समस्यात समकालीन इतिहासया मू चुनौतीया रूपय् खनेदूगु दु। थ्व ईलय् मानव अधिकार, लैंगिक समानता व लोकतन्त्रया नितिं विश्वव्यापी रूपं आन्दोलनत अझ बल्लाना वनाच्वंगु दु। समकालीन इतिहासया अध्ययनं झीत थौंया हलिंया घटनात, राजनीतिक स्वापू, व भावी दिशायात थुइकेत ग्वाहालि याइ। थ्व इतिहास जीवन्त जुइ, छाय्‌धाःसा थुकिया यक्व घटनात थौंया मनूतयेस थःगु मिखां खनाच्वंगु वा अनुभव यानाच्वंगु खँ ख। थुकिया अध्ययनं वर्तमानया जटिलता व भविष्यया सम्भावनायात स्वयेगु ज्या याइ। [[पुचः:इतिहास]] [[en:Contemporary history]] 0reynixrhd5k4vy1lnaz84kr6tqdgbg 1123648 1123647 2026-09-05T14:16:02Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Contemporary history]] to [[समकालीन इतिहास]] 1123647 wikitext text/x-wiki '''समकालीन इतिहास''' (Contemporary history) धाःगु २०गु शताब्दीया लिपांगु ब्वः निसें सुरु जुयाः वर्तमान ई तक्कया ऐतिहासिक घटना व घटनाक्रमतेगु अध्ययन ख। सामान्यतया निक्वःगु विश्वयुद्धया अन्त्य (सन् १९४५) वा शीत युद्धया अन्त्य (सन् १९९१) निसें सुरु जुगु ईयात समकालीन इतिहासया रूपय् कायेगु या। थ्व ईया मू विशेषता धाःगु असीमित सूचं प्रविधि, भूमण्डलीकरण (Globalization), व तच्वःगु वैज्ञानिक प्रगति ख। थ्व ईलय् अन्तरिक्ष मालेज्या, डिजिटल कम्प्युटर, इन्टरनेट, व कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) या विकासं मनूतयेगु जीवनयात तःधँगु प्रभाव लाकल। समकालीन इतिहासय् शीत युद्ध, आणविक ल्वाभःया खतरा, वि-उपनिवेशीकरण (Decolonization), व संयुक्त राष्ट्र सङ्घ (UN) या स्थापना थेंज्याःगु तःधँगु भूराजनीतिक घटनात ला। नापनापं, सन् २००१ या सेप्टेम्बर ११ या आक्रमण, आतंकवाद विरुद्धया युद्ध, व सन् २००८ या विश्वव्यापी आर्थिक सङ्कट नं थ्व ईया मू घटनात ख। थौंया ईलय् जलवायु परिवर्तन, महामारी, व डिजिटल गोपनीयता थेंज्याःगु समस्यात समकालीन इतिहासया मू चुनौतीया रूपय् खनेदूगु दु। थ्व ईलय् मानव अधिकार, लैंगिक समानता व लोकतन्त्रया नितिं विश्वव्यापी रूपं आन्दोलनत अझ बल्लाना वनाच्वंगु दु। समकालीन इतिहासया अध्ययनं झीत थौंया हलिंया घटनात, राजनीतिक स्वापू, व भावी दिशायात थुइकेत ग्वाहालि याइ। थ्व इतिहास जीवन्त जुइ, छाय्‌धाःसा थुकिया यक्व घटनात थौंया मनूतयेस थःगु मिखां खनाच्वंगु वा अनुभव यानाच्वंगु खँ ख। थुकिया अध्ययनं वर्तमानया जटिलता व भविष्यया सम्भावनायात स्वयेगु ज्या याइ। [[पुचः:इतिहास]] [[en:Contemporary history]] 0reynixrhd5k4vy1lnaz84kr6tqdgbg 1123723 1123648 2026-09-05T16:32:47Z Eukesh 11 1123723 wikitext text/x-wiki '''समकालीन इतिहास''' (Contemporary history) धाःगु २०गु शताब्दीया लिपांगु ब्वः निसें सुरु जुयाः वर्तमान ई तक्कया ऐतिहासिक घटना व घटनाक्रमतेगु अध्ययन ख। सामान्यतया निक्वःगु विश्वयुद्धया अन्त्य (सन् १९४५) वा शीत युद्धया अन्त्य (सन् १९९१) निसें सुरु जुगु ईयात समकालीन इतिहासया रूपय् कायेगु या। थ्व ईया मू विशेषता धाःगु असीमित सूचं प्रविधि, भूमण्डलीकरण (Globalization), व तच्वःगु वैज्ञानिक प्रगति ख। थ्व ईलय् अन्तरिक्ष मालेज्या, डिजिटल कम्प्युटर, इन्टरनेट, व कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) या विकासं मनूतयेगु जीवनयात तःधँगु प्रभाव लाकल। समकालीन इतिहासय् शीत युद्ध, आणविक ल्वाभःया खतरा, वि-उपनिवेशीकरण (Decolonization), व संयुक्त राष्ट्र सङ्घ (UN) या स्थापना थेंज्याःगु तःधँगु भूराजनीतिक घटनात ला। नापनापं, सन् २००१ या सेप्टेम्बर ११ या आक्रमण, आतंकवाद विरुद्धया युद्ध, व सन् २००८ या विश्वव्यापी आर्थिक सङ्कट नं थ्व ईया मू घटनात ख। थौंया ईलय् जलवायु परिवर्तन, महामारी, व डिजिटल गोपनीयता थेंज्याःगु समस्यात समकालीन इतिहासया मू चुनौतीया रूपय् खनेदूगु दु। थ्व ईलय् मानव अधिकार, लैंगिक समानता व लोकतन्त्रया नितिं विश्वव्यापी रूपं आन्दोलनत अझ बल्लाना वनाच्वंगु दु। समकालीन इतिहासया अध्ययनं झीत थौंया हलिंया घटनात, राजनीतिक स्वापू, व भावी दिशायात थुइकेत ग्वाहालि याइ। थ्व इतिहास जीवन्त जुइ, छाय्‌धाःसा थुकिया यक्व घटनात थौंया मनूतयेस थःगु मिखां खनाच्वंगु वा अनुभव यानाच्वंगु खँ ख। थुकिया अध्ययनं वर्तमानया जटिलता व भविष्यया सम्भावनायात स्वयेगु ज्या याइ। ==स्वयादिसँ== * [[इतिहास]] [[पुचः:इतिहास]] [[en:Contemporary history]] 9tlgg0cjjnzwznkhc7fyw7rnd0cci58 0 308040 1123649 2026-09-05T14:16:02Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Contemporary history]] to [[समकालीन इतिहास]] 1123649 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[समकालीन इतिहास]] rsigvdtu0q64v12ar1o55992c4m053o 0 308041 1123650 2026-09-05T14:22:03Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''दक्षिण अमेरिकाया इतिहास''' धाःगु [[दक्षिण अमेरिका]] महादेशय् मानव सभ्यताया विकास, प्राचीन साम्राज्यत, औपनिवेशिक काल व आधुनिक राष्ट्रतेगु निर्माणया ऐतिहासिक अध्ययन ख। थ्व महादे... 1123650 wikitext text/x-wiki '''दक्षिण अमेरिकाया इतिहास''' धाःगु [[दक्षिण अमेरिका]] महादेशय् मानव सभ्यताया विकास, प्राचीन साम्राज्यत, औपनिवेशिक काल व आधुनिक राष्ट्रतेगु निर्माणया ऐतिहासिक अध्ययन ख। थ्व महादेशय् थ्यं मथ्यं १५,००० दँ न्ह्यः न्हापांपिं मनूत च्वनेगु ज्या न्ह्यथंगु खः, गुपिं उत्तर अमेरिका जुयाः थन थ्यंगु खः। दक्षिण अमेरिकाया प्राचीन इतिहासय् थीथी उच्च संस्कृतितयेगु विकास जुल, गुकि [[इन्का साम्राज्य]] (Inca Empire) दकलय् शक्तिशाली व तःधँगु साम्राज्यया रूपय् स्थापित जुल। इन्का साम्राज्यं एन्डिज च्वकाझ्वः लागाय् थःगु प्रशासनिक व सांस्कृतिक नियन्त्रण कायम याःगु खः। १६गु शताब्दीया सुरुइ युरोपेली अन्वेषकत, खासयानाः स्पेन व पोर्चुगलया आक्रमणकारीत थ्व महादेशय् थ्यंकल। स्पेनिश फ्रान्सिस्को पिजारों इन्का साम्राज्ययात बुकल व पोर्चुगलं ब्राजिलय् थःगु उपनिवेश दयेकल। युरोपेली औपनिवेशिक शासनं यानाः थनया स्थानीय आदिवासी जनसंख्याय् तःधंगु ह्रास वल व युरोपेली संस्कृति, धर्म (क्याथलिक धर्म) व भाषाया प्रभाव न्यना वन। औपनिवेशिक ईलय् अफ्रिकां द्वलंद्वः दास मनूतय्त थनया बुं व खानीइ ज्या याकेत हःगु खः, गुकिं थनया जनसांख्यिकीय स्वरुप हिलाबिल। १९गु शताब्दीया सुरुइ साइमन बोलिभार (Simón Bolívar) व होसे दे मानुएल सान मार्टिन (José de San Martín) थेंज्याःपिं क्रान्तिकारी नेतातयेगु नेतृत्वय् औपनिवेशिक शासन विरुद्ध स्वतन्त्रता संग्राम जुल। थ्व आन्दोलन धुंकाः स्पेनिश व पोर्चुगीज शासनया अन्त्य जुयाः ब्राजिल, अर्जेन्टिना, पेरु, कोलम्बिया थेंज्याःगु न्हूगु स्वतन्त्र राष्ट्रतयेगु जन्म जुल। २०गु शताब्दीइ दक्षिण अमेरिकाया यक्व देय्तयेस राजनीतिक अस्थिरता, सैन्य तानाशाही, आर्थिक संकट व गृहयुद्धया सामना याये माल। लिपांगु दशकय् थ्व महादेशय् लोकतन्त्रया पुनर्स्थापना जुगु दु व आर्थिक विकासया नितिं क्षेत्रिय सहकार्य अप्वया वंगु दु। थौंया ईलय् दक्षिण अमेरिका थःगु विविध संस्कृति, प्राकृतिक स्रोत व ऐतिहासिक सम्पदाया नितिं हलिंन्यंक नांजाः। [[पुचः:दक्षिण अमेरिकाया इतिहास]] [[en:History of South America]] qlat8j0kfoyiis11jhp1iqdo4n6isyj 1123652 1123650 2026-09-05T14:23:04Z Eukesh 11 Redirected page to [[दक्षिण अमेरिकाया इतिहास]] 1123652 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[दक्षिण अमेरिकाया इतिहास]] rrnk6djxhiim6r6tt40eylkqi8a598c 0 308042 1123653 2026-09-05T14:24:07Z Eukesh 11 Redirected page to [[इङ्का साम्राज्य]] 1123653 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[इङ्का साम्राज्य]] 9lfbfboalt6m6qonk2ws8tq90rg9845 0 308043 1123654 2026-09-05T14:34:25Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''सीजः-ल्वहँ काल बाय् ताम्र-पाषाण काल''' वा '''क्यालकोलिथिक''' (Chalcolithic) धाःगु मानव इतिहासया उगु संक्रमणकालीन ई खः गन मनूतेसं धातुय् न्हापांगु खुसि [[सीजः]]या छ्यला न्ह्यथन व नापनापं ल्वहँ... 1123654 wikitext text/x-wiki '''सीजः-ल्वहँ काल बाय् ताम्र-पाषाण काल''' वा '''क्यालकोलिथिक''' (Chalcolithic) धाःगु मानव इतिहासया उगु संक्रमणकालीन ई खः गन मनूतेसं धातुय् न्हापांगु खुसि [[सीजः]]या छ्यला न्ह्यथन व नापनापं ल्वहँ (पाषाण) ल्वाभः व ज्याभःतयेगु छ्यला नं निरन्तर यानाच्वन। थ्व युगयात [[सीजः युग]] (Copper Age) नं धाइ। थ्व ई [[ल्वहँ युग]] (Stone Age) व [[कँय् युग]] (Bronze Age) या दथुइ ला। सीजः-ल्वहँ कालखण्ड थ्यं-मथ्यं ईसा पूर्व ५००० निसें ईसा पूर्व ३००० या दथुइ हलिंया थीथी थासय् खनेदत। थ्व ईलय् धातुज्या (Metallurgy) या प्रारम्भिक विकास जुल, गन सीजःयात नायेकाः थीथी ज्याभः, ल्वाभः व तिसात दयेकेगु प्रविधि मनूतेसं सिइकल। सीजः छगू ल्वहँ स्वया अझ बांलाक आकार बी फइगु व प्रभावकारी धातु जुगुलिं थुकिया छ्यलां बुंज्या व दनेज्याय् तःधँगु विकास यात। थ्व युगय् बुंज्या व लहिनाज्याया व्यापक विकास जुल, गुकिं यानाः मनूतयेसं छगू हे थासय् च्वनिगु व चिधंगु नगरतयेगु पलिस्थाय् ग्वहालि यात। थ्व ईलय् चाया थल (Pottery) दयेकेगु कलाय् नं तःधँगु प्रगति जुल, गन थीथी रंग व किपात दूगु चाया थल दयेकेगु यात। धातुया बनेज्या अप्वया वंगुलिं थीथी पुचः व लागातेगु दथुइ बनेज्या स्वापू व तजिलजि कायेबियेगु ज्या अप्वल। सामाजिक संरचनाया दृष्टिं थ्व ईलय् श्रम विभाजन व सामाजिक वर्ग वा असमानताया सुरु जुगु खनेदु। मेसोपोटेमिया, मिस्र (इजिप्ट), सिन्धु स्वनिगः, व युरोपया थीथी थासय् थ्व कालया यक्व अवशेषत लुयावःगु दु। लिपा [[टिन]] (Tin) ल्वाकछ्यानाः अझ छागु धातु कँय् (Bronze) दयेकेगु प्रविधि लुइके धुंका थ्व युग कँय् युगय् हिलावन। थ्व कालखण्डं मानव सभ्यतायात ल्वहँ युगया अपूगु जीवन स्वया जटिल व विकसित शहरी सभ्यतापाखे यंकेत महत्वपूर्ण न्हूगु जग तयाबिल। [[पुचः:प्रागइतिहास]] [[en:Chalcolithic]] awblozy47sgn62fz9kb1zh8lcal86nn 1123655 1123654 2026-09-05T14:34:37Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Chalcolithic]] to [[सीजः-ल्वहँ काल]] 1123654 wikitext text/x-wiki '''सीजः-ल्वहँ काल बाय् ताम्र-पाषाण काल''' वा '''क्यालकोलिथिक''' (Chalcolithic) धाःगु मानव इतिहासया उगु संक्रमणकालीन ई खः गन मनूतेसं धातुय् न्हापांगु खुसि [[सीजः]]या छ्यला न्ह्यथन व नापनापं ल्वहँ (पाषाण) ल्वाभः व ज्याभःतयेगु छ्यला नं निरन्तर यानाच्वन। थ्व युगयात [[सीजः युग]] (Copper Age) नं धाइ। थ्व ई [[ल्वहँ युग]] (Stone Age) व [[कँय् युग]] (Bronze Age) या दथुइ ला। सीजः-ल्वहँ कालखण्ड थ्यं-मथ्यं ईसा पूर्व ५००० निसें ईसा पूर्व ३००० या दथुइ हलिंया थीथी थासय् खनेदत। थ्व ईलय् धातुज्या (Metallurgy) या प्रारम्भिक विकास जुल, गन सीजःयात नायेकाः थीथी ज्याभः, ल्वाभः व तिसात दयेकेगु प्रविधि मनूतेसं सिइकल। सीजः छगू ल्वहँ स्वया अझ बांलाक आकार बी फइगु व प्रभावकारी धातु जुगुलिं थुकिया छ्यलां बुंज्या व दनेज्याय् तःधँगु विकास यात। थ्व युगय् बुंज्या व लहिनाज्याया व्यापक विकास जुल, गुकिं यानाः मनूतयेसं छगू हे थासय् च्वनिगु व चिधंगु नगरतयेगु पलिस्थाय् ग्वहालि यात। थ्व ईलय् चाया थल (Pottery) दयेकेगु कलाय् नं तःधँगु प्रगति जुल, गन थीथी रंग व किपात दूगु चाया थल दयेकेगु यात। धातुया बनेज्या अप्वया वंगुलिं थीथी पुचः व लागातेगु दथुइ बनेज्या स्वापू व तजिलजि कायेबियेगु ज्या अप्वल। सामाजिक संरचनाया दृष्टिं थ्व ईलय् श्रम विभाजन व सामाजिक वर्ग वा असमानताया सुरु जुगु खनेदु। मेसोपोटेमिया, मिस्र (इजिप्ट), सिन्धु स्वनिगः, व युरोपया थीथी थासय् थ्व कालया यक्व अवशेषत लुयावःगु दु। लिपा [[टिन]] (Tin) ल्वाकछ्यानाः अझ छागु धातु कँय् (Bronze) दयेकेगु प्रविधि लुइके धुंका थ्व युग कँय् युगय् हिलावन। थ्व कालखण्डं मानव सभ्यतायात ल्वहँ युगया अपूगु जीवन स्वया जटिल व विकसित शहरी सभ्यतापाखे यंकेत महत्वपूर्ण न्हूगु जग तयाबिल। [[पुचः:प्रागइतिहास]] [[en:Chalcolithic]] awblozy47sgn62fz9kb1zh8lcal86nn 1123721 1123655 2026-09-05T16:32:02Z Eukesh 11 1123721 wikitext text/x-wiki '''सीजः-ल्वहँ काल बाय् ताम्र-पाषाण काल''' वा '''क्यालकोलिथिक''' (Chalcolithic) धाःगु मानव इतिहासया उगु संक्रमणकालीन ई खः गन मनूतेसं धातुय् न्हापांगु खुसि [[सीजः]]या छ्यला न्ह्यथन व नापनापं ल्वहँ (पाषाण) ल्वाभः व ज्याभःतयेगु छ्यला नं निरन्तर यानाच्वन। थ्व युगयात [[सीजः युग]] (Copper Age) नं धाइ। थ्व ई [[ल्वहँ युग]] (Stone Age) व [[कँय् युग]] (Bronze Age) या दथुइ ला। सीजः-ल्वहँ कालखण्ड थ्यं-मथ्यं ईसा पूर्व ५००० निसें ईसा पूर्व ३००० या दथुइ हलिंया थीथी थासय् खनेदत। थ्व ईलय् धातुज्या (Metallurgy) या प्रारम्भिक विकास जुल, गन सीजःयात नायेकाः थीथी ज्याभः, ल्वाभः व तिसात दयेकेगु प्रविधि मनूतेसं सिइकल। सीजः छगू ल्वहँ स्वया अझ बांलाक आकार बी फइगु व प्रभावकारी धातु जुगुलिं थुकिया छ्यलां बुंज्या व दनेज्याय् तःधँगु विकास यात। थ्व युगय् बुंज्या व लहिनाज्याया व्यापक विकास जुल, गुकिं यानाः मनूतयेसं छगू हे थासय् च्वनिगु व चिधंगु नगरतयेगु पलिस्थाय् ग्वहालि यात। थ्व ईलय् चाया थल (Pottery) दयेकेगु कलाय् नं तःधँगु प्रगति जुल, गन थीथी रंग व किपात दूगु चाया थल दयेकेगु यात। धातुया बनेज्या अप्वया वंगुलिं थीथी पुचः व लागातेगु दथुइ बनेज्या स्वापू व तजिलजि कायेबियेगु ज्या अप्वल। सामाजिक संरचनाया दृष्टिं थ्व ईलय् श्रम विभाजन व सामाजिक वर्ग वा असमानताया सुरु जुगु खनेदु। मेसोपोटेमिया, मिस्र (इजिप्ट), सिन्धु स्वनिगः, व युरोपया थीथी थासय् थ्व कालया यक्व अवशेषत लुयावःगु दु। लिपा [[टिन]] (Tin) ल्वाकछ्यानाः अझ छागु धातु कँय् (Bronze) दयेकेगु प्रविधि लुइके धुंका थ्व युग कँय् युगय् हिलावन। थ्व कालखण्डं मानव सभ्यतायात ल्वहँ युगया अपूगु जीवन स्वया जटिल व विकसित शहरी सभ्यतापाखे यंकेत महत्वपूर्ण न्हूगु जग तयाबिल। ==स्वयादिसँ== * [[ल्वहँ काल]] [[पुचः:प्रागइतिहास]] [[en:Chalcolithic]] 0hm6iz4mt7iob0toh1jazzf4cmz628d 0 308044 1123656 2026-09-05T14:34:37Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Chalcolithic]] to [[सीजः-ल्वहँ काल]] 1123656 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[सीजः-ल्वहँ काल]] 6qskhnm88sp1bnxyp7wnoqty2qcijoy 0 308045 1123657 2026-09-05T14:46:07Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''छ्यलेज्या''' (Experiment) धाःगु [[वैज्ञानिक विधि]] (Scientific method) या छगू मू ब्वः खः, गुकिं हाइपोथेसिस (hypothesis) वा सिद्धान्तया सत्यता परीक्षण यायेगु कुतः याइ। थ्व प्रक्रियाय् छगू वा अप्वः मान (variables) यात... 1123657 wikitext text/x-wiki '''छ्यलेज्या''' (Experiment) धाःगु [[वैज्ञानिक विधि]] (Scientific method) या छगू मू ब्वः खः, गुकिं हाइपोथेसिस (hypothesis) वा सिद्धान्तया सत्यता परीक्षण यायेगु कुतः याइ। थ्व प्रक्रियाय् छगू वा अप्वः मान (variables) यात नियन्त्रित रूपं हिलाः उकिया प्रभावयात वैज्ञानिक पद्धतिं स्वयेगु व दायेगु याइ। छ्यलेज्या मू उद्देश्य कारण व प्रभाव (cause and effect) या स्वापू थुइकेगु खः। प्राकृतिक वा सामाजिक विज्ञानय् छुं न्हुगु खँ लुइकेत वा पुलांगु धारणायात पुष्टियायेत छ्यलेज्या अनिवार्य जुइ। छ्यलेज्या छ्यलाछेँ (laboratory) दुने वा पिने ख्यलय् (field) नितां थासय् याये फइ। छगू बांलाःगु छ्यलेज्या यायेत नियन्त्रित पुचः (control group) व परीक्षण पुचः (experimental group) मा। विज्ञानय् छ्यलेज्या परिणामयात हाकनं क्यने फयेमाः (repeatability), गुकिं मेपिं वैज्ञानिकतयेस नं उगु हे लिच्वः लाके फयेमाः। छ्यलेज्यां लुयावःगु सूचं व ल्यासूचं (तथ्याङ्क)यात विश्लेषण यानाः लिच्वः दयेकेगु जुइ। थ्व प्रक्रिया न्हूगु प्रविधि, वासः, व वैज्ञानिक ज्ञानया विकासय् दकलय् तःधँगु जग खः। पाय्छि मजूगु छ्यलेज्याया लिच्वलं नं विज्ञानयात न्हूगु दिशा बीगु ज्या याइ। वैज्ञानिक ख्यलय् छ्यलेज्या मदयेक गुगुं नं सिद्धान्तयात पूर्ण रूपं स्वीकार यायेमफु। छ्यलेज्या मानव सभ्यताया बौद्धिक व प्राविधिक प्रगतिइ तःधँगु योगदान बियावःगु दु। [[पुचः:विज्ञान]] [[en:Experiment]] dre7ih4iahe9jct22t93adqfw2qdhyl 1123658 1123657 2026-09-05T14:46:40Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Experiment]] to [[छ्यलेज्या (दुसिका)]] 1123657 wikitext text/x-wiki '''छ्यलेज्या''' (Experiment) धाःगु [[वैज्ञानिक विधि]] (Scientific method) या छगू मू ब्वः खः, गुकिं हाइपोथेसिस (hypothesis) वा सिद्धान्तया सत्यता परीक्षण यायेगु कुतः याइ। थ्व प्रक्रियाय् छगू वा अप्वः मान (variables) यात नियन्त्रित रूपं हिलाः उकिया प्रभावयात वैज्ञानिक पद्धतिं स्वयेगु व दायेगु याइ। छ्यलेज्या मू उद्देश्य कारण व प्रभाव (cause and effect) या स्वापू थुइकेगु खः। प्राकृतिक वा सामाजिक विज्ञानय् छुं न्हुगु खँ लुइकेत वा पुलांगु धारणायात पुष्टियायेत छ्यलेज्या अनिवार्य जुइ। छ्यलेज्या छ्यलाछेँ (laboratory) दुने वा पिने ख्यलय् (field) नितां थासय् याये फइ। छगू बांलाःगु छ्यलेज्या यायेत नियन्त्रित पुचः (control group) व परीक्षण पुचः (experimental group) मा। विज्ञानय् छ्यलेज्या परिणामयात हाकनं क्यने फयेमाः (repeatability), गुकिं मेपिं वैज्ञानिकतयेस नं उगु हे लिच्वः लाके फयेमाः। छ्यलेज्यां लुयावःगु सूचं व ल्यासूचं (तथ्याङ्क)यात विश्लेषण यानाः लिच्वः दयेकेगु जुइ। थ्व प्रक्रिया न्हूगु प्रविधि, वासः, व वैज्ञानिक ज्ञानया विकासय् दकलय् तःधँगु जग खः। पाय्छि मजूगु छ्यलेज्याया लिच्वलं नं विज्ञानयात न्हूगु दिशा बीगु ज्या याइ। वैज्ञानिक ख्यलय् छ्यलेज्या मदयेक गुगुं नं सिद्धान्तयात पूर्ण रूपं स्वीकार यायेमफु। छ्यलेज्या मानव सभ्यताया बौद्धिक व प्राविधिक प्रगतिइ तःधँगु योगदान बियावःगु दु। [[पुचः:विज्ञान]] [[en:Experiment]] dre7ih4iahe9jct22t93adqfw2qdhyl 1123675 1123658 2026-09-05T15:15:14Z Eukesh 11 1123675 wikitext text/x-wiki '''छ्यलेज्या''' (Experiment) धाःगु [[वैज्ञानिक विधि]] (Scientific method) या छगू मू ब्वः खः, गुकिं हाइपोथेसिस (hypothesis) वा सिद्धान्तया सत्यता परीक्षण यायेगु कुतः याइ। थ्व प्रक्रियाय् छगू वा अप्वः मान (variables) यात नियन्त्रित रूपं हिलाः उकिया प्रभावयात वैज्ञानिक पद्धतिं स्वयेगु व दायेगु याइ। छ्यलेज्या मू उद्देश्य कारण व प्रभाव (cause and effect) या स्वापू थुइकेगु खः। प्राकृतिक वा सामाजिक विज्ञानय् छुं न्हुगु खँ लुइकेत वा पुलांगु धारणायात पुष्टियायेत छ्यलेज्या अनिवार्य जुइ। छ्यलेज्या छ्यलाछेँ (laboratory) दुने वा पिने ख्यलय् (field) नितां थासय् याये फइ। छगू बांलाःगु छ्यलेज्या यायेत नियन्त्रित पुचः (control group) व परीक्षण पुचः (experimental group) मा। विज्ञानय् छ्यलेज्या परिणामयात हाकनं क्यने फयेमाः (repeatability), गुकिं मेपिं वैज्ञानिकतयेस नं उगु हे लिच्वः लाके फयेमाः। छ्यलेज्यां लुयावःगु सूचं व ल्यासूचं (तथ्याङ्क)यात विश्लेषण यानाः लिच्वः दयेकेगु जुइ। थ्व प्रक्रिया न्हूगु प्रविधि, वासः, व वैज्ञानिक ज्ञानया विकासय् दकलय् तःधँगु जग खः। पाय्छि मजूगु छ्यलेज्याया लिच्वलं नं विज्ञानयात न्हूगु दिशा बीगु ज्या याइ। वैज्ञानिक ख्यलय् छ्यलेज्या मदयेक गुगुं नं सिद्धान्तयात पूर्ण रूपं स्वीकार यायेमफु। छ्यलेज्या मानव सभ्यताया बौद्धिक व प्राविधिक प्रगतिइ तःधँगु योगदान बियावःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[छ्यलाछेँ]] [[पुचः:दुसिका]] [[en:Experiment]] 0ey89xqxq1h7asxsp87t244kq93a3fd 0 308046 1123659 2026-09-05T14:46:40Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Experiment]] to [[छ्यलेज्या (दुसिका)]] 1123659 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[छ्यलेज्या (दुसिका)]] s39w86vf3kf0u6zgj1bz6jgev1pk5ne 0 308047 1123660 2026-09-05T14:52:33Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''ख्यः मालेज्या''' (Field research) धाःगु [[छ्यलाछेँ]] वा नियन्त्रित वातावरण स्वया पिने, प्राकृतिक व धाथेंगु ख्यलय् ल्यासूचं (तथ्याङ्क) व खँ मुंकेगु मालेज्या विधि खः। थ्व विधि सामाजिक विज्ञान... 1123660 wikitext text/x-wiki '''ख्यः मालेज्या''' (Field research) धाःगु [[छ्यलाछेँ]] वा नियन्त्रित वातावरण स्वया पिने, प्राकृतिक व धाथेंगु ख्यलय् ल्यासूचं (तथ्याङ्क) व खँ मुंकेगु मालेज्या विधि खः। थ्व विधि सामाजिक विज्ञान, प्राकृतिक विज्ञान, जीवविज्ञान व मानवशास्त्रय् व्यापक रूपं छ्यलि। थुकिया दुने प्रत्यक्ष अवलोकन (direct observation), अन्तर्वार्ता, सर्वेक्षण, व गम्भीर अध्ययन ला। वैज्ञानिक वा अनुसन्धानकर्तां थःगु अध्ययन विषयया धाथेंया थासय् वनाः तथ्याङ्क मुङ्केगु याइ, गथेकि गुँइ वनाः वन्यजन्तुया व्यवहार स्वयेगु वा समाजय् वनाः मनूतयेगु संस्कृतिया अध्ययन यायेगु। थ्व पद्धतिया मू फाइदा धाःगु थुकिं धाथेंगु परिस्थितिया प्राथमिक सूचं (primary data) बी। छ्यलाछेँ स्वया थ्व विधिइ वातावरण नियन्त्रण याये अःपु मजुसां प्राकृतिक व्यवहार थुइकेत थ्व तःधँगु स्रोत खः। मालेज्यामिं थःगु [[मालेज्या]]या लिच्वःयात लिपिबद्ध यानाः लिपा विश्लेषण याइ। थ्व प्रक्रिया यक्व ई काइगु जुइफु। क्षेत्रीय अनुसन्धानं सैद्धान्तिक ज्ञानयात वास्तविक जीवनया अनुभव नाप स्वायेगु ज्या याइ। थुकिसं समाज व प्रकृतिया जटिलतायात लिक्कसे स्वयेगु अवसर बी। [[पुचः:अनुसन्धान]] [[en:Field research]] m9y72isxisklzz32mxym4142zqb8ykn 1123661 1123660 2026-09-05T14:52:41Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Field research]] to [[ख्यः मालेज्या]] 1123660 wikitext text/x-wiki '''ख्यः मालेज्या''' (Field research) धाःगु [[छ्यलाछेँ]] वा नियन्त्रित वातावरण स्वया पिने, प्राकृतिक व धाथेंगु ख्यलय् ल्यासूचं (तथ्याङ्क) व खँ मुंकेगु मालेज्या विधि खः। थ्व विधि सामाजिक विज्ञान, प्राकृतिक विज्ञान, जीवविज्ञान व मानवशास्त्रय् व्यापक रूपं छ्यलि। थुकिया दुने प्रत्यक्ष अवलोकन (direct observation), अन्तर्वार्ता, सर्वेक्षण, व गम्भीर अध्ययन ला। वैज्ञानिक वा अनुसन्धानकर्तां थःगु अध्ययन विषयया धाथेंया थासय् वनाः तथ्याङ्क मुङ्केगु याइ, गथेकि गुँइ वनाः वन्यजन्तुया व्यवहार स्वयेगु वा समाजय् वनाः मनूतयेगु संस्कृतिया अध्ययन यायेगु। थ्व पद्धतिया मू फाइदा धाःगु थुकिं धाथेंगु परिस्थितिया प्राथमिक सूचं (primary data) बी। छ्यलाछेँ स्वया थ्व विधिइ वातावरण नियन्त्रण याये अःपु मजुसां प्राकृतिक व्यवहार थुइकेत थ्व तःधँगु स्रोत खः। मालेज्यामिं थःगु [[मालेज्या]]या लिच्वःयात लिपिबद्ध यानाः लिपा विश्लेषण याइ। थ्व प्रक्रिया यक्व ई काइगु जुइफु। क्षेत्रीय अनुसन्धानं सैद्धान्तिक ज्ञानयात वास्तविक जीवनया अनुभव नाप स्वायेगु ज्या याइ। थुकिसं समाज व प्रकृतिया जटिलतायात लिक्कसे स्वयेगु अवसर बी। [[पुचः:अनुसन्धान]] [[en:Field research]] m9y72isxisklzz32mxym4142zqb8ykn 1123663 1123661 2026-09-05T14:52:58Z Eukesh 11 1123663 wikitext text/x-wiki '''ख्यः मालेज्या''' (Field research) धाःगु [[छ्यलाछेँ]] वा नियन्त्रित वातावरण स्वया पिने, प्राकृतिक व धाथेंगु ख्यलय् ल्यासूचं (तथ्याङ्क) व खँ मुंकेगु मालेज्या विधि खः। थ्व विधि सामाजिक विज्ञान, प्राकृतिक विज्ञान, जीवविज्ञान व मानवशास्त्रय् व्यापक रूपं छ्यलि। थुकिया दुने प्रत्यक्ष अवलोकन (direct observation), अन्तर्वार्ता, सर्वेक्षण, व गम्भीर अध्ययन ला। वैज्ञानिक वा अनुसन्धानकर्तां थःगु अध्ययन विषयया धाथेंया थासय् वनाः तथ्याङ्क मुङ्केगु याइ, गथेकि गुँइ वनाः वन्यजन्तुया व्यवहार स्वयेगु वा समाजय् वनाः मनूतयेगु संस्कृतिया अध्ययन यायेगु। थ्व पद्धतिया मू फाइदा धाःगु थुकिं धाथेंगु परिस्थितिया प्राथमिक सूचं (primary data) बी। छ्यलाछेँ स्वया थ्व विधिइ वातावरण नियन्त्रण याये अःपु मजुसां प्राकृतिक व्यवहार थुइकेत थ्व तःधँगु स्रोत खः। मालेज्यामिं थःगु [[मालेज्या]]या लिच्वःयात लिपिबद्ध यानाः लिपा विश्लेषण याइ। थ्व प्रक्रिया यक्व ई काइगु जुइफु। क्षेत्रीय अनुसन्धानं सैद्धान्तिक ज्ञानयात वास्तविक जीवनया अनुभव नाप स्वायेगु ज्या याइ। थुकिसं समाज व प्रकृतिया जटिलतायात लिक्कसे स्वयेगु अवसर बी। [[पुचः:मालेज्या]] [[en:Field research]] bne8zkyevj75cykl0nq8jhm7davxt40 1123720 1123663 2026-09-05T16:30:58Z Eukesh 11 1123720 wikitext text/x-wiki '''ख्यः मालेज्या''' (Field research) धाःगु [[छ्यलाछेँ]] वा नियन्त्रित वातावरण स्वया पिने, प्राकृतिक व धाथेंगु ख्यलय् ल्यासूचं (तथ्याङ्क) व खँ मुंकेगु मालेज्या विधि खः। थ्व विधि सामाजिक विज्ञान, प्राकृतिक विज्ञान, जीवविज्ञान व मानवशास्त्रय् व्यापक रूपं छ्यलि। थुकिया दुने प्रत्यक्ष अवलोकन (direct observation), अन्तर्वार्ता, सर्वेक्षण, व गम्भीर अध्ययन ला। वैज्ञानिक वा अनुसन्धानकर्तां थःगु अध्ययन विषयया धाथेंया थासय् वनाः तथ्याङ्क मुङ्केगु याइ, गथेकि गुँइ वनाः वन्यजन्तुया व्यवहार स्वयेगु वा समाजय् वनाः मनूतयेगु संस्कृतिया अध्ययन यायेगु। थ्व पद्धतिया मू फाइदा धाःगु थुकिं धाथेंगु परिस्थितिया प्राथमिक सूचं (primary data) बी। छ्यलाछेँ स्वया थ्व विधिइ वातावरण नियन्त्रण याये अःपु मजुसां प्राकृतिक व्यवहार थुइकेत थ्व तःधँगु स्रोत खः। मालेज्यामिं थःगु [[मालेज्या]]या लिच्वःयात लिपिबद्ध यानाः लिपा विश्लेषण याइ। थ्व प्रक्रिया यक्व ई काइगु जुइफु। क्षेत्रीय अनुसन्धानं सैद्धान्तिक ज्ञानयात वास्तविक जीवनया अनुभव नाप स्वायेगु ज्या याइ। थुकिसं समाज व प्रकृतिया जटिलतायात लिक्कसे स्वयेगु अवसर बी। ==स्वयादिसँ== * [[दुसिका]] [[पुचः:मालेज्या]] [[en:Field research]] namjuh35suijxox72d37f96keuc9hsv 0 308048 1123662 2026-09-05T14:52:41Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Field research]] to [[ख्यः मालेज्या]] 1123662 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ख्यः मालेज्या]] 94pk3bzjaw4wpp02ac1s7bzjdr3b35b 14 308049 1123664 2026-09-05T14:53:17Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: [[पुचः:दुसिका]] 1123664 wikitext text/x-wiki [[पुचः:दुसिका]] dbf8t53mt0hn1e43ls0dr9v039ykaj8 0 308050 1123665 2026-09-05T14:58:13Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''मालेज्या''' (Research) धाःगु न्हूगु ज्ञान लुइकेत, पुलांगु ज्ञानयात पुष्टि यायेत वा समस्याया समाधान मालेत याइगु व्यवस्थित व रचनात्मक ज्या खः। थ्व प्रक्रियाय् सुव्यवस्थित रूपं तथ्याङ... 1123665 wikitext text/x-wiki '''मालेज्या''' (Research) धाःगु न्हूगु ज्ञान लुइकेत, पुलांगु ज्ञानयात पुष्टि यायेत वा समस्याया समाधान मालेत याइगु व्यवस्थित व रचनात्मक ज्या खः। थ्व प्रक्रियाय् सुव्यवस्थित रूपं तथ्याङ्क मुङ्केगु, विश्लेषण यायेगु व निष्कर्ष दयेकेगु ज्या जुइ। मालेज्या [[दुसिका]], प्रविधि, सामाजिक शास्त्र, व व्यापार थेंज्याःगु सकल ख्यलय् जुइ। थुकिया मू निताजि दै: आधारभूत मालेज्या (Basic research) गुकिया उद्देश्य ज्ञान अप्वकेगु जक खः, व व्यावहारिक मालेज्या (Applied research) गुकिया उद्देश्य व्यावहारिक पंगः हल यायेगु खः। छगू बांलाःगु मालेज्या निष्पक्ष, वस्तुनिष्ठ व प्रमाणय् आधारित जुयेमाः। मालेज्याया लिच्वःयात वैज्ञानिक पत्रिका वा सफूलय् पिथनेगु याइ। थ्व प्रक्रिया सिद्धान्त दयेकेत व न्हूगु प्रविधि आविष्कार यायेत तसकं महत्त्वपूर्ण जुइ। मालेज्यां मनू समाजया पंगत, गथेकि ल्वय्, गरीबी व जलवायु परिवर्तनया समाधान मालेत ग्वाहालि याइ। थौंया आधुनिक हलिमय् मालेज्या मदयेक छुं नं ख्यलय् प्रगति सम्भव मदु। [[पुचः: मालेज्या]] [[en:Research]] nxncqi8vb93tmn2uc2surhsa6vbxdnh 1123666 1123665 2026-09-05T14:58:51Z Eukesh 11 1123666 wikitext text/x-wiki '''मालेज्या''' (Research) धाःगु न्हूगु ज्ञान लुइकेत, पुलांगु ज्ञानयात पुष्टि यायेत वा समस्याया समाधान मालेत याइगु व्यवस्थित व रचनात्मक ज्या खः। थ्व प्रक्रियाय् सुव्यवस्थित रूपं तथ्याङ्क मुङ्केगु, विश्लेषण यायेगु व निष्कर्ष दयेकेगु ज्या जुइ। मालेज्या [[दुसिका]], प्रविधि, सामाजिक शास्त्र, व व्यापार थेंज्याःगु सकल ख्यलय् जुइ। थुकिया मू निताजि दै: आधारभूत मालेज्या (Basic research) गुकिया उद्देश्य ज्ञान अप्वकेगु जक खः, व व्यावहारिक मालेज्या (Applied research) गुकिया उद्देश्य व्यावहारिक पंगः हल यायेगु खः। छगू बांलाःगु मालेज्या निष्पक्ष, वस्तुनिष्ठ व प्रमाणय् आधारित जुयेमाः। मालेज्याया लिच्वःयात वैज्ञानिक पत्रिका वा सफूलय् पिथनेगु याइ। थ्व प्रक्रिया सिद्धान्त दयेकेत व न्हूगु प्रविधि आविष्कार यायेत तसकं महत्त्वपूर्ण जुइ। मालेज्यां मनू समाजया पंगत, गथेकि ल्वय्, गरीबी व जलवायु परिवर्तनया समाधान मालेत ग्वाहालि याइ। थौंया आधुनिक हलिमय् मालेज्या मदयेक छुं नं ख्यलय् प्रगति सम्भव मदु। ==स्वयादिसँ== * [[ख्यः मालेज्या]] * [[दुसिका]] [[पुचः: मालेज्या]] [[en:Research]] reiknqfd229flpwm51200f3jso8685x 0 308051 1123669 2026-09-05T15:01:55Z Eukesh 11 Redirected page to [[मालेज्या]] 1123669 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[मालेज्या]] guxm0rel2khxsivbto08cm23vbwbhet 0 308052 1123670 2026-09-05T15:07:53Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''सूचं दुसिका''' (Information science) धाःगु सूचंया दुवाला (विश्लेषण), मुनेज्या, ब्वथला, स्वथना, लितःकायेगु, व प्रसार नाप स्वापू दुगु छगू अन्तरविषय ख्यः (interdisciplinary field) खः। थ्व विषयं सूचं प्रविधि, कम्प... 1123670 wikitext text/x-wiki '''सूचं दुसिका''' (Information science) धाःगु सूचंया दुवाला (विश्लेषण), मुनेज्या, ब्वथला, स्वथना, लितःकायेगु, व प्रसार नाप स्वापू दुगु छगू अन्तरविषय ख्यः (interdisciplinary field) खः। थ्व विषयं सूचं प्रविधि, कम्प्युटर दुसिका, सफूधुकू दुसिका व सामाजिक दुसिकाया सिद्धान्ततय्त छधि याइ। थुकिया मू उद्देश्य मनूत, संस्था व प्रविधिया दथुइ सूचंया प्रवाहयात अःपुकयेगु व प्रभाकारी दयेकेगु खः। डिजिटल युगय् सूचंया मात्रा तसकं अप्वया वंगुलिं थ्व दुसिकाया महत्त्व अझ अप्वःगु दु। थ्व ख्यले ज्या याइपिंसं [[डाटा]]तय्त गथे यानाः ग्वसाग्वयेगु व गथे यानाः याकनं लितःकायेगु (data retrieval) धइगु खँय् मालेज्या याइ। इन्टरनेट, सर्च इन्जिन व डाटाबेस ग्वसाज्या थुकिया मू व्यवहारिक दसु खः। सूचं विज्ञानं सूचंया सुरक्षा, गोपनीयता, व कानुनी पक्षतय्त नं ध्यानय् तइ। थ्व क्षेत्रं ज्ञान व्यवस्थापन (knowledge management) य् तःधँगु योगदान बियाच्वंगु दु। कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) व बिग देता (Big Data) या विकास नापं थ्व दुसिका अझ विकसित जुयावःगु दु। थौंया आधुनिक समाजय् पाय्छि सूचं पाय्छि ईलय् थ्यंकेत सूचं दुसिकां जगया ज्या याइ। [[पुचः:विज्ञान]] [[en:Information science]] gw5c1kmg1bnxnr31d26okx76bwl2enk 1123671 1123670 2026-09-05T15:08:05Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Information science]] to [[सूचं दुसिका]] 1123670 wikitext text/x-wiki '''सूचं दुसिका''' (Information science) धाःगु सूचंया दुवाला (विश्लेषण), मुनेज्या, ब्वथला, स्वथना, लितःकायेगु, व प्रसार नाप स्वापू दुगु छगू अन्तरविषय ख्यः (interdisciplinary field) खः। थ्व विषयं सूचं प्रविधि, कम्प्युटर दुसिका, सफूधुकू दुसिका व सामाजिक दुसिकाया सिद्धान्ततय्त छधि याइ। थुकिया मू उद्देश्य मनूत, संस्था व प्रविधिया दथुइ सूचंया प्रवाहयात अःपुकयेगु व प्रभाकारी दयेकेगु खः। डिजिटल युगय् सूचंया मात्रा तसकं अप्वया वंगुलिं थ्व दुसिकाया महत्त्व अझ अप्वःगु दु। थ्व ख्यले ज्या याइपिंसं [[डाटा]]तय्त गथे यानाः ग्वसाग्वयेगु व गथे यानाः याकनं लितःकायेगु (data retrieval) धइगु खँय् मालेज्या याइ। इन्टरनेट, सर्च इन्जिन व डाटाबेस ग्वसाज्या थुकिया मू व्यवहारिक दसु खः। सूचं विज्ञानं सूचंया सुरक्षा, गोपनीयता, व कानुनी पक्षतय्त नं ध्यानय् तइ। थ्व क्षेत्रं ज्ञान व्यवस्थापन (knowledge management) य् तःधँगु योगदान बियाच्वंगु दु। कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) व बिग देता (Big Data) या विकास नापं थ्व दुसिका अझ विकसित जुयावःगु दु। थौंया आधुनिक समाजय् पाय्छि सूचं पाय्छि ईलय् थ्यंकेत सूचं दुसिकां जगया ज्या याइ। [[पुचः:विज्ञान]] [[en:Information science]] gw5c1kmg1bnxnr31d26okx76bwl2enk 0 308053 1123672 2026-09-05T15:08:05Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Information science]] to [[सूचं दुसिका]] 1123672 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[सूचं दुसिका]] 7t3b3znsdofikc1n1o7l78iem7a1i4i 0 308054 1123673 2026-09-05T15:14:39Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''छ्यलाछेँ''' (Laboratory बाय् प्रयोगशाला) धाःगु दुसिकाया मालेज्या, [[छ्यलेज्या (दुसिका)|छ्यलेज्या]], दायेज्या व परीक्षणत यायेत माःगु ज्याभः व व्यवस्था दुगु विशेष कोथा वा छेँ खः। छ्यलाछेँ व... 1123673 wikitext text/x-wiki '''छ्यलाछेँ''' (Laboratory बाय् प्रयोगशाला) धाःगु दुसिकाया मालेज्या, [[छ्यलेज्या (दुसिका)|छ्यलेज्या]], दायेज्या व परीक्षणत यायेत माःगु ज्याभः व व्यवस्था दुगु विशेष कोथा वा छेँ खः। छ्यलाछेँ विश्वविद्यालय, मालेज्या केन्द्र, अस्पताः व उद्योगय् दइ। थन वैज्ञानिक, डाक्टर, व मालेज्यामितेसं नियन्त्रित वातावरणय् थःथःगु ज्या याइ। छ्यलाछेँय् तापक्रम, लः, वायु व जःयात आवश्यकता कथं नियन्त्रण यायेफइ। भौतिक शास्त्र, रसायन शास्त्र, जीवविज्ञान, व चिकित्सा विज्ञानय् छ्यलाछेँया मू भूमिका दइ। अस्पताःया छ्यलाछेँय् ल्वगिया हि आदि परीक्षण यानाः ल्वय् निदान (diagnosis) याइ। छ्यलाछेँय् सुरक्षा नियमत (safety protocols) पालना यायेगु तसकं महत्वपूर्ण जुइ, छाय्‌धाःसा थन ग्यानापूगु रसायन व जीवाणु दयेफु। आधुनिक छ्यलाछेँ उच्च प्रविधिया यन्त्र व कम्प्युटरं युक्त दइ। थज्याःगु थासय् दयेकीगु न्हूगु प्रविधि व वासलं हलिमयात हिलाबी। छ्यलाछेँतेसं वैज्ञानिक अवधारणायात व्यावहारिक रूपय् प्रमाणित यायेगु थाय् बी। [[पुचः:विज्ञान]] [[en:Laboratory]] ku4tv21e5a336nt5hy3on2klf0lzhwk 1123676 1123673 2026-09-05T15:15:43Z Eukesh 11 1123676 wikitext text/x-wiki '''छ्यलाछेँ''' (Laboratory बाय् प्रयोगशाला) धाःगु दुसिकाया मालेज्या, [[छ्यलेज्या (दुसिका)|छ्यलेज्या]], दायेज्या व परीक्षणत यायेत माःगु ज्याभः व व्यवस्था दुगु विशेष कोथा वा छेँ खः। छ्यलाछेँ विश्वविद्यालय, मालेज्या केन्द्र, अस्पताः व उद्योगय् दइ। थन वैज्ञानिक, डाक्टर, व मालेज्यामितेसं नियन्त्रित वातावरणय् थःथःगु ज्या याइ। छ्यलाछेँय् तापक्रम, लः, वायु व जःयात आवश्यकता कथं नियन्त्रण यायेफइ। भौतिक शास्त्र, रसायन शास्त्र, जीवविज्ञान, व चिकित्सा विज्ञानय् छ्यलाछेँया मू भूमिका दइ। अस्पताःया छ्यलाछेँय् ल्वगिया हि आदि परीक्षण यानाः ल्वय् निदान (diagnosis) याइ। छ्यलाछेँय् सुरक्षा नियमत (safety protocols) पालना यायेगु तसकं महत्वपूर्ण जुइ, छाय्‌धाःसा थन ग्यानापूगु रसायन व जीवाणु दयेफु। आधुनिक छ्यलाछेँ उच्च प्रविधिया यन्त्र व कम्प्युटरं युक्त दइ। थज्याःगु थासय् दयेकीगु न्हूगु प्रविधि व वासलं हलिमयात हिलाबी। छ्यलाछेँतेसं वैज्ञानिक अवधारणायात व्यावहारिक रूपय् प्रमाणित यायेगु थाय् बी। ==स्वयादिसँ== * [[छ्यलेज्या (दुसिका)]] [[पुचः:विज्ञान]] [[en:Laboratory]] o465vhpeopyn7mz9w5zk1begvsr2eee 0 308055 1123677 2026-09-05T15:16:12Z Eukesh 11 Redirected page to [[छ्यलाछेँ]] 1123677 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[छ्यलाछेँ]] or13yeeen55vch98dmqzy0bf2ytq4it 0 308056 1123678 2026-09-05T15:25:24Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''अवलोकन वा स्वयेज्या''' (Observation) धाःगु न्हाय्‌पं, मिखा व मेमेगु ज्ञानइन्द्रिय वा वैज्ञानिक उपकरणयात छ्यलाः वातावरण व प्राकृतिक घटना निसें तथ्याङ्क मुङ्केगु प्राथमिक प्रक्रिया खः... 1123678 wikitext text/x-wiki '''अवलोकन वा स्वयेज्या''' (Observation) धाःगु न्हाय्‌पं, मिखा व मेमेगु ज्ञानइन्द्रिय वा वैज्ञानिक उपकरणयात छ्यलाः वातावरण व प्राकृतिक घटना निसें तथ्याङ्क मुङ्केगु प्राथमिक प्रक्रिया खः। थ्व [[वैज्ञानिक विधि]] (scientific method)या न्हापांगु व दकलय् मू पलाः खः। स्वयेज्या तपेंक (direct) व चाःह्यू (indirect) जुइफु, गन यन्त्रतयेगु ग्वाहालि कायेफइ। दुसिकाय् बांलाःगु स्वयेज्या निष्पक्ष व वस्तुनिष्ठ (objective) जुयेमाः, गन स्वयेज्यामिं थःगु पूर्वाग्रह हये दैमखु। सूक्ष्मजीव स्वयेत माइक्रोस्कोप व नगु स्वयेत टेलिस्कोपयात छ्यला यायेगु ज्या अवलोकनया दसु खः। थ्व प्रक्रिया प्राकृतिक विज्ञान, मनोविज्ञान, व सामाजिक विज्ञानय् तसकं महत्त्वपूर्ण जुइ। गुणनात्मक (qualitative) व परिमाणात्मक (quantitative) यानाः स्वयेज्या निताजिया जुइ। स्वयेज्यां दयावःगु तथ्याङ्कं वैज्ञानिकतय्त न्हूगु न्हेसः व हाइपोथेसिस (hypothesis) दयेकेत प्रेरणा बी। सुक्ष्म अवलोकन मयासें दुसिकाया छ्यलेज्या वा नियम दयेके फैमखु। थ्व मानव ज्ञान व वैज्ञानिक प्रगतिया जग खः। [[पुचः:वैज्ञानिक विधि]] [[en:Observation]] 8maeyawn0c7bcc603dh6quid09z55vs 1123679 1123678 2026-09-05T15:25:33Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Observation]] to [[स्वयेज्या]] 1123678 wikitext text/x-wiki '''अवलोकन वा स्वयेज्या''' (Observation) धाःगु न्हाय्‌पं, मिखा व मेमेगु ज्ञानइन्द्रिय वा वैज्ञानिक उपकरणयात छ्यलाः वातावरण व प्राकृतिक घटना निसें तथ्याङ्क मुङ्केगु प्राथमिक प्रक्रिया खः। थ्व [[वैज्ञानिक विधि]] (scientific method)या न्हापांगु व दकलय् मू पलाः खः। स्वयेज्या तपेंक (direct) व चाःह्यू (indirect) जुइफु, गन यन्त्रतयेगु ग्वाहालि कायेफइ। दुसिकाय् बांलाःगु स्वयेज्या निष्पक्ष व वस्तुनिष्ठ (objective) जुयेमाः, गन स्वयेज्यामिं थःगु पूर्वाग्रह हये दैमखु। सूक्ष्मजीव स्वयेत माइक्रोस्कोप व नगु स्वयेत टेलिस्कोपयात छ्यला यायेगु ज्या अवलोकनया दसु खः। थ्व प्रक्रिया प्राकृतिक विज्ञान, मनोविज्ञान, व सामाजिक विज्ञानय् तसकं महत्त्वपूर्ण जुइ। गुणनात्मक (qualitative) व परिमाणात्मक (quantitative) यानाः स्वयेज्या निताजिया जुइ। स्वयेज्यां दयावःगु तथ्याङ्कं वैज्ञानिकतय्त न्हूगु न्हेसः व हाइपोथेसिस (hypothesis) दयेकेत प्रेरणा बी। सुक्ष्म अवलोकन मयासें दुसिकाया छ्यलेज्या वा नियम दयेके फैमखु। थ्व मानव ज्ञान व वैज्ञानिक प्रगतिया जग खः। [[पुचः:वैज्ञानिक विधि]] [[en:Observation]] 8maeyawn0c7bcc603dh6quid09z55vs 1123719 1123679 2026-09-05T16:30:34Z Eukesh 11 1123719 wikitext text/x-wiki '''अवलोकन वा स्वयेज्या''' (Observation) धाःगु न्हाय्‌पं, मिखा व मेमेगु ज्ञानइन्द्रिय वा वैज्ञानिक उपकरणयात छ्यलाः वातावरण व प्राकृतिक घटना निसें तथ्याङ्क मुङ्केगु प्राथमिक प्रक्रिया खः। थ्व [[वैज्ञानिक विधि]] (scientific method)या न्हापांगु व दकलय् मू पलाः खः। स्वयेज्या तपेंक (direct) व चाःह्यू (indirect) जुइफु, गन यन्त्रतयेगु ग्वाहालि कायेफइ। दुसिकाय् बांलाःगु स्वयेज्या निष्पक्ष व वस्तुनिष्ठ (objective) जुयेमाः, गन स्वयेज्यामिं थःगु पूर्वाग्रह हये दैमखु। सूक्ष्मजीव स्वयेत माइक्रोस्कोप व नगु स्वयेत टेलिस्कोपयात छ्यला यायेगु ज्या अवलोकनया दसु खः। थ्व प्रक्रिया प्राकृतिक विज्ञान, मनोविज्ञान, व सामाजिक विज्ञानय् तसकं महत्त्वपूर्ण जुइ। गुणनात्मक (qualitative) व परिमाणात्मक (quantitative) यानाः स्वयेज्या निताजिया जुइ। स्वयेज्यां दयावःगु तथ्याङ्कं वैज्ञानिकतय्त न्हूगु न्हेसः व हाइपोथेसिस (hypothesis) दयेकेत प्रेरणा बी। सुक्ष्म अवलोकन मयासें दुसिकाया छ्यलेज्या वा नियम दयेके फैमखु। थ्व मानव ज्ञान व वैज्ञानिक प्रगतिया जग खः। ==स्वयादिसँ== * [[दुसिका]] [[पुचः:वैज्ञानिक विधि]] [[en:Observation]] 7kur06335h8p700fd4pcleexcvcnj8v 0 308057 1123680 2026-09-05T15:25:33Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Observation]] to [[स्वयेज्या]] 1123680 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[स्वयेज्या]] hm87deox7kwa0zo50ee26notrkl8fi0 0 308058 1123681 2026-09-05T15:25:49Z Eukesh 11 Redirected page to [[स्वयेज्या]] 1123681 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[स्वयेज्या]] hm87deox7kwa0zo50ee26notrkl8fi0 0 308059 1123682 2026-09-05T15:31:00Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''वैज्ञानिक नियम''' (Scientific law) धाःगु प्राकृतिक हलिमय् हानंहानं खनेदइगु झाका व व्यवहारयात संक्षिप्त रुपं थुइकेगु वैज्ञानिक धापू खः। थज्याःगु नियमत बांलाक्क [[स्वयेज्या|स्वयाः]] व छ्य... 1123682 wikitext text/x-wiki '''वैज्ञानिक नियम''' (Scientific law) धाःगु प्राकृतिक हलिमय् हानंहानं खनेदइगु झाका व व्यवहारयात संक्षिप्त रुपं थुइकेगु वैज्ञानिक धापू खः। थज्याःगु नियमत बांलाक्क [[स्वयेज्या|स्वयाः]] व [[छ्यलेज्या (दुसिका)|छ्यलाः]] सिद्ध जुइ। वैज्ञानिक नियमतयेस छुं अवस्थाय् छु जुइ धइगु खँ कनि, तर छाय् जुइ धइगु विस्तृत कारण धाःसा क्यनीमखु। यक्व वैज्ञानिक नियमत गणितीय समीकरण (mathematical equations) या रूपय् व्यक्त जुइ, गथेकि न्युटनया गुरुत्वाकर्षण नियम वा ओमया नियम (Ohm's law)। थज्याःगु नियमत विश्वव्यापी रूपं सत्य जुइ व उमित हानं हानं परीक्षण यायेफइ। यदि न्हूगु वैज्ञानिक प्रमाणं पुलांगु नियमयात गलत साबित यात धाःसा उकियात संशोधन यायेमाः वा त्वःतेमाः। नियमत प्रकृतिइ जुइगु घटनाया भविष्यवाणी (prediction) यायेत छ्यली। वैज्ञानिक नियमत विज्ञानया जग खः गुकिया आधारय् इन्जिनियरिङ व प्रविधि निर्भर जुइ। थुकिसं ब्रम्हान्डया प्राकृतिक नियमतय्त थुइकेत मानवजातियात ग्वाहालि याइ। [[पुचः:दुसिका]] [[en:Scientific law]] tm53cq45bvmktir9s5udbcu8rqaj9ya 1123683 1123682 2026-09-05T15:31:11Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Scientific law]] to [[वैज्ञानिक नियम]] 1123682 wikitext text/x-wiki '''वैज्ञानिक नियम''' (Scientific law) धाःगु प्राकृतिक हलिमय् हानंहानं खनेदइगु झाका व व्यवहारयात संक्षिप्त रुपं थुइकेगु वैज्ञानिक धापू खः। थज्याःगु नियमत बांलाक्क [[स्वयेज्या|स्वयाः]] व [[छ्यलेज्या (दुसिका)|छ्यलाः]] सिद्ध जुइ। वैज्ञानिक नियमतयेस छुं अवस्थाय् छु जुइ धइगु खँ कनि, तर छाय् जुइ धइगु विस्तृत कारण धाःसा क्यनीमखु। यक्व वैज्ञानिक नियमत गणितीय समीकरण (mathematical equations) या रूपय् व्यक्त जुइ, गथेकि न्युटनया गुरुत्वाकर्षण नियम वा ओमया नियम (Ohm's law)। थज्याःगु नियमत विश्वव्यापी रूपं सत्य जुइ व उमित हानं हानं परीक्षण यायेफइ। यदि न्हूगु वैज्ञानिक प्रमाणं पुलांगु नियमयात गलत साबित यात धाःसा उकियात संशोधन यायेमाः वा त्वःतेमाः। नियमत प्रकृतिइ जुइगु घटनाया भविष्यवाणी (prediction) यायेत छ्यली। वैज्ञानिक नियमत विज्ञानया जग खः गुकिया आधारय् इन्जिनियरिङ व प्रविधि निर्भर जुइ। थुकिसं ब्रम्हान्डया प्राकृतिक नियमतय्त थुइकेत मानवजातियात ग्वाहालि याइ। [[पुचः:दुसिका]] [[en:Scientific law]] tm53cq45bvmktir9s5udbcu8rqaj9ya 1123718 1123683 2026-09-05T16:30:20Z Eukesh 11 1123718 wikitext text/x-wiki '''वैज्ञानिक नियम''' (Scientific law) धाःगु प्राकृतिक हलिमय् हानंहानं खनेदइगु झाका व व्यवहारयात संक्षिप्त रुपं थुइकेगु वैज्ञानिक धापू खः। थज्याःगु नियमत बांलाक्क [[स्वयेज्या|स्वयाः]] व [[छ्यलेज्या (दुसिका)|छ्यलाः]] सिद्ध जुइ। वैज्ञानिक नियमतयेस छुं अवस्थाय् छु जुइ धइगु खँ कनि, तर छाय् जुइ धइगु विस्तृत कारण धाःसा क्यनीमखु। यक्व वैज्ञानिक नियमत गणितीय समीकरण (mathematical equations) या रूपय् व्यक्त जुइ, गथेकि न्युटनया गुरुत्वाकर्षण नियम वा ओमया नियम (Ohm's law)। थज्याःगु नियमत विश्वव्यापी रूपं सत्य जुइ व उमित हानं हानं परीक्षण यायेफइ। यदि न्हूगु वैज्ञानिक प्रमाणं पुलांगु नियमयात गलत साबित यात धाःसा उकियात संशोधन यायेमाः वा त्वःतेमाः। नियमत प्रकृतिइ जुइगु घटनाया भविष्यवाणी (prediction) यायेत छ्यली। वैज्ञानिक नियमत विज्ञानया जग खः गुकिया आधारय् इन्जिनियरिङ व प्रविधि निर्भर जुइ। थुकिसं ब्रम्हान्डया प्राकृतिक नियमतय्त थुइकेत मानवजातियात ग्वाहालि याइ। ==स्वयादिसँ== * [[दुसिका]] [[पुचः:दुसिका]] [[en:Scientific law]] q888gegapd9pk859weftixtz8ujroil 0 308060 1123684 2026-09-05T15:31:11Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Scientific law]] to [[वैज्ञानिक नियम]] 1123684 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[वैज्ञानिक नियम]] s4x9czh4tk0i9bymmgirjcsdofln5e8 0 308061 1123685 2026-09-05T15:36:43Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''वैज्ञानिक मोडेलिङ''' (Scientific modelling) धाःगु थाकूगु प्राकृतिक वा भौतिक प्रणालीयात थुइकेत, क्यनेत व भविष्यवाणी यायेत उकिया अमूर्त, अवधारणात्मक वा भौतिक रूप दयेकेगु प्रक्रिया खः। थाकूगु... 1123685 wikitext text/x-wiki '''वैज्ञानिक मोडेलिङ''' (Scientific modelling) धाःगु थाकूगु प्राकृतिक वा भौतिक प्रणालीयात थुइकेत, क्यनेत व भविष्यवाणी यायेत उकिया अमूर्त, अवधारणात्मक वा भौतिक रूप दयेकेगु प्रक्रिया खः। थाकूगु हलिंया खँयात अःपुइकाः म्हसीकेत वैज्ञानिकतयेस मोडेलयात छ्यली। थुकिया दुने भौतिक मोडेल (गथेकि विमानया नक्सा), गणितीय मोडेल, व कम्प्युटर साइमुलेशन (computer simulations) ला। मौसमया अनुमान यायेगु, अणुया संरचना स्वयेगु, वा ब्रह्माण्डया विकास थुइकेत मोडेलिङ तसकं उपयोगी जुइ। मोडेलं प्रत्यक्ष रूपं स्वये मफुगु वा तसकं तधँगु/चिधँगु वस्तुतय्त अध्ययन यायेत ग्वाहालि याइ। छगू बांलाःगु मोडेलं वास्तविक प्रणालीया मू विशेषतातय्त पाय्छि रूपं प्रतिनिधित्व यायेमाः। न्हूगु तथ्याङ्क व प्रमाण लुयाः वंलिसे मोडेलतय्त निरन्तर संशोधन व सुधार याइ। मोडेलिङं वैज्ञानिकतय्त धाथेंया हिले स्वया न्ह्यः लिच्वःया अनुमान यायेत तिबः बी। थ्व आधुनिक वैज्ञानिक अनुसन्धान व इन्जिनियरिङया छगू शक्तिशाली ज्याभः खः। [[पुचः:वैज्ञानिक विधि]] [[en:Scientific modelling]] rh57tywarxtqmniyjspdfazzls0pgbk 1123686 1123685 2026-09-05T15:36:53Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Scientific modelling]] to [[वैज्ञानिक मोडेलिङ]] 1123685 wikitext text/x-wiki '''वैज्ञानिक मोडेलिङ''' (Scientific modelling) धाःगु थाकूगु प्राकृतिक वा भौतिक प्रणालीयात थुइकेत, क्यनेत व भविष्यवाणी यायेत उकिया अमूर्त, अवधारणात्मक वा भौतिक रूप दयेकेगु प्रक्रिया खः। थाकूगु हलिंया खँयात अःपुइकाः म्हसीकेत वैज्ञानिकतयेस मोडेलयात छ्यली। थुकिया दुने भौतिक मोडेल (गथेकि विमानया नक्सा), गणितीय मोडेल, व कम्प्युटर साइमुलेशन (computer simulations) ला। मौसमया अनुमान यायेगु, अणुया संरचना स्वयेगु, वा ब्रह्माण्डया विकास थुइकेत मोडेलिङ तसकं उपयोगी जुइ। मोडेलं प्रत्यक्ष रूपं स्वये मफुगु वा तसकं तधँगु/चिधँगु वस्तुतय्त अध्ययन यायेत ग्वाहालि याइ। छगू बांलाःगु मोडेलं वास्तविक प्रणालीया मू विशेषतातय्त पाय्छि रूपं प्रतिनिधित्व यायेमाः। न्हूगु तथ्याङ्क व प्रमाण लुयाः वंलिसे मोडेलतय्त निरन्तर संशोधन व सुधार याइ। मोडेलिङं वैज्ञानिकतय्त धाथेंया हिले स्वया न्ह्यः लिच्वःया अनुमान यायेत तिबः बी। थ्व आधुनिक वैज्ञानिक अनुसन्धान व इन्जिनियरिङया छगू शक्तिशाली ज्याभः खः। [[पुचः:वैज्ञानिक विधि]] [[en:Scientific modelling]] rh57tywarxtqmniyjspdfazzls0pgbk 1123716 1123686 2026-09-05T16:29:46Z Eukesh 11 1123716 wikitext text/x-wiki '''वैज्ञानिक मोडेलिङ''' (Scientific modelling) धाःगु थाकूगु प्राकृतिक वा भौतिक प्रणालीयात थुइकेत, क्यनेत व भविष्यवाणी यायेत उकिया अमूर्त, अवधारणात्मक वा भौतिक रूप दयेकेगु प्रक्रिया खः। थाकूगु हलिंया खँयात अःपुइकाः म्हसीकेत वैज्ञानिकतयेस मोडेलयात छ्यली। थुकिया दुने भौतिक मोडेल (गथेकि विमानया नक्सा), गणितीय मोडेल, व कम्प्युटर साइमुलेशन (computer simulations) ला। मौसमया अनुमान यायेगु, अणुया संरचना स्वयेगु, वा ब्रह्माण्डया विकास थुइकेत मोडेलिङ तसकं उपयोगी जुइ। मोडेलं प्रत्यक्ष रूपं स्वये मफुगु वा तसकं तधँगु/चिधँगु वस्तुतय्त अध्ययन यायेत ग्वाहालि याइ। छगू बांलाःगु मोडेलं वास्तविक प्रणालीया मू विशेषतातय्त पाय्छि रूपं प्रतिनिधित्व यायेमाः। न्हूगु तथ्याङ्क व प्रमाण लुयाः वंलिसे मोडेलतय्त निरन्तर संशोधन व सुधार याइ। मोडेलिङं वैज्ञानिकतय्त धाथेंया हिले स्वया न्ह्यः लिच्वःया अनुमान यायेत तिबः बी। थ्व आधुनिक वैज्ञानिक अनुसन्धान व इन्जिनियरिङया छगू शक्तिशाली ज्याभः खः। ==स्वयादिसँ== * [[दुसिका]] [[पुचः:वैज्ञानिक विधि]] [[en:Scientific modelling]] eh0nk6dvuzfi8to41p3nz3b34ie8cc0 0 308062 1123687 2026-09-05T15:36:53Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Scientific modelling]] to [[वैज्ञानिक मोडेलिङ]] 1123687 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[वैज्ञानिक मोडेलिङ]] fg0cyex9196bfwayv4rgkqi42agv6yc 0 308063 1123688 2026-09-05T15:40:28Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''वैज्ञानिक सिद्धान्त''' (Scientific theory) धाःगु तसकं [[स्वयेज्या|स्वयाः]], परीक्षण यानाः व [[छ्यलेज्या (दुसिका)|छ्यलाः]] पाय्छि खनेदूगु प्राकृतिक हलिंया छगू पक्षया सुव्यवस्थित थुइकाः खः। न्ह... 1123688 wikitext text/x-wiki '''वैज्ञानिक सिद्धान्त''' (Scientific theory) धाःगु तसकं [[स्वयेज्या|स्वयाः]], परीक्षण यानाः व [[छ्यलेज्या (दुसिका)|छ्यलाः]] पाय्छि खनेदूगु प्राकृतिक हलिंया छगू पक्षया सुव्यवस्थित थुइकाः खः। न्हिन्हिथंया खँल्हाबल्हाय् 'सिद्धान्त' धयागु अनुमान जुइफुसां, विज्ञानय् थुकिया अर्थ तसकं तःधँगु व प्रमाणित खँ जुइ। दसु अल्बर्ट आइन्स्टाइनया सापेक्षताया सिद्धान्त (Theory of Relativity) वा चार्ल्स डार्विनया विकासक्रमया सिद्धान्त (Theory of Evolution)। वैज्ञानिक सिद्धान्तं यक्व [[वैज्ञानिक नियम]] (Scientific laws) व तथ्यतय्त छगू हे कथं स्वायेगु ज्या याइ। सिद्धान्तं न्हूगु घटनाया पाय्छि भविष्यवाणी यायेफयेमाः व उकियात प्रयोगं गलत साबित (falsifiable) यायेगु सम्भावना नं दयेमाः। न्हूगु प्रमाणत लुयावःसा सिद्धान्ततय्त परिमार्जित वा परिवर्तन यायेफइ। सिद्धान्तत विज्ञानया दकलय् उच्च स्तरया ज्ञान कथं कायेगु या। थुकिसं झीत 'छाय्' व 'गथे' प्राकृतिक घटना जुइ धइगु खँया लिसः बी। [[पुचः:दुसिका]] [[en:Scientific theory]] k0tebbl60z39tvde6c4xqjfzpxetbv1 1123689 1123688 2026-09-05T15:40:35Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Scientific theory]] to [[वैज्ञानिक सिद्धान्त]] 1123688 wikitext text/x-wiki '''वैज्ञानिक सिद्धान्त''' (Scientific theory) धाःगु तसकं [[स्वयेज्या|स्वयाः]], परीक्षण यानाः व [[छ्यलेज्या (दुसिका)|छ्यलाः]] पाय्छि खनेदूगु प्राकृतिक हलिंया छगू पक्षया सुव्यवस्थित थुइकाः खः। न्हिन्हिथंया खँल्हाबल्हाय् 'सिद्धान्त' धयागु अनुमान जुइफुसां, विज्ञानय् थुकिया अर्थ तसकं तःधँगु व प्रमाणित खँ जुइ। दसु अल्बर्ट आइन्स्टाइनया सापेक्षताया सिद्धान्त (Theory of Relativity) वा चार्ल्स डार्विनया विकासक्रमया सिद्धान्त (Theory of Evolution)। वैज्ञानिक सिद्धान्तं यक्व [[वैज्ञानिक नियम]] (Scientific laws) व तथ्यतय्त छगू हे कथं स्वायेगु ज्या याइ। सिद्धान्तं न्हूगु घटनाया पाय्छि भविष्यवाणी यायेफयेमाः व उकियात प्रयोगं गलत साबित (falsifiable) यायेगु सम्भावना नं दयेमाः। न्हूगु प्रमाणत लुयावःसा सिद्धान्ततय्त परिमार्जित वा परिवर्तन यायेफइ। सिद्धान्तत विज्ञानया दकलय् उच्च स्तरया ज्ञान कथं कायेगु या। थुकिसं झीत 'छाय्' व 'गथे' प्राकृतिक घटना जुइ धइगु खँया लिसः बी। [[पुचः:दुसिका]] [[en:Scientific theory]] k0tebbl60z39tvde6c4xqjfzpxetbv1 1123717 1123689 2026-09-05T16:30:07Z Eukesh 11 1123717 wikitext text/x-wiki '''वैज्ञानिक सिद्धान्त''' (Scientific theory) धाःगु तसकं [[स्वयेज्या|स्वयाः]], परीक्षण यानाः व [[छ्यलेज्या (दुसिका)|छ्यलाः]] पाय्छि खनेदूगु प्राकृतिक हलिंया छगू पक्षया सुव्यवस्थित थुइकाः खः। न्हिन्हिथंया खँल्हाबल्हाय् 'सिद्धान्त' धयागु अनुमान जुइफुसां, विज्ञानय् थुकिया अर्थ तसकं तःधँगु व प्रमाणित खँ जुइ। दसु अल्बर्ट आइन्स्टाइनया सापेक्षताया सिद्धान्त (Theory of Relativity) वा चार्ल्स डार्विनया विकासक्रमया सिद्धान्त (Theory of Evolution)। वैज्ञानिक सिद्धान्तं यक्व [[वैज्ञानिक नियम]] (Scientific laws) व तथ्यतय्त छगू हे कथं स्वायेगु ज्या याइ। सिद्धान्तं न्हूगु घटनाया पाय्छि भविष्यवाणी यायेफयेमाः व उकियात प्रयोगं गलत साबित (falsifiable) यायेगु सम्भावना नं दयेमाः। न्हूगु प्रमाणत लुयावःसा सिद्धान्ततय्त परिमार्जित वा परिवर्तन यायेफइ। सिद्धान्तत विज्ञानया दकलय् उच्च स्तरया ज्ञान कथं कायेगु या। थुकिसं झीत 'छाय्' व 'गथे' प्राकृतिक घटना जुइ धइगु खँया लिसः बी। ==स्वयादिसँ== * [[दुसिका]] [[पुचः:दुसिका]] [[en:Scientific theory]] hvr735eayxe4xrtqcsjdfoupp1mhrgu 0 308064 1123690 2026-09-05T15:40:35Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Scientific theory]] to [[वैज्ञानिक सिद्धान्त]] 1123690 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[वैज्ञानिक सिद्धान्त]] qxjvh3mvf024gcasjgypvfmfyk5psdv 0 308065 1123693 2026-09-05T15:53:43Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''ल्या ज्याझ्वः''' (Arithmetic operations) धाःगु गणितया दकलय् मू व प्राथमिक ज्या खः, गुकिया छ्यलेज्या ल्याः दथुइ ल्याखायेत जुइ। थ्व प्रक्रिया अंकगणित (Arithmetic) या आधार खः, गुकिया आधारय् सम्पूर्ण गणि... 1123693 wikitext text/x-wiki '''ल्या ज्याझ्वः''' (Arithmetic operations) धाःगु गणितया दकलय् मू व प्राथमिक ज्या खः, गुकिया छ्यलेज्या ल्याः दथुइ ल्याखायेत जुइ। थ्व प्रक्रिया अंकगणित (Arithmetic) या आधार खः, गुकिया आधारय् सम्पूर्ण गणितीय सिद्धान्त व व्यावहारिक हिसाब निर्भर जुयाच्वंगु दइ। प्राथमिक गणितय् मू कथं प्यता ल्या ज्याझ्वःत दइ: स्वायेगु बाय् तनेज्या(Addition), लिकायेगु बाय् क्वपालेज्या(Subtraction), ब्वयेगु बाय् दुगंज्या(Multiplication), व बायेगु बाय् ब्वथलेज्या (Division)। स्वायेगु ज्याझ्वलं निता वा अप्वः ल्याःतय्त छधी यानाः मुँकेगु ज्या याइ। लिकायेगु ज्याझ्वलं छगू ल्याः स्वया मेगु ल्याः गुलि म्हो दु धइगु खँ वा निगू ल्याःया दथुया पाःगु मात्रा क्यनि। ब्वयेगु ज्याझ्वः धाःगु छगू हे ल्याःयात हानंहानं स्वायेगु ज्याया छगू याउँगु व याकनं यायेगु रूप खः। बायेगु ज्याझ्वलं छगू ल्याःयात समान भागय् बाये फइ। थ्व प्यता मू ज्याझ्वःया नापनापं घाताङ्क (Exponentiation), वर्गमूल (Square root), व मोड्युलो (Modulo) थेंज्याःगु मेमेगु जटिल ल्या ज्याझ्वःत नं जुइ। ल्या ज्याझ्वःतयेस छुं मू गणितीय गुणत पालना याइ, गथेकि क्रमविनिमेय गुण (Commutative property), साहचर्य गुण (Associative property), व वितरण गुण (Distributive property)। व्यवहारिक जीवनय् बजाःया ल्याखायेगु, ध्येबाया कायेबिये, ई दायेगु निसें कयाः विज्ञान व इन्जिनियरिङया तःधँगु गणना तक थ्व ज्याझ्वःत अनिवार्य जुइ। कम्प्युटर व क्याल्कुलेटर थेंज्याःगु डिजिटल ज्याभलं नं थःगु सकल जटिल ज्या व प्रोग्रामिङ थ्वहे प्राथमिक ल्या ज्याझ्वःतयेगु आधारय् याइ। मानव इतिहासय् सभ्यताया विकास नापं न्याये-मियेगु व दां-लनेगु प्रणालीयात व्यवस्थित यायेत ल्या ज्याझ्वःया विकास जुयावःगु खः। थौंकन्हे थ्व ज्याझ्वःत सकल हलिंन्यंक ब्वंकुथिइ ब्वङ्कीगु प्राथमिक गणित शिक्षाया दकलय् न्हापांगु पाठ खः। ==तनेज्या (+)== {{मू पौ|तनेज्या}} '''तनेज्या'''{{अनेश}} वा '''योगफल''' वा '''Addition''' [[ल्याःज्या]]या मू प्यता [[ल्या ज्याझ्वः]] (arithmetic operations) मध्ये दकले प्राथमिक्या ज्याझ्वः ख। तनेज्याय् निगू वा उकि स्वया अप्वः ल्या वा परिमाणयात छथासय् मुंकाः मुक्कं ल्याः (total sum) सीकेगु ज्या जुइ। थ्व ज्याया चिं [[प्लस चिं]] (+) ख। दसुया निंतिं जवया किपाय् ३ + २ स्याउ ५ स्याउ ज्व जूगु क्यनातःगु दु। थन २ व ३ यात 'एडेन्द' (addend) व ५ यात मुक्कं वा तनाः लिच्व (sum) ख। तनेज्याया अःखः ज्याझ्वःयात [[क्वपालेज्या]] (Subtraction) धाइ। [[ल्याः ब्वनेज्या]] दुने तनेज्याया झ्वः मलाःगु गुण (commutative property) दु, गुकिया अर्थ 'a + b = b + a' जुइ। अथे हे थुकियात असोसियतिभ गुण (associative property) नं लागू जुइ, गथे कि '(a + b) + c = a + (b + c)'। शून्य (0) यात तनेगु पहिचां तत्त्व (additive identity) धाइ, छाय्‌धाःसा छुं नं ल्याखनय् शून्य स्वाइबिले उगु हे ल्याखँ ल्यं दयाच्वनि। धनात्मक व ऋणात्मक निगुलिं कथंया ल्याखनय् थ्व ज्याझ्वः याये छिं। आधारभूत ल्याःज्याय् ल्याः खायेगु व मुंकेगु खँ स्यनेत तनेज्या दकले न्हापां स्यनेगु याइ। [[आखःल्याःज्या]] बाय् बीजगणितय् (Algebra) तनेज्यायात भेरिएबल (variables) व अल्जेब्रिक एक्स्प्रेसन (algebraic expressions) स्वायेत छ्यली। न्हिइथंया जीवनय् व्यापार, दांया ल्याखँ, वस्तु ल्याः खायेगु व नाप-तौल यायेगु ज्याय् तनेज्याया अनिवार्य भूमिका दु। कम्प्यूटर विज्ञानय् डिजिटल प्रोसेसिङ व डेटा ल्याः खायेगु लागिं तनेज्याया बाइनरी एल्गोरिथम छ्यली। थ्व ल्या ज्याझ्वः मदयेक प्राथमिक व जटिल गणितीय समस्यात समाधान याये फइमखु। ==क्वपालेज्या== {{मू पौ|क्वपालेज्या}} '''क्वपालेज्या''' {{अनेश}} (Subtraction) धाःगु [[ल्याः ब्वनेज्या]]या छगू मू आधारभूत ल्याःज्या (fundamental arithmetic operation) ख। थ्व ल्याःज्याय् छगू ल्यां नं मेगु ल्यायात लिकायेगु वा म्हो यायेगु ज्या जुइ। थुकियात क्वताये ज्या धकाः नं धाइ। {{अनेश}} क्वपालेया अःखः ज्या [[तनेज्या]](Addition) ख। थ्व ल्याःज्यायात क्यनेत '-' (ऋण चिं) छ्यलि। ल्याब्वनेज्याय् तनेज्या, क्वपालेज्या, दुगंज्या व ब्वथलेज्या मू प्यता ज्याझ्वः ख। दसुया निंतिं, ६ नं २ क्वपालेबिले ४ जुइ, गुकियात '६ - २ = ४' धकाः च्वइ। थन ६ यात 'मिसुएन्द' (minuend), २ यात 'सब्त्राहेन्द' (subtrahend) व ४ यात पा (difference) धाइ। ऋणात्मक ल्याखँ (negative numbers) व वास्तविक ल्याखँ (real numbers) या दथुइ क्वपालेज्याया तःधंगु महत्त्व दु। ज्यामितीय रूपय् थुकियात निफुति दथुया हाकः (distance) या रूपय् स्वये छिं। बीजगणितय् (Algebra) क्वपालेज्यायात ऋणात्मक ल्याया तंसा (addition of negative numbers) या रूपय् थुइके छिं। प्राथमिक गणितय् मस्तय्त ल्याः खायेगु व ल्याः म्हो यायेगु खँ स्यनेत थुकिया छ्यला जुइ। ल्याः क्वपालेगु ज्या मानव सभ्यताया प्राथमिक काल निसें हे व्यापार व दांया ल्याखँय् छ्यलातःगु खनेदु। आःया युगय् कम्प्यूटर विज्ञान व डिजिटल प्रविधि दुने नं अङ्कगणितीय ल्याःज्या मू भूमिका दु। थ्व ल्याःज्या मदयेक प्राथमिक गणितीय समस्यात पूवंके फइमखु। == दुगंज्या == {{मू पौ| दुगंज्या}} '''दुगंज्या''' {{अनेश}} बाय् '''गुणन''' (Multiplication) धाःगु अङ्कगणितया मू प्यता ज्याझ्वः मध्ये छगू ख। थ्व ज्याझ्वःयात हानं-हानं तनेगु ज्याया (repeated addition) छपू चिहाकःगु व याउँगु रूपया रूपय् थुइके छिं। दसुया निंतिं, ३ यात प्यकः स्वायेगु (३ + ३ + ३ + ३) धइगु हे ३ यात ४ नं दुगंज्या यायेगु (३ × ४ = १२) ख। थ्व ल्यायात क्यनेत आपालं '×' चिं छ्यली, अले बीजगणितय् '·' वा ल्यातेगु दथुइ '()' बाय् ब्राकेत चिं नं छ्यलेगु या। थुकिया लिच्वःयात 'प्रदक्त' (product) धाइ। अले दुगंज्या याइगु ल्यातयेत 'गुणक' व 'गुण्य' (factors) धाइ। दुगंज्याया अःखः ज्याझ्वःयात ब्वथलेज्या (Division) धाइ। अङ्कगणितय् दुगंज्याया [[झ्वः मलाःगु गुण]] (commutative property) दु, गुकिया अर्थ 'a × b = b × a' जुइ। अथे हे थुकियात असोसिएतिभ गुण (associative property) नं लागू जुइ, गथे कि '(a × b) × c = a × (b × c)'। १ यात दुगंज्याया पहिचां तत्त्व (multiplicative identity) धाइ, छाय्‌धाःसा छुं नं ल्यायात १ नं गुणन याःसा उगु हे ल्या लिच्वः जुइ। छुं नं ल्यायात शून्य (0) नं गुणन याःसा उकिया लिच्वः शून्य हे जुइ। धनात्मक व ऋणात्मक निगुलिं कथंया ल्याखनय् थ्व ज्याझ्वः यायेछिं। आधारभूत गणितय् ल्याः खायेगु स्यनेत दुगंज्याया तेबल (multiplication table) स्यनेगु याइ। बीजगणितय् थुकिया छ्यलेज्या अल्जेब्राइक एक्स्प्रेसन (algebraic expressions) व [[ल्याःज्या ज्वः]]या लिच्वः लुइकेत जुइ। न्हिइथंया जीवनय् व्यापार, दांया ल्याखँ, क्षेत्रफल लिकायेगु व नाप-तौल यायेगु ज्याय् दुगंज्याया तःधं महत्त्व दु। कम्प्यूटर विज्ञान दुने डिजिटल प्रोसेसिङ व एल्गोरिथमय् थुकिया मू भूमिका दु। थ्व ल्या मदयेक जटिल गणितीय व वैज्ञानिक पंगःया लिच्वः लुइके फइमखु। {| class="wikitable" |---- align=center ! &times;||१||२||३||४||५||६||७||८||९||१० |---- align=center !१ |१||२||३||४||५||६||७||८||९||१० |---- align=center !२ |२||४||६||८||१०||१२||१४||१६||१८||२० |---- align=center !३ |३||६||९||१२||१५||१८||२१||२४||२७||३० |---- align=center !४ |४||८||१२||१६||२०||२४||२८||३२||३६||४० |---- align=center !५ |५||१०||१५||२०||२५||३०||३५||४०||४५||५० |---- align=center !६ |६||१२||१८||२४||३०||३६||४२||४८||५४||६० |---- align=center !७ |७||१४||२१||२८||३५||४२||४९||५६||६३||७० |---- align=center !८ |८||१६||२४||३२||४०||४८||५६||६४||७२||८० |---- align=center !९ |९||१८||२७||३६||४५||५४||६३||७२||८१||९० |---- align=center !१० |१०||२०||३०||४०||५०||६०||७०||८०||९०||१०० |} ==ब्वथलेज्या== {{मू पौ|ब्वथलेज्या}} '''ब्वथलेज्या'''{{अनेश}} बाय् '''बायेज्या''' बाय् '''भाग''' (Division) धाःगु ल्याःज्या दुनेया मू प्यता ल्याःज्याझ्वः (arithmetic operations) मध्ये छगू ख। थ्व ज्याझ्वलय् छग्वः ल्यायात थीथी ब्वय् बायेगु वा ब्वथलेगु ज्याया रूपय् थुइके छिं। ज्यामितीय व व्यावहारिक रूपय् ब्वथलेज्या धाःगु दुगंज्याया अःखः (inverse) ज्याझ्वः ख। थ्व ल्याखँयात क्यनेत '÷' वा '/' चिं छ्यली। ब्वथलेज्याय् छगू ल्या (ब्वथलिगु ल्या बाय् dividend) यातं मेगु ल्यां (ब्व बाय् divisor) थीथी कुचाय् बायेगु जुइ। थुकिया लिच्वःयात 'ब्व-लिच्वः बाय् भागफल' (quotient) धाइ। अले ब्वथले धुंकाः ल्यंगु ल्यायात 'ल्यं' (remainder) धाइ। दसुया निंतिं, १२ यात ३ नं ब्वथलेबिले ४ ब्व दै, गुकियात १२ ÷ ३ = ४ धकाः च्वइ। थन १२ ब्वथलिगु ल्या, ३ ब्व, अले ४ ब्व-लिच्वः ख। शून्य/गुलि (0) नं छुं नं ल्याखँयात ब्वथले मछिं, थुकियात ल्याखायेगु म्हसीका मदूगु (undefined) कथं म्हसीकी। न्ह्यःखः (धनात्मक) व अःखः (ऋणात्मक) ल्याया ब्वथलेज्याय् चिंया नियम (sign rules) लागू जुइ। दशमलव (decimals) व [[चिनाल्याः]] (fractions) या रूपय् नं ब्वथलेज्याया लिच्वः क्यने छिं। आखःल्याःज्या (Algebra) दुने ब्वथलेज्यायात [[दुगंज्या]]या अःखः (multiplicative inverse) या रूपय् कायेगु या। व्यापार, वित्तीय ल्याखँ, व न्हिइथंया ज्याय् ब्वथलेज्याया तःधं महत्त्व दु। कम्प्यूटर विज्ञानय् डिजिटल प्रोसेसिङया लागिं ब्वथलेज्याया एल्गोरिथम (algorithms) छ्यली। ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[पुचः:गणित]] [[en:Arithmetic operation]] pw0lw0rl98buftfnsshdicghfs68dvq 0 308066 1123694 2026-09-05T16:01:15Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''गणितीय विश्लेषण''' (Mathematical analysis) धाःगु गणितया उगु मू कचा खः गुकिं सीमा (Limits), निरन्तरता (Continuity), दिफरेन्सियसन (Differentiation), इन्तेग्रेसन (Integration), व अल्याख झ्वः (Infinite series) थेंज्याःगु अवधारणातेगु गम्भीर... 1123694 wikitext text/x-wiki '''गणितीय विश्लेषण''' (Mathematical analysis) धाःगु गणितया उगु मू कचा खः गुकिं सीमा (Limits), निरन्तरता (Continuity), दिफरेन्सियसन (Differentiation), इन्तेग्रेसन (Integration), व अल्याख झ्वः (Infinite series) थेंज्याःगु अवधारणातेगु गम्भीर व सुव्यवस्थित अध्ययन याइ। थ्व ख्यः मू कथं क्याल्कुलस (Calculus) या सिद्धान्त व उकिया जगयात अझ जाःगु व तःधँगु रूपय् विकसित यानातःगु गणितीय पद्धति खः। १६गु व १७गु शताब्दीइ आइसाक न्युटन व गोटफ्रिड लाइब्निजं क्याल्कुलसया आविष्कार यायेधुंकाः गणितीय विश्लेषणया जग तःगु खः। लिपा १९गु शताब्दीइ अगस्तिन-लुइ कोशी, कार्ल वाइरस्त्रास, व बर्नहार्ड रिमान थेंज्याःपिं गणितज्ञतयेस थुकियात गम्भीर तार्किक आधार बियाः आधुनिक विश्लेषणया रूप बिल। गणितीय विश्लेषणयात मू कथं निब्वलय् बायेफइ: वास्तविक विश्लेषण (Real analysis), गुकिं वास्तविक ल्याः (Real numbers) व फङ्कसनतेगु अध्ययन याइ, व जटिल विश्लेषण (Complex analysis), गुकिं जटिल ल्याः (Complex numbers) व फङ्कसनतेगु अध्ययन याइ। थुकिया नापनापं फङ्क्सनल एनालिसिस (Functional analysis), गुकिं फङ्कसनतेगु थाय् (Vector spaces of functions) या अध्ययन याइ, व दिफरेन्सियल समीकरण (Differential equations) नं थ्वहे ख्यःया महत्त्वपूर्ण कचात खः। भौतिक शास्त्र, इन्जिनियरिङ, अर्थशास्त्र, कम्प्युटर विज्ञान व तथ्याङ्क विज्ञान थेंज्याःगु व्यावहारिक ख्यलय् जटिल समस्यात हल यायेत व निरन्तर जुइगु परिवर्तनतय्त दायेत गणितीय विश्लेषणया तःधँगु छ्यलेज्या जुइ। थ्व ख्यलं [[अल्याख]] (Infinity) या अवधारणायात तार्किक रूपं थुइकेत व सूक्ष्म स्वया सूक्ष्म हिलाःयात दायेत गणितज्ञतय्त शक्तिशाली ज्याभः बियातःगु दु। शुद्ध गणितय् छगू आधारभूत स्तम्भया रूपय् कयातःगु थ्व विषयं न्हूगु गणितीय सिद्धान्त दयेकेत व मेमेगु कचातय्त स्वायेत ग्वाहालि याइ। गणितीय विश्लेषणं जटिल गणनायात अःपुकाः प्रकृति व ब्रह्माण्डया निरन्तर नियमतय्त गणितीय रूपय् प्वङ्केत तःधँगु योगदान बियावःगु दु। [[पुचः:गणित]] [[en:Mathematical analysis]] 9vlxwfbuyeia6e4kwfdj8kkhhemgc2m 1123695 1123694 2026-09-05T16:01:24Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Mathematical analysis]] to [[गणितीय विश्लेषण]] 1123694 wikitext text/x-wiki '''गणितीय विश्लेषण''' (Mathematical analysis) धाःगु गणितया उगु मू कचा खः गुकिं सीमा (Limits), निरन्तरता (Continuity), दिफरेन्सियसन (Differentiation), इन्तेग्रेसन (Integration), व अल्याख झ्वः (Infinite series) थेंज्याःगु अवधारणातेगु गम्भीर व सुव्यवस्थित अध्ययन याइ। थ्व ख्यः मू कथं क्याल्कुलस (Calculus) या सिद्धान्त व उकिया जगयात अझ जाःगु व तःधँगु रूपय् विकसित यानातःगु गणितीय पद्धति खः। १६गु व १७गु शताब्दीइ आइसाक न्युटन व गोटफ्रिड लाइब्निजं क्याल्कुलसया आविष्कार यायेधुंकाः गणितीय विश्लेषणया जग तःगु खः। लिपा १९गु शताब्दीइ अगस्तिन-लुइ कोशी, कार्ल वाइरस्त्रास, व बर्नहार्ड रिमान थेंज्याःपिं गणितज्ञतयेस थुकियात गम्भीर तार्किक आधार बियाः आधुनिक विश्लेषणया रूप बिल। गणितीय विश्लेषणयात मू कथं निब्वलय् बायेफइ: वास्तविक विश्लेषण (Real analysis), गुकिं वास्तविक ल्याः (Real numbers) व फङ्कसनतेगु अध्ययन याइ, व जटिल विश्लेषण (Complex analysis), गुकिं जटिल ल्याः (Complex numbers) व फङ्कसनतेगु अध्ययन याइ। थुकिया नापनापं फङ्क्सनल एनालिसिस (Functional analysis), गुकिं फङ्कसनतेगु थाय् (Vector spaces of functions) या अध्ययन याइ, व दिफरेन्सियल समीकरण (Differential equations) नं थ्वहे ख्यःया महत्त्वपूर्ण कचात खः। भौतिक शास्त्र, इन्जिनियरिङ, अर्थशास्त्र, कम्प्युटर विज्ञान व तथ्याङ्क विज्ञान थेंज्याःगु व्यावहारिक ख्यलय् जटिल समस्यात हल यायेत व निरन्तर जुइगु परिवर्तनतय्त दायेत गणितीय विश्लेषणया तःधँगु छ्यलेज्या जुइ। थ्व ख्यलं [[अल्याख]] (Infinity) या अवधारणायात तार्किक रूपं थुइकेत व सूक्ष्म स्वया सूक्ष्म हिलाःयात दायेत गणितज्ञतय्त शक्तिशाली ज्याभः बियातःगु दु। शुद्ध गणितय् छगू आधारभूत स्तम्भया रूपय् कयातःगु थ्व विषयं न्हूगु गणितीय सिद्धान्त दयेकेत व मेमेगु कचातय्त स्वायेत ग्वाहालि याइ। गणितीय विश्लेषणं जटिल गणनायात अःपुकाः प्रकृति व ब्रह्माण्डया निरन्तर नियमतय्त गणितीय रूपय् प्वङ्केत तःधँगु योगदान बियावःगु दु। [[पुचः:गणित]] [[en:Mathematical analysis]] 9vlxwfbuyeia6e4kwfdj8kkhhemgc2m 1123715 1123695 2026-09-05T16:29:22Z Eukesh 11 1123715 wikitext text/x-wiki '''गणितीय विश्लेषण''' (Mathematical analysis) धाःगु गणितया उगु मू कचा खः गुकिं सीमा (Limits), निरन्तरता (Continuity), दिफरेन्सियसन (Differentiation), इन्तेग्रेसन (Integration), व अल्याख झ्वः (Infinite series) थेंज्याःगु अवधारणातेगु गम्भीर व सुव्यवस्थित अध्ययन याइ। थ्व ख्यः मू कथं क्याल्कुलस (Calculus) या सिद्धान्त व उकिया जगयात अझ जाःगु व तःधँगु रूपय् विकसित यानातःगु गणितीय पद्धति खः। १६गु व १७गु शताब्दीइ आइसाक न्युटन व गोटफ्रिड लाइब्निजं क्याल्कुलसया आविष्कार यायेधुंकाः गणितीय विश्लेषणया जग तःगु खः। लिपा १९गु शताब्दीइ अगस्तिन-लुइ कोशी, कार्ल वाइरस्त्रास, व बर्नहार्ड रिमान थेंज्याःपिं गणितज्ञतयेस थुकियात गम्भीर तार्किक आधार बियाः आधुनिक विश्लेषणया रूप बिल। गणितीय विश्लेषणयात मू कथं निब्वलय् बायेफइ: वास्तविक विश्लेषण (Real analysis), गुकिं वास्तविक ल्याः (Real numbers) व फङ्कसनतेगु अध्ययन याइ, व जटिल विश्लेषण (Complex analysis), गुकिं जटिल ल्याः (Complex numbers) व फङ्कसनतेगु अध्ययन याइ। थुकिया नापनापं फङ्क्सनल एनालिसिस (Functional analysis), गुकिं फङ्कसनतेगु थाय् (Vector spaces of functions) या अध्ययन याइ, व दिफरेन्सियल समीकरण (Differential equations) नं थ्वहे ख्यःया महत्त्वपूर्ण कचात खः। भौतिक शास्त्र, इन्जिनियरिङ, अर्थशास्त्र, कम्प्युटर विज्ञान व तथ्याङ्क विज्ञान थेंज्याःगु व्यावहारिक ख्यलय् जटिल समस्यात हल यायेत व निरन्तर जुइगु परिवर्तनतय्त दायेत गणितीय विश्लेषणया तःधँगु छ्यलेज्या जुइ। थ्व ख्यलं [[अल्याख]] (Infinity) या अवधारणायात तार्किक रूपं थुइकेत व सूक्ष्म स्वया सूक्ष्म हिलाःयात दायेत गणितज्ञतय्त शक्तिशाली ज्याभः बियातःगु दु। शुद्ध गणितय् छगू आधारभूत स्तम्भया रूपय् कयातःगु थ्व विषयं न्हूगु गणितीय सिद्धान्त दयेकेत व मेमेगु कचातय्त स्वायेत ग्वाहालि याइ। गणितीय विश्लेषणं जटिल गणनायात अःपुकाः प्रकृति व ब्रह्माण्डया निरन्तर नियमतय्त गणितीय रूपय् प्वङ्केत तःधँगु योगदान बियावःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[गणित]] [[पुचः:गणित]] [[en:Mathematical analysis]] hn2dxbdh9ig35htelj4etbjtfo7jntv 0 308067 1123696 2026-09-05T16:01:24Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Mathematical analysis]] to [[गणितीय विश्लेषण]] 1123696 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[गणितीय विश्लेषण]] 62amzn3gbrnw7ylew6aib44yl9sy1xe 0 308068 1123697 2026-09-05T16:05:39Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: गणितय् फङ्कसन (Function) धाःगु निगू पुचः वा सेट (Sets) या दथुइ दुगु थन्याःगु विशेष स्वापू खः, गन न्हापांगु सेटया सकल एलेमेन्त (Element) या नितिं लिपांगु सेटय् छगू व छगू जक मान वा नतिजा निश्चित जुइ... 1123697 wikitext text/x-wiki गणितय् फङ्कसन (Function) धाःगु निगू पुचः वा सेट (Sets) या दथुइ दुगु थन्याःगु विशेष स्वापू खः, गन न्हापांगु सेटया सकल एलेमेन्त (Element) या नितिं लिपांगु सेटय् छगू व छगू जक मान वा नतिजा निश्चित जुइ। थुकियात 'मान क्यनिगु स्वापू' नं धायेफइ। सामान्यतया फङ्कसनयात f, g, h थेंज्याःगु आखलं क्यनिगु याइ व थुकियात y = f(x) रूपय् च्वइ, गन x या मान बियाः y या मान दयेकी। थन x या मानयात इनपुट (Input) वा डोमेन (Domain) धाइधाःसा yया मानयात आउटपुट (Output) वा रेन्ज (Range) धाइ। फङ्कसनया मू नियम धाःगु छगू हे इनपुट नाप निगू पृथक आउटपुट वये फैमखु। फङ्कसनया अवधारणा गणितया सकल कचात, खासयानाः बीजगणित (Algebra) व [[गणितीय विश्लेषण]] (Mathematical analysis) य् छगू आधारभूत स्तम्भ खः। थुकिया छ्यलेज्या हिलाच्वंगु मानतयेगु दथुइ दुगु स्वापू क्यनेत जुइ। भौतिक शास्त्रय् गतिया नियम, अर्थशास्त्रय् माग व आपूर्तिया स्वापू, व कम्प्युटर विज्ञानय् प्रोग्रामिङ एल्गोरिदम दयेकेत फङ्कसनया तःधँगु भूमिका दइ। फङ्कसनयात थीथी रूपय् क्यनेफइ, गथेकि गणितीय [[समीकरण]] (Equation), धलः (Table), वा ग्राफ (Graph) या रूपय्। फङ्कसन थीथी प्रकारया जुइफु, गथेकि ध्वः (Linear), द्विघात (Quadratic), ट्रिगोनोमेट्रिक (Trigonometric), व एक्सपोनेन्शियल (Exponential) फङ्कसन। १७गु शताब्दीइ आइसाक न्युटन, गोटफ्रिड लाइब्निज व रेने देकार्त थेंज्याःपिं गणितज्ञतयेस क्याल्कुलसया विकास नापं फङ्कसनया आधुनिक अवधारणाया जग तयादीगु खः। लिपा लियोनार्ड युलरं फङ्कसनयात क्यनेत f(x) चिंया छ्यलेज्या न्ह्यथनादिल, गुगु थौंतक्क नं छ्येलाच्वंगु दु। शुद्ध गणितय् जटिल समस्यात हल यायेत व प्रकृतिइ जुइगु प्राकृतिक प्रक्रियायात गणितीय रूप बीत फङ्कसन अनिवार्य ज्याभः खः। [[पुचः:गणित]] [[en:Function (mathematics)]] 84rb30wrxiu16hmlk35eu74vvy74fpd 1123698 1123697 2026-09-05T16:05:52Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Function (mathematics)]] to [[फङ्कसन (गणित)]] 1123697 wikitext text/x-wiki गणितय् फङ्कसन (Function) धाःगु निगू पुचः वा सेट (Sets) या दथुइ दुगु थन्याःगु विशेष स्वापू खः, गन न्हापांगु सेटया सकल एलेमेन्त (Element) या नितिं लिपांगु सेटय् छगू व छगू जक मान वा नतिजा निश्चित जुइ। थुकियात 'मान क्यनिगु स्वापू' नं धायेफइ। सामान्यतया फङ्कसनयात f, g, h थेंज्याःगु आखलं क्यनिगु याइ व थुकियात y = f(x) रूपय् च्वइ, गन x या मान बियाः y या मान दयेकी। थन x या मानयात इनपुट (Input) वा डोमेन (Domain) धाइधाःसा yया मानयात आउटपुट (Output) वा रेन्ज (Range) धाइ। फङ्कसनया मू नियम धाःगु छगू हे इनपुट नाप निगू पृथक आउटपुट वये फैमखु। फङ्कसनया अवधारणा गणितया सकल कचात, खासयानाः बीजगणित (Algebra) व [[गणितीय विश्लेषण]] (Mathematical analysis) य् छगू आधारभूत स्तम्भ खः। थुकिया छ्यलेज्या हिलाच्वंगु मानतयेगु दथुइ दुगु स्वापू क्यनेत जुइ। भौतिक शास्त्रय् गतिया नियम, अर्थशास्त्रय् माग व आपूर्तिया स्वापू, व कम्प्युटर विज्ञानय् प्रोग्रामिङ एल्गोरिदम दयेकेत फङ्कसनया तःधँगु भूमिका दइ। फङ्कसनयात थीथी रूपय् क्यनेफइ, गथेकि गणितीय [[समीकरण]] (Equation), धलः (Table), वा ग्राफ (Graph) या रूपय्। फङ्कसन थीथी प्रकारया जुइफु, गथेकि ध्वः (Linear), द्विघात (Quadratic), ट्रिगोनोमेट्रिक (Trigonometric), व एक्सपोनेन्शियल (Exponential) फङ्कसन। १७गु शताब्दीइ आइसाक न्युटन, गोटफ्रिड लाइब्निज व रेने देकार्त थेंज्याःपिं गणितज्ञतयेस क्याल्कुलसया विकास नापं फङ्कसनया आधुनिक अवधारणाया जग तयादीगु खः। लिपा लियोनार्ड युलरं फङ्कसनयात क्यनेत f(x) चिंया छ्यलेज्या न्ह्यथनादिल, गुगु थौंतक्क नं छ्येलाच्वंगु दु। शुद्ध गणितय् जटिल समस्यात हल यायेत व प्रकृतिइ जुइगु प्राकृतिक प्रक्रियायात गणितीय रूप बीत फङ्कसन अनिवार्य ज्याभः खः। [[पुचः:गणित]] [[en:Function (mathematics)]] 84rb30wrxiu16hmlk35eu74vvy74fpd 1123714 1123698 2026-09-05T16:29:06Z Eukesh 11 1123714 wikitext text/x-wiki गणितय् फङ्कसन (Function) धाःगु निगू पुचः वा सेट (Sets) या दथुइ दुगु थन्याःगु विशेष स्वापू खः, गन न्हापांगु सेटया सकल एलेमेन्त (Element) या नितिं लिपांगु सेटय् छगू व छगू जक मान वा नतिजा निश्चित जुइ। थुकियात 'मान क्यनिगु स्वापू' नं धायेफइ। सामान्यतया फङ्कसनयात f, g, h थेंज्याःगु आखलं क्यनिगु याइ व थुकियात y = f(x) रूपय् च्वइ, गन x या मान बियाः y या मान दयेकी। थन x या मानयात इनपुट (Input) वा डोमेन (Domain) धाइधाःसा yया मानयात आउटपुट (Output) वा रेन्ज (Range) धाइ। फङ्कसनया मू नियम धाःगु छगू हे इनपुट नाप निगू पृथक आउटपुट वये फैमखु। फङ्कसनया अवधारणा गणितया सकल कचात, खासयानाः बीजगणित (Algebra) व [[गणितीय विश्लेषण]] (Mathematical analysis) य् छगू आधारभूत स्तम्भ खः। थुकिया छ्यलेज्या हिलाच्वंगु मानतयेगु दथुइ दुगु स्वापू क्यनेत जुइ। भौतिक शास्त्रय् गतिया नियम, अर्थशास्त्रय् माग व आपूर्तिया स्वापू, व कम्प्युटर विज्ञानय् प्रोग्रामिङ एल्गोरिदम दयेकेत फङ्कसनया तःधँगु भूमिका दइ। फङ्कसनयात थीथी रूपय् क्यनेफइ, गथेकि गणितीय [[समीकरण]] (Equation), धलः (Table), वा ग्राफ (Graph) या रूपय्। फङ्कसन थीथी प्रकारया जुइफु, गथेकि ध्वः (Linear), द्विघात (Quadratic), ट्रिगोनोमेट्रिक (Trigonometric), व एक्सपोनेन्शियल (Exponential) फङ्कसन। १७गु शताब्दीइ आइसाक न्युटन, गोटफ्रिड लाइब्निज व रेने देकार्त थेंज्याःपिं गणितज्ञतयेस क्याल्कुलसया विकास नापं फङ्कसनया आधुनिक अवधारणाया जग तयादीगु खः। लिपा लियोनार्ड युलरं फङ्कसनयात क्यनेत f(x) चिंया छ्यलेज्या न्ह्यथनादिल, गुगु थौंतक्क नं छ्येलाच्वंगु दु। शुद्ध गणितय् जटिल समस्यात हल यायेत व प्रकृतिइ जुइगु प्राकृतिक प्रक्रियायात गणितीय रूप बीत फङ्कसन अनिवार्य ज्याभः खः। ==स्वयादिसँ== * [[गणित]] [[पुचः:गणित]] [[en:Function (mathematics)]] i9xttlnycqlcyd889yox803b1oth021 0 308069 1123699 2026-09-05T16:05:52Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Function (mathematics)]] to [[फङ्कसन (गणित)]] 1123699 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[फङ्कसन (गणित)]] a5bgc8uia4jxmel8dvjapeprlakfzbb 0 308070 1123700 2026-09-05T16:09:50Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: गणितय् Nth root धाःगु छुं गणितीय ल्याःया उगु मान खः गुकियात थःहे लिसे 'N' गुणना (multiplied) स्वयेबिले बियातःगु मूल ल्याः ल्हातय् लाइ। अथात्, यदि x^n = y जुइसा, x या मानयात y या 'Nth root' धाइ। थुकियात गणिती... 1123700 wikitext text/x-wiki गणितय् Nth root धाःगु छुं गणितीय ल्याःया उगु मान खः गुकियात थःहे लिसे 'N' गुणना (multiplied) स्वयेबिले बियातःगु मूल ल्याः ल्हातय् लाइ। अथात्, यदि x^n = y जुइसा, x या मानयात y या 'Nth root' धाइ। थुकियात गणितीय चिं y^{1/n} या रूपय् च्वइ, गन n यात रुटया इन्डेक्स (Index) धाइ। थन n = 2 जुइबिले थुकियात वर्गमूल (Square root) धाइ धाःसा n = 3 जुइबिले थुकियात घनमूल (Cube root) धाइ। थ्व प्रक्रिया घाताङ्क (Exponentiation) या अःखः वा विपरीत ज्या खः। सकारात्मक वास्तविक ल्याःया नितिं यदि n छगू जोर ल्याः (Even number) खःसा उकिया निगू मू वास्तविक रुट दइ, छगू धनात्मक (Positive) व मेगु ऋणात्मक (Negative)। दसु कथं, १६ या ४-गू मूल (4th root) +2 व -2 निगुलिं जुइ, छाय्‌धाःसा 2^4 = 16 व (-2)^4 = 16$ निगुलिं सत्य खः। यदि n छगू बिजोर ल्याः (Odd number) खःसा गुगुं नं वास्तविक ल्याःया छगू जक वास्तविक n रुट दइ। ऋणात्मक ल्याःया जोर मूल (Even root) कायेबिले वास्तविक ल्याः मवसे जटिल ल्याः (Complex numbers) वइ, गुकियात काल्पनिक इकाई i या रूपय् क्यनि। बीजगणित (Algebra), क्याल्कुलस, व रेखागणित (Geometry) य् जटिल समीकरणत हल यायेत व समीकरणया मान मालेत Nth root या तःधँगु भूमिका दइ। प्राचीन बेबिलोनिया, मिस्र, व भारतया गणितज्ञतयेस वर्गमूल व घनमूल कायेगु थीथी विधि विकसित यानावःगु खः। आधुनिक गणितय् Nth root या छ्यलेज्या इन्जिनियरिङ, भौतिक शास्त्र, कम्प्युटर साइन्स व कम्पाउन्ड इन्टरेस्ट थेंज्याःगु आर्थिक हिसाब-किताबय् व्यापक रूपं जुइ। थ्व अवधारणां बीजगणितीय समीकरणत हल यायेत व उच्च गणितीय विश्लेषण दयेकेत छगू आधारभूत ज्याभःया रूपय् ज्या याइ। [[पुचः:गणित]] [[en:Nth root]] qfwdes5kuhivptg021b9yl0q2qirx7u 1123701 1123700 2026-09-05T16:10:08Z Eukesh 11 1123701 wikitext text/x-wiki गणितय् Nth root धाःगु छुं गणितीय ल्याःया उगु मान खः गुकियात थःहे लिसे 'N' गुणना (multiplied) स्वयेबिले बियातःगु मूल ल्याः ल्हातय् लाइ। अथात्, यदि x^n = y जुइसा, x या मानयात y या 'Nth root' धाइ। थुकियात गणितीय चिं y^{1/n} या रूपय् च्वइ, गन n यात रुटया इन्डेक्स (Index) धाइ। थन n = 2 जुइबिले थुकियात वर्गमूल (Square root) धाइ धाःसा n = 3 जुइबिले थुकियात घनमूल (Cube root) धाइ। थ्व प्रक्रिया घाताङ्क (Exponentiation) या अःखः वा विपरीत ज्या खः। सकारात्मक वास्तविक ल्याःया नितिं यदि n छगू जोर ल्याः (Even number) खःसा उकिया निगू मू वास्तविक रुट दइ, छगू धनात्मक (Positive) व मेगु ऋणात्मक (Negative)। दसु कथं, १६ या ४-गू मूल (4th root) +2 व -2 निगुलिं जुइ, छाय्‌धाःसा 2^4 = 16 व (-2)^4 = 16 निगुलिं सत्य खः। यदि n छगू बिजोर ल्याः (Odd number) खःसा गुगुं नं वास्तविक ल्याःया छगू जक वास्तविक n रुट दइ। ऋणात्मक ल्याःया जोर मूल (Even root) कायेबिले वास्तविक ल्याः मवसे जटिल ल्याः (Complex numbers) वइ, गुकियात काल्पनिक इकाई i या रूपय् क्यनि। बीजगणित (Algebra), क्याल्कुलस, व रेखागणित (Geometry) य् जटिल समीकरणत हल यायेत व समीकरणया मान मालेत Nth root या तःधँगु भूमिका दइ। प्राचीन बेबिलोनिया, मिस्र, व भारतया गणितज्ञतयेस वर्गमूल व घनमूल कायेगु थीथी विधि विकसित यानावःगु खः। आधुनिक गणितय् Nth root या छ्यलेज्या इन्जिनियरिङ, भौतिक शास्त्र, कम्प्युटर साइन्स व कम्पाउन्ड इन्टरेस्ट थेंज्याःगु आर्थिक हिसाब-किताबय् व्यापक रूपं जुइ। थ्व अवधारणां बीजगणितीय समीकरणत हल यायेत व उच्च गणितीय विश्लेषण दयेकेत छगू आधारभूत ज्याभःया रूपय् ज्या याइ। [[पुचः:गणित]] [[en:Nth root]] 2uk56yn7f0ag3s3ntu7qmjubetzm0zc 1123713 1123701 2026-09-05T16:28:01Z Eukesh 11 1123713 wikitext text/x-wiki गणितय् Nth root धाःगु छुं गणितीय ल्याःया उगु मान खः गुकियात थःहे लिसे 'N' गुणना (multiplied) स्वयेबिले बियातःगु मूल ल्याः ल्हातय् लाइ। अथात्, यदि x^n = y जुइसा, x या मानयात y या 'Nth root' धाइ। थुकियात गणितीय चिं y^{1/n} या रूपय् च्वइ, गन n यात रुटया इन्डेक्स (Index) धाइ। थन n = 2 जुइबिले थुकियात वर्गमूल (Square root) धाइ धाःसा n = 3 जुइबिले थुकियात घनमूल (Cube root) धाइ। थ्व प्रक्रिया घाताङ्क (Exponentiation) या अःखः वा विपरीत ज्या खः। सकारात्मक वास्तविक ल्याःया नितिं यदि n छगू जोर ल्याः (Even number) खःसा उकिया निगू मू वास्तविक रुट दइ, छगू धनात्मक (Positive) व मेगु ऋणात्मक (Negative)। दसु कथं, १६ या ४-गू मूल (4th root) +2 व -2 निगुलिं जुइ, छाय्‌धाःसा 2^4 = 16 व (-2)^4 = 16 निगुलिं सत्य खः। यदि n छगू बिजोर ल्याः (Odd number) खःसा गुगुं नं वास्तविक ल्याःया छगू जक वास्तविक n रुट दइ। ऋणात्मक ल्याःया जोर मूल (Even root) कायेबिले वास्तविक ल्याः मवसे जटिल ल्याः (Complex numbers) वइ, गुकियात काल्पनिक इकाई i या रूपय् क्यनि। बीजगणित (Algebra), क्याल्कुलस, व रेखागणित (Geometry) य् जटिल समीकरणत हल यायेत व समीकरणया मान मालेत Nth root या तःधँगु भूमिका दइ। प्राचीन बेबिलोनिया, मिस्र, व भारतया गणितज्ञतयेस वर्गमूल व घनमूल कायेगु थीथी विधि विकसित यानावःगु खः। आधुनिक गणितय् Nth root या छ्यलेज्या इन्जिनियरिङ, भौतिक शास्त्र, कम्प्युटर साइन्स व कम्पाउन्ड इन्टरेस्ट थेंज्याःगु आर्थिक हिसाब-किताबय् व्यापक रूपं जुइ। थ्व अवधारणां बीजगणितीय समीकरणत हल यायेत व उच्च गणितीय विश्लेषण दयेकेत छगू आधारभूत ज्याभःया रूपय् ज्या याइ। ==स्वयादिसँ== * [[गणित]] [[पुचः:गणित]] [[en:Nth root]] 9smjiwmkckp7kfu0eo7m0a3l9pyimzn 0 308071 1123702 2026-09-05T16:16:40Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''लेन्स''' (Lens) धाःगु छगू पारदर्शी अप्टिकल उपकरण खः, गुकिया छगू वा निगुलिं ख्वाः बेक्वःगु (curved) जुइ व थुकिं लः वा फय् जुयाः वइगु जःयात हिकेगु (refraction) ज्या याइ। लेन्सया मू ज्या जःयात छगू हे... 1123702 wikitext text/x-wiki '''लेन्स''' (Lens) धाःगु छगू पारदर्शी अप्टिकल उपकरण खः, गुकिया छगू वा निगुलिं ख्वाः बेक्वःगु (curved) जुइ व थुकिं लः वा फय् जुयाः वइगु जःयात हिकेगु (refraction) ज्या याइ। लेन्सया मू ज्या जःयात छगू हे थासय् मुङ्केगु (focus) वा ब्वथलेगु (diverge) खः। मू कथं लेन्स निगू प्रकारया दइ: कन्भेक्स लेन्स (Convex lens) व कन्केभ लेन्स (Concave lens)। कन्भेक्स लेन्स कुने चिफिगु दइ, गुकिं जःयात छगू फुतिइ मुङ्केगु ज्या याइ। कन्केभ लेन्स दथुइ चिफिगु दइ, गुकिं जःयात ब्वथलेगु ज्या याइ। मनूया मिखाय् प्राकृतिक लेन्स दइ, गुकिं वस्तुया किपा (image) मिखाया रेतिना (retina) य् दयेकेत ग्वाहालि याइ। मिखाया ल्वय्, गथेकि नापं खनिगु (nearsightedness) व तापाः खनिगु (farsightedness) सुधार यायेत सुलंच/चश्मा व कन्ट्याक्ट लेन्सया छ्यलेज्या जुइ। लेन्सया छ्यलेज्या वैज्ञानिक उपकरणत, गथेकि माइक्रोस्कोप (microscope) व टेलिस्कोप (telescope) य् सूक्ष्म व तापाःगु वस्तुत स्वयेत तःधँगु मात्राय् जुइ। [[किपासा]]या लेन्सं जःयात सेन्सरय् मुङ्काः बांलाःगु किपा दयेकेत तिबः बी। थुकिया नापनापं म्याग्निफाइङ ग्लास, प्रोजेक्टर, व बाय्‌नोकुलर थेंज्याःगु ज्याभलय् नं लेन्स अनिवार्य ब्वः खः। लेन्सया प्रविधिं भौतिक शास्त्र, अप्टिक्स, व चिकित्सा विज्ञानया ख्यलय् तःधँगु क्रान्ति हःगु दु। थौंकन्हे अप्टिकल प्रविधिया विकास नापं अझ गम्भीर व उच्च क्षमताया डिजिटल लेन्सत दयेकेगु ज्या जुयाच्वंगु दु। [[पुचः:भौतिक शास्त्र]] [[en:Lens]] tr7p8z858ncwz93lwc8kp005jwaarxy 1123703 1123702 2026-09-05T16:16:48Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Lens]] to [[लेन्स]] 1123702 wikitext text/x-wiki '''लेन्स''' (Lens) धाःगु छगू पारदर्शी अप्टिकल उपकरण खः, गुकिया छगू वा निगुलिं ख्वाः बेक्वःगु (curved) जुइ व थुकिं लः वा फय् जुयाः वइगु जःयात हिकेगु (refraction) ज्या याइ। लेन्सया मू ज्या जःयात छगू हे थासय् मुङ्केगु (focus) वा ब्वथलेगु (diverge) खः। मू कथं लेन्स निगू प्रकारया दइ: कन्भेक्स लेन्स (Convex lens) व कन्केभ लेन्स (Concave lens)। कन्भेक्स लेन्स कुने चिफिगु दइ, गुकिं जःयात छगू फुतिइ मुङ्केगु ज्या याइ। कन्केभ लेन्स दथुइ चिफिगु दइ, गुकिं जःयात ब्वथलेगु ज्या याइ। मनूया मिखाय् प्राकृतिक लेन्स दइ, गुकिं वस्तुया किपा (image) मिखाया रेतिना (retina) य् दयेकेत ग्वाहालि याइ। मिखाया ल्वय्, गथेकि नापं खनिगु (nearsightedness) व तापाः खनिगु (farsightedness) सुधार यायेत सुलंच/चश्मा व कन्ट्याक्ट लेन्सया छ्यलेज्या जुइ। लेन्सया छ्यलेज्या वैज्ञानिक उपकरणत, गथेकि माइक्रोस्कोप (microscope) व टेलिस्कोप (telescope) य् सूक्ष्म व तापाःगु वस्तुत स्वयेत तःधँगु मात्राय् जुइ। [[किपासा]]या लेन्सं जःयात सेन्सरय् मुङ्काः बांलाःगु किपा दयेकेत तिबः बी। थुकिया नापनापं म्याग्निफाइङ ग्लास, प्रोजेक्टर, व बाय्‌नोकुलर थेंज्याःगु ज्याभलय् नं लेन्स अनिवार्य ब्वः खः। लेन्सया प्रविधिं भौतिक शास्त्र, अप्टिक्स, व चिकित्सा विज्ञानया ख्यलय् तःधँगु क्रान्ति हःगु दु। थौंकन्हे अप्टिकल प्रविधिया विकास नापं अझ गम्भीर व उच्च क्षमताया डिजिटल लेन्सत दयेकेगु ज्या जुयाच्वंगु दु। [[पुचः:भौतिक शास्त्र]] [[en:Lens]] tr7p8z858ncwz93lwc8kp005jwaarxy 1123712 1123703 2026-09-05T16:27:43Z Eukesh 11 1123712 wikitext text/x-wiki '''लेन्स''' (Lens) धाःगु छगू पारदर्शी अप्टिकल उपकरण खः, गुकिया छगू वा निगुलिं ख्वाः बेक्वःगु (curved) जुइ व थुकिं लः वा फय् जुयाः वइगु जःयात हिकेगु (refraction) ज्या याइ। लेन्सया मू ज्या जःयात छगू हे थासय् मुङ्केगु (focus) वा ब्वथलेगु (diverge) खः। मू कथं लेन्स निगू प्रकारया दइ: कन्भेक्स लेन्स (Convex lens) व कन्केभ लेन्स (Concave lens)। कन्भेक्स लेन्स कुने चिफिगु दइ, गुकिं जःयात छगू फुतिइ मुङ्केगु ज्या याइ। कन्केभ लेन्स दथुइ चिफिगु दइ, गुकिं जःयात ब्वथलेगु ज्या याइ। मनूया मिखाय् प्राकृतिक लेन्स दइ, गुकिं वस्तुया किपा (image) मिखाया रेतिना (retina) य् दयेकेत ग्वाहालि याइ। मिखाया ल्वय्, गथेकि नापं खनिगु (nearsightedness) व तापाः खनिगु (farsightedness) सुधार यायेत सुलंच/चश्मा व कन्ट्याक्ट लेन्सया छ्यलेज्या जुइ। लेन्सया छ्यलेज्या वैज्ञानिक उपकरणत, गथेकि माइक्रोस्कोप (microscope) व टेलिस्कोप (telescope) य् सूक्ष्म व तापाःगु वस्तुत स्वयेत तःधँगु मात्राय् जुइ। [[किपासा]]या लेन्सं जःयात सेन्सरय् मुङ्काः बांलाःगु किपा दयेकेत तिबः बी। थुकिया नापनापं म्याग्निफाइङ ग्लास, प्रोजेक्टर, व बाय्‌नोकुलर थेंज्याःगु ज्याभलय् नं लेन्स अनिवार्य ब्वः खः। लेन्सया प्रविधिं भौतिक शास्त्र, अप्टिक्स, व चिकित्सा विज्ञानया ख्यलय् तःधँगु क्रान्ति हःगु दु। थौंकन्हे अप्टिकल प्रविधिया विकास नापं अझ गम्भीर व उच्च क्षमताया डिजिटल लेन्सत दयेकेगु ज्या जुयाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[माइक्रोस्कोप]] [[पुचः:भौतिक शास्त्र]] [[en:Lens]] o9yn3c6k5wcsestxhsxud7zncmcee2i 0 308072 1123704 2026-09-05T16:16:48Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Lens]] to [[लेन्स]] 1123704 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[लेन्स]] t72pg6lm8bfka6tb5cf62fxw930ztjn 0 308073 1123705 2026-09-05T16:20:10Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''माइक्रोस्कोप''' (Microscope) धाःगु सूक्ष्म वा तसकं चिधंगु वस्तुतय्त तधं यानाः स्वयेत छ्यलीगु छगू अप्टिकल वा वैज्ञानिक ज्याभः खः। मनूया मिखां प्रत्यक्ष रूपं स्वये मफुपिं सूक्ष्मजीव, क... 1123705 wikitext text/x-wiki '''माइक्रोस्कोप''' (Microscope) धाःगु सूक्ष्म वा तसकं चिधंगु वस्तुतय्त तधं यानाः स्वयेत छ्यलीगु छगू अप्टिकल वा वैज्ञानिक ज्याभः खः। मनूया मिखां प्रत्यक्ष रूपं स्वये मफुपिं सूक्ष्मजीव, कोशिका (cells), भाइरस व वस्तुया सूक्ष्म संरचनातय्त स्वयेत माइक्रोस्कोप अनिवार्य ज्याभः खः। थ्व ज्याभलं जः वा इलेक्ट्रोनयात लेन्स (lens) या माध्यमं हीकाः वस्तुया किपायात मिखाँ स्वये फइगु कथं तधं दयेका क्यनि। जःयात छ्यलाः ज्या याइगु साधारण माइक्रोस्कोपयात 'लाइट माइक्रोस्कोप' (Light microscope) धाइ, गुकिं साधारणतया द्वलंद्व तक्क तधं यानाः क्यनेफइ। अझ गम्भीर व सूक्ष्म अध्ययनया नितिं 'इलेक्ट्रोन माइक्रोस्कोप' (Electron microscope) या छ्यलेज्या जुइ, गुकिं वस्तुयात लखौं गुना तधं यानाः क्यनेफइ। माइक्रोस्कोपया आविष्कार १६गु शताब्दीया लिपांगु ब्व व १७गु शताब्दीया सुरुइ नेदरल्याण्ड्सय् जुगु खः। एन्टोनी भान लिउवेनहोएक (Antonie van Leeuwenhoek) यात माइक्रोस्कोपया विकास व सूक्ष्मजीवशास्त्र (Microbiology) या जग तयेगु श्रेय बीगु या। थ्व ज्याभःया छ्यलेज्या जीवविज्ञान, चिकित्सा शास्त्र, रसायन शास्त्र, व सामग्री विज्ञान (Materials science) थेंज्याःगु थीथी ख्यलय् व्यापक रूपं जुइ। अस्पतालया प्रयोगशालाय् ल्वमितेगु हि, चो, व तन्तु (tissues) परीक्षण यानाः ल्वय् निदान यायेत माइक्रोस्कोप तःधँगु माध्यम खः। वैज्ञानिक अनुसन्धानय् न्हूगु वासः दयेकेत व भाइरस वा ब्याक्टेरियाया संरचना थुइकेत थुकिया भूमिका अतुलनीय दु। थौंकन्हे डिजिटल प्रविधिया विकास नापं कम्प्युटर स्क्रीनय् स्वयेफइगु डिजिटल माइक्रोस्कोपत नं दयेकेधुंकूगु दु। माइक्रोस्कोपया आविष्कारं मानव सभ्यतायात सूक्ष्म जगत स्वयेगु व थुइकेगु छगू न्हूगु मिखा बियातःगु दु। थ्व ज्याभः मदयेक आधुनिक चिकित्सा विज्ञान व जीवविज्ञानया प्रगति असम्भव थें जुइ। [[पुचः:वैज्ञानिक ज्याभः]] [[en:Microscope]] 3trrggskqnn7e881afjv0euit2impls 1123706 1123705 2026-09-05T16:20:17Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Microscope]] to [[माइक्रोस्कोप]] 1123705 wikitext text/x-wiki '''माइक्रोस्कोप''' (Microscope) धाःगु सूक्ष्म वा तसकं चिधंगु वस्तुतय्त तधं यानाः स्वयेत छ्यलीगु छगू अप्टिकल वा वैज्ञानिक ज्याभः खः। मनूया मिखां प्रत्यक्ष रूपं स्वये मफुपिं सूक्ष्मजीव, कोशिका (cells), भाइरस व वस्तुया सूक्ष्म संरचनातय्त स्वयेत माइक्रोस्कोप अनिवार्य ज्याभः खः। थ्व ज्याभलं जः वा इलेक्ट्रोनयात लेन्स (lens) या माध्यमं हीकाः वस्तुया किपायात मिखाँ स्वये फइगु कथं तधं दयेका क्यनि। जःयात छ्यलाः ज्या याइगु साधारण माइक्रोस्कोपयात 'लाइट माइक्रोस्कोप' (Light microscope) धाइ, गुकिं साधारणतया द्वलंद्व तक्क तधं यानाः क्यनेफइ। अझ गम्भीर व सूक्ष्म अध्ययनया नितिं 'इलेक्ट्रोन माइक्रोस्कोप' (Electron microscope) या छ्यलेज्या जुइ, गुकिं वस्तुयात लखौं गुना तधं यानाः क्यनेफइ। माइक्रोस्कोपया आविष्कार १६गु शताब्दीया लिपांगु ब्व व १७गु शताब्दीया सुरुइ नेदरल्याण्ड्सय् जुगु खः। एन्टोनी भान लिउवेनहोएक (Antonie van Leeuwenhoek) यात माइक्रोस्कोपया विकास व सूक्ष्मजीवशास्त्र (Microbiology) या जग तयेगु श्रेय बीगु या। थ्व ज्याभःया छ्यलेज्या जीवविज्ञान, चिकित्सा शास्त्र, रसायन शास्त्र, व सामग्री विज्ञान (Materials science) थेंज्याःगु थीथी ख्यलय् व्यापक रूपं जुइ। अस्पतालया प्रयोगशालाय् ल्वमितेगु हि, चो, व तन्तु (tissues) परीक्षण यानाः ल्वय् निदान यायेत माइक्रोस्कोप तःधँगु माध्यम खः। वैज्ञानिक अनुसन्धानय् न्हूगु वासः दयेकेत व भाइरस वा ब्याक्टेरियाया संरचना थुइकेत थुकिया भूमिका अतुलनीय दु। थौंकन्हे डिजिटल प्रविधिया विकास नापं कम्प्युटर स्क्रीनय् स्वयेफइगु डिजिटल माइक्रोस्कोपत नं दयेकेधुंकूगु दु। माइक्रोस्कोपया आविष्कारं मानव सभ्यतायात सूक्ष्म जगत स्वयेगु व थुइकेगु छगू न्हूगु मिखा बियातःगु दु। थ्व ज्याभः मदयेक आधुनिक चिकित्सा विज्ञान व जीवविज्ञानया प्रगति असम्भव थें जुइ। [[पुचः:वैज्ञानिक ज्याभः]] [[en:Microscope]] 3trrggskqnn7e881afjv0euit2impls 1123711 1123706 2026-09-05T16:26:57Z Eukesh 11 1123711 wikitext text/x-wiki '''माइक्रोस्कोप''' (Microscope) धाःगु सूक्ष्म वा तसकं चिधंगु वस्तुतय्त तधं यानाः स्वयेत छ्यलीगु छगू अप्टिकल वा वैज्ञानिक ज्याभः खः। मनूया मिखां प्रत्यक्ष रूपं स्वये मफुपिं सूक्ष्मजीव, कोशिका (cells), भाइरस व वस्तुया सूक्ष्म संरचनातय्त स्वयेत माइक्रोस्कोप अनिवार्य ज्याभः खः। थ्व ज्याभलं जः वा इलेक्ट्रोनयात लेन्स (lens) या माध्यमं हीकाः वस्तुया किपायात मिखाँ स्वये फइगु कथं तधं दयेका क्यनि। जःयात छ्यलाः ज्या याइगु साधारण माइक्रोस्कोपयात 'लाइट माइक्रोस्कोप' (Light microscope) धाइ, गुकिं साधारणतया द्वलंद्व तक्क तधं यानाः क्यनेफइ। अझ गम्भीर व सूक्ष्म अध्ययनया नितिं 'इलेक्ट्रोन माइक्रोस्कोप' (Electron microscope) या छ्यलेज्या जुइ, गुकिं वस्तुयात लखौं गुना तधं यानाः क्यनेफइ। माइक्रोस्कोपया आविष्कार १६गु शताब्दीया लिपांगु ब्व व १७गु शताब्दीया सुरुइ नेदरल्याण्ड्सय् जुगु खः। एन्टोनी भान लिउवेनहोएक (Antonie van Leeuwenhoek) यात माइक्रोस्कोपया विकास व सूक्ष्मजीवशास्त्र (Microbiology) या जग तयेगु श्रेय बीगु या। थ्व ज्याभःया छ्यलेज्या जीवविज्ञान, चिकित्सा शास्त्र, रसायन शास्त्र, व सामग्री विज्ञान (Materials science) थेंज्याःगु थीथी ख्यलय् व्यापक रूपं जुइ। अस्पतालया प्रयोगशालाय् ल्वमितेगु हि, चो, व तन्तु (tissues) परीक्षण यानाः ल्वय् निदान यायेत माइक्रोस्कोप तःधँगु माध्यम खः। वैज्ञानिक अनुसन्धानय् न्हूगु वासः दयेकेत व भाइरस वा ब्याक्टेरियाया संरचना थुइकेत थुकिया भूमिका अतुलनीय दु। थौंकन्हे डिजिटल प्रविधिया विकास नापं कम्प्युटर स्क्रीनय् स्वयेफइगु डिजिटल माइक्रोस्कोपत नं दयेकेधुंकूगु दु। माइक्रोस्कोपया आविष्कारं मानव सभ्यतायात सूक्ष्म जगत स्वयेगु व थुइकेगु छगू न्हूगु मिखा बियातःगु दु। थ्व ज्याभः मदयेक आधुनिक चिकित्सा विज्ञान व जीवविज्ञानया प्रगति असम्भव थें जुइ। ==स्वयादिसँ== * [[लेन्स]] [[पुचः:वैज्ञानिक ज्याभः]] [[en:Microscope]] labywjbllszjd1v8ie4dmaishrjdnth 0 308074 1123707 2026-09-05T16:20:17Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Microscope]] to [[माइक्रोस्कोप]] 1123707 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[माइक्रोस्कोप]] myzs70w10vi04k28chr5w5fn5f295r9 0 308075 1123708 2026-09-05T16:24:58Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: नट (Knot) धाःगु गतियात दायेगु छगू अन्तर्राष्ट्रिय एकाइ (Unit of speed) खः, गुकिया छ्यलेज्या मू कथं जलयान व हवाइजहाजया गति स्वयेत जुइ। छगू नट धयागु छगू समुद्री माइल प्रति घण्टा (Nautical mile per hour) या गत... 1123708 wikitext text/x-wiki नट (Knot) धाःगु गतियात दायेगु छगू अन्तर्राष्ट्रिय एकाइ (Unit of speed) खः, गुकिया छ्यलेज्या मू कथं जलयान व हवाइजहाजया गति स्वयेत जुइ। छगू नट धयागु छगू समुद्री माइल प्रति घण्टा (Nautical mile per hour) या गति खः। अन्तर्राष्ट्रिय मानक अनुसार छगू समुद्री माइल १,८५२ मिटर जुइ, उकिं छगू नट धयागु १.८५२ किलोमिटर प्रति घण्टा (km/h) वा लगभग १.१५१ माइल प्रति घण्टा (mph) या समान दइ। थ्व एकाइया नां प्राचीन कालय् समुद्री जहाजया गति स्वयेगु परम्परागत विधिं वःगु खः। न्हापाया ईलय् नाविकतयेस लखय् खिपयात छ्यलाः उकिइ निश्चित हाकलय् 'गथः' (Knots) स्वाइगु याइ। जहाज न्ह्याइबले उगु खिपयात लखय् छ्वयाः निश्चित ई दुने गुलि पिने वन धकाः ल्याः खायाः जहाजया गति दायेगु याइ। थ्वहे परम्परागत प्रविधिया आधारय् गतिया थ्व एकाइयात 'नट' धायेगु सुरु जुल। थौंकन्हे जलयातायात व वायुयातायात नापनापं मौसम विज्ञान (Meteorology) य् फय्‌या गति (Wind speed) स्वयेत नं नटया व्यापक छ्यलेज्या जुइ। नेभिगेसन व समुद्री नक्सा (Nautical charts) य् हाकःयात समुद्री माइलय् ल्याखायेगु जुगुलिं गतियात नं नटय् व्यक्त यायेगु ज्या तसकं व्यावहारिक व अःपुइ। हवाइजहाजय् ब्वयेबिले व अवतरण यायेगु ईलय् फय्‌या गति व जहाजया सापेक्षित गतियात नटय् हे ल्याखाइ। अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक उड्डयन संगठन (ICAO) व अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री संगठन (IMO) निगुलिं संस्थातयेस नटयात मानक गतिया एकाइया रूपय् मान्यता बियातःगु दु। थ्व एकाइ वैज्ञानिक व व्यावहारिक निगुलिं दृष्टिं हवाई व समुद्री नेभिगेसनया नितिं छगू आधारभूत इकाइ खः। थौंकन्हे आधुनिक जीपीएस (GPS) व डिजिटल उपकरणतयेस गतिया नाप काइबले नं नट एकाइयात हे मू प्राथमिकता बीगु या। [[पुचः:ल्या खायेगु]] [[en:Knot (unit)]] 6ck738n55llbd5ywru87s8iv0ldz1a9 1123709 1123708 2026-09-05T16:25:13Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Knot (unit)]] to [[नट (इकाइ)]] 1123708 wikitext text/x-wiki नट (Knot) धाःगु गतियात दायेगु छगू अन्तर्राष्ट्रिय एकाइ (Unit of speed) खः, गुकिया छ्यलेज्या मू कथं जलयान व हवाइजहाजया गति स्वयेत जुइ। छगू नट धयागु छगू समुद्री माइल प्रति घण्टा (Nautical mile per hour) या गति खः। अन्तर्राष्ट्रिय मानक अनुसार छगू समुद्री माइल १,८५२ मिटर जुइ, उकिं छगू नट धयागु १.८५२ किलोमिटर प्रति घण्टा (km/h) वा लगभग १.१५१ माइल प्रति घण्टा (mph) या समान दइ। थ्व एकाइया नां प्राचीन कालय् समुद्री जहाजया गति स्वयेगु परम्परागत विधिं वःगु खः। न्हापाया ईलय् नाविकतयेस लखय् खिपयात छ्यलाः उकिइ निश्चित हाकलय् 'गथः' (Knots) स्वाइगु याइ। जहाज न्ह्याइबले उगु खिपयात लखय् छ्वयाः निश्चित ई दुने गुलि पिने वन धकाः ल्याः खायाः जहाजया गति दायेगु याइ। थ्वहे परम्परागत प्रविधिया आधारय् गतिया थ्व एकाइयात 'नट' धायेगु सुरु जुल। थौंकन्हे जलयातायात व वायुयातायात नापनापं मौसम विज्ञान (Meteorology) य् फय्‌या गति (Wind speed) स्वयेत नं नटया व्यापक छ्यलेज्या जुइ। नेभिगेसन व समुद्री नक्सा (Nautical charts) य् हाकःयात समुद्री माइलय् ल्याखायेगु जुगुलिं गतियात नं नटय् व्यक्त यायेगु ज्या तसकं व्यावहारिक व अःपुइ। हवाइजहाजय् ब्वयेबिले व अवतरण यायेगु ईलय् फय्‌या गति व जहाजया सापेक्षित गतियात नटय् हे ल्याखाइ। अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक उड्डयन संगठन (ICAO) व अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री संगठन (IMO) निगुलिं संस्थातयेस नटयात मानक गतिया एकाइया रूपय् मान्यता बियातःगु दु। थ्व एकाइ वैज्ञानिक व व्यावहारिक निगुलिं दृष्टिं हवाई व समुद्री नेभिगेसनया नितिं छगू आधारभूत इकाइ खः। थौंकन्हे आधुनिक जीपीएस (GPS) व डिजिटल उपकरणतयेस गतिया नाप काइबले नं नट एकाइयात हे मू प्राथमिकता बीगु या। [[पुचः:ल्या खायेगु]] [[en:Knot (unit)]] 6ck738n55llbd5ywru87s8iv0ldz1a9 0 308076 1123710 2026-09-05T16:25:13Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Knot (unit)]] to [[नट (इकाइ)]] 1123710 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[नट (इकाइ)]] 8c031bxdypf0t6ned5qw80ajh3rea6i 0 308077 1123722 2026-09-05T16:32:22Z Eukesh 11 Redirected page to [[ल्वहं ई]] 1123722 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ल्वहं ई]] ajvcs8836e6u0qkbz6rzavzcp39idjs 0 308078 1123803 2026-09-05T16:57:31Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''लब्स्तर''' (अंग्रेजी: Lobster) लःया जीव खः। थ्व जीव मुख्यतया समुद्रय् च्वनि। थ्व डेकापोडा (Decapoda) दुनेया नेफ्रोपिडे (Nephropidae) परिवारय् ला। थ्व प्राणीया न्ह्यःने निपा चिम्ता (claws) दइ। थ्व चिम्त... 1123803 wikitext text/x-wiki '''लब्स्तर''' (अंग्रेजी: Lobster) लःया जीव खः। थ्व जीव मुख्यतया समुद्रय् च्वनि। थ्व डेकापोडा (Decapoda) दुनेया नेफ्रोपिडे (Nephropidae) परिवारय् ला। थ्व प्राणीया न्ह्यःने निपा चिम्ता (claws) दइ। थ्व चिम्ता छ्यला थ्व प्राणीं थःगु सुरक्षा याइ। थ्व प्राणीया म्ह छाःगु ख्वला वा एग्जोस्केलेटन (exoskeleton) नं तपुयातःगु जुइ। थ्व जीव समुद्रय् च्वनि। थ्व प्राणीत चान्हय् पिहाँ वया अहार मालि। थ्व प्राणीया आहारय् न्या, व मेमेगु समुद्रया जीवत ला। थ्व प्राणीत समुद्रया इकोसिस्टमय् महत्वपूर्ण भूमिका म्हिति। लब्स्तर सीफूडया रूपय् हलिंन्यंक नांजाः। थ्व जीवयात थीथी कथंया नसाय् छ्यलीगु या। थ्व प्राणीत थीथी रंगया जुइ फु, गथेकि हाकुगु, ह्याउँगु, व वाउँगु। थ्व प्राणीया म्हया आकार ५० सेन्टीमीटर स्वया तःधं जुइफु। थ्व प्राणीयात मनुतेसं दयेका तःगु जालय् लाकाः काइ। संसारया थीथी समुद्रय् थ्व जीव लुइके फु। ==स्वयादिसँ== * [[डेकापोडा]] [[Category:समुद्रया जीव]] [[en:Lobster]] jztvmxn3e0iey9g3iaawczdxn1h4ckw 0 308079 1123804 2026-09-05T16:58:05Z Eukesh 11 Redirected page to [[लब्स्तर]] 1123804 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[लब्स्तर]] 4dnfyzcbm9jsfe8zr36kgkrhb02ld4i 0 308080 1123805 2026-09-05T17:02:26Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''विनोक्ति''' अलंकार काव्यशास्त्रया छगू विशेष अर्थालंकार खः। थ्व अलंकारय् छुं वस्तु वा व्यक्तिया विना (मदयेक) मेगु वस्तु शोभाहीन जुइ वा शोभायुक्त (बांलाइगु) जुइ धकाः वर्णन याइ। वि... 1123805 wikitext text/x-wiki '''विनोक्ति''' अलंकार काव्यशास्त्रया छगू विशेष अर्थालंकार खः। थ्व अलंकारय् छुं वस्तु वा व्यक्तिया विना (मदयेक) मेगु वस्तु शोभाहीन जुइ वा शोभायुक्त (बांलाइगु) जुइ धकाः वर्णन याइ। विना खँग्वःयात छ्यला अर्थ क्यनेगु थुकिया मू विशेषता खः। अर्थात्, छुं वस्तुया अभावय् मेगु वस्तुया गुण वा दोषया अतिशयता क्यनेगु खः। "विद्या मदयेक मनु शोभा मदु" थुकिया दसु खः। थुकिलि अभावया कारणं जुइगु प्रभावया काव्यिक वर्णन जुइ। साहित्यय् विनोक्ति अलङ्कारया प्रयोग सद्गुण व महत्त्व क्यनेत जुइ। थ्व अलङ्कारं ब्वनामियात वस्तुया आवश्यक्ता व महत्त्वय् चिन्तन याके बी। साहित्यशास्त्रय् विनोक्ति अलङ्कारया निगू भेद (शोभाहीन व शोभायुक्त) क्यनातःगु दु। कवितयेसं वस्तुया अपरिहार्यता क्यनेत थुकिया छ्यलेज्या याइ। कविताय् थुकिया यक्व सुन्दर दसुत खनेदु। थुकिया अध्ययनं काव्यया अभावात्मक अभिव्यक्ति थुइकेत ग्वाहालि याइ। विनोक्ति अलंकार अर्थालंकारया छगू विशिष्ट भेद खः। काव्य क्षेत्रय् थुकिया थःगु हे स्थान दु। काव्य विश्लेषणय् थ्व अलंकार तसकं उपयोगी जुइ। <ref>अलंकारसर्वस्व - रुय्यक</ref> == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[अलङ्कार]] * [[साहित्य]] [[Category:साहित्य]] [[Category:अलङ्कार]] d41psh9dy1cx74jvzt3f697lbu8vjrp 0 308081 1123806 2026-09-05T17:06:26Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''परिसंख्या''' अलंकार काव्यशास्त्रया छगू महत्वपूर्ण अर्थालंकार खः। थ्व अलंकारय् छुं वस्तुया सिद्धता दुसां उकियात मेगु सम्भावित थासय् निषेध यानाः छगू हे थासय् सीमित (नियमन) याइ।... 1123806 wikitext text/x-wiki '''परिसंख्या''' अलंकार काव्यशास्त्रया छगू महत्वपूर्ण अर्थालंकार खः। थ्व अलंकारय् छुं वस्तुया सिद्धता दुसां उकियात मेगु सम्भावित थासय् निषेध यानाः छगू हे थासय् सीमित (नियमन) याइ। अर्थात्, सामान्यतया सकल थासय् जुयेफइगु खँयात छगू हे थासय् जक सीमित यानाः क्यनेगु खः। थुकिया प्रयोग प्रश्न-उत्तरया रुपय् वा सामान्य कथनया रुपय् जुयेफु। थुकिलि राज्य वा समाजया आदर्श अवस्थाया काव्यिक वर्णन जुइ। साहित्यय् परिसंख्या अलङ्कारया प्रयोग प्रशंसा व राज्य वर्णनय् अप्व खनेदु। थ्व अलङ्कारं काव्यय् तसकं चतुर व मर्यादित रुप हइ। साहित्यशास्त्रय् परिसंख्या अलङ्कारयात तसकं उच्च कोटिया अलङ्कार कथं म्हसीकी। कवि तयेसं समाजया शुद्धि व आदर्श क्यनेत थुकिया छ्यलेज्या याइ। चिनाखँय् थुकिया प्रभावकारी प्रयोग लुइके छिं। थुकिया अध्ययनं काव्यया परिसंख्या वा नियमन भाव थुइकेत ग्वाहालि याइ। परिसंख्या अलंकार अर्थालंकारया छगू मू स्तम्भ खः। काव्यशास्त्रय् थुकिया तःधंगु महत्त्व दु। साहित्यिक सिर्जनाय् थुकिया प्रयोगं सौन्दर्ययात ग्वहालि याइ। <ref>काव्यप्रकाश - मम्मट</ref> == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[अलङ्कार]] * [[साहित्य]] [[Category:साहित्य]] [[Category:अलङ्कार]] mh6hs81e0wmzpbz42tfptgmw3zfb8l5 0 308082 1123810 2026-09-05T21:19:56Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''गिनीया खाडी''' (Gulf of Guinea) [[आन्ध्र महासागर]]या छगू महत्त्वपूर्ण खण्ड खः, गुगु पश्चिम अफ्रिकाया दक्षिणी तटय् ला। थ्व खाडी नाइजेरिया, घाना, क्यामेरून, गाबोन, तोगो, बेनिन, इक्वेटोरियल गिनी... 1123810 wikitext text/x-wiki '''गिनीया खाडी''' (Gulf of Guinea) [[आन्ध्र महासागर]]या छगू महत्त्वपूर्ण खण्ड खः, गुगु पश्चिम अफ्रिकाया दक्षिणी तटय् ला। थ्व खाडी नाइजेरिया, घाना, क्यामेरून, गाबोन, तोगो, बेनिन, इक्वेटोरियल गिनी, व साओ तोमे व प्रिन्सिपेया तटरेखा लागाय् स्वानाच्वँगु दु। भौगोलिक रूपं थ्व खाडी शून्य डिग्री अक्षांश (भूमध्य रेखा) व शून्य डिग्री देशान्तर (प्राइम मेरिडियन) नापलाःगु थाय्‌ नापं ला, गुकियात हलिंया 'शून्य बिन्दु' (Null Island) नं धाइ। थ्व लागाय् नाइजर खुसि, भोल्टा खुसि, व कङ्गो खुसि थेंज्याःगु पश्चिम व मध्य अफ्रिकाया तःधँगु लःया स्रोतत बाहा वइ। थ्व खाडीया लः उष्णकटिबंधीय मौसमं प्रभावित जुइ गुकिं यानाः थनया फय् व लःया गति तसकं प्रभावित जुइ। थ्व क्षेत्र जैविक विविधताया दृष्टिं तसकं समृद्ध दु, गन न्या, समुद्रया म्याङ्ग्रोभ गुं व समुद्री जीवनया यक्व प्रजातित खनेदु। आर्थिक रूपं थ्व खाडी तसकं महत्त्वपूर्ण दु छाय्‌ धाःसा थन तःधँगु मात्राय् खनिज चिकं व प्राकृतिक ग्यासत मुनाच्वंगु दु। थ्व खाडी अफ्रिकाया दकलय् तःधँगु व्यापारिक जलमार्ग मध्ये छगू खः, गुकिं यानाः अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारय् थुकिया तःधँगु योगदान दु। थ्व खाडीया तटय् दूगु तःधँगु बन्दरगाह लागाय् [[लगोस]] व [[अक्रा]] थेंज्याःगु शहरत ला, गुकिं पश्चिम अफ्रिकाया अर्थतन्त्रयात ग्वाहालि याइ। ऐतिहासिक रूपं थ्व खाडी अफ्रिका, युरोप, व अमेरिका दथुइ जूगु व्यापारया केन्द्र खः। थौंकन्हे थ्व लागा समुद्री डाकुतेगु गतिविधि व अवैध न्या लायेगु ज्यां यानाः सुरक्षाया दृष्टिं चुनौतीपूर्ण जुयाच्वँगु दु। यद्यपि, थ्व खाडी पश्चिम अफ्रिकाया जलवायु, अर्थतन्त्र व जीवनशैलीया मू आधार खः। ==स्वयादिसँ== * [[खाडी]] [[Category:खाडी]] [[en:Gulf of Guinea]] jhnytjo1uu7bcxej07mx68ah96ms82v 1123811 1123810 2026-09-05T21:20:05Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Gulf of Guinea]] to [[गिनीया खाडी]] 1123810 wikitext text/x-wiki '''गिनीया खाडी''' (Gulf of Guinea) [[आन्ध्र महासागर]]या छगू महत्त्वपूर्ण खण्ड खः, गुगु पश्चिम अफ्रिकाया दक्षिणी तटय् ला। थ्व खाडी नाइजेरिया, घाना, क्यामेरून, गाबोन, तोगो, बेनिन, इक्वेटोरियल गिनी, व साओ तोमे व प्रिन्सिपेया तटरेखा लागाय् स्वानाच्वँगु दु। भौगोलिक रूपं थ्व खाडी शून्य डिग्री अक्षांश (भूमध्य रेखा) व शून्य डिग्री देशान्तर (प्राइम मेरिडियन) नापलाःगु थाय्‌ नापं ला, गुकियात हलिंया 'शून्य बिन्दु' (Null Island) नं धाइ। थ्व लागाय् नाइजर खुसि, भोल्टा खुसि, व कङ्गो खुसि थेंज्याःगु पश्चिम व मध्य अफ्रिकाया तःधँगु लःया स्रोतत बाहा वइ। थ्व खाडीया लः उष्णकटिबंधीय मौसमं प्रभावित जुइ गुकिं यानाः थनया फय् व लःया गति तसकं प्रभावित जुइ। थ्व क्षेत्र जैविक विविधताया दृष्टिं तसकं समृद्ध दु, गन न्या, समुद्रया म्याङ्ग्रोभ गुं व समुद्री जीवनया यक्व प्रजातित खनेदु। आर्थिक रूपं थ्व खाडी तसकं महत्त्वपूर्ण दु छाय्‌ धाःसा थन तःधँगु मात्राय् खनिज चिकं व प्राकृतिक ग्यासत मुनाच्वंगु दु। थ्व खाडी अफ्रिकाया दकलय् तःधँगु व्यापारिक जलमार्ग मध्ये छगू खः, गुकिं यानाः अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारय् थुकिया तःधँगु योगदान दु। थ्व खाडीया तटय् दूगु तःधँगु बन्दरगाह लागाय् [[लगोस]] व [[अक्रा]] थेंज्याःगु शहरत ला, गुकिं पश्चिम अफ्रिकाया अर्थतन्त्रयात ग्वाहालि याइ। ऐतिहासिक रूपं थ्व खाडी अफ्रिका, युरोप, व अमेरिका दथुइ जूगु व्यापारया केन्द्र खः। थौंकन्हे थ्व लागा समुद्री डाकुतेगु गतिविधि व अवैध न्या लायेगु ज्यां यानाः सुरक्षाया दृष्टिं चुनौतीपूर्ण जुयाच्वँगु दु। यद्यपि, थ्व खाडी पश्चिम अफ्रिकाया जलवायु, अर्थतन्त्र व जीवनशैलीया मू आधार खः। ==स्वयादिसँ== * [[खाडी]] [[Category:खाडी]] [[en:Gulf of Guinea]] jhnytjo1uu7bcxej07mx68ah96ms82v 0 308083 1123812 2026-09-05T21:20:05Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Gulf of Guinea]] to [[गिनीया खाडी]] 1123812 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[गिनीया खाडी]] 5tz20ravice94v93mbowwwhg0j1947n 0 308084 1123813 2026-09-05T21:25:05Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''मेक्सिकोया खाडी''' (Gulf of Mexico) उत्तर अमेरिका महाद्वीपया दक्षिण-पूर्वी भागय् लाःगु छगू तःधँगु समुद्री खाडी खः। थ्व खाडी उत्तर व पूर्वय् संयुक्त राज्य अमेरिका, पश्चिम व दक्षिणय् मेक्... 1123813 wikitext text/x-wiki '''मेक्सिकोया खाडी''' (Gulf of Mexico) उत्तर अमेरिका महाद्वीपया दक्षिण-पूर्वी भागय् लाःगु छगू तःधँगु समुद्री खाडी खः। थ्व खाडी उत्तर व पूर्वय् संयुक्त राज्य अमेरिका, पश्चिम व दक्षिणय् मेक्सिको, व पूर्वय् क्युबा देय्या दथुइ दु। थ्व खाडी फ्लोरिडा स्ट्रेट जुयाः आन्ध्र महासागर नाप व युकातान च्यानल जुयाः क्यारिबियन सागर नाप स्वानाच्वँगु दु। थ्व खाडीया कुल क्षेत्रफल लगभग १५ लखः वर्ग किलोमिटर दु, गुकिं थुकियात हलिंया दकलय् तःधँगु खाडी मध्ये छगू दयेकी। मिसिसिपी खुसि व रियो ग्रान्डे थेंज्याःगु उत्तर अमेरिकाया मू खुसित थ्व हे खाडीइ बाहा वइ। थ थ्व खाडीया लः तसकं चिजाः (shallow) निसें गम्भीर गाः तक थ्यं, गन 'सिग्सबी दीप' (Sigsbee Deep) थुकिया दकलय् गाहाँवंगु थाय् खः। थ्व खाडी उष्णकटिबंधीय चक्रवात व हरिकेनया नितिं तसकं संवेदनशील लागा खः, गन ताहांला व शरद ऋतुय् तःधँगु फय्‌वाः वइ। थ्व खाडी समुद्रया जैविक विविधताया नितिं नांजाः, गन कोरल रिफ, समुद्री कःलि, डल्फिन, व थीथी कथंया न्या म्वानाच्वँगु दु। आर्थिक दृष्टिं थ्व खाडी संयुक्त राज्य अमेरिका व मेक्सिकोया नितिं चिकं व ग्यास उत्खननया मू केन्द्र खः। थुकिया नापं, थ्व खाडीइ न्या लायेगु उद्योग व पर्यटन तसकं तःधँगु स्तरय् विकास जूगु दु। थ थ्व खाडीया समुद्री जलमार्गं तःधँगु व्यापारिक जहाज निसें मालवाहक लःखः यात यातायातया सुविधा बी। वातावरण प्रदूषण व चिकं ज्वइगु थेंज्याःगु वातावरणीय संकटं थ थ्व खाडीया वातावरणीय प्रणालीयात क्षति जुयाच्वंगु दु। समग्र रूपं थ्व खाडी उत्तर अमेरिकाया अर्थतन्त्र व जलवायुया नितिं छगू अति महत्त्वपूर्ण प्राकृतिक स्रोत खः। ==स्वयादिसँ== * [[खाडी]] [[Category:खाडी]] [[en:Gulf of Mexico]] ruq39mfean9kz0g36c3fgwvdaxx4n4u 1123814 1123813 2026-09-05T21:25:13Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Gulf of Mexico]] to [[मेक्सिकोया खाडी]] 1123813 wikitext text/x-wiki '''मेक्सिकोया खाडी''' (Gulf of Mexico) उत्तर अमेरिका महाद्वीपया दक्षिण-पूर्वी भागय् लाःगु छगू तःधँगु समुद्री खाडी खः। थ्व खाडी उत्तर व पूर्वय् संयुक्त राज्य अमेरिका, पश्चिम व दक्षिणय् मेक्सिको, व पूर्वय् क्युबा देय्या दथुइ दु। थ्व खाडी फ्लोरिडा स्ट्रेट जुयाः आन्ध्र महासागर नाप व युकातान च्यानल जुयाः क्यारिबियन सागर नाप स्वानाच्वँगु दु। थ्व खाडीया कुल क्षेत्रफल लगभग १५ लखः वर्ग किलोमिटर दु, गुकिं थुकियात हलिंया दकलय् तःधँगु खाडी मध्ये छगू दयेकी। मिसिसिपी खुसि व रियो ग्रान्डे थेंज्याःगु उत्तर अमेरिकाया मू खुसित थ्व हे खाडीइ बाहा वइ। थ थ्व खाडीया लः तसकं चिजाः (shallow) निसें गम्भीर गाः तक थ्यं, गन 'सिग्सबी दीप' (Sigsbee Deep) थुकिया दकलय् गाहाँवंगु थाय् खः। थ्व खाडी उष्णकटिबंधीय चक्रवात व हरिकेनया नितिं तसकं संवेदनशील लागा खः, गन ताहांला व शरद ऋतुय् तःधँगु फय्‌वाः वइ। थ्व खाडी समुद्रया जैविक विविधताया नितिं नांजाः, गन कोरल रिफ, समुद्री कःलि, डल्फिन, व थीथी कथंया न्या म्वानाच्वँगु दु। आर्थिक दृष्टिं थ्व खाडी संयुक्त राज्य अमेरिका व मेक्सिकोया नितिं चिकं व ग्यास उत्खननया मू केन्द्र खः। थुकिया नापं, थ्व खाडीइ न्या लायेगु उद्योग व पर्यटन तसकं तःधँगु स्तरय् विकास जूगु दु। थ थ्व खाडीया समुद्री जलमार्गं तःधँगु व्यापारिक जहाज निसें मालवाहक लःखः यात यातायातया सुविधा बी। वातावरण प्रदूषण व चिकं ज्वइगु थेंज्याःगु वातावरणीय संकटं थ थ्व खाडीया वातावरणीय प्रणालीयात क्षति जुयाच्वंगु दु। समग्र रूपं थ्व खाडी उत्तर अमेरिकाया अर्थतन्त्र व जलवायुया नितिं छगू अति महत्त्वपूर्ण प्राकृतिक स्रोत खः। ==स्वयादिसँ== * [[खाडी]] [[Category:खाडी]] [[en:Gulf of Mexico]] ruq39mfean9kz0g36c3fgwvdaxx4n4u 0 308085 1123815 2026-09-05T21:25:13Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Gulf of Mexico]] to [[मेक्सिकोया खाडी]] 1123815 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[मेक्सिकोया खाडी]] r641ydghob1rzkuepzpox6flfrm2cib 0 308086 1123816 2026-09-05T21:54:10Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''गल्फ स्ट्रिम''' (Gulf Stream) आन्ध्र महासागरया छगू तसकं शक्तिशाली क्वाः महासागरीय लःबाहाः (warm ocean current) खः। थ्व जलप्रवाह मेक्सिकोया खाडी (Gulf of Mexico) निसें न्ह्यथनाः फ्लोरिडाया प्रणाली जुयाः उत्... 1123816 wikitext text/x-wiki '''गल्फ स्ट्रिम''' (Gulf Stream) आन्ध्र महासागरया छगू तसकं शक्तिशाली क्वाः महासागरीय लःबाहाः (warm ocean current) खः। थ्व जलप्रवाह मेक्सिकोया खाडी (Gulf of Mexico) निसें न्ह्यथनाः फ्लोरिडाया प्रणाली जुयाः उत्तर अमेरिकाया पूर्वी तट नापं उत्तर-पूर्वपाखे फ्लोरिडा निसें न्युफाउन्डल्यान्ड तक्क वनि। थ्व प्रवाहं मेक्सिको खाडीया क्वाःगु लःयात उत्तर आन्ध्र महासागर पाखे यंकी, गुकिं यानाः युरोपया जलवायुयात तसकं प्रभाव याइ। थ्व प्रवाहया लः उत्तर-पश्चिम युरोप व बेलायत थेंज्याःगु क्षेत्रय् थ्यनाः अनया मौसमयात साधारण स्वया अप्वः क्वाःगु दयेकी। थ्व गल्फ स्ट्रिमया गति तसकं तच्वःगु जुइ, गुकिं थुकियात हलिंया दकलय् तःधँगु व याकनं बाहा वनिगु महासागरीय प्रवाह दयेकी। थ्व जलप्रवाहया लिच्वः कथं उत्तर युरोपया बन्दरगाहत चिकुलाया ख्वाउँगु ईलय् नं अपेक्षाकृत लुमु जुयाच्वनि। थ्व प्रवाहं समुद्री जैविक विविधतायात नं तःधँगु ग्वाहालि याइ, छाय्‌ धाःसा थुकिया क्वाःगु लः नाप थीथी प्रजातिया समुद्री प्राणीत व न्या प्रवास याइ। गल्फ स्ट्रिम उत्तर आन्ध्र महासागरीय प्रवाह (North Atlantic Drift) नाप स्वानाः उत्तरी ध्रुवपाखे वनि। लया तापमान व लवणताया अन्तरं यानाः थ्व प्रवाह थःगु मार्गय् निरन्तर वनाच्वनि। आधुनिक जलवायु परिवर्तन व ग्लोबल वार्मिङया कारणं थ्व प्रवाहया गति म्हो जुइफु धइगु वैज्ञानिकतेगु चिन्ता दु। यदि थ्व प्रवाह मन्द जुल धाःसा युरोप व अमेरिकाया जलवायुय् तःधँगु व खतरनाक हिलासु वयेफु। थ थ्व प्रवाह लया परिवहन, व्यापारिक जहाजया मार्ग व समुद्री मौसम निर्धारण यायेगु ख्यलय् अति महत्त्वपूर्ण दु। ==स्वयादिसँ== * [[खाडी]] * [[महासागर]] [[Category:महासागरीय प्रवाह]] [[:en:Gulf Stream]] [[en:Gulf Stream]] nmszgj91aa76338dv537d8tkuvis6n4 1123817 1123816 2026-09-05T21:54:20Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Gulf Stream]] to [[गल्फ स्ट्रिम]] 1123816 wikitext text/x-wiki '''गल्फ स्ट्रिम''' (Gulf Stream) आन्ध्र महासागरया छगू तसकं शक्तिशाली क्वाः महासागरीय लःबाहाः (warm ocean current) खः। थ्व जलप्रवाह मेक्सिकोया खाडी (Gulf of Mexico) निसें न्ह्यथनाः फ्लोरिडाया प्रणाली जुयाः उत्तर अमेरिकाया पूर्वी तट नापं उत्तर-पूर्वपाखे फ्लोरिडा निसें न्युफाउन्डल्यान्ड तक्क वनि। थ्व प्रवाहं मेक्सिको खाडीया क्वाःगु लःयात उत्तर आन्ध्र महासागर पाखे यंकी, गुकिं यानाः युरोपया जलवायुयात तसकं प्रभाव याइ। थ्व प्रवाहया लः उत्तर-पश्चिम युरोप व बेलायत थेंज्याःगु क्षेत्रय् थ्यनाः अनया मौसमयात साधारण स्वया अप्वः क्वाःगु दयेकी। थ्व गल्फ स्ट्रिमया गति तसकं तच्वःगु जुइ, गुकिं थुकियात हलिंया दकलय् तःधँगु व याकनं बाहा वनिगु महासागरीय प्रवाह दयेकी। थ्व जलप्रवाहया लिच्वः कथं उत्तर युरोपया बन्दरगाहत चिकुलाया ख्वाउँगु ईलय् नं अपेक्षाकृत लुमु जुयाच्वनि। थ्व प्रवाहं समुद्री जैविक विविधतायात नं तःधँगु ग्वाहालि याइ, छाय्‌ धाःसा थुकिया क्वाःगु लः नाप थीथी प्रजातिया समुद्री प्राणीत व न्या प्रवास याइ। गल्फ स्ट्रिम उत्तर आन्ध्र महासागरीय प्रवाह (North Atlantic Drift) नाप स्वानाः उत्तरी ध्रुवपाखे वनि। लया तापमान व लवणताया अन्तरं यानाः थ्व प्रवाह थःगु मार्गय् निरन्तर वनाच्वनि। आधुनिक जलवायु परिवर्तन व ग्लोबल वार्मिङया कारणं थ्व प्रवाहया गति म्हो जुइफु धइगु वैज्ञानिकतेगु चिन्ता दु। यदि थ्व प्रवाह मन्द जुल धाःसा युरोप व अमेरिकाया जलवायुय् तःधँगु व खतरनाक हिलासु वयेफु। थ थ्व प्रवाह लया परिवहन, व्यापारिक जहाजया मार्ग व समुद्री मौसम निर्धारण यायेगु ख्यलय् अति महत्त्वपूर्ण दु। ==स्वयादिसँ== * [[खाडी]] * [[महासागर]] [[Category:महासागरीय प्रवाह]] [[:en:Gulf Stream]] [[en:Gulf Stream]] nmszgj91aa76338dv537d8tkuvis6n4 0 308087 1123818 2026-09-05T21:54:20Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Gulf Stream]] to [[गल्फ स्ट्रिम]] 1123818 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[गल्फ स्ट्रिम]] 1215yicz4zv9iizdzowirkqcyvvjy2x 0 308088 1123819 2026-09-05T22:01:39Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''अजोर्स''' पोर्चुगलया छगू स्वायत्त क्षेत्र (Autonomous Region) ख। थ्व न्हसिभुपुचः [[एत्लान्तिक महासागर]]य् उत्तर अमेरिका व युरोपया दथुइ ला। थ्व थाय् ९गु ज्वालामुखीय न्हसिभु स्वाना दूगु ख। थ्... 1123819 wikitext text/x-wiki '''अजोर्स''' पोर्चुगलया छगू स्वायत्त क्षेत्र (Autonomous Region) ख। थ्व न्हसिभुपुचः [[एत्लान्तिक महासागर]]य् उत्तर अमेरिका व युरोपया दथुइ ला। थ्व थाय् ९गु ज्वालामुखीय न्हसिभु स्वाना दूगु ख। थ्व न्हसिभुतयेगु नां साओ मिगेल, तेरसेइरा, पिकः, फाइआल, साओ जोर्गे, सान्ता मारिया, ग्रासियोसा, फ्लोरेस व कोर्वो ख। थ्व न्हसिभुपुचःया राजधानी पोन्ता देल्गादा (Ponta Delgada) ख। थ्व थाय् थःगु प्राकृतिक सौन्दर्य व बांलाःगु जलवायुया निंतिं नांजा। थनया मनूतेगु मू भाय् पोर्चुगिज भाषा ख। थनया अर्थतन्त्र बुंज्या, दुरु उत्पादन व पर्यटनय् आधारित दु। थ्व न्हसिभुपुचःया वस्तीया पलिस्था १५गु शताब्दीइ पोर्चुगिज नाविकतेसं याःगु ख। थन ज्वालामुखीय उत्पत्तिं याना तःधंगु च्वका व पुखू दु। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Azores]] edl335znwevy5p05lvxjt38jeow3pwz 1123820 1123819 2026-09-05T22:01:49Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Azores]] to [[अजोर्स]] 1123819 wikitext text/x-wiki '''अजोर्स''' पोर्चुगलया छगू स्वायत्त क्षेत्र (Autonomous Region) ख। थ्व न्हसिभुपुचः [[एत्लान्तिक महासागर]]य् उत्तर अमेरिका व युरोपया दथुइ ला। थ्व थाय् ९गु ज्वालामुखीय न्हसिभु स्वाना दूगु ख। थ्व न्हसिभुतयेगु नां साओ मिगेल, तेरसेइरा, पिकः, फाइआल, साओ जोर्गे, सान्ता मारिया, ग्रासियोसा, फ्लोरेस व कोर्वो ख। थ्व न्हसिभुपुचःया राजधानी पोन्ता देल्गादा (Ponta Delgada) ख। थ्व थाय् थःगु प्राकृतिक सौन्दर्य व बांलाःगु जलवायुया निंतिं नांजा। थनया मनूतेगु मू भाय् पोर्चुगिज भाषा ख। थनया अर्थतन्त्र बुंज्या, दुरु उत्पादन व पर्यटनय् आधारित दु। थ्व न्हसिभुपुचःया वस्तीया पलिस्था १५गु शताब्दीइ पोर्चुगिज नाविकतेसं याःगु ख। थन ज्वालामुखीय उत्पत्तिं याना तःधंगु च्वका व पुखू दु। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Azores]] edl335znwevy5p05lvxjt38jeow3pwz 0 308089 1123821 2026-09-05T22:01:49Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Azores]] to [[अजोर्स]] 1123821 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[अजोर्स]] hzpj1vow1lwow3ehj8wh5qkz7991c5d 0 308090 1123822 2026-09-05T22:01:55Z Eukesh 11 Redirected page to [[अजोर्स]] 1123822 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[अजोर्स]] hzpj1vow1lwow3ehj8wh5qkz7991c5d 0 308091 1123823 2026-09-05T22:04:51Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''बालेआरिक न्हसिभु पुचः''' (Balearic Islands) भूमध्यसागरय् लाःगु स्पेनया छगू स्वायत्त समुदाय ख। थ्व न्हसिभुपुचलय् प्यंगू तःधंगु न्हसिभुत दु: मायोर्का (Majorca), मेनोर्का (Menorca), [[इबिजा]] (Ibiza) व फोर्मेन... 1123823 wikitext text/x-wiki '''बालेआरिक न्हसिभु पुचः''' (Balearic Islands) भूमध्यसागरय् लाःगु स्पेनया छगू स्वायत्त समुदाय ख। थ्व न्हसिभुपुचलय् प्यंगू तःधंगु न्हसिभुत दु: मायोर्का (Majorca), मेनोर्का (Menorca), [[इबिजा]] (Ibiza) व फोर्मेनेरा (Formentera)। थ्व न्हसिभुतयेगु राजधानी पाल्मा दे मायोर्का (Palma de Mallorca) ख। थ्व थाय् थगु बांलाःगु समुद्र तट व बांलाःगु मौसमया निंतिं हलिमय् नांजा। थन स्पेनिश व कातालान भाषा ल्हाइ। थ्व न्हसिभुतयेगु मू अर्थतन्त्र पर्यटन उद्योगय् आधारित दु। इबिजा न्हसिभु विशेष यानाः थगु भिंगु चाहिला थाय् व संगीतया निंतिं नांजा। थ्व थासे प्राचीन काल निसें मनूत च्वनाच्वंगु दु। थनया स्थानीय संस्कृतिइ कातालान प्रभाव यक्व दु। थ्व थाय् युरोपया तःधंगु पर्यटक केन्द्रय् छगू ख। ==स्वयादिसँ== * [[स्पेन]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Balearic Islands]] 06p1lmhcsvoeb51xb512tv48pxfqzmn 1123824 1123823 2026-09-05T22:05:02Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Balearic Islands]] to [[बालेआरिक न्हसिभु पुचः]] 1123823 wikitext text/x-wiki '''बालेआरिक न्हसिभु पुचः''' (Balearic Islands) भूमध्यसागरय् लाःगु स्पेनया छगू स्वायत्त समुदाय ख। थ्व न्हसिभुपुचलय् प्यंगू तःधंगु न्हसिभुत दु: मायोर्का (Majorca), मेनोर्का (Menorca), [[इबिजा]] (Ibiza) व फोर्मेनेरा (Formentera)। थ्व न्हसिभुतयेगु राजधानी पाल्मा दे मायोर्का (Palma de Mallorca) ख। थ्व थाय् थगु बांलाःगु समुद्र तट व बांलाःगु मौसमया निंतिं हलिमय् नांजा। थन स्पेनिश व कातालान भाषा ल्हाइ। थ्व न्हसिभुतयेगु मू अर्थतन्त्र पर्यटन उद्योगय् आधारित दु। इबिजा न्हसिभु विशेष यानाः थगु भिंगु चाहिला थाय् व संगीतया निंतिं नांजा। थ्व थासे प्राचीन काल निसें मनूत च्वनाच्वंगु दु। थनया स्थानीय संस्कृतिइ कातालान प्रभाव यक्व दु। थ्व थाय् युरोपया तःधंगु पर्यटक केन्द्रय् छगू ख। ==स्वयादिसँ== * [[स्पेन]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Balearic Islands]] 06p1lmhcsvoeb51xb512tv48pxfqzmn 0 308092 1123825 2026-09-05T22:05:02Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Balearic Islands]] to [[बालेआरिक न्हसिभु पुचः]] 1123825 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[बालेआरिक न्हसिभु पुचः]] 71k6exygavg7rxw1xmywyx21bp0rq6u 0 308093 1123826 2026-09-05T22:05:12Z Eukesh 11 Redirected page to [[बालेआरिक न्हसिभु पुचः]] 1123826 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[बालेआरिक न्हसिभु पुचः]] 71k6exygavg7rxw1xmywyx21bp0rq6u 0 308094 1123827 2026-09-05T22:08:01Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''ब्रिटिश आइल्स''' (British Isles) उत्तर-पश्चिम युरोपया समुद्रय् लाःगु छगू न्हसिभुपुचः ख। थ्व न्हसिभुपुचलय् [[ग्रेट ब्रिटेन]], [[आयरल्यान्ड]] व नापंया यक्व चिधंगु न्हसिभुत ला। थ्व थासय् संयु... 1123827 wikitext text/x-wiki '''ब्रिटिश आइल्स''' (British Isles) उत्तर-पश्चिम युरोपया समुद्रय् लाःगु छगू न्हसिभुपुचः ख। थ्व न्हसिभुपुचलय् [[ग्रेट ब्रिटेन]], [[आयरल्यान्ड]] व नापंया यक्व चिधंगु न्हसिभुत ला। थ्व थासय् [[संयुक्त अधिराज्य]] (United Kingdom) व [[आयरल्यान्ड गणराज्य]] (Republic of Ireland) नांया निगु स्वतन्त्र देय् दु। थ्व न्हसिभुपुचः उत्तर महासागर व एत्लान्तिक महासागरया दथुइ ला। थनया मू भाषा अंग्रेजी भाषा ख, अथेसा केल्टिक भाषात नं ल्हाइ। थ्व थाय्या इतिहास यक्व पुलांगु व समृद्ध दु। थ्व न्हसिभुतयेगु भूगोलय् तःजाःथाय्, ख्यः व बांलाःगु समुद्र तट दु। थ्व थासय् युरोपया औद्योगिक क्रान्तिया सुरु जुगु ख। थ्व थाय् हलिमया राजनीति व संस्कृतिइ तःधंगु प्रभाव दुगु थाय् ख। ==स्वयादिसँ== * [[बेलायत]] * [[आयरल्यान्द]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:British Isles]] e1klzf9qkv16i2x1nami8se3ghoelht 1123828 1123827 2026-09-05T22:08:10Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[British Isles]] to [[ब्रिटिश आइल्स]] 1123827 wikitext text/x-wiki '''ब्रिटिश आइल्स''' (British Isles) उत्तर-पश्चिम युरोपया समुद्रय् लाःगु छगू न्हसिभुपुचः ख। थ्व न्हसिभुपुचलय् [[ग्रेट ब्रिटेन]], [[आयरल्यान्ड]] व नापंया यक्व चिधंगु न्हसिभुत ला। थ्व थासय् [[संयुक्त अधिराज्य]] (United Kingdom) व [[आयरल्यान्ड गणराज्य]] (Republic of Ireland) नांया निगु स्वतन्त्र देय् दु। थ्व न्हसिभुपुचः उत्तर महासागर व एत्लान्तिक महासागरया दथुइ ला। थनया मू भाषा अंग्रेजी भाषा ख, अथेसा केल्टिक भाषात नं ल्हाइ। थ्व थाय्या इतिहास यक्व पुलांगु व समृद्ध दु। थ्व न्हसिभुतयेगु भूगोलय् तःजाःथाय्, ख्यः व बांलाःगु समुद्र तट दु। थ्व थासय् युरोपया औद्योगिक क्रान्तिया सुरु जुगु ख। थ्व थाय् हलिमया राजनीति व संस्कृतिइ तःधंगु प्रभाव दुगु थाय् ख। ==स्वयादिसँ== * [[बेलायत]] * [[आयरल्यान्द]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:British Isles]] e1klzf9qkv16i2x1nami8se3ghoelht 0 308095 1123829 2026-09-05T22:08:10Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[British Isles]] to [[ब्रिटिश आइल्स]] 1123829 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ब्रिटिश आइल्स]] 631ohm1nfbg6n76bres7oxaa59bmwsr 0 308096 1123830 2026-09-05T22:08:31Z Eukesh 11 Redirected page to [[गणतन्त्र आयरल्यान्द]] 1123830 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[गणतन्त्र आयरल्यान्द]] 2tjxvbvq8uil35uq4s5ni80u2f73vse 0 308097 1123831 2026-09-05T22:11:19Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''ग्रेट ब्रिटेन''' (Great Britain) युरोप महाद्वीपया दकले तःधंगु [[न्हसिभु]] ख। थ्व न्हसिभु [[ब्रिटिश आइल्स]] (British Isles) न्हसिभुपुचःया मू भाग ख। थ्व न्हसिभुय् स्वंगू देय् ला: [[इङ्गल्यान्ड]], स्कटल्य... 1123831 wikitext text/x-wiki '''ग्रेट ब्रिटेन''' (Great Britain) युरोप महाद्वीपया दकले तःधंगु [[न्हसिभु]] ख। थ्व न्हसिभु [[ब्रिटिश आइल्स]] (British Isles) न्हसिभुपुचःया मू भाग ख। थ्व न्हसिभुय् स्वंगू देय् ला: [[इङ्गल्यान्ड]], [[स्कटल्यान्ड]] व [[वेल्स]]। थ्व दक्व देय्त [[संयुक्त अधिराज्य]] (United Kingdom) या ब्वः ख। थ्व न्हसिभुया पूर्वय् [[उत्तर सागर]] व पश्चिमय् एत्लान्तिक महासागर दु। ग्रेट ब्रिटेनया राजधानी [[लन्डन]] ख, गुगु हलिमया छगू तःधंगु आर्थिक केन्द्र ख। थनया मू भाषा अँग्रेजी ख। थ्व न्हसिभुय् औद्योगिक क्रान्ति सुरु जुया हलिमय् तःधंगु परिवर्तन हःगु ख। थनया मौसम सामान्यतया अप्व वा वइगु जुइ। थ्व थासे यक्व पुलांगु इतिहास व संस्कृति दु। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Great Britain]] 73p1gircsdr8thi0es49ob05gd6bozz 1123832 1123831 2026-09-05T22:11:30Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Great Britain]] to [[ग्रेट ब्रिटेन]] 1123831 wikitext text/x-wiki '''ग्रेट ब्रिटेन''' (Great Britain) युरोप महाद्वीपया दकले तःधंगु [[न्हसिभु]] ख। थ्व न्हसिभु [[ब्रिटिश आइल्स]] (British Isles) न्हसिभुपुचःया मू भाग ख। थ्व न्हसिभुय् स्वंगू देय् ला: [[इङ्गल्यान्ड]], [[स्कटल्यान्ड]] व [[वेल्स]]। थ्व दक्व देय्त [[संयुक्त अधिराज्य]] (United Kingdom) या ब्वः ख। थ्व न्हसिभुया पूर्वय् [[उत्तर सागर]] व पश्चिमय् एत्लान्तिक महासागर दु। ग्रेट ब्रिटेनया राजधानी [[लन्डन]] ख, गुगु हलिमया छगू तःधंगु आर्थिक केन्द्र ख। थनया मू भाषा अँग्रेजी ख। थ्व न्हसिभुय् औद्योगिक क्रान्ति सुरु जुया हलिमय् तःधंगु परिवर्तन हःगु ख। थनया मौसम सामान्यतया अप्व वा वइगु जुइ। थ्व थासे यक्व पुलांगु इतिहास व संस्कृति दु। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Great Britain]] 73p1gircsdr8thi0es49ob05gd6bozz 0 308098 1123833 2026-09-05T22:11:31Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Great Britain]] to [[ग्रेट ब्रिटेन]] 1123833 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ग्रेट ब्रिटेन]] c1me0sz7kyd2kslyry5wha6d890mn4x 0 308099 1123834 2026-09-05T22:14:57Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''आयरल्यान्द''' (Ireland) उत्तर-पश्चिम युरोपय् लाःगु छगू तःधंगु [[न्हसिभु]] ख। थ्व न्हसिभु [[ब्रिटिश आइल्स]] न्हसिभुपुचःया निगुगु तःधंगु न्हसिभु ख। थ्व न्हसिभुयात निगु ब्वय् ब्वथलातःगु द... 1123834 wikitext text/x-wiki '''आयरल्यान्द''' (Ireland) उत्तर-पश्चिम युरोपय् लाःगु छगू तःधंगु [[न्हसिभु]] ख। थ्व न्हसिभु [[ब्रिटिश आइल्स]] न्हसिभुपुचःया निगुगु तःधंगु न्हसिभु ख। थ्व न्हसिभुयात निगु ब्वय् ब्वथलातःगु दु: [[आयरल्यान्द गणराज्य]] (Republic of Ireland) व [[उत्तरी आयरल्यान्द]] (Northern Ireland)। उत्तरी आयरल्यान्द [[संयुक्त अधिराज्य]]या ब्व ख धाःसा आयरल्यान्द गणराज्य छगू स्वतन्त्र देय् ख। आयरल्यान्दया राजधानी [[दब्लिन]] (Dublin) ख। थ्व न्हसिभुयात थगु वांगु प्राकृतिक ख्यःया निंतिं 'एमराल्ड आइल' (Emerald Isle) नं धाइ। थनया मू भाषा अंग्रेजी व आइरिश (Gaeilge) ख। थ्व न्हसिभु थनया संस्कृति संगीत, साहित्य व लोककथाया निंतिं नांजा। थनया मौसम यक्व वा वइगु व च्वापू गाइगु जुइ। थ्व न्हसिभुया इतिहास यक्व प्राचीन व जटिल दु। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Ireland]] n14xoea1t9gahzohvxn5xlicua35mqk 1123835 1123834 2026-09-05T22:15:47Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Ireland]] to [[आयरल्यान्द]] 1123834 wikitext text/x-wiki '''आयरल्यान्द''' (Ireland) उत्तर-पश्चिम युरोपय् लाःगु छगू तःधंगु [[न्हसिभु]] ख। थ्व न्हसिभु [[ब्रिटिश आइल्स]] न्हसिभुपुचःया निगुगु तःधंगु न्हसिभु ख। थ्व न्हसिभुयात निगु ब्वय् ब्वथलातःगु दु: [[आयरल्यान्द गणराज्य]] (Republic of Ireland) व [[उत्तरी आयरल्यान्द]] (Northern Ireland)। उत्तरी आयरल्यान्द [[संयुक्त अधिराज्य]]या ब्व ख धाःसा आयरल्यान्द गणराज्य छगू स्वतन्त्र देय् ख। आयरल्यान्दया राजधानी [[दब्लिन]] (Dublin) ख। थ्व न्हसिभुयात थगु वांगु प्राकृतिक ख्यःया निंतिं 'एमराल्ड आइल' (Emerald Isle) नं धाइ। थनया मू भाषा अंग्रेजी व आइरिश (Gaeilge) ख। थ्व न्हसिभु थनया संस्कृति संगीत, साहित्य व लोककथाया निंतिं नांजा। थनया मौसम यक्व वा वइगु व च्वापू गाइगु जुइ। थ्व न्हसिभुया इतिहास यक्व प्राचीन व जटिल दु। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Ireland]] n14xoea1t9gahzohvxn5xlicua35mqk 0 308100 1123836 2026-09-05T22:15:47Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Ireland]] to [[आयरल्यान्द]] 1123836 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[आयरल्यान्द]] 6r8k773ogbernunxki0ls6m2vbdcqr1 0 308101 1123837 2026-09-05T22:16:13Z Eukesh 11 Redirected page to [[गणतन्त्र आयरल्यान्द]] 1123837 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[गणतन्त्र आयरल्यान्द]] 2tjxvbvq8uil35uq4s5ni80u2f73vse 0 308102 1123838 2026-09-05T22:18:49Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''आइल अफ म्यान''' (Isle of Man) आइरिश सागरय् लाःगु छगू न्हसिभु ख। थ्व थाय् ग्रेट ब्रिटेन व आयरल्यान्डया दथुइ ला। थ्व थाय् ब्रिटिश क्राउनया अधीनय् लाःगु छगू स्वशासित क्षेत्र (Crown Dependency) ख। थ थ्... 1123838 wikitext text/x-wiki '''आइल अफ म्यान''' (Isle of Man) आइरिश सागरय् लाःगु छगू न्हसिभु ख। थ्व थाय् ग्रेट ब्रिटेन व आयरल्यान्डया दथुइ ला। थ्व थाय् ब्रिटिश क्राउनया अधीनय् लाःगु छगू स्वशासित क्षेत्र (Crown Dependency) ख। थ थ्व [[संयुक्त अधिराज्य]]या प्रत्यक्ष भाग मखु। थनया राजधानी डगलस (Douglas) ख। थनया मू भाषा अंग्रेजी ख, तर थनया थासय् म्यान्क्स (Manx) नांया केल्टिक भाषा नं ल्हाइ। थ थ्व न्हसिभुया थगु हे संसद दु, गुकियात 'टिनवाल्ड' (Tynwald) धाइ। थ्व थाय् अन्तर्राष्ट्रिय मोटोसाइकल रेस (Isle of Man TT) या निंतिं हलिमय् नांजा। थनया अर्थतन्त्र वित्तीय सेवा व पर्यटनय् आधारित दु। थ्व न्हसिभुया इतिहासय् वाइकिङ (Viking) प्रभाव यक्व दु। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Isle of Man]] mq3x9slfyqpupzyxj5dji3uwff0mpkf 1123839 1123838 2026-09-05T22:18:57Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Isle of Man]] to [[आइल अफ म्यान]] 1123838 wikitext text/x-wiki '''आइल अफ म्यान''' (Isle of Man) आइरिश सागरय् लाःगु छगू न्हसिभु ख। थ्व थाय् ग्रेट ब्रिटेन व आयरल्यान्डया दथुइ ला। थ्व थाय् ब्रिटिश क्राउनया अधीनय् लाःगु छगू स्वशासित क्षेत्र (Crown Dependency) ख। थ थ्व [[संयुक्त अधिराज्य]]या प्रत्यक्ष भाग मखु। थनया राजधानी डगलस (Douglas) ख। थनया मू भाषा अंग्रेजी ख, तर थनया थासय् म्यान्क्स (Manx) नांया केल्टिक भाषा नं ल्हाइ। थ थ्व न्हसिभुया थगु हे संसद दु, गुकियात 'टिनवाल्ड' (Tynwald) धाइ। थ्व थाय् अन्तर्राष्ट्रिय मोटोसाइकल रेस (Isle of Man TT) या निंतिं हलिमय् नांजा। थनया अर्थतन्त्र वित्तीय सेवा व पर्यटनय् आधारित दु। थ्व न्हसिभुया इतिहासय् वाइकिङ (Viking) प्रभाव यक्व दु। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Isle of Man]] mq3x9slfyqpupzyxj5dji3uwff0mpkf 0 308103 1123840 2026-09-05T22:18:57Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Isle of Man]] to [[आइल अफ म्यान]] 1123840 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[आइल अफ म्यान]] iihdgsys5xh8q333qdw9dtwutxllpec 0 308104 1123841 2026-09-05T22:21:43Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''च्यानल आइल्यान्द्स् ''' (Channel Islands) इङ्ग्लिश च्यानलय् लाःगु न्हसिभुतयेगु छपुचः ख। थ्व न्हसिभुत फ्रान्सया नर्मान्दी (Normandy) तटया लिक्क ला। थ्व थाय् ब्रिटिश क्राउनया अधीनय् लाःगु स्वशा... 1123841 wikitext text/x-wiki '''च्यानल आइल्यान्द्स् ''' (Channel Islands) इङ्ग्लिश च्यानलय् लाःगु न्हसिभुतयेगु छपुचः ख। थ्व न्हसिभुत फ्रान्सया नर्मान्दी (Normandy) तटया लिक्क ला। थ्व थाय् ब्रिटिश क्राउनया अधीनय् लाःगु स्वशासित क्षेत्र (Crown Dependencies) ख। थ्व न्हसिभुपुचःयात निगु मू भागय् बायातःगु दु: जर्सी (Jersey) व गुएर्नसे (Guernsey)। थनया मू भाषा अंग्रेजी व फ्रेञ्च ख, तर स्थानीय बोली नं दु। थन संयुक्त अधिराज्यया नियम पूवंक लागू जुइमखु, थनया थगु हे कानुन व कर प्रणाली दु। थनया जलवायु युरोप स्वया पाः। थनया अर्थतन्त्र बैंकिङ, वित्तीय सेवा व पर्यटनय् आधारित दु। थ्व न्हसिभुतयेगु प्रकृति व समुद्र तट तस्कं बांला। थ्व थासय् निक्वःगु हलिम युद्धया इतिहास नं यक्व दु। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Channel Islands]] 244v3e194wezxu85q2g30fmny9mmz38 1123842 1123841 2026-09-05T22:21:51Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Channel Islands]] to [[च्यानल आइल्यान्द्स्]] 1123841 wikitext text/x-wiki '''च्यानल आइल्यान्द्स् ''' (Channel Islands) इङ्ग्लिश च्यानलय् लाःगु न्हसिभुतयेगु छपुचः ख। थ्व न्हसिभुत फ्रान्सया नर्मान्दी (Normandy) तटया लिक्क ला। थ्व थाय् ब्रिटिश क्राउनया अधीनय् लाःगु स्वशासित क्षेत्र (Crown Dependencies) ख। थ्व न्हसिभुपुचःयात निगु मू भागय् बायातःगु दु: जर्सी (Jersey) व गुएर्नसे (Guernsey)। थनया मू भाषा अंग्रेजी व फ्रेञ्च ख, तर स्थानीय बोली नं दु। थन संयुक्त अधिराज्यया नियम पूवंक लागू जुइमखु, थनया थगु हे कानुन व कर प्रणाली दु। थनया जलवायु युरोप स्वया पाः। थनया अर्थतन्त्र बैंकिङ, वित्तीय सेवा व पर्यटनय् आधारित दु। थ्व न्हसिभुतयेगु प्रकृति व समुद्र तट तस्कं बांला। थ्व थासय् निक्वःगु हलिम युद्धया इतिहास नं यक्व दु। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Channel Islands]] 244v3e194wezxu85q2g30fmny9mmz38 0 308105 1123843 2026-09-05T22:21:51Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Channel Islands]] to [[च्यानल आइल्यान्द्स्]] 1123843 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[च्यानल आइल्यान्द्स्]] exfre3ottswug0nj1k5zb0ytd3ji38t 0 308106 1123844 2026-09-05T22:22:01Z Eukesh 11 Redirected page to [[च्यानल आइल्यान्द्स्]] 1123844 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[च्यानल आइल्यान्द्स्]] exfre3ottswug0nj1k5zb0ytd3ji38t 0 308107 1123845 2026-09-05T22:34:41Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''क्रित''' (Crete) [[ग्रिस]]या दकले तःधंगु न्हसिभु ख। थ्व भूमध्यसागरया दक्षिणय् लाःगु छगू महत्त्वपूर्ण न्हसिभु ख। थ्व थाय् प्राचीन [[मिनोअन सभ्यता]] (Minoan civilization) या जन्मभूमि ख, गुगु युरोपया दक... 1123845 wikitext text/x-wiki '''क्रित''' (Crete) [[ग्रिस]]या दकले तःधंगु न्हसिभु ख। थ्व भूमध्यसागरया दक्षिणय् लाःगु छगू महत्त्वपूर्ण न्हसिभु ख। थ्व थाय् प्राचीन [[मिनोअन सभ्यता]] (Minoan civilization) या जन्मभूमि ख, गुगु युरोपया दकले पुलांगु सभ्यता ख। क्रितया राजधानी हेराक्लियन (Heraklion) ख। थ्व न्हसिभुइ तःजाःगु च्वका, गाःवंगु स्वनिगः व बांलाःगु समुद्र तट दु। थनया मू भाषा ग्रीक भाषा ख। थनया अर्थतन्त्र बुंज्या व पर्यटनय् आधारित दु। थनया वातावरण व भूमध्यसागरीय आहारा (Mediterranean diet) उसाँय्या निंतिं बांलाः धाइ। थन प्राचीन दरबारया भग्नावशेष, दसु नोसोस (Knossos) दयाच्वंगु दु। थ्व थाय् ग्रीक पौराणिक कथातयेगु निंतिं नं नांजाः। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Crete]] 6kp694hud2acm7g73785xw7j4cnzxox 1123846 1123845 2026-09-05T22:34:51Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Crete]] to [[क्रित]] 1123845 wikitext text/x-wiki '''क्रित''' (Crete) [[ग्रिस]]या दकले तःधंगु न्हसिभु ख। थ्व भूमध्यसागरया दक्षिणय् लाःगु छगू महत्त्वपूर्ण न्हसिभु ख। थ्व थाय् प्राचीन [[मिनोअन सभ्यता]] (Minoan civilization) या जन्मभूमि ख, गुगु युरोपया दकले पुलांगु सभ्यता ख। क्रितया राजधानी हेराक्लियन (Heraklion) ख। थ्व न्हसिभुइ तःजाःगु च्वका, गाःवंगु स्वनिगः व बांलाःगु समुद्र तट दु। थनया मू भाषा ग्रीक भाषा ख। थनया अर्थतन्त्र बुंज्या व पर्यटनय् आधारित दु। थनया वातावरण व भूमध्यसागरीय आहारा (Mediterranean diet) उसाँय्या निंतिं बांलाः धाइ। थन प्राचीन दरबारया भग्नावशेष, दसु नोसोस (Knossos) दयाच्वंगु दु। थ्व थाय् ग्रीक पौराणिक कथातयेगु निंतिं नं नांजाः। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Crete]] 6kp694hud2acm7g73785xw7j4cnzxox 0 308108 1123847 2026-09-05T22:34:51Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Crete]] to [[क्रित]] 1123847 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[क्रित]] icam63gfnkk73gsxznl9o9hkytjl59x 0 308109 1123848 2026-09-05T22:34:56Z Eukesh 11 Redirected page to [[ग्रीस]] 1123848 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ग्रीस]] say5pbifbs3joue224un31dde8lsrvn 0 308110 1123849 2026-09-05T22:35:12Z Eukesh 11 Redirected page to [[क्रित]] 1123849 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[क्रित]] icam63gfnkk73gsxznl9o9hkytjl59x 0 308111 1123850 2026-09-05T22:37:13Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''कोर्सिका''' (Corsica) भूमध्यसागरय् लाःगु छगू तःधंगु न्हसिभु ख। थ्व न्हसिभु फ्रान्सया छगू भाग व प्रशासनिक क्षेत्र ख। थ्व इटलीया पश्चिमय् व [[सार्दिनिया]] न्हसिभुया उत्तरय् ला। कोर्सिक... 1123850 wikitext text/x-wiki '''कोर्सिका''' (Corsica) भूमध्यसागरय् लाःगु छगू तःधंगु न्हसिभु ख। थ्व न्हसिभु फ्रान्सया छगू भाग व प्रशासनिक क्षेत्र ख। थ्व इटलीया पश्चिमय् व [[सार्दिनिया]] न्हसिभुया उत्तरय् ला। कोर्सिकाया राजधानी अजासियो (Ajaccio) ख, गुगु [[नेपोलियन बोनापार्ट]]या जन्मथाय् ख। थ्व न्हसिभु थःगु पाहाडी प्राकृतिक भूभागया निंतिं नांजा। थनया मू भाषा फ्रेञ्च ख, तर स्थानीय कोर्सिकन भाषा नं ल्हाइ। थनया अर्थतन्त्र मुख्यतया पर्यटन व कृषि (दुरु व अङ्गूर) य् आधारित दु। थनया समुद्र तट व राष्ट्रिय पार्क तस्कं बांला। थनया संस्कृतिइ फ्रान्स व इटलीया प्रभाव दु। थ्व थाय् पदयात्रा (hiking) या निंतिं युरोपय् नांजा। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Corsica]] 3dw1fke1cyv7qgmatn7jzbgoee9c9z4 1123851 1123850 2026-09-05T22:37:21Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Corsica]] to [[कोर्सिका]] 1123850 wikitext text/x-wiki '''कोर्सिका''' (Corsica) भूमध्यसागरय् लाःगु छगू तःधंगु न्हसिभु ख। थ्व न्हसिभु फ्रान्सया छगू भाग व प्रशासनिक क्षेत्र ख। थ्व इटलीया पश्चिमय् व [[सार्दिनिया]] न्हसिभुया उत्तरय् ला। कोर्सिकाया राजधानी अजासियो (Ajaccio) ख, गुगु [[नेपोलियन बोनापार्ट]]या जन्मथाय् ख। थ्व न्हसिभु थःगु पाहाडी प्राकृतिक भूभागया निंतिं नांजा। थनया मू भाषा फ्रेञ्च ख, तर स्थानीय कोर्सिकन भाषा नं ल्हाइ। थनया अर्थतन्त्र मुख्यतया पर्यटन व कृषि (दुरु व अङ्गूर) य् आधारित दु। थनया समुद्र तट व राष्ट्रिय पार्क तस्कं बांला। थनया संस्कृतिइ फ्रान्स व इटलीया प्रभाव दु। थ्व थाय् पदयात्रा (hiking) या निंतिं युरोपय् नांजा। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Corsica]] 3dw1fke1cyv7qgmatn7jzbgoee9c9z4 0 308112 1123852 2026-09-05T22:37:21Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Corsica]] to [[कोर्सिका]] 1123852 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[कोर्सिका]] 9ovgk34qie3ihjlp7up8kgf9efa85n4 0 308113 1123853 2026-09-05T22:40:02Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''फेरो आइल्यान्ड्स''' (Faroe Islands) उत्तर एत्लान्तिक महासागरय् लाःगु १८गु ज्वालामुखीय न्हसिभुतयेगु पुचः ख। थ थ्व थाय् [[स्कटल्यान्ड]], [[आइसल्यान्ड]] व [[नर्वे]]या दथुइ ला। थ्व [[डेनमार्क]] अधि... 1123853 wikitext text/x-wiki '''फेरो आइल्यान्ड्स''' (Faroe Islands) उत्तर एत्लान्तिक महासागरय् लाःगु १८गु ज्वालामुखीय न्हसिभुतयेगु पुचः ख। थ थ्व थाय् [[स्कटल्यान्ड]], [[आइसल्यान्ड]] व [[नर्वे]]या दथुइ ला। थ्व [[डेनमार्क]] अधिराज्यया छगू स्वायत्त क्षेत्र ख। थनया राजधानी [[तोर्शभन]] (Tórshavn) ख। थनया मू भाषा फेरोइज (Faroese) व डेनिश ख। थनया मौसम अप्वःयाना चिकुगु, फस वइगु व वा वइगु जुइ। थनया मू अर्थतन्त्र न्हापा निसें न्या लायेगु (fishing) ख। थनया पाहाड व समुद्रया दृश्य तस्कं रोमाञ्चक दु। थन मनू स्वया अप्वः फइ (sheep) दु। थनया मनूतेगु थगु हे पृथक संस्कृति व संगीत दु। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Faroe Islands]] idh4wd4swpv85lvloiavho6gpfdv2y7 1123854 1123853 2026-09-05T22:40:15Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Faroe Islands]] to [[फेरो आइल्यान्ड्स]] 1123853 wikitext text/x-wiki '''फेरो आइल्यान्ड्स''' (Faroe Islands) उत्तर एत्लान्तिक महासागरय् लाःगु १८गु ज्वालामुखीय न्हसिभुतयेगु पुचः ख। थ थ्व थाय् [[स्कटल्यान्ड]], [[आइसल्यान्ड]] व [[नर्वे]]या दथुइ ला। थ्व [[डेनमार्क]] अधिराज्यया छगू स्वायत्त क्षेत्र ख। थनया राजधानी [[तोर्शभन]] (Tórshavn) ख। थनया मू भाषा फेरोइज (Faroese) व डेनिश ख। थनया मौसम अप्वःयाना चिकुगु, फस वइगु व वा वइगु जुइ। थनया मू अर्थतन्त्र न्हापा निसें न्या लायेगु (fishing) ख। थनया पाहाड व समुद्रया दृश्य तस्कं रोमाञ्चक दु। थन मनू स्वया अप्वः फइ (sheep) दु। थनया मनूतेगु थगु हे पृथक संस्कृति व संगीत दु। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Faroe Islands]] idh4wd4swpv85lvloiavho6gpfdv2y7 0 308114 1123855 2026-09-05T22:40:15Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Faroe Islands]] to [[फेरो आइल्यान्ड्स]] 1123855 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[फेरो आइल्यान्ड्स]] 252zylm5gbdst6wctc126880z3hv1q0 0 308115 1123856 2026-09-05T22:40:25Z Eukesh 11 Redirected page to [[फेरो आइल्यान्ड्स]] 1123856 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[फेरो आइल्यान्ड्स ]] 32irmbj5c1cw77tod9zr3emwmfevzlg 0 308116 1123857 2026-09-05T22:44:10Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''नोभाया जेम्ल्या''' ( Novaya Zemlya) उत्तर आर्कटिक महासागरय् लाःगु छगू न्हसिभुपुचः ख। थ्व रसियाया उत्तर-पश्चिम भागय् लाःगु क्षेत्र ख। थ्व न्हसिभुपुचलय् निगु मू तःधंगु न्हसिभु दु: उत्तर न... 1123857 wikitext text/x-wiki '''नोभाया जेम्ल्या''' ( Novaya Zemlya) उत्तर आर्कटिक महासागरय् लाःगु छगू न्हसिभुपुचः ख। थ्व रसियाया उत्तर-पश्चिम भागय् लाःगु क्षेत्र ख। थ्व न्हसिभुपुचलय् निगु मू तःधंगु न्हसिभु दु: उत्तर न्हसिभु व दक्षिण न्हसिभु। थ थ्व थाय् तस्कं च्वापू गाइगु व प्रतिकूल वातावरण दुगु थाय् ख। थनया अप्वः भाग च्वापु व ग्लेशियरं त्वपुयाच्वंगु दु। सोभियत सङ्घया ईलय् थ्व थासय् आणविक हतियारया परीक्षण (nuclear testing) याःगु ख। थन मनूतेगु स्थायी बसोबास तस्कं म्हो दु। थन धूर्बीय भालू (polar bear) व मेगु आर्कटिक जीवत च्वनि। थनया अर्थतन्त्र व उपस्थिति सैन्य व अनुसन्धान केन्द्रय् सीमित दु। थ्व थासय् रूसी सैन्य बलया उपस्थिति दु। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Novaya Zemlya]] 32gscuyjctisnfssj4xh17q5wrdbkio 1123858 1123857 2026-09-05T22:44:19Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Novaya Zemlya]] to [[नोभाया जेम्ल्या]] 1123857 wikitext text/x-wiki '''नोभाया जेम्ल्या''' ( Novaya Zemlya) उत्तर आर्कटिक महासागरय् लाःगु छगू न्हसिभुपुचः ख। थ्व रसियाया उत्तर-पश्चिम भागय् लाःगु क्षेत्र ख। थ्व न्हसिभुपुचलय् निगु मू तःधंगु न्हसिभु दु: उत्तर न्हसिभु व दक्षिण न्हसिभु। थ थ्व थाय् तस्कं च्वापू गाइगु व प्रतिकूल वातावरण दुगु थाय् ख। थनया अप्वः भाग च्वापु व ग्लेशियरं त्वपुयाच्वंगु दु। सोभियत सङ्घया ईलय् थ्व थासय् आणविक हतियारया परीक्षण (nuclear testing) याःगु ख। थन मनूतेगु स्थायी बसोबास तस्कं म्हो दु। थन धूर्बीय भालू (polar bear) व मेगु आर्कटिक जीवत च्वनि। थनया अर्थतन्त्र व उपस्थिति सैन्य व अनुसन्धान केन्द्रय् सीमित दु। थ्व थासय् रूसी सैन्य बलया उपस्थिति दु। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Novaya Zemlya]] 32gscuyjctisnfssj4xh17q5wrdbkio 0 308117 1123859 2026-09-05T22:44:19Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Novaya Zemlya]] to [[नोभाया जेम्ल्या]] 1123859 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[नोभाया जेम्ल्या]] fu7fdx66na6vogwjvswfmjz6nbd0s6t 0 308118 1123860 2026-09-05T22:44:28Z Eukesh 11 Redirected page to [[नोभाया जेम्ल्या]] 1123860 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[नोभाया जेम्ल्या]] fu7fdx66na6vogwjvswfmjz6nbd0s6t 0 308119 1123861 2026-09-05T22:46:25Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''सार्दिनिया''' (Sardinia) भूमध्यसागरय् लाःगु निगुगु तःधंगु न्हसिभु ख। थ थ्व इटलीया छगू स्वायत्त क्षेत्र ख। थ्व न्हसिभु कोर्सीका न्हसिभुया दक्षिणय् ला। सार्दिनियाया राजधानी कागलियार... 1123861 wikitext text/x-wiki '''सार्दिनिया''' (Sardinia) भूमध्यसागरय् लाःगु निगुगु तःधंगु न्हसिभु ख। थ थ्व इटलीया छगू स्वायत्त क्षेत्र ख। थ्व न्हसिभु कोर्सीका न्हसिभुया दक्षिणय् ला। सार्दिनियाया राजधानी कागलियारी (Cagliari) ख। थनया मू भाषा इटालियन व सार्दिनियन (Sardinian) ख। थ थ्व थाय् थगु निर्मल लः दुगु समुद्र तट (Costa Smeralda) या निंतिं नांजा। थन प्राचीन युगया नुरागिक (Nuragic) सभ्यताया टावरत आः नं खनेदु। थनया अर्थतन्त्र पर्यटन, बुंज्या व पेपांचू लहिनाज्याय् आधारित दु। थनया मनूतेगु आयु हलिमय् अप्वः जुइगु या। थनया प्रकृति व नसा तसकं नांजा। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Sardinia]] mn1ja5wlmudrl670plefjzf6m2molyv 1123862 1123861 2026-09-05T22:46:32Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Sardinia]] to [[सार्दिनिया]] 1123861 wikitext text/x-wiki '''सार्दिनिया''' (Sardinia) भूमध्यसागरय् लाःगु निगुगु तःधंगु न्हसिभु ख। थ थ्व इटलीया छगू स्वायत्त क्षेत्र ख। थ्व न्हसिभु कोर्सीका न्हसिभुया दक्षिणय् ला। सार्दिनियाया राजधानी कागलियारी (Cagliari) ख। थनया मू भाषा इटालियन व सार्दिनियन (Sardinian) ख। थ थ्व थाय् थगु निर्मल लः दुगु समुद्र तट (Costa Smeralda) या निंतिं नांजा। थन प्राचीन युगया नुरागिक (Nuragic) सभ्यताया टावरत आः नं खनेदु। थनया अर्थतन्त्र पर्यटन, बुंज्या व पेपांचू लहिनाज्याय् आधारित दु। थनया मनूतेगु आयु हलिमय् अप्वः जुइगु या। थनया प्रकृति व नसा तसकं नांजा। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Sardinia]] mn1ja5wlmudrl670plefjzf6m2molyv 0 308120 1123863 2026-09-05T22:46:32Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Sardinia]] to [[सार्दिनिया]] 1123863 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[सार्दिनिया]] 1njzpf6hrb4rjh0qdmv8rox1ponibs7 0 308121 1123864 2026-09-05T22:46:40Z Eukesh 11 Redirected page to [[सार्दिनिया]] 1123864 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[सार्दिनिया]] 1njzpf6hrb4rjh0qdmv8rox1ponibs7 0 308122 1123865 2026-09-05T22:48:47Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''सिसीली''' (Sicily) भूमध्यसागरया दकले तःधंगु न्हसिभु ख। थ थ्व इटलीया छगू स्वायत्त क्षेत्र ख, गुगु इटालियन प्रायद्वीपया दक्षिण-पश्चिमय् ला। सिसीलीया राजधानी पालेर्मो (Palermo) ख। थ्व न्हसि... 1123865 wikitext text/x-wiki '''सिसीली''' (Sicily) भूमध्यसागरया दकले तःधंगु न्हसिभु ख। थ थ्व इटलीया छगू स्वायत्त क्षेत्र ख, गुगु इटालियन प्रायद्वीपया दक्षिण-पश्चिमय् ला। सिसीलीया राजधानी पालेर्मो (Palermo) ख। थ्व न्हसिभुइ युरोपया दकले तःधंगु व सक्रिय ज्वालामुखी 'माउन्ट एत्ना' (Mount Etna) दु। थनया इतिहास यक्व प्राचीन दु, थन ग्रीक, रोमन व अरब सभ्यताया प्रभाव दु। थनया मू भाषा इटालियन ख। थनया अर्थतन्त्र बुंज्या, चाहिला व उद्योगय् आधारित दु। सिसीली थःगु नसा व संस्कृतिया निंतिं नांजाः। थन प्राचीन ग्रीक देगःतयेगु भग्नावशेष दु। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Sicily]] pzuyjbcbhuer42mw5ym4kbx028jk7g6 1123866 1123865 2026-09-05T22:48:53Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Sicily]] to [[सिसीली]] 1123865 wikitext text/x-wiki '''सिसीली''' (Sicily) भूमध्यसागरया दकले तःधंगु न्हसिभु ख। थ थ्व इटलीया छगू स्वायत्त क्षेत्र ख, गुगु इटालियन प्रायद्वीपया दक्षिण-पश्चिमय् ला। सिसीलीया राजधानी पालेर्मो (Palermo) ख। थ्व न्हसिभुइ युरोपया दकले तःधंगु व सक्रिय ज्वालामुखी 'माउन्ट एत्ना' (Mount Etna) दु। थनया इतिहास यक्व प्राचीन दु, थन ग्रीक, रोमन व अरब सभ्यताया प्रभाव दु। थनया मू भाषा इटालियन ख। थनया अर्थतन्त्र बुंज्या, चाहिला व उद्योगय् आधारित दु। सिसीली थःगु नसा व संस्कृतिया निंतिं नांजाः। थन प्राचीन ग्रीक देगःतयेगु भग्नावशेष दु। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Sicily]] pzuyjbcbhuer42mw5ym4kbx028jk7g6 0 308123 1123867 2026-09-05T22:48:54Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Sicily]] to [[सिसीली]] 1123867 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[सिसीली]] 73rceqyphp9u87jqb80lve8wewar1eq 0 308124 1123868 2026-09-05T22:49:06Z Eukesh 11 Redirected page to [[सिसीली]] 1123868 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[सिसीली]] 73rceqyphp9u87jqb80lve8wewar1eq 0 308125 1123869 2026-09-05T22:51:38Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''स्भालबार्ड''' (Svalbard) उत्तर ध्रुव लिक्क आर्कटिक महासागरय् लाःगु नर्वेया छगू न्हसिभुपुचः ख। थ्व थाय् नर्वेया उत्तरय् ला। थनया मू राजधानी व तःधंगु बस्ती लङयिअरब्येन (Longyearbyen) ख। थ थ्व थ... 1123869 wikitext text/x-wiki '''स्भालबार्ड''' (Svalbard) उत्तर ध्रुव लिक्क आर्कटिक महासागरय् लाःगु नर्वेया छगू न्हसिभुपुचः ख। थ्व थाय् नर्वेया उत्तरय् ला। थनया मू राजधानी व तःधंगु बस्ती लङयिअरब्येन (Longyearbyen) ख। थ थ्व थाय् तस्कं च्वापू गाइगु व च्वापुं भुनातःगु थाय् ख। थन पोलार ब्यर (polar bear) या ल्या मनू स्वया अप्वः दु। थन हलिमया दक्व पुसा (बीज) सुरक्षित तयेगु निंतिं 'ग्लोबल सिड भल्ट' (Svalbard Global Seed Vault) दयेकातःगु दु। थनया मू गतिविधि वैज्ञानिक अनुसन्धान व पर्यटन ख। थन खिउँगु ई (Polar Night व Midnight Sun) जुइ। थन अन्तर्राष्ट्रिय सन्धिया आधारय् यक्व देय्या नागरिकतेसं ज्या याये फइ। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Svalbard]] h5jt40xzh1k452kr06a0tihbyvkwxfu 1123870 1123869 2026-09-05T22:51:48Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Svalbard]] to [[स्भालबार्ड]] 1123869 wikitext text/x-wiki '''स्भालबार्ड''' (Svalbard) उत्तर ध्रुव लिक्क आर्कटिक महासागरय् लाःगु नर्वेया छगू न्हसिभुपुचः ख। थ्व थाय् नर्वेया उत्तरय् ला। थनया मू राजधानी व तःधंगु बस्ती लङयिअरब्येन (Longyearbyen) ख। थ थ्व थाय् तस्कं च्वापू गाइगु व च्वापुं भुनातःगु थाय् ख। थन पोलार ब्यर (polar bear) या ल्या मनू स्वया अप्वः दु। थन हलिमया दक्व पुसा (बीज) सुरक्षित तयेगु निंतिं 'ग्लोबल सिड भल्ट' (Svalbard Global Seed Vault) दयेकातःगु दु। थनया मू गतिविधि वैज्ञानिक अनुसन्धान व पर्यटन ख। थन खिउँगु ई (Polar Night व Midnight Sun) जुइ। थन अन्तर्राष्ट्रिय सन्धिया आधारय् यक्व देय्या नागरिकतेसं ज्या याये फइ। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Svalbard]] h5jt40xzh1k452kr06a0tihbyvkwxfu 0 308126 1123871 2026-09-05T22:51:48Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Svalbard]] to [[स्भालबार्ड]] 1123871 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[स्भालबार्ड]] iw4vzkd1swgsitva197g3ab2yvxvzhs 0 308127 1123872 2026-09-05T22:51:58Z Eukesh 11 Redirected page to [[स्भालबार्ड]] 1123872 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[स्भालबार्ड]] iw4vzkd1swgsitva197g3ab2yvxvzhs 0 308128 1123873 2026-09-05T22:53:52Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''जिल्यान्द''' (Zealand) [[डेनमार्क]]या दकले तःधंगु व अप्व मनू च्वनिगु न्हसिभु ख। थ्व न्हसिभु बाल्टिक सागर व कात्तेगात (Kattegat) धः दथुइ ला। डेनमार्कया राजधानी कोपेनहेगन (Copenhagen) थ्व हे न्हसिभुइ ल... 1123873 wikitext text/x-wiki '''जिल्यान्द''' (Zealand) [[डेनमार्क]]या दकले तःधंगु व अप्व मनू च्वनिगु न्हसिभु ख। थ्व न्हसिभु बाल्टिक सागर व कात्तेगात (Kattegat) धः दथुइ ला। डेनमार्कया राजधानी कोपेनहेगन (Copenhagen) थ्व हे न्हसिभुइ ला। थ थ्व न्हसिभु स्वीडेन नाप ओरेसन्द पुल (Øresund Bridge) पाखें स्वानातःगु दु। थनया भूमि अप्वःयाना समतल व बुंज्या योग्य दु। थन डेनिश भाषा ल्हाइ। थनया अर्थतन्त्र व्यापार, उद्योग व प्रविधिइ आधारित दु। थ्व न्हसिभु डेनमार्कया सांस्कृतिक व आर्थिक केन्द्र ख। थन यक्व पुलांगु लाय्कू व ऐतिहासिक थासत दु। थनया यातायात प्रणाली तस्कं उन्नत दु। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Zealand]] 85ejof18lreq8cuyn06emut07x8p5wc 1123874 1123873 2026-09-05T22:54:00Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Zealand]] to [[जिल्यान्द]] 1123873 wikitext text/x-wiki '''जिल्यान्द''' (Zealand) [[डेनमार्क]]या दकले तःधंगु व अप्व मनू च्वनिगु न्हसिभु ख। थ्व न्हसिभु बाल्टिक सागर व कात्तेगात (Kattegat) धः दथुइ ला। डेनमार्कया राजधानी कोपेनहेगन (Copenhagen) थ्व हे न्हसिभुइ ला। थ थ्व न्हसिभु स्वीडेन नाप ओरेसन्द पुल (Øresund Bridge) पाखें स्वानातःगु दु। थनया भूमि अप्वःयाना समतल व बुंज्या योग्य दु। थन डेनिश भाषा ल्हाइ। थनया अर्थतन्त्र व्यापार, उद्योग व प्रविधिइ आधारित दु। थ्व न्हसिभु डेनमार्कया सांस्कृतिक व आर्थिक केन्द्र ख। थन यक्व पुलांगु लाय्कू व ऐतिहासिक थासत दु। थनया यातायात प्रणाली तस्कं उन्नत दु। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Zealand]] 85ejof18lreq8cuyn06emut07x8p5wc 0 308129 1123875 2026-09-05T22:54:00Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Zealand]] to [[जिल्यान्द]] 1123875 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[जिल्यान्द]] 8q2s6gm96q9aig8ou4zg85nyu529lta 0 308130 1123876 2026-09-05T22:54:18Z Eukesh 11 Redirected page to [[जिल्यान्द]] 1123876 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[जिल्यान्द]] 8q2s6gm96q9aig8ou4zg85nyu529lta 0 308131 1123877 2026-09-05T22:57:54Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''इङ्गल्यान्ड''' (इङ्गल्यान्ड) युरोप महाद्वीपया उत्तर-पश्चिमय् लाःगु [[संयुक्त अधिराज्य]] (United Kingdom) या छगू मू भाग ख। थ्व देय्या उत्तरय् [[स्कटल्यान्ड]] व पश्चिमय् [[वेल्स]] ला। थ्व देय्या... 1123877 wikitext text/x-wiki '''इङ्गल्यान्ड''' (इङ्गल्यान्ड) युरोप महाद्वीपया उत्तर-पश्चिमय् लाःगु [[संयुक्त अधिराज्य]] (United Kingdom) या छगू मू भाग ख। थ्व देय्या उत्तरय् [[स्कटल्यान्ड]] व पश्चिमय् [[वेल्स]] ला। थ्व देय्या दक्षिणय् [[इङ्ग्लिश च्यानल]] व पूर्वय् [[उत्तर सागर]] दु। इङ्गल्यान्डया राजधानी [[लन्डन]] ख, गुगु हलिमया तःधंगु आर्थिक व सांस्कृतिक केन्द्रय् छगू ख। थन ल्हाइगु मू भाषा अँग्रेजी ख। थ्व देय्या इतिहास यक्व पुलांगु दु, थन रोमन, एंग्लो-स्याक्सन व नर्मनतेगु शासन जुल। १८गु शताब्दीइ थन हे हलिमया न्हापांगु [[औद्योगिक क्रान्ति]] सुरु जुगु ख। इङ्गल्यान्डया भूगोलय् चकं ख्यः, गुंच्वका व बांलाःगु समुद्र तटत दु। थनया मौसम अप्वःयाना ख्वांउगु व वा वइगु पहःया जुइ। थ्व देय् साहित्य, विज्ञान, कासा व संगीतया निंतिं हलिमय् नांजा। शेक्सपियर, न्युटन व डार्विन थेंज्याःपिं प्रसिद्ध मनूत थ्व हे देय्या ख। थनया राष्ट्रिय कासा क्रिकेट व फुटबल ख। थनया अर्थतन्त्र हलिमया तःधंगु अर्थतन्त्रय् छगू ख। थ्व देय्या शासन प्रणाली संवैधानिक राजतन्त्र व संसदीय प्रजातन्त्रय् आधारित दु। ==स्वयादिसँ== * [[देय्]] [[Category:देय्]] [[en:England]] tkf4atn6zisqqcdsgarfqvk5u0hr4ks 1123878 1123877 2026-09-05T22:58:11Z Eukesh 11 1123878 wikitext text/x-wiki '''इङ्गल्यान्द''' (England) युरोप महाद्वीपया उत्तर-पश्चिमय् लाःगु [[संयुक्त अधिराज्य]] (United Kingdom) या छगू मू भाग ख। थ्व देय्या उत्तरय् [[स्कटल्यान्ड]] व पश्चिमय् [[वेल्स]] ला। थ्व देय्या दक्षिणय् [[इङ्ग्लिश च्यानल]] व पूर्वय् [[उत्तर सागर]] दु। इङ्गल्यान्डया राजधानी [[लन्डन]] ख, गुगु हलिमया तःधंगु आर्थिक व सांस्कृतिक केन्द्रय् छगू ख। थन ल्हाइगु मू भाषा अँग्रेजी ख। थ्व देय्या इतिहास यक्व पुलांगु दु, थन रोमन, एंग्लो-स्याक्सन व नर्मनतेगु शासन जुल। १८गु शताब्दीइ थन हे हलिमया न्हापांगु [[औद्योगिक क्रान्ति]] सुरु जुगु ख। इङ्गल्यान्डया भूगोलय् चकं ख्यः, गुंच्वका व बांलाःगु समुद्र तटत दु। थनया मौसम अप्वःयाना ख्वांउगु व वा वइगु पहःया जुइ। थ्व देय् साहित्य, विज्ञान, कासा व संगीतया निंतिं हलिमय् नांजा। शेक्सपियर, न्युटन व डार्विन थेंज्याःपिं प्रसिद्ध मनूत थ्व हे देय्या ख। थनया राष्ट्रिय कासा क्रिकेट व फुटबल ख। थनया अर्थतन्त्र हलिमया तःधंगु अर्थतन्त्रय् छगू ख। थ्व देय्या शासन प्रणाली संवैधानिक राजतन्त्र व संसदीय प्रजातन्त्रय् आधारित दु। ==स्वयादिसँ== * [[देय्]] [[Category:देय्]] [[en:England]] 6eb6m2052rt616epcr2v3q0pgg2ipmo 1123879 1123878 2026-09-05T22:58:19Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[England]] to [[इङ्गल्यान्द]] 1123878 wikitext text/x-wiki '''इङ्गल्यान्द''' (England) युरोप महाद्वीपया उत्तर-पश्चिमय् लाःगु [[संयुक्त अधिराज्य]] (United Kingdom) या छगू मू भाग ख। थ्व देय्या उत्तरय् [[स्कटल्यान्ड]] व पश्चिमय् [[वेल्स]] ला। थ्व देय्या दक्षिणय् [[इङ्ग्लिश च्यानल]] व पूर्वय् [[उत्तर सागर]] दु। इङ्गल्यान्डया राजधानी [[लन्डन]] ख, गुगु हलिमया तःधंगु आर्थिक व सांस्कृतिक केन्द्रय् छगू ख। थन ल्हाइगु मू भाषा अँग्रेजी ख। थ्व देय्या इतिहास यक्व पुलांगु दु, थन रोमन, एंग्लो-स्याक्सन व नर्मनतेगु शासन जुल। १८गु शताब्दीइ थन हे हलिमया न्हापांगु [[औद्योगिक क्रान्ति]] सुरु जुगु ख। इङ्गल्यान्डया भूगोलय् चकं ख्यः, गुंच्वका व बांलाःगु समुद्र तटत दु। थनया मौसम अप्वःयाना ख्वांउगु व वा वइगु पहःया जुइ। थ्व देय् साहित्य, विज्ञान, कासा व संगीतया निंतिं हलिमय् नांजा। शेक्सपियर, न्युटन व डार्विन थेंज्याःपिं प्रसिद्ध मनूत थ्व हे देय्या ख। थनया राष्ट्रिय कासा क्रिकेट व फुटबल ख। थनया अर्थतन्त्र हलिमया तःधंगु अर्थतन्त्रय् छगू ख। थ्व देय्या शासन प्रणाली संवैधानिक राजतन्त्र व संसदीय प्रजातन्त्रय् आधारित दु। ==स्वयादिसँ== * [[देय्]] [[Category:देय्]] [[en:England]] 6eb6m2052rt616epcr2v3q0pgg2ipmo 0 308132 1123880 2026-09-05T22:58:19Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[England]] to [[इङ्गल्यान्द]] 1123880 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[इङ्गल्यान्द]] njqvdd8coqlhywv38m490gp3bzg7fak 0 308133 1123881 2026-09-05T22:58:28Z Eukesh 11 Redirected page to [[इङ्गल्यान्द]] 1123881 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[इङ्गल्यान्द]] njqvdd8coqlhywv38m490gp3bzg7fak 0 308134 1123882 2026-09-05T23:00:58Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''स्कतल्यान्द''' (Scotland) उत्तर-पश्चिम युरोपय् लाःगु ग्रेट ब्रिटेन न्हसिभुया उत्तर भागया छगू देय् ख। थ्व देय् [[संयुक्त अधिराज्य]]या छगू भाग ख। थ्व देय्या दक्षिणय् इङ्गल्यान्ड ला, व मेग... 1123882 wikitext text/x-wiki '''स्कतल्यान्द''' (Scotland) उत्तर-पश्चिम युरोपय् लाःगु ग्रेट ब्रिटेन न्हसिभुया उत्तर भागया छगू देय् ख। थ्व देय् [[संयुक्त अधिराज्य]]या छगू भाग ख। थ्व देय्या दक्षिणय् इङ्गल्यान्ड ला, व मेगु पाखे एत्लान्तिक महासागर व [[उत्तर सागर]] दु। स्कटल्यान्डया राजधानी एडिनबरा (Edinburgh) ख, तर दकले तःधंगु नगर [[ग्लास्गो]] (Glasgow) ख। थनया मू भाषा अंग्रेजी, स्कट्स व स्कटिश गेलिक ख। थ्व देय्या भूगोलय् तःजाःथाय्, पुखु (Lochs) व यक्व चिधंगु न्हसिभुत दु। थनया दकले तःजाःगु थाय् बेन नेभिस (Ben Nevis) ख। स्कटल्यान्ड थगु पृथक इतिहास, संस्कृति व परम्पराया निंतिं हलिमय् नांजा। थनया किल्ट (kilt) वसः व ब्यागपाइप (bagpipe) बाजं तस्कं नांजाह्। थनया अर्थतन्त्रय् वित्तीय सेवा, चिकं, पर्यटन व ह्विस्की उत्पादन मू ख। स्कटल्यान्डया थगु हे संसद दु, गुकिं स्थानीय कानुन दयेकी। थन यक्व पुलांगु किला व प्राकृतिक सौन्दर्य खनेदु। ==स्वयादिसँ== * [[देय्]] [[Category:देय्]] [[en:Scotland]] 261wz451wooeq8u8gt2se7r1k0uc2p9 1123883 1123882 2026-09-05T23:01:06Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Scotland]] to [[स्कतल्यान्द]] 1123882 wikitext text/x-wiki '''स्कतल्यान्द''' (Scotland) उत्तर-पश्चिम युरोपय् लाःगु ग्रेट ब्रिटेन न्हसिभुया उत्तर भागया छगू देय् ख। थ्व देय् [[संयुक्त अधिराज्य]]या छगू भाग ख। थ्व देय्या दक्षिणय् इङ्गल्यान्ड ला, व मेगु पाखे एत्लान्तिक महासागर व [[उत्तर सागर]] दु। स्कटल्यान्डया राजधानी एडिनबरा (Edinburgh) ख, तर दकले तःधंगु नगर [[ग्लास्गो]] (Glasgow) ख। थनया मू भाषा अंग्रेजी, स्कट्स व स्कटिश गेलिक ख। थ्व देय्या भूगोलय् तःजाःथाय्, पुखु (Lochs) व यक्व चिधंगु न्हसिभुत दु। थनया दकले तःजाःगु थाय् बेन नेभिस (Ben Nevis) ख। स्कटल्यान्ड थगु पृथक इतिहास, संस्कृति व परम्पराया निंतिं हलिमय् नांजा। थनया किल्ट (kilt) वसः व ब्यागपाइप (bagpipe) बाजं तस्कं नांजाह्। थनया अर्थतन्त्रय् वित्तीय सेवा, चिकं, पर्यटन व ह्विस्की उत्पादन मू ख। स्कटल्यान्डया थगु हे संसद दु, गुकिं स्थानीय कानुन दयेकी। थन यक्व पुलांगु किला व प्राकृतिक सौन्दर्य खनेदु। ==स्वयादिसँ== * [[देय्]] [[Category:देय्]] [[en:Scotland]] 261wz451wooeq8u8gt2se7r1k0uc2p9 0 308135 1123884 2026-09-05T23:01:06Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Scotland]] to [[स्कतल्यान्द]] 1123884 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[स्कतल्यान्द]] 4w0u8d96e47rskzamw4sbocj6alu301 0 308136 1123885 2026-09-05T23:01:15Z Eukesh 11 Redirected page to [[स्कतल्यान्द]] 1123885 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[स्कतल्यान्द]] 4w0u8d96e47rskzamw4sbocj6alu301 0 308137 1123886 2026-09-05T23:08:35Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''वेल्स''' (वेल्स) ग्रेट ब्रिटेन न्हसिभुया पश्चिमय् लाःगु संयुक्त अधिराज्यया छगू भाग ख। थ्व देय्या पूर्वय् इङ्गल्यान्ड ला व पश्चिमय् आइरिश सागर दु। वेल्सया राजधानी व दकले तःधंगु... 1123886 wikitext text/x-wiki '''वेल्स''' (वेल्स) ग्रेट ब्रिटेन न्हसिभुया पश्चिमय् लाःगु संयुक्त अधिराज्यया छगू भाग ख। थ्व देय्या पूर्वय् इङ्गल्यान्ड ला व पश्चिमय् आइरिश सागर दु। वेल्सया राजधानी व दकले तःधंगु नगर [[कार्डिफ]] (Cardiff) ख। थनया मू भाषा अंग्रेजी व वेल्श (Welsh) ख। वेल्श भाषा छगू पुलांगु केल्टिक भाषा ख, गुगु थनया मनूतेसं आः नं ल्हाइ। थ्व देय्या भूगोलय् अप्वःयाना पहाडी भूभाग व बांलाःगु समुद्र तट दु। थनया दकले तःजाःगु च्वका स्नोडोनिया (Snowdonia) ख। वेल्सयात 'किलातयेगु देय्' (Land of Castles) नं धाइ, छाय्‌धाःसा थन यक्व पुलांगु मध्यकालीन किलात दु। थनया अर्थतन्त्रय् निर्माण, पर्यटन व सेवा क्षेत्र मू ख। थनया राष्ट्रिय कासा रग्बी (Rugby) व फुटबल ख। वेल्सया थगु हे राष्ट्रिय सभा (Senedd) दु। थनया संगीत व साहित्य नांजाः। ==स्वयादिसँ== * [[देय्]] [[Category:देय्]] [[en:Wales]] k94n6slnyptqg0a0ums74t2pke6a91c 0 308138 1123887 2026-09-05T23:08:46Z Eukesh 11 Redirected page to [[वेल्स]] 1123887 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[वेल्स]] qstmgl3gapjppbosowh1x9rsqynhfhx 0 308139 1123888 2026-09-05T23:10:44Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''उत्तरी आयरल्यान्द''' (Northern Ireland) आयरल्यान्ड न्हसिभुया उत्तर-पूर्व भागय् लाःगु संयुक्त अधिराज्यया छगू भाग ख। थ्व थाय्या दक्षिण व पश्चिमय् [[आयरल्यान्ड गणराज्य]] ला। उत्तरी आयरल्यान्... 1123888 wikitext text/x-wiki '''उत्तरी आयरल्यान्द''' (Northern Ireland) आयरल्यान्ड न्हसिभुया उत्तर-पूर्व भागय् लाःगु संयुक्त अधिराज्यया छगू भाग ख। थ्व थाय्या दक्षिण व पश्चिमय् [[आयरल्यान्ड गणराज्य]] ला। उत्तरी आयरल्यान्डया राजधानी व दकले तःधंगु नगर बेलफास्ट (Belfast) ख। थनया मू भाषा अंग्रेजी ख, तर आइरिश व अल्स्टर स्कट्स भाषा नं ल्हाइ। थनया भूगोलय् बांलाःगु पुखू, पाहाड व समुद्र तट दुथ्याः। थन लाःगु 'जायान्ट्स कजवे' (Giant's Causeway) नांया प्राकृतिक थाय् हलिमय् नांजा। थ्व थाय्या इतिहास २०गु शताब्दीइ राजनीतिक व सामाजिक द्वन्द्वं (The Troubles) प्रभावित जुगु ख। सन् १९९८ या 'गुड फ्राइडे सम्झौता' धुंका थन शान्ति व स्थिरता वःगु ख। थनया अर्थतन्त्रय् बुंज्या, जहाज निर्माण व पर्यटनया मू योगदान दु। थनया थगु हे विधानसभा (Northern Ireland Assembly) दु। थनया संस्कृति आयरल्यान्ड व ब्रिटेन निगुलिं थाय्या प्रभावं दयेकातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[देय्]] [[Category:देय्]] [[en:Northern Ireland]] 99obt7sh3e86ab9id80gq92n0zwj5gx 1123889 1123888 2026-09-05T23:10:53Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Northern Ireland]] to [[उत्तरी आयरल्यान्द]] 1123888 wikitext text/x-wiki '''उत्तरी आयरल्यान्द''' (Northern Ireland) आयरल्यान्ड न्हसिभुया उत्तर-पूर्व भागय् लाःगु संयुक्त अधिराज्यया छगू भाग ख। थ्व थाय्या दक्षिण व पश्चिमय् [[आयरल्यान्ड गणराज्य]] ला। उत्तरी आयरल्यान्डया राजधानी व दकले तःधंगु नगर बेलफास्ट (Belfast) ख। थनया मू भाषा अंग्रेजी ख, तर आइरिश व अल्स्टर स्कट्स भाषा नं ल्हाइ। थनया भूगोलय् बांलाःगु पुखू, पाहाड व समुद्र तट दुथ्याः। थन लाःगु 'जायान्ट्स कजवे' (Giant's Causeway) नांया प्राकृतिक थाय् हलिमय् नांजा। थ्व थाय्या इतिहास २०गु शताब्दीइ राजनीतिक व सामाजिक द्वन्द्वं (The Troubles) प्रभावित जुगु ख। सन् १९९८ या 'गुड फ्राइडे सम्झौता' धुंका थन शान्ति व स्थिरता वःगु ख। थनया अर्थतन्त्रय् बुंज्या, जहाज निर्माण व पर्यटनया मू योगदान दु। थनया थगु हे विधानसभा (Northern Ireland Assembly) दु। थनया संस्कृति आयरल्यान्ड व ब्रिटेन निगुलिं थाय्या प्रभावं दयेकातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[देय्]] [[Category:देय्]] [[en:Northern Ireland]] 99obt7sh3e86ab9id80gq92n0zwj5gx 0 308140 1123890 2026-09-05T23:10:53Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Northern Ireland]] to [[उत्तरी आयरल्यान्द]] 1123890 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[उत्तरी आयरल्यान्द]] p1lrhaqsfsppogn2hgoat9ofby4qqmd 0 308141 1123891 2026-09-05T23:24:29Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''जिब्राल्टर''' (Gibraltar) युरोप महाद्वीपया दक्षिणय् आइबेरियन प्रायद्वीपया सिथय् लाःगु छगू क्षेत्र ख। थ्व थाय् भूमध्यसागरया ध्वखाय् लाःगु ब्रिटिश ओभरसीज तेरितरी (British Overseas Territory) ख। थ्व था... 1123891 wikitext text/x-wiki '''जिब्राल्टर''' (Gibraltar) युरोप महाद्वीपया दक्षिणय् आइबेरियन प्रायद्वीपया सिथय् लाःगु छगू क्षेत्र ख। थ्व थाय् भूमध्यसागरया ध्वखाय् लाःगु ब्रिटिश ओभरसीज तेरितरी (British Overseas Territory) ख। थ्व थाय्या उत्तरय् स्पेन ला व दक्षिणय् जिब्राल्टर धः दु। जिब्राल्टरया मू प्राकृतिक विशेषता थनया तःधंगु ल्वहँया पहाड 'रक अफ जिब्राल्टर' (Rock of Gibraltar) ख। थ्व थासय् युनाइटेड किंगडमया सम्प्रभुता दु, तर स्पेनं नं थ थ्व थासय् दाबी याइ। थनया मू भाषा अंग्रेजी ख, अथेसा स्पेनिश व यानिता (Llanito) नं ल्हाइ। थनया अर्थतन्त्र बैंकिङ, वित्तीय सेवा, शिपिंग व पर्यटनय् आधारित दु। थ्व थासय् नांजाःगु बार्बरी मकाक (Barbary macaques) नांया माकःत च्वनि। थ्व थाय्या सामरिक व भौगोलिक महत्त्व तस्कं तःधं। थन संयुक्त अधिराज्यया सैन्य बेस नं दु। ==स्वयादिसँ== * [[संयुक्त अधिराज्य]] [[Category:देय्]] [[en:Gibraltar]] jexs5yrky8d4ssaqz0ce61ww026jjlh 1123893 1123891 2026-09-05T23:25:51Z Eukesh 11 Redirected page to [[जिब्राल्टर]] 1123893 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[जिब्राल्टर]] n1y8vb8igsv3wl5z08ndf5yq8p6q6qx 0 308142 1123894 2026-09-05T23:45:30Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''इबिजा''' (Ibiza) भूमध्यसागरय् लाःगु [[बालेआरिक न्हसिभुपुचः]] (Balearic Islands) या छगू नांजाःगु न्हसिभु ख। थ्व न्हसिभु [[स्पेन]]या छगू स्वायत्त समुदायया भाग ख। थ्व न्हसिभु थगु जीवन्त नाइतलाइफ (nightlife)... 1123894 wikitext text/x-wiki '''इबिजा''' (Ibiza) भूमध्यसागरय् लाःगु [[बालेआरिक न्हसिभुपुचः]] (Balearic Islands) या छगू नांजाःगु न्हसिभु ख। थ्व न्हसिभु [[स्पेन]]या छगू स्वायत्त समुदायया भाग ख। थ्व न्हसिभु थगु जीवन्त नाइतलाइफ (nightlife), इलेक्ट्रोनिक संगीत व हलिंन्यंक नांजाःगु क्लबतयेगु निंतिं हलिमय् नांजा। इबिजाया मू नगर इबिजा टाउन (Ibiza Town) ख, गुकियात स्थानीय भासय् "इभिसा" (Eivissa) धाइ। थ्व न्हसिभुइ प्राचीन काल निसें हे मनूतेगु बसोबास जुयाच्वंगु दु। न्हापा थन फोनिसियन, रोमन व मूर्स (Moors) तेसं शासन याःगु इतिहास दु। थनया पुलांगु टाउन "दालत भिला" (Dalt Vila) युनेस्को हलिम सम्पदा धलखय् (UNESCO World Heritage Site) दुथ्याः। थ्व न्हसिभुइ बांलाःगु चकं लः दुगु समुद्र तट (beaches) व कोभत (coves) दु। थनया मू भाषा कातालान व स्पेनिश ख। थ्व न्हसिभुया अर्थतन्त्र मुख्यतया पर्यटन उद्योगय् आधारित दु। ग्रीष्मकालीन ईलय् हलिमय् यक्व पर्यटकत थन लाय्ताय्केत वइ। थनया प्राकृतिक जैविक विविधता व समुद्री पारिस्थितिकी नं तस्कं महत्त्वपूर्ण दु। थ्व न्हसिभुइ परम्परागत बुंज्याया इतिहास नं दु। थनया मौसम भूमध्यसागरीय जुइ, गन तांन्वःगु ताहाला व म्हो ख्वाउंगु चिकुला जुइ। थ्व थाय् थगु सांस्कृतिक सम्पदा व आधुनिक मनोरञ्जनया सन्तुलनया निंतिं नांजाः। ==स्वयादिसँ== * [[न्हसिभु]] [[Category:न्हसिभु]] [[en:Ibiza]] 5pu54a0ewfbnyxtolelw2aqf47a10r9 0 308143 1123895 2026-09-05T23:45:58Z Eukesh 11 Redirected page to [[बालेआरिक न्हसिभु पुचः]] 1123895 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[बालेआरिक न्हसिभु पुचः]] 71k6exygavg7rxw1xmywyx21bp0rq6u 0 308144 1123896 2026-09-05T23:46:28Z Eukesh 11 Redirected page to [[एल साल्भादोर]] 1123896 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[एल साल्भादोर]] tpyr2s5sfs24lh2ojde3vejezljt318 0 308145 1123897 2026-09-05T23:46:48Z Eukesh 11 Redirected page to [[कोस्टा रिका]] 1123897 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[कोस्टा रिका]] oaytst3dv08fu6qmuzkmrosfhuz9jlb 0 308146 1123898 2026-09-05T23:47:19Z Eukesh 11 Redirected page to [[होण्डुरस]] 1123898 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[होण्डुरस]] d4vdgo5icurwq2qcyg86mkbmj0h1u77 0 308147 1123901 2026-09-05T23:51:02Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[होण्डुरस]] to [[होन्दुरस]] 1123901 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[होन्दुरस]] cm6y8seb36cd0tawjwj9ak2ina0tnaq 1 308148 1123903 2026-09-05T23:51:02Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[खँलाबँला:होण्डुरस]] to [[खँलाबँला:होन्दुरस]] 1123903 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[खँलाबँला:होन्दुरस]] 56jb13fbk4y0kq7ttm9i028i2wb4gcp 0 308149 1123906 2026-09-05T23:57:29Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[एन्टिगुवा व बार्बुडा]] to [[एन्तिगुवा व बारबुदा]] 1123906 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[एन्तिगुवा व बारबुदा]] syxmu62dm42xzbrbqa5h5li1j83zisw 0 308150 1123907 2026-09-05T23:57:34Z Eukesh 11 Redirected page to [[एन्तिगुवा व बारबुदा]] 1123907 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[एन्तिगुवा व बारबुदा]] syxmu62dm42xzbrbqa5h5li1j83zisw 0 308151 1123908 2026-09-05T23:57:56Z Eukesh 11 Redirected page to [[पनामा]] 1123908 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[पनामा]] c7j20liih9z1qujush8ccf5qbep68sj 0 308152 1123909 2026-09-05T23:58:34Z Eukesh 11 Redirected page to [[बहामास]] 1123909 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[बहामास]] t2a3vcsw8xljgdrur9v9bax6jj27u0i 0 308153 1123910 2026-09-05T23:58:55Z Eukesh 11 Redirected page to [[बार्बाडोस]] 1123910 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[बार्बाडोस]] 03pxuyx606y4b6xvbd211vali4uh1vj 0 308154 1123911 2026-09-05T23:59:06Z Eukesh 11 Redirected page to [[क्युबा]] 1123911 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[क्युबा]] truu06fzxf2q2mr6hltsptnaqvk8ri2 0 308155 1123912 2026-09-05T23:59:20Z Eukesh 11 Redirected page to [[जमैका]] 1123912 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[जमैका]] hmh4mb3kzzrwwm1qlko8a2yzfrzodyj 0 308156 1123913 2026-09-06T00:07:14Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''फूझाउ''' चीनया [[फुजियान प्रान्त]]या राजधानी व छगू मू नगर ख। थ्व नगर मिन्सियाङ खुसिया सिथय् दयेकातःगु दु। थ्व पूर्वी चीनया छगू मू तटीय नगर ख। फूझाउया इतिहास निद्वः दँ स्वया अप्वः प... 1123913 wikitext text/x-wiki '''फूझाउ''' चीनया [[फुजियान प्रान्त]]या राजधानी व छगू मू नगर ख। थ्व नगर मिन्सियाङ खुसिया सिथय् दयेकातःगु दु। थ्व पूर्वी चीनया छगू मू तटीय नगर ख। फूझाउया इतिहास निद्वः दँ स्वया अप्वः पुलांगु दु। थनया गु पर्वः (涌泉寺) मञ्जुश्रीया देगःया निंतिं नांजाः। ऐतिहासिक रूपं फूझाउ रेशम मार्ग (Maritime Silk Road) या छगू मू बंदरगाह खः। थ्व नगर थःगु सांस्कृतिक सम्पदा, हस्तकला व परम्परागत नसा-त्वँसाया निंतिं नांजाः। फूझाउ प्रान्तया राजनीतिक, आर्थिक व सांस्कृतिक केन्द्र ख। थन यक्व ऐतिहासिक देगः, पुलांगु बहाः व सांस्कृतिक थाय्‌त दु। थ्व शहरया जलवायु उपउष्णकटिबंधीय (subtropical) जुयाच्वनि। थनया तजिलजिइ मिन संस्कृति (Min culture) या तःधँगु प्रभाव दु। फूझाउ यक्व प्रवासी चीनीतय्गु मू छेँ वा पैतृक थाय्‌ नं खः। थौंकन्हे थ्व नगर छगू आधुनिक औद्योगिक व प्रविधि केन्द्रया रूपय् विकास जुयाच्वंगु दु। थनया अर्थतन्त्रय् व्यापार, प्रविधि व उत्पादन क्षेत्रया तःधँगु योगदान दु। ==स्वयादिसँ== * [[चीन]] [[Category:चीनया नगर]] [[en:Fuzhou]] 8k8dltyzqv4th1p3tu7vjf2853uyqof 1123914 1123913 2026-09-06T00:07:25Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Fuzhou]] to [[फूझाउ]] 1123913 wikitext text/x-wiki '''फूझाउ''' चीनया [[फुजियान प्रान्त]]या राजधानी व छगू मू नगर ख। थ्व नगर मिन्सियाङ खुसिया सिथय् दयेकातःगु दु। थ्व पूर्वी चीनया छगू मू तटीय नगर ख। फूझाउया इतिहास निद्वः दँ स्वया अप्वः पुलांगु दु। थनया गु पर्वः (涌泉寺) मञ्जुश्रीया देगःया निंतिं नांजाः। ऐतिहासिक रूपं फूझाउ रेशम मार्ग (Maritime Silk Road) या छगू मू बंदरगाह खः। थ्व नगर थःगु सांस्कृतिक सम्पदा, हस्तकला व परम्परागत नसा-त्वँसाया निंतिं नांजाः। फूझाउ प्रान्तया राजनीतिक, आर्थिक व सांस्कृतिक केन्द्र ख। थन यक्व ऐतिहासिक देगः, पुलांगु बहाः व सांस्कृतिक थाय्‌त दु। थ्व शहरया जलवायु उपउष्णकटिबंधीय (subtropical) जुयाच्वनि। थनया तजिलजिइ मिन संस्कृति (Min culture) या तःधँगु प्रभाव दु। फूझाउ यक्व प्रवासी चीनीतय्गु मू छेँ वा पैतृक थाय्‌ नं खः। थौंकन्हे थ्व नगर छगू आधुनिक औद्योगिक व प्रविधि केन्द्रया रूपय् विकास जुयाच्वंगु दु। थनया अर्थतन्त्रय् व्यापार, प्रविधि व उत्पादन क्षेत्रया तःधँगु योगदान दु। ==स्वयादिसँ== * [[चीन]] [[Category:चीनया नगर]] [[en:Fuzhou]] 8k8dltyzqv4th1p3tu7vjf2853uyqof 1123918 1123914 2026-09-06T00:09:14Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[फूझाउ]] to [[फुझोउ]] 1123913 wikitext text/x-wiki '''फूझाउ''' चीनया [[फुजियान प्रान्त]]या राजधानी व छगू मू नगर ख। थ्व नगर मिन्सियाङ खुसिया सिथय् दयेकातःगु दु। थ्व पूर्वी चीनया छगू मू तटीय नगर ख। फूझाउया इतिहास निद्वः दँ स्वया अप्वः पुलांगु दु। थनया गु पर्वः (涌泉寺) मञ्जुश्रीया देगःया निंतिं नांजाः। ऐतिहासिक रूपं फूझाउ रेशम मार्ग (Maritime Silk Road) या छगू मू बंदरगाह खः। थ्व नगर थःगु सांस्कृतिक सम्पदा, हस्तकला व परम्परागत नसा-त्वँसाया निंतिं नांजाः। फूझाउ प्रान्तया राजनीतिक, आर्थिक व सांस्कृतिक केन्द्र ख। थन यक्व ऐतिहासिक देगः, पुलांगु बहाः व सांस्कृतिक थाय्‌त दु। थ्व शहरया जलवायु उपउष्णकटिबंधीय (subtropical) जुयाच्वनि। थनया तजिलजिइ मिन संस्कृति (Min culture) या तःधँगु प्रभाव दु। फूझाउ यक्व प्रवासी चीनीतय्गु मू छेँ वा पैतृक थाय्‌ नं खः। थौंकन्हे थ्व नगर छगू आधुनिक औद्योगिक व प्रविधि केन्द्रया रूपय् विकास जुयाच्वंगु दु। थनया अर्थतन्त्रय् व्यापार, प्रविधि व उत्पादन क्षेत्रया तःधँगु योगदान दु। ==स्वयादिसँ== * [[चीन]] [[Category:चीनया नगर]] [[en:Fuzhou]] 8k8dltyzqv4th1p3tu7vjf2853uyqof 0 308157 1123915 2026-09-06T00:07:25Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Fuzhou]] to [[फूझाउ]] 1123915 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[फूझाउ]] 7jqr7h9166xb9sppf95ax3gy6vans0y 0 308158 1123916 2026-09-06T00:07:40Z Eukesh 11 Redirected page to [[फुजियान]] 1123916 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[फुजियान]] kq2opsxyqm6l9wxo21ydg0rbjrn8o03 0 308159 1123919 2026-09-06T00:09:14Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[फूझाउ]] to [[फुझोउ]] 1123919 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[फुझोउ]] 95zgwwmftssawoza96cnzklqvi4fi0z 0 308160 1123920 2026-09-06T00:13:38Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''हाङझाउ''' चीनया झेजियाङ प्रान्तया राजधानी व दकलय् तःधँगु नगर ख। थ्व नगर चीनया पूर्वी भागय् [[यांग्त्से खुसि]]या देल्टा (Yangtze River Delta) दक्षिणय् ला। हाङझाउ थःगु नैसर्गिक सौन्दर्य व ऐतिहा... 1123920 wikitext text/x-wiki '''हाङझाउ''' चीनया झेजियाङ प्रान्तया राजधानी व दकलय् तःधँगु नगर ख। थ्व नगर चीनया पूर्वी भागय् [[यांग्त्से खुसि]]या देल्टा (Yangtze River Delta) दक्षिणय् ला। हाङझाउ थःगु नैसर्गिक सौन्दर्य व ऐतिहासिक महत्वया निंतिं नांजाः। थनया "पश्चिम पुखू" (West Lake) विश्व सम्पदा धलखय् सूचीकृत छगू प्रसिद्ध थाय्‌ ख। चीनया इतिहासय् हाङझाउ दक्षिण सोङ राजवंशया राजधानी खः। थ्व नगरयात प्राचीन कालय् चीनया दकलय् बांलाःगु व समृद्ध नगर जुयाच्वन। नांजाःम्ह चाहिलामि मार्को पोलों थ्व नगरयात "हलिंया दकलय् बांलाःगु नगर" धकाः वर्णन याःगु दु। हाङझाउ थःगु वांगु च्या (Green Tea) विशेषतः "लोङजिङ च्या" (Longjing tea) या निंतिं नांजाः। थ्व नगर चीनया रेशम उद्योगया नं छगू मू केन्द्र खः। आधुनिक युगय् हाङझाउ चीनया छगू मू प्रविधि व इ-कमर्स (E-commerce) केन्द्र जुयाच्वंगु दु। अलिबाबा (Alibaba) थेंज्याःगु विश्वप्रसिद्ध प्रविधि कम्पनीया मुख्यालय थन हे ला। थनया परिवहन, शिक्षा व उद्योग सिक्क विकसित जुयाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[चीन]] [[Category:चीनया नगर]] [[en:Hangzhou]] qnigeqqgu5ivpafa84statvxhdujskw 1123921 1123920 2026-09-06T00:13:51Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Hangzhou]] to [[हाङझाउ]] 1123920 wikitext text/x-wiki '''हाङझाउ''' चीनया झेजियाङ प्रान्तया राजधानी व दकलय् तःधँगु नगर ख। थ्व नगर चीनया पूर्वी भागय् [[यांग्त्से खुसि]]या देल्टा (Yangtze River Delta) दक्षिणय् ला। हाङझाउ थःगु नैसर्गिक सौन्दर्य व ऐतिहासिक महत्वया निंतिं नांजाः। थनया "पश्चिम पुखू" (West Lake) विश्व सम्पदा धलखय् सूचीकृत छगू प्रसिद्ध थाय्‌ ख। चीनया इतिहासय् हाङझाउ दक्षिण सोङ राजवंशया राजधानी खः। थ्व नगरयात प्राचीन कालय् चीनया दकलय् बांलाःगु व समृद्ध नगर जुयाच्वन। नांजाःम्ह चाहिलामि मार्को पोलों थ्व नगरयात "हलिंया दकलय् बांलाःगु नगर" धकाः वर्णन याःगु दु। हाङझाउ थःगु वांगु च्या (Green Tea) विशेषतः "लोङजिङ च्या" (Longjing tea) या निंतिं नांजाः। थ्व नगर चीनया रेशम उद्योगया नं छगू मू केन्द्र खः। आधुनिक युगय् हाङझाउ चीनया छगू मू प्रविधि व इ-कमर्स (E-commerce) केन्द्र जुयाच्वंगु दु। अलिबाबा (Alibaba) थेंज्याःगु विश्वप्रसिद्ध प्रविधि कम्पनीया मुख्यालय थन हे ला। थनया परिवहन, शिक्षा व उद्योग सिक्क विकसित जुयाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[चीन]] [[Category:चीनया नगर]] [[en:Hangzhou]] qnigeqqgu5ivpafa84statvxhdujskw 1123924 1123921 2026-09-06T00:15:19Z Eukesh 11 1123924 wikitext text/x-wiki '''हाङझाउ''' चीनया [[झेजियाङ प्रान्त]]या राजधानी व दकलय् तःधँगु नगर ख। थ्व नगर चीनया पूर्वी भागय् [[यांग्त्से खुसि]]या देल्टा (Yangtze River Delta) दक्षिणय् ला। हाङझाउ थःगु नैसर्गिक सौन्दर्य व ऐतिहासिक महत्वया निंतिं नांजाः। थनया "पश्चिम पुखू" (West Lake) विश्व सम्पदा धलखय् सूचीकृत छगू प्रसिद्ध थाय्‌ ख। चीनया इतिहासय् हाङझाउ दक्षिण सोङ राजवंशया राजधानी खः। थ्व नगरयात प्राचीन कालय् चीनया दकलय् बांलाःगु व समृद्ध नगर जुयाच्वन। नांजाःम्ह चाहिलामि मार्को पोलों थ्व नगरयात "हलिंया दकलय् बांलाःगु नगर" धकाः वर्णन याःगु दु। हाङझाउ थःगु वांगु च्या (Green Tea) विशेषतः "लोङजिङ च्या" (Longjing tea) या निंतिं नांजाः। थ्व नगर चीनया रेशम उद्योगया नं छगू मू केन्द्र खः। आधुनिक युगय् हाङझाउ चीनया छगू मू प्रविधि व इ-कमर्स (E-commerce) केन्द्र जुयाच्वंगु दु। अलिबाबा (Alibaba) थेंज्याःगु विश्वप्रसिद्ध प्रविधि कम्पनीया मुख्यालय थन हे ला। थनया परिवहन, शिक्षा व उद्योग सिक्क विकसित जुयाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[चीन]] [[Category:चीनया नगर]] [[en:Hangzhou]] j1j8uwsg77y4hosiu96xiu6abmv1eg2 1123926 1123924 2026-09-06T00:19:01Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[हाङझाउ]] to [[हाङ्झौ]] 1123924 wikitext text/x-wiki '''हाङझाउ''' चीनया [[झेजियाङ प्रान्त]]या राजधानी व दकलय् तःधँगु नगर ख। थ्व नगर चीनया पूर्वी भागय् [[यांग्त्से खुसि]]या देल्टा (Yangtze River Delta) दक्षिणय् ला। हाङझाउ थःगु नैसर्गिक सौन्दर्य व ऐतिहासिक महत्वया निंतिं नांजाः। थनया "पश्चिम पुखू" (West Lake) विश्व सम्पदा धलखय् सूचीकृत छगू प्रसिद्ध थाय्‌ ख। चीनया इतिहासय् हाङझाउ दक्षिण सोङ राजवंशया राजधानी खः। थ्व नगरयात प्राचीन कालय् चीनया दकलय् बांलाःगु व समृद्ध नगर जुयाच्वन। नांजाःम्ह चाहिलामि मार्को पोलों थ्व नगरयात "हलिंया दकलय् बांलाःगु नगर" धकाः वर्णन याःगु दु। हाङझाउ थःगु वांगु च्या (Green Tea) विशेषतः "लोङजिङ च्या" (Longjing tea) या निंतिं नांजाः। थ्व नगर चीनया रेशम उद्योगया नं छगू मू केन्द्र खः। आधुनिक युगय् हाङझाउ चीनया छगू मू प्रविधि व इ-कमर्स (E-commerce) केन्द्र जुयाच्वंगु दु। अलिबाबा (Alibaba) थेंज्याःगु विश्वप्रसिद्ध प्रविधि कम्पनीया मुख्यालय थन हे ला। थनया परिवहन, शिक्षा व उद्योग सिक्क विकसित जुयाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[चीन]] [[Category:चीनया नगर]] [[en:Hangzhou]] j1j8uwsg77y4hosiu96xiu6abmv1eg2 0 308161 1123922 2026-09-06T00:13:51Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Hangzhou]] to [[हाङझाउ]] 1123922 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[हाङझाउ]] k4341wds1tq7wx9ry70d761bmcfnp4n 0 308162 1123923 2026-09-06T00:14:47Z Eukesh 11 Redirected page to [[याङ्जे खुसि]] 1123923 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[याङ्जे खुसि]] 6ltd0qdi3wq8uvpsaoeejoupr3jxo7o 0 308163 1123925 2026-09-06T00:15:28Z Eukesh 11 Redirected page to [[झेजियाङ]] 1123925 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[झेजियाङ]] skih9skmswoi4lys78w6rdf3wqpooi8 0 308164 1123927 2026-09-06T00:19:02Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[हाङझाउ]] to [[हाङ्झौ]] 1123927 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[हाङ्झौ]] dveh6trs80z04cjhf7xfdk4y1vzjby4